open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The Diary of a Nobody

***The Diary of a Nobody*** () je humoristički roman britanskih književnika Georgea i Weedona Grossmitha, objavljen 1892. godine. Originalno je nastao kao serija kratkih priča objavljenih od 1888-89. u satiričkom časopisu *[[Punch (magazin)|Punch]]*, koje je ilustrirao Weedon. Naslovni protagonist je Charles Pooter, sredovječni službenik koji sanja o tome da se probije u "pristojno društvo", a radnja, prikazana u obliku njegovih dnevničnih zapisa, prikazuje kako njegovi napori u tome smjeru izazivaju katastrofalne rezultate. Roman je doživio veliku popularnost, a u engleski je zbog nje ušla riječ "pooterizam" kojom se opisuju pojedinci koji imaju previsoko mišljenje o vlastitoj važnosti.

## Vanjske veze
* 
* 
* Librivox audio recording
* The Complete Diaries, with Illustration at Authorama.com
1142.

## Događaji
* početak decembra - Carica Matilda, pretendentica na englesko prijestolje, krišom bježi iz Oxfordskog zamka koji je kralj Stephen stavio pod opsadu, i nalazi utočište na njoj naklonjenom zapadu Engleske, čime se stvara pat pozicija koja će tokom sljedeće decenije i pol obilježiti Bezvlašće u Engleskoj.

## Rođenja

*

## Smrti

*
1143.

Godina **1143.** (**[[rimske brojke|MCXLIII]]**) bila je redovna godina koja počinje u petak po julijanskom kalendaru.

## Događaji
* 5. 4. &ndash; Manuel I Komnen postaje bizantski car.
* 1. 7. &ndash; Bitka kod Wiltona u Engleskoj.
* 26. 8. &ndash; Papa Celestin II nasljeđuje Inocenta II kao 165. papa.
* 5. 10. &ndash; Sporazum u Zamori kojim Kraljevina Leon formalno priznaje nezavisnost Portugalu, iako je ta zemlja de facto bila nezavisna od bitke kod São Mamedea.
* 25. 12. &ndash; Balduin III okrunjen za kralja Jeruzalema, naslijedivši svog oca Fulka.

### Tokom/tijekom godine
* Robert od Kettona piše prvi evropski prijevod Kurana na latinski.
* Osnovan grad Lübeck.
* Tokom ljeta građani Rima dižu ustanak protiv papske vlasti i uvoed kratkotrajni republikanski režim nalik na druge italijanske gradove-države.
* Normani zauzimaju Jijel.
* Neuspjeli normanski prepad na Ceutu, uz istovremeni uspješnji napad na Sfax.

## Rođenja

* 31. 7. &ndash; Car Nijō od Japana († 1165)
* Papa Grgur IX († 1241)
* Kralj William I od Škotske († 1214)

## Smrti

* januar &ndash; Patrijarh Lav Carigradski
* februar &ndash; Vojvoda Hugues II od Burgundije (* 1084)
* 8. 4. &ndash; Jovan II Komnen, bizantski car (* 1087)
* 24. 9.
** Agnes od Njemačke, kćer rimsko-njemačkog cara Heinricha IV (* 1072)
** Papa Inocent II
* 13. 11. &ndash; Kralj Fulk od Jeruzalema, grof od Anjoua (* cca. 1089/1092)
* 12. 12. &ndash; Kogyo-Daishi, obnovitelj shingon budizma u Japanu (*1095)
* *nepoznat datum*
** William od Malmesburyja, engleski historičar (* 1080)
** Zamakhshari, perzijski učenjak (* 1070)

## Reference
1145.

Godina **1145** (**[[Rimske brojke|MCXLV]]**) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru.

## Događaji
* 15. 2. &ndash; Pietro Bernardo Paganelli iz Montemagna izabran za papu Eugena III te nasljeđuje Lucija II kao 167. papa.
* Kim Pusik i njegovi suradnici dovršavaju korejski historijski spis *[[Samguk Sagi]]*.
* Eugen III izdaje bulu *[[Quantum praedecessores]]* kojom poziva na Drugi križarski rat.

## Rođenja

*

## Smrti

* Zhang Zeduan, kineski slikar
1146.

Godina **1146** (**[[Rimske brojke|MCXLVI]]**) bila je redovna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru.

## Događaji
* 31. 3. &ndash; Sveti Bernard od Clairvauxa u burgundskom Vezelayu propovijeda Drugi križarski rat.

### kroz godinu
* Almohadski kalif Abd al-Mu'min osvaja najveći dio Maroka koji je dotada bio pod vlašću Almoravida.
* Prvi spomen ruskog grada Brjansk u pisanim izvorima.
* Neuobičajena količina kiše izaziva propast žetve u Evropi, te jednu od najvećih gladi tokom vijeka.


## Rođenja

*

## Smrti

* 14. 9. &ndash; Zengi, muslimanski vladar Sirije (atentat) (* 1087)

## Reference
1152.

Godina **1152.** (**[[rimske brojke|MCLII]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru.

## Događaji
* 4. 3. &ndash; Friedrich I Barbarossa izabran za njemačkog kralja.
* 31. 3. &ndash; Kralj Balduin III od Jeruzalema vlastitu majku Melisende, sa kojom je zajedno vladao, protjeruje u Nablus.
* 18. 5. &ndash; Eleanor od Akvitanije se udaje za Henrija od Anjoua nakon što je njen prethodni brak za francuskog kralja Louisa VII bio poništen. Henry je nakon smrti svog oca, anžuvinskog grofa Geoffreya Plantageneta preuzeo vlast nad grofovijama Anjou i Maine, te provincijom Touraine; nakon što je brakom preuzeo Eleanorine zemlje, kontrolira neprekinutu teritoriju od Cherbourga do Bayonnea.

### Tokom/tijekom godine
* Almohadska dinastija osvaja Maghrib al-Awsat (današnji Alžir), a nakon čega Béjaïa postaje jedna od njenih glavnih pomorskih baza.

## Rođenja

* Geoffrey, nezakoniti sin engleksog kralja Henryja II (približni datum; † 1212)
* Taira no Tomomori, japanski vojnik ( † 1185)
* Han Tuozhou, kineski državnik u službi dinastije Song ( † 1207)
* Roman Mstislavič, "vladar sve Rusije", osnivač i Haličko-Volinjske Rusije i Romanoviča, ogranka dinastije Rjurikovića

## Smrti

* 15. 2. &ndash; Konrad III od Njemačke (* 1093)
* 3. 5. &ndash; Matilda od Boulognea, suverena grofica Boulognea i kraljica (preko braka sa Stephenom od Engleske (* 1105)
* 12. 6. &ndash; Henry od Škotske, 3. earl od Huntingdona (* 1114)
* *datum nepoznat* &ndash; Raymond II, grof od Tripolija (* o. 1115)
* *datum nepoznat* &ndash; patrijarh Nikola IV Carigradski (* o. 1075)

## Reference
1153.

## Događaji

* ljeto - Engleski kralj Stephen i normandijski vojvoda Henry Curtmantle sklapaju Wallingfordski sporazum kojim je okončan iscrpljujući građanski rat poznat kao ''Bezvlašće''; sporazumom koji je nekoliko mjeseci kasnije formaliziran u Westminsterskoj katedrali, Henry priznaje Stephena kao legitimnog kralja, a Stephen zauzvrat Henryja proglašava svojim nasljednikom.
* Nakon što je 12 godina vladao Maldivima kao budista, Dhovemi preobraćuje sebe i zemlju u islam (548. godina po Hidžri).

## Rođenja

*

## Smrti

*
1154.

## Događaji
*25. oktobar - Nakon smrti kralja Stephena englesko prijestolje zauzima normandijski vojvoda Henry, koji će vladati kao Henry II i započeti dinastiju Plantagenet.

## Rođenja

*

## Smrti

*25. oktobar - Stephen od Bloisa, engleski kralj
1157.

## Događaji
*19. jun - Bitka kod Banijasa, u kojoj muslimanske snage nanose poraz križarima.

## Rođenja

*8. maj - Richard I od Engleske (†1199)

## Smrti

*8. maj - Ahmad Sandžar, seldžučki sultan (* 1085)
*15. maj - Jurij Dolgoruki, ruski knez (* 1099)
*16. august - Ramiro II od Aragona (o. 1075)
*21. august - Alfonso VII od Leona (*1105)
1163.

## Događaji
* mart/april - Početak gradnje Notre Dame de Paris: ugaoni kamen je postavljen u prisustvu pape Aleksandra III, kralja Louisa VII i pariskog biskupa Mauricea de Sullyja, inicijatora gradnje. Prvo se gradi kor sa deambulatorijima, do 1182.

## Rođenja

*

## Smrti

*
1166.

Godina **1166** (**[[rimske brojke|MCLXVI]]**) bila je redovna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru.

## Događaji
* jul &ndash; Henry II od Engleske osvaja Bretanju i njenu teritoriju daje svom sinu Geoffreyu.

## Rođenja

* 24. 12. - Jovan bez Zemlje, engleski kralj (†1216.)

## Smrti

* 4. 9. - Sveta Rozalija, katolička svetica (* 1130.)

## Reference
1170.

Godina **1170.** (**[[rimski brojevi|MCLXX]]**) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak (1. 1. po julijanskom kalendaru).

## Događaji
* 23.4. - Minamoto no Tametomo, prognani japanski samuraj, vrši samoubistvo tako što ritualno nožem raspara svoj trbuh, a što se smatra prvim zabilježenim *[[sepukku]]om* u historiji.
* novembar/decembar - Engleski kralj Henry II od Engleske po predaji izriče rijeći koje su tradicionalno protumačene kao poziv svojim pristašama da likvidiraju Thomasa Becketa, nadbiskupa Canterburyja sa kojim je došao u sukob oko primata crkvene nad svjetovnom vlašću.
* 29. 12. - Thomas Becket ubijen u Canterburyjskoj katedrali.
* Normani zauzimaju Dublin u Irskoj.

## Rođenja

* Sveti Dominik, španski svećenik i redovnik, poznat kao osnivač Dominikanskog reda († 1221)

## Smrti

* 23. 4. &ndash; Minamoto no Tametomo, japanski samuraj (* 1139)
* 29. 12. &ndash; Thomas Becket, nadbiskup Canterburyja (* o. 1118)
1182.

Godina **1182.** (**[[rimske brojke|MCLXXXII]]**) bila je redovna godina koja počinje u petak po julijanskom kalendaru.

## Događaji
*april - Masakr Latina u Carigradu, započet nakon što je vlast u gradu preuzeo novi car Andronik I Komnin, oborivši Aleksija II, odnosno njegovu majku, regentkinju Mariju Antiohijsku, optuženu za favorizavnje katoličkih trgovaca iz Genove i Pise.
*Križarski vođa Raynald od Chatillona daje prebaciti sedam brodova iz Mediterana preko prevlake kod Sueza u Crveno more, a potom počinje pustošiti obale Crvenog mora, došavši pred kapije Meke.
*Mađarski kralj Bela III pustoši Beograd.
*U Łęczyci se okuplja prvi Sejm, odnosno skupština (parlament) u historiji Poljske.
*Knut VI okrunjen za kralja Danske.
* Maroniti se vraćaju pod okrilje Katoličke crkve.
* U Japanu završava era Yowa, koju je obilježila masovna glad.

## Rođenja

* 11.8. &ndash; Minamoto no Yoriie, japanski šogun († 1204)
* Franjo Asiški, osnivač franjevačkog reda († 1226)

## Smrti

*12. 5. &ndash; Kralj Valdemar I od Danske (* 1131)
*16. 5. &ndash; Jovan Komin Vataces, bizantski vojskovođa
*Marija Antiohijska, bizantska carica (*1145)
* Jaropolk Rostislavič, ruski veliki knez
* Kiril Turovski, pravoslavni episkop i svetac (* 1130)
Belma Lizde–Kurt

**Belma Lizdre-Kurt** je bosanskohercegovska glumica.

## Filmografija
## Televizijske uloge
* "Akumulator" kao Ciganka (2011.)
* "Lud, zbunjen, normalan" kao Rabija Bubić Buba (2008.-2010.)
* "Crna hronika" kao Svjetlana (2004.)
1187.

Godina **1187.** (**[[rimske brojke|MCLXXXVII]]**) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak po julijanskom kalendaru.

## Događaji
*4. jul - Bitka kod Hatina u kojoj ajubidski vojskovođa Saladin nanosi katastrofalni poraz križarima.
*2. oktobar - Opsada Jeruzalema, koja otpočela 20. septembra, završena predajom križarskog kralja Baliana Ibelinskog Saladinu; time prestaje 88-godišnja kršćanska vladavina nad Jeruzalemom. 
*29. oktobar - Papa Grgur VIII, doznavši za križarski poraz kod Hatina (ali još uvijek ne znajući za pad Jeruzalema), izdaje bulu *[[Audita tremendi]]* kojom poziva kršćanski svijet u pomoć Jeruzalemskom Kraljevstvu; time započinje Treći križarski rat.

## Rođenja

*Louis VIII, francuski kralj (†1226)

## Smrti

*Gaozong od Songa, kineski car (*1107)
*Gerard od Cremone, italijanski učenjak (*1114)
1194.

Godina **1194** (**[[rimske brojke|MCXCIV]]**) bila je redovna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru.

## Događaji
* 4. 2. - Nakon što je isplaćena otkupnina, rimsko-njemački car Heinrich VI pušta engleskog kralja Richarda Lavlje Srce na slobodu.
* 10. 6. - Požar u Katedrali u Chartresu koji će dovesti do njene obnove.
* 20. 11. - Heinrich VI zauzima Palermo na Siciliji.

## Rođenja

* Klara Asiška, katolička redovnica i osnivačica klarise|klarisa]] († 1253)

## Smrti

* Car Xiaozong od Songa (* 1127)
1199.

Godina **1199.** (**[[rimske brojke|MCXCIX]]**) bila je redovna godina koja počinje u petak po julijanskom kalendaru.

## Događaji
* 25. 3. &ndash; Kralja Richard I od Engleske prilikom opsade zamka Châlus dječak po imenu Pierre Basile pogađa samostrijelom u rame. 
* 6. 4. &ndash; Kralj Richard I od Engleske umire od gangrene izazvane ranom. Njegov mlađi brat John postaje kralj Francuske. Richardove dragulje preuzima njegov nećak Otto, kralj Rimljana. Nakon Richardove smrti francuski vojnik Mercadier daje Pierreu Basileu oguliti kožu te ga vješa.
* Kralj Philip II od Francuske obnavlja rat protiv engleskog kralja Johna, podržavajući suparničkog pretendenta na englesko prijestolje u liku bretanjskog vojvode Arthura I.

## Rođenja

*Ahmed el-Badavi, sufijski mistik i osnivač bedevijskog reda

## Smrti

* 23. 1. &ndash; Jakub, almohadski kalif (* 1160)
* 9. 2. &ndash; Minamoto no Yoritomo, japanski šogun (* 1147)
* 6. 4. &ndash; Richard Lavlje Srce (kralj Engleske) (* 1157)
* 4. 9. &ndash; Joan od Engleske, kraljica Sicilije, supruga Guglielma (Vilima II) (* 1165)

## Karte

East-Hem 1200ad.jpg|Evroazija pre Džingis-kanovih osvajanja
Europe 1199ad political map.png|Evropa 1199.
1208.

## Događaji
* 15. 1. - Papin legat Pierre de Castelnau je ubijen na jugu današnje Francuske. Papa Inocent III okrivljuje za ovo grofa Raymonda VI od Toulousea, koji je ekskomuniciran, a dogodine počinje Katarski križarski rat (de Castelnau je ove godine beatificiran).

## Rođenja

*

## Smrti

*
1209.

## Događaji
* jul - Počinje Katarski križarski rat: razne grupe su krenule iz Lyona. Raymond VI od Toulousea je uspio promjeniti stranu i pomiriti se sa crkvom.
* 20. 7. - Križari su se okupili u gradu Montpellieru, vazalu Aragona; cilj su im zemlje Raymonda Rogera Trencavela, vikonta od Beziersa i Carcassonea, koji tolerira katare.
* 22. 7. - Križari su uspjeli upasti u Béziers, dolazi do velike pljačke, masakra i paljevine. Vođi križara, opatu Arnaudu Amalricu pripisana je uputa "Ubijte ih sve, Bog će znati svoje", jer u gradu je bilo mnogo katolika.
* 1. 8. - Počinje opsada Carcassonnea, Trencavel je zarobljen 7-og, kada je na vjeru došao u križarski logor na pregovore (umire u novembru).
* 15. 8. - Carcassonne se predao, pučanstvo je moralo napustiti grad. Simon IV de Montfort dobija ovu oblast.

## Rođenja

*

## Smrti

*
1196.

## Događaji
*Stefan Nemanja sazvao sabor na kom je vlast predao svom sinu Stefanu dok je najstarijem Vukanu predao Zetu

## Rođenja

*

## Smrti

*
1204.

Godina **1204.** (**[[rimske brojke|MCCIV]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u četvrtak po julijanskom kalendaru.

## Događaji
* 28. 1. &ndash; Bizantski car Aleksije IV Anđeo svrgnut u ustanku.
* 5. 2. &ndash; Aleksije V Duka proglašen za bizantskog cara.
* 13. 4. &ndash; Četvrti križarski rat: Križari na juriš zauzimaju Carigrad te pljačkaju i pustoše grad sljedeća 3 dana. Pri tome Mlečani uzimaju drevne statue od kojih će nastati konji svetog Marka.
* 16. 4. &ndash; Grof Balduin od Flandrije, nakon što su ga izabrali križari, je okrunjen za cara Latinskog Carstva.
* Teodor I Laskaris nakon pada Carigrada bježi u Nikeju gdje će uspostaviti Nikejsko Carstvo; bizantskim državama-nasljednicama također postaju Epirska Despotovina i Trapezuntsko Carstvo.
* Boniface I od Montferrata, vođa Četvrtog križarskog rata, osniva Solunsko Kraljevstvo.

## Rođenja

*

## Smrti

*

## Vanjske veze
1215.

Godina **1215** (**[[rimski brojevi|MCCXV]]**) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak (1. 1. po julijanskom kalendaru).
__NOTOC__

## Događaji
* 1214/15 - Ubijen epirski despot Mihajlo I Komnin Duka, nasleđuje ga Teodor (do 1230); Skadar se nakon ovoga vraća Raškoj (tokom Mihajlove okupacije, mošti Jovana Vladimira su prenete u Drač).
* februar - Ugarski kralj Andrija II. se oženio Yolandom de Courtenay, nećakom latinskog cara Henrika.
* 17. 5. - "Božija vojska" pobunjenih engleskih barona na čelu sa Robertom Fitzwalterom ušla u London.
* 1. 6. - Mongolsko-jinski rat: nakon Bitke kod Zhongdua, Mongoli Džingis-kana osvajaju i spaljuju Peking.
* 15. 6. - *[[Magna Carta]]* ("Velika povelja"): pod pritiskom pobunjenika, kralj John od Engleske izdaje ovaj dokument (prvu verziju) kojim su baronima garantovana neka prava.
* jul - Sveti Dominik Guzman prešao sa svojim sledbenicima u Toulouseu u institucionalni život (→ Dominikanci).
* 25. 7. - Fridrik II. krunisan za njemačkog cara u Aachenu, nakon što je njegov prethodnik Oton IV. ekskomuniciran i prinuđen na abdikaciju (Fridrik dobija i Burgundiju).
* 27. 7. - Car Fridrih II lično prenosi kosti Karla Velikog u novonapravljeni *[[Karlsschrein]]* ("Karlovo svetilište") u Aachenskoj katedrali.
* avgust - Nakon što kralj John odbaci Magna Cartu, počinje Prvi baronski rat u Engleskoj, u koji je uvučena i Francuska (Magna Cartu je 24. 8. odbacio i papa Inocent III).

* 11. 11. - U Rimu počinje Četvrti lateranski sabor pod predsjedanjem pape Inocenta III..
* decembar - Škotski kralj Aleksandar II napada severnu Englesku, podržavajući barone.

### Kroz godinu

* 1215-17 - Stefan Prvovenčani izdao Dubrovniku povelju o prijateljstvu i trgovini.
* U Mađarskoj nastaje monaški red pavlina.
* Ugarski princ Koloman krunisan za kralja Galicije i Lodomerije.
* Kalinga Magha vrši invaziju Sri Lanke sa indijskog kopna, osniva Kraljevinu Džafna.

## Rođenja

* 23. 9. - Kublaj-kan, mongolski han, kineski car († 1294)
* ? - Pietro Angelerio, papa Celestin V. († 1296)
* ? - David VII Ulu, kralj Gruzije († 1270)
*  - Pedro Julião, papa Ivan XXI. († 1277)
*  - Stjepko II. Šubić Bribirski, hrvatski velikaš († ca. 1265)

## Smrti

* 2. 7. - Eisai, japanski budistički sveštenik (* 1141)
* ? - Bertran de Born, baron i trubadur (* 1140-tih)
* 1215-16 - Nikita Honijat, istoričar (* ca. 1155)

## Reference

;Literatura
1212.

## Događaji
* "Dječji križarski rat": dvije grupe, iz Njemačke i Francuske, kreću se prema Mediteranu, sa uzaludnom namjerom da odu u Svetu zemlju.

## Rođenja

*

## Smrti

*26. 8. - Mihajlo IV Avtorijan, carigradski patrijarh
1214.

Godina **1214** (**[[rimski brojevi|MCCXIV]]**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu (1. 1. po julijanskom kalendaru).

## Događaji
* 27. 7. - Anglo-francuski rat (1202-14) se okončava odlučujućom francuskom pobedom u Bitci kod Bouvinesa: Filip II. porazio vojsku engleskih saveznika iz Nemačke na čelu sa carem Ottom IV.. Smatra se da je bitka imala presudni značaj za istoriju Evrope jer je doprinela *[[Magna Carta]]*-i u Engleskoj i centralizovanoj monarhiji u Francuskoj.
* leto - Mongolsko-jinski rat: Nakon ponižavajućeg ugovora sa Džingis-kanom koji je harao sever Kine, car Xuanzong iz dinastije Jin prelazi iz centralne prestonice Zhongdu (Peking) u južnu prestonicu Kaifeng.
* 5. 10. - Mladi Enrique I je novi kralj Kastilje (do 1217); nakon što mu 31. 10. umre i majka Eleonora, regent postaje sestra Berenguela.
* 1. 11. - Opsada Sinope: seldžučki sultan Kejkavus I osvaja grad od Trapezunta, koji time gubi kontakt sa Nikejom a car Aleksej I postaje vazal.
* 4. 12. - Alexander II je novi kralj Škotske (do 1249).
* decembar - Nimfeonski sporazum između Nikejskog i Latinskog Carstva: mir i praktično međusobno priznanje nakon iscrpljujućeg rata.

### Kroz godinu
* Latinsko-bugarski napad na Rašku; Strez, koji je napadao sa juga, ubijen nakon Savinog pokušaja da ga odvrati.
* Epirski despot Mihajlo I Komnin Duka u ovo doba uzeo Krf i Drač Mlečanima, zatim i Skadar Stefanu Nemanjiću.
* Oko ove godine Prizren pripojen nemanjićkoj državi.
* Andrija Buvina uradio vrata Splitske katedrale.
* Prema katoličkoj tradiciji, svetom Dominiku se ukazala Gospa sa krunicom.

## Rođenja

* Luj IX., kralj Francuske ili Sveti Luj († 1270)
* Izabela Engleska, carica-supružnica Nemačke († 1241)
* pribl. - Roger Bacon, filozof skolastičar († 1294)

## Smrti

* 14. 9. - Alberto Avogadro, latinski patrijarh Jerusalima (* 1149)
* 5. 10. - Alfonso VIII, kralj Kastilje (* 1155)
* 31. 10. - Eleonora Engleska, kraljica Kastilje (* 1162)
* 4. 12. - William I zvani Lav, kralj Škotske (* ca. 1143)
* Stekšys, veliki vojvoda Litvanije
* Neofit Kiparski, monah (* 1134)
* Strez, bugarski plemić

## Reference

;Literatura
1255.

Godina **1255** (**[[rimske brojke|MCCLV]]**) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru (1. januar).

## Događaji
### Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak
* januar - Bugari Mihaila Asena su iskoristili smrt nikejskog cara Jovana III, prošlog novembra, da povrate većinu tračanskih tvrđava, kao i Veles i Skoplje.

* februar - Nikejski kontrapanad u Trakiji, Bugari se povlače. Napredovanje Aleksija Strategopula i Dimitrija Tornika u Rodopima se završilo paničnim povlačenjem zbog nesporazuma.
* 25. 2. - Gvelfi i Gibelini, Bitka kod Montebruna: gibelinski regent Savoje Toma II je napadao Asti ali je poražen.

### April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj

### Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan
* leto?-jesen - Dragota, bivši nikejski saradnik, sada je opseo Melnik. Nikejski car Teodor II Laskaris je deblokirao grad nakon što je izbegao zasedu u Rupelskom prevoju. Nastavlja u Solun, prinudio je na predaju bugarski garnizon u Velesu, ne može preko Ovča polja zbog suše. Uhapsio je ohridskog arhiepiskopa Konstantina Kavasilu, kao osumnjičenog pristalicu Epira.
* 15. 8. - Vilim de Rubruk se vraća iz misije u Mongoliju: stigao je u Grofoviju Tripoli.
* 29. 8. - U Lincolnu je otkriveno telo 9-godišnjeg dečaka "Malog svetog Hugha od Lincolna", za čije su ubistvo optuženi Jevreji (→ krvna kleveta).

### Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac
* 1. 12. - Ubijen je Muhamed III od Alamuta, imam nizaritskih ismailita. Nasleđuje ga sin Rukn al-Din Khurshah, za manje od godinu dana su ga zarobili Mongoli.

### Kroz godinu
* Prvi put se spominje Cernik, *Chernik Campus*.
* Dubrovačka crkva je odustala od parnice sa barskom.
* Braća Wittelsbach su podijelili zemlje: Ludwig II. je uzeo Gornju Bavarsku (sjedište u Minhenu) i Rajnsku Falačku a Henrik XIII. Donju Bavarsku. Bavarski biskupi su protiv, pa će se 1257. udružiti sa češkim kraljem Otokarem II.
* Pruski križarski rat: na mjestu uništenog sambijanskog mjesta Twangste, Teutonski vitezovi su podigli novu tvrđavu Königsberg, "Kraljevo brdo", nazvanu po češkom kralju Otokaru II., koji učestvuje u ratu i platio je gradnju.
* Sijenski bankar Orlando Bonsignori je osnovao konzorcijum *[[Gran Tavola]]*, uskoro najmoćnija banka u Evropi (do 1298).
* Batu-kan, mongolski vladar Zlatne Horde, umro je u Saraju na Volgi. Nasleđuje ga sin Sartak-kan, ali on umire već 1256-57.

## Rođenja

* jul - Albrecht I Habsburški, vojvoda Austrije i Štajerske, kralj Njemačke († 1308)
*  Mladen I Šubić, trogirski načelnik, splitski knez, bosanski ban († 1304)
*  1255-60 - Duccio, slikar († ca. 1318-19)

## Smrti

* 1. 12. - Muhamed III od Alamuta, nizaritski ismailitski imam (* 1211)

## Reference

; Literatura
* Svezak prvi. Prvo doba: Vladanje knezova i kraljeva hrvatske krvi (641-1102) i Drugo doba: Vladanje kraljeva Arpadovića (1102-1301). Vjekoslav Klaić (archive.org)
* *Istorija srpskog naroda*, Prva knjiga, Od najstarijih vremena do Maričke bitke (1371), SKZ Beograd 1981 (I)
1284.

## Događaji
* 5. 2. - Prva mongolska invazija Burme: zauzeli su Tagaung, ali se u maju povlače zbog velike vrućine. Obnavljaju pohod u sledećoj suvoj sezoni (naša jesen-zima).

* 19. 3. - Edward I od Engleske je proglasio Rhuddlanski statut, ili Velški statut: u zemlji Vels, osvojenoj u proteklih par godina, uvedeni su englesko pravo i grofovije. Grade se i Zamkovi i gradske zidine kralja Edwarda u Gwyneddu.

* 4. 4. - Umro je Alfonso X Mudri, kralj Kastilje, Leona i Galicije. Želeo je da ga nasledi unuk Alfonso, potomak starijeg sina Ferdinanda, ali nametnuo se, uz podršku većine plemstva i gradova, mlađi sin Sancho IV (do 1295).

* 5. 6. - Rat Sicilijanske večernje – Bitka u Napuljskom zalivu: aragonsko-sicilijanska flota Rogera de Laurije porazila je anžujsku flotu krunskog princa Karla od Salerna, koji je i zarobljen (do 1288).

* 5 - 6. 8. - Pomorska bitka kod Melorije u Ligurskom moru: Đenovljani su uništili pizansku flotu, što je početak opadanja te republike, koju napadaju i Firenca i Lucca. Moguće da je među zarobljenima Rustichello da Pisa, koji će oko 1298. sa Markom Polom napisati knjigu putopisa.
* 16. 8. - Jeanne od Navarrre (11), kraljica Navare i grofica Šampanje, udaje se za francuskog nasljednika Philippea (16) - vladarski par Francuske 1285-1305. Ona nikada nije bila u Navari, zemljom vladaju francuski guverneri.

### Kroz godinu
* Stefan Dragutin postaje sremski kralj, sa prvom rezidencijom u Debrcu. Beograd je prvi put pod srpskom vlašću.
* Katedrala u Beauvaisu: dio svoda kora se srušio 12 godina nakon završetka, što izaziva izvjesnu krizu u francuskom gotičkom graditeljstvu.
* U Veneciji se počinje kovati zlatni novac dukat, pošto je vizantijskom hiperpironu oslabljena vrednost; kasnije poznat i kao cekin, po nazivu mletačke kovnice.
* Aragonski križarski rat, dio Rata Sicilijanske večernje: francuske snage napadaju Aragon, uz pomoć Kraljevine Mallorce.
* Tatari razorili Lipeck (?)

## Rođenja

* 25. 4. - Edward II od Engleske, († 1327)
*  1280-84 - [Miha Madijev]], povjesničar († > 1358)
*  Simone Martini, slikar († 1344)

## Smrti

* 4. 4. - Alfonso X Mudri, kralj Kastilje, Leona i Galicije (* 1221)
1289.

Godina **1289** (**[[Rimske brojke|MCCLXXXIX]]**) bila je redovna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru.

## Događaji
*26. april - Pad Tripolija (u današnjem Libanonu), koga osvajaju trupe egipatskog mamelučkog sultana Al-Mansura Kalavuna, čime prestaje postojati križarska Grofovija Tripoli.

## Rođenja

*

## Smrti

*Grof Ugolino della Gherardesca, italijanski plemić i političar (* 1220)
1295.

Godina **1295** (**[[Rimske brojke|MCCLXI]]**) bila je redovna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru.

## Događaji
*Mongolski kan Gazan stupa na ilhanidsko prijestolje u današnj se sa budizma preobraćuje na islam i uzima ime "Mahmud".

## Rođenja

*

## Smrti

*12. septembar - Ruggieri degli Ubaldini, katolički kardinal Pise
1296.

## Događaji
* avgust - Kineski diplomata Zhou Daguan je stigao u Angkor u Kmerskom Carstvu - ostaje blizu godinu dana, njegov izveštaj je jedini sačuvani opis iz prve ruke života u carstvu. Beleži da je zemlja nedavno opustošena u ratu sa Sijamcima.

## Rođenja

*

## Smrti

*
1293.

Godina **1293** (**[[Rimske brojke|MCCXCIII]]**) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru.

## Događaji
* Dante Alighieri dovršava svoju znamenitu zbirku poezije *[[La Vita Nuova|Novi život]]*.

## Rođenja

*

## Smrti

*
1300.

Godina **1300** (**[[Rimske brojke|MCCC]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru.

## Događaji
*

### kroz godinu
* U carskoj Kini proveden popis stanovništva prema kome tamo živi približno 60 miliona stanovnika.
* U Mezoamerici započinje Astečka kultura (približni datum).

## Rođenja

*

## Smrti

*

## U fikciji
* 25. 3. (Veliki petak) &ndash; Datum kada počinje Danteovo putovanje kao protagonista u vlastitom epu *[[Božanstvena komedija]]*. 
* Rođen Till Eulenspiegel.
Trogloditi

**Trogloditi** (grč. τρωγλοδύτης: dosl. *stanovnici pećine*) je naziv za ljude koji stanuju po špiljama odnosno podzemni način života.

U starovjekovnim izvorima, trogloditi su ponekad plemenski naziv za špiljske stanovnike na obalama Crvenog mora, Arabije, Indije i nekih drugih područja. Troglodizam je običaj stanovanja po pećinama veoma proširen u paleolitiku. Mnoga primitivna plemena u Australiji i Melaneziji još danas žive u špiljama. Međutim, u mnogim slučajevima nije riječ o prirodnim špiljama već o zaklonima izdubljenima u stijeni. U takvim zaklonima još danas žive brojni Berberi u sjevernoj Africi.

U prenesenom značenju trogloditi su grubi i primitivni ljudi, ili ljudi koji žive i ponašaju se kao primitivci.

## Vanjske veze
* Leksikografski zavod Miroslav Krleža: Trogloditi
1315.

Godina **1315** (**[[rimski brojevi|MCCCXV]]**) redovna godina koja počinje u srijedu po julijanskom kalendaru.
__NOTOC__
## Događaji
* prva polovina godine - Po završetku gradnje manastira Banjske (?), episkop Danilo odlazi u Hilandar (sledeće godine se vraća u Srbiju).
* 9. 5. - Odo IV postaje burgundski vojvoda (do 1350).
* maj - Ugarski velikaš Matija Čak (Csák Máté) ulazi u sukob sa češkim kraljem Janom Slepim, takođe i sa kraljem Karlom I. koji mu uzima Višegrad.
* proleće - leto - Veoma kišovito i hladno vreme u većem delu Evrope dovodi do nerodne godine i početka Velike gladi (1315-17) - stanje prehrane i zdravlja se vraća u normalu tek 1325.
* lipanj-srpanj - Ban Mladen II. Šubić Bribirski došao pred pobunjeni Trogir, ovi pozivali mletačkog dužda Soranza u pomoć, ali na kraju platili 10.000 libara globe nakon čega ih je Mladen ostavio na miru.

* 24. 8. - Louis X od Francuske krunisan u Reimsu, zajedno sa svojom novom suprugom Klemencijom, kćerkom titularnog ugarskog kralja Karla Martela.
* 29. 8. - Bitka kod Montecatinija: pobeda Republike Pise nad brojnijim snagama Napulja i Firence.
* septembar - Borba ugarskog kralja Karla I. protiv oligarha (1308-22): oduzeo je imanja trojici saveznika Matije Čaka.
* septembar - Bruceov pohod u Irskoj: Bitka kod Moiry Passa je pobjeda Škota Edwarda Brucea u Irskom Feudu pod engleskom normanskom vlašću.
* 15. 11. - Bitka kod Morgartena je odlučujuća švicarska pobjeda nad austrijskim vojvodom Leopoldom I. Habsburgom koja omogućuje rast Stare Konfederacije.
* 3. 12. - Zemljotres pogodio L'Aquilu u Napuljskom Kraljevstvu.
* 9. 12. - Brunnenski dogovor: švicarski kantoni Uri, Schwyz i Unterwalden obnovili vojni pakt.

