open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pļaviņas

**Pļaviņas** (njemački: *Stockmannshof*) je grad od 2,917 stanovnika u centru Latvije.

## Geografija
Pļaviņas leži na desnoj obali rijeke Zapadne Dvine, na ušću rijeke Aiviekste udaljen 123 km od prijestolnice Rige.

## Historija

Pļaviņas je prvi put dokumentiran za Švedsko-poljskog rata (1600.-1629.), kad su Šveđani na ušću rijeke Aiviekste u Zapadnu Dvinu podigli vojni logor i nekoliko utvrda (preživjela je jedino ona kod Gostiņija).

Sve do 1721. Regijom Vidzema vladala je Kraljevina Švedska, a nakon nje Rusko Carstvo.

Još krajem 19. vijeka Plavinas je bio malo selo, brže se počeo razvijati kad se našao na trasi željezničke pruge Riga-Daugavpils koja je izgrađena 1861.
Nakon tog je 1894. podignuta tvornica stakla (razrušena za Prvog svjetskog rata).

Pļaviņas se 1927. za prve Latvijske Republike spojio sa susjedenim u to vrijeme većim Gostiņijem u kom su većina stanovnika bili Židovi, te iste godine dobio je status grada.
Gostini se 1933. odvojio i postao samostalni grad, ponovno je spojen 1956. za Latvijske SSR.

Za te iste republike postao je 1950. rajonski centar, to je bio do 1959.

Gradnja velike hidroelektrane na Zapadnoj Dvini započela je 1962. a dovršena je 1965.
Danas je to najveći privredni objekt koji sa svojih deset turbina proizvodi 908 MW električne energije.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Pļaviņas''
Cēsis

**Cesis** (njemački: *Wenden*, ruski: *Цесис*) je grad od 14,842 stanovnika na sjeveroistoku Latvije.

## Geografija

Cesis je drugi po veličini grad u regiji Vidzema i treći najstariji grad u Latviji
Prostire se duž obala rijeke Gauje, udaljen 90 km od glavnog grada Rige.

## Historija

Cēsis se prvi put spominje u dokumentima 1206., a njegov zamak *Wenden*, kog je podiglo Livonskog reda datira iz 1207.

Nekada je bio prosperitetni grad Hanzeatskog saveza, o čemu svjedoči njegova fina arhitektura, uključujući crkvu sv. Ivana iz 1283. 
Historijski centar grada danas je proglašen nacionalnim spomenikom. 

Nakon dugog perioda propadanja- Cēsis je ponovno počeo rasti u 19. vijeku kad je izgrađena željeznička pruga Riga-Valka. 

Tad je izraslo industrijsko predgrađe na istoku sa pogonima koji proizvode prehrambene i metalne artikle i 
građevinski materijal.

Danas je u Letoniji poznat po brojnim festivalima, koji se održavaju od proljeća do ljeta.

## Privreda

Cēsis ima 1852 registriranih  firmi i samo 5,1% nezaposlenih.

## Pobratimski gradovi

Cesis ima ugovore o pobratimstvu sa slijedećim gradovima;

## Reference

## Vanjske veze

* ''Cesis''
Stary Targ

**Stary Targ** (njemački: *Altmark* je selo od 1,038 stanovnika na sjeverozapadu Poljske u 
Pomeranskom vojvodstvu.
Stary Targ je i sjedište istoimene ruralne općine od 6,488 stanovnika.

## Geografija
Stary Targ je udaljen 9 km istočno od Sztuma, i oko šesdesetak jugoistočnood Gdańska.

## Historija

Tadašnji *Altmark* osnovao je komandant Teutonskog viteškog reda Hermann von Schönberg negdje između 1271. - 1276. Crkva posvećena sv. Simonu i Judi, sagrađena je vjerojatno nakon 1320., današnja neobarokna podignuta je na istom mjestu 1905.

Najvažniji događaj u historiji tog mjesta dogodio se 26. septembra 1629. kad je u njemu sklopljen Sporazum iz Altmarka između Kraljevine Švedske i Poljsko-Litvanske Unije, kojim je okončan Švedsko-poljski rat (1620. - 1622.)

Drugi važni događaj bio referendum koji je organizirala Liga naroda nakon Prvog svjetskog rata 1920., tad je Altmark bio jedno od rijetkih sela u kom je većina glasala za priključenje Poljskoj Republici umjesto za Weimarsku Republiku.
## Izvori

## Vanjske veze

* ''Gmina Stary Targ'' (službene stranice)
Ogre (Letonija)

**Ogre** (njemački: *Oger*) je grad od 23,022 stanovnika u sredini Latvije.

## Geografija

Ogre se nalazi na ušću rijeke Ogre u Zapadnu Dvinu, udaljen 36 km istočno od glavnog grada Rige.

Sastoji se od tri kvarta (nezavisna naselja; Jaunogre (Novi Ogre), Ogra (centar) i Pārogra (uz rijeku po kojoj je dobio ime.
 
## Historija

Mjesto je prvi put dokumentirano 1206. kao selo sa njemačkim imenom *Oger*.

Ogre je jedan od rijetkih gradova u Latvije koji je započeo razvoj kao lječilište i ladanjsko mjesto. Izrastao je nakon što je otvorena željeznička pruga Riga - Daugavpils 1861., koja je prošla kroz mjesto. Okružen šumama, brdima i rijekama, pitoreskni Ogre brzo je postao popularan među bogatim građanima Rige koji su u njemu gradili vile. 
Već prije Prvog svjetskog rata bilo ih je oko 300. Ogre je dobio status grada 1928.

Novi spa centar otvoren je 1962.

## Privreda
Najveće firme su; *TMMetal Baltic*, *Prometāls*, *Hansa Electronics*, *Fazer Bakeries* i *Our Home Vegetables*.

## Pobratimski gradovi

Ogre ima ugovore o pobratimstvu sa slijedećim gradovima;

## Reference

## Vanjske veze

* ''Ogre''
Ogre (rijeka)

**Ogre** je rijeka u sredini Latvije duga 188 km, desna pritoka Zapadne Dvine.

## Hidrologija

Ogre izvire iz Jezera Sivēniņš u regiji Vidzema. Od tamo teče prema zapadu, do grada Ogre  gdje ima ušće u Zapadnu Dvinu.

Porječje rijeke prostire se na površini od 1,730 km², po regijama Vidzema i Pierīga, a prosječni godišnji protok na ušću je 17,9 m³/s.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Ogres upe''
Sivēniņš

**Sivēniņš** (latvijski: *Sivēniņš ezers*) je jezero u sredini Latvije u regiji Vidzema.

Jezero Sivēniņš leži u kraju brojnih jezera pored grada Madona

## Karakteristike
 
Jezero je malo ima površinu od svega 0,02 km², poznato je kao izvor rijeke Ogre.

## Reference
 
## Vanjske veze
* ''Sivēniņšs ezers''
Chełm

**Chełm** (ukrajinski: *Холм*, njemački: *Cholm*) je grad od 61,135 stanovnika na jugoistoku Poljske.

## Geografija
Chełm je treći po veličini grad u Lublinskom vojvodstvu, udaljen 71 km jugoistočno od Lublina, i 65 km sjeverno od Zamośća. 
Prostire se u Polesju duž rijeke Uherke, nedaleko od ukrajinske granice.

