open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wellington

**Wellington** je glavni grad Novog Zelanda i istoimene regije Wellington. Grad broji 395.600 stanovnika.

## Geografija
Wellington leži na krajnjem jugu Sjevernog otoka u istoimenom zaljevu, odličnoj prirodnoj luci, dobro okruženoj gotovo sa svih strana brdima koji ju štite od jakih vjetrova. Najviše od tih brda je Mount Victoria visoko 196 metara. Grad leži na vrlo trusnom području, pa su česti potresi.

## Historija
 
Historija Wellingtona počela je 1839. kada je brod koji je pripadao New Zealand Company stigao s funkcionerima kompanije do obale Novog Zelanda. Oni su odobrali ušće |rijeke Hutt za izgradnju budućeg naselja. To mjesto se uskoro pokazalo neprikladnim, pa su naselje pomaknuli na zapadnu obalu rijeke, gdje se danas nalazi luka Lambton. Naselje su već iduće godine (1840) nazvali *Wellington*, u znak počasti Arthuru Wellesleyu, prvom vojvodi od Wellingtona, za podršku koju je pružao kompaniji. Naselje je dobilo status općine 1842. i status grada 1886. godine. Od 1865. u Wellington je prebačena novozelanska državna administracija iz Aucklanda.

## Znamenitosti
Velik dio grada je izgrađen na zemljištu dobijenim zatrpavanjem mora u zaljevu. Najveće atrakcije grada su kompleks zgrada Parlamenta (među kojima je najpoznatija *Beehive* ili Košnica), Nacionalna biblioteka, Galerija grada Wellingtona (u kojoj su uglavnom djela suvremene umjetnosti) i Palača novozelandske Akademije likovnih umjetnosti (s radovima novozelandskih umjetnika). Pored tog tu je i Nacionalni muzej orginalne domorodačke maorske umjetnosti Papa Tongarewa, koji je 1998. preseljen u nove prostorije. Atrakcija Wellingtona su i njegov zoološki i botanički vrt sa brojnim lokalnim vrstama biljaka i životinja. Kao i svaka značajna prijestolnica, Wellington ima Kraljevski balet i simfonijski orkestar. Wellington je i univerzitetski grad, sjedište Univerziteta Victoria i Massey.

## Privreda i transport
Privreda grada bazira se prvenstveno na uslužnim djelatnostima, s naglaskom na financijski sektor, konzalting i poslove vezane uz državnu administraciju. Wellington je i veliki regionalni medicinski i obrazovni centar. Za privredu grada važan je i turizam, a sve je važnija i brzo rastuća filmska industrija. Iako je industrijska proizvodnja u samom gradu u padu od kasnih 1980-ih, još uvijek u široj okolici grada ima tvornica kemijske, plastične i strojarske industrije te dosta štamparija.

Wellington je transportno čvorište Novog Zelanda, iz njega kreće većina željezničkih i cestovnih pravaca prema svim dijelovima sjevernog otoka. Wellington ima međunarodni aerodrom (IATA: WLG, ICAO: NZWN) iz kog polaze mnoge međunarodne i domaće linije. Wellingtonska luka služi kako za domaći tako i za međunarodni pomorski promet. Preko nje se uvoze naftni derivati, motorna vozila i rude za industriju, a izvozi meso, proizvodi od drva, mliječni proizvodi, vuna i voće. Iz Wellingtona polazi vrlo važna trajektna linija do Pictona na Južnom otoku.

## Gradovi partneri
Wellington ima ugovore o bratimljenju sa slijedećim gradovima:

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada 
* ''Wellington'' na portalu Encyclopædia Britannica
Hōnen

bio je japanski religijski reformator i osnivač prvog nezuavisnog ogranka japanskog budizma Čiste zemlje zvanog . U srodnoj sekti Jōdo Shinshū se smatra njenim sedmim patrijarhom. Hōnen je u mladosti postao redovnik Tendai sekte, ali je postao nezadovoljan te tražio budistički put koji bi svatko mogao slijediti, čak i u onome što se smatralo Doba slabljenja dharme. Nakon što je otkrio spise kineskog budista Shan-taoa, počeo je naučavati ponovo roeđnje Čiste zemlje Amitabhe kroz recitiranje Buddhinog imena ili nembutsu.

Hōnen je stekao veliki broj sljedbenika, ali i kritičara. Car je 1207. dao protjerati Hōnena i njegove sljedbenika, nakon incidenta u kome su učestvovali njegovi sljedbenici, ali i na nagovor drugih budističkih zajednica. Hōnen je konačno pomilovan te mu je dozvoljeno da se vrati u Kyoto nedugo prije smrti.

## Literatura

* 
* 法然上人全集 
* 法然上人とは 
* 法然上人資料室 
* Honen biography, notes on his work, and an image
* Dobbins, James C. (1989). *Jodo Shinshu: Shin Buddhism in Medieval Japan.* Bloomington, Illinois: Indiana University Press. ; OCLC 470742039
* Hônen : "Le gué vers la Terre Pure", Senchaku-shû, traduit du sino-japonais, présenté et annoté par Jérôme Ducor. Collection "Trésors du bouddhisme". Paris, Librairie Arthème Fayard, 2005. 
* Takahashi Koji. *Senchakushu no seikaku ni tsuite: tokuni hi ronriteki ichimen o chushin to shite.* in Jodokyo no shiso to bunka, Etani Festschrift (Kyoto: Dohosha, 1972)
*
Exeterska katedrala

**Exeterska katedrala** () ili, službeno, **Katedralna crkva Svetog Petra u Exeteru**  je anglikanska katedrala i sjedište biskupa Exetera, smještena u gradu Exeter, u grofoviji Devon u Jugozapadnoj Engleskoj.

Današnje zdanje je dovršeno oko 1400. godine te ima nekoliko zanimljivih karakteristika, kao što su astronomski sat i najduži neprekinuti svod u Engleskoj. Za vrijeme Drugog svjetskog rata je godine 1942. razorena u napadu Luftwaffe, ali je poslije obnovljena. 

## Vanjske veze

* Official website
* A history of the choristers of Exeter Cathedral 
* Photos and drawings 
* Monuments in Exeter Cathedral (Church Monument Society)
* Flickr images tagged Exeter Cathedral
1133.

Godina **1133.** (**[[rimski brojevi|MCXXXIII]]**) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju (1. 1. po julijanskom kalendaru).

## Događaji
* 4. 6. &ndash; Papa Inocent II službeno kruni Lotara III Saksonca za svetorimskog cara.

### Tokom/tijekom godine

* Papska bula Inocenta II daje Sardiniju i pola Korzike Pizi.
* Ramon Berenguer IV, grof Barcelone poduzima pohod protiv almoravidskih teritorija u al-Andalusu i pustoši zemlju sve do Cadiza.
* Geoffrey of Monmouth i Jeff de Hosson počinju pisati tekst *Historia Regum Britanniae*.
* Dovršena Durhamska katedrala.
* Započinje izgradnja Exeterske katedrale.

## Rođenja

* 5. 3. &ndash; Kralj Henry II od Engleske († 1189)
* Kralj Sigurd II od Norveške († 1155)
* Hōnen, japanski osnivač budizma Čiste zemlje († 1212)

## Smrti

* 19. 2. &ndash; Irene Ducaena, supruga bizantskog cara Aleksija I Komnena (* 1066)
* 18. 12. &ndash; Hildebert, francuski pisac

## Reference

## Vanjske veze
Irina Dukina

**Irina Dukina**, također poznata kao **Irena Dukanin** (*Irene Doukaina*, *Irene Ducaena*; (, *Eirēnē Doukaina*) ( &ndash; 19. febarua 1123 ili 1133) bila je bizantska plemkinja, najpoznatija kao supruga bizantskog cara Aleksija I Komnena, te majka cara Jovana II Komnena i historičarke Ane Komnene.

## Izvori
* *The [[Oxford Dictionary of Byzantium]]*, Oxford University Press, 1991.
* Anna Comnena, *[[The Alexiad]]*, trans. E.R.A. Sewter. Penguin Books, 1969.
* Nicetas Choniates, *O City of Byzantium: Annals of Niketas Choniates*, trans. Harry J. Magoulias. Wayne State University Press, 1984.
* Georgina Buckler, *Anna Comnena: A Study*. Oxford University Press, 1929.
* Thalia Goumia-Peterson, "Gender and Power: Passages to the Maternal in Anna Komnene's *Alexiad* ", in *Anna Komnene and Her Times*, ed. Thalia Goumia-Peterson. Garland Publishing, 2000.
* Warren Treadgold, *A History of the Byzantine State and Society*. Stanford University Press, 1997.

|-
The Exploits of Elaine

***The Exploits of Elaine*** je američki kriminalistički filmski serijal sniman od 1914. do 1915. u režiji Louisa J. Gasniera, Georgea B. Seitza i Leopolda Whartona. Radnja se temeljila na seriji romana *[[Craig Kennedy|Craig Kennedy, The Scientific Detective]]* Arthura B. Reevea. Iako je junak serije romana bio detektiv Craig Kennedy (čiji lik tumači Arnold Daly), naslovna protagonistica, čiji lik tumači Pearl White je mlada djevojka koja nastoji pronaći tajanstvenog zločinca odgovornog za smrt njenog oca. Film je producirala kompanija Whartons Studio, a distribuirala Pathé Exchange, američka podružnica francuske filmske kompanije Pathé. Snimanje *Elaine* je potakao ogroman uspjeh serijala *[[The Perils of Pauline]]* u kome je također naslovnu ulogu tumačila Pearl White. I *The Exploits* je također postigao veliki uspjeh, potakavši snimanje (danas izgubljenog) nastavka *[[The New Exploits of Elaine]]*.

## Vanjske veze
*
Štimovanje klarineta

**Štimovanje** (, , , , ) je usaglašavanje tonske visine muzičkih instrumenata prema *osnovnom* ili kamernom tonu.

Danas postoje različite vrste *digitalnih štimera* koji omogućuju najtačnije štimovanje instrumenata.

Mnogi digitalni štimeri imaju ugrađen i mikrofon i ulaz za kabl i opciju za sniženje štima od pola tona, pregledan ekran itd.
## Podela instrumenata prema štimovanju
Štimovanje muzičkih instrumenata može biti:
# **Fiksirano** - instrument je izvođaču već naštimovan i on ne treba da ga štimuje. To je slučaj kod klavira, metalofona, zvona.
# **Slobodno** - izvođač mora da štimuje instrument. To je slučaj kod duvačkih, gudačkih i nekih udaračkih instrumenata.

## Štimovanje duvačkih instrumenata
Pre svakog sviranja uz neki instrument ili sa orkestrom, ili sviranja u orkestru, potrebno je usaglasiti intonaciju. To se naziva štimovanje.

Na *duvačkim instrumentima* štimovanje se vrši izvlačenjem ili uvlačenjem za to predviđenog dela instrumenta (cev, burence, jezičak).

## Štimovanje klarineta

Ugrejan, usviran klarinet štimuje se prema **kamernom tonu**, **kamertonu** ili **normalnom a**. Godine 1939. potpisan je međunarodni sporazum kojim je dogovoreno da **kamerni ton** **a<sup>1</sup> = 440&nbsp;Hz** postane zvanična standardna visina za štimovanje.

**Postupak u praksi:**

Klavir (koji prati klarinetistu) odsvira kamerni ton a1, klarinetista odsvira istozvučno, pisano ha1.

* Ako je potrebno *spustiti intonaciju* klarineta – *izvlači* se burence.
* Ako je potrebno *podići intonaciju* – *uvlači* se burence (vidi sliku desno).

Pošto je u hladnim prostorijama klarinet *hladan*, njegova intonacija je *niska* i potrebno je da se *povisi uvlačenjem burenceta*.

Obrnuto, u toplim prostorijama klarinet je *topao*, njegova intonacija je *visoka* i potrebno je da se *snizi izvlačenjem burenceta*.

## Veze
* Transpozicija
* Čitanje s lista
* Muzičar
* Zvučna viljuška

## Reference

## Vanjske veze
* Sve o klarinetu 
* Klarinet
* [Štimovanje [klarinetista] i klarinet]
Tillie's Punctured Romance

***Tillie's Punctured Romance*** () je američka nijema filmska komedija snimljena 1914. u režiji i produkciji Macka Sennetta, najpoznatija kao prvo cjelovečernje ostvarenje kompanije Keyston Studios, odnosno u filmografiji Charlesa Chaplina. Radnja se temelji na kazališnoj predstavi *Tillie's Nightmare* A. B. Sloanea i Edgara Smitha, koja je nekoliko godina ranije imala veliki uspjeh na Broadwayu. Naslovna protagonistica, koju, isto kao i u kazališnoj verziji, tumači Marie Dressler, je bogata nasljednica koju zavede i za koju se vjenča beskrupulozni ženskar (čiji lik tumači Chaplin). Radnja prati niz nesporazuma i neugodnih situacija koju stvara nastojanje Tillienog muža da održi vezu sa svojom djevojkom (čiji lik tumači Mabel Normand).

*Romance*, iako se u njemu humor uglavnom temelji na slapsticku, se smatra jednim od nekarakterističnih naslova za tadašnju fazu Chaplinove filmografije, s obzirom da u njemu ne tumači lik Charlota (Skitnice), ali također predstavlja posljednji film u čijoj produkciji nije sudjelovao kao scenarist ili režiser. Tillie se iskazao kao mnogo važniji za karijeru Marie Dressler, koja je isti lik tumačila u dva nastavka - *Tillie's Tomato Surprise* (1915) i *Tillie Wakes Up* (1917).

## Vanjske veze
* 
*
Tillie's Punctured Romance (razvrstavanje)

**Tillie's Punctured Romance** (na engleskom doslovno *Tilliena probušena romansa*) se može odnositi na:

* ''Tillie's Punctured Romance'' (film, 1914), nijema romantična komedija Macka Sennetta, ul. Marie Dressler i Charles Chaplin;
* ''Tillie's Punctured Romance'' (film, 1928), komedija, ul. W. C. Fields
Humoristička serija

**Humoristička** ili **humoristična serija** je izraz koji u najširem smislu označava skup međusobno povezanih radio, televizijskih ili internetskih emisija ili predstava kojima je zajedničko korištenje humora kao glavnog elementa zabave publike (slušatelja ili gledatelja). U užem smislu se obično pod time podrazumijeva humoristička televizijska serija, a ona može podrazumijevati prilično raznovrsne oblike televizijske zabave. Najčešći tipovi su humoristički televizijski varijete – koji sadrže međusobno nepovezane skečeve ili stand up nastupe koje povezuje isti izvođač ili trupa izvođača, te sitkom ili igrana TV serija obično smještena na točno određeno mjesto radnje i likove. Kao primjer za prvo mogu poslužiti *[[Saturday Night Live]]* i *[[Top lista nadrealista]]*, kao primjer za drugo mogu poslužiti *[[Friends]]* i ''Naša mala klinika''.

Humorističke serije ponekad mogu predstavljati stvarati hibride i s drugim televizijskim žanrovima, kao što su animirane serije (*[[The Simpsons]]*) ili "ozbiljne" dramske serije, pri čemu se koristi izraz dramedija.
Sjeverni otok

**Sjeverni otok** (engleski: *North Island*, maorski: *Te Ika-a-Māui*) je manji od dva otoka u Tihom oceanu, koji tvore Novi Zeland.

Na otoku živi 3 120 303 stanovnika (a to je oko 76% stanovnika Novog Zelanda), koji su uglavnom koncentrirani oko dva najveća grada Aucklanda i glavnog grada Wellingtona.

## Geografija
*Sjeverni otok* leži razdvojen od Južnog otoka Cookovim kanalom, čiji je geološki nastavak. Centralni planinski masiv sa Južnog otoka, nastavlja se po istočnom dijelu Sjevernog otoka. Tu se uzdiže i najviši planina na otoku aktivni vulkan Ruapehu, visok 2 797 metara.
Otok ima površinu od 116 219 km² , puno je razvedeniji od susjednog otoka, sa brojnim uvalama i lagunama. Sjeverni otok je i puno kišovitiji od Južnog otoka, osobito za zimskih mjeseci. Na njemu se nalazi i najveće jezero Novog Zelanda - Lake Taupo.
## Veći gradovi na Sjevernom otoku
* Auckland
* Cambridge
* Coromandel
* Dannevirke
* Dargaville
* Eketahuna
* Featherston
* Feilding
* Foxton
* Gisborne
* Hamilton
* Hastings
* Huntly
* Kaikohe
* Kaitaia
* Kawakawa
* Kawerau
* Kerikeri
* Levin
* Lower Hutt
* Manukau
* Martinborough
* Masterton
* Matamata
* Napier
* New Plymouth
* North Shore City
* Ohakune
* Opotiki
* Pahiatua
* Palmerston North
* Papakura
* Paraparaumu
* Porirua
* Pukekohe
* Raglan
* Raumati
* Rotorua
* Stratford
* Tairua
* Taupo
* Tauranga
* Upper Hutt
* Wairoa
* Waitakere
* Wanganui
* Whakatane
* Whangarei
* Wellington
* Woodville

## Reference

## Vanjske veze

* ''North Island'' na portalu Encyclopædia Britannica
Južni otok

**Južni otok** (engleski: *South Island*, maorski: *Te Wai Pounamu*) je veći od dva otoka u Tihom oceanu, koji tvore Novi Zeland.

## Geografija
*Južni otok* leži razdvojen od Sjevernog otoka Cookovim kanalom, koji je njegov geološki nastavak. Gotovo tri četvrtine otoka pokrivaju planine, tu se uzdiže planinski masiv Južne Alpe sa najvišim vrhom na Novom Zelandu planinom Cook (3 754 metara).
Otok ima površinu od 152 229 km² , nije razveden kao susjedni sjeverni otok i puno je sušniji od Sjevernog otoka.

Do otoka je prvi doplovio holondski pomorac Abel Tasman - 1642.
Iako je veći, zbog hladnije klime i nepovoljnijih uvjeta na otoku živi samo 24% stanovnika Novog Zelanda, odnosno 1 038 300, koji su uglavnom koncentrirani oko Christchurcha, Dunedina i Invercargilla.
## Veći gradovi na Južnom otoku
* Ashburton
* Blenheim
* Christchurch
* Dunedin
* Greymouth
* Hokitika
* Invercargill
* Kaikoura
* Nelson
* Oamaru
* Omarama
* Te Anau
* Timaru
* Queenstown
* Wanaka
* Westport
## Reference

## Vanjske veze

* ''South Island'' na portalu Encyclopædia Britannica
Televizijska komedija

**Televizijska komedija** (skraćeno: **TV komedija**) u najširem smislu označava svaki humoristički sadržaj na televiziji, odnosno emisija humorističkog sadržaja. U užem smislu označava:
* humoristička serija
* televizijska drama humorističkog sadržaja, odnosno televizijska adaptacija ili snimka kazališne komedije
Quo vadis

**Quo vadis**, ili preciznije, **Quo vadis, domine?** (srpskohrvatski Kuda ideš, Gospode?) je pitanje koje je prema apokrifima Sveti Petar kada je za doba progona kršćana bježao iz Rima, postavio Kristu srevši ga na Viji Apiji na to mu je Krist odgovorio: *eo Romam iterum crucifigi* (Idem u Rim da ponovo budem razapet na križu). To je Svetog Petra potaknulo na povratak u Rim, gdje je nakon mučenja umro. Na tom mjestu podignuta je crkva Quo vadis.

Danas to pitanje postavljamo kada želimo upozoriti nekoga da je izabrao pogrešan put kojim je pošao
1915. na filmu

## Događaji
* Nekoliko mjeseci nakon izbijanja prvog svjetskog rata zaraćene države, kao što su Austro-Ugarska, Francuska i Osmansko Carstvo, formiraju posebne vojne jedinice ili odjele vojske sa zadatkom izrade, u pravilu propagandnih filmova.
* 8. februar - U dvorani Clune's u Los Angeles održana svečana premijera filma *[[Birth of a Nation]]* koji je sa preko 3 sata trajanja postavlja rekord kao najduži američki film; usprkos toga doživljava ogroman uspjeh i postaje najgledaniji film godine u američkim kino-dvoranama.
* 23. februar - Američki Vrhovni sud donosi presudu u sporu *[[Mutual Film Corp. v. Industrial Commission of Ohio]]* kojim je ustanovljeno da filmska djelatnost nije zaštićena Prvim amandmanom Ustava, odnosno kako federalne, državne i lokalne vlasti imaju ovlasti regulirati sadržaj filmova i provoditi cenzuru; presuda će na snazi ostati sve do 1952. kada je oborena u sporu *[[Joseph Burstyn, Inc. v. Wilson]]*.
* 11. septembar - Požar u skladištu kompanije Famous Players u New Yorku uništava nekoliko dovršenih ali nedistribuiranih filmova, koji su kasnije ponovno napravljeni. Među njima se nalaze *[[Esmerelda (1915 film)|Esmerelda]]* i *[[The Foundling (1915 film)|The Foundling]]* s Mary Pickford i *[[The Red Widow]]* sa Johnom Barrymoreom.

## Filmovi
* *[[Birth of a Nation]]*
* *[[Les Vampires]]*
* *[[The Tramp (film)|The Tramp]]*
* *[[Regeneration (1915 film)|Regeneration]]*
* *[[Der Golem (film, 1915)|Der Golem]]*
* *[[Inspiration (1915 film)|Inspiration]]*
* *[[La Folie du Docteur Tube]]*
* *[[Fatty's Tintype Tangle]]*
* *[[The Eternal City (1915 film)|The Eternal City]]*
* *[[The Cheat (1915 film)|The Cheat]]*
* *[[His New Job]]*
* *[[Bulgaran je galantan]]*

## Debiji
* Douglas Fairbanks
* W. C. Fields
* Edna Purviance
* Erich von Stroheim

## Rođenja

## Smrti

## Reference

## Vanjske veze
* 1915  na Internet Movie Database
Lista vladara Peonije

Dolje je naveden popis svih dosada poznatih vladara Pajonije, države koja je u Starom vijeku postojala na području današnje istočne Makedonije.

