open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lutnja

**Lutnja** (od talijanskog: *liuto*) ili **Lauta** je ime za porodicu kordofonih žičanih muzičkih instrumenata.
U tom smislu se i instrumenti kao što su indijski sitar, violina i gitara mogu klasificirati kao lutnje.

## Иstorija i karakteristike

U Evropi se pod lutnjom podrazumjeva trzalački žičani instrument popularan u 16 i 17. vijeku, za renesanse i baroka. 
Njegovo porijeklo vezano je uz arapski ud (arapski: al-‘ūd = drvo), instrument, koji je do Evrope došao u 13. vijeku preko Španjolske i preko povratnika iz Križarskih ratova sa Bliskog Istoka. 
I lutnja kao i ud ima kruškoliko tijelo od drvenih daščica, uski vrat sa svijenim napinjalom i čivijama za napinjanje struna (žica), koje su pričvršćene preko gitarskog mosta i veliku rezonantnu fino izrezbarenu rozetu (otvor).

Prve evropske lutnje bile su imitacije arapskog instrumenta, dakle imale su četiri strune (žice) koje su se trzale. Sredinom 14. vijeka strune su uparene, a tokom 15. vijeka prestalo se svirati trzanjem već se prebiralo prstima, a instrument je dobio i petu strunu. Do 16. vijeka definirana je forma klasične lutnje, sa šest uparenih žica.
(gornja žica) podešavala se; G – c – f – a – d′ – g ′, počevši od drugog G ispod sredjeg C. Sistematizirana je tehnika sviranja, a muzika je pisana za hvatove (notni sistem u kom horizontalne linije predstavljaju žice lutnje), tako da svirač zna koju žicu treba pritisnuti i trznuti.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Lutnja'' 
* ''Lute''
Univerzitet u Teksasu

**Univerzitet u Teksasu** (, akr. **UT**) je američki javni i istraživački univerzitet u teksaškom gradu Austinu. Utemeljen je 1883. godine i predstavlja vodeću instituciju Teksaškog sistema univerziteta. Godine 1929. postao je članom Udruženja američkih univerziteta (AAU), kao treći južnjački univerzitet. S više od 50.000 dodiplomskih i diplomskih studenata i preko 24.000 nastavnika i osoblja, Univerzitet u Teksasu osmi je najveći univerzitet u zemlji. Krajem 2018. UT je raspolagao proračunom od 31 milijarde USD, najvećim nakon Univerziteta Harvard. Od 2015. predsjednik UT-a je Gregory L. Fenves.

## Vanjske veze

*  University of Texas at Austin
Pravni fakultet Harvard

**Pravni fakultet Harvard** () je jedan od dvanaest fakulteta američkog Univerziteta Harvard. Osnovan je 1817. godine i sjedište mu se nalazi u gradu Cambridgeu u saveznoj državi Massachusetts. Najstariji je fakultet pravnih nauka u Sjedinjenim Američkim Državama i među najuglednijim je pravnim fakultetima u svijetu. Gotovo četvrtina od svih članova Vrhovnog suda Sjedinjenih Država završila je ovaj fakultet. Među brojnim uglednicima, pravo na Harvardu studirala su i dvojica američkih presjednika, Rutherford Birchard Hayes i Barack Obama, tajvanski državnik Ma Ying-jeou, irska predsjednica Mary Robinson, državni sekretari, vrhovni i ustavni suci brojnih država (Hong Konga, Filipina, troje državnih sekretara SAD) i dr. Fakultet ima jednu od najskupljih školarina na svijetu, pa troškovi obrazovanja za jednu akademsku godinu dosežu 92.000 dolara. Akademska revija *[[Harvard Law Review]]* među cijenjenijim je i uglednijim pravnim publikacijama na globalnoj razini. Fakultetska dvorana Langdell najveća je akademska pravna biblioteka.

## Reference

## Vanjske veze

* Harvard Law School
Nacionalni spomenici u Kaknju

Na listi nacionalnih spomenika BiH za opštinu Kakanj se nalaze sljedeći spomenici:
* Džamija u Kraljevoj Sutjesci, (graditeljska cjelina),
* Franjevački samostan i crkva sv. Ive Krstitelja u Kraljevoj Sutjesci, (graditeljska cjelina),
* Glavica u Bilješevu, (historijsko područje),
* Kula hadži Muhamed-bega, zgrada poznata i kao 'Turski sud' u Ribnici, (historijski spomenik),
* Kuća Ive Duspera, Kraljeva Sutjeska, (historijska građevina),
* Prahistorijsko neolitsko naselje Obre II na lokalitetu Gornje polje u naselju Obre, (arheološko područje),
* Vladarski dvor iz 14. i 15. stoljeća u Kraljevoj Sutjesci, (arheološko područje),
* Zbirka od 22 inkunabule (pokretno dobro u vlasništvu Franjevačkog samostana u Kraljevoj Sutjesci). 
## Reference
What Ever Happened to Aunt Alice?

***What Ever Happened to Aunt Alice?*** () je američki triler film snimljen 1969. godine u režiji Leeja H. Katzina. Predstavlja adaptaciju romana *The Forbidden Garden* Ursule Curtiss. Glavni lik, koji tumači Geraldine Page, je sredovječna žena koja nakon muževe smrti doznaje da je ostala bez ikakve imovine, te koja svoje financijske probleme odluči rješavati tako što će unajmljivati ostarjele, usamljene žene kao kućne pomoćnice prije nego što ih ubije, opljačka i leševe zakopa pod borovima u svom vrtu. Radnja prikazuje kako jedna od tih žena, koju tumači Ruth Gordon, počne sumnjati u prave namjere svoje poslodavke. *What Ever Happened to Aunt Alice?* je producirao Robert Aldrich, filmaš poznat po trilerima *[[What Ever Happened to Baby Jane?]]* i *[[Hush, Hush, Charlotte]]*, a koji sa ovim filmom dijele motiv starijih žena koje pokušavaju nadmudriti jedna drugu.

## Uloge

## Izvori

## Vanjske veze

* 
*
Bijeli Bim Crno uho

***Bijeli Bim Crno uho*** () je sovjetski igrani film snimljen 1977. godine u režiji Stanislava Rotockog. Po žanru je drama, a temelji se na istoimenom romanu Gavriila Trojepoljskog. Naslovni protagonist je engleski seter kome njegov novi vlasnik, ostarjeli veteran Drugog svjetskog rata čiji lik tumači Vjačeslav Tihonov, da ime Bim i nadimak "Crno uho". Radnja prikazuje kako pas njemu postaje jedini i nerazdovojni prijatelj te kako, nakon što vlasnik završi u bolnici zbog problema sa srcem, kreće na dugo i opasno putovanje kako bi mu se pridružio. *Bijeli Bim Crno srce* je prikazan na festivalu u Karloyvm Varyma gdje je osvojio Kristalni globus, a godine 1979. je ušao u užu nominaciju za Oscar za najbolji film na stranom jeziku.

## Reference

## Vanjske veze

*
Kinesko-sovjetski granični sukob

**Kinesko-sovjetski granični sukob** se odnosi na niz manjih oružanih sukoba koji su se tokom nekoliko mjeseci 1969. godine vodili između oružanih snaga Narodne Republike na jednoj, i Sovjetskog Saveza na drugoj strani. Neposredni povod su bili teritorijalni sporovi između dvije države, a sami sukobi su izbili u kontekstu kinesko-sovjetskog raskola, odnosno borbe te dvije komunističke države za prestiž među marksističkim pokretima u svijetu i dominantni položaj u Euroaziji. Uglavnom su imali oblik izoliranih čarki na granici, sa izuzetkom višednevnog sukoba na otoku Damanski/Zhenbao na rijeci Usuri, u kojem su obje strane koristile artiljeriju i oklopna vozila i nakon kojeg je otok *[[de facto]]* ostao pod kineskom kontrolom. Sukob je predstavljao prvi u historiji u kojem su međusobno sukobljene strane raspolagale nuklearnim oružjem, a odvijao se istovremeno sa Hladnim ratom, uključujući vijetnamski rat gdje su obje sukobljene strane imale istog komunističkog saveznika u Sjevernom Vijetnamu. Nastojanje da se izbjegnu potencijalno katastrofalne posljedice su u septembru 1969. godine natjerale obje strane da postepeno de-eskaliraju sukob da ga zamrznu; odnosi dvije zemlje su, međutim, ostali hladni sve do 1989. godine, a tek 1991. godine su sklopljeni prvi sporazumi kojima se nastojalo trajno riješiti granične sporove, da bi njihovo konačno rješenje predstavljao sporazum Kine sa Ruskom Federacijom 2004. godine.

## Izvori

## Literatura

*
Stíny horkého léta

***Stíny horkého léta*** () je čehoslovački igrani film snimljen 1978. godine u režiji Františeka Vlačila. Po žanru je mješavina drame i trilera, a protagonist, čiji lik tumači Juraj Kukura, je Ondrej, seljak čije imanje u Beskidima godine 1947. godine dolazi petorica pripadnika Ukrajinske ustaničke armije te ga, prijeteći njegovoj porodici, natjeraju da ih skriva dok pripremaju bijeg u Austriju. Radnja prikazuje kako Ondrej, suočen sa njihovom okrutnošću i prijetvornošću, shvati kako porodicu može spasiti jedino ako ih jednog po jednog pobije. *Stíny horkého léta* je prikazan na Festivalu u Karlovym Varyma gdje je osvojio Kristalni globus.

## Uloge
* Juraj Kukura ... Ondřej Baran
* Marta Vančurová ... Tereza Baranová
* Gustáv Valach ... Pavel Valchar
* Robert Lischke ... Lukáš Baran
* Karel Chromík ... ukrajinski poručnik
* Zdeněk Kutil ... "Stari"
* Jiří Bartoška ... "Bjelokosi"
* Augustín Kubán ... "Ćelavi"
* Gustav Opočenský ... ranjeni Ukrajinac
* Ilja Prachař ... poručnik Grygar
* Michal Ladižinský ... pijanica

## Reference

## Vanjske veze
*
Antonio Stradivari

**Antonio Stradivari** (latinski: *Stradivarius*; Cremona, oko 1644. – Cremona, 18. decembar 1737), bio je najčuveniji graditelj violina iz Cremone.

## Biografija
Stradivari je još uvijek bio učenik Nicolò Amatija kad je 1666. počeo stavljati vlastitu etiketu na violine koje je sam napravio. Isprva se držao stila manjih amatijevih modela, solidne konstrukcije, pa čak i premaza gustim žutim lakom. Postao je smjeliji nakon 1684. kad je počeo izrađivati veće modele, uz primjenu nešto tamnije koloriranog laka i eksperimentirati sa detaljima forme instrumenata. 

Njegovi "dugi" modeli iz 1690. bili su kompletna inovacija u proporcijama gudačkih instrumenata. Nakon 1700. nastupio je period kad se vratio starom stilu, koji nije dugo trajao, jer je ponovno počeo praviti veće modele i na brojne druge načine poboljšavao svoje instrumente. Tad je napravio i nekoliko vrhunskih violončela i viola. Stradivari je svojom metodom gradnje violina stvorio standard za kasnija vremena. On je izmislio današnju formu violinskog mosta i definirao proporcije moderne violine, plićeg tijela koje daje snažniji i prodorniji zvuk od ranijih violina. Dugo se mislilo da tajna Stradivarijevih akustički savršenih violina leži u laku kojim su premazane, te kemijskoj formuli koju se nikako nije uspjelo otkriti iako se o njoj mnogo raspravljalo.

Suvremena istraživanja ipak su uspjela izolirati nekoliko faktora koji utječu na ljepotu zvuka njegovih violina. Među njima su debljina (zbog toga i vibracijske karakteristike) gornjih i stražnjih dašcica, stanje mikroskopskih pora unutar drva violine, i na kraju kemijsku formulu laka. Stradivarijev uspjeh vjerojatno je proizašao iz stručne optimizacije svih tih i drugih faktora u njegovom dizajnu.

Zlatno doba njegova stvaralaštva bilo je između 1700. i 1720. kada je napravio svoje najpoznatije violine, danas nazvane po njihovim vlasnicima: *Betts* (1704), *Alard* (1715) i *Messiah* (1716). Stradivari je imao jedanaestero djece, među kojima se dvoje sinova, Francesco (1671–1743) i Omobono (1679–1742), nastavilo baviti gradnjom violina. Oni su najvjerojatnije pomagali ocu, zajedno sa Carlom Bergonzijem, koji je izgleda uspio naslijediti bottegu i sve zalihe.

Stradivarijeve violine karakterizira punoća tona i brza reakcija instrumenta koju nakon njega nikad nije uspio nadmašiti. Pored violina Stradivari je izrađivao harfe, gitare, viole i violončela, ukupno oko 1100 instrumenata od kojih je do danas preživjelo 650. Rijetki primjerci koji se prodaju dostižu astronomske cijene, tako je violina *Lady Tennant* prodana u aprilu 2005. na aukciji u New Yorku za 2.5 miliona USD.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Antonio Stradivari''
Bitka kod Wimpfena

**Bitka kod Wimpfena** se odigrala 6. maja 1622. godine u Njemačkoj za vrijeme Tridesetogodišnjeg rata između njemačkih protestantskih snaga pod markgrofom Georgom Friedrichom od Baden-Durlacha na jednoj, i katoličkih snaga pod komandom carskog generala Tillyja i španskog generala Gonzala Fernándeza de Córdobe. Do nje je došlo do za vrijeme kampanje katoličkih snaga čiji je cilj bio zauzeti Falačku, koja je bila pod vlašću izbornog kneza Friedricha V, vođe njemačkih protestantskih pobunjenika. Tillyjev pokušaj da zauzme Heidelberg je nekoliko dana ranije zaustavljen u bitci kod Mingolsheima, ali pobjednički protestantski general Ernst von Mansfeld nije gonio poraženog neprijatelja, prepustivši taj zadatak novopridošlim snagama markgrofa Georga Friedricha. Dok se Tilly povlačio, stiglo mu je pojačanje u obliku Cordobinih snaga. Georg Friedrich je sustigao katoličku vojsku kod mjesta Wimpfen, pretnodno prešavši potok Böllinger Bach 5. maja. Sljedećeg dana su obje strane,  zauzele borbeni raspored, koristeći taktiku kolskog logora i uglavnom izbjegavajući neposredne snage. Katolici su imali prednost u ljudstvu, a protestanti u artiljeriji. Višesatni pokušaji napada na obje strane nisu dali rezultata, sve dok jedno katoličko topovsko tane nije palo u protestantsko skladište baruta te izazvalo strahovitu eksploziju. Ona je dovela do sveopće konfuzije u protestantskim redovima čija se vojska dala u panični bijeg, pri čemu se veliki broj vojnika utopio u potoku. Georg Friedrich je nedugo potom abdicirao u korist svog sina Friedricha V, ali je stvarnu kontrolu nad Badenom preuzeo njegov katolički brat Wilhelm priznat kao regent od cara Ferdinanda II i zadržao sve do švedske invazije 1631. godine. Tillyju je pobjeda omogućila da ponovno krene u osvajanje protestantskih uporišta u Falačkoj, te protestantima nanese još jedan veliki poraz kod Höchsta mjesec dana kasnije.

## Izvori
Georg Friedrich od Baden-Durlacha

**Georg Friedrich od Baden-Durlacha** (30. januar 1573 - 24. septembar 1638) bio je njemački plemić, političar i vojskovođa, koji je od 1604. do 1622. bio markgrof Baden-Durlacha, i koji je najpoznatiji kao jedan od istaknutih članova Protestantske unije na početku Tridesetogodišnjeg rata.

## Preci
Mimino

***Mimino*** (; ) je sovjetska filmska komedija snimljena u režiji Georgija Danelije i premijerno prikazana na Moskovskom festivalu 1977. godine. Naslovni lik, kojeg tumači Vahtang Kikabidze je gruzijski helikopterski pilot koji sanja o tome da pilotira Tupoljevom Tu-144 i, nastojeći ostvariti san, odlazi u Moskvu. Radnja prikazuje kako sticajem okolnosti završi u hotelu gdje će upoznati armenskog vozača kamiona (koga tumači Frunzik Mrktčjan) sa kojim će se sprijateljiti i doživjeti niz pustolovina. Film, uglavnom sniman bez "čvrstog" scenarija u kojem su brojne scene bile improvizirane, je na festivalu osvojio glavnu nagradu, a potom je u redovnoj distribuciji postigao izuzetnu popularnost, koja se ogleda u nizu spomenika podignutim njihovim junacima širom nekadašnjeg Sovjetskog Saveza.

## Uloge
* Vahtang Kikabidze ... Mimino (kao Valiko Mizandari)
* Frunzik Mrktčjan ... Rubik (Ruben Hačikjan)
* Jelena Proklova ... Larisa Ivanovna Komarova
* Jevgenij Leonov ... Volohov
* Kote Daušvili ... Djed (kao Konstantin Daušvili)
* Ruslan Mikaberidze ... Givi Ivanovič
* Zakro Sahvadze ... Varlaam
*  Leonid Kuravljov ... Profesor Hačikijan
* Marina Djuževa ... Advokat (kao Marija Djuđeva)
* Rusiko Morčiladze ... Lali
* Arčil Gomijašvili ... Papapvili
* {{Alekesjev, Aleksej Petrovič (glumac)|Aleksej Aleksejev]] ... Tužilac (kao A. Aleksejev)
* Vladimir Basov ... Sinicin (kao V. Basov)
* Valentina Titova ... Sinicinova supruga (kao V. Titova)
*  Ljudmila Gavrilova  ... organizator simpozija
* Nikolaj Grabe ... zrakopolovni oficir, Volohovljev ratni drug

## Vanjske veze

*
*Mimino full-length on YouTube (includes English subtitles)
*Monument to “Mimino” Heroes to Be Erected in Moscow
Engleski seter

**Engleski seter** je pseća rasa. Pripada porodici setera, u koju spadaju crveni Irski seteri, Irski crveni i beli seteri, kao i crno-braon Gordon seteri. 

## Osnovno
*Mužjak
**Visina-65-69 cm
**Težina-25-35 kg
*Ženka
**Visina-60-65 cm
**Težina-22-33 kg

## Spoljašnjost
Deluje jako snažno i vitko. Glava treba da je duga, sa naglašenim stopom, oči su boje lešnika, sjajne, velike, blagog izraza. Nosna pečurka je puna i široka, obično crna ili crnkasta. Uši su viseće, malo naborane.

Rep je malo povijen, sa resama. Dlaka je prava, nikad kovrdžava, svilenkasta. Na grudima, grlu i pozadi na nogama pravi duge rese. Boja je crna i bela, žuta i bela, narandžasta i bela, smeđa i bela i trobojna. Mrlje mogu da budu veće i manje, tačkice po telu mogu da budu takođe veće i manje.
Bitka kod Höchsta

**Bitka kod Höchsta** se odigrala 20. juna 1622. godine u blizini njemačkog grada Frankfurta za vrijeme Tridesetogodišnjeg rata između protestantske vojske pod Christianom od Braunschweiga na jednoj, i katoličkih snag pod carskim generalom Tillyjem na drugoj strani. Do nje je došlo za vrijeme ofenzive katoličkih snaga na područje Falačke čiji je vladar, izborni knez Friedrich V,  bio vođa pobunjenih protestanata u Carstvu. Mjesec dana nakon što je Tilly razbio protestantsku vojsku markgrofa Georga Friedricha od Baden-Durlacha u bitci kod Wimpfena, protestantski vođa Christian od Braunschweiga je Georgu Friedrichu i Ernstu von Mansfeldu došao u pomoć, pri čemu je krenuo zauzimati teritorije Nadbiskupije Mainz. Tillyjeva vojska je odlučila to spriječiti, te je naišla na Christianove snage koje su nastojale prijeći rijeku Majnu kod Höchsta te u tu svrhu sagradila pontonski most. Christian im se odlučio suprotstaviti, ali je, vidjevši kako su Tillyjeve snage, koje su uključivale i snažan španski kontingent izrazito brojčano nadmoćne, naredio povlačenje. Ono se pod katoličkom artiljerijskom paljbom pretvorilo u panični bijeg, pri čemu je daleko više protestantskih landsknechta poginulo utopivši se u rijeci nego u borbi. Iako se Christian poslije toga uspio spojiti sa protestantskim snagama, bitka je imala odlučujući karakter; protestantske snage su se koncentrirale zapadno od Rajne, ostavivši katolike da neometano zauzimaju Falačku, uključujući glavno protestantsko uporište Heidelberg. Ti su događaji za posljedicu imali de facto prestanak vlasti Friedricha V nad Falačkom, čije će teritorije dobiti bavarski izborni knez Maksimilijan I. Friedrich je također ostao bez sredstava da plaća protestantske najamničke vojske, koje su odmah potom preuzeli Nizozemci i iskoristili ih u Španskoj Nizozemskoj a što će dovesti do bitke kod Fleurusa.

## Vanjske veze
* Johann Philipp Abelin: Theatrum Europaeum, Vol. 1, Frankfurt am Main 1662, plate 1622, str. 630-633 (njemačke)
Landsknehti

**Landsknehti** (jedinina: landsknecht, ) su bili najamni vojnici porijeklom iz današnje Njemačke, odnosno zemalja tadašnjeg Svetog Rimskog Carstva koji su se kao pješaci borili na evropskim bojištima od kraja 15. do polovice 17. vijeka. 

Prvi put se u historijskim izvorima spominju 1470. godine kao dio vojske burgudnskog vojvode Charlesa Neustrašivog u Burgundskim ratovima, mada se vjeruje da su nastali nakon što je Charlesovu najamničku vojsku pobijedila švicarska milicijska vojska koristeći pješadijsku taktiku temeljenu na korištenju dugih kopalja i čvrstih formacija, a koja se pokazala efikasnom protiv dotada na bojištima dominantne oklopne viteške konjice. Habsburški vojvoda Maksimilijan I je, time duboko impresioniran, odlučio formirati vlastitu profesionalnu vojsku koja bi se koristila sličnu taktiku, i ona je prvi put imala uspjeh, iskazavši se u pobjedi nad Francuzima u bitci kod Guinegatea 1479. godine. Landsknechte su nakon toga osim Habsburga počeli koristiti i drugi vladari i države, te su sa vremenom postali najčešće korišteni od svih najmanika u Evropi, te igrali važnu ulogu u Italijanskim ratovima, kao i gušenju velikog seljačkog ustanka u Njemačkoj. Landsknechtska taktika se temeljila na korištenju kopalja i [helebardi]g, a sa vremenom se, iako u manjoj mjeri, počelo koristiti i [vatreno oružje poput arkebuza. Iako su bili najrasprostranjeniji vojnici, općenito su se smatrali inferiorni španskoj pješadiji organiziranoj po *[[tercio]]* sistemu, a koja je, iako malobrojnija, također uživala bolju reputaciju zbog čvršće discipline. To je došlo do izražaja i u Tridesetogodišnjem ratu, tokom koga su landsknechti pokazali svoju inferiornost i prema prvim modernim stajaćim vojskama koje su bili angažirali tadašnji vladari. 

## Vanjske veze

* "Landsknechte" at Encyclopedia Britannica
Number One (film, 1969)

***Number One*** () je američki igrani film snimljen 1969. godine u režiji Toma Griesa. Po žanru je sportska drama, a protagonist, čiji lik tumači Charlton Heston, je Cat Catlan, igrač američkog fudbala kojem je zbog poodmaklih godina karijera na zalasku, ali se on sa time ne želi pomiriti, uvjeren kako svoj tim *[[New Orleans Saints]]* može dovesti do Superbowla. Radnja prikazuje kako mu pri tome probleme čini piće, problemi u braku sa suprugom i vanbračne veze. Režiser Tom Gries je nastojao filmu dati što veću autentičnost te je sniman na lokacijama u New Orleansu pri čemu su brojni članovi *Saintsa* tumačili sami sebe. Iako su kritičari hvalili Hestonov glumački nastup, poklonici sporta su smatrali da je Heston, usprkos svoje za hollywoodske stanarde impozantne pojave, fizički neadekvatan za igrača *footballa*. To se, između ostalog, iskazalo i prilikom snimanja jedne scene prilikom koje je Hestonu slomljeno nekoliko rebara.

## Reference

## Vanjske veze
*
*''New York Times'' review by Howard Thompson
*Radio spots on YouTube
Number One (film, 1973)

***Number One*** je italijanski igrani film snimljen 1973. godine u režiji Giannija Buffardija. Po žanru je mješavina drame i kriminalističkog filma, te je velikim dijelom inspiriran stvarnim događajima koji su se zbili u Rimu dvije godine ranije, odnosno skandalom vezanim uz diskoteku koja je bila omiljeno okupljalište rimskog otmjenog društva. Radnja prikazuje kako smrt mlade Amerikanke od predoziranja drogom dovede do policijske istrage prilikom koje se razotkriva kako je banda kradljivaca umjetničkih djela upetljana u ilegalnu trgovinu drogom.

## Vanjske veze
*
Cristo si è fermato a Eboli

***Cristo si è fermato a Eboli*** () je autobiografski roman italijanskog književnika Carla Levija objavljen 1945. godine. Temelji se na autorovim iskustvima 1935. i 1936. godine, kada je zbog antifašističkih stavova od strane vladajućeg fašističkog režima bio prognan u današnju oblast Basilicata gdje je radio kao ljekar. Radnja prikazuje njegova iskustva, ali i život i običaje tamošnjeg stanovništva koje živi u potpunom siromaštvu i koje su zaobišla gotovo sva dostignuća suvremene civilizacije.

Godine 1979. je snimljen istoimeni film u kojem je Levijev lik tumačio Gian Maria Volonte i koji je osvojio brojne prestižne nagrade.

## Vanjske veze
*  Muzej posvećen događajima opisanim u knjizi  
* Carlo Levi
Cristo si è fermato a Eboli (film)

***Cristo si è fermato a Eboli*** () je italijansko-francuski igrani film snimljen u režiji Francesca Rosija i premijerno prikazan početkom 1979. godine. Predstavlja adaptaciju istoimenog autobiografskog romana Carla Levija. Radnja započinje 1935. godine kada je Levi (čiji lik tumači Gian Maria Volonte) zbog antifašističkih stavova od tadašnjeg fašističkog režima prognan iz Torina u siromašnu i zabačenu oblast Basilicate, te kako tamošnjem stanovništvu, koje su zaobišla gotovo sva dostignuća civilizacije, pokušava pomoći kao ljekar. *Cristo* je prikazan na nekoliko filmskih festivala te je osvojio cijeli niz prestižnih nagrada, uključujući i prvu nagradu BAFTA za film na stranom jeziku.

## Vanjske veze
* 
*
Izuzetni leševi (film)

***Cadaveri eccellenti*** () je italijansko-francuski kriminalistički film snimljen 1976. godine u režiji Francesca Rosija. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana Leonarda Scascije. Protagonist, čiji lik tumači Lino Ventura, je policijski inspektor koji istražuje seriju ubistava sudaca, tužilaca i drugih pravosudnih funkcionara na jugu Italije za koje je uvjeren da su počinili pripadnici mafije. Radnja prikazuje kako mu pretpostavljeni, pak, sugeriraju da istragu usmjeri prema radikalno lijevim teroristima povezanim uz opozicijsku Komunističku partiju, a što on odbija učiniti, ne znajući da je time poremetio planove zavjere koja uključuje njegove pretpostavljene, i da je tako i njegov život došao u opasnost.

*Cadaveri eccellenti* je napravljen u vrijeme kada se tadašnja Italija našla u dubokoj ekonomskoj i političkoj krizi, a što se odrazilo i kroz niz spektakularnih terorističkih akcija koje će označiti period poznat kao olovne godine. Nesposobnost i nevoljkost tadašnjih vlasti da nasilju stane na put, kao i široko uvriježeno mišljenje da je vladajuća Demokršćanska stranka čvrsto povezana kako sa organiziranim kriminalom i neofašističkom desnicom, su stvorile teoriju zavjere koje će kasnije postati poznata kao strategija tenzije; *Cadaveri eccellenti* je nju iskoristila na dotada najeksplicitniji način, stvorivši izuzetno mračan i uznemirujući film koji je također svojom temom bio blizak tadašnjim hollywoodskim filmovima političke paranoje inspiriranih aferom Watergate. Film je ostavio snažan uticaj na publiku, a u samoj Italiji je izraz *izuzetni leševi* ušao u rječnik kako bi opisao žrtve mafijaških atentata i likvidacija koje pripadaju državnoj upravi ili javnim ličnostima, za razliku od običnih građana ili kriminalaca.

