Socijalistička Republika Hrvatska

**Hrvatska** (službeno **Socijalistička Republika Hrvatska**; akr. **SRH**), druga po veličini i mnogoljudnosti (poslije SR Srbije), a druga i po razvijenosti (poslije SR Slovenije) republika SFRJ. Glavni grad bio je Zagreb. Preimenovana je iz "Narodne Republike" u "Socijalističku Republiku" kad i ostale jugoslavenske republike, Ustavom iz 1963. kao jedna od šest jugoslavenskih republika. 

Prije razdruženja, a sukladno promjenama gospodarsko-političkoga sustava, iz naziva je 25.7. 1990. izbačen pridjev "socijalistička", a promijenjena su državna obilježja, uklonjena je zvijezda petokraka sa zastave, proglašen je grb Republike Hrvatske sastavljen od šahiranog polja s 5 redaka i 5 stupaca, ukinute su zajednice općina, ukinuto je nazivlje bivšeg društveno-političkog sustava, zajamčeno je pravo građanina na poljoprivredno zemljište. Osamostalila se devedesetih kad je stvorena nezavisna Republika Hrvatska.

## Stanovništvo

U Hrvatskoj je 1971. g. živjelo oko 4,4 milijuna stanovnika. Oko 72% su bili Hrvati, a ostatak stanovništva su činili Srbi, Jugoslaveni, Talijani i ostali .Zagreb je bio drugi grad po prostornoj veličini i po broju ljudi, iza Beograda. Prosječna gustoća naseljenosti je bila oko 77,8 stanovnika na km2 (iza Srbije, Slovenije i BiH). Ostali veći gradovi osim Zagreba su Split, Rijeka i Osijek. Split je bio najveći grad na moru u cijeloj SFRJ. Imao je oko 151 900 stanovnika. Slijedila ga je Rijeka s 127.100 stanovnika, te Osijek sa 91.700 stanovnika.

Ova četiri navedena naselja su jedina i imala statut grada,te je u SRH ,živjelo oko 17% ukupnog stanovništva u naseljima sa statutom grada što je za SFRJ bilo srednje (Makedonija 22%,BiH 19,5%...).Industrijska razvijenost Hrvatske je bila oko 50,6% što je bilo iznad SFRJ prosjeka.Hrvatska je industrijski bila veoma razvijena za tadašnje mjere.Zagreb je imao snažnu farmaceutsku industriju.Razvijenost Zagreba je iznosila 124,1% što je duplo više od države Hrvatske.Bio je na 5 mjestu (iza Ljubljane, Sarajeva,Beograda i Novog Sada)..

## Opštine u SR Hrvatskoj

Na popisima 1971. i 1981. godine SR Hrvatska imala je 113 opština. Krajem osamdesetih iz sastava opštine Split izdvojene su dve nove opštine: Kaštela i Solin, pa je na popisu iz 1991. godine, SR Hrvatska imala 115 opština.

* Grad Zagreb (14 opština): Velika Gorica, Dubrava, Zaprešić, Maksimir, Medveščak, Novi Zagreb, Peščenica, Samobor, Sesvete, Susedgrad, Trešnjevka, Trnje, Centar i Črnomerec.
* ZO Zagreb (12 opština): Vrbovec, Donja Stubica, Dugo Selo, Zabok, Zelina (danas Sveti Ivan Zelina), Zlatar Bistrica, Ivanić Grad, Jastrebarsko, Klanjec, Krapina, Kutina i Pregrada.
* ZO Varaždin (5 opština): Varaždin, Ivanec, Ludbreg, Novi Marof i Čakovec.
* ZO Bjelovar (10 opština): Bjelovar, Virovitica, Garešnica, Grubišno Polje, Daruvar, Đurđevac, Koprivnica, Križevci, Pakrac i Čazma.
* ZO Osijek (14 opština): Beli Manastir, Valpovo, Vinkovci, Vukovar, Donji Miholjac, Đakovo, Županja, Našice, Nova Gradiška, Orahovica, Osijek, Podravska Slatina (danas Slatina), Slavonska Požega (danas Požega) i Slavonski Brod.
* ZO Sisak (6 opština): Glina, Dvor (na Uni), Kostajnica (danas Hrvatska Kostajnica), Novska, Petrinja i Sisak.
* ZO Karlovac (6 opština): Vojnić, Vrginmost (danas Gvozd), Duga Resa, Karlovac, Ozalj i Slunj.
* ZO Rijeka (19 opština): Buje, Buzet, Vrbovsko, Delnice, Krk, Labin, Ogulin, Opatija, Pag, Pazin, Poreč, Pula, Rab, Rijeka, Rovinj, Senj, Cres-Lošinj, Crikvenica i Čabar.
* ZO Gospić (5 opština): Gospić, Gračac, Donji Lapac, Korenica (od popisa 1991. godine, ranije Titova Korenica) i Otočac.
* ZO Split (24 opštine): Benkovac, Biograd (na Moru), Brač, Vis, Vrgorac, Drniš, Dubrovnik, Zadar, Imotski, Kaštela, Knin, Korčula, Lastovo, Makarska, Metković, Obrovac, Omiš, Ploče (samo na popisu iz 1981. godine zvale su se Kardeljevo), Sinj, Solin, Split, Trogir, Hvar i Šibenik.

## Reference