Van (jezero)

**Jezero Van** (turski: *Van Gölü*, armenski: *Վանա լիճ*, kurdski: *Behra Wanê*) je najveće jezero u Turskoj i drugo po veličini jezero na Bliskom istoku. Ono jedno od najvećih jezera na svijetu bez odljeva, tako da se ono i za najoštrijih zima ne smrzava, zbog visokog saliniteta, osim plićeg sjevernog dijela koji se ponekad zaledi.

Jezero je bilo poznato i drevnim grčkim geografima kao *Thospitis Lacus* ili *Arsissa Lacus*, njegovo današnje tursko ime - Van Gölü, dolazi od imana prijestolnice kraljevstva Urartu - Van, ili Chauon, koje je izraslo na istočnoj obali jezera između 10. i 8. vijeka pne.

## Hidrografija

Jezero Van leži u planinskom dijelu Istočne Anadolije na nadmorskoj visini od 1640 m na granici sa Iranom. Ono je najniži dio ogromnog bazena omeđenog visokim planinama sa juga i istoka i kompleksom vulkanskih planina na zapadu. U nekom trenutku tokom pleistocena (tj. prije 2 600 000 do 11 700 godina), lava iz vulkana Nemrut izlila se 60&nbsp;km u smjeru jugozapada i blokirala izljev jezerskih voda u rijeku Murat i tako pretvorila bazen jezera u depresiju bez izljeva.

Jezero ima površinu od 3713 km² i ima 119&nbsp;km na svom najdužem dijelu. Prosječna dubina jezera je 171 m, a maksimalna zabilježena dubina je 451 metara. Ukupna dužina obale je 430&nbsp;km, a volumen 607&nbsp;km3.

Jezero Van fizički je podijeljeno na dva dijela, veći - glavni dio na jugu - spojen je sa mnogo plićim i manjim sjevernim dijelom uskim prolazom. Obale jezera su uglavnom strme i stijenovite, južna obala je vrlo krivudava i erodirana. Glavni dio jezera je znatno dublji nego sjeverni dio, s prosječnim dubinama iznad 100 m.

Slivno područje jezera Van ima 15 000 km², a to je gotovo najveći unutarnji bazen u Turskoj, osim onog u centralnoj Anadoliji. Jezero se napaja oborinskim vodama i kišnicom uz nekoliko pritoka, od kojih su najveće rijeke Bendimahi i Zilan, koje teku sa sjevera, i Karasu i Micinger, koje uviru u jezero s istočne strane.

Jezero Van ima sezonske varijacije razine vode od oko 50&nbsp;cm godišnje. Najniža razina je tokom zimskih mjeseci, a počinje rasti nakon što se u proljeće počnu kopniti snijegovi po okolnim planinama, tako da jezero ima najvišu razinu voda u julu.

## Jezerski otoci
Jezero ima brojne otoke, od kojih je najveći Adir na sjeveru na kom se nalazi armenski manastir, manji su Çarpanak na istoku i Akdamar i Kuş na jugu.

## Fauna
Boćate vode jezera nisu pogodne za piće a ni za navodnjavanje, najzastupljenije soli u jezeru su natrijev karbonat i natrijev sulfat. Jedina vrsta ribe koja živi u toj alkalnoj vodi je **Chalcalburnus tarichi**, zrakoperka iz reda šarenki (Cypriniformes), slatkovodna riba koja se privikla na slanu vodu.

## Klima
Jezero Van se nalazi u planinskom kraju, koji ima oštru kontinentalnu klimu. Prosječne temperature u julu su između 22 i 25&nbsp;°C, a u januaru između -3&nbsp;°C do -12&nbsp;°C. Za osobito hladnih zimskih noći temperatura dosegne -30&nbsp;°C. Jezerske vode ipak ponešto ublažavaju klimu, pa je u provincijskom centru Van, na istočnoj obali jezera, prosječna temperatura u julu 22,5&nbsp;°C, a u januaru -3.5&nbsp;°C. Prosječna godišnja količina oborina u slivu jezera Van, varira od 400 do 700&nbsp;mm.

Po jezeru se odvija redovni promet putničkih brodova između obalnih gradova Van (istok) - Tatvan (zapad) - Erciş (sjever) a u gradiću Tuğ na jugozapadnoj obali nalazi se i malo brodogradilište.

## Reference

## Vanjske veze
* Lake Van na portalu Encyclopædia Britannica Online