open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
High Sierra (film)

***High Sierra*** (naslov preveden kao ***Visoka Sierra***) je američki igrani film snimljen 1941. u režiji Raoula Walsha. Najpoznatiji je kao prvi film u kome je Humphrey Bogart igrao glavnu ulogu, a koju je dobio zahvaljujući svom prijatelju, scenaristu Johnu Hustonu. Također se ističe scenama snimljenim u eksterijerima, odnosno vanjskim lokacijama, što je bilo nekarakteristično za tadašnji Hollywood.

## Radnja

Gangster Big Mac planira pljačku u kasinu u odmaralištu u Kaliforniji, a operaciju bi trebao voditi iskusni kriminalac Roy Earl kad izađe iz zatvora na Istoku. Roy se vozi preko zemlje u kamp u planinama kako bi se sastao s dvojicom muškaraca koji će mu pomoći u pljački. Jedan od njih dvojice sa sobom je poveo odbjeglu mladu ženu, Marie. Roy želi poslati Marie natrag u Los Angeles, ali nakon svađe ona ga nagovara da je pusti da ostane.

Marie se počne zaljubljivati u Roya dok on planira i provodi pljačku, ali on ne uzvraća ljubav. U vožnji prema planinama, Roy upoznaje obitelj Velme, djevojke s deformiranom nogom koja zbog toga šepa. Nakon pljačke, Roy plaća operaciju koja će omogućiti Velmi da normalno prohoda. Dok se oporavlja, Roy zaprosi Velmu, ali ona odbija, objasnivši mu kako je već zaručena za čovjeka iz rodnog grada. Nakon što stiže njen zaručnik, on i Velma počinju piti nekoliko dana u kući njezinih roditelja, što se gadi i frustrira Roya. Vraća se k Marie te oni postaju ljubavnici.

Nažalost, policija je pratila Roya još od pljačke, a dok su on i Marie napuštali grad, počinje potjera za njim. Dvoje se razdvajaju kako bi dali Marie vremena da pobjegne, dok Roya progone sve dok se on ne popne na jedan od brežuljaka Sierre, gdje ostaje preko noći. Ubrzo nakon zore, ekipa lokalnih policajaca poslana je da napadnu Roya straga. Dok Roy razmjenjuje hice s policijom, opaža ga jedan iz potjere i upuca ga.

## Glavne uloge

## Reference

## Vanjske veze
*
Dark Victory

***Dark Victory*** je film Edmunda Gouldinga iz 1939. s Bette Davis u ulozi žene koja se zaljubljuje i udaje za liječnika koji joj je operirao tumor na mozgu. Nakon što saznaje da bi se tumor mogao vratiti, pada u depresiju, sve dok joj drugi ljubavnik ne kaže kako treba iskoristiti sve od života dok još može.

Film je bio nominiran za Oscar za najbolji film.

1963. je snimljena obrada pod nazivom *[[Ukradeni sati]]*.

## Glumci

* Bette Davis - Judith Traherne
* George Brent - Dr. Frederick Steele
* Humphrey Bogart - Michael O'Leary
* Geraldine Fitzgerald - Ann King
* Ronald Reagan - Alec Hamm
* Henry Travers - Dr. Parsons
* Cora Witherspoon - Carrie

## Zanimljivosti
* Bette Davis je uvijek govorila da joj je ovo najdraži film koji je snimila.
* Barbara Stanwyck također se prijavila za ulogu, ali Jack Warner ju nije mogao zamisliti u ulozi dame iz visokog društva.
* Lik Humphreyja Bogarta govori irskim naglaskom.

## Vanjske veze
*
Ruth Hussey

**Rut Hasi** () je bila američka glumica, rođena 30. oktobra 1911. godine u Providensu, a umrla 19. aprila 2005. godine u Njuberi Parku. Najpoznatija je po ulozi Elizabet Imbri u filmu Filadelfijska priča, za koju je nominovana za Oskara kao najbolja sporedna glumica.

## Filmografija
* Filadelfijska priča (1940

## Vanjske veze

* Zvanična prezentacija  
*
Walter Stettner

**Valter Štetner** (, 18. mart 1895. — 18. oktobar 1944.) je visoki oficir nemačkog Vermahta. Kao zapovednik Prve brdske divizije, vodio je niz operacija protiv partizana u okupiranoj Jugoslaviji, uključujući operaciju Schwarz. Poginuo je u bici na Avali oktobra 1944. godine, u pokušaju proboja iz Srbije.

## Ratna biografija

Drugi svetski rat ga je zatekao u činu pukovnika u Prvoj brdskoj diviziji, koja se smatra jednom od elitnih divizija Vermahta. Sa svojom divizijom učestvovao je u napadu na Poljsku septembra 1939. i u napadu na Jugoslaviju aprila 1941.

Od juna 1941. njegova divizija borila se na Istočnom frontu u sklopu Armijske grupe "Jug". U decembru 1942. njegova divizija borila se na Kavkazu, osvojivši najviši vrh Kavkaza, Elbrus.

Nakon poraza u Staljingradskoj bici, u aprilu 1943., njegova jedinica transportovana je u Srbiju, a Štetner je odlikovan ordenom viteškog krsta, unapređen u čin general-majora i postavljen za komandanta divizije.

Njegova divizija tokom maja i juna 1943. učestvovala je u operaciji "Švarc", tokom koje je počinila ratne zločine nad pripadnicima NOVJ.

U septembru 1943. godine, u okviru Operacije Akse, 1. brdska divizija je učestvovala u razoružavanju italijanskih jedinica. Na Kefaloniji, Krfu i drugim ostrvima u Jonskom moru njegova divizija počinila je ratne zločine protiv zarobljenih Italijana.

Od novembra 1943. 1. brdska divizija ponovo je raspoređena u Jugoslaviju i potčinjena 2. oklopnoj armiji. U sastavu operativne grupe ove armije učestvovala je u operacijama "Kugelblic", "Šnešturm", "Valdrauš", "Reselšprung", "Ribecal" i drugim, protiv jedinica NOVJ. U oktobru 1944. tokom beogradske operacije opkoljena je u okolini Smedereva od jedinica Crvene armije i NOVJ. Tokom pokušaja proboja iz obruča, 18. oktobra 1944., na planini Avali general Valter Štetner je poginuo.

## Povezano
* 1. brdska divizija (Nemačka)

## Vanjske veze

* 1. brdska divizija Vermahta 
* 1. brdska divizija Vermahta
297. pešadijska divizija (Nemačka)

**297. pešadijska divizija** Vermahta formirana je tokom proleća 1940. od regruta osmog mobilizacijskog talasa. Borila se u sastavu nemačkih snaga na Istočnom frontu. Uništena je kod Staljingrada januara 1943.

Tokom proleća 1943. u Francuskoj formirana je nova divizija pod istim brojem kao njena naslednica. U junu 1943. prebačena je u Srbiju. Tokom jula njeni bataljoni korišćeni su prilikom pokušaja uništavanja formacija JVuO na Rudniku, Maljenu i Medvedniku, a u avgustu na Kopaoniku.
Krajem avgusta 1943. divizija je prebačena u severnu Albaniju u sklopu operacija zaposedanja bivše italijanske vojne zone i razoružavanja italijanskih jedinica. Ušla je u sastav 21. armijskog korpusa Druge oklopne armije. Učestvovala je u operacijama protiv NOV Albanije i jedinica NOVJ u zapadnoj Makedoniji i Metohiji.

Početkom septembra 1944. 297. divizija igrala je glavnu ulogu u nemačkom posedanjnu Makedonije prilikom povlačenja Bugarske iz rata. 15. septembra 1944. 21. armijski korpus je u sklopu pomeranja nemačkih snaga potčinjen Armijskoj grupi E. U tom periodu 297. divizija bila je izložena znatnom pritisku snaga NOVJ i NOV Albanije. Njeni manji sastavi bili su upućeni na Kraljevački mostobran kao pojačanje snagama Korpus "Miler". Glavnina divizije se pod pritiskom i uz gubitke evakuisala iz Albanije i koncentrisala u oblasti Podgorice. Imala je noseću ulogu u proboju tokom decembra prema severu pod dramatičnim okolnostima, uz pomoć 22. divizije 91. korpusa.

Od kraja januara 1945. divizija je učestvovala u operacijama između Save i Drave, a u martu 1945. učestvovala je u nemačkoj ofanzivi Frilngservahen (prolećno buđenje) u južnoj Mađarskoj. Nakon operacije ostala je pod komandom Armijske grupe Jug. Ratni put završila je u Austriji predajom snagama Crvene armije.

## Vanjske veze
* '''297. Infanterie-Division''' - Axis History Factbook
Operacija Rübezahl

**Operacija Ribecal** () se može odnositi na:

* Operacija Ribecal avgusta 1944, operacija nemačkih i četničkih snaga u Crnoj Gori i Sandžaku avgusta 1944.
* Operacija Ribecal februara 1945, operacija nemačkih snaga u Sloveniji 4. februara 1945.
Operacija Brezna

**Operacija Brezna** iz avgusta 1944. je bila jedna od najspektakularnijih savezničkih akcija na tlu Jugoslavije tokom Drugog svetskog rata.

Tokom dramatične bitke okupacionih snaga i partizana na severu Crne Gore kod sela Brezna pored Nikšića, saveznici su avionima uspeli da u toku samo jednog dana, 22. avgusta 1944, izvuku 1.059 ranjenika. To je omogućilo snagama NOVJ da vrate pokretljivost i razbiju nemačku operaciju. Operaciju Brezna organizovalo je i izvelo Balkansko ratno vazduhoplovstvo.

## Tok događaja

Nemačka komanda jugoistoka organizovala je u sklopu svog plana odbrane Srbije niz operacija u cilju razbijanja koncentracija NOVJ koje su pretile ugrožavanjem nemačkih pozicija u Srbiji. Najveća među njima bila je operacija Ribecal. U svom nastupanju, Nemci su uspeli da zauzmu dva glavna aerodroma koji su služili za transport u Crnoj Gori, Berane i Njegovuđa. Veliki broj ranjenih boraca znatno je sputavao mobilnost formacija NOVJ, pa je odlučeno da se hitno uredi nova pista za evakuaciju u savezničke bolnice. Izbor je pao na planinsku površ u selu Brezna, severno od Nikšića. S obzirom na snažan pritisak krupnih nemačkih snaga, cela akcija morala je biti dobro koordinirana i izvedena u veoma kratkom roku.

Nakon prikupljanja ranjenika i uređivanja piste, operacija je izvedena sa velikim uspehom u toku samo jednog dana. Rano ujutro 22. avgusta sleteli su avioni 267. skvadrona RAF-a, ubrzo uzletevši noseći oko 200 ranjenika. Tokom poslepodneva 24 aviona Šezdesete transportne grupe (60th Troop Carrier Group) transportovala su daljih 705 ranjenika i 17 savezničkih vazduhoplovaca. Pred kraj dana, Ruska vazdušna grupa evakuisala je preostalih 138 ranjenika.

## Literatura
* William M. Leary: FUELING THE FIRES OF RESISTANCE - Army Air Forces Special Operations in the Balkans during World War II (en)
* SPECIAL OPERATIONS: AAF AID TO EUROPEAN RESISTANCE MOVEMENTS (en)

## Reference
Rakovac (Pale)

**Rakovac** je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Pale koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 363 stanovnika.

## Geografija

## Historija

## Stanovništvo

## Privreda

## Reference

## Vanjske veze
Palivuk

**Palivuk** je naseljeno mjesto u općini Kotor-Varoš, Bosna i Hercegovina.
Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živio  391 stanovnik, a prema preliminarnim rezultatima popisa iz 2013. bilo ih je svega 24.

## Geografija
Palivuk se nalazi na uočljivoj uzvisini, na padinama desne obale Vrbanje, na nadmorskoj visni od oko 780 m. Lokalnim putem je povezan sa regionalnom cestom R-440: Kruševo Brdo – Šiprage – Obodnik.

## Historija
Palivuk je veoma stara naseobina pa se pretpostavlja se da je njegova daleka historija  vezana za događaje u dolini Vrbanje, od autohtonog starobosanskog naselja i Ilira do današnjih dana.

Tokom Drugog svjetskog rata, ovo selo je učestvovalo u pokretu otpora i bilo značajno partizansko utočište. Između ostalog, januara 1944. je primilo veliki broj ranjenika koji su evakuirani iz Diviziske bolnice u klisuri Demićke (kod Šipraga), tokom Šeste neprijateljske ofanzive. Zbog udaljenosti od glavnih lokalnih komunikacija, Palivuk je, i prilikom ostalih neprijateljskih prodora, bio sigurnije pribježište za ostalo lokalno stanovništvo.
Tokom rata u Bosni i Hercegovini (1992-95.), Vojska Republike Srpske, policijske i paravojne snage  su porušili okolna bošnjačka sela, osobito ona uzvodno uz Vrbanju do Kruševa Brda, kao i sva bošnjačka sela nizvodno do Banje Luke.. Lokalno stanovništvo je ubijano, a glavnina je protjerana. Nakon 1996., većina šipraških bošnjačkih sela je djelimično obnovljena, zahvaljujući Vladi i vojnicima Luksemburga, tj. bataljonu BELUGA (skr. od: **Be**lgium – **Lu**xembourg – **G**reece – **A**ustria; u okviru EUFOR-SFOR-a.

## Stanovništvo

### Palivuk (selo)

## Popisno područje

## Reference

## Vanjske veze
* ''Zvanična stranica općine Kotor-Varoš''
Radohova

**Radohova** je naseljeno mjesto u općini Kotor Varoš, Bosna i Hercegovina.  U stvarnosti to je niz padinskih sela – zaselaka, koja se prostiru od  Uličkog potoka do izvorišta Demićke (lijeve pritoke Vrbanje) i Djevojačke ravni, u rasponu od 10-ak kilometara.

Administrativno područje Radohova obuhvata sela: Ulice, Letići, Lapići, Traljići, Gigovići, Demići i Dunići.

Na popisu stanovništva 1991. na tom prostoru je živjelo ukupno 700 stanovnika, a prema preliminarnim rezultatima popisa 2013. bilo ih je 267.

## Geografija

Radohova obuhvata niz zaselaka na padinama Zastijenja na nadmorskim visinama od 640–850 m i pojasu dugom oko 10&nbsp;km. Lokalnim putevima, svi zaseoci imaju izlaz na regionalnu cerstu R-440: Šiprage − Kotor-Varoš − Banja Luka.

## Historija
Najveći zaseoci Radohovei da su veoma  stara naselja na nepristupačnim lokacijama, pa se pretpostavlja da je njihva daleka historija  vezana za događaje u dolini Vrbanje, od autohtonog starobosanskog naselja i Ilira do današnjih dana. Iznad Dunića su otkriveni i ostaci nekropole stećaka.

U toku Drugog svjetskog rata, Radohova je bila ustanički kraj, sa više prvoboraca Narodnooslobodilačkog rata.

Ispod Dunića stijena i Demića, u klisuri Demićke bila je smještena partizanska Divizijska bolnica, koja je višekratno bombardirana (za vrijeme Šeste neprijateljske ofanzive).

Tokom rata u Bosni i Hercegovini (1992-95.), Vojska Republike Srpske, policijske i paravojne snage  su porušili okolna bošnjačka sela, osobito ona uzvodno uz Vrbanju do Kruševa Brda, kao i sva bošnjačka sela nizvodno do Banje Luke.. Lokalno stanovništvo je ubijano, a glavnina je protjerana. Nakon 1996., većina šipraških bošnjačkih sela je djelimično obnovljena, zahvaljujući Vladi i vojnicima Luksemburga, tj. bataljonu BELUGA (skr. od: **Be**lgium – **Lu**xembourg – **G**reece – **A**ustria; u okviru EUFOR-SFOR-a. Među  neobnovljenim  naseobinama su  Demići,  Selačka i još neka.

### Hronologija
***?** **←** 550. p.ne.;
*Zajednica ilirskog plemena Mezeji: 550. p.n.e − 300. n.e.;
*Rimsko Carstvo: 6./9. − 395.; 
*Zapadno Rimsko Carstvo: 395. − 476.; 
*← **?** → : 476-1137.
*Bosanska banovina: 1137. − 1377.;
*Kraljevina Bosna: 1377. − 1463.;
*Hrvatsko-Ugarska personalna unuja; Jajačka Banovina: 1464. − 1529.
*Osnanlijski period  (Bosanski sandžak): 1529. − 1864.; (ejalet) / 1864. – 1908. (vilajet)
*Austro-Ugarska: 1878. − 1918. 
*Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca (SHS): 1918. − 1928.
*Kraljevina Jugoslavija: 1928. − 1941.
*Nezavisna Država Hrvatska: 1941. − 1943.
*Demokratska Federativna Jugoslavija (DFJ): 1943g. − 1946.
*Federativna Narodna Republika Jugoslavija (FNRJ): 1946. − 1963.
*Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija (SFRJ): 1963. − 1992.
*Republika Bosna i Hercegovina (RBiH): 1992. − 1995.
*Država Bosna i Hercegovina: 1995. − →

## Stanovništvo

## Privreda

## Povezano
*Demićka
*Šiprage
*Borbe oko Kotor-Varoša i Šipraga 1944.

## Literatura
	

## Vanjske veze

* ''Zvanična stranica općine Kotor Varoš''
Selačka (Kotor Varoš)

**Selačka** je naseljeno mjesto u općini Kotor Varoš, Bosna i Hercegovina. Obuhvata nekoliko naseobina, pretežno na sjevernim i sjeveroistočnim padinama Šipraškog brda.

Na popisu stanovništva 1991. u  ovom selu su živjela 303 stanovnika, a prema preliminarnim rezultatima popisa 2013. bilo ih je 41.

## Geografija
Selačka je više geografska oznaka za sjeveroistočne padine Šipraškog brda, a manje jedinstveno naseljeno mjesto. To područje obuhvata nekoloko zaselaka i naseobina, od kojih su najveće Kerle, Grič, Selačka (oko 700 m n/v), Hajdarovići, Kurušići i Gelići. Smješteno je između desnih pritoka Vrbanje – Trnovca i Crkvenice, na nadmorskoj visini od oko 680–850 m. Lokalnom putevima su povezani sa reginalnom cestom R-440: Kruševo Brdo – Šiprage – Obodnik.

## Historija
Selačka je stara naseobina na nepristupačnom terenu, pa se pretpostavlja da je njihva daleka historija vezana za događaje u dolini Vrbanje, od autohtonog starobosanskog naselja i Ilira do današnjih dana.

U bližoj historiji, uz ostala sela šipraškog kraja, i Selačka je bila aktivno uključena u NOB, osobito za vrijeme Šeste neprijateljske ofanzive.

Za vrijeme Rata u Bosni, bošnjački dio Selačke su snage  bivše JNA i srpskih (para)vojnih jedinica rastjerale.

Nakon 1996., u projektu obnove porušenih sela, većina šipraških bošnjačkih sela je djelimično obnovljena, zahvaljujući Vladi i vojnicima Luksemburga, tj. bataljonu BELUGA (skr. od: **Be**lgium – **Lu**xembourg – **G**reece – **A**ustria; u okviru EUFOR-SFOR-a.

## Stanovništvo

### Popis 1991.

*Prema popisu iz 2013., u Selačkoj je registriran 41 stanovnik.

## Povezano
*Šiprage
*Borbe oko Kotor-Varoša i Šipraga 1944.

## Reference

## Vanjske veze
* ''Zvanična stranica općine Kotor Varoš''

## Vanjske veze
Alessandro Pirzio Biroli

**Alessandro Pirzio Biroli** (23. jul 1877 - 20. maj 1962) je bio italijanski vojskovođa i fašistički političar, poznat kao guverner okupirane Crne Gore u drugom svetskom ratu.

## Biografija

Poticao je iz porodice istraživača i avanturista, a u mladosti se bavio mačevanjem, te osvojio srebrnu medalju na Olimpijskim igrama u Londonu 1908.

### Prvi svjetski rat

Za vrijeme prvog svjetskog rata godine 1918. postao je komandant 8. puka bersaljera. 1927. je služio kao šef italijanske vojne misije u Ekvadoru a godine 1928. inspektor Brze divizije. Godine 1933. je postao komandant divizije *Trieste*. Za vrijeme abisinijskog rata 1933. je komandirao Eritrejskim korpusom. Nakon uspješnog završetka rata je neko vrijeme služio kao guverner Amhare, tada pripojene Italijanskoj Istočnoj Africi.

### Drugi svjetski rat

Godine 1941. je komandirao 9. armijom i na tom mjestu je od 1941. do 1943. služio kao guverner Crne Gore i Albanije. Nakon izbijanja ustanka u Crnoj Gori 1941. Biroli je naredio represalije nad cjelokupnim stanovništvom:

Na mjestu guvernera Crne Gore i Albanije je u januaru 1942. izdao proglas kojim prijeti strijeljanjem 50 talaca za svakog ubijenog i 10 talaca za svakog ranjenog italijanskog vojnika. Jedan od najaktivnijih saradnika u okupiranoj Crnoj Gori bio mu je četnički vojvoda Pavle Đurišić, koji je u čast njegovog dolaska na položaj guvernera održao udvorički govor, nazivajući ga "velikim prijateljem srpskog naroda", koji će zavesti "red i mir u Crnoj Gori".

Marta 1943. godine kada je nemačko i italijansko rukovodstvo u Rimu u vreme četvrte ofanzive dogovaralo razoružanje četnika, Pircio Biroli je bio protiv toga, jemčeći njihovu lojalnost "do smrti":
			

Pircio Biroli je pokušao da objasni nadležnima da je četnički vođa Draža Mihailović, koji se tada nalazio pod njegovom nadležnošću u Crnoj Gori, lojalan silama Osovine:

Na kraju, njemu je ipak naloženo da se povinuje naredbama italijanske Vrhovne komande i dostavi operativne podatke o lokaciji Draže Mihailovića nemačkom generalu Leru.