* Nikarh, (? - ?) kralj/ vladar.
* Pirajhme (Pirehm) (12. vijek pne.)
* Teutaj (o. 5/ 4 vijek pne. ?)
* Bastarej, o. 4 vijeka pne., kralj.
* Simon Pajonski (o. 350 pne.), kralj/ vladar.
* Agis ? – (? – 359/8 pne.), kral.
* Agis ? – (? – 359/8 pne.), kral.
* Likej (356-340 god. pr.n.e), kralj.
* Patraj (340/335-315 god. p. n.e.), kralj
* Langar (umro 335. p.n.e.), kralj.
* Audoleon (315-286/5 pne.), kral. 
** Ariston (286-85 pne.), brat Patrajev i sin Audoleona.
* Leon Pajonski (278-250 pne.), kral. 
* Dropion (250 - 220-e pne.), kralj.

## Izvori
Quo vadis (razvrstavanje)

**Quo vadis** je latinska fraza koja doslovno znači "Kuda ideš". Potiče od apokrifne priče o tome kako je Sveti Petar prilikom bijega iz Rima sreo Isusa na putu u Rim. Otada se koristi kako bi se naglasilo preispitivanje nečije odluke ili načina života.

Također se koristi za:

## Književnost
* ''Quo Vadis'' (roman), roman iz 1895. godine koga je napisao Henryk Sienkiewicz

## Scenska, filmska i televizijska djela
* adaptacije romana
** ''Quo Vadis'' (1901 film), Francuska, rež. Lucien Nonguet/Ferdinand Zecca
** ''Quo Vadis'' (1912 film), Italija, rež. Enrico Guazzoni
** ''Quo Vadis'' (1925 film), Italija, rež. Gabriellino d'Annunzio/Georg Jacoby
** ''Quo Vadis'' (1951 film), SAD, rež. Mervyn LeRoy; ul. Robert Taylor, Deborah Kerr i Peter Ustinov.
** ''Quo Vadis?'' (1985 TV mini-serija), Italija-Zapadna Njemačka-UK-Švicarska, šest epizoda, rež. Franco Rossi; ul. Klaus Maria Brandauer i Max von Sydow
** ''Quo Vadis'' (2001 film), Poljska, rež. Jerzy Kawalerowicz; ul. Paweł Deląg, Magdalena Mielcarz, Bogusław Linda i Michał Bajor
* "Quo Vadis?", epizoda američke TV-serije *ER* iz 2001.
* "Quo Vadis, Capt. Chandler?", epizoda američke TV-serije *[[M*A*S*H (TV serija)|M*A*S*H]]* iz 1975. čija radnja prikazuje vojnika koji je umislio da je Isus Krist

## Muzika
* Quo Vadis (bend): kanadski metal bend
* "Quo Vadis", pjesma australskog benda Hoodoo Gurus, na albumu ''Crank'' iz 1994.
* "Quo Vadis", pjesma austrijskog benda Imperio iz 1995.
* *Quo Vadis*, kompozicija za orkestar, zbor i solo pjevače iz 1947. godine, autor: Sir George Dyson

## Umjetnost i arhiterktura
* Crkva Domine Quo Vadis, kolokvijalno ime za Crkvu sv. Marije u Palmisu, jugoistočno od Rima
* ''Domine, Quo Vadis'' (Annibale Carraci), slika iz 1602. godine; autor Annibale Carracci

## Ostale upotrebe
* QuoVadis, međunarodna organizacija za SSL i druge certifikate
* ''Quo Vadis'' (1984 video igra), kompjuterska video igra za Commodore 64
* Quo Vadis (automobil), francuski automobil koji se proizvodio od 1921. do 1923
* Quo Vadis (konj), američka kobila
* Quo Vadis (restoran), restoran i privatni klub u Sohou
Quo vadis (roman)

**Quo vadis** () je najpoznatiji i najpopularniji roman poljskog književnika Henrika Sjenkjeviča, objavljen 1895. godine. Za isti roman dobio je Nobelovu nagradu 1905. godine. Poznat je i kao predložak za niz filmova, od kojih je najpoznatija verzija iz 1951. godine.

## Opis

Roman *Quo vadis* opisuje nastanak hrišćanstva u Rimu, u prvom veku, za vreme vladavine cara Nerona.
Osim ljubavne priče između rimskog patricija Vinicija i mlade hrišćanke Ligije, Sjenkjevič izvanredno opisuje kontrast između vladajućeg ali dekadencijom uzdrmanog paganstva i hrišćanstva u usponu, između egoizma i ljubavi, luksuza carskih palata i memljive skučenosti katakombi.
Realistični su opisi požara u Rimu i strašnih scena u amfiteatru, a mučenička krv pobijenih hrišćana postaće „seme crkve“.

## Vanjske veze
* Quo vadis na Projektu Gutenberg
Mrtve duše

**Mrtve duše** () je roman Nikolaja Vasiljeviča Gogolja objavljen 1842. godine. Ubraja se u jedno od najpoznatijih dela ruske književnosti 19. veka. Sam Gogolj je zamislio delo kao epsku poemu u prozi i kao prvi deo trilogije koju nikada nije završio. Drugi deo koji je navodno bio napisao, uništio je neposredno pred smrt. Iako se roman završava u sred rečenice (poput Sternovog Sentimentalnog putovanja), smatra se da je delo kompletno u svojoj postojećoj formi.

## Naziv dela

U Rusiji je pre reforme o emancipaciji kmetstva iz 1861. godine vlastelinima bilo dozvoljeno da poseduju seljake (kmetove) koji će im obrađivati zemlju. Oni su smatrani vlasništvom vlastelina koji su ih mogli kupovati, prodavati, zalagati kao bilo koji komad lične svojine. Kao merna jedinica za seljake korišćena je reč „duša“, na primer, " šest seljačkih duša“. Radnja romana zasnovana je na „mrtvim dušama“ (tj. mrtvim seljacima) koje se u državnim spisima i dalje vode kao žive. Na drugom planu, naziv dela se odnosi i na mrtve duše Gogoljevih junaka.

## Vanjske veze

* 
*  Puni tekst ''Mrtvih duša'' na ruskom
Vera Komisarževskaja

**Vera Fjodorovna Komisarževskaja** (; 8. novembra 1864 - 23. februara 1910) bila je ruska kazališna glumica, najpoznatija po tome što je upravo za nju Anton Čehov osmislio lik Nina u svojoj znamenitoj drami ''Galeb''. Kasnije je postala poznata i kao mentor, suradnik i pokrovitelj brojnih uglednih glumaca, među kojima se posebno ističe Vsevolod Mejerholjd. Po njoj je nazvan Komisarževski teatar u Sankt Peterburgu.
Reinhart-Rogoff analiza

**Reinhart-Rogoff analiza** ili **Rast u doba duga** je ekonomska analiza napisana od američke ekonomistice Carmen Reinhart i bivšeg glavnog ekonomiste MMF-a Kennetha Rogoffa koja biva izdana u američkom akademsko-ekonomskom časopisu The American Economic Review 2010. godine.

## Analiza i utjecaj

Osnovna ekonomska teorija koja zastupa Reinhart-Rogoff analiza glasi da države kada ima dug dostigne granicu od 60 % BDP-a gube godišnje 2 postotna poena rasta, a ako dug dođe do 90 % državnog BDP-a onda je ekonomski rast prepolovljen. Ubrzo po izlasku u medijima 2010. godine ova analiza će u svijetu zahvaćenom svjetskom financijskom krizom postati jednim od najcitiranijih djela među političkim i ekonomskim liderima koji se zalažu za ekonomsku politiku državne štednje. Ovu analizu će s časnim izuzecima citirati svi najvažniji američki i zapadnoevropski časopisi kao na primer The Economist, Wall Street Journal, Financial Times, Forbes, Le Monde,Il Sole, Frankfurter Allgemeine, Ultimo Segundo, Asia Times . Na kraju ova analiza vrlo brzo postaje ekonomska dogma o potrebi štednje tako da ju citiraju u svojim nastupima političari kao Olli Rehn ministar ekonomije Europske Unije i američki republikanski političar Paul Ryan.

## Greške u analizi

Samo 10 dana nakon što je Olli Rehn citirao Reinhart-Rogoff analizu na sastanku u Internacionalnom radničkom organizacijom rečima:

"Očekuje se da će doći u Evropi do stabilizaciji državnog duga tek u 2014. godini i to na visini iznad 90 % BDP-a. *Ozbiljno istraživanje je otkrilo da tako visok državni dug predstavlja stalni teret za ekonomski rast...*" 

u javnost izlaze podaci da je analiza temeljana na pogrešnim podacima. Tokom provjere podataka korištenih u Reinhart-Rogoff analizi otkriveno je za početak da podaci za 5 od 20 analiziranih država su se izgubili tokom analize, a potom je otkriveno još veći broj drugih važnijih grešaka. Kada se isprave sve greške u Reinhart-Rogoff analizi dolazi se do podatka da visoki državni dug podrazumjeva niži ekonomski rast, iako postoje izuzeci od tog pravila što u ekonomskom pogledu ruši ovu zaključke ove ekonomske analize. Svoju grešku Carmen Reinhart i Kenneth Rogoff će djelomično priznati prebacujući krivicu na pogrešnu u korištenju programa Microsoft Excela, ali će ostati pri zaključku svog djela .

Reinhart-Rogoff analiza je nakon priznanja MMF ekonomista početkom 2013. godine druga priznata analitička greška povezana s MMF-om po pitanju nametanja drastičnih mjera štednje državama u dugovima koje su dovele do drastičnog povećanja nezaposlenosti.

## Izvori

## Povezano

* MMF
* Recesija
* Svjetska financijska kriza
Aleksije Studit

**Aleksije Studit** (; ? - 20. februar 1043) bio je carigradski patrijarh od 1025. do smrti. Prije postavljanja za patrijarha je bio monah u Studijskom manastiru, po čemu je i dobio nadimak. Za patrijarha je postavljen nedugo pred smrt bizantskog cara Vasilija II Bugaroubice. Njegovo stolovanje su označile burne smjene na bizantskom prijestolju u kojima je i sam posredno učestvovao. Nakon smrti Vasilijevog nasljednika Romana III Argira 11. aprila 1034. ga je careva udovica Zoja pozvala u palaču kako bi se smjesta vjenčala za svog ljubavnika Mihaila koji je proglašen novim carem; Aleksije je bio zgrožen zahtjevom, ali je Zoju i Mihaila vjenčao nakon što je ishodio 50 funti zlata za sebe i još 50 funti za svećenstvo. 1037. ga je, pak, dvorski eunuh Jovan Orfantrof pokušao bez uspjeha zbaciti s mjesta patrijarha koje je nastojao dobiti za sebe. Godine 1042. je nakratko bio poslan u manastir za vladavine Mihajla V Kalafata. Iste godine je vjenčao Zoju sa Konstantinom Monomahom koji je postao novi car.

## Izvori
Konstantin III Lihud

**Konstantin III Lihud** (; ? - 1063) bio je carigradski patrijarh od 1059. do smrti. Bio je izuzetno dobro obrazovan; u Carigradu su mu učitelji bili Jovan Mavropod, Mihailo Psel i Jovan Ksifilin. Napredovao je u državnoj službi, služeći bizantske careve Mihaila V i Konstantina IX. Iako je neko vrijeme bio u nemilosti i protjeran u manastir, u grad se vratio prije hapšenja svog prethodnika Mihaila Kerularija te je 1059. imenovan patrijarhom. Nastavio je Mihailovu politiku u odnosima sa papama i Katoličkom crkvom, odnosno nastavio je Veliku šizmu. Pravoslavna crkva ga slavi kao sveca na dan 29. jula po revidiranom julijanskom kalendaru.

## Vanjske veze
* Дата поминовения Патриарха Константина III в Константинопольской православной церкви 
* Соколов И. И. Константин III Лихуд
Kozma I Carigradski

**Sveti Kozma I** je hrišćanski svetitelj i bio je carigradski patrijarh od 1075. do 1081. godine.

Bio je patrijarh, posle patrijarha Jovana Ksifilina, a za vreme careva Mihajla VII Duke (1071—1078) i Nićifora III (1078—1081). Krunisao je vizantijskog cara Nićifora III. Godine 1081. je krunisao cara Aleksija I Komnina. Iste je godine sprečio Aleksija da se razvede od svoje supruge Irine Dukine kako bi se mogao oženiti za suprugu prethodnog cara Mariju od Alanije. Zbog toga je došao u nemilost Aleksijeve majke Ane Dalasene koga je isposlovala njegovu smenu. 

Pravoslavna crkva ga slavi 2. januara po julijanskom kalendaru, a 15. januara po gregorijanskom kalendaru.

## Literatura
* Žitija svetih - 2. januar; arhimandrit Justin Popović (knjiga na internetu)
Evstratije Garida

**Evstratije Garida** () je bio carigradski patrijarh od 1081. do 1084. Prije postavljanja na mjesto patrijarha je bio monah i, prema navodima Ane Komnene, i eunuh. Patrijarhom je imenovan na nagovor Ane Dalasene, majke cara Aleksija I Komnena. Tokom trogodišnjeg stolovanja se pokazao kao slaba ličnost, nezainteresirana kako za politiku tako i za crkvene poslove. Kada je Aleksije, suočen s normanskom invazijom, zaplijenio crkvenu imovinu kako bi mogao financirati vojsku, Evstratije se tome nije suprotstavio. Zbog toga je episkop Lav od Halkedona nakratko izazvao šizmu. Evstratije se dobrovoljno povukao sa mjesta patrijarha 1084.

## Literatura
* Ecumenical Patriarchate 
* Comnena, Anna. *The Alexiad*. New York: Penguin, 2003.
* Hussey, J.M.. *The Orthodox Church in the Byzantine Empire*. Oxford: University Press, 1986.

## Reference
Honiara

**Honiara** je glavni grad države Solomonski Otoci u Melaneziji na jugozapadu Tihoga oceana. Grad broji 64.609 stanovnika.

## Geografija
Honiara leži na ušću rijeke Matanika, na sjeverozapadu najvećeg solomonskog otoka Guadalcanala, u zaljevu zaštićenom poluotokom Point Cruz, u kojem se nalazi luka i jahtaški klub.

