open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Toksikologija

**Toksikologija** (od grčkih reči *toksikon* i *logos*) je nauka o nepovoljnim uticajima hemikalija na žive organizme. Ona proučava simptome, mehanizme, lečenje i otkrivanje biološkog trovanja – posebno trovanja ljudi. Glavni kriterijum toksičnosti hemikalije je doza, to jest stepen izlaganja supstanci. Može se reći da su skoro sve supstance toksične pod određenim uslovima. Paracelzus, otac moderne toksikologije je rekao da „doza određuje otrov“.

Mnoge supstance koje se smatraju otrovima su toksične samo indirektno. Metanol, je primer, jer sam po sebi nije toksičan, ali se u jetri hemijskim putem pretvara u formaldehid, koji je otrovan. Mnogi molekuli lekova u jetri postaju toksični – dobar primer je acetominofen (paracetamol), posebno u prisustvu alkohola. Genetski varijabilitet određenih enzima jetre čini da se toksičnost određenih jedinjenja razlikuje od pojedinca do pojedinca. Kako zadaci postavljeni pred određeni enzim jetre mogu da indukuju aktivnost u drugom, mnogi molekuli postaju toksični samo u kombinaciji sa drugim molekulima. Skup aktivnosti kojima je zaokupljen veliki broj toksikologa uključuje izučavanje koji enzimi jetre pretvaraju molekul u otrov, šta su toksični proizvodi ove konverzije i pod kojim uslovima i u kojim pojedincima se ova konverzija odigrava.

Termin LD50 se odnosi na dozu toksične supstance koja ubija 50 procenata test-populacije (obično pacova ili drugih surogata kada se test tiče toksičnosti za ljude). LD50 procene kod životinja su prestale da se koriste 1991. godine, i nisu više neophodne za regulatorne podatke kao deo pred kliničkog razvoja.

Termin višestruka hemijska osetljivost je kontroverzna dijagnoza koje indicira da osoba pati od alergijskih simptoma koje uzrokuju količine hemikalija iz okruženja u tragovima.

Izraz toksikologija ne treba mešati sa izrazom toksinologija. Toksinologija je specijalizovana oblast toksikologije koja se bavi biološkim toksinima, poput zmijskih otrova ili otrovnih biljaka.

## Literatura
* Amdur MO, Doull J, Klaassen, CD. 1993. Cassarett and Doull's Toxicology: The Basic Science of Poisons. New York: McGraw-Hill, Inc.
Lewis M. Gash MDD

## Vanjske veze
* Agencija za registar toksičnih supstanci i bolesti (''ATSDR'')
* Toksikološko društvo: http://www.toxicology.org
* Američki toksikološki koledž: http://www.actox.org

## Povezano
* in vitro toksikologija
* zagađenje 
* toksičnost
Manhattan

**Manhattan** je otok i gradska oblast grada New Yorka, istoimene savezne države u Sjedinjenim Američkim Državama. Okružen je rijekama Hudson i East River. 
Manhattan ima 1,537,195 stanovnika, ali je najmanja gradska oblast grada New Yorka sa površinom od 61,4 km² (23,7 mi²), zbog čega ima najveću gustinu naseljenosti od čak 25.800 st/km², odnosno 66.900 st/mi². 

Na Manhattanu se nalazi glavna uprava grada New Yorka, odnosno gradska vijećnica i općinski sud New York, te je Manhattan ujedno i centralna gradska oblast grada New Yorka. Zbog toga se u zvaničnim dokumentima zove samo New York, što nije slučaj za ostale četiri gradske oblasti grada New Yorka, koje se koriste svojim izvornim imenima tj. Queens, Brooklyn, The Bronx, i Staten Island.

## Vanjske veze
Queens

**Queens** je jedna od pet gradskih četvrti New Yorka i centar istoimenog okruga.

Četvrt se nalazi na zapadnom dijelu Long Islanda, na prostoru od 461,7 km².

Queens je etnički najraznovrsniji okrug u SAD-u, te jedna od najraznovrsnijih na svijetu.

## Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 2,230.722 stanovnika, što je 1.343 (0,1%) stanovnika više nego 2000. godine.

## Reference
Staten Island

**Staten Island** je jedna od pet gradskih oblasti New Yorka, koja se nalazi na istoimenom otoku i prostire se na području **okruga Richmond**.

Do godine 1975. oblast se zvala **gradska oblast Richmond**. Na 265 km kvadratnih živi 460 000 stanovnika.

S Brooklynom ga povezuje viseći most Verrazano, a do Manhattana vozi trajekt. Svojevremeno su ovdje živjeli Indijanci Aquehonga, ogranak plemena Raritan.
Kuće, ne zatvori

**Kuće, ne zatvori** () je volonterska organizacija koja se bori za smeštaj direktnom akcijom i svim raspoloživim sredstvima. Cilj im je da "okončaju beskućništvo i ukinu zatvorski industrijski kompleks". Imaju tri ogranka u Bostonu, San Francisku i Vašingtonu.

1992. Kuće, ne zatvori su započeli stvaranje skvoterskog pokreta u San Francisku koji bi obezbedio smeštaj beskućnicima i do sada su smestili hiljade ljudi u skvotove koji su trajali od jedne noći do šest godina. Na vrhuncu pokreta, bilo je oko 500 ljudi koji su skvotirali širom grada, a otvarali su između jedne i šest zgrada nedeljno. Ukupno je useljeno oko 500 kuća, od kojih je 95% trajalo u proseku 6 meseci. Najduže su trajali skvotovi čiji su vlasnici iz drugog grada.

*“Skvotiranje je oblik građanske neposlušnosti. Ono može biti pitanje života i smrti za nekog ko je beskućnik.”* – kaže Ted Guliksen, osnivač "Homes Not Jails".

## Vanjske veze
* Homes Not Jails
Bronx

**Bronx** je jedan od pet gradskih četvrti New Yorka i centar istoimenog okruga.

Bronx je smješten južno od okruga Westchester i jedina je koja se nalazi na kopnenom dijelu grada New Yorka, (ostale 4 su otočne).
Bronx je dobio ime po Bronckovim farmama duž rijeke Harlem, nazvanim po ranom kolonistu iz 1641. godine Jonas Jonson Broncku ili točnije Jonas Jonasson Bronk, švedsko - nizozemskom pomorcu. Ovo područje engleski i nizozemski kolonisti nazivali su "Bronck's Land", današnji Mott Haven (Vidi kartu ).

## Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 1.385.108 stanovnika, što je 52.458 (3,9%) stanovnika više nego 2000. godine.

## Reference
Danas

**Danas** ima više značenja:

; Izdavaštvo
* *[[Danas (dnevnik)|Danas]]*, srpski dnevnik što u Beogradu izlazi od 9. juna 1997.
* *[[Danas (tjednik)|Danas]]*, jugoslavenski politički tjednik što je u Zagrebu izlazio od veljače 1982. do lipnja 1992. 
* *[[Danas (časopis)|Danas]]*, jugoslavenski književni časopis što je kao mjesečnik izlazio u Beogradu od 1. januara do 1. maja 1934.

