open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bleddyn ap Cynfyn

**Bleddyn ap Cynfyn** (? - 1075) bio je velški princ koji je od 1063. do smrti vladao kraljevinama Gwynedd i Powys.

Bleddynova majka je bila princeza Angharad ferch Maredudd (iz dinastije Dinefwr, vladara državeDeheubarth), a otac njen drugi suprug Cynfyn ap Gwerstan, velmoža Kraljevine Powys Lord, o kome se vrlo malo zna. Majka mu je prethodno bila udana za Llywelyn ap Seisylla, a polubrat mu je bio Gruffudd ap Llywelyn, vladar koji je pod svojom vlašću ujedinio cijeli Wales.

Vlast je preuzeo nakon 1063. nakon Gruffudove pogibije u sukobu sa engleskim (anglosaksonskim) earlovima Haroldom Godwinsonom i Tostigom. Bleddyn je pri tome morao vlast dijeliti sa bratom Rhiwallon ap Cynfynom i drugi velškim velmožama. Bleddyn je sklopio savez sa Godwinsonovima, koji se poslije prenio na anglosaksonske earlove Mercije koji su se odupirali Normanima nakon invazije 1066. Godine 1069. je u bitci kod Mechaina ubio dva druga Gruffudova sina, ali je tada poginuo Rhiwalon; Bleddyn je otada sam vladao Gwyneddom i Powysom.

Godine 1073. je Bleddyn preživio pokušaj normanskog pustolova Roberta od Rhuddlana da ga ubije u zasjedi. Dvije godine kasnije je, međutim, pao kao žrtva ubistva koje je organizirao Rhys ab Owain, kralj države Deheubarth u južnom Walesu. Taj je događaj, prema navodima kasnijih velških kroničara, "duboko ražalostio Wales", jer se Bleddyn smatrao benevolentnim vladarom. Bleddynovu smrt je godine 1078. u bitci kod Goodwicka osvetio njegov rođak i nasljednik Caradog ap Gruffydd

## Literatura
*
Jovan Ksifilin

**Jovan Ksifilin** (; Joannes Ksifilionos; ) bio je bizantski monah i historičar, najpoznatiji kao autor epitoma, odnosno skraćene verzije teksta *Historia Romana* rimskog historičara Diona Kasija. Bio je nećak carigradskog patrijarha Jovana VIII, a svoje je djelo počeo pisati po nalogu bizantskog cara Mihajla VII Parapinaka. Njegov sažetak pokriva sadržaj 35. do 80. Dionove knjige, koja je u originalu najvećim dijelom izgubljena.
Bitka kod Homburga na Unstrutu

**Bitka kod Homburga na Unstrutu** (), također poznata i kao **Prva bitka kod Langesalze**, se odigrala 9. juna 1075. u njemačkoj Tiringiji između vojske rimsko-njemačkog cara Heinricha IV na jednoj, te saksonskih pobunjenika na drugoj strani. Predstavljala je završni okršaj u Saksonskom ratu, odnosno sukobu između vladajuće Salijske dinastije sa plemićima i slobodnim seljacima Saksonije gdje se nezadovoljstvo centralnom vlašću akumuliralo decenijama nakon okončanja saksonske Otonijanske dinastije. Pobunjeničke snage, koje su vodili Otto od Nordheima i biskup Burchard II od Halberstadta, su se uglavnom sastojale od seljačke milicije koja se borila pješke; car je, nasuprot tome, uspio oko sebe okupiti veliki broj vazalnih prinčeva i feudalnih vitezova, koristeći zgražanje javnosti skrnavljenjem crkve i kostiju bivših kraljeva prilikom pobunjeničkog rušenja dvorca Harzburg godinu dana ranije. Bitka je relativno brzo riješena zahvaljujući brojčanoj nadmoći i izvježbanosti carskih trupa; Heinrich je nakon toga Saksoniju izložio velikim represalijama, koje su pobunjenike prisilile da kapituliraju nekoliko mjeseci kasnije. Za Heinricha je bitka predstavljala trijumf, ali su njegove posljedice bile kratkotrajne, s obzirom da je gotovo odmah iza nje izbila borba za investituru koja će daleko ozbiljnije ugroziti njegovu carsku vlast.

## Izvori
Bitka kod Langensalze

**Bitka kod Langensalze** se može odnositi na:
* Bitka kod Langensalze (1075), u ratu cara Heinricha IV protiv saksonskih pobunjenika
* Bitka kod Langensalze (1761), u sedmogodišnjem ratu
* Bitka kod Langensalze (1866), u prusko-austrijskom ratu.
Pobuna earlova

**Pobuna** ili **Ustanak earlova** (), ponekad navođen i kao **Pobuna triju grofova**, je naziv za ustanak koji su u Engleskoj godine 1075. tri vodeća feudalna velmože - earlovi - digli protiv kralja Williama I. Predstavljao je posljednji ozbiljniji pokušaj da se svrgne Williamova vlast, a ponekad se navodi i kao posljednji pokušaj Anglosaksonaca da svrgnu normansku vlast uspostavljenu Williamovom invazijom 1066. godine, iako su vođe ustanka bili Normani.

Povod za izbijanje ustanka je bilo Williamovo odbijanje da izda službeni pristanak za brak između Emme, kćeri i nasljednice umrlog earla Williama Fitz Osberna sa Ralphom de Guaderom (Ralph de Gael), earlom Istočne Anglije. Historičari pretpostavljaju da je William, koji se od 1073. nalazio na vlastitim posjedima u rodnoj Normandiji, bojao da bi spajanje teritorija dvaju earlova moglo ugroziti njegovu vlast nad Engleskom s drugu stranu La Manchea. U svakom slučaju, Ralph i Emma su se, usprkos kraljeve zabrane, vjenčali i tako simbolički započeli ustanak. Njima dvoma su se priključili Roger de Breteuil, earl Hereforda (centralna Engleska) te Waltheof, earl Northumbrije (sjeveroistok Engleske), posljednji od svih anglosaksonskih earlova.

Ustanak je na samom početku dobio ozbiljan udarac kada je Waltheof detalje zavjere otkrio Lanfrancu, canterburyjskom nadbiskupu koji je na to reagirao zaprijetivši ekskomunikacijom svih pobunjenika. Kralju je ostao odan i Wulfstan, anglosaksonski biskup Winchestera, čija je milicija na rijeci Severn zaustavila napredovanje Rogerovih trupa. To je stvorilo vremena da Williamovi namjesnici Odo od Bayeuxa i Geoffrey de Montbray okupe veliku vojsku s kojom su kraj Cambridgea razbili Ralpha. On je suprugu ostavio da brani Zamak Norwich te se zaputio u Dansku gdje je od tamošnjeg kralja Knuta IV kao pomoć dobio 200 brodova. S njima, međutim, nije mogao promijeniti stanje na bojištu. Emma je, na kraju, pristala na predaju pred kraljevskim snagama, koje su joj dozvolile da ode u izgnanstvo u Bretanju. Njenom mužu su, pak, konfiscirani svi posjedi.

Roger je zarobljen i izveden pred Veliko kraljevsko vijeće gdje je osuđen na doživotni zatvor; odatle je pušten 1087. nedugo nakon Williamove smrti. Waltheof je, pak, nakon Williamovog povratka u Englesku, uhapšen, te osuđen na pogubljenje odrubljivanjem glave, koje je izvršeno 31. maja 1076.

## Literatura
* Mike Ibeji, Treachery of the Earls, by Mike Ibeji, from "BBC History of the Normans".
* Edward Augustus Freeman (1901). *[http://books.google.com/books?vid=OCLC01359516&id=u2oNAAAAIAAJ&printsec=titlepage A Short History of the Norman Conquest of England]*. Page 113-114
Magnus od Orkneyja

**Sveti Magnus**, odnosno **Jarl Magnus Erlendsson od Orkneyja** (), također poznat i kao **Magnus Mučenik** (cca. 1075 - 16. april 1115) bio je norveški earl Orkneyja koji je vladao Orkneyem od 1108. do 1114. zajedno sa Haakonom Paulssonom. Magnus je bio sin jarla Erlenda Thorfinnsssona, a Haakon sin Erlendovog brata-blizanca Paula Thorfinnssona. Kao mladić je služio kao *skutilsvein* (komornik) na dvoru norveškog kralja Magnusa III; kralj ga je 1108. proglasio jarlom Orkneyja, na kome je već odranije kao pomoćnik princa Sigurda vladao Haakon. Odnos između dva rođaka je bio skladan sve do sukoba među njihovim sljedbenicima. U njemu je Magnus izgubio, te ga je Haakon zarobio i dao pogubiti. Nordijske sage Magnusa opisuju kao gorljivog kršćanina koji je stradao zato što je umjesto borbe više volio pjevanje psalma. Zbog toga je nakon smrti proglašen svecem i mučenikom.

## Literatura
* Orkneyinga Saga, Íslensk fornrit nr. 34, Hið íslenska fornritafélag, Reykjavik, 1965.

## Vanjske veze
* Orkneyjar - St Magnus of Orkney
Treća vojvođanska udarna brigada

**Treća vojvođanska narodnooslobodilačka udarna brigada** formirana je 2. juna 1943. godine na Fruškoj gori. Odluku o formiranju brigade doneo je Operativni štab NOV i PO Vojvodine.

Brigada je formirana od dotadašnje Treće grupe vojvođanskih udarnih bataljona, koja je bila formirana u maju iste godine.

Od jula 1943. godine nalazila se u sastavu Šesnaeste, a od marta 1944. u sastavu Tridesetšeste vojvođanske divizije.

Za svoje zasluge tokom Narodnooslobodilačkog rata odlikovana je Ordenom narodnog oslobođenja i Ordenom partizanske zvezde.

## Ratni put Treće vojvođanske brigade

## Narodni heroji Treće vojvođanske brigade
Petoro boraca brigade je odlikovano Ordenom narodnog heroja:

* **[[Dušan Vukasović]]**, komandant brigade
* **[[Milan Korica Kovač]]**, komandant Trećeg bataljona
* **[[Petar Matić Dule]]**, komandant brigade
* **[[Vera Miščević]]**, referent saniteta Trećeg bataljona
* **[[Sulejman Omerović]]**, politički komesar brigade

## Literatura

* Petnaest vojvođanskih brigada. Pokrajinski odbor Saveza boraca Vojvodine, Novi Sad 1953. godina.
* Treća vojvođanska udarna brigada. Sremske novine, Ruma 1973. godina.
* **[[Vojna enciklopedija]]** (knjiga deseta). Beograd 1975. godina.
* Radovan Panić '''Treća vojvođanska udrana brigada'''. Vojnoizdavački zavod, Beograd 1980. godina.
Balada o Narayami

**Balada o Narayami** se može odnositi na:

* Balada o Narayami (film, 1958), japanski film iz 1958. kojeg je režirao Keisuke Kinoshita.
* Balada o Narayami (film, 1983), japanski film iz 1983., remake prvog iz 1958., kojeg je režirao Shohei Imamura
Adelasia del Vasto

**Adelaide del Vasto** (**Adelasia**, **Azalaïs**) ( &ndash; 16. april 1118) bila je italijanska pleminja, poznata kao treća supruga Rogera I od Sicilije i majka Rogera II od Sicilije, te kraljica Jerzuzalema, odnosno treća supruga jeruzalemskog kralja Balduina I.

Adelasia se rodila kao kćer Manfreda del Vastoa iz porodice Aleramici; njen stric Boniface del Vasto je bio markiz zapadne Ligurije. Za Rogera I se udala godine 1089. Nakon muževe smrti 1101. je vladala kao regent svojim sinovima Simonu i Rogeru II. Osim nje je uticaj na sicilijanski dvor imao i njen brat Enrico del Vasto.

Dok je služila kao regent, jeruzalemski kralj Balduin se odlučio riješiti svoje armenske supruge Arde, s obzirom da mu nakon preuzimanja Jeruzalema savezništvo s armenskim plemićima, nužno za obranu Edese, više nije bilo potrebno. Stoga je 1105. Ardu poslao u samostan. Arnulf od Choqcuesa, latinski patrijarh Jeruzalema je sedam godina kasnije predložio da se oženi za Adelasiju. Balduin je prihvatio prijedlog, a Adelasija je pristala na brak uz uvjet da njen sin Roger naslijedi Jeruzalem nakon Balduinove smrti. Adelasija je tako došla u Jeruzalem sa ogromnim količinama novca ali i svježim trupama koje su bile potrebne Jeruzalemskoj Kraljevini.

Međutim, brak je, bez obzira na političku računicu, izazvao nezadovoljstvo među Balduinovim podanicima, koji su ga optužili za bigamiju. Nakon što je Arnulf svrgnut, papa Paskal II ga je pristao vratiti na mjesto patrijarha jedino ako Balduinov brak s Adelasijom bude službeno poništen, a Arda vraćena iz samostana. Balduin se nedugo potom razbolio i postao uvjeren da će ga Bog izliječiti ako posluša papin nalog. 1117. je Adelasijin brak službeno poništen u Akri i ona se vratila na Siciliju gdje je nedugo potom umrla.

Roger je bio toliko razbješnjen postupkom prema svojoj majci, da je decenijama nakon toga odbijao poslati bilo kakvu pomoć Jeruzalemskom Kraljevstvu, čak i za vrijeme Drugog križarskog rata.

## Literatura
* Geoffrey Malaterra, "The Deeds of Count Roger of Calabria and Sicily and of his Brother Duke Robert Guiscard", (Goffredo Malaterra, fl. 1097, "De rebus gestis Rogerii ...." English translation by Kenneth Baxter Wolf, University of Michigan Press, 2005, , Chapter 4.14. p.&nbsp;189 - 190
* Bernard Hamilton, "Women in the Crusader States: The Queens of Jerusalem", in *Medieval Women*, edited by Derek Baker. Ecclesiastical History Society, 1978.
* Pasquale Hamel, Adelaide del Vasto, Regina di Gerusalemme. Palermo: Sellerio Editore, 1997.
* Alan V. Murray, *The Crusader Kingdom of Jerusalem: A Dynastic History, 1099-1125*. Prosopographica and Genealogica, 2000.

|-
Orderic Vitalis

**Orderic Vitalis** (*Ordericus*; 1075 - o. 1142) bio je engleski katolički redovnik i historičar, poznat kao autor kronika u kojima je bilježio zbivanja koje predstavljaju izuzetno vrijedan izvor podataka o Normandiji i normanskoj Engleskoj u 11. i 12. vijeku.

