23. maja

Dani - Godine
prethodni dan - sledeći dan

----

**23. maj/svibanj** (**23. 5.**) je 143. dan godine po gregorijanskom kalendaru (144. u prijestupnoj godini).
Do kraja godine ima još 222 dana.

## Događaji

* 1430. – Jovanka Orleanka zarobljena i predata Englezima, koji su je potom izveli na crkveni sud i 1431. osudili na smrt i spalili na lomači.
* 1498. – Na lomači spaljen italijanski dominikanski kaluđer Đirolamo Savonarola, politički i verski reformator u Firenci.
* 1514. – U Mađarskoj počela seljačka buna pod vođstvom plemića Đerđa Dosa. Četiri meseca kasnije ustanak ugušen, Doso ubijen.
* 1526. – Papa Klement VII pristupio Svetoj ligi Francuske, Venecije i Milana protiv rimsko-nemačkog cara Karla V.
* 1533. – Kenterberijski nadbiskup Tomas Krenmer objavio da je poništen brak kralja Henrija VIII s Katarinom Aragonskom i da je njegovo venčanje sa Anom Bolen legalno. To je dovelo do raskida Engleske crkve i Vatikana.
* 1618. – Pobunom Čeha u Pragu protiv habzburškog cara Ferdinanda II počeo Tridesetogodišnji rat.
* 1915. – Italija objavila rat Austro-Ugarskoj, napuštajući neutralnost u Prvom svetskom ratu.
* 1920. – Osnovana Komunistička partija Indonezije, prva takva politička organizacija u Aziji.
* 1934. – U Lujzijani u okršaju s policijom ubijeni Boni Parker i Klajd Barou, ozloglašen razbojnički par.
* 1939. – Parlament Velike Britanije usvojio plan o stvaranju nezavisne palestinske države do 1949, a u kojoj bi zajedno živeli Arapi i Jevreji.
* 1945. – Nemački nacistički lider i šef Gestapoa Hajnrih Himler izvršio samoubistvo dan pošto su ga Britanci zarobili. Uhapšen Hitlerov naslednik, admiral Karl Denic.
* 1949. – Osnovana Savezna Republika Nemačka, s Bonom kao glavnim gradom.
* 1960. – Agenti izraelske tajne službe Mosad uhvatili u Argentini uhvatili nacističkog ratnog zločinca Adolfa Ajhmana. Na suđenju u Jerusalemu Ajhman osuđen na smrt vešanjem.
* 1971. – U zemljotresu koji je razorio grad Bingol u istočnoj Turskoj poginulo najmanje 1.000 ljudi.
* 1971. – U zrakoplovnoj nesreći na Krku poginulo je 78 osoba, među njima i hrvatski književnik Josip Pupačić.
* 1992. – Nakon 12 dana opsade pripadnici TOBiH oslobodili Kalesiju. Ovaj grad je prvi oslobođeni grad u Bosni i Hercegovini u agresiji započetoj 1992. godine.
* 1994. – Kandidat demohrišćana Roman Hercog postao predsednik Nemačke.
* 1997. – Predsedničke izbore u Iranu dobio predvodnik umerene političke struje Mohamad Hatami.
* 1999. –.
** Kandidat Socijaldemokratske partije Johanes Rau izabran za predsednika Nemačke.
** Avioni NATO „grafitnim“ bombama izazvali nestanak struje u gotovo celoj Srbiji.
* 2002. – U talasu vrućina u Indiji umrlo 1.030 ljudi, najviše u južnoj državi Andra Pradeš. Temperatura dostigla rekordnih 51 stepen Celzijusa.
.

## Rođenja

* 1052. – Filip I Francuski, francuski kralj († 1108.).
* 1707. – Carl von Linne, švedski botaničar († 1778.).
* 1741. – Andrea Luchesi, talijanski skladatelj († 1801.).
* 1823. – Ante Starčević, hrvatski političar († 1896.).
* 1848. – Oto Lilijental, nemački inženjer i pronalazač. († 1896.).
* 1849. – Károly Khuen-Héderváry, mađarski političar, hrvatski ban i ugarski premijer († 1918.). 

* 1891. – Pär Lagerkvist, švedski književnik. 
* 1892. – Pichichi, španjolski nogometaš († 1922.). 

* 1908. – Džon Bardin, američki fizičar, nobelovac. († 1991.). 
* 1921. – James Blish, američki pisac († 1975.). 
 
* 1924. – Seymour Jonathan Singer, američki biolog († 2017.). 
 
* 1928. – Rosemary Clooney, američka pop i jazz pjevačica i glumica.
* 1933. – Joan Collins, britanska glumica.
* 1934. – Vinko Kandija, bio je hrvatski rukometni trener († 2002.). 
* 1944. – John Newcombe, bivši australijski teniser. 

* 1960. – Linden Ashby, američki filmski i televizijski glumac. 

* 1965. – Manolo Sanchís, španjolski nogometaš i reprezentativac. 
* 1968. – Guinevere Turner, američka glumica i rediteljka. 
* 1969. – Denis Dumančić, hrvatski pjevač, skladatelj i tekstopisac. 

* 1972. – Rubens Barrichello, brazilski vozač f1. 

* 1974. – Goran Jagodnik, slovenski košarkaš.
* 1981. – Marko Šćekić, srpski košarkaš.
* 1983. – Ante Tomić, hrvatski nogometaš.
* 1984. – Hugo Almeida, portugalski nogometaš. 

* 1985. – Teymuraz Gabashvili, ruski teniser. 

* 1991. – Lena Meyer-Landrut, njemačka pjevačica.
* 1991. – Marko Šćepović, srpski nogometaš. 

.

## Smrti

* 1498. – Girolamo Savonarola, italijanski verski i politički reformator. (* 1452.).
* 1857. – Augustin Louis Cauchy, francuski matematičar (* 1789.).
* 1871. – Jarosław Dąbrowski, poljski revolucionar (r. 1836.).
* 1886. – Leopold fon Ranke, nemački istoričar. (* 1795.).
* 1906. – Henrik Ibzen, norveški dramski pisac.
* 1937. – John Davison Rockefeller Sr., američki multimilioner (* 1839.).
* 1943. – Dr.Milutin Ivković, bio je jugoslovenski nogometaš i ljekar (*1909.).
* 1945. – Hajnrih Himler, nemački vojskovođa. (* 1900.).
* 1962. – Zora Petrović, srpska slikarka.
* 1971. – Josip Pupačić, hrvatski književnik (* 1928.).
* 1975. – Boris Kalin, jugoslovenski i slovenački vajar.
* 2010. – Leonida Georgiyevna Romanova, velika ruska kneginja (* 1914.). 
* 2015. – John Forbes Nash, Jr., američki matematičar (* 1928.). 

.

## Blagdani/Praznici

* Srpska pravoslavna crkva slavi:.
** Svetog apostola Simona Zilota.
** Svete mučenike Alfeja, Filadelfa i Kirina.
** Prepodobnu Isidoru Jurodivu.
** Blaženu Tajsu
.
----
*Vidi takođe*: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar