open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gaj Lelije

**Gaj Lelije** (*Gaius Laelius*, druga polovica 3. vijeka pne. - prva polovica 2. vijeka pne.) bio je rimski vojskovođa i državnik, poznat kao jedan od najbližih suradnika i najboljih prijatelja Scipiona Afrikanca, zaslužan za pobjede kojim je Rim uspješno okončao drugi punski rat.

Prema Polibiju je bio prilično skromnog porijekla, ali je Scipionov prijatelj postao u najranijem djetinjstvu te ga kasnije pratio na svim vojnim pohodima. U jesen 218. pne. je sudjelovao u bitci kod Ticina te svjedočio kako je Scipion spasio život svom ocu Publiju Korneliju Scipionu.

Godine 210. pne. se priključio Scipionu na njegovom pohodu na Hispaniju. Godine 209. pne. je zauzeo Novu Kartaginu, a 208. pne. sudjelovao u bitci kod Bekule. Nakon što je Scipion godine 205. pne. proglašen za konzula, s njim je otišao na Siciliju i odatle vodio ekspediciju na Sjevernu Afriku. Godine 203. pne. je porazio pro-kartaginskog numiđanskog kralja Sifaksa, zauzeo Sirtu, a godine 202. pne. je komandirao konjicom u odlučujućoj bitci kod Zame.

Tek nakon tih uspjeha je godine 202. pne. dobio svoju prvu javnu službu, te bio izabran za kvestora. Godine 197. pne. je bio edil, a godine 196. pne. postao pretor, odnosno guverner Sicilije. Godine 190. pne. je izabran za konzula zajedno sa Scipionovim mlađim bratom Lucijem. Kada se odlučivalo koji će od konzula ići ratovati protiv sirijskog kralja Antioha III, Lelije je tu čast prepustio Luciju. Umjesto toga se posvetio obnovi rimskih kolonija u Cisalpinskoj Galiji.

Godine 188. pne. je dobio sina Gaja, koji će i sam postati konzul.

Nakon toga je služio kao ambasador na dvoru makedonskog kralja Perzeja, te u Transalpinskoj Galiji.

Oko godine 160. pne. se Gaj, kao već prilično star čovjek, sreo s historičarom Polibijem, kome je detaljno ispričao sve detalje svojih ratnih pohoda sa Scipionom. Točan datum Gajeve smrti nije poznat.

## Reference

## Vanjske veze
* Unknown. Laelius profile
* Michael Akinde. Spain (210-206) narrates the adventures of Scipio and Laelius in Hispania, from his website on Scipio. His new website  contains the most detailed biography of Scipio available online.
* Unknown. Fall of New Carthage
* Unknown. Profiles of father and son  with dates given in Roman timeline.
* Polybius. Scipio's early life as recounted by Polybius based on first-hand accounts from Laelius. Books 14 and 15 (all fragments) also contain fragmentary references to Laelius in Africa.
Ahejci

**Ahejci** ili **Ahajci** su bili žitelji Aheje u antičkoj Grčkoj. Međutim, značenje tog termina menjalo se tokom historije, pa se *Ahejci* može odnositi na:

*Ahejci (Homer), naziv koji Homer koristi u *Ilijadi* da bi označio sve mikenske Grke
*Ahejci (pleme), jedno od glavnih plemena u Grčkoj, prema Hesiodovom osnivačkom mitu
*Ahajci, žitelji Ahaje na Peloponezu tokom arhajskog i klasičnog razdoblja Grčke
*Ftiotidski Ahajci, žitelji oblasti u središnjem delu antičke Grčke
*Ahajci, pripadnici Ahajskog saveza aktivnog u 3. i 2. veku pne.
*Kneževina Ahaja, jedna od latinskih država nastalih na prostoru Vitantije nakon 1204.
*Ahajci, stanovnici moderne prefekture Ahaje u Grčkoj

## Povezano
* Aheja ili Ahaja
Višejezičnost

**Dvojezičnost** ili **višejezičnost** označava sposobnost neke osobe ili zajednice da, u većoj ili manjoj mjeri, svakodnevno koristi više nego jedan jezik. Osobe koje su u stanju koristiti više od jednog jezika se nazivaju poliglotima.

Dvojezičnost ili višejezičnost također mogu označavati i situaciju kada se na nekom području dva ili više različitih jezika koriste kao službeni.

## Vanjske veze

* 
* Common Questions about a bilingual education for young children 
* The benefits of multilingualism 
* CBC Digital Archives – The Road to Bilingualism
* Encouraging Childhood Multilingualism 
* International Journal of Multilingualism
* SLABIB: Second Language Acquisition 
* One Language or Two: Answers to Questions about Bilingualism in Language-Delayed Children 
* ESRC Centre for Research on Bilingualism in Theory and Practice 
* raising-bilingual-children.com - webpage dedicated to educating children in a multilingual environment. Information/Recommendations, Forums, Links etc. 
* my-bilingual.com - a website with free resources dedicated to bilingual education. Information, Links etc. 
* Multilingial virtual keyboard
* Bastardas-Boada, Albert. language policy in the era of globalization: Diversity and intercommunication from the perspective of 'complexity'" , Noves SL. Revista de Sociolingüística 2002 (Summer).
* De Mauro, Tullio "Linguistic Variety and Linguistic Minorities." Italian Cultural Studies, an Introduction. Ed. David Forgacs and Robert Lumley. New York: Oxford UP, 1996. 88-101.
* Full version in English of the Plurilingualism Promotion Plan
Puni

**Puni** je izraz koji od latinske riječi *punicus* koja je označavala Feničane, a pod kojim se podrazumijeva drevni narod semitskog porijekla koji je živio na zapadnim obalama Mediterana u antičko doba. Puni su bili porijeklom iz Fenicije, odnosno potomci feničanskih kolonista iz Levanta i Cipra koji su početkom 1. milenijuma pne. osnovali niz novih gradova na obalama Sjeverne Afrike, Siciliji, Sardiniji, Korzici, Balearima, Malti i obalama današnje Španije. Od svih tih kolonija najuspješnija je bila Kartagina, koja je s vremenom postala dominatna država Zapadnog Mediterana, pa je izraz "Puni" s vremenom postao sinonim za Kartaginjane. 

Puni su se stopili s lokalnim stanovništvom, pogotovo Berberima u Sjevernoj Africi, što je dovelo do stvaranja nove, punske, kulture. Ona je pretrpila težak udarac uništenjem Kartagine u trećem punskom ratu, ali je punski identitet očuvan sve do Velike seobe naroda kada su tamošnja područja naselili Vandali, a iza njih i Arapi.

Puni su govorili punskim jezikom, koji je danas poznat samo po nekoliko riječi.

## Reference

* B. H. Warmington, Carthage (2d ed. 1969)
* T. A. Dorey and D. R. Dudley, Rome against Carthage (1971)
* N. Davis, Carthage and Her Remains (1985).
Punski jezik

**Punski jezik** je izumrli semitski jezik koji se nekada govorio u Sjevernoj Africi i zapadnim mediteranskim otocima od strane naroda poznatog po imenu Puni.

O tom jeziku se vrlo malo zna, iako je sv. Augustin bio među njegovim govornicima.

