1237.

Godina **1237** (**[[Rimske brojke|MCCXXXVII]]**) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru (1. januar).

## Događaji
### Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak
* 13. 2. - General dominikanskog reda Jordan Saski je stradao u brodolomu kod Sirije (naslediće ga Rajmund Penjafortski 1238-40).

* 19 - 23. 3. - Umro je latinski car Jean de Brienne. Mlađi suvladar Balduin II se nalazi na zapadu, gde traži podršku, vraća se u Carigrad 1240. Regent carstva do sledeće godine je Anseau de Cayeux.

### April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj
* proleće - jesen - Nakon što je potčinila Povolšku Bugarsku, mongolska vojska Batu-kana i Subedeja se u širokom frontu kreće prema ušću Dona, protiv Alana i Kumana.

* 6. 5. - Pošto je kralj Vladislav lično išao u bugarsko Trnovo da od tasta, cara Ivana Asena II dobije stričevo telo, mošti Svetog Save su prenesene u manastir Mileševa, u pripratu izgrađenu za to; mošti ostaju tu do 1594. 

Манастир Милешева 005.jpg|Priprata crkve u Mileševi
Mileševa Monastery33.jpg|Unutar priprate
Mileševa Monastery26.jpg|Unutar priprate
Mileševa Monastery34.jpg|Počivalište moštiju Svetog Save 1237–1594.

* maj-jun - Bosanski križarski rat: hrvatski herceg Koloman je imao uspeha, pobedio je bana Mateja Ninoslava i ušao u Hum, na područje kneza Toljena (tj. Andrije Miroslavljevića?), potomka Nemanjinog brata Miroslava. Kralj Vladislav odlazi u Hum da bi zaštitio svoje posede, sve do reke Cetine, gde kontaktira sa Splitom.

* 12. 5. - Prema papinoj odredbi u Viterbu, nakon prošlogodišnjeg teškog poraza kod Saule, preživeli iz Livonskog bratstva mača se priključuju Teutonskom redu - postaju njegov autonomni dio, Livonski red. Hermann Balk reorganizira novu braću i na ljeto odlazi u Rigu, te postavlja svoje ljude kao posadu i administratore Livonije.
* maj - Devetogodišnji švapski vojvoda Konrad IV., sin cara Fridrika II., izabran je za Kralja Rimljana/Njemačke, kao i kralja Italije (do 1254).
* 31. 5. - Umro je rumski sultan Kayqubad I, poslednji nezavisni. Prvo ga, po želji, nasleđuje mlađi sin Rukn al-Din, sin ajubidske princeze, međutim sin Grkinje Kaykhusraw II izvodi prevrat i vlada do 1246. 

* 7. 6. - Francuski kralj Louis IX je za svog mlađeg brata Roberta obnovio  Grofoviju Artois (postoji do 1659).
* 23. 6. - Vladislav Nemanjić zaključio ugovor o prijateljstvu sa Splitom.

### Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan

* avgust - Car Fridrik II. se vratio u Italiju, s namerom da definitivno slomi Drugi Lombardski savez.
* 15. 8. - Bitka kod Puiga je aragonska pobeda nad valensijskom taifom, ali komandant Bernat Guillem de Montpeller umire od rana (Valencia će biti osvojena dogodine).
* 27. 8. - Umro je Al-Ashraf Musa ibn Adil, ajubidski emir Damaska, nasleđuje ga brat Al-Salih Ismail (1237. i 1239-45).

* 25. 9. - Ugovor iz Yorka između kraljeva Engleske i Škotske, Henryja III i Alexandra II: Northumberland (sa grofovijom Durham), Cumberland i Westmorland pripadaju Engleskoj, čime je uglavnom utvrđena granica dva kraljevstva.

* avgust - jesen? - Nakon što su porazili Kumane i Alane, severno od Crnog mora, Mongoli potčinjavaju i narode severno od Kaspija: Burtase, Mokše i Erzijance; velika Zolotarevska bitka je vođena kod strateškog prelaza preko Sure. Stoje na granicama ruskih zemalja, čekaju da se reke zalede.

### Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac
* oktobar/novembar? - Snage egipatskog sultana Al-Kamila su opsele Damask, kojeg drži njegov brat Al-Salih Ismail (gubi ga, ali vratiće se 1239).
* novembar - Mongolski izaslanici su na dvoru vladimirskog velikog kneza Jurija II. Tamo ih je poslao rjazanski knez Jurij Ingvarevič. Po priči, rjazanski knežević Fjodor je vodio poslanstvo Batu-kanu, ubijen je kada je odbio da mu podvede svoju ženu.
** Fratar Julijan je želeo ponovo posetiti "Veliku Mađarsku", u Baškiriji, ali ona je opustošena prošle godine. Mongolski izaslanici su mu uručili ultimatum za mađarskog kralja.
* 16. 11. - Bretanjski vojvoda Ivan I, odnedavno punoletan, poklonio se francuskom kralju.
* 27. 11. - Bitka kod Cortenuove, između Bergama i Brescie: car Fridrik II. i njegov saveznik Ezzelino III da Romano su potukli snage Lombardskog saveza.

* novembar/decembar - Bitka na reci Voronjež: Mongoli-Tatari su u prvom okršaju invazije na Rusiju pobedili vojsku Rjazanske velike kneževine, pojačanu iz Pronska i Muroma. Batu-kanova horda se zatim kreće pored reke Pronje, uništava mesta Pronsk, Bjelgorod-Rjazanski, Voronjež, Dedoslavlj i dr.

* 16 - 21. 12. - Mongolska opsada Rjazanja: malobrojni branitelji odolevaju nekoliko dana, osvajanje grada je praćeno opštim masakrom i razaranjem (ovo je Stari Rjazanj, koji se nikada nije sasvim oporavio, današnji Rjazanj je 1778. preimenovani Perejaslavlj-Rjazanjski, 50 km uzvodno na Oki). Batuova vojska produžuje uz reku Oku i uništava usputna naselja.

### Kroz godinu
* Petrovaradin: kralj Bela IV daje Belakut, *Belae fons*, cistercitima za podizanje samostana.
* U slavonskoj kovnici u Pakracu se ustaljuje srebrni banovac od 0,9 g srebra, 16 mm.
* Prvi put se spominje Lovas.
* Marko I. Šubić Bribirski je splitski knez 1237-39.
* 1237-39? - Došlo je do sukoba Splita sa Poljičanima, Omišanima i Kačićima koji su bili "gusari i patareni"; Splitu se pridružio Trogir, čiji je knez Stjepko Šubić; ali nakon što je Split sklopio mir sa Omišanima, dolazi do sukoba sa Trogirom.
* Bivši epirski vladar Teodor Komnin Duka je pušten iz bugarskog zarobljeništva nakon što se njegova kćerka Irina udala za bugarskog vladara Ivana Asena. Odlazi prerušen u Solun, gde je uskoro zbacio Manojla Duku i preuzeo vlast, preko sina Jovana, pošto je slep.
* Prvi put se pominje Cölln, blizanac Alt-Berlina, koji će biti spojeni u Berlin 1710.
* Teutonski vitezovi su osnovali utvrdu Elbing, današnji Elbląg u Poljskoj.
* 1225-37 - U Bamberškoj katedrali je izvajan Bamberški konjanik, prva monumentalna konjanička skulptura od klasične starine.
* 1236/37 ili 1238/39 - Kumanski poglavar Bačman iz klana Olberlik je uhvaćen na adi na Volgi od strane Möngke-kana, čiji ga je brat Budžek presekao nadvoje.

## Rođenja

*  Bohemond VI Lijepi, knez Antiohije, grof Tripolija († 1275) 

## Smrti

* 19 - 23. 3. - Jean de Brienne, latinski car (* ca. 1170)

## Reference

; Literatura
* Svezak prvi. Prvo doba: Vladanje knezova i kraljeva hrvatske krvi (641-1102) i Drugo doba: Vladanje kraljeva Arpadovića (1102-1301). Vjekoslav Klaić (archive.org)
* *Istorija srpskog naroda*, Prva knjiga, Od najstarijih vremena do Maričke bitke (1371), SKZ Beograd 1981 (I)