open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Car Srba i Grka

**Car Srba i Grka** () bila je carska titula koju su tokom trajanja Srpskog carstva (1345–1371) koristila dva vladara, Dušan Nemanjić i Stefan Uroš V.

## Historija
Godine 1345. Dušan Nemanjić proglasio se za cara; krunisan je u Skoplju 16. aprila 1346, a krunisanje su obavili novopostavljeni srpski patrijarh, bugarski patrijarh i autokefalni ohridski arhiepkiskop. Dušanovu carsku titulu priznali su Bugarska i druge susedne zemlje, a zatim i Vizantija. Dušan se, prema vizantijskom uzoru, nazivao: Στέφανος ἐν Χριστῷ τῷ θεῷ πιστὸς βασιλεὺς καὶ αὐτoκράτωρ Σερβίας καὶ Pωμανίας, dok je na staroslovenskom jeziku, uz izvesne varijante, njegova titula glasila: Стефанъ въ Христа бога вѣрни царъ Србълѥмъ и Гръкомъ.
 
Nakon Dušanove smrti 1355. godine njegov sin Stefan Uroš V poneo je tutulu "cara Srba i Grka", ali je stric novoga cara, Simeon Uroš, osporio njegovo pravo na presto, pa se sam proglasio carem Srba i Grka i s tom je titulom vladao Tesalijom. Nakon Simeonove smrti (oko 1370), njegov sin Jovan Uroš nastavio je koristiti očevu titulu sve dok se oko 1370. nije povukao u manastir.

Carska titula prestala se upotrebljavati kad je dinastija Nemanjića izumrla 1371. godine. Vukašin Mrnjavčević, srpski vladar Makedonije, poneo je kraljevsku titulu, koja je ostala u upotrebi do smrti Vukašinovog sina Marka 1395. godine. Bosanski ban Tvrtko I takođe se proglasio za srpskog kralja, ali su on i njegovi naslednici vladali kao kraljevi Srba i Bosne, dok je sama Srbija ostala pod vlašću lokalnih feudalaca, kojima je Vizantija ponekad dodeljivala titulu despota.

U narodnoj književnosti Lazar Hrebeljanović naziva se "carem Lazarom", premda zapravo nikad nije nosio titulu cara.

## Carevi (1346–1371)

## Carica
Kao supruga srpskog cara, titulu carice nosila je Jelena Bugarska, koja se 19. aprila 1332. udala za Dušana Silnog.

## Pretendenti na carsku titulu

## Titularne carice
Kao rođake srpskih pretendenata na carsku titulu, caricama su se nazivale:

* Teodora-Evdokija, kći Stefana Uroša III, supruga despota Dejana.
* Ana-Marija, supruga Jovana Olivera.
* Marija Angelina, kći Simeona Uroša, supruga despota Tome Preljubovića, vladala Epirom oko 1384.
* Jefimija, supruga Uglješe Mrnjavčevića.

## Titularni car Srbije

## Povezano
* Dušanov zakonik
* Historija Srbije
* Spisak srpskih vladara

## Reference

### Izvori
*  
* 
*
8. dalmatinska brigada

**Osma dalmatinska udarna brigada** formirana je 10. 9 1943. godine u selu Sratok (danas Bogdanovići) od Šibenskog NOP odreda i novih boraca iz Šibenika i okoline. Poznata je i pod nazivom Šibenska brigada. Prilikom osnivanja njenu formaciju sačinjavao je Štab, četiri bataljona i prištapske jedinice sa ukupno 890 boraca, od toga 71 žena. U sastavu je 20. dalmatinske divizije bila je, od njenog osnivanja, 10.10.1943. do kraja rata.

Učestvovala je u borbi protiv nemačke 114. i 264. divizije na pravcima Šibenik-Trogir i Drniš-Muć-Split. Uspešno je branila pravac Sinj-Prolog. Branila je pravce od Šibenika prema Perkoviću i Trogiru tokom X i XI mjeseca 1943. i u tim borbama pretrpjela je značajne gubitke. U XII mjescu za vrijeme operacije „Citen“ branila je pravac Sinj - Vaganj - Livno Početkom III. mjeseca 1944. našla se u teškoj situaciji usljed koncetričnog njemačkog napada između Perkovića i Trogira, i prilikom izvlačenja pretrpjela je značajne gubitke. U IV mjesecu je učestvovala u borbama za Vrliku, a u VI. mj. 1944. sprečila je prodor njemačkih snaga od Sinja, Prologa i Vrlike prema Dinari. Krajem VI. mj. 1944. oslobodila je Vrličku krajinu: Tokom ofanzive za oslobođenje Dalmacije krajem oktobra oslobodila je Hrvace i Sinj i učestvovala u uništenju ustaško-domobranske grupacije „Cetina“. Učestvovala je u Kninskoj operaciji.

U završnim operacijama sudjeluje u oslobođenju Bihaća. Zajedno s Kočevskom grupom brigada uništila je jače četničke snage u Banjskoj Loki. Istakla se u uličnim borbama u Trstu od 30. IV.

Odlikovana je Ordenom zasluga za narod sa zlatnom zvezdom i Ordenom bratstva i jedinstva sa zlatnim vencem.

Ulica u gradu Šibeniku, kvart Vidici, i danas nosi ime 8. Dalmatinske udarne brigade.

## Literatura
* Osma dalmatinska udarna brigada (Šibenska) - Općinski odbor SUBNOR-a, domicil 8. brigade, Šibenik 1981
* Vojna enciklopedija, Beograd 1975. godina
Alkilsulfonat

**Alkil sulfonati** su estri alkan-sulfonskih kiselina sa opštom formulom R-SO2-O-R'. Oni deljuju kao alkilacioni agensi. Neki od njih se koriste kao alkilirajući antineoplastični lekovi u treatmanu kancera, e.g. Busulfan.

## Reference
Dinstanje

**Dinstanje** je postupak termičke obrade namirnica pri čemu se namirnice izlažu većim temperaturama, a obično toplota na namirnice djeluje preko tečnosti koju same namirnice otpuste. Eventualno se u toku procesa može dodavati pomalo tečnosti da ne bi došlo do zagorijevanja ako namirnice nemaju dovoljno sopstvene tečnosti. Dinstanje se vrši obično u plitkim posudama (tave, plitke šerpe) sa ili bez poklopca.
Fotodinamička terapija

**Fotodinamička terapija** (*PDT*, *fotohemoterapija*) je forma fototerapije koja koristi netoksična, na svetlost senzitivna jedinjenja, koja se selektivno izlažu svetlosti, nakon čega ona postaju toksična za ciljne maligne i druge obolele ćelije. Potvrđeno je da PDT ima sposobnost ubijanja mikrobnih ćelija, uključujći bakterije, glive i viruse. Popularna je primena PDT u tretmanu akni. Ona nalazi kliničku primenu u tretiranju širokog opsega medicinksih oboljenja, uključujući starosnu makularnu degeneraciju i maligne kancere, i smatra se terapeutskom strategijom sa koja je minimalno invazivna i toksična.

Većina modernih PDT primena obuhvata tri ključne komponente: fotosenzitizer, izvor svetlosti i kiseonik tkiva. Kombinacija ove tri komponente dovodi do hemijske destrukcije bilo kojeg tkiva koje je bilo selektivno apsorbovalo fotosenzitizer ili je lokalno izloženo svetlosti. Talasna dužina svetlosti treba da bude podesna za pobuđivanje fotosenzitizera da bi se proizvele reaktivne vrste kiseonika. Te reaktivne vrste kiseonika generisane putem PDT su slobodni radikali (Tip I PDT) generisani putem apsorpcije elektrona ili transfera sa molekula supstrata i visoko reaktivnog stanja kiseonika poznatog kao singletni kiseonik (Tip II PDT). Za razumevanje PDT mehanizma važno je razlikovati ga od drugih laserskih terapija, kao što je laserko zarastanje rana i rejuvenacija, ili uklanjanja dlaka intenzivnim pulsirajućim svetlom, koje ne koriste fotosenzitizer.

## Reference

## Vanjske veze
* International Photodynamic Association 
* Photochemical and Photobiological Sciences
* Photodiagnosis and Phototherapy Journal
* Biophotonicsworld
* Next Generation PDT
* Killing Cancer Charity
* Photodynamic Therapy for Cancer
Polidor (Prijamov sin)

**Polidor** () bio je, u grčkoj mitologiji, najmlađi sin trojanskog kralja Prijama i Laotoje, koji je u trojanskom ratu pao od Ahilejeve ruke. U kasnijem predanju, na primer kod grčkih tragičara, smatralo se da mu je majka bila Prijamova supruga, trojanska kraljica Hekaba.

## Mitologija
### Homerska tradicija
U trojanskom ratu Prijam je svog sina želeo da skloni s bojnog polja, ali ovaj se uzdao u svoju brzinu i neustrašivo je jurio po bojnom polju i tako je naleteo na Ahileja, koji ga je ubio. Ahilej je s mrtvog Polidora skinuo njegov srebrni oklop, koji je kasnije Tetida poklonila Agamemnonu.

### Kasnija predanja
Prema kasnijim predanjima, Prijam je, kad se činilo da će Troja pasti pred ahejskom navalom, svog sina Polidora, zajedno s velikim blagom, poverio Polimestoru, kralju Tračkog Hersoneza; ali nakon pada Troje, Polimestor je pogubio Polidora da bi se dokopao njegovog blaga, a Polidodorovo mrtvo telo bacio je u more. More je to telo izbacilo na obalu, gde ga je prepoznala Hekaba, koja se s drugim trojanskim zarobljenicima osvetila Polimestoru tako što je dala da se njegova dva sina pogube i da se Polimestoru iskopaju oči. Prema drugom predanju, Polidora su na staranje poverili njegovoj sestri Ilioni, koja je bila udata za Polimestora; ona ga je odgojila kao vlastitog sina i pri tom sve druge navela da veruju kako je njen istinski sin, Dejpil, zapravo Polidor. Nakon zauzeća Troje Grci su odlučili da zatru Prijamovo seme, pa su obećali Polimestoru da će mu za ženu dati Elektru, zajedno s velikim blagom, ako on ubije Polidora. Kad je zatim pravi Polidor saznao za Polimestorove namere, nagovorio je svoju sestru Ilionu da usmrti Polimestora. Prema trećem predanju, kad su Grci napali Polimestora, ovaj im je predao Polidora i zauzvrat tražio da njega samoga poštede. Grci su hteli Polidora zameniti s Helenom, no kako su Trojanci tu ponudu odbili, Grci su Polidora kamenovali do smrti pred samim trojanskim zidinama, a njegovo je telo potom predato Heleni. Neki kažu da je Polidor ostao u životu, jer je Polimestor zabunom ubio svog sina Dejpila.

### Vergilije
Rimski pesnik Vergilije u svojoj *[[Eneida|Eneidi]]* pripoveda kako se Eneja, bežeći iz razorene Troje, iskrcao na mestu gde se nalazio Polidorov grob i tu hteo da prinese žrtvu bogovima, ali se tada dogodilo čudo. Eneja je dva puta odlomio grane mirtinog grma s obližnjeg humka i oba puta je iz njih potekla crna krv; a kad je i treći put uhvatio granu, začuo se jecaj i potom Polidorov glas, koji mu je objavio da su te grane nikle iz strelica kojima ga je Polimestor ubio te ga istovremeno upozorio da beži iz te opasne zemlje. Eneja je tad Polidoru pripremio novu sahranu..

## Reference

## Literatura
* 
*
Nespecifični antineoplastični lekovi ćelijskog ciklusa

**Nespecifični antineoplastični lekovi ćelijskog ciklusa** ( - *CCNS*) su klasa lekova koji deluju kao antitumorni agensi u svim ili nekoj od faza ćelijskog ciklusa.

Primeri lekova ove grupe su alkilirajući antineoplastični lekovi.

## Reference

## Literatura
* 
*
Australopithecus bahrelghazali

***Australopithecus bahrelghazali*** je izumrli hominin kojeg je prvi otkrio paleontolog Michel Brunet 1995. godine u dolini *Bahr el Ghazal* blizu nalazišta Koro Toro u Čadu; Brunet je tom primjerku dao nadimak Abel. Starost mu je ustvrđena radiometrijskim datiranjem pomoću berilija, te je zaključeno da je živio prije 3,6 miliona godina.

Primjerak se sastoji od djelića čeljusti, drugog donjeg sjekutića, oba donja očnjaka i sva četiri kutnjaka, još uvijek vezana za zubne čašice. Pravi naziv tog primjerka je KT-12/H1; "Abel" je neslužbeni naziv, posveta Brunetovom umrlom kolegi Abelu Brillanceau. Ti ostaci locirani su 2500 kilometara zapadno od istočnoafričke Velike rasjedne doline.

Čeljust KT-12/H1 ima osobine slične zubima vrste *[[Australopithecus afarensis]]*; to je navelo istraživače kao što je William Kimbel na tvrdnju da je Abel primjerak zasebne vrste, ali "pripada unutar raspona varijacije" vrste *Australopithecus afarensis*. Brunet i njegov tim su 1996. klasificirali KT-12/H1 kao holotip vrste *Australopithecus bahrelghazali*. Tu tvrdnju teško je potkrijepiti dokazima, budući da su opisivači zadržali KT-12/H1 dalje od opće paleoantropološke zajednice, što se kosi sa *[[Međunarodni kodeks zoološke nomenklature|Međunarodnim kodeksom zoološke nomenklature]]* iz 1999. godine. Ta vrsta je za neke misterija budući da je jedini fosil australopitecina pronađen u Centralnoj Africi. Također je veoma bitan zato što je prvi fosil koji je pokazao da je geografski moguć i "treći prozor" evolucije ranih hominida.

## Reference

## Vanjske veze
* http://www.msu.edu/~heslipst/contents/ANP440/bahrelghazali.htm
* http://www.columbia.edu/itc/anthropology/v1007/2002projects/web/australopithecus/austro.html
CCNS

**CCNS** se može odnositi na:

* Nespecifični antineoplastični lekovi ćelijskog ciklusa
* Cape Cod National Seashore
IC 1165

**IC 1165** (također poznat kao **IC 1165A**, **MCG 3-41-48** i **PGC 56769**) je eliptična galaksija koja je udaljena oko 471 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Herkul. Najveći prečnik je 0,80 (110 hiljada sg) a najmanji 0,5 uglovnih minuta (69 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Stephane Javelle 1. augusta 1891. godine.

## Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.

## Povezano
* Novi opći katalog
* Spisak IC objekata
* Spisak galaksija

## Napomene
*  Prividna magnituda od 14,2 – Apsolutna magnituda: *M = m - 5 ((log<sub>10</sub> D<sub>L</sub>) - 1)*, gdje je *m=14,2* i *D<sub>L</sub>=144,4 * 10<sup>6</sup>*.
*  0,80 uglovnih minuta – *S = A * D * 0,000291 * P*, gdje je *A=0,80*, *D=144,4* i *P = 3,2616*.
*  Bazirano na euklidsku udaljenost.
## Reference




## Literatura
*  
*  
*  
  
## Vanjske veze
### IC 1165

*  IC 1165 na Aladin pregledaču
### IC katalog
*  Interaktivni NGC Online Katalog
*  Astronomska baza podataka SIMBAD
*  IC katalog na Messier45.com 
*  NGC/IC projekt 
*  NGC2000 na NASA sajtu 
*  IC na ''The Night Sky Atlas'' sajtu
NGC 6082

**NGC 6082** (također poznat kao **ESO 390-?1** i **IC 4597 ?**) je nepostojeći astronomski objekat naveden u Novom općem katalogu koji je opisan da se nalazi u sazviježđu Škorpion. Ovaj objekat je zapisao John Frederick William Herschel 7. juna 1837. godine.

## Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.

## Povezano
* Novi opći katalog
* Spisak NGC objekata
* Spisak galaksija

## Vanjske veze
### NGC 6082

### NGC katalog
*  Interaktivni NGC Online Katalog
*  Astronomska baza podataka SIMBAD
*  NGC katalog na Messier45.com 
*  NGC/IC projekt 
*  NGC2000 na NASA sajtu 
*  NGC na ''The Night Sky Atlas'' sajtu 

## Napomene
*  Bazirano na euklidsku udaljenost.
## Reference