Arheološki leksikon Bosne i Hercegovine

**Arheološki leksikon Bosne i Hercegovine** (AL BiH) je publikacija enciklopedijskog znanja o arheološkim nalazištima na području Bosne i Hercegovine. Štampan je 1988. god. u Sarajevu, povodom obilježavanja stote godišnjice rada Zemaljskog muzeja Bosne i Hercegovine. Predstavlja kapitalno djelo iz oblasti arheologije i nezaobilazno literaturo za sve koji se bave prošlošću.

## Istorija
Za vrijeme austro-ugarske uprave izvršena su istraživanja nekih udarnih lokaliteta: neolitsko naselje u Butmiru, tumuli na Glasincu, sojenice u |Donjoj Dolini na Savi, nekropole u Jezerinama i Ribiću kod Bihaća, velika antička vila Mogorjelo  i rimske aglomeracije u 
Ilidži i Domaviji kod Srebrenice. Postignuti su rezultati koji su Bosni i Hercegovini obezbijedili mjesto na evropskoj arheološkoj karti (Butmirska kultura, Glasinačka kultura).

Između dva svjetska rata rezultati su bili skromni.

Poslije rata porastao je interes za kulturnu bađtinu i otvoren je veći broj muzejskih ustanova i zavoda za zaštitu kulturne baštine. Istovremeno je intenzivaran rad na prikupljanju podataka iz srednjeg vijeka. Taj rad omogućio je nekoliko decenija kasnije stavljanje stećaka na listu svjetske baštine.

## Sadržaj
Komplet sadrži sedam tomova: tri sa tekstualnim objašnjenjima i četiri toma mapa. Obuhvaćeni su svi arheološki lokaliteti u Bosni i Hercegovini, njih oko 6.300, od paleolita do kasnog srednjeg vijeka. U prva tri toma Leksikona nalaze se opisi lokaliteta koji su razvrstani po regijama i arheološkim periodima. Sljedeća četiri toma sadržavaju arheološke karte na kojima su naznačeni svi lokaliteti koji se obrađeni u tekstualnom dijelu. 

U izradi Leksikona učestvovali su vrhunski arheolozi Bosne i Hercegovine. Redakcijski odbor je koncipirao sadržaj leksikona, ali su podaci koji se u njemu pojavljuju rezultat rada brojnih stručnjaka iz oblasti arheologije u periodu od 100 godina. Članovi odbora bili su: Đuro Basler, Borivoj Čović, Nada Miletić, Veljko Paškvalin, a glavni urednik Borivoj Čović. 

Prvi tom edicije obuhvata arheološko-istorijski osvrt pod naslovom - "Bosna i Hercegovina u praistoriji, antici i srednjem vijeku", izrađen po periodima, od peleolitskog doba do kasnog srednjeg doba.

Opšti leksiografski dio, obrađuje po abacednom redu različite pojmove, kao što su: arheološka kultura i kulturne grupe, neki posebni pojmovi tipa "burgus", gradina, stećak... Na kraju je bibliografski dio.

Arheološka nalazišta u Bosni i Hercegovin podijeljena su u 25 regija. Podjela je zasnovana na opštinama koje su postojale u okviru SRBiH. Unutar regija redosljed ide po abecednom redu. Tom 2 sadrži 13 regija sjeverne, sjeverozapadne i djelimično centralne Bosne i Hercegovine. 
* Regija 1:   Velika Kladuša, Cazin, Bihać, Bosanska Krupa 
* Regija 2:   Bosanski Novi, Bosanska Dubica, Prijedor 
* Regija 3:   Bosanska Gradiška, Srbac, Laktaši, Prnjavor  
* Regija 4:   Bosanski Brod, Derventa, Prijedor 
* Regija 5:   Odžak, Bosanski Šamac, Orašje, Modriča, Gradačac 
* Regija 6:   Brčko, Bijeljina, Lopare, Ugljevik, Zvornik 
* Regija 7:   Gračanica, Srebrenik, Lukavac, Tuzla, Banovići, Živinice, Kalesija 
* Regija 8:   Teslić, Tešanj, Maglaj, Žepče, Zavidovići  
* Regija 9:   Banja Luka, Čelinac, Skender - Vakuf, Kotor - Varoš 
* Regija 10:   Sanski Most, Ključ, Mrkonjić - Grad  
* Regija 11:   Bosanski Petrovac, Titov Drvar, Bosansko Grahovo  
* Regija 12:   Šipovo, Jajce, Donji Vakuf, Kupres, Bugojno, Gornji Vakuf 
* Regija 13:   Travnik, Zenica, Pucarevo, Vitez, Busovača
Tom 3 sadrži regijee centralne i južne Bosne i Hercegovine.
* Regija 14:   Kakanj, Vareš, Visoko, Breza, Fojnica, Kiseljak, Kreševo  
* Regija 15:   Ilijaš, Vogošća, Sarajevo - Centar, Sarajevo - Stari grad, Sarajevo - Novi grad, Novo Sarajevo, Ilidža, Pale, Trnovo 
* Regija 16:   Olovo, Kladanj, Šekovići, Vlasenica, Han Pijesak, Bratunac, Srebrenica 
* Regija 17:   Rogatica, Rudo, Sokolac, Višegrad 
* Regija 18:   Čajniče, Foča, Goražde, Kalinovik 
* Regija 19:   Nevesinje, Gacko 
* Regija 20:   Bileća, Ljubinje, Stolac, Trebinje  
* Regija 21:   Prozor, Jablanica, Konjic 
* Regija 22:   Glamoč, Livno  
* Regija 23:   Duvno, Posušje 
* Regija 24:   Lištica, Mostar, Čitluk 
* Regija 25:   Grude, Ljubuški, Čapljina, Neum. 
Arheološka karta Bosne i Hercegovine urađena je po istim principima, na kartama u razmjeri 1:100.000. Za svaku regiju urađene su po tri karte: za praistoriju, za rimsko doba i za srednji vijek. Broj nalazišta na karti odgovara broju koje nalazište ima u leksikografskom pregledniku. 

## Izvori