open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Prodajni centar

**Prodajni centar** ili (ponekad engleska posuđenica **shopping centar**) je izraz za oblik jedne kao jedince planiranom izgradeneom i pod jedinstvenom upravom nalazečom koncentracijom maloprodajnih mjesta (trgovina) i usluga različith branši. Ponekad se u prodajnim centrima nalaze i druge usluge kao što su primjerice fitness centri, frizeri, zalogajnice i kina.

Vlasnici trgovina su uglavno iznajmljivači prostora.

## Povezano
* Robna kuća

## Vanjske veze

* Academic Shopping mall studies  site
* History of the shopping mall 
* International Council of Shopping Centers (ICSC)
* Photography project on the largest American shopping malls
* American Institute of Architects Retail and Entertainment Committee Knowledge Community
Orden Miloša Velikog

**Orden Miloša Velikog** je orden koji je dodeljivala Kraljevina Srbija.

## Historija
Orden je 11. decembra 1898. godine ustanovio kralj Aleksandar I Obrenović na spomen 40 godina od Svetoandrejske skupštine, a u čast kneza Miloša Obrenovića, vođe Drugog srpskog ustanka. Njim su nagrađivana lica sa naročitim zaslugama za dinastiju Obrenović. Orden je ukinuo kralj Petar I Karađorđević 1903. godine.

Danas je ovaj orden veoma redak i predstavlja jedno od istorijski najvrednijih srpskih odlikovanja.
Svetoandrejska skupština

**Svetoandrejska skupština** je bilo zasedanje skupštine u periodu od 1858. do 1859. godine. Knez Aleksandar Karađorđević je sazvao skupštinu pod pritiskom opozicije. Na skupštini su ustavobranitelji i grupa liberala, podržala dinastiju Obrenović i Miloša Obrenovića, i knezu Aleksandru Karađorđeviću oduzela mandat kneza, i predala ga knezu Milošu Obrenoviću.

Od tada je počela druga vladavina kneza Miloša Obrenovića, koja je trajala do 1860. i završila se njegovom smrću. Njega je nasledio njegov sin Mihailo Obrenović, koji je nasledio kneževsku titulu.

## Vanjske veze
* Čedomir Antić: Britanske vesti o Svetoandrejskoj skupštini, Zbornik Matice srpske za istoriju, broj 63-64, 2001. godine
Orden Svetog kneza Lazara

**Orden Svetog kneza Lazara** osnovan je 1889. godine odlukom Narodne skupštine potpisanom od strane kralja Aleksandra I, u spomen na petstotu godišnjicu bitke na Kosovu (Vidovdan 28. juna 1389) koja se završila kolapsom srednjovekovne srpske države.

## Historija

Sveti knez Lazar, iz porodice Hrebeljanovića, predvodio je srpsku vojsku koja je bila poražena od snaga turskog sultana Murata I. Sultana je ubio srpski vitez Miloš Obilić, a uhvaćenom srpskom knezu Turci su odrubili glavu. Kult svetog Kneza Lazara je bio veoma jak među Srbima, a sam događaj se smatra najznačajnijim u celokupnoj srpskoj istoriji.

Komemoracija petstote godišnjice je proslavljena i miropomazanjem Kralja, a lanac je naručen kod Nikolausa i Dunkera u Hanau (Nemačka). Orden su nosili jedino Kralj Srbije i njegov punoletni naslednik. Od nastanka orden su nosili: 
* Kralj Aleksandar I (Obrenović) 
* Kralj Petar I 
* Princ Đorđe (kao prestolonaslednik 1903-1908) 
* Princ, kasnije Kralj Aleksandar I 
* Kralj Petar II 
* Princ prestolonaslednik Aleksandar II Karađorđević 
* Princ Petar Karađorđević (od 5. februara 1998)

## Nosioci

File:AleksandarObrenović.jpg|Kralj Aleksandar Obrenović
File:Peter I Karageorgevich.jpg|Kralj Petar I Karađorđević
File:Prince George of Serbia.jpg|Princ Đorđe Karađorđević
File:Kralj aleksandar1.jpg|Kralj Aleksandar I Karađorđević
File:HRH The Crown Prince of Serbia.jpg|Princ prestolonaslednik Aleksandar II Karađorđević


## Opis
Insignije su voema bogate, izrađene od zlata, emajla, ukrašene rubinima, safirima, smaragdima, brilijantima i biserima. Rešenje je uradio Mihailo Valtrović.


File:OKL-approved obverse.jpg|Znak ordena
File:OKL-approved reverse.jpg|Revers ordena



## Povezano

## Izvori
* http://www.royalfamily.org/history/orders5_cir.htm
Orden Takovskog krsta

**Orden Takovskog krsta** je odlikovanje koje je dodeljivala Kneževina, a kasnije i Kraljevina Srbija.

## Historija
Povodom proslave 50 godina od oslobođenja Srbije od Turaka, knez Mihailo Obrenović je 1865. godine živim učesnicima borbe za oslobođenje dodelio zlatni spomen-krst. Dati spomen-krst je imao izgled današnjeg Ordena Takovskog krsta, iako tada nije nosio današnje ime.

Knez Milan Obrenović je pri izbijanju Srpsko-turskog rata 1876. ustanovio odlikovanje za „*zasluge protiv neprijatelja*“, koje je imalo izgled pomenutog spomen-krsta iz 1865. Prilikom konačnog uspostavljanja odlikovanja 12. jula 1878. imenovano u **Orden Takovskog krsta** u dva stepena. Stepeni ordena su se sastojali od zlatnog i srebrnog krsta. Dana 15. februara 1878. izvršena je reorganizacija ordena po stepenu.

Orden je dobio ime po Takovu, mestu gde je počeo Drugi srpski ustanak.

## Stepeni
Orden Takovskog krsta je bio organizovan u pet stepena i dve kategorije- vojni i civilni.

* I stepen – Veliki krst
* II stepen – Veliki oficir
* III stepen – Komandant 
* IV stepen – Oficir 
* V stepen – Vitez

Kralj je bio Veliki majstor ordena, dok su kraljica kao i prestolonaslednik nosili Veliki krst.

Nakon zakona o ordenju iz 1883. Orden Takovskog krsta je samo dodeljivan za vojne zasluge.

Kada je došlo do smene dinastije Obrenovića od strane Karađorđevića 1903. godine, kralj Petar I Karađorđević je ugasio ovaj orden.

## Opis
Znak ordena je osmokraki, belo emajlirani i zlatom uokviren malteški krst, na čijih se osam špiceva nalaze zlatne kugle. Između četiri kraka Malteškog krsta se vide zlatni kraci Andrejinog krsta.
 
Iznad dekoracije je zlatna kruna na kojoj je pričvršćen prsten za traku. Na okruglom srednjem štitu, okruženom lovorovim vencima, na crveno emajliranoj podlozi je zlatan isprepletani monogram kralja- M. O.( Milan Obrenović). Iznad monograma je kruna, iznad koje je plavo emajlirani rajf u obliku trake, na kojem je na srpskom jeziku ispisan moto ordena- *Za veru, knjaza i otečestvo*.

