open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Baranjske večeri poezije

**Baranjske večeri poezije** bila je pjesnička manifestacija koju je organizirala Općinska konferencija Saveza socijalističke omladine Beli Manastir 1976. godine u 19 baranjskih mjesnih zajednica. Manifestacija je započela u Topolju povodom Dana žena, a završila u Belom Manastiru povodom Dana mladosti. Na njoj su učestvovali mladi pjesnici **Miroslav Alilović**, Josip Balatinac, **Adela Bešlić, Nevenka Čugalj, Ladislav Eškidt, Željko Gašpert**, Miroslav Ilić (Bilje) i dr.

## Izvor
* Josip Balatinac: *"Baranjske večeri poezije"*, Baranjski srednjoškolac, III, 7, 9 - Beli Manastir, 1. III. 1976.
Da Ding od Shanga

**Da Ding** 大丁 (Da1 Ding1) – "Veliki IV" isto tako poznat kao **Tai Ding** 太丁 (Tai4 Ding1) je bio prijestonasljednik i najstariji sin kineskog vladara Tanga, osnivača dinastije Shang 

大丁 (Da1 Ding1) je trebao naslijediti svog oca, ali je umrlo mlad. Umjesto toga je novim vladarom postao 外丙 (Wai4 Bing3) – “Vanjski III” ili 卜丙 (Bu3 Bing3). Da Ding je poznat kao vladar s najkraćom vladavinom u dinastiji Shang.
Anto Bandov

**Anto Bandov** (*Pijeskovo* /Baranja/
, 13. III. 1961), hrvatski pisac, galerist i novinar. Živi u Osijeku i Baranji.

Školovao se u Belom Manastiru i Osijeku, gdje je na Pedagoškom fakultetu Sveučilišta J. J. Strossmayera diplomirao *hrvatski jezik i književnost* 1989. godine.

## Književnost i kultura
* U vrijeme studija obavljao je dužnost jednog od urednika u časopisu za književnost i kulturu *"Rijek"*. Pod mentorstvom prof. dr. sc. Stanislava Marijanovića i izv. prof. dr. sc. Juliijane Matanović časopis je na "Pedagogijadi" u Splitu 1987. proglašem najboljim glasilom studenata pedagoških fakulteta i akademija Jugoslavije. 
* Na istom fakultetu s glazbenikom i karikaturistom Miroslavom Gerenčerom - *Gerom* pokrenuo je i vodio Galeriju Vrtuljak.
* Osamdesetih godina 20. stoljeća, zajedno s Ladislavom Hekom, bio je jedan od frontmena belomanatirske *hard-rock* grupe "Gradska straža", koja je ostavila znakovit trag na glazbenoj sceni Baranje.
* Prozne, esejističke i druge radove objavljivao je u hrvatskoj periodici.
* Godine 1984. pripala mu je nagrada za kratku priču riječkog časopisa *"Kult"*.
* Godine 1992. bio je glavni i odgovorni urednik Hrvatskog radija Baranja s privremenim sjedištem u Osijeku.
* Sredinom 1993. u Domu OSRH Osijek pokrenuo je i vodio Galeriju Kuna, da bi do 2003. zajedno sa suvoditeljem Eduardom Hudolinom (kasnijim ravnateljem Muzeja likovnih umjetnosti Osijek) organizirao što izravno, što neizravno preko 300 raznih programa kulturne provenijencije.
* S književnikom i novinarom Mirkom Hunjadijem te Davorinom Taslidžićem, povjesnikom, novinarom, publicistom i piscem, bio je jedan od urednika *"Novih Baranjskih novina"*.
* Zajedno s književnikom Goranom Remom, kustosom Vlastimirom Kusikom, prof. dr. sc. Slobodanom Langom te slikarom Klasom Grdićem i pjesnikom Igorom Večerinom bio urednikom niza važnih projekata i publikacija: *Slavonija-Baranja 1991-1993, Istinom protiv laži - kulturom protiv zločina, Oči istine, Ozvučenje Gruva, Sjaj nebesa, Pet crucem ad lucem* itd.

## Bibliografija
### Knjige
* *"Naši ljudi i godine rata"* (proslov Stanislav Marijanović), Osijek, 1995. (336 str.)
* *"Naši ljudi i godine rata"*, Osijek, 1996. (349 str.)

### Zastupljenost u knjigama
* *"Osijek : mediji u ratu : [razgovori s medijskim djelatnicima]"* / razgovor vodili Delimir Rešicki, Kristina Pajtak i Roberta Balentović, "Književna revija" (Osijek). - 32 (1992), 3-4-5-6 ; str. 233-298
* Goran Rem: *"Poetika buke : antologija slavonskog ratnog pisma"*, Vinkovci : Slavonska naklada "Privlačica" : "Riječ", 2010. (str. 479)

## Izvori

* Helena Sablić-Tomić, Goran Rem: *"Slavonski tekst hrvatske književnosti"*, Zagreb, 2003. (str. 459)
* Članak je dopunjen VII/2025. godine podacima koje je skupio Davorin Taslidžić od samog autora.
Auckland Grammar School

**Auckland Grammar School** je državna niža srednja škola za dječake u Aucklandu na Novom Zelandu. Podučava učenike od devete do trinaeste godine. Škola, takođe, ograničen broj mjesta za boravak učenika, koji žive u zgradi, koja je spojena sa školom. Jedna je od najvećih škola na Novom Zelandu.

## Historija
Škola je osnovana 1868. godine, temeljem posebnog zakona, iako je već ranije donesena povelja u posebnoj zakladi koju je osnovao guverner Novog Zelanda Sir George Edward Grey.

## Sestrinske škole
* Taisei Junior and Senior High School 
* Epsom Girls' Grammar

## Poznati učenici
* Sir Thomas Bavin (1874–1941), 24. premijer Novoj Južnog Velsa
* Hamish Carter (1971–), osvajač znatle medalje na Ljetnim olimpiskim igrama 2004. godine (triatlon)
* Jeff Crowe (1958–), sportski sudija
* Martin Crowe (1962–), kriketaš
* Russell Crowe (1964–), glumac
* Sir Roger Douglas (1937–), bivši ministar finansija
* Sir Raymond Firth (1901–2002), socijalni antropologist
* Grant Fox (1962–), bivši kapiten All Blacka
* Charles Goldie (1870–1947), umjetnik
* Sir Doug Graham (1942–), bivši ministar pravde
* Air Marshal Sir Kenneth Hayr (1935–2001), bivši zamjenik šefa sigurnosti Ujedinjenog Kraljevstva
* Graham Henry (1946–), treber All Blacka
* Sir Edmund Hillary (1919–), istraživač i alpinista. Prvi čovjek na Mount Everest
* Doug Howlett (1978–), ragbi igrač
* Prof Vaughan Jones (1952–), dobitnik *[[Fields Medal]]je*
* Sir Hugh Kawharu (1927–2006), naučnik
* Sir Kenneth Keith (1937–), sudac na Međunardonm sudu pravde
* Sir George Laking, (1912–), diplomata i glavni ombudsman
* Sir Leslie Munro (1901–1974)
* Sir Wilson Whineray (1935–)

## Vanjske veze

* Službena školska web-stranica
* školski intranet
Yong Ji

**Yong Ji** (雍己) bio je devet kralj iz dinastije Shang u Kini. O njegovoj vladavini se ne zna skoro ništa.

Međutim, i *[[Bambuski anali]]* i *Zapisi Velikog Historičara* se slau da je umro u 12. godini vladavine.
Tai Wu

**Tai Wu** (太戊) je bio deseti po redu vladar dinastije Shang u Kini. 

Njegov glavni grad je bio Hao(亳). Kineska tradicija ga drži jednom od najdugovječnijih vladara u historiji, s obzirom da mu je vladavina trajala preko 60 godina.
Zhong Ding

**Zhong Ding** (仲丁) je bio jedanaesti po redu vladar iz dinastije Shang u Kini. 

Rođen je po imenu Zhuang(庄). Tradicija navodi kako je glavni grad iz Haoa premjestio u Xiao(嚣), u oblasti Heshang(河上).

Bambuski anali mu pripisuju vladavinu od 9, a Zapisi Velikog Historičara vladavinu od 11 godina.
Wai Ren

**Wai Ren** (外壬) je bio dvanaesti vladar dinastije Shang u Kini. 

Rođen je pod imenom Fa(发), a glavni grad mu je bio Xiao(嚣).

Za njegove vladavine su se pobunili vazali Shanga - narodi Pei (邳) i Xian (侁).

*Bambuski anali* tvrde da je vladao 10, a *Zapisi Velikog Historičara* da je vladao oko 15 godina.
He Dan Jia

**He Dan Jia** (河亶甲) bio je trinaesti po redu vladar dinastije Shang u Kini. 

Rođen je pod imenom Zheng(整), a za vrijeme vladavine je premjestio glavni grad iz Xiaoa(嚣) u Xiang(相).

U doba njegove vladavine je poražen narod Pei (邳), koji se bio pobunio za vrijeme vladavine prethodnog kralja Wai Rena. Pobunjeni narod Xian (侁人), je pak, zauzeo Banfang(班方), ali je i on na kraju poražen te priznao vlast Shanga.

I *Bambuski anali* i *Zapisi Velikog Historičara* se slažu da je He Dan Jia vladao 9 godina.
Xiao Jia

**Xiao Jia** (小甲) bio je osmi po redu vladar dinastije Shang u Kini. Rođen je pod imenom Gao(高), a prijestolnica mu je bila Hao(亳). O njegovoj vladavini se ne zna gotovo ništa.

Bambuski anali tvrde da je umro u 17. godini vladavine.
Bu Bing

**Bu Bing** (kineski: 卜丙) je rođen kao **Zi Sheng** (kineski: 子勝"). On je bio treći kralj dinastije Shang u Kini. Prijestolje je naslijedio od svog brata Da Dinga. Bio je drugi po redu sin kralja Tanga. 

U Zapisima Velikog Historičara se spominje kao drugi kralj dinastije Shang, a dano mu je i posthumno ime **Wai Bing** (kineski: 外丙). Međutim, u gatačkim zapisima se spominje kao treći kralj dinastije Shang, s š posthumnim imenom **Bu Bing** (kineski: 卜丙). 

Njegova vladavina je bila kratka. Umro je nakon dvije godine na prijestolju.
1510-e pr. n. e.

## Događaji i trendovi
* 1512. pne. – Poplava Deukalionova, prema O'Flahertyju, Augustinu, Euzebiju i Izidoru Seviljskom (približni datum).

## Značajne osobe
*
1500-e pr. n. e.

## Događaji i trendovi
* Živa je pronađena u egipatskim grobovima koji datiraju iz ove decenije.
* 1506. pne. — Kekrop, legendarni kralj Atene, umire nakon vladavine od 50 godina. Nakon što je nadživio vlastitog sina, nasljeđuje ga Kranaj.
* cca. 1506. pne. — Thutmose I (Osamnaesta dinastija Egipta) počinje vladati (alternativni datum je 1504 pne.).
* Egipat osvaja Nubiju i Levant (1504. pne.–1492. pne.).
* najstariji ostaci pripitomljenih hrčaka datiraju iz ovog perioda.
* datum biblijskog Egzodus, prema Simchi Jacobocviciju u dokumentarnom filmu *[[Exodus Decoded]]*.
* Polinežani se doseljavaju na Fidži.
* cca. 1500. pne. — Mikenska civilizacija počinje u Drevnoj Grčkoj.
* 1500. pne.–500. pne. — Napisane Vede.
* 1509. pne. — Početak Baktunskog ciklusa u kalendaru Maja.

## Značajne osobe
*
Glas (Zagreb)

**Glas**, "nezavisne novine srpske zajednice u Hrvatskoj".

## Osnovni podaci
* Izdavač: *Centar za informativnu podršku*, Zagreb;
* Direktor: **Marko Roknić**;
* Glavna urednica: **Nada Starijaš**;
* Tiraž: 6000 primjeraka;
* Prvi broj: 26. IV. 2002, posljednji (65): 14. XI. 2003;
* Novine izlazile uglavnom nedjeljno (petkom) na 32 stranice (1-7. broj) ili 28 stranica (8-65) formata 30 x 21&nbsp;cm;
* Brojevi 1-7 u punom koloru, ostali imali samo korice u boji;
* Treći broj koštao 5 kuna, četvrti 8 kuna, od 5. do 65. 6 kuna, iako se list uglavnom dijelio besplatno preko srpskih organizacija u Hrvatskoj.

## Redakcija
Od broja 19. redakciju činili: **Ratko Dojčinović, Zorica Miranović, [[Jovan Hovan]], Žarko Čović, Branko Novaković, Karmelo Vlahov, Nikolina Vujnović, Jovan Nedić** (enigmatika i dolje nabrojani članci).

"Glas" je većinom objavljivao članke o aktuelnim hrvatskim zbivanjima i o položaju Srba u Hrvatskoj. Objavio je i više članaka iz Baranje s mnoštvom podataka i slika o radu srpske zajednice.

## Članci o Baranji
* *[[SKUD "Jovan Lazić"]] iz [[Beli Manastir|Belog Manastira]] > Igra nas je održala*, II, 36, 18-19 - 23. I. 2003.
* *[[Mirovna grupa Oaza Beli Manastir|Mirovna grupa "Oaza"]] iz Belog Manastira > Nije sve politika*, II, 38, 18-19 - 14. II. 2003.
* *Pokladne svečanosti u [[Mohač]]u > "[[Buše]]" otjerale zimu*, II, 41, 15 - 7. III. 2003.
* *Intervju: [[Nikola Živković]] > Planove treba ostvariti*, II, 42, 6-7 - 14. III. 2003.
* *Multietnička izložba u Belom Manastiru > "Dočekujemo i ispraćamo", II, 46, 16-17 - 11. IV. 2003.
* *6. dani kulture Srba Istočne Slavonije, Baranje i Zapadnog Srema > 'Ajd' povedi veselo naše kolo šareno**, II, 53, 18-19 - 30. V. 2003.
* ''[[Vijeće srpske nacionalne manjine Grada Belog Manastira]] > Počelo je dobro'', II, 58, 19 - 4. VII. 2003.

== Enigmatika ==
Od 7. pa do posljednjeg (65) broja enigmatsku stranicu uređivao (sastavljao i kompjuterski pripremao) Belomanastirac [[Jovan Nedić]]. U prvim brojevima (1-6) enigmatike nije bilo. Enigmatska stranica uglavnom je sadržavala [[skandinavka|skandinavke]] i klasične [[križaljka|križaljke]]. Ponekad je donosila i [[sitne zagonetke]].

