15. oktobra

Dani - Godine
prethodni dan - sledeći dan

----

**15. oktobra/listopada** (**15. 10.**) je 288. dan godine po gregorijanskom kalendaru (289. u prestupnoj godini).
Do kraja godine ima još 77 dana.

## Događaji
* 533. — rimski vojskovođa Belizar osvaja Kartagu i ukida Vandalsko kraljevstvo.
* 1529. — Završena prva opsada Beča povlačenjem turske vojske sultana Sulejmana Veličanstvenog.
* 1542. — Rođen mogulski car Abu'l-Fath Jalal ud-din Akbar, jedan od najvećih vladara Indije, koji je pokorio pobunjene države Gujarat i Kashmir i osvojio Avganistan. Proveo je značajne reforme, ukinuo ropstvo i pokušao da stvori novu sinkretističku religiju koja bi ujedinila Hinduse i muslimane.
* 1552. — Ivan Grozni anektira Kazanski kanat.
* 1581. — Pod pokroviteljstvom Catherine de' Medici u Parisu izvedena prva cjelovečernja baletska predstava, pa se taj dan uzima kao datum nastanka baleta. 
* 1582. — U Španiji, Portugaliji i papskim državama u Italiji počela primena gregorijanskog kalendara, tako što je eliminisano 10 dana, a 5. oktobar 1582. postao 15. oktobar.
* 1608. — Rođen italijanski fizičar i matematičar Evangelista Torricelli, koji je otkrio princip živinog barometra. Bio je saradnik Galileo Galilei, a posle njegove smrti naslijedio je katedru za matematiku na univerzitetu u Firenzi.
* 1894. — Francuski časnik Alfred Dreyfus uhićen je zbog uhođenja, čime je počela Dreyfusova afera. 
* 1917. — pogubljena je Mata Hari. U šumi Vincennes, nadomak Parisa, strijeljana Mata Hari, najpoznatija žena špijun u Prvom svjetskom ratu. Profesionalna plesačica, specijalizovana  za egzotične plesove iz Indije i sa Jave, koja je važila za najljepšu ženu svog vremena, osuđena je na smrt zbog špijunaže u korist Njemačke.  
* 1928. — Nemački dirižabl „Grof Cepelin“ obavio prvi komercijalan let preko Atlantika.
* 1949. — U Mađarskoj pogubljeni Laslo Rajk, Tibor Sonji i Andraš Salai . Na montiranom sudskom procesu oni su osuđeni na smrt kao „buržoaski revizionisti i titoisti“. Posmrtno rehabilitovani 1956. kao žrtve kulta ličnosti.
* 1951. — Početak emitiranja *[[I Love Lucy]]*, jedne od najpopularnijih TV-serija svih vremena.
* 1964. — Nikita Hruščov smenjen sa mesta prvog sekretara Sovjetske komunističke partije, na njegovo mesto došao Leonid Brežnjev. Novi premijer postao Aleksej Kosigin.
* 1989. — Umro Danilo Kiš, jedan od najvećih pisaca novije jugoslovenske i srpske književnosti. Preveden je na mnoge svjetske jezike i dobitnik je mnogobrojnih priznanja i nagrada ("Mansarda, "Bašta ,pepeo", "Grobnica za Borisa Davidoviča", "Rani jadi", Enciklopedija mrtvih", "Čas anatomije").
* 1993. — Nobelovu nagradu za mir dobili predsednik Južne Afrike Frederik Vilem de Klerk i vođa Afričkog nacionalnog kongresa Nelson Mendela za doprinos okončanju režima aparthejda u Južnoj Africi.
* 1997. — Kongoanski pobunjenici ušli u glavni grad Brazavil i zbacili predsednika Paskala Lisubu. Posle četvoromesečnog građanskog rata, na vlast se vratio bivši predsednik Denis Sasu Ngueso.
* 2000. — Ubedljivom pobedom na parlamentarnim izborima Liberalna demokratija Slovenije Janeza Drnovšeka vratila se na vlast. Time okončana šestomesečna vladavina desnice na čelu sa Andrejem Bajukom.
* 2003. — Kina je u svemir lansirala Shenzhou 5, svoju prvu svemirsku letjelicu s ljudskom posadom, a u njoj se nalazi astronaut Yang Liwei.
* 2006. — Turski pisac, romansijer Orhan Pamuk dobio Nobelovu nagradu za književnost.

