open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Isadora

***Isadora*** je britansko-francuski biografski film snimljen 1968. godine u režiji Karela Reisza. Protagonistica, čiji lik tumači Vanessa Redgrave, je znamenita američka plesačica Isadora Duncan. Radnja započinje 1920-ih na jugu Francuske gdje se Isadora Duncan prisjeća svog života koji su obilježili nonkonformizam, izazivanje autoriteta, sklonost da pleše gola ili polugola, komunistička uvjerenja te burne ljubavne veze sa muškarcima, uključujući znamenitog ruskog i sovjetskog pjesnika Sergeja Jesenjina (čiji lik tumači Zvonimir Črnko).

Film se djelomično snimao na lokacijama u tadašnjoj Hrvatskoj, a što je uključivalo Maksimir, Rijeku, Opatiju i Mošćeničku Dragu. Redgrave, koja je u vrijeme snimanja imala 31 godinu, se za ulogu pripremala šest mjeseci intenzivno vježbajući plesne pokrete kako bi što bolje dočarala lik. Prilikom snimanja scene koja rekonstruira njeno iznenadno pokazivanje grudi na pozornici, režiser Reisz namjerno o tome nije rekao statistima kako bi od njih dobio što autentičniju reakciju šoka i zgroženosti.

*Isadora* je sljedeće godine prikazana na Kanskom festivalu gdje je Redgrave dobila nagradu za najbolju glumicu.

## Uloge
* Vanessa Redgrave ... Isadora Duncan
* John Fraser ... Roger
* James Fox ... Gordon Craig
* Jason Robards ... Singer
* Zvonimir Črnko (naveden kao Ivan Tchenko) ... Sergey Esenin
* Vladimir Leskovar ... Bugatti
* Cynthia Harris ... Mary Desti
* Bessie Love ... Mrs. Duncan
* Tony Vogel ... Raymond Duncan
* Libby Glenn ... Elizabeth Duncan
* Ronnie Gilbert ... Miss Chase
* Wallas Eaton ... Archer
* Nicholas Pennell ... Bedford
* John Quentin ... Pim
* Christian Duvaleix ... Armand
* Pauline Collins ... statistica koja sjedi iza Isadore u kavani (van špice)

## Povezano
**[[Isadora Duncan, the Biggest Dancer in the World]]*

## Reference

## Vanjske veze
* 
*
Železnička stanica Surčin

**Železnička stanica Surčin** je samo teretna i jedna od železničkih stanica Beogradskog železničkog čvora. Nalazi se naselju Surčin u gradskoj opštini Surčin u Beogradu. Pruga se nastavlja u jednom smeru ka Batajnici i u drugom prema Ostružnici. Železnička stanica Surčin sastoji se iz 5 koloseka.

## Povezano
* Srbija kargo
* Železnice Srbije
Kutno ubrzanje

**Kutno ubrzanje** ili **kutna akceleracija** (oznaka *α*) je vektorska fizikalna veličina koja opisuje promjenu smjera vektora brzine s vremenom. Kutno ubrzanje je  derivacija kutne brzine *ω* po vremenu *t*: 

:{\alpha} = \frac{dt} 

odnosno druga je derivacija kuta *φ* po vremenu: 

:{\alpha} = \frac{d^2{\theta}}{dt^2}

U Međunarodnom sustavu je mjerna jedinica za kutno ubrzanje radijan u sekundi na kvadrat (rad/s2). 

## Kutna brzina

**Kutna brzina** ili **rotacijska brzina** (oznaka *ω*) je brzina promjene kuta pri kružnom gibanju ili vrtnji (rotaciji) u jedinici vremena (obično sekunda). Promatra se kut za koji se tijelo (ili kakav drugi objekt) zakrene prilikom  vrtnje (rotacije) ili kut za koji se kod kružnog gibanja zakrene polumjer kružnice koji "prati" točku koja kruži. Jednaka je za sve točke čvrstoga tijela koje se vrti. Iznos kutne brzine dan je jednadžbom:

:\omega=\frac{\mathrm{d}\theta}{\mathrm{d}t}

gdje je: *&phi;* - kut koji se mijenja u vremenu *t* (kut zakreta), dok je *&omega;* kutna brzina. (Jednadžba je analogna jednadžbi za iznos brzine kod gibanja po proizvoljnoj putanji.)

SI mjerna jedinica za kutnu brzinu je radijan u sekundi (rad/s).

Za kutnu brzinu se u tehnici vrlo često koriste broj okretaja u minuti \mathbf{}n [o/min]. Veza između broja okretaja u minuti s kutnom brzinom je sljedeća:

:\omega={{n\pi} \over 30}

## Izvori
Položaj (geometrija)

**Položaj** (takođe  **vektor položaja**, **radijus-vektor**, **radijvektor** ili **provodnica**) je vektor \vec r kojemu je početak u nekoj nepomičnoj zadanoj točki *O*, obično ishodištu nekoga koordinatnog sustava, a vrh u promatranoj točki *P*. Uz nepomični pol svaka je točka određena svojim radijvektorom, pa se piše *P(r)*. Ako je pol u ishodištu Kartezijeva sustava, koordinate radijvektora neke točke upravo su Kartezijeve koordinate te točke.

## Primjena
### Trajektorija
Ukoliko se vektor položaja \boldsymbol{\vec{r}} materijalne tačke menja tokom vremena, to znači da dolazi do promene položaja, a tada vektor položaja svojim vrhom opisuje trajektoriju (putanju) tačke. Matematički izražena, zavisnost vektora položaja od vremena naziva se parametarskom jednačinom trajektorije:

:\vec{r} = \vec{r} \left ( t \right ),

gde je t vremenski trenutak za koji se traži vektor položaja. Ova jednačina u stvari predstavlja parametraski zadatu jednačinu krive koju tačka opisuje tokom svog kretanja i opštu jednačinu kretanja.

U Dekartovim koordinatama, vektor položaja se može zapisati preko projekcija po osama -{*x*}-, -{*y*}- i -{*z*}-:

: \vec{r} = r_x \hat{x} + r_y \hat{y} + r_z \hat{z}

### Brzina i ubrzanje
Brzina se definiše kao promena vektora položaja u infinitezimalnom vremenu:

\vec{v} = \frac{d \vec{r}}{dt}

Ubrzanje se definiše kao promena vektora položaja u infinitezimalnom vremenu:

\vec{a} = \frac{d \vec{v}}{dt} = \frac{d^2 \vec{r}}{dt^2}

### Drugi Keplerov zakon

Drugi Keplerov zakon glasi:

Na prikazanoj slici dv je priraštaj kuta v koji odgovara kratkom intervalu dt. Za to vrijeme radijvektor prebriše površinu:

dp=\frac{r^2\pi}{2\pi}dv=\frac{1}{2}r^2dv

(v u radijanima), jer, s obzirom na to da je priraštaj dv vrlo malen, može se površina isječka elipse smatrati površinom isječka kruga s polumjerom r. Tako proizlazi:

\frac{dp}{dt}=\frac{1}{2}r^2\frac{dv}{dt}

\frac{dp}{dt} naziva se površinskom brzinom. Prema drugom Keplerovu zakonu ta je brzina konstantna:

r^2\frac{dv}{dt}=C

i to je matematički izraz drugoga Keplerova zakona.

## Reference
Pöls (rijeka)

**Pöls** (ili *Pölsbach*) je rijeka u Štajerskoj duga 23 km, pritoka rijeke Mure.

## Karakteristike

Rijeka Pöls izvire u masivu Visoki Tauern u općini Sankt Johann am Tauern. 
Od tamo  teče prema jugu do ušća u Muru kod Zeltwega.

Zbog tvornice papira i industrijskih pogona jako je zagađena.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Pöls''
Frantschach-Sankt Gertraud

**Frantschach-Sankt Gertraud**  je trgovište na jugu Austrije od 2,656 stanovnika
, koje administrativno podpada pod Okrug Wolfsberg.

## Geografija

Frantschach-Sankt Gertraud leži na jugu Koruške u dolini rijeke Lavant, sjeverno od Wolfsberga.

Nedaleko od Frantschacha uzdiže se planinski masiv Koralpe.

## Historija

Sve do 1996. Frantschach-Sankt Gertraud je bio samo jedno od naselja Wolfsberga.

## Znamenitosti

Najveća znamenitost je kasnogotička parohijska crkva, sa freskama iz 1420., dograđena i restaurirana od 1963. / 1964.

## Privreda

Najveći pogoni u Frantschachu su tvornica celuloze i papira *Frantschach AG* i hidroelektrana *Frass*..

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Frantschach-Sankt Gertrauda''
Železnička stanica Rakovica

**Železnička stanica Rakovica** je jedna od železničkih stanica Beogradskog železničkog čvora. Nalazi se naselju Rakovica u opštini Rakovica u Beogradu. Nastavlja se u jednom smeru ka Resniku, u drugom prema Prokopu, u trećem prema Makišu, u četvrom smeru prema Jajincima. Železnička stanica Rakovica sastoji se iz 7 koloseka.

## Povezivanje linija
* Pruga Beograd—Niš　
* Pruga Beograd—Bar　

## Galerija


File:Железничка_станица_Раковица_(1).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(3).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(2).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(4).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(5).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(6).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(9).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(7).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(8).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(10).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(11).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(13).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(14).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(15).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(16).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(17).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(18).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(19).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(20).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(21).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(22).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(46).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(24).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(23).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(25).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(27).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(26).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(28).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(30).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(29).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(31).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(33).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(32).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(34).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(35).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(36).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(38).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(39).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(37).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(42).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(40).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(41).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(43).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(45).jpg
File:Железничка_станица_Раковица_(44).jpg
Železnička stanica Resnik

**Železnička stanica Resnik** je jedna od železničkih stanica Beogradskog železničkog čvora. Nalazi se naselju Resnik u opštini Rakovica u Beogradu. Nastavlja se u jednom smeru Baru, u drugom prema Nišu, u trećem prema Makišu, u četvrom smeru prema Rakovici. Železnička stanica Resnik sastoji se iz 9 koloseka.

## Povezivanje linija
* Pruga Beograd—Niš　
* Pruga Beograd—Bar　

## Galerija

File:Железничка_станица_Ресник_(2).JPG
File:Локомотива_444_014_у_железничкој_станици_Ресник_(1).JPG
File:Железничка_станица_Ресник_(1).JPG
File:Железничка_станица_Ресник_(4).JPG
File:Железничка_станица_Ресник_(3).JPG
File:Железничка_станица_Ресник_(5).JPG
File:Железничка_станица_Ресник_(7).JPG
File:Локомотива_444_014_у_железничкој_станици_Ресник_(2).JPG
File:Железничка_станица_Ресник_(9).JPG
File:Железничка_станица_Ресник_(10).JPG
File:Железничка_станица_Ресник_(8).JPG
File:Железничка_станица_Ресник_(12).JPG
File:Железничка_станица_Ресник_(11).JPG
Železnička stanica Kijevo

**Železnička stanica Kijevo** je jedna od železničkih stanica Beogradskog železničkog čvora. Nalazi se naselju Kijevo u opštini Rakovica u Beogradu. Nastavlja se u jednom smeru ka Resniku i u drugom prema prema Kneževcu. Železnička stanica Kijevo sastoji se iz 2 koloseka.

## Povezano
* Srbija kargo
* Srbija voz
* Železnice Srbije

## Vanjske veze
* Red vožnje
Zeltweg

**Zeltweg** je grad na sredini Austrije od 7,329 stanovnika
, koji administrativno podpada pod Okrug Murtal.

## Geografija

Zeltweg je transportno čvorište Štajerske, koje leži između Knittelfelda i Judenburga, na ušću rijeke Pöls u Muru.

Pored grada nalazi se avio baza Hinterstoisser, austrijske vojske.

## Historija

Mjesto je prvi put dokumentirano 1430., sve do dolaska željeznice 1868. bilo je selo.
Tako da je status grada stekao tek 1966 

## Znamenitosti

Najveća znamenitost Zeltwega je palača Farrach, koja je dokumentira još 1340. ali je njen današnji izgled iz 1660.
Neogotička parohijska crkva podignuta je između 1904.-1906.

## Privreda

Zeltweg je industrijski grad u kom je 1991 radilo 4,352 ljudi, od tog 61 % u direktnoj proizvodnji, najveći poslodavac je tvornica papira, a dosta ljudi radi u rudarstvu i na održavanju željeznice.

Pored grada leži velika termoelektrana, podignuta 1962. snage 137 MW, a 3 km sjeveroistočno od centra nalazi se automobilska pista duga 4.3 km, na kojoj su se vozile utrke Formule 1 za Veliku nagradu Austrije.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Zeltwega''
Bischofshofen

**Bischofshofen** je grad na sjeveru Austrije od 10,315 stanovnika, koji administrativno podpada pod Okrug Sankt Johann im Pongau.

## Geografija

Bischofshofen je važno željezničko čvorište na sjeveru Savezne zemlje Salzburg. Grad leži na padinama masiva Hochkönig u dolini rijeke Salzach, 50 km južno od Salzburga.

## Historija

Najstarija ljudska staništa pronađena su na planini Götschenberg, a nalazi o proizvodnji bakra na prostorima današnjeg 
Bischofshofena potječu iz druge polovine 4. vijeka pne., iako se on iskapao još od 17. vijeka pne. - ostaci okna na planinama Buchberg i Mitterberg. 
Kult sv. Maksimilijana bio je vjerojatno raširen još od davnih vremena, tako da je samostan sv Maksimilijana osnovao Rupert od Salzburga oko 711./712. on je uništen 820. ali je obnovljen 822.

Bischofshofen je prvi put dokumentran oko 700. pod imenom **Pongo**, a pod imenom *Bischofshofen* tek 1217. 
Ekonomski uzlet grada započeo je 1829. kad je obnovljeno iskapanje bakra i kad je do njega stigla željeznica - 1875.

Bischofshofen je status grada stekao tek 2000.

## Znamenitosti

Najveće zanmenitosti grada su romaničko-gotička parohijska crkva (14. - 15. vijek) s freskama 
koje datiraju s početka 16. vijeka. 
Gotička crkva sv.Marije iz 1457., podignuta na romaničkim temeljima iz 11. vijeka, sa freskam oslikanim oko 1420., romanička crkva sv. Georga sa freskama iz oko 1230. i romanički toranj koji je tokom 13. vijeka bio rezidencija biskupa od Chiemseea.