== Bibliografski podaci ==
=== Sačuvani brojevi ===
* ''Biblioteka Matice srpske'': br. **1-29+30/31** (god. ''1'' : 2002), **32-60, 62-65** (''2'' : 2003)
* ''Narodna biblioteka Srbije'': br. **1-29+30/31** (god. ''1'' : 2002), **32-60, 62-65** (''2'' : 2003); **39-40, 43-60, 62-65** (''2'' : 2003)
* ''Nacionalna i sveučilišna knjižnica'': br. **1-29+30/31** (god. ''1'' : 2002), **32-47, 49-65*' (*2'' : 2003).
### Oznaka
* ISSN 1333-7149.
Thutmose I

**Thutmose I** (ponekad naveden kao *Thutmosis* ili *Tuthmosis I* što znači *[[Thoth]] je rođen*) bio je treći faraon 18. dinastije Egipta. Na prijesto je stupio nakon smrti prethodnog kralja Amenhtotepa I. Za vrijeme vladavine je vodio vojne pohode duboko u Levant i Nubiju, širivši granice Egipta dalje od svih svojih prethodnika. Također je sagradio mnoge hramove u Egiptu i iskopao grob u Dolini Kraljeva; on je prvi kralj koji je to učinio (iako je u tome mogao prethoditi Amenhotep I). Naslijedio ga je sin Thutmose II, koga je naslijedila kći njegove sestre, Hatshepsut. Njegova vladavina se obično datira u period između 1506. i 1493. pne.

## Napomene

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Novi Banovci

**Novi Banovci** je naselje u Vojvodini, odnosno Srbiji koje administrativno pripada opštini Stara Pazova u Sremskom okrugu na desnoj obali Dunava, udaljeno 12 kilometara uzvodno od Zemuna. Mesto je udaljeno od Batajnice 3 kilometra. Prema popisu iz 2002. bilo je 9358 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 6354 stanovnika).(Prema popisu stanovništva od 2015.godine bilo je 15835 stanovnika)

## Geografija
Naselje je spojeno sa Starim Banovcima sa kojima čini jednu celinu, poznatu i kao *Banovci*, koji imaju oko 15.000 stanovnika. Pored mesta prolazi autoput E-75 koji predstavlja glavnu vezu Novih Banovaca i Beograda, kao i vezu Novih Banovaca i Novog Sada koji je udaljen 60&nbsp;km.

Kroz naselje prolazi i regionalni put koji povezuje Banovce sa Batajnicom, Zemunom, Beogradom, Ugrinovcima, Dobanovcima, Surčinom kao i regionalni put koji povezuje Banovce sa podunavskim selima Belegišom, Surdukom, Novim i Starim Slankamenom, Krčedinom, Beškom, a potom sa Sremskim Karlovcima i Novim Sadom. Takođe postoje i regionalni putevi Banovci-Nova Pazova-Šimanovci i Banovci-Stara Pazova-Inđija-Golubinci-Putinci-Ruma-Sremska Mitrovica.

## Historija
Područije na kojem se nalaze Novi Banovci naseljavano je još od davnina. U centru naselja postoji rimsko arheološko nalazište Burgena. Novi Banovci predstavljali su raskrsnicu Istoka i Zapada a i dan danas u centru mesta postoji kuća pod nazivom „Janeskina kafana“ koja je u tursko vreme služila kao konačište za sve vojnike i trgovce koji su putovali za Istanbul i Beč.

Pre Drugog svetskog rata skoro polovina stanovnika bili su Nemci, tj. Folksdojčeri. Posle završetka Drugog svetskog rata Hrvata je bilo najviše naseljenih u Novim Banovcima da bi ta slika počela da se menja 1950. godine kolonizacijom, kada Nove Banovce počinju da naseljavaju Srbi iz Dalmacije, Bosne i iz ostalih krajeva Srbije.

Mesto je počelo naglo da se razvija početkom 1980. godine kada pored Novih Banovaca niče stambeno naselje Banovci-Dunav skraćeno nazvano Kablar. Prve stambene zgrade useljene su 1985. godine. Usled većeg priliva stanovništva poslednjih petnaest godina naselje se širi velikom brzinom.

## Demografija
U naselju Novi Banovci živi 7543 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 38,2 godina (37,5 kod muškaraca i 38,9 kod žena). U naselju ima 3154 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,97.

Ovo naselje je u uglavnom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Novi Banovci  na sajtu opštine Stara Pazova
* Banovci City  - veb portal Banovaca
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)

## Vanjske veze

* O Novim Banovcima 
* Mapa/plan Novih Banovaca
Kiss (bend)

**Kis** (*Kiss*; poljubac) je američki hard-rok bend koji je nastao u Njujorku 1973. Grupa nastupa i snima konstantno od njenog osnivanja. Osnivači Džin Simons (bas-gitara i vokal) i Pol Stenli (ritam-gitara i vokal) su stalni članovi benda. Kis je posebno poznat zbog njihovog bojenja lica, kostima i nastupa koji su obilovali pirotehnikom. Grupa ima više Zlatnih ploča od bilo kog drugog američkog benda i oborila je rekord koji su postavili Bitlsi.

Koreni Kisa vode do Viked Lestera, njujorškog rokenrol benda koji su vodili osnivači Džin Simons i Pol Stenli. Simons (pravo ime Čejm Vic, rođen u Haifi, Izrael 25. avgusta 1949) i Stenli (pravo ime Stenli Harvi Ejsen rođen u Kvinsu, grad Njujork 20. januara 1952) su otpustili druge članove grupe Viked Lestera 1972. nakon što je Epik Rekords odbio album koji je snimila grupa.

Krajem 1972. Simons je primetio oglas u časopisu *[[Roling Ston]]* koji je postavio Piter Kris, bubnjar ”željan da uradi bilo šta”. Kris (rođen kao Piter Kriskula 20. decembra 1945. u Bruklinu, Njujork) je došao na audiciju i pridružio se Viked Lesteru, koji je sada trio. U januaru 1973, grupi je pridružen vodeći gitarista Pol ”Ejs” Freli (rođen 27. aprila 1953. u Bronksu, Njujork) nakon što je grupa bila impresionirana njegovom audicijom. Tog meseca, ime Viked Lester je odbačeno i grupa je postala Kiss.

Stenli je zaslužan za smišljanje imena i loga, dok je Freli došao na ideju da slova ”SS” izgledaju kao munje, jer je rekao da to izgleda kul. Ispostavilo se da su slova slična oznakama nacističkih SS trupa ili Vafen-SS, simbolu koji je danas zabranjeno prikazivati u Nemačkoj. Zato su u Nemačkoj svi albumi i roba grupe koristili izmenjenu verziju loga, u kome ”SS” liči na obrnuto ”ZZ”.

## Vanjske veze

* Official websites of:
** Kiss
** Peter Criss
** Bruce Kulick 
** Gene Simmons
** Paul Stanley 
** Eric Singer 
** Tommy Thayer
* Snopes.com pages on:
** Kiss
** Gene Simmons' tongue
Hard rock

**Hard rock** je podžanr rock muzike koji je nastao krajem 1960-ih i početkom 1970-ih. Zasnovan je na takozvanom *riff* bluzu, ali sa tvrdim, *heavy* zvukom. Iz ovog pravca razvili su se mnogi drugi, kao na primer heavy metal.

Hard rok je nastao pojavom bendova kao sto su Led Zeppelin i Deep Purple. Oni su dali težinu dotadasnjoj muzici, unevši nesto sasvim novo u nju. Napravili su revoluciju, i to je dovelo do pojavljivanja novih hard rok grupa kao sto je Black Sabbath. Sve prethodno navedene grupe takođe se smatraju i kumovima hevi metala.

Ovaj period odigravao se od sredine sedamdesetih, do sredine osamdesetih. Sa jedne strane su bendovi tipa AC/DC i Guns n' Roses koji donekle održavaju hard rock tradiciju, ali i unose nešto novo, originalno, dok su na drugoj sastavi kao Rainbow i Van Halen koji unose i neo elemnte u ovaj žanr.

Hard rock se danas retko viđa u obliku u kakvom je nastao. Bendovi koji danas sviraju izvorni hard rock imaju maltene underground status. To se tumači pojavom dance i techno muzike i uticaju MTV-a.

