open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kričke (Drniš)

**Kričke** su gradsko naselje Drniša.

Naselje se nalazi oko 3&nbsp;km jugoistočno od Drniša, na državnoj cesti D56, koja spaja Drniš s Mućem.

Pružaju se u pravcu SZ-JI, duž južnog ruba Petrovog polja, u podnožju planine Moseć, pored rijeke Čikole. Nalaze se na 290 m nadmorske visine. Selo je uglavnom raspoređeno uz cestu, u dužini od 5&nbsp;km.

U prošlosti su sve kuće bile poređane u jednom nizu, na kontaktu polja i planine, a u novije vrijeme se širi prema polju i cesti. Selo je podijeljeno na Gornje Kričke, Srednje Kričke i Donje Kričke (najbliže Drnišu), a granicu između njih predstavlja prekinut niz kuća tj. nenaseljen prostor. Kričke su prvo selo na cesti Drniš - Split, koju presjeca željeznička pruga prema Splitu i Šibeniku, na njegovom početku.

U Petrovom polju (kraško polje), na kraju sela tj. Gornjih Kričaka, nalazi se brdo Midenjak (345 m n.v.). Ispod Donjih Kričaka se nalazi uzvišenje Đurđeva glavica (287 m n.v.), sa Martića glavicom zapadno i Jerkovića glavicom istočno od nje. Ravni dijelovi polja su: Gaj u podnožju Midenjaka, Begluci uz rijeku Čikolu, Brižine ispod Srednjih Kričaka, Rabote i Jasenje ispod Donjih Kričaka. Iznad sela, na planini Moseć se izdižu vrhovi Umci (618 m n.v.) i Crni vrh (702 m n.v.). Moseć je izgrađen od vapnenačkih stijena.

Pored sela protiče Čikola, od istoka prema zapadu. Zimi je bogata vodom, dok ljeti često presušuje i voda ostaje samo u virovima. U selu se nalaze izvori pretvoreni u bunare, kao što je Ozren u podnožju Đurđeve glavice i Smrden u Gornjim Kričkama. Od Smrdena potok teče prema Perišića ponoru i gubi se u njemu.

Polje je pretvoreno u obradive površine, dok se šumarci nalaze samo na glavicama (uzvišenjima). Moseć je obrastao niskom vegetacijom, izuzev pojedinih područja s šumom ili goletima.

U naselju se nalaze pravoslavna Crkva Svetog Đurđa koja je najstarija, rimokatolička Crkva Kraljice Mira i grkokatolička crkva Pokrova Presvete Bogorodice.

## Stanovništvo

U Gornjim i Donjim Kričkama, velika većina stanovništva su Srbi, a u Srednjim Kričkama Hrvati.

* napomene:
*Sadrži podatke za bivša naselja [[Kričke Donje]] i [[Kričke Gornje]] od 1880. do 1910. i u 1948. te [[Kričke Srednje]] u 1948.*

### Jezik

Selo je zanimljivo u pogledu jezika stanovništva. Srbi u Gornjim Kričkama i Hrvati u Srednjim Kričkama koriste ikavski izgovor (mlađi ikavski dijalekat), dok je za Srbe u Donjim Kričkama karakterističan ijekavski izgovor (istočnohercegovački dijalekat), mada i oni upotrebljavaju neke ikavske riječi.

### Migracije

Migracije stanovnika Kričaka u predratno doba bile su usmjerene uglavnom prema Splitu, gdje je odlazilo mlađe stanovništvo radi zaposlenja. Poslije Oluje 1995. godine, Srbi su izbjegli u Srbiju (najviše Beograd i Vojvodinu), tako da je selo danas većinom naseljeno Hrvatima.

## Reference

## Vanjske veze

* http://www.maplandia.com/croatia/sibenik/kricke/
* http://www.eparhija-dalmatinska.hr/Parohija-Kricke-L.htm
* http://www.drnis.hr
* http://www.rastko.org.rs/knjizevnost/umetnicka/proza/smatavulj-pripovetke/smatavulj-pripovetke3.html
Šesnaestina note

Nota (lat. *znak*) je znak kojim beležimo ton ili zvuk.
Friv
Oblici nota su r    itd. Njima određujemo i beležimo različita trajanja tonova.

**Šesnaestina note** (, , amer. *sixteenth note*} se piše zatamnjenom jajolikom *notnom glavom* kojoj se dodaju uspravna crta (*[[notni vrat]]*) i *dva [[notni barjačić|barjačića]]*.

Deljenjem *šesnaestinske notne vrednosti* nastaju manje notne vrednosti, što ilustruje sledeći primer:

## Grupisanje šesnaestinskih notnih vrednosti
Radi preglednosti i bržeg pisanja, više šesnaestina spajamo, tj. grupišemo *crtom*, *[[rebro]]m* ili *gredom* (), što ilustruju sledeći primeri:

 &nbsp;&nbsp;&nbsp; ili &nbsp;&nbsp; 

## Čime se produžava notna vrednost
Svaka notna vrednost, pa i *šesnaestinska*, može da se produži:
# tačkom iza notne glave
# lukom koji spaja dve iste visine
# koronom iznad ili ispod note

## Povezano
* Notna vrednost
* Nota

## Izvori
Glasnost

**Glasnost** (; doslovno: "otvorenost") je izraz kojim se opisuje politika društvenih, odnosno reformi političkog sistema u SSSR-u 1980-ih koje je pokrenuo tadašnji vođa KPSS Mihail Gorbačov s ciljem liberalizacije društvenog i političkog života, prije svega kroz uvođenje slobode govora, ukidanje cenzure, puštanje političkih zatvorenika te uvođenje slobodnih, tajnih i neposrednih izbora za sovjetske organe vlasti, koji su dotle bili pod čvrstom kontrolom Partije. Gorbačov je politiku glasnosti objavio nedugo nakon dolaska na vlast u proljeće 1985. i nastojao je provoditi zajedno sa perestrojkom, odnosno skupom ekonomskih reformi kojim su se u dotadašnju sovjetsku plansku privredu trebali uvesti elementi slobodnog tržišta. 

Obje inicijative su kao svoju svrhu imale modernizaciju SSSR-a, koji je nakon decenija Brežnjevljeve stagnacije bio financijski i materijalno iscrpljen te sve manje sposoban da se ravnopravno suprostavi SAD i Zapadu u hladnom ratu. Glasnost je svojim zaokretom u odnosno na raniju represivnu politiku također trebala izbiti glavni propagandni argument iz ruku antisovjetskih krugova u inozemstvu. Gorbačov je na kratki rok u tome postigao svoj cilj, stekavši brojne simpatije u svijetu koje će kulminirati Nobelovom nagradom za mir.

Glasnost je, međutim, na unutrašnjem planu imala kobne posljedice po sovjetsku državu i režim, s obzirom da je nestankom dotadašnjih ograničenja došlo do eksplozije decenijama akumuliranog nezadovoljstva u skoro svim društvenim slojevima i grupama. To je postalo najvidljivije u pojedinim republikama SSSR-a gdje su novostvorene reforme najbolje iskoristili nacionalisti, prije svega u baltičkim republikama, Gruziji, Azerbejdžanu i, u manjoj mjeri, Ukrajini, kako bi došli na vlast i počeli tražiti nezavisnost. Taj koncept su, na kraju, počeli prihvatili i antikomunisti i liberali u samoj Rusiji, te iskoristili neuspjeli puč u augustu 1991. da dođu na vlast te dovedu do nestanka SSSR-a nekoliko mjeseci kasnije.