## Privreda

Za ekonomiju grada najznačajnija je metalo-prerađivačka industrija (Liebherr), proizvodnja građevinskih 
strojeva, ljevanje metala, proizvodnja cisterni, proizvodnja izolacijskog stakla uz drvopretrađivačku industriju uglavnom kod Mitterberghüttena.

Pored grada je 1984. podignuta hidroelektrana snage 16 MW.

Bischofshofen je i turistički centar, pored grada nalazi se spilja -Eiskogelhöhle, a tu se održava i finalno natjecanje u skijaškim skokovima u poznatoj Novogodišnjoj turneji.

## Pobratimski gradovi

*, Unterhaching
*, Adeje (Tenerife)

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Bischofshofena'' 
* ''Turističke stranice Bischofshofena''
Železnička stanica Jajinci

**Železnička stanica Jajinci** je jedna od železničkih stanica Beogradskog železničkog čvora i pruge Beograd—Požarevac. Nalazi se naselju Resnik u opštini Rakovica u Beogradu. Pruga se nastavlja u jednom smeru ka Belom Potoku, u drugom prema Rakovici, u trećem prema Beograd ranžirnoj (park **A**) i u četvrtom prema Ostružnici. Železnička stanica Jajinci sastoji se iz 4 koloseka.

## Povezano
* Srbija kargo
* Srbija voz
* Železnice Srbije

## Vanjske veze
* Red vožnje
Vjerica Radeta

**Vjerica Radeta** (Livno, FNRJ, 15. oktobar 1955) srpska je političarka, članica Srpske radikalne stranke, narodni poslanik u Narodnoj skupštini Republike Srbije.
Plzeň

**Plzeň** (poznat i kao **Pilsen** na njemačkom i engleskom) je grad u Češkoj, koji se nalazi u zapadnoj Bohemiji. Udaljen je 90&nbsp;km zapadno od Praga. Broji oko 169.000 stanovnika prema procjeni iz 2015., što ga čini četvrtim najvećim gradom Češke.

Prvi put se spominje 976. kao dvorac, kao dio bitke koju su vodili Boleslav II Pobožni i Oton II. Postao je grad 1295. kada mu je kralj Vaclav II dao gradske povlastice. Tijekom Husitskih ratova bio je središte katoličkog otpora protiv Husita. 1468. grad je dobio tiskaru, te je *Kronika trojánská*, prva knjiga tiskana u Bohemiji, tiskana upravo tu.

Rudolf II je grad učinio svojim sjedištem 1599. Tijekom Tridesetogodišnjeg rata, 1618. započela je opsada Pilsena te je zauzet od imperijalnih snaga 1621. Neuspješno su opsadu vršili i Šveđani 1637. i 1648. Grad i regija su ostali čvrsto katolički usprkos husitskih ratova. Dok je trajao drugi svjetski rat, grad i regija su bili anketirani od njemačkih snaga, razni Jevreji su deportirani u logore te su građani prisiljeni proizvoditi naoružanje za *[[Wehrmacht]]*. Grad je 1945. od nacista oslobodio američki general George S. Patton svojom 16. oklopnom divizijom u sklopu 3. armije. Nakon što su sovjetski komunisti preuzeli vlast nad Čehoslovačkom u puču 1948., pokrenuli su sustavnu kampanju suzbijanja i brisanja bilo kakvog spomena i znanja o američkoj ulozi u oslobađanju grada i zapadne Bohemije. To je trajalo sve do 1989., kada su komunisti maknuti s vlasti kada se odigrala baršunasta revolucija. Komunistička vlada je pokrenula reformu valute 1953., što je izazvalo val nezadovoljstva koji je kulminirao pobunom u gradu u kojoj su radnici Škode upali u gradsko vijeće i bacali komunističke simbole kroz prozor. Suzbijeni su nasilnom intervencijom vlasti. Gradski centar je od 1989. uključen u svjetsku baštinu.

od 17. stoljeća, arhitektura grada je bila pod utjecajem baroka.

Poznat je po pivu Pilsner, koje je pokrenuo Bavarac Josef Groll 1842., te po poduzeću Škoda koja je osnovana 1859. te bila poznata u 20. vijeku po automobilima.

## Galerija

File:Fountian in Main Square Plzen.jpg|Fontana u središtu Plzeňa
File:West Bohemia University.jpg|Knjižnica
File:Pilsen from above.jpg|Pilsen iz ptičje perspektive
File:Plzeň_radnice.JPG|Gradska vijećnica
File:Plzeň,_pomník_osvobození_U_Práce.JPG|Spomenik američkim osloboditeljima grada iz svjetskog rata


## Vanjske veze

* Plzeň - turističke informacije
* Zvanični website za kandidaturu grada za kulturno sjedište Europe 
* Opis Plzeňa
Dubler (album)

**Dubler** je drugi studijski album Srpskog Hard rock sastava Generacija 5. Izdan je 1982. godine.

## Lista pjesama

## Članovi benda
* Boban Đorđević - Bubnjevi
* Goran Milošević - Vokal
* Dragan Ilić - Klavir
* Dragan Jovanović - Gitara
* Dušan Petrović - Bas-gitara
Kölnski simfonijski orkestar

**Kölnski simfonijski orkestar** (njem. **WDR Sinfonieorchester Köln**) njemački je simfonijski orkestar iz grada Kölna, Sjeverna Rajna-Vestfalija. Osnovali su ga 1947. godine Saveznici u vrijeme okupacije Njemačke nakon Drugog svjetskog rata. Orkestar se isprva nazivao *Kölner Rundfunk-Sinfonie-Orchester*, što u prijevodu znači *Simfonijski orkestar Kölnskog radija*, a tokom 1990-ih dobiva svoje današnje ime. Osim po izvođenju klasične, orkestar je mnogo poznatiji po izvođenju suvremene muzike i muzike 20. vijeka. Kao takav, orkestar je svirao premijere brojnih djela Luciana Beria, Hansa Wernera Henzea, Mauricija Kagela, Krzysztofa Pendereckog i Bernda Aloisa Zimmermanna.

Orkestar je od sezone 2010./11. preuzeo finski dirigent Jukka-Pekka Saraste.

Orkestar na snimanju svojih izvedbi surađuje s diskografskim kućama Avie, Hänssler, Kairos i CPO.

## Šefovi dirigenti
* Christoph von Dohnányi (1964. - 1969.)
* Zdeněk Mácal (1970. - 1974.)
* Hiroshi Wakasugi (1977. - 1983.)
* Gary Bertini (1983. - 1991.)
* Hans Vonk (1991. - 1997.)
* Semjon Bytškov (1997.  - 2010.)
* Jukka-Pekka Saraste (2010. - 2019.)
* Cristian Măcelaru (2019. - )

## Izvori

## Vanjske veze

*  Službene stranice orkestra
Zdeněk Mácal

**Zdeněk Mácal** (Brno, 8. januara 1936.) češki je dirigent. 

Mácal je već sa četiri godine počeo svirati violinu. Nakon završene osnovne škole, daljnje je glazbeno obrazovanje stekao na Brnskom konzervatoriju i na Janačekovoj akademiji glazbe i primijenjenih umjetnosti, gdje je s najvišim ocjenama diplomirao 1960. godine. Svoj prvi dirigentski angažman ostvario je kao dirigent Praškog simfonijskog orkestra, dirigirajući brojne koncerte i opere. Na Međunarodnom natjecanju dirigenata u francuskom gradu Besançonu 1965. osvojio je 1. nagrdu. Isti uspjeh ostvario je na Natjecanju "Dimitri Mitropoulos" u New Yorku 1966. godine. Nakon sovjetske invazije na Čehoslovačku i Praškog proljeća 1968. godine, odlazi iz rodne zemlje i 1970. postaje šef dirigent Kölnskog simfonijskog orkestra, a 1974. i Orkestra Radija Hannover.

U međuvremenu je 1972. godine nastupio sa simfonijskim orkestrom iz Chicaga, a bio je i voditelj *Grant Park Music Festivala*, koji se svake godine održava u Chicagu.

Tijekom umjetničke sezone 1985./86. bio je šef dirigent Simfonijskog orkestra u Sydneyu. Iako je orkestar trebao voditi tri godine, u lipnju 1986. napustio je zemlju bez dodatnih objašnjenja, nakon što je u ožujku 1986. zamolio skraćivanje do kraja sezone.

Nakon odlaska iz Australije, iste godine postaje šef dirigent simfonijskog orkestra u amerićkom Milwaukeu, Wisconsin. Sa time je orkestrom 1989. godine organizirao turneju po Istočnoj obali SAD-a. Najznačajniji koncert tijekom turneje bio je onaj u Carnegie Hallu u New Yorku. Tijekom turneje popularizirao je čeških skladatelja i snimio popularnu snimku Smetanine skladbe *Má vlast* sa diskografskom kućom Telarc International Corporation. Tijekom turneje, koncerte orkestra prenosilo je preko 300 radio postaja.

U rujnu 1993. postao je šef dirigent Simfonijskog orkestra New Jerseya, i na toj poziciji ostao je do 2002. godine. Američka diskografska kuća Delos Productions snimio je Dvořakovu verziju marijanskog himna *[[Stala plačuć' tužna mati]]* 1994. godine. Iako je 2002. godine otišao s mjesta šefa dirigenta orkestra, članovi orkestra nagradili su ga titulom počasnog dirigenta Simfonijskog orkestra New Jerseya. 

2003. godine vraća se u rodnu Češku i nastanjuje u Pragu, gdje je do 2007. godine bio šef dirigent Češke filharmonije.

## Izvori

## Vanjske veze
*  Bruce Duffie, Intervju sa Zdeněkom Mácalom, 26. srpnja 1990.
Karel Šejna

**Karel Šejna** (Zálezly, 1. novembra 1896. - Prag, 17. decembra 1982.) bio je češki dirigent i kontrabasist i šef dirigent Češke filharmonije tijekom 1950. godine.

## Život i karijera
Šejna je svoje glazbeno obrazovanje započeo na Praškom konzervatoriju u klas profesora Černýa (kontrabas; 1914. - 1920.) i kasnije profesora K B Jiráka (dirigrianje). Kao mladić je održao nekoliko koncerata u Egiptu. Nakon povratka u Čehoslovačku 1921. godine zaposlio se kao kontrabasist u Češkoj filharmoniji, a ubrzo nakon toga, 25. srpnja 1922., dirigirao je orkestrom na koncertu u *Palači Žofín*' u Pragu. Neke kompoziciji za gudački kvartet i orkestar tada su izvedene prvi put.

Dirigirati je počeo na preporuku šefa dirigenta i jednog od najboljih dirigenata toga vremena, Václava Talicha. Nakon što je ispunio sve Talichove zadatke preporučio ga je *Simfonijskom orkestru čehoslovačkih željezničara*, gdje je dirigirao od 1925. do 1936. Od 1926. do 1938. Šejna je radio kao zborovođa *Zbora Hlahol* u mjestu Vinohrady, putujući potom u Kraljevinu Jugoslaviju i Beč. 1938. je postavljen za pomoćnog dirigenta Češke filharmonije. DIrigirao je stotine koncerata, uglavnom repertoar glazbe romantizma i glazbu 20. vijeka. Dirigirao je prašku premijeru Janáčekove *[[Glagoljska misa|Glagoljske mise]].* Tijekom sezone 1937./38. bio je pomoćni dirigent Budimpeštanske filharmonije.

Nakon iseljenja Rafaela Kubelíka, poslijeratnog šefa dirigenta, Šejna je na kratko vrijeme postavljen za šefa dirigenta Češke filharmonije. Tijekom svog kratkog mandata organizirao je turneju po Istočnoj i Zapadnoj Europi te u Ujedinjenom Kraljevstvu. Izvodio je djela Hectora Berlioza, Césara Francka, Richarda Straussa i posebno Gustava Mahlera.

Šejna je snimio više od 70 snimki, uključujući Beethovenovu 6. simfoniju (tzv. *Pastoralnu simfoniju*) i Mahlerovu 4. simfoniju u G-duru. Bio je prvi dirigent koji je snimio većinu djela Bedřich Smetana. Snimio je i sva djela Zdeněka Fibicha i neke skladbe Antonina Dvořaka.

Kao dirigent Češke filharmonije, 1949. godine je premijerno snimio *3. simfoniju* češkog skladatelja Bohuslava Martinůa zajedno za diskografskom kućom Supraphon.

Njegova snimka Dvořakovih *Slavenskih plesova* iz 1959. godine, bila je nagrađena francuskom muzičkom nagradom *Cithare d´argent - Grand Prix de l´Association Française* u Parizu 1977. godine.

U svojoj dirigentskoj karijeri je dirigirao 588 koncerata.

## Izvori
Ludvík Čelanský

**Ludvík Čelanský** ili punim imenom **Ludvík Vítězslav Čelanský** (Beč, 17. srpnja 1870. - Prag, 21. listopada 1931.) bio je češki dirigent i skladatelj, osnivač i prvi šef dirigent Češke filharmonije.

## Biografija
Ludvík Čelanský se rodio u Beču 17. srpnja 1870. godine. Njegov otac, Jan Čelanský, radio je kao kapelnik u češkom mjestu Horní Krupá. Ubrzo nakon rođenja, Ludvíkova obitelj se seli u Češku. Čelanský je u mjestu Havlíčkův Brod pohađao gimnaziju, a od 1887. do 1891. učiteljski institut u Kutnoj Hori. Nakon studija, radio je na jednu godinu kao učitelj u Dolnoj Krupi. Nakon toga, 1892. godine odlazi na Praški konzervatorij, gdje je do 1894. studirao komponiranje u klasi profesora K. Steckera. Pohađao je i dramsku školu Narodnog kazališta u Pragu. Radio je kao kapelnik operne kuće u Plzeňu do 1895., a u Zagrebu od 1898. do 1899.. Povratkom u Češku, postao je treći kapelnik Orkestra Narodnog kazališta u Pragu. Krajem 1900. godine na tom ga je mjestu naslijedio Karel Kovařovic.

Nakon što je izgubio posao kapelnika u Češkoj, odlazi u ukrajinski Lavov, gdje je osnovao opernu kuću. No, već 1901. godine se vraća u Ćešku i zajedno sa članovima Narodnoga kazališta osniva Češku filharmoniju. Ubrzo nakon osnivanja, administrativno vodstvo orkestra prepušta violinistu Oskaru Nedbalu i vraća se u Lavov, gdje osniva drugu instituciju - Lavovsku filharmoniju (1902. - 1904.). Bio je umjetnički voditelj opernih kuća u Krakówu i Łódźu, a od 1904. do 1906. bio je šef dirigent filharmonija u Kijevu i Varšavi. 1907. je osnovao opernu kuću u okrugu Vinohrady blizu Praga. Kasnije je postao voditelj Kazališta Apollo u Parizu (od 1909.). Zahvaljujući poznatim izvedbama djela Jacquesa Offenbacha, postao je i počasni član Francuske akademije. Tijekom prvog svjetskog rata odbio je položaj umjetničkog voditelja operne kuće u New Yorku. Nakon proglašenja Čehoslovačke 1918. godine ponovno je postao šef dirigent Češke filharmonije, ali je ubrzo bio zamijenjen Václavom Talichom. Svoje posljednje godine života proveo je u Pragu, radeći kao profesor glazbe. Prije svoje smrti 1931. godine, sa članovima Narodnoga kazališta snimio je dvije snimke Dvořakovih *Slavenskih plesova*.

## Izvori
Romeo and Juliet (film, 1968)

***Romeo and Juliet*** (; ) je britansko-italijanski film snimljen 1968. godine u režiji Franca Zeffirelija, koji se smatra jednom od najboljih, ali i komercijalno najuspješnijih fimskih adaptacija djela Williama Shakespearea.

Predstavlja adaptaciju istoimene tragedije Williama Shakespearea. Protagonisti, koje tumače Leonard Whiting i Olivia Hussey, su 17-godišnji Romeo Montague/Montecchi i 14-godišnja Juliet/Giuletta Capulet/Capuletti, dvoje adolescenata koji pripadaju dvjema smrtno zavađenim porodicama u Veroni u 15. vijeku. Radnja prikazuje kako se slučajno upoznaju, zaljube i na brzinu vjenčaju, ali i kako ih sticaj okolnosti vodi do tragičnog završetka.

Zeffireli je prilikom snimanja inzistirao na što većoj autentičnosti, te su se, osim kostima i drugih rekvizita, koristile i italijanske lokacije sa renesansnom arhitekturom. Mnogo važnija je bila odluka da se za tumačenje naslovnih uloga angažiraju glumci koji su svojim godištem odgovarali godištu likova u originalnom tekstu. Zeffireli je zbog toga organizirao natječaj na koji se javilo preko 300 kandidata, i izbor je na kraju pao na 17-godišnjeg Whitinga i 14-godišnju Hussey. Zeffireli je njima prilagodio i sam film, tako da je skratio brojne replike iz teksta i umjesto toga inzistirao na reakcijskim kadrovima kako bi daleko bolje i uvjerljivije dočarao njihove osjećaje.

Film je dobio brojne pohvale od strane kritike, te također osvojio Oscar za najbolju kostimografiju i najbolju fotografiju. Također je bio nominiran za Oscara za najbolji film, a što je posljednji put da se tako nešto dogodilo filmu temeljenom na Shakespeareu. Sa druge strane je uspjeh među publikom bio još impresivniji, a što se često tumači time da se mlađa publika, a pogotovo tinejdžeri, lako identificirala sa tinejdžerskim protagonistima, a u njihovoj tragičnoj ljubavi vidjeli i svojevrsni vid tada aktualne antiestablišmentske pobune. Muzička partitura Nina Rote je također postala veliki hit, a glavna ljubavna tema obrađena kroz pjesme pod naslovima *What Is Youth?* i *A Time for Us*, koje su došle na vrhove top-lista.

## Uloge

* Leonard Whiting ... Romeo
* Olivia Hussey ... Juliet
* John McEnery ... Mercutio
* Milo O'Shea ... Friar Lawrence
* Pat Heywood ... The Nurse
* Robert Stephens ... The Prince
* Michael York ... Tybalt
* Bruce Robinson ... Benvolio

* Paul Hardwick ... Lord Capulet
* Natasha Parry ... Lady Capulet
* Antonio Pierfederici ... Lord Montague
* Esmeralda Ruspoli ... Lady Montague
* Keith Skinner ... Balthasar
* Roberto Bisacco ... Paris
* Laurence Olivier ... Zbor i glas Lorda Montaguea *(van špice)*

## Reference

## Vanjske veze
* , featuring magazine articles and film reviews (archived).
* 
*
Dino De Laurentiis

**Agostino "Dino" De Laurentiis** (8. 8. 1919. – 10. 11. 2010) bio je italijanski filmski producent. Uz Carla Pontija, bio je jedan od producenata koji su doveli talijansku kinematografiju na međunarodnu scenu nakon drugog svjetskog rata. Producirao je preko 500 filmova, od kojih je čak 38 nominirano za Oscara. U mladosti je imao i kratku glumačku karijeru tijekom 1930-ih i 1940-ih. 1946., njegovo poduzeće *Dino de Laurentiis Cinematografica* je krenulo u masovnu produkciju filmova. Prvo je financirao filmova talijanskog neorealizma, da bi se u 1960-ima prebacio na kršćanske religiozne epove, špageti vesterne, te potom čak i na produkciju američkih i međunarodnih filmova. 1976. preselio se u SAD. Njegov stil isticao se po tome što je producirao iznimno široki raspon filmskih tematika i žanrova, te se nije libio financirati i razne kultne filmove SF ili fantastičnog žanra, poput *[[Barbarella (film)|Barbarelle]]* (1968), *[[Conan the Barbarian (1982 film)|Conan barbarin]]* (1982), *[[Blue Velvet (film)|Plavi baršun]]* (1986), *[[King Kong (1976 film)|King Kong]]* (1976), *[[Orca (film)|Orca]]* (1977), *[[Flash Gordon (film)|Flash Gordon]]* (1980) i *[[Dune (film)|Dune]]* (1984).

Za film *[[Cabirijine noći]]* (1957) Federica Fellinija dobio je Oscar za najbolji strani film. 2010. uručena mu je i Memorijalna nagrada Irving G. Thalberg.

1949., De Laurentiis se oženio za glumicu Silvanu Mangano, sa kojom je imao četvero djece: Veronicu; Raffaellu; Federica, koji je poginuo u zrakoplovnoj nesreći 1981.; i Francescu. De Laurentiis se razveo od nje 1988; te se 1990. oženio za Marthu Schumacher, sa kojom je imao dvoje djece: Carolyna i Dina.

Umro je 2010. u dobi od 91 godinu.

## Izabrana filmografija

## Reference

## Vanjske veze

* Dino De Laurentiis Company  Zvanični website
* 
*
Serge Baudo

**Serge Baudo** (Marseille, 16. srpnja 1927.) francuski je skladatelj i dirigent, sin oboista Étienna Bauda i nećak violončelista Paula Torteliera.

Baudo je dirigentsku karijeru započeo u Simfonijskom orkestru Radija Nice, gdje je dirigirao od 1959. do 1962. Nakon toga bio je privremeni umjetnički voditelj Praške opere do 1965. godine. Pisao je i filmsku glazbu za dva dokumentarna filma Jacquesa-Yvesa Cousteaua: 1964. je napisao i uglazbio glazbu za film *Svijet bez sunca*, a 1976. za film *Voyage au bout du monde* (Costeauov film o četveromjesečnoj ekspediciji na Antarktiku). Dirigirao je na svjetskoj premijeri opere *Andrea del Sarto*  Jeana-Yvesa Daniela-Lesura u Marseillu, u siječnju 1969. U srpnju 1970. dirigirao na premijeri skladbe *Tout un monde lointain...* za violončelo i orkestar francuskog skladatelja Henrija Dutilleuxa u izvedbi violončelista Mstislava Rostropoviča i orkestra  Orchestre de Paris na Festivalu  d'Aix-en-Provence.

Nakon sklaadteljskog anažmana i nekoliko premijera postaje šef dirigent Filharmonijskog orkestra Rhône-Alpes, a kasnije i Nacionalnog orkestra u Lyonu, kojim je dirigirao od 1971. do 1987. Tijekom vremena provedenog u Lyonu, osnovao je festival klasične glazbe *Berlioz Festival* 1979. godine. 

Osim u Lyonu, bio je šef dirigent Orchestra della Svizzera Italiana od 1997. do 2000. i Praškog simfonijskog orkestra od 2001. do 2006.. Sa Češkom filharmonijom je snimio nekoliko simfonija Arthura Honeggera.

## Izvori

## Vanjske veze
*  Životopis na ''bach-cantatas.com''
Martin Turnovský

**Martin Turnovský** (Prag, 29. rujna 1928. - ) je češki dirigent.

## Biografija
Turnovský je rođen u Pragu 29. rujna 1928. godine. Njegov otac je bio u rodu s poznatim dirigentom Georgom Szellom, koji je Turnovskom pomogao u počecima glazbenog obrazovanja i uputio ga u dirigiranje. Budući da je imao židovske korijene, tijekom Drugog svjetskog rata bio je zatvorenik u nacističkom koncentracijskom logoru. Završetkom rata i ponovnim proglašenjem Čehoslovačke, odlazi studirati dirigiranje na Akademiju primijenjenih umjetnosti u Pragu, u klasi prof. Karela Ančerla. Na Međunarodnom natjecanju mladih dirigenata u Besançonu, u Francuskoj 1958., osvojio je prvo mjesto.

Nakon ulaska Čehoslovačke u Varšavski pakt, što je uzrokovalo Praško proljeće, odlazi iz rodne zemlje i imigrira u Austriju. Tek se nakon Baršunaste revolucije 1989. vratio u Prag.

Tijekom 1960-ih Turnovský je radio kao dirigent Simfonijskog orkestra Plzeňskog radija, od 1963. do 1966. Nakon toga, odlazi u Dresden, gdje je dirigent orkestra Staatskapelle Dresden do 1968. godine. Nakon toga bio je šef dirigent Norveške operne kuće (1975. - 1980.), Opere u Bonnu (1979. - 1983.) i Praškog simfonijskog orkestra (1991. - 1995.) 

Tijekom života u Austriji,  Turnovský je ravnao mnogim orkestrima u Europi, Kanadi i SAD-u, među kojima su: Njujorška filharmonija, Clevelandski simfonijski orkestar, Detroitski simfonijski orkestar, Bečki simfonijski orkestar i mnogi drugi.

## Izvori

## Vanjske veze
*
Václav Smetáček

**Václav Smetáček** (Brno, 30. rujna 1906. - Prag, 18. veljače 1986.) bio je češki skladatelj, dirigent i oboist.

Studirao je u Pragu zajedno s Jaroslavom Křičkom skladanje, muzikologiju, estetiku i filozofiju na Karlovom sveučilištu. Bio je osnivač  i član glazbenog sastava *Prague Wind Quintet* osnovanog 1928., u kojem je izvodio skladbe koje je sam skladao. Od 1930. do 1933. bio je član Češke filharmonije, a od 1934. do 1943. radio je kao urednik glazbenog programa i skladatelj na Češkom radiju. Od 1945. radio je kao profesor na Praškom konzervatoriju i Akademiji primijenjenih umjetnosti u Pragu.

Kao dirigent i umjetnički voditelj Češkog simfonijskog orkestra, koji je vodio punih trideset godina, unio je neke novitete u izvođenju glazbe. Tako se na repertoaru orkestra našla i glazba 20. stoljeća, i aranžmani jazz i pop izvedbi tadašnjih pjevača, ali i modernizirana djela istaknutih skladatelja (Wolfgang Amadeus Mozart, Antonín Dvořák, Josef Bohuslav Foerster, Luboš Fišer, Bohuslav Martinů i Carl Orff). Za svoj dirigentski rad primio je brojne nagrade. Proučavao je koncernu glazbu i operu.

## Izvori

## Vanjske veze
*  Grave Record
Petr Altrichter

**Petr Altrichter** (Frenštát pod Radhoštěm, 24. svibnja 1951. - ) je češki dirigent. Dirigiranje i francuski rog učio je na glazbenom konzervatoriju u Ostravi, a studij dirigiranja je nastavio na Janáčekovoj akademiji glazbe i primijenjenih umjetnosti ili skraćeno JAMU-u. Radio je kao pomoćni dirigent Václava Neumanna u orkestru Češke filharmonije.

Od 1990. do 1992. radio je kao umjetnički voditelj (ili šef dirigent) Praškog simfonijskog orkestra. Nakon toga se iz Praga seli u Njemačku, gdje je bio dirigent Jugozapadnonjemačke fiharmonije, od 1993. do 2004. Za to vrijeme bio je i pomoćni dirigent Kraljevskog liverpoolskog simfonijskog orkestra od 1997. do 2001. Kao pomoćni dirigent je, osim financijskih problema, bio izložen i kritikama svoga dirigentskog stila.

Od 2002. je šef dirigent Brnske fiharmonije.

## Izvori
Otakar Jeremiáš

**Otakar Jeremiáš** (Písek, 17. listopada 1892. - Prag, 5. ožujka 1962.) bio je češki skladatelj, dirigent i učitelj. Sin je oca skladatelja Bohuslava Jeremiáša, a i njegov brat Jaroslav također je, kao i otac, bio skladatelj.

## Biografija
Otakar Jeremiáš rođen je 17. listopada 1892. u gradu Píseku, u pokrajini Južna Češka. Uz dirigiranje, na Praškom konzervatoriju je studirao i violončelo i glasovir. Živio je u Českim Budějovicama, gdje je bio ravnatelj lokalne glazbene škole do veljače 1929., kada postaje dirigent Simfonijskog orkestra Praškog radija.

Kada je počeo ravnati orkestrom 1929., imao je svega 27 članova. 1931. orkestar je brojao 45, a 1936. 70 stalnih članova. Bio je najomiljeniji voditelj orkestra, zbog duhovitosti i uvijek dobrog raspoloženja.

Prilikom dirigiranja orkestrom 1943. postavio je i svoj pogled na orkestar:

1945. napušta orkestar i postaje ravnatelj opere u Narodnom kazalištu u Pragu, a od 1949. bio je i predsjednik *Društva skladatelja Čehoslovačke* (češ. *Svaz československých skadatelů*). Umro je u Pragu, 5. ožujka 1962., u 71. godini života.