## Vanjske veze
* Latin Chroniclers from the Eleventh to the Thirteenth Centuries: '''Orderic Vitalis''' from *[[The Cambridge History of English and American Literature]]*, Volume I, 1907–21.
* (Orderic) The Battle of Bremule excerpts translated by Majorie Chibnall.
* (Orderic) On Henry I  excerpts translated by David Burr.
* (Orderic) The Norman Conquest  excerpts translated by Thomas Forester.
Balada o Narayami (film, 1983)

**Balada o Narayami** (japanski *楢山節考 Narayama bushiko*) je japanska drama iz 1983. koju je režirao Shōhei Imamura. Glavne uloge tumače Sumiko Sakamoto, Ken Ogata i Shoichi Ozawa. Filmska je adaptacija knjige *Narayama bushiko* autora Shichirōa Fukazawe te remake istoimenog japanskog filma iz 1958. kojeg je režirao Keisuke Kinoshita. Radnja se odvija u Japanu u 19. stoljeću, u jednom selu u kojem vlada tradicija da svaki član obitelji koji navrši 70. godinu života mora otići u obližnju planinu i tamo umrijeti kako ne bi više bio teret mlađima. Film je osvojio nekoliko nagrada, među njima je i Zlatna palma u Cannesu.

## Radnja

Japan, 19. stoljeće. Priča prati živote ljudi u jednom malom, izoliranom selu. Život je težak i surov: mrtva djeca se koriste kao gnoj a ljudi koji skrivaju ili kradu hranu se kažnjavaju smrću. Jedna starija gospođa, Orin, ima 69 godina, te je svjesna da joj je to posljednja jer u selu vlada tradicija "ubasute" prema kojoj svatko tko navrši 70. mora otići na udaljenu planinu i tamo umrijeti, kako ne bi više bio na teret mlađima. Kako bi iskoristila to vrijeme, odluči srediti sve probleme koje može: jedan njen sin, 45-godišnji Tatsuhei, je udovac sa dvoje djece, pa mu ona pronalazi novu suprugu te joj otkriva svoje tajno mjesto gdje na potoku može upecati najbolje ribe. Drugi sin, Risuke, još uvijek nije imao spolne odnose sa ženom jer smrdi, pa ona pronalazi ženu koja nema osjet njuha koja prihvati biti intimna s njim. Kako bi olakšala obitelji svoj odlazak, Orin namjerno uništava svoje zube jer namjerava pokazati kako je već dotrajala. Kada najzad navrši 70. rođendan, Tatsuhei ju na leđima odvede do udaljene lokacije na planini, gdje su kosti prijašnjih generacija. Tamo se Tatsuhei oprosti od majke, koja hrabro ostane umrijeti na miru. On se vrati kući te nastavlja dalje živjeti sa novom suprugom i djecom.

## Glavne uloge

* Ken Ogata - Tatsuhei
* Sumiko Sakamoto - Orin
* Tonpei Hidari - Risuke
* Aki Takejo - Tamayan 
* Shoichi Ozawa - Katsuzō 
* Fujio Tokita - Jinsaku
* Sanshō Shinsui - Zeniya no Tadayan
* Seiji Kurasaki - Kesakichi
* Junko Takada - Matsuyan
* Mitsuko Baisho - Oei 
* Taiji Tonoyama - Teruyan
* Casey Takamine - Arayashiki 
* Nenji Kobayashi - Tsune
* Nijiko Kiyokawa - Okane
* Akio Yokoyama - Amaya
## Izvori

## Vanjske veze
* 
*
Izbor za papu 1061.

**Izbor za papu 1061. godine** je održan 30. septembra 1061. godine u rimskoj crkvi San Pietro in Vincoli. Do njega je došlo nakon smrti pape Nikole II 27. jula. Predstavljao je prvi izbor napravljen po buli *[[In nomine Domini]]* koju je 1059. bio donio Nikola II i u njoj propisao da papu mora izabirati isključivo kolegij kardinala. Izbor je organizirao redovnik Hildebrand od Savone (budući papa Grgur VII), jedan od najuglednijih crkvenih vođa, koji je, kao i Nikola II, bio zagovornik gregorijanske reforme. Kardinali, među kojima je najistaknutiji bio Petar Damjan, su za novog papu izabrali Anselma di Baggia, biskupa Lucce, jednog od vođa patarenskog pokreta u Milanu i bliskog Hildebrandovog prijatelja i suradnika. On je 1. oktobra preuzeo papsku stolicu i uzeo ime Aleksandar II.

Taj izbor, međutim, nije protekao bez ozbiljnih otpora od strane anti-reformski nastrojenog rimskog plemstva, ali i lombardijskih biskupa. Zbog njih su sudionike izbora u samom Rimu morali štititi normanski vitezovi. Anti-reformske snage su se okupile oko Guiberta, kraljevskog kancelara Italije, a pod čijom je paskom u Baselu 28. oktobra održan crkveni sinod na kome je biskup Parme Pietro Cedal postao antipapa, pod imenom Honorije II. Honorije i njegove pristaše su potom otpočele marš na Rim, gdje su, nakon kraće borbe sa Aleksandrom i njegovim pristašama 14. aprila 1062. zauzele baziliku sv. Petra. Dalje krvoproliće je zaustavio tek vojvoda Gottfried III od Donje Lotaringije, nagovorivši papu i antipapu da odu u svoje matične biskupije i čekaju presudu rimsko-njemačke carice majke Agnes od Poitoua. Puč kojim je vlast u Carstvu preuzeo nadbiskup Anno II od Kölna je, pak, prevagu stavio na stranu Aleksandra, iako je Honorije iz Rima istjeran tek 1063. godine, a spor formalno okončan sinodom u Mantovi 31. maja 1064. kojim je Honorije anatemiziran.

Sljedeći izbor za papu je održan 22. aprila 1073. kada je novim papom postao Hildebrand, uzevši ime Grgur VII.

## Reference
Antipapa Honorije II

**Protupapa Honorije II.**,  bio je katolički protupapa od 1061. do 1064. godine. Prije nego što je postao protupapa, služio je kao biskup Parme. Protupapom je postao nakon smrti reformski nastrojenog pape Nikole II u srpnju 1061. Sljedbenici reforme, okupljeni od Hildebranda (budući papa Grgur VII), su 30. rujna papu izabrali u skladu Nikolinom bulom *[[In nomine Domini]]*, prema kojoj se papa birao od kolegija kardinala. Novi je papa postao biskup Anselm od Lucce i sljedeći dan uzeo ime Aleksandar II. Hildebrandovi protivnici, uglavnom rimsko plemstvo i lombardijski biskupi, su se okupili oko Guibera, kraljevskog kancelara Italije, te je 28. listopada u Baselu sazvan crkveni sinod. Na njemu je Cadalus izabran za papu i uzeo ime Honorije II. 

Zajedno sa svojim sljedbenicima je otpočeo marš na Rim, te je, nakon kraće borbe s Aleksandrovim pristašama uspio 14. travnja 1062. prodrijeti do bazilike sv. Petra. Dalje krvoproliće je zaustavio vojvoda Gottfried III od Donje Lotaringije, nagovorivši i Honorija i Aleksandra da se vrate u svoje matične biskupije i čekaju pravorijek rimsko-njemačke carice majke Agnes od Poitoua. Nekoliko mjeseci kasnije je došlo do puča kojim je de facto vlast nad Carstvom preuzeo nadbiskup Anno II od Kölna; on je u Rim kao svog izaslanika poslao biskupa Burcharda II od Halberstadta, koji je presudio u korist Aleksandra. 

Honorije je sljedeće godine bio eksokuminiciran. Međutim, brzo je organizirao kontra-sinod u Parmi gdje je "potvrđen" za papu te sa pristašama ponovno marširao na Rim i zauzeo Castel Sant'Angelo. Borbe su se nastavile godinu dana prije nego što je formalno protjeran natrag u Parmu. Šizma je formalno okončana 30. maja 1064. kada je na koncilu u Mantovi anatemiziran. Honorije je, međutim, sebe nastavio smatrati papom sve do smrti.
NGC 2539

**NGC 2539** je rasejano zvezdano jato u sazvežđu Krma koje se nalazi na NGC listi objekata dubokog neba.

Deklinacija objekta je - 12° 49' 14" a rektascenzija 8h 10m 36,9s. Prividna veličina (magnituda) objekta NGC 2539 iznosi 6,5. NGC 2539 je još poznat i pod oznakama OCL 611.

## Reference

## Literatura
* Revised New General Catalogue and Index Catalogue, Wolfgang Steinicke, 2009. Dostupno na http://www.klima-luft.de/steinicke/ngcic/rev2000/NI2009.zip sa objašnjenjem na http://www.klima-luft.de/steinicke/ngcic/rev2000/Explan.htm
* SIMBAD baza podataka, Strazburški centar astronomskih podataka (CDS), Strazbur, http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/

## Povezano
* Novi opšti katalog

## Vanjske veze
* [ftp://adc.gsfc.nasa.gov/pub/adc/archives/catalogs/7/7118/ NASA NGC i IC katalog]
* SIMBAD baza podataka
John Louis Emil Dreyer

**Johan Ludvig Emil Drejer** (, ; Kopenhagen, 13. februar 1852 — Oksford, 14. septembar 1926) je bio dansko-irski astronom.

Poznat je kao stvaralac dva katalog nebeskih objekata. To su Novi generalni (opšti) katalog maglina i zvezdanih jata (New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars), koji se često i danas koristi, i tri dodatna Indeks kataloga (Index Catalog).

**Drejerovim obektima** se nazivaju nebeski objekti koje je Jovan Drejer uneo u gore navedene kataloge dubokog neba.

## Život
Rodio se kao Johan Ludvig Emil Dreyer u Kopenhagenu, Danska. Godine 1874. je otišao u Irsku da radi kao astronomski pomoćnik Lorensa Parsonsa, četvrtog earla od Rosea (Lawrence Parsons, 4th Earl of Rosse). 1878. je prešao na opservatoriju Dunsink (Dunsink), a 1882. opservatoriju Armag (Armagh). Tu je ostao direktor sve do 1916.

Dobio je zlatnu medalju Kraljevskog astronomskog društva 1916. Po njemu je nazvan i krater na Mesecu.

## Djela
Njegovo najveće dostignuće je monumentalni Novi generalni (opšti) katalog maglina i zvezdanih jata, koji se često i danas koristi. Uz to je pripremio i dva dodatna indeks kataloga.

Odredio je udaljenosti do nekoliko Cefeida, promenljivih zvezda, preko statističke paralakse, pa je tako bio u mogućnosti da kalibriše vezu koju je otkrila Henrijeta Livit između periode Cefeida i luminoznosti. U tom određivanju je napravio grešku, moguće grešku u pisanju, kojom su te zvezde bile 10 puta bliže nego što jesu. Ovu vezu je iskoristio da proceni udaljenost do Malog Magelanovog oblaka.

Bio je i istoričar astronomije. Objavio je biografiju Tiha Brahea , a kasnije je uređivao i njegove rukopise. Značajna je i njegova knjiga *Istorija planetarnih sistema od Talesa do Keplera* (eng History of the Planetary Systems from Thales to Kepler}}) koju je objavio 1905. I danas se štampa pod nazivom *Istorija astronomije od Talesa do Keplera* (eng A History of Astronomy from Thales to Kepler}}).

## Literatura
* Alexander, A. F. O'D., *Dreyer, Johann Louis Emil*, Dictionary of Scientific Biography 4:185-186.
* J. L. E. Dreyer, *A History of Astronomy from Thales to Kepler*, 2nd edition, Dover Publications, 1953.
## Reference

## Vanjske veze
* Biografija sa slikom
NGC 2571

**NGC 2571** je spiralna galaksija u sazvežđu Rak koja se nalazi na NGC listi objekata dubokog neba.

Deklinacija objekta je + 20° 54' 38" a rektascenzija 8-{h}- 21-{m}- 22,6-{s}-. Prividna veličina (magnituda) objekta -{NGC}- 2571 iznosi 14,3 a fotografska magnituda 15,1. Nalazi se na udaljenosti od 93,373 miliona parseka od Sunca. -{NGC}- 2571 je još poznat i pod oznakama -{UGC 4354, MCG 4-20-36, CGCG 119-68, PGC 23443}-.

## Reference

## Literatura
* -{Revised New General Catalogue and Index Catalogue, Wolfgang Steinicke}-, 2009. Dostupno na http://www.klima-luft.de/steinicke/ngcic/rev2000/NI2009.zip sa objašnjenjem na http://www.klima-luft.de/steinicke/ngcic/rev2000/Explan.htm
* -{SIMBAD}- baza podataka, Strazburški centar astronomskih podataka (CDS), Strazbur, http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/

## Povezano
* Novi opšti katalog

## Vanjske veze

* [ftp://adc.gsfc.nasa.gov/pub/adc/archives/catalogs/7/7118/ -{NASA}- -{NGC}- i -{IC}- katalog]
* -{SIMBAD}- baza podataka
K-pop

**K-pop** (, skraćenica za engl. „Korean pop“;  *kajo*) je muzički žanr koji obuhvata mnoge stilove južno-korejske muzike, uključujući razne pravci plesne muzike, elektropop, hip hop i savremeni ritam i bluz.

Prema novinaru američkog muzičkog časopisa „Rolling Stone”, K-pop je „mješavina moderne zapadne muzike i visoko-energetskog japanskog popa” (džej popa), koja „lovi glave slušalaca na kukama iz ponovljene zarazne fraze, ponekad na engleskom jeziku”. K-pop „ide na put fuziji stilova, obuhvataju i pjevanje, i repanje, stavlja poseban akcenat na šou i snažne vizualne efekte”.

K-pop nije samo muzika, K-pop je postao subkultura koja je popularna među mladim ljudima širom svijeta. Zahvaljujući Internetu i širokoj dostupnosti digitalnih sadržaja, K-pop je stekao nevjerojatno široku publiku.

## Poznatije K-pop grupe i muzičari
* Blackpink 
*2NE1
* BTS 
* BoA
* Big Bang
*(G)-idle
*CL
*clc
*EXID
* EXO
* Girls' Generation
*GOT7
* HyunA
*iKON
* Infinite
*IU
*Jessi
* 
*K. A. R. D
*MAMAMOO
*Monsta X
*NCT
* NU'EST
*Pentagon
* PSY
*
*Red Velvet
*Stray kids 
* SHINee

*Sunmi
* Super Junior
*Taeyeon
*Twice
* 
*
*
*
*Wanna One
*Winner
* Wonder Girls
*

## Povezano
* C-pop
* DPRK-pop
* J-pop
* „Gangnam Style“

## Reference

## Vanjske veze

* K-POP Official YouTube Channel
* Top-lista Billboard Korea K-Pop Hot 100
Fotografska magnituda

**Fotografska magnituda** je prividna veličina (magnituda) astronomskog objekta koji je snimljen fotografskim aparatom. Ovaj način određivanja prividne veličine je često korišten pre otkrića fotometra, koji tačno meri jačinu svetlosti astronomskih objekata.