## Literatura
* 
*
Staljinizam

**Staljinizam** je izraz koji najčešće označava ideologiju koju je osmislio Josif Staljin te je nastojao sprovoditi u djelo u SSSR-u za vrijeme svoje vladavine od 1920-ih do 1930-ih; obično se smatra jednim od pravaca marksizma-lenjinizma, iako postoje autori koji ga smatraju devijacijom od osnovnih načela te ideologije. Staljinistička politika u SSSR-u je svoje osnove imala u ubrzanoj industrijalizaciji, konceptu socijalizma u jednoj zemlji, centralizaciji države, kolektivizaciji poljoprivreda, te subordinaciji interesa svih drugih komunističkih partija u svijetu prema interesima KP Sovjetskog Saveza, a koja se smatrala avangadrom komunističke revolucije.

Ubrzana industrijalizacija SSSR se pravdala nastojanje da se ubrza razvoj društva prema komunizmu, kao i nastojanjem da se prevlada ranija zaostalost u odnosu na druge zemlje te stekne sposobnost suprotstavljanja vanjskim i unutrašnjim neprijateljima. Ubrzanu industrijaciju je pratila masovna kolektivizacija poljoprivrede i ubrzana urbanizacija.

Staljinizam je, međutim, daleko poznatiji po tome što je zauzeo izuzetno radikalan stav u konceptu klasne borbe, odnosno što je masovno koristio državni represivni aparat kako bi društvo nasilno očistio od buržoazije, kulaka i drugih "klasnih neprijatelja", uključujući i članstvo vladajuće Partije koje se smatralo nedovoljno vjernim staljinističkim konceptima; to je nasilje, sprovođeno kroz čistke i masovne progone, od kojih su najzloglasniji postali Holodomor u Ukrajini i Velika čistka 1930-ih.

Ti su događaji s vremenom dali značajne argumente antikomunističkoj i antisovjetskoj propagandi, a staljinizam je postao pežorativni izraz kojim su se opisivali svi negativni aspekti komunizma kao ideologije i njegove primjene u praksi. Od Staljinove politike se poslije njegove smrti počelo ograđivati i novo sovjetsko rukovodstvo, koje je nakon XX kongresa KPSS 1956. započelo proces destaljinizacije. S druge strane, dio komunističkih partija se odbio odreći staljinističke ideologije i praksi, a za što je najpoznatiji primjer Komunistička partija Kine pod vodstvom Mao Zedonga, koja je razvila vlastitu ideologiju maoizma kao svojevrsni nastavak i ogranak staljinizma. Ta je odluka dovela do sovjetsko-kineskog raskola 1960-ih; Maou se priključila SR Albanija pod Enverom Hohxom koja je zadržala svoj staljinistički karakter, ali je 1978. nakon dolaska Deng Xiaopinga na vlast došlo do novog raskola pri čemu je stvoren novi marksističko-lenjinistički pravac koji se naziva hodžaizam. Iako KP Kine danas još uvijek formalno Staljina smatra jednim od izvora svoje službene ideologije, jedinom staljinističkom zemljom svijeta se obično naziva jedino Sjeverna Koreja.

## Izvori

## Vanjske veze

* Stalin, Joseph V. Stalin Reference Archive at Marxists Internet Archive. Retrieved May 11, 2005.
* ''Joseph Stalin'' on Spartacus Schoolnet
* Joseph Stalin by the BBC
* Basic Economic Precepts of Stalinist Socialism by Pedro Campos, *Havana Times*, June 21, 2010
Agitprop

**Agitacija-propaganda** ili, skraćeno, **agitprop** je naziv za propagandne aktivnosti, odnosno za odgovarajuće organe u komunističkim partijama. 

Tokom narodnooslobodilačke borbe, agitprop je sarađivao sa muzičarima i kompozitorima u partizanima u cilju nastanka borbenih partizanskih pesama.

## Agitprop u bivšoj Jugoslaviji
Zadatak agitpropa kao pomoćnih tela komiteta u organizaciji Komunističke partije Jugoslavije bio je da organizuju i neposredno rukovode agitaciono-propagandnim radom radi političke mobilizovanja građana u ostvarivanju zadataka koje je postavila partija u toku revolucije i u socijalističkoj izgradnji zemlje.

U toku Narodnooslobodilačke borbe pri štabovima NOV od kraja 1942. godine postojale su partijske vojne grupe za agitaciju i propagandu s težištem rada na mobilizovanju svih snaga za oslobođenje zemlje. I u drugim zemljama delovali su u Drugom svetskom ratu veoma razvijeni vojni centri za agitaciju i propagandu sa zadatkom političkog mobilizovanja ljudstva i podizanja njegove patriotske svesti i borbenog morala.

S obzirom na promene u načinu ostvarivanja uloge KPJ u uslovima društvenog usmeravanja i formiranja idejnih stavova, ovih organa za ilegalne uslove rada odnosno kasnije za metod administrativnog usmeravanja i formiranja idejnih stavova, rasformirani su agitpropi kao prevaziđeni modeli idejnog rada i usmeravanja i zamenjeni su novim oblicima usmeravanja ideološko-političkog rada od strane KPJ, koji su odgovarali novim zahtevima i potrebama.

## Literatura
* **Mala politička enciklopedija**. „Savremena administracija“, Beograd 1966. godina.

## Vanjske veze
Komsomol

**Svesavezni lenjinski komunistički savez omladine** (), poznatiji po skraćenici **Komsomol** (, a što dolazi od riječi **Kom** (unističeski) **So** (juz) **Mol** (oldoži), predstavljao je podmladak Komunističke partije Sovjetskog Saveza. Nastao je 1918. kao Ruski komunistički savez omladine odnosno podmladak Ruske komunističke partije (boljševika), da bi nakon stvaranja SSSR-a postao savezna organizacija. Komsomol, s obzirom da je bio pod čvrstom paskom Partije, uglavnom nije igrao važnu ulogu niti imao uticaja na politička zbivanja u SSSR-u, ali je Partiji služio kao izvor kadrova. Među njima se najviše isticao Jurij Andropov, koji je karijeru započeo kao rukovodilac Komsomola u Kareliji. Komsomol je na značaju dobio tek 1980-ih, kada je preko njega Mihail Gorbačov pokušao dodatno potaći reforme glasnosti i perestrojke; Komsomol je, međutim, kao i Partija, tada već bio kompromitiran; njegovo vodstvo je umjesto spašavanja režima bilo više zainteresirano za tranziciju, a 1991. je na XXI kongresu Komsomol formalno raspušten. Njegovo službeno glasilo *[[Komsomolska pravda]]*, međutim, dan-danas postoji kao jedan od najpopularnijih ruskih tabloida.
Nathaniel Weyl

**Nathaniel Weyl** (20. jul 1910 &ndash; 13. april 2005) bio je američki ekonomist i publicist, najpoznatiji po tome što je u mladosti bio zagovornik komunizma da bi se kasnije preobratio u gorljivog antikomunista i radikalnog desničara. Bio je jedna od najpoznatijih ličnosti makartističkih progona i svjedoka protiv Algera Hissa početkom 1950-ih. Kasnije se zalagao za rasnu segregaciju te podržavao apartheid u Južnoj Africi.

## Bibliografija
### Članci

* 


### Knjige

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 


## Izvori
* 
* MENSA 1970 annual report mentioning "Nathaniel Weyl's International Foundation for Gifted Children"
* Image  of Nathaniel Weyl ca. 1979
* Image  of Nathaniel Weyl ca. 1923
Aparatčik

**Aparatčik** () je izraz kojim se tradicionalno opisivao državni, odnosno profesionalni partijski aktivist u SSSR-u. Obično se pod time podrazumijevao niže ili srednje rangirani službenik, koji nije imao ovlasti niti sposobnosti donositi samostalne odluke; pod time se slikovito podrazumijevao kao jedan "kotačića" ili sitnih dijelova državnog ili partijskog mehanizma ili "aparata", a od čega i potiče sam izraz. S vremenom je dobio pejorativno značenje, s obzirom da su se predstavnici tog sloja smatrali oličenjem birokracije i konformizma u sovjetskom režimu; kasnije se ta upotreba proširila i za njihove ekvivalente u drugim komunističkim državama.

## Povezano
* Nomenklatura (komunizam)
Operacija Tannenbaum

**Operacija Božićno drvce** (njem. *Tannenbaum*) je bila vojna operacija Vermahta protiv partizana u oblasti rijeke Une. Vođena je od 23. do 30. decembra 1943. godine.

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation "Tannenbaum"
Operacija Merkur (1943)

**Operacija Merkur** je bila zajednička operacija Vermahta i snaga NDH protiv partizana u oblasti Krbavskog Polja. Vođena je od 25. do 27. novembra 1943. godine.

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation "Merkur"
Kabanica

**Kabanica** je kaput izrađen od vodonepropusnog materijala, čija je svrha štiti tijelo od kiše i drugih padalina. Moderne kabanice su nastale u 19. vijeku kada se kao materijal za njihovu izradu počela koristiti guma; u 20. vijeku se za izradu kabanica koriste sintetički materijali.

## Povezano
* Šinjel, vrsta kabanice koja se nosi u vojsci

## Izvori
Kišobran

**Kišobran** je uređaj koji služi za zaštitu od kiše i kao modni dodatak.

Prvotno je nastao kao sredstvo za zaštitu od sunca. U 16. vijeku su se prvi kišobrani pravili od kože, a kasnije i od drugih materijala. U 19. vijeku su se počeli razlikovati od suncobrana, a pojavili su se i prvi ženski kišobrani.
Prvi kišobran na rasklapanje pojavio se 1851. godine u Engleskoj.

## Izvori

* *Veliki splošni leksikon*, CD-ROM, DZS, Ljubljana, 2005
German Opačić

**German** (Slabinja na Baniji, 8. avgust 1857 — Beč, 18. januar 1899) bio je episkop Srpske pravoslavne crkve.

## Svetovni život
German Opačić rođen je u Slabinji, na Baniji, 8. avgusta 1857. godine od oca Marka, sveštenika, i majke Sofije. Osnovnu školu je završio u Vojniću, gimnaziju u Zagrebu i Novom Sadu. Izvesno vreme je studirao pravo u Zagrebu, a potom je završio Karlovačku bogosloviju 1884. godine. Od 1884. do 1890. godine bio je katiheta u gimnaziji, a od 1889. godine i profesor bogoslovije.

## Monaški život
Konsistorijalnim beležnikom Arhidijeceze sremskokarlovačke je postao 1890. godine. Zamonašen u manastiru Kuveždinu od strane igumana Amfilohija (Jeremića). U čin jerođakona rukopoložen 24. aprila 1888. godine od patrijarha Germana. Za protođakona je proizveden 13. decembra 1890. od patrijarha Georgija, a 6. oktobra 1891. godine u čin arhiđakona. Na Božić iste godine je rukopoložen u čin prezvitera, dobivši u isto vreme naslov sinđela, a 6. oktobra 1891. proizveden u čin protosinđela.

Za episkopa bačkog jednoglasno je izabran 1893. godine, a posvećen na Đurđevdan 1894. godine od strane patrijarha Georgija i episkopa temišvarskog Nikanora i gornjokarlovačkog Mihaila.

Posle kraće bolesti, umro u Beču 18. januara 1899. godine i sahranjen u Platonovoj kapeli na Almaškom groblju u Novom Sadu.

## Izvori
* Sava Vuković: Srpski jerarsi 

## Vanjske veze
* Zvanična stranica Eparhije bačke
Operacija Panter

**Operacija Panter** (nem. *Panther*) je bila zajednička operacija Vermahta i snaga NDH protiv partizana na Kordunu i Baniji, posebno u oblasti Gline i Petrove gore. Vođena je od 7. do 20. decembra 1943. godine.

Dio je šeste neprijateljske ofanzive.

## Pozadina

Početkom decembra 1943. okupator je koncentrisao snage oko slobodne teritorije Korduna, Banije i Cazinske krajine. Na liniji Sisak–Petrinja–Glina nalazila se 1. kozačka divizija, a duž željezničke pruge Sunja–Bihać 373. legionarska divizija »Tigar«. Ta koncentracija snaga bila je u vezi sa širim strategijsko-operativnim planom 2. njemačke oklopne armije, koja je imala zadatak da poslije posjedanja Jadranske obale obezbijedi pozadinu, posebno komunikacije koje iz doline Save vode prema moru.

Neprijatelj je imao namjeru da prvo razbije i uništi snage 8. kordunaške divizije i Kordunaški NOP odred na Kordunu i Petrovoj gori, a potom 7. banijsku diviziju i Banijski NOP odred na Baniji i Šamarici.

## Tok operacije

6. 12. 1943. godine na Kordunu i u Baniji otpočela operacija "Panter". S linije Karlovac – Ogulin ka Petrovoj gori i Šamarici nastupala je nemačka 371. pešadijska divizija, a s komunikacija Glina – Petrinja – Sunja i Sunja – Kostajnica – Bihać nastupali su glavnina nemačke 1. kozačke konjičke divizije i delovi nemačke 373. legionarske divizije i domobranske 2. lovačke brigade.

Do 20. decembra neprijatelj je gotovo na svim pravcima slomio otpor jedinica 4. korpusa NOVJ i prodro na slobodnu teritoriju, pustošeći naselja i pljačkajući stanovništvo.

## Gubici

Četvrti korpus je imao oko 200 boraca izbačenih iz stroja, dok su gubici neprijatelja nepoznati.

## Izvori

## Literatura
* Dušan Baić: ČETVRTI KORPUS NOV JUGOSLAVIJE odnosno PRVI KORPUS NOV HRVATSKE, Vojnoizdavački i novinski centar, Beograd 1990.
* Ljuban Ðurić: SEDMA BANIJSKA BRIGADA, Vojnoizdavački zavod, Beograd 1981.

## Povezano
* Napad NOVJ na Glinu 1943.
* Zimske operacije u Jugoslaviji 1943/1944
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation "Panther"
* Izveštaj Operativnog odseka Komande 373. legionarske divizije od 1. januara 1944. Komandi 15. brdskog armijskog korpusa o dejstvima u operaciji »Panter«
Arhijerej administrator

**Arhijerej administrator** ili **mjestobljustitelj** je arhijerej koji privremeno rukovodi upražnjenom eparhijom („udovom eparhijom“).

U Srpskoj pravoslavnoj crkvi, episkopa administratora postavlja Sveti arhijerejski sinod. Administrator ne može započinjati nikakav pposao koji bi se ticao eparhijske organizacije niti može izvoditi neke važne promjene u poslovima koji su za vrijeme upravljanja bivšeg eparhijskog arhijereja bili započeti. Kada eparhija postane udova, eparhijski crkveni sud određuje komisiju od tri lica koja će po inventaru pregledati i primiti eparhijsku imovinu i stvari. Ako šta nedostaje, eparhijski crkveni sud će dostaviti Svetom arhijerejskom sinodu, koji će donijeti rješenje o naknadi. Sva po inventaru primljena pokretna i nepokretna imovina predaje se pismenim putem arhijereju administratoru odnosno novopostavljenom eparhijskom arhijereju.

U Pravoslavnoj ohridskoj arhiepiskopiji, administrator se naziva mjestobljustitelj (). Postavlja ga Sveti arhijerejski sinod iz reda eparhijskih ili vikarnih arhijereja. Zbog teškog položaja autonomne Ohridske arhiepiskopije u Republici Makedoniji, četirma eparhijama (od njih sedam) rukovode mjestobljustitelji.

## Izvori
* „Ustav Srpske pravoslavne crkve“, II izdanje Svetog arijerejskog sinoda, Beograd 1957.
Šinjelj

***Šinelj*** (ruski: ***Шинель***), u prijevodu ***Kabanica***, je satirička pripovijetka Nikolaja Gogolja o činovniku Akakiju Akakijeviču Bašmačkinu koja na kritički način prikazuje rusku birokraciju i društvo. Prvi put izdana 1842., Gogoljeva pripovijetka ušla je u sam vrh svjetske književnosti, a izvršila je i snažan utjecaj na rusku književnost, podebice na onu visokoga realizma. Predstavljala je svojevrsni prijelaz između romantizma i kritičkog realizma, a Fjodor Dostojevski je jednom prilikom rekao: "*Svi smo mi izašli iz Gogoljeve 'Kabanice*'".

Djelo je u nekoliko navrata adaptirano na filmu i pozornici.

## Kompozicija
Kompozicija se odvija hronološki, a pripovetka spada u nefabularnu prozu, odnosno prozu u kojoj nema puno događanja i u kojoj fabula nije na prvom mestu. Šinjel započinje uvodom u kojem se opisuje Akakijev lik i život, a zatim dobijanjem novog šinjela radnja se zapliće i kulminira krađom istog. Smrću glavnog lika pripovetka se raspliće i završava epilogom (dodatkom), koji za razliku od prethodnih delova pripovetke dobija fantastičnu dimenziju i u kojem se pojavljuje duh protagoniste u obliku Akakijevog mrtvog tela. Pomoću Akakijevog duha vrši se osveta, pravda biva zadovoljena, a za Akakija život počinje tek nakon smrti.
Šinjel

**Šinjel** () je naziv za veliki ogrtač, najčešće izrađen od vune a koji se koristi za zaštitu od velike hladnoće ili kiše. Ponekad može sadržavati kapuljaču. U 19. vijeku je stekao veliku popularnost kao dio vojničkih uniformi kao i dio odjeće za višu klasu evropskih država; u nekim vojskama se zadržao dan-danas (iako uglavnom u ceremonijalne svrhe). 

## Galerija

File:Bundeswehrmuseum Dresden 19.jpg|Njemački šinjeli nakon drugog svjetskog rata
File:Vladimir Putin 21 February 2002-3.jpg|Šinjeli koje nose ruski vojnici za vrijeme parade koju promatra predsjednik Vladimir Putin 
File:Sir Cyril Newall and Lord Londonderry in France.jpg|Oficiri britanskog RAF-a promatraju avion u Francuskoj, odjeveni u šinjele.
File:Yalta summit 1945 with Churchill, Roosevelt, Stalin tight crop.jpg|Winston Churchill  i Josif Staljin nose šinjele u Jalti 1945
Vasilijan Petrović

**Vasilijan** (svetovno *Vasilije Petrović*, Temišvar, 1/14. januar 1820 — Novi Sad, 5/18. januar 1891) je bio episkop Srpske pravoslavne crkve.

## Svetovni život
Vasilijan (svetovno *Vasilije Petrović*), rođen je 1/14. januara 1820. godine u Temišvaru. Gimnaziju je završio u rodnom mestu, filozofiju i prava u Budimpešti, a bogosloviju u Sremskim Karlovcima.

## Monaški život
Posle prijema monaškog čina postavljen je za konzistorijalnog beležnika u Temišvaru. Pošto je 1866. godine proizveden u čin arhimandrita, postavljen je za starešinu manastira Hopova, a kasnije za nastojatelja manastira Beočina.

Kada je episkop bački German (Anđelić) imenovan za patrijarha srpskog, arhimandrit Vasilijan je postao prvo administrator, a potom, 12. jula 1882. godine i episkop bački. Posle smrti patrijarha Germana, kao najbliži episkop Sremskim Karlovcima, postavljen je za administratora Karlovačke patrijaršije. Na ovom položaju se zadržao sve dok nije prošla jubilarna proslava petstogodišnjice Kosovske bitke. Proslavu je zabranila austrougarska vlast na području cele države. Ne želeći da se zameri vlastima, tim pre što je predstojao izborni sabor, episkop Vasilijan, kao administrator Mitropolije, nije uzeo učešća u ovoj proslavi, koja je, i pored zabrane, održana u manastiru Vrdniku (Ravanici), te je zbog toga
napadan i osuđivan.

Umro je u Novom Sadu između 17. i 18. januara 1891. godine.

## Izvori
* Sava Vuković: Srpski jerarsi 

## Vanjske veze
* Zvanična stranica Eparhije bačke
Gedeon Petrović

**Gedeon** (svetovno *Đorđe Petrović*; Sombor, 12. novembar 1770 — Novi Sad, 10. novembar 1832) je bio episkop Srpske pravoslavne crkve.

## Svetovni život
Episkop Gedeon rođen je kao Đorđe Petrović u Somboru 12. novembra 1770. godine. U Somboru završio jeo osnovnu (gramatikalnu) školu, u Segedinu je pohađao humanitarne nauke, a u Pečuju filozofiju. Pošto je dve godine proveo u Somboru kao kancelista, otišao je u Peštu, gde je završio pravo. Karlovačku bogosloviju završio je u Karlovcima. Uveden je u čin đakona 30. jula 1798. godine, 6. avgusta iste godine proizveden za protođakona, a 8. septembra za arhiđakona. U čin prezvitera rukopoložen je 27. decembra 1799. godine.

## Monaški život
Monaški čin primio je je u manastiru Krušedolu 30. januara 1800. od arhimandrita koviljskog Jovana (Rajića), primivši ime *Gedeon*. Za protosinđela proizveden je iste godine na Blagovesti, a 4. maja 1801. godine ga je mitropolit Stefan (Stratimirović) proizveo za arhimandrita manastira Krušedola. Do izbora za episkopa bio je učitelj Bogoslovskog zavoda u Karlovcima.

### Episkopsko zvanje
Posle smrti episkopa bačkog Jovana 1805. godine, postao je administrator eparhije, a na Vidovdan 1807. godine posvećen je za episkopa bačkog. Zaslugom episkopa Gedeona je Sava Vuković osnovao u Novom Sadu srpsku gimnaziju. Episkop Gedeon se postarao da dobri profesori budu postavljeni u novoosnovanoj gimnaziji. Godine 1826. osnovao je zadužbinu za svešteničke udovice i svešteničku siročad Eparhije bačke.

Umro je u Novom Sadu 10. novembra 1832. godine i sahranjen u Novosadskoj Sabornoj crkvi.

## Vanjske veze
* Zvanična stranica Eparhije bačke
Operacija Hasenjagd

**Operacija Lov na zečeve** (njem. *Hasenjagd*, Hazenjagd) je bila vojna operacija Vermahta protiv partizana u oblasti Dalmacije, za čišćenje rejona Zelevo – Kladnjice – Prgomet – Brštanovo. Vođena je od 2. do 8. januara 1944. godine. U operaciji su angažovani i lokalni četnici.

Operacija pod istim nazivom »Hasenjagd« je ponovo preduzeta u martu 1944.

## Druga operacija Hasenjagd

Druga operacija »Hazenjagd« je u stvari bila opšti naziv za čitav niz operacija na celom području 2. oklopne armije. Cilj operacije bio je: da se obezbedi odbrana jadranske obale od eventualnog savezničkog iskrcavanja; da se spreči dotur materijala i hrane partizanima; da se sprečavaju partizanska dejstva; da akcije teku kontinuirano i da se izvode na nivou divizije, u jačini najmanje 1 ojačanog bataljona, i na nivou korpusa – u jačini najmanje 1 ojačanog puka (kao što je slučaj u operaciji »Fen«); da se mesečno izvedu najmanje po dve takve višednevne akcije.

U okviru opšte operacije »Hazenjagd«, izvedena je operacija Dombas protiv jedinica Primorske operativne grupe NOVJ. U operaciji su učestvovale dve borbene grupe: Sevema i Južna, obe jačine oko 4 bataljona Nemaca i četnika (od toga i 1 1/2 bataljon Nemaca i 750 četnika, žandarma i milicije). Počela je 27. a završila se 31. marta.

Ginter Herman, potpukovnik SS-a i šef ''Ajnzacgrupe E'', koja je obuhvaćala područje NDH, tokom operacije "Lov na zečeve" poklonio je posebnu pažnju četnicima. Krajem marta 1944. pozvao je na razgovor u Prijedor komandanta 4. bataljona 1. krajiške četničke brigade, Vasu Mijatovića. Njegovom bataljonu tad je dodijelio južnu periferiju grada Prijedora, da taj dio grada brani od partizana. Vaso Mijatović se tada odvojio iz sastava 1. krajiške četničke brigade i formirao Timarski četnički odred. Štab tog odreda se sa zaštitnicom i pratećom četom smjestio u Prijedor. U Timarskom odredu bilo je 450 četnika, od kojih je Vaso Mijatović formirao 3 bataljona. Formirao je, također, i "Crnu ruku", čiji je zadatak bio je ubijanje istaknutih rukovodilaca NOVJ, kao i NOP-a.

## Izvori

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation "Hasenjagd"
* Operation "Hasenjagd"
* Naređenje Komande 264. pešadijske divizije od 29. decembra 1943. potčinjenim jedinicama za operaciju "Hasenjagd" 
* Naređenje Lotara Rendulica za drugu operaciju "Hasenjagd"
Jovan Jovanović (episkop)

**Jovan** (*Jovanović*; Sremski Karlovci, 1732 — Sombor, 12. april 1805) je bio episkop Srpske pravoslavne crkve.

## Život
Episkop Jovan je rođen u Karlovcima 1732. godine, gde je završio osnovnu i srednju školu. Za vreme školovanja bio je pitomac episkopa temišvarskog Vikentija (Jovanovića Vidaka), budućeg mitropolita karlovačkog.

Pošto je primio monaški čin u manastiru Bezdinu, proizveden je u čin protođakona. Još za života igumana hopovskog Vasilija (Nedeljkovića) arhimandrit Jovan je postavljen za nastojatelja manastira Hopova.

### Episkopsko zvanje
Na sinodskoj sednici u Temišvaru, 2. novembra 1783., izabran je za episkopa gornjokarlovačkog i ubrzo posvećen u Karlovcima od strane mitropolita Mojsija (Putnika). Za vreme svoje kratkotrajne uprave Gornjokarlovačkom eparhijom, podigao je sredstvima episkopa Danila (Jakšića) novi vladičanski dvor u Plaškom.

Državnim ukazom od 14. juna 1786. je, mimo znanja arhijerejskog sinoda, premešten za episkopa bačkog. Episkop Jovan, uz saglasnost cara Josifa, išao je u Srbiju da diže narod protiv Turaka i starao se oko srpskih iseljenika u Austriji. Isticao je zamisao o ujedinjenju svih Srba.

Obilazeći eparhiju, umro je 12. aprila 1805. u Somboru i sahranjen u somborskom Svetođurđevskom hramu.

## Vanjske veze
* Zvanična stranica Eparhije bačke
Visarion Pavlović

**Visarion Pavlović** (oko 1670 — Novi Sad, 18. oktobar 1756) je bio episkop bački 1731-1756.

## Biografija
Rođen je 1670. godine ili nešto posle, nije poznato njegovo svetovno ime pre monašenja. U diptihu bačke eparhije sa početka XIX veka piše da je „rodom iz Sent-Andreje", ali moguće da je to rečeno zato što je Visarion posle Velike seobe imao bližih veza sa tim mestom.

Zamonašio se u Krušedolu 1705. i dobio ime Visarion, tu je proveo više godina. Posle toga je živeo u manastiru Hilandaru na Svetoj gori, tu je do 1720. bio daskal (učitelj). U toku 1720. godine otišao je sa još jednim monahom u Pećku patrijaršiju kod patrijarha Mojsija Rajovića (1712—1726), da se požale na teškoće koje su ih u Hilandaru snalazile. Patrijarh ga je zadržao kod sebe kao daskala.

Prilikom posete Sarajevu bio je dobro dočekan i u znak zahvalnosti napisao Sarajlijama jednu pesmu, koju im je kasnije poslao. Ovu pesmu oni su prepisali u jednom crkvenom tefteru i tako je ostala sačuvana do danas u staroj sarajevskoj crkvi (prema podacima od pre Drugog svetskog rata). Koliko je poznato, daskal Visarion je bio pretposlednji od pesnika koji su pisali na srpskoslovenskom. Posle njega 1735. godine pisao je na srpskoslovenskom stihove arhiđakon Jovan, služitelj patrijarha Arsenija IV.