Poleđina ordena je upotpunosti ravna i zlatna. Na srednjem štitu je zlatan srpski grb.

## Opis trake
Traka je crvena sa belom i plavom štraftom sa obe strane trake.

Veliki krstovi su nosili orden na lenti preko ramena, veliki oficiri i komandanti oko vrata dok su vitzovi orden nosili na prsima. Dva najviša stepena ordena su pored orden- krsta nosili i orden- zvezdu na prsima.

## Elementi ordena

Datoteka:COA of Principality of Serbia.svg|Grb Kneževine Srbije
Datoteka:Maltese cross.svg|Malteški krst
Datoteka:Saint Andrew's cross black.svg|Andrejin krst


## Izvori
* Maximilian Gritzner: Handbuch der Ritter- und Verdienstorden aller Kulturstaaten der Welt, Leipzig 1893, 

## Povezano
Karađorđeva zvezda (razvrstavanje)

**Karađorđeva zvezda** se može odnositi na:

* Karađorđeva zvezda, odlikovanje Kraljevine Srbije, Kraljevine Jugoslavije i Republike Srbije. 
* Karađorđeva zvijezda, odlikovanje Republike Srpske.
Karađorđeva zvijezda

**Karađorđeva zvijezda** je orden ustanovljen 1993. godine sistemom odlikovanja Republike Srpske definisanim Ustavom Republike Srpske u kome se kaže: "*ordeni su javno državno priznanje Republike Srpske koje se dodjeljuje licima ili instituciji za izuzetne zasluge prema državi*."

**Orden Karađorđeve zvijezde** Republike Srpske je vojno odlikovanje. Ovaj orden ima tri reda. Orden Karađorđeve zvijezde se dodjeljuje za izvanredne uspjehe u komandovanju i rukovođenju jedinicama oružanih snaga Republike Srpske u oružanoj borbi. Može se izuzetno dodijeliti u miru samo za izvanredne zasluge u rukovođenju i organizovanju oružanih snaga.

## Ovaj orden je dodijeljen (posljednjih godina)
* Bivši načelnik Generalštaba Vojske Republike Srpske, general-pukovnik Momir Talić je odlikovan Ordenom Nemanjića i Ordenom Karađorđeve zvijezde prvog reda zbog zasluga u otadžbinskom ratu, u kojem su, zahvaljujući njemu, u sudbonosnim trenucima dobijene mnoge presudne bitke koje su očuvale Republiku Srpsku, posebno ističući operaciju probijanja Koridora.

## Povezano
* Odlikovanja Republike Srpske
* Karađorđe

## Reference

## Izvori
* Glas Srpske: Orden vrijedi onoliko koliko vrijedi djelo, 28.11.2009.
Orden kraljice Natalije

**Orden kraljice Natalije** uspostavljen je 22. februara 1886. godine u čast kraljice Natalije Obrenović kao ženski orden. Osnivač ordena bio je kralj Milan Obrenović. Dodeljivan je ženama za dobrovoljno ukazanu negu i pomoć žrtvama rata. Orden je bio naslednik Ordena kneginje Natalije uspostavljenog još 1878. godine.

Postoje dve verzije ordena- sa ćiriličnim slovom „N“, i sa latiničnim slovom „N“. Verzija sa latiničnim slovom je bila namenjena ženama iz zapadne Evrope.

Nakon smene Obrenovića na prestolu 1903. godine, kralj Petar I Karađorđević nije obnovio ovaj orden.

## Stepeni ordena
Orden kraljice Natalije je bio organizovan u dva stepena
* I stepen u zlatu
* II stepen u srebru

## Opis ordena

Orden ima oblik broša za oba stepena ordena. Na sredini elipse, u crvenom emajlu je postavljen monogram kraljice- N ( Natalija). Plavo emajlirana traka okružuje elipsu, čiji se krajevi završavaju u mašni. Na toj traci je na srpskom jeziku ispisan natpis- *Za pomaganje ranjenih i bolnih vojnika u ratu 1876-77-78.g* Na mašni je prikazan srpski grb, dok se na spoljašnjim krajevima trake se nalaze ukrštene lovorove grančice koje obavijaju orden. Iznad trake se nalazi kruna ( kruna kneževine do 1886).

## Opis trake i način nošenja
U zavisnosti od stepena, orden se nosio o zlatnoj ili srebrnoj traci sa resama. Nosio se uvek na levoj strani.

## Izvori
* L. J. Trost: Die Ritter- und Verdienstorden, Ehrenzeichen und Medaillen aller Souveräne und Staaten seit Beginn des XIX. Jahrhunderts. Braumüller, Wien u. a. 1910 (Nachdruck: PHV – Phaleristischer Verlag Autengruber, Offenbach am Main 1998,  (Klassiker der Phaleristik 9)).

## Povezano
Orden kneginje Natalije

**Orden kneginje Natalije** ustanovljen je 27. maja ( 11. juna po starom) 1878. godiine u čast kneginje Natalije. Orden je ustanovio knez Milan Obrenović. Dodeljivan je ženama za dobrovoljno ukazanu negu i pomoć žrtvama srpsko-turskog rata. Orden kneginje Natalije je nasledio Orden kraljice Natalije uspostavljen za vreme Kraljevine Srbije 1886. godine.

Postoje dve verzije ordena- sa ćiriličnim slovom „N“, i sa latiničnim slovom „N“. Verzija sa latiničnim slovom bila je namenjena ženama iz zapadne Evrope.

## Stepeni ordena
Orden kneginje Natalije bio je organizovan u dva stepena: u zlatnom i srebrnom.

## Opis ordena
Orden ima oblik broša za oba stepena ordena.Na sredini ordena, je postavljen monogram kraljice- N( Natalija). Traka okružuje monogram, čiji se krajevi ( od trake) završavaju u mašni. Na toj traci je na srpskom jeziku ispisan natpis- *Za pomaganje ranjenih i bolnih vojnika u ratu 1876-77-78.g*. Na mašni je prikazan srpski grb i dvoglavi beli orao, dok se na spoljašnjim krajevima trake se nalaze ukrštene lovorove grančice koje obavijaju orden. Iznad trake se nalazi kruna kneževine.

## Opis trake i način nošenja

Traka je plavo- belo- crvene sa malim vencem od listova, što simbolizuje zastavu Kneževine Srbije. Orden se uvek nosio na levoj strani.

## Povezano
* Orden kraljice Natalije
Orden Crvenog krsta (Srbija)

Srpsko Društvo Crvenog krsta osnovano je 1876. godine.

Godine 1877. **Društveni Krst**, poznatiji kao **Orden Crvenog krsta** osnovan je kao jednostepeno odlikovanje. Po proglasu Kraljevstva, spoljni izgled krsta je izmenjen, i tako izmenjen više se nije menjao.

Krst je dodeljivao Odbor Društva Crvenog krsta, uz saglasnost Kancelara kraljevskih ordena, za izuzetne zasluge i usluge za društvo u vreme ratno i mirnodopsko, za negu i staranje o bolesnim i ranjenim, za dobrotvorstvo i lične zasluge.

Nosio se o beloj traci. Godine 1912. uvedena je ratna traka, koja je bila bela sa crvenim prugama pored ivica.

## Povezano

## Izvori
* http://www.royalfamily.org/history/medals17_cir.htm
Orden Crvenog krsta

**Orden Crvenog krsta** može označavati:

* Orden Crvenog krsta (Srbija)
* Orden Estonskog Crvenog krsta
Medalja za zasluge Crvenog krsta

**Medalja za zasluge Crvenog krsta** uvedena je 17. septembra 1912, u dva stepena (srebrna i bronzana medalja). 
## Historija
Mogli su je dobiti muškarci i žene, srpski i strani državljani, za aktivno učestvovanje u negovanju i staranju oko bolesnih i ranjenih u ratno vreme. Kasnije se spektar kvalifikacija proširio pa se medalja mogla dobiti i za mirnodopske zasluge. Godine 1933. prestalo je dodeljivanje bronzane medalje, ali je uveden viši stepen zlatne medalje.

Traka je bila istovetna onoj za Orden Crvenog krsta. Revers Medalje je prikazivao motiv "Kosovke devojke" koja poji vodom ranjenog Pavla Orlovića.

## Povezano

## Izvori
* http://www.royalfamily.org/history/medals17_cir.htm
Medalja za vojničke vrline (Kraljevina Srbija)

**Medalja za vojničke vrline** je osnovana Ukazom od 21. decembra 1883. godine, a bila je namenjena vojnicima stalnog kadra ili rezerve za "osvedočene usluge Kralju i otadžbini", odnosno za "vanredno odličnu i revnosnu službu u vreme mirno, vanredno ili ratno uopšte".

## Opis
Medalja se dodeljivala u jednom stepenu, a nosila na traci sa plavim i belim prugama.

## Izvori

## Povezano
Medalja za vojničke vrline

**Medalja za vojničke vrline** se može odnositi na:

* Medalja za vojničke vrline – odlikovanje Kraljevine Srbije i Kraljevine Jugoslavije. 
* Medalja za vojničke vrline – odlikovanje SFR Jugoslavije. 
* Medalja za vojničke vrline – odlikovanje Republike Srpske.
Medalja za vojničke vrline (Republika Srpska)

**Medalja za vojničke vrline** je ustanovljena 1993. godine sistemom odlikovanja Republike Srpske definisanim Ustavom Republike Srpske u kome se kaže: "*medalje su javno državno priznanje Republike Srpske koje se dodjeljuju licima ili kolektivima za jednokratne izuzetne zasluge i djela, koja su po svojoj prirodi neponovljiva i jedinstvena, odnosno za dobro obavljenu dužnost ili službu ili za učestvovanje u određenom događaju*."

**Medalja za vojničke vrline** ima jednu klasu i dodjeljuje se pripadnicima oružanih snaga Republike Srpske za primjerno vladanje i za naročito isticanje u poznavanju i obavljanju vojnih dužnosti.

Natpis na medalji glasi: *"(Prikaz srpskog vojnika) Za vojničke vrline, Republika Srpska"*.

## Ova medalja je dodijeljena (posljednjih godina)

## Povezano
* Odlikovanja Republike Srpske

## Reference

## Vanjske veze
* Glas Srpske: Orden vrijedi onoliko koliko vrijedi djelo, 28.11.2009.  
* Boračka organizacija Republike Srpske: Ordeni Republike Srpske prema važnosti  
* Boračka organizacija Republike Srpske: Zakon o pravima boraca, vojnih invalida i porodica poginulih vojnika odbrambeno-otadžbinskog rata Republike Srpske  đ
Medalja za uspomenu na izbor Petra I za kralja Srbije i povratak dinastije Karađorđevića

Medalju je osnovao srpski Kralj Petar I 
8. avgusta 1903. To je bilo prvo odlikovanje koje je uveo srpski kraljevski dom Karađorđevića.

## Historija
Knez Petar Karađorđević, koji je živeo u izgnanstvu u Švajcarskoj, pozvan je u Otadžbinu, gde je Narodna skupština 15. juna 1903. proglasila njegovo stupanje na Presto.
Spomenica je dodeljivana članovima Vlade, poslanicima Narodne skupštine, kao i oficirima koji su u vreme proglasa bili u aktivnoj službi. Kasnije je pravo na Spomenicu priznato i svim rezervnim oficirima.
Autor medalje bio je Đorđe Jovanović. Medalja se nosila na beloj traci oivičenoj plavo i crveno.

## Izvori
* http://www.royalfamily.org/history/medals2_cir.htm 

## Povezano
Medalja za građanske zasluge

**Medalju za građanske zasluge** osnovao je 7. aprila 1902. godine kralj Aleksandar I Obrenović, ali je njeno dodeljivanje nastavljeno bez ikakvog prekida i tokom potonjih vladavina Petra I, Aleksandra I i Petra II.

## Opis
Medalja je imala dva stepena (Zlatna i Srebrna medalja), i nosila se u 1. stepenu o crvenoj traci širokih svetlo plavih pruga uz ivice, a u 2. stepenu o crvenoj traci plavobelih ivica. Ipak, zna se da je posle 1903. godine 2. stepen nošen o istoj traci kao 1. stepen, iako se zakonska stipulacija nije izmenila.

Medalja se dodeljivala za zasluge za Kralja, Dinastiju i Državu, za dugu i zaslužnu javnu službu i opšte zasluge za narod.

## Izvori
* http://www.royalfamily.org/history/medals3_cir.htm 

## Povezano
Medalja za hrabrost (1912)

**Medalja za hrabrost** osnovana 14. novembra 1912. godine, a dodeljivana za istaknutu ličnu hrabrost pokazanu na bojištu u vreme Prvog balkanskog rata protiv Osmanskog carstva.

## Opis
Medalja je imala dva stepena (zlatna i srebrna medalja, koja se po izgledu razlikovala od zlatne) i dodeljivala se vrlo kratko, jer je zamenjena drugim modelom. Razlog za zamenu je bio avers medalje u kome je Srbiju predstavljao alegorični ženski lik, što su srpski vojnici smatrali nepriličnim motivom na medalji za hrabrost. Zlatna medalja je nošena o crvenoj traci, a srebrna o trobojnoj traci (crveno-plavo-belo).

## Izvori
* http://www.royalfamily.org/history/medals4_cir.htm 

## Povezano
Medalja za revnosnu službu (1913)

**Medalja za revnosnu službu** osnovana je 19. aprila 1913. godine.

Dodeljivala se u dva stepena (zlatna i srebrna medalja) oficirima, podoficirima, vojnicima i građanskim licima za odanu revnosnu službu, kao i za pomoć pruženu srpskoj vojsci tokom rata. Godine 1922. proširen je spektar zasluga, pa se od tada medalja mogla steći i za izvanredno i odano službovanje u mirnodopsko doba.

Medalja se nosila o plavoj traci.

## Izvori
* http://www.royalfamily.org/history/medals8_cir.htm 

## Povezano
Medalja za revnosnu službu

**Medalja za revnosnu službu** može označavati:

* **[[Medalja za revnosnu službu (1913)|Medalja za revnosnu službu]]** – odlikovanje Kraljevine Srbije ustanovljeno 1913. godine.
* **[[Medalja za revnosnu službu (2009)|Medalja za revnosnu službu]]** – odlikovanje Republike Srbije ustanovljeno 2009. godine.
Krst milosrđa (Kraljevina Srbija)

**Krst milosrđa** je orden ustanovljen 7. maja 1913, a dodeljivao se muškarcima i ženama, srpskim i stranim državljanima, za negovanje bolesnih i ranjenih tokom i posle rata.

Dobijali su ga pripadnici srpske vojske, Crvenog krsta, kao i građani i dobrovoljci.
 
Nosio se o svetlo plavoj traci.

## Izvori
* http://www.royalfamily.org/history/medals9_cir.htm 

## Povezano
Medalja za hrabrost (1913)

**Medalju za hrabrost** novog modela (poznatiju kao „**Medalja Miloša Obilića**“) osnovao je 12. jula 1913. godine kralj Petar I, a dodeljivana je za dela velike lične hrabrosti, odnosno za ličnu hrabrost pokazanu na bojnom polju tokom kratkog, ali pobedonosnog rata sa Bugarskom 1913. godine.

Medalja je dodeljivana u dva stepena (zlatna i srebrna medalja).

Dodela je nastavljena i tokom Prvog svetskog rata 1914—1918. godine, i tokom Drugog svetskog rata 1941—1945. godine, kako pripadnicima kraljevske vojske, tako i pripadnicima savezničkih snaga.

## Historija
U aversu je idealni lik Miloša Obilića, srednjovekovnog srpskog viteza koji je smatran uzorom hrabrosti i časti. Ubili su ga Turci za vreme Kosovske bitke 1389. godine pošto je probo turskog sultana Murata I.

Kneževina (odnosno Kraljevina posle 1910. godine) Crna Gora posedovala je sopstvenu Zlatnu medalju Miloša Obilića, koju je osnovao vladika Petar II Petrović Njegoš 1847. godine, ali te dve medalje nisu imale ničega zajedničkog.

## Opis
Medalja se nosila o crvenoj traci. Autor je bio Đorđe Jovanović.

## Izvori
* http://www.royalfamily.org/history/medals5_cir.htm 

## Povezano
Medalja za hrabrost

**Medalja za hrabrost** se može odnositi na:

* Medalja za hrabrost – odlikovanje Kraljevine Srbije, ustanovljeno 1912. godine.
* Medalja za hrabrost – odlikovanje Kraljevine Srbije i Kraljevine Jugoslavije, ustanovljeno 1913. godine.
* Medalja za hrabrost – odlikovanje Federativne Narodne Republike Jugoslavije (FNRJ) i Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije (SFRJ), ustanovljeno 1943. godine. 
* Medalja za hrabrost – odlikovanje Republike Srpske, ustanovljeno 1993. godine.
* Medalja za hrabrost „Miloš Obilić“ – odlikovanje Republike Srbije, ustanovljeno 2009. godine.
Krst milosrđa

**Krst milosrđa** može biti:

* Krst milosrđa (Kraljevina Srbija), orden Kraljevine Srbije
* Krst milosrđa (Republika Srpska), orden Republike Srpske
Krst milosrđa (Republika Srpska)

**Krst milosrđa** je orden ustanovljen 1993. godine sistemom odlikovanja Republike Srpske definisanim Ustavom Republike Srpske u kome se kaže: "*ordeni su javno državno priznanje Republike Srpske koje se dodjeljuje licima ili instituciji za izuzetne zasluge prema državi*."

**Orden Krst milosrđa** ima jedan red i dodjeljuje se kolektivima i pojedincima za naročito isticanje u požrtvovanju i hrabrosti te njezi ranjenika i bolesnika za vrijeme borbe. U miru se dodjeljuje samo za izuzetna djela.

## Ovaj orden je dodijeljen (posljednjih godina)
* Odlukom o odlikovanjima, od 4. jula 2008. godine, predsednik RS Rajko Kuzmanović odlikovao je Smilju i Milana Vidovića, humaniste koji su donirali organe svoga sina koji je nastradao u saobraćajnoj nesreći - Ordenom Krsta milosrđa za posebne zasluge i isticanje u ispoljavanju humanosti i požrtvovanja u izuzetnim situacijama spasavanja ljudskih života.
* 1998. godine, ukazom predsednika Republike Srpske, Ordenom Krsta milosrđa odlikovan je Prof. dr Mladen Goronja, kardiolog, profesor Medicinskog fakulteta Univerziteta u Banjaluci.
* Ljiljani Rikić, filantropu, Predsednici dobrotvorne organizacije Udruženje paraplegičara, oboljelih od dječje paralize i ostalih invalidnih lica Bijeljina, je Ordenom Кrst milosrđa odlikovao predsednik Republike Srpske Milorad Dodik na Vidovdan 28. juna 2012. u Banjoj Luci.[2] Orden je Rikićevoj dodijeljen „za posebne zasluge u organizovanju i sprovođenju zdravstvene zaštite, staranju i njezi oboljelih od paraplegije, dječije paralize i ostalih invalidnih lica“

## Povezano
* Odlikovanja Republike Srpske
* Časni Krst

## Izvori

## Vanjske veze
* Vlada Republike Srpske - Zakonodavni portal: Pravni akti: Zakon o odlikovanjima i priznanjima
Spomenica na rat 1912. godine

Medalju, poznatu kao **„Spomenica za oslobođeno Kosovo“**, osnovao je 31. oktobra 1913. godine kralj Petar I u spomen na okončanje pobedničkog Prvog balkanskog rata, koji je kao najvredniji rezultat doneo oslobođenje Stare Srbije (Kosova i Metohije). Teritorija je podeljena između Srbije i Crne Gore.

## Historija
Po okončanju Prvog svetskog rata, Pariska mirovna konferencija 1919. godine odobrila je stvaranje Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca proglašene 1. decembra 1918. godine. Pre toga, Kraljevina Crna Gora je već bila ujedinjena sa Kraljevinom Srbijom.

Medalja je dodeljivana oficirima, podoficirima i vojnicima srpske vojske, a dobila su je i građanska lica i medicinsko i administrativno osoblje koje je učestvovalo u ratu protiv Turske.

Medalja je nošena o traci sa šest puta ponovljenom srpskom trobojkom (crveno-plavo-belo).

## Izvori
* http://www.royalfamily.org/history/medals6_cir.htm 

## Povezano
Spomenica na rat 1913. godine

Spomen-krst je osnovan 25. novembra 1913. godine, da podseti na kratak, ali pobedonosni Drugi balkanski rat protiv Bugarske.

Tokom 1912. i 1913. godine, kralj Petar I je osnovao nekoliko odlikovanja namenjenih nagrađivanju hrabrosti, odane službe i milosrđa, kao i prigodnih spomenica.

## Opis
Krst je sličan spomenici rata sa Bugarskom 1885/6. godine, sa nekim važnim i simboličnim razlikama: sumorno crno gvožđe spomenice nesrećnog rata 1885/6. zamenjeno je sjajnom pozlaćenom bronzom, dok je žalosnu crnu traku sa crvenim ivicama smenila trijumfalna crvena traka oivičena crnim, kao svedočanstvo promenjene ratne sreće.

Ratni spomen-krst su dobili oficiri, podoficiri i vojnici srpske i crnogorske vojske, kao i građanska lica za zasluge i odanu službu tokom rata.

## Izvori
* http://www.royalfamily.org/history/medals7_cir.htm 

## Povezano
Spomenica rata za oslobođenje i ujedinjenje 1914–1918.

**Medalja (ili Krst)** osnovana 1. decembra 1920. godine od strane princa-regenta Aleksandra, trebalo je da bude spomen na rat protiv Centralnih sila vođen 1914—1918. godine, na oslobođenje srpske otadžbine i na ujedinjenje južnih Slovena.
 
## Historija
Rat je započeo napadom Austrougarske na Srbiju 1914. godine, ali je srpska vojska sa uspehom odolevala dok se u operacije nije uključila i carska nemačka armija, potpomognuta bugarskim i turskim trupama. Brojčano inferiorna srpska vojska je potisnuta i naterana u povlačenje i izgnanstvo. U Grčkoj, vojska se pregrupisala i nastavila ratne operacije na Solunskom frontu, u severnoj Grčkoj, boreći se na strani Saveznika do pozne 1918. godine.

Spomenica je dodeljena veteranima Velikog rata, oficirima, podoficirima, vojnicima i regrutima srpske i crnogorske vojske, kao i savezničkim vojnicima koji su doprineli oslobođenju Srbije.

Medalja se nosila o trobojnoj traci (crveno-plavo-belo), a autor je bio Đorđe Čarapić.

## Izvori
* http://www.royalfamily.org/history/medals11_cir.htm 

## Povezano
Medalja za unapređivanje poljoprivrede

**Medalja za unapređivanje poljoprivrede** je bila odlikovanje Kraljevine Jugoslavije.

Ustanoljena je 15. marta 1930. godine „Zakonom o poljoprivredi“.

Imala je tri stepena - zlatni, srebrni i bronzani i bila je namenjena dobitnicima nagrada na poljoprivrednim takmičenjima, kao i licima koja su značajno doprinela unapređivanju poljoprivredne proizvodnje i agrotehničkih postupaka.

Dodeljeni stepen odgovarao je nivou takmičenja: 
# Zlatna za pobednika na državnim takmičenjima 
# Srebrna za oblasne pobednike
# Bronzana medalja za pobednike lokalnih takmičenja

Medalja se nosila o traci pola zelene-pola žute boje.

## Izvori
* http://www.royalfamily.org/history/medals12_cir.htm 

## Povezano
Orden Jugoslovenske krune

Kralj Aleksandar I osnovao je orden 5. aprila 1930, u spomen na promenu zvaničnog naziva Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca u Kraljevinu Jugoslaviju.
## Historija
Kralj Aleksandar I bio je regent Kraljevine Srbije od 1914, regent Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca od 1918, a na presto je stupio 1921. Tokom 1929.g. političke krize i rastući snažni separatistički pokreti u zemlji naterali su Kralja da privremeno suspenduje Ustav i podstakne nacionalno jedinstvo, što je najzad dovelo do promene naziva zemlje.
 
Orden je organizovan u 5 stepeni, a bio je dodeljivan jugoslovenskim građanima koji su prednjačili u radu na ostvarivanju nacionalnog jedinstva i saradnje, ili za zasluge prema Kruni, državi i naciji u javnim službama, kao i stranim državljanima, pretežno za diplomatske zasluge. Orden Jugoslovenske krune bio je stariji od Ordena Svetog Save, a nosio se o tamno plavoj traci.
 
Orden je dodeljivala Kruna. Ordenske insignije su izrađivali Artis Bertran u Parizu (Francuska) i Braća Igenen u Le Loklu (Švajcarska). Poslednje odlikovana je Tijana Lajić 2021. godine, Ordenom krune 4. reda. 

## Izvori
* http://www.royalfamily.org/history/orders4_cir.htm 

## Povezano
Albanska spomenica

**Medalja za spomen na povlačenje srpske vojske preko Albanije** odnosno **Albanska spomenica** je jednostepeno državno vojno i civilno odlikovanje koje su stekli svi pripadnici srpske vojske koji su se povlačili preko Albanije u zimu 1915/1916. ustanovljena je 5. aprila 1920. godine ukazom prestolonaslednika princa-regenta Aleksandra I Karađorđevića u tada već novoj državi Kraljevini Srba, Hravata i Slovenaca. Na aversu se nalazi levi profil vrhovnog komandanta Srpske vojske regenta Aleksandra I, a oko njega stoji kružni natpis *„svojim ratnim drugovima Aleksandar“*, oko natpisa se nalazi lovorov venac i srebrni dvoglavi orao sa krunom, a na reversu je natpis *„za vernost otadžbini“*. Medalja je nošena o svetlo zelenoj traci sa crnim prugama uz ivicu. Medalja za spomen je počasno odlikovanje nižeg ranga, ali ima svoju istorijsku težinu, jer se dodeljuje o godišnjicama i jubilejima svim usčesnicima nekog događaja.

Posle pobede srpske vojske u Kolubarskoj bici, decembra 1914. na srpskom frontu do početka jeseni 1915. zavladalo je zatišje. Međutim, pod komandom feldmaršala Augusta Makenzena, austougarska balkanska armija i 11. nemačka armija od oko 500.000 vojnika, 10 eskadrila aviona i sa brojnom rečnom flotilom na Dunavu i Savi, pokrenule su 6. oktobra 1915. najveću ofanzivu na Kraljevinu Srbiju. Do 15. oktobra 1915, uprkos krajnjem požrtvovanju srpske vojske, austrougarska balkanska vojska pravcem preko reke Save i Drine, i 11. nemačka armija preko Dunava zauzele su Beograd, Smederevo, Požarevac i Golubac i stvorile širi mostobran južno od Save i Dunava, nateravši srpske trupe na povlačenje prema južnoj Srbiji. Tog istog dana, 15. oktobra 1915. bez objave rata, dve bugarske kompletne armije. Potisnule su slabe srpske jedinice, prodrle u dolinu Južne Morave kod Vranja i do 22. oktobra 1915. zauzele Kumanovo, Štip, Skoplje, prekinule moravsko-vardarsku komunikaciju i onemogućile povlačenje srpske vojske prema grčkoj granici i Solunu. Druga polovina oktobra i početak novembra protekli su u povlačenju srpske vojske prema jugu. Srpska vojska i izbeglice se nalaze u bezizlaznoj situaciji na Kosovu i Metohiji. Put prema Solunu je presečen. Austrugarska vojska sa severozapada, nemačka vojska sa severa i bugarska armija sa juga i istoka napreduju prema Kosovu sa jedinim ciljem da unište Srpsku vojsku u rasulu. Jedini put Srpskoj vojsci i izbeglicima prema saveznicima i jadranskoj obali vodio je preko albanskih planina. Srpska vojska sa izbeglim narodom kreće u povlačenje preko Albanije i Crne Gore u zimu 1915. pod strašnom hladnoćom, snegom zavejanim putevima u opštem rasulu na temperaturi 25&nbsp;°C ispod nule. Vojsku u rasulu i izbegli narod izmoren glađu i hladnoćom napadaju albanski razbojnici.

## Povezano
* Albanska golgota

## Vanjske veze
* Fotografije Albanske spomenice
* Medalja za spomen na povlačenje srpske vojske preko Albanije 1915. 
* Istorija srpskih odlikovanja
Mango

**Mango** (*Mangifera indica*) je drvo i plod iz porodice Anacardiaceae iz roda roda *Mangifera (Magovaca)*. Mango se uzgaja u brojnim tropskim i suptropskim krajevima.

Domovina manga je Indijski podkontinent, zapravo Assam i Burma.

Mango je neraskidivo je povezan s folklornim i vjerskim običajima u Indiji. 
Plodovi i listovi manga koriste se za ukrašivanje svatova te javnih i religijskih ceremonija. I sam Buda je sjedio ispod drveta manga kad je doživio prosvjetljenje, pa se mango i danas koristi u mnogim obredima.

## Karakteristike
Stablo manga je zimzeleno, naraste od 15 do 18 metara u visinu, i živi izuzetno dugo (do 300 godina). Listovi manga su duguljasti narastu do 30&nbsp;cm, cvijetovi su mali, ružičasti i neobično mirisni, rastu u velikim bokorima. Poligamni su, odnosno neki imaju i prašnik i tučak, a drugi samo prašnike.

Plodovi manga variraju kako veličinom tako i ostalim osobinama, najmanji nisu puno veći od šljiva, dok najveći mogu težiti od 1.8 do 2.3&nbsp;kg. Oblik im varira od ovala, lopte, kruške do srcolike forme. Neki plodovi su jarko obojeni crvenom i žutom, dok su drugi jednolično zeleni. U sredini ploda je velika plosnata sjemenka, okružena sočnim mesom od žute do narančaste boje, vrlo prepoznatljivog okusa.

Postoji oko 35 vrsta i oko 500 podvrsta manga.

Stabla Manga ne zahtijevaju nikakvu posebnu zemlju, ali ukoliko je tlo dobro i suho stablo daje više plodova. Ukoliko raste na vlažnom tlu, oboljeva od gljivične bolesti *antraknoze* koja uništava cvijeće i mlade plodove.

Mango se razmnožava presađivanjem ili kalemljenjem plemki na postojeća stabla. Po Aziji se prakticira relativno skup i zamoran postupak kalemljenja novih stabljika. Po Floridi su razvijene efikasnije metode kalemljenja plemki, koje se danas koriste u komercijalne svrhe.

## Rasprostranjenost
Mango je oko 500. pne. prenesen je iz Indijskog podkontinenta u ostale dijelove tropske Azije. Vjerojatno se zbog teškoća u transportu sjemena (koji vrlo brzo propadnu), mangova stabla nisu dugo mogla presaditi po zapadnoj hemisferi, tek oko 1700., uspješno su zasađena prva stabla po Brazilu, a na Karibima tek oko 1740.

Ime *mango*, po kojim je to voće danas poznato, izvedeno je iz tamilskog **man-kay** ili **man-gay**, kojeg su Portugalci čuli kao mango kad su se naselili u zapadnoj Indiji.

## Mango kao hrana
*Mango* se najviše uzgaja za prehranu, ali se od njega proizvode sokovi i sirupi, a koristi se i kao začin, te kao sirovina za proizvodnju mirisa i boja.

Mango je bogat izvor vitamina A, C i D.

Obilje antioksidansa iz svježeg manga djeluje povoljno u prehrani ljudi s problemima kardiovaskularnog sistema. Kako ima mnogo vlakana, koristan je ljudima s usporenom probavom.

Stručnjaci iz američkog Instituta za agronomiju u Teksasu ustanovili su da mango može spriječiti ili čak zaustaviti rast nekih stanica raka. 

## Reference

## Vanjske veze

* Common Mango (''Mangifera indica'')  
* Mango 
* Mango-related dermatitis  
* Sorting ''Mangifera'' species 
* Tropical fruits: Mango  
* Mango na portalu Encyclopædia Britannica Online
Medalja za spomen na dvadeset petu godišnjicu oslobođenja Južne Srbije

**Medalja za spomen na dvadeset petu godišnjicu oslobođenja Južne Srbije** je orden Kraljevine Jugoslavije ustanovljen 1937. godine u spomen na 25. godišnjicu pobedu Srbije u prvom balkanskom ratu, odnosno oslobođenja južne Srbije (današnje Makedonije).

## Istroija
Posle sloma Otomanskog carstva, londonskim i bukureškim ugovorom iz 1913. godine uspostavljene su nove granice, a teritorija Makedonije (prema tadašnjem službenom stavu Južne Srbije) priključena Kraljevini Srbiji.

Zvaničnici koji su prisustvovali proslavi u Skoplju dobili su ovu medalju koja se nosila o crvenoj traci. Autor je bila Nada Doroski, a u aversu su bili likovi kraljeva Petra I i Aleksandra I.

## Izvori
* http://www.royalfamily.org/history/medals13_cir.htm 

## Povezano
Ratni krst 1941.

**Ratni krst 1941.** je poslednje odlikovanje koje je službeno ustanovila Kraljevina Jugoslavija. Za vreme izbeglištva u Londonu ga je uveo kralj Petar II, 6. septembra 1943. godine.

## Historija
Dodeljivan je u jednom stepenu za vojne zasluge, za pomoć i podršku ukazanu kralju i otadžbini, odnosno kraljevskoj vladi u izbeglištvu, kao i ratnom naporu pripadnika Jugoslovenske kraljevske vojske u otadžbini i izvan nje.

U reversu je portret generala Dragoljuba Mihajlovića.

## Izvori
* http://www.royalfamily.org/history/medals15_cir.htm 

## Povezano
Spomenica na borbe za oslobođenje severnih krajeva Jugoslavije

**Medalja** je odlikovanje Kraljevine Jugoslavije ustanovljeno 10. oktobra 1939. godine u spomen na 25. godišnjicu borbi za severnu jugoslovensku granicu (u današnjoj Sloveniji).

Spomenicu su dobili svi pripadnici vojske koji su aktivno učestvovali u borbama 1918-1919, s tim što su svi koji su u oružanim akcijama neposredno učestvovali medalju nosili o crvenoj traci sa plavo-belom ivicom, a oni koji nisu direktno učestvovali u borbi nosili su je o plavoj traci sa crveno-belom ivicom.

## Izvori
* http://www.royalfamily.org/history/medals14_cir.htm 
* ''Ustanovljena je spomenica na borbe za oslobođenje severnih krajeva Jugoslavije 1918-1919'', Vreme, 22. okt. 1939, str. 7. digitalna.nb.rs (ćirilica)

## Povezano
Vojni krst

**Vojni krst** (VK; ) je vojno odlikovanje britanskih oružanih snaga, treće u nivou, dodeljuje se oficirima, a od 1993. i drugim pripadnicima (podoficirima i vojnicima), kao i oficirima iz stranih savezničkih država.