Problem sa fotografskom magnitudom je činjenica da je fotografski film više osetljiv na plavu svetlost nego ljudsko oko ili moderni fotometri. Zbog toga crvene zvezde imaju nižu (svetliju) fotografsku magnitudu nego vizuelnu magnitudu na skali fotografske magnitude, u poređenju sa vizuelnom. Isto tako kod plavih zvezda stvar je obrnuta, izgledaju manje svetle na fotografskom filmu nego vizuelno.

Simbol za prividnu fotografsku magnitudu je *m<sub>pg</sub>*, a za apsolutnu fotografsku magnitudu *M<sub>pg</sub>*.

## Povezano
* Magnituda (astronomija)

## Reference
Édouard Stephan

**Eduar Žan Mari Stefan** (fra Édouard Jean-Marie Stephan}}) je bio francuski astronom.

Od 1867. do 1907. bio je direktor opservatorije u Marselju. Godine 1866. je otkrio asteroid 89 Julija i 91 Egina, a 1877. grupu galaksija HCG 92, ili Stefanov kvintet.
Dinamo

**Dinamo** je generator jednosmerne struje, izum Vernera fon Simensa 1866. godine. Konstrukcija je vrlo slična elektromotoru jednosmerne struje. Korišćen je ranije na automobilima, gde je proizvodio jednosmernu struju za pogon električnih uređaja. Ovde je bio snabdeven i regulatorom napona za održavanje konstantnog napona u električnoj instalaciji, delovanjem pobudnog namotaja (obično smeštenog na statoru mašine).

Dinamo se sastoji od statora i rotora. Namotaj statora se koristi kao pobudni namotaj, i kroz njega se propušta jednosmerna struja koja stvara magnetsko polje u kome se okreće rotor. Namotaji rotora su povezani na kolektor (komutator). Četkice klize po kolektoru i odvode indukovanu struju ka potrošačima. Kako se u rotoru u stvari indukuje naizmenični napon, uloga kolektora i četkica je da tu naizmeničnu struju ispravljaju u jednosmernu koja je potrebna za pogon potrošača.

Regulator napona (regler) je elektro-magnetski prekidač koji na osnovu izlaznog napona dinamo-mašine reguliše protok struje kroz pobudni namotaj (na statoru) i time se održava približno konstantan napon na izlazu mašine. Kako regler ima kontakt koji isključuje izlaz dinama kada mašina stoji (da se tada ne bi praznio akumulator), kada motor vozila proradi i kada dinamo počne da se okreće, u pobudnom namotaju nema struje. Međutim, u gvožđu mašine postoji remanentni magnetizam, zbog koga se ipak indukuje neki mali napon u rotoru. Tako stvorena struja prolazi kroz namotaje statora, polje se pojačava i započinje lavinski proces - napon na kolektoru raste i kada dostigne neku vrednost, kontakt u regleru se uključuje i dinamo počinje da puni akumulator. Drugi kontakt u regleru reguliše struju pobude tako da napon na izlazu mašine ostaje približno konstantan.

## Reference

## Povezano
* Električni generator
* Elektromagnetska indukcija

## Vanjske veze
Pan American World Airways

**Pan American World Airways**, uobičajeno zvan **Pan Am**, bila je vodeća međunarodna aviokompanija SADa od 1930-tih do njenog raspada 4. prosinca 1991. godine. Osnovana je 14. ožujka 1927. godine u Key Westu na Floridi kao kompanija koja pruža usluge u prijevozu s hidroavionima. Prateći inovacije koje je oblikovala međunarodna zrakoplovna industrija tadašnjeg doba uključujući rasprostranjeno korištenje mlaznih i širokotrupnih zrakoplova kao što su Boeing 747, aviokompanija postaje jedna od vodećih. Bila je prepoznatljiva i po svom plavom logotipu (poznat kao "plava lopta") te je bila američka kulturna ikona 20-tog stoljeća kao i njen neslužbeni nacionalni avioprijevoznik. U svojoj floti Pan Am je imao 226 zrakoplova (Airbus A300, A310; Boeing 727, 737, 747)

Pan Am je uskrsnuo četiri puta nakon 1991. godine no jedino zajedničko između novonastalih kompanije i Pan Ama bilo je ime.
Objekti dubokog neba

**Objekti dubokog neba** su astronomski objekti na velikim udaljenostima od Zemlje. Stoga pojedinačne zvezde i objekti Sunčevog sistema ne pripadaju ovoj grupi objekata. Ovakva kvalifikacija se široko koristi među astronomima amaterima da bi se opisali slabo vidljivi objekti pri teleskopskom (i vizuelnom) posmatranju, kao što su zvezdana jata, magline, galaksije.

## Spisak objekata dubokog neba
* Zvezdana jata
** Otvorena jata
** Zatvorena jata
* Magline
** Svetle magline
*** Emisione magline
*** Refleksione magline
** Tamne magline
** Planetarne magline
* Vangalaktički objekti
** Galaksije
** Kvazari

Prvi katalog objekata dubokog neba je Mesijeovog katalog, nastao još u osamnaestom veku. Znatno opsežniji katalog je NGC katalog iz 19. veka.

Postoje posmatranja objekata dubokog neba, kao što je Mesijeov maraton gde je cilj posmatrati što više objekata dugokog neba tokom jedne noći.

## Tipovi objekata dubokog neba u -{rNGC}- katalogu
U -{*Revised NGC (rNGC)*}- katalogu (koji je korišćen za opis objekata na Vikipediji na srpskom jeziku) objekti su opisani i klasifikovani po sledećem ključu:

* **Galaksije**
** *Vidi [[Hablova viljuška|Hablovu viljušku]]*
** Dodatne oznake: *d* = patuljasta, *B* = prečkasta, *R* = prstenasta, *M* = mixed, *C* = kompaktna, *I* = nepravilna, *P* = galaksija neobične strukture, *PRG* = polarno-prstenasta galaksija, 
** *-{GxyP}-* = deo galaksije (na primer sjajan HII region)
* **Otvorena jata** (*-{OCL}-*)
** Vidi Tramplerovu klasifikaciju
* **Zatvorena jata** (-{*GCL*}-)
** Vidi Šepli-Sojerovu klasifikaciju
* **Magline**
** *DN* = tamna maglina, *EN* = emisiona maglina, *RN* = refleksiona maglina, *PN* = planetarna maglina
* **Zvezde**
** *** = pojedinačna zvezda, **2* = dvojna zvezda, **3* = trojna zvezda, **4* = čestvorostruka zvezda, **Grp* = grupa zvezda (ili asterizam), **Cloud* = zvezdani oblak
* **Ostale oznake**
** *SNR* = ostatak supernove
** *NF* = nepotvrđen objekat
NGC 2587

**NGC 2587** je trojna zvezda u sazvežđu Hidra koja se nalazi na NGC listi objekata dubokog neba.

Deklinacija objekta je - 4° 57' 5" a rektascenzija 8h 23m 31,4s. Prividna veličina (magnituda) objekta NGC 2587 iznosi 13,7.

## Reference

## Literatura
* Revised New General Catalogue and Index Catalogue, Wolfgang Steinicke, 2009. Dostupno na http://www.klima-luft.de/steinicke/ngcic/rev2000/NI2009.zip sa objašnjenjem na http://www.klima-luft.de/steinicke/ngcic/rev2000/Explan.htm
* SIMBAD baza podataka, Strazburški centar astronomskih podataka (CDS), Strazbur, http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/

## Povezano
* Novi opšti katalog

## Vanjske veze
* [ftp://adc.gsfc.nasa.gov/pub/adc/archives/catalogs/7/7118/ NASA NGC i IC katalog]
* SIMBAD baza podataka
Crveni pomak

**Crveni pomak** je porast talasne dužine elektromagnetnog zračenja uzrokovan širenjem svemira. Izražava se odnosom promene talasnih dužina i same talasne dužine.