; Ljudi
* Danas Andriulionis (1951), litavski slikar
* Jorgos Danas (1991), grčki košarkaš
* Danas Pozniakas (1939–2005), litavski amaterski boksač
* Danas Rapšys (1995), litavski plivač

; Ostalo
* Danas (tajfun), tropski ciklon što se u sjeverozapadnom dijelu Pacifika razvio 2001., 2007. i 2013.
* *[[Dictionary of American Naval Aviation Squadrons|DANAS]]*, akronim od *Dictionary of American Naval Aviation Squadrons*
Kampanja za besplatno obrazovanje

**Kampanja za besplatno obrazovanje** je vođena u jesen 2003. godine. Samostalno ju je započelo 12 studenata BU, a jedina studentska organizacija koja je od početka podržala kampanju bila je Studentska unija Filozofskog fakulteta. Kampanja se sastojala od deljenja letaka i biltena, organizovanja protesnih zborova i tribina po fakultetima, gostovanja na radio emisijama, ispisivanja grafita i slično. Sastanci su u početku održavani u prostorijama Studentske unije Srbije (SUS), ali kada je kampanja za besplatno obrazovanje zatražila od SUS da joj stavi resurse na raspolaganje, umesto toga je izbačena iz prostorija. Nakon izbacivanja iz prostorija SUS-a, oslabljena kampanja za besplatno obrazovanje se jednim delom seli u skvot Rebel Haus u Dobračinoj ulici, a sastanci se održavaju i po praznim slušaonicama raznih fakulteta.

Ubrzo posle toga dolazi do podela i kampanju preuzimaju studenti bliski PUD Dositej Obradović, koji su nastavili da vode kampanju, formalno, do danas.

## Vanjske veze
* Zašto obrazovanje mora da bude besplatno? (letak koji je deljen prilikom kampanje)
Studentska unija Srbije

**Studentska unija Srbije** ili **SUS** je nacionalna studentska organizacija Srbije osnovana u novembru 1998. godine. Trenutno okuplja preko 60 studentskih unija u Srbiji sa državnih i privatnih fakulteta. Ovo je jedina organizacija te vrste u Srbiji i jedina međunarodno priznata organizacija studenata iz Srbije.

## Nastanak unije

Prva studentska unija u Srbiji nastala je 1992. godine na Pravnom fakultetu u Beogradu i tada se rađaju prve želje za osnivanjem prave nezavisne studentske organizacije. Od 1992. godine godine broj studentskih unija je naglo rastao. Postojala je želja i velika potreba da se one povežu radi zajedničke saradnje, kordinacije i jačanja studentskih organizacija u Srbiji. Kao rezultat, novembara 1998. godine, nastala je Studentska unija Srbije kao „kišobran“ koji obejdinjuje sve studentske unije u Srbiji.

## O uniji

Studentska unija se bavi zaštitom prava i zastupanjem interesa studenata, ali i drugim akcijama od šireg društvenog značaja, promocijom tolerantnosti, demokratskih vrednosti i podrškom reformama u svim društvenim oblastima. Ovo obuhvata čitav niz aktivnosti usmerenih na: viši kvalitet i reformu koncepta nastave i ispita, bolje uslove studiranja, posebne popuste za studente.
SUS je članica Evropske studentske unije - ESU, kao i jedna od osnivača Studentske mreže jugoistočne Evrope - SEI.

## Organizaciona struktura

Unijom upravlja upravni odbor, a tekuće aktivnosti sprovodi izvršni odbor. Skupština unije, koju čine svi članovi unije, prostom većinom bira članove upravnog i izvršnog odbora. Rad ove organizacije regulisan je statutom.

## Trenutni sastav upravnog i izvršnog odbora

Upravni odbor:
1. Bojan Vojinović (predsednik upravnog odbora i Studentske unije Srbije)
2. Sanja Kljajić
3. Danijel Živanović

## Vanjske veze
* Studentska unija Srbije
Slavija (Beograd)

**Trg Slavija** obuhvata prostor između ulica Kralja Milana, Beogradske, Makenzijeve, Svetosavske, Bulevara JNA, Deligradske i Nemanjine.

Ovaj trg sve do osamdesetih godina 19. veka bio je baruština gde su Beograđani išli u lov na divlje patke. Kada je Škot Frensis Makenzi, poznat kao predstavnik Britanskog i inostranog biblijskog društva i poslovan čovek, kupio veliki prostor iznad današnjeg trga i isparcelisao ga radi prodaje, počelo je i njegovo formiranje. Makenzi je ubrzo sebi podigao kuću na Slaviji (na mestu nekadašnjeg bioskopa "Slavija"), koja je 1910. pretvorena u Socijalistički narodni dom, stecište radničkog pokreta.

Ostale omanje zgrade na uglu ulice Kralja Milana i Trga, u kojima su se nalazile poznate kafane "Tri seljaka" i "Rudničanin", srušene su pred Drugi svetski rat i u toku rata. Godine 1962. podignut je moderan hotel "Slavija", koji je docnije dograđen. Zvaničan naziv trga je Trg Dimitrija Tucovića.
Sutomore

**Sutomore** je gradsko naselje u opštini Bar u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 1827 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1123 stanovnika).

Sutomore se može podjeliti na tri dijela: *Polje* gdje živi veći dio žitelja koje je smješteno na istočnom dijelu Spičanskog polja, *obalu* koja obuhvata 2&nbsp;km šetališta uz plažu i okolna naselja (Rutke, Brca, Nehaj, Mišići, Pristan...). Glavna ulica spaja obalu i polje i u njoj se nalaze škola, vrtić, pošta i dom zdravlja.

## Historija
U Spič, region u kojem se danas nalaze Sutomore i Čanj, prvi doseljenici su stigli u XVI vijeku. Od XVIII vijeka u Spiču se nalaze dva velika vinograda: na Spičanskom Polju i u Brcama. Ovo su bili najveći vinogradi na primorju. Grad Sutomore je nastao 1882. godine kada su izgrađene prve kuće na samoj obali.

## Turizam

Početkom avgusta Sutomore ostvaruje preko 10.000 noćenja dnevno. Ovolika posjećenost privlači mlade ljude. Na šetalištu je veliki broj kafića sa živom svirkom. Kafići su smješteni na terasama koje se nalaze uz samu plažu. Terase od morskih talasa štiti kameni zid.

## Demografija
U naselju Sutomore živi 1409 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 38,4 godina (37,8 kod muškaraca i 39,1 kod žena). U naselju ima 649 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,80.

Stanovništvo u ovom naselju veoma je heterogeno, a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.

## Reference


## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain) 
* Sutomore turistički vodič
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Hardcore punk

**Hardkor** ( – tvrdo jezgro) pravac u pank muzici nastao krajem 1970-ih i početkom 1980-ih. Javlja se u Severnoj Americi kao reakcija na komercijalizaciju panka i predstavlja njegov ekstremniji i siroviji oblik. Hardkor muziku karakterišu jednostavnost, brzina i urlajući vokali. Punu ekspanziju doživljava početkom 1980-ih i traje do ranih 1990-ih, kada posustaje pred nadolazećim grandž pokretom.

## Scena

U SAD su postojale dve velike scene, koje su delovale nezavisno, jedna u Los Anđelesu (LA) i druga u Njujorku, a postojalo je i više malih scena širom Amerike.

