N'Djamena

**N'Djamena** (fonetski: **Ndžamena**, arapski: *نجامينا*, nekad zvana po svom francuskomi imenu **Fort-Lamy**) je glavni i najveći grad afričke države Čad, od 818.600 stanovnika.

## Geografija

Ndžamena se prostire na desnoj obali rijeke Chari, odmah kod ušća rijeke Logone u nju, ali je odmaknuta od njenih obala jer često plavi za sezone kiša od juna do septembra. Preko puta rijeke Logone (koja je tu granica s Kamerunom) nalazi se grad Kousséri, do kojeg vodi most udaljen 16&nbsp;km od centra grada. Jezero Čad udaljeno je 100&nbsp;km od centra grad prema sjeveru, do Nijameja u Nigeru ima 1955&nbsp;km, do Yaounde u Kamerunu ima 1538&nbsp;km, a do Banguia u Centralnoafričkoj Republici ima 1204&nbsp;km. U prošlosti je jedina veza sa svijetom bila rijeka Chari, u to vrijeme Ndžamena je bila velika luka, ali danas se većina transporta obavlja cestama.

## Klima
Ndžamena ima vruću polupustinjsku klimu po Köppenovoj klasifikaciji klime, s kratkom kišnom sezonom i dugotrajnim sušnim periodom. Iako na grad padne oko 750&nbsp;mm kiše tokom cijele godine, zbog visoke evaporacije Ndžamena ima polupustinjski karakter. Period kiša traje od juna do septembra. Najviše kiše padne u augustu, nakon toga ostalih osam mjeseci više nema oborina. U Ndžameni je izuzetno vruće tokom cijele godine, jedino u augustu prosječna temperatura ne prelazi 32 °C. Najviše temperature su između marta i juna, neposredno prije sezone kiša.

## Historija
Ndžamena je osnovana u maju 1900. kao francuska utvrda preko rijeke Chari, nakon što su francuske trupe 22. aprila 1900. porazile i ubile kod tadašnje utvrde Fort-Fureau (Kousseri), sudanskog buntovnika i trgovca robljem Rabih az-Zubayra, koji je vladao tim krajem. Utvrda je nazvana **Fort-Lamy** u počast majoru Amédée-François Lamyju koji je također poginuo u bitci. Fort-Lamy ostao je malo mjesto se do 1960. kad je Čad postao nezavisan, a Fort-Lamy postao njegov glavni grad. Grad je promjenio ime 1973. u današnje Ndžamena po imenu obližnjeg sela, u sklopu tadašnje afrikanizacije svih kolonijalnih naziva. Libijske snage okupirale su Ndžamenu od 1980. do 1981. godine, za vrijeme građanskog rata u Čadu koji je buknuo sredinom 1960-ih.

Ndžamena je i važni obrazovni i financijski centar, grad od 1971. ima univerzitet, iznikao iz Nacionalne škole za upravu utemeljene 1963. godine. U Ndžameni je sjedište Regionalne komisije za očuvanje jezera Čad.

## Znamenitosti
Jedna od većih atrakcija grada je Nacionalni muzej, osnovan 1963. sa specijaliziranim zbirkama za paleontologiju, prahistoriju i etnografiju, koji usko surađuje s Nacionalnom institutom za humanističke nauke iz 1961. godine. Uz muzej atrakcije su katedrala i nekoliko džamija te brojne tržnice na otvorenom.

## Privreda i transport
Ndžamena je središte poljoprivrednog kraja u kom se uzgaja puno pamuka i dosta stoke, uz razvijeno ribarstvo po rijekama i jezerima. Stoga je prvenstveno veliki centar trgovine tim proizvodima, ali i žitom, datulama i solju. U gradu i okolici ima dosta pogona mesne industrije (klaonice, hladnjače, konzerve), predionica pamuka i tekstilnih tvornica. Ndžamena je danas povezana cestama sa susjednim državama Nigerom, Kamerunom, Centralnoafričkom Republikom i Sudanom, kao i sa svim većim gradovima u zemlji (Abéché i Sarh). Ndžamena ima međunarodni aerodrom koji se nalazi zapadno od centra grada.

## Stanovništvo

## Gradovi prijatelji
*  Toulouse
*  Stupino

## Reference

## Vanjske veze

* ''N'Djamena'' na portalu Encyclopædia Britannica