### Poznatiji hard rock izvođači

* AC/DC
* Aerosmith
* Alice Cooper
* Asia
* Atomic Rooster
* Bad Company
* Bad English
* Blue Öyster Cult
* Bonfire
* Bon Jovi
* Boston
* Cinderella
* Def Leppard
* Deep Purple
* Europe
* Foreigner
* Free
* Guns N' Roses
* Heart
* Grand Funk Railroad
* Iron Butterfly
* Journey
* Kiss
* Led Zeppelin
* Lordi
* MC 5
* Meat Loaf
* Mötley Crüe
* Motörhead
* Mountain
* Mr. Big
* Mr. Mister
* Nazareth
* Ozzy Osbourne
* Pearl Jam
* Poison
* Ratt
* Rainbow
* Rolling Stones
* Slade
* Survivor
* Sweet
* Thin Lizzy
* UFO
* Uriah Heep
* Van Halen
* Whitesnake
* The Who
* ZZ Top
HI Viskoza Loznica

## HI Viskoza Loznica
**Kemijska industrija vjestačke svile i viskoznih proizvoda** iz Loznice, Srbija osnovana je 1957. godine pod nazivom "preduzeće u razvoju Viskoza Loznica".U najvećem stepenu razvitka brojala oko 10000 radnika krajem 1980. Sada je u stečaju, unistena u ekonomskoj krizi 1990-ih i čeka privatizaciju. Trenutni naziv joj je "holding kompanija Viskoza Loznica". Sastoji se od 13 akcionarskih društava
* Celuloza 
* Celvlakno 
* Svila 
* Kord 
* Energetika 
* Lozofan 
* Lofolen 
* Centrofan 
* Krupanjka 
* Transport 
* Standard 
* Hortikultura 
* Hemiremont

U fabrici je 8. decembra 2008. izbio požar u kojem je poginuo jedan radnik.

Krajem 2010 Godine Iz Viskoze Je Ukradeno Oko 100.000kg Metala i Bakra.
20.05.2010 Prilikom Kradje Metalne Konstrukcije Sa Silosa Za Skladistenje Opasnih Materija I Hemikalija Iscurelo Je Oko 500.000 Litara Otrovnih Hemikalija.Veliki Problem Bio Je Jer Je Oko 01.30 Uvece Pocelo Izlivanje Materija A Zaustavljeno Tek Oko 08.00h.
Da Su Se Hemikalije Spojile Nastala Bi Burna Reakcija Koja Bi Ispustila Veliku Toplotu Pa Bi I CS2 Koji Je Veoma Opasna Materija Usao U Tu Reakciju I Nastala Bi Velika Eksplozija U Kojoj Bi Bili Unisteni : Trbusnica,Loznica,Banja Koviljaca i Trsic.
Na Srecu Sve Je U Redu I CS2 Je Izvucen Iz Pogona Viskoze.
Hemijske Laboratorije Su U Najkriticnijem Stanju A U Njima Su Jos Uvek Opasne Hemikalije.

## Izvori
1490-e pr. n. e.

## Događaji i trendovi
* Egipat osvaja Nubiju i Levant (1504. pne.–1492. pne.).
* 1497. pne. – Kranaj, legendarni kralj Atene, je svrgnut nakon desetogodišnje vladavine od strane zeta Amfiktiona Tesalijskog, sina Deukaliona i Pire.
* 1493. pne. – Thutmose I (Osamnaesta dinastija Egipta) umro.
* cca. 1492. pne. – Thutmose I umro (alternativni datum je 1493. pne.).
* 3.4. 1492. pne. – Lunarni Saros 37 počinje.https://web.archive.org/web/20040405060525/http://sunearth.gsfc.nasa.gov/eclipse/LEsaros/LEsaros1-175.html

## Značajne osobe
* Thutmose II od Egipta, faraon Osamnaeste egipatske dinastije (cca. 1493. pne. – cca. 1479. pne.).
Thutmose II

**Thutmose II** (nekad čitan kao *Thutmosis* ili *Tuthmosis II* što znači *[[Thoth]] je rođen*) je bio četvrti faraon Osamnaeste dinastije Egipta. Sagradio je nekoliko manjih spomenika i poduzeo najmanje dva manja vojna pohoda, ali osim toga nije učinio ništa značajno, te je vjerojatno bio pod snažnim utjecajem svoje supruge Hatshepsut. Njegova vladavina se obićčno datira u period između 1493. i 1479. pne. Tijelo Thutmosea IIje pronađeno u gomili Deir el-Bahri iznad Zagrobnog hrama Hatshepsut danas ga se može vidjeti u Egipatskom muzeju u Kairu.
1480-e pr. n. e.

## Događaji i trendovi
* 1487. pne. – Amfiktion, sin Deukaliona i Pire i legendarni kralj Atene, umire nakon 10 godina, a nasljeđuje ga Erihtonije I od Atene, unuk Kranajev.
* 27.8. 1481. pne. – Lunarni Saros 43 počinje.https://web.archive.org/web/20040405060525/http://sunearth.gsfc.nasa.gov/eclipse/LEsaros/LEsaros1-175.html

## Značajne osobe
*
1470-e pr. n. e.

## Događaji
* cca. 1478. pne.–1390. pne. — Ručno ogledalo je napravljeno u doba Osamnaeste egipatske dinastije. Danas se čuva u Brooklynskom muzeju umjetnosti u New Yorku.
* cca. 1473. pne. — Hatshepsut (18. dinastija) počela vladati. Ona je kći Thutmosea I. Udata za svog polubrata Thutmosea II.
* cca. 1473. pne. – 1458. pne.: Napravljena statua Hatshepsut kao sfinge, kasnije pronađena u nalazištu Deir el-Bahri was made. Danas se čuva u Metropolitan Museum of Art u New Yorku.

## Značajne osobe
* Thutmose III od Egipta, faraon Osamnaeste dinastije ( 1479. pne. – 1425. pne.). Bio je prvi koji je sebe zvao "faraon".
* Hatshepsut ood Egipta, ženski faraon 18. dinastije (1473. pne.–1458. pne.).
1460-e pr. n. e.

## Događaji i trendovi
* cca. 1469. pne. – U bitci kod Megiddoa, Egipat tuče Kanaan.

## Značajne osobe
* Hatshepsut od Egipta, ženski faraon 18. dinastije (1473. pne. – 1458. pne.).
Bitka kod Megida (15. vijek pr. n. e.)

**Bitka kod [[Megido|Megida]]** 1457. pne. je najstarija zabilježena bitka za koju historija zna, ali i prva o kojoj su sačuvani vjerodostojni podaci o strategiji i taktici u velikom Amonovom hramu u Karnaki (al-Karnak).

U toku širenja Egipta, započetom sa XVIII. dinastijom, egipatski faraon Thutmose III upadao je više puta u Aziju, s ciljem stvaranja uvjeta za kasniju vladavinu zemljama od Eufrata do feničkih luka. S tim ciljem ali i s ciljem osiguravanja pomorskog trgovačkog pravca, je i krenuo iz pograničnog egipatskog grada Tela (Thel) kroz pustinju i preko planine Karmel, do grada Megida, koji je u to, drevno vrijeme, bio od velikog značaja zbog trgovačke linije koja je išla iz Egipta u Mesopotamiju, poznata kao Via Maris i tamo se sukobio s udruženim snagama područja zvanog Kaanan. U spisima se, vezano za ovu bitku pojavljuje i prva kritika vojne taktike, jer je neki kroničar zapisao da su Egipćani mogli odmah, zbog svoje premoći, zauzeti i grad, da se nisu odali pljački.

