open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Crkva svetog Petra i Pavla u Grbavcima

**Crkva svetog Petra i Pavla u Grbavcima** pripada Srpskoj pravoslavnoj crkvi i eparhiji banjalučkoj. Grbavci su naselje u Gradišci, Bosna i Hercegovina.

Hram Svetih apostola Petra i Pavla u Grbavcima, u protoprezviteratu gradiškom, je najstarija seoska zidana crkva u gradiškom kraju. Pripremni radovi počeli su 1869. godine angažovanjem gradiškog prote Stojana Ugrenovića, a nastavljena je nakon ustanka u BiH. Temelji su postavljeni i osveštani 7. novembra 1892. godine. 
 
## Nacionalni spomenik
Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 6. do 8. novembra 2013. godine, donijela je odluku da se crkva svetog Petra i Pavla u Grbavcima proglasi za nacionalni spomenik BiH.Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Martin Cherry, Amra Hadžimuhamedović (predsjedavajuća), Dubravko Lovrenović i Ljiljana Ševo.

## Izvori
Manastirište u Gornjim Kijevcima

**Arheološko područje Manastirište** se nalazi u Gornjim Kijevcima, Gradiška, Bosna i Hercegovina.
## Lokacija
Lokalitet Manastirište je udalјeno 18 km južno od Gradiške, ispod prvih sjevernih obronaka Kozare, usred ravničarskog kompleksa njiva zvanom Karanovac, 18 km vazdušne linije do kojih se dolazi pravcem Gradiška – Cerovlјani – Kijevci ili nešto dužim pravcem (25 km) Gradiška – Turjak – Kijevci. Smješten je u dolini 
rijeke Lubine (Ljubina Rijeka), na njenoj desnoj obali. Rijeka opasuje lokalitet sa zapadne i sjeverne strane. Uz lokalitet sa zapadne strane nalazi se veoma jak izvor pitke vode za potrebe lokalnom stanovništvu. 
 
## Opis
Centralno mjesto na lokalitetu zauzima manastirska crkva dimenzija 17,20 x 6,50m. Zidovi crkve očuvani su do visine od 1m. Sa ovog lokaliteta ranije je nađen glagolјski natpis koga Marko Vego smatra najstarijim glagolјskim pismom u Jugoslaviji i datira ga u 10–11 stoljeće. Natpis u transkripciji može se čitati kao muško ime u dativu RADINU. Ovaj artefakt se nalazi u zbirci Muzeja RS u Banjoj Luci. U priprati manastirske crkve pronađen je ćirilični natpis na kamenu u kome se spominje Lomničin pop (sveštenik iz manastira Lomnice kod Šekovića). Natpis je datiran u 1301. godinu. Na jednom nadgrobnom spomeniku u obliku ploče upisan je 
poluoblom glagolјicom “TO JE (STE) MILETA STOJIĆ“. Natpis je datiran u prvu polovinu 14. stoljeća.

Sjeverno od crkve nalaze se temelјi, jedan iznad drugog, dvije crkve brvnare iz osmanskog perioda. Oko manastirske crkve nalazi se veliki broj nadgrobnih spomenika (stećaka) bez ukrasa. 

Jugoistočno i sjeverozapadno u odnosu na crkvu nalaze se ostaci ''Villae rustice'' sa termama, prostorijama za stanovanje, te jednim manjim i jednim većim kupatilom, kao i nekoliko pomoćnih prostorija. Prema novcu pronađenom na prostoru villae moguće ju je datirati u 3–6. stoljeće. 
## Nacionalni spomenik
Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 17. decembra 2019. godine, donijela je odluku da se Arheološko područja Manastirište proglasi za nacionalni spomenik BiH. Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Amir Pašić, Goran Milojević (predsjedavajući) i Radoje Vidović. Nacionalni spomenik čine: ostaci hrama manastira Karanovac, ostaci temelјa
dvije crkve brvnare, villa rustica (seosko imanje) iz rimskog perioda i ćirilični natpis u kamenu zajedno sa ostalim pokretnim nasliјeđem pronađenim na lokalitetu, koji se nalazi u JU Zavičajni muzej Gradiška.

Godine 2013, izvedeni su radovi konzervacije zidova crkve prema projektu stručnjaka iz Zavičajnog muzeja Gradiška.
Provedeni su i osnovni dokumentacijski radovi (izrada zatečenog stanja, snimci postojećeg stanja, fotodokumentacija) što predstavlјa podlogu svim dalјnjim konzervatorskim i restauratorskim zahvatima u svrhu bolјeg očuvanja i upravlјanja.

## Izvori
Afonso IV od Portugala

**Afonso IV** (Lisabon, 8. februar, 1291..- Lisabon, 28. maj 1357.) bio je 7 Portugalski kralj koji je vladao od 1325. do 1357.

Ponajviše ga se pamti kao nalogodavca ubistva ljubavnice svoga sina prestolonasljednika Pedra I - Inês de Castro 1355.  
Nju je dao smaknuti na dvoru, jer se bojao da ona i njezina braća imaju preveliki utjecaj na Pedra. Taj tragični događaj teško je pogodio Pedra, koji je jako volio Ines, pa on ne samo da se pobunio protiv njega, već je pobio i sve sudionike tog čina, njegove bliske suradnike.

Pedro se sa Afonsom izmirio tek pred njegovu smrt.

## Biografija

Afonso IV je bio sin kralja Dinisa i Izabel, kćerke Pedra III od Aragona. Afonso je ocu zamjerio da favorizira svoja dva vanbračna sina Afonsa i Pedra, pa je 1320. podigao pobunu protiv njega i zatražio da mu preda tron. Njegova pobuna trajala je do maja 1322. kad ga je majka izmirila sa ocem.

Problem sa njegovom polubraćom je ponovno planuo, kad je Dinis umro i Afonso naslijedio tron, ovaj put je krivac bila Kraljevina Kastilja, koja je dala egzil njegovom polubratu Afonsu. 
Međutim kad je marinidski sultan iz Maroka provalio u Andaluziju da pomogne Emiratu Granada, Afonso je poveo vojsku i pomogao Alfonsu XI od Kastilje da 30. oktobra 1340. pobjedi Maure.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Afonso IV king of Portugal''
Kuća Lazić

**Kuća Lazić** (nekadašnja zgrada Komiteta) nalazi se u Brčkom, sjeveroistočna Bosna i Hercegovina.

Zgrada nekadašnjeg Komiteta u ulici Bulevar mira br. 18 se nalazi u centralnom dijelu Brčkog, u urbanom bloku definiranom ulicama Ive Andrića, Branislava Nušića, Štrosmajerova i Bulevar mira.

Godine 1926. godine, izgrađen je stambeni objekat kuća Damić, poznatih projektanata Helena Baldasara i Dušana Smiljanića, koji djeluju u Sarajevu tokom prve polovine XX vijeka. Ova građevina je jedna od prvih izgrađenih u Sarajevu u periodu između dva svjetska rata, pod uticajem modernističkih ideja. Mlađa generacija arhitekata školovanih na naprednim srednjoevropskim arhitektonskim školama donijela je nove stvaralačke ideje  vezane za modernu arhitekturu Među izgrađenim objektima je zgrada nekadašnjeg Komiteta u Brčkom, izvedena takođe u periodu između dva svjetska rata. 

U izvornom obliku radilo se o stambenom objektu poznatog brčanskog trgovca i veleposjednika Danka Lazića, školovanog u Berlinu. Nakon Drugog svjetskog rata sva imovina mu je oduzeta i nacionalizirana. Nije poznato da li je objekat oštećen tokom rata.

Kuća Lazić predstavlja slobodnostojeći poslovni objekat spratnosti Sut+P+2, nepravilnog oblika s tim da je tlocrtna osnova centralnog dijela pravougaona, dimenzija 18,00 m x 15,00 m, dok su sa bočnih strana izvedeni dijelovi niže spratnosti.  Na sjevernoj strani se nalaze 3 ulaza koji su međusobno povezani u unutrašnjosti. 

## Nacionalni spomenik
Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj 5. oktobra 2022. godine, donijela je odluku da se kuća Lazić u Brčkom proglasi za nacionalni spomenik BiH.Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Anđelina Ošap Gaćanović (predsjedavajuća), Faruk Kapidžić i Zoran Mikulić.
## Literatura
* Nedžad Kurto - Sarajevo 1492-1992, Oko, Sarajevo.
* Predrag Milošević - Arhitektura u kraljevini Jugoslaviji (Sarajevo 1918-1941), „Prosvjeta“, Foča.
## Izvori
Inês de Castro

**Inês de Castro** (?, oko 1323.-Coimbra, 7. januar 1355.) bila je ljubavnica prestolonasljednika Pedra u vrijeme dok još nije stupio na tron kao Pedro I.

Postala je slavna nakon tragične smrti, koju su opjevali brojni pjesnici i pisci, kao što su Luís de Camões, Luís Vélez de Guevara i Henry de Montherlant.

## Biografija

Inês je rođena kao vanbračna kći galicijskog plemića Pedra Fernándeza de Castra. Negdje oko 1340. zajedno sa svojom sestričnom Constanzom Manuel došla je u Portugal. Constanza se vrlo brzo udala za sina Portugalskog kralja Afonsa IV - Pedra.

Ali Pedra je ubrzo privukla lijepa Inês i među njima je buknula velika ljubav. Nakon Constanzine smrti (1345.) živjeli su zajedno i izrodili nekoliko djece. Utjecaj Inês i njezina dva brata na Pedra, rezultirao je brojnim neprijateljima na portugalskom dvoru. Kulminacija se desila 1354. kad se Pedro proglasio pretendentom na tron Kraljevine Kastilje. To je toliko razljutilo Afonsa IV da ju je odlučio ubiti, nakon dramatičnog razgovora na dvoru u Coimbri, kralj ju je prepustio ubojicama 7. januara 1355.

Ubistvo Ines duboko je potreslo Pedra, koji se pobunio protiv oca, a njezine ubojice divljački pobio.
Kad je stupio na tron 1357., dao je da joj se tijelo premjesti u veličanstveni mauzolej u crkvi Samostana Alcobaça. 
Po legendi prije polaganja u grobnicu dao ju je okruniti i natjerao dvorjane da poljube njezine ruke.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Inês de Castro mistress of Peter I of Portugal''
Radža

**Radža** (od sanskrtskog; राजा, rājan=kralj) bila je titula hinduističkih vladara i plemića na Indijskom podkontinentu.

Načešće se odnosila na kneževine a ne na države čiji su vladari nosili titulu **[[Maharadža]]** (sintagma od mahat=veliki + rājan=kralj).

Vremenom se ta titula proširila na prostore Malajskog poluotoka, Tajlanda i sve do Indonezije. 

## Izvori

## Vanjske veze
* ''What Is a Raja?''
Tristão da Cunha

‎
**Tristão da Cunha** (oko 1460.- oko 1540.) bio je portugalski plemić i moreplovac, koji je 1506. na plovidbi oko Afrike na putu prema Indiji u Južnom Atlantiku otkrio tri nenaseljena vulkanska otoka koji se danas po njemu zovu Tristan da Cunha.

Ploveći dalje uz istočnu obalu Afrike, zauzeo je nekoliko arapskih trgovačkih stanica.

Na Indijskom potkontinentu se borio kao oficir u garnizonu guvernera Francisca de Almeide.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Cunha, Tristão da''
Dvorishti

**Dvorishti** (srpskohrvatski: *Dvorište*; ćirilica: Двориште), selo na Kosovu u općini Podujeva.
 	
## Stanovništvo

## Reference
Kasnoantička bazilika u Oborcima

**Ranohrišćanska bazilika i grobnice u Oborcima**, pronađena je uz magistralni put Travnik-Donji Vakuf, u selu Oborcima, Bosna i Hercegovina.

## Bazilika u Oborcima
U rimskom periodu područje je bilo poznato po intenzivnom životu. Kroz Oborke je prolazila rimska cesta iz doline Vrbasa, prema Turbetu i Travniku. Stanovništvo se uglavnom bavilo poljoprivredom i proizvodnjom željeza. Oko 500 metara od bazilike pronađeni su ostaci rimskih zgrada, koji su vjerojatno pripadali nekom poljoprivrednom imanju. Na nekoliko mjesta su nalazišta željezne troske, dva u neposrednoj blizini bazilike.

Arheološki materijal iz jedne grobne komore pronađene u unutrašnjosti bazilike upućuje na zaključak da je područje bilo izloženo kulturnoj, a možda i političkoj predominaciji Istočnih Gota. Skromna oprema bazilike je znak da je služila seoskoj opštini.
### Istraživanja
Selo Oborci leži uz magistralni put Travnik - Donji Vakuf. Ranohrišćanska bazilika je sagrađena na manjem uzvišenju lokaliteta Glavica ili Crkvina, u samom središtu sela.

Područje i bazilika prvi put su devastirani 1930. godine, prilikom potrage za blagom. Na arheološkom području sagrađen je bunker 1943. godine, sa dubokim rovovima, kada je veći dio kulturnih slojeva prekopan i oštećen.  Područje je ponovno devastirano 1956 gradnjom individualnog stambenog objekta.

Zaštitna istraživanja izvršio je Đuro Basler 1956. i 1959. godine.  Otkopani zidovi su zaštićeni tankim premazom produženog maltera, i izvršena je nadogradnja u suhozidu do visine od pola metra. Pokretni arheološki materijal je deponiran u prostorijama Zemaljskog Muzeja u Sarajevu.
 
Arheološki materijal govori da je izgrađena u vrijeme vladavine Istočnih Gota ovim krajevima. Skromna oprema bazilike je znak da je služila nekoj seoskoj općini.

### Opis
Bazilika je u osnovi izduženi pravougaonik dimenzija 15,45 x 19, 72 m. Sastoji se od predvorja i lađe.  Unutar bazilike pronađene su četiri zidane grobne komore zidane blokovima od sedre, pokrivene svodom i grubo malterisane.
### Nacionalni spomenik
Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 20. do 26. januara novembra 2004. godine, donijela je odluku da se ranohrišćanska bazilika u Oborcima proglasi za nacionalni spomenik BiH. Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Amra Hadžimuhamedović, Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo (predsjedavajuća) i Tina Wik.  Nacionalni spomenik čini arheološko područje - ostaci Kasnoantičke bazilike u Oborcima i pokretno naslijeđe pronađeno na arheološkom području koje se nalazi u Zemaljskom muzeju Bosne i Hercegovine u Sarajevu, a koje je popisano u inventarnim knjigama nalaza Muzeja.

## Izvori
Dumnica e Epërme (Podujeva)

**Dumnica e Epërme** (srpskohrvatski: *Gornja Dubnica*; ćirilica: Горња Дубница), selo na Kosovu u općini Podujeva.
 	
## Stanovništvo

## Reference
Kasnoantička grobnica u Studenoj Česmi

**Ranohrišćanska bazilika u Donjem Vakufu** pronađena je na arheološkom lokalitetu Studena Česma u samom opštinskom centru Donji Vakuf, srednja Bosna i Hercegovina.
## Historija
Propašću Zapadnog Rimskog carstva 476. godine Dalmacija dolazi pod vlast Odoakara, zapovjednika germanske vojske u Italiji. Istočnogotski kralj Teodosije, po dogovoru sa Zenonom, carem Istočnog Rimskog carstva, preoteo je vlast od Odoakara i germanske vojske u zapadnom dijelu carstva. Time su se i rimske okrajine Dalmacija i Panonija našle pod vlašću Istočnih Gota do 535. god. Vizantijski car Justinijan je tih godina, u ratovima protiv Istočnih Gota, povratio jedan dio Rimskog carstvu, u kojem su bili Dalmacija i Panonija.

Vrijeme vlasti Istočnih Gota u Dalmaciji bio je miran period, kojeg karekteriše privredni rast, porast trgovine i gradnja većeg broja ranohrišćanskih vjerskih objekata, čiji ostaci se i danas nalaze na arheološkim nalazištima.
## Arheološko područje u Donjem Vakufu
Lokalitet Studena Česma, na kojem je Zemaljski muzej Bosne i Hercegovine izveo arheološka istraživanja 2005. i 2006 godine,  nalazi se u Donjem Vakufu, na privatnom imanju. Arheološkim radovima rukovodio je Adnan Busuladžić. Nakon istraživanja, grobnica i ostaci temelja bazilike zatrpani su zemljom (konzervirani na taj način).

Na osnovu rezultata arheoloških istraživanja može se zaključiti da je riječ o sakralnom objektu iz perioda IV-VI stoljeća, uz koji je postojalo i veće groblje, jer se na velikoj površini koja gravitira čitavom arheološkom lokalitetu, nailazi na veliki broj ljudskih kostiju, skeleta i lobanja. Jedna grobnica istražena je u cjelosti. Karakterisična je po bačvastom svodu, s dvije kline (ležaj za pokojnike) različite širine i četvrtastoj zidanoj komori. U centralnom dijelu grobnice je uski kanal, predviđen za unošenje pokojnika. Svod u grobnici je bio solidno napravljen i omalterisan, kao i cijela unutrašnjost, ali je i nasilno oštećen. Riječ o krišćanskom objektu.

Na lokalitetu je pronađeni nakit (skromna ogrlica od staklene paste i keramike, naušnice - jednostavne brončane karičice i naušnica s ukrasom „jagodičastog voća“, bronzani prsten), fragmentarna potkova, ulomci kasnoantičkog stakla i keramike.
### Nacionalni spomenik
Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 1. do 4. decembra 2009. godine, donijela je odluku da se ranohrićanska bazilika u Donjem Vakufu proglasi za nacionalni spomenik BiH. Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Amra Hadžimuhamedović, Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo (predsjedavajuća) i Tina Wik. Nacionalni spomenik se sastoji od kasnoantičke grobnice na svod, temelja sakralnog objekta i pokretnog naslijeđa pronađenog na arheološkom području, smještenom u Zemaljskom muzeju Bosne i Hercegovine u Sarajevu.

## Izvori
Kameni most na rijeci Bistrici

**Kameni most na rijeci Bistrici u Ocrkavlju** nalazi se kod Miljevine, opština Foča, istočna Bosna i Hercegovina. Most je bez izrazitih stilskih karakteristika. Na osnovi načina gradnje i zidanja, te njegovog oblika, može se pretpostaviti da potječe iz osmanskog perioda i da je djelo lokalnog graditelja. 
## Lokacija
Most se nalazi oko 2 km uzvodno od Miljevina. Lokalitetu se može pristupiti preko magistralnog puta M-18 (Sarajevo – Foča), od kojeg se, oko 2 km. prije Miljevine, na sjevernu stranu odvaja asfaltirani pristupni lokalni put dužine oko 300 metara. Putna komunikacija preko mosta vodi dalje na sjevernu stranu prema Ocrkavlju i veže se lijevom obalom Bistrice sa Miljevinom. Preko mosta nije dozvoljen saobraćaj motornim vozilima.
## Opis
O mostu u Ocrkavlju nema dostupnih historijskih podataka. Zbog blizine i usmjerenja mosta prema stambenom kompleksu kule i odžaka u Ratajima, postojanje ovog most se dovodi u vezu sa feudalnom porodicom Čengića koji su živjeli krajem 17. i početkom 18. stoljeća. Izgradnjom ovog mosta Čengići su obezbjedili komunikaciju sa Fočom.

Da bi olakšao temeljenje mosta, graditelj je iskoristio veliku stijenu u rijeci i sa nje podigao središnji stub, na koji su se naslanjali po jedan luk sa svake strane. Vremenom se jedna strana mosta urušila. Ostala je strana prema desnoj obali, sa dva luka. Srušeni dio je nadomješten drugačijom konstrukcijom. Zidana struktura zamijenjena je grednom konstrukcijom (kombinacija čeličnih profila i drvenih greda) oslonjenom na drveni pilon. Preko mosta je dozvoljen samo pješački saobraćaj.

### Nacionalni spomenik
Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj 5. decembra 2018. godine, donijela je odluku da se kameni most na rijeci Bistrici u Ocrkavlju proglasi za nacionalni spomenik BiH. Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Amir Pašić (predsjedavajući), Goran 
Milojević i Radoje Vidović.

Nacionalni spomenik čini postojeća sačuvana mostovska struktura zidana od kamena, koja uključuje stereotomske konstrukcije tri mostovska otvora, zidane kamene stupce i čeone zidove mosta zidane od kamena, kao i prirodna stijena, u koritu rijeke Bistrice, na koju je oslonjena konstrukcija trećeg mostovskog otvora i pripadajućih 
kamenih stubaca. Drveno-metalna konstrukcija mosta oslonjena na drveni pilon, koja se nalazi unutar prostornog obuhvata nacionalnog spomenika, ne uživa režim zaštite

## Izvori
Maria II od Portugala

**Maria II** (Rio de Janeiro, 4. april 1819.-Lisabon, 15. novembar 1853.) bila je formalno (uz regente) portugalska kraljica od 1826. do 1828., ali je De facto vladala od 1834. do 1853.

## Biografija

Maria je bila kći brazilskog cara Pedra I (Pedra IV od Portugala), koji je nakon što je naslijedio obje zemlje od svog oca, abdicirao od portugalskog trona 1826. i prepustio ga svojoj kćeri. Kako je ona u tom trenutku imala samo 7 godina, plan je bio da se kad navrši 16 uda za njegovog mlađeg brata Miguela, koji se zauzvrat morao striktno držati njegovog brazilskog ustava. Plan se izjalovio 1828. kad se Miguel proglasio kraljem i odbacio sve klauzuele tog ustava.

Zbog tog je Pedro odlučio vojno intervenirati i zbaciti Miguela I sa trona, ali je zbog tog morao abdicirati sa brazilskog trona 1831. i tek onda krenuti u kampanju protiv Miguela. 
Prvo je zauzeo Terceiru na Azorima, nakon tog je zauzeo Porto i nakraju i Lisabon u maju 1834. Miguel je abdicirao i otišao u egzil, a Pedro je u septembru umro.

Maria je proglašena punoljetnom i kraljicom, a iduće godine se i udala za *Augusta de Beauharnaisa*, koji je ubrzo umro. Nakon tog se 1836. udala za Ferdinanda iz Dinastije Sachsen-Coburg-Gotha sa kojim je izrodila 11 djece.

Maria je očev ustav smatrala garancijom svog vladarskog prava i na taj način zavisila o tumaču tog ustava *Vojvodi od Saldanha*. Njezina vladavina protekla je u sukobima između konzervativaca koji su podržavali princip ustavne monarhije i demokratskih i radikalnih grupa s druge strane, koje su nastojali vratiti raniji liberalni ustav. Sukob nije riješen sve dok Vojvoda od Saldanha, na čelu reformskog pokreta znanog kao Regeneracija, nije izmijenio ustav, dodatnim aktom 1852. Nakon tog je taj ustav ostao na snazi do 1910.

Marija je umrla na porodu, ostavivši tron svom najstarijem sinu prestolonasledniku Pedru V, čijem je obrazovanju posvetila puno pažnje.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Maria II queen of Portugal''
Kozhikode

**Kozhikode** nekad znan kao **Calicut**, je grad od 550,440 stanovnika i aglomeracija od 2,028,399 stanovnika na jugozapadu Indije u saveznoj državi Kerala.

## Geografija

Kozhikode se nalazi na Malabarskoj obali Indijskog oceana, udaljen 666 km jugozapadno od Čenaja (Madrasa) sa kojim je povezan željeznicom..

Nekad je bio poznat po vještini tkanja pamuk]]a, naročito po tkanini kaliko po kojoj je i dobio svoje staro evropski ime - Calicut.

## Historija

Arapski trgovci imaju svoju koloniju u Calicutu od 7. vijeka.
Portugalski moreplovac Vasco da Gama, je na svom drugom putovanju u Indiju doplovio do Calicuta 1498. Portugalci su u Calicutu 1511. podigli utvrđenu *feitoriu*, (trgovačku stanicu) koju su napustili 1525. godine.

Prvi engleski moreplovci doplovili su do Calicuta 1615., ali je tek 1664. Britanska istočnoindijska kompanija podigla svoju trgovačku stanicu. Nakon nje to su napravili i Francuzi 1698., i [Danci [1752. 
Sultan *Haider Ali* vladar Kraljevstva Majsur (današnja Država Karnataka), zauzeo je i razorio grad 1765.

Velika Britanija zauzela je Calicut 1790. i nakon sporazuma sklopljenog 1792.vladala njime do 1947., kad je Indija stekla nezavisnost.
Za britanske vlasti je obnovljen i povezan željeznicom.

Kozhikode je od (1968. sjedište *[[Univerzitet]]a Calicut*, sa brojnim fakultetima u kojima se može studirati medicina, pedagogija, umjetnost i neka od nauka.U okviru univerziteta djeluje i Institut za istraživanje mora.

## Privreda i transport

Kozhikode je danas grad drvne, prehrambene i tekstilne industrije.

Njegova luka je loša, jer je praktički zatvorena za ljetne monsunske sezone, a ostatak godine brodovi moraju sidriti po 5 km) od obale. Iz nje se ipak izvozi kokos, kava, đumbir, čaj i začini

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Kozhikode Munucipial Corporation'' (službene stranice)
Malabarska obala

**Malabarska obala** je toponim koji se dugo koristio za jugozapadnu obalu Indije.

## Geografija
Prostire se otprilike od države Goe prema jugu, sa istoka joj je granica planinski masiv Zapadni Gati. Toponim se svojevremeno koristio za cijelu zapadnu obalu Indijskog podkontinenta. Danas se odnosi na veći dio Savezne države Kerala i obalno područje Države Karnataka.

Obala se sastoji od kontinuiranog pojasa pješčanih dina, iza kojih se nižu paralelno sa obalom brojne lagune. One su međusobno povezane kanalima i tako formiraju mrežu unutarašnjih plovnih putove, kojima mogu ploviti brodovi plićeg gaza. Unutrašnjost je aluvijalna ravnica, dobro navodnjavana vodotocima koji se spuštaju sa planina Zapadnih Ghata. Po njoj se uglavnom uzgajaju začini i riža. Važan izvor prihoda je ribarstvo i šume samoniklih kokosovih palmi uz pojas dina.

Najveći grad i glavna luka je Kochi (Cochin).  
## Historija
Velik dio Malabarske obale pripadao je drevnom kraljevstvu Keralaputra kojim je vladala tamilska dinastija Kera).

Do Malabarske obale prvi su krajem 15. vijeka doplovili Portugalci. Oni su podigli nekoliko svojih *feitoria* (trgovačkih stanica), slijedili su ih Nizozemci (17. vijek) i Francuzi (18. vijek). Britanci su stekli kontrolu nad regijom krajem 18. vijeka 

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Malabar Coast region, India''
Maharadža

**Maharadža** (sintagma od sanskrtskog: *mahat*=veliki + *rājan*=kralj) bila je titula hinduističkih vladara brojnih kraljevstva na Indijskom podkontinentu.
Maharadže su po hijerarhiji bili iznad radža koji su vladali kneževinama.

## Historija
Izgleda da se ta titula prvi put pojavila u Kušanskoj Monarhiji negdje u 1. vijeku pne. pod utjecajem Skita i perzijsko-mongolskih vladara sjeverozapadne Indije koji su preferirali zvučniju titulu - *veliki kralj* (maharadža) umjesto *kralj*.(radža). 

Prvi koji je počeo koristiti tu titulu na Indijskom podkontinentu bio je vladar Gupta Carstva - Chandragupta I (oko 320. – 340.) koji je koristio titulu Maharadžaradža (*veliki kralj kraljeva*) sanskrtski prijevod od perzijskog *šahanšah*. 
Nakon tog uslijedile su druge, još prenapuhanije titule, a određenim periodima čak su i vazalni vladari relativno malih domena bili poznati kao maharadže. 

## Izvori

## Vanjske veze
* ''Maharaja Hindu title''
Dušan Smiljanić

**Dušan Smiljanić** je bosanskohercegovački arhitekta, koji je nakon Prvog svjetskog rata, prvi primijenio ideje Moderne arhitekture u graditeljstvu Bosne i Hercegovine.  
Biografija
Rođen u Trnovu 16. marta 1895. Maturirao je na "Velikoj realki" u Sarajevu 1914. godine. U tom vremenu je bio član "Mlade Bosne". Po završetku Prvog svjetskog rata upisao je Arhitektonski fakultet u Pragu, i diplomirao 1923. godine. Zaposlio se u srednjoj Tehničkoj školi u Sarajevu u kojoj je radio do 1926. godine. Njegovi učenici su bili kasnije značajni predstavnici moderne: braća Reuf i Muhamed Kadić, Jahiel Finci, Leon Kabiljo i drugi. Istovremeno se bavio i projektovanjem. 

Godine 1926. Smiljanić je počeo raditi kao gradski arhitekta u Gradskoj upravi i za taj period su vezana njegova najznačajnija ostvarenja. U periodu 1929-35 bavio se poduzetništvom u oblasti građevinarstva, kada je izveo veći broj objekata širom BiH. U periodu 1935-39 otvorio je svoj projektantski biro.

Nakon 1945. godine vratio se u Sarajevo, gdje je 1949. godine izabran za profesora na tek osnovanom Arhitektonskom fakultetu. Umro je u Sarajevu 27. marta 1973. godine.
## Djela
Djela Dušana Smiljanića nastalo između dva svjetska rata mogu se smatrati prvim dostignućem moderne arhitekture u Sarajevu koja su nastalo na provjerenim vrijednostima praške arhitektonske škole. 
* Kuća Damić, zajednički projekat sa Helenom Baldasarom, 1926.  
* Škole u Logavinoj ulici,  
* Dječiji dom Egipat na Bjelavama,  
* Dom društva Gajret, kao prvonagrađeno konkursno rješenje (5.000 dinara) 1934/35. god. Na objektu su prvi put realizovani stakleni horizontalni nizovi prozora u Sarajevu.
* Palača Vakuf Hadži Idriza,
* Zgrada Vakuf Jakub paše,
* Bolnica Jezero i druga.
## Literatura
* Jahiel Finci -  Razvoj dispozicije i funkcije u stambenoj kulturi Sarajeva, Zavod za stambenu izgradnju SR BiH, Sarajevo, 1963
* Predrag Milošević - Arhitektura u kraljevini Jugoslaviji (Sarajevo 1918-1941), „Prosvjeta“, Foča.
* Nedžad Kurto - Sarajevo 1462 – 1992, „Oko“, Sarajevo, 1997
## Izvori
Sancho II od Portugala

**Sancho II** (Coimbra, 1207..- Toledo, 4. januar 1248.) bio je 4 portugalski kralj koji je vladao od 1223. do 1245.

## Biografija

Sancho je bio najstariji sin-prestolonaslednik kralja Afonso II i njegove žene Urrace, kćerke Alfonsa VIII od Kastilje.
Još za njegove mladosti su se frakcionaške borbe na dvoru i po kraljevstvu toliko razbuktale, da mu je vladavina od kad je stupio na tron, protekla u nizu uzaludnih pokušaja da vrati političku stabilnost u zemlji.

Ponovno je pokrenuo rekonkvistu protiv Maura i u kampanji 1238.-39 zauzeo njihove posljednje utvrde u Algavri. Ali mu to nije pomoglo jer su se sukobi od 1240. rasplamsali. Konačni udarac mu je zadao papa Inocent IV. ocjenom da nije sposoban vladati.

Nakon tog ga je Cortes prisilio da abdicira 1245. u korist svog brata  Afonsa (Afonso III). Sancho je nakon tog 1247. otišao u egzil u Toledo, gdje je sljedeće godine i umro.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Sancho II king of Portugal''
Rajoni Ukrajine

**Rajoni Ukrajine** (ukr. Райони України) su administrativne jedinice druge razine u Ukrajini, manje od oblasti i veće od općina (*gromada*, громада).

U Ukrajini postoji 136 rajona, koji su nakon reforme 2020. godine zamijenili dosadašnjih 490 rajona i 178 gradova regionalnog značaja.

*De facto* njih deset na poluotoku Krimu još ne postoji, jer na njima Ukrajina nema kontrolu od rusko-ukrajinskog sukoba iz 2014. Ruske vlasti na Krimu (v. Autonomna Republika Krim) koriste staru ukrajinsku podjelu na 14 rajona i 11 općina.

Gradovi Kijev i Sevastopolj nisu dio niti jednog okruga, ali imaju poseban status.

## Popis rajona

### Autonomna Republika Krim
Nakon što je Rusija pripojila Autonomnu Republiku Krim 2014. kao Republika Krim, ona je i dalje ostala podijeljena na 14 rajona koji su postojali u prethodnoj ukrajinskoj podjeli:

Novi zakon iz 2020. predviđa deset rajona za Krim:

## Povezano
* Oblasti u Ukrajini

## Reference

## Bibliografija

*
Homem

**Homem** (portugalski: *Rio Homem*) je rijeka na sjeveru Portugala duga 37 km, desna pritoka rijeke Cávado.

## Hidrologija

Rijeka izvire u planinama masiva Gerês nedaleko od španjolske granice. Od tamo isprva teče pema zapadu,  zatim svija na jugozapadu i teče do ušća u Cávado na terenu Općine Vila Verde.

Porječje rijeke ima površinu od 257 km², koja se prostire po Distriktu Braga.

U gornjem toku je 1970-ih pregrađena branom i formirano akumulaciono jezero Vilarinho das Furnas, za rad hidroelektrane snage 140 MW.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Rio Homem'' (na portalu Mapcarta)
Pedro V od Portugala

*'Pedro V* (Lisabon, 16. septembar 1837.- Lisabon, 11. novembar 1861.) bio je portugalski kralj od 1853. do 1861.

Pedro se za svoje kratke vladavine savjesno i inteligentno posvetio problemima svoje zemlje.

## Biografija
Svoju majku kraljicu Mariju II, naslijedio je kad je umrla 15. novembra 1853. Kako je tad imao 16 godina, slijedeće dvije godine umjesto njega vladao njegov otac Fernando kao regent.
Za to vrijeme je Pedro putovao po evropskim zemljama koje je zahvatila industrijska revolucija i proučavao metode njihova napretka.

Kad je preuzeo tron želio je reformski  pokret *Regeneracija* Vojvode od Saldanha pretvoriti u dvopartijski sistem i bio je sklon liberalizmu majčinog strica Vojvode od Louléa. Studiozno se bavio unutrašnjim problemima zemlje, od eželjeznice do organizacije armije, pa je mogao parirati političarima na brojnim poljima i čvrsto braniti svoje stavove.
Lično se angažirao kod osnivanja Curso Superior de Letras (svjetska književnost), nukleusa iz kog je nastao Univerzitet u Lisabonu.

U proljeće 1858. oženio se sa Stephanie od Hohenzollern-Sigmaringena, njena smrt slijedeće godine toliko ga pogodila, da se nije mogao oporaviti.
Kad je u Portugalu buknula epidemija kolere i žute groznice i on je marljivo radio na pružanju pomoći.

U oktobru 1861. obolio je od trbušnog tifusa, od kog je u novembru i umro, zajedno sa dva najmlađa brata Fernandom i Joãom.
Naslijedio ga je mlađi brat Luís I.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Peter V king of Portugal''
Helen Baldasar

**Helen Baldasar** (Dubrovnik, 23. januara 1894. – Splitska, 8. avgusta 1970.), jugoslavenski, hrvatski i bosanskohercegovački arhitekta, jedan od graditelja koji su u godinama neposredno po završetku Prvog svjetskog rata donijeli u Bosnu i Hercegovinu ideje Moderne.  

## Biografija

Rođen u Dubrovniku 23. januara 1894. godine.  Srednju školu završio je u Splitu, a diplomirao je na Visokoj tehničkoj školi u Pragu 1921. godine. Od 1923. do 1932. godine Baldasar je radio kao nastavnik na Državnoj tehničkoj srednjoj školi u Sarajevu. Njegovi učenici su bili kasnije značajni predstavnici moderne: braća Reuf i Muhamed Kadić, Jahiel Finci, Leon Kabiljo i drugi.

U tom periodu, pored pedagoškog rada, aktivno se bavio projektantskim radom. Ovu fazu rada obilježavaju uticaji češke moderne, odnosno kubizma. Aktivno je učestvovao i u izložbenim djelatnostima, naročito kod izvođenja Prve bosanskohercegovačke izložbe zanatstva u Sarajevu 1924. godine, zajedno sa grupom autora.

Godine 1932. Helen Baldasar se vratio na rad u splitsku Srednju tehničku školu, a istovremeno je osnovao svoj projektantski biro. U toj fazi rada (splitski opus) primjetan je uticaj Bauhausa. Umro je na otoku  Braču 8. avgusta 1970. godine.

## Djela
* Kuća Damić, zajednički projekat sa Dušanom Smiljanićem, Sarajevo, 1926.
* Dom za nezbrinutu djecu "Ljubica Ivezić", Sarajevo
* Kupalište Bembaša,   
* Zgrada Crvenog krsta, u ulici Kranjčevićeva broj 2 u Sarajevu izvedena je prema prvonagrađenom konkursnom rješenju iz 1928. godine, s tim da je gradnja objekta završena 1929. godine. 
* Stambena višespratnica Bratinske blagajne
* Kuća porodice Rašidagić

## Reference

## Literatura
* Jahiel Finci -  Razvoj dispozicije i funkcije u stambenoj kulturi Sarajeva, Zavod za stambenu izgradnju SR BiH, Sarajevo, 1963
* Predrag Milošević - Arhitektura u kraljevini Jugoslaviji (Sarajevo 1918-1941), „Prosvjeta“, Foča.
* Nedžad Kurto - Sarajevo 1462 – 1992, „Oko“, Sarajevo, 1997
Dom društva Gajret

**Zgrada Doma društva Gajret u Sarajevu**, nalazi se u južnom nizu ulice Branilaca Sarajeva u Sarajevu, Bosna i Hercegovina. Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 3. do 5. februara 2014. godine, donijela je odluku da se zgrada proglasi za  nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Martin Cherry, Amra Hadžimuhamedović  (predsjedavajuća), Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo.

## Arhitektura
Zgrada Doma društva Gajret u Sarajevu izgrađena je 1934/35. godina, prema arhitektonskome rješenju Dušana Smiljanića, kao prvonagrađeno konkursno rješenje (5.000 dinara). Predstavlja strogo simetričnu arhitektonsku kompoziciju kao izraz tadašnje Praške arhitektonske škole u duhu moderne arhitekture. Na tom objektu su prvi put realizovani stakleni horizontalni nizovi prozora u Sarajevu, poslije prvobitnog pokušaja na kući Damić u Radićevoj ulici u Sarajevu iz 1926. godine.

Zgrada je tlocrtne osnove dimenzija 24,30m x 14,90 m. i visine do sljemena 20,00 metara, spratnosti Sut+P+3+Potkrovlje. Pokrivena je dvovodnim krovom. Kompozicija fasade je strogo simetrična, a razlikuju se razuđeno prizemlje visine 4,10m i ostatak objekta iznad sa čistim plohama razbijenim centralnom lođom na prvom spratu i uvučenom plohom stubišne staklene stijenke iznad.

Izvedena je u armirano- betonskoj konstrukciji, sistemom nosivih zidova. Ispuna vanjskih i unutrašnjih nosivih zidova je izvedena opekom, a fasade su malterisane, sa izuzetkom prizemnog dijela ulične fasade koja je prekrivena poliranim granitom.

Nakon Drugog svjetskog rata izvršena je adaptacija dijela službenih prostorija u stambene prostorije.

## Nacionalni spomenik
Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 3. do 5. februara 2014. godine, donijela je odluku da se zgrada proglasi za  nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Martin Cherry, Amra Hadžimuhamedović  (predsjedavajuća), Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo. 

## Izvori
Sarajevske ruže

**Sarajevska ruža** je vrsta spomen-obilježja u Sarajevu napravljena od betonskog ožiljka uzrokovanog eksplozijom minobacačke granate koji je kasnije napunjen crvenom smolom. Beton koji je oštećen tokom opsade Sarajeva ima jedinstvenu fragmentaciju koja izgleda gotovo cvjetno u aranžmanu, pa su zbog toga nazvane "ružama".

U cijelom gradu ima oko 200 "ruža", a obilježene su na lokacijama na kojima su tokom opsade Sarajeva ubijene najmanje tri osobe.

Pored zvaničnog obilježavanja "ruža" od strane Ministarstva za boračka pitanja Kantona Sarajevo, neke od njih sami građani obilježavaju ili prebojaju.

## Rekonstrukcija
S obzirom da se ova spomen-obilježja nalaze na ulicama, godinama su oštećena od strane pješaka i vozila, te je zbog toga urađeno više rekonstrukcija (2012, 2015. i 2018. godine) kako bi se spomen obilježja sačuvala.

Sarajevska ruža koja se nalazi na pijaci Markale, gdje se dogodio prvi masakr na Markalama, bila je prekrivena staklom, ali ova vrsta zaštite nije bila praktična, te je planirano da se zaštiti konusom od 3,2 m sa LED svjetlom na vrhu.

## Reference

## Vanjske veze

* Sarajevske ruže | Ratni ostaci kao spomen
* Stari grad Sarajevo (Sarajevske ruže): Poludnevni obilazak historije i kulture
Afonso II od Portugala

**Afonso II** (Coimbra, oko 1185...- Coimbra, 25. mart 1223.) bio je 3 portugalski kralj koji je vladao od 1211. do 1223.
Za njegove vladavine nastavljena je rekonkvistu protiv Maura i njihovo istjerivanje sa juga zemlje.

## Biografija

Afonso je bio najstariji sin-prestolonaslednik kralja Sancha I i njegove žene.Dulce, kćerke barcelonskog grofa Ramóna Berenguera IV.

Izgleda da je zbog bolesti u djetinjstvu, postao jako pretilan pa gotovo da nije mogao jahati i voditi svoju vojsku.
I pored te mane sudjelovao je u Bitci kod Navas de Tolosa 1212. i pomogao Alfonsu VIII od Kastilje da skrši moć berberskih Almohada. 
Ta pobjeda mu je omogućila da 1217. zauzme strateški važan Alcácer do Sal u Alenteju.

Afonso je na domaćem planu pokrenuo https://sh.wiktionary.org/wiki/revizija|reviziju doniranih feuda što je diglo na noge crkvu i feudalce. Ta akcija ga je dovela do dugotrajnog sukoba sa plemstvom i klerom. Zbog tog ga je 1219. nadbiskup Brage ekskomunicirao, a to je potvrdio i papa Honorije III. 
I pored tog je Afonso nastavio provodio svoju politiku do same smrti.

Naslijedio ga je sin Sancho II.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Afonso II king of Portugal''
Vila Verde

**Vila Verde** je grad i općina od 47,888 stanovnika na sjeveru Portugala u Distriktu Braga.

## Geografija
Vila Verde se prostire pored rijeke Homem, blizu njena ušća u rijeku Cávado, udaljena 13 km sjeverno od svog administrativnog centra Brage.

Općina se sastoji od 58 freguesia; Aboim da Nóbrega, Arcozelo, Atães, Atiães, Azões, Barbudo, Barros, Cabanelas, Carreiras (Santiago), Carreiras (S. Miguel), Cervães, Codeceda, Coucieiro, Covas, Dossãos, Duas Igrejas, Esqueiros, Escariz (S. Mamede), Escariz (S. Martinho), Freiriz, Geme, Goães, Godinhaços, Gomide, Gondiães, Gondomar, Lage, Lanhas, Loureira, Marrancos, Mós, Moure, Nevogilde, Oleiros, Oriz (S. Miguel), Oriz (Sta. Marinha), Parada de Gatim, Passó, Pedregais, Penascais, Pico, Pico de Regalados, Ponte, Portela das Cabras, Prado (S. Miguel), Rio Mau, Sabariz, Sande, Soutelo, Travassós, Turiz, Vila de Prado, Valbom (S. Martinho), Valbom (S. Pedro), Valdreu, Valões, Vilarinho i Vila Verde.

## Historija

Vila Verde je dugo bila ruralan kraj, pa je tek 1855. dobila status grada

## Privreda

Privreda se uglavnom bazira na ratarstvu i stočarstvu. pored tog ima nešto manjih pogona tekstilne, građevinske, drvne industrije i kamenoloma.

Dobar dio stanovnika radi u tercijarnom sektoru.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Município de Vila Verde''
Carlo Bazzi

**Carlo Bazzi** (Torino, 6. juli 1875. – Milano, 7. maj 1947.), italijanski impresionistički slikar.

## Biografija
Rođen je 6. jula 1875. u Torinu. Umro je 7. maja 1947. u Milanu.

## Stil
U delima Carla Bazzija jasno se ističu karakteristike minucioznog prikaza stvarnosti koje potiču iz njegovog dugog i uspešnog rada kao minijaturiste na tkanini, a kasnije na staklenim vitražima.
Tender (plovilo)

**Tender** je naziv za brod čija je svrha opskrbljivanje i povezivanje brodova s obalom kao i prijevoz ljudi, robe i opreme. Također manji brodovi kao što su čamci mogu obavljati ulogu tendera. 

Tender može biti jednostavan gumenjak ili čamac za spašavanje kod regatnnih ili turističkih brodova, kao što može biti i plovilo sa kabinom opremljeno spremištem ako podržava velike brodove (*potporno plovilo*). Tako se tender može biti podmornički tender, hidroavionski tender, tender razarača, tender svjetionika itd.

Postoje razne vrste tendera, pa se na engleskom razlikuje nazivom *ship's tender* (brodski tender).
Fernando II od Portugala

**Fernando II** rođen kao *Ferdinand August Franz Anton* (Beč, 29. oktobar 1819.-Lisabon, 15. januar 1885.) bio je drugi suprug portugalske kraljice Marije II, koja ga je proglasila kraljem 1837. kad se rodio njihov prvi sin budući kralj Pedro V.

## Biografija

Ferdinand je bio sin princa Ferdinanda od Saxe-Coburg-Saalfelda (bratić britanskog Princa Alberta).  Sa Marijom se oženio u januaru 1836., samo 10 mjeseci nakon iznenadne smrti njezina prvog supruga Augusta Beauharnaisa sa kojim je bila u braku svega dva mjeseca.

Kada je Marija umrla 1853. pri porodu, Fernando je postao regent maloljetnog Pedra V, do 1855. kad je navršio 18 godina..

Kao veliki poznavatelj muzike i umjetnosti, Fernando se angažirao da to znanje prenese u svoju novu domovinu. Puno pažnje.posvetio je i obrazovanju svoje djece.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Ferdinand II king consort of Portugal''
Sachsen-Coburg-Gotha (dinastija)

**Sachsen-Coburg i Gotha** je ime njemačke porodične dinastije koja je svoj zenit imala u 19. vijeku kad su njeni članovi postali monarsi u Belgiji, Portugalu, Ujedinjenom Kraljevstvu Velike Britanije i Irske i i Bugarskoj.

## Historija
Historija te dinastije seže do Dinastije Wettin; iz bavarskog Coburga, čiji su članovi bili kneževi izbornici Elektorata Saksonija od 1423. do 1547. Nakon grananja dinastije u 16. vijeku Albertinska grana Dinastije Wettin zadržala je kao domene manje grofovije na granici Bavarske i Tiringije; Sachsen-Weimar, Sachsen-Coburg, Sachsen-Eisenach, Sachsen-Altenburg.

Nakon brojnih podjela i okrupnjavanja - 1826. stvoreno je dvojno Vojvodstvo Sachsen-Coburg i Gotha vojvode Ernsta I koji se smatra osnivačem nove dinastije.

Ernstov brat Leopold postao je 1831. belgijski kralj, a sin Albert se 1840. oženio britanskom kraljicom Viktorijom i tako postao predak pet narednih britanskih monarha, koji su u Prvom svjetskom ratu promjenili ime u Dinastiju Windsor. 

Ernstov rođak Ferdinand oženio se 1836. sa portugalskom kraljicom Marijom II i tako postao osnivač portugalske grane dinastije koja je vladala Portugalom od 1853. do 1910. 

Četvrti član te dinastije Ferdinand Maximilian postao je 1887. bugarski knez, a od 1908. i kralj Kraljevine Bugarske pa su on i njegov sinovi vladali tom zemljom do 1946.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Stiftung der Herzog von Sachsen-Coburg und Gotha’schen Familie''
Muhamed Kadić

**Muhamed Kadić** je bosanskohercegovački arhitekta, čija djela pripadaju modernoj arhitekturi. Djelovao je prije i poslije Drugog svjetskog rata.

Rođen 1906. godine u Mostaru. U Sarajevu je završio srednju tehničku školu. Nastavnici su mu bili Dušan Smiljanić i Helen Baldasar, pripadnici prve generacije arhitekata Moderne. Pod njihovim uticajem, godine 1926. upisao se na Arhitektonski fakultet u Pragu. Zbog revolucionarne agitacije, bio je  protjeran iz Češke 1932. godine i istovremeno mu je zabranjen povratak u Jugoslaviju. Promjenom političkih okolnosti, vratio se u Sarajevo. Diplomirao je u Pragu tek 1939. godine.

Najveći dio radnog vijeka posvetio je planiranju i izgradnji industrijskih i poljoprivrednih objekata. Dobitnik je nagrade ZAVNOBiH-a 1982. godine, Šestoaprilske nagrade Grada Sarajeva te nagrade "27. juli" 1978. god. Dopisnim članom Akademije nauka i umjetnosti BiH postao je 1973., a redovni dvije godine kasnije.

## Arhitektonska ostvarenja
Godine 1940. Braća Reuf i Muhamed Kadić 1940. godine osnivaju svoj samostalni projektantski studio u Sarajevu. Ovaj studio je ostao aktivan do 1942. godine. Nakon toga iselili su se u Dubrovnik. Tada privremeno obustavljaju svoju profesionalnu projektantsku karijeru do kraja II svjetskog rata. Nakon rata zapošljavaju se u Projektantski zavod Narodne Republike Bosne i Hercegovine gdje su svoje prethodno projektantsko iskustvo stavili u funkciju obnove.

Njihove građevine, koje karakteriziraju čiste funkcionalne forme, sačuvale su se do danas. Iza sebe su ostavili niz ostvarenja koja predstavljaju avangardu arhitektonskih djela.
 
* Stambeno-poslovni objekat Vakufa Čokadži Sulejmana, čija  gradnja je završena 1939. godine, po projektu Reufa Kadića.
* Stambeno-poslovni objekat Vakufa Hovadža Kemaludina. 
* Uz ovaj objekat je i popularno nazvani Neboder JAT-a
* Stambena zgrada Vakufa Jakub-paše sagrađena je 1940. godine. Zgradu je, po povratku sa studija u Pragu, projektovao Muhammed Kadić.
* Zgrada Penzionog fonda iz 1943. godine, 
* Stambeni kompleks na Džidžikovcu od 7 zgrada urađenih 1948 i jednom iz 1959, po zajedničkom projektu braće Kadić Tok građenja i tehnologije izgradnje kompleksa Džidžikovac  u zimskim uslovima, dio je istorije bosanskohercegovačke arhitekture. Izgradnja se odvijala uz pomoć takozvanih zatvorenih skela, unutar kojih se gradilo u svim vremenskim uslovima.
## Vanjske veze
* Sarajevo kroz historiju 
* Arhitektura u Sarajevu
* Džidžikovac
* Ferhadija
* Zgrada Penzionog fonda
## Izvori
Kalatica

**Kalatica** (srpskohrvatski: *Kaljatica*; ćirilica: Каљатица), selo na Kosovu u općini Podujeva.

## Stanovništvo

## Reference
Hotel Holiday

**Hotel Holiday** (ranije **Hotel Holiday Inn**) je hotel smješten u Sarajevu. Postao je poznat mnogima širom svijeta kao središte međunarodnih ratnih reportera tokom sukoba u Jugoslaviji tokom devedesetih godina. Hotel je za vrijeme rata više puta napadnut, ali je bio najsigurnije mjesto za novinare.

Projektovao ga je proslavljeni bosanskohercegovački arhitekta Ivan Štraus, a sagrađen 1982-83. godine, za potrebe Olimpijskih igara 1984. u Sarajevu. Kao simbol Sarajeva, glavnog grada Bosne i Hrrcegovine, otvorio ga Juan Antonio Samaranch, predsjednik Međunarodnog olimpijskog odbora, kao prvi hotel u Sarajevu nekog međunarodnog brenda. Za vrijeme igara bio je središte olimpijskog komiteta.

Hotel je izgubio nekadašnju licencu i od 2016. godine pripada grupi Hotel Europe pod imenom Hotel Holiday, u vlasništvu Rasima Bajrovića.

Od dana završetka, postao je izvor kontroverzi. Njegov izgled sa izrazito žutom, i djelimično oker, smeđom i sivom bojom ostao je i do danas estetski najzanimljivija zgrada u Sarajevu, iako ne i estetski najprijatnija. Iako je originalni model bio dizajniran sa sličnom žutom fasadom, niko nije očekivao da će stvarni eksterijer hotela biti iste boje.

Zahvaljujući ovom projektu Štraus je primljen Akademiju nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine, a kao člana su ga predložili Muhamed Kadić i Husref Redžić, akademici i profesori arhitekture.

## Izvori
Kaçybegu

**Kaçybegu** (srpskohrvatski: *Kačibeg*; ćirilica: Качибег), selo na Kosovu u općini Podujeva.
 	
## Stanovništvo

## Reference
Cávado

**Cávado** (portugalski: *Rio Cávado*) je rijeka na sjeveru Portugala duga 118 km.

## Hidrologija

Rijeka izvire u masivu Larouco, na nadmorskoj visini od nekih 1520 metara, nedaleko od španjolske granice.
Od tamo teče prema zapadu do ušća u Atlanski ocean, kod grada Esposende.

Najveće pritoke Cávada su rijeka Homem (desna) i Rabagão (lijeva).

Na Cávadu su podignute tri hidroelektrane sa akumulacijama; Paradela, Salamonde i Caniçada, na pritoci Rabagão dvije; Alto Rabagão i Venda Nova, a na Homemu jedna - Vilarinho das Furnas.

Sliv rijeke ima površinu od 1,600 km², i proteže se po distriktima Vila Real i Braga.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Cávado River'' (na portalu Mapcarta)
Esposende

**Esposende** je grad i općina od 35,132 stanovnika na sjeverozapadu Portugala u Distriktu Braga.

## Geografija
Esposende se prostire na ušću rijeke Cávado u Atlanski ocean, udaljen 32 km sjeverno od svog administrativnog centra Brage.

Općina se sastoji od 15 freguesia; Antas, Apúlia, Belinho, Curvos, Esposende, Fão, Fonte Boa, Forjães, Gandra, Gemeses, Mar, Marinhas, Palmeira de Faro, Rio Tinto e Vila Chã.

## Historija

Esposende se pojavljuje u dokumentima iz 13. vijeka, kao selo ribara i brodograditelja. Do sredine 15. vijeka toliko je narastao da mu je kralj Sebastião I 19. augusta 1572. svojom poveljom dodjelio staus vile.

Status općine i sud dobio je kraljevskim dekretom od 16. decembra 1886., a status grada 19. augusta 1993.

## Privreda

Privreda se bazira na ratarstvu, stočarstvu, ribarstvu i turizmu, tako da velik dio stanovnika radi u tercijarnom sektoru.

Od industrije ima manje pogone; tekstilne, građevinske, metaloprerađivačke i drvne industrije.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Município de Esposende''
Velika Reka

**Velika Reka** se može odnositi na sljedeća mjesta:

## Naselja

### Kosovo
* Velika Reka (Podujevo), selo u općini Podujeva

### Srbija
* Velika Reka (Mali Zvornik), naselje u općini Mali Zvornik, Mačvanski okrug