Granada

**Granada** () je glavni grad provincije Granada u u Autonomnoj zajednici Andaluzija u južnoj Španiji. Takođe podrazumeva i teritoriju nekadašnje mavarske kraljevine, Taife Granada.

### Geografija
Granada leži nedaleko od Sijera Nevade u dolinama reka **Daro** () i **Henil** () i **Beiro** () na visini od 670 metara. Grad ima oko 241.000 stanovnika, od kojih većina radi u turizmu ili poljoprivredi.

### Historija
Granada je veoma star grad. Zbog zaštićenog položaja između okolnih brda, kao i zbog neuobičajeno plodnog zemljišta, ovo područje bilo je veoma rano naseljeno.

Prvo je postojao kao ibersko naselje po imenu **Ilturir** koje je imalo kontakte sa Feničanima, Kartaginjanima i Grcima. U petom veku pne. Grci osnivaju koloniju i nazivaju je **Elibirge** (). Rimljani mu daju ime Iliberis. Posle raspada Rimskog carstva, oblast je pala pod uticaj severnoafričkog carstva, odnosno Vandala. Od 534. godine jedan čitav vek je bila pod istočnorimskom vladavinom, a od početka 7. veka Granada je pripala Vizigotima.

Godine 711. grad su osvojili Mavari i ime je promenjeno u **Ilbira**. Kao centar uprave provincije 756. osnovan je novi grad pod nazivom **Madinat Ilbira** (), ili na španskom, **Medina Elvira** () oko 10&nbsp;km severoistočno u podnožju planine Sijera Elvire. Istovremeno su ljudi počeli da za oblast starog naselja koriste naziv **Kalat Garnata** () što znači *Tvrđava od Granade*, iz čega se razvilo današnje ime grada.

Nakon propasti Kalifa od Kordobe 1012. godine, svoju moć u provinciji je iskoristio Klanšef Zavi ibn Ziri i pretvorio grad u sedište svoje dinastije koja se ovde zadržala oko 80 godina i vladala jednom od važnijih manjih kraljevina Andaluzije. Od 1238. do 1492. Granada je bila glavni grad carstva sultana.

Dana 2. januara 1492. kapitulirao je poslednji muslimanski vladar, Boabdil, i predao grad kraljici Izabeli I od Kastilje i kralju Fernanda II od Aragona, takozvanim Katoličkim kraljevima (). Ovaj događaj označava kraj Rekonkiste na Pirinejskom poluostrvu. Prema jednom pasusu zaključenog ugovora, hrišćanska vojska je mavarsko stanovništvo prebacila na obalu, odakle su prevoženi u severnu Afriku u oblast današnjeg Maroka.

Godine 1499. po naređenju biskupa Sisnerosa od Toleda () na pijaci Granade napravljena je lomača kako bi se spalile sve knjige islamske teologije, filozofije istorije i prirodnih nauka. U toku ovog događaja došlo je do jednodnevnog stradanja svih nehrišćana, a žrtve su pre svega bili Jevreji. Tom prilikom je jevrejska četvrt, koja je postojala već vekovima, velikim delom bila razorena.

Posle pobune koju su izazvali muslimani, koji su ostali u Španiji, takozvani moriskosi (), zbog zabrane njihove religije, u periodu od 1569. do 1671. i od 1609. do 1611. godine naselili su druge delove Pirinejskog poluostrva i kasnije se preselili u Afriku. Mnogi su naselili današnji Tunis i Alžir i tamo razvili svoju kulturu. Tada je Granada propala u privrednom pogledu.

Od 1492. godine Granada je sedište biskupije. Univerzitet je sagradio Karlo V u periodu od 1526. do 1531, danas ućiva veliki ugled u svetu. Godine 2003, brojio je 60.000 studenata.

Po završetku Frankove diktature počeo je da se razvija turizam.

Posle dugih mirnih susreta različitih kultura i tolerancije među pripadnicima različitih religija, Granada danas važi za primer multikulturalne zajednice.

### Znamenitosti
Granada je poznata po istorijskim građevinama kako iz doba Mavara, tako i iz doba gotike i renesanse.

Najznačajnija građevina iz doba Mavara je utvrđenje Alambra (), što znači *crvena tvrđava* (stene od kojih je sagrađeno utvrđenje su crvene). Podignuto je u 13. i 14. veku kao rezidencija mavarskih kraljeva. Alambra je poznata po Lavljem bunaru.

U utvrđenju se takođe nalazi manastir iz 15. veka.

Druga znamenitost je vila Generalife () (što znači nebeski raj na zemlji), letnja rezidencija kalifa, kao i gradska četvrt Albajsin (), UNESKOje 1984. godine proglasio Alambru kulturnom baštinom.

U centru se nalazi katedrala iz doba renesanse. Tu se nalazi i Kraljevska Kapela () završena 1521. godine u u kojoj su sahtranjeni Katolički kraljevi, Izabela i Fernando, kao i njihova ćerka, Huana Luda i njen muž, Filip Lepi.

Granada takođe poseduje arheološki muzej i naučni park.

### Aerodrom
Aerodrom grada je završen 1972, a 1995. godine je preuređen i proširen. Godišnje ima oko 13.000 letova.

## Vanjske veze

* Granada province's English language newspaper
* Information on the city from the databases of the Andalucian Statistical Institute 
* Granada: local tourist guide 
* Web of Granada Tourist Office 
* Festivals and celebrations in Granada
* Granada  at the Open Directory Project
* Information about Granada from Andalucia.com
* Attractions of Granada 
* Aerial Picture of Granada 
* Webcam Granada/Alhambra 
* Viva Granada information site including photos regarding the Granada province
* Webcam Granada/Alhambra