Dobija se u znak priznanja za "delo ili dela za istaknuti primer tokom aktivne operacije protiv neprijatelja, dodeljuje se svim pripadnicima, na bilo kojoj poziciji u britanskim oružanim snagama ...". Godine 1979. Kraljica je odobrila predlog da se određeni broj odlikovanja, uključujući i vojni krst, može u budućnosti dodeljivati posthumno.

## Historija
Nagrada je osnovana 1914. za oficire do čina kapetana. Godine 1931, odlikovanje je podignuto do čina majora i ustanovljen je i za pripadnike Kraljevskog vazduhoplovstva za akcije na zemlji. Godine 1993. preispitan je sistem dodele počasti, sa namerom za uklanjanje razlike u rangu odlikovanja za hrabrost. Tada je ukinut Vojni Orden, koji je bio treći u nivou po važnosti za pripadnike britanskih snaga. A, od tada Vojni krst se nalazi na trećem nivou, kao odlikovanje za hrabrost na zemlji za sve pripadnke britanskih oružanih snaga.

## Opis
* 46&nbsp;mm maksimalna visina, 44&nbsp;mm maksimalna širina 
* Ukrasni srebrni krst sa pravim oružjem čiji su krakovi na krajevima ukrašen carskom krunom. Na aversu je Kraljevski skiptar u centru;
* Revers je jednostavan, ali od 1938. nalazi se na njemu urezano ime primaoca i godina izdavanja u donjem delu krsta.
* Traka je širine 32&nbsp;mm i sastoji se od tri jednaka vertikalne pruge bele, ljubičaste i bela boje.

## Nagrade
* Tokom Prvog svetskog rata, prvoj osobi kojoj je dodeljen Vojni krst je bio kapetan Francis Viktor Valington iz Kraljevske poljska artiljerija
* Tokom Drugog svetskog rata kapetan Petar Manekshav iz indijske armije (koji je na kraju dogurao do feldmaršala), bio je predvodnik kontra-ofanzivne operacije protiv invazije japanske vojske, u Burmi. Tokom ove ofanzive bio je pogođen iz mitraljeza i teško ranjen u stomak. General-major DT Kauan primetio je da je kapetan Manekshav jedva ostao živ, svestan njegovog junačkog otpor Japanacima, a iz straha od najgoreg, skinuo je svoj orden Vojnog krsta i stavio ga teško ranjenom kapetanu Maneksahavu govoreći „umrlom licu ne može biti dodeljen Vojni krst“.
* Prvi posthumni Vojni krst je bio dodeljen kapetanu Herbertu Vestmakotu gardijskom vojniku za junaštvo u Severnoj Irskoj u periodu od 1. februara 1980. do 30. aprila 1980. godine.
* Prva žena koja je dobila Vojne krst je redov Mišel Noris iz kraljevskog medicinskog korpusa u sastavu kraljevske regimente „Princeza od Velsa“ u Iraku. Medalju joj je lično uručila kraljica Elizabeta II 21. marta 2007, kao rezultat njenog angažovanja u Iraku 11. juna 2006.
Legija za zasluge

**Legija za zasluge** () je vojno odlikovanje u oružanim snagama Sjedinjenih Američkih Država, koja se dodeljuje za izuzetno zasluge u obavljanju usluga i važnim dostignućima. Dekoracija se izdaje američkim vojnim licima kao i vojnim i političkim ličnostima stranih država. Legija za zasluge (komandantski stepen) je jedna od samo dva vojna odlikovanja u Sjedinjenim Američkim Država koja se nosi oko vrata (pored Medalje časti). Legija za zasluge je na šestom mestu u redosledu prioriteta američkih vojnih odlikovanja, nalazi se iza Medalje za odbrambene usluge, a ispred Istaknutog letačkog krsta, ali spada u najviše američko odlikovanje namenjeno stranim državljanima U savremenoj upotrebi u oružanim snagama SAD, Legija za zasluge se obično dodeljuje pripadnicima kopnene vojske, marincima, i vazduhoplovnim snagama, generalima i pukovnicima, kao i pripadnicima ratne mornarice i obalske straže, vojnim licima za usluge na vrlo visokim štabnim pozicijama. Takođe se može dodeliti oficirima nižeg ranga i starijim regrutovanom osoblju, ali ovi slučajevi su ređi.

## Kriterijumi
Stepeni su, vrhovni komandant, komandant, oficir i legionar, dodeljuju se samo pripadnicima oružanih snaga stranih država u okviru kriterijuma navedenih u Uredbi oružanih snaga SAD pod brojem 672-7 i zasniva se na osnovu čina ili položaja primaoca na sledeći način: 

* Vrhovni komandant: šef države ili šef vlade. Ovaj stepen je ustanovljen od strane predsednika Frenklin Delano Ruzvelta za američke saveznike u Drugom svetskom ratu, odnosno savezničke komandante, tokom zajedničkog desanta ili invazije. Predsednik ima ovlašćenje da dodeli ovaj stepen na osnovu Uredbe 9260 stav 3b, od 29. oktobra 1942. 
* Komandant: ekvivalent američkog načelnika štaba vojske ili nekom višem položaju, ali ne i šefu države.
* Oficir: generalu ili višim oficirima, koji se na položaju nalazi, ispod američkog načelnika štaba vojske; pukovniku, koji se nalazi na poziciji gde obavlja zadatke od velike važnosti, poslovi koji se podudaraju za generale; kao i stranom vojnom atašeu.
* Kavalir: primaoci nižeg ranga, koji nisu navedeni iznad. 

Legija za zasluge se dodeljuje pripadnicima oružanih snaga Sjedinjenih Američkih Država bez stepena. Glavni kriterijum u ovom slučaju navodi se "za izuzetno zalaganje i ponašanje u obavljanju preostalih usluga i dostignuća". Kod vojske i vazduhoplovstva, na Legiji za zasluge, nalazi se list hrasta, a kod mornarice, marinaca i obalske straže nalazi se zvezda.

## Galerija
Croix de guerre 1939–1945

**Ratni krst 1939–1945.** () je francusko vojno odlikovanje ustanovljeno 26. septembra 1939, u čast ljudi koji su se borili sa saveznicima protiv Sila osovina u bilo kom trenutku za vreme Drugog svetskog rata.
## Primaoci
Primaoci su prilično različiti, u zavisnosti od ratne zone u kojoj su se borili:
* onaj koji se borio tokom bitke za Francusku
* onaj koji se borio sa francuskim snagama unutrašnjih poslova
* onaj koji se borio sa snagama Slobodne Francuske
** na Zapadnom frontu
** na Bliskom istoku 
** na Mediteranu 
** Tokom afričke kampanje 

Na svakom „Ratnom krstu“, postoji bar jedan spomen, ovo je medalja za hrabrost za bilo kog pripadnika francuske vojske i njenih saveznika. Stepen pokazuje značaj uloge bivših ratnika za vreme Drugog svetskog rata: najniži stepen predstavlja bronzanu zvezdu dok najviši stepen predstavlja bronzanu palmu.
## Opis
* Medalja: dizajnirao ju je vajar Pol Albert Bartholome (). Velika je 37 -{mm}-, ima četiri kraka koja prave krst, i dva ukrštena mača. U centru prednje strane, nalazi se profil koji predstavlja Republiku Francusku na čijem temenu se nalazi lovorev venac. Oko ovog portreta, nalazi se natpis (Francuska Republika). Na zadnjoj strani medalje, postoje datumi sukoba: 1939–1940, 1939–1945, ili jednostavno 1940.
* Traka: crvena je boje preko koje prelaze četiri zelene linije u centru. 
## Priznanja
Najniži stepen predstavlja bronzana zvezda, dok najviši stepen predstavlja bronzana palma.

