1253.

Godina **1253** (**[[rimske brojke|MCCLIII]]**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru (1. januar).

## Događaji
### Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak
* 1. 1. - Umro je mletački dužd Marino Morosini, nasleđuje ga Reniero Zeno (do 1268).
* 18. 1. - Umro je Henrik I, kralj Kipra; nasleđuje ga novorođeni sin Hugo II (do 1267). Njegova majka Plaisance je regent.
* januar - Dōgen, osnivač japanske soto zen škole, završio je zbirku *[[Shōbōgenzō]]*, "Blago istinskog oka Darme".

* februar? - Veliki han Möngke šalje braću u nova osvajanja, Hulagua na Bliski istok a Kublaja na jug Kine.
** Mongolsko osvajanje Kine: Mongoli pod Kublajevom komandom ruše Kraljevinu Dali u današnjoj kineskoj provinciji Yunnan, što je obuhvatni potez prema Južnom Sungu. 

* mart - Mongolski pohod protiv nizarita: prethodnica Hulaguove vojske, na čelu sa Kitbuqom, prešla je Amu Darju, u narednim mesecima ratuje protiv nizaritskih ismailitskih položaja (poznatiji kao asasini).

### April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj
* april - Ajubidski emir Damaska An-Nasir Yusuf sporazumno daje Palestinu mamelučkom vladaru Egipta Aybaku.
* 28. 4. - Nichiren proglašava sa planine Kiyosumi *[[Namu Myōhō Renge Kyō]]*, "Počast uzvišenoj darmi Lotosove sutre".

* 7. 5. - Francuski kralj Louis IX šalje iz Akre franjevačkog redovnika Willema van Rubroecka u Centralnu Aziju kako bi preobratio Tatare na kršćanstvo; Willem će poslati prvi izvještaj u kome opisuje budiste i njihova vjerovanja.
** Ide preko latinskog Carigrada, gde razgovara sa Balduinom od Hainauta, drugim diplomatom; Saraja na Volgi, gde ga je primio vođa Zlatne horde Batu-kan; krajem decembra stiže u mongolski glavni grad Karakorum.
* svibanj, krajem - Béla IV, kralj Ugarske je provalio u Otakarovu Štajersku, zatim i do Beča. Papa Inocent IV posreduje.

* 15. 6. (ili 15. 7.) - U Dubrovniku sklopljen savez sa Bugarskom "vrhu zlo tvorenje nevernog kralja Uroša" 
** Do srpsko-bugarskog rata je došlo 1253/54, izgleda da je opljačkana crkva sv. Petra na Limu; napadnut je Manastir Žiča, pa je sedište Srpske arhiepiskopije prenseno u Pećki manastir.
* 25. 6. - Snage Bele IV opsedaju Olomouc u Moravskoj, pomagali su mu Danil Romanovič Galički, poljski vojvoda Boleslav V Stidljivi i Vladislav I Opolski.

### Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan
* 6. 7. - Današnji zvanični datum kada je litvanski veliki knez Mindaugas krunisan za kralja.
* 8. 7. - Umro je Teobald I. zvani Trubadur, kralj Navare i grof Šampanje. Nasleđuje ga sin Teobald II. (do 1270).
* leto? - Papin predstavnik je krunisao galičkog vladara Danila za kralja (*rex Russiae, rex Ruthenorum*). 

* 11. 8. - Umrla je Klara Asiška, dva dana nakon papine bule *Solet annuere* kojom je potvrđeno njeno pravilo za red Klarisi. Kanonizirana je 1255.

* 17. 9. - U Assisiju je kanoniziran Stanislav od Szczepanówa, nekadašnji krakovski biskup († 1079), pokrovitelj Poljske i Krakova.
* 23. 9. - Umro je Vaclav I, kralj Češke, nasleđuje ga sin Otakar II (do 1278), koji je takođe i vojvoda Austrije i Štajerske.

### Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac
* oktobar, početkom - Papa Inocent IV se vratio u Rim posle devet godina.
* 10. 10. - Njemački kralj Konrad IV guši pobune na jugu Italije, povratio je Napulj. Papa za to vreme nudi sicilijansku titulu Karlu Anžujskom ili engleskom princu Edmundu Lancasteru.
* oktobar - Hulagu je lagano krenuo iz Mongolije prema Persiji (u Samarkand stiže tek 1255, prva meta su mu nizariti).
* jesen - Nikejski guverner Melnika i Sera Mihajlo Paleolog je optužen za zaveru; izbegao je božji sud sa usijanim železom. Oženjen je carevom daljom nećakom i postavljen na novi položaj mega konostavla, komandanta zapadnjačkih plaćenika.

* 11. 11. - Ugarski kralj Bela piše papi da se upravo bori sa jereticima u Bosni i Bugarskoj. Bosna je savladana i podeljena u više oblasti.
* 29. 11. - Umro je Otto II, vojvoda Bavarske i palatinski grof Rajnske. Nasleđuje ga sin Ludwig II Strogi (do 1294; njegov brat Heinrich XIII će biti odeljen u Donjoj Bavarskoj 1255-90, ta grana izumire 1340).

### Kroz godinu
* Golem od Kroje i drugi albanski velikaši prelaze od Mihajla Epirskog nikejskom caru Jovanu III. Nikejci dobijaju i Prilep i Veles.
* Robert de Sorbon je u Parizu osnovao teološku školu *[[Collège de Sorbonne]]*.
* Završena je Gornja Bazilika Svetog Franje Asiškog.
* Na Baltiku se prvi put spominju Gdynia i Liepāja.
* U Japanu je završen hram škole rinzai zen, Kenchō-ji, glavni među Pet velikih kamakuranskih zen hramova.

## Rođenja

* 1253-54 - Stefan Uroš II Milutin, srpski kralj. († 1321.)

## Smrti

* 1. 1. - Marino Morosini, mletački dužd (* 1181)
* 18. 1. - Henrik I, kralj Kipra (* 1217)
* 8. 7. - Teobald I., kralj Navare (* 1201)
* 11. 8. - Klara Asiška, katolička redovnica, osnivačica klarisa i svetica (* 1194)
* 22. 9. - Dōgen, osnivač Sōtō škole Zena (* 1200)
* 23. 9. - Vaclav I, kralj Češke (* ca. 1205)
* 9. 10. - Robert Grosseteste, skolastičar, biskup Lincolna (* ca. 1168-70)
* 16. 11. - Agneza Asiška, klarisa, svetica (* 1197-98)
* 29. 11. - Otto II, vojvoda Bavarske, palatinski grof Rajnske (* 1206)
*  Teodor Komnin Duka, bivši epirski despot i solunski car 

## Reference

; Literatura
* Svezak prvi. Prvo doba: Vladanje knezova i kraljeva hrvatske krvi (641-1102) i Drugo doba: Vladanje kraljeva Arpadovića (1102-1301). Vjekoslav Klaić (archive.org)
* *Istorija srpskog naroda*, Prva knjiga, Od najstarijih vremena do Maričke bitke (1371), SKZ Beograd 1981 (I)