Vodeći na LA sceni je bio band Blek Fleg (Black Flag) . U ovom bendu svoju karijeru je počeo Henry Rolins. Iza ovog benda ostalo je nekoliko značajnih albuma: Damaged, First Four Years i kompilacija Wasted...Again. Black Flag je bend znacajan i po tome što je osnovao čuvenu izdavačku kuću SST. Neki od poznatijih bendova LA scene su i Bad Religion i The Circle Jerks.

Njujoršku scenu karakterisao je malo drugačiji zvuk, čvršći i otvoreniji za druge uticaje. Sa ove scene vredi istaći bend Bad Brains, koji je kombinovao hardkor sa regaeom i dabom. Neki od poznatijih bendova njujorške scene su i Sick Of It All i Agnostic Front.

Najznačajnija mala hardkor scena vezana je za Vašington, a ključni čovek je bio Ajan Mekej (Ian MacKaye), lider sastava Minor Threat i Fugazi, koji je svoj veliki ugled obezbedio oštrim i eksplicitnim tekstovima i sjajnim melodijama. Fugazi postoje i danas i prave odličnu muziku, mada se njihov zvuk dosta pomerio od hardkora ka post-roku. Mekej je osnovao izdavačku kuću Dischord, čija je politika i danas da objavljuje albume samo lokalnih bendova i da maloprodajna cena diska ne sme prelaziti sedam dolara.

Znacaj vašingtonske hardkor scene kulminirao je letom revolucije, kojim je proklamovan poznati strejt edž (straight-edge) pokret. Pripadnici pokreta, uglavnom pankeri, zalagali su se za zivot bez veštačkih stimulansa i oslobađanje energije na svakodnevnim koncertima. Pripadnici pokreta su imali jasan politički stav -suprotstavljali su se svakoj eksploataciji i gušenju sloboda.

Hardkor je u međuvremenu evoluirano, a današnja hardkor muzika je dosta različita od onoga što se 1980-ih zvalo hardkorom.

## Vanjske veze

* Nastanak hardkora
Blauwe Aanslag

**De Blauwe Aanslag** je bio skvot u Hagu u bivšim prostorijama porezne uprave, koji je postojao od 1980. do 2003. Ime u prevodu označava plave papire koji se popunjavaju na kraju godine za povratak poreza. 

Skvoteri su se gradskim većem bili dogovorili da se mesto renovira i legalizuje i da skvoteri ostanu da žive tamo. Ipak, planovi su promenjeni 1995. kada je veće odlučilo da se zgrada ruši zarad puta koji bi prolazio tuda. Posle mnogo uspelih zaustavljanja rušenja, skvotere je na kraju izbacila specijalna policija 3. oktobra 2003. 

Blauwe Aanslag je bio prvi dom slobodnog radija Tonka, koji još uvek postoji.

## Vanjske veze

* Stari sajt Blauwe Aanslag 
* Radio Tonka
Centro Popolare Autogestito

**Centro Popolare Autogestito** (narodni samoupravni centar, skraćeno **CPA**), je socijalni centar u južnoj Firenci skvotiran 1989. godine i od tada se tamo održavaju muzički koncerti i politička i javna dešavanja (protiv represije, fašizma i rasizma). Ovaj ogroman skvot omogućuje prostor rege, ska i alternativnih bendovima, a takođe se prave i tehno žurke. Često im gostuju bendovi sa raznih krajeva Evrope i sveta, a gostovanje se jednostavno dogovara putem imejla.

U CPA se, pored kulturnog i umetničkog centra, nalazi još i teretana, bioskop, biblioteka, haklab, skejt park, pozorište i jeftina menza, besplatan hostel sa mestom za kampovanje, i utočište za ljude izvan zemalja EU koji nemaju gde da odu. 

## Vanjske veze
* Centro Popolare Autogestito
DžKC

**DžKC** (Džepni kulturni centar) je bio skvotirani kafić u Beogradu u ulici Kralja Milutina. Ime je parodija na SKC. Ovaj skvot je bio kafić u sklopu velike zgrade sa još dva skvota pored. Zgrada je imala i dvorište koje je bilo veoma korisno. Mnogi gosti su više vremena provodili u dvorištu, naročito po letnjim danima. DžKC je iznutra bio oblepljen raznim posterima, umetničkim fotografijama i plakatima sa najavama koncerata. 

## Pozicija skvota
Ovaj skvot (kafić) je bio veoma posećen. Jedan od razloga je bila njegova dobra pozicija - centar grada Beograda. Pored njega se nalazio KUDRUC sa jedne strane i romski dečji skvot sa druge. 

## Zatvaranje skvota
U aprilu 2006. godine vlasti su obavestile osnivače skvota da će srušiti skvot. 3. aprila 2006. godine je organizovana oproštajna žurka i skvot je ubrzo srušen.

## Vanjske veze
* Kontrapunkt.info - članak o DžKC-u
Hardcore

**Hardcore** (engleski: *tvrda jezgra*) je izraz koji može označavati više pojmova:

### Muzički Stilovi
* Hardcore punk, teža, brža verzija punk rocka
** Post-hardcore, varijanta hardcore punka.
** Melodic hardcore, podžanr hardcorea koji se više temelji na melodiji nego tradicionalni hardcore

### Albumi
* *[[Hard Core]]*, debitatntski album Lil' Kim iz 1996.
* Hardcore (album), album Daddy Freddya iz 2004.
* *[[Hardcore '81]]*, album D.O.A. iz 1981.
* *Hardcore*, album Neophyte iz 1997.

## Hrvanje
* Hardcore hrvanje, stil profesionalnog hrvanja

## Pornografija
* Hardcore pornografija, oblik pornografije koji sadrži eksplicitnu/nesimuliranu seksualnu aktivnost

## Film i televizija
* ''Hardcore'' (film), američki film iz 1979. godine u režiji Paula Schradera s George C. Scottom u glavnoj ulozi

## Stripovi
* Hardcore (strip) negativac u univerzumu Marvel Comicsa.
Ska

**Ska** je oblik jamajkanske muzike koji spaja elemente menta, calypsa, američkog jazza i rhythm & bluesa. 

Nastao je na Jamajci, 1950-ih, i bio je prethodnik rocksteady i reggae muzici. Ska je bio muzika rude boysa, ali je također bio popularan kod modsa i skinheada. Umjetnici poput Symaripa, Laurela Aitkina, Desmond Dekkera i The Pioneersa su ciljali na te skupine još u 1960im. 

Muzički historičari dijele ska u tri vala. Ska je također postao popularan u Engleskoj u kasnim 1970im i ranim 1980im kao i u Americi 1990-ih.

## Vanjske veze

* Početci ska, reggae i dub muzike 
* Organic Music  Historija ska rocksteady muzike
* Skahoo Ska tražilica
* Ska FAQ odgovori o ska-u
* 4th Wave  Toronto Ska zine
* Turn Up the Ska!  Streaming Ska radio
* Ska Jerk  Ska i rocksteady povijest, lyricsi i ostalo
EKH

**EKH** se može odnositi na:
* Elkhart (Amtrakova stranica), američka željeznička stanica s kodom EKH.
* Ernst-Kirchweger-Haus, zgrada u Beču
* Eliza Kelly Hall, zgrada na kampusu Clarke Collegea u gradu Dubuque u Iowi (SAD)
Grande Hotel Beira

**Grande Hotel Beira** je bio luksuzni hotel u Beiri, u Mozambiku, koji je bio otvoren od 1952. do 1963. Zatvoren je zbog portugalskog kolonijalnog rata, kada je postao izbeglički kamp. Danas u hotelu živi oko 1.000 skvotera.