## Vanjske veze

* Suvremeni opis bitke kod Megida iz 1469. pne.
1450-e pr. n. e.

## Događaji i trendovi
* 9.5. 1457. pne. — Bitka kod Megiddoa (15. vijek pne.) između Thutmosea III i velike kanaanske koalicije pod kraljem Kadesha. To je prva bitka zabilježena s relativno pouzdanim detaljima.
* 1456. pne. — Prema nekim kronologijama, Mojsije vodi Egzodus Židova iz Egipta.
* cca. 1450. pne. — Mikenci napadaju Krit.

## Značajne osobe
*
1440-e pr. n. e.

## Događaji i trendovi
* 1445. pne. – Prema kronologiji Jamesa Usshera, u ovoj godini je Mojsije poveo Hebreje iz Egipta u zemlju Izrael.

## Značajne osobe
*
1430-e pr. n. e.

## Događaji i trendovi
* 1437. pne. – Legendarni kralj Erihtonije I od Atene umire nakon vladavine od 50 godina, a nasljeđuje ga sin Pandion I.

## Značajne osobe
*
1420-e pr. n. e.

## Događaji i trendovi
* Krit osvojen od Mikene (otprilike 1420-e pne.) — početak Mikenskog perioda.
* 1420. pne. — Hebrejski Egzodus iz Egipta (jedan od predloženih datuma).
* Hetitima zavladao kralj Arnuwanda I (do 1400. pne.).

## Značajne osobe
* Thutmose III od Egipta, faraon Osamnaeste egipatske dinastije (1503. pne. – 1426. pne.)
* Amenhotep II, faraon Egipta, (1427. pne. – 1401. pne.)
1400-e pr. n. e.

## Događaji i trendovi
* 16.4. 1409. pne. — Lunarni Saros 38 počinje.https://web.archive.org/web/20040405060525/http://sunearth.gsfc.nasa.gov/eclipse/LEsaros/LEsaros1-175.html
* 1400. pne. — Palača Minosa uništena u požaru.
* 1400. pne. — Procjena: Teba, glavni grad Egipta postaje najveći grad na svijetu, preuzevši primat od Memfisa u Egiptu.http://geography.about.com/library/weekly/aa011201a.htm 
* cca. 1400. pne. — Asirci postaju moćni.
* cca. 1400. pne. — Sagrađena Lavlja vrata u Hattushashu (blizu suvremenog Boghazkeuia u Turskoj).
* cca. 1400. pne. – 1200. pne. — Napravljena skulptura *Dvije žene s djetetom*, pronađena u palači u Mikeni. Danas se čuva u Nacionalnom arheološkom muzeju u Ateni.
* Nekoliko igara na ploči, uključujući Alquerque, urezano u krov hrama u Kurni u Egiptu — v. Historija igara na ploči.
* Linear A doseže vrhunac popularnosti.
* Vrhunac kanaanskog grada Ugarit.

## Značajne osobe
*
Lična karta

**Lična karta**, **osobna karta** ili **osobna iskaznica** je javna isprava kojom građani jedne države dokazuju svoj identitet. Lična karta služi i kao dokaz o drugim činjenicama koje su u njoj sadržane. Ako je to određeno međunarodnim ugovorom, lična karta može da služi i kao putna isprava umesto pasoša.

U nekim državama, (kao u Sloveniji) postoje lične karte za maloljetnike. Na iskaznici piše ime osobe, datum rođenja i trajno prebivalište.
Pasoš

**Pasoš** ili **putovnica** je putna isprava za putovanje u inostranstvo, osim u izuzetnim slučajevima kada države međusobno, bilateralnim ugovorima, dozvole ulazak na svoju teritoriju sa ličnom kartom. 

**Postoji više vrsta putnih isprava:**

* pasoš, 
* zajednički pasoš, 
* diplomatski pasoš, 
* službeni pasoš,
* putni list.

Neke zemlje izdaju i poseban pasoš za maloletna lica, koji se karakteriše kao dečji pasoš.

## Povezano

* Šengenski ugovor
Državljanstvo

**Državljanstvo** je poseban pravni odnos, trajan po svom karakteru, koji postoji između države i pojedinca (odnosno njezinog državljanina). Na osnovi postojanja državljanstva kao specifičnog pravnog odnosa (specifičnog zbog toga što je to odnos između fizičke osobe i suverene države), nastaju određena prava, ali i obveze, kako na strani države, tako i na strani pojedinca.

Svaka država propisuje svoja pravila kojima regulira pitanja državljanstva, a osobito ona o kojima ovisi koje će osobe i pod kojim uvjetima smatrati svojim državljanima, odnosno, pod kojm uvjetim pojedine osobe prestaju biti njezini državljani. Tako i *Europska konvencija o državljanstvu* iz 1997. godine u svom članku 3. propisuje da će svaka država svojim pravnim propisima odrediti tko su njezini državljani.

## Nacionalnost i državljanstvo
Pojam *državljanstvo* treba razlikovati od pojma *[[nacionalnost]]*. Naime *nacionalnost* označava pripadnost pojedinca određenom *narodu* odnosno naciji. Svaki narod ima svoje sunarodnjake koji ne moraju imati svi isto državljanstvo. Nacionalnost je pripadnost državi i nije etnički pojam.

Državljanstvo označava, dakle, pravnu vezu između pojedinca i države. Samo država ima svoje državljane i oni ne moraju biti svi iste nacionalnosti.

Razlog zbog čega između ta dva pojma ponekad dolazi do zabune jest činjenica da u engleskom jeziku riječ *nationality* označava državljanstvo.

## Načela stjecanja državljanstva
Postoje tri osnovna načela za stjecanje državljanstva:
* načelo ***krvne veze (podrijetla)*** (latinski *ius sanguinis*)
* načelo ***područja*** (latinski *ius soli*)
* načelo ***prebivališta*** (latinski *ius domicili*)

## Vanjske veze
* Zakon o hrvatskom državljanstvu
Nikola Živanović

**Nikola Živanović** (Kneževo, 3. VIII. 1977), novinar i majstor u rješavanju logičkih zadataka. Od rođenja do 1997. godine živio je u Belom Manastiru, gdje je završio osnovnu školu i gimnaziju, dok studij u Beogradu nije okončao. Radi kao urednik informativnog programa u regionalnom radiotelevizijskom centru "Spektar" u Somboru. Jedan je od dopisnika beogradskog dnevnog lista "Blic", a u novinarstvu radi od januara 2000. godine. U slobodno vrijeme bavi se šahom i rješavanjem logičkih zadataka, u čemu je zvanični prvak Srbije i Crne Gore.

## Logičke zagonetke
Iako se od malena zanimao za križaljke, u ozbiljne enigmatske vode uplovio je tek 2002. godine, kad se zainteresovao za ostale zagonetke i igru kvizovku. Anagrami i rebusi su mu, bar zasad, ostali sporedna stvar. Na svom prvom kvizovkaškom turniru bio je pobjednik, savladavši dva puta novosadskog majstora Zorana Radisavljevića. Bilo je to na 7. enigmatskoj koloniji u Somboru, održanoj 2003. godine. Zanimljivo je da do sada na turnirima u kvizovci nikad nije bio slabije plasiran od 4. mjesta. 
Logičkim se zadacima bavi od 2004. godine i jako mu dobro ide. Za sada u Srbiji nema ozbiljnu konkurenciju. Na takmičenjima organiziranim u Srbiji i Crnoj Gori ostvaruje gotovo trostruko više bodova od drugoplasiranog sudionika. Bavi se i sastavljanjem logičkih zadataka. Savez zagonetača Srbije uskoro namjerava da Srbiju kandiduje za domaćina jednog velikog međunarodnog takmičenja u rješavanju logičkih zadataka pa mora imati i spremne sastavljače takvih zadataka.