## Uloge
* Lino Ventura: inspektor Amerigo Rogas 
* Tino Carraro: šef policije 
* Marcel Bozzuffi: lijeni 
* Paolo Bonacelli: doktor Maxia 
* Alain Cuny: sudac Rasto 
* Maria Carta: gospođa Cres 
* Luigi Pistilli: Cusan, novinar, komunist 
* Tina Aumont: prostitutka
* Renato Salvatori: policijski komesar
* Paolo Graziosi: Galano 
* Anna Proclemer: gospođa Nocio
* Fernando Rey: ministar bezbednosti
* Max von Sydow: predsjednik Vrhovnog suda Riches 
* Charles Vanel: tužilac Varga 
* Claudio Nicastro: general 
* Carlo Tamberlani: sveštenik 
* Alfonso Gatto: Nocio

## Vanjske veze
* 
*
The Gypsy Moths

***The Gypsy Moths*** () je američki igrani film snimljen 1969. godine u režiji Johna Frankenheimera. Po žanru je drama, a protagonisti su grupa sportskih padobranaca koji kao leteći cirkus putuju po Americi zabavljajući publiku. Radnja se događa u jednom malom mjestu tokom Dana nezavisnosti kada se članovi cirkusa u pauzi svojih predstava nastoje zabaviti. *The Gypsy Moths* je Frankenheimer nastojao snimiti sa što više realizma, pa je, između ostalog, njegovo inzsitiranje da glumci sami izvode padobranske skokove i kaskade dovelo do toga da John Philip Law slomi ruku i bude prisiljen napustiti produkciju. Nakon završenog snimanja je studio MGM, tada suočen sa ozbiljnom financijskom krizom, isjekao film pokušavajući ga učiniti prijemčivim široj porodičnoj publici, ali je nakon katastrofalne pretpremijere u New Yorku odlučio integralnu verziju sa strožim cenzorskim rejtingom. Ona uključuje i ljuvbavnu scenu sa protagonistima koje tumače Burt Lancaster i Deborah Kerr, a koja je evocirala raniju i mnogo poznatiju scenu tog glumačkog para iz filma *[[Odavde do vječnosti (film)|Odavde do vječnosti]]*. U njoj Kerr prvi i jedini put u karijeri pred kamerama nastupa gola.

## Uloge

* Burt Lancaster ... Mike Rettig
* Deborah Kerr ... Elizabeth Brandon
* Gene Hackman ... Joe Browdy
* Scott Wilson ... Malcolm Webson
* William Windom ... John Brandon
* Bonnie Bedelia ... Annie Burke
* Sheree North ... konobarica
* Carl Reindel ... pilot
* Ford Rainey ... vlasnik štanda
* John Napier ... Dick Donford

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* 
*
Astérix et le Coup du menhir

***Astérix et le coup du menhir*** () je francusko-zapadnonjemački animirani film snimljen 1989. godine u režiji Philippea Grimonda. Predstavlja adaptaciju stripova o Asterixu, odnosno šesti film iz na njima temeljenog ciklusa. Radnja prikazuje kako druid Getafix bude slučajno pogođen menhirom te uslijed toga dobije amneziju i više ne može raditi magični napitak, a zbog čega se galsko selo nađe u opasnosti od Rimljana.

## Vanjske veze
*
Menhir

**Menhir** (bretonski jezik: *men* = kamen + *hir* = dugi; velški jezik: *maen hir*, "dugi kamen"; engleski: *standing stone*; skandinavski jezici: *bautastenar*; armenski: *Վիշապաքար, Višapakar ili Višap*; ) je veliki uspravno postavljeni kamen u obliku pojedinačnog megalita (monolit) ili kao dio nekog megalitskog kompleksa (poput dolmena ili kromleha). Podizani su za vrijeme megalitske kulture (neolit) širom svijeta, različitih su dimenzija, ali im je oblik gotovo uvijek izdužen, nepravilnog kvadratičnog presjeka koji se sužava pri tupom vrhu. Najveći broj menhira podignut je u zapadnoj Europi, a samo u sjeverozapadnoj Francuskoj ih ima preko 1200.

Njihova uloga je nepoznata, premda postoje brojne pretpostavke: od ceremonijalnih oltara za prinos žrtve, teritorijalnih oznaka, do kompliciranih ideoloških sustava poput ranih kalendara.

Poneki menhiri su oblikovani u skulpture, a pored onih u Europi najpoznatiji su moai sa Uskršnjeg otoka.
## Fotografije menhirskih struktura

File:Le Geant du Manio - Carnac, France - August 19, 2018.jpg|Pojedinačno
File:Dolmen Roch-Feutet crop.jpg|Grobnica (Dolmen)
File:Swinside (p4160146).jpg|Krug (Kromleh ili hendž)
File:Kermario Carnac.JPG|Redovi


## Reference

## Vanjske veze

* Dolmeni, menhiri i kameni krugovi na jugu Francuske - "Cham des Bondons"
*Prapovijesno inženjerstvo 
*Menhiri na južnom Uralu, Rusija 
*Popis menhira u Češkoj
* Skela menhiri u Ukrajini
Les Douze Travaux d'Astérix

***Les Douze travaux d'Astérix*** () je francusko-britanski animirani film snimljen 1976. godine u režiji Renéa Goscinnya, Alberta Uderza, Pierrea Watrina i Henrija Gruela. Predstavlja treći po redu film iz ciklusa temeljenog na stripu *[[Asterix]]* i jedini napravljen po originalnom scenariju, umjesto na epizodi samog stripa. Radnja prikazuje kako rimski vođa Julije Cezar, isfrustiran time što ne može pokoriti Asterixovo galsko seli, njihovim stanovnicima nudi okladu u obliku dvanaest zadataka; ako ih ispune, dokazat će da su bogovi i preuzeti vlast nad rimskom državom, ako ne obave samo jedan, Rim će preuzeti vlast nad selom. *Les Douze travaux* je bio najneobičniji od svih animiranih filmova o Asterixu i podijelio je kritiku zbog mnogo "sirovijeg" humora i učestalog korištenja obraćanja likova publici. Kasnije je dobio vlastitu strip-adaptaciju.

## Vanjske veze
*
Astérix chez les Bretons (film)

***Astérix chez les Bretons*** (), u Jugoslaviji prikazan pod naslovom ***Asteriks u Britaniji*** je francusko-danski animirani film snimljen 1986. godine u režiji Pina Van Lamsweerdea. Predstavlja peti film iz ciklusa temeljenog na stripovima o Asterixu, odnosno adaptaciju istoimene strip-epizoda. Radnja prikazuje kako je Asterixovo selo ostalo bez zaliha magičnog napitka, pa Asterix i Obelix odlaze kod svojih rođaka u Britaniju.

## Vanjske veze
*Asterix.com Asterix in Britain
*
Astérix et les Vikings

***Astérix et les Vikings*** () je francusko-danski animirani film snimljen 2006. godine u režiji Stefana Fjeldmarka i Jespera Møllera. Predstavlja osmi film iz ciklusa temeljenog na stripovima o Asterixu, odnosno slobodnu adaptaciju strip-epizode *[[Astérix et les Normands]]*. Radnja prikazuje kako se Asterix i Obelix sreću sa grupom Vikinga koja plovi svijetom i traži Prvaka straha.

