Kolonijalne međuokeanske rute u Panami

**Kolonijalne međuokeanske rute u Panami** u prošlosti su se koristile za prijevoz robe između Tihog okeana i Karipskog mora. Koristili su ga španski kolonizatori dok je Panama bila španska kolonija. Srebro i zlato u Panamu su stizali brodovima iz područja današnjeg Perua i Bolivije zajedno sa drugom robom iz južnoameričkih kolonija. U Ciudad de Panamá su utovarani na mazge i prenošeni preko Panamske prevlake do karipske obale. Tamo su potom ponovno ukrcavanj na brodove i slani u Španiju.

Kroz istoriju je stvoreno nekoliko ruta, a sve su polazile iz grada Ciudad de Panamá kao polazište na pacifičkoj obali. Putevi su se uglavnom koristile između 16. i 19. stoljeća, prije izgradnje željezničke veze između Paname i Colóna, a kasnije i Panamskog kanala.

Najstarija među njima je *Ruta Nombre Dios*, koja je osnovana 1519. godine. Od 1597. godine počela se koristiti karipska luka Portobelo, a promet je preusmjeren u ovaj grad (*Ruta Portobelo*). 

Slijedeća korištena ruta bila je *Ruta Cruzes*, koja je povezivala Ciudad de Panama s lokalitetom Venta de Cruzes na obali rijeke Chagres. Ovdje se teret s mazgi prebacivao na brodove koji su plovili niz rijeku do karipske obale. Tamo je teret ponovno ukrcan na druge brodove koji su ga prevezli do Portobella. 

I karipske i pacifičke luke nekada su bile meta piratskih napada. Među onima koji su na ovaj način dolazili do zlata ističu se engleski gusar Francis Drake, koji je umro u Portobelu i velški pirat Henry Morgan, koji je spalio prvi glavni grad. Da bi zaštitili robu od pirata, Španci su izgradili utvrđenja. Godine 1532. španski kralj Karlo I naredio je istraživanje mogućnosti povezivanja dva okeana kanalom kroz Panamu.

## Svjetska baština
Od 16. stoljeća, Panamska prevlaka postala je globalna strateška prednost koja je olakšavala prijevoz robe i ljudi između Iberijskog poluotoka i španskih kolonija u Americi, arhipelagu Filipina i Kanarskih otoka. Šezdeset posto proizvodnje srebra u Južnoj Americi prolazilo je rutom Panama-Portobelo na putu do Španije. Osim toga, ruta je omogućila prevoz robe i ljudi od mora do mora kroz najuži dio Amerike, putem mreže koja je bila i vojna i komercijalna, povezujući 23 današnje zemlje.

Kolonijalne međuokeanske rute u Panami uvrštene su na listu UNESCO-ove svjetske baštine. Odluka je donešena na 47-om zasjedanju Komiteta za svjetsku baštinu od 6-16 jula 2025. god. u UNESCO-om sjedištu u Parizu.

Kompleks Svjetske baštine sastoji se od nekoliko cjelina:
* Tvrđava San Lorenzo je poligonalne površine od 24,72 ha. U potpunosti se nalazi unutar zaštićenog krajolika San Lorenzo (BPPPSL) u provinciji Colón. Smještena je na litici koja dominira krajolikom delte rijeke Chagres. Tampon zona uključuje šire okruženje utvrđenja i vodeno okruženje.
* Ruta Cruces - Sekcija 1
* Ruta Cruces - Sekcija 2, kopneni dio, u potpunosti see nalazi unutar nacionalnog parka Soberanía i Nacionalnog parka Ruta Cruces. Ova dionica je dugačka 20,7 km i široka 2,9 m, plus25 metara sa svake strane, koja služi kao granica i tampon zona unutar zaštićenog područja Nacionalnog parka Soberanía i Nacionalnog parka Camino Cruces.
* Ruta Cruces - Sekcija 3
* Arheološko mjesto Panamá Viejo, snovan 1519. godine, bio je prvi španski grad na američkoj pacifičkoj obali. Njegove ruševine čuvaju ostatke crkava, trgova i poznatog tornja katedrale, koji stoji kao simboličan svjetionik ove kolonijalne prošlosti.
* Istorijski distrikt Panamá


File:Toma aérea del Fuerte San Lorenzo.jpg|Tvrđava San Lorenco
File:Camino Real close the shore of Alajuela Lake.jpg|mini|lijevo|200px|Camino real de Portobelo
File:Restos de empedrado del Camino Real de Cruces - Panamá.jpg|mini|lijevo|200px|Camino real de Cruces
File:Portobelo Ruins and bay.jpg|Portobelo, ruševine i luka
File:Torre de Panama Viejo.jpg|Panama Viejo


## Izvori