Revolucionarne pesme

**Revolucionarne pjesme** (takođe **radničke pesme**, **pesme otpora**, **masovne pjesme** ili **budnice**) su političke pjesme koje slave revoluciju i podstiču radničku klasu na otpor. Koriste se za podizanje morala, kao i za političku propagandu ili agitaciju. Među najpoznatijim revolucionarnim pjesmama su "Marseljeza" i "Internacionala".

Pjevanje revolucionarnih pjesama često se smatra demonstrativnom ili revolucionarnom akcijom. Takve pjesme mogu stvoriti solidarnost među nepovezanim zajednicama. Nije rijedak slučaj da je rad radničkih i kuIturnih društava zabranjivan baš zbog izvođenja revolucionarnih pjesama.

Neke revolucionarne pjesme pojavile su se spontano; druge su napisali poznati autori, poput Bertolta Brechta.

## Međunarodne radničke pesme u Jugoslaviji

Prijelomni trenutak masovne revolucionarne poezije u južnih Slavena je 1919. godina, kada se formira Komunistička partija Jugoslavije, čijim djelovanjem se umrežavaju radničke udruge iz svih dijelova zemlje, te radnička kulturno-umjetnička društva prave zajedničke priredbe i međusobno upotpunjuju repertoare.

Jugoslavenski komunisti su repertoare radničkih priredbi obogatili nizom najnovijih evropskih revolucionarnih ostvarenja. Oni su u domaći repertoar revolucionarnih pjesama uključili i sledeće pesme: *[[Varšavljanka]]*, *Na barykady* (Poljska), *Koračnica danskih socijalista*, *Naša je ovo zemlja* (prijevod norveške revolucionarne pjesme), *Hold the fort* (pjesma engleskih i američkih delegata na III Kongresu Kominterne), *Drugarska* (ruska), *[[Zamučen tjaželoj nevolej]]*, *Krasnoe znamja* (ruska) itd.

Međunarodne radničke pesme su u Jugoslaviju dolazile iz više izvora:
* Najstarije pesme potječu iz Austrougarske, odakle su došle posredstvom naprednih građana (uglavnom iz Beča i Praga)
* Ruske revolucionarne pjesme donose jugoslavenski komunisti koji su učestvovali u Oktobarskoj revoluciji 
* 1920-ih i 1930-ih veliki broj pjesama će prispjeti iz zemalja zapadne Evrope (Njemačke, Austrije), gde je radnički pokret bio jak
* Nakon 1936. godine, jugoslovenski borci donose pesme iz Španije

Djelovanjem aktivista KPJ, distribuirane su prve zbirke međunarodne revolucionarne poezije. Od mnoštva takvih zbirki, posebno su se izdvajale:
* *Proletaria kantaro*, štampana 1924. godine na esperantu u Düsseldorfu-Leipzigu; 
* *Naša pjesmarica*, štampana 1936. godine u Zagrebu; 
* *Canciones de las brigadas internacionales*, štampana u Barceloni 1938. godine 
* *Krv i život za slobodu – slike iz života i borbe studenata iz Jugoslavije u Španiji*, štampana u Barceloni 1938. godine.

Veliki utjecaj imale su i predratne zbirke:
* *Mala zbirka odabranih radničkih pesama*, štampala Socijalistička knjižara u Beogradu, 1904.
* *Radničke pesme i deklamacije*, štampala Socijalistička knjižara u Beogradu, 1909. 
* *Najobičnije radničke pjesme za organizovano i osviješteno radništvo*, izašla u Zagrebu 1911.

Tokom narodnooslobodilačkog rata, melodije mnogih revolucionarnih pesama su iskorištene za masovne partizanske pesme (npr. Konjuh planinom, Komandant Sava, Teče Tara).

## Poznate revolucionarne pesme

* Aj Karmela (španska)
* Bandiera rossa (italijanska)
* Bilećanka
* Budi se istok i zapad
* Crveni makovi
* El pueblo unido jamás será vencido
* Hasta siempre, comandante
* Internacionala (himna radničkog pokreta)
* Izmučen robijom teškom
* Kaćuša (ruska)
* Lanci nam se kuju kleti
* Le vkup uboga gmajna (*Puntarska*) 
* Mitrovčanka
* Nabrusimo kose
* No pasaran
* Padaj silo i nepravdo
* Pesma ujedinjenog fronta
* Pjesma radu
* Posmrtni marš proletera
* Varšavljanka (*[[Na barikade]]*)
* Čapajevka

## Moć pesme

Govoreći o snazi revolucionarne pesme, španski borac, general Kosta Nađ, prenosi upečatljivo iskustvo iz logora za borce intrenacionalnih brigada u Francuskoj:

## Izvori

## Povezano
* Partizanske pesme