## Izvori

## Vanjske veze
* 
*
The Trouble with Girls

***The Trouble with Girls*** () je američki igrani film snimljen 1969. godine. Po žanru je mješavina komedije, drame i mjuzikla,  a protagonist, čiji lik tumači Elvis Presley je vođa trupe putujućih izvođača chautaqua zabavno-obrazovne predstave sa kojom 1927. godine dolazi u gradić na Srednjem zapadu. Radnja prikazuje probleme koje će imati sa svojom glavnom izvođačicom čiji lik tumači Marlyn Mason. *The Trouble with Girls* je napravljen u vrijeme kada je karijera Elvisa Presleya bila u silaznoj putanji, te su se producenti djelomično nastojali prilagoditi novim trendovima, uglavnom kroz nešto manje konvencionalnu režiju i montažu. Usprkos toga, *The Trouble with Girls* se nije pretjerano razlikovao od ranijih filmova s Presleyem u glavnoj ulozi, a slično kao i oni je loše prošao kod kritike. Presleyu je ovaj nastup bio jedan od posljednjih u filmskoj karijeri.

## Uloge
* Elvis Presley ... Walter Hale
* Marlyn Mason ... Charlene
* Nicole Jaffe ... Betty Smith
* Sheree North ... Nita Bix
* Edward Andrews ... Johnny
* John Carradine ... Mr. Drewcolt
* Vincent Price ... Mr. Morality
* Dabney Coleman ... Harrison Wilby
* Duke Snider ... The Cranker
* Anissa Jones ... Carol Bix
* John Rubinstein ... Klinac sa Princetona
* Frank Welker ... Klinac sa Rutgersa
* Joyce Van Patten ... Plivačica
* Susan Olsen ... Pjevačica na audiciji

## Vanjske veze
* Review 
* 
* 
* 
* Comprehensive review by Chad Plambeck at 3-B Theater
* Review by Jon Danziger at digitallyOBSESSED!, August 2, 2004.
* Review by Bill Treadway at DVD Verdict, July 23, 2004.
Astérix: Le Domaine des dieux

***Astérix – Le Domaine des Dieux*** () je francusko-belgijski animirani film snimljen 2014. godine u režiji Alexandrea Astiera i Louisa Clichyja. Predstavlja deveti film iz ciklusa temeljenog na stripovima o Asterixu, odnosno adaptaciju istoimene epizode. Radnja prikazuje kako rimski diktator Julije Cezar odlučuje da Asterixovo i Obelixovo selo osvoji kulturnom asimilacijom odnosno vojnom silom, te angažira vrhunskog arhitekta da u njegovoj neposrednoj blizini sagradi velebno naselje u koje bi Gali trebali svojevoljno doseliti. *Le Domaine des Dieux* je predstavljao prvi animirani film iz serije napravljen u 3D tehnici. U Hrvatskoj je prikazan pod naslovom ***Asteriks - grad bogova***, a u Srbiji pod naslovom ***Asteriks - naselje bogova***.

## Vanjske veze
*
Astérix: Le Secret de la potion magique

***Astérix : Le Secret de la potion magique*** () je francuski animirani film snimljen 2018. godine u režiji Louisa Clichyja i Alexandrea Astiera. Predstavlja deseti po redu film iz ciklusa temeljenih na stripovima o Asterixu. Radnja prikazuje kako je druid Panoramix ostario i više ne može raditi čarobni napitak, pa Asterix i Obelix kreću u potragu za njegovom zamjenom. *Le Secret de la potion magique* predstavlja prvi film iz serije gdje je glas Asterixu u originalnoj francuskoj verziji posudio Christian Clavier, tumač iste uloge u igranim filmovima, zamijenivši Rogera Carela.

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* Official Page
Hail, Hero!

***Hail, hero!*** (), u Jugoslaviji prikazan pod naslovom ***Dobrovoljac***, je američki igrani film snimljen 1969. godine u režiji Davida Millera, poznat kao prvo ostvarenje u glumačkoj karijeri Michaela Douglasa.

Po žanru je drama, a temelji se na istoimenom romanu Johna Westona. Douglas u filmu tumači mladića koji dolazi na ranč svog bogatog oca i obavještava ga kako je napustio studije i kao dobrovoljac se priključio američkoj vojsci. Radnja prikazuje nekoliko dana tokom kojih pokušava objasniti svoj postupke, odnosno uvjerenje da će hipijevske pacifističke ideale moći ostvariti ako se nađe na vijetnamskom bojištu. *Hail, hero!*, koji je nastojao baviti tada aktualnim ratom, ali i generacijskim jazom. Film, u kome je također svoj debi imao i Peter Strauss u ulozi protagonistovog brata, dobio je loše kritike, ali je zato Douglasov nastup hvaljen te je mogao nastaviti svoju karijeru.

## Reference

## Vanjske veze

* 
* 
*
Buffalo Bill and the Indians

***Buffalo Bill and the Indians, or Sitting Bull's History Lesson*** () je američka vestern filmska komedija snimljena 1976. godine u režiji Roberta Altmana. Temelji se na teatarskom komadu *[[Indians (drama)|Indians]]* Arthura Kopita. Naslovni protagonist, čiji lik tumači Paul Newman, je William F. Cody, pustolov koji je zahvaljujući novinaru i publicistu Nedu Buntlineu postao celebrity te 1880-ih to koristi kako bi sa putujućim cirkusom rekonstruirao najznamenitije događaje u historiji Divljeg Zapada. Radnja prikazuje kako Cody, koji je počeo vjerovati u legendu o samom sebi, dolazi u sukob sa indijanskim poglavicom BikomKoji Sjedi koji se priključio njegovom cirkusu, a koji smatra da se u predstavama pogrešno rekonstruira znamenita bitka kod Little Big Horna. *Buffalo Bill* je nastao u vrijeme kada je američkom kinematografijom dominirao trend revizionističkih vesterna, pa se u tom duhu u filmu "dekonsturiraju" Cody i američka mitologija Divljeg Zapada, prikazujući mnogo prozaičniju stvarnost iz perspektive Indijanaca. Film je prikazan na Berlinaleu gdje je osvojio Zlatni medvjed. Kritičari u SAD su mu, međutim, bili manje skloni, zamjerajući mu didaktičnost i razvučenost, a loše je prošao i kod publike; Altman je to kasnije tumačio time što je film prikazan u vrijeme kada je američka publika slavila 200. obljetnicu osnivanja SAD te nije bila raspoložena za dekonstrukciju nacionalnih mitova.