Zbog svog položaja, grad je dugi niz godina bio mjesto susreta triju kultura, poljske, rusinske i židovske, nakon Drugog svjetskog rata to više nije.

## Historija

Na prijelazu iz 7. u 8. vijek tu je niklo jedno od naselja Ljaha. U 10. vijeku na brdu Wysoka Górka je već postojala fortifikacija sa palisadama.

Chełm je od 1240. bilo jedna od rezidencija kneževa galičkih. 
Od 1387. je dio Kraljevine Poljske, u kojoj je kao prosperitetno trgovište, dobio status grada 1392.

Između 1596.- 1875. bio je administrativni centar historijske regije Chełm i sjedište unijatske biskupije.
Od 1795. nakon Treće Podjele Poljske je dio Austrijske Monarhije a nakon 1815. je dio Kongresne Poljske. 
Tad se između 1830.-31. rasplamsala borba unijata protiv rusifikacije.

Grad je od 1941. do 1944. proživio pod njemačkom okupacijom. Nacisti su podigli zarobljenički logor u kom su uglavom bili smješteni sovjetski vojnici uz nešto francuskih, britanskih i belgijskih. Računa se da je preko 90 000 zarobljenika (manje više 
sovjetskh) pomrlo ili pogubljeno.

Do novembra 1942. u Chełmu je djelovao geto u kom je živjelo oko 8000 Židova, od kojih većina deportirana u Logor smrti Sobibor.
Chełm je vijekovima bio administrativni centar historijske regije Chełm, a nakon tog Chełmske gubernije a između 1975.-1998. i vlastitog vojvodstva.

## Privreda

Kao rudarski centar za ekspoataciju vapnenca, Chełm se razvio i kao industrijski centar; cementara, pogoni kemijske, mašinske i prehrambene industrije.

Chełm je i raskršće važnih cesta i željezničkih pruga.

## Znamenitosti

U samom centru grada je brdo (221 m) Góra Chełmska sa ruinama utvrde (11.-13. vijek i Starim gradom na obroncima, ispod kog je mreža podzemnih hodnika u dužini od nekih 15 km nastalih iskapanjem vapnenca.

Najveća znamenitost je kasnobarokna katolička katedrala (nekadašnja unijatska) *Rođenja Blažene Djevice Marije* (1735.-36.) i par samostana 17.-18. vijek.

## Pobratimski gradovi

Chełm ima ugovore o pobratimstvu sa slijedećim gradovima;

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Urząd Miasta Chełm'' (službene stranice)
Uherka

**Uherka** je rijeka na jugoistoku Poljske duga 44 km, lijeva pritoka Zapadnog Buga.

## Hidrologija

Uherka izvire kod kod sela Zagroda od tamo teče prema sjeveru, preko grada Chełma prema 
ušću u Zapadni Bug kod sela Siedliszcze.

Porječje rijeke prostire se po Lublinskom vojvodstvu na površini od 575 km².

Najveće pritoke su; Janówka, Słyszówka, Garka, Lepietucha i Gdola.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Uherka - stan czystości rzeki''
Lista fudbalskih stadiona u Azerbejdžanu

Ovaj članak je **spisak [[fudbal]]skih [[stadion]]a u [[Azerbejdžan]]u**, poredanih po kapacitetu. Navedeni kapaciteti su kapaciteti sjedišta, što znači da potencijalni broj gledalaca, koje stadion može primiti u događajima bez sjedišta, nije naveden.

## Povezano
* Spisak fudbalskih stadiona po kapacitetu

## Reference
Sporazum iz Altmarka

**Sporazum iz Altmarka** (švedski: *Stillståndet i Altmark*, poljski: *Rozejm w Altmarku*) bio je mirovni ugovor, sklopljen 26. septembra 1629. između Kraljevine Švedske i Poljsko-Litvanske Unije, kojim je okončan Švedsko-poljski rat (1620. - 1622.)

## Karakteristike

U tom je ratu Kraljevina Švedska okupirala Poljsko livonsko vojvodstvo i dobar dio Prusije i izvojevala niz pobjeda nad poljsko-litvanskim snagama Sigismunda III.
Premda su posljednju bitku u junu 1629. dobili Poljaci, nijedna strana nije bila u poziciji da dobije rat. 
Poljsko-litvanski kralj Sigismund Vasa bio je pod velikim pritiskom da sklopi mir, jer je šljahta mislila da je rat mogao završiti puno prije da se Sigismund odrekao prava na švedski tron, koji je izgubio 1599.

Sporazum je postignut uz pomoć francuskih i engleskih posrednika, Poljsko-Litvanska Unija je morala učinila brojne ustupke u zamjenu za šestogodišnji mir. S druge strane Gustav Adolf nije gubio vrijeme već je julu 1630. napao Stralsund.

Tim sporazumom je Švedska dobila sve krajeve sjeverno od rijeke Zapadne Dvine (današnju Estoniju).
Latgalija na jugoistoku je ostala u poljsko-litvanskim rukama.
Švedska je pored toga dobila i pravo na carinu u svim važnijim baltičkim lukama. 

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Truce of Altmark, 12 September 1629 ''
Madona (grad)

**Madona** (njemački: *Modohn*) je grad od 6,790 stanovnika u sredini Latvije.

## Geografija

Madona se nalazi u regiji Vidzema udaljena tridesetak km sjeverozapadno od Jezera Lubāns i 166 km od glavnog grada Rige.

Madona je jedan od najviših gradova u Latviji, jer leži na 122-193 metara nadmorske visine.
Poznata je i kao zimska prijestolnica Latvije, jer ima najviše snijega i uvjete za zimske sportove.
 
## Historija

Madona se prvi put spominje u dokumentima u 17. vijeku, kao mjesto u kom se nalazi kurija *Modohn*.

Krajem 19. početkom 20. vijeka građena je uskotračna željeznička pruga do Valke, koja je puštena u redovni promet 1903. sa stanicom u Madoni.
Uz tu stanicu izraslo je naselje koje su Latvijci zvali *Biržu*.

U proljeće 1921. Madona je nakupila više od 1000 stanovnika, pa je dobila pravo da postane samostalna administrativna jedinica. 
Prvi urbanistički plan napravljen je 1923. pa je uskoro - 1926. dobila i status grada.

Prva srednja škola (druga u Laviji) počela je s radom 1926. u to vrijeme podignute su i druge javne zgrade; vijećnica (1928.), pošta (1929.), bolnica (1933., dograđena 1937.).,
Grad je do 1935. nakupio 2,500 stanovnika.

Novi urbanistički plan izrađen je 1951., pa se grad proširio, formirana je industrijska zona na sjeveroistoku. Veće firme bile su filijala tvornice iz Rige "Darba spars" i tvornica krmiva. 
Šezdesetih godina prošlog vijeka izgrađena je nova bolnica, srednja škola, a kasnije i hotel.