## Rođenja
* 70. pne. - Vergilije, rimski pjesnik.
* 1542. — Akbar Veliki, mongulski vladar.
* 1608. — Evangelista Torricelli, talijanski fizičar i matematičar.
* 1791. — Sima Milutinović Sarajlija, srpski pesnik.
* 1814. — Mihail Jurjevič Ljermontov, ruski književnik.
* 1844. — Friedrich Nietzsche, njemački filozof, filolog i psiholog († 1900.).
* 1885. — Jóhannes Sveinsson Kjarval, islandski slikar.
* 1893. — Carol II, rumunjski kralj.
* 1914. — Mohammed Sahir, afganistanski šah 1933-1973.
* 1915. — Jitzhak Shamir, izraelski političar i državnik.
* 1920. — Henri Verneuil, francuski režiser. 
* 1920. — Mario Puzo, američki pisac poznat po svojim knjigama o Mafiji, naročito knjizi Kum († 1999.). 

* 1923. — Italo Calvino, talijanski književnik.
* 1926. — Michel Foucault, francuski filozof († 1984.).
* 1929. — Milorad Pavić, srpski pisac. 
* 1934. — Slobodan Aligrudić, srpski glumac († 1985.).
 
* 1944. — Sali Berisha, albanski političar i državnik.
* 1948. — Chris de Burgh, irski pop-pjevač(*Lady In Red*).
* 1952. — Vahid Halilhodžić, bosanskohercegovački nogometni trener.
* 1954. — Tanja Roberts, američka filmska glumica.
* 1959. — Sarah Ferguson, bivša supruga britanskog princa Andrewa, vojvode od Yorka.
* 1960. — Slavko Štimac, srpski glumac. 
* 1961. — Mikael Appelgren, švedski stolnotenisač. 

* 1968. — Didier Deschamps, bivši francuski nogometaš i aktualni izbornik francuske reprezentacije.
* 1968. — Vanesa Marsil, američka glumica.
* 1969. — Vítor Baía, umirovljeni portugalski nogometaš.

* 1970. — Pernilla Wiberg, švedska alpska skijašica.
* 1971. — Niko Kovač, bosansko-hrvatski nogometaš.
* 1971. — Andy Cole, engleski nogometaš.
* 1971. — Sandra Kim, belgijska pjevačica.
* 1972. — Damir Milinović, hrvatski nogometni trener i bivši nogometaš.
* 1973. — Aleksandar Filimonov, ruski nogometaš. 
* 1975. — Sérgio Santos (Serginho), brazilski odbojkaš. 

* 1977. — David Trézéguet, francuski nogometaš.
* 1978. — Boško Balaban, hrvatski nogometaš i reprezentativac.
* 1979. — Paul Robinson, engleski nogometaš. 
* 1981. — Elena Dementieva, bivša ruska teniserka. 
 
* 1986. — Nolito, španjolski nogometaš.
 
* 1987. — Jesse Levine, američko-kanadski teniser.

* 1988. — Mesut Özil, njemački nogometni reprezentativac.
.

## Smrti
* 1605. — Akbar Veliki, mogulski vladar.
* 1817. — Tadeuš Košćuško, poljski nacionalni junak i ađutant George Washington-a .
* 1917. — Mata Hari, najpoznatija žena-špijun.
* 1945. — Pjer Laval, premijer „Višijevske Francuske“.
* 1946. — Herman Gering, nacistički lider.
* 1960. — Felice Bauer, zaručnica češkog pisca Franz Kafka (* 1887.). 

* 1964. — Cole Porter, američki kompozitor (* 1891.).
* 1989. — Danilo Kiš, ex-jugoslavenski pisac, prevodilac i lektor.
* 2001. — Dario Džamonja, bosanskohercegovački novinar i pisac kratke priče.
.

## Praznici
*
.
----
*Vidi takođe*: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar