Milena Dravić

**Milena Dravić** (srpski: Милена Дравић; Beograd, 5. oktobra 1940. – Beograd, 14. oktobra 2018.) bila je proslavljena jugoslavenska i srpska glumica.

## Na filmu
Na film je došla slučajno - plavokosu, pegavu srednjoškolku s konjskim repom zapazio je na naslovnoj strani neke ilustrovan revije reditelj F. Čap i dao joj ulogu u svom filmu *[[Vrata ostaju otvorena]]* (1959). Svojim šarmom i spontanošću nametnula se, pa ubrzo snima *[[Diližansa snova|Diližansu snova]]* (Soja Jovanović, 1960), *[[Zajednički stan]]* (M. Vajda, 1960), Bolje je umeti (V. Nanović, 1961), Uzavreli grad (Veljko Bulajić, 1961) i *[[Leto je krivo za sve]]* (Puriša Đorđević, 1961).

Motivisana uspehom koji je do tada postigla upisuje Akademiju za film, pozorište, radio i televiziju. Kada za svoju šestu ulogu - seoske devojke koja kao prekobrojna kreće za momkom na radnu akciju u *[[Prekobrojna|Prekobrojnoj]]* (Branko Bauer, 1962) - osvaja Zlatnu arenu na festivalu u Puli, postaje jasno da je jugoslovenska kinematografija dobila izuzetnu glumačku osobenost. Otada, sarađujući sa više od trideset reditelja svih generacija, neprekidno igra uglavnom glavne uloge u više od pedeset filmova najrazličitijih žanrova, postavši jednim od glumačkih postulata srpske kinematografije, iako je često igrala i u drugim sredinama. Svoju drugu Zlatnu arenu dobija za ulogu krojačice koja se prudržuje partizanskome biciklističkom bataljonu u *[[Biciklisti]]ma* (P. Đorđević, 1970). Dobitnica je i pet Srebrnih arena: godine 1964. za komičnu ulogu u Litu vilovitom O. Gluščevića, zatim, godine 1966. za suptilnu ulogu supruge u Rondu Z. Berkovića, te za ulogu u ratnom filmu Do pobede i dalje Ž. Mitrovića, 1967. za komičnu ulogu u Nemirnima K. Rakonjca, te za tragičnu ulogu u Jutru P. Đorđevića, 1969. godine za komičnu ulogu prvakinje u filmu Kros kantri P. Đorđevića, te za dramsku ulogu prodavačice novina koju siluje grupa dokonih mladića u Horoskopu Bore Draškovića, te napokon godine 1974. za ulogu žene iz polusveta Depsu A. Vrdoljaka. Za upečatljivu ulogu usamljene žene u palanačkoj sredini u Posebnom tretmanu (Goran Paskaljević, 1980.) nagrađena je nagradom za epizodu na festvalu u Kanu.

Od brojnih drugih filmskih nagrada i priznanja ističe se titula „“Prve dame jugoslovenskog filma“ koja joj je dodeljena na petim Filmskim susretima u Nišu 1970. godine. Prvi deo njene karijere obeležen je kontinuiranom saradnjom sa Purišom Đorđevićem, a kasnije se, težeći da iskoči iz okvira stereotipa - približuje avangardnim reditljima okupljenim oko Bioskopskog kluba "Beograd" i ostvaruje zapažene uloge u delima Dušana Makavejeva *[[Čovek nije tica]]* (1965.), kao mlada frizerka u središtu ljubavnog trougla, i *[[W.R. - Misterije organizma|Misterije organizma]]* (1971.), kao razbarušena revolucionarka koja propagira seksualnu revoluciju, te u Klaksonu (K. Rakonjac, 1965.) i Zasedi (Živojin Pavlović, 1969).

Iako je u nizu filmova uspešno igrala dramske uloge, njene najizrazitije predispozicije su, prema vlastitom uvetrenju, „karakterne uloge sa elementima komedije“; to je došlo do punog izražaja u verovatno najboljoj seriji zabavnih televizijskih emisija u Jugoslaviji - Obraz uz obraz televizije Beograd. Uspešno je igrala i u velikom broju televizijskih serija i drama, a okušala se i u pozorištu i to uglavnom i neformalnim, alternativnim grupama, te i u Ateljeu 212. Bila je foto-model modnog kreatora Aleksandra Joksimovića.

