1494.

Godina **1494** (**[[rimski brojevi|MCDXCIV]]**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji
* 4. 1. - Na Cetinju u štampariji Crnojevića štampan Oktoih prvoglasnik, prva srpska štampana knjiga (pet knjiga odštampano do 1496).
* 25. 1. - Alfonso II postaje napuljski kralj; pretenzije na njegov presto ima francuski kralj Šarl VIII.
* 5. 2. - Kraj Prvog moskovsko-litvanskog rata: Litvanija izgubila Vjazmu i gornji tok reke Oke. 
* 6. 2. - Prvi pomen imena Banja Luka.
* 8. 3. - Drniš se prvi put pominje pod tim imenom. 
* ožujak-svibanj - Nakon što je Ivaniš Korvin otišao u istočnu Ugarsku u borbu protiv Turaka, zagrebački biskup Osvald Tuz mu uzima grad Rakovec i dr.; Ivaniš mu zatim uzvraća haranjem u zagrebačkom polju.
* travanj - Hrvatski sabor u Bihaću.
* 3. 5. - Kristifor Kolumbo na svom drugom putovanju otkrio Jamajku.
* 5. 5. - Ugarski i poljski kralj, braća Vladislav i Jan Olbraht, ponovili sporazum o uzajamnoj pomoći protiv neposlušnih podanika. 
* 31. 5. - Prva bitka kod Acenteja: Guanči na Tenerifu porazili Špance i dr.
* 7. 6. - Potpisan Sporazum iz Tordesiljasa kojim Španija i Portugal dele svet. 
* 16. 6. - Evropljani iz La Isabele na Hispanioli su prvi koji su videli atlantski uragan.
* 7. 8. - Blaž Baromić otiskao Senjski glagoljski misal (tiskara u Senju radi do 1508, otiskaće sedam knjiga). 
* avgust - Mladi Filip I Lepi, vojvoda od Brabanta, preuzeo burgundske posede. 
* kolovoz - Turci haraju od Slavonije do Štajerske (zaobišli posjede Lovre Iločkog), štajerski carski kapetan se nije odazvao pozivima hrvatskog bana.
* 5. 9. - Aragonske trupe se iskrcavaju u Rapallo da bi ga digli protiv Sforci - mesto će biti opustošeno. 
* septembar - Talijanski rat 1494.–1495.: Šarl VIII sa vojskom ulazi u Italiju, čime započinje prvi od **osam [[Italijanski ratovi|Italijanskih ratova]]** (do 1559). 
** Šarlova mobilna artiljerija donosi revoluciju u opsadno ratovanje i kasnije arhitekturu tvrđava. 
** 1494-95 - Tokom francuskog rata u Italiji prvi put u Evropi registrovan sifilis. 
* rujan - Hadum-paša Bosanski opet napada Hrvatsku - pokušava privoleti Bernardina Frankapana u Modrušu, u listopadu kreće u Kranjsku i Štajersku.
* 22. 10. - Umro milanski vojvoda Gian Galeazzo Sforza, Ludovico Sforza i formalno preuzima vlast - u sporu sa Alfonsom II se oslanja na Šarla VIII.
* studeni - Kralj Vladislav boravi u Petrovaradinu, opskrbljuje beogradsku tvrđavu. 
* 8. 11. - Piero Nesrećni sa rođacima proteran iz Firence, uspostavljena republika pod vođstvom Girolama Savonarole. 
* 10. 11. - Fra Luca Pacioli objavljuje u Veneciji knjigu *Summa de arithmetica, geometria, proportioni et proportionalità*, prvi štampani opis algebre na govornom jeziku. 
* 17 - 28. 11. - Šarl VIII svečano ulazi u Firencu, napustio je na intervenciju Savonarole i obećanje velike subvencije. 
* ca. 20. 11. - Kralj Vladislav II. iz Bača poslao vojsku pred Ilok.
* 21. 12. - Kraljevske čete zauzele Lovrin Ilok; srpski despot Đorđe će uzeti Mitrovicu i Orahovicu. 
* 25. 12. - Druga bitka kod Acenteja: Španci slomili domorodački otpor na Tenerifi.
* 31. 12. - Šarl VIII ušao u Rim, papa Aleksandar VI. se zabarikadirao u Castel Sant'Angelo a zatim nagodio s kraljem.

### Tokom/tijekom godine
* Nebljuška župa pripojena lapačkoj zbog turskog prodiranja. 
* približno - Nakon Visariona, cetinjski mitropolit je Vavila. 
* Pal Kiniži pustošio 14 dana u turskoj Srbiji (Turci sklonili stanovništvo iz srpske Posavine kako ga Ugari ne bi odveli).
* Godina tri cara u Etiopiji: Iskindir, Amda Sijon II i Na'od (do 1508). 
* Asteci zauzeli i poharali Mitlu. 
* Aldus Manutius prvi upotrebio točku sa zarezom u knjizi *De Aetna* Pietra Bemba. 
* "Brod luđaka" Sebastiana Branta. 
* Trithemiusova *De scriptoribus ecclesiasticis* je prva štampana bibliografija. 
* Katolički kraljevi dobili tu titulu od pape.

## Rođenja

* ca. François Rabelais, francuski pisac († 1553)
* 2. 2. - Bona Sforza, italijanska princeza, poljska kraljica († 1557)
* 8. 3. - Rosso Fiorentino, italijanski slikar († 1540)
* 24. 3. - Georgius Agricola, "otac mineralogije" († 1555)
* 20. 4. - Johannes Agricola, nem. protestantski reformator († 1566)
* 24. 5. - Pontormo, italijanski slikar († 1557)
* 18. 8. - Johann Scheubel, nemački matematičar († 1570)
* 12. 9. - François I od Francuske, kralj († 1547)
* 16. 9. - Francesco Maurolico, matematičar i erudita († 1575)
* 5. 11. - Hans Sachs, nemački *meistersinger* († 1576)
* 6. 11. - Sulejman Veličanstveni, osmanski sultan († 1566)
* 24. 11. - Pal Kiniži, tamiški župan 
* Alonso Álvarez de Pineda, španski istraživač († ca. 1520)
* Lucas van Leyden, holandski graver i slikar († 1533)

## Smrti

* 11. 1. - Domenico Ghirlandaio, italijanski slikar (* 1449)
* 25. 1. - Ferdinand I Napuljski (* 1423)
* 2. 3. - Niccolò dell'Arca, italijanski skulptor (* 1435-40)
* 1. 8. - Giovanni Santi, slikar i Rafelov otac (* ca. 1435)
* 11. 8. - Hans Memling, flamanski slikar (* ca. 1430)
* 24. 9. - Poliziano, italijanski humanista (* 1454)
* 22. 10. - Gian Galeazzo Sforza, milanski vojvoda (* 1469)
* 8. 11. - Melozzo da Forlì, slikar (* ca. 1438)
* 17. 11. - Giovanni Pico della Mirandola, filozof (* 1463)
* 20. 12. - Matteo Maria Boiardo, pesnik (* ca. 1441)

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak drugi: dio treći.... Treća knjiga: Doba kralja Matijaša Korvina i Jagelovića (1458-1526) (archive.org)
* Grupa autora, Istorija Crne Gore