J. Edgar Hoover

**John Edgar Hoover** (1. januar 1895&nbsp;– 2. maj 1972) bio je američki policajac i obavještajac, poznat kao prvi direktor Federalnog biroa za istrage (FBI), a na kome je mjestu (uključujući prethodni mandat na čelu Biroa za istrage Ministarstva pravde bio od 1924. do smrti, te tokom svoje gotovo poluvijekovne karijere izgradio reputaciju jednog od najsposobnijih i najefikasnijih državnih službenika, ali je kasnije postao i jedna od najkontroverznijih ličnosti SAD u 20. vijeku.

Hoover je nakon studija prava karijeru  zaposlivši se u Ministarstvu pravde nedugo nakon ulaska SAD u Prvi svjetski rat; dodijeljen je Birou za istrage, gdje se istakao prikupljanjem obavještajnih podataka o stranim državljanima, a nakon rata je, tokom Prve crvene panike provodio Palmerove racije protiv anarhista i drugih radikalnih ljevičara. Brzo je napredovao u službi, pa je već 1921. godine imenovan zamjenikom direktora, da bi 1924. godine postao direktor.

Biro je u vrijeme Hooverovog dolaska na njegovo čelo bio slabo financiran, vođen, neefikasan i notorno korumpiran. Mladi direktor je, pak, odmah počeo sa nizom administrativnih i drugih reformi koje su uključivale stvaranje bogate baze podataka, osnivanje kriminalističke laboratorije, korištenje pionirskih forenzičkih i drugih kriminalističkih tehnika, te inzistiranje na angažmanu isključivo fakultetski obrazovanih, odnosno u psihofizičkom smislu superiornih agenata. Javnost je za Hoovera doznala tek 1930-ih, kada je vješto iskoristio seriju pljački banaka na Srednjem zapadu i drugih zločina koje lokalne i državne policije nisu mogle riješiti kako bi ishodio nova sredstva i ovlasti za svoju službu. Tada je ostvario i bliske veze sa Hollywoodom i medijima, koji će tokom sljedećih nekoliko godina propagirati FBI kao najbolju policijsku agenciju u zemlji i svijetu. Tokom Drugog svjetskog rata je uspješno eliminirao njemačke i druge osovinske obavještajne i saboterske mreže na teritoriju SAD, a u suradnji sa britanskim obavještajnim službama je sudjelovao u projektu Venona kojim se suzbijala sovjetska špijunaža.

Hoover se nakon izbijanja Hladnog rataistakao kao jedan od najgorljivijih antikomunista, tvrdeći da komunisti i njegovi simpatizeri predstavljaju daleko veću opasnost po SAD od organiziranog kriminala i drugih radikalnih grupa. 1960-ih se taj stav proširio i na pokret za građanska prava američkih crnaca, a u praksi provođen kroz kontroverzni program COINTELPRO gdje su različite "subverzivne" organizacije bile podvgrnute sistematskom prisluškivanju, progonu i korištenju agenata provokatora, pri čemu su se koristile protuzakonite metode. Iako se sa Hooverom i njegovim metodama nije slagao veliki dio američkog političkog establishmenta, uključujući njegove nominalne pretpostavljene, Hoover je na mjestu direktora ostao do smrti, a što se tumači time da je kroz svoje obavještajne aktivnosti akumulirao toliko "prljavog rublja" o svim najvažnijim političarima da ga se nitko nije usudio smijeniti.

Hoover, koji se za vrijeme života slavio kao neupitni heroj, je nakon smrti, pak, postao predmetom špekulacija, glasina i nikada dokazanih tvrdnji o navodnoj homoseksualnosti, odnosno da je zbog ucjene ili strasti prema kocki bio na platnom popisu Mafije.

## Vanjske veze

* StraightDope.com  – 'The Straight Dope: Was J. Edgar Hoover a crossdresser?'
* FBI file on J. Edgar Hoover
* Time.com  – 'The Truth about Hoover', December 22, 1975
* Wall Street Journal – 'Hoover's Institution', Laurence H. Silberman, July 20, 2005
* Assassination Records Review Board  – Final Report: 1998
* Zpub.com  – 'J. Edgar Hoover Biography'
* 
* 
* 
*