## Istorijat
Kada je hotel otvoren 1952. proglašen je “ponosom Afrike” i bio je naširoko poznat kao najveći i najizvrsniji hotel na kontinentu. Bio je popularna destinacija za bogate Portugalce i Britance. Samo 9 godina nakon otvaranja, hotel je zatvoren zbog građanskih nemira izazvanih portugalskim ratom. Oko 3000 ljudi je našlo utočište u hotelu tokom rata, opirući se svim pokušajima vlasti da ih isele.

## Danas
Novinar Florijan Plavek je posetio hotel u julu 2006. o čemu je napisao članak za austrijski Kurir. Izveštava da je sve od dragocenosti poharano, uključujući i mermerne i keramičke pločice iz kupatila, parkete i brodske podove, kade i lavaboe. Nekadašnji bazen sada služi za skupljanje vode za pranje odeće, a bar pored bazena za vršenje nužde. Zgrada hotela je oštećena na nekoliko mesta, krov prokišnajva a drveće je počelo da raste sa terasa. I u takvim uslovima, zgrada i dalje pruža krov nad glavom stotinama najsiromašnijh porodica Beire.

## Vanjske veze

* Utisci skorašnjih posetilaca, sa fotografijama (engleski)
* Galerija fotografija, starih i novih (portugalski)
Can Masdeu

**Kan Masdeu** () je socijalni centar u dolini San Genisa, na obodu Barselone. Nastao je decembra 2001. kada je međunarodna grupa aktivista skvotirala napušteni prostor i zemlju oko njega, koju obrađuju zajedno sa komšijama. Zgrada je veoma stara, neki delovi su izgrađeni u 17. veku, a u 20. veku je bila bolnica za obolele od lepre, što je glavni razlog da je stajala napuštena 53 godine. 

Prostor je vremenom zaživeo i 2006. godine, preko 25 ljudi živi u kući. Učestvovanje u zajednici podrazumeva dvonedeljne sastanke, obrađivanje organske bašte, kućne poslove, zajedničko spremanje obroka i svaki član daje 25 eura mesečno za troškove. 

Često organizuju javne manifestacije protiv rata, genetski modifikovane hrane, špekulacije nekretninama i protiv G8. Zalažu se za korišćenje prirodnih izvora energije, i neki njihovi projekti su solarno kuvalo, solarni kolektor, pravljenje komposta i radionica za bicikle. 

## Vanjske veze

* Can Masdeu
Can Pasqual

**Kan Paskal** (*Can Pasqual*), samoodrživi socijalni centar, je skvotirana farma na Koljseroli, planini pored Barselone, Španija. 

Mesto je naseljeno decembra 1996. od strane grupe ljudi koji veruju u samoodrživost, organsko uzgajanje (permakulturu), skvotiranje i nepokoravanje sistemu. Od tada su se mnoge grupe pridružile Kan Paskalu stvarajući mrežu kreativnog otpora: ženske grupe, drugi skvoteri, anarhisti, antimilitaristi i ostali. Stalno se održavaju radionice, sastanci i diskusije na teme ekonomske globalizacije, čistih energija i alternative automobilskom transportu. Prave makrobiotičke hlebove za sebe i za druge socijalne centre u Barseloni. 

Učestvovali su u drugom zapatističkom okupljanju protiv neoliberalizma i za čovečanstvo, jula 1997. godine, gde su držali diskusije o alternativnim ekonomijama.

## Vanjske veze
* Can Pasqual
Kulturni centar Karlo Rojc

**Karlo Rojc**, kolokvijalno ***Rojc***, bivša kasarna JNA (dobila naziv po narodnom heroji Karlu Rojcu), je skvot i multimedijalni centar u Puli, u Hrvatskoj. Zgradu koriste razna udruženja i muzičke grupe, a klubovi su često mesto okupljanja pulskih ljubitelja alternativne muzike.

Bivša kasarna Karlo Rojc je najveći i najdugovečniji skvot U Hrvatskoj. Postoji od 1991. kada se JNA povlači a prostor polako počinju da naseljavaju šarene skupine bendova, aktivista, umetnika, manjina, udruženja i pojedinaca koji tu nalaze mesto za rad, organizovanje, hakovanje – ukratko, autonomno područje za proizvodnju sopstvene kulture. Danas je Rojc multikulturalni društveni centar kojim autonomno upravljaju njegovi korisnici/ce i u kom se nalazi 70 udruženja od kojih je većina aktivna. Među njima su i Monteparadiso, Metamedija, Udruga igrača bilijara, Udruga hrvatskih veterana domovinskog rata, Udruga Bošnjaka branitelja, udruženja Srba, Makedonaca, Roma, Mađara, aerobik, ritmička gimnastika, borilačke veštine (karate, itd.), joga, INat kazalište, Zelena Istra, invalidi, plesači Zaro... Imaju i haklab u kom koriste isključivo GNU/Linux i slobodan softver. U manifestu "Rojca" stoji da se oni protive bilo kakvom obliku nacionalizma, seksizma, homofobije i nasilja, a zalažu se za solidarno društvo bez privilegovanih i diskriminisanih.

Prostor se nalazi u centru Pule, u ulici Gajeva 3, a površine je oko 20.000 kvadratnih metara, zajedno s pet hektara okolnog zemljišta. Do sada je oslikano više od 4.000 kvadratnih metara hodnika te hodanjem prostorom se prolazi kroz rad 60-ak umetnika, tako da »Rojc« sve više nalikuje galeriji.

Rojc, uz mnoge strance i namernike, posećuju i mladi i sve druge starosne skupine Pule. Svake godine mesto je održavanja festivala pank-rok muzike, dok su manji koncerti česti i tokom cele godinu.

## Povijest zgrade Karla Rojca
* 1849. - danski admiral austrogarske ratne mornarice Hans Birch Dahlerupp odabrao je Pulu kao bazu za austrougarsku mornaricu
* 1866. - 1870. period gradnje kompleksa
* 1870. - 1918. pomorska škola austrougarske mornarice *K.u.K. Marine Maschinenschule*
* 1918. - 1938. pomorska škola talijanske mornarice
* 1938. - 1945. kasarna talijanske vojske za vrijeme Mussolinija
* 1947. - 1972. pomorska škola jugoslavenske ratne mornarice
* 1973. - 1990. kasarna jugoslavenske ratne mornarice
* 1991. - 1997. izbjeglički kamp
* 1998. do danas kulturni centar

## Vanjske veze
* Rojc net 
* Monteparadiso 
* Monteparadiso haklab
Ernst-Kirchweger-Haus

**EKH** (*Ernst Kirchweger Haus* – Kuća Ernsta Kirhvegera) je zgrada u Beču, koja je 23. juna 1990. skvotirana i pretvorena u međunarodni, multikulturni, antifašistički centar, koji udomljuje emigrante, izbeglice, lokalne aktiviste i političke grupe. 

