ISO sedmični datum

**[[Međunarodna organizacija za standardizaciju|ISO]] sedmični datum** je vrsta kalendara sa prestupnom sedmicom, deo ISO 8601 standarda za datum i vreme, sistem kojim se numerišu sedmice u godini. Sistem se uglavnom koristi u upravne i poslovne svrhe za fiskalne godine.

Sistem koristi isti 7-dnevni ciklus kao i gregorijanski kalendar. Sedmice počinju ponedeljkom. ISO godine imaju približno isto numerisanje godina kao i gregorijanske godine (videti dole). ISO godina ima 52 ili 53 pune nedelje/tjedna (364 ili 371 dan). Dodatna sedmica se zove prestupna sedmica.

Datum/datum je specificiran ISO **godinom** u formatu GGGG, brojem **sedmice** u formatu "ss" sa prefiksom "W" (*week*) i brojem **sedmičnog dana**, tj brojem "d" od 1 do 7, počevši od ponedeljka, završavajući se nedeljom. Npr. 2006-W52-7 (ili kompaktno 2006W527) je dan nedelja 52. sedmice 2006. godine. Po gregorijanskom to bi bio 31. decembar/prosinca 2006.

Sistem ima 400-godišnji ciklus od 146.097 dana (20.871 sedmica), sa prosečnom dužinom godine od tačno 365,2425 dana, baš kao i gregorijanska godina. U svakih 400 godina ima 71 godina sa 53 sedmice.

Prva sedmica godine je ona sedmica koja sadrži prvi četvrtak godine.

## Odnos sa gregorijanskim kalendarom
Broj ISO godine odstupa od broja gregorijanske godine, ako je primenjivo, u petak, subotu i nedelju, ili subotu i nedelju, ili samo u nedelju na početku gregorijanske godine (koji su dani na kraju prethodne ISO godine) i u ponedeljak, utorak i sredu, ili ponedeljak i utorak, ili samo ponedeljak na kraju gregorijanske godine (koji su u sedmici 01 sledeće ISO godine). U periodu 4. januar - 28. decembar i svim četvrtcima, broj ISO godine je uvek jednak broju gregorijanske godine.

Sedmica 01 se može definisati na više ekvivalentnih načina:
* sedmica koja sadrži prvi četvrtak u godini
* sedmica koja počinje ponedeljkom najbližim 1. januaru/siječnja
* sedmica koja sadrži prvi radni dan (ako subota, nedelja i 1. januar nisu radni dani)
* sedmica sa 4. januarom
* prva sedmica sa većinom (četiri ili više) svojih dana u godini koja počinje
* sedmica koja počinje ponedeljkom u periodu 29. decembar - 4. januar
* sedmica sa četvrtkom u periodu 1-7. januar
* ako je 1. januar ponedeljak, utorak, sreda ili četvrtak, to je dan sedmice 01; ako je 1. januar petak, subota ili nedelja, taj dan je u sedmici 52 ili 53 prethodne godine.

Većina ovih definicija je simetrična, definicija preko radnih dana je ekvivalentna.

Poslednja sedmica ISO godine je sedmica pre sedmice 01; u skladu sa simetričnošću definicije, ekvivalentne definicije su:
* sedmica sa poslednjim četvrtkom godine
* sedmica koja se završava nedeljom najbližom 31. decembru/prosinca
* sedmica sa 28. decembrom
* poslednja sedmica sa većinom (četiri ili više) svojih dana u godini koja se završava
* sedmica koja počinje ponedeljkom u periodu 22 - 28. decembar
* sedmica sa četvrtkom u periodu 25 - 31. decembar
* sedmica koja se završava nedeljom u periodu 28. decembar - 3. januar
* ako je 31. decembar ponedeljak, utorak ili sreda, nalazi se u sedmici 01 sledeće godine, inače je u sedmici 52 ili 53.

Ove godine imaju 53 sedmice:
* godine koje počinju u četvrtak
* prestupne godine koje počinju u sredu

## Broj sedmice
Pregled datuma/datuma sa fiksnim brojem sedmice u bilo kojoj godini, osim prestupne godine koja počinje u četvrtak:

Sedmični dan za ove dane je u vezi sa *Doomsday* pravilom za nalaženje sedmičnih dana, jer je za svaku godinu *Doomsday* onaj dan u sedmici na koji pada poslednji dan februara (petak u slučaju 2008.). Dani iz tablice su dan nakon *Doomsday*-a, osim u januaru i februaru prestupne godine, kada je to upravo *Doomsday*.

## Prednosti
* Datum direktno kaže koji je sedmični dan
* Sve godine počinju ponedeljkom i završavaju se nedeljom
* Kada se koristi samostalno, bez koncepta meseca, sve godine su iste, osim onih koje na kraju imaju prestupnu sedmicu
* Sedmice su iste kao u gregorijanskom kalendaru

## Nedostaci
Datumi ekvinoksa i solsticija variraju u opsegu od najmanje sedam dana. Ovo je zato što se oni mogu dogoditi na bilo koji dan u nedelji/tjednu, a time na najmanje sedam različitih ISO sedmičnih datuma. Npr. prolećni ekvinoksi (ravnodnevice) su 2004-W12-7 i 2010-W11-7.

Ovim sistemom ne može biti zamenjen gregorijanski kalendar, jer se oslanja na njega za definiciju dana Nove godine (Sedmica 1 Dan 1).

Ponedeljak nije svuda u svetu početak radne nedelje. Npr. u nekim muslimanskim zemljama rad može početi u subotu ili nedelju.

## Kalendarski ciklus
Postoji 13 potciklusa od po 28 godina, od toga 5 prestupnih i još 6 prestupnih godina u preostalih 36 godina (odsustvo prestupnih *dana* u gregorijanskim godinama 2100, 2200 i 2300. prekida potcikluse). Prestupne godine su 27 puta razdvojene sa 5 godina, 43 puta sa 6 godina i jednom sa 7 godina (bila bi moguća i nešto ravnomernija raspodela: 26 puta razdvojene sa 5 godina i 45 puta sa 6 godina).

Gregorijanske godine koje odgovaraju 71-oj ISO prestupnoj godini se mogu ovako podeliti:
* 27 gregorijanskih prestupnih godina:
** 13 prestupnih godina koje počinju u četvrtak - *Doomsday* je nedelja, dominikalno slovo je DC
** 14 prestupnih godina koje počinju u sredu, čime se završavaju u četvrtak - *Doomsday* je subota, dominikalno slovo ED
* 44 obične godine koje počinju, a time se i završavaju, četvrtkom - *Doomsday* je subota, dominikalno slovo je D.

To znači da je 27 ISO godina 5 dana duže od odgovarajuće gregorijanske godine, a 44 je 6 dana duže. Od ostalih 329 gregorijanskih godina (koje ne počinju niti se završavaju četvrtkom), 70 su gregorijanske prestupne godine, 259 nisu prestupne, što znači da je 70 ISO godina 2 dana kraće, 259 je 1 dan kraće.

## Ostali sistemi za brojanje sedmica
U SAD se sedmice računaju od nedelje do subote, na početku i kraju godine postoje parcijalne sedmice. Prednost je u tome što nije potreban poseban sistem numerisanja poput ISO godine, a korespondencija leksikografskog i hronološkog poretka je očuvana (videti sedmica).

## Vanjske veze
(na engleskom:)
* List of ISO leap years  - here the leap weeks are called Newton
* The Mathematics of the ISO 8601 Calendar
* A generic Excel Calendar with ISO Week numbers
* ISO week day calendar