open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nicolas Poussin

**Nicolas Poussin** (*Villers-en-Vexin*, kraj Andelysa, 15. lipnja, 1594. - Rim, 19. studenog 1665.) bio je najvažniji francuski slikar 17. stoljeća; začetnik i vodeći slikar klasicizma u razdoblju baroka. Uglavnom je djelovao u Rimu, a kraće vrijeme bio je dvorski slikar kralja Luja XIII. u Parizu.

## Biografija

Poussin je najprije učio u Rouenu, a potom u Parizu kod Lallemanda. Dobro je poznavao maniriste iz Fontainebleaua, kao i djela Rafaela i njegove škole.
Za vrijeme boravka u Bologni 1624. godine dolazi pod utjecaj klasične umjetnosti akademije obitelji Caracci i Guida Renija, a potom odlazi u Rim. Ondje, radeći s umjetnicima kao što su Pietro da Cortona i Giovanni Lafranco, eksperimentira s upotrebom boje na način Tiziana.

Godine 1640. odlazi u Pariz gdje nadgleda ukrašavanje velike galerije u Louvreu, slika oltarne pale i izrađuje naslovne stranice za knjige kraljevske tiskare, ali se već nakon dvije godine odlučuje vratiti u Rim gdje živi do kraja života.

## Djela

Isprva je radio pod raznim utjecajima (talijanskih manirista, fontembloške škole i dr.), potom inspiriran rimskim antičkim spomenicima, Rafaelovim freskama i Tizianovim koloritom stvara vlastiti stil (*Germanikova smrt*,1627.). Između 1630. i 1640. godine napušta barokni i prihvaća strogo klasičan stil naginjući racionalnoj jasnoći i arheološkoj preciznosti kakve nalazimo u *[[Otmica Sabinjanki|Otmici Sabinjanki]]* (1637.).

Uz portrete, slikao je duboke i prozračne krajolike s antičkim građevinama ili ruševinama u koje je harmonično uklapao biblijske (*Sveta obitelj na stubama*), pastoralne (*Četiri godišnja doba*) i mitološke likove, osobito iz djela Vergilija, Ovidija i pjesama T. Tassa (*Krajolik s Folkionovim pogrebom*, 1648.).

Snažno je utjecao na generacije francuskih slikara, te će njegov osobni pristup formalnog savršenstva i rafinirane intelektualnosti dugo ostati odrednicom francuske umjetnosti. Osobito je prepoznatljiv njegov utjecaj na Ingresa i J. L. Davida, čime se smatra ocem neoklasicizma, no romantizam će njegovo djelo daleko manje cijeniti.


Datoteka:Nicolas Poussin - Helios and Phaeton with Saturn and the Four Seasons.jpg|*[[Helios]] i [[Faetont|Faeton]] s četiri godišnja doba*, 1635., ulje na platnu, 122 × 153&nbsp;cm, Državni muzej u Berlinu.
Datoteka:Nicolas Poussin - Et in Arcadia ego (deuxième version).jpg|*[[Arkadija]] (Et in Arcadia ego)*, 1637.-38., ulje na platnu, 87 x 120&nbsp;cm, Louvre
Datoteka:Burial of Phocion.jpg|*[[Fokionov pogreb]]*, 1648., ulje na platnu, 114 × 175&nbsp;cm, Nacionalna galerija Walesa, Cardiff.
Datoteka:Nicolas Poussin - L'Été ou Ruth et Booz.jpg|*Četiri godišnja doba (Ljeto)*, 1660.-64., uje na platnu, 1.18 m × 1.60 m, Louvre.


## Vanjske veze
Suplent

**Suplen(a)t** (lat.; hist.), zamjenik (najčešće redovnog nastavnika), profesorski pripravnik (u srednjim i visokim školama). Početno zvanje budućeg srednjoškolskog profesora (prije nego što udovolji propisima i bude imenovan profesorom). Žena **supletnica** ili **suplentkinja**. **Suplencija**, zamjenjivanje nastavnika na času predavanja. *([[Izvori#RMS|RMS]], [[Izvori#Klaić|Klaić]], [[Izvori#HER|HER]], [[Izvori#An-Gold|An-Gold]], [[Izvori#Vujaklija|Vujaklija]], [[Izvori#ARJ|ARJ]] - *namjesni učitelj*)*
Hammurabi

**Hammurabi** (**Hammu-rapi** ili **Khammurabi**) je šesti babilonski kralj. Vladao je od 1792. do 1750. godine pne. Iako je poznat po tome što je osvojio Sumer i Akad i te tako postao prvi vladar Babilonskog carstva, historija ga najviše pamti po donošenju Hammurabijevog zakonika, prve sačuvane zbirke pravnih propisa u historiji.

## Biografija
Na prijestolje je došao oko godine 1760. pne. Njegova vladavina obilježena je briljantnom diplomacijom kao i vještim vojnim pobjedama. Ujedinio je rascjepkana kraljevstva od Perzijskog zaljeva do rijeke Habur i od Eufrata do Sredozemnog mora. Pobijedio je glavnog protivnika Rim-Sina, kao i kraljeve Elama, Marija i Ešnouna. Osobno je vodio i nadgledao kopanje kanala za navodnjavanje jer je shvaćao važnost tih radova za napredak kraljevstva. Uveo je red u javnu administraciju i vratio dignitet državnih službenika. Kao vjerski vođa, postavljanjem boga Marduka kao glavnog boga babilonskog panteona započinje eru monoteizma.

Za vladavine Hamurabija i njegovog sina Samsu-iluna (1750. pne.-1712. pne.) Babilon postiže vrhunac svoje vojne i kulturne moći. Općenito se smatra da je s Hamurabijem počeo uspon babilonske kulture.

## Reference

## Vanjske veze
Akbar Veliki

**Jalaluddin Muhammad Akbar**, poznatiji kao **Akbar Veliki** (1542. - 1605.) je mogulski vladar koji se smatra jednim od najvećih vladara u historiji Indije. Nakon dolaska na prijestolje 1556. godine započeo je seriju uspješnih osvajačkih pohoda koje su Mogulsko carstvo proširile na veći dio Indije. Iako nepismen, bio je poznat po poticanju nauke i umjetnosti, a posebno je nastojao ustanoviti vjersku toleranciju među svojim podanicima.
Rođen je u Iranu kao izbjeglica, a na prijestolje dolazi kao zakoniti nasljednik svoga oca Humayuna s trinaest godina. To je jedini slučaj u povijesti mogulskih dinastija da je vladar došao na prijestolje bez rata ili krvoprolića.

Njegov stariji brat Muhammed Hakim nije se protivio imenovanju mlađeg brata za vladara. On je jedini od mogulskih vlastodržaca koji je bio potpuno nepismen ali je imao veliku žeđ za znanjem i volju za učenjem. Iako je bio nepismen, "pročitao" je stotine svitaka svetih i učenih tekstova tako što su mu ih čitali njegovi dvorjani.

Na početku svoje vladavine, do punoljetnosti državne poslove u njegovo ime vodio je Bahram Khan. Potpuno odan i iznimno učen i inteligentan čovjek. Kad je Akbar navršio 18 godina, Bahram Khan se povlači iz javnog i političkog života, a mjesto njega glavni utjecaj na vladara ima njegova dadilja, Maham Anga. Poslije 1562. Akbar vlada potpuno samostalno.

Učvrstio je vlast mogulske dinastije, ujedinio Indiju i uspješnim ratovanjem proširio granice države, te skršio moć lokalnih velikaša. Mnogim reformama učvrstio je središnju vlast, podupirao je znanstvenike i umjetnike. Iako sam musliman, dopustio je slobodno ispovijedanje vjere svim državljanima i odupirao se vjerskom fanatizmu muslimana. U nastojanju da pomiri hindue i muslimane pokušao je stvoriti sinkretičku vjeru (dīn-i-ilāhī) u kojoj je on bio vrhovni poglavar. Mauzolej mu je sagrađen 1612.-13. u Sikanderu kraj Agre.

## Vanjske veze

* Akbar. 
* Akbarova vladavina. 
* Mogulski car Akbar: Svijet biografija. 
* Fotografije Akbarovog mauzoleja.
Bik Koji Sjedi

**Tatanka Iyotanka** ili **Bik Koji Sjedi** (1831. - 15. 12. 1890.) je indijanski vrač i poglavica plemena Hunkpapa Siouxa koji je godine 1876. (25. 6. ) vodio Cheyenne i Sioux ratnike protiv američke 7. konjičke pukovnije u bitci kod Little Bighorna. Iako su Indijanci pobijedili, poslije su bili prisiljeni na bijeg u Kanadu odakle se Bik Koji Sjedi vratio nekoliko godina kasnije, dobio amnestiju od američke vlade. Ostatak života je proveo u cirkusu Buffalo Billa, a na kraju je ubijen u rezervatu kada ga je vlada pokušala uhapsiti, misleći da je povezan s Plesom duhova.

## Vanjske veze
Lav Trocki

**Lav Davidovič Bronštajn**, poznatiji kao **Lav Davidovič Trocki** (26. listopada 1879. - 21. kolovoza 1940.) je ruski političar, državnik, vojskovođa i revolucionarni vođa poznat kao osnivač Crvene armije i smrtni neprijatelj Staljina.

Rođen u ukrajinskoj židovskoj familiji, Trocki je odmalena bio sklon buntovništvu, a u mladosti je prihvatio marksizam zbog čega je bio uhapšen i prognan u Sibir, odakle je pobjegao. U Londonu se povezao s Lenjinom, ali vrlo brzo i razišao, prihvativši frakciju menjševika među ruskim socijaldemokratima. S Lenjinom se pomirio uoči Oktobarske revolucije, gdje je uzeo aktivno učešće.

Nakon revolucije je Trocki uzimao važne položaje u boljševičkoj vlasti. Vodio je resor vanjskih poslova sve dok zbog protivljenja miru u Brest-Litovsku nije podnio ostavku. Nakon toga je imenovan za narodnog komesara za vojsku i mornaricu gdje se istakao u stvaranju Crvene armije te se smatra jednim od najzaslužnijih za boljševičku pobjedu u ruskom građanskom ratu.

Nakon Lenjinove smrti je u SSSR-u započela borba za vlast i određivanje kursa kojim će krenuti kako nova država tako i radnički pokret. Trocki, koji se zalagao za permanentnu revoluciju, izgubio je u okršaju sa Staljinom i njegovim konceptom socijalizma u jednoj zemlji te je izbačen iz Partije i prognan iz SSSR-a.

Ostatak života Trocki je proveo u izgnanstvu, koristeći svaku priliku za žestoku kritiku Staljina i njegove politike kao izdaje marksizma. Godine 1940. Staljinov agent Ramon Mercarder ga je ubio u Meksiku.
Boraveći u Meksiku imao je ljubavnu aferu sa slavnom meksičkom slikaricom, Fridom Kahlo.

Po Trockom je nazvana ideologija trockizam.

## Književna dela
Autor je više književnih dela među kojima su:

* *Izdana revolucija*
* *Terorizam i komunizam*
* *Moj život*

## Povezano
* Emmanuel Goldstein

## Povezano

* Lav Trocki, ZAŠTO JE STALJIN POBEDIO OPOZICIJU?

## Vanjske veze
* Lav Trocki internet arhiva
Litvanija

**Litvanija** ili **Litva** (litavski: ***Lietuva*** [lʲɪɛtʊˈvɐ]), službeno **Republika Litvanija** ili **Republika Litva** (litavski: ***Lietuvos Respublika***), država u sjeveroistočnoj Evropi, na obali Baltičkog mora.

## Geografija
Litva je jedna od vodećih svetskih agroindustrijskih zemalja, koja se nalazi u centralnoj Evropi. Na severo-zapadu izlazi na Baltičko more. Graniči se s Letonijom na severu, Poljskom na jugu i na zapadu i Rusijom i Bjelorusijom na istoku.

Glavni grad je Vilnius.

Litva je demokratska unitarna parlamentarna republika.

## Historija
Litva je 1918. stekla neovisnost, zajedno sa Estonijom i Letonijom. 1940., Staljin je okupirao Baltik te je tako njena neovisnost izgubljena. 1941. Litvu osvaja Treći Reich, a 1944. ponovno SSSR. Litva je pripojena Sovjetskom Savezu, a nakon rata su mnogi njeni državljani deportirani u Sibir kako bi se suspregnuo nacionalizam i otpor prema sovjetskim zakonima. Raspadom SSSR-a 1991., Litva proglašava nezavisnost te prelazi iz socijalizma u kapitalizam zajedno sa ostalim baltičkim republikama. Od 2004. je članica Europske Unije

## Politika
Litva je članica Ujedinjenih nacija, NATO-a i država G40, Evropske unije.

## Litvini
* Dalia Grybauskaitė, članica Komisije Evropske Unije Kommission, 2004-2009.
* Vytautas Landsbergis, Sing Revoliution SAJUDIS, Vilnius, 1989-1993; član Evropskog parlamenta, 2004-2009.

## Gradovi
Popis gradova u Litvi

## Sport
* Košarkaška reprezentacija Litvanije
* Fudbalska ili nogometna reprezentacija Litvanije

## Vanjske veze

* http://www.lietuva.lt
Anagram

**Anagram** je metoda šifrovanja koja se koristi tako što se da jedna reč ili rečenica i od nje se napravi druga reč ili rečenica iste ili manje dužine sa drugim značenjem. Anagrami su podjednako način šifrovanja i vrsta zabave.

Neki od primera su: Miroljub - Ljubomir, Boro Livac - ribolovac, „O, rana davi, Al' demon zlo čini!“ - „Leonardo da Vinči, Mona Liza!“ (primer preuzet iz knjige "Da Vinčijev kod")...
Kwame Nkrumah

**Kwame Nkrumah** (Nkroful, 21. rujna 1909. – Bukurešt, 27. travnja 1972.) je bio ganski političar koji je od 1951. do 1966. godine bio vođa britanske Zlatne Obale te, kasnije, nezavisne Gane. Sudjelujući direktno u stjecanju ganske nezavisnosti, Nkrumah je figurirao kao prvi predsjednik nezavisne Gane, a ranije je bio i prvi premijer. Bio je jedan od vodećih afričkih političara XX vijeka, snažan zagovaratelj panafrikanizma, osnivač Organizacije afričkog jedinstva i dobitnik Lenjinove nagrade 1963. godine. Nkrumah je sebe smatrao "afričkim Lenjinom".