## Rezultati
**Kvizovka**:
* pobjednik 7. enigmatske kolonije u Somboru 2003. godine
* pobjednik kvizovkaškog turnira na 6. memorijalnom turniru "Tomislav Munišić" u Novom Sadu 2005. godine

**Anagrami**:
* pobjednik takmičenja u naslovnim anagramima u Somboru 2005. godine (pobjednički anagram glasio je: **IMA NASLOV ŠPANIJE**, sastavljen od novinskog naslova **VALENSIJA ŠAMPION**)

**Enigmatske zagonetke**:
* treće mjesto na 6. memorijalu "Tomislav Munišić" u Novom Sadu 2005. godine

**Logičke zagonetke**: 
* prvak Srbije i Crne Gore za 2005. godinu
* 46. mjesto (od 102 rješavača) u pojedinačnoj konkurenciji na 14. svjetskom prvenstvu u rješavanju logičkih zagonetaka (Eger, 8-13. X. 2005), najbolje plasirani član reprezentacije SCG
* prvak Srbije i Crne Gore u rješavanju sudoku-zadataka za 2006. godinu
* deveto mjesto u konačnom plasmanu na Prvom svjetskom prvenstvu u rješavanju sudokua, koje je održano u talijanskom gradu Lucca od 10. do 12. III. 2006, između 85 sudokista iz 22 zemlje

## Izvor
* Jovan Nedić: *"Velemajstor za logičke zagonetke"*, Novosti, VII, 330, 27 - Zagreb/Vukovar, 14. IV. 2006.
Krunoslav Sili

**Krunoslav Sili**, karikaturist i slikar iz Osijeka.

Završivši srednju tehničku školu opredjeljuje se za matematiku i fiziku i upisuje Pedagošku akademiju u Osijeku. Jedno vrijeme radio je kao profesor u Čepinu i Osijeku, a potom kao direktor osnovne škole u Dražu. Nakon toga se zaposlio u AOP-u te u SIZ-u na poslovima stambene problematike sve do penzionisanja 1995.

Završio je i srednju glazbenu školu, a kao dijete bio je član puhačkog orkestra DVD-a Gornji grad (Osijek), svirajući trubu, s kojim je proputovao cijelu tadašnju Jugoslaviju. Aktivno se bavio i streljaštvom, dokazavši se kao strijelac u tadašnjoj JNA i postavši prva puška Jugoslavije.

Čitav život bavi se i slikanjem i to gotovo u svim tehnikama, osim u ulju. Poseban trag ostavlja u karikaturi, crtežu i grafici. Svoju prvu samostalnu izložbu imao je još kao apsolvent na Pedagoškoj akademiji 1964. godine. Dugo je svoje radove objavljivao u dvotjedniku koji su objavljivale Hrvatske šume. U to su vrijeme sva velika poduzeća imala svoje informativne listove, pa se i on odazvao pozivu osječkog novinara Zlatka Lončarića i počeo crtati **Ekoslava**, angažirane karikature na temu ekologije. Dugogodišnji je član Udruge likovnih umjetnika Likar.

Povremeno se obraća novinama sa svojim kritičkim osvrtima na aktuelna događanja u Osijeku i šire.

----
**Izvori**:
* Gorana Korać: *"Sretan sam što sam ostavio nekakav kreativan i pozitivan trag"*, Osječki dom, VI, 662, 24 - Osijek, 26-28. II. 2005.
* Jovan Nedić: *"Krunoslav Sili"* < *"Podatak više"*, "Skandi Feniks", …, 370, 16 - Rijeka, 17. VIII. 2006.
Mladen Šerić

**Mladen Šerić** (Garevac, BiH, 1943), hrvatski stomatolog-ortodont i slikar.

## Biografija
Nakon završene gimnazije u Gradačcu, studirao je stomatologiju u Zagrebu, koju je diplomirao 1970. godine. Specijalizaciju iz ortodoncije završio je 1998. godine. Kao stomatolog radio je u Modriči (BiH) i Feldkirchu u Austriji.

Od 1998. godine živi u Mecama u Baranji, gdje se njegova porodica skrasila nakon progonstva iz rodne Posavine (u BiH) i brojnih seljenja po Njemačkoj i Hrvatskoj. Od 15. studenog 2013. godine je u mirovini.

## Slikarstvo
Slikarstvom, posebno akvarelom, bavi se otkad zna za sebe. Šezdesetih godina 20. stoljeća, na trećoj godini studija, prošao je prijemni ispit na zagrebačkoj Akademiji likovnih umjetnosti (ALU), slikarski odjel, bez namjere da je upiše, isključivo da bi dokazao samom sebi da može. Okušao se gotovo u svim tehnikama, no najdraži su mu motivi prirode, portreti i vedute, odnosno gradski motivi, u tehnici akvarela. Naslikao je preko 1.000 slika. Samostalno je izlagao u Beču, Würzburgu, Zagrebu i Osijeku (1998. godine u Hrvatskom narodnom kazalištu). Njegove se slike nalaze (ili su se nalazile) u domovima nekih poznatih osoba, npr. kneza Adama von Lichtensteina i pokojne glumice Marije Schell. Ljubav prema slikarstvu odvela ga je na studijska putovanja u Austriju, Njemačku, Francusku i Nizozemsku. Studiozno je radio i usavršavao se uz djela Williama Turnera i Pikea.

Krajem 90-ih godina 20. stoljeća dr. Bogdan Mesinger napisao je da je Baranja, s izmaglicama rijeka, Kopačkim ritom i Starom Dravom, upravo čekala jednog vrsnog akvarelista koji bi je umjetničkim okom oslikao:

Za Šerićevo slikarstvo Zvonko Penović je napisao i ovo:

Učestvovao je na likovnoj koloniji Đola 2008. pa je zastupljen jednom slikom (*"Napuštena kuća"*) u monografiji Likovna kolonija Petar Dobrović Darda.

Slikarstvom se bavi i njegov stariji sin Davorin, koji preferira portrete u tehnici pastela.

## Izvori i vanjske veze
* T(omislav) Firic: *"Zubar s kistom - kojeg je Baranja čekala!"*, Glas Slavonije, 86, 27278, 19 - Osijek, 20. X. 2006.
* Garevac.net: ''Slikar akvarela mekih tonova'' 
* Posavski vremeplov: ''Anto Adžamić: K'o vječno otvorena rana'' 
* Binarnet.hr: ''Akvareli, portreti i ulja na platnu ,,Mladen Šerić"''
Slavenosrpski jezik

**Slavenosrpski jezik** (**slsrp.** *славяносербскій*) je oblik srpskoga jezika koji je bio u dominantnoj upotrebi krajem 18. i početkom 19. veka u obrazovanim slojevima srpske građanske klase u Vojvodini i srpskoj dijaspori u ostalim krajevima Habsburške monarhije.

## Istorija i upotreba

Nakon Velike seobe 1689, pod patrijarhom Čarnojevićem, veliki se deo srpskog naroda našao u okviru Austrije koja je pokušala da ga katolicizira preko unijaćenja, tj. verskopolitičkih poteza kojim bi se ukinula samostalnost Pećke patrijaršije koja je okupljala srpski narod. Na civilizacijskom polju, budući da se radilo o sličnim južnoslavenskim jezicima, Austrija je smerala da nametne neki oblik hrvatskog ("ilirskog") jezika, koji je u vernakularu postojao vekovima, a doživljavao je procvat u Dalmaciji, Bosni i Slavoniji. Takođe, pokušavala je da se ukine ćirilica i uvede latinica u školama koje su bile pod jurisdikcijom Pećke patrijaršije.

Kao otpor tim nastojanjima koja su protumačena kao napad na verskonarodnosno biće Srba, srpska crkvena hijerarhija je pozvala u pomoć Rusiju Petra Velikoga, koji je poslao određen broj knjiga, udžbenika i učitelja. Taj, ruskocrkveni jezik (esencijalno, ruski jezik na stupnju razvitka kakav je imao početkom i sredinom 18. veka) postao je službenim liturgijskim jezikom Srpske pravoslavne crkve. No, budući da je po svojim jezikoslovnim značajkama (glasoslovlje, oblikoslovlje, skladnja) previše odudarao kako od mestimično zabeleženih narodnih srpskih govora, tako i od stare srpske književne tradicije na staroslavenskom jeziku srpske redakcije (12.-13. v. do sredine 18. veka), ubrzo se javio otpor u građanskim slojevima koji su tražili razumljiviji jezik. Tako je nastao hibridni slavenosrpski, mešavina ruskocrkvenog i govora srpskih građanskih slojeva u Vojvodini. Najistaknutiji predstavnik slavenosrpskog je bio Zaharija Orfelin, a književni kodifikator Milovan Vidaković.

Slavenosrpski jezik je, u borbi za opštesrpski jezički standard, bio glavnim takmac jeziku koji je je uobličio srpski jezički reformator Vuk Karadžić, ponajviše na novoštokavskom folklornom idiomu. Sredinom 19. veka opseg upotrebe slavenosrpskog je počeo da se osetno smanjuje, dok je posle 1870. potpuno nestao iz javne upotrebe.

## Karakteristike i gramatika

Primer oblika tog slavenosrpskog jezika se može videti iz "Slavenoserbskog magazina" koji je uređivao Zaharija Orfelin:

 
Čak je i iz jedne rečenice vidljivo da je tekst natopljen ruskim rečima (čto), ruskim tvorbenim oblicima (roskošъ, a ne raskoš), a druge značajke slavenosrpskog su i pojava –t u 3. osobi množine (npr. "oni mogutъ" umesto "oni mogu").

## Literatura
* Mihailo Stevanović: Gramatika srpskohrvatskog jezika, Beograd 1964.

## Povezano
* Bečki književni dogovor
Maja Kešić

**Maja Kešić** (rođena 1985), gajdašica iz Topolja. Sviranje u gajde naučila je na trogodišnjem seminaru u Vinkovcima. Svirati je počela kao ulični svirač u Osijeku, a poslije je svirala diljem Hrvatske, ali i u Somboru, Subotici, u BiH... U aprilu 2006. godine nastupila je u Slovačkoj, gdje je sa svojim profesorom Stjepanom Večkovićem predstavljala Hrvatsku na međunarodnom gajdaškom festivalu, na kome su nastupili gajdaši iz 20-ak zemalja.

Više puta gostovala je na filmskom festivalu u Orašju, a s tamburaškim sastavom "Ravnica" (s kojim inače svira) nastupila je i na festivalu Pjesme Podravine i Podravlja u Pitomači. S nekoliko djevojaka i jednim momkom osnovala je zanimljiv bend u kome sviraju gajde, diplice, cimbalo i okarina.

----
**Izvor**:
* Jasmina Doboš: *"Uskoro snimam gajdaški album prvijenac"*, Baranjski dom, I, 23, 6 - Beli Manastir, 24-25. V. 2006.
Mikenska Grčka

**Mikenska Grčka**, poslednja faza bronzanog doba u antičkoj Grčkoj, je istorijski period Homerovih epova i mnoge druge grčke mitologije. Mikenski period je dobio svoje ime po arheološkom nalazištu Mikena u severoistočnoj Argolidi, na Peloponezu. Atina, Pilos, Teba i Tirint su takođe značajni mikenski gradovi.

Oko 1400. god pne. minojska civilizacija je počela da opada. Godinama Krit je trpeo napade Mikenaca, naroda sa kopna Grčke. Kada više nije mogao da se brani grad je Knosos je spaljen i osvojen.

Mikenci su bili narod sa kopna Grčke. Njihov najveći i glavni grad zvao se Mikena. Mikenci su bili znatno manje civilizovaniji od Minojaca, međutim minojska kultura preneta je na kopno i tamo unapređena. Iz minojske kulture nastala je mikenska. Mikenci su gradili velike palate, sahranjivali mrtve u grobnice od kamena, preuzeli su pismo od Minojaca i smanjili broj slova na 90.

Krajem XII veka Mikena je poražena od strane Doraca, naroda kojeg nije zanimala kultura, već samo uništavanje i ratovi.

## Povezano
* Mikenska vojska
Hanza Media

**Hanza Media** (do 1. jula 2016. **Europapress Holding**, skraćeno: **EPH**) vodeća je medijska tvrtka u Hrvatskoj, koja izdaje 5 dnevnih listova i preko 20 časopisa.

## Osnivanje
Osnovao ju je 1990. godine Ninoslav Pavić zajedno sa svojim partnerima. Prvo izdanje Europapress Holdinga bio je informativno-politički tjednik **[[Globus]]**.

Godine 1998. je Europapress Holding počeo izdavati *[[Jutarnji list]]*, prvi dnevni list pokrenut u nezavisnoj Hrvatskoj.

Godine 2007. EPH je kupila satiričko-politički tjednik *[[Feral Tribune]]*, te mu tako omogućila izlaženje. 2014 godine tvrtku je nakon predstečajne nagodbe kupio zagrebački odvjetnik Marijan Hanžeković.

## Vanjske veze

* službeni website 
* Jutarnji.hr
* SlobodnaDalmacija.hr
45. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **45. pne.** bila je prijestupna godina koja počinje u petak i prva godina julijanskog kalendara. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Cezara bez kolege** ili, rjeđe, **godina 709.'' [[Ab urbe condita]]***. Oznaka 45. pne. se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je [[kalendarska era]] [[Anno Domini]] u Evropi postala glavna metoda označavanja godina.





== Događaji ==

* [[Rimska Republika|Rimskom Republikom]] upravlja [[Julije Cezar]] bez kolege.
* [[1.1.]] - stupio na snagu Julijanski [[kalendar]]
* [[17.3.]] - [[Bitka kod Munde]] u kojoj Cezar razbija posljednju pompejansku vojsku pod [[Tit Labijen|Titom Labijenom]] (koji je poginuo) i [[Pompej Mlađi|Pompejem Mlađim]] (koji je nakon bitke pogubljen). Iako je drugi Pompejev sin [[Sekst Pompej|Sekst]] uspio pobjeći, s ovom bitkom - posljednjom u Cezarovoj karijeri - završava [[Cezarov građanski rat]]. 
* Veterani Cezarovih legija *XIII Gemina* i *X Equestris* su demobilizirani. Veterani X legije se naseljavaju u [[Narbona|Narboni]], dok veterani XIII legije dobivaju zemlju u [[Italia (rimska provincija)|Italiji]].
* Cezar imenovan doživotnim diktatorom.
* Cezar počinje pisati ili sređivati tekst Komentara o galskom ratu (mogući datum).
* Početak ere [[Azes I|Azesa I]] (mogući datum).

== Rođenja ==
* [[Iullus Antonius|Jul Antonije]], sin [[Marko Antonije|Marka Antonija]] i [[Fulvia|Fulvije]], rimski [[konzul]] za [[10. pne.]] (u. [[2. pne.]])
* [[Wang Mang]], kineski plemić koji je svrgnuo [[dinastija Han|dinastiju Han]], proglasio se carem i osnovao kratkotrajnu [[dinastija Xin|dinastiju Xin]] (u. [[23]]. n.e.)

== Smrti ==
* februar — [[Tullia Ciceronis|Tulija]], kćer [[Ciceron]]a (r. [[79. pne.]] ili [[78. pne.]])
* [[17.3.]] — [[Titus Labienus|Tit Labijen]], rimski vojskovpđa, ubijen nakon [[Bitka kod Munde|bitke kod Munde]] (r. cca. [[100. pne.]])
* [[17.3.]] — [[Publius Attius Varus|Publije Acije Var]], rimski vojskovođa, ubijen nakon bitke kod Munde
* [[12.4.]] — [[Gnaeus Pompeius|Gnej Pompej]], rimski vojskovođa i sin [[Pompej]]a Velikog, pogubljen nakon bitke kod Munde (r. cca. [[75. pne.]])
* [[31.12.]]—[[Quintus Fabius Maximus (konzul 45. pne.)|Kvint Fabije Maksim]], rimski političar i *consul suffectus'' za 45. pne.
Ahhotep II

**Ahhotep II**, rođena u braku Ahmosea i Ahmose-Nefertari, bila je kraljica Egipta u doba rane Osamnaeste dinastije. Bila je ili supruga Kamosea ili supruga Amenhotepa I i majka Amenemhata, Amenhotepovog prijestonasljednika koji je umro prije dolaska na prijestolje.
Porodično stablo Osamnaeste dinastije Egipta

Porodično stablo Osamnaeste egipatske dinastije, osnovane od Ahmosea I, je složeno i nejasno, pogotovo pred njen kraj. Započeto pred kraj Sedamnaeste dinastije, porodično stablo izgleda otprilike ovako, pokazujući samo najznačajnije odnose. Odnosi koji su sumnjivi ili nejasni su prikazani ispredikanim crtama.

|
Ahmose-Nefertari

**Kraljica Ahmose-Nefertari** od Egipta je bila sestra i supruga egipatskog faraona Ahmosea I. S njim je imala najmanje dvoje djece—Amenhotepa I i Ahmose-Meritamon, koji su poslije postali sljedeći kralj i kraljica Egipta. Ahmose-Nefertari je bila regentica Amenhotepa I kada je Ahmose umro. 

Ime joj se nalazi na mnogi spomenicima od Saïja do Ture. Zna se da je bila živa još u prvoj godini Thutmosea I; to znači da je nadživjela svog sina Amenhotepa I koji je Egiptom vladao skroo 21 godina. 

Ispočetka je nosila titulu Druge proročice Amuna, ali ju se je odrekla u 18. ili 22. godini vladavine Ahmosea I kako bi postala Božja supruga Amuna. Nakon smrti je postala posljednja kraljica štovan u tebanskom zagrobnom kultu sve do vremena Velikog Amunovog svećenika Herihora na početku 21. dinastije.

Smatra se da je živjela od 1570. pne. do 1505. pne.

## Literatura

* Tree of Ahmose Nefertari"
* Ahmose Nefertari"
* "Women in ancient Egypt" 
* "50 Greatest Africans - Queen Ahmose-Nefertari"
* "The Glory and Power"
* "Women in Power BCE 4500-1000"
* "Royal Women"
Matica crnogorska

**Matica crnogorska** je načelna kulturna institucija u Republici Crnoj Gori. Ona je ne-državna organizacija koja promovira crnogorski identitet i ono što oni podrazumijevaju pod Crnogorskim jezikom. Matica je prema pravnom aktu "nezavisna i nevladina" organizacija intelektualaca, iako djeluje kao državna kulturna ustanova i finansira se iz budžeta republike Crne Gore. Osnovana je 22. maja 1993. godine na Cetinju. Skupština Crne Gore je 18. marta 2008. godine donijela "Zakon o Matici crnogorskoj" kao samostalnoj organizaciji u oblasti kulture.

Matica crnogorska je bila jedna od glavnih podržača crnogorske neovisnosti. Sadašnji predsjednik joj je Ivan Jovović.

Sjedište Matice je na adresi: 24 Beogradska, Podgorica.

### Aktivnosti
Svrha Matice je čuvanje i razvoj kulturnog identiteta crnogorskog naroda i narodâ koji žive na području države Crne Gore, na svim područjima duhovnog, naučnog i umjetničkog stvaralaštva, a naročito radi na učvršćivanju narodne i kulturne samosvijesti Crnogoraca u domovini i u svijetu. U tom cilju Matica podstiče izučavanje kulturno-historijske baštine Crne Gore, izdaje monografske i periodične publikacije, zbornike, organizuje stručne tribine i predavanja, uspostavlja veze sa crnogorskim iseljenicima i inostranim kulturnim institucijama. 

Od 2000. godine Matica crnogorska objavljuje časopis za društvena pitanja, nauku i kulturu "Matica" čiji je od prvog pa zaključno sa stotim brojem glavni urednik bio Marko Špadijer. Povodom jubileja, 25 godina od objavljivanja prvog broja, Pošta Crne Gore je štampala markicu i koverat prvog dana. 

Matica crnogorska je nastala kao reakcija na rat i dosljedna je protiv nasilja, manipulacije, asimilacije, a za mir, demokratiju, multikulturu, slobodu stvaralaštva, vjersku i etničku toleranciju. Zalaže se za integraciju demokratske i suverene Crne Gore u mediteranski i evropski kulturni prostor, kako u oblasti društvenih odnosa i ljudskih prava, tako i kulturi, medijima, nauci i umjetnosti i za ustanovljavanje univerzalnih kriterijuma i evropskih standarda. U tu svrhu je Matica objavljivala svoje programe "*Crna Gora pred izazovima budućnosti*" i "*Crna Gora na evropskom putu*".

### Izdavaštvo
Među brojnim autorima koji su objavljivali za M.C. su Božidar Šekularac, Radovan Radonjić, Momčilo Šaletić, Branko Lukovac, Živko Andrijašević, Dragutin Papović, Vojislav D. Nikčević, Ilija Velev, František Šistek i drugi. 

## Predsjednici
*Božina Ivanović (22. maj 1993 – 23. januar 1999)
*Branko Banjević (23. januar 1999 – 22. maj 1993)
*Dragan Radulović (22. maj 2013 – 8. maj 2023)
*Ivan Jovović (8. maj 2023 - danas)

## Vanjske veze
* Službene stranice Matice crnogorske

## Reference
Feministička teorija

**Feministička teorija** je naziv za feministički pristup različitim teorijama društvenih znanosti odnosno filozofiji. Pod njome se podrazumijevaju radovi u cijelom nizu disciplina, prvenstveno oni koji nastoje objasniti ulogu žena odnosno feminističke politike u oblastima kao što su antropologija i sociologija, ekonomija, ženske i rodne studije, ali i fenomeni kao što su feministička književna kritika.

Feministička teorija nastoji shvatiti prirodu nejedankosti te daje naglasak na rodnu politiku, odnose moći i seksualnosti. Najčešće je vezana uz kritiku današnjih društvenih odnosa, ali i promicanje ženskih prava, interesa i rješavanje problema. Teme kojima se bavi feminizam su najčešće diskriminacija, stereotipi, objektifikacija (posebno seksualna objektifikacija), izrabljivanje i patrijarhat.

## Vanjske veze
* Feminist theory website  (Center for Digital Discourse and Culture, Virginia Tech University)
* Feminist Theories and Anthropology  by Heidi Armbruster
* http://www.redletterpress.org/rwmanifesto.html *The [[Radical Women]] Manifesto: Socialist Feminist Theory, Program and Organizational Structure* (Seattle: Red Letter Press, 2001)