open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
John Ashcroft

**John David Ashcroft** (9.5. 1942) je američki republikanski političar, poznat kao bivši guverner države Missouri, bivši senator te ministar pravde u administraciji predsjednika Georgea W. Busha. 

Ashcroft je rođen u Chicagu, a na školovao se na Yaleu te Univerzitetu u Chicagu, gdje je dobio diplomu prava 1967. godine.

Godine 1973. ga je tadašnji guverner države Missouri imenovao za glavnog državnog revizora. 1976. i 1980. je izabran za vrhovnog državnog advokata u Missouriju. Godine 1984. je izabran za guvernera Missourija, a tu će funkciju zadržati i nakon izbora 1988. godine.

Godine 1994. Ashcroft je izabran u američki Senat. Tamo se istakao kao žestoki kritičar Billa Clintona, ali i razvio reputaciju jednog od najgorljivijih konzervativaca u Republikanskoj stranci. Ashcroft, koji pripada pentekostalnoj Crkvi Skupštine Božje, je postao česta predmeta kritika koje drže da je Republikanska stranka postala taocem vjerskog fundamentalizma, čiji je upravo Ashcroft najpoznatiji predstavnik.

Na senatskim izborima 2000. godine Ashcroftu kao demokratski kandidat se suprotstavio guverner Mel Carnahan. Dva tjedna prije izbora, Carnahan je poginuo u avionskoj nesreći, ali je, zbog izbornog zakona njegovo ime ostalo na listiću. Carnahanov zamjenik Roger Wilson je odlučio da će u slučaju da Carnahan bude izabran, na ispražnjeno senatsko mjesto imenovati njegovu udovicu Jean Carnahan. Ashcroft, koji je nakon smrti protukandidata prekinuo kampanju, je tijesno pobijeđen, ali nije osporio izbor Jean Carnahan za američki Senat.

Zbog činjenice da je poražen od mrtvog čovjeka, kao i rezultata predsjedničkih izbora koji su pokazali duboku podijeljenost američkog biračkog tijela, Ashcroft se kao predstavnik američke krajnje desnice nije smatrao ozbiljnim kandidatom za mjesto u Bushovoj administraciji. Kada ga je Bush ipak imenovao za vrhovnog advokata, demokrati u Senatu su pokušali spriječiti njegovu potvrdu. 

Ashcroft je u Bushovoj administraciji ostao upamćen kao jedan od najvatrenijih zagovornika Patriotski zakon. Time je stekao još više neprijatelja u liberalnom i lijevo orijentiranom dijelu američke javnosti, koji su mu ranije spočitavali represivne stavove prema konzumaciji lakih droga i slobodi izražavanja.

Svoju reputaciju konzervativca Ashcroft je potvrdio odlukom da se u američkom Ministarstvu pravde prekriju skulpture ženskih aktova, što je povučeno tek s dolaskom njegovog nasljednika 2005. godine. 

Ashcroft se pored politike bavi i muzikom, te je autor i izvođač pjesme "Let the Eagle Soar". Ta pjesma, koju je Ashcroft izveo prvi put izveo 2002. godine, satirički je iskorištena od strane Michaela Moorea u dokumentarcu *[[Fahrenheit 911]]*, ali je korištena i kao dio službenog programa na drugoj Bushovoj inauguraciji.

9.11. 2004. Ashcroft je najavio ostavku na svoj položaj, a 3.2. 2005. ga je naslijedio Alberto Gonzales.

Ashcroft danas radi u Washingtonu kao lobist.
Condoleezza Rice

**Condoleezza Rice** (14.11. 1954.-) je američka republikanska političarka koja je bila 66. po redu državni sekretar SAD, odnosno drugi po redu u administraciji predsjednika Georgea W. Busha. Na tom je položaju naslijedila Colina Powella 26.1. 2005. nakon njegove ostavke. Njen zamjenik je bio Robert Zoellick.

Condoleezza Rice je u Bushovom prvom mandatu (2001-2005) služila kao savjetnica za nacionalnu sigurnost. Prije toga je kao profesor predavala političke nauke, na Univerzitetu Stanford gdje od 1993. do 1999. služila kao *[[Provost (obrazovanje)|provost]]*.
Iran-Kontra afera

**Afera Iran-Kontra** ili **afera Iran-Contra** (ponekad znana i kao **Irangate**) je naziv politički skandal koji je izbio u SAD krajem 1986. godine kada se otkrilo kako je administracija američkog predsjednika, republikanca Ronalda Reagana tajno prodavala oružje Iranu, koji je u to vrijeme ratovao s Irakom, a tako skupljena financijska sredstva koristila kako bi se, zaobilazeći tadašnje američke zakone, podržavali kontraši - antikomunistički gerilci koji su ratovali protiv sandinističkog režima u Nikaragvi.

Plan je također bio motiviran nastojanjem da se poboljšaju diplomatski odnosi s Iranom, odnosno ishodi puštanje američkih i zapadnih talaca koje je u Libanonu držala šijitska milicija Hezbollah, blisko povezana s iranskim vođom ajatolahom Homeinijem.

Otkriće tih tajnih poslova u novembru iste godine je ozbiljno uzdrmalo Reaganovu administraciju te načelo autoritet dotada izuzetno popularnog predsjednika. Tome je doprinijela činjenica da je pukovnik Oliver North, pomoćnika savjetnika za nacionalnu sigurnost Johna Poindextera, zajedno sa svojom sekretaricom Fawn Hall, uništavao dokumente vezane uz slučaj.

Reagan je u svrhu istrage imenovao posebnu predsjedničku, Towerovu komisiju. Njeni nalazi su teretili Poindextera, Northa i sekretara za obranu Caspara Weinbergera, ali ne i Reagana. Međutim, Kongres, kojim je tada dominirala Demokratska stranka, u svojim službenim zaključcima od 18.11. 1987. je predsjednika proglasio "krajnje odgovornim" za "prezir prema vladavini zakona". North i Poindexter su 16.3. 1988. optuženi, a kasnije i osuđeni za ometanje pravde i slična krivična djela. Međutim, njihove presude su oborene na višim sudovima, a novi postupci su ostali nepokrenuti.

Nade demokrata da će afera Iran-Kontra imati isti efekt kao afera Watergate nisu se ostvarile. Reagan se uspio uvjeriti američku javnost da nije znao za postupke svojih potčinjenih, te je povratio svoju popularnost. North, jedan od ključnih aktera, je, pak stekao velike simpatije u antikomunističkom i desno orijentiranom dijelu američke javnosti.
Mit

**Mit** je u bajci, pesmi i sl. izražena tvorevina prednaucnog i fantazijom prožetog (obično magično-religionznog) mišljenja, kojom narod na primitivnom stupnju razvitka objašnjava postanak prirodnih bića i pojava.

## Povezano
*Mitologija
John Poindexter

Admiral američke RM **John Marlan Poindexter** (rođen 12.8. 1936. u Odonu u saveznoj državi Indiana) je američki admiral, državni službenik i poslovni čovjek najpoznatiji po tome što je bio zamjenik savjetnika za nacionalnu sigurnost, odnosno savjetnik za nacionalnu sigurnost u administraciji američkog predsjednika Ronalda Reagana.

Poindexter je godine 1958. stekao diplomu inženjera na mornaričkoj akademiji u Annapolisu. Od 1961. do 1964. je sudjelovao u nizu istraživačkih projekata na Caltech|Kalifornijskom institutu za tehnologiju, gdje je stekao diplome iz fizike i nuklearne fizike.

Poindexter je istovremeno služio na niz dužnosti u američkoj ratnoj mornarici, gdje je bio jedan od pionira u korištenju kompjutera u upravljanju ratnim operacijama.

Godine 1981. predsjednik Reagan je imenovao svojim vojnim savjetnikom. 1983. godine je postao zamjenik, a 1985. i savjetnik za nacionalnu sigurnost. Na svom položaju je odigrao važnu ulogu u razvoju programa *[[SDI|Ratovi zvijezda]]*, kao i američkoj invaziji na Grenadu te zračnom napadu na Libiju. Zbog kontroverzne uloge u aferi Iran-Kontra je 1987. godine podnio ostavku na sve javne dužnosti.

1990. godine je zbog laganja kongresnim odborima, uništavanja dokaza i ometanja pravde osuđen na nekoliko godina zatvora, ali je 1991. godine ta presuda oborena u žalbenom postupku.

Nakon toga je Poindexter radio u nizu softverskih i informatičkih kompanija.

U decembru 2002. godine ga je predsjednik George W. Bush imenovao direktorom Ureda za informatičku svijest, posebnu agenciju DARPA-e čiji je cilj koordinacija informatičkih resursa u svrhu nacionalne sigurnosti. Poindexter je tamo predložio stvaranje posebne elektronske burze u svrhu prikupljanja podataka o mogućim terorističkim akcijama. U augustu 2003. američki Kongres je ukinuo Ured za informatičku svijest.

Poindexter je oženjen i ima nekoliko djece. Supruga mu je 13 godina bila svećenica Episkopalne crkve prije nego što se preobratila na katoličanstvo.
James Monroe

**James Monroe** (Monroe's Creek, Virginia, 28.4. 1758. - New York, 4.7. 1831.) je američki političar, poznat kao 5. po redu predsjednik SAD. 

Odrastao u zemljoposjedničkoj familiji u Virginiji, mladi Monroe je sudjelovao u američkom ratu za nezavisnost. 1782. je izabran za člana virginijske skupštine, a od 1783. do 1786[. je sjedio u Kontinentalnom kongresu. Žestoko se protivio ratifikaciji američkog Ustava, držeći da se suverenitet država-članica ne smije dovoditi u pitanje. Zbog toga se priključio Demokratsko-republikanskoj stranci Thomasa Jeffersona te služio na nizu odgovornih položaja u Jeffersonovoj, a kasnije i Madisonovoj administraciji.

Monroe je za predsjednika izabran 1816. godine. Njegovo predsjednikovanje je s vremenom postalo poznato pod nazivom Era dobrih osjećaja, jer je kraj rata s Britanijom kao i ekonomskih nedaća izazvanih oružanim sukobima u Evropi koincidirao s gašenjem oštrih ideoloških sukoba između suprotstavljenih frakcija unutar mlade države. Federalistička stranka se u njegovo doba ugasila, a Demokratsko-republikanska stranka postala praktički jedinom ozbiljnom strankom u SAD.

Monroe je tome pridonio pokazavši veliki talent za zadovoljavanje različitih geografskih i ideoloških frakcija u SAD. Godine 1819. je prva veća nacionalna kriza povodom primitika robovlasničke države Missouri elegantno riješena kompromisom temeljem kojeg je iz sastava New Hampshirea izdvojena nova država Maine te tako očuvana ravnoteža između robovlasničkih i slobodnih država.

Godine 1820. Monroe je izabran za predsjednika gotovo bez ikakve ozbiljne opozicije. Godine 1821. je Španija formalno predala suverenitet nad Floridom. 

Najpoznatiji događaj koji se vezuje uz Monroev predsjednički mandat jest poruka koju je uputio Kongresu 2.12. 1823. i u njoj iznio teze danas poznate kao Monroeva doktrina. U njoj je, povodom ustanka južnoameričkih kolonija protiv Španije i najava da bi evropske sile mogle intervenirati u tom sukobu, utvrdio da se evropske sile nemaju pravo miješati u poslove na američkom kontinentu, dok se SAD, s druge strane, nemaju pravo miješati u sukobe u Evropi. Ta se izjava često smatra začetkom američkog izolacionizma, ali i imperijalizma u odnosu na Latinsku Ameriku.

Po Monroeu je godine 1822. na obali zapadne Afrike nazvano naselje oslobođenih američkih robova, danas poznato kao Monrovia, glavni grad Liberije.
John Quincy Adams

**John Quincy Adams** (11.7. 1767. - 23.2. 1848.) je bio američki diplomat, političar i državnik, najpoznatiji po tome što je izabran kao 6. po redu predsjednik SAD.

John Quincy Adams je rođen kao sin američkog političara i budućeg predsjednika Johna Adamsa, koga je kao dijete pratio po diplomatskim misijama u Evropi. Tamo je mladi John Quincy stekao obrazovanje i vrijedno iskustvo temeljem koga će i sam započeti diplomatsku karijeru.

Slično kao i njegov otac, Adams je bio članom Federalističke stranke, te je kao takav izabran u Senat 1803. godine. Međutim, s tom strankom se razišao te se priključio Demokratsko-republikanskoj stranci predsjednika Thomasa Jeffersona.

Adams je diplomatsku karijeru nastavio nakon isteka senatskog mandata, te sudjelovao u pregovorima koji su doveli do sporazuma u Ghentu i završetka anglo-američkog rata 1814. godine. Kao državni sekretar i bliski suradnik predsjednika Jamesa Monroea, Adams se smatra jednim od ko-autora Monroeve doktrine.

Pred kraj Monroeva predsjednikovanja se dotada neprikosnovena Demokratsko-republikanska stranka počela raspadati na nekoliko frakcija, pa se na izborima 1824. godine pojavilo četvorica kandidata. Nijedan od njih u elektorskom kolegiju nije osvojio potrebnu većinu, pa je o predsjedniku odlučio Kongres SAD. John Quincy Adams je, nakon odustanka Henryja Claya, uspio osigurati nužnu većinu i pobijediti glavnog protukandidata Andrewa Jacksona. Clay je poslije postao Adamsov državni sekretar, što je Jacksona nagnalo da Adamsa optuži za korupciju. Adams je ostao upamćen kao posljednji predsjednik izabran na taj način.

Adams se kao predsjednik počeo udaljavati od jeffersonovskih principa o slaboj centralnoj vlasti, te počeo zalagati za veću ulogu federacije u svakodnevnom životu građana SAD. Zbog toga je postao jednim od vođa novostvorene Nacionalne republikanske stranke, ali njegova nastojanja da izgradi ceste, kanale i drugu infrastrukturu nisu zaživjeli.

Godine 1828. je Adamsa na izborima pobijedio Jackson kao kandidat nove Demokratske stranke. 

Adams je nakon poraza prekinuo dotadašanju tradiciju bivših predsjednika koji su se nakon odlaska s funkcije bili prestajali baviti politikom. Kao predstavnik Nacionalne republikanske stranke je izabran u Zastupnički dom Kongresa i tamo ostao do svoje smrti. 

Adams se pred kraj života počeo zalagati za ukidanje ropstva u SAD, a godine 1841. je pred Vrhovnim sudom branio pobunjene afričke robove s broda *[[Amistad]]*.

Adamsov sin Charles Francis Adams je nastavio porodičnu tradiciju te se i sam bavio politikom.

Adams je poznat kao prvi američki predsjednik čiji je lik zabilježen na fotografiji.
Martin Van Buren

**Martin Van Buren** (5.12. 1782. - 24.7. 1862.), isto tako poznat po nadimku **Old Kinderhook**, je američki političar poznat po tome što je bio 8. po redu predsjednik SAD.

Van Buren je prvi predsjednik koji se rodio kao američki državljanin, i jedini kome engleski nije bio maternji jezik. U njegovom rodnom mjestu Kinderhook, kao i u familiji lokalnog gostioničara gdje je odrastao, se umjesto toga govorio nizozemski.

Nakon što se školovao u lokalnoj školi, godine 1796. je otišao u New York studirati pravo. Studij je završio godine 1802, a slijedeće godine je primljen u lokalnu advokatsku komoru.

Van Buren se kao advokat obogatio i stekao dovoljno poznanstava da bi se počeo baviti politikom. Godine 1808. je imenovan za upravnika okruga Columbia u državi New York, a od 1813. do 1821. je bio član Senata države New York.

Godine 1821. Van Buren je izabran u federalni Senat. Tamo se s vremenom počeo povezivati sa frakcijom Demokratsko-republikanske stranke vezanom uz budućeg predsjednika Andrewa Jacksona. Godine 1829. je izabran za guvernera New Yorka, ali je na tu funkciju odmah podnio ostavku kako bi postao državni sekretar u prvoj Jacksonovoj administraciji.

Godine 1832. na prvoj demokratskoj konvenciji, izabran je za potpredsjedničkog kandidata, te je preuzeo tu funkciju nakon Jacksonove izborne pobjede.

Iako Van Buren kao Njujorčanin i zbog nejasnih stavova prema ropstvu nije bio popularan na Jugu, relativno je lako osigurao demokratsku nominaciju 1836. godine zahvaljujući Jacksonovoj podršci. Protiv sebe je imao čak tri kandidata nove opozicijske stranke Vigovaca - koji su se bili nadali da Van Buren neće uspjeti osvojiti većinu elektora, te da će, slično kao i 1824. godine, o predsjedniku odlučivati Kongres. Međutim, zahvaljujući Jacksonovoj karizmi te izvrsno organiziranoj demokratskoj partijskoj mašineriji, Van Buren je glatko izabran na predsjedničku dužnost.

Ubrzo se pokazalo kako Van Buren - iako spretan partijski političar i manipulator - nema karizmu niti državničke spsoobnosti svog slavnog prethodnika. SAD je 1837. godine pogodila velika ekonomska kriza, a ispostavilo se da federalna vlada ne raspolaže ovlastima niti instrumentima kako bi je suzbila. Iste je godine Van Buren stekao veliku nepopularnost zahvaljujući ponudi

Van Buren je stekao veliku nepopularnost. Iako je 1840. godine zahvaljujući svojoj partijskoj mašineriji lako izabran za demokratskog predsjedničkog kandidata, većina glasača se opredijelila za vigovskog kandidata Williama Henryja Harrisona.

Van Buren se nastojao vratiti u Bijelu kuću, ali je pokušaj da to učini 1844. godine zaustavljen već na samoj demokratskoj konvenciji. Četiri godine kasnije je uspio dobiti nominaciju abolicionističke Stranke slobodnog tla, ali nije dobio nijedan glas u elektorskom kolegiju.

Nakon toga je skoro u potpunosti nestao iz politike, iako je na 1860. godine pokušao spriječiti izbor Abrahama Lincolna za predsjednika držeći da bi to dovelo do secesije južnih država i razbijanja američke Unije. Međutim, kada je Lincoln izabran, principijelno je podržao njegovu politiku usmjerenu prema očuvanju jedinstva zemlje.
Amasya

**Amasya** (nekoć poznata kao Amaseia ili Amasia ) je grad u sjevernoj Turskoj od 91 874 stanovnika, on je i administrativni centar istoimene provincije Amasya u kojoj živi 334 786 stanovnika. 
## Historija
Za antike je tu rođen slavni geograf Strabon.

## Vanjske veze

* Amasya Photos
James Madison

**James Madison** (16.3. 1751. - 28.6. 1836.) je bio američki političar i državnik, najpoznatiji po tome što je služio kao kao četvrti po redu predsjednik SAD (1809-1817). Također je poznat po tome što je, zajedno s Johnom Jayom i Alexanderom Hamiltonom napisao *[[Federalistički spisi|Federalističke spise]]*, jedno od najslavnijih djela u historiji političke misli. Hamilton također uživa reputaciju *Oca [[Ustav SAD|američkog ustava]]*.

Madison, sin uglednog zemljoposjednika iz Virginije, sudjelovao je u ratu za nezavisnost kao član Kontinentalnog kongresa od 1780. do 1783. godine. Postavši uvjeren kako je konfederalni sistem preslab za potrebe nove države, zagovarao je snaženje centralne vlasti u odnosu na države-članice. Bio je jedna od ključnih osoba na Ustavnoj konvenciji u Philadelphiji na kojoj je 1787. godine donesen novi Ustav - koji je i danas na snazi. Nakon toga je sudjelovao u izradi *Federalističkih spisa* kako bi nagovorio javnost država da ratificiraju Ustav.

Rad na izgradnji Ustava je Madison nastavio i kao zastupnik u prvim sazivima američkog Kongresa. Godine 1790. su na njegovu inicijativu doneseni amandmani, koji utemeljuju ljudska i građanska prava u SAD, poznati kao *[[Bill of Rights]]*.