## Pobratimski gradovi

Madona ima ugovore o pobratimstvu sa slijedećim gradovima;

## Reference

## Vanjske veze

* ''Madona''
Mali vršački rit

**Mali vršački rit** se nalazi u opštini Vršac, Srbija. Prostire se sjeveroistočno od Vršca, naslanjajući se na gradsku zonu. Cijelom dužinom se naslanja na Vršačke planine, od kojih je odijeljen putem Vršac - Veliko Središte.  

## Zaštićeno stanište
Zbog odsustva zaštite, ovo područje je bilo na udaru mnogih korisnika. Tokom poslednjih 30 godina, veliki dio je posječen. U centralnom dijelu područja, nalazi se potez od oko 300 hektara u kome je ranije bilo nekoliko hektara šuma. Danas je tu preostalo samo 9 stabala topole.

Novembra 2011. godine, volonteri Prirodnjačkog društva „Gea“, posadili su 85 sadnica bijelog jasena u Malom ritu. Ovako revitalizovan dio šumskog staništa će za 15 – 20 godina dati pun efekat, povećanjem izbora mjesta za gniježđenje, a mnoge životinje će tu naći sklonište.

Zaštićeno stanište je mozaik vlažnih i suvih livada, bara i šumaraka značajan za očuvanje populacija divljih vrsta. Među njima se posebno ističu silja-vina (*Pеucedanum officinale*), zajednica (*Аster sedifolius*), sirotinjska trava (Gluceria declinata), stepski gušter 
(*Podarcis taurica*), patka njorka (*Аyтhya pugosa*) i prdavac (*Crex crex*). Oovo stanište je predmet sve većeg interesovanja ornitologa iz Srbije i okolnih država. Dosad je zabilježeno prisustvo čak 176 vrsta ptica. Na stablima topole se gnijezde soko lastavičar, soko vetruška, siva vrana, stepski soko, golub grivnjaš i ćuk.

Na osnovu člana 42 Zakona o zaštiti prirode skupština opštine Vršac (Službeni list opštine Vršac, br. 10/2013), Mali vršački rit je zaštićeno stanište. 

* Naziv: Zaštićeno stanište „Mali vršački rit“.
* Godina proglašenja: 2013.
* Kategorija zaštićenog područja: III kategorije, radi očuvanja jedinstvene ekološke, strukturne i funkcionalne cjeline toga predjela kao i radi povezivanja sa predjelom izuzetnih odlika pod nazivom Vršačke planine "Vršačke planine"
* Vrsta zaštićenog podrućja: zaštićeno stanište
* Površina: 931,20 ha, 
* Režimi zaštite: II (drugog) stepana, na površini 449,87, i III (trećeg) stepena na površini 485,85 ha 
* Opština: Vršac 
* Upravljač: Javno preduzeće za izgradnju, razvoj i uređenje grada i podrućja opštine Vršac - Varoš iz Vršca. 
## IBA područje
Zajedno sa Vršačkim planinama, Mali rit je u granicama jednog od 42 područja značajnih za ptice (IBA – Important Bird Area) u Srbiji.
## Reference
Venerina padina

**Venerina padina**  je dio Titeve glave, na lijevoj obali rijeke Zvonačke, u blizini Zvonačke banje, opština Babušnica, jugoistočna Srbija. Ime je dobila po biljci, u narodu poznata kao venerina vlas, djevojačka kosa ili gospina vlas (*Adiantum capillus veneris L.*)
## Venerina vlas

Ova višegodišnja zeljasta biljka iz grupe paprati je prirodna rijetkost i nalazi se na spisku Crvene knjige flore Srbije. Papratnica "Venerina Vlas" je dekorativna biljka koje se uzgaja i kao sobna biljka. Široko je rasprostranjena u tropskim i suptropskim područjima. Na području Balkana nastanjuje mediteranske, primorske krajeve, na vlažnim stijenama pored izvora i potoka te na mjestima gdje postoje bunari, zidovi, te česme odnosno na području gdje ima više vlažnosti u blizini različitih vrsta mahovina, koje i same zahtijevaju puno vlage za razvoj.
## Zaštićeno područje
Venerina padina nalazi se pod zaštitom kao specijalni rezervat prirode, kao jedina i najsjevernija tačka rasprostranjenja ugrožene biljne vrste venerine vlasi -  na području Republike Srbije. Rezervat se nalazi na bigrenoj terasi. Ova stijena ima izuzetno osjetljiv proces stvaranja koji je direktno vezan za proces oticanja termalnih voda. Nastala je prirodnim taloženjem bigra iz termalnih izvora Zvonačke banje. 
 
Mogućnost nastanka staništa ove rijetke paprati te njenog opstanka na ovom području omogućila je blizina toplog izvora "Zvonačka Banja" te povoljna vlažnost staništa koji su ublažili lokalnu klimu. Ta vrsta je na području Srbije bila potpuno nestala ali je vraćena na svoje stanište postupkom reintrodukcije na područje ovog specijalnog rezervata. 

Specijalni rezervat "Venerina padina" nalazi se u režimu zaštite I stepena te se na ovom području zabranjuje korišćenje prirodnih bogatstava. Zabranjeni su svi drugi oblici korišćenja ovog prostora i sve aktivnosti, osim izvođenja mjera zaštite zajednice Venerine vlasi, naučnih istraživanja i kontrolisane edukacije. Zbog ovih strogih mjera zaštite staništa Venerine vlasi stvoriće se povoljni uslovi za njen opstanak i time očuvati prirodnu raznolikost Srbije.

* Naziv: Venerina padina
* Kategorija zaštićenog područja: I kategorije,
* Godina proglašenja: 2005.
* Površina: 0 ha, 
* Režimi zaštite: I (prvog) stepana
* Opština: Babušnica 
* Prvi upravljač: Hotel Mir - Zvonačka banja 

Termomineralnu vodu koristi i lokalno stanovništvo, koje vodu često preusmjerava ka vikendicama, čime je dotok vode do staništa ugrožen. Često dolazi i do začepljenja mlaznica pomoću kojih voda preliva cijelo stanište usljed nagomilavanja mahovine i bigra. Akcijom Zavoda za zaštitu prirode Srbije i JP „Srbijašume“  u Specijalnom rezervatu prirode uspostavljen je stabilan sistem dotoka termalne vode neophodan za opstanak rijetke vrste paprati na njenom jedinom staništu u Srbiji. Ovom prilikom, u cilju edukacije i ukazivanja na značaj zaštite ovog staništa, postavljena je i informativno edukativna tabla o značaju očuvanja ove vrste. Akciju su podržali, pomažući u izvođenju terenskih radova predstavnici Mjesne zajednice i mještani sela
## Reference
Sigulda

**Sigulda** (njemački: *Segewold*, ruski: *Сигулда*) je grad od 14,367 stanovnika u sredini Latvije.

## Geografija

Sigulda se nalazi u Regiji Vidzeme u pitoresknoj dolini rijeke Gauje, udaljena 53 km istočno od glavnog grada Rige.

## Historija

Sigulda je dobila status grada tek 1928., iako je njena historija mnogo starija. Ugrofinsko pleme Livonci naselilo se donjem toku rijeke Gauje u 11. vijeku. Legende i dokumenti svjedoče o nizu utvrda sa palisadama (Satesele, Turaida i Kubesele).

Nakon što su germanski viteški redovi zauzeli Vidzemu, ona je 1207. podijeljena između Livonskog bratstva mača i biskupa od Rige Alberta.

Livonsko bratstvo mača koje je dobilo kraj na lijevoj obali Gauje je između 1204.-1209. sagradilo zamak *Siegewald* (prevedeno: *Pobjednička šuma*) koji je kasnije pretvoren u utvrdu samostanskog tipa.
Pored utvrde izraslo je trgovište, koje je podiglo crkvu. Kršćansku kongregaciju osnovao je 1266. Papinski legat Vilim iz Modene.

Zamak Turaida (danas muzej) podignut je 1214. na desnoj obali obali Gauje, kao jedna od rezidencija biskupa od Rige.
Nakon požara 1776. zamak je napušten (restauracija započela 1953.)

Za Livonskog rata (1558.-1573.) utvrdu Siegewald su dva puta razorile ruske trupe. Posljednji Veliki majstor Livonskog reda Gotthard Kettler predao je teritorij Livonskog reda Poljsko-Litvanskoj Uniji u zamjenu za zaštitu od Ivana Groznog, pa je i Sigulda promjenila gospodara.

Za Švedsko-poljskog rata (1600.-1629.) utvrda i mjesto su razoreni artiljerijskom vatrom zaraćenih strana. 
Srednjovjekovna utvrda Siegewald izgubila je vojni značaj pa je pretvorena u dvorac.

Neogotički - Novi dvorac Sigulda pored srednjovjekovne utvrde, podigao je knez Kropotkin 1878. (restauracija 1936.)

Novi uzlet Sigulde počeo je krajem 19. vijeka, nakon izgradnje ceste Riga-Pskov i željezničke pruge Riga-Valka. Na prijelazu u 20. vijek familija kneza Kropotkina, vlasnika Novog dvorca, transformirala je Siguldu u popularnu turističku destinaciju. turisti su se mogli šetati *alpskim stazama*, razgledati ostatke starih zamkova, pećine i zabaviti se vozeći se fijakerima ili bobom.

Od 1923. Sigulda ima urbanistički plan, sa jasno određenim parametrima za buduću gradnju. 
Za Drugog svjetskog rata srušena je željeznička stanica i most na Gauji.

Za Latvijske SSR od 1946. Sigulda se razvija i kao industrijski grad, pa je u periodu 1950.-1961. bio administrativni, ekonomski i kulturni centar malog rajona.

Početkom 1950-ih Sigulda je kooptirala susjedna naselja Krimuldu i Turaidu, tad su počela sa radom tri lječilišta i turistički centar u Turaidi. 
Promet do Krimulde na desnoj obali Gauje je poboljšan izgradnjom žičare 1969.
Nakon izgradnje staze za sankanje i bob 1986. Sigulda je postala međunarodni centar za te sportove. 
Nacionalni park Gauja godišnje posjeti oko 1,5 milijuna turista.

## Pobratimski gradovi

Sigulda ima ugovore o pobratimstvu sa slijedećim gradovima;

## Reference

## Vanjske veze

* ''Sigulda''
Administrativna podjela Latvije

**Administrativna podjela Latvije** (latvijski: *Latvijas administratīvais iedalījums*) je model na koji je Latvija od 1. jula 2021. podijelila državni teritorij na jedinice lokalne samouprave.

## Historija i karakteristike

Odlukom latvijskog parlamenta (*Saeima*) od 10. juna 2020. odobrena je reforma državne uprave i smanjenje broja općina (*novadi*) od 110 i 9 državnih gradova (*valstspilsētas*) na 36 općina i 7 državnih gradova, dakle na 43 jedinice lokalne samouprave umjesto dotadašnjih 119. 

Nakon tog je 1. juna 2021. ustavni sud zaključio da je pripajanje Općine Varakļāni općini Rēzekne neustavno, pa je parlament odlučio da Varakļāni ostane kao 43 jedinica lokalne samouprave. 

Dotadašnji državni gradovi Jēkabpils i Valmiera postali su dio svojih općina Jēkabpils, odnosno Valmiere.

## Lista državnih gradova
Državni (ili republički) gradovi su potpuno autonomni i ne zavise od nikakve općine.

## Lista općina

## Statističke regije

Za potrebe statistike Latvija je podjeljena na 6 NUTS regija (Nomenklatura teritorijalnih jedinica za statistiku), definiranih od Eurostata. 
One su iste kao i Planske regije, osim što je područje Planske regije Rige podijeljeno na grad Rigu i Pierigu. 

## Planske regije
Latvija ima pet planskih regija, koje otprilike odgovaraju starim historijskim regijama iz 1918.

## Historija

Za Ruskog Carstva 1900. Latvija je bila podjeljena na tri gubernije Livonijsku, Kurlandsku i Vitebsku. 
Nakon nezavisnosti i reforme državne uprave od 1924., podjeljena je na 19 okruga (*apriņķi*) i 519 općina (*pagasti*). 

Za Latvijske SSR (1945.-1991.) bila je podjeljena na 26 rajona i 7 gradova (*lielpilsēti*). 
Nakon obnove nezavisnosti 1991. zadržana je stara podjela, do reforme 2009. kad je podjeljena na 110 općina (*novadi*) i 9 državnih gradova (*valstspilsētas*).

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Law on Administrative Territories and Populated Areas''
Hermanovce nad Topľou

**Hermanovce nad Topľou** je naseljeno mjesto u okrugu Vranov na Toploj, u Prešovskom kraju, Republika Slovačka.

## Stanovništvo

Prema podacima o broju stanovnika iz . godine naselje je imalo  stanovnika.

### Etnički sastav

### Religija

## Reference

## Vanjske veze

*
Velika bazilika u Plisci

**Velika bazilika u [[Pliska|Plisci]]** (bug. *Голямата базилика в Плиска*) bila je prva autokefalna katedrala bugarske nadbiskupije nakon pokrštavanja Bugarske. Bazilika je s duljinom od 99 metara i širinom od 29,5 metara bila jedna od najvećih kršćanskih crkava na svijetu u 9. stoljeću, t.j. dvostruko je veći od Partenona. Do izgradnje Bazilikе sv. Petra bila je najveća crkva na svijetu. 

Površina bazilike je 2920 m2. Crkvu je u katedrali posvetio nadbiskup, a na velikoj gozbi sudjelovao je i bugarski vladar. Iskapanja 70-ih godina 20. stoljeća pokazuju da je bazilika obnovljena, a ispod su ostaci još jedne bazilike i temelji poganskog prabugarskog hrama. 

## Galerija

Datoteka: Плиска - Голямата базилика 3.jpg
Datoteka: Great Basilica 001.jpg
Datoteka: Old Basilica in Pliska Reconstruction.JPG
Datoteka: The Great Basilica Klearchos 1.jpg
Datoteka: The Great Basilica Klearchos 2.jpg


## Vanjske veze
Riška nadbiskupija

**Riška nadbiskupija** (latinski: *Archiepiscopatus Rigensis*, donjonjemački: *Erzbisdom Riga*) bila je nadbiskupija na teritoriju srednjovjekovne Konfederacije Terre Mariane koja je egzistirala od 1186. do 1561.

## Historija

U razvoju Riške nadbiskupije mogu se razlikovati tri perioda njene geneze, 1186.-1200. kad je bila Ikšķilska biskupija, 1201.-1255. kad je bila Riška ili Livonska biskupija i 1255.-1561. kad je bila Riška nadbiskupija. 

Površina Riške nadbiskupije iznosila je oko 18.400 km². Njome je vladao nadbiskup (*archiepiscopus*) kog je imenovao papa. 
Kao prvi u Svetom Rimskom carstvu, nadbiskup je bio i najviši svjetovni vladar]] na svom teritoriju, kom je duhovni gospodar bio papa, a svjetovni car Svetog Rimskog carstva. 

Nadbiskupija je upravljala sa tri biskupije iz Terra Mariane (Kurlandskom, Estonskom i Dorpatskom) i sa četiri u Pruskoj (kelmskom, pomezanskom, varmijskom i sambijskom. Pored tog i talinskom koja je formalno pripadala danskom nadbiskupu iz Lunda. 

Sve do 1432. tim popriličnim teritorijem upravljao je nadbiskup sam, uz pomoć svećenika iz katedrale, tad je formirano nadbiskupsko vijeće (*Syiftsratg*). 
Na nadbiskupskom tronu izredalo se 20 prelata, ne računajući prethodna 4 livonijska biskupa; Meinharda, Bertholda, Alberta i Nikolausa. 

U početku su nadbiskupi živjeli i radili u rezidenciji pored Katedrale u Rigi, ali su od 14. vijeka radije boravili u tri zamka; Rauna (Ronnenburg, glavna rezidencija od oko 1420 .), Limbaži  i Koknese. 
Međutim su poteškoće u snabdjevanju hranom natjerale nadbiskupe da u Rauni borave samo od septembra do februara. 
Od februara do Duhova u proljeće  nadbiskupi su živjeli u Limbaži, a do septembra u Koknesi.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Rīgas arhibīskapija (1255-1562)''
Limbaži

**Limbaži** (njemački: *Lemsal*, estonski: *Lemsalu*) je grad od 6,850 stanovnika u sjeveroistoku Latvije.

## Geografija

Limbaži se nalazi u Regiji Vidzema u pitoresknoj dolini jezera Limbažu, udaljen 90 km sjeveroistočno od glavnog grada Rige.

Grad i njegova općina dio su Rezervata biosfere Sjeverni Vidzeme.

## Historija

Limbaži je jedan od najstarijih gradova u Latviji,koji je dobio status grada 1385.

Kraj oko grada bio je naseljen davno prije naše ere, o tom svjedoči nekropola kod Dravniekija (9&nbsp;km od centra) s 
kraja neolita početka brončanog doba.

Limbaži je prvi put  dokumentiran u 13. vijeku u vrijeme invazije Livonskog bratstva mača. Pretpostavlja se da je bio centar otpora toj invaziji.
Limbaži je pripadao malim gradovima Terre Mariane, ali je igrao važnu ulogu u historiji te konfederacije kao jedna od rezidencija riškog nadbiskupa. Iako je bio mali, bio je član Hanzeatskog saveza, vjerojatno zbog mora.

U historijskoj jezgri grada sačuvan je plan koji je nastao 1385. nakon izgradnje bedema. 
Stari grad je sagrađen tokom 18. -  19. vijeka. Krajem 19. vijeka historijski centar grada proglašen je urbanističkim spomenikom od nacionalnog značaja.

Limbaži je rodno mjesto Kārlisa Baumaņisa autora latvijske himne kom je 1998. podignut spomenik.

## Privreda

Ekonomija grada bazira se na drvnoj, tekstilnoj i prehrambenoj industriji.

## Pobratimski gradovi

Limbaži ima ugovore o pobratimstvu sa slijedećim gradovima;
*  Anklam, Njemačka
*  Klippan, Skåne, Danska

## Reference

## Vanjske veze

* ''Limbaži''
Limbažu Lielezers

**Limbažu Lielezers** ili *Lielezers*, ranije znano kao *Svētezers* je protočno jezero na sjeveroistoku Latvije u regiji Vidzema.

Jezero leži u kraju brojnih jezera pored grada Limbaži.

## Karakteristike
Limbažu ima površinu od 2.564 km², dugo je 4,25 km u smjeru sjever-jug i široko do 0,75 km. Maksimalno je duboko 6,5 m, a prosječno 5,2 m.

Na sjevernim obalama jezera prostiru se prve kuće grada Limbaži, kupalište i prostor za rekreaciju. 
Jezero pune vodom potoci, a iz njega izvore potok Donaviņa koji nešto sjevernije uvire u Jezero Dūņezers.
## Reference
 
## Vanjske veze
* ''Limbaži. Lielezers''
Strogi rezervat prirode Zelenika

**Zelenika** je dio šumskog kompleksa planine Jelova Gora, na lokalnom putu Jelova Gora – Varda, opština Bajina Bašta, Srbija. Ovaj lokalitet je stanište zelenike ili božikovine (*Ilex aquifolium*), čije je stanište u Evropi, jugozapadnoj Aziji, sjeverozapadnoj Africi. 

## Zelenika
Zelenika (božikovina) je grm ili niže stablo, sporog rasta visine do 5 metara, a može da doživi starost i do 300 godina. Odlikuju je tamnozeleni, sjajni i nazubljeni jako bodljikavi listovi. Cvijetovi su blijedožute boje. Koštunjavi bobičasti plod veličine graška je crvene boje, nalazi se na peteljci samo biljke sa ženskim cvjetovima. Sadrži četiri ili pet sjemenki, sa kojima se hrane uglavnom ptice ili neke divlje životinje, dok se za ljudski rod smatra štetnim.

Cvijetovi božikovine su jednopolni i dvodomni, što znači da biljka može sadržati isključivo ženske ili muške plodove, koji se mogu odrediti između 4. i 12. godine starosti, odnosno prije cvjetanja biljke. Za razliku od muških cvjetova, ženski cvjetovi božikovine su uglavnom izolovani ili smješteni u male grupe od po tri cvijeta, bele ili blago ružičaste boje, sa četiri latice. Cvetanje božikovine odvija se krajem marta i početkom aprila.

Plodovi božikovine sazrevaju u novembru i zadržavaju se na granama sve do proleća, kada nestaju prilikom procesa oprašivanja od strane insekata. Kroz stoljeća, u narodu se očuvalo mišljenje koje vrijedi za božikovinu, da biljke koje zimi rađaju plod imaju moć zaštititi čovjeka, jer prkose prirodi. U keltskoj kulturi Druidi su vjerovali da stablo simbolizira sunce i spaljivali ga za zimskog solsticija. Rimljani su vjerovali da grančica božikovine štiti od munje, uroka i zlih sila. U kršćanstvu, cvijet božikovine predstavlja simbol rođenja Isusa, crveni plodovi simboliziraju njegovu krv, a bodljikavo lišće krunu od trnja.

Koristi se kao božićna dekoracija pa je time postala ugrožena vrsta. 
## Strogi rezervat prirode
Uredbom Vlade Repunlike Srbije proglašena je 2015. godine zaštićenim područjem II kategorije, regionalnog odnosno velikog značaja, kao Strogi rezervat prirode „Zelenika”. Ukupna površina zaštićenog područja je 0,45 ha i u državnoj je svojini. 