* **bronzana zvezda** dodeljuje se u rangu puka, ili na nivou brigade.
* **srebrna zvezda**, dodeljuje se u rangu divizije.
* **posrebrena zvezda** dodeljuje se na nivou korpusa.
* **bronzana palma** dodeljuje se pripadnicima na vojničkom nivou.
* **srebrna palma** predstavlja pet bronzanih.
* **pozlaćena palma** dodeljivana je samo na nivou snaga Slobodne Francuske, i to samo tokom Drugog svetskog rata. 

Dodeljuje se za hrabrost pripadnicima francuske vojske ili njenih saveznika, u zavisnosti od stepena. Ekvivalenti ovoj medalji su Bronzana zvezda i Zlatna zvezda (SAD) ili Vojni krst i Vojna medalja (Velika Britanija).

## Galerija
Dvopartijski sistem

**Dvopartijski** ili **dvostranački sistem** (**dvostranačje**) je izraz kojim se označavaju ona višestranačka politička uređenja u kojima na izborima, a na osnovu toga i na svim važnijim razinama vlasti dominiraju članovi, odnosno predstavnici jedne od dviju vodećih političkih stranaka. Jedna od tih stranaka se nalazi na vlasti, odnosno ima status vladajuće stranke, dok se druga stranka nalazi u opoziciji i obično se za nju koristi izraz manjinska stranka. Za razliku od jednopartijskog, dvopartijski sistem u pravilu nije institucionaliziran kroz ustave i zakone, odnosno dvopartijske zemlje u svom zakonodavstvu pretpostavljaju ravnopravnu političku utakmicu između više od dvije stranke, poput zemalja gdje postoji višepartijski sistem u užem smislu. Ponekad se, međutim, dvopartijski sistem može institucionalizirati kroz toga da jedna od stranaka dobije status službene opozicije.

Dvopartijski sistem je karakterističan za zemlje koje koriste parlamentarni sistem vladavine uz većinski izborni sistem; zahvaljujući njemu se glasovi, odnosno mandati u predstavničkim tijelima obično grupiraju oko dvije najjače stranke. Takav sistem se obično naziva westminsterski sistem, a ime je dobio po lokaciji britanskog Parlamenta; izborni sistem, a zajedno sa njima i dvopartijski sistem su kao svoj uzor od bivše matice preuzele kolonije nekadašnjeg britanskog Imperija, odnosno zemlje Commonwealtha. Najpoznatiji od svih dvopartijskih sistema je, međutim, u SAD gdje oko 150 godinama politikom na svim razinama dominiraju jedne od dviju stranaka - Demokratska i Republikanska.

Politički teoretičari i komentatori često kao prednost dvopartijskog u odnosu na višepartijski sistem navode da se njime "uprošćuje" izbor birača, odnosno omogućava brzo i jednostavno nagrađivanje i kažnjavanje političkih stranaka koje se nalaze na vlasti; također se navode da se dvije glavne stranke nude veću političku stabilnost i promoviraju umjerenost nauštrb malih stranaka s ekstremne ljevice i desnice. Kritičari dvostranačja, pak, drže da dvije vodeće stranke s vremenom postaju dio jednog te istog establišmenta, odnosno stvaraju međusobni simbiotski odnos kojemu je glavni cilj održavanje status quoa, a samim time proizvode stagnaciju i partitokraciju. Kao neki od metoda kojima se nastoje otkloniti ovi nedostaci razvili su se instituti protestnih trećih stranaka, odnosno koncept velikog šatora i preliminarnih izbora unutar dvije vodeće stranke.

## Reference
Treća stranka

U dvopartijskom političkom sistemu (višepartijskom političkom sistemu kojim dominiraju dve velike stranke), **treća stranka** () je stranka koja nije jedna od dve dominantne stranke. Iako se izraz tehnički odnosi na stranku koja je treća po veličini, najčešće se koristi da opiše i druge manje stranke. Na primer, u Ujedinjenom Kraljevstvu, treća stranka je politička stranka na nacionalnom nivou, osim konzervativaca i laburista, koja je prisutna u Domu građana () britanskog parlamenta. Trenutno (krajem XX i početkom XXI veka), izraz se generalno koristi za liberalne demokrate. U istoriji SAD, bilo je ukupno 81 trećih stranaka.

Odrednica "treće stranke" koristi se u zemljama sa izbornim sistemima proste većine, pošto ovi sistemi imaju prirodnu tendenciju da vode ka stvaranju dvopartijskog sistema. Retke su uspešne manje stranke u izbornim sistemima proste većine. Zemlje koje koriste proporcionalni izborni sistem imaju manje naklonosti ka formiranju dvopartijskog sistema. U ovakvim izbornim sistemima česte su uspešne manje stranke; zapravo, u njima su koalicije koje uključuju manje stranke pravilo radije nego izuzetak.

Stranka mora imati određen nivo uspeha da bi se generalno smatrala trećom strankom. Još manje stranke koje osvajaju samo mali postotak glasova i nijedno mesto u zakonodavnim telima se često nazivaju malim ili marginalnim strankama. Na primer, u politici SAD, treća stranka je politička stranka osim demokrata i republikanaca koja ima nacionalnog uticaja. Tri treće stranke u SAD trenutno (2008) imaju preko 100.000 registrovanih glasača: Konstitucionalistička, Zelena i Libertarijanska stranka. U Kanadi takođe deluju tri veće treće stranke: Nova demokratska stranka, Kvebečki blok i Zelena stranka Kanade.

Treće stranke obično nisu u stvarnoj trci za formiranje vlade ili izbora za predsednika. Međutim, treće stranke imaju puno drugih razloga da učestvuju na izborima. Platforma nacionalne izborne kampanje znači da će stavovi trećih stranaka privući pažnju. Veće stranke će biti prinuđene da na ove platforme odgovore i prilagode se ovim izazovima, i često veće stranke preuzimaju ideje manjih izazivača. Neke treće stranke se takođe nadaju da stranka može polako graditi svoju podršku i u krajnjem postati jedna od dominantnih stranaka, kao što se desilo sa Laburističkom strankom u Ujedinjenom Kraljevstvu. U vestminsterskom sistemu postoji i mogućnost formiranja manjinskih vlada, koje manjim strankama mogu dati snagu neproporcionalno veliku u odnosu na njihovu veličinu.

Među primerima trećih stranaka su i Republikanska stranka SAD u vreme kada je Abraham Linkoln bio njihov predsednički kandidat, i Irska parlamentarna partija koja se izborila za samoupravu u Irskoj u kasnom devetnaestom veku.