Zgrada je izgrađena 1920-ih kao škola za radnice i radnike iz Češke i Slovačke. 1945. prelazi u vlasništvo Komunističke partije Austrije. U vreme kada su je zauzeli autonomeni i turski aktivisti, veći deo zgrade je već godinama bio van upotrebe. Kuća je nazvana po antifašisti i preživelom logorašu Ernstu Kirhvageru, koji je ubijen 1965. godine tokom demonstracija protiv neo-nacističkog profesora Tarasa Borodajkeviča, bivšeg člana NSDAP.

2004. je vlasnik kuće, Komunistička partija Austrije, prodala EKH agenciji za trgovinu nekretninama. Skvoterima je pretilo iseljenje, ali posle mnogo protesta i akcija, agencija je prodala zgradu bečkoj opštini jula 2005. i pretnja iseljenjem je, za sada, prošla. 

U EKH-u se nalaze mnoge nezavisne i autonomne organizacije i inicijative, među kojima i organizacija za pružanje utočišta emigrantima, infošop, javna biblioteka i arhiv, muzički studio, krovna organizacija za grupe iz bivše jugoslavije i udruženje turskih radnika. Često se održavaju koncerti, diskusije i tribine. Ljudi sa svih strana sveta žive u kući. 

EKH definiše sebe kao “mesto diskusije, informisanja i otpora protiv dominantnih uslova života nedostojnih života, ovde i svuda”. 

## Projekti

* Arhiv društvenih pokreta
* Radionica za bicikle
* Udruženje turskih radnika i omladine u Austriji
* Besplatne konsultacije za azilante i emigrante
* Besplatan privremeni smeštaj za izbeglice
* Ženske grupe i radionice
* Domaćice (Hausfrauen)
* Infomaden (infošop)
* Kvir grupa
* Rechtshilfebeisl (pank grupa protiv represije) 
* Rosa Antifa (lokalna antifašistička grupa)
* Udruženje za audio-vizuelno samoodređenje
* Narodna biblioteka
* Narodno pozorište "Volxtheater Favoriten"

## Slogani

* Zemlja onima koji je obrađuju.
* Sredstva za rad onima koji ih koriste.
* Kuće onima koji u njima žive. 

## Vanjske veze

* Sajt EKH
* Protesti protiv iseljenja EKH
Kulturzentrum Reithalle

**Kulturzentrum Reithalle** je autonomni omladinski centar u Bernu, Švajcarska, smešten u nekadašnjoj zgradi konjičke škole, u kome se održavaju koncerti, filmovi, pozorišne predstave, izvedbe, izložbe, književne večeri, itd.

Konjička škola je izgrađena 1897. a posle nekoliko decenija, kada su automobili, polako ali sigurno, zanemili konje, pretvorena je u skladište.

Tokom omladinskih nemira u Švajcarskoj 1980. se prostor prvi put pominje kao autonomni omladinski centar. 1981. ju je zauzela pobunjena omladina i koristila za sastanke. 1982. su vlasti silom iselile omladinu.

U nedostatku mesta za dešavanja i kulturna izražavanja, tokom 1980-ih je omladina u Bernu zauzimala prazne građevine na jedno veče i pravila u njima svirke i žurke. 27. oktobra 1987. je stara konjička škola prvi put ponovo okupirana za jedno veče.

2005. Kulturni centar “Reithalle” prvi put zvanično potpisuje ugovor o zakupu. 2006. je u njoj održan prvi Antifašistički festival.

## Vanjske veze

* Kulturzentrum Reithalle
* Antifašistički festival
Molino (socijalni centar)

**Molino** je ime skvotiranog samoupravnog socijalnog centra (*Centro Sociale Occupato Autogestito*), koji se nalazi u bivšoj gradskoj klanici u švajcarskom gradu Lugano.

Zauzimanju je prethodilo četrdeset godina zahtevanja od grada da im obezbedi autonomni prostor za kulturno-društvene aktivnosti. Iako prvi zahtevi sežu još u 1960-te godine, aktivisti nikada nisu dobili konkretan odgovor od gradskih vlasti. Početkom 1990-ih stvaraju Grupu za društveno-kulturnu samouravu, čiji je cilj iznalaženje javnog prostora.

1996. podstaknuti zapatističkim ustankom, osnovaju kolektiv Antagonistička istina i ubrzo zatim, 12. oktobra iste godine, aktivisti skvotiraju prostor za socijalni centar. 1997. izbija požar u kome je izgoreo veći deo društvenog centra, ali na sreću, svih 200 ljudi unutra, uspevaju da se spasu.

Posle požara, Molino se, zahvaljujući dogovoru sa gradskom vladom, premešta u drugi prostor, gde ostaje narednih pet godina. U tom periodu je nastalo na desetine inicijativa i radnih grupa, poput imigrantske, ženske, zapatističke, azilantske, za meditaciju, časopis, internet, zadrugu i slično. 18. oktobra 2004, odred specijalaca, po naređenju gradske vlasti, rastura socijalni centar.

Samoupravljači su se ponovo našli u situaciji bez prostora, i ponovo nekoliko meseci zahtevaju prostor i organizuju par protesnih manifestacija. Na kraju, suočena sa pretnjom demonstracijama za novogodišnje praznike, gradska vlada im daje prostor bivše klanice, kao privremeno rešenje. Skvoteri ubrzo preuređuju prostor i otvaraju info-šop, prostor za svirke, bioskop, atelje, radionice, kancelarije, računarski centar, laboratoriju, kafić i menzu.

Iako organizuje besplatne filmske projekcije, jeftine koncerte i dele besplatnu hranu najugroženijima svaki dan, nikada nisu dobili prizanje od gradskih vlasti, koji nastavljaju da ignorišu njihovo iskustvo. Inače, njihova celokupna struktura je potpuno samofinansirajuća i funkcioniše jedino zahvaljujući upornosti stotina aktivista.

## Povezano
* Skvotiranje u Italiji
* Centro Popolare Autogestito
* Leonkavalo

## Vanjske veze
* Sajt socijalnog centra Molino
Navalkejigo

**Navalkehigo** () je selo u Španiji udaljeno oko 50&nbsp;km od Madrida. Iako postoji još od 12. veka, od kraja šezdesetih je potpuno napušteno.

Godine 1998. grupa ljudi zauzima prvu kuću, na vrhu naselja, a kasnije zauzimaju i neke kuće u naselju. Malo po malo, 1999. nekoliko kuća je osposobljeno kao i crkva iz 12. veka koja se koristi za kulturna dešavanja zajednice.

Trenutno u Navalkehigu postoji 9 skvotiranih kuća u kojima živi između 15 do 25 osoba, i mnogi putnici namernici, kao i česti gosti. U Navalkehigu se održavaju koncerti mnogih bendova, a 16.aprila 2005. je održan i Festival samouprave.

U Španiji postoji pokret neoruralizma koji odbacuje društvene strukture velikih gradova i pokušava da uspostavi sistem skupština malih ruralnih zajednica, koje žive u harmoniji sa prirodom.

## Vanjske veze
* Navalkejigo sajt 
* Neoruralizam i Navalkejigo slike
* Najava festivala samouprave u Navalkejigu
Rampart socijalni centar

**RampART** je skvotirani socijalni centar u oblasti Vajtčepel u Istočnom Londonu. Nastao je preuređenjem napuštene građevine u Rampart ulici, koja je pre toga bila islamska ženska škola. Centar omogućuje prostor širokom spektru grupa za izvođenje njihovih aktivnosti. Vode ga volonteri, oslonjeni isključivo na samofinansiranje, odlučivanje putem konsenzusa i uradi sam kulturu.