Sredinom 1790-ih je Madison, odbacio svoje federalističke stavove te se priključio novostvorenoj Demokratsko-republikanskoj stranci na čelu s Thomasom Jeffersonom, koja se bila zalagala za slabu centralnu vlast i prava država. Kada je Jefferson 1801. godine izabran za predsjednika, Madison je postao njegov državni sekretar.

Jefferson i Madison su, kao poklonici revolucije, iz ideoloških razloga podržavali Francusku u tadašnjem sukobu s Velikom Britanijom, te držali kako će zahvaljujući britanskoj zauzetosti u Evropi moći američkoj federaciji priključiti Kanadu. 

Madison je 1808. godine izabran za predsjednika, a njegov mandat je bio obilježen sve većom eskalacijom napetosti s Britancima, te pripremama američke javnosti za ono što je tada bilo poznato kao *Rat gospodina Madisona*. Osim u sjeveroistočnim državama, teško pogođenim ekonomskim embargom protiv Britanije, taj je rat stekao veliku popularnost te je Madison glatko izabran za drugi mandat 1812. godine. 

Međutim, Madison je, slično kao i Jefferson, iz ideoloških razloga smatrao da SAD kao demokratska država ne smiju imati snažnu stajaću vojsku ili ratnu mornaricu. To je SAD skupo koštalo kada je rat konačno izbio te se ispostavilo da se mlada država ipak nije u stanju nositi s britanskom vojnom i pomorskom moći. Amerikanci su u ratu doživjeli teške poraze, ali je pobjeda u bitci u New Orleansa - izvojevana 15 dana nakon sklapanja mirovnog sporazuma - Madisonu, njegovoj stranci i budućim američkim historičarima omogućila da taj fijasko predstave kao blistavu pobjedu.

Kraj mandata je Jefferson proveo nastojeći spriječiti Kongres da odobri izgradnju cesta, kanala i drugih objekata te na taj način ustanovi federalnu vlast na račun država-članica.
John Tyler

**John Tyler** (29. 3. 1790. — 18. 1. 1862.) je američki političar, najpoznatiji po tome što je bio 10. po redu predsjednik SAD.

John Tyler se rodio u porodici uglednog virginijskog zemljoposjednika, političara i budućeg guvernera Virginije Johna Tylera Seniora. Mladi se Tyler također bavio politikom, a nakon kraćeg boravka u američkom Kongresu, i sam je postao guverner Virginije.

Tyler je, kao mnogi južnjački političari svog doba, bio zagovornik prava država-članica te pristaša Demokratsko-republikanske, a kasnije i Demokratske stranke. Međutim, kada je demokratski predsjednik Andrew Jackson nastojao nametnuti autoritet federalne vlasti u nulifikacijskoj krizi, razočarani Tyler se iz protesta okrenuo opozicijskim vigovcima.

Godine 1839. je na izbornoj konvenciji vigovaca određen za potpredsjedničkog kandidata na slijedećim izborima. Svrha toga je bila pomoći predsjedničkom kandidatu Williamu Henryju Harrisonu da dobije glasove na Jugu. Godine 1840. taj plan je uspjelo, te je Harrison izabran za predsjednika, a Tyler postao potpredsjednik SAD.

4. 4. 1841. Harrison je umro, a Tyler dva dana kasnije, u skladu s Ustavom, položio predsjedničku zakletvu, postavši prvi predsjednik SAD koji nije izabran na tu dužnost.

Tyler je odmah nakon stupanja na dužnost razočarao svoje vigovske kolege stavljanjem veta na zakone kojima je cilj bilo povećati ovlasti federalne vlasti. Zbog toga je Tyler isključen iz stranke, a njegov kabinet podnio ostavku. Iako formalno član nijedne stranke, Tyler se u ostatku mandata uglavnom oslanjao na južnjačke demokrate. Vigovci i sjevernjački demokrati su zbog toga blokirali mnoge njegove inicijative, uključujući nastojanje da Republiku Teksas pripoji koji novu državu SAD.

Najvažniji događaj Tylerovog mandata ga umalo nije koštao glave. 28. 2. 1844. se Tyler zajedno s 200 uvaženih gostiju ukrcao na *[[USS Princeton (1843)|USS Princeton]]*, novu, modernu parnu korvetu američke ratne mornarice na njenoj ceremonijalnoj plovidbi rijekom Potomac. Prilikom ispaljivanja počasnog plotuna, jedan od eksperimentalnih topova je eksplodirao usmrtivši 6, a ranivši 20 ljudi. Među žrtavama su bili Tylerov državni sekretar Abel P. Upshur, mornarički sekretar Thomas Gilmer te ugledni Njjujorčanin Daniel Gardiner.

Gardinerovu kći Juliju je Tyler upoznao upravo na tom kobnom putovanju. Nekoliko mjeseci kasnije njih dvoje su se vjenčali, što je prvi slučaj da se predsjednik SAD vjenčao za vrijeme svog mandata. Tyleru će ona roditi sedmoro djece, što ga, zajedno sa osmoro djece iz prethodnog braka s Letititom Christian čini najplodnijim predsjednikom u historiji.

Nakon isteka mandata Tyler se povukao na svoje imanje u Virginiji. U februaru 1861., u predvečerje građanskog rata, je pokušao ishoditi kompromis između sjevernih i južnih država. Kada u tome nije uspio, savjetovao je Virginiji da se otcijepi, a sam je kasnije služio u Kongresu Konfederacije američkih država.
Millard Fillmore

**Millard Fillmore** (7.1. 1800. - 8.3. 1874.) je američki političar, najpoznatiji po tome što je bio 13. predsjednik SAD.

Filmmore se rodio u državi New York kao drugo od osmoro djece u siromašnoj porodici. Za život je još kado dijete bio prisiljen zarađivati kao tkalac, sve dok nije uštedio nešto novca da bi završio pravo na Univerzitetu u Buffalou. Godine 1823. je primljen u advokatsku komoru.

Političku karijeru je otpočeo 1828. kao član državne skupštine New Yorka. Nešto kasnije se priključio Vigovskoj stranci, te je od 1833. do 1843. služio u Kongresu kao njen zastupnik.

Fillmore je godine 1848., kao relativno nepoznati sjeverni advokat koji se vlastitim trudom izdigao iz siromaštva vigovcima predstavljao savršen nadomjestak za predsjedničkog kandidata - južnjačkog i apolitičnog generala Zacharyja Taylora. Na vigovskoj konvenciji je Fillmore izabran za potpredsjedničkog kandidata, a nakon što je Taylor izabran za predsjednika, Fillmore je postao potpredsjednik SAD.

Taylor i Fillmore su se, iako članovi iste stranke, sukobili po pitanju ropstva na teritorijama osvojenim od Meksika u nedavnom ratu. Taylor, iako južnjak i robovlasnik, je držao da teritorije moraju same odlučiti žele li ropstvo ili ne, a ne, kao što su južnjački političari inzistirali, da se o tome odluči u Washingtonu u svrhu održavanja ravnoteže između slobodnih i robovlasničkih država. Fillmore, iako protivnik ropstva, je smatrao kako se južnjacima mora popustiti radi očuvanja nacionalnog jedinstva.

