open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Villa Foscari

**Villa Foscari** (zvana i *La Malcontenta* zbog kvarta u kom se nalazi) je vila na periferiji talijanskog grada Mira, građena po projektu arhitekta Andrea Palladija.

## Historija i karakteristike
Naručitelji objekta bili su venecijanski aristokrati Nicolò (vlasnik Ca' Foscari u Veneciji) i njegov brat Alvise Foscari, koji su angažirali Palladija da im podigne ladanjsku vilu. Palladio je vilu izgradio između 1549. i 1563. godine. Smještena duž desne obale rijeke Brenta, u parku od skoro šest hektara, Villa Foscari je izvrstan primjer jedinstvenog arhitektonskog djela, u kom su svi dijelovi harmonično organizirani i međusobno povezani, a ipak različiti tako da pojačavaju povezanost građevine s krajolikom.

Vila je jednostavni pravokutni volumen, ispod šatorastog krova s dva potkrovna zabata, u kojem su proporcionalne prostorije organizirane oko centralnog salona u formi grčkog križa. Glavna os te dvorane proteže se od glavne ulazne fasade na sjeveru uz rijeku do južne fasade prema polju. Glavna fasada uz rijeku ima na bokovima široke simetrične stepenice koje vode do monumentalnog portika i centralnih vrata za salon. Za razliku od te fasade, stražnja fasada na jugu ima redove prozora koji hodnicima i prostorijama vile daju dovoljno svjetlosti.

Villa Foscari je 1996. uvrštena na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Evropi kao jedan od objekata lokaliteta Historijski centar Vicenze i Palladijeve vile.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Villa Foscari'' (službene stranice) 
* ''Villa Foscari'' (na portalu Great Buildings)]
Basilica di San Giorgio Maggiore

**Basilica di San Giorgio Maggiore** je građevina na otoku San Giorgio Maggiore u Venecijanskoj laguni izgrađena po projektu arhitekta Andrea Palladija. Smještena je preko puta velikog Trga Svetog Marka i podignuta je da pokaže sjaj Venecije. Dominantna blještavo bijela fasada bazilike u kompleksu benediktinskog samostana djelomično zaklanja cigleno tijelo crkve iza nje, ali odražava enterijer naosa i njegovih bočnih kapela.

## Historija
Prva crkva na otoku posvećena San Giorgiju sagrađena je između 8. i 9. vijeka, nakon tog je 982. otok poklonjen Benediktincima koji su podigli samostan. Za izgradnju samostanskog refektorija (1560–1563) angažiran je arhitekt Andrea Palladio, nakon čega mu je povjeren i projekt nove bazilike.

Prvi kamen postavljen je 1566. godine, a 1575. podignut je tambur kupole. Ona je dovršena 1576. godine i 1591. također je dovršen kor. Fasadu je između 1597. i 1610. sagradio Vincenzo Scamozzi, 30 godina nakon smrti maestra. Današnji zvonik, djelomično obložen istarskim kamenom i visok 75 m, podigao je 1791. arhitekt Benedetto Buratti, na mjestu starijeg koji je izgrađen 1467. i srušio se 1774. godine.

## Arhitektura

Centralni prednji dio bazilike podjeljen je sa četiri masivna kompozitna stupa na visokim stopama koji okružuju glavni portal. Donji dio bazilike rasčlanjen je nizom manjih pilastara, koji podupiru dva niža bočna zabata. Linija vijenca se nastavlja preko centralnog dijela i tako povezuje dvije forme. Duboki reljef tih elemenata, u kombinaciji sa skulpturalnim detaljima kapitela, vijenaca, niša i figura, osvjetljen suncem stvara sjajni efekt svjetla i tame.

Tlocrt enterijera kombinira elemente logitudinalne i centralne građevine, u skladu sa renesansnim "idealom" centralnog tlocrta (simbolička forma križa) i srednjovjekovne tradicije naoskih crkava i zahtjevima kontrareformacije za funkcionalne crkve sa velikim crkvenim brodom u koju stane velik broj članova kongregacije. Uz to su i bočne kapele trebale biiti dovoljno velike za ceremoniju sakramenta.

Strop enterijera je logitudinalni bačvasti koji vodi do križanja, okruženog stupovima sa lukovima koji nose kupolu (dijametra 12 m) s lanternom na vrhu. Križni svodovi iznad bočnih prolaza i transepta sa apsidalnim kapelama presijecaju brod, a iza križanja je prezbiterij i kor za redovnike. Veliki prozori daju dovoljno svjetla na bočne kapele i na brod, pa enterijer zrači toplinom, što se odražava na freskama sa štuko zidovima i svodovima. Nasuprot tome arhitektonski detalji isklesanih kamenih stupova, pilastara, kapitela, stopa, kontinuiranih entablatura, uokvirenih lukova i ograda, potamljeni vremenom, naglašavaju ritam prostora.

Bazilika ima brojne slike velikih majstora kao što su Sebastiano Ricci, Tintoretto i Palma Mlađi.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Basilica di San Giorgio Maggiore'' (na portalu Museo Italia) 
* ''San Giorgio Maggiore'' (na portalu Great Buildings)]
Latinski križ

**Latinski križ** ili **Latinski krst** () je ime za križ, kome je vertikalni krak duži od horizontalnog.

## Karakteristike
Taj križ se često poistovjećuje sa katoličanstvom jer tlocrti brojnih katoličkih crkava imaju formu Ltinskog križa, odnosno logitudinalnu, sa dužim crkvenim brodom i manjim transeptom.

U Latinski križ se nalazi na grbovima brojnih evropskih gradova  i na zastavama skandinavskih zemalja, ali položen obrnuto kao Nordijski križ.

## Povezano
* Grčki križ
* Andrijin križ
* Obrnuti križ
* Dvostruki križ
* Keltski križ
## Reference

## Vanjske veze

* ''Cross'' (na portalu Encyclopædia Britannica)
Mir u Nikolsburgu

**Mir u Nikolsburgu** () ili **Mir u Mikulovu** je mirovni sporazum koji je 31. decembra 1621. godine u Mikulovu (u današnjoj Češkoj) skopljen između rimsko-njemačkog cara i mađarskog kralja Ferdinanda II na jednoj, i transilvanskog princa i samozvanog mađarskog kralja Gabora Bethlena na drugoj strani. Njime je okončan sukob započet 1619. godine, kada je Bethlen, koristeći Ferdinandovu zauzetost Tridesetogodišnjim ratom i gušenjem Češkog ustanka napao habsburške teritorije u Kraljevskoj Mađarskoj (dijelu Mađarske pod habsburškom vlašću). Bethlen je ispočetka imao velikih uspjeha i praktički zauzeo sva podrućja Mađarske, ali se ratna sreća okrenula nakon Bitke na Biloj hori u kojoj su Habsburzi porazili Čehe i tako omogućili Ferdinandu da glavninu svojih snaga okrene prema istoku te povrati teritorije u Mađarskoj. To, kao i izostanak očekivane osmanske podrške je Bethlena natjeralo da zatraži mir. Nakon pregovora, u kojima je glavnu riječ vodio mađarski katolički plemić Miklos Esterhazy, Bethlen se formalno odrekao prisizanja na mađarsku krunu i priznao Ferdinanda kao legitimnog vladara. Ferdinand je, zauzvrat, potvrdio odredbe Bečkog mira iz 1606. godine, kojim se jamči sloboda vjeroispovjesti protestantima u Transilvaniji, ali također dao Bethlenu formalnu titulu "carskog princa Transilvanije", kao i vlast nad nekoliko županija u Mađarskoj. Time je car sebi osigurao istočnu granicu te se mogao posvetiti uništenju protestanata na teritoriji Carstva, prije svega u Rajnskoj Falačkoj gdje su pristaše Friedricha V i dalje pružale otpor.
Christian IV od Danske

**Kristijan IV Danski** (Hilered, 12. april 1577- Kopenhagen, 28. februar 1648) je bio kralj Danske i Norveške iz dinastije Oldenburg. Bio je sin Frederika II Danskog i Sofije Meklenburške. 

