open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Opština Zvečan

Opština Zvečan (Srpski Zvecan) se nalazi na severu Kosova i Metohije, i obuhvata uzak pojas od Kosovske Mitrovice do Raške oblasti. To je jedna od 4 kosovske opštine sa srpskom etničkom većinom. Graniči se sa Opštinom Leposavić na istoku, Opštinom Kosovska Mitrovica na jugu, i Opštinom Zubin Potok na zapadu. Istočno od mesta se na vrhu brda nalazi pravoslavni manastir, dok se na zapadu, na manjem brdu nalaze ostaci stare tvrđave. Površina opštine je 104 kilometra kvadratna, i podeljena je na 18 katastarskih opština, na čijoj se teritoriji nalazi 45 naselja sa ukupno 16.600 stanovnika računajući i 4.000 IRL srpske nacionalnosti, i 250 izbeglica iz Hrvatske. Ovo je mlada opština koja je nastala krajem 80-ih godina tako što se odvojila od opštine Kosovska Mitrovica.

## Demografija
U opštini se posle 1999. godine našlo i oko 300 Roma raseljenih iz južne Kosovske Mitrovice koji trenutno žive u selu Žitkovac dok ne dobiju adekvatan smeštaj, posle napada na Srbe u martu 2004. godine na Kosovu i Metohiji u Zvečanu je našao smeštaj i određen broj IRL iz Južnog Kosova i sela Svinjare kod Kosovske Mitrovice. Trenutno 514 IRL (410 iz sela Svinjare u opštini Kosovska Mitrovica, 48 iz sela Slatina u Opštini Vučitrn, 35 iz Obilića, i 48 iz drugih mesta) se nalazi u smeštajnom kompleksu u Malom Zvečanu sa 220 mesta, dve nezavršene zgrade u Zvečanu sa 242 mesta, i ostatak od 62 lica se nalazi u privatnom smeštaju. Pre 1999. godine u opštini je živelo 9.229 stanovnika, od kojih je 74% bilo Srba, drugi etnos su bili Albanci koji su uglavnom živeli u mestu Zvečan. Neposredno pre NATO akcije 1999. godine stanovništvo je procenjeno na 12.500 stanovnika od kojih su Srbi bili 95%. Prema istim podacima tada je u mestu Zvečan bilo svega 4 albanska domaćinstva. Danas većina Albanaca živi u albanskim selima Boljetin, Lipa i Žaža.

Etničke struktura po godinama:
* 1991. godina:
** UKUPNO 10.030
** Srbi 7.591 (75,7%)
** Albanci 1.934 (19,3%)
** Ostali 505 (5%)
* januar 1999. godine:
** UKUPNO 9.229
** Srbi 6.822 (73,9%) 
** Albanci 2.261 (24,5%) 
** Ostali 146 (1,6%)
* 2006. godina:
** UKUPNO 16.600
** Srbi 12.050 (72,6%) 
** Albanci 350 (2,1%) 
** Ostali 250 (1,5%) 
** IRL (Srbi) 4.200 (25,3%)

## Religija
Glavna religija je Srpska pravoslavna. Pošto je većinsko stanovništvo Srpsko , tako manastiri i crkve nisu stradali kao u ostalim mestima na Kosovu i Metohiji, osim manastira Sokolica koji se nalazi u jednom od tri albanska sela u opštini. Postoji još jedan manastir u opštini a to je vrlo poznati manastir Banjska. U opštini postoji i 4 pravoslavne crkve u selima Banov Do, Korilje, Valac i Žerovnica (Doljane) i jedna u Zvečanu (Crkva Svetog Đorđa). U opštini nema džamija.

## Obrazovanje
U opštini se nalaze 3 osnovne škoje, 1 srednja škola, 1 visa skola i od 2002. postoji i Fakultet umetnosti http://www.fakultetumetnosti-zvecan.edu.yu Univerziteta u Prištini.
Fjodor Tjutčev

**Fjodor Ivanovič Tjutčev, ** (rus. *Фёдор Иванович Тютчев*, 5. decembar 1803. – 27. jul 1873.) bio je poznat ruski pesnik, diplomata. Stanovao je u Minhenu, Torini, poznavao je Hajnea, Šelinga. Tjutčev nije bio profesionalni književnik i nije uzimao učešća u književnom procesu.

Tjutčev napisao je približno 400 pesamma. Njegove rane pesme zasnovani su na tradiciji ruske poэzije 18. veka. U 1830im Tjutčev potpao je pod uticaj evropejskog romantizma. Pisao je filosofske pesme o svemiru, prirodi i čoveku. U 1840e napisao je nekoliko članaka o Rusije i zapadnoj civilizaciji. U 1850im Tjutčev stvorio je pesme u koji ljubav kao tragedija je glavnom temom. Ove ljubavne pesme su objedinjene u «Denisjevski» ciklus: naziv ukazuje na adresata: ljubavnicu Tjutčeva Elenu Aleksandrovnu Denisjevu. U 1860-im i 1870-im Tjutčev pisao je uglavnom političke pesme.

Njegova najpoznatija pesma je «Silentium!», stih iz ovaj pesme «izrečena misao je laž» jedan je od njegovih najpoznatijih aforizama kao i «Rusija je umom neshvatljiva».

## Vanjske veze

* Tjutčeviana
Lista LGBTQ osoba

Nepotpun spisak tj. lista poznatih gejeva, lezbejki, biseksualnih, transrodnih ili transeksualnih osoba iz različitih profesija i sfera društvenog i javnog života.

Koncept i definicija seksualnog, rodnog i polnog identiteta su se menjali tokom vremena, tako da nisu sve osobe, koje su navedene na ovom spisku, sebe smatrale LGBT osobama, odnosno nisu koristile reči kao što su gej, lezbejka, trans muškarac i sl. da bi označile svoje identitete (na primer, reč „gej“ počinje da se koristi tek posle Drugog svetskog rata). Ipak, na osnovu istorijskih izvora saznaje se da su ove osobe ostvarivale emotivne i seksualne odnose sa osobama istog pola, te da bi se danas verovatno identifikovale kao gejevi, lezbejke ili biseksualne osobe; odnosno da su prihvatale drugačije rodne karakteristike u odnosu na tada vladajuće modele, pa da bi se danas, moguće, smatrale transrodnim ili transeksualnim osobama.

Delimičan spisak osoba za koje je potvrđeno (na osnovu istraživanja ili vlastite izjave) da su LGBT:

* Lista LGBT osoba/A
* Lista LGBT osoba/B-E
* Lista LGBT osoba/F-J
* Lista LGBT osoba/K-O
* Lista LGBT osoba/P-T
* Lista LGBT osoba/U-Z

## Povezano
* LGBT kultura
* LGBT literatura
* Lista filmova sa LGBT tematikom 
* Lista LGBT osoba u mitovima i fikciji
* Pregled LGBT istorije

## Vanjske veze

* Rob's A-Z of famous gay, lesbian and bisexual people
* Youth First Texas - Famous Gay, Lesbian, and Transgendered People 

## Izvori

* Aldrich, Robert and Wotherspoon, Gary (Eds.) (2001). Who's Who in Contemporary Gay & Lesbian History: From World War II to the Present Day. New York: Routledge. .
Lista LGBTQ osoba/U-Z

## U

## V

## W

} 
|-
| Kate Worley
| 1958–2004
| SAD
| Strip autorka
| B 
|-
| Kriss Worthington
| ?
| SAD
| Političarka
| L 
|-
| Klaus Wowereit
|  1953
| Nemačka 
| Političar, gradonačelnik Berlina
| G 
|-
| Daphne Wright
|  ?
| SAD
| Ubica
| L 
|-
| Douglas Wright
|  1956
| Novi Zeland
| Igrač i koreograf
| G 
|-
| Susan Wright
|  1963
| SAD
| Spisateljica, aktivistkinja
| L 
|-
| Alice Wu
| ?
| SAD
| Rediteljka, scenatistkinja
| L 
|-
| Charles Wuorinen
|  1938
| SAD
| Kompozitor
| G 
|-
| Aileen Wuornos
| 1956–2002
| SAD 
| Serijski ubica
| B 
|-
| Peter Wyngarde
|  1933
| UK
| Glumac
| G 
|}

## X

## Y

## Z

## Reference
Teheranska pokrajina

**Teheranska pokrajina** (perz. استان تهران; *Ostān-e Tehrān*) je jedna od 31 iranske pokrajine. Smještena je na sjevernom dijelu zemlje, a omeđena je Alborškom pokrajinom na sjeverozapadu, Mazandaranom na sjeveru, Semnanskom pokrajinom na istoku, Komskom pokrajinom na jugu, te Markazijem na zapadu. Teheranska pokrajina ima površinu od 12.981 km², a prema popisu stanovništva iz 2006. godine u njoj je živjelo 12,505.741 stanovnika. Sjedište pokrajine nalazi se u iranskom glavnom gradu Teheranu. Pokrajina je dobila na važnosti kada je dinastija Kadžarska dinastija godine 1778. odredila Teheran za glavni grad, a on se danas nalazi među 20 najvećih metropola u svijetu.

## Okruzi
* Baharestanski okrug
* Damavandski okrug
* Firuzkuški okrug
* Islamšaherski okrug
* Karčački okrug
* Kodški okrug
* Malardski okrug
* Pakdaštanski okrug
* Pardiški okrug
* Pišvanski okrug
* Rajski okrug
* Robatkarimski okrug
* Šahrijarski okrug
* Šemiranatski okrug
* Teheranski okrug
* Varaminski okrug

## Općine

* Općine u Teheranskoj pokrajini su: Absard, Andiše, Bageršaher, Bagestan, Bumehen, Čahardange, Damavand, Firdusije, Firuzkuh, Garmdare, Garčak, Kods, Golestan, Haštgerd, Ištehard, Islamšaher, Džavadabad, Hasanabad, Kahrizak, Kamalšaher, Kilan, Lavasan, Malard, Nasimšaher, Nazarbad, Novi Haštgerd, Ušan Fašam Mejgun, Pakdašt, Pardis, Pišva, Robatkarim, Rudehen, Sabašarh, Safadašt, Šahedšaher, Šahrijar, Šarifabad, Teheran, Vahidije, Varamin.

## Vanjske veze
*  Službene stranice Teheranske pokrajine 
* Organizacija za kulturnu baštinu provincije Teheran 
* Teheranska pokrajina na ''Encyclopedia WikIran''
;Ostali projekti
Armenci

**Armenci** ili **Jermeni** (arm. Հայեր, *Hayer*) su indoevropski narod koji pretežno živi u Armeniji gdje čini oko 93% stanovništva. Njihova država Armenija je postojala na Kavkazu još u 1. milenijumu pne. i predstavlja jednu od najstarijih država. Armenija je bila prva zemlja na svijetu koja je proglasila kršćanstvo službenom religijom oko 300. godine. Armenci su po vjeroispovijesti kršćani (monofiziti), većinom pripadnici Armenske apostolske Crkve, ogranka istočnih pravoslavnih crkava. Govore armenskim jezikom koji predstavlja posebnu granu indoevropske porodice jezika.

Armenaca ukupno ima između 8,000.000 i 10,000.000, od toga u Armeniji 3,509.000, Sjedinjenim Državama između 474.000 i 1,500.000, Francuskoj između 300.000 i 600.000, Gruziji 250.000, Azerbejdžanu 120.000, Iranu oko 100.000, te na stotine hiljada u drugim državama. Armenci čine većinu stanovništva (99.9%) u Republici Nagorno-Karabah, koja formalno pripada Azerbejdžanu, ali je faktički nezavisna država. Armenci također čine većinu stanovništva (45%) u gruzijskoj pokrajini Samče-Žavaheti. Za vrijeme Prvog svjetskog rata teško su stradali u Armenskom genocidu prilikom kojeg je stradalo oko 1,000.000 Armenaca, a mnogi su prisilno preseljeni u krajeve Mezopotamije. Znatan se broj Armenaca vratio u svoje domove.

## Povezano
* Armenski genocid
* Nagorno-Karabah

## Reference

## Vanjske veze

* Armenska historija
* FACES Project - Armenska dijaspora 
* Armenci izvan Armenije
Perzijanci

**Perzijanci** (***Perzijci***) ili **Persijanci** (***Persijci***), su najmnogoljudniji iranski narod, kojeg karakterizira upotreba perzijskog jezika. Podrijetlo perzijskog naroda datira od starovjekovnih indoiranskih plemena koji su došli na područje Velikog Irana između 2000. i 1500. pne. Oko 550. pne. usponom Perzijske Monarhije iz pokrajine Fars u južnom Iranu Perzijanci su osvajanjima proširili njihov jezik i kulturu na ostale dijelove Iranske visoravni te asimilirali lokalna iranska i druga plemena iz tog vremena. Proces širenja perzijske kulture nastavio se i kasnije; u doba makedonskih, arapskih, mongolskih i turkijskih invazija .

## Veze
* Iranski narodi

## Reference

## Vanjske veze
* Perzijska etnologija
* Perzijanci - povijest, religija i način života
* Iranski/perzijski pronalasci i doprinos ljudskoj civilizaciji 
;Sestrinski projekti
Gegi

**Gegi** () su jedna od dvije glavne grane Albanaca, naseljeni sjeverno od rijeke Shkumbin u Albaniji (593,000), te u susjednim predjelima Makedonije (392,000). Najveća grupa Gega naseljena je u Srbiji i Crnoj Gori (1,755,000) a ima ih i u Bugarskoj (2,900), Sloveniji (3,600), Sjedinjenim Državama (119,000) i Hrvatskoj (15,000). Gegi se služe vlastitim dijalektom. Po vjeri su najviše muslimani-suniti ali ima i kršćana, osobito u Sjedinjenim Državama i Bugarskoj.

Za razliku od Toska južno od rijeke Shkumbin, među Gegima se održao plemenski život sve do pojave komunizma četrdesetih godina 20. stoljeća. Ova plemena bavila su se stočarstvom, osobito ovce, a živjeli su u proširenim obiteljima poznatim kao 'fis'. Ove obitelji, najviše zbog zaštite, živjele su u utvrđenim građevinama poznatim kao 'kula', one su umjesto prozora imale na sebi malene otvore, koji su mogle poslužiti kao puškarnice i špijunke za izviđanje terena.