Od 16. vijeka je bila popularna teza da današnji malteški jezik potiče od punskog, ali je ona uglavnom odbačena od suvremenih lingvista.

## Reference


## Povezano
* Puni

## Vanjske veze
* Punic alphabet on Omniglot.com
Uniramije

Podtip **uniramia** je grupa životinjskih organizama u koju spadaju insekti (insecta) i stonoge (myriapoda) Osnovna karakteristika uniramia je prisustvo negaranatih završetaka ekstremiteta, po kojima su i dobili ime.

## Vanjske veze
* ''A Cladistic Analysis of Arthropoda: Examining the Evolution of Biramous Appendages and Mandibles'' , Katherine McBride, Lindsey Moll, Whitney Zurat, Susquehanna University
* ''Uniramia''  at palaeos
Savona

**Savona** () je grad u severozapadnoj Italiji. Grad je središte istoimene provincije Savone u okviru regije Ligurije.

## Prirodne odlike
Savona leži na dnu Genovskog zaljeva, dela Tirenskog mora. Grad se smestio u nevelikoj primorskoj dolini na ušću rečice Impero u more. Iznad doline se strmo izdižu Ligurijske Alpe.

## Stanovništvo
Savona danas ima preko 60.000 stanovnika, mahom Italijana. Tokom proteklih decenija u grad se doselilo mnogo doseljenika iz inostranstva.

## Reference

## Vanjske veze

* www.comune.savona.it Zvanična stranica Savone
Kvint Pleminije

**Kvint Pleminije** () (? – cca. 202. pne.) je bio rimski oficir iz doba drugog punskog rata. Godine 204. pne. je kao *[[propretor|propraetor]]* zauzeo Lokri, jedno od posljednjih kartaginskih uporišta u Italiji. Njegov uspjeh je zasjenjen nasiljem i pljačkom koje su Pleminijevi vojnici, suprotno naredbama konzula Scipiona počinili nad građanima, a kasnije i pobunom vojske protiv tribuna koji su pokušali uspostaviti disciplinu. Pleminije je, pak, na kraju stao na stranu pobunjenika, te je protiv njega pokrenuta istraga. Pleminije je na kraju uhapšen, ali je umro prije početka suđenja.

## Literatura

* Bagnall, Nigel. *The Punic Wars: Rome, Carthage, and the Struggle for the Mediterranean.* St. Martin's Press, 1990.
* Brennan, T. Corey. *The Praetorship in the Roman Republic*. Oxford University Press, 2000.
* Broughton, T.R.S. *The Magistrates of the Roman Republic*. American Philological Association, 1951, (reizd. 1986), vol. 1, str. 304.
* Kelly, Gordon P. *A History of Exile in the Roman Republic*. Cambridge University Press, 2006.
* Scullard, H.H. *Scipio Africanus in the Second Punic War*. Cambridge University Press, 1930.
* Vishnia, Rachel Feig. *State, Society, and Popular Leaders in Mid-Republican Rome, 241–167 B.C.* Routledge, 1996.
Segmentacija (biologija)

**Segmentacija** ili **metamerija** je pojava formiranja segmenata u telesnoj građi. Može biti homonomna, kada su segmenti identični izmedju sebe, ili heteronomna, kada se razlikuju između sebe i često su grupisani i obrazuju telesne regione: glava,grudi, trup.

Ukoliko spoljašnju segmentaciju prati i unutrašnja segmentacija tela, govorimo o homonomnoj segmentaciji. Ukoliko je segmentacija ogranicena samo na spoljašnji izgled tela, govorimo o heteronomnoj segmentaciji.
Paramore

**Paramore** je američki rock bend iz grada Franklin u državi Tennessee, osnovan 2004. Članovi su pjevačica i klavijaturistkinja Hayley Williams, gitarist Josh Farro, basist Jeremy Davis, bubnjar Zac Farro, i ritam-gitarist Taylor York.

Grupa je svoj debi-album *[[All We Know Is Falling]]* izdala 2005, a drugi album *[[Riot!]]* iz 2007. godine je dobio platinasti tiraž u SAD, odnosno zlatni tiraž u Australiji, Kanadi, Novom Zelandu i UK. Treći album *[[Brand New Eyes]]*, izdan 29. septembra 2009. godine, je dosegao najviša mjesta na top-listama.

## Diskografija

### Studijski albumi
* *[[All We Know Is Falling]]* (2005)
* *[[Riot!]]* (2007)
* *[[Brand New Eyes]]* (2009)
* *Paramore* (2013)

### EP-ovi
* *[[The Summer Tic EP]]* (2006)

### Live albumi
* *[[Live in the UK 2008]]* (2008)
* *[[The Final Riot!]]* (2008)

## Reference

## Vanjske veze

* 
* 
* Paramore Thronemag page
* 
* Paramore backstage interview at Madison Square Garden
Hipoteze o nejužnoslavenskom porijeklu Hrvata

Hrvati su južnoslavenski narod koji uglavnom živi u području zapadnog Balkana, na teritoriju Hrvatske i Bosne i Hercegovine. Opće prihvaćeni stav da su Hrvati porijeklom Slaveni - slavenska teorija o porijeklu Hrvata - je dobio alternativu u nekoliko drukčijih hipoteza i tumačenja, koje su iz političkih ili ideoloških razloga stekle popularnost u 20. vijeku. Među njima se ističu iranska, gotska i ilirska, te nešto manje popularne bugarska i turska.

## Gotska teorija

## Ilirsko porijeko

## Iranska teorija

## Povezano
*Hipoteze o nejužnoslovenskom poreklu Srba

## Reference

## Vanjske veze

* MONTEGRINA - De administrando imperio
* Ivan Mužić: Hrvatska povijest devetoga stoljeća (2007.)  
* YHRD - Y Chromosome Haplotype Reference Database (baza podataka o učestalostima haplotipova Y kromosoma u svijetu) 
* Theories about the Pre-Historic Period of the Croats http://archiver.rootsweb.com/th/read/BURGENLAND-NEWSLETTER/1999-07/0931520170 
* Kritika i prikaz izvora o etnogenezi Hrvata
MOS 6502

**MOS 6502** je bio drugi po popularnosti 8-bitni procesor osamdesetih godina dvadesetog veka, oko kojeg je razvijeno 35 kompjutera i nekoliko igraćih konzola.

## Povijest procesora
Procesor MOS 6502 ili MOS Technology 6502 su dizajnirali Chuck Peddle i Bill Mensch iz MOS Technology 1975. godine. U doba izlaska na tržište bio je daleko najjeftiniji procesor s cijenom od 25 američkih dolara u doba kada su se procesori Motorola 6800 i Intel 8080 prodavali za 179 američkih dolara. Bez obzira na povoljnu cijenu završnog proizvoda, kompanija MOS Technology se uskoro nalazi u financijskim problemima pa ju preuzima Commodore International. Razne verzije procesora MOS 6502 su najčešće radile na brzinama između 1 Mhz i 2 Mhz, a mogle su koristiti najviše 64 kilobajta memorije. Procesor se danas još uvijek nalazi u proizvodnji i koristi se za sklapanje ugrađenih sistema.