## U pozorištu
Na film je došla slučajno - plavokosu, pegavu srednjoškolku s konjskim repom zapazio je na naslovnoj strani neke ilustrovan revije reditelj F. Čap i dao joj ulogu u svom filmu Vrata ostaju otvorena (1959). Svojim šarmom i spontanošću nametnula se, pa ubrzo snima Diližansu snova (Soja Jovanović, 1960), Zajednički stan (M. Vajda, 1960), Bolje je umeti (V. Nanović, 1961), Uzavreli grad (Veljko Bulajić, 1961) i Leto je krivo za sve (Puriša Đorđević, 1961).

Motivisana uspehom koji je do tada postigla upisuje Akademiju za film, pozorište, radio i televiziju. Kada za svoju šestu ulogu - seoske devojke koja kao prekobrojna kreće za momkom na radnu akciju u Prekobrojnoj (Branko Bauer, 1962) - osvaja Zlatnu arenu na festivalu u Puli, postaje jasno da je jugoslovenska kinematografija dobila izuzetnu glumačku osobenost. Otada, sarađujući sa više od trideset reditelja svih generacija, neprekidno igra uglavnom glavne uloge u više od pedeset filmova najrazličitijih žanrova, postavši jednim od glumačkih postulata srpske kinematografije, iako je često igrala i u drugim sredinama. Svoju drugu Zlatnu arenu dobija za ulogu krojačice koja se prudržuje partizanskome biciklističkom bataljonu u Biciklistima (P. Đorđević, 1970). Dobitnica je i pet Srebrnih arena: godine 1964. za komičnu ulogu u Litu vilovitom O. Gluščevića, zatim, godine 1966. za suptilnu ulogu supruge u Rondu Z. Berkovića, te za ulogu u ratnom filmu Do pobede i dalje Ž. Mitrovića, 1967. za komičnu ulogu u Nemirnima K. Rakonjca, te za tragičnu ulogu u Jutru P. Đorđevića, 1969. godine za komičnu ulogu prvakinje u filmu Kros kantri P. Đorđevića, te za dramsku ulogu prodavačice novina koju siluje grupa dokonih mladića u Horoskopu Bore Draškovića, te napokon godine 1974. za ulogu žene iz polusveta Depsu A. Vrdoljaka. Za upečatljivu ulogu usamljene žene u palanačkoj sredini u Posebnom tretmanu (Goran Paskaljević, 1980.) nagrađena je nagradom za epizodu na festvalu u Kanu.

Od brojnih drugih filmskih nagrada i priznanja ističe se titula „“Prve dame jugoslovenskog filma“ koja joj je dodeljena na petim Filmskim susretima u Nišu 1970. godine. Prvi deo njene karijere obeležen je kontinuiranom saradnjom sa Purišom Đorđevićem, a kasnije se, težeći da iskoči iz okvira stereotipa - približuje avangardnim reditljima okupljenim oko Kino kluba "Beograd" i ostvaruje zapažene uloge u delima Dušana Makavejeva Čovek nije tica (1965.), kao mlada frizerka u središtu ljubavnog trougla, i Misterije organizma (1971.), kao razbarušena revolucionarka koja propagira seksualnu revoluciju, te u Klaksonu (K. Rakonjac, 1965.) i Zasedi (Ž. Pavlović, 1969).

Iako je u nizu filmova uspešno igrala dramske uloge, njene najizrazitije predispozicije su, prema vlastitom uvetrenju, „karakterne uloge sa elementima komedije“; to je došlo do punog izražaja u verovatno najboljoj seriji zabavnih televizijskih emisija u Jugoslaviji - *[[Obraz uz obraz]]* televizije Beograd. Uspešno je igrala i u velikom broju televizijskih serija i drama, a okušala se i u pozorištu i to uglavnom i neformalnim, alternativnim grupama, te i u Ateljeu 212. Bila je foto-model modnog kreatora Aleksandra Joksimovića.

Umrla je 14. oktobra 2018. u Beogradu.

## Dobijene nagrade i priznanja
* Nagrada “Ćuran” za ulogu u predstavi “Ptic i ptica” na festivalu Dani komedije, u Jagodini, 
* Nagrada “Ćuran” za ulogu u predstavi “Ćelava pevačica” na festivalu “Dani komedije” u Jagodini’ 
* Nagrada “Žanka Stokić” koja se dodeljuje za celokupni životni umetnički opus i doprinos. 
* Za ulogu u filmu “Prekobrojna” Branka Bauera, dobija nagradu “Zlatna arena” na tada najprestižnijem filmskom festivalu u Puli, 
* Za ulogu u filmu “Jutro” u Veneciji dobija nagradu “Zlatna ruža”, 
* Za ulogu u koprodukcionom filmu češke i američke produkcije “Voda nešto nosi”, čuvenog pisca Lajoša Zilahija, a u režiji oskarevaca Jan Kadara i Elmara Klosa, dobija evropsku nagradu “Zlatni David”, kao najbolja evropska glumica 1978. godine. 
Za film “Poseban tretman” Gorana Paskaljevića i Dušana Kovačevića dobija Kansku nagradu 1980. godine
* Nagrada Pavle Vujisić za ukupan rad na filmu, na Filmskim susretima u Nišu, 1994.
-Statueta Joakim Vujić koju dodeljuje Knjaževsko-srpski teatar iz Kragujevca 2013. godine

## Filmografija

|- style="background:Lavender; text-align:center;"
| colspan="4" | 1950.e&#9650;
|-
| 1959. || Vrata ostaju otvorena || 
|- style="background:Lavender; text-align:center;"
| colspan="4" | 1960.e&#9650;
|-
| 1960. || Diližansa snova || Evica
|-
| 1960. || Bolje je umeti || Jola
|-
| 1960. || Zajednički stan || Ljubica
|-
| 1961. || Leto je krivo za sve || Natalija
|-
| 1961. || Uzavreli grad || Hara
|-
| 1962. || Prekobrojna || Ranka
|-
| 1962. || Kozara || Milja
|-
| 1962. || Peščani grad || Milena
|-
| 1963. || Dugme za peti sprat || 
|-
| 1963. || Radopolje || Mrvica
|-
| 1964. || Narodni Poslanik || Danica
|-
| 1964. || Destination Death || Seja
|-
| 1964. || Lito vilovito || Mare
|-
| 1964. || Službeni položaj || Zora
|-
| 1965. || Devojka || Devojka
|-
| 1965. || Klakson || Jana
|-
| 1965. || Čovek nije tica || Rajka
|-
| 1965. || Čovik od svita || Višnja
|-
| 1965. || Le Soldatesse || Aspasia
|-
| 1966. || Do pobedata i po nea || Momata
|-
| 1966. || Pogled u zjenicu sunca || 
|-
| 1966. || Rondo || Neda
|-
| 1967. || Hasanaginica || Hasanaginica
|-
| 1967. || Nemirni || Zorica
|-
| 1967. || Priča koje nema || Učiteljica
|-
| 1967. || Jutro || Slobodanka
|-
| 1967. || Dim || 
|-
| 1968. || Švabica || Ana
|-
| 1968. || Bez trećeg || Giga
|-
| 1968. || Sirota Marija || Marija
|-
| 1969. || Cross country || Jovana
|-
| 1969. || Zaseda || Milica
|-
| 1969. || Touha zvana Anada || Žužka
|-
| 1969. || Bezimena zvezda || 
|-
| 1969. || Plava Jevrejka || 
|-
| 1969. || Sedmina || Filomena
|-
| 1969. || Horoskop || Milka
|- style="background:Lavender; text-align:center;"
| colspan="4" | 1970.e&#9650;
|-
| 1969. || Bitka na Neretvi || Nada
|-
| 1970. || Biciklisti || Sara
|-
| 1971. || Od svakog koga sam volela || 
|-
| 1971. || Uloga moje porodice u svjetskoj revoluciji || Devojka
|-
| 1971. || Jedan čovek - jedna pesma || 
|-
| 1971. || Ceo život za godinu dana || Slađana
|-
| 1971. || Misterije organizma || Milena
|-
| 1971. || Makedonski deo pakla ||Velika (kao Milena Dravikj)
|-
| 1972. || Prvo ubistvo || 
|-
| 1972. || Smeh sa scene: Atelje 212 || Kćerka
|-
| 1972. || Kako su se volele dve budale (kratak film) || Ona 
|-
| 1972. || Ženski razgovori || 
|-
| 1972. || Kad dođe lav || Mihaela
|-
| 1973. || Pjegava djevojka || Keti
|-
| 1973. || Samrtno proleće || Veronika Đaković
|-
| 1973. || Sutjeska || Vera
|-
| 1974. || Nokturno || Jelena Klarić
|-
| 1974. || Deps || Depsova đevojka
|-
| 1972-1974. || Obraz uz obraz || Milena
|-
| 1974. || Njurci || 
|-
| 1974. || Predstava „Hamleta“ u Mrduši Donjoj || Anđa/Ofelija
|-
| 1974. || Strah || Karolina
|-
| 1975. || Pavle Pavlović || Adela
|-
| 1975. || Pozorište u kući 3 || Marina
|-
| 1975. || Život je lep || Mirjana Jana Đorđević
|-
| 1976. || Povratak otpisanih || Julijana Lula Mitricević
|-
| 1976. || Beogradska deca || 
|-
| 1976. || Izvinjavamo se, mnogo se izvinjavamo || Borka
|-
| 1977. || Mala noćna muzika || 
|-
| 1977. || Ančika Dumas || Ančika Dumas
|-
| 1977. || Topovska završnica (TV) || 
|-
| 1977. || Ljubavni život Budimira Trajkovića || Lepa Trajković
|-
| 1977. || Gruppenbild mit Dame || Schwester Klementine
|-
| 1978. || Trener || Petrova bivša zena
|-
| 1978. || Tamo i natrag || Rada Jovanović
|-
| 1978. || Čardak ni na nebu ni na zemlji || Katica
|-
| 1978. || Kvar || 
|-
| 1978. || Ljubav u jedanaestoj || 
|-
| 1978. || Sedam plus sedam || Milena
|-
| 1978. || Povratak otpisanih (TV serija) || Julijana Lula Mitričević
|-
| 1978. || Obraz uz obraz: Novogodišnji specijal || Milena
|-
| 1979. || Večera za Milicu || Milica
|-
| 1979. || Povratak || Roza
|- style="background:Lavender; text-align:center;"
| colspan="4" | 1980.e&#9650;
|-
| 1980. || The Return || 
|-
| 1980. || Osam kila sreće || 
|-
| 1980. || Snovi, život, smrt Filipa Filipovića || 	Sestra Draga Filipović
|-
| 1980. || Rad na određeno vreme || Svetlana
|-
| 1980. || Poseban tretman || Kaća
|-
| 1981. || Laf u srcu || Savina žena
|-
| 1981. || Sijamci || Vera Mitrović
|-
| 1981. || Šesta brzina || Gvozdenka
|-
| 1981. || Počnimo život iz početka || Banetova žena
|-
| 1982. || Moj tata na određeno vreme || Svetlana
|-
| 1982. || Ukazanje Gospe u selu Grabovica || 
|-
| 1982. || Nedeljni ručak || Sofija Aranđelović
|-
| 1982. || Priče iz radionice || Gvozdenka
|-
| 1982. || Život i priča || 
|-
| 1983. || Čovek sa četiri noge || Nada Jovanović
|-
| 1983. || Priče iz Nepričave || Učiteljica
|-
| 1983. || Šećerna vodica || Ana
|-
| 1984. || Divlja patka || Gina
|-
| 1984. || Pozorište u kući 5 || Melanija Delac
|-
| 1984. || Una || Mišelova žena
|-
| 1985. || Ukazanje Gospe u selu Grabovica (TV) || /
|-
| 1985. || Horvatov izbor || Marijana Margetić
|-
| 1985. || Nije lako sa muškarcima || Gordana Diklić
|-
| 1985. || Antikazanova || 
|-
| 1985. || Na istarski način || 
|-
| 1986. || Lijepe žene prolaze kroz grad || Rahela
|-
| 1986. || Frka (TV serija)||
|-
| 1986. || Razvod na određeno vreme || Svetlana Milanović
|-
| 1986. || Putovanje u Vučjak || Marijana Margitić
|-
| 1986. || Osveta || Nada Pekar
|-
| 1987. || Soba 405 || Sestra Vida
|-
| 1987. || Dogodilo se na današnji dan || Nastavnica
|-
| 1988. || Trideset konja || Jurka
|-
| 1988. || Čavka || Učiteljica
|-
| 1988. || Špijun na štiklama || Livadinka Kukurić
|-
| 1988. || Tamna strana Sunca (strani film) || Emili Klejton
|-
| 1989. || Boj na Kosovu || Velislava
|-
| 1989. || Gospođa ministarka || Živka Popović
|-
| 1989. || Čudo u Šarganu || 
|-
| 1989. || Najbolji || Žarkova majka
|- style="background:Lavender; text-align:center;"
| colspan="4" | 1990.e&#9650;
|-
| 1990. || Gala korisnica: Atelje 212 kroz vekove || 
|-
| 1990. || Metla bez drške 2 || Komšinica Dušica
|-
| 1990. || Čudna noć || 
|-
| 1991. || Sekula se opet ženi || Sojka
|-
| 1991. || Obraz uz obraz: Novogodišnji specijal || Milena
|-
| 1991. || Metla bez drške || Komšinica Dušica
|-
| 1992. || Policajac sa Petlovog brda (film) || Natalija
|-
| 1992. || Sekula nevino optužen || Sojka
|-
| 1993. || Metla bez drške 3 || Komšinica Dušica
|-
| 1993. || Niko nije savršen || Marica/Mari
|-
| 1993. || Suza i njene sestre || Majka Tamare 
|-
| 1993 – 1994. || Policajac sa Petlovog brda (TV serija) || Vera
|-
| 1995. || Dvoboj za troje || Livija
|-
| 1995. || Treća sreća || Proročica Antilopa
|-
| 1997. || Svaštara || 
|-
| 1997. || Ljubav, ženidba i udadba || Persida
|-
| 1997. || Tri letnja dana || Kaja
|-
| 1998. || Bure baruta || Dama u autobusu
|-
| 1999. || Nebeska udica || Danka
|- style="background:Lavender; text-align:center;"
| colspan="4" | 2000.e&#9650;
|-
| 2001. || Normalni ljudi || Tomina rođaka
|-
| 2001. || Bumerang || Gospođa Jeftić
|-
| 2001. || Metla bez drške 5 || Komšinica Dušica
|-
| 2002. || Mala jutarnja priča || 
|-
| 2002. || Zona Zamfirova || Tašana
|-
| 2003. || Picknick på kurkogården || 
|-
| 2003. || Ledina || Zorica
|-
| 2003. || M(j)ešoviti brak || Komšinica
|-
| 2003. || Sjaj u očima || Vlasnica agencije
|-
| 2005. || Lost and Found || 
|-
| 2006. || Od danas do sutra || 
|-
| 2007. || Agi i Ema || Ema
|-
| 2007. || Pozorište u kući || Vukosava Petrović
|-
| 2008. || Bližnji || Stanislava
|-
| 2008. || Ljubav i drugi zločini || Majka
|-
| 2009. || Sveti Georgije ubiva aždahu || Tetka Slavka
|-
| 2009. || Selo gori, a baba se češlja (TV serija) || Direktorka banke
|- style="background:Lavender; text-align:center;"
| colspan="4" | 2010.e&#9650;
|-
| 2010. || Šesto čulo (TV serija) || Načelnica policije
|-
| 2013. || Sreća || 
|-
| 2013 – 2016 || Sinđelići || Ksenija
|-
| 2014. || Marijina epizoda || Lela
|- 
| 2015 – 2018. || Komšije (TV serija) || Branislava
|-
| 2007 – 2015. || Lud, zbunjen, normalan || Spomenka
|}

## Reference

## Vanjske veze

* 
* 
* Milena Dravić - biografija
* Milena Dravić: Ne živim kao zvezda („Stori“ 31. mart 2012.)