## Uloge

* Paul Newman ... Buffalo Bill
* Geraldine Chaplin ... Annie Oakley
* Burt Lancaster ... Ned Buntline
* Kevin McCarthy ... Major Burke
* Joel Grey ... Nate Salisbury
* Harvey Keitel ... Ed Goodman
* John Considine ... Frank E. Butler
* Frank Kaquitts ... Sitting Bull
* Will Sampson ... Halsey
* Pat McCormick ... Predsjednik Grover Cleveland
* Shelley Duvall ... Mrs. Grover Cleveland
* Allan F. Nicholls ... Prentiss Ingraham
* Robert DoQui ... Oswald Dart
* Evelyn Lear ... Nina Cavallini
* Mike Kaplan ... Jules Keen
* Bert Remsen ... Crutch
* Bonnie Leaders ... Mezzo-kontraalt
* Noelle Rogers ... Lucille DuCharme
* Denver Pyle ... McLaughlin
* Ken Krossa ... Johnny Baker
* Fred N. Larsen ... Buck Taylor
* Jerri Duce ... Kaubojski jahač
* Joy Duce ... Kaubojski jahač
* Alex Green ... Izvođač trika sa meksikansim bičem
* Gary MacKenzie ... Izvođač trika sa meksikansim bičem
* Humphrey Gratz ... Stari vojnik
* Dennis Corrie ... Rančer
* Patrick Reynolds ... Pomoćnik predsjednika Clevelanda

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* ''Buffalo Bill and the Indians or Sitting Bull's History Lesson'' at Rotten Tomatoes
Astérix et les Indiens

***Astérix et les Indiens*** () ili ***Asterix in Amerika*** () je njemačko-francuski animirani film snimljen 1994. godine u režiji Gerarda Hahna. Predstavlja sedmi film iz ciklusa temeljenog na stripovima o Asterixu, odnosno adaptaciju epizode *[[La Grande Traversée]]*. Radnja prikazuje kako Rimljani otimaju druida Getafixa, ali i kako galija kojom ga prevoze završi u oluji te je ona odvede preko Atlantika u Sjevernu Ameriku, pa tamo isto tako završe Asterix i Obelix koji su ga nastojali osloboditi. *Asterix et les Indiens* je velikim dijelom nastao u nastojanju producenata da iskoriste 500. obljetnicu otkrića Amerike. Kritičari mu, međutim, nisu bili skloni, smatrajući da mu nedostaje humor karakterističan za strip-seriju.

## Izvori

## Vanjske veze
*
Ud (muzički instrument)

**Ud** je žičani instrument koji se od srednjeg vijeka do danas koristi u arapskom svijetu, poznat je kao preteča evropske lutnje.

## Karakteristike i historija
Ud ima tijelo kruškolike forme, nešto kraći vrat i blaže povijenu zvučnu (akustičku) kutiju od evropske lutnje. Čivije za natezanje struna (štimanje/podešavanje) montirane su na jako ukošenoj glavi.

Ud još ni danas nije potpuno standardiziran u veličini i broju struna, najčešće ima po četiri, iako ih ima i sa pet, šest parova. 
Ud je u Turskoj poznat pod imenom **lauta**, a po balkanskim zemljama pojavio se sa Osmanlijama u brojnim varijantama koje se kojekako zovu; *Ikitelija*, *[[Saz]]*, *Karaduzena*, *Šarkija*. U Grčkoj ga zovu *Outi*, u Makedoniji *Ut* a u Bugarskoj *Bulgarija* ili *Saza*.
Sjevernoafrička varijanta uda - *Kuvītra* ima duži vrat.

## Historija

Ud je nastao u srednjovjekovnoj Perziji pod imenom **Barbat** u 7. vijeku. Orginalno je imao uže tijelo izdubljeno iz jednog komada drveta i dvije akustičke rozete (rupe) u formi polumjeseca, slično nekim azijskim lutnjama, što ukazuje na zajedničko zapadnoazijsko porijeklo. 
Svoju današnju formu sa tri akustičke rozete (rupe) jednom većom i dvije manje dobio je u Al-Andalusu (Andaluziji) u vrijeme dok su njime vladali Mauri (711.-1492.).

Za njegovo arapsko ime **al-‘ūd** najčešće se misli, da ima etimologiju od riječi - drvo (iako doslovno prevedeno to znači *[[drvo (materijal)|drvo]] [[agava|agave]]*, a ne bilo kakvo drvo). I to zato jer Ud ima rezonantnu (zvučničku) kutiju (tijelo) od drva za razliku od sličnih 
instrumenata kojima je ista od kože. Ima i onih koje to tumačenje stavljaju pod upitnik, jer bi *ūd* mogla biti arabizirana verzija od perzijskog **rud** što znači struna (žica) dakle žičani instrument.

## Reference

## Vanjske veze

* ''ūd''
Astérix et Obélix: Mission Cléopâtre

***Astérix & Obélix : Mission Cléopâtre*** () je francusko-italijanska filmska komedija snimljena u režiji Alaina Chabata premijerno prikazana početkom 2002. godine. Predstavlja nastavak filma *[[Astérix et Obélix contre César]]*, odnosno adaptaciju stripa *[[Asteriks i Kleopatra]]* te remake animiranog filma *[[Asteriks i Kleopatra (film)|Asteriks i Kleopatra]]*. Radnja prikazuje kako se egipatska kraljica Kleopatra (čiji lik tumači Monica Bellucci) sa Cezarom okladi da će sagraditi najvelebniju palaču u Aleksandriji, te kako joj u tom pothvatu pomažu Asteriks i Obeliks.

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* 
*
Astérix et Obélix contre César

***Astérix et Obélix contre César*** () je francusko-italijansko-njemačka filmska komedija snimljena u režiji Claudea Zidija i premijerno prikazana 1999. godine. Predstavlja prvu igranu adaptaciju popularne strip serije o Asterixu. Radnja započinje nakon što su završili Galski ratovi, odnosno cijela Galija pala pod rimsku vlast sa izuzetkom jednog izoliranog galskog sela čiji su stanovnici zahvaljujući magičnom napitku koji im daje nadljudsku snagu nepobjedivi. Protagonisti, čije likove tumače Christian Clavier i Gerard Depardieu, su Asteriks i Obeliks, a koji se suprotstavljaju podlom rimskom guverneru (čiji lik tumači Roberto Benigni. Usprkos mlakih kritika, film je doživio izuzetan uspjeh, pogotovo u Francuskoj, gdje je postao najgledanijim filmom godine. Tri godine kasnije je snimljen nastavak pod naslovom *[[Astérix et Obélix : Mission Cléopâtre]]*.

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* 
*
Struna

**Struna** (od staroslavenskog: *runa*, *runja*=kostret, od strizati runo) je naziv za prve žice kordofonih instrumenata.
Jezikom muzike to je napeti predmet koji titranjem proizvodi zvuk.
## Historija i karakteristike
Najstariji kordofoni instrumenti iz 3. milenija pne. pronađeni u Egiptu, Kini i Perziji imali su strune životinjskog ili biljnog porijekla umjesto metalnih žica. Rađene su od dlaka, osušenih crijeva, žila i biljnih vlakana-
I najstarije violinske žice bile su strune - upletene od konjske dlake.

### Ketgut

Sinonim za strunu je **ketgut** (od engleskog *catgut*) pod njim se prvenstveno podrazumjevaju niti od ovčjih crijeva, koje se brzo apsorbiraju pa se koriste u kirurgiji za šivanje, ali izradu struna violina i sličnih gudačkih instrumenata, kao i za niti teniskih reketa i 
streličarskih lukova i slične svrhe. Njega su koristili još za Antike - Egipćani, Babilonci, Grci i Rimljani.

Etimologija imena *catgut* je nejasna, jer nije poznato dali su ikad crijeva mačaka korištena u takve svrhe.

Talijanske strune (ketgut) smatraju se najboljim za kordofone instrumente.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Catgut'' (na portalu Encyclopædia Britannica)
The Monitors (film)

***The Monitors*** () je američka science fiction filmska komedija snimljena 1969. godine u režiji Jacka Shee. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana Keitha Laumera. Radnja prikazuje kako su Zemlju osvojili humanoidni vanzemaljci pod imenom Monitori te nastoje čovječanstvo "izliječiti" od nasilja, a čemu se protivi ljudski pokret otpora. *The Monitors* je nastao u produkciji čikaške komičarske trupe The Second City, kao i Bell and Howell, tvrtke za proizvodnju kino-opreme koja je ovim filmom nastojala promovirati Chicago kao alternativno središte američke filmske industrije.

## Uloge
* Guy Stockwell ... Harry
* Susan Oliver ... Barbara
* Avery Schreiber ... Max
* Sherry Jackson ... Mona
* Shepperd Strudwick ... Tersh Jeterax (vođa Monitora)
* Keenan Wynn ... General
* Ed Begley ... Predsjednik
* Larry Storch ... Pukovnik Stutz
* Adam Arkin – cameo
* Alan Arkin – cameo
* Xavier Cugat – cameo
* Barbara Dana – cameo
* Everett Dirksen – cameo
* Stubby Kaye – cameo
* Jackie Vernon – cameo

## Vanjske veze
* 
* 
*
Astérix aux Jeux olympiques (film)

***Astérix aux Jeux Olympiques*** () je francusko-njemačko-špansko-italijansko-belgijska filmska komedija snimljena u režiji Frederica Forestiera i Thomasa Langmanna i premijerno prikazana početkom 2008. godine. Predstavlja treći film iz ciklusa igranih adaptacija stripova o Asteriksu, odnosno adaptaciju istoimene epizode stripa. Radnja prikazuje kako Asteriks (čiji lik tumači Clovis Cornillac) i Obeliks (čiji lik tumači Gérard Depardieu) dolaze na Olimpijske igre kako bi jednom svom prijatelju pomogli da osvoji ruku princeze. Film je s budžetom od oko 113,5 mil. US$ predstavljao dotada najskuplje ostvarenje evropske kinematografije. Nakon premijere je doživio porazne kritike, ali je usprkos toga imao impresivne rezultate na kino-blagajnama.

## Uloge
* Gérard Depardieu ... Obélix 
* Clovis Cornillac ... Astérix
* Benoît Poelvoorde  ... Brutus
* Jean-Pierre Cassel ... the Druid Panoramix  
* Alain Delon ... Julius Caesar
* Bouli Lanners ... Samagas
* Jean-Pierre Castaldi ... Castaldus
* Dorothée Jemma ... Bonemine
* Santiago Segura ... Docteurmabus
* Vanessa Hessler ... Princeza Irina
* Stéphane Rousseau ... Lovesix
* José Garcia ... Couverdepus
* Vincent Moscato ... Goth

## Izvori

## Vanjske veze
* 
*
Astérix et Obélix: Au service de Sa Majesté

***Astérix et Obélix : Au service de Sa Majesté*** () je francusko-italijansko-špansko-mađarska pustolovna filmska komedija snimljena 2012. godine u režiji Laurenta Tirarda. Predstavlja petu po redu igranu adaptaciju stripova po Asterixu. Naslovni protagonisti, koje tumače Édouard Baer i Gérard Depardieu, su dvojica Gala koja putuju u Britaniju kako bi tamošnju kraljicu (čiji lik tumači Catherine Deneuve) spasili od rimskih osvajača na čelu sa Cezarom (čiji lik tumači Fabrice Luchini).

## Izvori

## Vanjske veze
* Site officiel 
* 
* 
*
Uspon (film, 1977)

***Uspon*** ili ***Uzdizanje*** () je sovjetski crno-bijeli igrani film snimljen u režiji Larise Šepitko i premijerno prikazan 1977. godine, poznat kao posljednje dovršeno ostvarenje u njenoj kinematografiji kao i jedan od najuspješnijih u historiji sovjetske kinematografije 1970-ih.

Radnja se temelji na pripovjetci *Solotnikov* bjeloruskog pisca Vasila Bikova. Protagonisti, koje tumače Boris Plotnikov i Vladimir Gostjuhin, su Solotnikov i Ribak, dvojica sovjetskih partizana koji za vrijeme njemačke okupacije Bjelorusije u Drugom svjetskom ratu budu zarobljeni od Nijemaca i njihovih bjeloruskih pomagača. Radnja prikazuje kako su nakon toga izloženi mučenju, ali i ponudi da im se poštedi život ako budu izdali suborce.

*Uspon* je Šepitko bila snimala nekoliko godina, pri čemu su zbog inzistiranja na stvaranja što sumornije atmosfere i hladnoće korištene lokacije u Muromu. Nakon što je dovršen, nekoliko godina je ležao u bunkeru zbog za tadašnje sovjetske cenzore problematičnih detalja vezanih uz kršćanske alegorije, odnosno prikazivanje likova Solotnikova i Ribaka kao Isusa i Jude, a što se smatralo nespojivim sa službenom ateističkom ideologijom sovjetske države. Šepitko je probleme sa cenzurom konačno riješila zahvaljujući svom mužu Elemu Klimovu koji je integralnu verziju na internoj projekciji prikazao Pjotru Mašerov, uticajnom vođi Bjeloruske komunističke partije koji je, poput likova u filmu u mladosti bio sovjetski partizan i koji je sa suzama u očima pohvalio film. Film je nedugo nakon sovjetske premijere prikazan na Berlinskom filmskom festivalu gdje je osvojio Zlatni medvjed.

## Vanjske veze
* 
* Ascent'' at Turner Classic Movies
* ''The Ascent''  at the official Mosfilm site with English subtitles
* Criterion Collection essay by Michael Koresky
Ascensor

***Ascensor*** () je španski kratki igrani film snimljen 1978. godine u režiji Tomása Muñoza. Radnja prikazuje kako četvoro različitih ljudi bude zaglavljeno u liftu. Film je prikazan na Berlinskom filmskom festivalu gdje je zajedno sa još dva španska cjelovečernja filma osvojio Zlatni medvjed.

## Uloge
* Armando Aguirre
* Antonio Lara
* Miguel Moncho
* Maria Luisa Oliveda
* Juan Subatella

## Reference

## Vanjske veze
*
Chappaquiddički incident

**Incident u Chappaquiddicku** ili **Chappaquiddički incident** () označava saobraćajnu nesreću koja se dogodila 18. jula 1969. godine na otoku Chappaquiddick nedaleko od obale američke države Massachusetts, a koju je skrivio demokratski senator Edward Kennedy a u kojoj je smrtno stradala njegova suradnica i suvozačica Mary Jo Kopechne. Do nje je došlo kada je Kennedy sa zabave na otoku vozio Kopechne u njenu hotelsku sobu u grad Edgartown; vozilo je sletilo sa puta u vodu, i iz njega je Kennedy uspio doplivati do obale, a Kopechne nije. Kennedy je incident prijavio tek deset sati kasnije, a Kopechne se u međuvremenu ugušila u vozilu. Kennedy je za neprijavljivanje nesreće osuđen na dva mjeseca zatvora uvjetno, ali je karijera u značajnoj mjeri uticala na njegovu političku karijeru, s obzirom da je zbog negativnog publiciteta morao odustati od natjecanja za mjesto predsjednika SAD.

## Vanjske veze

* FBI Chappaquiddick investigation files
* Chappaquiddick Inquest - Boston.com
* Edward M. Kennedy's Address to the People of Massachusetts on Chappaquiddick, broadcast nationally, from Joseph P. Kennedy's home, on 25 July 1969
* Photos of 1969 Chappaquiddick incident - *New Haven Register*
* Collection of newspaper articles covering the incident