Nakon što Commodore International odbije izgraditi 16-bitnog nasljednika ovog procesora Bill Mensch napušta korporaciju, osniva vlastitu kompaniju i stvara WDC 65816‎

## Popis kompjutera koji su koristili MOS 6502
* Acorn Computers Ltd
** Acorn Atom
** Acorn Electron
** BBC Micro 
** BBC Master (65SC12)
* Apple Inc.
** Apple I
** Apple II, II+ , IIe
** Apple IIe Enhanced, IIe (65C02)
** Apple IIc, IIc+ (65C02)
** Apple III, III+ (Synertek 6502A)
* Atari
** Atari 400 i Atari 800
** Atari 600XL, 800XL, 1200XL, 65XE, 130XE, XEGS (6502C)
* Commodore International
** PET/CBM
** VIC-20 (6502)
** CBM-II, aka B range (6509)
** Commodore 64, SX-64 (6510)
** C64C (6510 / 8500)
** C16 and Plus/4 (7501 / 8501)
** C128, 128D (8502)
* Compukit
** UK101 kopija od Superboard kojeg proizvodi Ohio Scientific
* Franklin Computer Corp.
** Franklin ACE 100 (kopija od Apple II)
** Franklin ACE 1000 (kopija od Apple IIe)
** Franklin ACE 1200 (6502, ali i Z80)
** Franklin ACE 500 (65C02)
** Franklin ACE 2000, 2100, 2200 (kopija od Apple IIe/IIc) (65SC02)
* Nintendo
** igraća konzola NES (Nintendo Entertainment System) koja je prodana u 61.91 miliona primjeraka
* Oric Int'l/Tangerine
** Tangerine MICROTAN 65 (6502A)
** Oric-1 (6502A)
** Oric Atmos (6502A)
** Oric Télestrat (6502A)
* PEL Varaždin
** Galeb
** Orao 
* Pravetz
** 8D (kopija od Oric Atmos s ćiriličnim slovima)
* Rockwell
** Aim 65
** Aim 65/40
* Video Technology Ltd.
** VTech CreatiVision
** VTech Laser 2001
** VTech Laser 3000
Brian Wayne Peterson

**Brian Wayne Peterson** je američki scenarista i televizijski producent. Radio je, zajedno sa Jamie Babbit, na scenariju za film *[[But I'm a Cheerleader]]*. Radio je, takođe, na velikom broju epizoda *[[Smallville (TV serija)|Smallvilla]]* kao pisac i kao producent, od 2002. Njegova stalna partnerka u pisanju scenarija za *Smallville* je Kelly Souders.

Ubrzo nakon diplomiranja na USC School of Cinematic Arts, Jamie Babbit, rediteljka filma *But I'm a Cheerleader*, ga je pitala da napiše scenario za njen film. Na takvu odluku je došla kada je pročivala njegovu priču o gej kauboju. Peterson je iskoristio sopstveno iskustvo za pisanje priče o tinejdžerima u kampu za konverzivnu terapiju. On je i sam gej i imao je nešto iskustva sa terapijom radeći u zatvorskoj bolnici sa seksualnim prestupnicima.

## Filmografija
### Pisac
* *[[But I'm a Cheerleader]]* (1999)
* *[[Smallville]]* (2002-*nadalje*)

### Producent
* *[[Smallville]]* (2004-*nadalje*)

## Reference

## Vanjske veze

*
LGBTQ prava na Kipru

**[[Lezbejke]],[[gej]]evi, [[biseksualnost|biseksualne]] i [[transrodnost|transrodne]] ([[LGBT]])** osobe nemaju jednaka prava na Kipru kao heteroseksualne osobe. I muška i ženska homoseksualnost su legalne na Kipru, ali domaćinstva vođena od strane istopolnih parova ne uživaju jednaku pravnu zaštitu kao heteroseksualna domaćinstva.

Kipar je i dalje veoma konzervativno društvo kada je reč o homoseksualnosti i na LGBT osobe se posmatra sa moralnim prekorom. Međutim, još od podnošenja zahteva za članstvo u Evropskoj uniji, Kipar je morao da prilagodi svoje zakone koji se tiču seksualne orijentacije i rodnog identiteta.

## Dekriminalizacija homoseksualnosti
Jedino je muška homoseksualnost bila zabranjena zakonom od 1889. godine, kada je Kipar bio britanska kolonija. Po ugledu na britanske zakone ni u zakonima na Kipru se lezebjstvo nije pominjalo. Godine 1960. Kipar je postao nezavisan, ali je zadržao zakon protiv homoseksualnosti.

Godine 1993, arhitekta, Alexandros Modinos, koji je bio aktivan u gej pokretu od 1979, tužio je Kipar pred Evropskim sudom za ljudska prava i dobio je slučaj (v. *[[Modinos v. Kipar]]*). Međutim, Kipar je odbijao da liberalizuje svoje zakone uprkos presudi sve do 1998. godine, kada je morao da dekriminalizuje homoseksualnost zbog ulaska u EU. Prema su po novom zakonu istopolni odnosi između punoletnih osoba bili legalni, zakon je imao nekoliko diskriminativnih odredbi, kao što su viši uzrast seksualne saglasnosti (18 godina, dok je za heteroseksualne odnose bio 16), zatim organičavnje slobode govora i okupljanja. 

Ovaj zakon je liberalizovan 2000. godine, ali je uzrast seksualne saglasnosti izjednačen na 16 godina tek 2002. Na teritoriji Turkse Republike Severni Kipar homoseksualni odnosi između muškaraca su ostali zabranjeni sve do 1. januara, 2009.. Dekriminalizacijom homoseksualnosti na ovoj međunarodno nepriznatoj teritoriji ukinut je poslednji zakon protiv homoseksualnosti u Evropi.

## Društvo
Homoseksualnost i druge LGBT teme su i dalje veoma kontroverzne na Kipru. Pravoslavna crkva ima veliki politički uticaj i često otvoreno govori protiv homoseksualnosti, koju naziva nemoralnom. Prema istraživanju iz 2006. godine, samo 14% ljudi se izjasnilo da podržava istopolne brakove, a 10% usvajanje dece od strane istopolnih parova, što je znatno ispod evropskog proseka.

## Vidi dalje
* Ljudska prava na Kipru

## Reference
Bitka kod Krotone

**Bitka kod Krotone**, odnosno **bitke kod Krotone**, su se odigrale za vrijeme drugog punskog rata 204. pne. odnosno 203. pne. između kartaginske vojske pod Hanibalom, odnosno rimske vojske ili vojskiu pod Sempronijem Tuditanom i Publijem Licinjem Krasom. Predstavljala je posljednji veći okršaj Hanibalovog pohoda na uItaliju i zbio se u vrijeme kada je Hanibal, iscrpljen nedostatkom ljudstva, namirnica i pojačanja bio prisiljen na povlačenje u nepristupačno područje Brutijuma gdje je vodio gerilsku strategiju. Sama bitka je bila jasnog pobjednika - Rimljani nisu bili u stanju uništiti Hanibala, ali ni Hanibal nije bio u stanju bitno promijeniti svoju nezavidnu situaciju. Dvije godine kasnije Hanibal se konačno povukao iz Italije kako bi se suprotstavio rimskoj vojsci u Sjevernoj Africi.

## Fusnote

## Dodatna literatura
* Mommsen, Theodor, ''The History of Rome'', Book III, Project Gutenberg (Retrieved on 2007-09-24)
* Delbrück, Hans, Geschichte der Kriegskunst im Rahmen der politischen Geschichte, I Teil: Das Altertum, Walter de Gruyter & Co., Berlin 1964
* Caven, Brian, The Punic Wars, Weidenfeld and Nicolson, London 1980, 
* Smith, William, ''A Smaller History of Rome'', Project Gutenberg (Retrieved on 2007-09-24)

## Vanjske veze
* Livius, Titus, The History of Rome, Vol. IV, Electronic Text Center, University of Virginia Library
* Appian, History of Rome: The Hannibalic War  , Livius Articles on Ancient History
* Cassius Dio, Roman History, LacusCurtius
Fan Kuai

**Fan Kuai** (; 242. pne. – 189. pne.) bio je kineski vojskovođa koji je imao važnu ulogu za vrijeme suparništva Chua i Hana, te kao blizak prijatelj i suradnik Liu Banga imao velike zasluge za uspostavljanje dinastije Han.

## Reference

* 樊哙 百度百科
203. pr. n. e.

Godina **203. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Cepiona i Gemina** (ili, rjeđe, **godina 551. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 203. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

__NOTOC__

## Događaji

* Drugi punski rat: Rimski general Scipion započinje mirovne pregovore s Kartaginjanima, ali za vrijeme njihovog trajanja u iznenandnom napadu uništava kartaginski logor kod Utike. Kartaginske snage i njihovi numidijski saveznici se povlače, ali ih Scipion tuče u bitci kod Velikih nizina, nakon čega se Kartaginjani pod Hazdrubalom Giskonom i Numiđani pod Sifaksom razdvajaju.
* Drugi punski rat: Scipion šalje svog saveznika Gaja Lelija da zajedno s pro-rimskim numidijskim poglavicom Masinisom goni Sifaksa prema Sirti. Sifaks je prilikom potjere ranjen, zarobljen te odveden u zatočeništvo u italijanskom gradu Alba Fucens. Masinisa se nakon toga proglašava kraljem cijele Numidije.
* Drugi punski rat: Hazdrubal Giskon nagovara kartaginski Senat da nastavi rat, odnosno da opozove Hanibala iz Italije, isto kao i njegovog brata Magona iz Cisalpinske Galije.
* Drugi punski rat: Magon Barka, ranjen u okršaju s Rimljanima, umire na putu za Kartaginu.
* Drugi punski rat: Scipion nudi mir Kartaginjanima, i oni načelno prihvaćaju njegove uvjete. Međutim, na vijest o tome da se Hanibal s vojskom vratio iz Italije, Kartaginjani odlučuju ponovno započeti rat. Hanibal koncentrira svoju vojsku kraj Hadrumetuma (suvremeni Sousse u Tunisu) i priprema se za bitku.

## Rođenja
* Polibije, grčki historičar, poznat po knjizi "Historije" u kojoj je detaljno opisao uspon rimske države kao najveće sile tadašnjeg klasičnog svijeta (u. 120. pne.)

## Smrti
* Magon Barka, kartaginski vojskovođa koji se istakao u drugom punskom ratu boreći se zajedno sa svojim bratom Hanibalom na njegovom pohodu na Italiju (r. 243. pne.)
* Fabije Maksim Kunktator, rimski vojskovođa i državnik, čija je strategija spriječila slom rimske države nakon prvih katastrofalnih poraza u drugom punskom ratu (r. cca. 275. pne.)
* Sifaks, numidijski kralj koji je dva puta mijenjao strane za vrijeme drugog punskog rata
Cirta

**Cirta** (*Sirta*) je bio drevni grad u današnjem Alžiru, poznat kao prijestolnica Numidije. Iako su Numiđani bili saveznici Rimljana, u 2. i 1. vijeku pne. je nekoliko puta bio pod rimskim napadima sve dok ga nije osvojio i rimskoj državi priključio Julije Cezar. Grad je početkom 4. vijeka n.e. uništen u građanskom ratu, ali ga je car Konstantin obnovio i dao mu svoje ime - Konstantin - pod kojim postoji i danas.

## Povezano
* Konstantin (Alžir)

## Reference
Alba Fucens

**Alba Fucens** je bio drevni italski grad na visokom položaju (1000 m nadmorske visine), sagrađen na podnožju Monte Velinoa, oko 6,5&nbsp;km sjeverno od Avezzanoa u Abruzzou u današnjoj centralnoj Italiji. Njegove ruševine se danas nalaze na teritoriji općine (*[[comune]]*) Massa d'Albe.

Njegovi prvotni stanovnici su bili Ekvi, ali su ga pokorili Rimljani grad godine 304. pne. pretvorili u svoju koloniju. Kasnije je postao poznat kao mjesto u koje su Rimljani slali zarobljene kraljeve i druge velikodostojnike, među kojima se ističu numidijski kralj Sifaks, makedonski kralj Perzej i Bituit, poglavica keltskog plemena Arverni.

## Vanjske veze
LGBTQ prava u Švajcarskoj

**[[Homoseksualnost]]** je legalna i LGBT osobe su generalno prihvaćene u **[[Švajcarska|Švajcarskoj]]**. Istopolnim parovima omogućeno je registrovano partnerstvo, ali ne priznaje se brak, niti pravo na zajedničko usvajanje dece.

## Istopolno partnerstvo

Registrovana partnerstva su priznata od 1. januara, 2007. Zakon garantuje istopolnim registrovanim parovima većinu prava koja su data brakom. kanton Zürich je, recimo, do 2008. registrovao 702 para.
## Usvajanje dece
LGBT osobe mogu samostalno da usvoje decu, ali nije omogućeno zajedničko usvajanje dece od strane istopolnih parova.

## Zaštita od diskriminacije
U zakonima postoje odredbe koje štite od diskriminacije na osnovu seksualne orijentacije. Na nacionalnom referendumu 17. maja, 1992, 73% građana i građanki je glasalo o promeni federalnog zakona o seksualnim prestupnicima, uključujući i uklanjanje svih diskriminatornih odredaba prema homoseksualnosti.

## Društvo

Premda se promene u društvu dešavaju polako, javnost je već generalno tolerantna prama gejevima i lezbejkama. Dobro razvijena gej scena postoji u Ženevi, Cirihu, Bazelu i Lozani.

## Vidi dalje
* Ljudska prava u Švajcarskoj
## Reference
Hadrumet

**Hadrumet** ili **Hadrume(n)tum** (poznat i kao**Adrametum** ili **Adrametus**) +je bio drevna feničanska kolonija u Sjevernoj Africi, koji se s vremenom razvio u važan antički grad, a čije se ruševine nalaze na mjestu današnjeg grada Sousse u Tunisu.

## Vanjske veze
* Catholic Encyclopaedia
* Encyclopaedia of the Orient: Sousse (Sūsa)  
* Adventures of Tunisia: A virtual tour of the historic sites of Sousse
Sousse

**Sousse** (arapski: سوسة) je lučki i turistički grad od 221,530 stanovnika na istoku Tunisa u Vilajetu Sousse u kom je administrativni centar.

## Geografija

Sousse leži u obalnoj ravnici Tuniskog Sahela, udaljen 143 km južno od glavnog grada Tunisa.
Iako je treći grad po veličini u zemlji nakon Tunisa i Sfaxa zovu ga biserom Sahela zbog dugih pješčanih plaža.