Strogi rezervat prirode „Zelenika” stavlјa se pod zaštitu radi očuvanja šumskog kompleksa Jelove Gore obraslog šumom brdske bukve (*Fagetum moesiace montanum ilicetosum*) i staništa autohtone zajednice reliktne vrste zelenike (*Ilex aquifolium*).

Na području Strogog rezervata prirode uspostavlјa se režim zaštite I stepena. Na površinama na kojima je utvrđen režim zaštite I stepena sprovodi se stroga zaštita kojom se omogućavaju procesi prirodne sukcesije i očuvanje staništa i životnih zajednica u uslovima divlјine. 
Pored zabrane i ograničenja koje su regulisane propisima kojima se uređuje zaštita prirode, zabranjuje se i promena namjene zaštićenog područja.

## Reference
Bloxberg

**Bloxberg** je međunarodni blockchain namenjen nauci. Bloxbergova infrastruktura zasniva se na blockchainu otvorenog koda Ethereum.

Umesto mehanizma za konsenzus dokaza o radu (Proof of Work), koristi se mehanizam dokaza o autoritetu (Proof of Authority). Ta vrsta pristupa osigurava da sve čvorove za validaciju unutar bloxberg infrastrukture izvršavaju članovi konzorcijuma, pri čemu se istovremeno može osigurati javno poznati identitet, jer su svi članovi naučne organizacije ili istraživačke institucije.

Cilj bloxberg blokchaina je razvoj naučnih aplikacija uz pomoć DLT- tehnologije. Bloxbergova valuta naziva se berg (množina bergs) sa kojom se ne može trgovati što znaci, da su sve transakcije na bloxberg infrastrukturi besplatne.

Bloxberg infrastruktura omogućava primenu decentralizovanih usluga za naučne sisteme. Najvažniji slučajevi upotrebe u nauci za upotrebu sistema zasnovanog na blokovima su: verifikacija podataka, zagarantovana zaštita prava intelektualne svojine, razmena rezultata istraživanja, recenzija, objavljivanje članaka itd.

## Tehnologija
Originalni blok (Genesis block) datiran je u januaru 2019. Mehanizam konsenzusa za dokazivanje autoriteta obezbeđuje AuRa. Pored mehanizma konsenzusa i softvera za bloxberg čvorove, koji pružaju osnovnu infrastrukturu za decentralizovane blockchain aplikacije, bloxberg integriše i razvija dodatne alate koji olakšavaju razvoj i uvođenje decentralizovanih aplikacija. Između ostalog, to su faucet i block explorer. Softver koji je razvio bloxberg je otvorenog koda i dostupan je na GitHub-u. Zbog transparentne dostupnosti bloxberga, pored autorizovanih čvorova postoji i mogućnost izvršavanja neovlašćenih čvorova. To znači da svako može povezati svoje aplikacije sa bloxberg blockchain-om.

## Historija
Bloxberg blokchain je osnovan u februaru 2019 godine kroz konzorcijum od jedanaest istraživačkih institucija koju je pokrenula Max Planck Digital Library. Članovi konzorcijuma osnivači su: Carnegie Mellon University, University College London (UCL), ETH-Bibliothek - ETH Zürich, Georgia Institute of Technology, IT University Copenhagen, Max-Planck-Gesellschaft, Univerzitet Beograd, Univerzitet Johannesburg, Univerzitet Kassel, Univerzitet Nikosia i Univerzitet Sarajevo.
Koknese

**Koknese** (njemački: *Kokenhusen*, ruski: *Кукейнос*) je grad od 2,428 stanovnika u sredini Latvije.

## Geografija

Koknese se nalazi u Regiji Vidzeme na ušću rijeke Pērse u Zapadnu Dvinu, udaljen oko 100 km od glavnog grada Rige.

## Historija

Ime *Koknese* je prvi put dokumentirano oko 1200., postoji nekoliko njemačkih i ruskih verzija oko imena Koknese, ali sve se baziraju na imenu *Kokna*, kako se tad zvala rijeka Pērse.

Prije invazije viteških redova na Livoniju, u tom su kraju vladali ruski poločki kneževi, koji su podigli utvrdu sa palisadama uz koju je izraslo naselje. Kad su vitezi Livonskog bratstva mača početkom 13. vijek stigli do Koknese, ovdje je vladao knez Vjačko. On je nakon poraza spalio utvrdu i predao se vojci biskupa Alberta od Rige.

Već 1209. biskup Albert je počeo je graditi kameni zamak, ali ne na starom mjestu, nego na ušću rijeke Pērse u Zapadnu Dvinu.
Krajem 13. vijeka Koknese je već imao oko 1200 stanovnika, dvije crkve i oko 100 kuća.

Kako je Koknese u to vrijeme bio značajno trgovište i rezidencija riškog nadbiskupa, status grada dobio je 1277., a od 14. vijeka je i član Hanzeatskog saveza.

Nakon propasti Terre Mariane Koknese je postao domena Velike kneževine Litvanije, pa time i Poljsko-Litvanske Unije. 
Vojska Ivana Groznog zauzela je grad 1577. i opljačkala ga i zapalila.
Za reformacije 1687. sagrađena je luteranska crkva u gotičkom stilu.

Zamak Koknese konačno je razoren za Velikog sjevernog rata 1701. prilikom povlačenja saksonske vojske.
Epidemija kuge 1709.-10. koju je preživjela samo petina stanovnika, konačno je dotukla taj nekada moćni grad, koji je spao na selo.

Krajem 19. vijek sagrađen je dvorac Leuventern za vlasnika feuda Koknese, barona Lovensterna, koji nije bio dugog vijeka jer je teško oštećen za Prvog svjetskog rata 1914.

Nakon izgradnje hidroelektrane Pļaviņas 1965. i formiranja akumulacionog jezera potopljeno je brdo i dolina na kom je nekad bio zamak riškog nadbiskupa, pa njegove ruine danas leže par metara iznad vode.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Koknese''
Strogi rezervat prirode

**Strogi rezervat prirode** je jedna od šest (odnosno sedam) IUCN kategorija i označava strogo zaštićeno područje izdvojeno radi zaštite biodiverziteta i eventualno geoloških i geomorfnih karakteristika, gdje su posjete, korištenje i uticaji ljudi strogo kontrolirani i ograničeni kako bi se osigurala zaštita vrijednosti očuvanja. Ovakva zaštićena područja mogu poslužiti kao nezaobilazna referentna područja za naučna istraživanja i monitoring. 

IUCN kategorije upravljanja zaštićenim područjima klasifikuju zaštićena područja prema njihovim ciljevima upravljanja. Kategorije su priznate od strane međunarodnih tijela kao što su Ujedinjene nacije i mnoge državne vlade kao globalni standard za definiranje i evidentiranje zaštićenih područja i kao takve se sve više inkorporiraju u državno zakonodavstvo.  

Primarni cilj ove kategorije je očuvati regionalno, državno ili globalno izuzetne ekosisteme, vrste (pojave ili agregacije) i/ili karakteristike geodiverziteta nastale uglavnom ili u potpunosti neljudskim silama, a degradirane ili uništine bez (ili sa neznatnim) uticaja ljudskog djelovanja. Ostali ciljevi:

* Očuvati ekosisteme, vrste i karakteristike geodiverziteta u stanju što je moguće neometanije nedavnim ljudskim aktivnostima; 
* Osigurati primjere prirodnog okruženja za naučne studije, praćenje životne sredine i obrazovanje, uključujući osnovne oblasti iz kojih je isključen svaki pristup koji se može izbjeći
* Minimizirati smetnje kroz pažljivo planirati i izvoditi istraživanja i druge odobrene aktivnosti radi minimiziranja uticaja 
* Očuvati kulturne i duhovne vrijednosti područja povezane s prirodom
Radi postizanja ciljeva potrebno:
* Ovakva područja treba da imaju očekivani broj autohtonih vrsta i da ih održavaju kroz prirodne procese ili vremenski ograničene intervencije 
* Ograničavanje pristupa ljudima i isključivanje naselja 
* Izbjegavati značajnu i stalnu intervenciju za postizanje ciljeva očuvanja
* Okružiti područje, kada je to izvodljivo, korištenjem zemljišta koje doprinosi postizanju specificiranih ciljeva očuvanja područja. U praksi se to postiže proglašenjem okolnog zemljišta zaštićenim područjem nižeg stepena zaštit.
* Obezbijediti bezprekidno osmatranje
* Obezbijediti organizovane posjete sa što manjim brojem ljudi
* Ukoliko je područje od vjerskog ili duhovnog značaja (kao što je sveto prirodno mjesto) broj posjetilaca treba biti ograničen 
## Reference
Katedrala u Rigi

**Katedrala u Rigi** (latvijski: *Rīgas Doms*, njemački: *Dom zu Riga*) je katedrala u Latvijskom glavnom gradu
Rigi.

Danas je katedrala Latvijske evangeličke luteranske crkve, a nekad je bila katedrala Riške katoličke nadbiskupije.

## Historija

Kamen temeljac položio je riški biskup Albert 25. jula 1211. za svečane ceremonije. 
O početnoj fazi izgradnje katedrale nažalost se zna vrlo malo. 
Pretpostavlja se da je gradnja ubrzana u proljeće 1215., nakon što je izgorjela prva katedrala u užem centru. Tad je promjenjen i građevinski materijal od kamena u ciglu. 
Kameni blokovi korišteni su samo za zidanje vanjskih uglova građevine.

Papinski legat Vilim iz Modene održao je 1266. sinod u novoizgrađenoj katedrali. Smatra se da su do tog vremena kor i križni brod bili dovršeni i odvojeni zidom od nedovršenog dijela crkve.

Jednostavni oblici romaničkog stila bili su karakteristični za prvi graditeljski period. 
Prema današnjim studijama katedrala je u početku bila zamišljena kao bazilika, ali je kasnije projekt promijenjen i umjesto nje sagrađena je dvoranska crkva. Krajem 14. i početkom 15. vijeka katedrala je proširena izgradnjom zapadnog križnog broda i bočnih kapelaa te podizanjem bočnih zidova centralnog 
broda čime je crkva postala bazilika. 
Tad je dograđen zvonik sa visokim osmerokutnim piramidalnim krovićem.

Katedrala je zadržala svoj izgled sve do 1547., kad je u nedjelju uoči Duhova izbio veliki požar u užem gradskom centru i izgorio gotički 
zvonik. Novi zvonik sa piramidalnim krovićem i dvije galerije podignut je do 1595.

Krov katedrale je ozbiljno oštećen za opsade 1710., prilikom rekonstrukcije obnovljeni su i krovovi bočnih brodova, promjenom nagiba i prekrivanjem rozeta. kor je dobio barokni krov a centralni brod - istočni timpan sa godinom kad je podignut 1727.

Ruska carica je dekretom iz 1772. iz sanitarnih razloga zabranila pogrebe u crkvama na cijelom teritoriju carstva. 
Gradsko vijeće rezerviralo je teren za groblje izvan grada, pa su tamo su preneseni grobovi iz katedrale,nakon tog je podignut nivo poda.

Gradsko vijeće Rige je nakon izvještaja inženjera 1775., naredilo rušenje zvonika i izgradnju današnjeg baroknog zvonika.
Između 1881. - 1914. izvršena je velika restauracija crkve i klaustra, rezultat tih radova je današnji izgled.

U vrijeme Latvijske SSR između 1959. - 1962. katedrala je adaptirana i pretvorena u koncertnu dvoranu, oltar je demontiran i postavljena su sjedala okrenuta prema orguljama.
Ali su se dogodile i dvije velike rekonstrukcije između 1981. - 1984. Nizozemska firma za gradnju orgulja *Flentrop Orgelbouw Zaandam* obavila je veliku reparaturu orgulja. 
Istovremeno je rekonstruiran enterijer katedrale i ponovno su instalirane sve komunalije. Obnovljen je bakreni krov zvonika i ograda na obje galerije. Instaliran je automatski sistem za gašenje požara i klimatizacija.

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice katedrale
Islamska zajednica Bošnjaka u Austriji

**Islamska zajednica Bošnjaka u Austriji** (IZBA) je vjerska organizacija Bošnjaka muslimana na području Austrije.

Najviši predstavnik Islamske zajednice Bošnjaka u Austriji je glavni imam. Islamska zajednica Bošnjaka u Austriji je do danas u okviru Islamske zajednice u Bosni i Hercegovini na nivou medžlisa. Kao takva, sastavni je dio Mešihata Islamske zajednice Bošnjaka u Zapadnoj Evropi, zbog čega je reis-ul-ulema vrhovni poglavar Bošnjaka muslimana i u Danskoj.

Sjedište Islamske zajednice Bošnjaka u Austriji nalazi se u Beču.

## Organizacija
U sastavu Islamske zajednice Bošnjaka u Austriji se danas nalazi 40 džemata. Organizirani su u četiri medžlisa ili kultne općine, a svaki medžlis broji oko 10 džemata. Rad i aktivnosti usklađeni su s važećim zakonima Austrije i pravnim aktima Islamske zajednice u Bosni i Hercegovini.

## Reference

## Vanjske veze
*  Islamska zajednica Bošnjaka u Austriji
Medžlis

**Medžlis** je viša lokalna organizacijska jedinica islamske zajednice koja u pravilu obuhvaća najmanje sedam džemat koji čine jednu cjelinu. Obično se granice jednog medžlisa poklapaju s upravnim granicama jedne općine. Odluku o formiranju novog medžlisa ili pripajanju postojećeg medžlisa drugom medžlisu donosi Sabor Islamske zajednice na prijedlog rijaseta.

Na teritoriji Bosne i Hercegovine egzistira ukupno 88 medžlisa.

= Nematerijalna svjetska baština =
Medžlis je upisan na UNESCO-vu Reprezentativnu listu nematerijalnog kulturnog naslijeđa čovječanstva kao element nematerijalnog kulturnog naslijeđa Ujedinjinih Arapskih Aparata, Saudijske Republike, Omana i Katara.

Odluku o upisu donio je Međuvladin komitet za očuvanje nematerijalnog kulturnog nasleđa na 10. zasjedanju koje je održano od 30 novembra. do 4. decembra 2023. god. u Windhoeku, Namibija.

## Reference
Džemat (islam)

**Džemat** za muslimane predstavlja temeljnu, osnovnu i najmanju organizacijsku jedinicu. Kroz džemat muslimani ostvaruju osnovna vjerska prava, obaveze i provode različite aktivnosti. Džemat u pravilu tvori skupina od najmanje 100 muslimanskih kućanstava koja žive na jednom području i koja su međusobno povezana u izvršavanju zajedničkih islamskih dužnosti.

## Reference
Latgalci

**Latgalci** (latvijski: *latgaļi*, latinski: *Lethi*, *Letthigalli*, njemački: *Letti*) bilo je jedno od drevnih baltskih plemena.

## Historija
Njihova domovina bila je na istoku današnje Latvije, duž rijeke Zapadne Dvine i njezinih pritoka, sa centrom u Latgaliji. 
Zajedno sa Kuršima, Selima, Zemgalima i drugim asimiliranim plemenima koja su govorila finski (kao što su Esti, Livonci i Voti), smatraju se precima suvremenih Latvijaca. 

Pojedinačna balska plemena može se razlikovati tek od 10. vijeka nove ere, iako su se ona vjerojatno formirala nešto vrijeme prije. Među tim plemenima su i Latgalci (koje su germanski Viteški redovi nazivali *Letti*, *Letts*, *Letten* ili *Lettigalians*), Livonci (jedino ugro-finsko pleme u toj grupi), 
Seli i Zemgali.

Latgalci se prvi put spominju u Livonskoj rimovanoj kronici, kao narod koji živi u utvrđenim naseljima pored jezera kao što je Āraiši, ali i po individualnim kućama po šumama.
Zna se da su formirali nekoliko plemenskih saveza, kao što su Koknese i Jersik koji se u pisanim izvorima nazivaju *regnum*, i Tālava i Atzele koji se spominju kao *terram*. 

Pod utjecajem Kijevske Rusije od 10. do 12. vijeka među njima se počelo širiti pravoslavlje.

Kurški, selijski i zemgalski jezici izumrli su između 1400.-1600., ili su latvizirani i litvanizirani, tako da su do danas preživjeli jedino Latvijski i Litvanski. 

Latgalski jezik je vjerojatno postao lingua franca za vrijeme Sjevernih križarskih ratova zbog njihovog saveza sa Livonskim bratstvom mača. 
Latgalci su se kasnije stopili sa susjednim plemenima, čineći jezgru današnjih Latvijaca.

Od 1201. kad su njemački trgovci iz Bremena i Hamburga osnovali Rigu počinje dugi period germanskog utjecaja. 
Livonsko bratstvo mača je 1214. definitivno podjarmilo Latgalce.

## Izvori

## Vanjske veze
* ''Latgalians; Latgale; Lalvis; Letgola; Letygola''
Pērse

**Pērse** je rijeka u sredini Latvije duga 50 km, desna pritoka Zapadne Dvine.

## Hidrologija

Pērse izvire iz šume Kārdeces kod gradića Ērgļi. Od tamo teče prema jugu, do grada Koknese gdje ima ušće u Zapadnu Dvinu.

Prije izgradnje akumulacionog jezera za hidroelektranu Pļaviņas, koja je smanjila pad rijeke za 30 metara, nizvodno je postojao vodopad Perse.
Najveće pritoke su potoci Pelava (22 km) Iršupīte (9&nbsp;km), Recija (9&nbsp;km), Paskule (8&nbsp;km) i Atradze (5&nbsp;km).

Porječje rijeke prostire se na površini od 325 km², po regiji Vidzema, a prosječni godišnji protok na ušću je 0,095 m³/s.

## Reference

## Vanjske veze
* ''Pērse ar pietekām''
Rauna

**Rauna** (njemački: *Ronneburg*) je danas selo od 1,188 stanovnika na istoku Latvije.

## Geografija

Rauna se nalazi u Regiji Vidzeme udaljena 23 km istočno od Cēsisa.

## Historija

Po naredbi riškog nadbiskupa - 1262. započeli su radovi na izgradnji zamka Rauna, koji je postao jedna od većih rezidencija riških nadbiskupa.

Početkom 16. vijeka zamak je znatno proširen i pretvoren u utvrdu, uz koju je izrastao moćni srednjovjekovni grad. Krajem 17. vijeka za Švedsko-poljskih ratova svi prednji tornjevi su razoreni, a ostatak je pretvoren u ruševine.

Od tog se Rauna nije oporavila i vremenom je spala na selo.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Rauna''
Lepterija-Sokograd

**Lepterija - Sokograd** je naziv zaštićenog područja u istočnoj Srbiji, u neposrednoj blizini Sokobanje. Čine ga klisura reke Moravice, fluvio-denudaciono proširenje Lepterija i srednjovekovno utvrđenje Sokograd. Karakteristično je po visokom stepenu očuvanosti prirode i značajnom površinom pod šumama u kojima se izdvajaju reliktne polidominantne zajednice.

Klisura reke Moravice, pritoke Južne Morave, predstavlja ivičnu epigenetsku sutesku dugu oko 3 km, usečenu u severno podnožje planine Device. Odlikuje se krivudavim, meandarskim pružanjem, sa čestom pojavom impozantnih stenovitih odseka koji na pojedinim delovima rečnog toka poprimaju odlike kanjonske doline. Ovi odseci predstavljaju glavnu morfološku ornamentiku klisure. Dno i obale rečnog korita  su stenoviti, sa malim slapovima, brzacima i virovima.

Skoro cela klisura pokrivena je neprohodnim šumama i šikarama graba (*Carpinus orientalis*), hrastova cera, sladuna i kitnjaka (*Quercus cerris, Q. frainetto, Q. petraea*), kao i drugih, uglavnom termofilnih lišćarskih vrsta drveća i žbunova. Klisuru nastanjuje veći broj životinjskih vrsta značajnih ne samo na nacionalnom, već i na globalnom nivou: veliki mrmoljak (*Triturus cristatus*), belogrudi jež (*Erinaceus concolor*), puh lešnikar (*Muscardinus avellanarius*), hermelin *(Mustela erminea*), riđa lasica (*Mustela nivalis*), bela roda (*Ciconia ciconia*), soko lastavičar (*Falco subbuteo*), mala sova ušara (*Asio otus*), pupavac (*Upupa epops*), veliki šareni detlić (*Dendrocopos major*) i mnoge druge.

Klisura reke Moravice stavljena je pod zaštitu kao predeo izuzetnih odlika „Lepterija-Sokograd“.
## Galerija


ПИО08 Предео изузетних одлика Лептерија — Сокоград 10.jpg| Lepterija 1
ПИО08 Предео изузетних одлика Лептерија — Сокоград 12.jpg| Lepterija 2
ПИО08 Предео изузетних одлика Лептерија — Сокоград 05.jpg| Pogled na Sokograd
ПИО08 Предео изузетних одлика Лептерија — Сокоград 03.jpg| Pejzaž
ПИО08 Предео изузетних одлика Лептерија — Сокоград 02.jpg| Pogled



## Reference