Kristijan IV je i Grenlandom, Islandom i južnim delom Švedske, a izvršio je invziju i na ostatak Švedske s ciljem da je pokori, ali bez uspeha. Istovremeno je podupirao je dansku kolonizaciju i u njegovo vreme danski kolonisti došli su Indije.

## Biografija

Dansko i norveško presto nasledio je 1588. godine, nakon smrti oca, kralja Frederika II. Međutim, budući da je u to vreme bio maloljetan, vlast je preuzelo regentsko veće koje je upravljalo zemljom do njegovog punoletstva 1596. godine, kada je konačno krunisan za kralja. Njegova majka Sofija nije imala udela u radu regentskog veća, ali je postala regentkinja Kneževine Šlezvig-Holštajn u ime svog malodobnog sina.

Kristijan je bio vrlo obrazovan. Naučio je latinski, francuski, italijanski i nemački jezik, a studirao je i matematiku, navigaciju, crtanje, vojnu taktiku i ples.

Posle krunsanja 1597. godine oženio se Anom Katarinom od Brandenburga s kojom je imao sina i naslednika Frederika III. Umrla je 1612. godine, a Kristijan se tri godine kasnije oženio s mladom danskom plemkinjom Kirsten Munk koja mu je rodila dvanaestero djece. Godine 1630. počinila je preljubu sa nemačkim grofom i bila je proterana s dvora.

Po preuzimanju vlasti oslabio je uticaj parlamenta i sproveo niz reformi u zakonodavstvu i upravi. Podigao je vojnu moć Danske na kopnu i moru, a radio je i na unapređenju trgovine, zbog čega je osnivao nove gradove kao vojno-pomorska uporišta. U sklopu razvitka, obnovio je požarom uništeni grad Oslo i preimenovao ga u *Kristijanija*.

Za njegove vladavine, 1616. godine, osnovana je prva danska kolonija u Indiji, Trankebar. Uprkos uspešnom ratu protiv Švedske (1611—1613), nije ju uspio do kraja slomiti niti spriječiti njeno jačanje na prostoru severne Evrope.

Kada su 1624. godine postali ugroženi protestantski ciljevi u Svetom rimskom carstvu u vreme Tridesetogodišnjeg rata (1618—1648), Kristijan IV ušao je u rat na strani Protestantske unije, što je naposljetku dovelo do političkog i privrednog sloma Danske. Godine 1629. potpisao je separatni mir sa carem Ferdinandom II i poražen izašao iz sukoba, ali ipak nije pretrpeo teritorijalne gubitke.

Švedska je, uz pomoć Nizozemske republike, napala Dansku u decembru 1643. godine te je do kraja januara 1644. godine zauzela Jiland. Kristijan IV je lično vodio obranu i zadobio teže pobredee. Iako je bitka završila neodlučenim ishodom, kasnije je danska flota bila u potpunosti uništena združenom akcijom švedske i nizozemske mornarice, nakon čega je Krisitijan IV. bio prisiljen sklopiti ponižavajući mirovni sporazum u avgustu 1645. godine, kojim se odrekao teritorija na Baltiku, u Norveškoj i Skaniji.

## Porodično stablo

## Reference

## Literatura
* 
* 
*
Bitka kod Luttera

**Bitka kod Luttera** se odigrala 27. augusta 1626 godine (17. augusta po julijanskom kalendaru) na sjeveru Njemačke za vrijeme Tridesetogodišnjeg rata između protestantskih snaga na čelu sa danskim kraljem Christianom IV na jednoj, te njemačkih carskih i katoličkih snaga na čelu sa grofom Tillyjem na drugoj strani. Do nje je došlo nakon što je Christian IV, na poziv u dotadašnjem sukobu uglavnom neutralnih protestantskih njemačkih knezova i država u Donjoj Saksoniji, koristeći kao izgovor  svoj status vojvode Holsteina, intervenirao u rat na strani protestanata, koji su trpjeli strahovite poraze od strane katolika. Christianova intervencija, međutim, nije urodila plodom, jer su carske snage i katolici raspolagale sa daleko profesionalnijim i iskusnijim ljudstvom. Christian je, shvativši to, naredio povlačenje na sjever, ali je ono usporeno zbog kiše, te ga je Tilly sa svojom vojskom sustigao kod mjesta Lutter am Barenberge i prisilio da primi bitku. Obje strane su raspolagale sa jednakim brojem ljudi, a Christian IV je zauzeo relativno povoljan obrambeni položaj. Međutim, za vrijeme bitke se pokazalo njegovo neiskustvo, te nije znao iskoristiti artiljeriju, a za razliku od Tillyja čiji su topovi napravili kaos u protestantskim redovima. Nakon juriša carskih snaga se protestantska vojska u potpunosti slomila natjeravši Christiana na panični bijeg na sjever. Nakon bitke su carske i katoličke snage uspjele osvojiti skoro sve dijelove protestanske sjeverne Njemačke, a Christian je, nakon poraza u bitci kod Wolgasta dvije godine kasnije, prisiljen na ponižavajući Mir u Lübecku kojim je 1629. godine okončana danska faza Tridesetogodišnjeg rata.

## Literatura
* Guthrie, William P. 2001. Battles of the Thirty Years' War: from White Mountain to Nordlingen, 1618-1635. Westport, CT: Greenwood Press.
* Lee, Stephen J. 1991. The Thirty Years' War. London [England]: Routledge.
* Lockhart, Paul Douglas. 1996. Denmark in the Thirty Years' War, 1618-1648: King Christian IV and the decline of the Oldenburg State. Selinsgrove: Susquehanna University Press.
* Parker, Geoffrey, and Simon Adams. 1997. The Thirty Years' War. London: Routledge.
* Christian IV
* Johann Tserclaes, count von Tilly
Restitucijski edikt

**Restitucijski edikt** je odluka rimsko-njemačkog cara Ferdinanda II.  službeno objavljena 6. marca 1629, prema kojem se vlasništvo crkvenih posjeda u Carstvu trebalo vratiti na stanje od prije 1552. godine kada je skolopljen Sporazum u Passau kojim su bili privremeno okončani sukobi između katolika i protestanata u tadašnjoj Njemačkoj. Odluka je donesena jedanaest godina nakon izbijanja novog sukoba poznatog kao Tridesetogodišnji rat, a u kome su car i katolici dotada postigli izuzetne uspjehe te iskorijeniti ili protjerati protestante iz velikih dijelova Njemačke.

