1524.

Godina **1524** (**[[rimski brojevi|MDXXIV]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u petak (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji
;Januar/Siječanj
* početkom godine - Ivan Tahy postavljen za hrvatskog bana uz Ivana Karlovića, većina ga ne priznaje. 
* 19. 1. - Mlečani odgovaraju negativno poslaniku bana Ivana Karlovića, koji im je nudio posjede, i šalju mu 5.000 dukata. 
* 20. 1. - Ferdinand Frankapan javlja da su Turci od 11. 11. osam puta dolazili pod Ozalj.

;Februar/Veljača
* 5. 2. - Mustafa, vojvoda mostarskog paše Mehmet-bega (Mihaloglua?), došao pod Klis. 
* 18. 2. - Nadvojvoda Ferdinand javlja Ludvigu II da je odredio 200 lakih konjanika i 600 pješaka za obranu hrvatske granice.

;Mart/Ožujak
* ca. 1. 3. - Giovanni da Verrazzano, Firentinac u francuskoj službi, pristao uz Rt Straha (*Cape Fear*) na obali severne Amerike, koju istražuje sledećih meseci. 
* mart - Pedro de Alvarado sa indijanskim saveznicima srušio državu naroda Quiché u Gvatemali.

;April/Travanj
* ca. 10. 4. - Senjski kapetani i kliški kastelani Petar Kružić i Gregorije Orlovčić razbili Turke pod Klisom. 
* 17. 4. - Verrazzano video ostrvo Manhattan. 
* travanj - Kralj Ludvig II nije sazvao sabor o Jurjevu, što izaziva nezadovoljstvo ugarskog plemstva. 
* travanj, druga polovica - Turci pod Metlikom u Kranjskoj (odvedeno 4000 robova); u isto vrijeme su na udaru Udbina Ivana Karlovića; posjedi kneza Nikole Zrinskog i knezova Blagaja, kao i Frankopana (Modruš, Ozalj, Grobnik). 
* 30. 4. - Talijanski ratovi: Bitka kod Sesije, španska pobeda nad Francuzima u Italiji.

;Maj/Svibanj
* 6. 5. - Novi ostrogonski nadbiskup je László Szalkay, egerski biskup i kraljev vrhovni kancelar. 
* 17. 5. - Kralj Ludvig II dozvoljava Hrvatima iz ugroženih krajeva (uglavnom oko Kupe, Korane, Une i Pomorja) da se presele na ugarska imanja peharnika Franje Baćana. 
* 23. 5. - Novi safavidski šah Persije je maloletni Tahmasp I (do 1576).

;Jun/Lipanj
* 8. 6. - Bitka kod Acajutle, Alvarado porazio Pipile u dan. El Salvadoru.
* 25. 6. - Habsburški vrhovni kapetan Bernardo Ričan u Jastrebarskom, Turci se povlače prema Kupi.
* jun - jul - U jugozapadnoj Nemačkoj počinje Seljački rat.

;Jul/Srpanj
* 9. 7. - Kružić i Orlovčić dobili od kralja Breznicu koja je pripadala pokojnom Lovri Iločkom (na osnovu starog ugovora sa L. I., njegova imanja potražuje Ivan Zapolja). 
* jul - Charles de Lannoy, komandant španskih snaga upao u Provansu. 
* srpanj - Turci opsjedaju Severin, Oršavu.

;Avgust/Kolovoz
* kolovoz - Ivan Karlović se vjerojatno odrekao banskog položaja.
* avgust-septembar - Habsburška vojska na čelu sa odmetnutim Šarlom Burbonom opsedala Marsej.

;Septembar/Rujan
* 8. 9. - Ugarski sabor; kralj ranije ozlojedio niže plemstvo povratkom Stjepana Báthoryja za palatina; 
* 13. 9. - Nakon što su Pizzaro, Almagro i Luque sklopili dogovor za osvajanje Carstva Inka, Pizzaro pokreće prvu ekspediciju koja se neuspešno završila. 
* rujan-listopad - Turci osvojili Oršovu i Peth(?), Severin se ubrzo predao - u Ugarskoj uzajamne optužbe oko odgovornosti između nižeg plemstva i dvorske stranke, zaključci sabora nisu potvrđeni. 
* jesen - Novi turski upadi u Hrvatsku.

;Oktobar/Listopad
* oktobar - Francuski kralj François I ulazi u Italiju i opseda Paviju. 
* 22. 10. - Nikola Zrinski sklopio u Beču ugovor sa nadvojvodom Ferdinandom kojim mu ustupa na dvije godine gradove Novi i Dobra Njiva na Uni.

;Decembar/Prosinac
* 8. 12. - Osnovan grad Granada u Nikaragvi, koji se smatra najstarijim registrovanim španskim gradom u kontinentalnim Amerikama. 
* prosinac, druga polovica - Kardinal Lorenzo Campeggi stigao u Ugarsku, pokušava ispraviti stvari na dvoru.

### Tokom/tijekom godine
* U Hondurasu poražen i ubijen Cristóbal de Olid koji se pobunio protiv Cortésa. 
* Parmigianinov *Autoportret u konveksnom ogledalu*. 
* *Cosmographicus liber* Petra Apijana. 
* Bernardin Frankopan napustio razrušeni Modruš i preselio u dograđeni Ogulin.
* Turci obnovili utvrđenje Fetislam kod Kladova. 
* Zabeležen pećki mitropolit Marko. 
* Toma Niger imenovan trogirskim biskupom. 
* Osnovan Novodevički manastir u Moskvi. 
* Franjevački letopis: „razoriše Turci bosanske manastire, Konjic, visočki, sutinski, kreševski i foinički ... i kad razoriše crkve povedoše ministra i š njim 12 fratarah”.
* Berberi izbacili Špance iz Ifnija. 
* 1524-25 - Aleixo Garcia istražuje dan. Paragvaj, dolazi do periferije Carstva Inka.

## Rođenja

* 28. 5. - Selim II, osmanski sultan († 1574)
* 11. 9. - Pierre de Ronsard, pesnik († 1585)
* 12. 11. - Diego de Landa, jukatanski biskup († 1579)
* ca. Luís de Camões, pesnik († 1580)

## Smrti

* 5. 1. - Marko Marulić, pjesnik (* 1450)
* 7. 4. - György Szatmári, nadbiskup Esztergoma
* 23. 5. - Ismail I, šah Persije (* 1487)
* ca. 12. 6. - Diego Velázquez de Cuéllar, guverner Kube (* 1465)
* ca. lipanj - Lovro Iločki, hrvatski plemić (* 1459)
* 1. 11. - Ferhat-paša Dalmatinac (pogubljen) (* ca. 1484)
* 24. 12. - Vasco da Gama, moreplovac (* 1460-tih)
* 1524-25 - Suzi Çelebi, književnik iz Prizrena

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak drugi: dio treći.... Treća knjiga: Doba kralja Matijaša Korvina i Jagelovića (1458-1526) (archive.org)