λ predstavlja talasnu dužinu (o-opaženu, e-emitovanu) *f* frekvenciju (o-opaženu, e-emitovanu)

**λ''f'' = ''c*** gde je ***c*** [[brzina svetlosti]]

[[Doplerov efekat]] crvenog pomaka je u slučaju kada je *z''>0.

Zahvaljujući crvenom pomaku Edvin Habl je došao do zaključka da se svemir širi 1929. godine.

## Vanjske veze

* Gravitational redshift
* Ned Wright's Cosmology tutorial
* Article on redshift from SPACE.com
* Cosmic reference guide entry on redshift 
* Mike Luciuk's Astronomical Redshift tutorial
Albert Marth

**Albert Mart** (; Kolberg, 5. maj 1828 – Hajdelberg, 5. avgust 1897) je bio nemački astronom koji je radio u Engleskoj i Irskoj. Otkrio je mnoge NGC objekte.
Refleksiona maglina

**Refleksione magline** su difuzione magline koje se sastoje od prašine koje reflektuju svetlost obližnjih zvezda, a ređe i nekih drugih objekata. Za razliku od emisionih maglina koje svetle usled fluorescencije prisutnog vodonika, refleksione magline samo odbijaju svetlost.. Zbog toga što se plava svetlost efikasnije reflektuje, refleksione magline su najčešće plave. Međutim, postoje refleksione magline koje reflektuju svetlost emisionih maglina koje su same po sebi crvene, pa je reflektovana svetlost žuta umesto plava. Osim toga, neke refleksione magline ne reflektuju svetlost postojanih zvezda već kratkotrajne bljeskove supernovih..

## Galerija
Magline su najčešće mesta nastanka novih zvezda, pa su zato često povezana sa otvorenim zvezdanim jatima.


M45 Pleiades Stromar.jpg|Plejade (M45), otvoreno zvezdano jato sa refleksionom maglinom
Reflection nebula IC 349 near Merope.jpg|IC 349, refleksiona maglina u blizini Merope u Plejadama

Iris1HunterWilson.jpg|NGC 7023, otvoreno zvezdano jato sa refleksionom maglinom

Messier 78.jpg|M78, refleksiona maglina u sazvežđu Orion


## Reference

## Povezano
* Magline
* Emisiono-refleksiona maglina, maglina u kojoj su kombinovani emisija i refleksija

## Vanjske veze
* Tipovi maglina 
* Galerija refleksionih maglina  na sajtu Nacionalne optičke astronomske opservatorije (SAD)  
* Definicija i galerija refleksionih maglina  na sajtu Australijske astronomske opservatorije
Tamna maglina

**Tamne magline** su difuzione magline koje se sastoje od međuzvezdane prašine (submikronske čestice) različitog molekulstkog sastava, a primećuju se jer zaklanjaju vidljivu svetlost zvezda ili drugih sjajnih objekata koji se nalaze iza njih. Nazivaju se i **apsorpcione magline** a stepen apsorpcije zavisi od talasne dužine elektromagnetnog zračenja – jača je apsorpcija kraćih talasnih dužina (a propuštaju infracrveno zračenje i radio-talase). Osim što blokiraju svetlost drugih objekata, tamne magline imaju jako malo svog zračenja jer su među najhladnijim objektima u svemiru, sa temperaturom od svega 10K. Zbog tako niske temperature, kao i zato što se sastoje dominantno od molekularnog vodonika, 99% mase tamnog oblaka nije dostupno direktnim posmatranjima.

Tamne magline se „vide“ zahvaljujući tome što zaklanjaju svetlost drugih objekata. Tako je moguće videti tamne magline koje zaklanjaju svetlost Mlečnog puta, ali i drugih galaksija koje se vide „s boka“ (galaksija Andromeda, NGC 891). Jedna od najpoznatijih tamnih maglina je maglina Konjska glava, koja zaklanja deo emisione magline IC 434.

To što mi neki oblak međuzvezdane prašine vidimo kao tamnu maglinu, ne znači da suprotan kraj oblaka neće biti osvetljen zvezdama, pa će se videti kao emisiona maglina (ako ga osvetljavaju vrele zvezde sposobne da ga jonizuju) ili kao refleksiona maglina (ako ga osvetljavaju zvezde koje ne mogu da ga jonizuju već oblak samo odbija njihovu svetlost).

## Galerija


Emu public.jpg|Australijski Aboridžini nazivaju skup tamnih maglina koje prekrivaju Mlečni put „Emu na nebu“
GreatDarkHorse Nebulae.jpg|Tamni konj, maglina u sazvežđu Zmijonoša koja prekriva deo Mlečnog puta
Andromeda Galaxy (with h-alpha).jpg|Tamne magline u disku galaksije Andromeda
NGC891HunterWilson.jpg|Tamne magline u disku spiralne galaksije NGC891


## Izvori

## Povezano
* Magline

## Vanjske veze
* Tamne magline — definicija i galerija  na sajtu Australijske astronomske opservatorije
Ču (rijeka)

**Ču** (kirgiski: *Чүй*, kazaški: *Шу*) je velika rijeka u Kirgistanu i Kazahstanu, duga 1067 km.

## Hidrografija
Ču se formira kad se spoje rijeke Žun Arik i Kočkor, koje izviru na obroncima Gorja Tanšan (dio tibetske visoravni) u Kirgistanu.
Nakon tog teče prema sjeveru, preko kanjona Boam, ispod kojeg prima najveću pritoku Čon Kemin, ona ga skreće prema sjeverozapadu prema plodnoj Čujskoj dolini gdje se njegove vode intenzivno koriste za navodnjavanje.

Prolazi pored Biškeka, glavnog grada Kirgistana. U srednjem toku formira granicu između Kirgistana i Kazahstana, nakon tog ulazi u Kazahstan. Nešto prije nego što doteče do Sir Darje (do kojeg vode Čua dopru samo za najvećih poplava) Ču se izliva po gomili jezera i bara u pješčanoj stepi pored mjesta Ašikolj, koje za sušnih ljeta brzo ispare.

Ču ima sliv velik oko 62.500 km², i prosječni istjek od 130 m<sup>3</sup>/s. Od njegovih 1067 km dužine, 600&nbsp;km se nalazi u Kazahstanu. Čujska dolina je puno vlažnija od ostalog dijela tog polupustinjskog kraja Centralne Azije, pa je izuzetno gusto naseljena. Stanovništvo se bavi poljoprivredom, pretežno uzgojem pšenice.

## Povezano
* Lista najdužih rijeka na svijetu

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Chu River'' na portalu Encyclopædia Britannica
Huallaga

**Huallaga** (španjolski: *Río Huallaga*) je velika pritoka rijeke Marañón koja zajedno sa rijekom Ucayali formira Amazonu duga 1100 km.

## Hidrografija
Rijeka Huallaga izvire na obroncima Anda južno od grada Cerro de Pasco u Peruu. Od izvora teče prema sjeveroistoku preko gradova Huánuco i Tingo María. Probija se preko Anda pored masiva Cordillera Blanca i meandrira prema istoku sve do svog ušća u Rijeku Marañón u peruanskom okrugu Lagunas.
 

Huallaga ima sliv velik oko 95.000 km², koji se prostire preko sjeveroistoka Perua.

## Povezano
* Amazona
* Rijeka Marañón
* Lista najdužih rijeka na svijetu

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Huallaga River'' na portalu Encyclopædia Britannica
Shōhei Imamura

**Shohei Imamura** (*今村 昌平 Imamura Shōhei*, Tokio, 15. rujna 1926. - Tokio, 30. svibnja 2006.) je bio japanski redatelj, scenarist i producent. Prvi je, i zasad jedini japanski redatelj koji je osvojio Zlatnu palmu dva puta - prvi put 1983. za film *[[Balada o Narayami (film, 1983)|Balada o Narayami]]*, a drugi put 1997. za film *[[Jegulja (film)|Jegulja]]*. Karakterističan je po tome što je snimao filmove o "nižem sloju" društva, koji su većina filmaša izbjegavali, pa je otvoreno raspravljao o neglamuroznim junacima i njihovim strastima. Takav mu se stav razvio dok je pohađao elitne srednje škole i sreo puno djece iz višeg sloja društva. Kasnije je o njima ovako zborio: "*Prezirao sam ih, i sjećam se da sam razmišljao da su oni bili onakva vrsta ljudi koji nikada neće doći ni blizu fundamentalnim istinama života. Poznavajući ih je u meni probudilo želju za poistovjećivanjem sa ljudima iz radne klase, koji su bili iskreni prema svojoj ljudskoj prirodi.*".

Filmsku karijeru je započeo kao asistent redatelja Yasujira Oza 1951., ali je ubrzo krenuo vlastitim smjerom jer mu se nije sviđao njegov suzdržan i konzervativan stil. Umro je 2006. od raka jetre, a iza sebe je ostavio suprugu, dva sina i jednu kćer.

## Filmografija
* *[[Stolen Desire]]* (1958)
* *[[Nishi Ginza Station]]* (1958)
* *[[Endless Desire]]* (1958)
* *[[My Second Brother]]* (1959)
* *[[Pigs and Battleships]]* (1961)
* *[[Foundry Town]]* (1962) (co-writer)
* *[[The Insect Woman]]* (1963)
* *[[Unholy Desire]]* (1964)
* *[[The Pornographers]]* (1966)
* *[[A Man Vanishes]]* (1967)
* *[[The Profound Desire of the Gods]]* or *Kuragejima - Legends from a Southern Island* (1968)
* *[[History of Postwar Japan as Told by a Bar Hostess]]* (1970)
* *[[Karayuki-san, the Making of a Prostitute]]* (1975)
* *The Youth Killer* or *Seishun no Satsujinsha* (1976, samo producent)
* *[[Vengeance Is Mine (1979 film)|Vengeance is Mine]]* (1979)
* *[[Eijanaika (film)|Eijanaika]]* (*Ee ja nai ka*) ili *Why Not?* (1981)
* *[[Balada o Narayami (film, 1983)|Balada o Narayami]]* (1983)
* *[[Zegen]]* (1987)
* *[[Crna kiša (film)|Crna kiša]]* (1989)
* *[[Jegulja (film)|Jegulja]]* (1997)
* *[[Dr. Akagi]]* (1998)
* *[[Warm Water Under a Red Bridge]]* (2001)
* *[[11&#x27;9&#x27;&#x27;01 September 11]]* (2002)

## Reference

## Vanjske veze
* 
* ''Sve što trebaš je seks'' - Imamurin intervju za Guardian
Riški zaljev

**Riški zaljev** (latvijski: *Rīgas Jūras Līcis*, estonski: *Liivi laht*, ruski: *Рижский залив*) je veliki zaljev u Baltičkom moru imeđu Letonije i Estonije.

## Geografija
Riški zaljev velik je oko 18.000 km², sa sjevera je omeđen obalom Estonije i brojnim otocima (Saaremaa, Hiiumaa, Muhu...), a sa juga i zapada obalom Letonije. Veći dio zaljeva pripada Letoniji, a manji dio Estoniji.

Najveća dubina zaljeva je 54 m, a obale zaljeva su niske i pjeskovite. S Baltičkim morem je povezan brojnim tjesnacima od kojih je najveći Irbe. Najveći grad na zaljevu je Riga po kojem je dobio ime. Ostali veći gradovi su Jūrmala u Letoniji te Pärnu i Kuressaare u Estoniji. Najveća rijeka koja se ulijeva u zaljev je Zapadna Dvina (Daugava) koja se ulijeva kod Rige, ostale veće rijeke su Gauja i Pärnu.

Riški zaljev se ledi od decembra do aprila.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Gulf of Riga'' na portalu Encyclopædia Britannica
Papuanski zaljev

**Papuanski zaljev** (engleski: *Gulf of Papua*) je veliki zaljev u Koraljnom moru, dijelu Tihog oceana.

## Geografija
Papuanski zaljev proteže se nekih 360 km u smjeru istok-zapad, duž jugoistočne obale otoka Nova Gvineja u državi Papua Nova Gvineja, dubok je 150 km u smjeru sjever-jug.

U Papuanski zaljev utječu brojne rijeke, od kojih je najveća Fly, a ostale veće rijeke su Bamu, Turama, Kikori, Purari, Lakekamu i Vanapa. Zaljev ima nejednaku dubinu, najveća izmjerena je oko 200 m, na vanjskom rubu zaljeva. U novije vrijeme u zaljevu su otkrivene su velike količine zemnog plina.

## Izvori

## Vanjske veze
* ''Gulf of Papua'' na portalu Encyclopædia Britannica
Podofilija

**Podofilija** je izraz za specifičnu parafiliju koja se iskazuje kroz fiksaciju prema nožnim prstima, tabanima, oblicima stopala i raznim stvarima vezanim uz stopala u svrhu postizanja seksualnog zadovoljavanja. To je najčešći oblik seksualnog fetišizma. Podofilija je definisana kao povećano polno zanimanje za stopala ili obuću. Pretežno ju imaju muškarci (predmet obožavanja ženska stopala ili obuća). Za fetišista na atraktivnost stopala djeluju njihova veličina i oblik (kao i veličina i oblik prstiju), izgled noktiju (veličina, (ne)lakiranost), (ne)postojanje raznoraznih ukrasa (narukvice na gležnju, pedikir), (ne)pokrivenost (bosa, u čarapama, u najlonkama, u japankama, u štiklama itd.), miris itd. Fetišizam se očituje u ljubljenju, lizanju, mirisanju, masiranju, njuškanju, golicanju itd. stopala i obuće, sisanju nožnih prstiju, uživanju u gaženju itd. U svrhu procjene relativne učestalosti fetišizma, grupa istraživača bolonjskog Univerziteta obavila je internet istraživanje. Pregledali su 381 raspravu o fetišima. Ukupno je u njima učestvovalo najmanje 5000 ljudi. Ustanovljeno je da većina fetišista ima fetiš na dijelove tijela i predmete vezane uz dijelove tijela (33% i 30% resprektivno). Među onima koji preferiraju dijelove tijela, stopala i prsti su predmet obožavanja većine, njih 47%. Većina onih koji preferiraju predmete (64%) imaju za predmet obožavanja obuću (cipele, čizme itd). U avgustu 2006. AOL je objavio bazu podataka pretraživanja svojim pretplatnicima. U poretku onih izraza koji uključuju riječ "fetiš," najčešće je u potraživanju onaj na stopala. Neki istraživači su pretpostavili da je rast zastupljenosti podofilije uzrokovan nastajanjem epidemija polno prenosivih bolesti. U jednoj studiji dr Džejmsa Đanija s Univerziteta države Ohajo, ustanovljeno je da se povećano zanimanje za stopala kao polni objekat pojavilo tokom epidemija gonoreje u 12. vijeku i sifilisa u 16. i 19. U istom istraživanju, učestalost podofilije u pornografiji je izmjerena u intervalu od 30 godina. Povećanje je uočeno tokom epidemije AIDS-a. U tim slučajevima, podofilija je sigurna alternativa snošaju. Međutim, istraživači su primijetili da se te epidemije događaju u periodima veće emancipacije žena. Polno koncentrisanje na ženska stopala odraz je dominantnijeg položaja žene u polnim i društvenim odnosima. Prvi poznati pomen podofilije je iz 1220. Na internetu postoji sajt gdje se objavljuju pornografski podofilski radovi - Foot Fetish Tube.

## Galerija slika


File:Stopala u Dubrovniku.JPG|Ženska stopala
File:2010-07-10-gdansk-by-RalfR-087.jpg|Ženska stopala
File:Uso de zapatos de de tacon 08.jpg|Žensko stopalo u štikli
File:Footjob with soles & toes.jpg|Footjob


## Vanjske veze

* Foot Fetish Tube
Preity Zinta

**Preity Zinta** (izgovara se [pri ː TI zɪɳʈa:]rođena 31 siječnja 1975) je indijska filmska glumica. Nastupala je u bolivudskim filmovima na hindiju, kao i na teluguu, pendžapskom i engleskom. Nakon što je diplomirala forenzičku psihologija, Zinta je napravila glumački debi godine 1998. u filmu *[[Dil Se..]]*, a nakon koje je iste godie slijedio *[[Soldier (1998 Indian film)|Soldier]]*. Za te je nastupe dobila Filmfare za najbolji ženski debi, a kasnije je pohvaljena i zbog uloge samohrane tinejdžerske majke u filmu *[[Kya Kehna]]* (2000). Nakon toga je igrala prilično raznovrsne uloge, i često se navodi da je upravo ona pomogla mijenjaju stereotipa ženske protagonistice u filmovima na hindiju.

Zinta je 2003. dobila Filmfare za najbolju glumicu za ulogu u filmu *[[Kal Ho Naa Ho]]*. Potom je igrala glavne ženske uloge u dva filma koja su uzastopno bila najgledaniji u Indiji: science fiction filmu *[[Koi... Mil Gaya]]* (2003), njenom najvećem komercijalnom uspjehu, i ljubavnom filmu *[[Veer-Zaara]]* (2004), za koji je pohvaljena od strane kritike. Kasnije je zapažena zbog uloga suvremenih nezavisnih indijskih žena u *[[Salaam Namaste]]* (2005) and i *[[Alvida Naa Kehna]]* (2006), koji su imali najveće zarade na stranim tržištima. Zbog toga je dobila reputaciju vodeće glumice u hindi kinematografiji. Prva međunarodna uloga je bila u kanadskom filmu *[[Heaven on Earth (film)|Heaven on Earth]]*, za koji je nagrađena Srebrnim Hugom za najbolju glumicu na Čikaškom filmskom festivalu 2008.

Osim što je glumila, Zinta je pisala redovne kolumne za južnoazijsko izdanje web-portala BBC News Online, bila društveni aktivist i redovno nastupala na pozornici. Zajedno sa bivšim momkom Nessom Wadijom, vlasnikom indijskog kriket tima Kings XI Punjab je osnovala produkcijsku kompaniju PZNZ Media. U Indiji je poznata po tome što se ne ustručava izraziti svoje mišljenje, a što je bilo uzrokom nekoliko kontroverzi. Poznata je po tome što je bila jedini svjedok koji na sudu nije povukao ranije izjave protiv indijske mafije u slučaju Bharat Shah 2003. godine, a za koji je nagrađena Nacionalnom angradom Godfrey Phillips za hrabrost.

## Izvori

## Izvori

* Gangadhar V. Preity magic. *The Tribune*. 24 July 2004. Retrieved 2007-10-08.
* Peschardt, Michael. What Preity Zinta wants in the new India. Rediff.com, 24 April 2006. Retrieved 2007-11-07.
* Verma, Sukanya. Preity purrfect!. Rediff.com, 2001. Retrieved 2007-09-15.

## Vanjske veze

* 
*
Kapuas

**Kapuas** (indonežanski: *Sungai*) je najveća rijeka Indonezije, duga 1143 km, na zapadu najvećeg otoka Bornea.

## Hidrografija
Kapuas izvire na obroncima masiva Kapuas Hulu u sredini otoka Bornea. Od tamo teče prema jugozapadu kroz brdovit kraj, nakon čega izbija na obalnu ravnicu gdje formira veliku močvarnu deltu jugozapadno od grada Pontiak, gdje utječe u Južno kinesko more.

Kapuas ima sliv velik oko 25.870 km², koji se prostire od centralnog do zapadnog dijela Bornea. To je rijetko naseljen prašumski kraj poznat po endemskoj vrsti zmije *Enhydris gyii*, otkrivenoj 2003. godine.

## Povezano
* Lista najdužih rijeka na svijetu

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Kapuas River'' na portalu Encyclopædia Britannica
Juruena (rijeka)

**Juruena** (čita se **Žuruena**, portugalski: *Río Juruena*) je brazilska rijeka duga 1240 km, koja zajedno sa rijekom Teles Pires formira rijeku Tapajós, veliku desnu pritoku Amazone.

## Hidrografija
Juruena izvire na obroncima masiva Serra dos Parecis na jugu brazilske države Mato Grosso.
Od izvora teče u smjeru sjevera preko visoravni Mato Grosso, u tom dijelu prima svoju najveću pritoku rijeku Arinos. Posljednjih 190&nbsp;km svog toka formira granicu između država Mato Grosso i Amazonas. Na kraju svog toka spaja se sa rijekom Teles Pires i formira rijeku Tapajós.

Juruena ima sliv velik oko 190.940 km² i prosječni istjek od 4360 m<sup>3</sup>/s na svom ušću u Tapajós.

Krajem 1970-ih na rijeci je podignuta brana sa hidroelektranom za potrebe drvne industrije, koja je razvijena uz donji tok rijeke.

Tok Juruene je isprekidan brzacima, tako da on nije plovan.

## Povezano
* Amazona
* Tapajós
* Lista najdužih rijeka na svijetu

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Juruena River'' na portalu Encyclopædia Britannica
Operacija Kesselstein

**Operacija Kamenac** (njem. *Kesselstein*, Keselštajn) je bila zajednička operacija Vermahta i snaga NDH protiv partizana u rejonu Krbavsko polje. Operacija je počela 11, a završila se 17. jula 1944. godine.

Operaciju »Kamenac« su preduzele jedinice 392. i 373. legionarske divizije (1. bataljon 846. puka, 392. izviđački bataljon i dve borbene grupe iz sastava 373.legionarske divizije), 19, 32, 34. i 35. bojna ustaškog 4. stajaćeg djelatnog zdruga i jedna domobranska bojna.

Borbene grupe 392. legionarske divizije u napadu doprle do linije Pišać – Bunić – zapadna ivica Krbavskog polja protiv partizana koji se žilavo bore. 1. bat. 846. puka, progoneći grupaciju NOVJ koja se povlači, dopro do Korenice. U protivudaru su odbačene partizanske snage koje su se posle upada u Prijeboj povukle prema severu. Saveznički avioni za niski let umešali su se u borbu na zemlji na Krbavskom polju.

## Izvori

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji