open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Katolička crkva Uznesenja Blažene Djevice Marije u Nevesinju

**Crkva Uznesenja Blažene Djevice Marije u Nevesinju** je rimokatolička crkva u Trebinjsko-mrkanskoj biskupiji. Nalazi se na sjevernoj periferiji grada Nevesinja, Bosna i Hercegovina. Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 16. do 22. maja 2016. godine, donijela je odluku da se crkva proglasi za  nacionalni spomenik BiH. Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Martin Cherry, Amra Hadžimuhamedović, Dubravko Lovrenović i Ljiljana Ševo (predsjedavajuća komisije). 
## Historija
S obzirom na veliki broj doseljenika, službenika, vojnika i inženjera austrougarske vojske, oko 1880. godine na području Trebinjsko-mrkanske biskupije je bio znatan broj vjernika – katolika. U tom periodu su sagrađene ili se počelo sa gradnjom crkvi u Trebinju i Stocu, a sagrađeni su i brojni župni stanovi. U Nevesinju je u ovom periodu živjelo 250 katolika.

Župa Uznesenja Blažene Djevice Marije u Nevesinju osnovana je od strane franjevaca 1899. godine, kada je i sagrađen župni stan. Župna crkva izgrađena je u periodu od 1901. do 1903. godine. Prostornim obuhvatom Nevesinje je predstavljalo najveću katoličku župu u Hercegovini koja je pokrivala gotovo dvije opštine, Kalinovik i Nevesinje. Župnici su svoju službu, od 1944. godine, najčešće vršili iz Mostara. Nakon II svjetskog rata raspolagali su sa tri prostorije u župnom uredu. Ostale prostorije župnog ureda opštna je predala stanarima, kada su useljene četiri porodice.

Za vrijeme II svjetskog rata crkva je oštećena. Popravljana je u periodu od 1958. do 1973. godine kada je potpuno obnovljena. Minirana je i u potpunosti srušena 1992. godine. Kameni ostaci crkve su odneseni u nepoznatom pravcu. Obnovljena je 2017. god.
## Opis
Prema konceptu prostorne organizacije crkva pripada tipu jednobrodnih crkava pravougaonog tlocrta sa polukružnom apsidom i zvonikom »prislonjenim« uz pročelje crkve. Dimenzije stranica iznose 11,80 x 25,65 m, odnosno 15,80 x 28,75 m mjereno sa bočnim oltarima i prislonjenim zvonikom. Zasvedena apsida, na zapadnoj strani, u osnovi je izvedena kao polukružna (dio apside koji se prostorno izdvaja iz objekta crkve). Visina od nivoa terena do krovnog vijenca iznosi oko 11,00 m, a apside oko 8,90 m.

U osovini vanjskog zida istočne, ulazne fasade, izveden je zvonik pravougaone osnove, dimenzija 4,10 x 3,10 metra. Visina zvonika do krovnog vijenaca iznosi oko 20 m.

## Reference

## Vanjske veze
* Župa Uznesenja Blažene Djevice Marije u Nevesinju
Nacionalni spomenici u Busovači

Na listi nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine za opštinu Busovača se nalaze sljedeći spomenici:

* Crkva svetog Ante Padovanskog u Busovači, historijska građevina.
 
## Reference

## Vanjske veze
* Zvanična stranica komisije za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine
Nacionalni spomenici u Čelincu

Na listi nacionalnih spomenika BiH za opštinu Čelinac se nalaze sljedeći spomenici:
* Zmajevac, historijsko područje.
## Reference
Jakob Böhme

**Jakob Böhme** (eng. *Jacob Boehme*) (Altseidenberg kod Görlitza, Njemačka, 1575. - Görlitz, 17. studenog 1624.), njemački filozof-mistik. Po zanimanju postolar, pod utjecajem Biblije, Weigela i Paracelsusa stvorio je vlastiti filozofski sustav u kojemu se iz ništavila rađa božanstvo kao prauzrok i uzrok svijeta, a zatim jedno iz drugoga izlaze vječna priroda, duhovni svijet i vidljiva priroda.

## Biografija

Rodio se u Görlitzu u Šleskoj (danas Zgorzelec u Poljskoj). Na njegov sustav filozofskog promišljanja utjecali su ponajviše Paracelsus, kabala, astrologija, alkemija i hermetička tradicija.

Godine 1600. doživio je religijsko nadahnuće što ga je navelo da napiše niz opskurnih, ali snažnih religijskih djela. Nakon objave prvog rada 1612. godine (*Die Morgenroete im Aufgang*), vlasti su mu zabranile daljnje izdavanje tekstova. Unatoč tome, nastavio je pisati u tajnosti, da bi 1623. godine izdao djelo "Put prema Kristu" (*Weg zu Christo*), zbog čega se opet našao pod optužbom i bio protjeran iz Görlitza. Otišao je u Dresden, no sljedeće se godine vratio u rodni grad, gdje je uskoro umro.

## Bog, priroda i čovjek

Böhme panteistički shvaća svemir kao jedinstvo Boga, prirode i čovjeka. Čovjek nalazi put do Boga spoznajom prirode, Bog se objavljuje u jednom vječnom procesu tako što u sebi rađa prirodu. U prirodi Božja bit postala je spoznatljivom kao ukupnost djelatnih sila. Time je ponovno rođenje, provedeno u pravoj spoznaji Boga, kao doista mistički cilj čovjekova bitka.
Duša se rađa s čovjekom, ali je ona njegov besmrtni dio koji se želi vratiti Bogu. Böhme preuzima ideju jedinstva mikrokozmosa i makrokozmosa: čovjek kao mikrokozmos je model cijeloga svijeta, makrokozmosa, te tako posjeduje i sva svojstva svijeta, kako ona božanskih sila tako i ona elemenata.

## Djela

* *Opis triju načela Božjega bića*, 1619.
* *Četrdeset pitanja o duši*, 1620.
* *Mysterium Magnum*, 1623.

## Napomene

## Literatura

* *Opća i nacionalna enciklopedija u 20 svezaka, sv. III, Zagreb, 2005.* 
* *Böhme, Jakob. Jutarnje rumenilo na uranku(Aurora). Zagreb: DEMETRA Filozofska biblioteka Dimitrija Savića, 2011.* 

## Vanjske veze

* rosenkreuz.de - Jacob Böhme - Das Leben eines Mystikers  
* users.erols.com - Jakob Boehme
Amalrik od Bene

**Amalrik da Bene** (?-1206) bio je francuski teolog.

## Biografija

Bio je čuven kao profesor teologije u Parizu. U svojim predavanjima zastupao je teze koje su se pojavile u Šartrezu i ličile na panteizam jer se njima tvrdilo da su Bog i druga stvorenja identični. Smatra se da je bio pod uticajem Jovana Skota Eriugene. Ovakvi stavovi vodili su neoplatonizam, suprotan učenju Avgustina. Za Amalriha od Bene, bog je forma svih formi. Zvaničnoj rimokatoličkoj crkvi je posebno smetala njegova tvrdnja da u njemu stanuje Sveti duh. Jer, ako je tako, njegove akcije i dela se ne mogu negirati, a još manje smatrati grehom. Njegovo učenje osuđeno je na Četvrtom laterantskom koncilu.

Čim su došli u opasan sukob sa rimokatoličkom crkvom, Amalrik i njegove pristalice su se povukli i živeli izolovano, a kasnije potpuno skriveno, jer su ih crkvene vlasti tražile i progonile. Imali su više skrivenih zajednica zvanih amalrikijani. Godine 1210. otkriveni su i na lokalnom sinodu iste godine odlučeno je da dvanaestorica budu spaljeni, a četvorica zazidani u neki zid. Poslednji iz ove zajednice, izvesni Godino, uhvaćen je 1219. godine u Amijenu i živ spaljen.

## Izvori
Harmonija (filozofija)

**Harmonija** (gr. ἁρμονία – suglasje, sklad) predstavlja sklad, jedinstvo, srazmerni odnos delova koji su sastavni deo celine.

U psihološkom smislu harmonija (harmoničnost) podrazumeva skladnost interakcija između različitih činilaca koji učestvuju u razvoju pojedinca, delovanju grupe ili reciprociteta u odnosima pojedinca, grupe i zajednice.

## U filozofiji

Pitagorejci su bili usredotočeni na problem odnosa ili brojevnih proporcija, što su nazivali harmonijom. Koncept harmonije, izvučen iz matematičko-muzičkih istraživanja, bio je temelj pitagorejske doktrine. Za njih je harmonija bila univerzalna ideja koja se proširila na sva područja prirode i ljudskog života. Shvaćena je kao princip reda kozmosa jer se posredstvom harmonije uređuju različiti elementi koji čine svijet. Isto tako, prepoznata je kao vrlina, kao univerzalno dobro, kao stup prijateljstva i temelj ljepote.

Red, proporcija i mjera temeljni su za stvaranje harmonije. Aristotel, govoreći o pitagorejcima, ne odvaja njihovu doktrinu harmonije od doktrine brojeva:

## Izvori
Harmonija (razvrstavanje)

**Harmonija** može biti:

* Muzička harmonija, muzički termin.
* Harmonija (likovna umetnost), slikarski termin.
* Harmonija (filozofija), filozofski termin koji predstavlja sklad, jedinstvo, srazmerni odnos delova koji su sastavni deo celine.
* Harmonija (mitologija), biće iz grčke mitologije.
Modus tollens

U logici, **modus tolens** je formalni naziv za validan **indirektan dokaz** ili **dokaz [[kontrapozicija|kontrapozicijom]]**, sledećeg oblika:

:Ako P, onda Q.
:Q je netačno.
:Stoga, P je netačno.

## Objašnjenje
Modus tolens ima dve premise. Prva premisa je uslovni *ako-onda* iskaz, da iz P sledi Q. Druga je da je Q netačno (neistinito). Iz ove dve premise se može logički zaključiti da P mora biti netačno.

Razmotrimo primer:
:*Ako u prostoriji ima vatre, onda u prostoriji ima kiseonika.*
:*U prostoriji nema kiseonika.*
:Stoga, *u prostoriji nema vatre.*

Još jedan primer:
:*Ako počinim zločin biću uhapšen.*
:*Neću biti (nisam) uhapšen.*
:Zaključujemo - *nisam počinio zločin.*

Pretpostavimo da su obe premise istinite. Ako je neka osoba počinila zločin, onda ona zaista mora biti uhapšena; a činjenica je da ta osoba nije uhapšena, odnosno neće ni biti. Šta sledi? Da ona nije počinila zločin. Ako je argument validan i *ako* su premise istinite, zaključak *mora* da sledi.

Ali pretpostavimo sada da nije neophodno da ubica poseduje sekiru. Na primer, moguće je da je ubica pozajmio sekiru (znači, Jovan može biti ubica uprkos neposedovanju sekire). Ovo znači da je prva premisa *neistinita*. Argument je svejedno validan: *da* su premise bile tačne, zaključak *bi* sledio. U našem konkretnom slučaju, nisu sve premise tačne. Naravno iz ovoga ne sledi da Jovan mora da bude ubica, već samo ne sledi da nije ubica.

## Veza sa modus ponensom
Svaka upotreba modus tolensa se može pretvoriti u upotrebu modus ponensa i jednu upotrebu transpozicije u premisu koja je materijalna implikacija. Na primer:

:Ako P, onda Q. (premisa -- materijalna implikacija)
:AKo je Q netačno, onda je P netačno. (dobijeno transpozicijom)
:Q je netačno. (premisa)
:Stoga, P je netačno. (dobijeno modus ponensom)

I obratno, svaka upotreba modus ponensa se može pretvoriti u upotrebu modus tolensa uz transpoziciju.

## Formalna notacija
Zapisano logičkim operatorima:
:((P\Rightarrow Q) \land \neg Q) \vdash \neg P

Ili u notaciji teorije skupova:
:P\subseteq Q
:x\notin Q
:\therefore x\notin P
(*P je podskup od Q. Element x nije u Q. Stoga, x nije u P.*)

Ili u notaciji prirodne dedukcije:
:\frac{P\Rightarrow Q ~~~ \neg Q}{\neg P}

Takođe se može videti u obliku:

Ako P onda Q
:Ne-Q
:Stoga, ne-P

## Povezano
* Modus ponens
* Modus tolendo ponens
* Modus tolendo tolens

## Reference

## Vanjske veze
* ''mathworld.wolfram.com'': Modus tolens
Sudbina neukih

**Sudbina neukih** eshatološko je pitanje o konačnoj sudbini ljudi koji nisu bili izloženi nekoj religiji, pa stoga nemaju mogućnost njezina prihvaćanja. Pitanje je da li će oni koji nikad nisu čuli za zahtjeve iskazane putem božanskog otkrivenja biti kažnjeni zbog nemogućnosti priklanjanja tim zahtjevima.

Ono se ponekad postavlja zajedno sa sličnim pitanjem o sudbini nevjernika. Budući da neke religije zahtijevaju oštru kaznu za one koji nikad nisu čuli za tu religiju, to se ponekad rabi kao argument protiv postojanja Boga. Prema njemu lica koja nikada nisu ni čula za određeno otkrivenje mogu biti grubo kažnjena zbog toga što se nisu ponašala u skladu sa njegovim diktatima.
Kosmološki argument

**Kosmološki argument** je argument za postojanje Boga na osnovu uzročno-posledičnih veza u kosmosu. Poznat je takođe kao **argument iz univerzalne uzročne veze** ili **argument [[Prvi uzrok|prvog uzroka]]**. Zaključak kosmološkog argumenta jeste da se na kraju lanca uzročnosti nalazi prvi uzrok, koji se smatra bogom. Istorija ovog argumenta seže do Aristotela ili ranije, razvijena je u neoplatonizmu, a kasnije u hrišćanstvu i srednjovekovnoj islamskoj filozofiji.

Varijanta ovog argumenta je dokaz o „prvom pokretaču“ ili "nepokrenutom pokretaču".

## Razvoj

U srednjovekovnoj arapskoj filozofiji, Ibn Rušd je kritikovao Avicenin kosmološki argument, tvrdeći da jedino fizički argumenti, kao što je onaj koji ukazuje na potrebu za prvim pokretačem, mogu dokazati postojanje fizičkih stvari.

Razrađujući kosmološki argument, Bonaventura tvrdi da Bog može da se sazna iz stvorenih bića kao uzrok iz posledice.

Toma Akvinski je formulisao pet argumenata kojima dokazuje božje postojanje. Jedan od njih, argument za neuzrokovani uzrok, glasi: "Sve ima svoj uzrok. I svaki uzrok opet ima svoj uzrok. Ali, ne možemo imati beskonačan niz uzroka. Stoga, mora postojati neki neuzrokovani uzrok koji uzrokuje svaku promjenu, ali pri tom sam nije prouzrokovan ničijim utjecajem. Takav neuzrokovani uzrok ljudi nazivaju Bog."

## Reference

## Povezano
* Postojanje boga
* Nepokrenuti pokretač

## Vanjske veze
* Kosmoliški argument za postojanje Boga
Džamija Hasan-paše Predojevića

**Džamija Hasan-paše Predojevića** nalazi se u Polju, Grabovica, opština Bileća, Bosna i Hercegovina. Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 16. do 22 maja 2006. godine, donijela je odluku da se džamija proglasi za  nacionalni spomenik BiH. Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Amra Hadžimuhamedović (predsjedavajuća komisije), Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo i Tina Wik
## Lokacija
Džamija se nalazi u jugoistočnom - ravnom dijelu grada – u Polju. Podignuta je na lokalitetu Plitine, kod sela Grabovice.
## Historija
Osnivač ove džamije (a možda i one u gradu) je Hasan-paša Predojević, koji je rodom iz bilećkih Rudina. On je kao adžami-oglan odveden u Istambul, gdje je na carsckom dvoru odgojen, primio islam, dobio ime Hasan, i postao starješina svih sokolara na dvoru. Na dužnost beglerbega u Bosni postavljen je 1591. god. Poznat je po osvajanju Bihaća 1592, a poginuo je 1593. god u pokušaju da zauzme Sisak. 
## Opis
Džamija u Bileći pripada tipu jednoprostornih džamija sa četvorovodnim krovom i kamenim četverokutnim minaretom. Krovna ravan sa sjeverozapadne strane bila je produžena i na taj način prekrivala sofe. Ostaci krova – ležišta kamenih ploča, vidljivi su na tijelu minareta sa jugozapadne strane. Vanjske dimenzije iznose 11,76 x 8,37 m. C

Pretpostavlja se da je na području istočne Hercegovine bilo 14 džamija slične arhitekture. Ovakva arhitektura sa dominantnom pravougaonom munarom, je spoj hrišćanske i islamske arhitekture jer su ih gradili majstori sa Jadrana odnosno iz Dubrovačke Republike te su koristili crkvene tornjeve kao primjer za gradnju munara. O izgledu munare ove džamije danas se govori iz ugla jedinstvenog arhitektonskog oblikovanja u osmanskoj arhitekturi. Isti graditeljski pristup može da se vidi i na džamiji Muje Kotezlije u selu Kotezi u Popovom Polju, s tim što je munara valjkastog oblika.

Munara džamije ima približno kvadratinu osnovu, dimenzija 1,83 x 2,00 m i zidana je od grubo tesanog kamena sa krečnjačkim malterom kao vezivnim sredstvom. Ulaz u munaru nalazi se na visini od oko 2,50 m, u zapadnom uglu i ostvaren je kamenim stepeništem, širine oko 80&nbsp;cm. Visina zidanog dijela munare, mjereno sa vanjske strane, iznosi 7,12 m., i završen je plitko profiliranim kamenim vijencem. Pri samom vrhu izvedena su četiri polukružno završena prozorska otvora, dimenzija 30 x 80&nbsp;cm. Vrh je u formi četverostrešnog plitkog  krova, sa kamenim pokrivačem od ploče.

Dijelovi minbera se još uvijek nalaze u objektu i moguća je njegova rekonstrukcija, dok je kameni vijenac minareta na nekoliko mjesta oštećen;
Ostaci objekta ugroženi su samoniklim niskim i visokim raslinjem, ali su i dalje u dobrom građevnom stanju, iako je džamija već 65 godina napuštena.
## Literatura
Mehmed Mujezinović - Islamska epigrafika Bosne i Hercegovine, Knjiga III, Sarajevo Publishing, 1998
## Reference

## Vanjske veze
* Džamija Predojevića - Kulturni centar Trebinje
* Istorija - GAZI HASAN-PAŠA PREDOJEVIĆ - Preporod Bijeljina
Hilomorfizam

**Hilomorfizam** je filozofska teorija koju je razvio Aristotel, po kojoj su sva stvorena bića sastavljena od materije i forme. 

## Etimologija

*Hilomorfizam* je savremena kovanica od grčkih reči ὕλη *hyle*, "drvo, tvar" i μορφή *morphē*, "forma". 

## U filozofiji

Bonaventura, poput Aristotela, smatra da su sva stvorena bića sastavljena od materije i forme. On pod materijom podrazumeva potencijal u najširem smislu, a ne ono što je suprotstavljeno duhu. Po njemu, "materija posmatrana po sebi nije ni duhovna ni telesna". Međutim, Bonaventura tvrdi da tvar nikada aktuelno ne postoji odvojeno od forme. Materija, uzeta po sebi jeste prosta mogućnost ili moć. Jedino u biću koje je čista delatnost, bez imalo potencijalnosti, uopšte nema materije.
Teleološki argument

**Teleološki argument** (gr. τέλος *telos* - kraj, svrha, cilj) je argument za postojanje Boga, odnosno umnog tvorca, na osnovu opaženog inteligentnog dizajna prirode.

Teleološki dokaz je zasnovan na svrhovitosti i harmoniji kosmosa, odnosno pretpostavci da u svemiru ima reda neovisno o našim umovima. Na primer, u prirodi ima bića koja nemaju razuma, a djeluju svrhovito. Tako, svrsishodna konstrukcija u prirodi sugerira kako svijet ima svog konstruktora, a to je Bog.

## Razvoj argumenta
### Akvinski

Toma Akvinski pokazuje da mi u neorganskim predmetima opažamo delatnosti usmerene ka nekom cilju, a pošto se to dešava često, ne može proizlaziti iz slučajnosti, već mora biti rezultat namere. Ali neorganski predmeti su bez saznanja. Prema tome, oni ne mogu težiti k nekom cilju, osim ukoliko nisu upravljeni od nekoga ko je razuman i poseduje saznanje, kao što "strelu usmerava strelac". Prema tome, mora postojati razumno biće koje usmerava prirodne stvari k nekom cilju; a to je bog.

### Paley

Engleski teolog William Paley je tvrdio slijedeće: da nađe ručni sat na podu, nakon što bi proučio kako svi mehanički dijelovi zajedno funkcioniraju, pretpostavio bi da ga je izradio neki konstruktor. Doista, ako bi bilo koji dio bio drugačije poredan, tada bi cijeli časovnik prestao raditi. Paley je smatrao da je svijet poput ovog časovnika, svaki je dio pomno osmišljen za posebno mjesto unutar cjeline. Ako je svijet ovako konstruiran, tada on mora imati konstruktora.

### Kant

Nemački filozof Imanuel Kant je poštovao teleološki argument zbog njegove jasnoće i starosti, ali je odbio da mu prizna dokazni karakter. Kant tvrdi da naš razum sam nameće iskustvu kategorije vremena, prostora i uzročnosti. Ljudi sve doživljavaju kao da ima neki svoj uzrok i kao da sve što postoji, postoji u prostoru i vremenu. Stoga Kant odbacuje dokaz iz uređenosti kao logični argument za Božju opstojnost. Čovjek gleda na svemir kao na uređeno mjesto zbog toga što je naš razum predodređen da interpretira događaje na uređen način.

## Izvori

## Povezano
* Postojanje boga
* Inteligentni dizajn
Argument nužnog bića

**Dokaz istinitog** ili **argument nužnog bića** je formalni argument za postojanje Boga koji je uveo islamski filozof Ibn Sina (980–1037). Ovaj argument dokazuje da postoji nužno i neuslovljeno biće, jer kada ne bi bilo nužnog i neuslovljenog, ne bi bilo ni slučajnih i uslovljenih bića.

Argument polazi od činjenice da bića nastaju i nestaju, što pokazuje da mogu i postojati i ne postojati, da su kontingentna a ne nužna, jer kada bi bila nužna uvek bi postojala i ne bi nikada nastajala ni nestajala.

## Razvoj

Ovaj dokaz za postojanje Boga je uveo srednjovekovni islamski filozof Ibn Sina, pod nazivom *dokaz istinitog*. Po njemu, čitav skup kontingentnih stvari mora imati uzrok koji nije kontingentan, jer bi u suprotnom bio uključen u skup. Ibn Sina je logički utvrdio da mora biti "nužno postojećeg" () bića koje ne može ne postojati. On zaključuje da nužno postojeće biće mora imati tradicionalna svojstva Boga u islamu, uključujući jednost, jednostavnost, nematerijalnost, um, moć, velikodušnost i dobrotu.

Argument nužnog bića je srednjovekovni jevrejski filozof Majmonid preuzeo od Ibn Sine i razvio ga dalje.

Toma Akvinski uvodi ovaj dokaz u svoju filozofiju, i zaključuje da mora postojati nužno biće, koje je uzrok zašto nastaju kontingentna bića. Po njemu, pojedine stvari nastaju i kasnije nestaju. Dakle, u jednom trenutku nije postojala nijedna stvar. No, nešto počinje postojati samo uzrokovano nečim što već postoji. Dakle, mora postojati biće čije je postojanje nužno. Takvo biće on naziva Bogom. Akvinski zaključuje da "ako ne bi postojalo nijedno nužno biće, onda ne bi postojalo ništa".

Duns Scotus smatra da mi ne možemo dokazati da kontingentno biće postoji ako postoji nužno biće, ali možemo dokazati obrnuto - ako postoji konačno biće, postoji i beskonačno biće. Dakle, mi ne možemo da izvedemo postojanje manje savršenog bića iz savršenijeg, mada možemo izvesti obratno. Prema Skotu, da kontintentna bića zbilja postoje saznaje se samo iskustvom. Čak iako dopustimo mogućnost beskonačnog niza sukcesivnih uzroka, čitav lanac zahteva objašnjenje izvan samog lanca. Beskonačan niz kontingentnih bića ne može objasniti vlastiti egzistenciju - nužno je postulirati jedan transcedentan uzrok.

## Literatura
* Frederik Koplston, Srednjovekovna filozofija, Beograd, 1989.
* 
* 

## Izvori

## Povezano
* Postojanje Boga
Kartuša

**Kartuša** (od francuskog: cartouche), je ime za ornament u arhitekturi u obliku svitka, koji se naročito koristio na razrađenim okvirima 
oko pločica ili grbova.

Kartuša se razvila za renesanse iz formi srednjovjekovnih štitova. Kartuše su bile naročito popularne za baroka u gravurama (kao okvir za legende) i u primijenjenoj umjetnosti kao podloga za grbove, ambleme, natpise i sl. ili kao čista dekoracija).

U širem značenju, riječ se primjenjuje na bilo koji ovalni oblik, pa čak i na dekorativni štit, bez obzira na to da li je u obliku svitka ili ne.

## Kartuša u [[Egiptologija|Egiptologiji]]
ovalni okvir oko egipatskih hijeroglifa koji označavaju ime faraona.

Od uobičajenih pet faraonskih imena, na kartušama su bila napisana samo dva; - *prenomen* (vladarsko ime) i *nomen* (ime po rođenju).
Kartuša oko imena bila je simbolična zaštita od zlih duhova za života i nakon smrti. Drevni Egipćani su vjerovali da oni čije je ime zapisano ne nestaje posle smrti, i to je bila funkcija kartuša na sarkofazima.

Prva poznata kartuša je ona faraona Sneferua iz Četvrte dinastije.

## Kartuša u artiljeriji
U artiljeriji je kartuša - naziv za kartonsku (metalnu čahuru) ili svilenu vrećicu napunjenu barutom.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Cartouche''
Through the Looking Glass (Star Trek: Deep Space Nine)

***Through the Looking Glass*** () je epizoda američke science fiction TV-serije *[[Star Trek: Deep Space Nine]]*, premijerno prikazana 17. aprila 1995. godine. Radnja prikazuje kako Benjamin Sisko bude otet i doveden u paralelni Univerzum ogledala, gdje bi za račun pobunjenika trebao preuzeti identitet svog umrlog parnjaka i pomoći im u važnoj misiji.

## Reference

## Vanjske veze
*
Azerbejdžanska književnost

**Azerbejdžanska književnost** () odnosi se na književnost na azerskom jeziku, koji je trenutno zvaničan jezik u Republici Azerbejdžanu i prvi je jezik većine ljudi u iranskoj pokrajini Iranski Azerbejdžan.

Iako većina Azera živi u Iranu, moderna azerska književnost većinom nastaje u Azerbejdžanu, gde jezik ima status zvaničnog. Tri pisma se koriste za pisanje: latinica, arapsko pismo i ćirilica.

Prvi primeri azerske književnosti potiču iz oko 1200. godine, nakon mongolskog osvajanja i pisani su arapskim pismom. Nekoliko velikih autora pomogli su, da se razvije azerbejdžanska književnost između 1300. i 1600. godine, takođe i pesništvo.

Pred kraj 19. veka, novine su počele objavljivati popularna književna dela. Štampanje knjiga azerske književnosti bilo je zabranjeno u Perziji za vreme vladavine Reza Šah Pahlavija (1925–1941) i u Sovjetskom Azerbejdžanu za vreme Staljina i njegovog "Crvenoga terora" kada je progonjeno na hiljade azerskih pisaca, novinara, profesora, intelektualaca i drugih, a rezultiralo je promenom sa azerbejdžanskom abecedom na ćirilicu.

Moderna azerbejdžanska književnost nastaje isključivo u Azerbejdžanu, iako i dalje puno Azera živi i u susednom Iranu.

## Reference

## Vanjske veze
Improbable Cause

***Improbable Cause*** () je epizoda američke science fiction TV-serije *[[Star Trek: Deep Space Nine]]*, premijerno prikazana 24. aprila 1995. godine. Radnja prikazuje kako Elim Garak postaje metom spektakularnog bombaškog atentata te kako Odo nastoji otkriti počinioce, iako je vrlo vjerojatno riječ o romulanskoj i cardassijanskoj zavjeri. Radnja ima svoj neposredni nastavak u sljedećoj epizodi *[[The Die Is Cast (Star Trek: Deep Space Nine)|The Die Is Cast]]*.

*Improbable Cause* je poznata kao prva epizoda u kojoj se prikazuju događaji koji će eskalirati u Dominionski rat, najznačajniji zaplet u ostatku serije.

## Reference

## Vanjske veze
*
Gatačko polje

**Gatačko polje** je prostarni geomorfološko-hidrografski kompleks kraškog polja, smješten u Dinaridima, u sjevernoj Hercegovini, Bosna i Hercegovina. Prostire se na površini od oko 60&nbsp;km2, dinarski je izduženo (24&nbsp;km) i iznimno visoko (dno na 840 m nadmorske visine). Smješteno je između planina Bjelašnica i Lebršnik.

U principu se dijeli na dvije površine, Veliko i Malo polje (sa najvećim brojem kraških obilježja). Veliko se dalje dijeli na Gornje i Donje polje.

Kroz polje teku ponornice Gračanica i Mušnica, koje polje povremeno i plave. Jedino veće naseljeno mjesto je Gacko. Blizu polja su planina i prijevoj Čemerno (Gacko) (sa morskim razvođem), izvorište Trebišnjice, Klinje jezero, kao i nacionalni park "Sutjeska".

Vode pripadaju slivu rijeke Trebišnjice koja predstavlja veoma složen sistem nadzemnih i podzemnih voda. Rijeka potiče od dva toka iz Lebršnika i Čemernog: jedan tok pod imenom Mušnica, teče od istočne ka zapadnoj granici Gatačkog polja, prolazi kroz jezero Klinje, te naselja Avtovac, Gacko, Srđevići, Bašići, Drugovići, Kula i Branilovići (pod raznim imenima zbog njene ponorne prirode). Drugi tok, pod imenom Gračanica, teče od Čemerno planine ka Gatačkom polju, gdje se spaja sa Mušnicom blizu Srđevića.

Klimu pomenutog područja odlikuju duge i oštre zime sa niskim temperaturama. Od davnina stočarstvo je zastupljeno kao primarna ekonomska djelatnost ovog područja.

U polju su registrovane: 2 vrste riba, 129 vrsta ptica, 20 vrsta vilinih konjića i 274 floralnih vrsta. Kraški fenomeni su: Gareva pećina i meandri temporarnih kraških rijeka.

Pronađene su velike zalihe uglja (niskokalorični lignit) i koriste se za Termoelektranu Gacko. Ova eksploatacija je i najveća potencijalna opasnost za ekologiju polja.
Filip Balif je istraživao Gatačko polje.
## Reference

## Vanjske veze
* https://web.archive.org/web/20161013132314/http://www.panoramio.com/photo/22824713
* http://books.google.com/books/about/Le_polje_karstique_de_Gacko_Gata%C4%8Dko_pol.html?id=vrMWSQAACAAJ
* http://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/02626667.2012.666634
Karun (jezero)

**Karun** (arapski:بركة قارون/Birket Qarun) za Antike znan kao **Merid** (grčki: Μοῖρις) je jezero na sjeveru Egipta u Muhafazi Fajum.

## Karakteristike

Jezero Karun ima površinu od 233 km², dugo je 40 km od zapada prema istoku a široko je do 5,7 km.
Prosječno je duboko 4,2 m a leži u geološkoj depresiji na 43 metra ispod mora.

Slatkom vodom iz Nila ga puni kanal Bar Jusuf, a kako nigdje ne otiče -isparava pa mu je voda bočata.

## Historija

Jezero Karun je ostatak puno većeg drevnog **Jezera Merid**, koje je nekada zauzimalo veliko područje depresije - Oaza Fajum u Egiptu.
Istraživanja izvršena po pustinjskim rubovima te depresije upućuju na to da su u ranom paleolitiku vode jezera nalazile na oko 37 m nadmorske visine i vjerojatno potpuno ispunile depresiju. Nivo jezera postepeno je opadao sve do otprilike 10. milenija pne., kad se nalazilo oko 4 1/2 
m ispod mora, možda i zato jer se privremeno prekinula veza s rijekom Nil. 
Početkom neolita  jezero se iznova podiglo i postepeno smirilo. Za Neolita i Starog kraljevstva duž njegovih smanjenih obala naselili su se prvi stanovnici.

Tek su faraoni Srednjeg kraljevstva (oko 2040. pne.-1786. pne.) pokušali zaustaviti postepeno zasipavanje kanala koji je povezivao jezero sa Nilom. Vjerojatno je Senusret II ili Amenemhat III proširio i produbio kanal, na taj je način jezero ponovno postavio u hidrauličku ravnotežu sa rijekom. 
Jezero se tada nalazilo na nadmorskoj visini od 17 m i služilo je kao retencija za poplava, koja preuzima višak voda od prekomjerno visokih poplava Nila i kao akumulacija čije su se vode mogle koristiti za navodnjavanje nakon što bi se poplava Nila slegla. Kad je Herodot posjetio jezero oko 450. pne., pretpostavio je da se radi o umjetnom jezeru, jer mu je rečeno da je iskopano najmanje 900 godina ranije.

Velike melioracione radove u Oazi Fajum proveli su ptolemejski kraljevi. Za vladavine Ptolemeja II Filadelfa u 3. vijeku pne. jezero je djelomično isušeno branom koja je ograničavala ulazak vode iz Nil u njega. Plodno aluvijalno tlo koje je bilo isušeno (otprilike 1.200 km²) navodnjavalo se kanalima i bilo podvrgnuto intenzivnom obrađivanju.

Tako se stanovništvo oko jezera naglo povećalo, a i broj novih gradova. Današnje iskopavanje nekoliko arheoloških lokaliteta urodilo je bogatom žetvom helenističkih, rimskih papirusa. Oaza Fajum nastavila je prosperirati i tokom prva dva vijeka rimske vladavine, ali nakon toga je počela 
stagnirati i propadati. 
Nivo vode u jezeru nastavio je opadati, što je dovelo do plitkog i relativno malog jezera u današnje vrijeme.

Jezero Karun je 2012. uvršteno na listu lokaliteta Ramsarske konvencije, kao važno stanište ptica selica.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Lake Moeris, Egypt''
Oaza Fajum

**Oaza Fajum** ( / *Waḥet El Fayyum*) je velika geološka depresija u Libijskoj pustinji, jugozapadno od Kaira.

## Karakteristike

Ta depresija se prostire u dužinu nekih 80 km, u smjeru istok-zapad, a u širinu nekih 56 km od sjevera prema jugu. 
Najniža točka je - 45 nadmorske visine u današnjem Jezeru Karun. 
Oaza je dobila ime od staroegipatske riječi - Pa-jum (ili Pa-jom) koja je značila jezero ili more, a odnosilo se na nekadašnje Jezero Merid

To se jezero formiralo za pleistocena (prije otprilike 2.600.000 do 11.700 godina) kada je Nil bio oko 18 metara viši nego danas, pa je probio šljunčani greben koji ga je odvajao od  depresije Fajum.
Površina oaze varira između 1.270 km² i 1.700 km².
Na jugoistočnoj strani oaze leži grad Fajum, administrativni centar Muhafaze Fajum.

Današnje puno manje Jezero Karun održava se zahvaljujući djelomičnom preusmjeravanju Nila kanalom Bar Jusuf. Jezero je boćasto i ima površinu od 220 km², uspješno je izmrješteno morskom 
ribom, što je omogućilo razvoj komercijalnog ribarstva.

Oaza Fajum je 2003. uvrštena na UNESCO-vu listu kandidata Svjetske kulturne baštine, zbog svojih kanala iskapanih još od 23. vijek pne., ostalih hidrauličkih zahvata, hramova i nekropola.
## Historija

Faraoni iz Dvanaeste dinastije Egipta iskopali su kanal Bar Jusuf do Jezera Karun da kontroliraju poplave Nila, i reguliraju mu vodostaj. 
Za suše im je Jezero Karun služilo kao akumulacija iz koje su kanalima ispuštali vodu za navodnjavanje.
Zbog tog su klasični geografi i putnici mislili da se radi o umjetnom jezeru.

Pored grada Fajuma, veći gradovi oaze su Ibšavaj i Sinuris.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Fayoum Oasis and Lake Qaroun, Egypt''
Rimokatoličko groblje Hrast

**Rimokatoličko groblje Hrast** nalazi se u naselju Hrast, nedaleko od Franjevačkog samostana i ostataka Crkva svete Marije u Jajcu, Bosna i Hercegovina. Na sjednici komisije za očuvanje nacionalnih spomenika održanoj 20. do 26. januara 2004. godine, groblje proglašeno je za nacionalni spomenik BiH. Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Amra Hadžimuhamedović, Dubravko Lovrenović , Ljiljana Ševo (predsjedavajuća) i Tina Wik. 
  
## Historija
Gradsko katoličko groblje u Jajcu vrlo staro. Datumi na pojedinim nadgrobnim spomenicima datiraju od 1719. godine, što ne znači da ovo groblje nije još starijeg datuma. Do 1961. godine u groblju se nalazilo nekoliko srednjovjekovnih nadgrobnika. U jednom izvještaju iz 1961. god, navodi se podatak da je »pri dnu groblja prisutno nekoliko srednjevjekovnih stećaka» stablo lipe koje predstavlja dendrološku vrijednost flore tih krajeva. Groblje pruža neke elemente za proučavanje socioprofesionalne i nacionalne strukture stranih državljana koji su se nastanjivali u Jajcu poslije austrougarske okupacije.
## Opis
Zauzima površinu od 1 hektara i 28 ari. Groblje je smješteno na maloj uzvišici koja počinje na jugoistoku i postepeno se penje prema najvišoj koti koja se nalazi na sjeverozapadnoj strani kompleksa. Otprilike na polovini groblja nalazi se centralna staza postavljena u pravcu sjeverozapad – jugoistok, sa grobnom kapelicom na sredini, nastaloj u doba austrougarske uprave. Glavni ulaz u groblje se nalazi sa sjeverozapadne strane.

Na groblju ima dosta i pojedinačnih obiteljskih grobnica, naročito iz vremena austorugarske vladavine. Najstariji spomenici su u obliku stele, visoke oko 80 cm, koja je lučno završena. Ukrasi su izrađivani uglavnom u plitkom reljefu, nekad vješto, a nekad vrlo jednostavno urađeni. Prikaz križa je obavezan na svakoj steli, ali u raznim varijantama kao što su latinski križ, kalvarija-golgota. Na nekim stelama je donja polovina rezervirana za natpis. Natpis može biti kratak i urezan je na dnu stele, a ponekad zauzima donju polovinu spomenika. Materijal za izradu nadgrobnika je najčešće kamen i to krečnjak, sedra i posebna vrsta lokalnog pješčara.

U groblju se nalaze i tri spomenika austrougarskim vojnicima koji su služili vojni rok u Jajcu, a koji su poginuli u borbama u Srbiji za vrijeme I svjetskog rata. Ovakvi spomenici se sreću na svim gradskim grobljima po Bosni i Hercegovini i većinom su u obliku stele.

U vremenu iza II svjetskog rata, počinje podizanje mramornih i granitnih grobnica i traje do današnjih dana.
## Literatura
* Đoko Mazalić - Stari grad Jajce, Glasnik Zemaljskog muzeja u Sarajevu, n.s. sveska VII, Sarajevo, 1952, 59-100.
* Hamdija Kreševljaković - Stari bosanski gradovi, Naše starine I, Sarajevo, 1953, 7-47.
           
## Reference
Paul Dooley

**Paul Dooley** (rođen kao **Paul Brown**; 22. februar 1928 -) je američki glumac, najpoznatiji po komičnim i karakternim ulogama na filmu i televiziji.

## Reference

## Vanjske veze

*
Heroes and Demons

***Heroes and Demons*** () je epizoda američke science fiction TV-serije *[[Star Trek: Voyager]]*, premijerno prikazana 24. aprila 1995. godine. Radnja prikazuje kako Harry Kim nestaje u holodecku za vrijeme simulacije drevnog epa *[[Beowulf]]*, te kako ostali članovi posade pokušavaju riješiti misterij uz pomoć holografskog  Ljekara.

## Izvori

## Vanjske veze
*
Bar Jusuf

**Bar Jusuf** (/Bahr Yussef) je slatkovodni kanal u Egiptu dug 250 km, koji ide od brane na Nilu kod Dejruta u Muhafazi Asjut do Oaze Fajum i Jezera Karun.

Za Drevnog Egipta bio je poznat kao **Mer-Ver** (Veliki kanal), njegovo današnje arapsko ime ime odnosi se na *Jusufa* (islamski pandan) biblijskog *[[Prorok Josif|Proroka Josifa]]*.
## Historija

Još je u vrijeme faraona Menesa, osnivača Prve dinastije (2900. pne.) postojao je prirodni rukavac Nila, kojim je za velikih poplava tekla voda do Depresije Fajum u kom se prostiralo Jezero Merid. 

Kako je Nil stalno meandrirao - rukavac se napunio pijeskom i voda više nije mogla teći do Jezera Merid koje je služilo kao retencija za velikih poplava, a i kraj u Depresiji Fajum više nije imao vode za navodnjavanje.

Prvi kanal iskopan je za vladavine faraona iz Dvanaeste dinastije Egipta, a dovršio ga je Amenemhat III.
Taj kanal koji je sljedio trasu nekadašnjeg rukavca bio je dug 16 km i dubok 5 metara. Na svakom kraju kanala bila je brana sa ustavom za regulaciju toka vode.

Negdje oko 230. pne. taj kanal je napušten, jer Nil više nije toliko plavio, pa više nije bilo potrebe da Jezero Merid služi kao retencija.
Velik dio jezera je isušen i pretvoren u oranice.

Današnji kanal je iskopan krajem 19. vijeka, kao dio velikog Kanal Ibrahimija koji uzima vodu kod Asjuta, a kod Dejruta se grana u današnji kanal Bar Jusuf.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Bahr Yousef Canal''
Havara

**Havara** (arapski: هوارة/*Hawāra*) je arheološki lokalitet u centru Egipta u Depresiji Fajum.

## Geografija

Lokalitet leži u Gornjem Egiptu u velikoj Oazi Fajum, udaljen desetak km jugozapadno od centra grada Fajuma.

## Historija i karakteristike
 
Nakon što je odustao od plana da bude sahranjen u Dahšuru, faraon Amenemhat III (oko 1860.-1815. vijek pne.) odabrao je to mjesto za svoju nekropolu, možda i zato jer je bilo blizu njegove palače.
### Piramida
Amenemhetova piramida u Havari izgrađena je sa dnom baze dugim 105 metara i visinom od 58 m, uzdižući se nagibom od - 48 ° 45 '. Ona je podignuta sa puno nižim nagibom od one koju je počeo graditi Amenemhet u Dahšuru, koju je napustio zbog nedostatka stabilnosti. Strah od urušavanja vjerojatno je bio razlog da su graditelji piramide Havari smanjili nagib za čak - 9 ° 30 ".

Jezgra piramide izgrađena je u potpunosti od kamenja i gline, a samo je vanjski plašt bio pokriven kamenim pločama, koje su u narednim vijekovima pokrali pljačkaši, ali jezgra još uvijek ostala, što današnjim posjetiteljima ostavlja dojam zemljanog brda.

U piramidi su pronađeni su neki fragmenti kostiju u sarkofagu, i nekoliko predmeta, među kojima je stol od alabastera sa imenom njegove kćeri Neferuptah, ali je nejasno zašto se tu našao, jer je njena grobnica pronađena jugoistočno od Havare.

### Takozvani labirint

Pored piramide podignut je i složeni kompleks građevina dimenzija 385 na 158 metara ograđen zidom. To je bio najveći pogrebni kompleks Srednjeg kraljevstva.

Od njega je danas ostalo malo tog što se može vidjeti, grčki i rimski izvori opisivali su ga kao ogromni labirint sa bezbroj otvorenih prostorija.
Za njega je Herodot rekao da je impresivniji od bilo kog od Sedam svjetskih čuda.

## Iskapanja

Prva iskapanja na tom lokalitetetu, obavio je Karl Richard Lepsius 1843. a nakon njega i Flinders Petrie 1888.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Hawara''
Sinuris

**Sinuris** (arapski: سنورس‎/Sinnūris) je grad od 125,905 stanovnika u sredini Egipta u Muhafazi Fajum.

## Geografija

Sinuris leži u Gornjem Egiptu u velikoj Oazi Fajum, udaljen dvanaestak km sjeverno od svog administrativnog centra Fajuma.

Grad se prostire duž istoimenog kanala, koji nekih desetak km sjevernije uvire u Jezero Karun.

## Historija
Sinuris je za Kasne antike bio poznat kao grad sa puno crkava -Koptske pravoslavne crkve.
Od njih je preostala jedino parohijska crkva sv. Mihaela, koja je stradala u potresu 1990. pa je danas potpuno obnovljena u novom ruhu.

## Reference

## Vanjske veze
* ''Monuments of Christian Sinnuris (Fayyum, Egypt) ''
Zdravko Kajmaković

**Zdravko Kajmaković** (10. oktobar 1929, Modran, Bijeljina – 19. mart 2009. Sarajevo) bio je historičar umjetnosti u Bosni i Hercegovini u drugoj polovini dvadesetog stoljeća . Diplomirao je historiju umjetnosti 1956. god. u Beogradu, gdje je i doktorirao 1975. god. Radio je od 1957. god. u Zavodu za zaštitu spomenika kulture u Sarajevu. Od 1975. god. radio je kao profesor historije umjetnosti na Filozofskom fakultetu u Sarajevu.

Kajmaković je osnivač je i vodeća ličnost u profesionalnim i akademskim krugovima  na polju zaštite kulturne baštine, historije umjetnosti, restauracije i konzervacije i organizator i učesnik u brojnim projektima iz navedenih oblasti.

Bavio se proučavanjem stećaka i kultnih građevina, zidnog slikarstva, ikona, te objavio jednu monografiju i veći broj studija, rasprava i izvještaja. Sa saradnicima je istraživao nekoliko značajnih srednjovjekovnih nalazišta u Gornjem Podrinju u okviru projekta ″Gornje Podrinje u doba Kosača″. Tim projektom je revidiran ili je otkriven jedan broj srednjovjekovnih gradova, sakralnih građevina i nekropola stećaka.
## Autorska djela
* Ćirilski natpis iz doba Kulina bana
* Stari grad Doboj - Konzervatorski radovi 1962.
* Likovnoarheološka istraživanja. a  Rataj, a) mauzolej.  U:”Gornje Podrinje u Doba Kosača”, Međurepublički multidisciplinarni projekt, tom III. Zavod za zaštitu spomenika kulture Bosne i Hercegovine, Sarajevo, 1976, st.4-7.
* Zidno slikarstvo u Bosni i Hercegovini
* Georgije Mitrofanović

## Reference
Nacionalni spomenici u Laktašima

Na listi nacionalnih spomenika kulture Bosne i Hercegovine za opštinu Laktaši se nalaze slijedeći spomenici:
* Arheološko nalazište Bakinci (Laktaši)
* Pravoslavna crkva brvnara sa pokretnom imovinom i ostacima nekropole u selu Malo Blaško, graditeljska cjelina  

## Reference

## Vanjske veze
* Zvanična stranica komisije za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine
Pridi Phanomyong

**Pridi Phanomyong** (tajlandski: ปรีดี พนมยงค์; 11. maj 1900. - 2. maj 1983) je bio tajlandski političar i profesor. Bio je tajlandski regent, premijer i visoki državni tajnik Tajlanda; bio je i na više ministarskih položaja. Bio je vođa civilnog krila Khana Ratsadon, osnivača Univerziteta za moralne i političke nauke i Banke Tajlanda.

Rođen u siromašnoj porodici poljoprivrednika u provinciji Ayutthaya, ipak je stekao dobro obrazovanje. Postao je jedan od najmlađih advokata u zemlji 1919. godine, u dobi od devetnaest godina. 1920. godine stekao je stipendiju za studij u Francuskoj, gdje je na Univerzitetu u Caenu magistrirao, a doktorirao na Univerzitetu u Parizu 1927. Iste godine osnovao je Khana Ratsadon s istomišljenikom. Prekomorski studenti iz Siame. Nakon povratka u Siam, radio je kao sudija, pravosudni sekretarijat i profesor. Nakon sijamske revolucije iz 1932. godine odigrao je važnu ulogu u izradi dvaju prvih ustava zemlje i predložio socijalistički ekonomski plan. Snažna reakcija na plan učinila ga je nakratko samoprogonjenjem. Potom je zauzimao mnoga ministarska mjesta u vladama Khana Ratsadona. Njegovi značajni doprinosi uključuju, ali ne ograničavajući se na, modernizaciju tajlandskih zakonskih kodeksa, postavljanje temelja za sistem lokalne uprave zemlje, pregovore o otkazivanju nejednakih ugovora sa Zapadom i poreznu reformu.

Potom se odmaknuo od Plaeka Phibunsongkhrama nakon svoje sklonosti diktaturi, postao je reagent tokom 1941. do 1945. godine, što je mjesto za koje se smatralo da je nemoćno i vođa domaćeg slobodnog tajlandskog pokreta tokom Drugog svjetskog rata. Njegov potez legitimne Phibun-ove objave rata saveznicima pokazao se plodonosnim i nakon rata, kralj ga je poštovao kao višeg državnika.

Premijer je postao nakratko premijer 1946. godine. Njegovi politički protivnici slikali su ga kao majstora iza atentata na kralja Ananda Mahidola. Državni puč 1947. koštao ga je političke moći. Pokušaj scenskog udara 1949. nije uspio i od tada je živio u egzilu. Umro je u Parizu u Francuskoj 1983. Njegov pepeo doveden je na Tajland 1986. godine.

Njegova slika se kretala od antimonarhističkog demokrata do republikanskog. Njegovo markiranje kao komunista i glavni nadglednik kraljeve smrti bila je politička prljavština koju su protivnici nastavili oružavati i nakon njegove smrti. Međutim, pobijedio je u svakoj tužbi za klevetu na Tajlandu, podnesenoj protiv onih koji se oglašavaju. Postao je simbol otpora protiv vojne diktature, kao i simbol liberalizma i na univerzitetu Thammasat. Stogodišnjicu njegovog rođenja UNESCO je proslavio 2000. godine.
## Izvori
Ibšavaj

**Ibšavaj** (arapski: إبشواي) je grad od 81,264 stanovnika u sredini Egipta u Muhafazi Fajum.

## Geografija

Ibšavaj leži u Gornjem Egiptu u velikoj Oazi Fajum, udaljen dvadesetak km sjeverozapadno od svog administrativnog centra Fajuma.

## Historija
Ibšavaj je poznat kao mjesto iz kog se polazi za Dolinu kitova koja je 2005. uvrštena na UNESCO-ovu listu Svjetske prirodne baštine.

## Reference

## Vanjske veze
* ''Ibsheway (Ibshawāy)''
Beni Suejf (muhafaza)

**Muhafaza Beni Suejf** ( / *Muḥāfāzah Banī Suwayf*) je jedna od 27 muhafaza na koje je Egipat administrativno podjeljen.

## Geografija

*Muhafaza Beni Suejf* se nalazi na sjeveru Gornjeg Egipta, prostire se na površini od 10,954 km², u kojoj živi 3,249,351 stanovnika

Teritorij Muhafaze Beni Suejf prostire se duž rijeke Nil, sa produžetkom prema Libijskoj pustnji na jugu. 
Sa zapada i sjevera graniči sa Muhafazom Fajum, na jugu sa Muhafazom Minja i sa istoka Muhafazom Crveno more.

Pojas koji je naseljen i obrađen svodi se uglavnom na dolinu rijeke Nil, koji je dug nekih 80 km od sjevera prema jugu, a u svom najširem dijelu kod grada Beni Suejfa ima 24&nbsp;km.
Kako je rijeka tokom historije erodirala istočnu obalu, danas je ona svedena na usku šljunkovitu ravnicu koja naglo završava ispod litica
Istočne pustinje.

Dobar dio zapadnog dijela muhafaze navodnjava se kanalom Bar Jusuf, koji teče do Muhafaze Fajum i Jezero Karun.

### Administrativna podjela

Muhafaza je administrativno podjeljena na 9 okruga; El Fašn, Vasta, Beni Sujef (urbani), Beni Sujef, Biba, Ihnasija, Novi Beni Sujef (urbani), Naser i Samsata.

Trgovački i administrativni centar muhafaze je grad - Beni Suejf, udaljen 110 km južno od Kaira.

## Historija

*Muhafaza Beni Suejf* je 1964. bila inicijator nacionalne kampanje zadrugarstva, objedinjavanja raspršenih malih farmi u velike jedinice.

## Privreda  i transport
Od poljoprivrednih kultura uzgajaju se; žitarice, pamuk, grah i šećerna trska, a razvijeno je i peradarstvo.

U Istočnoj pustinji ima kamenoloma alabastera, a po Libijskoj pustinji nalazišta željezne rude.

Preko muhafaze prolazi magistralna željeznička pruga Kairo-Asuan, koja od grada Beni Suejf ima krak prema gradu Fajumu

## Znamenitosti

Od historijskih znamenitosti Muhafaza Beni Suejf ima piramidu faraona Hunia iz Treće dinastije u Meidumu i arheološki lokalitet Heraklopolis Magna (Μεγάλη Ἡρακλέους πόλις) na zapadnoj periferiji grada, pored kanala 
Bar Jusuf.

## Izvori

## Vanjske veze

* stranice'' 
* ''Banī Suwayf, governorate, Egypt'' (na portalu Encyclopædia Britannica)
The Die Is Cast

***The Die Is Cast*** () je epizoda američke science fiction TV-serije *[[Star Trek: Deep Space Nine]]*, premijerno prikazana 1. maja 1995. godine. Predstavlja neposredni nastavak prethodne epizode  *[[Improbable Cause]]* te prikazuje kako Odo svjedoči zajedničkom napadu odmetnutih Cardassijanaca i Romulanaca na Dominion.

## Reference

## Vanjske veze
*
Cathexis (Star Trek: Voyager)

***Cathexis*** je epizoda američke science fiction TV-serije *[[Star Trek: Voyager]]*, premijerno prikazana 1. maja 1995. godine. Radnja prikazuje kako ''USS Voyager'' prilikom istraživanja nebule postane metom vanzemaljca koji je u stanju nakratko preuzimati nadzor nad pojedinim članovima posade.

*Cathexis* je prva epizoda serije u kojoj lik kapetanice Janeway provodi vrijeme u holodecku kao Lucy Davenport, protagonistica vlastitog "holoromana" sa radnjom smještenom u Englesku u prvoj polovici 19. vijeka.

## Izvori


## Vanjske veze
* 

* Definition of the word Cathexis at die.net
Štanjel

**Štanjel** () je naseljeno mjesto u sastavu općine Komen, regija Obalno-kraška, Slovenija.

## Historija

Do teritorijalne reorganizacije u Sloveniji nalazio se u sastavu stare općine Sežana.

## Stanovništvo

Na popisu stanovništva 2011. godine, Štanjel je imao 349 stanovnika.

## Galerija



Datoteka:Stanjel castle village 26092009 412.jpg|centar
Datoteka:Grad Štanjel.JPG|tvrđava
Datoteka:Štanjel Burg Innenhof Treppe 06072008 04.jpg|detalj na tvrđavi
Datoteka:Stanjel steam engine at the train station 26092009 812.jpg|željeznička stanica



## Reference

## Vanjske veze
Beni Suejf

**Beni Suejf** (arapski: بني سويف/*Banī Suwayf*) je grad od 246,395 stanovnika u sredini Egipta u Muhafazi Beni Suejf u kojoj je i administrativni centar .

## Geografija

*Beni Suejf* se nalazi na sjeveru Gornjeg Egipta, na zapadnoj obali rijeke Nil, udaljen 110 km južno od glavnog grada Kaira.

## Historija

Za Prvog prelaznog perioda između Devete i Desete egipatske dinastije grad Heraklopolis, čije se ruševine nalaze 16&nbsp;km zapadno od centra današnjeg grada, bio je prijestolnica Donjeg i Srednjeg Egipta.

U 10. vijeku pne. jedna se porodica iz Libije doselila u grad i stekla vlast nad cijelim Egiptom, vladajući njime kao Dvadeset druga dinastija (okvirno između 950. pne.-730. pne.. Beni Suejf je i kasnije, iako nije više imao političku važnost, ostao je važan grad.

Početkom 19. vijeka Beni Suejf je postao prijestolnica druge muhafaze Gornjeg Egipta, koja je dobila na važnosti za vladavine osmanskog valije Muhameda Alija (vladao 1805.-1848.).

Beni Suejf od 2005. ima univerzitet, koji danas ima 11 fakulteta. On je izrastao kao filijala Univerziteta u Kairu koji je startao sa radom 1981.

### Privreda i transport

Industrija Beni Suejfa je uglavnom vezana uz njegovu ratarsku okolicu koju navodnjava kanal Bar Jusuf. Zbog tog ima mlinove, predionice pamuka i tvornice tekstila.

Grad je važna željeznička stanica na pruzi Kairo-Asuan, jer od nje vodi krak prema 
prema gradu Fajumu.

Po nedalekoj Istočnoj pustinji ima kamenoloma alabastera.

Preko muhafaze prolazi magistralna pruzi Kairo-Asuan, koja od grada Beni Suejf ima krak prema gradu Fajumu
### Znamenitosti
Najstarija džamija El Bar, poznato je lokalno svetište, a arheološki lokalitet Heraklopolis nalazi se na zapadnoj periferiji, pored kanala Bar Jusuf.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Banī Suwayf, Egypt''