Rođen u britanskoj koloniji Zlatnoj Obali, u mladosti se školovao u SAD i Velikoj Britaniji, gdje je postao sljedbenikom ideologije panafrikanizma. Godine 1947. je započeo borbu za nezavisnost Zlatne obale, pri čemu se služio štrajkovima, demonstracijama i bojkotom. Godine 1957. Zlatna obala je postala nezavisna država pod nazivom Gana. Nkrumah je postao njen prvi premijer i tokom svoje vladavine nastojao uvesti socijalizam i industrijalizaciju. To je dovelo do ekonomske i političke krize zbog koje je u Gani 1964. uveden jednopartijski sistem a Nkrumah postao doživotnim predsjednikom. Dvije godine kasnije Nkrumah je svrgnut u vojnom udaru.
Hastings Kamuzu Banda

**Hastings Kamuzu Banda** (1896. - 25. 11. 1997.) je političar i državnik iz Malavija.

Školovao se za liječnika u Škotskoj da bi godine 1963. postao prvi premijer nezavisnog Malavija. Godine 1966. postao je predsjednik, a godine 1971. se proglasio doživotnim predsjednikom. Njegov režim je bio autoritaran i često kritiziran zbog toga što je kao jedina afrička zemlja imao dobre odnose s Južnom Afrikom u doba apartheida. Banda je bio poznat po svojoj konzervativnosti - uveo je propise o odijevanju i frizuri i sve do 1990-ih zabranjivao televiziju u svojoj zemlji. S druge strane je uveo cijeli niz reformi u cilju izjednačavanja položaja muškaraca i žena te izgradio infrastrukturu zemlje. Godine 1994. je dozvolio višestranačje i na izborima bio poražen od Bakilija Muluzija. Kongresna stranka Malawija, koju je osnovao, danas je najvažniji politički faktor u zemlji.
Mirim

**Mirim** (portugalski: *Lagoa Mirim*, španjolski: *Laguna Merín*) je plitka plimna laguna na granici Urugvaja i Brazila.

## Hidrologija
Mirim se proteže u dužinu od nekih 190 km, paralelno sa Atlanskim oceanom od juga prema sjeveru.
Maksimalno je širok 48 km na sjeveru i dubok do 30 metara.

Svojom površinom od 3,750 km², Laguna Mirim je treće po veličini jezero u Južnoj Americi, nakon Lagune Patos u Brazilu i Jezera Titicaca u Boliviji.

Laguna Mirim je nastala akumulacijom voda rijeka i potoka koje uviru u tektonsku depresiju odvojenu od Atlanskog oceana niskim močvarnim sprudom, širokim 16 do 56 km, koji i sam ima brojne manje lagune.

Iako je naizgled jezero smješteno unutar kontinenta, nije endoreički bazen, jer otječe kanalom *São Gonçalo* do Lagune Patos u Brazilu, koja je povezana sa Atlantikom.

U Mirim uviru rijeke Jaguarão, Cebollatí, Olimar Grande, Tacuarí i brojni potoci, pa ima sliv  površinu od 62,250 km²

Laguna je plovna za brodove plićeg gaza.

Proteže se po teritoriju brazilske države Rio Grande do Sul i po urugvajskim departmanima; Cerro Largo, Treinta y Tres i Rocha.

Laguna Mirim je mjesto velike bioraznolikosti, stanište brojnih riba, ptica selica i ugroženih vrsta.

Od 2017. je uvrštena na Ramsarsku Listu vlažnih područja.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Mirim Lagoon, South America''
Ohopoho

**Ohopoho** (ili **Opuwo**), grad u sjeverozapadnoj Namibiji (Afrika), stotinjak kilometara južno od angolske granice, približno na istoj geografskoj širini kao Harare, glavni grad Zimbabvea.

## Izvori

* *[[Izvori#Atlas svijeta|Atlas svijeta]], [[Izvori#Mađarski atlas|Mađarski atlas]]*
Uragan Katrina

**Katrina** je ime za uragan koji je krajem kolovoza 2005. pogodio južnu obalu Sjedinjenih Američkih Država.

Nastao je 24. kolovoza 2005. kraj Bahama i prvi udar na kopno dogodio se kraj Miamija (Florida) kad je jačina uragana bila kategorije 1 na Safir-Simpsonovoj skali za uragane. Tamo je uzrokovao veće poplave i 11 poginulih. Svoj put je uragan nastavio u Meksičkom zalivu gdje je dobio na snazi. 29. kolovoza uragan nalijeće na američke države Louisiana i Mississippi sa jačinom kategorije 4 (vetrobi 250&nbsp;km/h). Uzrokovane su velike štete na priobalnim područjima, a 80 % grada New Orleansa je potopljeno. Uragan je također izazvao žrtve i štete u američkim državama Alabama, Tennessee, Georgia, i Kentucky.

Ukupno je poginulo više od 1000 ljudi. Procijenjeno je da je to bila najskuplja prirodna katastrofa u SAD-u do tada.
Oko u oko

**Oko u oko**, frazeološki izraz u značenju: nasamo; otvoreno, lično, neposredno. Drugi oblici istog izraza: **oči u oči, okom u oko, okom na oko.** *([[Izvori#RMS|RMS]])*
Mahatir Mohammad

**Dr. Mahathir bin Mohammad** (10. 7. 1925. -) je malezijski političar i državnik koji je od 1981. do 2003. bio premijer Malezijske Federacije. Tokom njegovog dugogodišnjeg mandata Malezija je doživjela nezapamćen ekonomski procvat i postala jedan od "azijskih tigrova". Siromaštvo je gotovo iskorijenjeno i stvorena više-etnička srednja klasa čime je Malezija barem djelomično postala pošteđena krvavih etničkih i vjerskih sukoba koje su je bile mučile u prošlosti. Godine 1997. Mahathir se suočio s istočno-azijskom ekonomskom krizom i uspješno je prebrodio tako što je potpuno ignorirao savete zapada (MMFa, Svetske banke, SADa, Evropske unije). Godine 2002. je najavio povlačenje s položaja, što je i učinio godinu dana kasnije.

## Vanjske veze
Kofi Annan

**Kofi Atta Annan** ( ; Kumasi, 8. travnja 1938. – Bern, 18. kolovoza 2018.) bio je ganski diplomat koji je služio na funkciji generalnog sekretara UN.

Annan je svoju karijeru započeo godine 1962. u Svjetskoj zdravstvenoj organizaciji. Od 1972. do 1974. bio je direktor turizma u Gani. Od godine 1987. držao je neke od najvažnijih položaja u UN, uživajući titulu pomoćnika generalnog sekretara. U 1990-im je bio zadužen za mirovne operacije, a od oktobra 1995. je bio specijalni izaslanik UN za bivšu Jugoslaviju.

U to vrijeme Annan je uživao veliku podršku američke administracije Billa Clintona, nezadovoljne dotadašnjim generalnim sekretarom UN Boutrosom Boutrosom Ghalijem i njegovom inzistiranju na proceduri prilikom američke vojne intervencije u bivšoj Jugoslaviji. Uz američki diplomatski pritisak, Vijeće sigurnosti UN je 13. 12. 1996. imenovalo Annana generalnim sekretatrom. Mandat mu je obnovljen godine 2002. 

Godine 2001. dobio je Nobelovu nagradu za mir.