## Historija
 
Sve do Drugog svjetskog rata Honiara nije ni postojala, kao naselje se razvila oko štaba američke vojske za vrijeme kampanje prema Japanu. Već 1952. je u to novo naselje službeno zamijenilo Tulagi kao glavni grad Solomonskih otoka. Vladine zgrade smještene su duž uskog obalnog pojasa iza poluotoka Point Cruz. Tokom 1960-ih solomonska vlada je zajedno sa privatnim sektorom, započela opsežan program razvoja novog glavnog grada, ali je prva višekatna zgrada izgrađena je tek 1980. godine. Za vrijeme velike političke nestabilnosti koju su Solomonski Otoci proživljali 2006. godine, kineski kvart u Honiari je pretrpio teška oštećenja u postizbornom neredima.

## Privreda
Privreda Honiare se pored rada u državnoj administraciji, vrti oko luke, iz koje se izvozi drvo kokos, riba i nešto zlata koje se kopa u Zlatnom masivu u centru otoka. Istočno od centra grada nalazi se Internacionalni aerodrom Honiara (IATA: HIR, ICAO: AGGH).

## Reference

## Vanjske veze

* ''Honiara'' na portalu Encyclopædia Britannica
Ngerulmud

**Ngerulmud** (ili *Melekeok*) je glavni grad države Palau u Mikroneziji na zapadu Tihoga oceana od svega 300-tinjak stalnih stanovnika.

## Geografija
Ngerulmud leži na istoku Babeldaoba, najvećeg otoka Palaua, na istoimenom brdu, 2 km sjeverozapadno od sela Melekeok. To zapravo i nije grad u pravom smislu riječi, već samo kompleks vladinih zgrada, rađenih po uzoru na washingtonski Capitol.

## Historija
Sve do 7. oktobra 2006., glavni grad države bio je Koror na koraljnom atolu Koror, tad se vlada preselila u novi kompleks zgrada izgrađen na brdu Ngerulmud, na većem otoku Babeldaob, koji se počeo graditi još od 1986.

## Reference

## Vanjske veze

* ''States of Palau'' na portalu Statoids
Jevstatije Carigradski

**Jevstatije** (; ? - 1025) bio je carigradski patrijarh od oko 1019. do smrti. Bio je protoprezviter bizantske carske palače prije nego što ga je car Vasilije II Bugaroubica imenovao za patrijarha. Stolovanje su mu obilježili napori da se postigne kompromis sa zapadnom Crkvom, odnosno papama, te prevlada spor koji će nekoliko decenija kasnije eskalirati u Veliku šizmu. U tu je svrhu održavao korespondenciju s papom Ivanom XIX; od njega je uspio ishoditi ustupak prema kome se u crkvama južnoj Italiji mogao koristiti grčki obred. Umro je nedugo prije cara Vasilija.

## Izvori
* Charles William Previté-Orton, ed.. *The Shorter Cambridge Medieval History*, Vol. 1. Cambridge: University Press, 1979.
* Steven Runciman. *Byzantine Civilisation*. London, University Paparback, 1961.
* JM Hussey. *The Orthodox Church in the Byzantine Empire*. Oxford: Clarendon Press, 1986.
Nikola III Gramatik

**Nikola III** (), poznat i kao **Nikola Gramatik** (; ? - 24. maj 1111) bio je carigradski patrijarh od 1084. do 1111.

Obrazovao se u Carigradu, ali je najveći dio mladosti proveo u Pisidijskoj Antiohiji. Tamo se i zamonašio, ali je Antiohiju na kraju morao napustiti zbog provale Turaka Seldžuka. Naselio se u Carigradu gdje je osnovao manastir posvećen Jovanu Krstitelju. Za patrijarha ga je izabrao bizantski car Aleksije I Komnen nakon ostavke patrijarha Evstratija Garide.

Nikoli je na samom početku stolovanja glavni zadatak bio ponovno ujediniti posvađanu bizantsku Crkvu, pri čemu je glavni razlog spora bila odluka cara Aleksija da, radi financiranja rata s Normanima konfiscira crkvenu imovinu; tome se žestoko odupro episkop Lav od Halkedona te je nastala šizma okončana crkvenim saborom u Carigradu 1094. Godine 1110. je Nikola predsjedao crkvenom sudu koji je bogumilskog vođu Vasilija Doktora osudio na smrt. Njegovo stolovanje je također obilježilo nastojanje da se ojača položaj episkopa u odnosu na hartofilakse, odnosno poveća crkvena autonomija u odnosu na carsku vlast. Također je napisao monaška pravila za manastire na Svetoj gori. Za vrijeme pontifikata Urbana II je pokrenuo neuspjelu inicijativu za prevladavanje Velike šizme, odnosno ponovno ujedinjenje katoličke i pravoslavne crkve.

## Vanjske veze
* Encyclopædia Britannica
Jovan IX Agapet

**Jovan IX Agapet** ili **Hieromnemon** (grčki: Ἰωάννης Θ΄ Ἀγαπητός ili Ἱερομνήμων; ? - 1134) bio je carigradski patrijarh od 1111. do 1134. Bio je nećak halkedonskog mitropolita. U Crkvi je služio kao redovni svećenik, a istakao se izuzetnim obrazovanjem. Na samom početku stolovanja mu je bizantski car Aleksije I Komnen povjerio zadatak prevladavanja Velike šizme, ali je krajem 1112. ta incijativa propala zbog inzistiranja pape Paskala II da Jovan prizna papski primat nad bizantskom Crkvom. Godine 1117. je Jovan sazvao crkveni sabor u Carigradu koji je, usprkos Jovanovog zalaganja, njegovog prijatelja Evstratija od Nikeje proglasio nestorijancem i heretikom. Jovan je, pak, najpoznatiji po tome što je uložio velike napore da stvori centralnu biblioteku u Aja Sofiji, te je naložio svećenicima da dobavljaju zbirke knjiga od preminulih osoba te ih nastoje kopirati.

## Reference
Lav Carigradski

**Lav Stip** (; ? - 1143) je bio carigradski patrijarh od 1134. do smrti. Bio je prezviter u Aja Sofiji prije nego što je postavljen za patrijarha. Stolovao je za vrijeme vladavine bizantskog cara Jovana II Komnena. Njegovo stolovanje nije imalo značajnijih događaja.

## Reference
Car Taizong od Jina

**Wanyan Sheng**, poznat i kao **Car Taizong od Jina** (25. novembar 1075 – 9. februar 1135) bio je džurčenski car iz dinastije Jin koji je vladao sjevernom Kinom od 27. septembra 1123. do smrti.

Ime po rođenju mu je bilo Wányán Wúqǐmǎi (完顏吳乞買), a za vrijeme vladavine je koristio ime Tiānhuì (天會). Na prijestolju je naslijedio svog starijeg brata cara Taizua, i to u završnoj fazi sukoba Džurčena sa kitanskom dinastijom Liao. Godine 1125. je džurčenski vojskovođa Wanyan Loushi zarobio kitanskog cara Tianzuoa čime je prestala postojati dinastija Liao.

Gotovo odmah nakon toga su Džurčeni došli u sukob sa svojim dotadašnjim saveznicima iz kineske dinastije Song. Dvije godine kasnije su džurčenske trupe zauzele zauzele kinesku prijestolnicu Kaifeng te zarobile kineskog cara Qinzonga. To je označilo kraj Sjeverne dinastije Song, a Džurčeni su zavladali sjevernom Kinu. Qinzongov rođak princ Zhao Gu je, međutim, uspio pobjeći na jug i osnovati Južnu dinastiju Song. Džurčeni su pokušavali likvidirati i taj ostatak kineske države, ali u tome nisu imali uspjeha.