## Nastanak

RampART je otvoren 21. maja 2004. od raznovrsne skupine umetnika, lokalnih grupa i političkih aktivista, inspirisan socijanim centrima u Rimu, poput Forte Prenestina. Tokom prve godine, centar je organizovao preko 100 kulturnih i političkih dešavanja, i postao je jedan od značajnih aktivističkih mesta u Londonu.

Centar primarno funkcioniše kao otvoreni autonomni protor koji vode volonteri, a svako može da se uključi i da daje predloge na otvorenim sastancima koji se održavaju jednom sedmično. Svi projekti se vode volonterski od strane zainteresovanih, u duhu saradnje, solidarnosti i uzajamne pomoći. Ne finansiraju se putem komercijalnih aktivnosti, već putem dobrovoljnih priloga, benefit žurki, filmskih projekcija i slično.

## Projekti

* Kulturne aktivnosti: amatersko pozorište, umetničke postavke, akustični koncerti, filmske večeri svakog četvrtka, slem poezija, foto izložbe, političke diskusije i sastanci.
* Uzajamno podučavanje i radionice: časovi plesa, samba, radio, žonliranje, štampanje, tai či, popravke bicikla, časovi jezika, rad na računaru.
* Ostali projekti: besplatna radnja, biblioteka, medijska laboratorija, internet kafe, menza i bar.

## Dešavanja

Organizuju prikupljanje priloga za političke zatvorenike u Argentini, Boliviji i Čileu, za mobilizaciju protiv samita G8, itd. Tokom Evropskog socijalnog foruma Rampart je ugostio preko 50 posetilaca iz cele Evrope.

U Rampartu se organizuju serije filmskih festivala, često na temu pobune i otpora širom sveta. Takođe je organizovan i festival bliskoistočnog filma. Film Majkla Mura Farenhajt9/11 je ovde prikazan pre zvanične premijere.

Radio, koji započeo emitovanje u oktobru 2004. da bi pokrio dešavanja Evropskog socijalnog foruma, i danas emituje nezavisne vesti, saopštenja i muziku.

## Vanjske veze

* [www.rampart.co.nr Rampart sajt
* Rampart haklab 
* Rampart samba bend
Rote Fabrik

**Rote Fabrik** (*Crvena fabrika*) je bivša fabrika u Cirihu, Švajcarska, koja je pretvorena u omladinski kulturni centar. Naziva se crvena zbog crvenih cigala od kojih je napravljena i zbog levičarske orjentacije njenih stanara. Fabrika je izgrađena još 1892. godine.

## Vanjske veze

* Rote Fabrik
Slaakhuys

**Slakhuis** (nl: *Slaakhuys*) je skvotirana šestospratna zgrada bivše štamparije u Roterdamu, Holandija. Zgrada se nalazi u ulici Slaak, a zauzeta je sredinom 2003. 

U početku se tamo redovno održavaju filmske večeri, radionice, žurke i treninzi kung fua. Pored toga, postojale su još i anarhistička biblioteka, kafić i besplatna radnja. 

Zbog pritužbi komšiluka, kao i zbog nedostatka volje učesnika, mnoge društvene aktivnosti su vremenom prestale da se održavaju. 

Godine 2006. skvoteri su pregovarali sa vlasnikom prostora (PWS) i sa gradskim većem da se Slakhuis postane sedište za društvene i edukativne projekte. Skvoteri su naposletku izbačeni 2011. i zgrada je renovirana 2017. godine.
St. Agnes Place

**St Agnes Plejs** (en: *St Agnes Place*) je bila skvotirana ulica u Keningtonu, u južnom Londonu. koja se preko trideset godina opirala rušenju. Bob Marli je svojevremeno tu živeo, što je ostavilo jak uticaj, tako da se ovde mogao slušati rasta radio i neometano pušiti marihuana.

## Istorijat

Ulica je prvi put bila skvotirana 1969. kad ju je gradsko veće predvidelo za rušenje. Tada napuštene i ruinirane građevine su bile potpuno obnovljene od strane skvotera.

1977. dolazi do pokušaja iseljenja, pri čemu su mnoge građevine srušene, a većina žestoko oštećena. Posle odustajanja vlasti od iseljenja, stanovnici su ih ponovo obnovili.

Neki od zajedničkih projekata St Agnes Plejsa sa bili:
* udomljavanje beskućnika
* socijalni centar
* slobodne žurke
* slobodni rasta radio
* rastafarijanska zajednica
* prostor za muzičare i umetnike

Bob Marli je tamo boravio nekoliko puta tokom 1970-ih. St Agnes mesto je imalo rastafarijansku zajednicu sa rastafarijanskim hramom i društvenim centrima.

Novembra 2005. gradska vlast najzad dobija sudski nalog za iseljenje stanovnika 21 objekta. Masovno iseljenje je izvršilo 200 specijalnih policajaca 29. novembra 2005.

## Vanjske veze

* St Agnes Plejs zvanični sajt
* St.Agnes Plejs na Indimediji 
* Rasta skvoteri se bore protiv iseljenja Guardian.co.uk
* Iseljen najstariji skvot u Londonu vest sa BBC-a
Londonski socijalni centar

**Londonski Socijalni Centar** (eng. *"London Social Centre"* ili 
*"thesquare"*) je bio skvot anarhističkih, tačnije, anarho-sindikalističkih aktivista u Londonu, u *Rasel skveru* broj 21. Tu su se održavali razni koncerti, festivali ("Festival of Resistance"), izložbe, "besplatne radnje" itd. Svakog vikenda su se održavale žurke gde se okupljalo nekoliko stotina ljudi. Ovo mesto je bilo odlično za sastanke istomišljenika koji su uglavnom delili anarhističke ideje. Održavanje ovog skvota, kao i svakog drugog zahtevalo je odgovornost i rad.

Skvot je zvanično prestao sa radom 1. jula 2006. godine. Na poslednjem sastanku oko 30 članova koje je održavalo ovaj skvot je donelo tu odluku zbog raznih razloga. Jedan od razloga je bila i iscrpljenost jer su tamo provodili većinu svog vremena.

## Vanjske veze
* Zvanični sajt
Metelkova mesto

**Metelkova mesto** je autonomni kulturni centar u bivšoj kasarni JNA, u centru Ljubljane.

AKC Metelkova zauzima prostor od 12,500 m² i čini je sedam građevina među kojima su: galerija Alkatraz, klub Gromka, Trg brez zgodovinskega spomina, radikalna infoteka Škratova čitalnica, klub Monokel, klub Tiffany i umetnički ateljei i radionice, a donedavno i Mala šola, koja je srušena 2. avgusta 2006.

## Istorijat
Ideja o autonomnom centru dolazi sa kraja 1980-ih kada se 200-tinjak ljubljanskih intelektualaca, umetnika i aktivista okupilo u Mrežu za Metelkovu, nastojeći da dobiju prostor kasarne. Nakon što je JNA 1991. napustila Sloveniju, ta mogućnost je izgledala mnogo izvesnija i počeli su stalni pregovori sa gradskim vlastima, sa kojima je postignuta načelna saglasnost za dobijanje prostora. Neočekivano, u noći 9. na 10. septembar 1993. godine je počelo rušenje nekih od zgrada na Metelkovoj.