Tuniski Sahel je kraj blagih brežuljaka u kom uzgajaju masline i trava esparto. Najveći urbani centri su pored Sousse, Monastir i Mahdija.

## Historija

Sousse je iznikao kao feničko naselje pod imenom **Hadrumetum**. Hanibal ga je koristio kao bazu za vrijeme Drugog punskog rata (218.-215. pne.), ali je grad za Trećeg punskog rata (149.-146. pne.) - promjenio stranu  i tako osigurao rimsku naklonost, pa je na račun toga dobio status slobodnog grada (civitas libera).

Počeo je stagnirati kad su njime zavladali Arapi, to je potrajalo do 9. vijeka kad su ga oživjeli aglabidski kalifi iz Kairuana.  Njima je služio kao luka sve do invazije beduinskih Arapa u 11. vijeku, kad je ona izgubila važnost.
Luka je oživljena za Francuskog protektorata (1881. - 1955.); ali je za vrijeme Drugog svjetskog rata (kao i sam grad) ozbiljno razrušena.

Rekonstrukcija grada, naročito od 1960-ih, dola je novi akcent na turizam, izgradnjom marine Port El-Kantaoui. 
Sousse je ponovno postao važno trgovište, ali je opala poljoprivredna aktivnost na račun ribarstva i turizma.

## Znamenitosti

U staroj medini opasanoj bedemima koji su podizani od vremena kad je gradom vadao Bizant sve do vladavine Aglabida nalazi se Velika džamija (nju je u 9. vijeku osnovao aglabidski emir Muhammad Abul Abbas) i ribat iz 9. vijeka. Pored toga tu je i suk i tipične arapske mahale.

Zbog svega tog Medina Sousse je 1988. uvrštena na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Africi. 

Soussa je poznata i po katakombama, jer je već u 3. vijeku imala brojne kršćane.

UNESCO je odluku obrazložio time da je Sousse bio važno trgovište i ratna luka za Aglabidske dinastije (800.-909.) i tipičan primjer grada iz prvih vijekova islama.

## Privreda, transport i obrazovanje
Današnja Sousse je prije svega poznata turistička destinacija, koju posjeti preko 1,5 milijuna turista godišnje
Plaže i hoteli nižu se sve do marine Port El-Kantaoui.
Od industrije Sousse ima tvornice ribljih konzervi, automobilskih dijelova, mlinice maslina
i predionice pamuka.

Od 2018 grad ima tvornicu u kojoj se sklapaju automobili kineske marke Geely.

Sousse je cestama i željeznicom povezan sa Tunisom, Sfaxom, Gabesom i Gafsom.
Svega 15 minuta vožnje od centra grada kod Monastira leži aerodrom Habib Burgiba.

Između Sousse Monastira i Mahdije prometuje nadzemni metro (Métro du Sahel) i brojni autobusi.

Univerzitet osnovan 1986 ima brojne fakultete na kojima se može studirati kojekakve kolegije.

## Poznati sugrađani

* Mohamed Ganuši kratkotrajni premijer Tunisa (2011.), rođen je u gradu 1941.
* Hamadi Džebali, novinar, političar i kratkotrajni premijer

## Pobratimski gradovi

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''Commune Sousse''
Bitka kod Bagbradesa

**Bitka kod Bagbradesa** ili **Bagradasa**, također poznata i kao **Bitka kod Velikih nizina** () odigrala se pred kraj drugog punskog rata između rimske vojske pod Scipionom na jednoj strani i kartaginsko-numiđanske vojske na drugoj strani. Scipion je u njoj izašao kao pobjednik, prisilivši Kartaginjane da iz Italije kao pojačanje pozovu Hanibalovu vojsku, a što je bio cilj Scipinovog pohoda na Sjevernu Afriku.

## Izvori
* Adrian Goldsworth, The Fall of Carthage, The Punic Wars 265-146 BC, Phoenix, 2006, page 294-298 ()
204. pr. n. e.

Godina **204. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Cetega i Tuditana** (ili, rjeđe, **godina 550. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 204. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

__NOTOC__

## Događaji

* Drugi punski rat: Nakon što je numidijski poglavica Masinisa prešao na rimsku stranu Kartaginski vojskovođa Hazdrubal Giskon to kompenzira udajom svoje kćeri Sofonisbe za Sifaksa, numidijskog poglavice i Masinisinog suparnika, a koji je dotada bio na strani Rimljana. Za Sifaksa je to dovoljan razlog da ponovno prijeđe na stranu Kartagine.
* Egipatska dvorska klika na čelu s ministrom Sosibijem, nakon što je dugo tajila vijest o smrti kralja Ptolemeja IV, daje likvidirati njegovu sestru i udovicu Arsinoju, a nakon toga objavljuje da je kralj mrtav i da ga je naslijedio petogodišnji Ptolemej V, kome će Sosibije biti skrbnik. Vijest o smrti popularne kraljice izaziva nerede i pobune širom Egipta.
* Drugi punski rat: Bitka kod Krotone između kartaginske vojske pod Hanibalom i rimske vojske pod Publijem Sempronijem Tudidanom završava bez pobjednika, ostavši upamćena kao posljednji veći Hanibalov okršaj u Italiji.
* Drugi punski rat: Rimska vojska pod Scipionom opsjeda grad Utiku, ali je prisiljena prekinuti opsadu kada se suoči s kartaginskom vojskom Hazdrubala Giskona kojoj je u pomoć došao Sifaks.
* Makedonski kralj Filip V i seleukidski kralj Antioh III Veliki, svjesni nagle slabosti egipatskog kraljevstva, odlučuju sklopiti savez i međusobno podijeliti egipatske posjede u Maloj Aziji i Egejskom moru - Antiohu su namijenejna Likija, Kilikija i Cipar, dok bi Filip trebao dobiti zapadni dio Male Azije i Ciklade.

## Rođenja
*

## Smrti
* Arsinoja III, kraljica Egipta, sestra i supruga kralja Ptolemeja IV (ubijena) (r. cca. 246. pne.)
* Fan Kuai, tjelohranitelj kineskog cara Liu Banga
202. pr. n. e.

Godina **202. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Gemina i Nerona** (ili, rjeđe, **godina 552. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 202. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

__NOTOC__

## Događaji

* Drugi punski rat: Kartaginski vojskovođa Hazdrubal Giskon je nakon poraza u bitci kod Bagbradesa optužen za izdaju te vrši samoubistvo kako bi izbjegao linč od strane kartaginske svjetine.
* Egipatski regent i glavni ministar Sosibije se povlači s dužnosti te prepušta nekadašnjem kraljevstvom miljeniku Agatoklu mjesto regenta i skrbnika mladog kralja Ptolemeja V.
* Bitka kod Gaixie, u kojoj Liu Bang, vladar Kneževine Han, tuče Xiang Yua, vladara Zapadnog Chua te time završava Rivalstvo Chua i Hana. Liu Bang se nakon pobjede proglašava novim carem, započevši dinastiju Han.
* Agatoklova vladavina potiče Tlepolema, guvernera istočnog egipatskog grada Peluzij da započne pobunu i s trupama maršira na Aleksandriju, prisilivši Agatokla da podnese ostavku. 
* Egipatsko dijete-kralj Ptolemej V na poticaj svjetine koja želi osvetiti njegovu majku Arsinoju pristaje osuditi Agatokla na smrt. Svjetina nakon toga provaljuje u Agatoklovu kuću te masakrira njega i njegovu porodicu. Tlepolem postaje novi regent, ali ne može spriječiti seleukidskog kralja Antioha da iskoristi kaos u Aleksandriji radi prodora u egipatsku Kelesiriju.
* Liu Bang započinje izgradnju grada Chang'an, nove carske prijestolnice.
* 19.10. - Bitka kod Zame u kojoj rimski vojskovođa Scipion uz pomoć numidijskog kralja Masinise nanosi odlučujući poraz kartaginskoj vojsci pod Hanibalom, čime je praktički okončan drugi punski rat. Hanibal uspjeva pobjeći.
* Liu Bang današnju provinciju Fujian daje kao leno svom savezniku Wuzhuu, koji tamo počinje izgradnju prijestolnice po imenu Ye (današnji Fuzhou).
* Nakon bitke kod Zame Scipion uzima nadimak "Africanus" (Afrikanac) kako bi proslavio svoju pobjedu nad Kartaginjanima.
* U Kini započinje izgradnja grada Changsha.

## Rođenja
* Wen, kineski car iz dinastije Han (u. 157. pne.)

## Smrti
* Xiang Yu, vođa pobunjenika protiv dinastije Qin i glavni protivnik Liu Banga u doba suparništva Chua i Hana (r. 232. pne.)
* Hazdrubal Giskon, kartaginski vojskovođa koji se borio protiv Rimljana u Iberiji i Sjevernoj Africi za drugog punskog rata (samoubistvo)
Fujian

**Fujian**, čita se **Fuđen** (kineski: 福建), je jedna od 23 kineske pokrajine, smještena uz istočnu obalu centralnog dijela zemlje.

## Geografija
Pokrajina Fujian je površinom jedna od najmanjih pokrajina koja leži uz Južno kinesko more, na strategijskom mjestu nasuprot Tajvanu. Fujian graniči s kineskim pokrajinama Zhejiang na sjeveru, Jiangxi na zapadu i Guangdong na jugozapadu.

Glavni grad Fujiana je Fuzhou. Pokrajina ima površinu od 123.100 km² i 36,894.216 stanovnika, po podacima iz 2010.

## Klima
Po Köppenovoj klasifikaciji klime Fujian ima Vlažnu subtropsku (Cfa, Cwa), s vrućim vlažnim ljetima i čestim tajfunima, i relativno tople zime, u januaru je prosječna temperatura . Monsuni donesu nad pokrajinu čak  millimetara kiše.

## Privreda
Pokrajina Fujian je jedna od bogatijih kineskih pokrajina, ali najsiromašnija od onih koje leže uz obalu mora. Tako da je 2008. BDP pokrajine iznosio 155 milijardi dolara, odnosno 4320 dolara po glavi stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice pokrajine Fujian 
* ''Fujian'' na portalu Encyclopædia Britannica
Moravska banovina

**Moravska banovina** je bila banovina (pokrajina, regija) Kraljevine Jugoslavije od 1929. do 1941. godine. Ova banovina se najvećim dijelom nalazila na području današnje Srbije (sa manjim dijelom na području Kosova) i dobila je ime po rijeci Moravi. Administratovno središte banovine je bio Niš.

1941. godine, u Drugom svjetskom ratu, je bila okupirana od strane Sila osovine i bila je raspodjeljena između nacističke Njemačke (koja je okupirala Srbiju) i fašističke Italije (koja je okupirala Albaniju). Poslije završetka Drugog svjetskog rata, Moravska banovina je pripojena Republici Srbiji, u okviru Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije.
Vardarska banovina

**Vardarska banovina** je bila banovina (pokrajina, regija) u Kraljevini Jugoslaviji od 1929. do 1941. godine. Nalazila se u južnom dijelu Kraljevine i obuhvatala je cijelu današnju Sjevernu Makedoniju, južne dijelove centralne Srbije i južne dijelove Kosova. Dobila je ime po rijeci Vardar i administrativno središte banovine je bilo Skoplje.

1941. godine, u Drugom svjetskom ratu, Sile osovine su okupirale Vardarsku banovinu i podijelile je između Bugarske, okupacionih zona nacističke Njemačke u Srbiji i okupacionih zona fašističke Italije u Albaniji. Poslije završetka Drugog svjetskog rata, najveći dio banovine je postao dio Socijalističke Republike Makedonije, dok je manji sjeverni dio pripao SR Srbiji. Obje države su do 1991. godine bile u sastavu Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije.
Zetska banovina

**Zetska banovina** je bila banovina (pokrajina, regija) u Kraljevini Jugoslaviji od 1929. do 1941. godine. Ova banovina se u većem dijelu nalazila na području današnje Crne Gore, dok su manji dijelovi pripadali današnjoj Srbiji, Kosovu, Hrvatskoj i Bosni i Hercegovini. Dobila je ime po rijeci Zeti, koje je bilo u upotrebi i u srednjem vijeku i odnosilo se na današnju Crnu Goru. Administrativno središte Zetske banovine je bilo Cetinje.

1939. godine, dominantno hrvatska područja Zetske banovine od Boke Kotorske do Pelješca, uključujući i Dubrovnik, su pripojena Banovini Hrvatskoj. 

Godine 1941, u Drugom svjetskom ratu, Sile osovine su okupirale Zetsku banovinu. Nekoliko manjih područja oko Boke Kotorske anektirala je fašistička Italija, dok je ostatak postao dio okupacione zone Italije u Crnoj Gori i Albaniji. Istočna područja su postala dio okupacione zone nacističke Njemačke u Srbiji, dok su zapadna područja pripojena Nezavisnoj Državi Hrvatskoj.

Poslije završetka Drugog svjetskog rata, područje je podijeljeno između Crne Gore, Bosne i Hercegovine, Srbije i Hrvatske, u okviru Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije.
Savska banovina

**Savska banovina** je bila banovina (pokrajina, regija) Kraljevine Jugoslavije od 1929. do 1939. godine. Banovina se nalazila na području današnje Hrvatske (najvećim dijelom Slavonije) i dobila je ime po rijeci Savi. Administrativno područje Savske banovine je bio Zagreb.

1939. godine, Savska banovina je zajedno sa Primorskom banovinom i manjim dijelovima susjednih banovina pripojena Banovini Hrvatskoj.

1941. godine, u Drugom svjetskom ratu, Sile osovine su okupirale područje Savske banovine. Manji dijelovi su pripojeni fašističkoj Italiji i Mađarskoj, dok je ostatak pripao Nezavisnoj Državi Hrvatskoj. Poslije završetka Drugog svjetskog rata, područje je pripalo Republici Hrvatskoj u okviru Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije.
Primorska banovina

**Primorska banovina** je bila banovina (pokrajina, regija) Kraljevine Jugoslavije od 1929. do 1939. godine. Ova banovina se nalazila na većem području Dalamcije, odnosno današnje Hrvatske i Bosne i Hercegovine. Administrativni centar Primorske banovine je bio Split. Banovina je dobila ime po tome što cijelom svojom zapadnom granicom otvorena ka Jadranskom moru, odnosno, bila je najveća primorska banovina. 

1939. godine, Primorksa banovina je udružena, zajedno sa Savskom banovinom i manjim dijelovima susjednih banovina u Banovinu Hrvatsku.

1941. godine, u Drugom svjetskom ratu, Sile osovine su okupirale područje Primorske banovine. Priobalna područja od Splita do Zadra su pripojena fašističkoj Italiji, dok je ostali dio pripao Nezavisnoj Državi Hrvatskoj. Poslije Drugog svjetskog rata, područje je pripalo republikama Bosni i Hercegovini i Hrvatskoj u okviru Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije.
Dravska banovina

**Dravska banovina** je bila banovina (provincija, reglija) Kraljevine Jugoslavije od 1929. do 1941. godine. Banovina se većinom nalazila na području današnje Slovenije i dobila je ime po rijeci Dravi. Administrativno sjedište Banovine je bilo u Ljubljani. Dravska banovina je oformljena po uvođenju diktature i objavljivanja Proklamacije kralja Aleksandra I Karađorđevića *"Mom dragom narodu"* kojom je Kraljevina podijeljena na devet banovina.

1941. godine, u Drugom svjetskom ratu, Sile Osovine su okupirale Dravsku banovinu i podijelile je između Nacističke Njemačke, fašističke Italije i Mađarske. Nakon završetka Drugog svjetskog rata, području je dodata prijeratna italijanska teritorija Julijska krajina, te su zajedno sačinjavali današnju Sloveniju. To područje je, kao Socijalistička Republika Slovenija pripalo Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji.
Drinska banovina

**Drinska banovina** je bila banovina (provincija, regija) Kraljevine Jugoslavije od 1929. do 1941. godine. Administrativni centar joj je bilo Sarajevo i uključivala je veći dio današnje Bosne i Hercegovine i manji Srbije. Dobila je ime po rijeci Drini, slično kao i druge banovine Kraljevine Jugoslavije, čime su iz imena banovina izbačena sva historijska i nacionalna obilježja. 

1941. godine, u Drugom svjetskom ratu, Sile osovine su okupirale Kraljevinu Jugoslaviju te Drinska banovina prestaje postojati. Njena teritorija zapadno od Drine je pripala Nezavisnoj Državi Hrvatskoj, a teritorija istočno od Drine je pripojena Nedićevoj Srbiji. Nakon završetka Drugog svjetskog rata, teritorija bivše Banovine je podijeljena između Socijalističke Republike Bosne i Hercegovine i Socijalističke Republike Srbije, u okviru Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije.
Xianyang

: *Ovo je članak o gradu, za aerodrom v. [[Xi'an Xianyang međunarodni aerodrom]]*

**Xianyang** (; Sienyang; Hsienyang; je grad u kineskoj provinciji Shaanxi, nekoliko kilometara sjeverozapadno od današnjeg Xi'ana. Ima područje od oko 10.213 kvadratnih kilometara i 4,800.000 stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze
* Official website of Xianyang Government
Fuzhou

**Fuzhou** ( na domaćem Foochow jeziku i  na mandarinskom), ; Foochow romanizirani: Hók-ciŭ; EFEO: Fou-Tcheou; također poznat kao**Foochow**, **Fuchow**, **Fuh-chau**, **Fuh-Chow**, **Hock Chew** ili **Hokchew** u ranijim zapadnim dokumentima, je glavna i najveći grad, odnosno općina provincije Fujian (福建) u NarodnojRepublici Kini.

Grad je također poznat *Rongcheng* (; Foochow romanizirani: Ùng-siàng) što znači "grad banjana".

Zajedno s mnogim okruzima Ningdea, okruzi Fuzhoua tvore lingvističko i kulturno područje Mindong (闽东, dosl. Istočno od Fujiana) linguistic and cultural area.

Glavni okruzi Fuzhoua se nalaze na sjevernoj (lijevoj) obali estuarija najveće fujianske rijeke Min. Na sjevernopj granici se nalazi Ningde, a Ningdeov Okrug Gutian je uzvodno. Fuzhouovi okruzi južno od Mina se graniče s općinama Putian, Quanzhou, Sanming i Nanping.

## Vanjske veze

* Fuzhou Government website
* An early history of Fujian and Fuzhou 
* 
* Maritime Art - On the River Min 
* Fuzhou Daily,a local newspaper
Changsha

**Changsha** () je glavni grad Hunana, provincije u južnom dijelu centralne Kine, smješten na obalama Xianga, pritoke Yangtzea. Općina pokriva područje od 11.819 kv. kilometara i ima 6,017.600 stanovnika ( međupopisna procjena 2003. godione), od čega urbanizirano područje ima 2,7 miliona stanovnika.

Changsha je bio važan grad od vremena dinastije Qin (221–207. pmne). U periodu od 750. do 1100. Changsha je bipo važno trgovačko središte čije je stanovništvo prilično poraslo. Pod dinastijom Qing, je od 1644. bio sjedište provincije Hunan te vodeće tržište za rižu. Za vrijeme Tajpinškog ustanka je bio pod opsadom, ali nije pao. U Changsha se Mao Zedong preobratio na komunizam. Oko tog grada su se vodile važne bitke kinesko-japanskog rata 1937–45 a kraće vrijeme su ga okupirali Japanci. Obnovljen je od 1949. godine i danas je važna luka i trgovačko i industrijsko središte.

## Vanjske veze
* Changsha Government website 
* Changsha National High-Tech Industrial Development Zone
Bitka kod Gaixie

**Bitka kod Gaixie** (垓下之戰) se odigrala u Kini godine 202. pne. za vrijeme rata između Kneževine Han i Zapadnog Chua, dviju država nastalih nakon propasti carske dinastije Qin. Bitka je završila odlučujućom pobjedom Hana, što je omogućilo njenom vođi Liu Bangu da ponovno ujedini Kinu osnovavši pri tome novu dinastiju Han.

## Vanjske veze
* http://www.yiyou.com:1980/b5/anhui.yiyou.com/html/2/43.html 
* http://anhui.yiyou.com/html/2/43.html 
* http://baike.baidu.com/view/26245.htm 
* https://web.archive.org/web/20051123224724/http://hk.geocities.com/mandyhiuman1982/history_xiang_yu_yu_ji.htm 
* http://www.angelibrary.com/real/lbdz/043.htm
Kelesirija

**Celesirija** ili **Kelesirija** , ), a što doslovno znači "Prazna Sirija", je izraz kojim se u antičko doba opisivalo područje Levanta, odnosno južna Sirije oko koga je postojao trajni teritorijalni spor između dvije najvažnije helenističke države - Seleukidskog Carstva i ptolemejskog Egipta. Kontrola nad tim područjem je bio poput za dugotrajne sirijske ratove koji su s vremenom iscrpili obje države.

## Napomene
Agatoklo od Egipta

**Agatokle** ili **Agatoklo** (grčki: , ? - 202. pne.) bio je jedan od dvorjana egipatskog kralja Ptolemeja IV. Njega i sestru Agatokleju je s kraljem upoznala njegova ambiciozna majka Enanta. Agatokleja je pala za oko mladom kralju i postala njegova ljubavnica, a što je Agatoklo iskoristio kao priliku da stekne uticaj kako na kralja tako i na državne poslove, te da s vremenom smanji uticaj dotada svemoćnog ministra Sosibija. Dvojica suparničkih dvorjana su, međutim, pronašli zajednički interes kada je godine 205/204. pne. kralj umro te su oni, nastojeći zadržati dotadašnju vlast, tu vijest odlučili sakriti od javnosti te ubiti kraljevu sestru i suprugu Antinoju, koja je u to vrijeme bila u kućnom pritvoru. Nakon toga se Sosibije proglasio regentom petogodišnjeg kralja Ptolemeja V Epifana.

Sosibije i Agatoklo se, međutim, suočio s nezadovoljstvom naroda koji je bio razbješnjen likvidacijom popularne Arsinoje. Sosibije je nakon toga odstupio s mjesta ministra (a prema nekim izvorima bio ubijen), a vlast preuzeo sam Agatoklo. Njegova vlast, međutim, nije dugo potrajala. Tlepolem, guverner grada Peluzij, je digao pobunu i s vojskom marširao na Aleksandriju gdje je dočekan kao oslobodilac. Pod njegovim pritiskom je dijete-kralj izdalo ukaz o Agatoklovoj likvidaciji, a nakon čega je svjetina opkolila te potom provalila u Agatoklovu kuću. Nakon što su bez uspjeha molili za milost, Agatokla su ubili njegovi prijatelji kako bi spriječili da bude linčovan.

## Vanjske veze
### Primarni izvori
* Polybius, xv.25, 34
* Porphyry o Book of Daniel: section 45

### Sekundarna literatura
* Edwyn Bevan, ''The House of Ptolemy'', Chapter 7, passim.
* Family of Agathocles
Car Wen od Hana

**Car Wen od Hana** (202. pne.&ndash;157. pne.) bio je kineski car iz dinastije Han. Osobno ime mu je bilo Heng.

Liu Heng je bio sin osnivača dinastije, cara Gaoa od Hana i carice Bo, kasnije carice-majke. Kada mu je otac suzbio pobunu Daija, svom sinu Liu Hengu je dao titulu princ od Daija.

Nakon smrti carice majke Lü, dvorski službenici su eliminirali moćni klan Lü te namjerno odlučili da princ od Daija mora biti sljedeći car, s obzirom da njegova majka, carica Bo, nije imala moćnu rodbinu, a bila je poznata po promišljenosti i skromnosti. Njegova je vladavina donijela političku stabilnost i stvorila osnov za prosperitet koji je obilježio vladavinu njegovog unuka cara Wua. Prema drevnim historičarima, car Wen je u državnim poslovima slušao svoje savjete; pod uticajem taoističke supruge carice Dou nastojao je i izbjegavati nepotrebne troškove.

Najvažniji događaj njegove vladavine se zbio godine 165. pne. uveo sistem ispita za javnu službu, koji će postati jedan od najvažnijih instituta kineske države.

## Izvori
* *[[Zapisi Velikog Historičara|Zapisi Velikog historičara]]*, vol. 10.
* *[[Knjiga Hana]]*, vol. 4.
* *[[Zizhi Tongjian]]*, vols. 12, 13, 14, 15.
Marija Petrova

**Marija Petrova ** (; rođena 29. novembra, 1977. u Lenjingradu, Rusija) je ruska klizačica u umetničkom klizanju, u konkurenciji sportskih parova.

Petrova je počela da kliza veoma rano. Ona je bila bolesno dete i njen doktor je preporučivao rekreaciju i bavljenje sportom . Njeni roditelji su odlučili da to bude umetničko klizanje.

Njeni partneri su bili Anton Sikharulidze i Phal Cooper. Ona trenutno kliza sa Aleksejem Tihonovim, sa kojim je i osvojila Svetsku šampionsku titulu 2000. godine. Na zimskoj Olimpijadi 2002. osvojili su šesto mesto , a u Torinu na zimskim Olimpijskim igrama 2006. bili su peti.

Trenira ih Ljudmila Velikova. Koreografi su im Aleksandar Stiopin i Sergej Petukov.

## Vanjske veze

* Internacionalna klizačka unija (Biografija) 
* Petrova i Tihonov fan stranica
Pravo vlasništva

**Pravo [[svojina|svojine]]** (vlasništva) predstavlja najvišu vlast na stvari. Ta vlast obuhvata najviši stepen držanja, korišćenja i raspolaganja stvari u granicama zakona.

Zakon može nametnuti vlasniku stvari određena ograničenja(javnporavne prirode: npr.da stvar na određeni način koristi, da vlasnik trpi određena ograničenja usled postavljanja podzemnih kablova, stubova i sl.).

## Povezano
* Privatno vlasništvo
* Javno vlasništvo
Car Kine

:*Iako je 皇帝 normalni prijevoid izraza "car" na kineskom, ne smije se miješati s osobnim imenom [[Huangdi|黄帝]].*

**Car Kine** () je naziv koji se koristi za svakog suverena carske Kine od njenog ujedinjenja pod kraljem Qina godine 221. pne. do propasti Yuan Shikaijevog Kineskog Carstva godine 1916. Kada se koristi izraz **Sin neba** ( tiānzì), odnosno titula koja prethodi ujedinjenju pod Qinom, car se smatra gospodarom "svega ispod neba" (tj. svijeta). U praksi svaki car s takvim titulama nije imao najvišu vlast u zemlji, iako je to najčešće bio slučaj.

Carevi koji potiču iz iste porodice se najčešće klasificiraju u historijske periode nazvane po raznim dinastijamna. Većina carskih vladara Kine je bila Han narodnosti, iako su suvremeni učenjaci oprezni kod korištenja modernih etničkih oznaka za historijske fenomene. Za vrijeme dinastija Yuan i Qing Kinom su vladali Mongoli i Mandžurci. Smatra se kako su se te strane dinastije s vremenom sinicizirale, iako neki autori smatraju da je odnos etnosa i politike bio daleko složeniji.

## Povezano
* Tablica kineskih monarha

## Reference

## Vanjske veze

* PRC Qin Shi Huang site
Chu (kraljevina)

**Kraljevstvo Chu**, također poznato i kao **Zapadni Chu** je bila kratkotrajna država osnovana u Kini za vrijeme kolapsa carske dinastije Qin. Njeni vladari su sebe smatrali nasljednicima nekadašnje države Chu, a čija se vlast trebala prostirati na današnjim kineskim provincijama Hubei, Hunan, Jiangxi, Anhui i Jiangsu. Pod vodstvom Xiang Yua se pokušati nametnuti kao hegemon svim drugim vladarima i entitetima nastalim propašću Qina, ali ju je u ratu porazio Liu Bang, vođa Kneževine Han koji je anektirao njenu teritoriju u novoujedinjenu kinesku državu pod dinastijom Han.

## Kraljevi Chua
* Chen She, kralj Yin od Chua, također poznat kao Kralj Uzdiglog Chua (209. pne.)
* Jing Ju, kralj Chua, (208. pne.)
* Xin, kralj Huai od Chua, kasnije Car Yi od Chu (208. pne. - 206. pne.) (postao car 206. pne.)
* Xiang Yu, Gospodar Zapadnog Chua, (206. pne.-202. pne.)

## Povezano
* Kralj Chua (dinastija Han)