### Kroz godinu

* Juraj II. Šubić Bribirski dao poslastice Omišu, kojim je regulirao njihovo gusarenje.
* Hugo II Devinski dao osnovati augustinski samostan u Rijeci.
* Podignuta Crkva Bogorodice Odigitrije u Mušutištu (ktitor veliki kaznac Jovan Dragoslav).
* Milutinove zadužbine: počinje gradnja manastira Gračanice (do 1321), podignuta bolnica u srpskom manastiru Svetih arhangela u Jerusalimu.
* "Velikaš Andrija, sin Gregorijev" digao pobunu u zapadnoj Ugarskoj, pomažu mu i Austrijanci.
* 1315-16 - Jovan XIII Glikis postaje vaseljenski patrijarh Carigrada.
* Emir Granade Ismail I naredio jevrejima da nose žutu oznaku.
* Vitezovi Hospitaleri podigli tvrđavu na ostrvu Kos.

## Rođenja

* 5. 4. - Haime III Nesrećni, poslednji kralj Majorke († 1349)
*  - Mladen III. Šubić Bribirski, hrvatski velikaš († 1348)

## Smrti

* 1314/15 - Ladislav III Kán (Kán László), faktički vladar Erdelja
* 9. 5. - Hugues V de Bourgogne, vojvoda Burgundije
* 14. 8. - Marguerite de Bourgogne, prva supruga Louisa X (* 1290)
* 1315-16 - Ramon Llull, katalonski filozof
* posle 1315 - Dalimil, češki hroničar

## Reference

;Literatura
* Svezak drugi: dio prvi. Treće doba: Vladanje kraljeva iz raznih porodica (1301-1526). Prva knjiga: Anžuvinci i Sigismund do gubitka Dalmacije (1301-1409), Vjekoslav Klaić (archive.org)
Trento

**Trento** (latinski: *Tridentum*, njemački: *Trient*) je grad na sjeveroistoku Italije, glavni grad regije Trentina i Južnog Tirola odnosno Trentske provincije. Grad je 2011. imao 114.198 stanovnika.

## Geografija
Trento leži u Sjevernoj Italiji u kotlini rijeke Adigea, blizu njena ušća u rijeku Brentu. Udaljen je 50 km južno od Bolzana.

## Historija
Po rimskom historičaru Pliniju Starijem i geografu Strabonu iz Amaseje, Trento su osnovali antički Reti. Kasnije je postao rimska kolonija i vojni kastrum na cesti prema prijevoju Brenneru, poznat kao *Tridentum*. Njegov prvi biskup sv. Vigilije pokrstio je sav Trentino i Južni Tirol krajem 4. i početkom 5. vijeka. Za ranog srednjeg vijeka postao je langobardska kneževina, a kasnije franačka marka (granična oblast). Od 1027. Trento je feud lokalnog princa-biskupa pod patronatom Svetog Rimskog Carstva. Grad je postao slavan kad se u njemu od 1545. do 1563. održao Tridentski koncil.

Za Napoleonskih ratova Trentom su vladali Francuzi, a nakon pada Napoleona pripao je Austrijskom Carstvu. Nakon Ujedinjenja Italije u gradu je narastao iredentistički pokret među većinskim talijanskim stanovništvom, što je izazvalo žestoke reakcije kod austrijskih vlasti. Trento je 1918. postao dio Kraljevine Italije, nakon Prvog svjetskog rata. Grad je teško stradao za velikih poplava 1966. godine.

## Znamenitosti

Trento ima puno rimskih spomenika, teatar i dijelove gradskog bedema. Njegova romaničko-gotička katedrala San Vigilio posvećena je 1145. i izgrađena kao rigorozni objekt, bez puno dekoracija (u njoj je održan Tridentski koncil). Impresivne su i dvije romaničke crkve, San Apollinare i San Lorenzo. Trento ima puno renesansnih građevina, od njih su najvrednije crkva Santa Maria Maggiore iz 1520. i zamak Castello del Buon Consiglio, čija je gradnja započela još u 13. vijeku. Zamak je od 15. vijeka rezidencija princa-biskupa, a između 1528. i 1536. dograđeno mu je veličanstveno renesansno dvorište. Danas se koristi kao nacionalni muzej.

## Privreda
Današnji Trento je pretežno industrijski grad s bogatom poljoprivrednom okolicom, poznatom po proizvodnji povrća i voća. Grad ima nekoliko štamparija i tvornica koje proizvode lake strojeve, tekstil, namještaj i kožne proizvode.

## Zbratimljeni gradovi

## Gradovi prijatelji
*  Prijedor
*  Sławno

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada 
* ''Trento'' na portalu Encyclopædia Britannica
Olbia

**Olbia** (sardinski: *Terranòa*) je talijanski grad u Sassarijskoj provinciji na Sardiniji. Grad je 2011. imao 36.674 stanovnika.

## Geografija
Olbia leži na sjeveroistoku Sardinije, u Olbijskom zaljevu, dijelu Tirenskog mora. Olbia je cestovno udaljena 280 km sjeverno od regionalnog centra Cagliarija.

## Historija

Olbia se kao naselje razvila iz grčke kolonije. Kasnije su njom zavladali Rimljani, pa je postala slavna kad je rimska vojska kod nje 259. pne. za Prvog punskog rata pobijedila vojsku kartaškog generala Hanona. Olbiju su 1198. obnovili i unijeli joj svježu krv kolonisti iz Pise. Oni su je prezvali u *Terranova Pausania*, a to ime joj je ostalo do 1939. godine. Olbia je bila važan centar srednjovjekovnog guidicata Gallure, što je bio način na koji je tad Sardinija administrativno i sudski bila podjeljena (administrativni centar bila je Tempio Pausania u unutrašnjosti). Nakon što je 2016. provincija Olbia-Tempio ukinuta, Olbia je uključena u Sassarijsku provinciju.

## Znamenitosti
Olbia ima arheoloških ostataka feničkih i rimskih grobova. Ipak, najveća znamenitost Olbije je njena pisansko-romanička katedrala San Simplicio, izgrađena od 11. do 12. vijeka.

## Privreda
Olbia je glavna putnička luka Sardinije, preko koje dolazi najveći broj turista na otok iz Civitavecchije. Olbia je trgovačko-administrativni centar, s jakim ribarstvom i proizvodnjom plutača. Pored grada nalazi se poznato ljetovalište Costa Smeralda.

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada 
* ''Olbia'' na portalu Encyclopædia Britannica
Obradivo tlo

**Obradivo tlo** u geografiji znači zemlja koja može služiti za rast poljoprivrednih usjeva. Različito je od kultiviranog zemljišta, te uključuje džungle i nisu korišteni samo za ljudske potrebe. Obradiva tla danas prekrivaju oko 31 milijun kilometara.

Iako je ograničeno zbog mase i topologije, iznos ukupnog obradivog tla, regionalno i globalno, oscilira zbog ljudskih i klimatskih faktora poput navodnjavanja, krčenja šuma, širenja pustinja, deponija, i urbanog širenja. Zato se provode mnoga istraživanja kako ove promjene utječu na proizvodnju hrane.

Najproduktivni dio obradivih tla dolazi od naslaga od rijeka i mora iz geološkog doba. U modernom vremenu, rijeke ne poplavljuju poljoprivredna tla zbog kontrola polplava.

## Neobradiva tla

Zemlje koje nisu prikladne za obrađivanje tla imaju bar jednu od sljedećih nedostataka:
* bez izvora svježe vode
* prevruća klima (pustinje) 
* prehladna klima (Arktik) 
* prestjenovit reljef 
* preslanost
* previše kiša ili snijega
* prezagađenost
* slaba nutritivnost

## Izvori

## Vanjske veze
* Obradivo tlo na Zemlji
Religijska geografija

**Religijska geografija** znanost je o distribuciji religija, objašnjavanju mjesta i načina njihova nastanka, te mnogih drugih geografskih aspekta vezanih uz religiju.

U religijskoj geografiji postoje dvije vrste religija: *[[univerzalna religija]]* i *[[etnička religija]]*. Univerzalna religija tip je religije koji se pokušava obratiti čitavom svijetu, svim vrstama ljudi. Tri glavne univerzalne religije jesu kršćanstvo, islam i budizam. Etnička religija tip je religije koji se obraća jednoj grupi ljudi, jednoj državi, jednoj kulturi (npr. judaizam i zoroastrizam).

## Veze
* Religija po državama
* Religijska demografija
National Geographic

**National Geographic** može se odnositi na:
* **[[National Geographic Society]]**, američko nacionalno geografsko društvo
* **[[National Geographic (magazin)]]**, magazin
* **[[National Geographic Channel]]**, TV-kanal
Evropski geografski savez

**Evropski geografski savez** (**EGEA**, engl. *European Geography Association*), evropska je mreža studenata geografije i mladih geografa s ciljem razmjene geografskog znanja. Radi postizanja navedenog, EGEA organizira kongrese, studentske razmjene, sponzorira znanstvene komisije, ugošćuje strane studente i objavljuje informacije u svojim brošurama. Osim toga na web stranicama EGEA-e, na kojima se nalazi velika zajednica online aktivnih suradnika, mogu se pronaći i druge zanimljivosti.

## Organizacija
Godine 1987. studenti sa Univerziteta u Varšavi, Barceloni, Beču i Utrechtu sastali su se i pokrenuli ideju Evropskog geografskog saveza. Od početka djelovanja organizacije održano je 18 godišnjih kongresa u raznim zemljama. EGEA je narasla s početnih četiriju sudionica na trenutno 80-ak entiteta u oko 20 različitih zemalja. Svaki entitet je aktivan na svoj način, pa neki samo primaju informacije koje donosi EGEA dok su drugi čak osnovali vlastite organizacijske strukture koje djeluju kao neovisni savezi.

EGEA je podijeljena u četiri regije: sjevernu i baltičku, istočnu, zapadnu i EuroMed. Svaka regija izabire predstavnika u Izvršni odbor. Ove regije su povezane susretima navedenih izabranih članova odbora koji formuliraju buduće direktive i inicijative.

## Aktivnosti
Svi entiteti se susreću jednom godišnje na kongresu koji se održava u jesen i glavni je događaj na EGEA-inom kalendaru. Tijekom pet dana raspravlja se o različitim temama na radionicama. Domaći organizatori prikazuju svoju zemlju kroz najmanje jedan izlet.

Štoviše, kroz godinu se organizira nekoliko regionalnih kongresa među regijama EGEA-e. Svi se održavaju u proljeće, a fokusiraju se na razne geografske teme.

Drugi način susreta entiteta jesu studentske razmjene u kojima studenti s univerziteta dijele međusobno svoje domove. Razmjene se organiziraju dosta često s idejom posjeta različitih zemalja na isplativ i neturistički način. Dva entiteta organiziraju posjete za pojedince u svojim organizacijama, a svaki od njih ugošćuje i stvara program za grupu posjetitelja. Tijekom tih razmjena, koji obično traju jedan tjedan, posjećuju se fakulteti geografije, organiziraju se geografski izleti, neformalno se upoznaju gradovi i njihove okolice, te se održavaju društvena zbivanja u kojima se sprijateljuju sudionici s ostalim studentima geografije. Troškove putovanja plaćaju posjetitelji, ali za hranu, smještaj i program brine se grupa domaćina.

## Vanjske veze
* Web stranice EGEA-e
Društvo geografkinja

**Društvo geografkinja** osnovano je 1925. godine u vrijeme kada su žene bile isključene iz članstva u većini profesionalnih organizacija kao što je Explorers Club koji nije prihvaćao žene sve do 1981.

Društvo su organizirale četiri prijateljice Gertrude Emerson Sen, Marguerite Harrison, Blair Niles i Gertrude Mathews Shelby kako bi okupile žene zainteresirane za geografiju, istraživanje svijeta, antropologiju i srodna polja. Članstvo je bilo ograničeno na žene koje su "učinile osobito djelo čime su pridonijele svjetskoj riznici znanja o zemljama za koje su se specijalizirale, te publicirale u časopisima ili u knjižnom obliku zapis svoga rada."

Među njegovim osnivačima bila je Harriet Chalmers Adams, prva predsjednica društva od prosinca 1925. koja je na tom položaju ostala sve do 1933. Društvo je 1930. godine dodijelilo svoju prvu medalju Ameliji Earhart. Među istaknutim članicama bile su Eleanor Roosevelt, fotografkinja Margaret Bourke-White, književnica Fannie Hurst, povjesničarka Mary Ritter Beard, alpinistica Annie Peck i antropologinja Margaret Mead kojoj je uručena Zlatna medalja 1942. godine.

Društvo se nalazi u Washingtonu, D.C. te trenutačno broji otprilike 500 članova. Grupe su locirane u New Yorku, Chicagu, Los Angelesu, San Franciscu i Floridi.

## Veze
* Ingeborg de Beausacq
* Ernestine Evans
* Edith Ronne

## Reference
### Napomene

### Bibliografija
* Anema, Durlynn.(2004) *Harriet Chalmers Adams: Adventurer and Explorer*. Aurora, Colorado: National Writers Press, 
* Olds, Elizabeth (1985). *Women of the Four Winds*, Boston:Houghton Mifflin. 
* Ware, Susan. (1988) *Letter to the World: Seven Women who Shaped the American Century*. NY:W.W. Norton. 

## Vanjske veze
* Društvo geografkinja
Savez američkih geografa

**Savez američkih geografa** (**AAG**, engl. *Association of American Geographers*) je edukativno-znanstveno društvo čiji je cilj unaprjeđenje razumijevanja, proučavanja i važnosti geografije i srodnih područja.

## Historija
Organizacija je osnovana 29. 12. 1904. u Philadelphiji, SAD, te je udružena s Američkim društvom profesionalnih geografa (engl. *American Society of Professional Geographers*) 29. 12. 1948. u Madisonu, Wisconsin.

## Članstvo
Trenutno udruženje broji članstvo od preko 9000 geografa. Predstavlja jedno od najvećih geografskih udruženja u Sjevernoj Americi. Organizacija ujedinjuje studente, profesore, istraživače, pravnike i ostale znanstvenike diljem čitavog sjevernoameričkog kontinenta. Sjedište udruženja nalazi se u Washingtonu, DC.

## Publikacije
*[[Annals of the Association of American Geographers]]* i *[[The Professional Geographer]]* su najpoznatiji časopisi u izdanju udruženja.

## Veze
* Američko geografsko društvo
* National Geographic Society‎

## Vanjske veze
* The Association of American Geographers
Američko geografsko društvo

**Američko geografsko društvo** (**AGS**, engl. *American Geographical Society*) je organizacija profesionalnih geografa. Osnovano je 1851. u New York Cityju. Većina članova društva su Amerikanci, ali među njima i značajan broj članova iz čitavog svijeta. Društvo potiče aktivnosti koje proširuju geografsko znanje, te ima dobru reputaciju u njegovu prezentiranju i interpretiranju tako da znanje mogu razumijeti i koristiti ne samo geografi, nego također i drugi, posebice političari. Društvo je najstarija nacionalna geografska organizacija u Sjedinjenim Državama. Njeni prioriteti i programi neprestano su se razvijali tijekom vremena, no društvena tradicija služenja vladi SAD-a, poslovnoj zajednici i naciji u cijelosti ostala je nepromijenjena.

Društvo publicira *[[Geographical Review]]* koji izlazi četiri puta godišnje, a u potpunosti je posvećen geografiji. *Geographical Review* sadrži originalne i mjerodavne članke u svim aspektima geografije. Svako izdanje uključuje preglede novoobjavljenih knjiga, monografija i atlasa iz geografije i srodnih područja.

## Veze
* *[[National Geographic Society]]*
* Savez američkih geografa

## Vanjske veze
* American Geographical Society
* American Geographical Society Library at UW-Miwaukee
Akira (film)

japanski je anime cyberpunk akcijski ZF film iz 1988. kojeg je režirao Katsuhiro Otomo, napisali Otomo i Izo Hashimoto, a glasove posudili Mitsuo Iwata, Nozomu Sasaki, Mami Koyama i Taro Ishida. Scenarij se temelji na mangi koju je napisao sam Otomo, te obuhvaća samo prvu polovicu priče. Film prikazuje distopijsku verziju Tokija 2019. godine, u kojem se odigrava glavna radnja: tinejdžer i vozač motociklista Tetsuo Shima otkriva da ima telekinetičke moći, pa vođa njegove klike, Shotaro Kaneda, pokušava spriječiti Tetsuoa od oslobađanja razornih moći nazvanih Akira.

Iako je većina likova adaptirano iz originalne, epske mange od 2182 stranica, priča je dramatično sažeta i skraćena za film, te je uglavnom izbacila drugi dio stripa. *Akira* je postao kultni film te se smatra prijelomnim ostvarenjem japanske animacije, te se uspio probiti i na međunarodno tržište, zbog čega mu neki pripisuju pokretanje zanimanja za anime na Zapadu. U časopisu *Animage*, *Akira* je 1989. osvojio peto mjesto na listi 20 najboljih animea godine, sa 642 glasa (prvo mjesto je zauzeo *[[Moj susjed Totoro]]*).

## Radnja
1988. godine Tokyo je uništen od eksplozije u 3. svjetskom ratu. 2019. godine Tokyo je obnovljen i nazvan Neo-Tokyo, ali je pun kriminala i uličnih bandi. Tinejdžer Tetsuo jedne noći naleti na jednog čudnog, zelenog dječaka koji posjeduje telekinetičke moći. Ubrzo obojica bivaju oteti od vojske i stavljeni u tajni laboratorij koji istražuje telekinetičke moći. Ubrzo i Tetsuo počinje dobivati te neobične moći te u bijesu uspije pobjeći iz laboratorija te uništavati cijeli grad. Istodobno, tinejdžer Kaneda i djevojka Kei traže svojeg prijatelja Tetsua i nemaju pojma da je ovaj poprimio nadljudske moći...
## Glasovne uloge

## Kritike

## Reference

## Vanjske veze

* 
* 
* BlueBlade Akira  fansite
* Akira 2019 fansite
* ''Akira'' na Anime News Network
Strateška geografija

**Strateška geografija** je zaokupljena kontrolom ili pristupom prostornim područjima koji imaju utjecaj na sigurnost i blagostanje nacija. Ovo područje podskup je antropogeografije, koja je samo podskup općenitije znanosti geografije. Povezana je s geostrategijom.
Vremenska geografija

**Vremenska geografija** ili **vremensko-prostorna geografija** vuče svoje korijene iz rada švedskog geografa Torstena Hägerstranda koji je isticao vremenski faktor u prostornim ljudskim djelatnostima. *Vremensko-prostorni put*, kojeg je osmislio Hägerstrand, pokazuje kretanje pojedinca u prostorno-vremenskoj sredini s ograničenjima koje na pojedinca ostavljaju ta dva faktora. Tri kategorije ograničenja koja je identificirao Hägerstrand jesu:
# **Autoritet** - ograničenje pristupa određenim mjestima ili domenama koje pojedincima postavljaju vlasnici ili vlast.
# **Sposobnost** - ograničenja u kretanju pojedinaca temeljena na njihovoj prirodi. Primjerice, kretanje je ograničeno biološkim faktorima poput nagona za hranom, pićem i spavanjem.
# **Sprega** - ograničenje pojedinca koje ga veže za lokaciju dok se nalazi u interakciji s drugim pojedincima radi ispunjavanja nekog zadatka.

Metode pripisane vremenskoj geografiji našle su se pod kritikom brojnih postmodernističkih i feminističkih geografa.

## Reference
Lingvistička geografija

**Lingvistička geografija** (poznata i kao **dijalekatna geografija**, **geografska lingvistika** ili **geolingvistika**) je lingvistička disciplina odnosno grana dijalektologija koja proučava raširenost jezičnih pojava s aspekta njihove geografske distribucije s ciljem spoznaje njihovih mijena odnosno razvoja. Proučava teritorijalnu rasprostranjenost dijalekata i služi se pretpostavkama i metodama historijske lingvistike. Obrađena građa sa terena prikazuje se na kartama i u jezičnim atlasima. Osnivačem lingvističke geografije smatra se švicarsko-francuski dijalektolog J. Gilliéron koji je između 1897. i 1901. prikupljao građu za jezični atlas Francuske (štampan od 1902.). Na prostorima Hrvatske bitan opus u sferi lingvisitčke geografije ostavio je V. Vinja.

## Izvori
* Opća i nacionalna enciklopedija: ''lingvistička geografija ili dijalekatna geografija''
* Hrvatski jezični portal: ''geografija''
Kvartarna nauka

**Kvartarna znanost** je interdisciplinarna znanost koje se fokusira na razdoblje kvartara koje obuhvaća posljednjih 2,6 milijuna godina. Ova disciplina proučava posljednje ledeno doba i posljednji interstadijal holocen te koristi posredne dokaze u rekonstrukciji prošlih prirodnih sredina tijekom tog perioda kako bi se izveo zaključak o klimatskim i ekološkim promjenama koje su se zbivale.

## Veze
* Međunarodna unija za kvartarna istraživanja
* Palinologija
* 100.000-godišnji problem
* Geokronologija
* *[[Journal of Quaternary Science]]*

## Vanjske veze
* Quaternary Research Association
* International Union for Quaternary Research 
* Irish Quaternary Association
* Cambridge Quaternary formally the Godwin Institute