U izvorima iz 1723. Visarion se navodi kao sinđel. Oko 1730. postao je arhimandrit manastira Krušedola, a već 1731. postao je bački episkop nasledivši na tom mestu Sofronija Tomaševića. Na tom položaju bio je do svoje smrti 18. oktobra 1756.

8. septembra 1731. otvorio je u Novom Sadu „Latinsko-slovensku školu“, koja je imala rang niže realne gimnazije. Škola je znatno doprinela formiranju prvih naraštaja srpske građanske inteligencije u Vojvodini, radila je do 1789. U njoj je jedno vreme predavao i Jovan Rajić (1763-1767). Knjige su uglavnom dobavljane iz Rusije zbog sličnosti jezika. Sagradio je 1741. Vladičanski dvor u Novom Sadu.

Bio je energičan i preke naravi. Uskoro po dolasku na episkopski položaj Visarion je počeo da se ponaša ne samo kao crkveni poglavar u Bačkoj, već i kao svetovni i vojni. Mađarsko namesničko veće u Bratislavi je tražilo da se Visarion smeni i da se čak okuje i optuži za veleizdaju, ali u Beču u tome nije uspelo.

Na mestu bačkog episkopa nasledio ga je Mojsije Putnik.

## Vanjske veze
* Istorija bačke eparhije
Operacija Pogača

**Operacija Pogača** (njem. *Napfkuchen*, izgovor: Napfkuhen) je bila zajednička operacija Vermahta, snaga NDH i četnika protiv partizana u Bosni. Vođena je od 3. do 6. januara 1944. godine.

Cilj je bio razbijanje snaga NOVJ između Save i linije Doboj — Banjaluka, odnosno uništenje 11. krajiške divizije, koja se nalazila u srednjoj Bosni. Operacija Napfkuchen je bila deo velike ofanzive Waldrausch, a nastavljena je kao Operacija Brandfackel.

## Angažovane snage

Izvođenje operacije bilo je povereno Komandi 5. SS-brdskog armijskog korpusa. Prvobitnim planom komandanta Jugoistoka i Komande 2. oklopne armije, pored 187. napadne grupe, 2. kozačke konjičke brigade (3, 5. i 6. puk) i domobranskog 1. lovačkog zdruga (4. i 6. lovačka pukovnija), bilo je predviđeno i učešće 92. motorizovanog grenadirskog puka i 901. oklopnog grenadirskog puka. Međutim, zbog borbi kod Banje Luke i početka operacije »Valdrauš«, 92. i 901. puk su prebačeni u rejon Banje Luke.

## Tok operacije

Istovremeno dok su glavne nemačke snage vodile u zapadnoj Bosni operaciju Waldrausch, pomoćna borbena grupa »Brauner«, sastava: 2. kozačka konjička brigada, 1. hrv. lovačka brigada, 187. napadna gupa, angažovana je radi uništenja partizana u rejonu Sava — Derventa — Doboj — Teslić — Kotor-Varoš — Vrbas. Do 1. 1. 1944. godine 2. kozačka brigada se pripremila sa svojim 5. i 6. pukom i predatim 5. hrvat, lovač. pukom u prostoru Bos. Dubovac — Derventa — Kladari za izvršenje poduhvata »Pogača«.

3. januara od Dervente preko Prnjavora krenula je pomoćna grupa, sastavljena od borbene grupe njemačke 187. rezervne divizije i 2. kavkaske brigade 1. kozačke divizije, ukupno oko 15.000 ljudi. 2. kozačka brigada je imala zadatak da širokim frontom pročešlja planine juž. od Save, "partizanska sela uništiti, sve zalihe marve i hrane konfiskovati".

Pristizanjem u rejon Banjaluke, pomoćna borbena grupa se odvaja i pod komandom njemačkog 15. korpusa priprema napad na slobodnu teritoriju područja Kozare pod šifrovanim nazivom operacija Brandfackel.

## Gubici

Prema kozačkom izveštaju, samo u toku jednog okršaja je "izbrojano 150 neprijateljskih leševa".

Po nemačkom izveštaju, gubici neprijatelja su: 272 poginula izbrojano, 20 zarobljenih, dok su sopstveni gubici: 5 poginulih (1 oficir), 12 ranjenih.

## Izvori

## Literatura
* Drago Karasijević: PETI UDARNI KORPUS NOVJ

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation "Napfkuchen"
* ZAPOVEST KOMANDANTA 5. SS-BRDSKOG KORPUSA OD 23. DECEMBRA 1943. POTCINJENIM KOMANDAMA ZA OPERACIJU „NAPFKUHEN"
Operacija Jajce

**Operacija Jajce** je bila vojna operacija Vermahta protiv partizana u Bosni. Vođena je od 4. do 9. januara 1944. godine. Deo je velike nemačke ofanzive Waldrausch.

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji
* Zimske operacije 1943/1944 u centralnom delu Jugoslavije

## Vanjske veze
* Operation "Jajce"
Operacija Nibelungenfahrt

**Operacija Putovanje Nibelunga** (njem. *Nibelungenfahrt*, Nibelungenfart) je bila vojna operacija Vermahta poduzeta radi premeštanja 114. lovačke divizije iz severne Dalmacije i Gorskog kotara u Istru. Tokom putovanja, 114. divizija je vodila borbe protiv partizana u oblasti Krbavskog polja. Operacija je vođena od 13. do 23. januara 1944. godine.

Tokom ovog marša, 114. lovačka divizija je trebalo da specijalnom akcijom iznenadno likvidira "crveni komandni centar" za koji se pretpostavljalo da se nalazi u Drežnici, što je dobilo kodno ime Operacija Drežnica.

## Izvori

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji
* Zimske operacije 1943/1944 u centralnom delu Jugoslavije

## Vanjske veze
* Operation "Nibelungenfahrt"
* Operation "Nibelungenfahrt"
* Naređenje Komande 15. brdskog armijskog korpusa od 10. januara 1944. godine 114. lovačkoj diviziji za smenu u severnoj Dalmaciji i Gorskom kotaru
Operacija Emil

**Operacija Emil** je bila zajednička operacija Vermahta, snaga NDH i četnika protiv partizana u Dalmaciji. Vođena je od 3. do 6. februara 1944. godine.

Zamisao štaba 15. brdskog nemačkog korpusa je bila da obuhvatnim manevrom okruži 19. diviziju NOVJ i da je uništi. Posle neuspeha nemačke operacije „Emil", 19. divizija NOVJ se probila iz Dalmacije i prešla u Liku.

## Pozadina
 
Pošto komanda 2. nemačke oklopne armije nije bila zadovoljna ishodom operacije „Ziethen" naredila je 15. brdskom korpusu da organizuje novi napad na partizanske snage u severnoj Dalmaciji i da ih uništi. U tom cilju navedeni korpus je prebacio iz srednje Bosne u severnu Dalmaciju svoju prvu brdsku diviziju i 92. motorizovanu brigadu.

## Angažovane snage

Brojno stanje okupatora pred ovu operaciju bilo je oko: 
* 13.000 Nemaca,
* 3.000 ustaša,
* 3.000 četnika
* i oko 700 Italijana (koji su ostali uz Nemce),
što je ukupno iznosilo oko 20.000 osovinskih vojnika.

## Izvori

## Literatura
* Danilo Damjanović: ŠESTA DALMATINSKA UDARNA BRIGADA

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji
* Zimske operacije 1943/1944 u centralnom delu Jugoslavije

## Vanjske veze
* Operation "Emil"
Drežnica (Ogulin)

**Drežnica** - **Partizanska Drežnica** (ranije), naselje na granici Gorskog kotara i Like, u sastavu Grada Ogulina, Karlovačka županija. Površina naselja iznosi 176&nbsp;km2 i predstavlja najveću katastarsku općinu u Hrvatskoj, od toga je 125&nbsp;km2 pod šumom.

## Stanovništvo

Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 729 stanovnika te 311 obiteljskih kućanstava.


:

## Naobrazba

U naselju se nalazi i područna Osnovna škola Ivane Brlić-Mažuranić. Djeluje i SKUDD "Đurđevdan" - srpsko kulturno umjetničko i duhovno društvo iz Drežnice.

## Historija

Srbi su se naselili u Drežnicu u XVII. st. Po doseljenju podigli su drvene crkve u centru Drežnice, Krakaru i Nikolićima. 1842. godine završena je i posvećena pravoslavna crkva Roždestva Presvete Bogorodice u centru Drežnice, koja je bila u 2. svjetskom ratu spaljena, a danas se obnavlja.

Pred Drugi svjetski rat, Drežnica je brojila 5000 stanovnika i bila je najveća općina u ogulinskom kotaru. U to doba imala je 2 pilane od koje je jedna imala parionu i sušaru s modernom stolarijom.

U Drugom svjetskom ratu, Drežnica je imala preko 1000 žrtava. U šumi Javornica bila je smještena partizanska bolnica br. 7. Tamo se danas nalazi spomen-kosturnica. U spomen na tolike žrtve 1980. godine započeta je izgradnja Spomen-doma škole sa sportskom dvoranom. Škola je dovršena 1993. godine, dok je ostalo pod krovom, ali nedovršeno.
## Značajne osobe
* djed Vajo Maravić, baka Sara i otac poznatog košarkaša Petar Maravić Pete Maravich su iz Drežnice.

## Privreda
Drvna industrija

## Literatura
* Partizanska Drežnica (Historijski arhiv u Karlovcu, Zbornik 12, Karlovac, 1982)

## Izvori
Krbavsko polje

**Krbavsko polje** je kraško polje u Lici u Hrvatskoj. Zahvata površinu od oko 68 km² i okruženo je brdima, gde se ističe planina Plješevica. Nalazi se na nadmorskoj visini 625-740 metara. Polje je bogato vrelima, ali se vode gube u brojnim ponorima.

Krbavskim poljem teku reke Krbava, Krbavica i potok Hržić. Stanovništvo se bavi poljoprivredom, a uzgajaju se pretežno ječam i kukuruz. Najveća naselja su Udbina, Krbava, Rebić, Bunić i dr.

## Povezano
* Kosovo polje (Dalmacija)
* Sinjsko polje
* Krbavica polje

## Literatura
* *Enciklopedija Jugoslavije* (1962), knjiga 5, JLZ, Zagreb, str. 387
Srbislava Kovačević

**Srbislava Kovačević Kuzmanović - Marija** (1912-2000) je bila jugoslovenska komunistkinja, partizanski borac i aktivistkinja Antifašističkog fronta žena.

## Biografija

Srbislava Kovačević Kuzmanović se u napredni studentski pokret uključila kao studentkinja u Beogradu 1935. Bila je članica Omladinske sekcije Ženskog pokreta. Članica KPJ postala je 1940.

U Narodnooslobodilački pokret uključila se odmah po izbijanju ustanka, 1941. Sledeće godine je prešla u rodni Srem gde se angažovala u organizovanju Antifašističkog fronta žena. Od 1943. je sekretarka Okružnog odbora AFŽ-a za Srem, i sekretarka Pokrajinskog odbora AFŽ-a za Vojvodinu. Iste godine je bila glavna urednica lista *Vojvođanka u borbi*. U oktobru 1943. je izabrana u Centralni odbor AFŽ-a Jugoslavije kao predstavnica PO AFŽ-a Vojvodine. Članica Okružnog komiteta KPJ za istočni Srem postala je 1944.

Posle oslobođenja izabrana je za sekretarku Pokrajinskog odbora AFŽ-a Vojvodine, ali i za organizacionu sekretarku Okružnog komiteta KPJ za Novosadski okrug i članicu Pokrajinskog komiteta KPJ za Vojvodinu.

Nosilac je Partizanske spomenice.

## Izvori

## Vanjske veze
* Žene u Narodnooslobodilačkoj borbi
Bosa Milićević

**Bosiljka Bosa Milićević** (1917 – 1940), student ekonomije i član Komunističke partije Jugoslavije, koja je umrla od rana zadobijenih na demonstracijama 14. decembra 1939. godine u Beogradu.

## Biografija
Rođena je 1917. godine u Ulcinju. Posle završetka Prvog svetskog rata, njena porodica se preselila u selo Novi Žednik, kod Subotice, gde su njeni roditelji kao kolonisti dobili zemlju. Osnovnu školu je završila u Novom Žedniku, a niže razrede gimnazije i Trgovačku akademiju u Subotici, 1935. godine.

Za vreme školovanja, kao učenica Trgovačke akademije pristupila je revolucionarnom omladinskom pokretu, zbog čega posle završetka školovanja nije mogla da nađe posao u Subotici. U periodu od 1935. do 1939. godine bila je veoma aktivna u radu ilegalnih komunističkih grupa koje su delovale u Novom Žedniku i okolnim selima. Takođe je učestvovala u svim akcijama koje je vodila mesna organizacija tada ilegalne Komunisičke partije Jugoslavije (KPJ) - kulturne i sportske priredbe, prikupljanje pomoći za političke robijaše-komuniste u zatvoru u Sremskoj Mitrovici, kao i prikupljanje pomoći za učesnike španskog građanskog rata zatvorene po logorima u Francuskoj i dr.

Kasnije je upisala Ekonomsko-komercijalnu visoku školu u Zagrebu, odakle je 1939. godine prešla u Beograd i nastavila studije na Ekonomsko-komercijalnoj visokoj školi (*danas [[Ekonomski fakultet Univerziteta u Beogradu|Ekonomski fakuletet]]*). Za vreme studija aktivno je učestvovala u revolucionarnom studentskom pokretu na Beogradskom univerzitetu, zbog čega je primljena u članstvo KP Jugoslavije.

Dana 14. decembra 1939. godine učestvovala je u velikim radničko-studentskim demonstracijama u Beogradu, na kojima je učestvovalo oko 50.000 ljudi. Tokom ovih demonstracija, policija je u želji da rasturi demonstracije, upotrebila silu i otpočela sukobe s demonstrantima tokom kojih je stradalo 10 lica, od čega 8 studenata. Najžešći sukobi između demonstranata i policije odigrali su se u Prištinskoj ulici (*kasnije Ulica 14. decembra a danas Cara Nikolaja II*) i kod zgrada Pravnog i Tehničkog fakulteta u Aleksandrovoj ulici (*danas Bulevar Kralja Aleksandra*). U sukobu kod zgrade Tehničkog fakulteta, Bosa je bila teško ranjena. Od posledica ranjavanja umrla je 19. februara 1940. godine u jednoj beogradskoj bolnici. Sahranjena je 21. februara u Novom Žedniku.