## Izvori

## Povezano
* Saradnja četnika sa snagama Osovine u Drugom svetskom ratu
* Italijanske jedinice u Jugoslaviji u Drugom svetskom ratu
Javor

**Javor (''Acer'')** je rod drveća iz familije Sapindaceae (u pojedinim sistemima klasifikacije, Aceraceae). Obuhvata oko 113 vrsta, prepoznatljivih je po svojim unakrsnim listovima, simetrično oslobođenim cvetovima.

Plodnik se sastoji od dva semena zametka. Javori su poznati po velikoj širini kao listoliki ukrasi i jesenjim bojama. Vrste javora uobičajno rastu od osrednjih do velikih drveća sa lepezastim listovima, kao što se nalazi na kanadskoj zastavi.

Obično posađene vrste su sikamura, crveni javor, šećerni javor i norveški javor koje rastu u Severnoj Americi i Evropi. Azijske vrste se razlikuju po korenu od svojih zapadnih rođaka. Neki su mali kao žbunje, neki su zimzeleni, a neki imaju skroz izobličene listove. Kao dopuna njihovom značaju kao ukrasu, javori su izvor drvene građe, naročito sikamura, i od šećera i sirupa naročito šećerni javor. Javori su važan izvor polena i nektara za pčele tokom ranog proleća.

List javora je simbol Kanade, i nalazi se na njenoj zastavi.

## Vanjske veze
Zabrđe (Kotor Varoš)

**Zabrđe** je naseljeno mjesto u općini Kotor-Varoš, Bosna i Hercegovina. Nalazi se na jugozapadnom kraju kotorvaroške doline, pri ušću pritoke Svinjara u Vrbanju, na nadmorskoj visini od 250 m. U širem području ovog mjesta, tok Vrbanje (nešto uzvodno) pravi dvije velike krivine, a u Svinjaru se ulijeva njena desna pritoka, potok Kobaš.

Kroz Zabrđe prolazi Magistralna cesta M4: Banjaluka – Kotor-Varoš – Obodnik – Maslovare – Teslić – Matuzići (gdje izlazi na M17, Koridor Vc) – Doboj.

## Historija
Tokom Drugog svjetskog rata, Zabrđe je bilo poprište više akcija Četrnaeste srednjobosanske udarne brigade i ostalih partizanskih protiv neprijateljskih formacija (ustaša, četnika i Nijemaca).
   
Na početku rata u Bosni, Zabrđe je porušeno, a lokalno stanovništvo ubijano i protjerano. Prema preliminarnim rezultatima popisa iz 2013, u ovom mjestu je registrirano svega 611 osoba, što je gotovo dva puta manje nego što ih je bilo 1991. Neki su iseljeni na bazi sporazuma između Radovana Karadžića i Mate Bobana, koji je potpisan u Gracu, Austrija.

## Stanovništvo

### Stanovništvo po općinama Sreza Kotor Varoš, 1953.

## Povezano
*Kotor-Varoš
*Vrbanja
*Bosanska Krajina
*Mezeji
*Donji Kraji
*14. srednjobosanska udarna brigada

## Reference

## Vanjske veze
* ''Zvanična stranica općine Kotor-Varoš''
Fieseler Fi 156

**Fieseler Fi 156 ''Storch**'' (Roda) bio je njemački jednomotorni zrakoplov s STOL karateristikama, namijenjen izviđanju, održavanju veze i bolničkom transportu.
Poznat je postao po svojoj mogućnosti polijetanja i slijetanja na neuređena i ograničena područja zbog čega se intezivno koristio u drugom svjetskom ratu.

## Povezano
* Ikarus Kurir

## Izvori
Nikola Bojović

**Petar Bojović** je bio četnički kapetan, zapovednik Durmitorske brigade tokom drugog svetskog rata. Zajedno sa Pavlom Đurišićem učestvovao je u pokolju muslimana Pljevalja, Čajniča i Foče početkom 1943. godine.
Juna meseca 1942.godine oprostio jednom komunisti ubistvo svoje majke.

Umro je u 2004. godine u Londonu, u 97. godini života.

## Drugi svjetski rat

Bojović je bio zadužen za kontakt sa italijanskim okupatorom, radi uzimanje municije, regulisanja hrane i dozvole prelaska četničkih jedinica preko Lima. Nakon odašiljanja Bojovića u Berane, po odobrenju komandanta italijanske divizije »Pusteria« 9. maja 1942. izvršen je prelaz sandžačkih četničkih odreda radi napada na partizanske jedinice u rejonu Mojkovca.

Bojović je sredinom 1942. u srezu durmitorskom organizovao tajne patrole četnika, snabdevene petokrakama, koje su imale zadatak da se kao partizani pojavljuju kod svih onih za koje se veruje da održavaju vezu sa partizanima.

3. januara 1943. godine primio je zapovest od Draže Mihailovića za "čišćenje Čajničkog sreza od ustaško-mislimanskih organizacija". 22. januara 1943, uoči Četvrte neprijateljske ofanzive, od Pavla Đurišića je dobio naređenje da se sprema za polazak u zapadnu Bosnu da se bori protiv partizana.

### Pokolj nejači

Februara 1943. komandovao je napadom Durmitorske brigade na Bukovicu, planinsko selo severno od Pljevalja. Đurišićeva zapovest od 29. januara je glasila: "*Bukovicu spaliti*." U Bukovici su tom prilikom ubijene 574 osobe. Od toga najviše žena i male djece:

* ženskog pola: 50,71%
* djece do 7 godina: 32,04%
* djece do 14 godina: 50,37%
* starih preko 50 godina: 12,90%

Najviše su stradala godišta 1937, 1938, 1939, i 1940, što znači dvogodišnjaci/dvogodišnjakinje i četvorogodišnjaci/četvorogodišnjakinje.

### Bitka na Neretvi

Kapetan Nikola Bojović je, zajedno sa mnogim drugim četničkim komandantima, učestvovao u Četvrtoj neprijateljskoj ofanzivi udruženih snaga Osovine protiv jugoslovenskih partizana. Početkom marta 1943. godine, opkoljeni partizani su izvršili proboj neprijateljskog obruča, prešli Neretvu i razbili Bojovićeve snage:

## Nasleđe

Govor nad odrom Nikole Bojovića crnogorsko-primorski mitropolit SPC Amfilohije započeo je rečima iz Jevanđelja: „Ko bude veran do smrti daću mu život večni“, a zatim nastavio: „Kapetan Nikola Bojović bio je do smrti veran: majčinom mlijeku, Bogu, Otadžbini i Kralju.“ Za Amfilohija je Bojović „vitez duha, obraza i vjere“, kome je „prah ovde, a slava svugde.“

## Izvori

## Vanjske veze
* IZVEŠTAJ BOJOVIĆA DRAŽI MIHAILOVIĆU OD 29. JUNA 1942. O SITUACIJI U SANDŽAKU I DURMITORSKOM SREZU
* SPISAK ŽRTAVA FEBRUARSKOG POKOLJA 1943. U OPŠTINI PLJEVLJA
Cernica (Gacko)

**Cernica** je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Gacko koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 82 stanovnika.

## Geografija

## Historija

## Stanovništvo

## Privreda

## Reference

## Vanjske veze
Vražići (Čelić)

**Vražići** su naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Čelić koja pripada entitetu Federacija Bosne i Hercegovine. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 1.582 stanovnika.

## Geografija
Vražići se nalaze na planini Majevica. Graniče sa Velinim Selom na zapadu i Brnjikom na istoku. Na jugu Vražića protiče rijeka Šibošnica sa svojim poznatim vodopadom nazvanim „Brana“.

## Historija
Vražići su se prije rata u Bosni i Hercegovini nalazili u sastavu opštine Lopare.

## Stanovništvo

## Privreda

## Reference

## Vanjske veze

* Sajt opštine Čelić
Čitanje s lista

**Čitanje s lista** je izraz kojim muzičari nazivaju čitanje prvi put viđenog notnog teksta (''ital''. *Prima vista*, što znači *na prvi pogled*).

Iskusni muzičari mogu čitati notni tekst i bez instrumenta, samim gledanjem u note. Njihov unutrašnji sluh note koje posmatraju odmah pretvara u tonove koje oni čuju u dubini svoga bića.

Ta naučena tehnika *čitanje s lista* (kao i ''transpozicija'') naročito je potrebna orkestarskim muzičarima. Njima se obično pre probe podele štimovi (notne deonice koje treba da sviraju) pa ih oni malo prosviraju i posle toga počinje zajednička proba – grupno sviranje.

## Kako se vežba čitanje s lista?
Samo strpljivim vežbanjem stiče se lako čitanje notnog teksta kao što se čita običan, slovni tekst. Počinje se vrlo jednostavnim notnim materijalom na sledeći način:

:1. Prvo se pogleda notni tekst (predznaci, tonalitet, vrsta takta, tehnički problemi i dr.) i odredi se tempo u kome će se svirati. Ako se u toku sviranja pogreši, ne vraća se da bi se ispravila greška, već se nastavi sa sviranjem do kraja.

:2. Sada se vrati na pogrešeno mesto, analizira se i ponovo se odsvira ceo notni materijal u istom tempu.

:3. Isti tekst se odsvira i po treći put, samo sada u nešto bržem tempu (onoliko brzo da svi elementi dobrog sviranja mogu da se kontrolišu).

Kasnije se prelazi na vežbanje težih notnih tekstova po istom redosledu — i to u okviru vremenski odeđenog dnevnog vežbanja *čitanja s lista*. Takvim redovnim radom praktikant vremenom uviđa da mu novi notni tekst uopšte ne predstavlja problem.

## Izvori
Postoljani

**Postoljani** su naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Nevesinje koja pripada entitetu Republika Srpska.

## Geografija
Selo se nalazi u Hercegovini.

## Historija

## Stanovništvo
Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 195 stanovnika, bošnjačke i srpske nacionalnosti. Od bošnjačkih porodica popisane su: Husović, Jugo, Kosović, Kukavica, Ljeljak i Pehilj; od srpskih: Bošković, Mačar, Rašović, Zubac,Pejicic,Draganić,Samardžić,Tunguz.

## Privreda

## Reference

## Vanjske veze

* Sajt opštine Nevesinje
Melina

**Melina** je naseljeno mjesto u općini Dobretići, Bosna i Hercegovina.
 
Prema rezultatima popisa iz 2013. naselje Melina broji 305 stanovnika.
 
Prije rata u Bosni i Hercegovini, naselje je bilo dio općine Skender-Vakuf.

## Historija
Dosta logično se pretpostavla da je u dalekoj prošlosti Melina bila centar Župe Mel. U njoj su se nalazili ostaci utvrde  grada **Korlač** (ili Orlač). Odatle se mogao kontrolirati značajan put prema Župi Lašva, preko današnjeg Vitovlja i Dobretića.

Mel se povezuje i sa područjem nekadašnje nahije Vrhovine, na planinskom području između Banja Luke i Jajca, s obje obale Vrbasa, uključujući i srednji tok Ugra, sa Skender Vakufom, Imljanima i Melinom.  Centar Vrhovina je bio u Skender Vakufu, koji je, prema provjerljivim podacima osnovan 1660. godine, a ranije ime mu nije zapisano.

Južno od Imljana, pri ušću Ilomske u Ugar, na Korićanskim stijenama nekada je postojao i grad Oštrec ili Oštrc. Na Gostilju (između Vitovlja) i Turbeta bio je stari grad Tisac, o čijim ostacima nema zabolježenih podataka. Selo "Korićane" je navedeno u  popisu sa kraja 16. stoljeća. Nahija Vrhovine je prvi put popisana u defteru iz 1528-130,  uključujući  8 naselja, sa 180 kuća. Taj popis je napravljen  neposredno nakon pada Jajačke Banovine.

## Stanovništvo

## Povezano
*Dobretići
*Pougarje
*Ugar
*Župa Mel

## Reference

## Vanjske veze
*pougarjeusrcu.com
The Desperate Hours (film)

:*za remake iz 1990. godine v. [[Desperate Hours]].*

***The Desperate Hours*** (naslov preveden kao ***Sati očaja***) je američki igrani film snimljen 1955. u režiji Williama Wylera. Po žanru je triler, a temelji se na istoimenom kazališnom komadu Josepha Hayesa, koji je, pak, bio inspiriran stvarnim događajima u Pennsylvaniji 1952. godine. Glavni lik, koga tumači Humphrey Bogart, je vođa grupe odbjeglih zatvorenika koji upada u kuću situiranog gospodina Hilliarda (čiji lik tumači Fredric March) i zarobljava njega i njegovu porodicu, nastojeći stvoriti privremeno utočište dok im jataci ne dovedu pomoć za nastavak bijega.

*The Desperate Hours* je poznat kao posljednji film u kome je Bogart tumačio negativca, a ulogu je dobio usprkos toga što su producenti ispočetka htjeli Paula Newmana, zvijezdu kazališne verzije. Zbog toga je glavni lik ostario; Bogart je kasnije izjavio da ga je filmu privukla sličnost s likom Dukea Manteeja iz filma ''Okamenjena šuma'' koji mu je omogućio filmsku karijeru. Lik Hilliarda je ispočetka trebao glumiti Spencer Tracy ali on, usprkos prijateljstva s Bogartom,. nije htio dijeliti prvo mjesto na filmskom plakatu. Zbog toga ga zamijenio March, kome je to jedna od najboljih uloga u karijeri.

Film je nedugo poslije premijere postao predmetom tužbe u kojoj je porodica Hills - na kojoj se temelje Hilliardovi - pokušala spriječiti njegovu distribuciju, tvrdeći da je prikaz događaja pogrešan, te "da im je ugrozio privatnost". Spor, u kome je Hillsove zastupao budući predsjednik Richard M. Nixon, završio je u korist studija.

The Desperate Hours je imao dva remakea. U Indiji je 1974. snimljen film *[[36 Ghante]]*, a 1990. je snimljen i hollywoodski remake *[[Desperate Hours]]* u režiji Michaela Cimina.