U posljednjim godinama mandata Annan je došao u sukob s novom američkom administracijom Georgea W. Busha, jer je izrazio protivljenje napadu na Irak. Nakon nekog vremena je organizacija UN došla pod žestoki udar kritika zbog nesposobnosti, korupcije, seksualnog zlostavljanja te pronevjere sredstava iz iračkog programa "Hrana za naftu", u što je navodno upetljan i Annanov sin Kojo.

Prvog januara 2007. godine na mestu generalnog sekretara UN zamenio ga je Ban Ki-Mun.

## Vanjske veze
Jacques Chirac

**Jacques Rene Chirac** (Pariz, 29. studenog 1932. – Pariz, 26. rujna 2019.) bio je francuski političar i državnik koji se od 1995. do 2007. nalazio na funkciji predsjednika Republike.

Nakon koketiranja sa komunizmom u mladosti, studija u Americi i sudjelovanja u alžirskom ratu, gdje je ranjen, Chirac se odlučio baviti politikom kao sljedbenik Charlesa de Gaullea. Nakon tri godine državne službe je postao šef kabineta premijera Georgea Pompidoua, gdje je stekao reputaciju izvrsnog administratora. Poslije je u gaullističkim vladama služio kao ministar poljoprivrede i ministar unutrašnjih poslova. Godine 1974. ga je predsjednik Giscard d'Estaigne imenovao premijerom, ali je zbog nesuglasica podnio ostavku i osnovao vlastitu gaullističku stranku.

Godine 1977. je postao gradonačelnikom Pariza. Kada je godine 1986. desnica osvojila parlamentarnu većinu, Chirac je ponovno postao premijer. Dvogodišnja kohabitacija sa socijalističkim predsjednikom Mitterandom završila je godine 1988. s Chiracovim porazom na predsjedničkim te desničarskim porazom na parlamentarnim. Chirac se vratio na mjesto gradonačelnika Pariza, gdje ga često povezuju s korupcionaškim skandalima.

Nakon što je Mitterandu istekao drugi mandat, Chirac je godine 1995. u prvom krugu porazio gaullističkog suparnika Edouarda Balladura te u drugom krugu socijalističkog kandidata Lionela Jospina te postao predsjednik. Odmah na početku mandata se založio za oštru intervenciju protiv Srba u bivšoj Jugoslaviji, a poslije je postao žestoki zagovornik evropskog ujedinjenja.

Godine 1997. je raspustio parlament, ali je desnica izgubila izbore. Ponovno je prisiljen na kohabitaciju, ovaj put kao predsjednik te godine 2002. dobio predsjedničke izbore samo zato što se u prvom krugu ultradesničarski kandidat Jean-Marie Le Pen uspio probiti na drugo mjesto u prvom krugu i prisiliti lijeve glasače da u drugom krugu daju glas Chiracu.

Iste je godine postao jedan od najžešćih kritičara američke invazije na Irak, zbog čega je stekao simpatije u svijetu. U samoj Francuskoj je, pak, vrlo brzo prokockao tako stečenu popularnost i na referendumu za Ustav EU glasači u Francuskoj su se izjasnili protiv, usporivši tako proces evropskog ujedinjenja. Popularnost su mu dodatno opteretili neredi u francuskim predgrađima krajem 2005. godine, kao i optužbe za sudjelovanje u aferi Clearstream.

11.3. 2007. je u televizijskom obraćanju naciji objavio da se neće kandidirati za treći predsjednički mandat. Nakon izbora održanih 22.4. i 6.5. iste godine ga je naslijedito Nicolas Sarkozy.

U decembru 2011. je osuđen na uvjetnu kaznu od dvije godine zatvora zbog financijskih malverzacija vezanih uz doba kada je bio pariški gradonačelnik. Umro je u Parizu 2019. godine; imao je 86 godina.
Silvio Berlusconi

**Silvio Berlusconi** (Milano, 29. 9. 1936. - 12. 6. 2023.) bio je italijanski poslovni čovjek, političar i državnik koji tri puta osvojio mandat premijera Italije.

Rođen je u familiji srednje klase, a nakon studija prava se počeo baviti građevinom. S vremenom je stvorio Fininvest, medijsku kuću koja će s vremenom obuhvatiti sve najvažnije privatne TV-kuće, radio stanice i novine u Italiji. Zahvaljujući tome, a i vezama sa Socijalističkom partijom i njenim vođom Bettinom Craxijem, postao je jedan od najbogatijih i najuticajnijih ljudi u Italiji. Postao je i vlasnikom nogometnog kluba AC Milan, što mu je donijelo veliku popularnost širom Italije i Evrope.

Početkom 1990-ih su kraj hladnog rata i otkriće niza korupcijskih skandala doveli do sloma dotada vladajućih demokršćana i socijalista, te se držalo da ništa neće stajati na putu reformiranim komunistima koji pola vijeka nisu bili na vlasti, pa se nisu uprljali u očima italijanskih glasača. Berlusconi je odlučio tome dati alternativu u obliku vlastite stranke po imenu Forza Italia, te stvorio desničarsku koaliciju kojoj se pridružili reformirani neofašisti iz stranke Alleanza Nazionale i padanijski separatisti iz Lega Nord. Ta je koalicija dobila izbore godine 1994. i Berlusconi je prvi put postao premijer.

Godine 1996. se koalicija raspala, a novim izborima su na vlast došli ljevičari na čelu s Romanom Prodijem. Pet godina kasnije Berlusconi je ponovno dobio izbore kao vođa desnice te postao premijer, a njegov drugi mandat je najduži u historiji Republike Italije.

Berlusconi se istakao po neoliberalnoj ekonomskoj politici, zalaganju za evropsko ujedinjenje ali i bliskim vezama s američkom administracijom Georgea W. Busha, kojeg je podržao u invaziji na Irak. Zbog toga, kao i zbog niza istraga o korupciji te izjava koje opravdavaju i veličaju fašizam, Berlusconi je jedna od najkontroverznijih ličnosti današnje Evrope.

Na parlamentarnim izborima 2006. ga je tijesno porazila koalicija lijevog centra na čelu s bivšim premijerom Romanom Prodijem. Nakon što se ta koalicija raspala, u aprilu 2008. je na čelu desničarske koalicije ponovno osvojio izbore.

Njegov treći mandat je koincidirao sa izbijanjem velike globalne krize koja je izuzetno teško pogodila Italiju, a također je bio obilježen i seksualnim skandalima. Sve je to dovelo do drastičnog pada Berlusconijeve popularnosti i gubitka dotadašnjih političkih saveznika. Nakon što je u jesen 2011. eskalirala kriza zemalja eurozone Berlusconi je izgubio većinu u Parlamentu, te 8. novembra 2011. najavio ostavku.

## Vanjske veze
Lee Kuan Yew

**Li Kuan Jau** (; kineski: 李光耀, *Lǐ Guāngyào*), punim imenom **Heri Li Kuan Jau** (; Singapur, 16. septembra 1923. – Singapur, 23. marta 2015.), singapurski političar i državnik, poznat kao prvi premijer Singapura i kao jedna od najuticajnijih ličnosti u Jugoistočnoj Aziji.

## Biografija

Rođen je 1923. godine u porodici singapurskih Kineza. Njegovo studiranje prekinuo je početak Drugog svetskog rata u Singapuru 1942. godine. Tokom japanske okupacije bio je činovnik u jednoj tekstilnoj firmi.

Nakon rata otišao je da studira u Ujedinjeno Kraljevstvo. Tamo je naposletku diplomirao pravo na Univerzitetu Kembridž. Tokom boravka u Engleskoj, shvatio je da Britanci tokom rata nisu bili sposobni da odbrane Singapur od japanske okupacije pa je zaključio da Singapur mora biti nezavisan. U Singapur se vratio 1949. godine.

Tokom 1950-ih godina počeo je da se bavi politikom, zahtevajući samoupravu i nezavisnost Singapura od britanske vlasti. Godine 1954. osnovao je nominalno socijalističku Stranku narodne akcije, kako bi na svoju stranu pridobio imućne prokomunističke Kineze. Kada je Singapur dobio samoupravu 1959. godine, njegova stranka je dobila izbore i Li Kuan Jau je postao premijer.

Godine 1963., Singapur je postao delom Malezijske Federacije. Dve godine kasnije, nakon etničkih sukoba između Malajaca i Kineza, Singapur i Malezija su se mirno rastali 9. avgusta. Istog dana je proglašena Republika Singapur.

U sledećih 25 godina, Singapur je pod Lijevim vođstvom postao industrijski div Azije i jedna od najprosperitetnijih država u svetu. Tri stuba njegove politike činili su nacionalna bezbednost, ekonomija i socijalna stabilnost. Kako bi ojačao suverenost i ugled Singapura u svetu, Li je promovisao politiku neutralnosti i nesvrstanosti. S druge strane, mnogi su mu zamerali autoritarnu unutrašnju politiku. 

Godine 1990. pažljivo je pripremio silazak s vlasti, ali je u budućim singapurskim vladama zadržao savetodavnu funkciju kao viši ministar. Tu je funkciju napustio 2011. gidine i time se povukao iz političkog života Singapura. U narednim je godinama imao zdravstvenih problema, a umro je 2015. godine od posledica upale pluća.

Napisao je memoare u dva toma: „*Priča o Singapuru*“ (), koja obuhvata istoriju države do razlaza s Malezijom 1965., i „*Od Trećeg sveta do Prvog*“ (), koja opisuje njegov doprinos preobražaju Singapura u modernu naciju.

## Izvori

## Vanjske veze

* Lee Kuan Yew 
* 
;Intervjui i članci:
* A Conversation with Lee Kuan Yew, Fareed Zakaria, Foreign Affairs, March–April 1994
* War of Words  Alejandro Reyes, *[[Time (časopis)|Time]]*, 25 September 1998
* Lee Kuan Yew: A Chronology, 1923–1965 Largely based on Lee Kuan Yew, The Singapore Story: Memoirs of Lee Kuan Yew. Singapore: Times, 1998. Retrieved 8 December 2004
* Part 1, Part 2: *[[CNN]]*, Fareed Zakaria talks with Lee Kuan Yew about his life as prime minister of Singapore, 22 September 2008
* Daddy knows best: The Lee Kuan Yew story, Tom Plate, *[[Sify.com]]*, 2010(?)
* Lee Kuan Yew Watch 
* Official Profile at the Parliament of Singapore (archived)
Gerhard Schröder

**Gerhard Fritz Kurt Schröder** (7. 4. 1944. -) je bio njemački političar i državnik koji je obavljao dužnost saveznog kancelara Njemačke u periodu od 1998. do 2005. godine.

Rodio se u skromnoj radničkoj familiji i dugo vremena je morao raditi svakojake poslove prije nego što je završio pravni fakultet i postao advokat. Zbog toga se od mladosti priključio socijaldemokratima i postepeno napredovao u stranci, sve dok godine 1986. nije kao vođa socijaldemokrata dobio izbore u saveznoj državi Donjoj Saksoniji i tamo postao premijer.

Na toj funkciji je postao najkarizmatičniji i najpopularniji socijaldemokratski političar te kao vođa SPD-a glatko dobio savezne izbore godine 1998. i sastavio koaliciju sa Strankom zelenih. Nedugo nakon toga se založio za intervenciju NATO-snaga u Kosovu te tom prilikom, prvi put nakon drugog svjetskog rata, poslao njemačke snage u borbene operacije. S druge strane, oštro se protivio američkoj invaziji na Irak čemu mnogi pripisuju njegovu iznenađujuću pobjedu na parlamentarnim izborima 2002. godine.

Za vrijeme njegovog mandata je u Njemačkoj nezaposlenost narasla do nezapamćenih razmjera i bilježila se velika ekonomska stagnacija te rast ekstremnih partija s lijeva i desna. Nakon poraza socijaldemokrata na izborima u tradiocionalnom uporištu Sjevernoj Rajni-Vestfaliji godine 2005. je zakazao parlamentarne izbore godinu dana prije roka. Na početku su, s obzirom na izborne ankete, svi to smatrali političkim samoubojstvom, ali su na izborima socijaldemokrati i opozicijski demokršćani osvojili gotovo istovjetan broj mjesta u Bundestagu, nakon čega se Schröder nadao kako bi mogao preživjeti kao kancelar u velikoj koaliciji. Na kraju je ipak popustio i dvije stranke su se dogovorile kako će novi kancelar biti Angela Merkel.
Gro Harlem Brundtland

**Gro Harlem Bruntland**, rođena 20.4. 1939, je norveška političarka i lekarka, i internacionalna liderka politike održivog razvoja i javnog zdravlja.

Rođena u Berumu i obrazovana za lekarku na univerzitetu u Oslu (1963), magistrirala je u oblasti javnog zdravlja na Harvard univerzitetu 1965. Bila je norveška ministarka za ekologiju 1976-79, i postala je prva norveška premijerka (februar-oktobar 1981). Njen kabinet bio je međunarodno poznat po tome što je imao 8 ministarki, od ukupno 18 ministara.

Bruntlandova je bila na čelu Svetskog komiteta za ekologiju i razvoj (WCED - World Commission on Environment and Development), koji se često navodi kao Bruntland-komisija, razvijajući široki politički koncept održivog razvoja u smeru širokih javnih rasprava koje su se isticale svojom sveobuhvatnošću, a koje su objavljene u raportu "Naša zajednička budućnost" aprila 1987. Bruntland komisija je pokrenula Svetski samit komisije za ekologiju i razvoj (UNCED), pod vođstvom Morisa Stronga koji je bio značajan član Bruntland-komisije.

Bruntland je postala norveška premijerka u dva uzastopna navrata: 9.5. 1986 - 16.10. 1989, i 3.11. 1990 - 25.10 1996, kada ju je nasledio Torbjorn Jagland. Dala je ostavku na mesto liderke Laburističke partije 1992.

Dr. Gro Harlem Bruntland je izabrana za generalnu direktorku Svetske zdravstvene organizacije maja 1998. Na ovoj poziciji, Bruntland je ustanovila dalekosežni pristup javnom zdravlju, ustanovljavajući Komisiju za Makroekonomiju i Zdravlje - na čelu sa Ѕefrijem Zahsom - prozivajući nasilje glavnim problemom javnog zdravlja. Bruntlandovoj je, 2003. godine, časopis Sajentifik Ameriken (Scientific American) odao priznanje njihovog Razboritog lidera godine, za koordinaciju brzog svetskog odgovora na naglu pojavu SARS sindroma (Severe acute respiratory syndrome|SARS). Nasledio je 21. jula 2003 Jong Vuk Li.

1994. je nagrađena Karlovom nagradom grada Ahena.
Semiramida

**Sammur-amat** ili **Semiramida** je legendarna asirska kraljica koja je živjela oko godine 800. pne. Predmetom je brojnih mitova i legenda o njenom božanskom porijelu i razvratnosti. Smatra se kako je kao temelj za te legende poslužila babilonska supruga asirskog kralja Shamshi-Adada V.

## Legenda o Semiramidi

Kako Ktesijas i Diodor pišu, ona je bila mitska junakinja božanskog porekla. Bila je kći boginje-ribe Atagartis iz Askalona u Siriji. Rano napuštenu, odgajili su je golubovi, sve dok je nije našao Simas, kraljevski pastir. 

Veruje se da je nakon pobede kod Baktre srela Ninusa, mitskog osnivača Ninive. U to vreme bila je udata za jednog od Ninusovih oficira, Onesa, za koga se smatra da ga je Ninus lično uklonio ili da je izvršio samoubistvo. Impresioniran njenom hrabrošću u bici kod Baktre, Ninus je uzima za ženu. 

Sa Ninusom je Semiramida imala dete, Niniasa. Nakon Ninusove smrti, nasleđuje ga na prestolu. Podiže mu je mauzolej u blizini Vavilona, devet stadija visok i deset širok. Podiže velike gradove, posebno Vavilon, i čudesne spomenike, i puteve kroz nepristupačne planine. Semiramida je naredila izgradnju Visećih vrtova Vavilona. Bila je neuspešna samo u napadu na Indiju. Na kraju vladavine, nakon 42 godine, prepušta presto sinu Niniasu i nestaje. Prema onome što se smatra originalom ove priče, pretvara se u golubicu i od tada biva obožavana kao boginja. 

Ninus je vladao od 2189. godine p.n.e, vladao je 52 godine, do 2137 godine p.n.e, što treba da bude potvrda da je Semiramida živela u to vreme.

## Zanimljivosti

Popularna etimologija, koja joj je prva povezala ime s golubovima (asirski: "sumat" - golub), pokrenula je identifikaciju istorijske Semiramide sa boginjom Ištar i njenim golubovima.

Jevrejski istoričar Josif povezuje Ninusa sa biblijskim kraljem Nimrodom.

Protestantski mitolog Aleksander Hislop podigao je Semiramidu na kosmički pijedestal. U svojoj knjizi "Dva Vavilona" pokušava da pokaže da su Semiramida i Ninus, kratko pomenut u Knjizi postanja kao moćni lovac pred Bogom, isti kao Izis i Oziris, ili Astarte i Tamuz. Prema Hislopovoj verziji ove priče, Semiramida postaje Blagoslovena devica Marija; većina svetskih mitskih figura su samo kopije priče o Semiramidi i Ninusu. Ova teorija je trebalo da pokaže da je rimsko katoličanstvo zapravo paganstvo. Malo je ljudi prihvatilo ovu verziju priče, a ona se danas održava kroz stripove Džeka Čika.

Semiramida se pojavljuje u više drama i opera, od kojih su najznačajniji:
* Volterova tragedija *Semiramis*
* opera Domenika Kimaroze *Semiramida* i
* opera Đoakina Rosinija, takođe *Semiramida*.
Sojourner Truth

**Sodžerner Trut** (; IPA: ;1797 — 1883) američka abolicionistkinja, govornik i borac za ljudska prava. Pravo ime joj je **Izabela Baumfri** ili, po drugim izvorima, **Izabela Van Vagener**. Rođena je u ropstvu oko 1797.

Izbegla je u Kanadu 1827. Godine 1828. sudskim putem je uspela da dobije starateljstvo nad sinom čime je postala prva crnkinja koja je dobila parnicu protiv belaca.

U SAD se vraća 1829. nakon što je u državi Njujork ukinuto ropstvo. Desetak godina je radila kao služavka, da bi se potom pridružila Elajdži Pirsonu u uličnim propovedima.

Kasnije je postala zapažen zagovornik abolicionizma i pokreta za ženska prava. Verovatno najpoznatiji govor je bio *Zar ja nisam žena?* - "Ain't I a Woman?", kratak, ali dobro pogođen komentar izgovoren 1851. na Ženskoj skupštini u Akronu, Ohajo.

Godine 1841. preselila se u Northampton u Masačusetsu gde se pridružila utopijskoj zajednici Northemptonsko udruženje za obrazovanje i industriju. Kada se 1846. zajednica raspala ostala je u Florensu kod Northamptona gde je radila sa susedom, Olivom Džilbertom, na biografiji *Priča Sodžerner Trut: Rob sa severa*, koja je objavljena 1850.

Godine 1857. preselila se u Mičigen gde je nastavila sa aktivizmom. Tokom Američkog građanskog rata organizovala je sakupljanje namirnica za Uniju i preselila se u Vašington, nakon što je proglašeno ukidanje ropstva ("Emancipation Proclamation"). Tada je upoznala i predsednika Abrahama Linkolna.

U Mičigen se vratila 1867. Umrla je u svom domu u Betl Kriku, 26. novembra 1883. Sahranjena je na groblju Ouk Hil u Betl Kriku. Godine 1983. uvrštena je u Galeriju slavnih žena Mičigena (Michigan Women's Hall of Fame).

Godine 1997. NASA je svoje robotizovano vozilo za misiju na Marsu nazvala *Sodžerner.*

## Vanjske veze

* Institut Sodžerner Trut  (Betl Krik, Mičigen)
* Memorijal Sodžerner Trut  (Florens, Masačusets)
* Kolekcija Sodžerner Trut Biblioteka Sodžerner Trut na Državnom univerzitetu Njujorka
* Biografija na "FemBio" &ndash; Značajne žene sveta
Mary Dyer

**Mary Barrett Dyer** (London, 1611. - Boston, 1. 6. 1660.) bila je engleski Kveker. Obješena je u Bostonu, Massachusettsu, zato što se borila protiv progona Kvekera iz kolonije Massachusettsa. Smatra se da je bila posljednja žrtva religioznog progona u Sjevernoj Americi.

Mary Dyer je srela Anne Hutchinson 1637, koja je propovjedala da se Bog obraća direktno vjerniku, a ne samo preko svještenstva. Dyer se pridružila Anne Hutchinson i postala aktivna u "Antimonijskoj jeresi", gdje su radile na organizaciji grupa žena i muškaraca koje bi proučavale Bibliju na drugi način u odnosu na teokratski zakon kolonije Massachusetts Bay.

1638, Mary Dyer i njen muž, William Dyer, bili su prognani iz kolonije zajedno sa Anne Hutchinson. Po savjetu Roger Williamsa, grupa kojoj su pripadale Dyer i Hutchinson preselila se u Portsmouth u koloniji Rhode Island.

Mary Dyer se sa mužem vratila u Englesku, zajedno sa Roger Williamsom i John Clarkeom, gdje se Mary priključila Kvekerima pošto je čula propovjed George Fox, i ustanovila da se propovjed slaže sa idejama koje su ona i Anne Hutchinson imale više godina prije toga. Postala je Kveker po sopstvenom izboru.

Dyerovi su se vratili na Rhode Island 1657. Sljedeće godine, ona je otputovala u Boston da bi protestovala protiv novog zakona koji je protjerivao Kvekere, gde je uhapšena i izbačena iz kolonije. (Njen muž, koji nije postao Kveker, nije bio uhapšen.)

Mary Dyer je nastavila da putuje po Novoj Engleskoj i propovjeda Kvekerstvo, i ponovo je uhapšena 1658 u New Haven, Connecticut. Pošto je puštena na slobodu, vraća se u Massachusetts da bi posjetila dvoje engleskih Kvekera koji su bili uhapšeni. Ponovo je uhapšena i ovaj put joj je trajno zabranjen povratak u koloniju. Treći put je otputovala u Massachusetts, sa grupom Kvekera, da bi javno protestovala protiv zakona. Uhapšena je i osuđena na smrt. Nakon kratkog suđenja, drugo dvoje Kvekera su obješeni, ali kako je njen suprug bio prijatelj guvernera John Winthropa, uspio je da joj omogući amnestiju u posljednjem momentu, protiv njene volje, jer je odbila da se pokaje i odrekne kvekerske vjere.

Bila je primorana da se vrati na Rhode Island. Putovala je na Long Island, New York, da bi propovjedala, ali njena savjest je vodila da se vrati u Massachusetts 1660, i ponovo protestuje protiv anti-kvekerskog zakona. Uprkos molbama muža i porodice, ponovo je odbila da se pokaje i ponovo je osuđena na smrt, 31. maja. Sljedećeg dana, Mary Dyer je obješena u Bostonu zarad toga što je bila Kveker u Massachusettsu.

Njene posljednje riječi su bile: *"Ne, ja sam došla da vas sačuvam od krvoprolića, želeći da poništite nepravedan i nerazuman zakon načinjen protiv nevinih sluga Božjih. Ne, čovječe, ja se ne odričem."*

Njena statua se nalazi ispred zgrade Državne uprave Massachusettsa u Bostonu.

## Izvori

## Vanjske veze

* Mary Dyer biografija (engl.)
Liliuokalani

**Liliuokalani** (također poznata i kao **Lydia Kamakahea**, **Lydia Liliuokalani Paki**, **Liliu Kamakaeha**, **Lydia Paki Kamehaka Lili'uokalani** i **Lydia Paki Kamehamea Liliuokalani**) (2. septembar 1838 - 11. novembar 1917) je bila posljednji havajski monarh.

Dana 16. septembra 1862. udala se za John Owen Dominisa, koji je postao guverner ostrva Oahu i Maui. Nisu imali djece.

Liliuokalani je nasljedila tron od svog brata Kalakaule 17. januara 1891. godine. Kratko potom, pokušala je da donese novi ustav, pošto je postojeći, poznat kao "bajonetski ustav", ograničavao njenu moć i politički uticaj nad Havajcima. Američki interesi na ostrvu bili su vezani za tarifu u trgovini šećerom i aneksija se smatrala zaštitom američkog biznisa. Kao rezultat, američki ministar na Havajima u to vrijeme, John L. Stevens, naredio je da se trupe iz Bostona iskrcaju na ostrvo, pod maskom zaštite palače Jolani i drugih vladinih zgrada. Liliuokalani je zbačena s trona 1893. godine i osnovana je privremena vlada.

Američka vlada vjerovala je da je havajski narod uz kraljicu, pa je ponudila da vrati kraljici prijestolje, uz uslov da svima koji su učestvovali u prevratu bude oprošteno. Odbila je, dijelom usljed sile koja je korišćena protiv nje i njene imovine, uključujući kamenje i vatreno oružje korišteno sa ciljem da je izbace iz kuće. Sa ovakvim razvojem događaja, tadašnji predsjednik Sjedinjenih država, Grover Cleveland, poslao je dopis Kongresu Sjedinjenih Američkih Država. 4. jula 1894, Republika Havaji je proglašena i Sanford B. Dole, jedan od prvih ljudi koji su pokrenuli ukidanje monarhije je postao predsjednik. Republika je odmah priznata od strane vlade Sjedinjenih Američkih Država.

Liliuokalani je uhapšena 16. januara 1895, nekoliko dana nakon propale kontrarevolucije koju je podigao Robert Wilcox, kada je oružje nađeno u dvorištu njenog doma. Ona je poricala da je znala da se oružje tu nalazi. Zatvorena je u malu sobu u palači Jolani do 1896. godine, kada je oslobođena. Otišla je u svoju kuću, Washington Place, gde je živjela do svoje smrti 1917. godine. Havaji su anektirani Sjedinjenim državama kroz rezoluciju Kongresa Sjedinjenih Američkih Država 1898. godine.

Liliuokalani je bila objavljivani pisac i kompozitor. Njena knjiga, *"Havajska priča havajske kraljice"*, bavi se historijom Havaja. Jedna od njenih najpoznatijih kompozicija je himna *"Aloha Ue"* koju je komponovala u zatočeništvu.

## Vanjske veze
* Queen Liliuokalani
Harriet Tubman

**Harriet Tubman** (1820. - 10.3. 1913.) je američka crnačka aktivistica poznata po nadimku *Crni Mojsije*. Rođena je kao ropkinja u državi Maryland, odakle je godine 1844. pobjegla na Sjever koristeći se Podzemnom željeznicom. Nakon toga je uz pomoć abolicionista organizirala 19 ekspedicija tokom kojih je oslobođeno 300 robova. Južnjački robovlasnici su joj ucijenili glavu na 40000 US$. Za vrijeme američkog građanskog rata bila je špijun za vojsku Unije.
Florence Nightingale

**Florence Nightingale** (12.5. 1820. - 13.8. 1910.) je britanska bolničarka i humanitarna radnica. Rođena u imućnoj obitelji i povezana sa stupovima britanskog društva, u mladosti se počela zanimati za matematiku, statistiku, ali i njegovanje bolesnika. Slavu je stekla kada je organizirala vojne bolnice za vrijeme krimskog rata i primijenila nove metode njege ranjenika, zahvaljujući kojima je dramatično opala smrtnost u bolnicama. Nakon rata je napisala knjigu u kojoj opisuje principe medicinske njege. Smatra se prvom modernom bolničarkom u povijesti.

## Vanjske veze
* UCLA Elmer Belt Florence Nightingale Collection, hosted at Internet Archive
* Eminent Victorians: Florence Nightingale by Lytton Strachey
* 1911 Encyclopædia Britannica article
* 
* Correspondence between Nightingale and Benjamin Jowett
* University of Guelph: Collected Works of Florence Nightingale project 
* Florence Nightingale Letters Collection - correspondence in the University of Illinois at Chicago digital collections
* Florence Nightingale Declaration Campaign for Global Health established by the Nightingale Initiative for Global Health (NIGH)
* 
* 
* Florence Nightingale Window at St. Peter's, Derby
Eva Perón

**Maria Eva Duarte de Peron**, poznata i po svom nadimku **[[Evita]]** (7.5. 1919. - 26.7. 1952.) je argentinska glumica i političarka, poznata kao supruga argentinskog predsjednika Juana Perona.

Rođena je u mjestu Los Toldos kao nezakonito dijete kuharice i zemljoposjednika, te je s 15 godina otišla u Buenos Aires da se okuša kao glumica i zabavljačica. S vremenom je stekla popularnost i postala suvlasnicom radio-stanice te na jednom dobrotvornom balu srela generala Perona za koga se godine 1945. udala. Za vrijeme predsjedničke kampanje je koristila svoju popularnost i skromno porijeklo kako bi mužu donijela glasove među argentinskom sirotinjom. Nakon što je Peron dobio izbore i preuzeo vlast, Eva Peron je postala jedna od najuticajnijih ličnosti njegovog režima, što je koristila kako bi popravila položaj argentinskih radnika i žena. Zbog toga, kao i zbog kulta ličnosti, koje se od nje stvorio, postala je jedna od najvećih ikona i najpopularnijih ličnosti u argentinskoj historiji. Umrla je od raka godine 1952. 

Njen život bio je predmet brojnih umjetničkih djela, uključujući mjuzikle i filmove.
Amelia Earhart

**Amelia Earhart** (rođena 24. jula 1897. u Atchinsons, Kansas, SAD; nestala iznad Pacifika, 2. jula 1937.) je bila američka pionirka avijacije i borac za prava žena.

Amelia je prva žena koja je tromotornim avionom preletjela (kao putnik) sjeverni Atlantik između 17. i 18. juna 1928. s pratiocem pilotom Wilmerom Stultzom. Prvi put je poletjela godine 1919. a samo godinu dana nakon Charlesa Lindbergha bila je prvom ženom koja je preletjela Atlantik i to sasvim sama između 20. i 21. maja 1932. U julu 1935. Letjela je sama od Havaja do Kalifornije 18 sati i 16 minuta pri čemu je preletjela 3860 kilometara. Smatra se jednim od najznačajnijih pionira avijacije.

Nešto prije svog 40 rođendana, krenula je u avanturu koju niko do tada nije uspjeo niti oprobao. Krenula je na let oko svijeta. Željela je da preleti zemlju na dužini Ekvatora. Kao avion joj je stajao na raspolaganju Lockheed Modell 10 Electra, kojeg je financirao njen suprug George Palmer Putnam. Prvi pokušaj u martu 1937 godine je prekinut na Havajima zbog udesa prilikom uzlijetanja u kojem niko nije bio povrijeđen. Sa svojim Navigatorom Fredom Nolanom startala je ponovo 21. maja 1937 u Majamiu. Nakon nekoliko međuslijetanja u Brazilu, Zapadnoj Africi, Kalkuti i Rangunu nakon što je preletjela 3/4 svoga cilja, startala je 2. jula iz Lae u Novoj Gvineji da preleti zadnji dio (Pacifik). Kursirala je prema Hovland-Ostrvu gdje je još jednom htjela da napravi međustopno slijetanje zbog sipanja goriva i odmora prije završne faze leta. Međutim tu nikada nije sletjela. Nakon nekoliko radio kontakata sa zemljom avionu se gubi svaki trag.

Najveća akcija potrage u dotadašnjoj historiji, pokrenuta je nakon njenog zadnjeg javljanja preko funka 2. jula u 8:45 h sve do 19. jula kada je američka vlada teškog srca odustala od dalje potrage. 64 aviona i 8 ratnih brodova američke vojske su učestvovali u potrazi, više od 402.000 km² Pacifičkog okeana je pretraženo a sve to je koštalo od prilike 4 miliona US-Dollar-a u tadašnje vrijeme je to vrijedilo kao danas 100 miliona dolara. Amelia Earhart je proglašena „nestala, vjerovatno mrtva“. 1938 je u njenu čast na Hovland ostrvu izgrađen svetionik.

Njeno tijelo, tijelo Freda Nolana i ostaci njihovog aviona nikada nisu pronađeni.

## Galerija

Datoteka:Ameliachild.jpg|Amelija Erhart u mladosti
Datoteka:Neta amelia kinner airster s.jpg|Neta Snuk i Amalija Erhart ispred aviona Kiner 1921.
Datoteka:P2270017.JPG|Muzej Amelije Erhart u Deriju
Datoteka:Lockheed Vega 5b Smithsonian.jpg|Avion Lokid Vega, 5b, kojim je letela Amelia Earhart
Datoteka:Herbert Hoover and Amelia Earhart.jpg|Erhartova u šetnji sa predsednikom Huverom ispred Bele kuće 2. januara 1932.


## Izvori


## Vanjske veze
Eleanor Roosevelt

**Eleanor Roosevelt** (11.10. 1884. - 7.11. 1962.) je američki aktivistica za ljudska prava i diplomat, poznata po tome što je bila supruga predsjednika SAD Franklina Delana Roosevelta.

Rođena je u uglednoj njujorškoj aristokratskoj familiji te se godine 1905. udala za svog dalekog rođaka Franklina Delana Roosevelta. Njihov brak je proizveo šestoro djece, ali se Eleanor od Franklina skoro razvela nakon što je saznala za njegove vanbračne veze. Na kraju su zbog djece i Franklinove bolesti te političkih ambicija odlučili ostati u braku.

Kada je Franklin izabran za predsjednika, Eleanor Roosevelt je odlučila iskoristiti svoj položaj Prve dame da se aktivno uključi u politiku, i to s liberalnih pozicija. Zalagala se za prava američkih crnaca i njihovo pravno izjednačavanje s bijelcima, a za vrijeme drugog svjetskog rata se suprotstavila svom mužu kada je on naredio interniranje građana japanskog porijekla u logore.

Nakon smrti muža bila je aktivna u politici Demokratske stranke, a godine 1961. ju je predsjednik Kennedy imenovao za ambasadoricu SAD u UN.

Eleanor Roosevelt je bila poznata kao jedna od najboljih streličarki svog vremena. O njenom životu, pogotovo privatnom, postoje razne legende, uključujući i njenu navodnu biseksualnost.

Liberalno nastrojeni Amerikanci i feministkinje je smatraju jednom od svojih najvećih ikona.
Golda Meir

**Golda Meir**, rođena kao **Golda Mabovitz** (3.5. 1898. - 8.12. 1978.) je izraelska političarka i državnica, najpoznatija kao jedan od osnivača Države Izrael te jedna od prvih žena u historiji koja je imala titulu premijera.

Rodila se u židovskoj familiji u carskoj Rusiji. Godine 1906. je emigrirala u SAD gdje se priključila cionističkom pokretu. Godine 1921. je emigrirala u Palestinu, koja je tada bila britanski mandat. Priključila se kibucu Histadrut, koji je s vremenom postao svojevrsna preteča izraelske države.

Godine 1948. bila je među potpisnicima Deklaracije o ustanovljenju Države Izrael. Bila je prvi ambasador Izraela u SSSR-u, a poslije je držala niz važnih ministarskih funkcija u vladi nove države. Nakon što se godine 1965. povukla iz vlade, vodila je Laburističku stranku. Godine 1969., nakon smrti Levija Ashkola, imenovana je za premijera.

Njen mandat je započeo u razdoblju kada je Izrael nakon trijumfa u šestodnevnom ratu bio na vrhuncu samopouzdanja. No, unutarnje nesuglasice u njenom kabinetu su umalo dovele do nestanka Izraela u Yom Kippur ratu godine 1973. Golda Meir je u tom razdoblju zbog svoje nepopustljivosti, posebno u odnosu na palestinsko pitanje, stekla titulu "Željezna ledi". Podnijela je ostavku godine 1974.





## Vanjske veze

* Informacija o njenom grobu