U vrijeme kada je spor eskalirao, Taylor je iznenada umro od trovanja hranom. Fillmore je isti dan položio predsjedničku zakletvu, uveo novi kabinet i uz pomoć umjerenih vigovaca u Kongresu nekoliko mjeseci progurao *[[Kompromis 1850]].* - paket od pet zakona kojim su regulirana neka sporna pitanja vezana uz ropstvo na teritoriji SAD. Iako mnogi drže da je Kompromis barem za deset godina odgodio otcjepljenje i građanski rat, Fillmorea su suvremenici ocijenili kao slabog predsjednika koji je previše popustio pritisku južnjačkih robovlasnika.

Najvažniji događaj Fillmoreovog predsjednikovanja, iako ga takvim suvremenici nisu smatrali, bila je odluka da se u Japan pošalje mornarička ekspedicija na čelu s komodorom Matthewom Perryjem u svrhu otvaranja tamošnjim luka za zapadne trgovce.

Fillmoreu je nakon isteka mandata Vigovska stranka okrenula leđa, te nije uspio izboriti predsjedničku nominaciju 1852. godine. Još je važnije bilo to da su samoj Vigovskoj stranci, nakon serije razočaranja, leđa okrenula njeni glasači, dok se članstvo podijelilo u niz suprotstavljenih frakcija. Sam Fillmore se godine 1856. natjecao za predsjednika kao kandidat anti-imigrantske Američke stranke i osvojio dovoljno glasova da Johna C. Fremonta, kandidata nove Republikanske stranke liši pobjede nad demokratom Jamesom Buchananom.

Fillmore je dugo vremena služio kao funkcionar na Univerzitetu u Buffalou. Nakon izbijanja građanskog rata se oštro protivio Lincolnovoj politici, a za vrijeme predsjednikovanja Andrewa Johnsona se suprotstavljao Rekonstrukciji južnih država.
Staroslavenska ćirilica

Ćirilica je staroslovensko pismo koje spada u red mladih evropskih pisama i datira tek od 9. veka nove ere, a prethodila joj je glagoljica.

## Nastanak slovenskog pisma

Ranije slovenski narodi nisu imali pismo, nego su svoje znake - slova, urezivali u drvo. O tome postoje svedocanstva Crnorisca Hrabra. Medjutim, ni grcki ni latinski alfabet kojima su se sluzili slovenski narodi, nisu imali slova za slovenske glasove i tako je bilo otezano pisanje slovenskih imena i reci tudjim slovima. Stoga je primanjem hriscanstva za slovenske narode nastao veliki trenutak - sastavljanje slovenskog pisma, sto je omogucilo i razvijanje knjizevnosti na slovenskim jezicima.

Tesku glagoljicu, nepodesnu za brze umnozavanje knjiga koje su bile potrebne crkvi, vrlo brzo zamenjuje lakša cirilica. Po postanku, ona je mladja od glagoljice. Postoje samo hipoteze ko je autor cirilice - Sv. Metodije, prezviter Konstantin, car Simenon Veliki, a najverovatnije episkop Kliment.

Cirilica je sastavljena uglavnom od slova iz alfabeta grckog uncijalnog pisma 9. veka. Iz grcke uncijale su uzeta 23 slova malo izmenjena i njima je dodato 14 slova, verovatno iz glagoljice, za one glasove slovenskog jezika kojih nema u grckom. Svako slovo je imalo, kao i u glagoljici, dvojaku vrednost - glasovnu i brojnu tj. oznacavalo je i glas i broj (npr. a=1 itd). Brojna vrednost slova obelezavana je narocitim nadrednim - dijakritickim znakom, a cesto i sa strane slova. Slova imaju svoja imena ista kao i u glagoljici. Po imenima prva dva slova, az=а i buki=б,e naziv azbuka.

## Slova glagoljice i ćirilice

Pored navedenih slova, koristi se još i ćirilična jota (**Ꙇ ꙇ**), preuzeta od grčke jote, za tranksripciju glagoljičkog slova **Ⰹ**.

## Rukopisi

Najstariji poznati cirilicki spomenik jeste Samuilova ploca iz 993. godine. Najstariji cirilicki spomenik sa teritorije Srbije jeste Temnicki natpis s kraja 10. ili pocetka 11. veka. Najstariji hrvatski cirilicki natpis jeste natpis na kamenu sa kraja 12. veka, sa ostrva Braca. U Makedoniji je to Suprasaljski rukopis iz 11. veka. Poznati staroslovenski cirilicki spomenik 11. veka su Hilandarski odlomci, nadjeni u podrumu Hilandara.

Najstariji srpski knjizevni spomenim pisan cirilicom jeste Miroslavljevo jevandjelje iz 12. veka. 
Najkarakteristicniji spomenik srpske recenzije je Vukanovo jevandjelje iz 13. veka. Pretpostavlja se da je Humacka ploca prvi i najstariji cirilicki natpis u Bosni i Hercegovini iz 11. veka.

## Nasleđe

Iz ustavne (uncijalne) cirilice razvile su se vremenom, preko poluustavnog (poluuncijalnog) oblika, crkvena i svetovna azbuka kojom se i danas sluze Srbi, Makedonci, Rusi, Ukrajinci i Bugari.

## Povezano
* Staroslavenski jezik
Crnorizac Hrabar

**Crnorizac Hrabar** ili **Hrabri** () je srednjovekovni bugarski pisac iz Preslava, koji je živeo krajem 9. i početkom 10. veka. Njegovo jedino poznato delo je *„[[O pismeneh]]“* odnosno *„[[O pismenima]]“* (*O slovima*), koje je jedan od najstarijih očuvanih zapisa na staroslovenskom jeziku. U tom delu on ustaje u odbranu slovenskog pisma odnosno glagoljice nasuprot grčkom alfabetu, pominjući da su se Sloveni pre primanja hrišćanstva služili *crtama i rezama* za po nekima vračanje, a po nekima pisanje.

## Ime
Crnorizac Hrabar je pseudonim koji je uzeo jedan od monaha, da bi izbegao eventualni progon zbog svog pisanja. Sama reč *Crnorizac* znači monah odnosno *onaj koji je odenut u crnu rizu* (monašku odeću), dok pridevom *Hrabar* označava svoju hrabrost da javno istupi u odbranu slavenskog pisma.
Glagoljica

**Glagoljica** (staroslovenski – sloven – "sloviti" – "govoriti") je pismo koje su slovenski narodi koristili u drugoj polovini 9. veka. U današnjoj nauci prevladava mišljenje da ju je sastavio jedan od slovenskih misionara Ćiril u drugoj polovini 9. veka (oko 863. godine), uz pomoć svog brata Metoda. On je tim pismom preveo Bibliju i to na staroslovenski jezik. Glagoljica je sastavljena, po jednoj hipotezi, prema grčkom tajnopisu. Prvobitno je imala 40 slova, a posle 38 slova (svako slovo je imalo dvojaku vrednost – glasnovnu i brojnu). 

Od spomenika pisanih glagoljicom poznati su: Zografsko jevanđelje, Asemanovo jevanđelje, Sinajski psaltir, Marijinsko jevanđelje, Baščanska ploča i Kocev glagoljaš, Bečki listići te Hrvojev misal. Originalni tekstovi Kirila i Metoda nisu sačuvani, već samo prepisi tih tekstova s kraja 10. i početka 11. veka.

Prvobitna glagoljica je predstavljala tip oble glagoljice sa okruglim slovima. Ovom su glagoljicom pisane knjige koje su doneli učenici slovenske braće iz Moravske u Bugarsku, Makedoniju, Rašku te i u primorsku Hrvatsku i Dalmaciju. U zapadnim predelima glagoljica je ostala vrlo dugo u upotrebi u crkvi, ali se promenila pod uticajem beneventane i gotice, postala oštrija, uglasta, sa izlomljenim linijama i zato se naziva uglasta glagoljica. 

U nekim mestima Dalmacije rimokatolički sveštenici i danas održavaju glagoljicu kao slovensko pismo za koje se u 10. veku borio Grgur Ninski. 

Glagoljicu su negovali i uporno čuvali narodni sveštenici nazvani "glagoljaši", iz otpora prema tuđinskom uticaju preko latinskog pisma u crkvi. Stare hrvatske glagoljske knjige liturgijskog karaktera pisane su svečanom glagoljicom, lepim, uspravnim slovima. Od kraja 14. veka, kada je ušla u administraciju, glagoljica je brzopisna, sa mnogo ligatura i abrevijacija (vezanih slova i skraćenica).

## Slova azbuke

## Reference
Asemanovo jevanđelje

**Asemanovo jevandjelje** je staroslovenski pisani spomenik iz 11. veka kojeg je od slovenskih kaludjera kupio J.S.Aseman, bibliotekar Vatikanske biblioteke, gde se i danas nalazi.

## Vanjske veze
* The Secret Book
Bečki listići

**Bečki listići** su najstariji glagoljski crkvenoslavenski liturgijski spomenik hrvatske redakcije. 

Pronašao ih je Vatroslav Jagić u Beču i sada se nalazi u bečkoj Nacionalnoj biblioteci. 

To su dva pergamentska listića, ispisana poluoblim glagoljskim slovima, a potiču sa kraja 11. i pocetka 12. veka. 

Važni su za istoriju glagoljice jer se vezuju sa starijim Kijevskim listićima, pa su najstarije pisano sacuvano svedocanstvo za postojanje književnih veza izmedju Hrvata i Čeha u 10. i 11. veku.

## Izvori
* Bečki listići
Hrvojev misal

**Hrvojev misal** je najlepše iluminiran glagoljski kodeks na pergamentu izradjen u Splitu ili Omišu oko 1405. godine za kneza Hrvoja Vukčića Hrvatinića. Pisao ga je glagoljas Butko a ukrasio nepoznati sitnoslikar. 

Dospeo je u riznicu turskih sultana u Carigradu, nestao sa izlozbe u Budimpešti 1896. a opis misala su izdali Vatroslav Jagić, L. Thallòezy i F. Wickhoff u Beču 1891. godine.
.je

**.je** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Džerzi. Administriran je od strane *Ostrvskih Mreža*.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .je domenu 
* Vebsajt Ostrvskih Mreža
.jm

**.jm** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Jamajku.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .jm domenu
.jo

**.jo** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Jordan.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .jo domenu
Srpske recenzije

Prvi slovenski knjizevni jezik kojima su pisali Cirilo i Metodije u slavistici se naziva starobugarski, staro-crkveno-slovenski, ali je u opstoj upotrebi staroslovenski. Taj zajednicki slovenski knjizevni jezik upotrebljavao se od 9-12. veka, a posle toga se stvaraju *recenzije*, *redakcije*. 

Naime, razvijanjem narodnog govora, ovaj crkveni i knjizevni jezik postepeno biva sve dalji prepisivacima pa se u jezik knjiga koje su prepisivane u prepisivackim skolama unose primese zivog narodnog govora i sintaksicke promene koje su izvrsene u narodnom govoru. Crte narodnog govora tako ulaze u crkvenu knjizevnost, a pogotov u svetovnu knjizevnost i administraciju i menjaju knjizevni jezik. 

Pod uticajem promena u jeziku menjalo se i pismo. Recenzije, redakcije, su dakle staroslovenski tekstovi sa crtama narodnog govora. Tako imamo srpskohrvatsku, rusku, cesku, bugarsku recenziju.
.kh

**.kh** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Kambodžu. Administriran je od strane Ministarstva za pošte i telekomunikacije Kambodže.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .kh domenu
.ki

**.ki** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Kiribate.

Od ranih 1990ih do ranih 2000ih, domenom je upravljala australijski provajder *Connect.com.au* u ime Republike Kiribati. 2002. godine, direktna uprava nad domenom je prebačena na *Telecom Services Kiribati Limited*.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .ki domenu 
* ''Telecom Services Kiribati Limited''
.kn

**.kn** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Sveti Kristofer i Nevis. Administriran je od strane Univerziteta Porto Rika, kao i .gd, .gy i .pr.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .kn domenu
Volta Mantovana

**Volta Mantovana** je talijanski gradić u Mantovskoj provinciji u Lombardiji. Grad je 2008. imao 5802 stanovnika.

## Geografija
Volta Mantovana leži u Sjevernoj Italiji, 17 km južno od Gardskog jezera (Peschiera). Gradić se prostire na brdašcu, pored kotline rijeke Mincio.

## Historija
Kod Volte Mantovane je general Ettore De Sonnaz 26. i 27. juna 1848. vodio nekoliko bitaka protiv Austrijanaca za vrijeme Prvog rata za nezavisnost Italije, štitivši povlačenje Pijemonteza prema Addi, nakon neuspjeha kod Custoze.

## Znamenitosti
Najveća znamenitost Volte je Palazzo Gonzaga-Guerrieri iz 15. vijeka, ljetnikovac koji je podigao Ludovico Gonzaga, markiz Mantove, te zamak iz 11. vijeka.

## Privreda
Volta Mantovana je centar poljoprivrednog kraja, koji ima nešto manjih industrijsko-manufakturnih pogona.

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada 
* ''Volta Mantovana'' na portalu Treccani
.li

**.li** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Lihtenštajn. Napravljen je 1993. godine. Domen je sponzorisan i administriran od strane *Fachhochschule Liechtenstein* (Profesionalne škole Lihtenštajna) u Vaducu, ali imena domena mogu da se registruju i kod administratora švajcarskog .ch domena, *SWITCH*-a.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .li domenu
Veterinarska medicina

**veterinarstvo**, **veterinarska medicina** ili **veterina** (kasnolat. *[ars] veterinaria*, prema *veterinarius*: koji se odnosi na tovarne životinje), grana medicine koja se bavi proučavanjem uzroka, postanka, obilježja, te suzbijanjem i liječenjem bolesti domaćih životinja, kao i bolesti koje su zajedničke ljudima i drugim životinjama (zoonoze).

## Povezano

* veterinar

## Vanjske veze

### Veterinarski fakulteti

* Fakultet veterinarske medicine u Beogradu
* Veterinarski fakultet u Sarajevu 
* Veterinarski fakultet u Zagrebu
.lt

**.lt** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Litvaniju.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .lt domenu
.lu

**.lu** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Luksemburg.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .lu domenu
.ma

**.ma** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Maroko.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .ma domenu 
* Predlog za hakovanje domena - 1,500 predloga za hakovanje domena za .ma domene.
.md

**.md** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Moldaviju.

Postojali su pokušaji da se ovaj domen reklamira medicinskim profesionalcima, pošto *MD* na engleskom znači *doktor medicine*.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .md domenu
.mk

**.mk** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Republiku Severnu Makedoniju. Administriran je od strane Makedonske akademske istraživačke mreže (*MARNET*).

Sekundarni domeni i koji imaju pravo na registrovanje su:
* org.mk - neprofitne organizacije, strane ambasade, političke partije...
* com.mk - trgovski društva...
* gov.mk - državni organi Republike Makedonije.
* net.mk - organizacije koje daju mrežne usluge trećim licima.
* inf.mk - domeni od posebnog značaja za Republiku Makedoniju.
* name.mk - fizička lica, državljani Makedonije i strana fizička lica sa matičnim brojem za strance.

## Vanjske veze
*  IANA informacije o .mk domenu 
*  Makedonska akademska istraživačka mreža
.ml

**.ml** je najviši Internet domen državnih kodova za Mali. Slično .yu domenu, ima uređene poddomene, recimo .org ili .com.

## Poddomeni
* .ac.ml - akademski
* .co.ml - komercijalni
* .gov.ml - vladin
* .org.ml - organizacije

## Vanjske veze
* IANA informacije o .ml domenu
.mo

**.mo** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Makau. Razlog zašto je slovo "**o**" u nazivu ovog domena se odnosi na alternativno pisanje ovog regiona - Makao.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .mo domenu
.mq

**.mq** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Martinik.

Od 19. oktobra 2005. godine, registarski vebsajt je nedostupan, što je dovelo do pitanja da li ovaj NIDdk ima funkcionalan registar u ovom trenutku.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze
* .htm IANA informacije o .mq domenu
.nc

**.nc** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Novu Kaledoniju. Takođe je (kada se upari sa vrhovnim domenom .us) drugostepeni domen za američku državu Severnu Karolinu.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .nc domenu
.ne

**.ne** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Niger.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .ne domenu
.ng

**.ng** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Nigeriju.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .ng domenu
.ni

**.ni** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Nikaragvu.

Zbog političkih razloga, .ni se povremeno koristi za sajtove Severne Irske, pre nego zvanični NIDdk Ujedinjenog Kraljevstva, .uk.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .ni domenu
Bela Crkva

**Bela Crkva** je naziv koji se koristi za:
* grad i istoimenu opštinu u Vojvodini;
* selo u Makedoniji.
.pe

**.pe** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Peru.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .pe domenu 
* Predlog za hakovanje domena - 1,700 predloga za hakovanje domena za .pe domene.
.pn

**.pn** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Pitkern.

Ovaj domen je bio predmet rasprave 2000. godine, između ostrvljanina Toma Kristijana i vlade ostrva. Raspravu je razrešio ICANN presuđujući da domen bude ponovo delegiran ostrvskom Savetu.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .pn domenu
.pt

**.pt** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Portugaliju. Ovaj domen ima sledeće drugostepene domene:
* .com.pt: bez ograničenja; onlajn registracija
* .edu.pt: obrazovanje
* .gov.pt: vlada Portugalije
* .int.pt: međunarodne organizacije ili diplomatske misije u Portugaliji
* .net.pt: telekomunikacioni provajderi
* .nome.pt: individue (*nome* znači "ime" na portugalskom)
* .org.pt: neprofitne organizacije
* .publ.pt: poblikacije (npr. novine)

Od 1. jula 2005. godine, moguće je koristiti posebne karaktere, kao npr. *ç*, *é*, *õ* itd.

Osim za .gov.pt, portugalski poddomeni su veoma retki, jer su se mnogi ljudi već bili registrovali ispod .pt kada su novi postali dostupni. Mnoge kompanije, koledži i ljudi i dalje više vole da koriste .pt jer se oni teže dobijaju i lakše pamte. Takođe postoje nedoslednosti: na primer, vebsajt od *Ministério dos Negócios Estrangeiros* (ministarstva inostranih poslova) nije www.mne.gov.pt, već www.min-nestrangeiros.pt.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .pt domenu 
* Portugalski registrarski autoritet
.py

: *.py je takođe česti sufiks za imena fajlova za [[Piton programski jezik|Piton]] skriptu.*

**.py** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Paragvaj.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .py domenu
.qa

**.qa** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Katar. Ovo je jedini Najviši Internet domen državnih kodova (NIDdk) koji počinje slovom Q.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .qa domenu
.re

**.re** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Reunion. Zajedno sa .fr i .tf, administriran je od strane *AFNIC*-a.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .re domenu 
* AFNIC
.ro

**.ro** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Rumuniju. Administriran je od strane Nacionalnog instituta za R&D u informatici. Od Maja 2004. godine, registrovano je 64.000 domena ispod .ro domena.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .ro domenu 
* Nacionalni institut za R&D u informatici (ICI)
* Rumunska nacionalna R&D kompjuterska mreža (RNC - ICI projekat)
.sa

**.sa** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Saudijsku Arabiju. Domeni ovog tipa mogu da se registruju preko Internet servisne jedinice Grada kralja Abdulaziza za nauku i tehnologiju.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .sa domenu 
* Internet servisna jedinica Grada kralja Abdulaziza za nauku i tehnologiju 
* Registracije .sa domena 
* ''SaudiNIC Whois'' baza podataka
.sc

**.sc** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Sejšele.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .sc domenu
.si

**.si** je najviši Internet domen za Sloveniju. Administracija ovog domena je dodjeljena akademskoj mreži ARNES (Akademska in raziskovalna mreža Slovenije).

## Vanjske veze
* IANA .si whois informacija 
* ARNES.
.rw

**.rw** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Ruandu.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .rw domenu
.sr

**.sr** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Surinam. Takođe je drugostepeni domen za Republiku Srpsku, koji ima oblik rs.ba.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .sr domenu
.st

**.st** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Sao Tome i Principe.

## Vanjske veze
* .htm IANA informacije o .st domenu
Chimborazo

Planina **Chimborazo** je najviša planina u Ekvadoru, visoka 6.267 m, dio Anda. Prema nekim geografima, Chimborazo je najviši vrh na svijetu (ako se glede udaljenost od središta Zemlje, a ne nadmorska visina). To je zbog toga što Zemlja nije pravilna kugla, nego je spljoštena na polovima, a ispupčena na ekvatoru. Zbog tog ispupčenja (koje je oko 20 km) je vrh Chimborazo koji se nalazi gotovo na ekvatoru udaljeniji od središta Zemlje nego Mt. Everest. I ostali visoki vrhovi koji su blizu ekvatoru su prema tome viši od Mt. Everesta.

## Vanjske veze

* Ekvador
Cotopaxi

**Cotopaxi** je sa 5.897 m druga najviša planina u Ekvadoru i jedan od najaktivnijih vulkana na svijetu. Nalazi se na. 50 km južno od grada Quitoa.

Iako je aktivan, jedan je od najposjećenijih vrhova u Južnoj Americi.

Cotopaxi znači prevedeno "prijestolje mjeseca".

## Vanjske veze

* Ekvador
.tf

**.tf** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Francuske antarktičke (Francuske antarktičke teritorije) teritorije. Zajedno sa .fr i .re, administriran je od strane *AFNIC*-a. Pre 23. oktobra 2004. godine, *Adamsnames* iz Kembridža je administrirao ovaj NID.
## Vanjske veze
* IANA informacije o .tf domenu 
* AFNIC
.sy

**.sy** je najviši Internet domen za Arapsku Republiku Siriju.

## Vanjske veze
* IANA .sy whois informacija 
* pravila za registraciju .sy domena
.th

**.th** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Tajland. Administriran je od strane Azijskog instituta za Tehnologiju.

## Drugostepeni domeni
* *ac* akademski
* *co* komercijalni
* *in* individualni (ili organizacije)
* *go* vladini
* *mi* vojni
* *or* za neprofitabilne organizacije
* *net* internet provajderi

## Vanjske veze
* IANA informacije o .th domenu 
* http://www.thnic.net
.tj

**.tj** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Tadžikistan.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .tj domenu
.tr

**.tr** je najviši Internet domen za Tursku. Administraciju ovog domena vrši Računarksi centar Srednje Istočnog Tehničkog Univerziteta. Turska Republika Sjeverni Kipar koristi pod-domen .nc.tr.

## Vanjske veze
* Web stranice računarskog centra Srednje Istočnog Tehničkog Univerziteta
* Informacije o registraciji 
* IANA .tr whois informacija
.ua

**.ua** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Ukrajinu.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .ua domenu
.va

**.va** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Vatikan. Administriran je od strane Internet kancelarije Svete Stolice.

Jedini javno poznat .va domen je vatican.va; drugostepeni domeni nisu dostupni javnosti.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .va domenu
.yu

**.yu** je bivši najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Jugoslaviju, a onda i za državnu zajednicu Srbija i Crna Gora. Bio je korišćen za SFRJ, zatim za SRJ, potom za državnu zajednicu Srbija i Crna Gora. Do dobijanja novih domena su ga kao nezavisne države koristile Srbija i Crna Gora, da bi potom preuzele .rs i .me, kada je otpočeto tranzicijsko razdoblje koje je trajalo do 1. 4. 2010. godine, kada je domen .yu definitivno ukinut. Bio je administriran od strane JUNET Asocijacije.

## Domeni drugog nivoa
Republika Srbija je koristila sledeće kategorije prvog nivoa (pravo korišćenja imala je i Republika Crna Gora iako ga nije koristila):
* .co.yu - namenjen je za komercijalnu upotrebu;
* .org.yu - namenjen udruženjima i neprofitnim organizacijama;
* .edu.yu - namenjen obrazovnim ustanovama;
* .ac.yu - namenjen je visoko-školskim ustanovama;
* .gov.yu - namenjen državnim organizacijama.

Republika Crna Gora je koristila sledeću kategoriju drugog niva:
* .cg.yu - ima sveobuhvatnu upotrebu u ovoj državi, administrira ga Internet Crne Gore  i SBB telekom takodje.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .yu domenu 
* Jugoslovenski registar domena na engleskom* Jugoslovenski registar domena
.za

**.za** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Južnu Afriku. Administrira ga ZADNA.

Zanimljivo je istaći da se ni jedno od zvaničnih imena Južne Afrike ne može skratiti na ZA, što je skraćenica za *Zuid-Afrika* na holandskom. Ovo je ostalo još od vremena kada je holandski bio zvaničan jezik Južne Afrike, pre nego što ga je zamenio Afrikaans, kod koga je naziv zemlje *Suid-Afrika*.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .za domenu 
* ZADNA
.ws

**.ws** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za ostrvo Samoa. Administriran je od strane *SamoaNIC*, za Ministarstvo inostranih poslova Vlade Samoe.

Ovaj domen je na tržištu - i primio je određeni stepen popularnosti - kao alternativa prepunjenim generičkim najvišim Internet domenima, gde je odabir neregistrovanih imena domena mnogo više ograničen. U ovom kontekstu, .ws je predložen da znači "veb sajt" (*web site*) ili "svetski sajt" (*world site*); originalni cilj je bio da se da skraćenica za "Zapadnu Samou" (*Western Samoa*), zvanično ime nacije kada su 1970ih dvoslovni državni kodovi standardizovani. Nema geografskih ograničenja za registraciju .ws domena.

## Vanjske veze
* IANA informacije o .ws domenu 
* SamoaNIC.ws
* Whois.ws
.ac

**.ac** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za otok Ascension. Administrira ga NIC.AC, podružnica Internet Computer Bureaua u Velikoj Britaniji. Registracija ovog domena otvorena je svima.

.ac je također drugi stepen za akademske institucije u nizu zemalja. V. .ac (drugi stepen).

## Vanjske veze
* IANA .ac whois information 
* .AC Domain Name Registry
Ascension

**Otok Ascension** je otok u Južnom Atlantiku, udaljen oko 1000 milja(1,600&nbsp;km) od obale Afrike. Predstavlja pridruženu teritoriju Britanske prekomorske teritorije Sveta Helena, od koga je udaljen oko 800 milja (1,287&nbsp;km) na sjeverozapadu. Otok je ime dobio po danu kada je otkriven , Uzašašće.

Otok je najpoznatiji po aerodromu Wideawake, koji zajednički koriste britansko i američko ratno zrakoplovstvo. Otok se dosta koristio od strane britanskih oružanih snaga za vrijeme falklandskog rata.