## Uloge

## Reference

## Vanjske veze
*
The Desperate Hours

**The Desperate Hours** (Časovi ili Sati očaja) se mogu odnositi na:

* ''The Desperate Hours'' (roman), roman iz 1954. koji je napisao Joseph Hayes
** ''The Desperate Hours'' (drama), kazališni komad iz 1955. koji je Joseph Hayes napisao na osnovu vlastitog romana
** ''The Desperate Hours'' (film), film iz 1955. godine, temeljen na romanu i drami
** *[[Desperate Hours]]*, igrani film iz 1990. godine, remake filma iz 1955. godine
* *[[Butterfly on a Wheel]]*, britansko-kanadski igrani film iz 2007. godine, ul. Pierce Brosnan, u Evropi prikazivan kao *Desperate Hours*
* *[[Desperate Hours: An Ambert Alert]]*, kanadski TV-film iz 2008. godine, ul. Tom Berenger
Magnetofon

**Magnetofon** je elektronski uređaj za snimanje i reprodukciju zvuka koji radi na principu magnetizacije trake. Prvi magnetofon je napravio Danac Valdemar Poulsen (Valdemar Poulsen) 1898. godine. Princip rada je praktično isti kao i kod kasnijeg kasetofona.

## Dijelovi
Magnetofon ima elektronski i mehanički dio. Elektronski dio pretvara zvuk u električnu energiju i istu koristi za zapis na magnetsku traku pomoću elektromagnetske glave za pisanje i čitanje. Vrši obrnut proces pri reprodukciji. Mehanički dio s elektromotorom pomjera magnetsku traku naprijed ili natrag dok se na nju zapisuju ili s nje očitavaju podaci.

Dijelovi magnetofona su:
# Glava za reprodukciju
# Glava za snimanje
# Nosači magnetofonske trake
# Traka
# Pojačavač zvuka
# Zvučnik
# Pojačavač mikrofona
# Mikrofon

## Rad
Pri snimanju elektromotor pokreće magnetofonsku traku koja prolazi pored magnetofonske glave. Glava (elektromagnet) prima promjenjive električne signale koje pretvara u promjenjivo magnetsko polje. Ovo izaziva magnetizaciju trake koja prolazi u skladu s trenutnim električnim signalom.

Pri očitavanju proces je obrnut, magnetizirana traka inducira struju u glavi za čitanje (elektromagnetu), a ta struja se dalje pojačava i reproducira u zvučniku.

Traka je plastična s nanijetim feromagnetskim slojem ili rjeđe metalna.

Brzina premotavanja trake je bila standardizovana na 4,75 inča u sekundi za snimanje govora, 9,5 i 19 inča u sekundi. Ređi su bili magnetofoni sa brzinom 4,75 jer je reprodukcija bila lošijeg kvaliteta, samo za snimanje govora, ali je zato bila automatski većeg kapaciteta. Brzina 9,5 se mogla smatrati standardom dok su brži magnetofoni smatrani i korišćeni za profesionalne potrebe.

Kasetofoni koji su se kasnije pojavili imali su brzinu premotavanja trake od 4,75 inča u sekundi.

## Povezano
* Kasetofon

## Vanjske veze

## Literatura
*
We're No Angels (film, 1955)

***We're No Angels*** (naslov preveden kao ***Mi nismo anđeli***) je američka filmska komedija snimljena 1955. u režiji Michaela Curtiza. Radnja se temelji na kazališnom komadu *[[My Three Angels]]* Samuela i Belle Spewack i smještena je u Francusku Gijanu. Protagonisti su trojica zatvorenika koji su pobjegla sa zloglasnog Đavoljeg otoka i privremeno utočište pronašli u kolonijalnom gradiću, gdje se izdaju za kućne majstore.

Godine 1989. je snimljen istoimeni remake u režiji Neila Jordana.

## Uloge

## Reference

## Vanjske veze
*
The Harder They Fall

***The Harder They Fall*** je film noir drama Marka Robsona iz 1956. s Humphreyjem Bogartom u njegovoj posljednjoj ulozi. Lik Eddieja Willisa (Bogart) temeljen je na karijeri boksačkog novinara i promotora Harolda Conrada. Film je temeljen na romanu Budda Schulberga, koji je u scenarij adaptirao Philip Yordan.

## Radnja

Sportski novinar Eddie Willis je slomljen nakon što je izgubio kolumnu u novinama. Unajmljuje ga boksački promotor Nick Benko kao promotora za njegova novog boksača, divovskog i mentalno zaostalog argentinskog boksača zvanog Toro Moreno. Eddie prihvaća posao jer je novac dobar. Iako to Toro ne zna, nekoliko mečeva je namješteno kako bi se javnost zainteresirala. Eddie promovira mečeve ali počinje osjećati krivnju zbog svog posla. Priča dolazi do vrhunca kad Benko dogovara Toru meč s osvetoljubivim prvakom u teškoj kategoriji, meč koji se ne može namjestiti.

## Glumci

* Humphrey Bogart - Eddie Willis
* Rod Steiger - Nick Benko
* Jan Sterling - Beth Willis
* Mike Lane - Toro Moreno
* Edward Andrews - Jim Weyerhause
* Harold Stone - Art Leavitt, TV komentator
 
Boksači koji se pojavljuju u filmu:

* Jersey Joe Walcott
* Max Baer
* Pat Comiskey

## Reference

## Vanjske veze
*
Beat the Devil (film)

***Beat the Devil*** je britanski film snimljen 1953. u režiji Johna Hustona. Temelji se na istoimenom romanu Jamesa Helvicka, a radnja mu je smještena u italijansku luku gdje grupa međusobno suprotstavljenih varalica čeka brod za Keniju gdje će pokušati steći vlasništvo nad zemljištem gdje se nalaze vrijedne naslage urana.

Huston je film zamislio kao parodiju vlastitog filma ''Malteški sokol'', odnosno parodiju film noir žanra uopće. U tu je svrhu angažiran scenarist Truman Capote koji je scenario mijenjao skoro svaki dan. Kritičari su rezultat nazvali "neobičnom mješavinom žanrova", a komercijalni rezultati su bili loši. Kasnije je stekao svojevrsni kult-status kao jedan od prvih primjera campa u hollywoodskim filmovima.

## Reference

## Vanjske veze
* 
*
Battle Circus

**Battle Circus** se može odnositi na:

* ''Battle Circus'' (film), američki igrani film iz 1953. godine; ul. Humphrey Bogart
* Battle Circus (bend), novozelandski progressive rock bend 
** ''Battle Circus'' (album), debitantski album benda
Battle Circus (film)

***Battle Circus*** (naslov preveden kao ***Ratni cirkus***) je američki ratni film snimljen 1953. u režiji Richarda Brooksa. Radnja se događa za vrijeme korejskog rata i prikazuje rat pokretne vojne kirurške bolnice (MASH). Protagonist, čiji lik tumači Humphrey Bogart, je kirurg koji se zaljubi u bolničarku (čiji lik tumači June Allyson).

*Battle Circus* se često navodi kao inspiracija za Altmanov kultni film *[[MASH (1970 film)|MASH]]*, odnosno istoimenu popularnu TV-seriju.

## Uloge
* Hamfri Bogart ... major Džed Veb
* Džun Alison ... poručnica Rut Makgara
* Kinan Vin ... narednik Orvil Stat
* Robert Kit ... potpukovnik Hilari Volters
* Vilijam Kembel ... kapetan Džon Rastford
* Peri Šijan ... poručnik Lorens
* Patriša Tirnan ... poručnica Rouz Ašland

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* 
* Synopsis from American Movie Classics
* Film summary  from the official June Allyson website
In a Lonely Place

***In a Lonely Place*** je američki film noir snimljen 1950. u režiji Nicholasa Raya. Radnja se temelji na istoimenom romanu Dorothy B. Hughes, a protagonist, čiji lik tumači Humphrey Bogart, je propali hollywoodski scenarist upetljan u slučaj ubistva.

Iako ga je kritika pohvalila, doživio je neuspjeh na kino-blagajnama, i smatra se jednim od slabije poznatih naslova u Bogartovoj filmografiji.

## Uloge

## Izvori

## Vanjske veze

* 
* 
* 
* ''In a Lonely Place''  at Film Noir of the Week by Barry Gifford
* ''In a Lonely Place'' article at TCM by Jeff Stafford
* ''In a Lonely Place'' article at Sunset Gun by Kim Morgan
* ''In a Lonely Place'' article at *[[Bright Lights Film Journal]]* by Scott Thill
* ''In a Lonely Place''  article at *Senses of Cinema* by Fiona A. Villella
* ''In a Lonely Place''  film at Crackle (complete and free)
* ''In a Lonely Place'' trailer at YouTube
The Barefoot Contessa

***The Barefoot Contessa*** (naslov preveden kao ***Bosonoga kontesa*** ili ***Bosonoga grofica***) je američki igrani film snimljen 1954. u režiji Josepha L. Mankiewicza. Po žanru je drama, a radnja prikazuje tragičan život fiktivne filmske zvijezde i međunarodnog seks-simbola Marije Vargas (čiji lik tumači Ava Gardner), a kroz sjećanja filmskog režisera i njenog mentora Harryja Dawesa (čiji lik tumači Humphrey Bogart).

Filmski historičari dugo vremena špekuliraju o stvarnoj ličnosti koja je poslužila kao predložak za fiktivnu Mariju Vargas. U tom smislu se najčešće spominje Rita Hayworth.

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
*
Tokyo Joe (film)

***Tokyo Joe*** je američki igrani film snimljen 1949. u režiji Stuarta Hislera. Radnja je smještena u poratni Japan, a naslovni protagonist, čiji lik tumači Humphrey Bogart, je bivši američki pilot i ugostitelj koji se vraća u Tokyo da ponovno preuzme restoran koji je morao napustiti zbog izbijanja drugog svjetskog rata.

Dok su glavne scene snimljene u Columbijinim studijima u SAD, eksterijeri su snimljeni u samom Japanu, pri čemu je filmska ekipa postala prva kojoj su to dozvolile savezničke okupacijske vlasti. Za ulogu gangsterskog bosa Kimure je, pak, angažiran japanski glumac Sessue Hayakawa, koji je bio velika hollywoodska zvijezda u doba nijemog filma, ali 1930-ih bio prisiljen napustiti Hollywood zbog rasizma i japanofobije. Na njegovom angažmanu je inzistirao upravo Bogart, te je ta uloga Hayakawi omogućila da ponovno dobija uloge u hollywoodskim filmovima.

## Uloge
* Hamfri Bogart ... Džozef "Džo" Baret
* Aleksandar Noks ... Mark Landis
* Florens Marli ... Trina Pačinkov Landis
* Sesue Hajakava ... Baron Kimura

## Izvori

## Vanjske veze
* 
*
Dark Passage (film)

***Mračni prolaz*** (eng. *Dark Passage*) je film noir Delmera Davesa iz 1947. s Humphreyjem Bogartom i Lauren Bacall. Film je temeljen na romanu Davida Goodisa. Bio je to treći od četiri filma koje su snimili stvarni životni suputnici Bogart i Bacall.

Glazba Franza Waxmana je ona ista koja je korištena u filmu *[[To Have and Have Not (film)|Imati i nemati]]* (1944.), na kojem je ostao nepotpisan. Ovaj film, kao *Lady in the Lake* godinu ranije, koristi subjektivnu kamermansku tehniku u kojoj gledatelj vidi radnju kroz Bogartove oči. U vrijeme objavljivanja filma, Bogart je bio najplaćeniji holivudski glumac, zarađujući više od 450 tisuća dolara godišnje.

## Lokacije snimanja

Dijelovi filma snimljeni su na lokaciji u San Franciscu, Kalifornija, uključujući scenu s tramvajem. Greška u filmu se javlja kad Bogart sjeda na tramvaj *O'Farrell, Jones, and Hyde* u ulici *Powell*, a silazi na Market Streetu, ruti koja nije postojala sve do deset godina kasnije kad su dvije linije kombinirane u liniju *Powell-Hyde*.

## Radnja

Osuđeni ubojica Vincent Parry (Bogart) pobjegne iz zatvora San Quentin, a sklonište mu pruža Irene Jansen (Bacall), umjetnica koja se zainteresirala za njegov slučaj. Uz pomoć prijateljskog taksista, Sama (Tom D'Andrea), Parry se podvrgava plastičnoj operaciji lica koja će mu omogućiti da se skrije od vlasti i otkrije pravog ubojicu svoje žene. Počinju poteškoće u vezi skrivanja kod Irene jer nju posjećuje Madge Rapf (Agnes Moorehead), pakosna žena čije ga je svjedočenje poslalo u zatvor.

## Uloge

## Vanjske veze

* 
* Film Noir of the Week review
The Two Mrs. Carrolls

***The Two Mrs. Carrolls*** je američki film noir snimljen 1947. u režiji Petera Godfreya. Temelji se na kazališnom komadu Martina Valea, a protagonist, čiji lik tumači Humphrey Bogart, je umjetnik koji započinje ljubavnu vezu sa lijepom ženom (čiji lik tumači Barbara Stanwyck), bez da joj je rekao da je već oženjen.

## Uloge

## Reference

## Vanjske veze
* 
*
Dead Reckoning (film)

***Dead Reckoning*** je američki film noir snimljen 1947. u režiji Johna Cromwella. Protagonist, čiji lik tumači Humphrey Bogart, je američki oficir koji istražuje tajanstvenu smrt ratnog heroja i postepeno otkriva njegovu mračnu prošlost.

## Uloge

## Vanjske veze
* 
* 
*
Alexis Smith

**Aleksis Smit** () (8. jun 1921 - 9. jun 1993) je bila kanadska glumica, najpoznatija po nizu uloga u holivudskim filmovima 1940-ih. 1970-ih je imala zapaženu karijeru na Brodveju.

## Filmografija

## Vanjske veze
*
Lizabeth Scott

**Lizabeth Scott** (29. septembar 1922 – 31. januar 2015) je bila američka glumica i pjevačica najpoznatija po ulogama u film noir ostvarenjima.

## Izvori

## Vanjske veze

* 
* 
* "Lizabeth Scott's Name Really Emma Motzas" - Printed in The Evening Independent, May 21, 1949.
Conflict (film, 1945)

***Conflict*** je američki film noir snimljen 1945. u režiji Curtisa Bernhardta. Protagonist, čiji lik tumači Humphrey Bogart, je muž koji odluči ubiti suprugu zato što se zaljubio u njenu sestru (čiji lik tumači Alexis Smith).

## Uloge

## Izvori

## Vanjske veze
* 
*
Dead End (film, 1937)

***Dead End*** je američki igrani film snimljen 1937. u režiji Williama Wylera. Radnja se temelji na istoimenoj drami Sydneya Kingsleya, i opisuje pustolovine grupe dječaka koji pokušavaju preživjeti na ulicama baveći se kriminalom. Film je poznat kao prvi u kome je nastupila glumačka grupa kasnije poznata kao Dead End Kids.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Velimir Piletić

}}" 
| colspan="2" style="text-align: center; background: lightsteelblue;" | Deo }
|- class="hiddenStructure}" 
| colspan="2" style="text-align: center; font-size: 90%; border-bottom: 1px solid #aaa;" |
|-
| colspan="2" | 
 
|}

**Velimir Velja Piletić** (Beograd, 2. maj 1906 – Pariz, 23. jul 1972) bio je major Jugoslovenske vojske. Tokom Drugog svetskog rata bio je četnički komandant Istočne Srbije, pa zatim komandant Krajinskog korpusa Jugoslovenske vojske u otadžbini.

Posle rata važio je za istaknutog četničkog emigranta.

## Drugi svetski rat

### 1942.

Sredinom 1942. proglašen je za vojvodu krajinskog.

### 1943.

2. januara, general Dragoljub Mihailović šalje Piletiću (pseudonim »Popesku«) preko kapetana Aleksandra Mihajlovića (»Saša«), komandanta Beograda JVuO, depešu sljedeće sadržine:

U avgustu 1943. zbio se incident u selu Crnajki kada su Nemci spalili nekoliko kuća. Četnički potpukovnik Velimir Piletić i britanski majori Eric Greenwood i Jasper Rootham bili su u neposrednoj blizini. Nemci su bili jačine oko 80 ljudi, a Piletićeve trupe znatno nadmoćnije. Piletić je odbio napad iako mu je britanski major Grinvud tražio da interveniše. Šef britanske misije general Armstrong je na sastanku 17. decembra 1943. molio Dražu Mihailovića da ukoliko se ponove slični slučajevi, četnički komandanti dobiju instrukcije da vrše akciju radi zaštite seljaka.

### 1944.

U razgovoru s načelnikom okruga Klujcki-Kladovo januara 1944. izjavljivao je „da je borba protiv komunizma u datom času najvažnija” i da se neće boriti protiv okupatora:

Zapovedao je Homoljskim korpusom JVUO tokom masakra u Drugovcu 29. aprila 1944. godine.

U julu 1944. Krajinski korpus pod Piletićevom komandom u selu Trubarevac kod Sokobanje zaklao je četiri, a prebio šest stanovnika.

## Izvori

## Povezano
* Četnici
* Saradnja četnika sa snagama Osovine u Drugom svetskom ratu‎
Crnogorska narodna vojska

**Crnogorska narodna vojska** može značiti:

* Crnogorska narodna vojska 1879.-1912., regularna oružana sila Kraljevine Crne Gore**
* [[Crnogorska narodna vojska 1942.-1944.]], kvislinška oružana formacija pod zapovjedništvom [[general]]a [[Krsto Popović|Krsta Popovića]]**
* Crnogorska narodna vojska (1945.), kvislinška oružana formacija pod zapovjedništvom Sekule Drljevića
Pasoš Sijera Leonea

**Pasoš Sijera Leonea** je javna putna isprava koja se državljaninu Sijera Leonea izdaje za putovanje i boravak u inostranstvu, kao i za povratak u zemlju.

Za vreme boravka u inostranstvu, putna isprava služi njenom imaocu za dokazivanje identiteta i kao dokaz o državljanstvu.

Pasoš Sijera Leonea se izdaje za neograničen broj putovanja.

Građanima Sijera Leonea je potrebna viza za ulazak u mnoge zemlje.

## Jezici

Pasoš je ispisan francuskim i engleskim jezikom kao i lične informacije nosioca.

### Stranica sa identifikacionim podacima

* Sliku nosilac pasoša
* Tip („P“ za pasoš)
* Kod države
* Serijski broj pasoša
* Prezime i ime nosioca pasoša
* Državljanstvo
* Datum rođenja (DD. MM. GGGG)
* Pol (M za muškarce ili F za žene)
* Mesto rođenja 
* Datum izdavanja (DD. MM. GGGG)
* Potpis nosioca pasoša
* Datum isteka (DD. MM. GGGG)
* Autoritet

## Povezano

* Sijera Leone
181. pešadijska divizija (Nemačka)

**181. pješadijska divizija** Vermahta formirana je tokom decembra 1939. U borbu je uvedena aprila 1940. u Norveškoj. Divizija je ostala u Norveškoj do početka oktobra 1943, kad je prebačena u Jugoslaviju. U početku je bila pod komandom 5. SS korpusa, a od decembra do kraja rata u sastavu 21. armijskog korpusa.

Divizije je kao zadatak imala aktivnu odbranu Crne Gore. U zajednici sa četničkim i crnogorskim nacionalističkim snagama vodila je veći broj operacija protiv snaga NOVJ.

Tokom celog ratnog angažmana divizija je, zbog snaga NOVJ i teškog terena, imala teškoće u održavanju veza sa susednim jedinicama na zapadu i severu. 15. septembra 1944. 21. armijski korpus je u sklopu pomeranja nemačkih snaga potčinjen Armijskoj grupi E. U tom periodu je problem gubljenja veza postao akutan. Tokom oktobra i prve polovine novembra 1944. svi pokušaji divizije da se probije na zapad i poveže sa 5. SS korpusom propali su, pa je 21. korpus bio prisiljen na proboj tokom decembra prema severu pod dramatičnim okolnostima, uz pomoć 22. divizije 91. korpusa.

Od januara 1945. divizija je dobila zadatak odbrane Sarajeva i okoline. Pošto je pretrpela teške gubitke u Sarajevskoj operaciji, divizija se izvlačila na zapad. Zajedno sa glavninom Armijske grupe E, 15. maja 1945. u Sloveniji biula je priunuđena na predaju Jugoslovenskoj armiji.

## Izvori

## Vanjske veze
* '''181. Infanterie-Division''' - Axis History Factbook
They Drive by Night

:*za britanski film iz 1938. godine v. [[They Drive by Night (1938 film)]].*

***Noćni vozači*** (eng. *They Drive by Night*) je film noir Raoula Walsha iz 1940. s Georgeom Raftom, Ann Sheridan, Idom Lupino i Humphreyjem Bogartom.

## Radnja

Joe (Raft) i Paul Fabrini (Bogart) su vozači kamiona koji pokreću svoj mali posao. Nakon što su postali vlasnici male prijevozne tvrtke, Fabrinijevi se konstantno bore s distributerima i rivalima dok pokušavaju ostvariti veći uspjeh sa svojom transportnom kompanijom. Premoreni Paul zaspe za volanom i skrivljuje prometnu nesreću u kojoj gubi jednu ruku. Ogorčen, Paul prelazi preko samosažaljevanja i vraća se na posao kao dispečer za Fabrinijevu kompaniju. U međuvremenu, Joe se udvara lokalnoj konobarici Cassie (Sheridan), ali ga zavodi Lana Carlsen (Lupino), supruga Eda Carlsena (Halea), vlasnika velike prijevozničke tvrtke. Lana, zaljubljena u Joea, ubija svog muža i namješta da izgleda kao samoubojstvo. Nakon toga ponudi Joeu polovicu vlasništva u Carlsenovoj organizaciji. Joe prihvaća, ali odbija Lanine seksualne ponude. To razbješnjuje Lanu koja optužuje Joea za Carlsenovo ubojstvo.

## Glumci
* George Raft - Joe Fabrini
* Ann Sheridan - Cassie Hartley
* Ida Lupino - Lana Carlsen
* Humphrey Bogart - Paul Fabrini
* Gale Page - Pearl Fabrini
* Alan Hale - Ed J. Carlsen
* Roscoe Karns - 'Irac' McGurn
* John Litel - Harry McNamara
* George Tobias - George Rondolos

## Vanjske veze
* 
* Filmovi Raoula Walsha