Njegova žena, Marie Budíková, bila je operna pjevačica (sopran), koja je u poznatoj operi *[[Prodana nevjesta]]* tumačila ulogu Mařenke uz potporu Simfonijskog orkestra Praškog radija kojim je Otakar ravnao.

### Skladatelj
Na njegov skladateljski rad uvelike su utjecali Bedřich Smetana, Zdeněk Fibich i Leoš Janáček.

Izabrani radovi:
* *Ljubav* (1921.)
* *Zborov* (1927.)
* *Braća Karamazov* (1929.)
* *Enšpígl* - opera (dovršena 1949.)
* *Proljetna uvertira*

## Izvori

## Literatura
*  Jiří Vysloužil, *Hudební slovník pro každého II. Vizovice*, Lípa, 2001.,
Václav Neumann

**Václav Neumann** (Prag, 29. rujna 1920. – Beč, 2. rujna 1995.) bio je češki dirigent i violinist.

## Biografija
Rođen je u Pragu, gdje je na Praškom konzervatoriju studirao violinu i dirigiranje. Suosnivač je gudačkoga kvarteta *Smetana*, u kojem je svirao prvu violinu i violu prije nego što je počeo dirigirati u Karolvyim Varyima i Brnu. Godine 1956. postao je dirigent i umjetnički voditelj Komične opere (njem. *Komische Oper*) u Berlinu. Taj angažman napušta 1964., kada postaje dirigent u simfonijskom orkestru u Leipzigu. Tamo je ostao do 1968. kada preuzima mjesto šefa dirigenta Češke filharmonije. S Češkom je filharmonijom gostovao i u Sjedinjenim Američkim Državama gdje je, uz ostalo, ravnao i izvedbama Janáčekove *Jenufe* u Metropolitan Operi. Na mjestu šefa dirigenta radio je do 1990., kada ga nasljeđuje Jiří Bělohlávek. 

Bio je profesor na Akademiji primijenjenih umjetnosti u Pragu gdje je poučavao dirigiranje. I danas slovi za jednog od pionira češke glazbe, budući da je 1962. prvi snimio operu *Izleti gospodina Broučeka na Mjesec i u 15. stoljeće* Leoša Janáčeka. Od 1970. do 1973. bio je gostujući dirigent orkestra u Stuttgartu.

Neumann se zajedno s Češkom filharmonijom može vidjeti i u filmu *Dvořák - In Love?* iz 1988., koji govori o životu i djelu češkog skladatelja Antonína Dvořáka na snimci izvedbe njegovog *Koncerta za violončelo*.

## Izvori

## Vanjske veze
### Sestrinski projekti

### Internet stranice
*  František Sláma, Arhiv , Povijest Češke filharmonije od 1940-ih do 1980-ih; fotografije, zvučni zapisi, snimke.
František Brož

**František Brož** (Prag, 10. travnja 1896. - Prag, 21. srpnja 1962.)  bio je istaknuti češki violist, skladatelj, dirigent i glazbeni teoretičar. Nosi titulu akademika Praškog konzervatorija.

## Biografija
Brož je rođen u Pragu 10. travnja 1896.. Već u ranom djelitnjstvu počeo se zanimati za glazbu. Stoga je nakon završene osnovne škole upisao violu na Praškom konzervatoriju s prijateljem Jindřichom Baštařom. Dirigiranje je pohađao zajedno s Josefom Bohuslavom Foersterom i Vítězslavom Novákom, a skladanje s Václavom Talichom. Svirao je violu u Češkoj filharmoniji, kao i u drugim orkestrima u Beču i Istambulu. Bio je i zborovođa nekoliko praških zborova.

Tijekom nekoliko godina bio je aktivan u Hranicama u Moravskoj, gdje je bio dirigent simfonijskog orkestra i zbora. 1940. vraća se u rodni Prag, gdje je neko vrijeme podučavao glazbu, da bi 1945. postao profesor glazbene teorije na Praškom konzervatoriju. Radio je i kao lektor na Glazbenoj akademiji u Pragu, od 1947. do 1950. Njegove skladbe uključuju i balet, orkestralnu glazbu i zborske pjesme. 1948. izdao je knjigu *Generálbas a continuo* u kojoj govori o basovskoj glazbenoj notaciji.

## Izvori
Kroměříž

**Kroměříž**( *Kremsier*,  *Kromieryż*) je grad na istoku Češke, smješten u češkoj povijesnoj pokrajini Moravskoj i administrativnoj regiji Zlínski kraj. Sa 29.035 stanovnika drugi je najveći grad regije, odmah iza Zlína. Grad je napoznatiji po Nadbiskupskoj palači Kroměříž, koja se nalazi na UNESCO-ovom popisu mjesta svjetske baštine u Europi, čiju je unutrašnjost iskoristio filmski redatelj i scenarist Miloš Forman za scenografiju u svom proslavljenom filmu, Amadeus, koji govori o životu Wolfganga Amadeusa Mozarta.

## Gradovi prijatelji

Kromeriž je zbratimljen sa sljedećim gradovima:

*  Châteaudun, Francuska
*  Nitra, Slovačka
*  Krems na Dunavu, Austrija
*  Piekary Śląskie, Poljska
*  Râmnicu Vâlcea, Rumunjska

## Izvori

## Vanjske veze

*  Službene stranice grada
*   Gradski vodič
Blansko

**Blansko** je tvornički grad u češkoj pokrajini Južnoj Moravskoj, najveći grad distrikta Blansko. Nalazi se na poznatom Moravskom kršu.

Prvi se puta spominje 1141. kao dvorac, a kao grad 1277. godine. Poslije 1766. bio je poznat po tome što su u njemu živjeli mnogi znanstvenici.

Od kulturnih znamenitosti ističu se dvorac i muzej Blansko te crkva Svetog Martina.

Prema procjeni iz 2010. godine grad je brojao 21.107 stanovnika.

## Izvori

## Vanjske veze
*Službena stranica  
### Ostali projekti
Radenthein

**Radenthein** (slovenski: *Radenče*) je grad na jugu Austrije od 5,952 stanovnika, koji administrativno podpada pod Okrug Spittal an der Drau.

## Geografija

Radenthein leži na zapadu Koruške, sjeveroistočno od jezera Millstätter, na obroncima planina Gurktalerskih Alpi.

## Historija

Radenthein je prvi put dokumentiran 1177. kao mjesto koje ima parohijsku crkvu. 
Njegov pravi razvoj počeo je 1759. intenzivnim iskapanjem željezne rude i kasnije obradom željeza.
Od 1908. počelo se sa iskapanje magnezita, koji je odtad postao glavni prihod grada.

## Znamenitosti

Najveća znamenitost grada je već spomenuta kasnogotička parohijska crkva, koja je tokom  17. vijeka preuređena u baroknom stilu.

## Privreda

I danas je iskapanje magnezita i njegova prerada najvažnija grana lokalne ekonomije koju vodi kompanijaa *Veitsch-Radex GmbH*.

Pored toga grad je poznat po izradi tradicionalnih narodnih nošnji i po ljetnom turizmu duž obala obližnjeg Jezera Millstätter.