Omladina je brzo regovala i septembra 1993. je stotinjak ljudi preskočilo ogradu i zauzelo kasarnu, a u njenom skvotiranju je učestvovao i izvestan broj istaknutih ljubljanskih intelektualaca. Takođe je postojala jaka podrška slovenačkog civilnog društva, umetnika i poznatih ličnosti, uključujući i Majku Terezu, koja je poslala pismo podrške.

Međutim, bilo je i onih koji su protiv, a jedan slovenački desničarski političar je tada izjavio: 

Zauzeti ilegalno prostor može samo neko crnačko pleme ili neki Balkanci, a pravna država poput Slovenije to sebi ne može dopustiti.

Nakon tri meseca gradska vlast je isključila stuju i vodu, pa je dosta ljudi napustilo kasarnu, koja je dobrim delom bila ruinirana. Ipak, nekolicina najupornijih i dalje organizuje kulturna dešavanja, donoseći vodu u kanisterima i praveći struju na agregat.

## Aktivnosti
Metelkova udomljuje grupe i pojedince koji bi teško dobili prostor za rad, a još teže bi ga plaćali. Na Metelkovoj postoje vežbaonice za bendove, muzički studio, slikarski i vajarski ateljei, pozorišni prostori, nekoliko barova, dva koncertna prostora, klub homoseksualaca, lezbejki, žensko savetovalište, klub makedonskog društva, izložbeni prostor galerije Alkatraz... Tamo se mogu sresti i ljudi koji tek počinju slikati i profestori Akademije likovnih umetnosti. Metelkova ima preko 70 dešavanja mesečno.

Zgrade koje su nekada bile ruglo Ljubljane, predviđene za rušenje, postale su kulturni centar važan ne samo na balkanskom, već i na evropskom nivou, zahvaljujući borbi samoorganizovnih mladih ljudi. Metelkova Mesto i njeni aktivisti u kontaktu su sa brojnim nezavisnim umetničkim kolektivima na prostoru bivše Jugoslavije.

## Vanjske veze

* Metelkova mesto
Villa Amalia

**Vila Amalija** (*Villa Amalia*) je jedan od prvih anarhističkih skvotova u Atini, Grčka. Zauzet je 1990. Nalazi se blizu Viktorija trga. Tamo se veoma često održavaju punk, rok, hardkor i uopšte andergraund dešavanja.

Policija je tri puta izbacivala skvotere, ali su oni svaki put ponovo re-skvotirali mesto.

## Vanjske veze
* Članak o skvotu na atinskoj Indimediji (na grčkom)
Vila Kiseljak

**Vila Kiseljak** (poznata i kao „skvot na Knežiji“) je zagrebački skvot smešten u Horvaćanskoj ulici 32 u prigradskom naselju Knežija.

Vila Kiseljak je skvotirana u jesen 2002. i smatra se prvim u potpunosti uspelim pokušajem skvotiranja u Zagrebu. Iako je skvot u početku nekoliko puta iseljavala policija, njegovi su se stanovnici uvek ponovno vraćali, tako da se nakon nekoga vremena i policija pomirila s činjenicom da u do tada nekoliko godina praznoj kući žive skvoteri. Prostor se koristi za stanovanje i kao socijalni centar, a do sada je promenio više ekipa (hipici, pankeri, ekipa iz kvarta...). Vila Kiseljak je poznata i mnogim skvoterima strancima koji prolaze kroz Zagreb, jer se tu može prespavati ili živeti neko vreme.

U skvotu se često održavaju pank hardkor svirke i razne žurke. Prostor je bitan za alternativni omladinski život Zagreba, kao i za radikalnu aktivističku scenu.

## Vanjske veze

* Vila Kiseljak  
* Nezvanički sajt skvota na Archive.org
* Skvotiranje u Zagrebu (članak iz magazina 04) na Archive.org
Villaggio Globale

**Villaggio Globale** (Globalno selo) je popularni društveni centar u južnom Rimu, Italija, nastao skvotiranjem bivše klanice.

Poznat je kao jedno od vitalnijih alternativnih kulturnih mesta u Rimu, i u njemu se odvija veoma bogat i raznorodan noćni život, pogotovo tokom leta. Mnoge poznate grupe su nastupale tamo, a jedna od legendarnijih je bila svirka Bisti Bojsa pred 5.000 ljudi.

Sam prostor, svojom neobičnošću, ostavlja utisak na mnoge umetnike, a evo šta o tome kaže Laurie Smolenski, pesnik iz Detroita:

Ovaj društveni centar, pored organizovanja kulturnih dešavanja, vodi i niz kampanja za socijalnu pravdu, slobodu medija, pomoć emigrantima i slično.

## Povezano
* Skvotiranje u Italiji

## Vanjske veze
* Sajt socijalnog centra Villaggio Globale
Mokraća

**Mokraća** (**urin**) je tečni tjelesni otpadni produkt, nastao u bubrezima procesom filtracije iz krvi. Eliminacija urina se vrši aktom mokrenja (uriniranje) kroz mokraćnu cijev.

## Tvari koje se mogu naći u mokraći
* Neorganske tvari u mokraći: bikarbonati, hloridi, fosfor, sumpor, brom, fluor, jodidi, kalijum, kalcijum, magnezijum, željezo, bakar, cink, kobalt, selen, arsen, olovo, živa. 
* Azotne tvari in mokraći: azot, urea, kreatin, kreatinin, guanidin, holin, karnitin, piperidin, spermidin, dopamin, epinefrin, norepinefrin, serotonin, triptamin, bilirubin, i dr. 
* Aminokiseline u mokraći: alanin, karnozin, glicin, histidin, leucin, lizin, metionin, fenilalanin, serin, tirozin, valin, i dr.
* Proteini u mokraći: albumini, haptoglobini, transferin, imunoglobulini IgG, IgA, IgM, i dr. 
* Enzimi u mokraći: laktadehidrogenaza, gama-glutamil trasferaza, alfa amilaza, uropepsinogen, lizozim, urokinaza, proteaza, i dr. 
* Ugljikohidrati u mokraći: arabinoza, fukoze, ramoza, ketopentoza, glukoza, galaktoza, manoza, fruktoza, laktoza, sukroza, rafinoza, i dr. 
* Vitamini u mokraći: vitamin B1, vitamin B2, vitamin B6, nikotinska kiselina, vitamin B12, biopterin, vitamin C i dr.
* Hormoni u mokraći: gonadotropin, kortikotropin, prolaktin, oksitocin, vazopresin, tiroksin, epinefrin, norepinefrin, dopamin, inzulin, eritropoetin, aldosteron, kortikosteron, cortizon, testosteron, progesteron, estrogen i dr.
* Aglutinini i precipitini
* Allantoin, DHEA, glukuronska kiselina, H-11, HUD, interleukin, prostaglandin, proteoglobulini...

## Bakterije
Zdrava mokraća je normalno sterilna. Bakterije ne mogu da prodiru kroz organizam tako lako jer mora da prodje kroz bubrege pa u creva

## Boja
Normalna boja mokraće je svijetlo žuta zbog prisustva pigmenta urohroma, ali i od bilirubina i urobilina. Patološke boje mogu biti providna, bijela, crvena, zelena, siva, crna.