Pred smrt je Wuqimai za nasljednika imenovao Wanyan Dana, unuka osnivača dinastije Wanyan Agude.
Hugues II od Jafe

**Hugues II od Le Puiseta** (ili **Hugo II od Jafe**) (o. 1106–1134) bio je križarski vitez i grof Jafe, koji je vladao od 1123. do 1132/34. i koji je digao neuspješni ustanak protiv jeruzalemskog kralja Fulka 1134.

Hugues je bio sin jafanskog grofa Huguesa I, od koga je naslijedio i matični posjed Le Puiset u Francuskoj. Oženio se za Emelotu (ili Emmu), nećaku jeruzalemskog patrijarha Arnulfa od Chocquesa, a bio je u rodbinskim vezama sa kraljicom Melisende, Fulkovom suprugom.

Razlozi zbog kojih je Hugues digao ustanak nisu poznati, ali izvori sugeriraju da je korijen imao u sukobu između Fulka i Melisende, pri čemu su Hugues i Melisende bili predmet špekulacija o preljubničkoj aferi. Prema navodima Vilima Tirskog je Huguesa njegov posinak Gautier I Grenier, gospodar Cezareje, na sastanku Haute Coura (kraljevskog vijeća) optužio za veleizadju i zavjeru protiv kralja. Hugues je osporio optužbe te je odlučeno da će se presuda donijeti temeljem sudskog dvoboja. Na zakazani dvoboj se Hugues, međutim, nije odazvao te je proglašen krivim *[[in absentia]]*.

Hugues se utvrdio u Jafi i sklopio savez sa Egipćanima iz grada Askalon. Međutim, Fulk je opsjeo grad i brzo ga pokorio nakon što su Hugueovi vazali - Balduin od Ramle i Barisan, komandant grada - prešli na kraljevu stranu. Hugues je zarobljen, ali je Fulk prema njemu iskazao milost. Kao kaznu za veleizdaju (u koju velika većina javnosti nije vjerovala) je odredio trogodišnje progonstvo.

Dok je u Jeruzalemu čekao brod za Francusku i bacao kocke na ulici, iznenada ga je napao i teško ozlijedio jedan bretonski vitez. Napadač je uhvaćen, ali na sudu je odbio odati motiv i naručitelja napada; kralj je presudio da mu se odrežu svi udovi, ali i jezik; ovo potonje je shvaćeno kao pokušaj da se ušutka neugodni svjedok. Hugues je uspio doći do Apulije gdje mu je utočište pružio Roger II od Sicilije, ali je ubrzo umro od ozljeda.

## Literatura
* William of Tyre, *A History of Deeds Done Beyond the Sea*, Volume II. Trans. Emily Atwater Babcock and A. C. Krey. Columbia University Press, 1943.
* John L. La Monte, *Feudal Monarchy in the Latin Kingdom of Jerusalem, 1100-1291*. Mediaeval Academy of America, 1932.
* John L. La Monte, *The Lords of Le Puiset on the Crusades*. *[[Speculum (journal)|Speculum]]* 17 (1942).
* Hans Mayer, *Studies in the History of Queen Melisende of Jerusalem*. Dumbarton Oaks Papers 26 (1972).
* Steven Tibble, *Monarchy and Lordships in the Latin Kingdom of Jerusalem, 1099-1291*. Clarendon Press, 1989.
Abu al-Salt

**Abū al‐Ṣalt, Umayya ibn ʿAbd al‐ʿAzīz ibn Abī al‐Ṣalt al‐Dānī al‐Andalusī** (o. 1068 &ndash; 23. oktobar 1134) bio je andaluzijski polimat poznat po astronomskim djelima koja su imala značajan uticaj na razvoj nauke u islamskom svijetu i srednjovjekovnoj Evropi. Također se bavio alkemijom, radio kao ljekar te napisao traktate o filozofiji, muzici i historiji. Također mu se pripisuje dolazak andaluzijske muzike i današnji Tunis, koja je kasnije postala temelj za tuniski stil poznat kao ma'luf.

Abu al-Salt se rodio u gradu Denia u al-Andalusu (današnja Španija). Nakon očeve smrti je postao učenik al‐Waqqashia (1017–1095) u Toledu, a poslije dovršio matematičko obrazovanje u Sevilli. Politička nestabilnost i reconquista, su ga potakli da se oko 1096. sa porodicom preseli prvo u Aleksandriju, potom u Kairo. Tamo je ušao u službu fatimidskog vladara al-Mustansira i vezira Al-Afdal Shahanshaha. Njegova služba je okončana 1108. godine, kada je, prema Ibn Abi Usajbiji, pokušaj da sa dna rijeke Nil izvuče potopljenu feluku s blagom, završio neuspjehom. Al-Afdal je naredio njegovo hapšenje, te je Abu al-Salt sljedeće tri godine proveo u tamnici. Nakon što je pušten došao je u Kairuan i ušao u službu Zirida. Povremeno je odlazio na Siciliju i služio kao ljekar na dvoru normanskog kralja Rogera II. Umro je u alžirskom gradu Bedžaja.

Njegova djela su tokom 12. vijeka često bila prevođena na latinski.

## Reference

## Literatura
*  (PDF version)
Feluka

**Feluka** (arap. فلوكة‎) je naziv za jedrenjaka na području mediterana sa jednim ili dva jarbola i služi uglavnom za prevoz robe. Danas se koriste na primer u Egiptu. U ranija vremena korišćene su isto kao ratni ili gusarski brodovi.
Port Moresby

**Port Moresby** je glavni grad Papue Nove Gvineje, oceanijske države na jugozapadu Tihoga oceana. Grad ima 337.900 stanovnika. Luka i grad Port Moresby bili su glavna saveznička baza i primarni japanski cilj tokom Drugog svjetskog rata.

## Geografija
Port Moresby leži na jugoistočnoj obali otoka Nova Gvineja, u istoimenom zaljevu Port Moresby. Grad se opskrbljuje vodom iz rijeke Laloki koja teče sjeverno od grada i na kojoj su izgrađeni akumulaciono jezero i hidroelektrana.

### Klima

## Historija

Prije dolaska prvih evropskih kolonista, na području oko današnje luke živjeli su domoroci Motu i Koitabu, koji su se bavili ribarstvom i poljoprivredom. Zaljev Port Moresby je 1873. detaljno istražio kapetan (kasnije admiral) John Moresby, koji je i dao toponime dijelovima tog zaljeva, nazvavši ih po Fairfaxu Moresbyu, svom ocu i također admiralu. Nakon što je Britanija anektirala otok Novu Gvineju 1883/1884. godine, čitav kraj je nazvan Port Moresby.

Od 1920. Port Moresby je istovremeno bio administrativni centar Papue (kao vanjski teritorij Australije) i teritorija Nova Gvineja koji je formalno bio pod protektoratom Lige naroda (od 1945. UN-a), a kojim je također upravljala Australija. Od 1949. oba dva područja su ujedinjena i data Australiji na upravljanje kao Teritorij Papue i Nove Gvineje.

Port Moresby je izgrađen najvećim dijelom nakon Drugog svjetskog rata, kao dobro planirani grad oko luke. Po australskom modelu je 1974. osnovana je posebna administrativna jedinica Distrikt glavnog grada, na površini od 240 km². Kad je Papua Nova Gvineja 1975. stekla nezavisnost, Port Moresby je postao njezin glavni grad. Vladine zgrade nalaze se raštrkane po samom centru, ali i po predgrađima. Port Moresby je najveći grad Papue Nove Gvineje i dobar dio njegovih stanovnika živi u vrlo siromašnim slamovima. U gradu živi i velika kineska zajednica.

## Privreda i transport

Privreda grada vezana je uz luku iz koje plove brodovi za Sydney i ostale obalne gradove Nove Gvineje. Iz grada vode i ceste prema gradovima Sogeri i Kwikili, te slapovima Rouna koji su danas postali turistička atrakcija. Port Moresby ima i Međunarodni aerodrom Jacksons (IATA: POM, ICAO: AYPY) koji leži 8&nbsp;km sjeverozapadno od centra grada.

## Znamenitosti i kultura
Kako je Port Moresby novi grad, njegove najveće znamenitosti su botanički vrt i memorijalno groblje Bowana na kojem su pokapani poginuli borci Drugog svjetskog rata. Port Moresby je sjedište Univerziteta Papue Nove Gvineje koji je osnovan 1965. godine.

## Gradovi partneri
Port Moresby ima ugovore o bratimljenju sa sljedećim gradovima:

## Reference

## Vanjske veze

* ''Port Moresby'' na portalu Encyclopædia Britannica
Joe Manchin

**Joe Manchin** (24. 8. 1947. -) je američki političar koji u Senatu SAD zastupa državu Zapadna Virginia. Član je Demokratske stranke.

Rođen je u gradu Farmington. Na funkciju senatora stupio je 15. 11. 2010., a prije toga je obavljao dužnost Guvernera Zapadne Virdžinije.

Trenutno živi u gradu Fairmont u Zapadnoj Virginiji.

## Reference

## Vanjske veze

* Senator Joe Manchin  *official U.S. Senate site*
* Biography na *Biographical Directory of the United States Congress*
Stephen Harding

**Sveti Stephen Harding** (;     prekumrski: *Števan Harding Svéti*) (? - 28. mart 1134) je bio katolički opat i jedan od osnivača Cistercitskog reda, a koji se danas slavi kao svetac.

Rodio se u Dorsetu u Engleskoj. U mladosti se zaredio i živio u samostanu Sherborne Abbey, koga je napustio kako bi postao putujući učenjak. Poslije se preselio u Opatiju Molesme u Burgundiji, gdje je opat bio Robert od Molesmea (o. 1027-1111). Kada je Robert napustio vlastiti samostan ljut zbog korupcije tamošnjih redovnika, pridružili su mu se Stephen i Sveti Alberic od Cîteauxa. Kasnije su sa još 21 redovnikom osnovali novi samostan u Cîteauxu. Stephen je nakon Albericove smrti postao opat. Njega i samostan je 1112. posjetio Bernard od Clairvauxa. Godine 1119. je Stephen napisao *[[Carta Caritatis]]* ("Povelja milosrđa"), dokument koji je postao ključan za red. Sa mjesta opata se zbog starosti i bolesti povukao 1133. i umro godinu dana kasnije.

## Literatura
* Stercal, Claudio, *Stephen Harding: A Biographical Sketch and Texts* (Trappist, Kentucky: Cistercian Publications, 2008) (Cistercian Studies Series, 226).
Jefrem Bojović

**Jefrem Bojović** (Miševići, 1851 — Čačak, 3. jun 1933) je bio šabački 1920. i žički episkop 1920-1933.

## Biografija
Rođen je u selu Miševići 1851. godine. Iz Otomanskog carstva porodica je prešla u Srbiju, u Ivanjicu gde se jedno vreme školovao. Posle osnovne škole, gimnaziju je završio u Beogradu, a potom je 1870. upisao Bogosloviju u Beogradu. Posle toga je nastavio studije teologije u Moskvi na Moskovskoj duhovnoj akademiji, završio ih je 1879. sa stepenom magistra bogoslovlja. Vratio se posle toga u Beograd gde je postavljen za suplenta Bogoslovije, gde je predavao opštu istoriju, bogoslovlje i psihologiju sa logikom. Položio je profesorski ispit 1881. godine, a potom završio postdiplomske studije u Nemačkoj. 

Službovao je kao profesor Bogoslovije 31 godinu i predavao liturgiku, ruski jezik, kanonsko pravo, apologetiku i nauku hrišćansku. Honorarno je predavao veronauku u Prvoj i Trećoj beogradskoj gimnaziji i u stručnim školama. Penzionisan je 1911. godine. Zajedno sa svojim bratom vojvodom Petrom Bojovićem prešao je peške preko Albanije tokom Prvog svetskog rata.

Zamonašio se 28. februara 1920. godine u manastiru Rakovica. U čin jerođakona i čin jeromonaha posvećen je 29. februara i 1. marta iste godine. Za episkopa šabačkog posvećen je 8. marta 1920. u Sabornoj crkvi u Beogradu. Kada se upraznio tron eparhije žičke odlaskom Nikolaja za episkopa ohridskog, Jefrem je 17. novembra 1920. premešten na to mesto.

Za života je izabran za počasnog građanina Čačka. Nosilac je Ordena Svetog Save prvog stepena. Sačinio je testament 1931. godine kojim je ostavio u dobrotvorne svrhe 50000 i to manastiru Studenici i fondu za podizanje hrama Svetog Save u Beogradu najveće sume, a nešto manje drugim manastirima, crkvama, dobrotvornim društvima i siromašnim učenicima.

Umro je 3. juna 1933. godine u Čačku. Sahranjen je u manastiru Studenica. Posle njegove smrti sedište žičke eparhije je premešteno iz Čačka u manastir Žiču.

## Reference

## Literatura
* Sava Vuković: „Srpski jerarsi od devetog do dvadesetog veka“, Evro Beograd, Unireks Podgorica, Kalenić Kragujevac, 1996. godine; tekst „Jefrem (Bojović) episkop žički 1920-1933“, strana 225. 
* Srpski biografski rečnik, tom 1, str. 683-684, Matica srpska, Novi Sad 2004.
Richard Shelby

**Richard Shelby** (6. 5. 1934. -) je američki političar koji u Senatu SAD zastupa državu Alabama. Član je Republikanske stranke.

Rođen je u gradu Birmingham. Na funkciju senatora stupio je 3. 1. 1987., a prije toga je obavljao dužnost Senatora Alabame i člana Predstavnčkog doma SAD.

Trenutno živi u gradu Tuscaloosa.

## Reference

## Vanjske veze

* Senator Richard Shelby  *official U.S. Senate site*
* Biography na *Biographical Directory of the United States Congress*
Opština Klina

**Opština Klina** je opština u Republici Srbiji, u AP Kosovo i Metohija, koja pripada Pećkom upravnom okrugu. Površina opštine je 403 km².

Na severu od opštine Klina se nalazi opština Istok, na zapadu je opština Peć, na jugozapadu je opština Đakovica, na jugu je opština Orahovac, na severoistoku je opština Srbica, a na istoku opština Glogovac

## Naseljena mesta u opštini Klina
U opštini Klina postoje 64 naseljena mesta. To su: