Jesen

**Jesen**, godišnje doba između leta i zime u kojem temperatura opada, noći nastupaju znatno ranije, a biološke aktivnosti jenjavaju; jedno od četiriju godišnjih doba umjerenog pojasa. Jesen obelježljava opadanje lišća s listopadnih stabala.

Astronomski, na sjevernoj hemisferi jesen traje od septembarskog ekvinocija (oko 23. septembra) do decembarskog solsticija (oko 22. decembra), a na južnoj hemisferi od martovskog ekvinocija (oko 21. marta) do junskog solsticija (oko 22. juna); zbog eliptičnosti Zemljine orbite i time promjenljive brzine gibanja, na sjevernoj hemisferi jesen traje kraće nego na južnoj. Zavisno od hemisfere, jesenski ekvinocij može označavati 23. septembra ili 21. marta. Klimatološki, na sjevernoj hemisferi jesen obuhvaća septembar, oktobar i novembar, a na južnoj hemisferi mart, april i maj.

U nekim kulturama jesenski ekvinocij naziva se sredina jeseni ili sredjesenje (engl. *mid-autumn*, njem. *Mittherbst*, franc. *mi-automne*), dok se u onima s dužom temperaturnom zadrškom naziva početak jeseni.

U Sjevernoj Americi, obično se smatra da jesen počinje jesenskim (septembarskim) ekvinocijem, a završava zimskim (decembarskim) solsticijem. U sjevernoameričkoj popularnoj kulturi Dan rada (engl. *Labor Day*), prvi ponedjeljak u septembru, povezuje se sa završetkom ljeta i početkom jeseni; poslije ovog datuma određene ljetne tradicije, kao što je nošenje bijele odjeće, prestaju se poticati. U tradicionalnom istočnoazijskom solarnom periodu, jesen počinje oko 8. augusta i završava oko 7. novembra. U Irskoj, jesenski mjeseci su, po nacionalnoj meteorološkoj službi (*[[Met Éireann]]*), septembar, oktobar i novembar. Prema irskom kalendaru, koji se zasniva na drevnim keltskim tradicijama, jesen se proteže kroz august, septembar i oktobar, ili nekoliko dana poslije, zavisno od tradicije. U Australiji i Novom Zelandu, jesen službeno počinje 23. marta...

## Slike


File:Frederic Edwin Church - Autumn.jpg|F. E. Church, *Jesen* (*Autumn*, 1875.), Thyssen-Bornemiszin muzej
File:Millais - Herbstblätter.jpg|John Everett Millais, *Jesensko lišće* (*Autumn Leaves*, 1856.)
File:Qian Xuan - Early Autumn.jpg|Qian Xuan, *Rana jesen* (早秋, 13. st.), prikaz raspadnutih lotusovih listova i lebdećih vretenaca iznad stajaće vode
File:Arcimboldo - Les saisons - L'automne.jpg|Giuseppe Arcimboldo, *Jesen* (*Autunno*, 1573.)
File:Herbst (MW 2010.11.13.).jpg|Meinolf Wewel, *Jesen* (*Herbst*, 2010.)


## Galerija


File:Cherry-trees-in-autumn.jpg|trešnjevo drvo ujesen
File:Old-oak.jpg|orahovo drvo ujesen
File:Star Magnolia in Autumn.JPG|zvjezdasta magnolija ujesen
File:Fringe Tree in Autumn.JPG|*Chionanthus retusus* ujesen
File:Autumn-hill.jpg|šumovit brežuljak iznad strumske doline na Vitoši u Bugarskoj
File:Maple trees turning color autumn.jpg|lišće javorova drveta ujesen
File:Fiery Autumn Color 11-7-2014.JPG|plamene boje jeseni
File:Herbstlandschaft (am Rebhang).jpg|jesenski pejzaž
File:Gardens in Schönbrunn (5).jpg|šenbrunski vrtovi ujesen
File:Gardens in Schönbrunn (3).jpg|šenbrunski vrtovi ujesen
File:Sügise märgid.jpg|brezova stabla ujesen, Estonija
File:Echo Lake Park NJ tree in early autumn in afternoon sunlight.JPG|drvo u New Jerseyju
File:Red leaves autumn.jpg|crvena obojenost lišća
File:Hapgood Pond - Flickr - USDAgov.jpg|sjaj jesenskog lišća u Nacionalnoj šumi Green Mountains
File:Autumn Grove in OCTC.JPG|jesenske boje u gaju na Zajedničkom i tehničkom koledžu u Owensboru
File:Copper Orange Autumn Colors in December 2014.JPG|jesen u ranom decembru
File:Autumn in December 12-3-2014.JPG|zaostale jesenske boje u decembru


## Povezano

* jesenski ekvinocij

## Izvori

## Vanjske veze