Irski fudbal

**Gelski fudbal** (; ir. *Peil*, *Peil Ghaelach* ili *Caid*) je oblik fudbala koji se igra najviše u Irskoj. To je, zajedno sa harlingom, po broju gledalaca jedan od dva najpopularnija sporta u Republici Irskoj.

Gelski fudbal se igra između dva tima od po 15 igrača na pravougaonom travnatom terenu sa golovima u obliku slova N na dva kraja. Glavni cilj je da se postigne pogodak tako što se lopta šutne ili rukom udari kroz gol. Tim sa većim brojem pogodaka na kraju utakmice je pobedio. Igrači prenose loptu po terenu kombinacijom nošenja, *tapkanja* (igrač ispusti loptu koju u padu stopalom šutne nazad u ruke), šutiranja i dodavanja rukom svojim saigračima.

Statistike pokazuju da ovaj sport u zadnje vreme privlači značajno više gledalaca nego bilo koji drugi sport u Republici Irskoj; Podaci Instituta za ekonomska i socijalna istraživanja iz 2005. pokazuju da gelski fudbal privlači 34% ukupnih posetilaca na sportskim događajima u Irskoj, dok sledeći najpopularniji sport, harling, privlači 23%.

Gelski Fudbal je jedna od četiri gelske igre kojima upravlja Gelski atletski savez, najveća sportska organizacija u Irskoj sa više od 800.000 članova. Ima stroga pravila o amaterskom sportu a vrhunac takmičenja je među-okružno sve-irsko fudbalsko finale. Veruje se da ovaj sport potiče od starog irskog fudbala po imenu kaid, koji potiče iz Srednjeg veka, mada su moderna pravila doneta 1886. godine.

Gelski fudbal se igra i u zemljama izvan Irske. Međunarodna popularnost ovog sporta raste. Timovi iz Londona i Njujorka se takmiče u Sve-irskom seniorskom fudbalskom prvenstvu, najvišem rangu takmičenja.

## Igralište i pravila
Igralište za ovaj fudbal je pravougaonik od 146,30 m h 91,44 m odnosno 160 h 100 jardi. Igralište je podeljeno na dve polovine, a svaka od njih sa tri horizontalne linije na 12,80, 19,20 i 45,72 metra od poprečnih linije igrališta na kojima se nalaze golovi. Gol je sastavljen od dve stative visoke 4,88 m i prečke duge 6,40 m na visini od 2,44 metra. Iza donjeg dela gola nalazi se mreža duboka 3,66 metara. Lopta je okrugla, obima 68,58—73,66&nbsp;cm., a težine od 368,55—425 grama. Igrači smeju hvatati loptu, prebacivati je iz ruke u ruku, udarati je pesnicom ili je šutirati nogom. svrha igre je postići što više poena. Ako lopta prođe kroz gol ispod prečke svaki takav pogodak donosi tri poena, a ako prođe iznad prečke pogodak vredi jedan poen. Tri prebačaja iznad prečke vrede jedan gol odnosno tri poena. U prostoru pred golom lopta se sme igrati samo nogom.

Igra traje 60 minuta, a odmor u poluvremenu 10 minuta. Posle odmora menjaju se strane igrališta. Igra počinje izbacivanjem lopte iz golmanovog prostora, a protivnički igrači moraju biti udaljeni iza linije na 19,20 metara od gola (21 jard). Posle postignutog pogotka lopta se izbacuje u igru sa linije 19,20 m. Za svaki prekršaj dosuđuje se slobodan udarac, a sudija određuje mesto izvođenja. Kazneni udarac se dosuđuje za prekršaj u golmanskom prostoru, a izvodi se sa linije 12,80 m od gola (14 jardi).

Prva javna utakmica u ovom fudbalu odigrana je 1527. godine u Dablinu, a prva pravila se papisana tek 1884. kad je osnovan *Gaeletic Athletic Association*. Od 1931. održavaju se prvenstva Irske *(All-Ireland championships)*, čiji se pobednik svake godine takmiči sa pobedničkom ekipom iz SAD. Igra je prenesena u Južnoafričku Republiku i Australiju.

## Reference

## Literatura
* Jack Mahon, 2001, *A History of Gaelic Football* Dublin: Gill & Macmillan. ()
* Enciklopedija fizičke kulture JLZ Zagreb 1977. tom 2 str.154

## Vanjske veze

* Pravila 
* Zvanični sajt GAA