open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Deveta crnogorska brigada

**Deveta crnogorska brigada** NOVJ formirana je 1. aprila 1944. godine u Dragovića Polju, Gornja Morača. Pri osnivanju u njen sastav su ušla četiri bataljona sa ukupno 541 borcem, nakon čega je ušla u sastav Treće udarne divizije. Do kraja oktobra 1944. godine, imala je preko 1300 boraca.

Učestvovala je u svim borbama koje je vodila Treća divizija, a posebno se istakla u rejonu Bjelasice protiv delova 181. nemačke divizije i četnika u borbama od 4. do 10. septembra, u oslobođenju Berana 15. septembra i Andrijevice 17. septembra. U oktobru i novembru, borci brigade razbili su u nekoliko navrata muslimansku miliciju kod Rožaja i Tutina i oslobodili ta mesta.

Brigada se potom prebacila u Sandžak i odatle u rejon Kuča i Bratonožića, gde je od 29. novembra do 30. decembra, zajedno s Petom proleterskom brigadom, vodila teške borbe protiv nemačke 297. divizije 21. brdskog korpusa, koji se preko Kolašina i Sandžaka povlačio prema Sarajevu.

Krajem januara 1945. godine, brigada je prešla u Bosnu, gde je učestvovala u Sarajevskoj operaciji. Potom je u sastavu Druge armije nastupala preko Bosanske krajine i Korduna i učestvovala u oslobođenju Karlovca početkom maja. Nastavila je sa gonjenjem neprijatelja preko Metlike, Novog Mesta i Mirne ka Zidanom Mostu.

## Literatura

* **[[Vojna enciklopedija]]** (knjiga druga). Beograd 1971. godina.
Savez pionira Jugoslavije

**Savez pionira Jugoslavije** (**SPJ**) (slov. *Zveza pionirjev Jugoslavije (ZPJ)*, mak. *Сојуз на пионери на Југославија (СПЈ)*; neslužbeno ***Titovi pioniri***), pionirska organizacija koja je obuhvatale osnovno-školsku djecu iz prvih 7 razreda u SFR Jugoslaviji. Savez je osnovan 27. decembra 1942. godine u toku NOB-a, od strane Komunističke partije Jugoslavije, a po ugledu na sovjetske pionirske organizacije. Organizacija se nalazila u strukturi USAOJ-a, odnosno SKOJ-a, NOJ-a i SSOJ-a, kasnije. Izdavali su „Male novine“. Čest sinonim za ovu organizaciju bio je „Titovi pioniri“.

Organizacija je bila podijeljena u dvije grupe, mlađe pionire (7 do 11 godina) i starije pionire (11 do 15 godina).

Prijem novih članova obavljan je u prvom razredu, tokom svečanosti za Dan republike. Tog dana đaci su davali „pionirsku zakletvu“ i dobijali su uniformu pionira: plavu kapu „titovku“ sa crvenom petokrakom, bijelu košulju sa crvenom maramom i plavi šorc.

Posljednja generacija pionira rođena je 1982. godine.

## Pionirska zakletva

Tekst pionirske zakletve, koji je u nekim detaljima varirao od škole do škole, glasio je:





Tekst zakletve se s vremenom mijenjao pa je tokom 1970-ih imao sljedeći oblik:


Danas kad postajem pionir
dajem časnu pionirsku riječ
da cu marljivo učiti i raditi,
poštovati roditelje i starije
i biti vjeran i iskren drug,
koji drži danu riječ!


Jedna od prvih verzija svečanog pionirskog zavjeta u FNRJ, u upotrebi do 1972., bila je manje zahtijevna i glasila je:


Zavjetujem se pred pionirskom zastavom i pred svojim drugovima pionirima da ću učiti i živjeti kao vjeran sin svoje domovine – Federativne Narodne Republike Jugoslavije. Zavjetujem se da ću čuvati bratstvo i jedinstvo naših naroda i slobodu naše domovine stečene krvlju njenih najboljih sinova. Za domovinu s Titom – naprijed!


## Povezano
* Dan Republike

## Reference
4. vojvođanska udarna brigada

**Četvrta vojvođanska narodnooslobodilačka udarna brigada** formirana je 7. oktobra 1943. godine u Bosutskim šumama, u blizini sela Višnjićeva, kod Šida. Odluku o formiranju brigade doneo je Glavni štab NOV i PO Vojvodine, 27. septembra.

Brigada je formirana od boraca iz Prvog i Drugog sremskog partizanskog odreda, kao i novih boraca. Iz Prvog sremskog odreda u brigadu je ušao kompletan Drugi bataljon i po jedna četa iz Prvog i Trećeg bataljona, a iz Drugog sremskog odreda kompletan Drugi bataljon. Na dan formiranja brigada je imala tri bataljona sa oko 700 boraca.

Prvi Štab brigade sačinjavali su - komandant Marko Milanović, politički komesar Milorad Mitrović Rade, zamenik komandanta Dušan Vukasović, zamenik političkog komesara Bogdan Vujošević, načelnik štaba Svetislav Todorović Cviša, intendant Svetozar Panić Brile, obaveštajni oficir Dimitrije Šešerinac Gedža (*ubrzo ga zamenio Aleksandar Bakić Baco*), referent saniteta Rosa Dmitrić i omladinski rukovodilac Nada Vidicki Zlata.

Od svog formiranja, oktobra 1943, pa do kraja rata, maja 1945. godine, brigada se nalazila u sastavu Šesnaeste vojovođanske divizije.

Za svoje zasluge tokom Narodnooslobodilačkog rata odlikovana je Ordenom partizanske zvezde i Ordenom zasluga za narod.

## Ratni put Četvrte vjvođanske brigade

## Narodni heroji Četvrte vjvođanske brigade
Troje boraca brigade je odlikovano Ordenom narodnog heroja:

* **[[Bogdan Vujošević]]**, zamenik političkog komesara brigade
* **[[Dušan Vukasović]]**, zamenik komandanta brigade
* **[[Marko Milanović]]**, prvi komandant brigade

## Literatura

* **Petnaest vojvođanskih brigada**. Pokrajinski odbor Saveza boraca Vojvodine, Novi Sad 1953. godina.
* Špiro Lagator: ČETVRTA VOJVOĐANSKA BRIGADA, Vojnoizdavački zavod, Beograd 1973.
* **[[Vojna enciklopedija]]** (knjiga deseta). Beograd 1975. godina.
* **Staze crveno obojene** - knjiga boraca Četvrte vojvodjanske brigade.
Zdravko Tolimir

**Zdravko Tolimir** (Glamoč, 27. XI 1948. - Den Haag, 9. II 2016, Den Haag) je bivši vojni zapovjednik i pomoćnik komandanta za obavještajno bezbjednosne poslove Glavnog štaba Vojske Republike Srpske (VRS) tijekom Rata u Bosni i Hercegovini od 1992. do 1995. Bio je jedan od sedam pomoćnika komandanta koji su bili neposredno odgovorni komandantu Glavnog štaba, generalu Ratku Mladiću. Tolimir je rukovodio obavještajno-bezbjednosnim organima VRS-a i u tom svojstvu, između ostalog, nadzirao rad 10. diverzantskog odreda VRS-a i 65. motorizovanog zaštitnog puka. Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju (MKSJ) podignuo je 2005. optužnicu protiv njega, Vujadina Popovića, Ljubiše Beare, Drage Nikolića, Ljubomira Borovčanina i drugih zbog sudjelovanja u udruženom zločinačkom poduhvatu tijekom masakra u Srebrenici i napada na Žepu.

Pošto je Tolimir bio u bijegu te je uhićen i predan Haagu tek u proljeće 2007., izdvojen je od suđenja Popoviću i drugima. Optužen je u sedam točaka za genocid, udruživanje radi počinjenja genocida, istrebljenje, ubojstva, progon, deportacije i prisilno premještanje bošnjačkog stanovništva Srebrenice. Tužiteljstvo je tijekom suđenja predstavilo 126 svjedoka, dok je Tolimir odlučio braniti se sam i pozvati samo četiri svjedoka.

12. XII 2012., MKSJ je Tolimira proglasio krivim po šest od sedam točaka optužnice te osudio na kaznu doživotnog zatvora. 2015. pravomoćna presuda potvrdila je ovu kaznu, iako je odbacila prvostupanjsku presudu da se genocid dogodio i u Žepi.
## Izvori

## Vanjske veze
* MKSJ: Podaci o predmetu
Ðoni-Djonaj

**Ðoni-Djonaj** () je albansko prezime koje izvorno potiče od plemićke porodice Jonima (Ðoni). Uglavnom se nalazi među Albancima kršćanske vjeroispovjesti, i danas ga nosi oko 10.000 osoba. Najraširenije je u oblasti oko Lješa i Skadra u Albaniji i Ulcinja u Crnoj Gori.

## Značajne osobe

* Simon Gjoni, albanski kompozitor 
* Mark Gjonaj, američki političar albanskog porijekla 
* Sinan Gjoni
* Gjon Gjoni, osnivač Republike Mirdita
* Kujtim Gjonaj, albanski filmski scenarist
* Xhelil Gjoni, albanski komunistički političar

## Vanjske veze
* http://lastnames.myheritage.com/last-name/Gjoni
* http://lastnames.myheritage.com/last-name/Gjonaj
* http://www.albanianhistory.net/texts15/AH1470.html  
* http://names.whitepages.com/first/Gjon
Donald Duck

**Paja Patak**, **Pajo Patak** ili **Paško Patak** (engl. "*Donald Duck*") (9. lipnja 1934.) američki je animirani lik patka, jedan od najpoznatijih kreacija animatora Walta Disneya.

Paško Patak je simpatični, šašavi, ponekad čak i psihotični patak, koji zrači velikim šarmom.

Ima žuti kljun, nos i stopala, a odjeven je u mornarsku majicu i kapu. Problem je što nema hlača.

Sretan je i zadovoljan, ali ima naglu narav. "*Rođen*" je 9. lipnja 1934. godine, debitiravši u crtiću "**Mudra mala kokoš**".
Prvi samostalni nastup, tj. crtić samo o njemu, prikazan je 9. siječnja 1937. godine.
Tamo se pojavljuje i Vlatka Patka (engl. Daisy Duck), njegova družica. Vlatka je neudana, a Paško joj udvara. To je još jedan razlog, zašto ga u Skandinaviji ne vole. U nekim crtićima mu se pridružuju i tri nestašna nećaka koji svojom inteligencijom nadmašuju ujaka Paška te ga time uvlače u svoje nestašluke ili ga iskorištavaju u svoju korist.

Prije 1941. godine već je imao oko 50 crtića, a od 1941. do 1965. godine snimio ih je još preko 100. Nominiran je osam puta za nagradu Oscar koju 1943. osvaja. Snimio je i šest crtanih filmova o vojsci, ali to je bilo za vrijeme Drugog svjetskog rata. Od njegovog debitiranja 1934. pa do 1985. glas mu je posuđivao glumac Clarence Nash. 1985. Nash je umro od leukemije i zamijenio ga je animator Tony Anselmo, kojeg je Nash osobno trenirao za ulogu Paška. Paško Patak je snimio obrazovne, ali i igrane filmove. Nastupao je i u TV-serijama. Po njemu su napravljeni i stripovi. Lik je i u videoigrama. Uživa u životu i ne trpi agresiju.

Kao karakterni lik animiranih filmova Paško Patak se sviđa i odrasloj populaciji, zbog svojih normalnih ljudskih osobina koje duboko izražajno proživljava i ne skrivajući se sam ljudski normalno reagira na strah, prijetnju, ljutnju, napad, ljubav... i prema svim osjećajima nije "animirano" lažan.
## Vanjske veze

* Paško Patak navršava 70 godina BBC News
Mickey Mouse

**Mickey Mouse** ˈmɪki maʊs, lik iz animiranih filmova i stripova koji je postao ikona The Walt Disney Companyja. 1928. godine su ga stvorili Walt Disney i Ub Iwerks. Glas mu je od 1928. godine posuđivao sam Walt Disney, što je nastavio i činiti sve do 1947. godine.

*The Walt Disney Company* dan njegova rođenja smatra 18. studenog 1928. godine. Naime, toga se dana prvi put prikazao, tj. pustio u prodaju animirani film *[[Parobrod Willie]]* u kome je Mickey imao glavnu ulogu.

Ovaj antropomorfizirani miš je evoluirao od toga da jednostavno bude lik u animiranim filmovima i stripovima kako bi postao jedan od najprepoznatljivijih simbola na svijetu. Mickey Mouse je diljem svijeta poznat kao najuspješniji lik iz animiranih filmova i stripova na svijetu. 1988. imao je cameo nastup u igrano-animiranom filmu *[[Who Framed Roger Rabbit]]*.

Trenutno je glavni lik *Playhouse Disney* serije "*The Mickey Mouse Clubhouse*" koja se emitira na *[[Disney Channel]]u*. Ujedno je i vođa Kluba Mickeyja Mousea.

Njegova djevojka i ljubav njegova života je Minnie Mouse.

## Vanjske veze

* Poster Mickeyja Mousea prodan za 101.000 $ BBC News
* Povijest nastanka Mickeyja Mousea 
* 80 godina Mickeyja Mousea  TIME časopis
Bugs Bunny

**Bugs Bunny** bʌɡz ˈbʌ.ni (poznat i kao **Duško Dugouško** ili **Zekoslav Mrkva**), animirani crtani lik, stvoren od osoblja Leon Schlesinger Productionsa (poslije Warner Bros. Cartoons), kojem je glas originalno posudio »čovjek s hiljadu glasova«, Mel Blanc. Bugs je najpoznatiji po igranim ulogama u serijama *[[Lude melodije]]* (*Looney Tunes*) i *[[Vesele melodije]]* (*Merrie Melodies*), animiranim kratkometražnim filmovima koje je producirao Warner Bros. tokom zlatnog doba američke animacije. Popularnost koju je stekao tokom ove ere, dovela je do toga da je postao američka kulturna ikona, ali i korporativna maskota Warner Bros. Entertainmenta.

Bugs je antropomorfni sivi zec ili kunić slavan po brbljavoj, bezbrižnoj ličnosti, izraženu njujorškom naglasku, portretu vragolana i popularnoj frazi »Eh... What's up, doc?« (engl.: E... Što je, doktore?; prevedeno i kao »Hej, šefe, koji ti je vrag?« ili »Kaj te muči, njofra?«), koju obično izriče dok gricka mrkvu. Premda je animacijski studio Warner Bros. počeo eksperimentirati s likom zeca tokom kasnih 1930-ih, definitivni lik Bugsa Bunnyja debitirao je, kako se naširoko pripisuje, u Oscarom nagrađenu filmu *[[Divlji zec (film)|Divlji zec]]* (*A Wild Hare*, 1940.) Texa Averyja.

Od svojeg debija Bugs se pojavio u raznim kratkometražnim i igranim filmovima, kompilacijama, TV serijama, muzičkim snimkama, stripovima, videoigrama, umjetničko-zabavnim priredbama, atrakcijama u zabavnim parkovima i reklamama. Pojavio se u više filmova od ijednog drugog crtanog lika, deveta je filmska ličnost na svijetu po portretiranosti i ima zvijezdu na Holivudskom šetalištu slavnih.

Za hrvatsku sinkronizaciju Bugsa Bunnyja glas je posudio glumac Vladimir Puhalo, a za srpsku Nikola Simić.

## Povezano

* *[[Lude melodije]]*
* *[[Vesele melodije]]*
* lista crtanih filmova s Bugsom Bunnyjem
* zlatno doba američke animacije

## Izvori

## Vanjske veze

* Kratka povijest Bugsa Bunnyja
* Klinci.net Šarolika obitelj Looney Tunes
Hasan Mustafa

**Hasan Mustafa** (arapski: **حسن مصطف**; Kairo, 28. srpnja 1944.) je umirovljeni egipatski rukometaš i bivši trener, aktualni predsjednik Međunarodne rukometne federacije.

Mustafa je rođen 28. srpnja 1944. u Kairu, Egipat. Studij je završio u Leipzigu da bi uskoro obranio doktorski rad i stekao titulu doktora kineziologije.

Njegovu igračku karijeru obilježilo je 15 godina igranja za kairski klub Al Ahly SC, kao i 10 godina nastupa za reprezentaciju, s kojom je osvajao nekoliko kontinentalnih odličja. Nakon umirovljenja, posvetio se trenerskom poslu, trenirajući svoj matični klub i vodeći nacionalnu reprezentaciju punih 10 godina. Za njegova izborničkog mandata, Egipat je ostvario povijesni uspjeh na kontinentalnoj i svjetskoj razini. Tokom sezone 1997./1998. proglašen ja za najboljeg egipatskog trenera. Jedno vrijeme radio je i kao rukometni sudac.

Ipak, Mustafa je globalno poznatiji kao rukometni i sportski djelatnik. Njegova administrativna karijera započela je 1984. godine kada je prvi put izabran za predsjednika Egipatskog rukometnog saveza, kog je vodio do 1992. godine, a onda ponovo od 1996. do 2008. godine. Kada je 1992. napustio rukometni savez, do 2000. je bio glavni tajnik Egipatskog olimpijskog odbora, a u međuvremenu je postao i član vijeća IHF-a. Godine 1999. osnovao je Mediteranski rukometni savez, kog je vodio do 2003. godine. Njegov najveći uspjeh dogodio se 2000. godine, kada je na Kongersu IHF-a u Estorilu izabran za predsjednika Međunarodne rukometne federacije, naslijedivši austrijanca Erwina Lanca, koji je savez vodio od 1984. godine.

Mustafa je svakako doveo do znatnog razvoja u rukometnom svijetu, kao što je i doprinio globalnoj popularizaciji sporta, ali njegov je mandat bio obilježen s nekoliko kontroverzi, od toga da je optuživan za despotsko vođenje saveza, preko optužbi za primanje mita, pa sve do kontroverznog sukoba s Peterom Mühlematterom, glavnim tajnikom IHF-a, koji je 2009. smijenjen s dužnosti.

Sa suprugom Magdom ima jednu kćer, a govori arapski, njemački i engleski.

## Reference

## Vanjske veze
* ihf.info
Nikanor Ivanović

**Nikanor Ivanović** (Drniš, 1825. – Gorica, 9. aprila 1894.), mitropolit crnogorsko-brdski od 1858. do 1860. godine.

## Biografija
Smrću Petra Drugog Petrovića Njegoša u Crnoj Gori se menja državno uređenje. Knjaz Danilo nije hteo da nastavi teokratsku tradiciju i od njegove vlasti počinje razdvajanje duhovne i svjetovne vlasti. Na njegov predlog, Cetinjska mitropolija je tek 1858. godine dobila arhijereja Nikanora Ivanovića Njeguša iz Dalmacije. Mitropolija je bila više od 7 godina bez mitropolita. Porodica mitropolita Nikanora je iz Drniša, a tu se doselila iz Njeguša. Knjaz Nikola ga je 1860. preterao u Rusiju. Umro je 1894. u Gorici. Sahranjen je u Trstu kod crkve Svetog Spiridona.

Sledeći mitropolit je bio Ilarion II Roganović.

## Povezano

* Mitropolija crnogorsko-primorska
* Cetinjska eparhija

## Reference

## Literatura

* Pravoslavlje u Crnoj Gori, Mitropolija Crnogorsko-primorska, Cetinje 2006
Danilo Dajković

**Danilo** (svetovno *Tomo Dajković*, Drušići kod Cetinja, 6/19. oktobar 1895 — Cetinje, 14. septembar 1993) je bio mitropolit Srpske pravoslavne crkve.

## Svetovni život
Mitropolit Danilo rođen je kao Tomo Dajković u Drušićima, u Riječkoj nahiji kod Cetinja, 19. oktobra 1895. Osnovnu školu završio je u svom rodnom mestu, nižu gimnaziju u Podgorici, Bogoslovsko-učiteljsku školu na Cetinju, a Bogoslovski fakultet u Beogradu. Učestvovao je u balkanskom i Prvom svjetskom ratu kao vojnik crnogorske vojske.

## Monaški život
Rukopoložen je u čin đakona i prezvitera 1920. i bio parohijski sveštenik do 1930. godine. Do izbora za mitropolita crnogorsko-primorskog bio je sekretar Duhovnog suda u Štipu, crkvenosudski tužilac u Skoplju, član suda, arhijerejski zamenik i upravnik patrijaršijskog dvora u Beogradu.

Izabran je za mitropolita crnogorsko-primorskog 20. maja 1961. Hirotonisao ga je u beogradskoj Sabornoj crkvi 24. juna 1961. patrijarh srpski German, mitropolit zagrebački Damaskin i episkop banatski Visarion. Kao Mitropolit Danilo je, koliko su mu to uslovi, prilike i komunistički režim dozvolili, sredio stanje u Mitropoliji Crnogorsko-primorskoj, ali nije uspio da je odbrani Kapelu Svetog Petra Cetinjskog na Lovćenu od komunističke sile. Kapela je srušena, 12. jula 1972. (na Petrovdan) . Za vreme njegove dugogodišnje uprave Crnogorsko-primorskom mitropolijom obnovljeni su mnogi hramovi i manastiri i otvorena Monaška škola u manastiru Ostrogu.

Umirovljen je po svojoj molbi 1990. godine. Umro je na Cetinju 14. septembra 1993. godine i sahranjen u manastiru Ostrogu.

## Izvori
* Sava Vuković: Srpski jerarsi
Xi Jiang

**Xi Jiang** (čita se **Hsi Ćijang**, dosl. Zapadna rijeka, nekad zvana **Sikiang**) je najveća pritoka Biserne rijeke u provinciji Guangdong na jugu Kine, duga 1957 km.

## Hidrografija
Xi Jiang formalno nastaje spajanjem rijeka Xun Jiang i Gui Jiang na istoku provincije Yunnan kod grada Wuzhou u planinskom kraju.

Uzvodno od tog se Xi Jiang pretvara u vrlo kompliciran riječni sistem, u kojem kod svakog velikog ušća rijeka mijenja ime. Xun Jiang koji se uzima za glavni izvor Xi Jianga, izvire pod imenom *Nanpan* na visoravni Yunnan-Guizhou (2100 m), odakle teče prema jugu, pa naglo zavija prema sjevero istoku, prevaljući tako 856&nbsp;km. Nakon što primi pritoku Beipan, mijenja ime u *Hongshui*, pod tim imenom teče oko 640&nbsp;km, kroz usku kotlinu, okružen liticama koje se uzdižu 260 metara iznad rijeke. Korito rijeke varira širinom od 50 do 300 metara, taj dio je prepun plitkih brzaka.

Prvih 120&nbsp;km Hongshui teče u smjeru jugoistoka i formira granicu između provincija Guizhou - Guangxi, zatim pravi veliki zavoj prema jugu i teče kroz Guangxi, zatim zavija na sjever, pa se zatim ispravlja i nastavlja teći prema jugoistoku.

Kod grada Shilonga Hongshui prima rijeku Liu svoju glavnu lijevu (sjevernu) pritoku, nizvodno od tog se rijeka zove *Qian*.

Pod tim imenom rijeka je teče oko 120&nbsp;km, sa padom od 15 metara. Gotovo polovicu te dužine teče kroz uski stjenoviti kanjon Dateng. Tu se korito rijeke dramatično mijenja, na pojedinim dijelovima postaje dublje od 85 m.

Na kraju ovog dijela, Qian prima svoju glavnu desnu (južnu) pritoku Yu. Odatle teče oko 190&nbsp;km u smjeru jugoistoka, s prosječnim padom od 17 m, gdje se kod grada Wuzhoua spaja sa rijekom Gui Jiang.

Ispod Wuzhoua, rijeka ulazi u provinciju Guangdong, i tek od tu se zove Xun Jiang. Tu se njeno korito sastoji od niza zavojitih klanaca i kanjona, od kojih su najpoznatiji Sanrong i Lingyang široki samo 70 – 80 m, ali duboki i do 75 m. U tom dijelu toka dugom 210&nbsp;km, rijeka ima pad od samo 10 m, i generalno teče prema istoku sve do ušća pritoke Bei Jiang kod grada Sanshui.

Od tu skreće na jug i kad primi rijeku Dong Jiang formira Bisernu rijeku koja se sa velikom deltom ulijeva u Južno kinesko more od Guangzhoua do Makaoa.

### Sliv
Xi Jiang ima sliv velik oko 329.000 km², koje se proteže po kineskim provincijama; Guangxi, Guizhou i Guangdong, a djelomično zahvaća i sjeverni Vijetnam.

Više od polovice bazena rijeke je planinski kraj, prosječne nadmorske visine od 3000 do 500 m., a dvije petine je brdovit kraj prosječne visine od 500 – 100 m, a nizinska delta na kraju predstavlja samo dijelić. Najveći dio planina je vapnenačkog sastava, kroz koji je rijeka probila svoje kanjone. To je kraški kraj pun ponornica i vrtača.

Najveći vodostaj rijeka ima u ljeto, za velikih monsuna. Plovna je svojim cijelim tokom do grada Wuzhoua.

## Povezano
* Biserna rijeka
* Lista najdužih rijeka na svijetu

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Xi River system'' na portalu Encyclopædia Britannica
Porječje (Doboj)

**Porječje** je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Doboj koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 278 stanovnika.

## Geografija

## Historija

## Stanovništvo

## Privreda

## Reference

## Vanjske veze

* Sajt opštine Doboj
Vizualna kultura

**Vizualna kultura** je područje istraživanja koje uključuje mnoge znanosti kao što su, primjerice, povijest umjetnosti, filozofija, antropologija i sociologija. Mnogi aspekti vizualne kulture se preklapaju sa znanstveno-tehnološkim istraživanjima, kulturalnim i neurološkim istraživanjima, te sa teorijama o mozgu i vizualnoj percepciji. Vizualna kultura je multidisciplinarna, obuhvaća mnoge medije kao što su masovni mediji, tiskovine, elektronski mediji, likovna umjetnost, reklame, grafički dizajn, web dizajn, strip, pa čak i video igre itd.

### Teorije vizualne kulture
Teorije vizualne kulture objašnjavaju način na koji slike utječu na nas, odnosno kako koristimo slike da bismo se izrazili, da bismo učili, komunicirali itd. 

"Ways of Seeing" (1972. god.) je jedno od prvih djeloa u kojem su iznesena proučavanja vizualne kulture. Napisao ga je engleski kritičar, romanopisac i slikar John Berger.
Veliki značaj u proučavanju vizualne kulture ima W. J. T. Mitchell. Svoje teorije je iznio u svojim djelima "Iconology" i "Picture theory". Ostali pisci, istraživači, znanstvenici, sociolozi ili kulturni teoretičari značajni za vizualnu kulturu su: Laura Mulvey, Griselda Pollock, Stuart Hall, Rosalind Krauss, Slavoj Žižek.
Osnovna muzička škola

**Muzička škola** (, , , ) je muzičko-obrazovna ustanova specijalizovana da prepozna i priprema nadarenu decu za sticanje znanja, pojmova i umeća iz oblasti muzike, uz sistematičnu i kontinuiranu ''nastavu'' (obuku) od strane stručnog ''nastavnog kadra''.

Sve ovo nadarenoj deci omogućava dalje muzičko školovanje i napredovanje, ako to žele.

## Osnovna muzička škola
**Osnovna muzička škola** () je muzičko-obrazovna ustanova određena da obučava decu do 14 godina starosti koja žele da uče da pevaju ili sviraju neki muzički instrument od strane stručnog nastavnog osoblja, omogućavajući im dalje muzičko školovanje i napredovanje.

Za razliku od osnovne škole, pohađanje *osnovne muzičke škole* nije obavezno.

Upisu učenika u *osnovnu muzičku školu* prethodi provera muzičkih sposobnosti - *[[prijemni ispit]]* (audicija).

## Koliko godina traje školovanje u OMŠ?

Dužina osnovnog muzičkog školovanja zavisi od *glavnog predmeta*, tj. muzičkog instrumenta koji đak uči.

Neki traju duže – neki kraće, što se vidi na sledećoj tabeli:









Ako se osvrnemo na druge zemlje sveta, videćemo da trajanje obrazovanja u osnovnoj muzičkoj školi varira od zemlje do zemlje.

Nastavni čas instrumenta za polazne razrede traje 30 minuta, dok za više razrede 45 minuta.

## Koji nastavni predmeti postoje u OMŠ?
Osim glavnog predmeta, učenici OMŠ imaju obavezu da pohađaju još sledeće nastavne predmete:

* solfeđo
* teoriju muzike
* hor i
* orkestar

## Kakve osnovne muzičke škole postoje
* Osnovne muzičke škole mogu biti:
:- državne ili privatne
:- samostalne ili pri nekoj drugoj obrazovnoj ustanovi ili instituciji
:- za slepu i slabovidu decu
:- za decu ometenu u razvoju

## Izvori

## Povezano
* Muzičko školstvo u Srbiji
* Muzičke i baletske škole Srbije 
* Muzičke škole 
* Muzičke škole u Beogradu 
* Gde se sve uči muzika?
* Muzička škola Kosta Manojlović
## Reference
Vaš

**Vaši** ili **uši** (**Phthiraptera**) su red insekata, koji obuhvata sekundarno beskrilne predstavnike, koji žive kao obligatni ektoparaziti ptica i sisara. Red vaši, perojeda i dlakojeda broji preko 4900 vrsta, od kojih se 3 smatraju prenosiocima ljudskih bolesti. Među sisarima, vaši ne parazitiraju kljunare i ehidne, pojedine torbare (redove Microbiotheria i Notoryctemorhpia), slepe miševe, kitove, morske krave i ljuskavce. Jaja vaši nazivaju se **gnjide**.

## Sistematika reda
Grupa vaši je tradicionalno obuhvatala dva reda, prema tipu usnog aparata: Anoplura, koje poseduju usni aparat za sisanje, i Mallophaga, sa usnim aparatom za grickanje. Red Mallophaga se u savremenim klasifikacionim shemama smatra parafiletskim, te se red vaši danas deli na sledeća četiri podreda:
* Amblycera
* Anoplura, gde spadaju čovečji paraziti telesna, siva i stidna vaš;
* Ischnocera
* Rhyncophthirina

Vašima najsrodnijom i isodišnom grupom smatra se podred Troctomorpha u okviru knjiških vaši. Stoga bi, prateći filogenetski princip u sistematici insekata, grupa vaši trebalo da se uvrsti u red knjiških vaši.

## Literatura
Visarion Ljubiša

**Visarion Ljubiša** je bio mitropolit crnogorsko-primorski od 1882. do 1884. godine.

Rođen je 1823. godine u selu Sveti Stefan u plemenu Paštrovići. Izgubio oca, koji je bio mornar, kao i mnogi od njegovih sunarodnika, kada je imao samo tri godine. Kada je dostigao školski uzrast, majka ga je poslala kod njegovog dede, igumana Save Ljubiše, u manastir Praskvicu. Završio je osnovnu školu u Risnu a zatim pravoslavnu svešteničku školu u Šibeniku, koja je u 1841. uzdignuta na rang bogoslovije.

## Monaštvo
Nakon što je završio studije u 1844. vraća se u manastir Praskvicu, gde se zamonašio i postao jeromonah. Nakon toga, radio je kao učitelj u manastirskim školama u Praskvici, Podlastvi, Podmainama, Reževićima i Savini. Godine 1858. postavljen je sveštenika i učitelja u Perastu. 

Godine 1867. izabran je za igumana manastira Morače, a dve godine kasnije za igumana Cetinjskog manastira i profesora na novootvorenoj Cetinjskoj bogosloviji. 

Od 1872. do 1875. bio je rektor Cetinjske bogoslovije. U crnogorsko-turskom ratu 1876—1878, imenovan je za sveštenika generalštaba.

Godine 1876. izabran je za prvog predsjednika novoosnovanog Crvenog krsta u Crnoj Gori. Od 1878. do 1882, bio je episkop Zahumsko-raške episkopije, osnovane na oslobođenim teritorijama Crne Gore. Sjedište eparhije je bilo u manastiru Ostrog koji je za te potrebe preuređen i dograđen.

### Mitropolit
Posle smrti mitropolita Ilariona Roganovića, Ljubiša postaje mitropolit Crnogorske pravoslavne crkve. Otprilike u isto vreme, formira se Ministarstvo prosvete Crne Gore i Ljubiša, kao iskusni pedagog i organizator, postaje njen prvi ministar. 

Umro je od tuberkuloze 1884. godine. Sahranjen je u dvorištu Vlaške crkve u Cetinju.

## Literatura
* *Pravoslavlje u Crnoj Gori*, Cetinje 2006. 
* Miroslav Luketić, *Budva, Sveti Stefan, Petrovac*, Budva - Cetinje 1966.
* Radoslav Grujić, *Azbučnik Srpske pravoslavne crkve*, Beograd 1993.

## Zanimljivosti
* Visarion je bio blizak rođak poznatog pisca Stjepana Mitrova Ljubiše 
* Bio je ključni pomoćnik Valtazara Bogišića u prikupljanju materijala za pisanje crnogorskog običajnog prava.
Vojvođanske brigade NOVJ

Tokom oslobodilačkog rata, od 1941. do 1945. godine, u okviru Narodnooslobodilačke vojske Juguoslavije formirano je ukupno 15 brigada koje su nosile naziv **vojvođanske**. 

Prva i Druga vojvođanska brigada su formirane u Bosni od boraca iz Vojvodine (uglavnom iz Srema), koji su odlazili tamo da se bore protiv okupatora zbog otežane mogućnosti borbe u ravničarskim predelima. 

Kasnije vojvođanske brigade su formirane na teritoriji Vojvodine i one su se uglavnom nalazile u okviru Šesnaeste, Tridesetšeste i 51. vojvođanske divizije i 12. vojvođanskog korpusa NOVJ. U vojvođanskim brigadama se borio i veliki broj pripadnika nacionalnih manjina, a 1944. godine su formirane Četrnaesta vojvođanske (slovačka) brigada i Petnaesta vojvođanska brigada „Šandor Petefi“, sastavljene uglavnom od pripadnika slovačke i mađarske nacionalnosti.

## Spisak vojvođanskih brigada

## Literatura

* **[[Vojna enciklopedija]]**, Beograd 1975. godina
* **Narodni heroji Jugoslavije**, „Mladost“ Beograd, 1975. godina
13. proleterska udarna brigada Rade Končar

**Trinaesta proleterska udarna brigada „Rade Končar“** je formirana 7. novembra 1942. godine u selu Gornjem Sjeničaku, kod Vrginmosta, od Prvog bataljona Hrvatske i Žumbersko-pokupskog NOP odreda. Imala je tri bataljona, četu za vezu i mitraljesku četu, s oko 684 borca. 8. oktobra 1943. brigada je brojala 1240, 9. oktobra 1944. oko 1800 boraca, a 13. maja 1945. oko 2.500.

Od formiranja 7. novembra 1942. do 11. decembra 1942. godine zvala se **Trinaesta hrvatska brigada „[[Josip Kraš]]“**, kada je, na predlog CK KPH i po odobrenju CK KPJ i Vrhovnog štaba, naredbom Glavnog štaba NOV i PO Hrvatske, proglašena proleterskom i dobila naziv „Rade Končar“.

Prvi komandant brigade bio je Rade Bulat, narodni heroj, a politički komesar Božo Spaček.

Brigada je, na svom ratnom putu, prešla oko 17.000 kilometara. U njenim jedinicama borilo se više od 9.000 boraca (oko 4.300 iz Hrvatske, 3.000 iz Srbije, 600 iz Slovenije, oko 360 iz Bosne i Hercegovine). Tokom rata poginulo je oko 2.100 njenih boraca.

Odlikovana je Ordenom narodnog heroja Jugoslavije, Ordenom narodnog oslobođenja, Ordenom partizanske zvezde i Ordenom bratstva i jedinstva.

## Narodni heroji Trinaeste proleterske brigade
* Ante Banina
* Marijan Badel
* Rade Bulat
* Ivan Denac
* Vojislav Ivetić
* Milan Mraović
* Milan Žeželj
* Bogdan Mamula
* Dušan Pekić
* Dinko Šurkalo
* Ilija Popović
* Simo Vučinić
* Miloš Vučković

## Literatura

* Todo Radošević: **Trinaesta proleterska brigada „Rade Končar"**, - Vojnoizdavački zavod, Beograd 1984. godina
* **[[Vojna enciklopedija]]**, Beograd 1975. godina
* **Narodni heroji Jugoslavije**, „Mladost“ Beograd, 1975. godina
Vasilije Petrović

**Vasilije III Petrović Njegoš** (Njeguši, 1709 – Sankt Peterburg, 10. mart 1766) je bio vladar i mitropolit crnogorski (1750 – 1766). Vladao je zajedno sa bratom Savom Petrovićem. Pisac je prve domaće istorije Crne Gore *Istorija o Černoj Gori*.

Održavao je bliske veze sa carskom Rusijom, u pokušajima da ruskim vladarima i državnicima skrene pažnju na *crnogorsko pitanje*, te da od njih ishoduje finansijsku pomoć Crnoj Gori.

Umro je 10. marta 1766. godine u Petrogradu.

## Dela Vasilija Petrovića
* *Istorija Crne Gore* (*Istorija o Černoj Gori*) - Moskva 1754.
* *Pohvala Nemanji*
* *Cetinjski ljetopis*

Pored navedenih poznato je da je Vasilije napisao još dvije kratke crnogorske istorije koje su ostale u rukopisu. Takođe, u istoriji književnosti je prihvaćeno mišljenje da Vasilijeva korespondencija ima izvjesnu literarnu vrijednost.

## Vanjske veze
* Istorijska biblioteka: Potemkinova sela mitropolita Vasilija
Ilarion II Roganović

**Ilarion II** (svetovno *Ilija Roganović*; Podgorica, 12. jul 1828 — Cetinje, 15. januar 1882) je bio mitropolit crnogorsko-brdski od 1860. do 1882. godine.

## Biografija

Rođen je kao Ilija od roditelja Đura i Marije, rođene Marković.

Pop Aleksija Radičević i jeromonah Isaije Bajković su ga učili pismenosti. Zamonašen je u manastiru Vranjini. Mitropolit Petar II Petrović Njegoš ga je rukopoložio u čin jerođakona 1843, a 1847. u čin jeromonaha. Poslije smrti jeromonaha Isaije postavljen je za starješinu manastira Ždrebaonik, a 1856. pozvan je na Cetinje da izučava bogoslovske predmete u cetinjskoj seminariji .

Jeromonah Ilarion je postao starješina manastira Ostrog. Pošto je Nikanor Ivanović 1860. napustio svoju katedru na Cetinju, postavljen je za mitropolita od strane knjaza Nikole 5. avgusta iste godine. Hirotonisan je 23. maja 1863. godine. U toku svoje arhijerejske službe osvetio je 45 novih hramova i rukopoložio 119 svešteničkih kandidata. Sahranjen je u Vlaškoj crkvi na Cetinju.

## Reference

## Literatura

* Pravoslavlje u Crnoj Gori, mitropolija crnogorsko-primorska, Cetinje 2006.

## Vanjske veze
* Mr. Aleksandar Stamatović: Kratka istorija mitropolije crnogorsko-primorske (1219—1999)
Rukometna reprezentacija Egipta

**Rukometna reprezentacija Egipta** predstavlja Egipat na međunarodnim rukometnim natjecanjima, a pod ingerencijom je Rukometnog saveza Egipta.

Nakon osnivanja saveza 1957., Egipat se na svjetskoj sceni pojavio tokom 1960-ih godina, kada su ostvarili 15. mjesto na Svjetskom prvenstvu 1964. u Čehoslovačkoj. Na međunarodnim natjecanjima nisu nastupali sve do 1979., kada osvajaju 2. mjesto na Afričkom kupu nacija u Kongu. Solidne rezultate na kontinentalnom prvenstvu ostvaruju tokom 80-ih, da bi se tokom 90-ih ustalili na međunarodnoj rukometnoj sceni.

Tokom 1991. i 1992. godine postaju uzastopni prvaci Afrike, a na olimpijskom turniru u Barceloni 1992. osvajaju 11. mjesto. Na Svjetsko prvenstvo vraćaju se 1993. i osvajaju 12. mjesto. Solidno 6. mjesto ostvaruju na prvenstvima 1995. i 1997., a na Olimpijadi u Atlanti ostvaruju 6. mjesto, što im je najbolji plasman na Olimpijskim igrama.

Godine 2000. ponovo postaju prvaci Afrike, a na svjetskom prvenstvu 2001. u Francuskoj ostvaruju povijesni uspjeh osvajanjem 4. mjesta. U narednim godinama još će dva puta postati prvaci Afrike, što je najbolji rezultat nakon Alžira i Tunisa, ali će generacija koja je u Francuskoj bila četvrta ostati najbolja egipatska generacija. Mada se i dalje pojavljuju na međunarodnim natjecanjima, rukometaši Egipta nisu ostvarili značajne rezultate.

Kao što je čest slučaj s afričkim reprezentacijama, velik broj egipatskih izbornika bili su stranci, među kojima Velimir Kljaić, Irfan Smajlagić, Zoran Živković i Jörn-Uwe Lommel, a od domaćih izbornika valja spomenuti Hassana Moustafu, kasnijeg predsjednika IHF-a. Aktualni izbornik je David Davis.

## Poznati igrači
* Hassan Moustafa
* Hussein Zaky
* Hussein Hussein

## Nastupi na međunarodnim natjecanjima

## Aktualni sastav
Izbornik:  Assem Daoud

## Vanjske veze
Oscar za najbolju montažu zvuka

**Oscar za najbolju montažu zvuka** (eng. *Academy Award for Sound Editing*) je Oscar koji se svake godine dodjeljuje filmu s najboljom zvučnom estetikom ili dizajnom zvuka. Nagradu obično preuzimaju supervizori montažeri zvuka, ponekad u pratnji dizajnera zvuka.

Tijekom određenih godina, najveća nagrada dodijeljena za ovu nagradu je "Specijalna nagrada za dostignuće", a ne Oscar. Pravila Akademije nalažu da za svaku nagradu treba biti određeni broj nominiranih. Ako se to pravilo ne ispuni, dodjeljuje se Specijalna nagrada za dostignuće.

Ovo je popis filmova koji su osvojili ili bili nominirani za Oscar za **Najbolje zvučne efekte** (1963.-1967., 1975.), **Montažu zvučnih efekata** (1977, 1981.-1999.), ili **Montažu zvuka** (1979., 2000.- danas).

## Dobitnici i nominirani

### 1960-e

### 1970-e

### 1980-e

### 1990-e

### 2000-e

### 2010-e
Vektor vjerovatnoće

**Vektor verovatnoće** ili stohastički vektor je vektor (matrica-kolona) sa nenegativnim vrednostima čiji je zbir svih elemenata tačno 1.

Neki primeri vektora verovatnoće su:


x_0=\begin{bmatrix}0.5 \\ 0.25 \\  0.25  \end{bmatrix},\;

x_1=\begin{bmatrix} 0 \\ 1 \\ 0  \end{bmatrix},\;

x_2=\begin{bmatrix} 0.65 \\ 0.35 \end{bmatrix},\;

x_3=\begin{bmatrix}0.3 \\ 0.5 \\ 0.07 \\  0.1 \\ 0.03  \end{bmatrix}.
NGC 6042

**NGC 6042** je eliptična galaksija u sazvežđu Herkul koja se nalazi na NGC listi objekata dubokog neba.

Deklinacija objekta je + 17° 42' 1" a rektascenzija 16h 4m 39,5s. Prividna veličina (magnituda) objekta NGC 6042 iznosi 13,9 a fotografska magnituda 14,9. NGC 6042 je još poznat i pod oznakama NGC 6039, MCG 3-41-79, CGCG 108-184, DRCG 35-60, PGC 56972.

## Reference

## Literatura
* Revised New General Catalogue and Index Catalogue, Wolfgang Steinicke, 2009. Dostupno na http://www.klima-luft.de/steinicke/ngcic/rev2000/NI2009.zip sa objašnjenjem na http://www.klima-luft.de/steinicke/ngcic/rev2000/Explan.htm
* SIMBAD baza podataka, Strazburški centar astronomskih podataka (CDS), Strazbur, http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/

## Povezano
* Novi opšti katalog

## Vanjske veze
* [ftp://adc.gsfc.nasa.gov/pub/adc/archives/catalogs/7/7118/ NASA NGC i IC katalog]
* SIMBAD baza podataka
Brzo klizanje na kratkim stazama na Zimskim olimpijskim igrama 2010.

Takmičenje u **[[Brzo klizanje na kratkim stazama|brzom klizanju na kratkim stazama]] na [[Zimske olimpijske igre 2010.|Zimskim olimpijskim igrama 2010.]]** održano je u Pacifik koloseumu u Vankuveru od 13. do 26. februara 2010. godine.

Za razliku od brzog klizanja po dužoj stazi ovde se i muškarci i žene takmiče u tri iste individualne discipline (500 m, 1000 m, 1500 m) dok je štafetna trka kod žena duga 3.000 m, a kod muškaraca 5.000 metara. Takmičenja se održavaju na zatvorenom klizalištu, gde je jedan krug staze dug 111,12 metara - na klizalištima dimenzija međunarodnog hokejaškog igrališta (30 x 60 metara).

## Zemlje učesnice

## Satnica
All times are Pacific Standard Time (UTC-8).

### Osvajači medalja
#### Muškarci

#### Žene

## Izvori

## Vanjske veze
Lista spomenika kulture u Severnobačkom okrugu

Sledi **spisak spomenika kulture u Severnobačkom okrugu**.

|}

## Vanjske veze

* Republički zavod za zaštitu spomenika kulture - Beograd
* Nepokretna kulturna dobra
* Lista spomenika
Gradska kuća u Subotici

**Gradska kuća u Subotici** je najveća a po mnogima i najlepša građevina Subotice. Podignuta je za dve godine, od 1908. do 1910, ali su vrhunski majstori onog vremena još pune dve godine ukrašavali njene enterijere.

Podignuta je po projektu Marcela Komora (1868–1944) i Dežea Jakaba (1864–1932), budimpeštanskih arhitekata, u tada vrlo modernom stilu – mađarskoj varijanti secesije. Ukrašena je sa bezbroj šara stilizovanog cveta lale.

Gradska kuća je skladan spoj umetnosti i zanata. Visoka je 76 metara, terasa vidikovca je na 45,5 metara, duga 105,08, široka 55,56 metara, a prostire se na 5.838 kvadratnih metara.

## Galerija

Datoteka:Суботица.jpg|Pogled sa „majmun“ placa
Datoteka:Subotica17.jpg|Ispred plave fontane
Datoteka:SuboticaTownHall015.jpg|Satna kula
Hauffenia wienerwaldensis

**Hauffenia wienerwaldensis** je puž iz reda Littorinimorpha i familije Hydrobiidae. 

## Ugroženost
Ova vrsta se smatra ugroženom.

## Rasprostranjenje
Areal vrste je ograničen na jednu državu. 
Austrija je jedino poznato prirodno stanište vrste.

## Stanište
Stanište vrste su slatkovodna područja. 

## Reference

## Literatura
* IUCN crvena lista ugroženih vrsta, detaljniji podaci o vrsti
Siva vrana

**Siva vrana** (*Corvus cornix*) je vrsta iz porodice vrana (Corvidae). Nekada je smatrano da siva i crna vrana ne pripadaju istoj vrsti, odnosno da su njene podvrste. Naseljava severozapadni deo Evrope, prednju Aziju i severoistok i jug Afrike. Veoma je zastupljena u gradovima, kao i gačac.

## Opis

Uglavnom je pepeljasto-sive boje, osim glave, grla, krila i repa, koji su crni. Dugačka je 48–52&nbsp;cm, sa rasponom krila od oko 98&nbsp;cm. Teška je u proseku 610 grama.

## Ishrana

Kao i kod ostalih vrana, ishrana joj je veoma raznolika. Osim plodova, hrani se manjim životinjama i ljudskim otpacima.

## Razmnožavanje

Obično se gnezdi na visokom drveću ili na zgradama. Snese 4-6 jaja, na kojima leži ženka, dok je mužjak hrani. Ptiće hrane oba roditelja.

## Vanjske veze
Operacija Fen

**Operacija Južni vetar** (njem. *Föhn*, Fen) je bila zajednička operacija Vermahta i snaga NDH, uz pomoć lokalnih četnika, protiv partizana u zapadnoj Bosni. Vođena je radi otvaranja komunikacije Prijedor – Banja Luka, od 20. do 25. marta 1944. godine. Na komunikaciji Prijedor – Banja Luka i zapadno od Banje Luke dejstvovala je Četvrta krajiška divizija NOVJ.

Ovu operaciju planirala je Komanda 15. brdskog armijskog korpusa u prvoj polovini marta, u okviru opšte operacije »Hasenjagd« (»Lov na zečeve«).

## Pozadina

16. marta dijelovi 2. bataljona 11. krajiške brigade između Blagaja i Martin Brda potrgale su 2.500 metara pruge i pokupile 2.000 metara telefonske žice.

17. marta dijelovi 1. brdske njemačke divizije pokušali su popraviti prugu između Blagaja i Svodne. Dočekale su ih jedinice 2. bataljona i ubile 8, a ranile nepoznat broj njemačkih vojnika.

20. marta 1944. 2. i 3. bataljon 11. krajiške brigade su kod Svjetljeva na pruzi Volinja–Dobrljin u 12.50 časova digli u vazduh voz sa 40 vagona. Tom prilikom u borbi oko voza ubijeno je 37, a zarobljeno 7 Nijemaca. Svih 40 vagona su zapaljeni.

Istog dana, 20. marta, radi otvaranja prolaza komunikacijom Banjaluka – Prijedor – Bosanski Novi koju je potpuno zapriječila 11. brigada i izbacila iz upotrebe, komanda 15. brdskog korpusa naredila je štabu puka za naročitu upotrebu da ponovo uspostavi saobraćaj i otvori put Bosanski Novi – Prijedor – Banjaluka.

## Angažovane snage

Za izvođenje operacije šifrovano nazvane »Föhn« stavljene su štabu puka na raspolaganje slijedeće snage: 
* oklopni grenadirski jurišni bataljon 2. oklopne njemačke armije sa nastavnom artiljerijskom baterijom; 
* 1. bataljon 383. puka 373. njemačke »Tigar« divizije; 
* 1. bojna 13. lovačke domobranske pukovnije i 
* 71 četnik.

## Tok operacije

Borbena grupa »Rudno« jačine 3.000 ljudi sa teškim topovima krenula je 20. marta ujutru u 4.30 časova iz Bosanskog Novog prema Prijedoru.

Noću 21/22. marta 1944. dijelovi 2. i 3. bataljona minirali su prugu između Prijedora i Bosanskog Novog. Naišao je voz koji je uništen. Neprijatelj je imao oko 40 poginulih vojnika. Zarobljeno je 6 neprijateljskih vojnika. Gubici bataljona: 3 poginula i 2 ranjena borca.

24. marta 1. i 4. bataljon su dočekali njemačku borbenu grupu »Rudno« koja se u povratku iz reona Bronzanog Majdana kretala preko Ivanjske i Verića za Prijedor. U borbi kod sela Verići Nijemci su imali preko 50 mrtvih i ranjenih, dok su bataljoni 11. brigade imali 3 poginula i 5 ranjenih boraca.

## Izvori

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation "Föhn"
* Nemački izveštaj o toku operacije »Fen«
Operacija Dachstein

**Operacija Dachstein** (Dahštajn) je bila vojna operacija Vermahta protiv partizana u Sloveniji. Preduzeta je 25. marta 1944. godine.

Ova ofanzivna akcija većeg obima je bila uperena protiv partizanskih snaga koje su se nalazile na sektoru Crni Vrh iznad Idrije – Vodice – Višnje – Col – Zagolič – Križna gora.

## Tok operacije

U operaciji su učestvovali delovi 188. divizije sa pridodatim SS kraškim bataljonom i 3. bataljonom 15. SS policijskog puka. Zadatak tih snaga bio je da se partizanske jedinice na ovom području okruže i unište.

Borbene grupe su krenule u napad rano izjutra 25. marta iz raznih pravaca. Očekivalo se da će do najjačeg otpora doći na pravcu napada borbene grupe "Heine" koja je nastupala iz Idrije prema Crnom Vrhu. Levo od nje, iz pravca Hotedršice (ili iz Logateca) krenula je borbena grupa "Christi" sa zadatkom da preko Vodica nastupa u pravcu Cola i uspostavi kontakt sa borbenom grupom "Auer" koja je trebalo da dođe iz Vipave. Četvrta borbena grupa "Beerchneider" nastupala je iz Ajdovščine u pravcu Predmeje sa zadatkom da nastupa preko Otlice u pravcu Cola.

Namera koju je okupator imao očigledna je: dok bi borbena grupa "Heine" vodila borbu sa glavninom partizanskih snaga, ostale bi zatvorile obruč oko njih, a zatim pristupile njihovom uništavanju. To se smatralo mogućnim, jer "je neprijatelj, usled uzastopnih napada iz Idrije i Godoviča, jako oslabio, a naročito mu nedostaje municije".

Bataljon "Heine" (1. i 3. četa), ojačan 2. i 5. četom 139. rezervnog brdskog puka i nekim artiljerijskim jedinicama, krenuo je noću 24/25. marta iz Idrije preko Godoviča i produžio u pravcu sela Predgriže gde se računalo da će doći do jačeg otpora. Štab Gradnikove brigade bio je na vreme obavešten o neprijateljskim namerama pa se povukao u Zadlog, odnosno u brda južno od Zadloga. Tako je borbena grupa "Heine" udarila u prazno. Ona je bez borbe u šest časova izjutra stigla u Crni Vrh. Odmah je produžila dalje i do devet časova izbila na liniji Col – Vodice gde je uspostavila kontakt sa 2. bataljonom 139. puka.

Veći uspeh postigla je borbena grupa "Beerschneider" u ukupnoj jačini oko 300 vojnika. Ona je uspela da oko sedam časova izjutra u Predmeji iznenadi grupu od 20 boraca Gradnikove brigade. U borbi je poginulo deset boraca, a trojica su zarobljena. Zaplenjeno je nešto oružja i druge opreme.

Neprijateljska akcija "Dachstein" završena je 25. marta. Nemačka komanda priznaje u izveštajima da je akcija doživela neuspeh i da se "Idrija (rudnik žive) još nalazi u opasnosti."

## Izvori

## Povezano
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation "Dachstein"
Operacija Steinschlag

**Operacija Odron** (nem. Steinschlag, Štajnšlag) je bila zajednička operacija Vermahta i snaga NDH protiv partizana u Lici. Vođena je od 30. marta do 4. aprila 1944. godine.

Ovom operacijom osujećen je partizanski napad na Prozor (kod Otočca), koji je bio u toku. Protivnapad legionarskih i ustaških snaga od Otočca na jedinice 35. divizije u rejonu Prozora ubrzo se razvio u ofanzivu jakih neprijateljevih snaga na slobodnu teritoriju Like.

## Plan

Opći plan neprijateljeve operacije za 31. mart bio je ovakav: s Izviđačkim odredom 392. divizije, 3. bataljonom 846. puka, 19. ustaškom bojnom i jedinicama za podršku 392. divizije, polazeći iz Otočca, uz sadejstvo 20. ustaške bojne iz Stajnice, napasti partizanske jedinice u Gackom polju i Dabru, brzim prodorima uništavati ih i odbaciti prema Plitvičkim jezerima. Istodobnim djejstvom 32. i 34. ustaške bojne iz Perušića, prema Lešću i preko Čanka, prema Turjanskom, ugroziti lijevi bok partizanskih snaga, ubrzati njihovo izbacivanje iz Gackog polja i čvrsto ovladati pravcem Perušić – Lešće.

## Tok operacije

## Izvori

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji
* Ofanziva NOVJ u Lici 1943.

## Literatura
* Petar Kleut: JEDANAESTI KORPUS NOVJ, Vojnoizdavački i novinski centar, Beograd 1987.
* Bogdan Mamula: TREĆA PRIMORSKO-GORANSKA UDARNA BRIGADA (Druga brigada 35. divizije), Vojnoizdavački i novinski centar, Beograd 1990.
* Petar Kleut: 35. LIČKA DIVIZIJA, Vojnoizdavački zavod, Beograd 1970

## Vanjske veze
* Operation "Steinschlag"
Operacija Ungewitter

**Operacija Oluja** ili **Operacija Nepogoda** (njem. *Ungewitter*) je bila zajednička operacija Vermahta i snaga NDH protiv partizana u oblasti planine Papuk u Slavoniji, na prostoru Slavonska Požega – Našice – Podravska Slatina. Vođena je od 24. aprila do 8. maja 1944. godine.
 
## Pozadina

## Cilj operacije
Ovom ofanzivom, koja je trajala od 26. aprila do 9. maja 1944, okupator je namjeravao da uništi, prije svega, ekonomsku bazu partizanskih jedinica, a istovremeno ukoliko uspije i živu silu Narodnooslobodilačke vojske. Osnovna zamisao je bila u tome da se pretraže skladišta, radionice, bolnice i ostali objekti na oslobođenoj teritoriji, izvuku rezerve hrane i druge opreme, a zatim sve spali i uništi.

## Angažovane snage

Neprijatelj je u ovoj ofanzivi angažovao oko 35.000 vojnika, koje je prikupio dijelom i iz Mađarske, podržanih sa oko 100 tenkova, jakom artiljerijom i sa nešto avijacije. On ih nije angažovao istovremeno i na jednom mestu, već ih je sa razvojem operacija postepeno uvodio u borbu.

Suprotstavile su mu se jedinice 12. slavonske divizije, koje su se nalazile na sektoru Orahovice, jedinice 28. slavonske divizije, koje su se nalazile na sektoru Podravske Slatine, partizanski odredi i 1. diverzantski bataljon, čiji su borci bili raspoređeni duž komunikacija širom Slavonije.

## Tok operacije

U prvo vrijeme neprijatelj je svoje snage usmjerio na Papuk.

## Literatura
* Rade Roksandić, Zdravko B. Cvetković: 18. SLAVONSKA BRIGADA, Vojnoizdavački zavod, Beograd 1974.
* Nail Redžić: DVADESET PETA BRODSKA BRIGADA

## Izvori

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation "Ungewitter"
* Izveštaj 42. lovačke divizije od 17. maja 1944. Komandi 69. armijskog korpusa za naročitu upotrebu o toku i rezultatima borbi u operaciji »Ungeviter«
Pauza (muzika)

**Pauza** (, , ) je znak kojim se označava prekid sviranja ili pevanja u kompoziciji.

Pauze, kao i note, mogu imati različite vrednosti (trajanja).

Trajanja pauza određuju:
# *brzina*, tj. tempo kojim se izvodi muzika i
# *oblici pauza* (   &nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp; itd.).

## Prikaz vrednosti pauza
Svaki *oblik pauze* predstavlja jednu **vrednost** (, ), tj. jedno *vremensko trajanje*  prekida u izvođenju.

::::::::

## Čime se produžava vrednost pauze
Svaka pauza može da se produži:

:1. '''tačkom''' ili dve iza pauze:

:2. '''koronom''' iznad pauze: 

## Reference

## Povezano

* Pauza za više taktova
* Produženje trajanja tona