## Razlozi za edikt

Augsburški verski mir iz godine 1555. je dao pravo izbora vjeroispovjesti svjetovnom plemstvu, ali ne i crkvenom. Crkveni velikodostojnici koji bi se odlučili preobratiti na protestantizam su svoje posjede morali predati katoličkim feudalcima (što se zvalo pravilo crkvene rezervacije, *reservatorum ecclesiasticum* 1552). Tu odluku, međutim, protestantski knezovi nisu poštovali. Prethodni carevi Ferdinand I. i Maksimilijan II. na to nisu reagirali, nastojeći održati mir i političko jedinstvo Carstva. Tako su brojni crkveni posjedi prethodnih dceenija prešli u protestanske ruke ili bili sekularizirani, a što je uključilo nadbiskupiju  Bremen (1560) i Magdeburg (1566), sedam biskupija i oko 500 samostana.

Poslije toga je Ferdinand I, kako bi pridobio protestante, Augusburški mir nadopunio dodatnom deklaracijom (*Declaratio Ferdinandea*), kojom jamči vjersku slobodu svim podanicima u carskim gradovima i crkvenim posjeda. Međutim, to pravilo, zbog načela *[[cuius regio - eius religio]]* katolički knezovi nisu htjeli priznati jer nikad nije potvrđeno od strane Reichstaga.

## Donošenje edikta

Ferdinand II. je Restitucijski edikt donio u trenutku kada se činilo da je konačna pobjeda nad protestantima u ratu neizbježna, pa bilo kakvi ustupci protestantima više nisu potrebni. Praktična primjena edikta je, međutim, značila da će njemački protestanti izgubiti zemlju i financijske resurse akumulirane prethodnih decenija, a što je neke od njih nagnalo, da svemu usprkos nastave borbu. To je posebno bio slučaj u Sjevernoj Njemačkoj, čiji su knezovi u pomoć pozvali Gustava Adolfa II, protestantskog kralja susjedne Švedske. Njegova se vojska sljedeće godine iskrcala u Njemačku i započela pohod u kojem će carskim i katoličkim snagama nanijeti niz teških poraza i tako preokrenuti ishod sukoba.

Nakon samo nekoliko godina je Ferdinand II shvatio da je Restitucijski edikt bio pogreška, odnosno da je njime samo nepotrebno produžio ono što je trebalo biti dobiveni rat. Godine 1635. je sa protestantskim knezovima sklopio Praški mir čije su odredbe van snage stavile Restitucijski edikt, a što je konačno potvrđeno Vestfalskim mirom 1648. godine.

## Literatura
* Lee, Stephen J. (1995). *Tridesetletna vojna.* Ljubljana: Znanstveno in publicistično središče. cobiss
Bitka kod Stadtlohna

**Bitka kod Stadlohna** se odigrala 6. augusta 1623. godine na sjeverozapadu današnje Njemačke za vrijeme Tridesetogodišnjeg rata između katoličke carske vojske pod komandom Johanna Tserclaesa Tillyja na jednoj, i protestantskih snaga pod komandom Christiana od Braunschweiga na drugoj strani. Do nje je došlo nakon neuspjelog Braunschweigovog pokušaja da sa vlastitom najamničkom vojskom iz Nizozemske potakne ustanak protiv carske vlasti u Donjoj Saksoniji; Braunschweig među tamošnjim protestantskim vođama, međutim, nije uspio naći podršku te je prisiljen na povlačenje prema Nizozemskoj, a Tilly i njegova vojska ga je počela goniti i konačno dostigla u Stadtlohnu kraj nizozemske granice. Carske su snage bile nadmoćnije ne samo u ljudstvu, nego i u disciplini, te se Braunschweigova vojska brzo raspala i bila gotovo u potpunosti uništena, a sva njena artiljerija i prtljag zaplijenjeni. Braunschweig je uspio pobjeći i sljedećih nekoliko godina pokušavao prikupiti novu vojsku i pokrenuti novi pohod, prije nego što je umro 1626. godine. Bitka kod Stadlohna je označila kraj češko-falačke faze rata, odnosno početak faza u kojima će se protestanti morati oslanjati na vojske stranih država.
Jared Fogle

**Jared Scott Fogle** (23. august 1977 -) je američki bivši televizijski glasnovornik i celebrity, koji je slavu stekao dramatičnim gubitkom tjelesne mase kojeg je pripisivao dijeti temeljenoj na sendvičima iz lanca restorana Subway, te radi čega je postao maskota te tvrtke. Njegovu karijeru su 2015. godine prekinula  optužbe, a potom i kriminalistička istraga zbog posjedovanja dječje pornografije, radi koje je uhapšen i osuđen na 13-15 godina zatvora.

## Izvori

## Vanjske veze

*
Sacri Monti

**Sacri Monti** zapravo **Sacri Monti del Piemonte e della Lombardia** (prevedeno sa talijanskog: *Sveta brda [[Piemonte|Pijemonta]] i [[Lombardija|Lombardije]]*) je ime za devet hodočasničkih svetišta u Sjevernoj Italiji koja su 2003. uvrštena na UNESCO-vu 
Listu mjesta svjetske baštine u Evropi zbog svojih kapela, arhitektonskog i hortikulturalnog uređenja.

## Historija i karakteristike

Devet *Svetih [[brdo|brda]]* nastalo je od kraja 16 i tokom 17. vijeka, a posvećena su različitim aspektima kršćanstva.

Fenomen *Svetih [[brdo|brda]]* započeo je na prijelazu iz 15 u 16. vijek radi stvaranja hodočasničkih svetišta u Evropi, jer je u to vrijeme hodočasnicima bilo gotovo nemoguće otići u Svetu Zemlju zbog brzog širenja islama. U početku su predložena tri različita mjesta za buduću ulogu *Novog Jeruzalema*; Varallo u Pijemontu, Montaione u Toskani i Braga u sjevernom Portugalu. 
Lokaliteti su odabrani na bazi sličnosti sa topografijom Svete Zemlje.
Fenomen se ukorijenio nakon Tridentskog koncila, kad je Katolička crkva poduzela čitav niz mjera u borbi protiv utjecaja protestantske reformacije.

Prvo talijansko svetište brdo kod Varalla, formirano je 1480. slijedeći zaključke Tridentskog koncila, uz veliku podršku Milanskih biskupa. Ono postalo je model za druga *Sveta brda*, koja nisu trebala biti posvećena samo Isusu, već i kultovima sv. Marije, 
svetaca, sv. Trojstva i Otajstva krunice. Svako pojedinačno *Sveto brdo* započelo je svoju egzistenciju poštujući određena jedinstvena pravila i standarde za tipologiju i arhitektonski stil, ali je vremenom evoluiralo do vlastitog jedinstvenog stila.

Svako od njih ima zasebnu temu ili ulogu, tako je naprimjer kompleks svetišta u Orti San Giulio posvećen Franji Asiškom sa svoje 21 kapelice i vrtom izgleda gotovo isto kao i kad je nastao u 16. vijeku.

S druge strane kompleks Sacro Monte di Ossuccio u Ossucciu ima 14 baroknih kapela podignutih po padini brda, one hodočasnike vode do svetišta na vrhu.

Početkom 18. vijeka redovnik Michelangelo da Montiglio, uspio je izgraditi svetište na brdu kod Valperga podigavši 13 kapela  koje simbol]]iziraju glavne stanice Isusovih muka na Kalvariji.

Svih devet *Svetih brda* prostiru se na terenu od 90,5 hektara, ali zajedno sa zaštitnom zonom to iznosi 721,90 hektara, treba reći i da imaju vrijedne umjetnine (freske, skulpture) koje su stvorili ponajbolji majstori Pijemonta i Lombardije.

## Lista Svetih [[brdo|brda]]

## Reference

## Vanjske veze

* ''Ente di Gestione Sacri Monti''
Villa Trissino (Cricoli)

**Villa Trissino** je vila u Cricoliju, jednom od današnjih kvartova sjevernotalijanskog grada Vicenze. Vila se pripisuje arhitektu Palladiju.

## Historija i karakteristike
Vila Trissino svakako nije djelo Palladija, ali je jedna od mitskih građevina koje mu se pripisuju. Naime, prema romantičnoj Palladijevoj biografiji, u drugoj polovici 1430-ih vičenski plemić Giangiorgio Trissino (1478–1550) upoznao je tada mladog klesara Andrea di Pietra na gradilištu vile. Momak mu se dopao radi entuzijazma i talenta kojim je pristupao poslu i stoga ga je uzeo u svoju zaštitu. Uveo ga je u krug vičenske aristokracije i u svega par godina pomogao da postane slavan arhitekt pod imenom koje je sam odabrao – Palladio.

Sam Giangiorgio Trissino bio je pisac, autor drama i gramatike, koji se za boravka u Rimu upoznao s papom Lavom X. Medicijem i ušao u krug njegovih prijatelja, gdje je upoznao Raffaela. Postao je pasionirani amaterski arhitekt (o tome postoje dokazi njegovih crteža) pa je vjerojatno on lično odgovoran za rekonstrukciju te vile koju je nasljedio od oca.

Trissino nije porušio postojeće gotičke kule, već ih je povezao novom građevinom s lukovima inspiriran fasadom Raffaelove Ville Madama u Rimu. Vila je dovršena 1538. godine, a krajem 18. vijeka vičenski arhitekt Ottone Calderari izveo je veliku rekonstrukciju građevine. Početkom 20. vijeka izvršena je druga rekonstrukcija koja je izbrisala posljednje gotičke tragove i učinila je paladijanskom.

Villa Trissino je 1994. (odnosno 1996.) uvrštena na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Evropi kao jedan od objekata lokaliteta Historijski centar Vicenze i Palladijeve vile.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Villa Trissino, Vicenza'' (na portalu Palladio museum)
Pustošenje Magdeburga

**Pustošenje Magdeburga**, također poznato pod nazivima **Magdeburško vjenčanje** () ili **Magdeburška žrtva** () je naziv za događaje koji su zbili nakon što su 20. maja 1631. godine, za vrijeme Tridesetogodišnjeg rata carske i katoličke trupe pod Tillyjem zauzele protestantski grad Magdeburg i masakrirale tamošnjo stanovništvo prije nego što je požar u potpunosti uništio grad. Magdeburg, koji je nominalno bio sjedište katoličke Nadbiskupije Magdeburg, je za vrijeme Reformacije postao jedno od glavnih protestantskih uporišta te bio sekulariziran, ali je od početka Tridesetogodišnjeg rata uglavnom ostao pošteđen ratnih razaranja. To se promijenilo kada je Tilly, u skladu sa carskim Restitucijskim ediktom dobio naređenje da u gradu ponovno uspostavi katoličku crkvenu vlast, a što su građani, uzdajući se u pomoć protestantskog švedskog kralja Gustava Adolfa II i njegove vojske, odbili učiniti. Tilly je odlučio preduhitriti Šveđane te grad zauzeo na juriš, a nakon čega je došlo do masovnog ubijanja, silovanja i pljačke pri čemu je, prema procjenama od 25.000 stanovnika preživjelo samo njih 5.000. Iako je katolička vlast uspostavljena nad gradom, za opsadu se ispostavilo da predstavlja Pirovu pobjedu za cara i katolike, s obzirom da su razmjeri masakra - najvećeg ikad počinjenog u ratu - potakli mnoge dotada kolebljive protestantske države i vladare u Njemačkoj da podrže Šveđane i nastave borbu do kraja, a također izazvale zgražanje čak i među katoličkim dijelom evropske javnosti, što je, između ostalih, iskoristio francuski kardinal Richelieu da otvoreno intervenira u korist protestanata i tako uz Šveđane preokrene tok sukoba.

## Izvori

## Literatura

* 

## Vanjske veze
*  Sack of Magdeburg  on Filbrun
* Count of Tilly on History of War
Opsada Stralsunda (1628)

**Opsada Stralsunda** se dogodila od maja do početka augusta 1628. godine kada su za vrijeme Tridesetogodišnjeg rata katoličke carske njemačke trupe pod Albrechtom von Wallensteinom pokušale zauzeti Stralsund, lučki grad na baltičkoj obali Njemačke koji je u tom trenutku bio posljednje značajnije protestantsko uporište u Njemačkoj koje je katolicima i carskim snagama pružalo organizirani otpor. Deset godina nakon početka sukoba, katolici su nakon niza spektakularnih pobjeda uspjeli iskorijeniti ili protjerati protestante iz velikih dijelova Njemačke, odnosno njihove vladare natjerati da priznaju vrhovnu carsku vlast i katoličku hegemoniju. To je uključilo i vojvodu Bogislawa XIV, vladara Pomeranije koji je u novembru 1627. Franzburškom kapitulacijom Wallensteinu omogućio da postavi garnizone u svim gradovima pod svojom nominalnom vlašću, uključujući Stralsund. Gradski oci Stralsunda su, međutim, temeljeći svoju odluku na statusu grada-člana Hanze, taj zahtjev odbili, a nakon čega je Wallenstein sa svojim trupama počeo opsjedati grad. Stralsund su ispočetka branili pripadnici lokalne milicije i nešto najamnika, ali im je potom, zahvaljujući premoći na moru, pomoć počeo slati danski kralj Christian IV, koji je još uvijek vodio rat sa Carstvom. Pojačanja u ljudstvu, koja su uz Dance činili i škotski najamnici, a pred sam kraj i mali švedski kontingent, nisu bila dovoljna da kompenziraju brojčanu nadmoć Wallensteinovih snaga, ali su to, prema navodima suvremenika nadoknadila izuzetnom borbenošću, zbog čega je nekoliko Wallensteinovih pokušaja da grad zauzme na juriš doživjelo neuspjeh. To, kao i epidemija kuge koja se pojavila u redovima njegove vojske, je Wallensteina nagnala da 4. augusta odustane od opsade i povuče se na jug. Iako je nekoliko mjeseci kasnije danski kralj Christian IV poražen u bitci kod Wolgasta te Mirom u Lübecku prisiljen izaći iz rata, opsada Stralsunda je imala značajne posljedice po dalji tok rata. Wallenstein je doživio prvi ozbiljniji neuspjeh u dotadašnjoj karijeri, te pao u nemilost cara i drugih katoličkih vođa, te je 1630. godine smijenjen sa mjesta zapovjednika carske vojske, i to upravo pred početak švedske intervencije pod Gustavom Adolfom II kojoj je upravo Stralsund, gdje je zadržan švedski garnizon, bila glavna baza na njemačkoj obali. Zbog toga su kasniji historičari opsadu Stralsunda počeli navoditi kao svojevrsnu prekretnicu Tridesetogodišnjeg rata.

## Izvori

## Vanjske veze
* Digitalized collection of primary sources about the siege by Johann Albert Dinnies from the Stralsund archives
* Konze, M. and R. Samariter ‘Momentaufnahme aus dem Dreißigjährigen Krieg: Das Stralsunder Söldnergrab von 1628’
Kija Kockar

**Kristina Kockar** (Zrenjanin, 26. 5. 1989) srpska je voditeljka, pevačica, spisateljica i javna ličnost. Bivša je stjuardesa i pobednica prve sezone rijaliti programa Zadruga koji se emitovao na RTV Pink.

## Biografija
Kristina Kockar je rođena 26. maja 1989. godine u Zrenjaninu, gde je odrasla. Pohađala je Zrenjaninsku gimnaziju, nakon koje je završila Visoku hotelijersku školu u Beogradu, trenutno studira na Pravnom fakultetu u Beogradu. Radila je kao stjuardesa u Er Pinku, Er Srbiji i Etihad ervejzu. Postala je poznata nakon što je ušla u rijaliti program Zadruga, gde ju je njen suprug, pevač Slobodan Radanović javno varao sa Lunom Đogani. Dana 21. juna 2018. godine pobedila je u rijalitiju i osvojila nagradu od 50.000 evra.

Kockareva je odlučila da počne da se bavi muzikom te je svoju prvu pesmu *Ne vraćam se na staro* uradila sa Ministarkama i objavila je 20. jula 2018. Svoju sledeću pesmu *Poptis* objavila je 6. septembra 2018.

Knjigu *Moj potpis*, u kojoj opisuje mučne scene iz detinjstva, svađe njenih roditelja, nasilje u porodici, tajne u braku sa Slobodanom Radanovićem, kao i bolesti za koju se nada da je na vreme otkrila, objavila je 22. oktobra 2018. godine. Krajem oktobra 2018, Kockareva postaje stručni član žirija u petoj sezoni takmičenja *[[Pinkove zvezdice|Pinkove zvezdice (All Stars)]]* na kojem su učestvovali neki od takmičara iz prethodne četiri sezone.

Potom i stručni član zirija Pinkove Zvezde- Talenti.

Voditeljka je Info Jutra i Pre Večere na televiziji Informer.

## Diskografija
### Singlovi
* *Ne vraćam se na staro* (ft. Ministarke, 2018)
* *Potpis* (2018)
* *Ko bi rekao* (ft. Stoja, 2018)
* *Amorova strela* (2019)

### Videografija

## Reference

## Vanjske veze
* Kristina Kockar na sajtu Deezer
Bitka kod Breitenfelda (1631)

**Bitka kod Brajtenfelda** odigrala se 17. septembra 1631. godine između Protestantske unije (Švedska i Saksonija) i Katoličke lige (Sveto rimsko carstvo, Kraljevina Ugarska). Bitka je deo Tridesetogodišnjeg rata i završena pobedom Švedske i protestanata.

## Bitka

Šveđane i Saksonce predvodio je Gustav II Adolf, a Katolike Johan Tili. Snage su bile prilično izjednačene; saveznici su imali oko 39 000 ljudi, a Tili 36 000 od čega 11 000 konjanika. U artiljeriji su saveznici bili znatno jači: 75 prema 26 oruđa. Švedske trupe bile su bolje od carskih, a ove od saksonskih.

U prvoj fazi bitke carevci su razbili Saksonce, koji su se nalazili na levom krilu savezničkog rasporeda. Porazu Saksonaca znatnosu doprineli laki konjanici iz Hrvatske. Poraz Saksonaca doveo je Šveđane u krizu koju su ipak pretvorili u pobedu, zahvaljujući kvalitetu svoje vojske, njenoj vatrenoj moći, manevarskoj sposobnosti, a i celishodno raščlanjenom borbenom poretku koji je omogućavao sadejstvo vatre i pokreta konjice i pešadije. Bio je to prvi sudar između dinamične i elastične švedske taktike i glomazne španske, čiji je glavni izraz bio masovni udar pešadije. Carevci su izgubili oko 18 000 ljudi, od toga 10.000 poginulih; Šveđani samo 100, a Saksonci nešto više.


File:Slaget vid Breitenfeld SP232.jpg|Bitka kod Brajtenfelda


## Povezano
* Bitka kod Brajtenfelda (1642)

## Napomene

## Izvori

## Literatura

* 
* Vojna enciklopedija, tom 1 (789)
Bitka kod Raina

**Bitka kod Raina** ili **bitka na Lechu** se odigrala 15. aprila 1632. godine u Njemačkoj za vrijeme Tridesetogodišnjeg rata između švedske vojske pod kraljem Gustavom Adolfom na jednoj, i carske katoličke vojske pod grofom Tillyjem na drugoj strani. Do nje je došlo nakon što je Gustav Adolf prethodne godine porazio Tillyja kod Breitenfelda i istjerao carske trupe sa sjevera Njemačke, te pokrenuo ofenzivu na jug. Tilly mu se sa svojim trupama suprostavio na rijeci Lech, koja je predstavljala granicu tadašnjeg Elektorata Bavarska. Gustav Adolf je raspolagao s brojčanom nadmoći, ali se daleko važnijom ispostavila njegova nadmoć u artiljeriji, čija ja precizna paljba omogućila Šveđanima da prijeđu rijeku. Tokom borbe je Tilly smrtno ranjen, a također privremeno onesposobljen i njegov zamjenik Johann Philipp Cratz von Scharffenstein, a nakon čega je preostali katolički zapovjednik vojvoda Maximilian od Bavarske naredio sveopće povlačenje. Iako su carske i katoličke snage izgubile svu artiljeriju i prtljag, Maximilanova odluka je carsku vojsku spasila od uništenja, s obzirom da je Gustav Adolf bio planirao složenu seriju manevara sa ciljem da joj odsječe odstupnicu, ne računajući na tako brzo povlačenje. Smrt Tillyja, koji se smatrao najboljim katoličkim zapovjednikom, natjerala je cara Ferdinanda II da na čelo katoličke vojske ponovno postavi ranije smijenjenog Albrechta von Wallensteina koji će se Šveđanima nekoliko mjeseci kasnije suprotstaviti u krvavoj bitci kod Lützena.
Živa baština

***Živa baština: časopis za filozofiju i gnozu*** je naučni časopis koji izlazi u Bosni i Hercegovini. Izdavač časopisa je Fondacija Baština duhovnosti iz Mostara. Glavni i odgovorni urednik časopisa je Amar Imamović. Časopis izlazi četiri puta godišnje, a prvi broj časopisa je izašao u decembru 2015. godine.

## Izdavač
Fondacija Baština duhovnosti je osnovana 2011. godine u Mostaru, kao izraz želje grupe ljudi okupljenih oko ideje očuvanja i promicanja kulturne baštine Bošnjaka, prije svega njihove duhovne komponente. Jedan od temeljnih ciljeva izdavačke djelatnosti fondacije je i promicanje univerzalnih vrijednosti proizašlih iz nebeske objave i misaonih postignuća čovjeka u njenom okrilju kao odgovor na njen svevremeni poziv.

Od specifičnosti rada ove fondacije je i to što u svom izdavaštvu nudi plodove onog islamskog genija koji u okrilju islama razvija racionalno i duhovno promišljanje, odnosno ono što se prepoznaje kao filozofija, teozofija i irfan. Osnivač i direktor fondacije je Amar Imamović, a njena glavna djelatnost je izdavaštvo. Fondacija je 2015. godine pokrenula naučni časopis *Živa baština: časopis za filozofiju i gnozu*. Shodno ciljevima fondacija svoje knjige izdaje u tri biblioteke: Biblioteka kulturna baština, Biblioteka irfan i hikmet (filozofija i gnoza) i Biblioteka islamski nauk.

## Tematika
Časopis *Živa baština* ima za cilj da široj naučnoj javnosti i svima zainteresiranima za filozofiju i gnozu ponudi novi kvalitet i teme koje nisu dovoljno obrađene ili uopće nisu tretirane na jezicima naroda Balkana, a to je prije svega islamska filozofija (ono što se danas prepoznaje kao spoj filozofije i gnoze, odnosno teozofija ili uzvišena božanska mudrost), gnoza (irfan/tasavuf) i religijska filozofija.

Vođeni mišlju da istinska spoznaja nije ograničena vremenom i mjestom, odnosno da nije podložna protoku vremena i da kao takva pripada cijelom čovječanstvu, osnovi cilj pokretanja samog časopisa je, kao što da i shvatiti iz naslova, održavanje "živim" i prezentiranje najuzvišenijih intelektualnih i duhovnih dostignuća iz baštine islamskih mislilaca, kao i obogaćivanje te baštine.

## Uredništvo
Uredništvo *Živa baštine* čine:
* mr. Amar Imamović (glavni i odgovorni urednik)
* dr. Amina Šiljak-Jesenković
* dr. Abas Ali
* dr. Ahmed Vaezi
* dr. Elvir Musić
* dr. Kijan Korjenić
* dr. Mensur Valjevac
* dr. Mubina Moker
* dr. Sead Šemsović
* dr. Sedad Dizdarević

## Vanjske veze
* ''Živa baština: časopis za filozofiju i gnozu'' na na stranicama Fondacije Baština duhovnosti
* ''Živa baština: časopis za filozofiju i gnozu'' na Virtualnoj biblioteci Bosne i Hercegovine (COBISS)
Heinrich Holk

**Heinrich Holk** (također **Holke** ili **Henrik Holck**) (18. april 1599 &ndash; 9. septembar 1633) bio je dansko-njemački vojskovođa, poznat po tome što se borio na obje strane u Tridesetogodišnjem ratu.

Slavu je stekao kao zapovjednik danskih trupa koje su 1628. godine uspješno obranile Stralsund, posljednje značajno protestantsko uporište u Njemačkoj od carske katoličke vojske pod dotada nepobijeđenim proslavljenim vojskovođom Albrechtom von Wallensteinom. Nakon što je Lübečkim mirom Danska sljedeće godine izašla iz rata, Holk je ušao u Wallensteinovu službu i postao zapovjednik carske konjice. Holk, čije su se konjičke trupe isticale sklonošću pljački, silovanjima i zlostavljanju civila, igrao je važnu ulogu kako u bitci u Lützena, tako i u kasnijim Wallensteinovim pokušajima da ishodi mir pregovaranjem sa protestantskom Saksonijom. Prilikom jednog od tih pregovora se razbolio od kuge i ubrzo nakon toga umro.

## Izvori

## Literatura
* 
*
Bitka kod Nördlingena

**Bitka kod Nördlingena** ; ; ), također poznata i kao **Prva bitka kod Nördlingena** ili **Bitka dva Ferdinanda** se odigrala 5/6. septembra 1634. na zapadu Bavarske za vrijeme Tridesetogodišnjeg rata između carskih njemačkih katoličkih i španskih snaga pod krunskim princom Ferdinandom Mađarskim i kardinalom Ferdinandom od Austrije na jednoj, te švedskih snaga i njihovih njemačkih protestantskih saveznika iz Heilbronnske lige na drugoj strani. Do nje je došlo nakon što su dvije heilbronnske armije - pod Gustavom Hornom i Bernhardom od Saxe-Weimara - pokrenule veliku ofenzivu na jug Njemačke, a na što su carske snage reagirale kontraofenzivom koju je vodio princ Ferdinand, te kome je iz Italije u pomoć došao španski kontingent pod kardinalom Ferdinandom, te koji se 2. septembra spojio s Ferdinandovom vojskom kod Nördlingena, protestantskog uporišta koje se našloi pod opsadom. I protestantske snage su se spojile, te u nastojanju da deblokiraju Nördlingen, odlučile ignorirati neprijateljsku nadmoć u ljudstvu i krenule u napad. Došlo je do žestoke borbe u kojoj je najviše do izražaja došao znameniti *[[tercio]]* borbeni poredak španske pješadije, o koje su se slomili protestantski napadi, te nakon čijeg je kontranapada protestantska vojska razbijena, natjerana u bijeg i, praktički uništena. Ostaci švedskih snaga su se povukli na krajnji sjever Njemačke gdje su se oporavljali nekoliko sljedećih godina, dok su njemački protestantski knezovi uglavnom odustali od dalje borbe i pristali na pregovore sa carem koji će sljedeće godine dovesti do Praškog mira i završetka *švedske faze* rata. Bitka, međutim, nije imala odlučujući karakter s obzirom da će na stranu protestanata iste godine stati susjedna Francuska.

## Izvori
Johann Georg I od Saksonije

**Johann Georg I** (5. mart 1585 - 8. oktobar 1656) bio je knez izbornik Saksonije koji je vladao od 1611. do smrti, poznat po tome što je za Tridesetogodišnjeg rata, usprkos vlastite protestantske vjere, odbijao podržavati druge njemačke protestantske vladare u sukobu s katolicima i carem, a povremeno čak i sudjelovao u sukobu na njegovoj strani. Njegova je politika rezultirala pustošenjem zemlje koje je teško stradala i od katoličkih i od protestantskih vojski, ali i teritorijalnim proširenjem koje je potvrđeno Vestfalskim mirom 1648. godine. 

|-
Praški mir (1635)

**Praški mir**  (; ) bio je mirovni sporazum skopljen 30. maja 1635. godine u Pragu između rimsko-njemačkog cara Ferdinanda II na jednoj, i saksonskog izbornog kneza Johanna Georga I kao predstavnika protestantskih država Carstva, a koji je za cilj imao okončanje Tridesetogodišnjeg rata.

U vrijeme sklapanja sporazuma, rat, započet 1618. godine više nije imao jasnog pobjednika. Ferdinand i njegovi saveznici okupljeni u Katoličku ligu su prvih desetak godina zabilježili značajne uspjehe, te iskorijeniti ili protjerati protestante iz mnogih dijelova Carstva, odnosno osvojiti, anektirati ili neutralizirati brojne protestantske kneževine i gradove, ali je Ferdinandov pokušaj da 1629. godine svoj položaj cementira Restitucijskim ediktom usmjerenim na oduzimanju nekadašnjih crkvenih posjeda od strane protestantskih vladara natjerao protestante da nastave pružati otpor, a pokušaj stvaranja katoličkih baza na obalama Baltika izazvao reakciju Švedske čije su se trupe iskrcale na sjeveru Njemačke i protjerale katoličke trupe na jug. Poraz Šveđana u bitci kod Nördlingena je, pak, stvorio uvjete za početak pregovora, jer su brojni protestantski knezovi, prije svega Johann Georg I odlučili napustiti Šveđane, odnosno protestatnsku Heilbronnsku ligu. Ferdinand je to nastojao iskoristiti kao priliku za mirovni sporazum kojim bi ne samo završio rat, nego i uklonio izgovor Šveđanima da pod okupacijom drže sjevernu Njemačku.

U Sporazumu se Ferdinand obavezao kako se sporni Restitucijski edikt neće primjenjivati sljedećih 40 godina, te je proglasio amnestiju za sve protestanske vođe koji su se borili protiv Carstva osim onih koji su slijedili Friedricha V Falačkog, te su protestantskim kneževinama vraćene sve teritorije formalno oduzete nakon 1627. godine. Sporazum je, pak, zabranio državama-članicama Carstva da sklapaju sporazume sa stranim državama i međusobne saveze, što je, pak, u praksi značilo kraj ne samo Heilbronnske, nego i Katoličke lige. Kako bi olakšao prihvaćanje sporazuma, Ferdinand je bio čak i pojedinim vladarima predati dio teritorija, što je uključivalo Markgrofoviju Brandenburg koja će dobiti dio Pomeranije, kao i Saksoniju, te Bavarsku i njenog katoličkog vladara Maximiliana I.

Praški mir je, sa izuzetkom teritorijalnih promjena, značio povratak na predratni režim temeljen na Augsburškom miru, odnosno odustajanje od Ferdinandovih pokušaja da ojača centralnu vlast u Njemačkoj, odnosno silom iskorijeni protestantizam. Većina protestantskih knezova i skupština je prihvatila sporazum, ali su se neki, kao Wilhelm V, kalvinistički vladar Hessen-Kassela nastavili rat uz švedsku podršku. Daleko važniji je bio ulazak susjedne Francuske u rat na strani njemačkih protestanata, čime je počeo posljednji, švedsko-francuski period sukoba. On će biti okončan 1648. godine sklapanjem Vestfalskog mira kojim je Carstvo moralo dati još izdašnjije ustupke svojim protestantskim podanicima.

## Vanjske veze
* Chronology: Louis XIII (1610-1643)
* Scan of the Imperial-Saxon treaty at IEG Mainz, 81 pages
Arhiepiskopska kapela

**Arhiepiskopska kapela** (talijanski: *Cappella Arcivescovile*), odnosno **Kapela Svetog Andrije**, kapela je u Ravenni u Centralnoj Italiji koja je 1996. zajedno sa ostalim ravenskim spomenicima uvrštena na UNESCO-vu listu mjesta svjetske baštine u Evropi kao lokalitet ranokršćanskih spomenika u Ravenni.

## Historija i karakteristike
Arhiepiskopska kapela je jedina dobro očuvana ranokršćanska kapela koju je dao izgraditi ravenski biskup Petar II (494–519) u vrijeme vladavine Teodorika, kao privatni oratorium u doba kada je arijanstvo bila glavna dvorska religija. Orginalno je bila posvećena Isusu Kristu, ali je sredinom 6. vijeka preimenovana i posvećena Svetom Andriji jer su tad njegove relikvije dopremljene iz Konstatinopolisa u Ravennu.

Mala kapela križnog tlocrta ispred koje se nalazi se mali pravokutni naos, slavna je zbog svojih mozaika po bačvastom svodu i gornjem dijelu kapele, dok joj je donji obučen u bijeli mramor. Ikonografija tih mozaika jasno pokazuje namjeru veličanja lika Isusa Krista kao centralne figure kršćanstva, što je i jasna antiarijanska pozicija ondašnje crkve. Na centralnom mozaiku u luneti Krist je prikazan kao ratnik pobjednik, a dominantni je lik i na ostalim mozaicima koji prikazuju mučenike, apostole i evangeliste.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Ente di Gestione Sacri Monti''
Amater

**Amater** (od francuskog: *amateur*, zapravo od latinskog: *amator*=ljubitelj) je ime za čovjeka koji se bavi nekom aktivnošću iz ljubavi, a ne zbog novca ili radi profesionalne dužnosti. Ametera ima naročito puno u sportu ali i u gomili drugih djelatnosti; teatar, fotografija, film...

Pejorativno - *amater* je onaj tko trapavo obavlja neki posao - nestručnjak.

## Amaterizam
Čisti primjer amaterizma je wikipedija jer njeni autori (ili velika većina) to radi zabadava.
To je zapravo organizirano bavljenje nekom aktivnošću; sportom, kulturom, tehnikom, umjetnošću...radi ličnog zadovoljstva i druženja. Amaterska društva od svojih članova amatera, zahtjevaju poštovanje pravila i statuta koja sama donose.

Svojevremeno su Olimpijske igre bile rezervirane samo za amatere, ali se vremenom uvidjelo da je to farsa jer su zemlje Istočnog bloka na kojekakve načine plaćale svoje vrhunske sportaše, a ni zemlje Zapadnog bloka nisu bile puno bolje, jer su pod krinkom studenata sportaša opet nastupali prikriveno plaćani sportaši. Zbog tog se odustalo od te ideje, tako da Olimpiskim igrama sad nastupaju i profesionalni sportaši.

## Povezano
* Radio-amaterizam
* Amaterska astronomija
* Volonterstvo
* Hobi
## Reference

## Vanjske veze
* ''Amaterizam'' (na portalu LZMK)
Nick Kroll

**Nicholas J.** "**Nick**" **Kroll** (5. jun 1978 -) je američki glumac, komičar, scenarist i producent, najpoznatiji po nastupima u humorističkim televizijskim serijama i posuđivanju glasa likovima u animiranim filmovima i TV-serijama. 

## Vanjske veze

*Official website
*
*Nick Kroll  on Funny or Die
*
Ernst von Mansfeld

**Ernst fon Mansfeld**, zvan i grof Ernst fon Mansfeld ili grof Petar Ernst fon Mansfeld (1580—29. novembar 1626) je bio nemački vojskovođa i vođa plaćenika tokom Tridesetogodišnjeg rata.

## Rana vojna iskustva
Vojno iskustvo je stekao u Mađarskoj, gde mu je rođak bio na visokom položaju u carskoj komandi. Kasnije je služio u vojsci nadvojvode Leopolda i tu je postao neprijatelj Habzburga. Iako je ostao katolik udružio se sa protestantskim kneževima i tokom prve faze Tridesetogodišnjeg rata bio je jedan od istaknutih vojskovođa.

## Na čelu plaćenika u Tridestogodišnjem ratu
Savojski vojvoda Karlo Emanuel I uputio je 1618. pod Mansfeldovim vodstvom 2000 vojnika da pomognu pobunu u Bohemiji. Zauzeo je Pilsen, ali tokom leta 1619. pobeđen je u bici kod Sablata. Posle toga ponudio je svoje usluge caru Ferdinandu II i ostao je jedno vreme neaktivan.

Fridrih V Palatinski ga postavlja na čelo svoje vojske u Bohemiji, a 1621. zaustavlja pokušaje Johana Cerklasa Tilija da zauzme Gornji Palatinat. Mansfeld prelazi u Rajnski Palatinat, gde zauzima Hagenau i sprečava pad Frankentala. Kasnije mu se pridružuje Fridrih V Palatinski, pa zajedno pobeđuju Johana Cerklasa Tilija u bici kod Vizloha 25. aprila 1622. godine. Mansfeld je harao Alzasom i Hesenom. Nije pljačkao samo neprijateljske oblasti. On je često predstavljao opasnost za oblasti koje je branio. Zbog toga je Fridrih V Palatinski bio prinuđen da otpusti Mansfeldovu vojsku.

## Odlazak u Holandiju i Englesku
Mansfeld se pridružio Kristijanu Braunšvajskom, pa je vodio svoju vojsku kroz Lorenu, uništavajući usput sve duž svoga pohoda. U avgustu pobećuje Špance kraj Flera. Dolazi u Holandiju u službu Ujedinjenih provincija. Osvaja područja istočne Frizije, gde zauzima tvrđavu i ponovo njegova vojska pljačka i zlostavlja stanovništvo. Kao plaćenik i vođa plaćenika Mansfeld je često prekidao svoje ratne pohode i tražio način da skupi novac bilo pljačkom, bilo prodajom usluga svojih plaćenika onome tko ponudi više.

Tokom 1624. tri puta posećuje London, gde je bio slavljen kao heroj. Džejms I Stjuart oklevao je da mu da novac i ljude za obnovu Palatinata. Početkom 1625. ponovo prelazi u Holandiju.

## Ponovo sa plaćenicima u Nemačkoj
Tokom 1625. rat je bio obnovljen danskom invazijom pod vodstvom Hristijana IV Danskog. Mansfeld dolazi ponovo u Nemačku sa svojim plaćenicima.
Albreht Valenštajn mu nanosi teški poraz 25. aprila 1626. u bici kod mosta Desau.

Mansfeld je ubrzo skupio novu vojsku, sa kojom je nameravao da napada nasledne habzburške zemlje u Austriji. Međutim progonio ga je Albreht Valenštajn sa svojom vojskom, pa Mansfeld skreće prema Mađarskoj, s ciljem da pomogne transilvanijskom knezu Betlemu Gaboru. Betlem Gabor je promenio politiku i pomirio se sa carem, pa i Mansfeld raspušta svoje plaćenike. Krenuo je prema Veneciji, ali kod Rakovice kraj Ilidže u tadašnjoj osmanskoj Bosni je obolio od sušice. Umro je 29. novembra 1626. i sahranjen je u Splitu.

## Literatura
* Ernst von Mansfeld
* Book review and summary (in English)
Prespanski sporazum

**Prespanski sporazum** (, ) je međunarodni sporazum koji su potpisali ministri diplomatije Republike Makedonije Nikola Dimitrov i Republike Grčke Nikos Kocijas 17. juna 2018. godine u grčkom selu Nivici na obali Prespanskog jezera. Sporazum je potpisao i posrednik Organizacije ujedinjenih nacija za spor oko imena Makedonije Metju Nimic. Sporazum je zamijenio Privremeni sporazum potpisan u Njujorku 13. septembra 1995. godine. Prespanski sporazum bi trebao biti rješenje za spor oko imena Makedonije i osnova za uspostavljanje strateške saradnje između Grčke i buduće Sjeverne Makedonije. Prema sporazumu Republika Makedonija bi postala *Republika Sjeverna Makedonija*, odnosno neformalno *Sjeverna Makedonija*, a Grčka bi priznala državljanstvo kao *makedonsko/državljanin Republike Sjeverne Makedonije* i složila bi se sa tim da službeni jezik države bude makedonski jezik.

## Reference
Opsada Plzeňa

**Opsada Plzeňa** () ili **Bitka za Plzeň** se odigrala od 19. septembra do 21. novembra 1618. godine kada su na početku Tridesetogodišnjeg rata snage pobunjenih čeških protestanata nastojale zauzeti grad Plzeň (), koji je bio glavno uporište katolika i pristaša kralja u ustanku svrgnutog kralja Ferdinanda. Do nje je došlo nakon Druge praške defenestracije, odnosno ustanka u kome su protestanti, koji su tada činili većinu stanovnika Kraljevine Češke sa prijestolja svrgnuli katoličkog kralja Ferdinanda iz dinastije Habsburg, a koji je, pak, istovremeno bio i car Svetog Rimskog Carstva. Nakon izbijanja ustanka protestanti su počeli napadati katoličke samostane i imanja katoličkih plemića, te su se katolici sklonili u Plzeň, koji je bio relativno dobro utvrđen. Ustanici su, pak, u međuvremenu formirali vojsku, djelomično financiranu od Savoje i Mletačke Republike, na čije je čelo postavljen iskusni najamnik Ernst von Mansfeld. On je 19. septembra stigao pred grad te ga opkolio, ali ga nije napao nekoliko tjedana jer je trebalo vremena da pristigne artiljerija, a kada je i stigla, ispostavilo se da nema odgovarajuću municiju. Mansfeld je umjesto toga odlučio branitelje glađu natjerati na predaju i u tome je ustrajao prije nego što je 2. novembra zapovijeđen juriš. Mansfeldova se vojska uspjela probiti kroz zidine i garnizon natjerati na predaju. Mansfeld je od gradskih vlasti ishodio 120.000 guldena kao ratne reparacije i 47.000 florina kao nagradu za to što grad nije nakon predaje spalio. Iako je prva značajnija operacija Tridesetogodišnjeg rata završila protestantskom pobjedom, nije imala značajniji efekt na dalji tok sukoba, kao i na sam Češki ustanak. Mansfeld je sa svojom vojskom ostao neaktivan u Plzeňu i nije spriječio snage Carstva i Katoličke lige da dvije godine kasnije u na Biloj hori skrše ustanike i zauzmu Češku.

## Vanjske veze
* The Siege Of Pilsen: The Thirty Years' War, worldatlas