open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Carson City, Nevada

**Carson City** je glavni grad američke savezne države - Nevada, na jugozapadu Sjedinjenih Američkih Država od 55 351 stanovnika. 
## Geografija
*Carson City* leži u *Kotlini Eagle* u masivu Sierra Nevada, na nadmorskoj visini od 1 463 m, duž obala istoimene rijeke Carson. 
## Historija
Naselje se počelo formirati oko polovice 19. vijeka, pod imenom *Eagle Station*, kao usputna stanica i trgovište za putnike prema Kaliforniji. Za historiju grada važna je bila 1858., kad je *Abraham Curry* kupio tadašnji *Eagle Station*, sa svim zemljištem i prezvao ga u *Carson City*.

Kad je - 1859. pronađeno zlato i srebro pored grada - otpočela je zlatna groznica, pa se broj stanovnika naglo povećao. Teritorija Nevada, postala je američka savezna država - 1864., za vrijeme Američkog građanskog rata, a *Carson City* njen glavni grad.

Vladina zgrada, podignuta je između 1870. - 1871. *Carson City* bio je poznat po Kovnici novca, koja je kao filijala Federalne banke, radila između 1870. -1893.
## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* Službene stranice grada
Katedrala San Zeno

**Katedrala u Pistoiji** () ili **Katedrala svetog Zena** () je katolička katedrala smještena u italijanskom gradu Pistoia u centralnoj regiji Toskana. Vjeruje se kako je nastala u 10. vijeku, a ime je dobila po svetom Zenu od Verone. Nekoliko je puta obnavljana nakon požara, ali se smatra jednim od najboljih primjera romaničke arhitekture u Italiji.

## Vanjske veze

* Biskupija Pistoia - plan katedralel 
* Histoija i opis zgrade
Pistoia

**Pistoja** () je grad u središnjoj Italiji. Pistoja je najveći grad i administrativni centar istoimene provincije Pistoia u okviru italijanske regije Toskane. Grad Pistoja je poznat po gajenju cveća i poznatom trgovištu cvećem.

## Prirodne odlike
Grad Pistoja nalazi se u središnjem delu Italije, 35&nbsp;km severozapadno od Firence, sedišta pokrajine. Grad se nalazi u dolini reke Ombrone Pistojeze, glavne pritoke reke Arno. Grad se smestio na prvim bregovima iznad ravnice duž reke Arno, koja se pruža južno od grada. Severno od grada se izdižu Apenini.

## Stanovništvo
Prema proceni, u gradu je 2010. živelo 90.288 stanovnika.

Pistoja danas ima oko 90.000 stanovnika, mahom Italijana. Tokom proteklih decenija u grad se doselilo mnogo doseljenika iz inostranstva.

## Pistoja-Pištolj
Reč "pištolj" vodi poreklo od imena grada Pistoje. Proizvodnja ovog oružja započeta je u gradu veoma rano, u 16. veku.

## Značajne osobe
* Enrico Betti
* Mauro Bolognini
* Cino da Pistoia 
* Christian Orlandi
* Klement IX.
* Ippolito Desideri
* Massimo Freccia (Valdibure)
* Licio Gelli
* Marino Marini 
* Filippo Pacini

## Gradovi pobratimi
Pistoia je zbratimljena sa:
*  Pau, Francuska, od 1975

## Galerija

Datoteka:Pistoia z09.JPG|Palazzo Ducale
Datoteka:Pistoia0001.jpg|Gradska katedrala
Datoteka:Palazzo del balì.jpg|Jedna od historijskih palača
Datoteka:Vicolo di Pistoia.jpg|Ulica u historijskoj jezgri


## Reference

## Vanjske veze

* Comune di Pistoia
* Turistička zajednica Pistoie: mnoštvo informacija i plan grada za download
* Pistoia Blues Festival
* Virtualna šetnja gradom
Enryaku-ji

je japanski Tendai manastir smješten na planini Hiei u Ōtsuu, iznad Kjota. Osnovan je na početku Heian perioda. Hramski kompleks je podigao Saichō (767&ndash;822), također poznatz Dengyō Daishi, koji je iz Kine u Japan doveo mahayana budističku sektu koja će poslije postati poznata kao Tendai. Enryaku-ji je sjedište sekte Tendai i jedan od najvažnijih manastira u japanskoj historiji. Kao takav predstavlja dio UNESCO-vog lokaliteta Svjetske baštine "Historijski spomenici drevnog Kjota (gradovi Kyoto, Uji i Otsu)". Osnivači budističkih sekti Jōdo-shū, Sōtō Zen i Nichiren su proveli neko vrijeme u manastiru. U njemu se također nalazi dom "redovnika maratonaca."

## Izvori

## Literatura
* Ponsonby-Fane, Richard Arthur Brabazon. (1956). *Kyoto: The Old Capital of Japan, 794-1869.* Kyoto: The Ponsonby Memorial Society.

## Vanjske veze

* Official site  (English)
* Japan Atlas: Enryaku-Ji Temple
* Photos of Mount Hiei and the three precincts of Enryaku-ji Temple
Devolski sporazum

**Sporazum u Devolu** () je mirovni sporazum sklopljen godine 1108. između antiohijskog kneza Bohemonda I i bizantskog cara Aleksija I Komnena. Njime se Bohemond svoju Antiohijsku Kneževinu obavezao učiniti vazalnom državom, odnosno dijelom Bizantskog Carstva. Ime je dobio po bizantskoj tvrđavi Devol u oblasti Makedonija (današnja Albanija).

Do sporazuma je došlo nakon neuspjelog Bohemondovog pokušaja da iz svojih baza u normanskoj Italiji osvoji Bizantsko Carstvo, odnosno na taj način okonča sukob koji je s Aleksijem nastao tokom Prvog križarskog rata kada je Antiohijska Kneževina bila osnovana. Poslije sklapanja sporazuma se Bohemond povukao u Apuliju gdje je uskoro umro; Tankred Galilejski, njegov regent u Antiohiji, je odbio priznati sporazum, ali je njime svejedno na duže vrijeme uklonjena normanska i križarska prijetnja Carstvu.

## Literatura
;Primarni izvori

* 
* 
* William of Tyre, *Historia Rerum In Partibus Transmarinis Gestarum* (*A History of Deeds Done Beyond the Sea*), translated by E. A. Babock and A. C. Krey (Columbia University Press, 1943). See the original text in the Latin library.


;Sekundarni izvori

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 


## Literatura
* Thomas S. Asbridge, *The Creation of the Principality of Antioch, 1098&ndash;1130*. The Boydell Press, 2000.
* Jonathan Harris, *Byzantium and the Crusades*. Hambledon and London, 2003.
* Ralph-Johannes Lilie, *Byzantium and the Crusader States, 1096&ndash;1204*. Trans. J.C. Morris and J.C. Ridings. Clarendon Press, 1993.
* Kenneth M. Setton, ed., *A History of the Crusades*, Vols. II and V. Madison, 1969&ndash;1989.
Topeka, Kansas

**Topeka** čita se **Topika** je glavni grad američke savezne države Kansas, u sredini Sjedinjenih Američkih Država od 127 473 stanovnika. 
## Geografija
*Topeka* leži na obalama rijeke Kansas udaljen oko 97 km od najvećeg grada srednjeg zapada Kansas Citya. 
## Historija
Historija *Topeke* seže sve do 1840. kad su na mjestu današnjeg grada, braća Papan počeli splavima prevoziti putnike i njihova kola preko Rijeke Kansas na Oregonskom putu. Do 1860. izraslo je naselje do kog su vozili parobrodi, i odvijala se živa trgovina.
*Topeka* je proglašena prijestolnicom države Kansas - 1861. 
Za vrijeme Američkog građanskog rata *Topeku* su nakratko zauzele snage Konfederacije iz Missourija - 1865.

Izgradnja *Palače [[parlament]]a* započela je 1866., ali se odužila punih 37 godina, dok nisu izgrađena sva krila. *Topeka* je nekad bila poznata po proizvodnji automobila (*Smith Automobile Company* 1902. - 1912.) i po velikoj bazi ratne avijacije - Forbes, koja je bitno smanjena 1974.

*Topeka* je poznata po čestim razarajućim tornadima, koji znaju ozbiljno oštetiti grad.
## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* Službene stranice grada
Bitka kod Uclésa (1108)

**Bitka kod Uclésa** se odigrala za vrijeme Reconquiste 29. maja 1108. kraj mjesta Uclés južno od rijeke Tejo u današnjoj centralnoj Španiji između kršćanskih snaga Kastilje i Leóna pod Alfonsom VI na jednoj, i muslimanskih almoravidskih snaga pod Tamim ibn-Yusufom na drugoj strani. Bitka je završila katastrofalnim porazom krščanskih snaga u kome je izginuo veliki broj kastiljskih plemića, uključujući prijestonasljednika Sancha Alfonseza; muslimanske snage je, međutim, nisu iskoristile kako bi dovele do značajnijih teritorijalnih promjena, pa je tako Toledo - glavni cilj almoravidske intervencije na Iberijskom poluotoku - i dalje ostao u kastiljskim rukama.

## Literatura
* Barton, Simon (1997). *The Aristocracy in Twelfth-century León and Castile*. Cambridge: Cambridge University Press. 
* Reilly, Bernard F. (1989). ''The Kingdom of León-Castilla under King Alfonso VI, 1065&ndash;1109''. Princeton: Princeton University Press. 
* Slaughter, John E. (1974/79). "De nuevo sobre la batalla de Uclés". *Anuario de estudios medievales*, **9**:393&ndash;404.
Bohemond II od Antiohije

**Bohemond II** (1108&ndash;1130) bio je princ Taranta i knez Antiohije od 1111. do smrti. 

Rodio se u Italiji kao sin normanskog velmože i križarskog vođe Bohemonda I od Antiohije i francuske princeze Constance. U vrijeme rođenja mu se otac nalazio u Italiji, dok je Kneževinom Antiohijom kao regent vladao njegov rođak Tankred Galilejski. U Antiohiju, gdje su u međuvremenu kao regenti vladali Roger II od Salerna i kralj Balduin II od Jeruzalema, stigao je tek 1124. Svoje posjede u Apuliji je ostavio na upravu svom rođaku Guillaumeu II.

Godine 1127. Bohemond je napao muslimansko Kafartab, gdje je pobio sve stanovnike. Prilikom neuspjelog napada na Shaizar ga je lično sreo muslimanski vojskovođa i kroničar Usama ibn Munkid. Pokušaje da osvoji Alep je opteretilo sve veće neprijateljstvo sa Grofovijom Edesom i tamošnjim grofom Joscelinom I. U međuvremenu je 1128. njegove posjede u Italiji zauzeo Roger II od Sicilije.

Godine 1130. je krenuo u pohod na sjever, nastojeći osvojiti Armensku Kilikiju, zbog čega je tamošnji vladar Lav I sklopio savez sa Danišmendima i emirom Gazi Gümüshtiginom. Bohemond i njegova vojska su pali u zasjedu, gdje su uništeni. Bohemond je poginuo, a njegova balzamirana glava je poslana abasidskom kalifu u Bagdad.

## Izvori

* Steven Runciman, *A History of the Crusades, vol. II: The Kingdom of Jerusalem*. Cambridge University Press, 1952
* Fulcher of Chartres, *A History of the Expedition to Jerusalem, 1095-1127*, trans. Francis Rita Ryan, ed. Harold S. Fink, 1969
* William of Tyre, *A History of Deeds Done Beyond the Sea*, trans. E.A. Babcock and A.C. Krey. Columbia University Press, 1943
* Philip K. Hitti, trans., *An Arab-Syrian Gentleman and Warrior in the Period of the Crusades; Memoirs of [[Usamah ibn-Munqidh]]* (*[[Kitab al i'tibar]]*). New York, 1929
* Houben, Hubert (translated by Graham A. Loud and Diane Milburn). *Roger II of Sicily: Ruler between East and West*. Cambridge University Press, 2002
1109.

Godina **1109.** (**[[Rimski brojevi|MCIX]]**) bila je redovna godina koja počinje u petak po julijanskom kalendaru.

## Događaji
* Križarski ratovi: Križari osvajaju Tripoli i Beirut.
* Almoravidska vojska pod Ali ibn Yusufom ne uspijeva od kršćana preoteti Toledo.
* Almoravidski kralj Ali ibn Yusuf ispred Velike džamije u Kordobi organizira javno spaljivanje tekstova Al-Ghazalija.
* Fulk V postaje grof Anjoua.
* 10. 8. &ndash; Bitka kod Nakłoa u kojoj Poljaci na čelu sa knezom Boleslavom III nanose poraz Pomerancima.
* 24. 8. &ndash; Bitka kod Głogówa u kojoj Poljaci nanose poraz trupama Svetog Rimskog Carstva.
* 24. 8. &ndash; Bitka kod Hundsfelda u kojoj Poljaci nanose poraz Svetom Rimskom Carstvu.
* Alfonso I od Aragona se ženi za Urrace od Kastilje.
* Kneževina Nitra prestaje postojati nakon što je mađarski kralj Koloman svrgnuo njenog posljednjeg vladara.
* Anselm od Laona postaje kancelar Laona.

## Rođenja

* 25. 7. &ndash; Kralj Afonso I od Portugala (u. 1185; datum rođenja sporan)

## Smrti

* 21. 4. &ndash; Anselm od Canterburyja, nadbiskup Canterburyja
* 28. 4. &ndash; Opat Hugo od Clunyja (r. 1024)
* 1. 7. &ndash; Kralj Alfonso VI od Kastilje (r. 1040)
* Guillaume-Jourdain, grof Cerdagnea i Tripolija

## Izvori
Grof Tripolija

**Grof Tripolija** je bila titula koju je nosio poglavar Grofovije Tripoli, križarske države u današnjem Libanonu koja je postojala od 1102. do 1289. Prvi nositelj titule bio je grof Raymond IV od Toulousea, koji, doduše, nikada nije uspio zauzeti sam grad Tripoli. Raymond je umro 1105. ostavivši svog sina Alfonsa-Jordana kao formalnog nasljednika, dok je kao regent opsadu nastavio njegov rođak Gillem-Jordan od Cerdagne. U međuvremenu je iz Toulousea na Levant stigao Raymondov nezakoniti sin Bertrand od Toulousea koji se nakon Gillemove smrti nametnuo kao vladar Tripolija; mladi Alfons-Jordan se vratio u Toulouseu. Grofovi Toulousea su vladali kao vazali Jeruzalemskog Kraljevstva; nakon pogibije Raymonda III u bitci kod Hatina 1187. Tripoli su preuzeli kneževi Antiohije; ta je personalna unija prestala padom Antiohije u ruke Mameluka 1268. Posljednji vladar je bila Lucia od Tripolija, sve do 1289. kada su Mameluci zauzeli i Tripoli.

## Popis grofova
* Raymond od Toulousea (1102-1105)
* Alfonso-Jordan (1105-1109)
* Gillem-Jordan, regent (1105-1109)
* Bertrand od Toulousea (1109-1112)
* Pons od Tripolija (1112-1137)
* Raymond II od Tripolija (1137-1152)
* Raymond III od Tripolija (1152-1187)
* Bohemund IV od Antiohije (1187-1233, također knez Antiohije 1201-1216 i 1219-1233)
* Bohemund V od Antiohije (1233-1252, također knez Antiohije)
* Bohemund VI od Antiohije (1252-1275, također knez Antiohije 1252-1268)
* Bohemund VII od Tripolija (1275-1287)
* Lucia od Tripolija (1287-1289)

## Reference
Grofovija Cerdanya

**Grofovija Cerdanya** (, ; ; , ) bila je jedna od katalonskih grofovija koje su u posljednjim decenijama 8. vijeka osnovali Franci kao dio svoje *[[Marca Hispanica|Marce Hispanice]]* (Španska marka). Originalna Cerdanya se sastojala od gornje doline rijeke Segre. Današnja Cerdanya je jedna od *comarci* u Kataloniji.

## Popis grofova
* 798-820 Borrell
* 820-824 Aznar Galíndez
* 824-834 Galindo Aznárez
* 834-848 Sunifred I
* 848-869 Solomon
* 869-897 Wilfred Dlakavi 
* 897-927 Miró II
* 927-968 Sunifred II
* 968-984 Miró III
* 968-988 Oliba Cabreta
* 988-1035 Wilfred II
* 1035-1068 Raymond
* 1068-1095 Gillem I
* 1095-1109 Gillem II
* 1109-1118 Bernard
* 1118-1131 Raymond Berengar I
* 1131-1162 Raymond Berengar II
* 1162-1168 Pere
* 1168-1223 Sancho I
* 1223-1242 Nuño
* 1242-1276 Jaime I
* 1276-1311 Jaime II
* 1311-1324 Sancho
* 1324-1349 Jaime III 
* 1349-1375 Jaime IV
* 1375-1403 Isabel

Titula je nakon toga prešla na Krunu Aragona. Razni španski kraljevi, uključujući Filipa II i Filipa IV, povremeno su se nazivali "kralj Cerdanye".

## Izvori
* Lewis, Archibald Ross. *[http://libro.uca.edu/lewis/index.htm The Development of Southern French and Catalan Society, 718&ndash;1050]*. University of Texas Press: Austin, 1965. 
* Llista de comtes de Cerdanya na katalonskoj Wikipediji

## Napomene
Leopold od Bavarske

**Leopold** (, o. 1108 – 18. oktobar 1141), poznat kao **Leopold Darežljivi** (), bio je makgrof Austrije kao **Leopold IV** od 1136, te vojvoda Bavarske kao **Leopold I** od 1139. do smrti.

Bio je jedan od mlađih sinova vojvode Leopolda III i Agnes od Njemačke. Zašto je postao Leopoldov nasljednik umjesto starije braće Adalberta i Heinricha II nije poznato. Preko majke je bio povezan sa Hohenstaufenovcima i sudjelovao u borbi protiv Kuće Welf; zbog toga mu je car Konrad III kao leno dao Bavarsku. Umro je iznenada, te ga je naslijedio brat Heinrich.

## Izvori
;Napomene

;Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* Leopold IV., Babenberger-Markgraf at AEIOU
Balduin IV od Hainauta

**Balduin IV** (; ; 1108 – 8. novembar 1171) bio je grof Hainauta od 1120. do smrti. Bio je sin grofa Balduina III i Yolande de Wassenberg. Vladavina mu je uglavnom bila obilježena graditeljskom djelatnošću. Bio je oženjen za Alice od Namura, s kojom je imao sedmoro djece, uključujući nasljednika Balduina V.
Guillem II od Cerdanye

**Guillem II od Cerdanye**, također poznat kao **Guillem Jordan** (*Vilim Jordan*; ; ; o. 1079 - Tripoli, 1109) bio je grof Berge od 1094, grof Cerdanye od 1095. i regent Grofovije Tripoli od 1105. do smrti. 

Bio je sin grofa Guillema I; nedugo nakon što ga je naslijedio, pratio je Raymonda IV Tuluškog u Prvom križarskom ratu. Kada je 1105. Raymond umro pri pokušaju da zauzme Tripoli, križari su izabrali Guillema da bude regent njegovom malodobnom sinu Alphonseu Jourdainu. U međuvremenu je iz Toulousea, gdje je vladao kao regent, protjeran Raymondov nezakoniti sin Bertrand. Sa svojim sljedbenicima je 1108. došao u Levant kako bi preuzeo očevu bliskoistočnu grofoviju. S obzirom da je Guillem nije htio predati, to je dovelo do spora između vođa križarskih država - Guillema su podržavali antiohijski regent Tankred, a Bertranda kralj Balduin I od Jeruzalema i grof Balduin od Edese i Joscelin od Courtenaya. Na kraju je postignut kompromis kojim su Guillem i Bertrand odlučili podijeliti vlast. Križari su se tada udružili i 1109. uspjeli konačno zauzeti Tripoli. Guillem je, međutim, ranjen strijelom te je nakon osvajanja grada umro, a grofoviju preuzeo Bertrand.

|-

|-
Kraljevina Poljska (1025–1385)

**Kraljevina Poljska** (polj. *Królestwo Polskie*, lat. *Regnum Poloniae*, ukr. *Королівство Польське*) je naziv za poljsku državu od krundibe prvog kralja Boleslava I Hrabrog 1025. do unije s Litvom i početka vladavine dinastije Jagelovića 1385.
Pomorani

**Pomorani**, **Pomoranci** ili **Pomorjani**, ili **Pomerani**, **Pomeranci** ili **Pomerjani** (, , ), su naziv za zapadnoslovenska plemena koja su živela u periodu srednjeg veka u donjem slivu reke Odre u Baltičko more. 900. godine Pomorani su naseljavali predele od reke Odre na zapadu, do reke Visle na istoku i Noteha na jugu. Po Pomeranima je dobila ime oblast Pomeranija.

U X veku poljski knez Mješko I Pjast je osvoji Pomoraniju i prisajedino je poljskoj državi. U XI veku Pomorani su podigli ustanak i oslobodili se poljske vlasti. Tokom ovog perioda proširili su svoje teritorije zapadno od Odre. Na inicijativu kneza Vertislava Pomorani prihvataju hrišćanstvo.

Od 1180. godine počinje prodor germanskih plemena u pomoranske zemlje. Nakon razornih ratova sa Dačanima pomoranski gospodari ostavljaju uništene zemlje Nemcima. Vremenom, nastupa proces germanizacije i polonizacije pomoranskog stanovništva. Ostatak drevnih pomorana danas su Kašubi kojih na teritoriji Poljske i Nemačke ima oko 300 hiljada.

## Literatura
* Johannes Hinz: Pommern. Lexikon. Bechtermünz Verlag, Augsburg 1996, , S. 242.
* Roderich Schmidt: Das historische Pommern. Personen - Orte - Ereignisse. Böhlau, Köln Weimar Wien 2009, ISB 978-3-41220436-5, S. 101–102 

'''
Cheyenne, Wyoming

**Cheyenne** čita se **Šajen** je glavni i najveći grad u američke savezne države Wyoming, u sredini Sjedinjenih Američkih Država od 59 466 stanovnika. 
## Geografija
*Cheyenne* leži u srcu Stjenovitih planina, u kotlini rijeke Crow Creek, na nadmorskoj visini od 1 848 m, udaljen oko 160 km od najvećeg grada u tom kraju - Denvera. On je za razliku od većine ostalih američkih prijestolnica - smješten na krajnjem jugoistoku države, a ne u sredini. 
## Historija
*Cheyenne* je osnovao general Grenville Dodge 5. jula 1867. na tadašnjem Teritoriju Dakota (koji je kasnije postao Wyoming) na mjestu gdje je transkontinentalna željeznička pruga - Union Pacific trebala proći preko Crow Creeka. Grad je dobio ime po indijanskom plemenu Šajeni, najvećem na prostoru Velike nizine.

Izgradnja pruge Union Pacific koja je počela 1867. dovela je u grad puno novih stanovnika, pa je ubrzo postao najveći grad na tom teritoriju.

*Cheyenne* je proglašen glavnim gradom države Wyoming - 1890. kad je Wyoming primljen u Uniju.
Izgradnja Palače parlamenta započela je 1886. a dovršena je 1890., 1917. izvršena je dogradnja i modernizacija zgrade.
## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* Službene stranice grada
Bitka kod Nakłoa

**Bitka kod Nakłoa** (1109) se odigrala 10. augusta 1109. kraj mjesta Nakło nad Notecią u današnjoj sjevernoj Poljskoj između vojske poljskog kneza Boleslava III Krivoustog na jednoj i pomoranskih plemena na drugoj strani. Do nje je došlo tokom pohoda koji je Boleslav organizirao kako bi osigurao svoju sjevernu granicu nakon izbijanja sukoba sa Svetim Rimskim Carstvom, odnosno njemačkim kraljem Heinricha V. Napao je pomoranski zamak Naklo u namjeri da namami glavninu pomoranske vojske koja je nastojala deblokirati zamak. U tome je uspio i Pomoranima nanio težak poraz, a potom pojurio prema jugu, gdje je dva tjedna kasnije kod Glogowa došlo do odlučujućeg okršaja s Nijemcima.

## Reference
Opsada Głogówa

**Bitka kod Głogówa** ili **Opsada Glogowa** se odigrala u ljeto 1109. kod Glogowa u Šleskoj tokom sukoba između njemačke carske vojske pod carem Heinrichom V na jednoj, i poljske vojske pod knezom Boleslavom III Krivoustim. Do nje je došlo tokom sukoba u poljskoj vladajućoj dinastiji Pjastovića u koji se umiješao car Heinrich V, nastojeći prisiliti Boleslava da vlast nad Poljskom podijeli sa svojim bratom Zbigniewom. Kada je Boleslav to odbio učiniti, izbio je rat u kome je Nijemcima pomagao češki knez Svatopluk. Nijemci su uspjeli prijeći granicu i staviti grad Glogow pod opsadu. Građanima je potom Heinrich dao pet dana primirja kako bi poslali poruku Boleslavu da mu se pokori, kao zalog je uzeo njihovu djecu kao taoce. Boleslav, koji je u međuvremenu razbio pomoranska plemena kod Nakloa je odbio ultimatum i požurio na jug. Heinirch je odlučio prije toga zauzeti grad te je privezao djecu na opsadne strojeve nadajući se da građani neće pružiti otpor; branitelji su, međutim, ignorirali taj živi štit i odbili napade. Heinrichova vojska se brzo iscrpila te je Heinrich na kraju bio prisiljen napustiti opsadu. Neki od srednjovjekovnih kroničara opsadu dovode u vezu s bitkom na psećem polju koja se odigrala 24. augusta 1109-. a za čija je historijska utemeljenost sporna. U svakom slučaju, slom Heinrichove kampanje je brzo doveo do promjene situacije u Boleslavu korist - Svatopluk je ubrzo ubijen, a novi češki knez je postao Poljacima skloni Vladislav I; Zbigniew je 1111. uhapšen i oslijepljen. Opsada Glogowa je, pak, od strane kasnijih poljskih historičara proglašen jednim od ključnih događaja historije Poljske, koji je značajno uticao na odnose Poljaka i Nijemaca u sljedećim vijekovima.

## Vanjske veze
* Battle of Głogów
Bitka na Psećem polju

**Bitka na Psećem polju** () je događaj koji se, prema navodima dijela srednjovjekovnih poljskih kroničara odigrao 24. augusta 1109. godine, odnosno bio sukob između poljskog kneza Boleslava III Krivoustog na jednoj i njemačkog kralja Heinricha V na drugoj strani. Do sukoba je došlo kada je Heinrich pokušao prisiliti Boleslava da podijeli vlast s bratom Zbigniewom. Boleslav je to odbio učiniti, a Heinrichov pohod je doživio neuspjeh pri opsadi Glogowa. Do bitke je došlo kada je Heinrich pokušao zauzeti Wroclaw; poljska vojska ga je sačekala u zasjedi i potpuno mu uništila vojsku. Na bojištu je ostalo toliko mrtvih Nijemaca da ih se nije moglo sahraniti, i dugo vremena poslije toga se nitko nije usudio doći na polje kojim su lutali divlji psi i hranili se truplima. Po tom događaju je ime dobilo današnje naselje Psie Pole () u Wroclawu. Moderni historičari su skloni vjerovati kako je bitka u stvari bila neznatna čarka, odnosno da je riječ o "uljepšavanju" prošlosti u kronikama napisanim vijek nakon događaja. U svakom slučaju, Boleslav je iz rata izašao kao pobjednik.

## Reference
Autodafe

Izraz ***autodafe*** se odnosi na ritual javnog kajanja optuženog jeretika ili otpadnika koji se odvijao nakon suđenja španske ili portugalske inkvizicije. Autodafe označava i svečano spaljivanje jeretika u Španiji, Portugalu i njihovim kolonijama do kraja 18. veka s ciljem da se zastraše protivnici katolicizma i kraljevog apsolutizma. Bile su spaljivane čak i knjige koje su proglašavane jeretičkim. Autodafe su u novijoj istoriji obnovili nacisti 30-tih godina prošlog veka koji su spalili milione primeraka "jeretičkih" knjiga. *Auto de fe* na srednjovekovnom španskom znači «verski čin» ili »čin vere«. Izraz se takođe pojavljuje u stranim jezicima u portugalskoj verziji *auto* da *fe* (ili ***auto da f<u>é</u>***).
Anselm od Laona

**Anselm od Laona** (; Laon, 1050/1055 - 15. jul 1117) bio je francuski filozof i teolog, poznat kao jedan do pionira biblijske hermeneutike. Postao je jedan od predavača katedralne škole u svom rodnom gradu, a 1115. i jedan od dvojice arhiđakona. Godine 1113. je izbacio Pierrea Abelarda iz svoje škole.

## Reference

## Literatura
* C. Giraud, *Per verba magistri. Anselme de Laon et son École au XIIe siècle*, Brepols Publishers, 2010,
Laon

**Laon** () je grad u sjevernoj Francuskoj i sjedište departmana Aisne u regiji Pikardija. Nastao na strateški važnoj uzvisini, imao je dugu i bogatu historiju koja seže u rimska vremena.

## Reference

## Vanjske veze

*  Unofficial site 
* Official site
* INSEE
Ali ibn Jusuf

**Ali ibn Jusuf** (; Ali ibn Yusuf; ? - 26. januar 1143) bio je peti po redu vladar Maroka i al-Andalusa iz Almoravidske dinastije, koji je vladao od 1106. do smrti. Otac mu je bio Yusuf ibn Tashfin; godine 1102. je proglašen njegovim nasljednikom. Oca je naslijedio nakon smrti 1106. Ali je vladao iz Maroka, a svom bratu Tamin ibn Yusufu se prepustio mjesto guvernera al-Andalusa. Nastavio je očevu politiku odbacivanja Reconquiste, te 1110. uspio od kršćana preoteti Zaragozu. Nju je pak morao na kraju 1118. prepustiti aragonskom kralju Alfonsu I. Godine 1121. se Cordoba pobunila protiv almoravidske vlasti. Ali je imao dva sina - Tashfin ibn Alija, koji ga je naslijedio.  i Ishaq ibn Alija.

## Izvori
Madison, Wisconsin

**Madison** je glavni i drugi po veličini grad (posle Milwaukeea) u američkoj saveznoj državi Wisconsin, u sredini Sjedinjenih Američkih Država od 233 209 stanovnika. 
## Geografija
*Madison* leži u centru Wisconsina, udaljen 124 km zapadno od Milwaukeea i 196&nbsp;km sjevero istočno od Chicaga.
*Madison* zovu i Grad četiri jezera, jer se na gradskom prostoru nalaze 4 jezera; Mendota, Monona, Waubesa i Kegonsa.
## Historija
Historija *Madisona* počinje 1829. kad je bivši fedaralni sudac James Doty kupio 4 km² močvarne zemlje na teritoriju 4 jezera, namjeravavši podići grad. Kad je 1836. oformljena *Teritorija Wisconsin* - , sastala se komisija koja je trebala odlučiti o lokaciji budućeg glavnog grada. Doty je snažno lobirao za svoju lokaciju - odnosno grad (koji je u međuvremenu nazvao Medison po imenu 4 predsjednika - Jamesa Madisona, a njegove ulice po 36 potpisnika ustava), iako je tad imao samo grad na papiru, Doty je uspio pobjediti konkurenciju.

Kamen temeljac za izgradnju zgrade parlamenta (Capitol) položen je 1837. a delegati su prvi put zasjedali u njemu 1838. Kad je Wisconsin proglašen državom 1848., *Madison* je ostao glavni grad, te iste godine osnovan je i Univezitet Wisconsin.

Željeznica je došla do *Madisona* - 1854., a 1856. dobio je status grada, tad je imao 6 863 stanovnika. Prva zgrada parlamenta je napuštena 1863. u korist novoizgrađene, koja je izgorjela 1904., pa je treća Palača parlamenta podignuta 1906. - 1917.
## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* Službene stranice grada
Carrot Top

**Scott Thompson** (25. februar 1965), poznatiji po umjetničkom imenu **Carrot Top**, je američki komičar najpoznatiji po jarko crvenoj kosi, rekvizitskoj komediji i samoismijavajućem humoru.

## Filmografija
* ** (2011) ... sam sebe
* *[[Tosh.0]]* (2010)
* *[[Cash Cab (američka TV-igra)|Cash Cab]]* (2010)
* *[[The Hangover (film)|The Hangover]]* – pojavljuje se na fotografijama tokom odjavne špice (2009)
* *[[The Game (U.S. TV series)|The Game]]* ... sam sebe (2009)
* *[[The Bad Girls Club]]* – Episode 8 (2009)
* *[[The Girls Next Door]]* (2008)
* "Gene Simmons Family Jewels" ... sam sebe (2007)
* *[[Smiley Face (film)|Smiley Face]]* – kratka uloga (2007)
* *[[Family Guy]]* (2006)
* *Tugger: The Jeep 4x4 Who Wanted to Fly* (2005)
* *[[George Lopez (TV serija)|George Lopez]]* ... sam sebe (2005)
* *[[The Aristocrats (film)|The Aristocrats]]* ... sam sebe (2005)
* *[[Pauly Shore is Dead]]* ... sam sebe (2003)
* *[[Weakest Link]]* (2002) ... sam sebe
* *[[Scrubs (TV series)|Scrubs]]* ... sam sebe (2001)
* *The Three Stooges N.Y.U.K.* ... Dr. Eugene Splicer (2000)
* *[[Dennis the Menace Strikes Again]]* (1998)
* *[[Chairman of the Board (film)|Chairman of the Board]]* (1998)
* *Pure Danger* (1996)
* *Hourglass* (1996)

## Vanjske veze
* Official website
*
Linijski sistem

Svaki ton koji čujemo može da se zabeleži posebnim muzičkim znacima koji se zovu note.

**Linijski** (ili **notni**) **sistem** (, , , )) služi kao osnova za beleženje nota.

## Kratki istorijat

Linije su u muzici u upotrebi još od 10. veka. Pomoću njih se određivala visina neuma. Prvo se upotrebljavala jedna do dve linije, a zatim je čuveni srednjevekovni muzički teoretičar Gvido iz Areca (995 - 1050) postavio osnove notnom sistemu odredivši da se neume pišu na 4 linije. Na njihovom početku je upisivao ključeve, tako da je pozicija notne glave označavala visinu tona (*vidi sliku desno*).

### Prednosti današnjeg linijskog sistema
Današnji linijski sistem je mnogo savršeniji od nekadašnjeg jer daje mogućnost (koju nekadašnji nije davao) tačnog zapisa: 
# *visine tonova*, 
# *trajanja tona*,
# *intervalskih razmaka* između tonova.



   **Napomena.**
Što se tiče načina izvođenja, muzičari iznad linijskog sistema upisuju oznake za interpretaciju.


## Osnovne karakteristike linijskog sistema
* Linijski sistem se sastoji od *5 horizontalnih paralelnih linija* i *4 praznine*. Linije linijskog sistema broje se odozdo-naviše. U njega može da se ubeleži ukupno **11** različitih osnovnih nota:

* Da bi se prostorno ograničen linijski sistem proširio, iznad i ispod njega dodaju se pomoćne linije - ''pomoćnice''. Obično ne više od 4-5 naviše i 3 naniže, jer se prelazi u drugi ključ:

* Pomoćne linije su u neku ruku ostatak nekadašnjeg mnogolinijskog sistema kojeg je preuredio Gvido iz Areca u 11. veku.

## Elementi linijskog sistema
**1. Ključ**

Na početak linijskog sistema stavlja se znak koji se zove ''kluč'' (fr. i en. clef) na osnovu kojeg se određuje ime note i njena oktava. Današnja muzička notacija poznaje više vrsta ključeva. Ovde ćemo prikazati one koji su najviše u upotrebi:

**a)** **[[Violinski ključ|G-ključ]] (''[[violinski ključ]]'')**

 
**b)** **[[Bas ključ|F-ključ]] (''[[bas ključ]]'')**

**c)** **C-ključevi** ***(vokalni ključevi)***

*C-ključevi* se zovu i *vokalni ključevi* jer su pogodni za beleženje pevačkih glasova. Svi oni daju ime noti *c&sup1;* (*do* u prvoj oktavi). Najčešće su u upotrebi *[[alt]]ovski* i *[[tenor]]ski* ključ.

* **Altovski ključ** 

* **Tenorski ključ** 

 
Pogledajmo kako se jedna ista nota ***c¹*** (***do*** u prvoj oktavi) beleži u pomenuta tri ključa:   

**2. Predznaci**

Predznaci se pišu: 

**3. Taktovi**

**4. Note**

**5. Zagrade, spojnice (akolade)**

U praksi ovako izgledaju partiture za 2 i 3 linijska sistema sa zagradom:

:* *Vitičasta* spojnica u partituri za klavir:

:* *Uglasta* spojnica u partituri za gudački trio:

:* *Uglasta* i *vitičaste* spojnice u partituri za duvački orkestar i timpane:

## Povezano
* Pomoćne linije
* Notne skraćenice
* Predznaci
* Abrevijature

## Reference
Huell Howser

**Huell Burnley Howser** (18. oktobra 1945. - 7. januara 2013.) bio je američki TV-voditelj i putopisac, najpoznatiji po *[[California's Gold]]*, putopisnoj TV-seriji posvećenoj egzotičnim lokacijama, kulturi i stanovnicima Kalifornije.

Matt Groening je bio njegov poklonik, te mu je odao počast iskoristivši ga kao lik u dvije epizode popularne TV-serije *[[The Simpsons]]*, a početkom 2013. mu je posthumno odana počast kratkom montažom u epizodi *[[A Test Before Trying]]*.

## Vanjske veze

* Huell Howser Archive at Chapman University
* 
* Huell Howser Productions
* Interactive map of places Huell visited 
* Huell Howser - California's Dreamer , from the KVIE website
* PBS host Huell Howser on life, death and an unscheduled visit with ‘The Simpsons’ 
* Lunch With Huell  Q&A with Huell Howser by Aaron Proctor, Pasadena Weekly August 20, 2008.
1110.

Godina **1110.** (**[[Rimski brojevi|MCX]]**) bila je redovna godina koja počinje u subotu po julijanskom kalendaru.

## Događaji
* Inge Mlađi postaje zajednički kralj Švedske zajedno sa svojim bratom Filipom.
* Završava ruska kronika *[[Povest minulih leta]]*.
* Bizantski car Aleksije I Komnen ponovno pokreće rat protiv Turaka Seldžuka.
* Njemački kralj Heinrich V počinje pohod na Italiju.
* Križarski ratovi: Mawdud od Mosula osvaja sav teritorij križarske Grofovije Edese istočno od Eufrata].
* 4. 12. &ndash; Križarski ratovi: Križari, nakon što su zauzeli Beirut, zauzimaju Sidon.
* Početak izgradnje Opatije Fontevraud u Francuskoj.

## Rođenja

* Düsum Khyenpa, 1. Gyalwa Karmapa (u. 1193)
* Sv. Efrosinija Polocka, bjeloruska svetica i princeza (u. 1173)

## Smrti

* Hugo VI od Lusignana, francuski feudalac i križarski vođa

## Izvori
Hugues VI od Lusignana

**Hugues VI** (*Hugo*; o. 1039/1043 - o. 1103/1110), zvani **Vrag** () bio je gospodar Lusignana i grof La Marchea (kao **Hugues I**), poznat po sudjelovanju u križarskim ratovima.

Rodio se kao sin Huguesa V i Almodis de la Marche. Posjede u Lusignanu je naslijedio nakon očeve pogibije u sukobu akvitanskim vojvodom Guillaumeom 1060. Godine 1071. je naslijedio majčine posjede u La Marcheu. Godine 1086. je na poziv svog polubrata, grofa Berenguera Ramona II od Barcelone, krenuo u Španiju kako bi se borio protiv Maura; na tom pohodu je pratio i drugog polubrata Raymonda Tuluškog. Zajedno s Raymondom je sudjelovao u Prvom križarskom ratu, kao i Križarskom ratu 1101. Usprkos pobožnosti, ušao je dugotrajni i izuzetno nasilni spor sa redovnicima samostana St. Maixent, tokom koga je stekao nadimak "Vrag", i koji je riješen tek posredovanjem pape Paskala II. 

Oko 1065. se oženio za Ildégarde de Thouars, s kojom je imao sina i nasljednika Huguesa VII.

## Literatura
* Riley-Smith, Jonathan. *The First Crusaders, 1095&ndash;1131*. 1998.
Karmapa

**Karmapa** (počasni naslov *[[Njegova svetost]] Gyalwa Karmapa*, ponekad navođen i kao *Gyalwang Karmapa*) je poglavar Karma Kagyu, najveće podškole Kagyupa (tibetanski Bka' brgyud), jedne od četiri glavne škole tibetanskog budizma.

Historijsko sjedište Karmapa je manastir Tsurphu u dolini Tolung u Tibetu. Sjedište Njegove svetosti u izgnanstvu je Dharma Chakra Centre u manastiru Rumtek u indijskom Sikkimu. Njegovi regionalna monastička sjedišta su Karma Triyana Dharmachakra u New Yorku, Dhagpo Kagyu Ling u Francuskoj i Tashi Choling u Butanu.

Unutar škole Karma Kagyu je došlo do spora oko priznanja novog Karmape, pa identitet 17. Karmape nije univerzalno prihvaćen.

## Popis prethodnih karmapa
# Düsum Khyenpa () (1110–1193)
# Karma Pakshi () (1204–1283)
# Rangjung Dorje () (1284–1339)
# Rolpe Dorje () (1340–1383)
# Deshin Shekpa ()(1384–1415)
# Thongwa Dönden () (1416–1453)
# Chödrak Gyatso () (1454–1506)
# Mikyö Dorje () (1507–1554)
# Wangchuk Dorje () (1556–1603)
# Chöying Dorje () (1604–1674)
# Yeshe Dorje () (1676–1702)
# Changchub Dorje () (1703–1732)
# Dudul Dorje () (1733–1797)
# Thekchok Dorje () (1798–1868)
# Khakyab Dorje () (1871–1922)
# Rangjung Rigpe Dorje () (1924–1981)
# Spor oko toga da li je pravi Karmapa Trinley Thaye Dorje ()(r. 1983) ili Ogyen Trinley Dorje () (r. 1985)

## Povezano
* Shamarpa
* Thrangu Rinpoche
* Dorje Pakmo
* Spor oko Karmape

## Literatura
* Thinley, Karma: The History of the Sixteen Karmapas of Tibet, Boulder, Prajna Press 1980
* Ken Holmes, Karmapa, Altea Publishing 1995, . Author's website  (While the book and web site favours one candidate for the 17th the information on 1st-16th is useful and was the original source for this article)
* Maheshwari, Anil, *The Buddha Cries!: Karmapa Conundrum*, UBS Publishers' Distributors LTD. 2000, New Delhi, India. 
* Michele Martin, *Music in the Sky: The Life, Art and Teachings of the Seventeenth Karmapa*, Karmapa Orgyen Trinley Dorje, Snow Lion Publications 2003, 
* Mick Brown, *The Dance of 17 Lives: The Incredible True Story of Tibet's 17th Karmapa*, Bloomsbury 2005, .
* Naher, Gaby. (2004). *Wrestling the Dragon: In Search of the Boy Lama Who Defied China. Vintage Books, Random House*. Sydney, Australia. .
* "Buddha's Not Smiling: Uncovering Corruption at the Heart of Tibetan Buddhism Today" by Erik D. Curren, Alaya Press, Feb 2006, Paper. .

## Vanjske veze

* Karmapa lineage history  on kagyuoffice.org, the website of Ogyen Trinley Dorje
* Karmapa lineage history  on karmapa.org, the website of Thaye Dorje
* Information on past and present Karmapas from khandro.net, a website supporting Ogyen Trinley Dorje
Concord, New Hampshire

**Concord** je glavni grad američke savezne države New Hampshire, na sjeveroistoku Sjedinjenih Američkih Država od 42.695 stanovnika.

## Geografija
Concord leži u dolini rijeke Merrimack gotovo u sredini New Hampshirea, udaljen 106 km sjeveroistočno od Bostona.

## Historija
Historija Concorda počinje između 1725. i 1727. kad se tu naselila grupa kolonista iz Massachusettsa pod vodsvom kapetana Ebenezera Eastmana. Naselje je dobilo ime *Rumford* 9. februara 1734. da bi Benjamin Thompson, mogao nositi titulu grof od Rumforda. Guverner kolonije prezvao je naselje 1765. u Concord (Sloga) jer su tad izbile teritorijalne svađe između *Rumforda* i susjednog grada Bowa pa je time htio naglasiti važnost sloge i harmonije.

Važnost Concorda porasla je u 18. vijeku, u godinama nakon Američke revolucije i njegova centralna pozicija činila ga je logičnim izborom za glavni grad države, pogotovo nakon izgradnje kanala 1807. koji su omogućavali da se zaobiđe slapove i plovi direktno do Bostona. Tako da je 1808. Concord odabran za glavni grad New Hampshirea.

Zgrada parlamenta (Capitol) izgrađen je 1819. ona i danas služi svrsi, pa je po tom najstarija u Sjedinjenim Američkim Državama.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* Službene stranice grada
Billy Mays

**William Darrell "Billy" Mays, Jr.** (20. jul 1958&nbsp;– 28. jun 2009) bio je američki televizijski direct-response akviziter, najpoznatiji po promoviranju OxiCleana, Orange Glo, Kabooma i drugih proizvoda za čišćenje kroz kanal Home Shopping Network i vlastitu kompaniju Mays Promotions, Inc.

On i njegov poslovni partner Anthony Sullivan su također nastupili i u *[[PitchMen]]*, TV-seriji koja je prikazivala njihov rad. Specifična brada i strastveno promoviranje proizvoda su ga učinili poznatima televizijskim gledateljima širom SAD i Kanade.

## Izvori

## Vanjske veze

* 
* 
*
Inge Mlađi

**Inge Mlađi** (; ? - 1125?) bio je kralj Švedske od 1110. do 1125. Rodio se kao sin kralja Halstena, najvjerojatnije najmlađi. Prema tradiciji, koja se obično smatra nepouzdanom, Inge je vladao Švedskom zajedno sa bratom Filipom Halstenssonom nakon smrti strica Ingea starijeg.-

Drugi izvori navode da je Filip umro 1118. godine, nakon čega je Inge vladao sam. Godina njegove smrti je, pak, nepoznata. Popis kraljeva u *[[Västgötalagen]]u*, Inge je otrovan "zlim pićem" u Östergötlandu.

Nije poznato je li Inge bio živ kada je norveški kralj Sigurd I napao Småland godine 1123, Ingeova smrt je označila kraj Dinastije Stenkil.

Inge je, prema oskudnim podacima, bio oženjen za Ulvhild Håkansdotter, kćer norveškog velmože Haakon Finnssona. Poslije Ingeove smrti se preudala za danskog kralja Nilsa Svenssona a potom švedskog kralja Sverkera Starijeg.

## Izvori
1110-e

**1110-e** su decenija koja je počela 1. januara 1110. i završila 31. decembra 1119. 

## Događaji i trendovi
* 1112 - Građani Laona u Francuskoj ubijaju biskupa, dotadašnjeg svjetovnog feudalnog gospodara i proglašavaju slobodnu komunu.
* 1113 - Osnovan viteški red Ivanovaca (Malteški red).
* 1115 - Džurčeni osnivaju dinastiju Jin.
* 1119 - Osnovan Templarski viteški red.

## Izvori
Rani srednji vijek

**Rani srednji vijek** u historiji Evrope i, rjeđe, svijeta, označava prvi od tri pod-perioda srednjeg vijeka, koji je okvirno trajao od oko 5/6. do 10/11. vijeka. Prethodio mu je završni period Starog vijeka ili kasna antika, a slijedio ga je razvijeni ili visoki srednji vijek. Karakterizaju ga izuzetno burne demografske, a potom političke, ekonomske i kulturne promjene koje su od kasnijih historičara uglavnom dobile negativan predznak, odnosno zbog kojih se taj period često smatra sinonimom za izraz Mračno doba ili "mračni srednji vijek". Prije svega se to odnosi na efekte Velike seobe naroda i nešto kasnijih muslimanskih osvajanja koje su dovele do kolapsa društveno-ekonomskih institucija nekadašnjeg Rimskog Carstva, depopulacije, de-urbanizacije i općenitog opadanja kulture. S druge strane, isti je period označilo i pokrštavanje područja izvan Rimskog Carstva, pa tako za mnoge dijelove Evrope, kao i narode (uključujući južnoslavenske) tek u ranom srednjem vijeku počinje pisana historija. Općeniti trend ranog srednjeg vijeka je bila postepena transformacija ostataka antičkog svijeta, kao i barbarskih država i plemena u novi društveno-ekonomski poredak poznat kao feudalizam.

## Vanjske veze

*Rani srednji vijek - kronologija
* *[http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/41994 Age of spirituality : late antique and early Christian art, third to seventh century]* from The Metropolitan Museum of Art
Depopulacija

**Depopulacija** je pojava smanjenja broja stanovnika nekog kraja ili zemlje zbog iseljavanja i malog prirasta broja rođenih, zbog čega u ruralnim područjima ostaje uglavnom starije stanovništvo, a za posljedicu može imati izrazitu depopulaciju, odnosno izumiranje jer je prorodni prirast ispod nule. Razlozi iseljavanja stanovništva nekog kraja uglavnom izazvani ekonomskim problemima, prvenstveno nezaposlenost i bijeg sa zemlje (sela), te odlazak u veća urbana središta zbog lakšeg života i bolje zarade. Iseljavanja uvijek idu iz ruralnih, slabije razvijenijih krajeva, u veća urbana središta i dovode do njihovog brzog širenja, i u nekim slučajevima, kao u Latinskoj Americi, do overpopulacije s nastankom golemih sirotinjskih četvrti velikih gradova.

## Povezano
* Grad duhova
* Urbana gnjilež
* Ruralni egzodus

## Literatura
*Saša Radović (Ante Portas): Democid, Rijeka, 2017.
Ruralni egzodus

**Ruralni egzodus** je termin koji se koristi za opisivanje migracijskih obrazaca, koji se normalno pojavljuju u regiji, a slijede nakon mehanizacije poljoprivrede. U takvoj situaciji ljudi teže kretanju iz ruralnih područja u urbana. To se odnosi na činjenicu da je s mehanizacijom (ili bilo kojom drugom promjenom u metodi proizvodnje koja povećava produktivnost) potrebno manje ljudi da donesu istu količinu poljoprivrednih prinosa na tržište.

Termin **države ruralnog egzodusa** koristi se za označavanje onih američki država koje gube svoje ruralno stanovništvo na taj način. Svaka se od tih država nalazi unutar Velike zavale i ima manje slikovite dražesti pored oporih ljeta i oštrih zima.

## Urbani egzodus

Kada ljudi odlaze u ruralna područja iz velikih gradova, ponekad imaju nerealistična očekivanja lokalnih službi (npr. medicinskih i prijevoznih objekata) ili se ne uklapaju u lokalnu kulturu (na primjer, manje su željni socijalizacije sa svojim susjedima nego što je to lokalni običaj). Termin *"urbani egzodus"* skovali su oni koji su shvatili da je to problem. Definicija također može uključivati oblik ruralne gentrifikacije u kojoj prisutnost bogatijih imigranata iz napučenijih područja podiže vrijednosti nekretnina i cijene stanova za dugogodišnje stanovnike. Dok ta pojava može koristiti vlasnicima nekretnina koji je onda žele prodati po višim cijenama, ona također uzrokuje podizanje poreza na nekretnine, pa si mještani mnogo teže mogu priuštiti stanovanje (od posebne važnosti za stanovnike s niskim prihodima i stanarskim zakupcima). 

## Povezano
* urbani rast
* ruralna sociologija
* depopulacija
Düsum Khyenpa

**Düsum Khyenpa** () (1110–1193) bio je prvi Gyalwa Karmapa, čelnik Karma Kagyu (ka rma bka’ brgyud) škole tibetanskog budizma.

**Düsum Khyenpa** dosnovno znači "Poznavatelj tri vremena" (ili prošlosti, sadašnjosti i budućnosti). Dano mu je kako bi se opisalo znanje o tri oblika vremena koje je dobio kroz prosvjetljenje, uključujući "bezvremeno vrijeme" prosvijećene svijesti.

## Izvori

## Literatura
* Ken Holmes, *Karmapa*, Altea Publishing 1995, . Author's website 
* 
* Lama Kunsang, Lama Pemo, Marie Aubèle (2012). *History of the Karmapas: The Odyssey of the Tibetan Masters with the Black Crown*. Snow Lion Publications, Ithaca, New York. .
* *First Karmapa: The Life and Teachings of Dusum Khyenpa* (2012), Translated by Michele Martin & David Karma Choepel, KTD Publications, New York. .

## Izvori

## Vanjske veze
* The First Karmapa Düsum Khyenpa (1110 - 1193)  kagyuoffice
Efrosinija Polocka

Sveta **Efrosinija Polocka** (* 1110. – † Jeruzalem 1173.) bila je kneginja iz bjeloruskog grada Polocka, kćer poločkog kneza Vseslava. U pravoslavnim crkvama slavi se kao svetica. Jedna je od najpopularnijih povijesnih osoba u Bjelorusiji.

Kada su je roditelji htjeli zaručiti, pobjegla je u ženski pravoslavni manastir i zaredila se. U kršćanskoj tradiciji spominje se da joj se tri puta javio anđeo Gospodnji i pokazao joj mjesto, gdje ona ima zadatak ustrojiti novi ženski manastir. Privukla je u monaštvo i svoju sestru Evdokiju, i mnoge druge djevojke iz vlastelinskog staleža te osnovala posebnu redovničku zajednicu. Jedna njena rođakinja Zvenislava, po rođenju kneginja Borisovna, donijela joj je sve svoje blago, haljine i drago kamenje pa rekla: "Sve krasote ovoga svijeta smatram ništavnim, a ove ukrase spremljene za brak dajem Crkvi Spasiteljevoj, i sama se želim zaručiti s Njime u duhovni brak i potkloniti glavu moju pod Njegov blagi i laki jaram". Efronisija je i nju zaredila i dala joj ime Evpraksija. U starosti imala je želju umrijeti u Jeruzalemu, i molila se Bogu na tu nakanu. I zaista kada je posjetila Jeruzalem tamo je i umrla. Sahranjena je u manastiru sv. Teodozija 1173. godine.

Dala je sagraditi dvije crkve. Jedna od tih crkava - crkva sv. Spasitelja smatra se najljepšim primjerom rane bjeloruske arhitekture. Jedina je svetica djevica kod istočnih Slavena. Križ sv. Efrosinije bio je remek-djelo zlatarstva. Nestao je na početku Drugog svjetskog rata i ne zna se gdje je.
Columbia, South Carolina

**Columbia** čita se **Kolumbija**, je glavni i najveći grad američke savezne države - Južna Karolina, na jugoistoku Sjedinjenih Američkih Država od 129 272 stanovnika. 
## Geografija
*Columbia* leži na ušću rijeka Saluda i Broad, koje formiraju rijeku Congaree, gotovo u sredini Južne Karoline (21 km od centra), udaljena 767 km jugozapadno od Washingtona.
## Historija
Naselje se počeo formirati oko graničarske utvrde Congarees podignute početkom 18. vijeka na desnoj obali rijeke Congaree. Od 1754. tu je prometovala skela, pa je važnost naselja porasla. Zbog njegove centralne pozicije Kongres Južne Karoline, donio je odluku 1786. da to bude lokacija za budući glavni grad i dao mu ime *Columbia*. Državni kongres (parlament) je prvi put zasjedao u *Columbiji* - 1790., ali je naselje sporo raslo, tako da je status grada dobilo tek 1805.

Važnost naselja porasla je kad je 1800. prokopan jedan od prvih kanala u Sjedinjenim Američkim Državama - Santee, koji je omogućio plovidbu do Charlestona na moru. Za budući grad bila je važna i 1801. kad je osnovan Koledž Južne Karoline (South Carolina College) iz kojeg je izrastao Univerzitet Južne Karoline, koji je danas jedna od najznačajnijih institucija u gradu sa svojih 30 000 studenata. Polovicom 
19. vijeka do grada je stigla i željeznica, koja je služila da se otpremi pamuk sa brojnih velikih plantaža u okolici.

U *Columbiji* je donesana odluka o odcijepljenju 17. decembra 1860. što je kasnije dovelo do Američkog građanskog rata. Posljednih dana rata 17. februara 1865. grad je teško oštećen nakon artiljerijskog bombardiranja snaga Unije.
Od početka 20. vijeka grad se počeo razvijati kao centar tekstilne industrije.
## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* Službene stranice grada