Život Albanaca drastično se mijenja pojavom komunizma. Albanija se 1967. proglašava prvom ateističkom državom na svijetu, zatvorivši svoje granice prema van. Narod živi siromašno a napredak države stagnira.

Kod Gega se do suvremenih vremena održao običaj krvne osvete i zadane riječi 'besa'. Riječ zadana besom ne smije se prekršiti, ona je pitanje časti, a njenim kršenjem izgubio bi se ugled. 
Pleme je kod Gega autonomno sa svojim vlastitim zakonom poznatim kao Kanuni i Lekë Dukagjinit (Zakonik Leke Dukadžina; The Code of Lekë Dukagjini), koji se poštiva među Gegima od 15. do 20 stoljeća. Ovim zakonom regulirani su svi njihovi običaji po kojima žive.

Albanci u planinskim područjima sjeverne Albanije bili su organizirani po plemenima i konfederacijama. Najpoznatiji su Malësi (planinci) s plemenima Gruda, Hoti, Kastrati, Pulati, Shoshi (Šoši), Dušmani, Gemali, Šlaku, Puka, Skreli (Škrelji), Shalla (Šalje), Boga, Tachi (Tači), Koplik, Klimenti (Kelmendi).

Savez Mirditë obuhvačao je 5 katoličkih klanova ili plemena: Dibri, Fandi, Kushneni, Oroshi i Spashi čije su vođe bili iz obitelji Markut, čiji je predak bio Gjergj Kastriota Skënderbeg (1403 - 1468), koji se proslavio u 15. stoljeću u borbi protiv Osmanlija.

Arbanasi na kosovu bili su podijeljeni na plemena: Beriše, Bitući, Gaši, Hasi, Krasnići, Ljuma, Nikaj, Merturi, Tropoja i Rugovo.

## Literatura
* Vickers, Miranda. The Albanians A Modern History. London: I.B. Tauris & Co, Ltd, 1995.
* Swire, J. Albania The Rise of a Kingdom. New York: Arno Press & The New York Times, 1971.
* Barer-Stein, Thelma. You Eat What You Are : People, Culture and Food Traditions. Toronto : Firefly Books, 1999.

## Vanjske veze
* Gheg Albanians
Geli

**Geli** ili ***Gaeli***, ili **Gojdeli**, etnolingvistička su grupa u Irskoj, Škotskoj i na Otoku Man, čiji jezik pripada gaelskoj (goidelskoj) porodici, dijelu insularnih keltskih jezika. Riječ je u engleski (a kasnije i sve druge jezike) ušla godine 1810. iz škotskog gelskog *Gaidheal* (usporediti irski *Gaedhealg* i staroirski *Goídeleg*) za Highlandera (*[[Oxford English Dictionary|OED]]*). Gael ili *Goídeleg* je prvi put korišten kao kolektivni izraz za narode Irske; smatra se da je došao iz velškog *Gwyddel* (starovelški *Goídel*), što znači "pljačkaš", a danas "Irac".

Mnogi koji ne govore gelski sebe smatraju 'Gelima' u širem smislu zbog porijekla i kulturne baštine.

## Vanjske veze
* Iomairt Cholm Cille ( The Columban Institute )  An institute with the aim of promoting links between Irish and Scottish Gaelic speakers.
* DNA shows Scots and Irish should look to Spain for their ancestry
* Celts descended from Spanish fishermen, study finds
Bretonci

**Bretonci** (bret. *Bretoned*) je naziv za keltsku etničku grupu koja živi u francuskoj regiji Bretanji.

Bretonci, na što sugerira i ime, potječu od britskih naseljenika koji su se od 4. do 6. vijeka n.e. naselili na Bretanju s obližnjeg otoka Britanije. Sličnost bretonskog jezika s kornvolskim i nešto manje s velškim jezikom, sugerira da su preci Bretonaca živjeli u jugozapadnim krajevima Britanije.

Pretpostavlja se da su drevni Bretonci zbog relativne izoliranosti u odnosu na ostale dijelove tadašnje Galije bili daleko manje prijemčljiviji na romansku i germansku asimilaciju u usporedbi s domorodačkim keltskim plemenima. Zbog toga su, prilikom stvaranja francuske nacije uspjeli očuvati svoj kulturni i jezični identitet. Tome je doprinijelo i postojanje nezavisnog vojvodstva Bretanje, koje je igralo važnu ulogu u stogodišnjem ratu. 

Uz bretonski jezik, u istočnim dijelovima Bretanje se razvio i dijalekt Gallo kao mješavina francuskog i bretonskog jezika.

Uz etničko porijeklo, Bretonce je od ostatka Francuske dijelila i snažna privrženost Katoličkoj crkvi, koja je posebno do izražaja došla za vrijeme francuske revolucije, kojoj su se Bretonci žestoko odupirali kao pristaše kralja. Kasnije francuske svjetovne vlade su na to reagirale nastojanjem da se zatre bretonski nacionalni identitet, ali je ta politika krajem 20. vijeka postupno ublažena u sklopu trendova regionalizma, isto kao što je i bretonski nacionalizam postupno izgubio na značaju.
Gilanci

**Gilanci** je naziv za etnolingvističku grupu koja uglavnom živi u iranskim pokrajinama Gilan i Mazandaran. Gilanci pripadaju iranskim narodima, a od Perzijanaca se razlikuju po tome što govore posebnim gilanskm jezikom.

## Veze
* Gilak
Velšani

**Velšani** je naziv koji se u najširem smislu koristi za stanovnike britanske pokrajine Velsa, a u užem smislu za pripadnike keltske etničke grupe koja je definirana velškim jezikom.

Pretpostavlja se da Velšana ima 4,5-5 miliona, a od čega u samom Walesu živi njih 2,5 miliona. Ostatak živi u ostalim dijelovima Ujedinjenog kraljevstva, SAD i Novom Zelandu, a postoji i značajna velška zajednica u Argentini.

## Literatura

* John Davies, *A History of Wales*, published 1990 by Penguin, 
* Norman Davies, *The Isles*, published 1991 by Papermac, 
* Gwyn A Williams, *The Welsh in their History*, published 1982 by Croom Helm, 
* J.F. del Giorgio, *[[The Oldest Europeans]]*, published 2005 by A.J. Place,
Irci

**Irci** je izraz koji se u najširem smislu koristi za stanovnike Irske, bilo otoka, bilo Republike, a u užem smislu označava pripadnike keltske etničke grupe kojoj je postojbina Irska, te koji dijele zajedničku irsku kulturu.

Zbog važne uloge koju su igrali u historiji Velike Britanije te stvaranju njenog kolonijalnog imperija, koji je uključivao buduće države Commonwealtha i SAD, Irci su jedna od najrasprostranjenijih i najbolje poznatih etničkih grupa na svijetu.

Po vjeri su uglavnom katolici, a manji dio protestanti. Ta je podjela imala bitnu ulogu u historiji Irske i dan-danas se održava kroz sukob u Sjevernoj Irskoj.

Većina Iraca se služi engleskim, a relativno mali dio irskim jezikom.

## Vanjske veze
* Irish surname origins 
* Y-chromosome variation and Irish origins (PDF File)  (Nature, March 2000)
* The Longue Durée of Genetic Ancestry: Multiple Genetic Marker Systems and Celtic Origins on the Atlantic Facade of Europe October 2004 
* A discussion board for Irish expatriates, Irish descendants and Irish people alike, specifically South East Ireland 
* Muhammad Ali Irish Heritage 
* http://www.ireland.com/ancestor/ 
* http://www.mcconville.org/main/genealogy/surnames.html
* Scotchirish.net: "Pioneers". Discussion on disproportionate census numbers of Irish and Scotch-Irish Americans. http://www.scotchirish.net/The%20Pioneers.php4 
* The Irishmen Fanlisting 
* Genetic study that links the Irish to Basques http://news.bbc.co.uk/1/hi/wales/1256894.stm
* Origins of the Irish
Portugalci

**Portugalci** je izraz koji u širem smislu označava stanovnike Portugala, dok u užem smislu označava romansku etničku grupu kojoj je Portugal postojbina. Portugalci su u jezičnom smislu definirani korištenjem portugalskog jezika, te u manjom mjeri kulturom kojoj je jedan od temelja katolička vjera.

Portugalci svoje porijeklo vuku od drevnih domorodaca Iberskog poluotoka - iberskih i keltskih plemena (Keltoiberi), od kojih su najpoznatiji Luzitanci - koji su se za vrijeme rimske vlasti pomiješali s latinskim doseljenicima te tako romanizirali. Uz njih su, mada nešto manje, na stvaranje moderne portugalske nacije utjecaj imali i germanski osvajači u doba Velike seobe naroda - Vizigoti i Svevi, a u portugalskom etničkom korpusu se također mogu pronaći primjese Feničana, Arapa, Maura i Berbera.

Danas Portugalaca u samom Portugalu ima oko 10 miliona. Zahvaljujući viševjekovnom portugalskom kolonijalnom imperiju postoje značajne zajednice Portugalaca u zemljama kao što su Angola, Šri Lanka, Mozambik, Macau i Istočni Timor. Zbog ekonomske emigracije u 20. vijeku, posebno intenzivirane ulaskom Portugala u Evropsku uniju, stvorene su i brojne portugalske zajednice u zemljama zapadne Evrope, ali i u mnogim dijelovima Sjeverne Amerike, pogotovo Kanadi.

Portugalcima se, zahvaljujući intenzivnoj emigraciji u 19. vijeku i 20. vijeku, može smatrati i najmanje 35 % današnjih Brazilaca.
Klaudije Ptolomej

**Klaudije Ptolomej** ili **Claudius Ptolemaeus** (grčki: **'; iza [[83]]. &ndash; [[161]]. poslije Kr.), poznat na hrvatskom kao **Ptolemej**, bio je [[Stara Grčka|starogrčki]] ili [[Stari Egipat|staroegipatski]] [[matematičar]], [[geograf]], [[astronom]], i [[astrolog]] koji je živio u [[Egipat (rimska provincija)|Rimskom Egiptu]], vjerojatno rođen u [[Tebaidi]] u gradu zvanom Ptolemais Hermiasov, a umro u [[Aleksandrija|Aleksandriji]]. U svojoj knjizi ''Almegest'' je zabilježio položaj 1080 [[zvijezda]] i podijelio ih u 48 [[zviježđa]]. Njegov sustav je pošao od [[Aristotel]]ovih vjerovanja i održao se 1400 godina.

Ptolomej je napisao nekoliko znanstvenih rasprava, od kojih će tri odigrati znatnu ulogu u razvoju [[islam]]ske i [[Europa|europske]] [[znanost]]i. Prva od tih astronomska je rasprava koja je danas poznata kao ''[[Almagest]]'' (na grčkom, ''Η Μεγάλη Σύνταξις'', ''Velika rasprava'', izvorno ''Μαθηματική Σύνταξις'', ''Matematička rasprava''). Druga je [[Geografija (Ptolomej)|''Geografska uputa'']], koja predstavlja temeljit prikaz zemljopisnoga znanja [[antika|grčko-rimskoga]] svijeta. Treća je astrološka rasprava poznata kao ''[[Tetrabiblos]]'' (''Četveroknjižje'') u kojoj on pokušava [[horoskop]]sku astrologiju prilagoditi tadašnjoj Aristotelovskoj filozofiji prirode. Također je objavio i velik broj astronomskih karata, koje su u razdoblju [[renesansa|renesanse]] imale velik utjecaj na razvoj europskog [[zemljopis]]a i [[kartografija|kartografije]]. Detaljno je razradio [[geocentrični sustav]] koji je po njemu nazvan **Ptolomejev sustav**.

== Almagest ==

***Almagest**' ([[Arapski jezik|arap.]] *[taqrīr] al-mağasti*: *Najveće [djelo]*), naslov, u arapskom prijevodu, Ptolemejeva kapitalnoga djela *Veliki znanstveni sustav [astronomije]* napisana na grčkome (*‛Hμεγίστη σύνταξıς*) u 13 svezaka, s potankim prikazom geocentričnog sustava. Uključuje i katalog 1022 zvijezde s podatcima o njihovim položajima i [[Magnituda (astronomija)|zvjezdanim veličinama]]. Katalog potječe vjerojatno od [[Hiparh]]a.

== Reference ==


== Vanjske veze ==

;Primarni izvori
* [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Ptolemy/Tetrabiblos/home.html Ptolemy's Tetrabiblos at LacusCurtius] (English translation, with introductory material)
* [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Gazetteer/Periods/Roman/_Texts/Ptolemy/home.html Ptolemy's Geography at LacusCurtius] (English translation, incomplete)
* [http://dsr.nii.ac.jp/toyobunko/III-2-F-b-2/V-1/page/0162.html.ja Extracts of Ptolemy on the country of the Seres (China)]  (English translation)
;Sekundarni materijal
* [http://www.skyscript.co.uk/ptolemy.html Ptolemy at SkyScript] - *The Life and Work of Ptolemy''
* Ptolemy biography  (Bill Arnett's site)
* Ptolemy's Geography of Northwestern Europe 
* History of Cartography  including a discussion of the Geographica
* Claudius Ptolemaeus (Ptolemy): Representation, Understanding, and Mathematical Labeling of the Spherical Earth 
* Eratosthenes of Cyrene - Some Remarks
Korzikanci

**Korzikanci** je naziv koji u najširem smislu označava stanovnike Korzike, dok u užem smislu označava južnoromanski narod, odnosno pripadnike etničke grupe definirane korištenjem korzikanskog jezika.

Razvitku posebnog korzikanskog identiteta je, pored relativne izoliranosti u odnosu na evropsko, odnosno italijansko kopno, doprinijela i činjenica da je otok u 18. vijeku dopao pod francusku vlast. Ona je godinama nastojala suzbiti iskazivanje korzikanskog identiteta, čeme su se Korzikanci žestoko odupirali. Krajem 20. vijeka se među Korzikancima razvio pokret za autonomiju Korzike u sastavu Francuske, odnosno nezavisnost. Neki od članova tog pokreta su započeli i terorističku kampanju u svrhu postizanja tog cilja.

Najpoznatiji Korzikanac u historiji bio je Napoleon Bonaparte.
Andorci

**Andorci** je naziv koji se u najširem smislu koristi za stanovnike, odnosno državljane Andore.

U užem smislu taj se naziv koristi za pripadnike etničke pod-grupe Katalonaca koji su zahvaljujući nezavisnosti i relativnoj izoliranosti Andore razvili specifični kulturni identitet. Andorci govore katalonski jezik.
Galicijci

**Galicijci** ili **Galižani** (galicijski: **Pobo Galego**) je naziv za romansku etničku grupu koja živi na sjeverozapadu Iberijskog poluotoka, pretežno u Galiciji, autonomnoj zajednici Španije.

Galicijce, koji su kao i većina naroda na Iberijskom poluotoku po vjeri uglavnom katolici, od španskog etničkog korpusa osim kulture i historije razdvaja galicijski jezik, koji ima velike sličnosti s portugalskim. Njega danas razumije oko 80 % stanovnika Galicije, a u svakodnevnom govoru se služi oko 60 %. 

Galicijski nacionalizam datira od 1840-ih kao pokret za kulturni i jezički preporod, dok se od 1931. nametnuo kao pokret za autonomiju Galicije u okviru Španije. Krajem 20. vijeka je Galicija ostvarila autonomiju u skladu s trendovima regionalizma, a galicijski je, uz španski, proglašen službenim jezikom. Međutim, autonomija Galicije, za razliku od Baskije i Katalonije, nije dovela do zahtjeva za daljom devolucijom, odnosno nezavisnošću. To se najčešće objašnjava relativnom ekonomskom nerazvijenošću kao i velikim brojem ekonomskih emigranata.

Pretpostavlja se da Galicijaca ima oko 3-4 miliona.
Ivo Sanader

**Dr. Ivo Sanader** (8.6. 1953. -) je hrvatski političar, koji je od 2003. do 2009. bio na dužnosti predsjednika Vlade Republike Hrvatske.

Rođen je u Splitu. Rani život je proveo u Austriji, gdje je doktorirao romanske jezike i komparativnu književnost na Univerzitetu u Innsbrucku.

Godine 1990. se u Hrvatskoj priključio Hrvatskoj demokratskoj zajednici. Kraće vrijeme je bio intendant Hrvatskog narodnog kazališta u Splitu, a od 1992. zastupnik u Saboru i pomoćnik ministra vanjskih poslova.

U aprilu 2000. je, nakon što je HDZ doživio težak poraz na parlamentarnim i predsjedničkim izborima, izabran za predsjednika stranke. Početkom 2001. je na splitskoj rivi sudjelovao na masovnom mitingu podrške hrvatskom generalu Mirku Norcu, optuženom za ratne zločine, te tom prigodom žestoko kritizirao vladu tadašnjeg premijera Ivice Račana zbog suradnje s Haškim sudom.

Nakon što je postepeno počeo ublažavati radikalnu nacionalističku retoriku, došao je u sukob s Ivićem Pašalićem koji ga je optužio za skretanje s nacionalističkog kursa. Sanader je sukob iskoristio kako bi HDZ počeo okretati prema centru, odnosno od nje napravio demokršćansku stranku. Usprkos toga se morao koristiti uslugama desničara kao što su Vladimir Šeks i Branimir Glavaš kako bi na stranačkom saboru 2002. godine porazio Pašalića i otjerao ga iz stranke.

Godine 2003. je HDZ na parlamentarnim izborima osvojio relativnu većinu te je na osnovu toga Sanader sastavio vladu uz pomoć nekoliko stranaka centra, nominalno lijeve Hrvatske stranke umirovljenika te zastupnicima Samostalne demokratske srpske stranke. Godine 2007. je ponovno pobijedio na izborima i sastavio vladu kojoj se pridružila Hrvatska seljačka stranka.

1.7. 2009. je najavio ostavku na mjesto premijera i predsjednika stranke. Na oba mjesta ga je naslijedila njegova zamjenica Jadranka Kosor. Nekoliko mjeseci kasnije, 3.1. 2010. u sjedištu HDZ-a je održao pres-konferenciju najavivši povratak u politiku potaknut lošim rezultatom HDZ-ovog kandidata Andrije Hebranga na predsjedničkim izborima. Dan kasnije, nakon što je javnost protumačila njegov čin kao "puč", Predsjedništvo HDZ-a ga je izbrisalo iz evidencije članstva zbog "narušavanja ugleda stranke".

U jesen 2010. Sanader je iskoristio svoje pravo da kao nezavisni zastupnik uđe u Sabor, odnosno zauzme mjesto koje je kao nositelj liste HDZ-a osvojio 2007. Dana 9.12. 2010. je napustio Hrvatsku nedugo nakon što je objavljeno da DORH od Sabora traži ukidanje parlamentarnog imuniteta radi početka kaznenog progona. Dan kasnije je uhapšen u Austriji. 20. 11. 2012. je nepravomoćno osuđen na 10 godina zatvora zbog ratnog profiterstva i korupcije.
Sardinci

**Sardinci** je naziv koji u najširem smislu označava stanovnike Sardinije, a u užem smislu južnoromansku etnolingvističku grupu temeljenu na govorenju sardinskog jezika.

## Literatura

* *Historia de la isla de Cerdeña, por el caballero G. de Gregory, traducida al castellano por una sociedad literaria* (1840). Barcelona: Imprenta de Guardia Nacional.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* .
* 
* 
* 
*
Katalonci

**Katalonci** je naziv za romansku etničku grupu koja živi španskoj autonomnoj zajednici Katalonija, kao i obližnjim dijelovima Španije (Valencia i Balearski otoci) te Francuske (Catalunya de Nord) i Andore.

Katalonci uglavnom dijele porijeklo s drugim narodima na Iberijskom poluotoku te predstavljaju potomke romaniziranih keltoiberskih prastanovnika, a današnji katalonski jezik je svoje početke imao u vulgarizaciji latinskog jezika koja se na području današnje Katalonije bilježi pred kraj Zapadnog rimskog carstva.

Na formiranje katalonske nacionalne svijesti je važan utjecaj imala činjenica da su oblasti oko današnje Barcelone bile među prvima koje su u procesu reconquiste oslobođene od arapskih osvajača, te su njeni stanovnici bili manje izloženi arapskim utjecajima i tako formirali zaseban kulturni, a kroz Krunu Aragona i politički identitet.

Katalonija i Katalonci su krajem 15. vijeka vjenčanjem Ferdinanda II Aragonskog i Izabele Kastiljske postali dio jedinstvene španske države. Nastojanja da se očuva poseban katalonski identitet su 1640. godine dovele do katalonskog ustanka u koji se umiješala Francuska, a koji je 1659. doveo do Pirinejskog mira i podjele Katalonije na španski i francuski dio.

Katalonci su u obje države bili izloženi centralizatorskim nastojanjima da se zatre njihov nacionalni identitet. U Španiji je u tome bilo malo uspjeha, jer se španski dio Katalonije profilirao kao relativno prosperitetna regija, napredna u odnosu na ostatak Španije. To je u 20. vijeku dalo podlogu za pokret kojemu je cilj bio autonomija Katalonije, koja je ustanovljena 1932. godine nakon uspostavljanja Republike.

Katalonci su zbog toga u španskom građanskom ratu bili na strani Republike, a nakon poraza su podvrgnuti brutalnoj represiji od strane pobjedničkih nacionalista na čelu s Franciscom Francom. Katalonski nacionalni identitet je ponovno priznat tek nakon Francove smrti, a 1978. ponovno uspostavljena katalonska autonomija. Dio Katalonaca, međutim, s time nije zadovoljan te zahtijeva suverenitet odnosno punu nezavisnost.

Katalonaca ima otprilike 7 miliona. Po vjeri su uglavnom katolici, ali se od ostatka populacije na Iberijskom poluotoku razlikuju i po velikom broju agnostika i ateista. Uz to se povezuje tradicionalna podrška lijevim političkim opcijama kao što su socijalizam, komunizam i anarhizam.

## Vanjske veze

* [US Library of Congress Country Studies: Spain, The Catalans](http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+es0055))
* Ethnologue for Catalan language
* Lletra. Catalan Literature Online  
* Catalans in France
* Catalan Resources
* Catalan Identity
* Museum of the History of Catalonia
* Catalanism 
* Catalan Dancing
Monačani

**Monačani**, **Monegaši** i **Monežani** su nazivi koji u najširem smislu označavaju stanovnike odnosno državljane Kneževine Monako, a u užem smislu domorodačko stanovništvo koje govori monačanski jezik, dijalekt sličan ligurskom.

Prema procjenama iz 2005. Monačana ima oko 4.800 ili 16 % stanovnika Monaka. Po vjeri su uglavnom rimokatolici.
Frankošvajcarci

**Frankošvajcarci**, **Frankošvicarci** ili **Romandi** je neformalni naziv za dio švicarske nacije kojemu je maternji jezik francuski, odnosno dijalekti francuskog jezika od kojih je najpoznatiji francuski švicarski. Njih ima 1,5 milion, a pretežno žive u zapadnim kantonima Švicarske koji su poznati pod zajedničkim nazivom Romandija.
Valonci

**Valonci** je izraz u najširem smislu označava stanovnike Valonije, odnosno Belgijance kojima je francuski jezik maternji, dok u užem smislu označava posebnu romansku etnolingvističku grupu definiranu kako valonskom kulturom, tako lokalnim dijalektima francuskog jezika od kojih je najpoznatiji belgijski francuski te danas gotovo izumrli valonski jezik. 

Valonci su nakon belgijske revolucije dominirali politikom i ekonomijom nezavisne Belgije, što je kod Flamanaca u zapadnom dijelu zemlje izazvalo separatistička nastojanja koja traju dan-danas.
Oksitanci

**Oksitanci** je naziv koji se u širem smislu koristi za stanovnike francuske južne regije Oksitanije, a u užem smislu za romansku etnolingvističku grupu definiranu korištenjem oksitanskog jezika.

Oksitanci - koji su u srednjem vijeku razvili vlastitu kulturu i jezik - su od 13. do 17. vijeka bili izloženi postupnom inkorporiranju i asimiliranju u francusku političku, a potom kulturnu maticu. Nakon što je lokalna aristokracija i buržoazija prihvatila francuski nauštrb oksitanskog, potonji je ostao u domeni seoskog stanovništva, a napori francuskih republikanskih vlasti da se iskorijeni su djelomično urodili plodom u 20. vijeku pa ga danas govori relativno malo ljudi, a još manje se u etničkom ili nacionalnom smislu identificiraju kao Oksitanci. 

Oksitance danas zastupa regionalistička politička stranka *[[Partit Occitan]]* koja se zalaže za regionalnu autonomiju Oksitanije u okviru Francuske, mada na izborima nije imala uspjeha osim osvajanja vlasti u nekoliko manjih mjesta.
Kršćanska demokratija

**Hrišćanska demokratija** ili **kršćanska demokracija**, koja se skraćeno naziva **demokršćanstvo** ili **demohrišćanstvo** je zajednički naziv za raznorodne političke ideologije, pokrete i stranke koje nastoje pomiriti kršćanska vjerska, etička i društvena načela s institucijama suvremene demokratske države.

Pokreti koji se nazivaju demokršćanskima su nastali u drugoj polovici 19. vijeka u Evropi kao svojevrsna reakcija na pojavu moderne svjetovne države koja je svojim liberalnim sekularizmom predstavljala izazov dotadašnjim konzervativnim društvenim institucijama temeljenim na vjeri. Demokršćanstvo je javilo i kao reakcija na uspon socijalizma među radničkom klasom, koja je postajala sve brojnijom uslijed industrijske revolucije.

Demokršćanske pokrete obično karakterizira zalaganje za konzervativna načela u društvenim pitanjima (brak, porodica), dok se u ekonomskoj sferi zalažu za intervenciju države u smjeru otklanjanja siromaštva i uvođenja države blagostanja.

Demokršćanske stranke se zbog toga u političkom spektru najčešće vezuju uz centar, s time da se u Latinskoj Americi smatraju lijevim, a u Evropi desnim centrom.

## Politički pogledi

## Istorija hrišćanske demokratije

## Hrišćanska demokratija širom svijeta

### Hrišćanska demokratija u Evropi

### Hrišćanska demokratija u Latinskoj Americi

### Hrišćanska demokratija u Aziji
#### Filipini

### Hrišćanska demokratija u Australiji

## Znameniti demohrišćani

## Srodne stranke i političari
### Novi Zeland

## Povezano
* Hrišćanstvo i politika
* Demohrišćanske stranke — popis demohrišćanskih stranaka širom svijeta
* Hrišćanski pokreti

## Vanjske veze

* New Advent Catholic Encyclopedia article on Christian Democracy
* ''Christian Democracy in Western Europe: 1820-1953'' by Michael Fogarty 
* ''Conservativism and Christian Democracy'', an essay by UK Conservative MP David Willetts 
* An effort to start a Christian Democratic party in the United States (CDU est. 2006)
* Another effort to start a Christian Democratic party in the U.S.
Italošvajcarci

**Italošvajcarci** ili **Italošvicarci** je neformalni naziv za dio švicarske nacije kome je maternji jezik italijanski. S obzirom da ih većina živi u kantonu Ticino, za njih se koristi i izraz **Tićinezi** (*Ticinese*).

Italošvicarci se danas koriste italijanskim jezikom, ali su u prošlosti koristili tičinskim dijalektom, sličnim lombardskom u susjednoj Italiji.

Čine otprilike 6,5 % stanovnika Švicarske, a njihova oblast u se neslužbeno naziva Italijanska Švicarska (*Svizzera Italiana*).
Friuli (razvrstavanje)

**Friuli** se može odnositi na:

* Friuli
* Furlanija, historijska pokrajina na krajnjem sjeveroistoku današnje Italije

## Povezano
* Friuli-Venezia Giulia
Furlani

**Furlani** ili **Frijuli**, je naziv za romansku etnolingvističku grupu koja živi u provinciji Furlanija na sjeveroistoku Italije, a koja je definirana posebnim furlanskim jezikom.

