Puniša Perović

**Puniša Perović** (Šobaići, kod Danilovgrada, 5. maj 1911 — Beograd, 27. mart 1985) bio je crnogorski i jugoslovenski pravnik, književnik, učesnik narodnooslobodilačke borbe, društveno-politički radnik i narodni heroj Jugoslavije.

Puniša Perović je autor popularnih jugoslovenskih revolucionarnih pesama *[[Lanci nam se kuju kleti]]*, iz koje je nastala *[[Po šumama i gorama]]*, i *[[Komandant Sava]]* („Što to huči Sutjeska“), u kojoj je opevana herojska pogibija Save Kovačevića tokom proboja na Sutjesci 1943. godine.

## Biografija
Rođen je 5. maja 1911. godine u Šobaićima, kod Danilovgrada. Gimnaziju je završio u Nikšiću. Apsolvirao je na Pravnom fakultetu u Beogradu. 

### Revolucionarni studentski pokret

Odmah posle upisa na Pravni fakultet, uključio se u studentski pokret. Godine 1933. postao je član KP Jugoslavije. Kao istaknuti partijski radnik, bio je biran za člana Univerzitetskog komiteta KPJ, kao i za predsednika studenata-komunista u Radnom odboru Ujedinjene studentske omladine.

U studentskim demonstracijama, februara 1935, protiv osnivanja koncentracionog logora u Višegradu, bio je uhapšen i zatvoren u Glavnjaču. Tamo je bio podvrgnut policijskoj torturi, a zatim prebačen u zatvor na Adi Ciganliji. Zbog nedostatka dokaza, bio je oslobođen. Posle izlaska iz zatvora, nastavio je rad u revolucionarnom pokretu, angažujući se u štrajku studenata Beogradskog univerziteta 1936. godine, kao i u demonstracijama 14. decembra 1939, na ulicama Beograda pod parolom *„Za mir, hleb i slobodu“*, i tada je ponovo uhapšen i izveden pred Sud za zaštitu države, ali, zbog nedostatka dokaza, i ovog puta je bio oslobođen.

Još kao srednjoškolac u nikšićkoj gimnaziji, učestvovao je u radu literarne družine. Njegovi radovi objavljivani su u đačkim i omladinskim listovima. Na Univerzitetu bio je jedan od urednika omladinskog časopisa „Mlada kultura“. Njegovi tekstovi štampani su i u listovima „Narodni student“ i „Mladost“.

### Narodnooslobodilačka borba

Posle okupacije Kraljevine Jugoslavije, Puniša Perović, organizacioni sekretar Mesnog komiteta KPJ za Danilovgrad, radio je na organizovanju ustanka. I kao politički rukovodilac i kao borac istakao se u Trinaestojulskom ustanku 1941. godine. Radio je na reorganizovanju partizanskih jedinica, razvijanju političkog rada u narodu i razbijanju uticaja petokolonaša. U jesen 1941. godine, po odluci Pokrajinskog komiteta KPJ, upućen je u Hercegovinu. Do januara 1942. radio je kao član Okružnog komiteta KPJ za Istočnu Hercegovinu. To je vreme napora KPJ da ustanak u ovoj oblasti dobije masovni karakter, vreme stvaranja partizanskih bataljona i njihovih brojnih akcija i borbi. Otuda je, januara 1942, imenovan za sekretara Okružnog komiteta KPJ za Foču. Gotovo pet meseci radio je na stvaranju i učvršćivanju partijskih organizacija, na obnavljanju i razvijanju ustanka, na stvaranju partizanskih i dobrovoljačkih jedinica. Kada je, juna 1942. godine, formirana Peta proleterska crnogorska brigada, odlukom CK KPJ bio je imenovan za rukovodioca Politodela ove jedinice. Radio je na učvršćivanju partijske i skojevske organizacije, na učvršćivanju brigade kao kolektiva i njenom političkom i vojnom angažovanju. U tom periodu brigada je imala veoma značajne poduhvate, među kojima i marš—proboj od Zelengore i Drine do Prozora.

Od jeseni 1942. do maja 1943. godine bio je, prvo, rukovodilac Politodela Četvrte proleterske, a zatim Druge proleterske brigade. Kao istaknuti partijski radnik, kao rukovodilac koji je veoma uspešno obavljao njemu poverene funkcije, 1943. godine upućen je na dužnost u Pokrajinski komitet KPJ za Crnu Goru i Boku. Na toj dužnosti ostao je do oslobođenja zemlje. Bio je rukovodilac Agitpropa Pokrajinskog komiteta KPJ. Kao istaknut društveno-politički radnik, bio je izabran za poslanika Crnogorske antifašističke skupštine narodnog oslobođenja, a kasnije za ministra prosvete u vladi Crne Gore.

### Posleratna karijera

Posle odlaska iz Crne Gore, obavljao je istaknute funkcije u na saveznom nivou. Do 1948. godine bio je predstavnik CK KPJ kod CK SKP(b) u Moskvi.

Posle povratka u Beograd, bio je direktor Više partijske škole „Đuro Đaković”, pomoćnik ministra prosvete Savezne vlade i predsednik Komiteta za visoko školstvo. Bio je direktor i glavni urednik lista „Borba“, prvi glavni urednik lista „Pobjeda“, a zatim direktor Instituta za međunarodni radnički pokret. Više puta biran je za narodnog poslanika Savezne skupštine SFRJ. Za člana CK SKJ biran je na Šestom i Sedmom kongresu Saveza komunista Jugoslavije. Više godina nalazio se na dužnosti potpredsednika Savezne konferencije SSRN Jugoslavije (do 1969).

Bio je član Saveta federacije i pukovnik JNA u rezervi. Dobitnik je nagrade AVNOJ-a.

Preminuo je 27. marta 1985. godine u Beogradu i sahranjen je u Aleji zaslužnih građana, na Novom groblju.

Matica crnogorska – ogranak Danilovgrad održala je 6. maja 2011. godine veče posvećeno Puniši Peroviću povodom 100. godišnjice rođenja.

Nosilac je Partizanske spomenice 1941., Ordena narodnog oslobođenja i drugih jugoslovenskih odlikovanja. Ordenom narodnog heroja odlikovan je 27. novembra 1953. godine.

## Bibliografija
* *Četnička izdanja u svjetlosti dokumenata*, Nikšić, 1944.
* *Sava Kovačević Mizara – narodni heroj*, koautor, Cetinje, 1946.
* *Statii na klevetničkite obvinenija protiv KPJ*, sa Vlajkom Begovićem, Skopje, 1948.
* *Sa srpskim proleterima*, Beograd, 1953.
* *Na teme dana*, Beograd, 1957.
* *Savremeni međunarodni radnički pokret*, Beograd, 1959.
* *Julske vatre*, Beograd, 1961.
* *Ratni motivi – članci i zapisi*, Cetinje, 1962.
* *Problemi saradnje u međunarodnom radničkom pokretu*, Zagreb, 1964.
* *Pregled istorije međunarodnog radničkog pokreta – stoljeće borbe za socijalizam*, tom 1-2, Beograd, 1978.
* *Crveno sjeme*, pesme, Titograd, 1979.
* *Razgovori o književnosti – članci i eseji*, Cetinje, 1984.

## Reference

## Literatura
* *Jugoslovenski savremenici: ko je ko u Jugoslaviji*. „Sedma sila“, Beograd 1957. godina.
* *Jugoslovenski savremenici: ko je ko u Jugoslaviji*. „Hronometar“, Beograd 1970. godina.
*