## pH
pH urina se kreće oko 6, ali može varirati između 4.5 i 8.2.

## Gustina
Gustina mokraće je oko 1.003-1.035 (g.cm-3)
Dvadeset šesta dinastija Egipta

**Dvadeset šesta dinastija** Egipta se smatra posljednjom velikom domorodačkom dinastijom koja je vladala Egiptom prije perzijskog osvajanja (iako je iza nje bilo manjih dinastija). Sjedište joj je bilo u gradu Saisu zbog čega se ponekad naziva **Saiska dinastija**, a period njene vladavine **Saiska restauracija**. Smješta se u Kasni period Drevnog Egipta.

Ova je dinastija porijeklo vodila od XXIV dinastije čijeg su posljednjeg vladara Bakenranefa krajem 8. vijeka pne. ubili kušitski osvajači te formirali vlastitu Nubijsku ili XXV dinastiju. Kada su Asirci pod Asarhadonom 671. pne. provalili u Egipat, u Donjem Egiptu su kao marionetskog vladara postavili Bakenranefovog unuka Nehoa I koji je tako postao praotac nove dinastije.

Neho I je nešto kasnije poginuo u sukobu s kušitskim faraonom Taharkom, ali je njegov sin Psametih I uz asirsku pomoć konačno istjerao Nubijce iz Egipta i nakon dugo vremena uspostavio domorodačku vlast nad njenim teritorijem. Godine 660. Psametih se, koristeći unutrašnje sukobe u Asiriji i grčke najamnike, oslobodio i Asiraca, učinivši Egipat nezavisnom državom nakon dugo vremena.

Pad Ninive i propast Asirskog Carstva su krajem 7. vijeka pne. faraona Nehoa II potakli da pokuša Egipat ponovno učiniti velikom silom i hegemonom Bliskog Istoka, ali su taj pokušaj spriječili Babilonci. Egipćani su se na kraju uspjeli oduprijeti Babiloncima, ali su stotinu godina kasnije podlegli Perzijancima pod Kambizom II koji je posljednjeg faraona dinastije - Psametiha III u okovima doveo u Susu.

## Povezano
* Kronologija Dvadeset šeste dinastije Egipta
* Porodično stablo Dvadeset šeste dinastije Egipta
* Historija Drevnog Egipta
Univerzalna ambasada

**Univerzalna ambasada** (en: *Universal Embassy*) je kolektiv emigranata (osoba bez papira) osnovan u januaru 2001. godine, koji su zauzeli napuštenu zgradu nekadašnje somalijske ambasade u Briselu, Belgija, koja ne vrši svoju funkciju još od razjedinjenja somalijske države.

Oni se bave pitanjem “ilegalnih” ljudi i "okupljanjem emigranata i migranata unutar šengenske Evrope koja želi da ospori njihovo postojanje".

Oni izdaju dokument o stupanju u redove Univerzalne ambasade koji ne priznaju nikakve vlasti i koji promoviše mnogostruko državljanstvo. 

## Vanjske veze
* Univerzalna ambasada
Užupis

**Užupis** je deo Viljnusa, glavnog grada Litvanije. Ime Užupis znači “s one strane reke” a reč je o Viljni, po kojoj je i Viljnus dobio ime. Danas je to umetnički kraj sa galerijama, umetničkim radionicama i kafićima. 

Užupis je mali (oko 148 jutara zemlje) i izolovan kvart. S jedne strane ga od starog grada deli reka Viljna, s druge strane su brda, s treće industrijska oblas izgrađena pod sovjetima. Užupis su, do Drugog svetskog rata, većinom naseljavali Jevreji, koji su istrebljeni tokom Holokausta, a jevrejsko groblje su kasnije uništili Sovjeti. Napuštene kuće su u početku mahom zauzeli kriminalci, beskućnici i prostitutke. Vremenom, mnogi poznati umetnici se sele u Užupis, a mlađi umetnici skvotiraju napuštene zgrade. 

Nakon proglašenja nezavisnosti Litvanije 1990. mnoge prazne kuće zauzimaju gradski umetnici i boemi, koji proglašavaju nezavisnost Republike Užupis sa sopstvenom zastavom, predsednikom, ustavom, pa čak i vojskom od 12 ljudi. Od tada se poluozbiljno slavi godišnjica nezavisnosti svakog prvog aprila. 

Predsednik Republike Užupis je pesnik, muzičar i filmski reditelj Romas Lileikis, a umetnici se trude da stvore festivalsku atmosferu u kraju. Prva inicijativa zajednice je bila izgradnja spomenika Frenku Zapi. Statua Anđeo Užupisa je postavljena na glavnom trgu 4. aprila 2001. i od tada je postala simbol umetničke slobode kvarta. 

## Vanjske veze

* Ustav Užupisa  (na engleskom i ruskom)
* Foto galerija
Kronologija Dvadesetšeste dinastije Egipta

Dvadeset šesta dinastija Egipta je vladala od oko 685. pne. do 525. pne.


ImageSize = width:800 height:auto barincrement:12
PlotArea = top:10 bottom:30 right:130 left:20
AlignBars = justify

DateFormat = yyyy
Period = from:-685 till:-525
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:25 start:-685
ScaleMinor = unit:year increment:5 start:-685

Colors =
  id:canvas      value:rgb(0.97,0.97,0.97)
  id:PA   value:green
  id:GP   value:red
  id:eon    value:rgb(1,0.7,1)   # light purple

Backgroundcolors = canvas:canvas

BarData =
  barset:Rulers

PlotData=
  width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till
  barset:Rulers

  from: -685 till: -678 color:PA text:"Tefnakht II"
  from: -678 till: -672 color:PA text:"Nekauba"
  from: -672 till: -664 color:PA text:"Neho I"
  from: -664 till: -610 color:PA text:"Psametih I"
  from: -610 till: -595 color:PA text:"Neho II"
  from: -595 till: -589 color:PA text:"Psametih II"
  from: -589 till: -570 color:PA text:"Apries"
  from: -570 till: -526 color:PA text:"Amasis II"
  from: -526 till: -525 color:PA text:"Psametih III"

  barset:skip


## Povezano
* Dvadeset šesta dinastija Egipta
SPS

Termin **SPS** ima više značenja.

* Prozolanapiron-II oksidaza, enzim
* Saharoza-fosfat sintaza, enzim
* Prosolanapiron-III cikloizomeraza, enzim
* Super proton sinhrotron, akcelerator čestica u CERN-u
* Socijalistička partija Srbije
DSS

DSS je skraćenica koja se koristi za:
* Demokratska stranka Srbije
* Demokratska srpska stranka, politička stranka koja okuplja Srbe u Crnoj Gori;
* Defense Security Service, sigurnosna služba Ministarstva obrane SAD
* Diplomatska služba sigurnosti (*Diplomatic Security Service*), policijski organ američkog Ministarstva vanjskih poslova
* Dreamscape Studios, proizvođač freeware igara u UK
* DSS (NMR standard)
Porodično stablo Dvadeset šeste dinastije Egipta

Porodično stablo 26. dinastije je isto tako složeno i nejasno kao i kod ranijih dinastija Drevnog Egipta. Ono je završilo sa smrću Apriesa, koga je zamijenio Amasis II, general koji uopće nije pripadao kraljevskoj kući.