Danas se furlanskim jezikom koristi 600.000 ljudi, a zbog siromaštva se velik broj Furlana iselio po svijetu, zbog čega danas postoji značajna furlanska dijaspora.
Sanmarinci

**Sanmarinci** je naziv koji u širem smislu predstavlja stanovnike države San Marino, a u užem smislu etnolingvističku grupu temeljenu na kulturnom i historijskom identitetu vezanom uz San Marino. 

U svemu ostalome Sanmarinci se malo razlikuju od Italijana. Ima ih oko 28.000, po vjeri su uglavnom katolici, a uz italijanski jezik govore i lokalni dijalekt Emiliano-romagnolo.
Aromuni

**Aromuni** (**Arumuni**, **Armani**, **Kurcovlasi**, **Vlasi**, **Cincari**) su romanski narod, koji živi na Balkanskom poluostrvu. Žive pretežno u severnoj Grčkoj, Albaniji, Severnoj Makedoniji i Bugarskoj, a veliki broj ih se odselio sa pomenutih područja u Rumuniju. Nemaju svoju državu. U Severnoj Makedoniji su koncentrisani oko Bitolja, Kruševa i Ohrida. U prošlosti, centralno mesto im je bio grad Moskopolje u jugoistočnoj Albaniji. 

Aromuni govore aromunskim jezikom, koji pripada romanskoj grupi indoevropske porodice jezika. Religiozno opredeljeni Aromuni su uglavnom pravoslavne veroispovesti. Nekada su bili poznati po bavljenju trgovinom, ekstenzivnim stočarstvom (feta sir), ugostiteljstvom, itd. Aromuna ukupno ima oko 151.000, od toga u Grčkoj 65.000, Rumuniji 50.000, Albaniji 22.000, Severnoj Makedoniji 10.000, Bugarskoj 4.000. Manji broj Aromuna živi i u Srbiji, gde su od strane Republičkog zavoda za statistiku službeno priznati pod imenom *Cincari*, dok su u Severnoj Makedoniji priznati pod imenom *Vlasi*.

### Poznati Aromuni (Cincari)
* Nikola Pašić
* Branislav Nušić
* Taško Načić
* Petre Prličko
* Pitu Guli
* Nikola Kojo 
* Konda Bimbaša
* Toma Fila 
* Nikola i Evgenija Kiki 
* Naum Krnar
* Milton Manaki
* Nikola Martinoski
* Maja Odžaklijevska
* Oliver Njego
* Toše Proeski
* Dragutin Dimitrijević Apis

## Bibliografija
* Cvijić, Jovan, “Aromuni ili Cincari u zapadnoj Makedoniji”. Pregled, Sarajevo 1911. 
* Kahl, Thede, “Čuvanje jezika, gubljenje identiteta. Meglenski Vlasi”. Srpska Akademija Nauka i Umetnosti, Balkanološki Institut: Skrivene manjine na Balkanu, Beograd, str. 135-145.
* Поповић, Д., “О Цинцарима”. Београд 1937. 
* Weigand, Gustav, “Die Aromunen. Ethnographisch-philologisch-historische Untersuchungen über das Volk der sogenannten Makedo-Romanen oder Zinzaren”, Lajpcig 1898.
* Nikola Trifon, Cincari, narod koji nestaje , Beograd: Lunjina, 2010, 559 str

## Vanjske veze
* Macedon Armans Council
* Consiliul A Tinirlor Armanj, webpage about Youth Aromanians and their projects
* Bana Armãneascã, an Aromanian newspaper
* Trã Armãnami.org - Association des Francais Aroumains
* The Folklore Association of Vlahs (Armani) in Veria
* vlachophiles.net: Aromanian - The Vanishing Tribes 
* The little Vlach Corner 
* Wolf Warriors: the Dacians and the Vlachs
* The Vlach Connection and further reflection on Roman history
* Studies on the Vlachs by Asterios Koukoudis
* farsarotul.org: The Society Farsarotul
* The Little Vlach Corner 
* Aromanian settlements on the beginning of the XX. century  (map)
* Tis ta munte  - Aromanian-farserot song from Dobruja
* Listen to radio in Aromanian at the Romanian government supported Radio Romania Interantional - the Aromanian section
Moldavci

**Moldavci** u najširem smislu predstavljaju stanovnike Moldavije, a u užem smislu etničku grupu definiranu porijeklom iz nekadašnje Kneževine Moldavije, odnosno korištenjem moldavskog jezika.

Moldavci pretežno žive u Moldaviji, gde čini oko 65% stanovništva. Moldavci su većinom pravoslavne veroispovesti, a govore moldavskim jezikom, koji je sličan rumunskom, i koji pripada romanskoj grupi indoevropske porodice jezika. Moldavaca ukupno ima oko 3,696.000, od toga u Moldaviji 3,253.000.

Koncept Moldovaca kao posebne etničke grupe je relativno nov, i potječe od 1920-ih kada je korišten od strane sovjetske vlade za teritorijalna presezanja prema Besarabiji, oblasti koju je Rusija bila prisiljena predati Rumunjskoj temeljem Brestlitovskog mira. Taj je koncept dobio svoju praktičnu primjenu kada je Besarabija nakon drugog svjetskog rata postala dio SSSR-a kao sovjetska republika Moldavija.

Nakon pada komunizma, rumunjska vlada odbija službeno priznati postojanje zasebnog moldavskog etniciteta, odnosno smatra kako su Moldavci ništa drugo nego integralni dio rumunjskog etničkog korpusa. Zahtjevi da se Moldavija nakon raspada SSSR-a prisajedini matici domovini su, s druge strane, našli na otpor jer je moldavska post-sovjetska vlada odlučila očuvati poseban nacionalni identitet.

Osim u Moldaviji, postojanje Moldavaca kao posebne etničke grupe je priznato u državama ZND, a u Ukrajini uživaju status nacionalne manjine.

Pitanje jesu li Moldavci poseban etnos dan-danas izaziva kontroverze zbog nedostatka konsenzusa po pitanju etnogeneze.
Retoromani

**Retoromani** je naziv za dio švicarske nacije kojemu je maternji jezik retoromanski ili *Rumantsch*. Govornici tog jezika - koji je uz francuski, njemački i italijanski jedan od četiri službena jezika Švicarske konfederacije - čine 1 % stanovnika, a pretežno žive u istočnim dijelovima Švicarske.

Smatra se da potječu od drevnih Raeta, plemena po kojima je dobila ime rimska provincija Raetia, a koji su se s vremenom romanizirali.
Islanđani

**Islanđani** u najširem smislu predstavljaju sve stanovnike/državljane Islanda, a u užem smislu posebnu germansku etničku grupu koja se profirirala zahvaljujući relativnoj izolaciji tog otoka u odnosu na ostatak Evrope.

Preci današnjih Islanđana su bili vikinški doseljenici iz Skandinavije u 9. i 10. vijeku, odnosno keltski i piktski robovi i konkubine koje su Vikinzi doveli s Britanskog otočja.

Islanđani su s vremenom stvorili vlastiti islandski jezik i kulturu, koja se vijekovima samostalno razvijala bez obzira na formalne političke veze s Norveškom, i kasnije Danskom.

Jedna od specifičnosti Islanđana je nepostojanje prezimena u evropskom smislu, odnosno prezimena temeljenog na pripadnosti porodičnoj lozi. Umjesto toga Islanđani uz ime koriste prezime koje jednostavno označava oca ili, rjeđe, majku. Tako premijer Halldór Ásgrímsson ne pripada nikakvoj porodici po imenu "Ásgrímsson" nego je jednostavno označen kao "Ásgrímov sin". Islanđanima je zbog toga običaj svakoga nazivati po imenu. Eventualne sporove i zabune Islanđani izbjegavaju korištenjem posebnog identifikacijskog broja zvanog *kennitala*, nalik na JMBG u bivšoj Jugoslaviji.

Islanđana ima oko 300.000. Pretežno se bave ribarstvom i stočarstvom, ali većina ih usprkos tome živi u urbanim područjima.

Po vjeri su većinom luterani, ali u posljednje vrijeme među njima ima sve više pripadnika kulta Ásatrúarfélagið, temeljenog na drevnim nordijskim vjerovanjima.
Norvežani

**Norvežani** je naziv koji se u širem smislu koristi za stanovnike Norveške, a u užem smislu za sjevernogermanski narod čija je postojbina današnja Norveška.

Norvežani potječu od drevnih Nordijaca koji su razvili vlastitu nacionalnu svijest formiranjem norveškog kraljevstva u srednjem vijeku. Na razvitak norveške nacionalne svijesti je znatno utjecala personalna unija s Danskom tokom koje je Norveška uživala samostalnost, ali bila i u stalnom ratu sa susjednom Švedskom. Nastojanje da se odupre Šveđanima se očuvalo i nakon stvaranja personalne unije sa Švedskom 1814. godine, ali su norveški nacionalisti na kraju ipak uspjeli mirnim putem ostvariti nezavisnost svoje države 1905.

Norvežani pretežno žive u Norveskoj, ali su teške ekonomske prilike od sredine 19. vijeka do kraja prvog svjetskog rata dovele do stalnog odljeva stanovništva u Sjevernu Ameriku, tako da u SAD postoje brojne norveško-američke zajednice.

Norvežana danas ima oko 4,5 miliona, a Norvežana i potomaka Norvežana u SAD ima isto toliko. Norvežani govore norveškim jezikom. Po vjeri su velikom većinom luterani, ali se zbog trendova sveopće sekularizacije vjera ispovijeda samo formalno.

## Vanjske veze
* Source for Norwegian-American population estimate: http://www.lawac.org/speech/haakon.html 
* Source for Canadian population data: http://www.statcan.ca/english/Pgdb/demo26a.htm
Šveđani

**Šveđani** je izraz koji se u najširem smislu odnosi na stanovnike i državljane Švedske, a u užem smislu na sjevernogermansku etničku grupu koja se u srednjem vijeku formirala na području današnje Švedske, a koja potječe od drevnih nordijskih plemena od kojih su najpoznatiji Sveji.

Šveđani, čiji se ukupni broj u svijetu procjenjuje na 14 miliona, danas žive uglavnom u Švedskoj, ali postoji značajna manjina u Finskoj - od kojih je ona na Alandskim otocima uspjela izboriti i političku autonomiju - kao i nešto manje zajednice u Estoniji i Ukrajini. Slično kao i Norvežani, Šveđani su se od polovice 19. vijeka do kraja prvog svjetskog rata masovno iseljavali u Sjevernu Ameriku, tako da u SAD postoji višemilionska zajednica Šveđana i njihovih potomaka, najviše koncentrirana u državi Minnesota.

Šveđani govore švedski jezik, a većinom ispovijedaju luteransku vjeru, iako je to daleko izraženija u švedskoj dijaspori nego u samoj Švedskoj gdje se sve više Šveđana izjašnjavaju kao agnostici ili ateisti.

Šveđane, kao i mnoge druge narode sjevera Evrope, muči sklonost pretjeranoj konzumaciji alkohola, pa su se upravo među njima pojavili prvi trezvenjački pokreti. Šveđani su također poznati po umjerenom temperamentu čime neki tumače činjenicu da su u Švedskoj široko prihvaćeni socijaldemokracija i koncept države blagostanja. Sklonost umjerenosti krasi i pripadnike društvene elite pa je bahato isticanje vlastitog bogastva strano Šveđanima; zbog toga Šveđane previše ne muči činjenica da je u toj zemlji većina nacionalnog bogatstva koncentrirana u relativno uskom krugu od 30-40 najbogatijih porodica.

Šveđani su također poznati i po toleranciji i liberalnim društvenim shvaćanjima, što je 1960-ih omogućilo seksualnu revoluciju. S druge strane je Švedska jedna od država koja je, mučena slabim natalitetom, široko otvorila vrata imigrantima s juga Evrope.

## Vanjske veze
* In Search of Swedish Nature 
* A Typical Swede (humorous article, with some gross stereotypes and inaccuracies, but also some truths)
* The Swedes Revealed
Gibraltarci

**Gibraltarci** je izraz koji u najširem smislu označava stanovnike Gibraltara, a u užem smislu zasebnu etničku grupu koja se tamo formirala u posljednja tri vijeka.

Gibraltarci uglavnom potječu od đenoveških, malteških i portugalskih doseljenika koji su zamijenili domorodačke Špance izgnane od strane Engleza 1704. godine. S vremenom su se njima pridružili doseljenici iz Velike Britanije, kao i drugih evropskih država, a posljednjih decenija se bilježi novi priliv Španaca.

Gibraltarci - kojih ima oko 30.000 - u svakodnevnom govoru koriste Yanito, dijalekt sličan andazulijskom španskom, ali se službeno koriste engleskim. Dominantna vjera je rimokatolička, ali je među njiam prisutno i anglikanstvo.

Gibraltarci su kroz vijekove stvorili vlastiti nacionalni identitet, koji je sve donedavno bio temeljen na vjernosti Velikoj Britaniji. To se očitovalo kroz referendume kojima je odbijeno ponovno pripajanje Španiji. Otkako su i Velika Britanija i Španija dio Europske unije, u Gibraltaru temelj identiteta predstavlja i odbacivanje te organizacije.
Alsterci

**Alsterci** ili **Ulsterci** u najširem smislu označavaju stanovnike Ulstera, najsjevernije od četiri tradicionalne provincije u Irskoj. 

U užem smislu Alsterci označavaju stanovnike Sjeverne Irske, kao i Republike Irske koji se etnički identificiraju s Ulsterom. To su u pravilu potomci škotskih i engleskih doseljenika u Irsku 17. vijeka, koje karakterizira snažno ispovijedanje protestantske vjere.

Alsterci su stoga pretežno pristaše ulsterskog unionizma, te se, usprkos nominalnog prihvaćanja irskog identiteta, odbijaju projekt ujedinjenja Irske odnosno zajednički život s pretežno katoličkim ostatkom otoka.

Uz pojam Alsterci se vezuje i pojam Ulsterski Škoti.