U znak sećanja na Bosu Milićević osnovna škola u Novom Žedniku nosi njeno ime, a decembra 1959. godine je u istoj školi postavljena njena bista. U Subotici njeno ime nosi bivša Trgovačka akademija čija je bila učenica, a danas Ekonomska srednja škola, kao i jedna ulica. Njeno ime nosi i jedna ulica u beogradskom naselju Voždovac.

## Literatura
* Ekonomski fakultet Beogradskog univerziteta „**30 godina Ekonomskog fakulteta u Beogradu 1937-1967**“. Beograd 1967. godina.
Nazarenci

**Nazarenci** su bili romantičarski pokret njemačko-austrijskih slikara koji je početkom 19. vijeka htio obnoviti umjetnost na temeljima vjerskog zanosa i iskrenosti ranokršćanstva.

## Historija i karakteristike
Historija Nazarenskog pokreta počela je 1809. kad su šest tadašnjih studenata slikarstva (Johann Friedrich Overbeck, Franz Pforr, Ludwig Vogel, Johann Konrad Hottinger, Josef Wintergerst i Joseph Sutter) na *[[Beč]]koj Akademiji* osnovali udruženje - **Lukasbund** (Lukasbrüderschaft) po uzoru na nekadašnje srednjovjekovne bratvštine (sv. Luka bio je zaštitnik slikara). Kako ih profesori na Akademiji zbog njihove duge kose nisu rado gledali i čak im branili pristup, Overbeck, Pforr, Vogel i Hottinger preselili su se 1810. u Rim i živjeli u napuštenom samostanu San Isidoro na brdu Pincio. Vremenom im se pridružilo još nekoliko istomišljenika.

Nakon Overbecka, i ostali članovi grupe (koji to nisu bili) obratili su se na katoličanstvo, tad su i stekli podrugljivi nadimak *Nazarenci* zbog monaškog načina života, isposničkog izgleda i duge kose. Nazarenci su izvršili snažan uticaj na religijsko slikarstvo sve do početka ekspresionizma. Svoju inspiraciju crpli su iz njemačkog slikarstva 16. vijeka i početaka talijanske visoke renesanse. U Rimu su freske u Casa Bartholdy (1816. - 1817.) i freske u Casino Massimo (1819. - 1830.) bile njihov najznačajniji rad. Po Beču su *Nazarence* zastupali osobito Joseph von Führich, Eduard von Steinle, Ferdinand Olivier i Friedrich Olivier i Leopold Kupelwieser. Njihovo najznačajnije djelo koje su izveli u tom gradu su freske u crkvi Altlerchenfelder (1854. - 1861.) izvedene po skicama Joseph von Führich.

## Povezano
* Romantizam
* Prerafaeliti

## Reference

## Vanjske veze

* ''Nazarener'' (na portalu Encyclopedia of Austria)
Središnja visoravan Šri Lanke

**Središnja visoravan Šri Lanke** je visoravan u središnjem dijelu Šri Lanke u kojoj se nalaze tri zaštićena područja:

* **Rezervat divljine vrha [[Sri Pada]]** (singalski za "Sveti otisak stopala"), osnovan 1940. godine, ima površinu od 22.380 hektara; Tijekom stoljeća, sve do današnjih dana, Sri Pada ili Adamov vrh je postao jedno od najvažnijih hodočasničkih mjesta u zemlji za budiste, hinduiste, ali i muslimane i kršćane, koji posjećuju njegov 1,8 m visok kameniti vrh u obliku traga stopala.
* **[[Nacionalni park]] Hortonske ravnice**, osnovan 1969. godine na istočnoj strani visoravni kao park prirode (nacionalni park od 1988.). Arheološki nalazi pokazuju da je su ovo područje zauzeli mezolitički ljudi. Nedavna sustavna arheološka istraživanja, na temelju znanstvene analize, su dokazale da je čovjek ovdje lovio za hrnu tijekom glacijalnog maksimuma (24000-18500. pr. Kr.). Tragovi poljoprivrede spaljivanjem i ispaše stoke su otkriveni u narednom razdoblju, kao i dokazi o počecima uzgoja žitarica (zob i ječam) tijekom post-glacijalnog razdoblja (17600.-16000. pr. Kr.). Sustavni uzgoj riže u razdoblju 13000.-8700. pr. Kr. doveo je do pada uzgoja zobi i ječma. Između 8000. i 3600. pr. Kr., sa sve sušijim uvjetima zemljoradnja se smanjuje, a u narednom razdoblju područje je bilo gotovo napušteno. 
* **Šumski rezervat Knuckles** posjeduje tragove ljudskog života iz mezolitika, starijeg željeznog doba i pretkolonijalnog razdoblja (prije 1505. god.). Nekoliko lokaliteta starih oko 30.000 godina su identificirani i povezani relikvijama, osnovnim vrstama alata od mikrolita. Brojne špilje mezolitičkog čovjeka su nedavno identificirane, kao i nekoliko špilja iz željeznog doba (2. st. pr. Kr. do 1. stoljeća).

Ova tropska kišna šuma je velika 22.380 hektara, a nalazi se između 1000 i 2.500 metara nadmorske visine. Ona je od 2010. godine upisana na UNESCOv popis mjesta svjetske baštine u Aziji zbog velikog broja endemskih biljaka (34% Šri Lanke), te 408 vrsta kralježnjaka (51% endema na otoku), od kojih su 5 endemskih vrsta sisavaca, kao što su Ružićastoglavi langur (*Trachypithecus vetulus*), Šrilankaški leopard (*Panthera pardus kotiya*) i Crveni vitki loris (*Loris tardigradus*), i 8 jako ugroženih. Tu živi i 83% ugroženih slatkovodnih riba, 81% vodozemaca i 51% reptila, te 5 endemskih i 20 ugroženih vrsta ptica Šri Lanke.


Datoteka:Sri Pada.JPG|Vrh Sri Pada
Datoteka:Sri_Pada_02.jpg|Rezervat divljine vrha Sri Pada
Datoteka:SLz30horton.jpg|Sri Pada iza travnjaka Hortonovih ravnica
Datoteka:SL Horton Plains NP asv2020-01 img15.jpg|Tzv. "Kraj svijeta"
Datoteka:Knuckles_Range.JPG|Šumski rezervat Knuckles


## Izvori
* Michael J. B. Green, *[http://books.google.com/books?id=bs_t9aOtIk0C&dq=IUCN+directory+of+South+Asian+protected+areas&hl=en IUCN directory of South Asian protected areas]*, 1990., str. 244. . 
* Eric D. Wikramanayake i Savithri Gunatilleke, *[http://www.worldwildlife.org/wildworld/profiles/terrestrial/im/im0155_full.html Sri Lanka montane rain forests]* na worldwildlife.org  Preuzeto 28. lipnja 2011.