Cross of Iron

***Cross of Iron*** () je britansko-zapadnonjemački ratni film snimljen 1977. godine u režiji Sama Peckinpaha, poznat kao jedno od klasičnih ostvarenja žanra. Predstavlja adaptaciju romana *[[Das Geduldige Fleisch]]* njemačkog pisca Willija Heinricha, inspiriranog autorovim iskustvima vojnika Wehrmachta na Istočnom frontu u Drugom svjetskom ratu. Radnja se događa 1943. godine prilikom njemačkog povlačenja sa Kubanjskog mostobrana, a protagonist, koga tumači James Coburn je iskusni podoficir čija jedinica dobiva novog aristokratskog zapovjednika (čiji lik tumači Maximilian Schell) koji žudi za Željeznim križem i tom cilju je spreman žrtvovati živote svojih potčinjenih.

Peckinpah, koji je sredinom 1970-ih uživao izuzetan ugled kao specijalist za vesterne i akcijske filmove, projekt je preuzeo nakon što je bio odbio ponude za prestižne spektakle kao što su *[[King Kong (film, 1976)|King Kong]]* i *[[Superman (film, 1978)|Superman]]*. *Cross of Iron* je sniman sa relativno niskim budžetom na lokacijama u tadašnjoj Jugoslaviji, pri čemu je producentima pomogla JNA, koja im je posudila autentično oružje i opremu iz vremena Drugog svjetskog rata (prije svega tenkove T-34). U filmu je također sudjelovalo nekoliko domaćih glumaca, među kojima se izdvaja Igor Galo u ulozi poručnika Mayera i Slavko Štimac kao zarobljeni sovjetski dječak-vojnik. Snimanje su obilježili problemi, najviše vezani uz Peckinpahovu sklonost alkoholu zbog koje se cijeli projekt odužio.

Peckinpah je u *Cross of Iron* ponovno iskazao izuzetnu sklonost spektakularnim, ali uznemirujućim scenama borbe i beskrompromisno realističnom prikazu nasilja. Svemu tome je dodatnu dimenziju dalo to što se nasilje događa u kontekstu svjetskog rata, a Peckinpah je također filmu dao i tada, s obzirom na svježa iskustva sa Vijetnamom i aktualnu pacifističku notu. To se vidi u uvodnoj špici koja koristi njemačku dječju pjesmicu *[[Hänschen klein]]* kao kontrast prema ratnim razaranjima, te odjavnoj špici koja prikazuje prizore iz kasnijih oružanih sukoba. Osim Peckinpahove režije se posebno hvalila i glumačka postava, a posebno Coburn; iako je bilo kritičara koji su držali da je s obzirom na dob od 48 godina prestar za ulogu njemačkog podoficira, Coburnov nastup se smatra jednim od najboljih u njegovoj karijeri. Iako je dio kritičara, pogotovo američkih, Peckinpahu zamjerao pretjerivanje u nasilju, a sam film imao slabe komercijalne rezultate u SAD, njegov je prijem u Evropi bio daleko bolji. Orson Welles je, pak, izuzetno pohvalio film i nazvao ga "najboljim ratnim filmom od Na Zapadu ništa novo", a Quentin Tarantino će ga kasnije također izuzetno hvaliti i navoditi kao jednu od inspiracija za svoj hit *[[Inglorious Basterds]]*.

Uspjeh *Cross of Iron* je zapadnonjemačke producente potakao da 1979. snime nastavak pod naslovom *[[Breakthrough (film, 1979)|Breakthrough]]*, čija je radnja smještena godinu dana  kasnijena Zapadni front. Coburn, Schell i većina članova ekipe su, međutim, isto kao Peckinpah, odbili sudjelovati, te je ulogu narednika Steinera preuzeo Richard Burton; taj je film doživio neuspjeh i kod kritike i kod publike.

## Cast

* James Coburn ... Nar. Rolf Steiner
* Maximilian Schell ... Kap. Stransky
* James Mason ... Puk. Brandt
* David Warner ... Kap. Kiesel
* Klaus Löwitsch ... Kaplar Krüger
* Vadim Glowna ... Redov Kern
* Roger Fritz ... Por. Triebig
* Dieter Schidor ... Redov Anselm
* Burkhard Driest ... Redov Maag
* Fred Stillkrauth ... Kaplar Karl "Schnurrbart" Reisenauer
* Michael Nowka ... Redov Dietz
* Véronique Vendell ... Marga
* Arthur Brauss ... Redov Zoll
* Senta Berger ... Eva
* Igor Galo ... Por. Meyer 
* Slavko Štimac ... Ruski dječak
* Demeter Bitenc ... Kap. Pucher
* Vladan Živković ... Wolf
* Bata Kameni ... Kap. Joseph Keppler 
* Hermina Pipinić ... Ruskinja

## Povezano
**[[Wheels of Terror]]*

## Reference

## Vanjske veze
* 
*