## Pobratimski gradovi
* , Schorndorf (kvart Weiler)
* , Ampezzo

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Radentheina''
Lieser (Drava)

**Lieser** je rijeka u Koruškoj duga 45 km, sjeverna pritoka rijeke Drave.

## Karakteristike

Rijeka Lieser izvire u na obroncima planine Kleines Sonnblick (2,992 m) u masivu Tauern nedaleko od salzburške granice. 
 
Od tamo teče prema jugu do Gmünda (741 m) gdje prima pritoku Maltu, sa sjeverozapada i teče do ušća u Dravu južno od Spittala.

Kotlina rijeke u gornjem dijelu naziva se *Pöllatal*, od Rennwega (1,153 m) do Gmünda - *Katschtal*, a nizvodno - *Liesertal*. Po dolini se sve do nadmorske visine od 1,500 m uzgaja žito.

Preko Liesertala između  Altenmarkta i Spittala prolazi Autoput A10 (Tauern Autobahn), mjestimično i po trasi antičkog rimskog puta.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Lieser''
Gmünd in Kärnten

**Gmünd in Kärnten** (slovenski: *Sovodenj*) je grad na jugu Austrije od 2,598 stanovnika, koji administrativno podpada pod Okrug Spittal an der Drau.

## Geografija

Gmünd leži na zapadu Koruške, na ušću Malte u rijeku Lieser, duž puta koji je još od rimskih vremena vodio preko planinskog prijevoja Katschberg..

Zapadno od Gmünda leži Nacionalni park Nockberge osnovan 1987.  na površini od 184.3 km².

## Historija
Gmünd je izrastao u 13. vijeku oko srednjovjekovnog zamka Status grada dobio je još 1292. 
Svoj zenit imao je za 15. vijeka kao trgovački centar..

## Znamenitosti

Gmünd još uvijek ima očuvane dijelove srednjovjekovnih bedema sa tornjevima (Pankrazitor, Unterestor, Maltator) iz 13. vijeka i 
ostatke zamka, koji je prvi put dokumentiran 1252., a u ruševnom stanju je od 1886. i gotičku parohijsku crkvu, podignutu između 14. do 15. vijeka, a na glavnom trgu se koči kužni stup iz 1576.

Grad je poznat po muzeju Porsche automobila osnovanom 1982..

## Privreda
Gmünd je grad drvne i prehrambene industrije u kom se još proizvodi građevinski materijal.
Poznat je i kao ljetna turistička destinacija kog posjeti do 72,102 turista..

## Pobratimski gradovi
* , Osnabrück

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Gmünd in Kärntena''
Millstätter

**Millstätter** je jezero u Koruškoj, u Okrugu Spittal an der Drau.

## Karakteristike

Jezero leži na nadmorskoj visini od 588 metra, ima površinu od 13,3 km², dugo je 12 a široko do 0,6 km i duboko 140 metra. Ono je drugo po veličini jezero u Koruškoj, nakon Wörtherseea, vrlo čiste vode pa ga ljeti posjećuje puno turista.

Millstätter je protočno jezero koje dobija vode iz potoka *Riegerbach* sa istoka, vode mu otječu potokom *Seebach* koji otječe u rijeku Lieser.

Bazen jezera formirao je glečer za ledenog doba,  sjeverno od jezera steru se planine Milšteterskih Alpi visoke do 2091 metara.
Najveća naselja leže duž sjeverne obale jezera to su Seeboden (618  m), Millstatt 
(611  m) i Dellach; a duž južne obale nema većih naselja.

Sjeveroistočno od jezera leži grad Radenthein.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Millstätter See''
Adamov

**Adamov** je tvronički grad u češkoj pokrajini Južnoj Moravskoj. Treći nejveći grad distrikta Blansko. Nalazi se na poznatom Moravskom kršu.

## Znamenitosti
* u gradu se nalazi crkva Svate Barbore iz 1857. godine. U crkvi je star Zwetl oltar (Světelský oltář) iz austrijskog Zwettla.
* dvorac iz 18. vijeka.
* Skalní sklep - hotel iz kraja 18. vijeka
* Stara peć ili Františkanina peć iz 1746. godine.
* Alexandrova osmatračnica iz 1887. godine.
* dvorci Novi dvorac, Stari dvorac i Ronov.
* Lesnický slavín - datoteke spomenika i izvora

## Reference

## Vanjske veze
*Službena stranica
Frýdek-Místek

**Fridek-Mistek** (, , ) je grad u Češkoj Republici i veliki grad češkog dela Šleske. Fridek-Mistek je četvrti po veličini grad upravne jedinice Moravsko-Šleski kraj, gde čini zaseban okrug Fridek-Mistek.

Grad Fridek-Mistek je poznat kao grad koji se prostire kroz dve istorijske pokrajine Češke Republike - kroz Moravsku i Šlesku. Sam naziv grada upućuje da se on nekada sastojao iz dva manja grada, Frideka i Misteka, koji su se nalazi na dve strane reke, koja deli ove dve istorijske pokrajine.

## Prirodni uslovi
Fridek-Mistek se nalazi u krajnje istočnom delu Češke republike. Grad je udaljen od glavnog grada Praga 370&nbsp;km istočno. Od Ostrave, prvog većeg grada, grad je udaljen 23&nbsp;km.

**Reljef**: Fridek-Mistek se prostire kroz dve istorijske pokrajine Češke Republike - kroz Moravsku i Šlesku. Sam naziv grada upućuje da se on nekada sastojao iz dva manja grada, Frideka i Misteka, koje deli reka Ostravice. Zapadno smešten Mistek se nalazi u Moravskoj, a istočni smešten Fridek se nalazi u Šleskoj (i to u Tješinskoj Šleskoj). Grad se nalazi na zatalasanom terenu na blizu 300 m nadmorske visine. Istočno od grada izdižu se planine Beskidi.

**Klima**: Klima oblasti Karvine je umereno kontinentalna.

**Vode**: Reka Ostravice deli današnji grad Fridek-Mistek na istočni i zapadni deo. Zapadno smešten Mistek se nalazi u Moravskoj, a istočnio smešten Fridek se nalazi u Šleskoj.

## Historija
Područje Fridek-Misteka bilo je naseljeno još u doba praistorije. Oba naselja, i Fridek i Mistek, javljaju se u pisanim spisima u 13. veku. Međutim, oba naselja su dobila gradska prava tek tokom Drugog svetskog rata, da bi 1955. godine bila spojena u jednu gradsku i upravnu celinu.

1919. godine Fridek-Mistek je postao deo novoosnovane Čehoslovačke. U vreme komunizma grad je naglo industrijalizovan, pa je došlo do naglog povećanja stanovništva. Posle osamostaljenja Češke Republike došlo je do opadanja aktivnosti teške industrije.

## Stanovništvo
Fridek-Mistek danas ima oko 60.000 stanovnika i poslednjih godina broj stanovnika u gradu polako raste. Pored Čeha u gradu žive i Poljaci, Slovaci i Romi.

## Slike gradskih građevina

Image:Dobra-kosciol.jpg|crkva sv. Đorđa
Image:Frydek-Mistek chateau in winter.jpg|Zamak u Frideku
Image:Frýdek Kašna na náměstí.JPG|Detalj sa Fridečkog trga
Image:Frýdek-Místek, Ostravice.jpg|Reka Ostravice u gradskom parku


## Vanjske veze

* www.frydek-mistek.cz Zvanična stranica grada Fridek-Misteka