1273.

Godina **1273** (**[[Rimske brojke|MCCLXXIII]]**) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju u julijanskom kalendaru (1. januar/siječnja).

## Događaji
### Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak
* 22. 1. - Umro je emir Granade Muhamed I, nasleđuje ga sin Muhamed II (do 1302). Ima problema sa pobunom plemena Banu Aškilula, krajem godine postiže sporazum sa kastiljskim kraljem Alfonsom X da ih više ne podržava, ali nije poštovan.

* 2. 2.? - Mongolsko osvajanje dinastije Sung: Juanski Mongoli zauzimaju grad Fancheng, na reci Han, nakon višegodišnjeg ratovanja, uz pomoć velikih trebušeta koje su napravili stručnjaci iz Iraka. Stanovništvo je masakrirano. Nastavlja se opsada Xiangyanga, blizanačkog grada na južnoj strani reke.
* februar-april - Tokom Velikog posta, Toma Akvinski propoveda narodu u Napulju. Navodno su ga videli kako levitira u kapeli.

* 14. 3. - Juanski Mongoli zauzimaju grad Xiangyang - predao se nakon bombardovanja trebušetima. Kineska dinastija Sung praktično ostaje bez odbrane (pada 1276, lojalisti se održavaju do 1279).

### April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj
* 11. 4. - Mongolsko-korejske snage su porazile pobunjenike Sambyeolcho ("Tri vanredne straže") u državi Goryeo.
* 20. 4. - Ban Matija je u Zagrebu okupio, prvi poznati, slavonski sabor - plemići i službenici utvrđenih gradova (*nobiles et iobagiones castrorum*); 33 saborska zaključka govore o suđenju i sudstvu, nasljeđivanju, vojničkoj dužnosti, raznim porezima i davcima.

* april - Upad snaga Otakara II iz Austrije i Moravske u Ugarsku, zauzeti Győr i Szombathely.

* maj - Srpski i bugarski poslanici su na dvoru Karla Anžujskog. U anžujski savez protiv Vizantije ulazi i tesalski gospodar, sevastokrator Jovan.
* 23. 5. - Kao slavonski ban se opet spominje Henrik Gisingovac (do 1274); Egidije je ban Mačve i Bosne, Joakim Pektar/Gutkeled magistar tavernika.

* 3. 6. - Bonaventura, generalni ministar franjevačkog reda, proizveden je u kardinala, u novembru je postavljen za biskupa Albana (ali umire već sledeće godine).
* jun - Joahim Gutkeled je povratio Győr i Szombathely.
* jun? - Vaseljenski patrijarh Josif I se protivi mogućoj uniji na zakazanom koncilu u Lionu dogodine. U Vizantiji je previranje po tom pitanju, car Mihajlo VIII se zalaže za nju kao način da se odvrati invazija Karla Anžujskog.

### Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan
* jul? - Mamelučki sultan Bajbars osvaja sirijski zamak Al-Kahf, poslednji koji je pripadao Asasinima.

* avgust - Papa Grgur X poručuje izbornicima da izaberu novog njemačkog kralja, ili će ga on odrediti.

### Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac

* 1. 10. -  Nakon dugog interregnuma, grof Rudolf I Habsburški je izabran za rimsko-njemačkog kralja u Frankfurtu, okrunjen je u Aachenu 24. 10. (do 1291). Papa ga, nakon oklijevanja, priznaje sljedeće godine. On je prvi Habsburg na ovom položaju, ima posede na severu današnje Švajcarske i okolini (između masiva Vož i Bodenskog jezera). 
** Alfonso X od Kastilje je pretendent do 1275. Otakar II od Češke ne priznaje izbor.
* oktobar - Umro je Balduin II, bivši latinski car. Njegovu titulu nasleđuje sin Filip, koji se malo pre ovoga oženio Beatricom, kćerkom Karla Anžujskog.
* leto-jesen - Otokar Češki je upao u Ugarsku, zauzeo je Győr i Sopron.

* novembar - Papa Grgur X je stigao u Lion, gde je za 1. maj zakazan Drugi lionski koncil.

* 6. 12. - Zbog još jednog mističnog iskustva, Toma Akvinski prekida diktiranje svog dela *Summa Theologica* ("Teološka suma"), jer mu se u poređenju, sve što je napisao čini "kao slama".
* 17. 12. - Dželaludin Rumi, sufijski mistik i pjesnik, umro je u Konyi u Anadoliji. Poslednjih oko 15 godina života je diktirao Mesneviju, šesta knjiga je ostala nezavršena. Njegovi sledbenici će osnovati derviški red Mevlevije.
* 18. 12.? - Razoran zemljotres pogodio Potenzu.

### Kroz godinu
* U Hrvatskoj se prvi put spominju augustinci - u Garešnici (ruševine u Beloj Crkvi u Moslavini).
* Prvi put se spominju Klana kod Rijeke, Molve kod Đurđevca, župa Broćno u dan. Hercegovini.
* Pavao I Bribirski je namjesnik primorskog bana i splitski knez.
* U Haghpatu je izrađen Spasiteljev hačkar ("krstaš-kamen"), jedan od najcenjenijih.
* Tijekom progonstva na otoku Sado, Nichiren piše "Istinski objekt štovanja", ispisuje prvi *[[gohonzon]]* u punoj formi.

## Rođenja

* 14. 1. - Jeanne, kraljica Navare, grofica Šampanje († 1305)
* nov. - Abulfeda, geograf, istoričar, državnik u Siriji († 1331)

## Smrti

* 22. 1. - Muhamed I od Granade (* ca. 1195)
* 13. 6. - Hōjō Masamura, bivši regent japanskog šoguna (* 1205)
* 8. 7. - Anno von Sangershausen, veliki majstor Teutonskog reda
* 30. 9. - Arsenije Avtorijan, bivši vaseljenski patrijarh (* ca. 1200)
* okt. - Balduin II, bivši latinski car (* ca. 1217)
* 17. 12. - Dželaludin Rumi, sufijski mistik i pjesnik (* 1207)

## Reference

; Literatura
* Svezak prvi. Prvo doba: Vladanje knezova i kraljeva hrvatske krvi (641-1102) i Drugo doba: Vladanje kraljeva Arpadovića (1102-1301). Vjekoslav Klaić (archive.org)
* *Istorija srpskog naroda*, Prva knjiga, Od najstarijih vremena do Maričke bitke (1371), SKZ Beograd 1981 (I)