open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
415.

__NOTOC__
Godina **415.** (**[[rimske brojke|CDXV]]**) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Honorija i Teodozija** (ili, rjeđe, **godina 1168. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 415. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Vizigoti napuštaju područje Narbonske Galije, usljed Konstancijeve blokade, te se nastanjuju u Hispaniji. I uzurpator Prisk Atal pokušava pobjeći ali je uhvaćen.
* Vizigote predvodi Ataulf čija supruga Gala Placidija rađa sina koji ubrzo umire.
* 18. 3. &ndash; Rijeka Daysan poplavljuje grad Edesa.
* mart - Hrišćanska rulja ubila Hipatiju. Nakon velikih nereda Jevreji protjerani iz Aleksandrije.
* septembar - Nakon smrti Ataulfa i Sigerika, novi kralj Vizigota postaje Wallia - sklapa mir sa Rimljanima u zamenu za žito, Gala Placidija je poslana u Rim sa taocima.
* 10. 10. - Teodosije II posvetio drugu crkvu Svete Sofije u Konstantinopolu (stradala u neredima 532).
* U Antiohiji prestaje eustatijanska šizma među tamošnjim kršćanima.
* Jovan Kasijan osniva manastir u blizini Marseja - donosi monaštvo egipatskog stila na Zapad.
* decembar - Pelagije se opravdava na saboru u Diospolisu, Palestina.


## Rođenja
* Eurik, kralj Vizigota († 484)

## Smrti
* Ataulf, kralj Vizigota (ubistvo)
* Sigerih, kralj Vizigota (ubistvo)
* Chandragupta II, indijski car
* Hipatija iz Aleksandrije, neoplatonska filozofkinja (linčovana prilikom nereda u Aleksandriji)
* Tufa Rutan, posljednji vladar države Južni Liang

## Reference
Sigerih

**Sigerih** ili **Sigerik** je bio vizigotski kralj koji je vladao samo sedam dana 415. godine. Nasledio je Ataulfa koji je bio ubijen u palati u Barseloni dok se kupao. Ubica je bio sledbenik Sara, Ataulfovog protivnika među gotskim plemstvom kojeg je Ataulf ubio. Nakon Ataulfovog ubistva, Sarovi sledbenici su prekršili zakone o nasleđivanju prestola proglasivši Sigeriha, Sarovog brata, za kralja.

Edvard Gibon u svom delu "Istorija opadanja i propasti Rimskog carstva" kaže da prvo što je uradio Sigerih kad je postao kralj, je da je pobio šestoro Ataulfove dece iz prethodnog braka (pre Gale Placidije), a samu Ataulfovu udovicu, Galu Placidiju, kćerku rimskog cara Teodosija I, ponizio je tako što ju je naterao da hoda više od 12 milja zajedno sa drugim zarobljenicima koji su išli pred Sigerihom na konju.

Međutim, protivnici uzurpatora su ga ubrzo ubili i na njegovo mesto postavili Ataulfovog rođaka, Valiju.

Sigerih je pripadao dinastiji Amali, protivnicima Balti dinastije kojoj su pripadali Ataulf i Valija, i iz koje su svi ostali vizigotski kraljevi. S obzirom na tu činjenicu i na činjenicu da je bio uzurpator i da je vladao samo sedam dana, Sigerih se ne pojavljuje na mnogim listama vizigotskih kraljeva.
 

## Reference
* Henry Bradley, *The Goths: from the Earliest Times to the End of the Gothic Dominion in Spain.* Second edition, 1883, New York: G.P. Putnam's Sons, chapter 11.
* Edward Gibbon, ''History of the Decline and Fall of the Roman Empire,'' chapter 31
Knjiga vaskrsnuća Hristovog

**Knjiga vaskrsenja Hristovog** je nekanonski ranohrišćanski spis koji se pripisuje apostolu Bartolomeju. Ovu knjigu ne treba mešati sa izgubljenim Evanđeljem po Bartolomeju, iako možda može biti njen deo.

Knjiga vaskrsnuća Hristovog detaljno nabraja koje su sve žene bile na Isusovom grobu:

## Reference

## Vanjske veze
* GOSPEL OF BARTHOLOMEW
Tiberije Julije Abdes Pantera

**Tiberije Julije Abdes Pantera** (lat. *Tiberius Iulius Abdes Pantera*, rođen oko 22. pne. u Sidonu, Fenikija, umro oko 40. u Bingemu, Gornja Germanija) je bio rimski vojnik semitskog porekla, kojeg neke teorije povezuju sa Isusovim biološkim ocem.

## Istorijski podaci

Abed Pantera je bio rimski vojnik semitskog porekla, zastavnik prve streljačke kohorte. Sve informacije o vojniku Pantheri potiču sa natpisa na njegovom grobu, koji je otkriven u mestu Bingerbrück Nemačkoj 1859. godine.

Njegovo ime Abdes (vidi Abid) je latinizovani oblik aramejskog *'ebed*, u značenju *sluga*, ili *sluga Božji*, što ukazuje na njegovo semitsko, a možda i jevrejsko poreklo. Pantera, što na grčkom znači panter, mu je bilo prezime. Jevrejski nadgrobni spomenici iz prvog veka dokazuju da su i Jevreji koristili grčko ime Pantera, kao i Rimljani. Tiberije Julije je stečeno ime, koje je verovatno dobio zajedno sa rimskim državljanstvom. Ono ukazuje da je državljanstvo dobio od cara Tiberija.

Njegov rodni grad Sidon se nalazio oko 40-ak milja od Seforisa, čije je predgrađe bilo Nazaret. U vreme Isusovog rođenja Abdes Pantera je imao oko 20 godina. Njegova prva streljačka kohorta je 6. godine naše ere premeštena iz Palestine, prvo u Dalmaciju, a potom dalje oko reke Rajne.

## Jevrejsko predanje

Prema jevrejskom predanju, koje navodi i grčki filozof Kels, Isusova majka je bila siromašna jevrejska devojka, koju je muž, stolar po zanimanju, oterao zbog preljube sa rimskim vojnikom po imenu Panthera. Napuštena od muža i prezrena od društva, Marija je rodila Isusa.

## Pretpostavke

Usled raznih koincidencija (ime, mesto rođenja, poreklo, zanimanje, godište), postoje teorije koje Abida Panteru poistovećuju sa rimskim vojnikom Panterom, kojeg jevrejski sveti spis Talmud i grčki filozof Kelsos navode kao Isusovog biološkog oca.

U prilog teorije o Panteri kao Isusovom biološkom ocu, proučavaoci istuču da najstarije evanđelje, Evanđelje po Marku, Isusa naziva samo Marijinim sinom, ne pominjući Josifa niti Isusovo rođenje.

Ove hipoteze, međutim, nemaju širu podršku među naučnicima jer ima malo drugih dokaza za Panterino očinstvo osim tvrdnji iznetih u jevrejskim tekstovima.

## U popularoj kulturi

U popularoj kulturi, komične reference na ovu teoriju se mogu naći kod Monti Pajtonovaca u filmu *[[Monty Python's Life of Brian|Život Brajanov]]*, gde se za glavnog junaka Brajana, kojeg proglašavaju jevrejskim mesijom, ispostavlja da je vanbračni sin rimskog legionara. Pantera se takođe spominje u kanadskom filmu *[[Jésus de Montréal|Isus iz Montreala]]* iz 1989. godine.

## Reference

## Povezano
* Isus u Talmudu
* Istorijski Isus
Harpokrat

::*Za osnivača gnostičke zajednice vidi [[Karpokrat]]*.

**Harpokrat** (grč. **Χαρποκπάτος**) u grčkoj mitologiji bog je šutnje, tajni i nevinosti. Prikazivan je u liku nagog mladića, koji na sebi ima samo ogrtač, sa ružom u desnoj ruci. Pretpostavlja se da su mu se drevni Grci, Heleni, zavjetovali na čuvanje vrlo važne koja bi im bila povjerena. Tom bi mu prilikom žrtvovali ružine latice i mirisna ružina ulja.

## Harpokrat kao bog ruža

Harpokrat je bio i bog ruža. Ruža je u grčkoj mitologiji simbol šutnje i nevinosti. Od mitova vezanih za Harpokrata, tek je jedan poznat:
:: *Kada je ruža još bila mlad cvijet, nisu je poznavali ni [[ljudi]] ni bogovi, osim [[Eros]]a, sveznajućeg boga [[ljubav]]i, koji dade jedan takav [[cvijet]] Harpokratu, bogu šutnje, jer ga je tim čudesnim cvijetom htio podmititi da ne oda [[Afrodita|Afroditine]] tajne priče, iz kojih bi ljudi saznali više o ljubavi.*

## Vanjske veze
Evanđelje po Bartolomeju

**Evanđelje po Bartolomeju** ili **Vartolomejevo Jevanđelje** je izgubljeno apokrifno evanđelje iz 2. vijeka. Postoji spor je li to samo drugi naziv za "Vartolomejeva pitanja" ili "Knjigu vaskrsnuća Hristovog", ili potpuno drugačije izgubljeno delo.

## Historija

Prva verzija spisa je možda nastala već početkom 2. vijeka. Bartolomejevo evanđelje su pominjali Jeronim, Beda Venerabilis i Decretum Gelasianum.

»Pitanja Bartolomeja« su napisana izvorno na grčkom, a fragmentarno sačuvana na koptskom, grčkim, latinskom i staroslovenskom. Šagi-Bunić smatra da je ovo sigurno identično s Evanđeljem po Bartolomeju.

## Sadržaj
U ovom delu Vartolomej raspravlja o pitanjima Hristovog silaska u pakao, blagovesti, vizije ponora bez dna, obaveštenje đavola o Sudnjem danu, pitanja smrtnih grehova i ostale teme. Neki smatraju da je stav Bartolomeja po ovim pitanjima gnostički.

Spis ‘Pitanja Bartolomejeva’ sadrži objavljenja uskrsnulog Isusa, koja daje kao odgovore apostolu Bartolomeju na njegova pitanja. Odgovori nisu gnostičkog karaktera, nego apokaliptičkog.

## Literatura
* F. Haase, *Zur Rekonstruktion des Bartolomausevangeliums*, XVI, 1915, c. 93-112
* M.R. James, *Apocriphal Nenj Testament*, 1924, c. 166-186;

## Izvori

## Povezano
* Apokrif
* Evanđelje
* Apostol Bartolomej
* Ranohrišćanski spisi
* Knjižnica Nag Hamadi

## Vanjske veze
*  The Gospel of Bartholomew (gnosis.org)
Markelina (učiteljica)

**Markelina** ili **Marcelina** (*Marcellina*) je bila ranohrišćanska duhovna učiteljica iz 2. veka.

Gnostička učiteljica Markelina je sredinom drugog veka (oko 150.) doputovala u Rim kao predstavnik karpokratske grupe, i "odvela mnoge pogrešnim putem" za vrijeme pape Aniceta (154—165). Ona se pozivala na izravnu predaju učenja unazad do Marije, Marte i Salome.

Pored posedovanja velike kolekcije slika antičkih filozofa, za Marcellinu se pričalo da ima jedinu autentičnu sliku Isusa, koju je navodno naslikao Pontije Pilat lično. Njeni sledbenici su sebe obeležavali znakom na poleđini desnog uha usijanim gvožđem.

## Reference
Pararaton

***Pararaton***, također poznat i kao ***Knjiga kraljeva***, je rukopis na Kawi jeziku, koji opisuje historiju kraljevstava Singhasari i Majapahit na istočnoj Javi. Oko polovice teksta predstavlja biografiju Ken Aroka, prvog kralja i osnivača države Singhasari iz 13. vijeka, a najveći dio je mitskog sadržaja, iako se u njemu opisuju i neki historijski potvrđeni događaji. Historičari vjeruju da je napisana u 16. vijeku.

## Literatura
* J.L.A. Brandes, 1897, *Pararaton (Ken Arok) of het boek der Koningen van Tumapěl en van Majapahit. Uitgegeven en toegelicht*. Batavia: Albrecht; 's Hage: Nijhoff. VBG 49.1.
* J.J. Ras, 1986, *[[Hikayat Banjar]] and Pararaton. A structural comparison of two chronicles*. In: C.M.S. Hellwig and S.O. Robson (eds.), A man of Indonesian letters (Dordrecht, Cinnaminson: Foris VKI 121, pp.&nbsp;184–203), 
* J.J. Ras, 2001, *Sacral kingship in Java*. In: Marijke J. Klokke and Karel R. van Kooij (eds.), Fruits of inspiration. Studies in honour of Prof. J.G. de Casparis, pp.&nbsp;373–388. Groningen: Egbert Forsten, 2001. [Gonda Indological Studies 11.]
416.

__NOTOC__
Godina **416.** (**[[rimske brojke|CDXVI]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva [[Teodosije II|Teodozija]] i [[Junije Kvart Paladije|Paladija]]** (ili, rjeđe, **godina 1169. ''[[Ab urbe condita]]***). Oznaka 416. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je [[kalendarska era]] [[Anno Domini]] u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

== Događaji ==
<onlyinclude>
=== Rimsko carstvo ===
* [[7. 1.]] - Ovogodišnji konzul [[Junije Kvart Paladije]] postaje i pretorijanski prefekt [[Pretorijanska prefektura Italije|Italije]] (do [[421]]).
* januar? - Vizigotski kralj [[Valija (kralj)|Valija]] pokušao preći u Afriku iz Hispanije, ali flota mu uništena u oluji kod Gibraltara - zato sklapa ugovor sa generalom [[Konstancije III|Konstancijem]], ulazi u [[Zapadno Rimsko Carstvo|zapadnorimsku]] službu, vraća [[Ataulf]]ovu udovicu [[Galla Placidia|Galu Placidiju]] u zamenu za snabdevanje, takođe je predao i bivšeg uzurpatora Priska Atala.
* Istočni car [[Teodosije II]] započinje samostalnu vladavinu, ali njegova sestra [[Pulherija]], ranija namesnica, ostaje uticajna.
* Bivši uzurpator [[Prisk Atal]] prinuđen učestvovati u [[Honorije]]vom trijumfu u Rimu, nakon čega je izgnan na [[Eolski otoci|Eolske otoke]].
* [[Rutilius Claudius Namatianus|Rutilije Klaudije Namacijan]] počinje putovanje od Rima u [[Rimska Galija|Galiju]] koju će opisati u svojoj nedovršenoj pjesmi *De reditu suo*.
* Dva afrička sinoda, u Kartagini i Milevi, osuđuju [[pelagijanstvo]], što [[papa Inocent I]] potvrđuje.
* [[29. 9.]] - Teodosijev zakon ograničava broj pratilaca ("parabalana") aleksandrijskog patrijarha [[Kiril Aleksandrijski|Kirila]] na 500, posledica [[Hipatija|Hipatijinog]] ubistva.
* [[7. 12.]] (ili 415.) - Teodosije II zabranjuje prijem pagana u carsku službu, administraciju i sudstvo.

=== Evropa ===
* Valijini [[Vizigoti]] nastavljaju osvajanje [[Hispanija|Hispanije]], za rimski račun ratuju sa Vandalima [[Silinzi]]ma i [[Alani]]ma.

=== Azija ===
* Umro vladar [[Kasniji Qin|Kasnijeg Qina]] [[Yao Xing]], nasleđuje ga [[Yao Hong]]; [[Car Wu od Liu Songa|Liu Yu]], general [[Dinastija Jin (265–420)|Jina]], napada zemlje Kasnijeg Qina.
* Izbija [[erupcija]] vulkana [[Krakatoa]], možda zabilježena u indonežanskoj [[Pararaton|*Knjizi kraljeva'']] (ili je to bilo 535-6).


## Rođenja

## Smrti
* Lü Long, vladar države Kasniji Liang
* Yao Xing, vladar države Kasniji Qin
* Huiyuan, budistički učenjak (* 334)

## Reference
Rutilije Klaudije Namacijan

**Rutilije Klaudije Namacijan** (druga polovica 4. vijeka - prva polovica 5. vijeka) bio je rimski velikodostojnik i pjesnik iz doba kasnog Carstva. Bio je rodom iz južne Galije, gdje je, prema mišljenju većine historičara, njegova porodica imala brojne posjede. Oko godine 412. je služio kao *[[magister officiorum]]* na dvoru zapadnorimskog cara Honorija, a 414. kao gradski prefekt Rima. Oko godine 416/417. se zaputio iz Rima u svoj rodni kraj kako bi pokušao spasiti svoja imanja od pustošenja Vizigota koji su u to vrijeme putovali na zapad prema Hispaniji. Svoje je putovanje opisao u pjesmi *De reditu suo*.

Pjesma se sastojala od dvije knjige, od koje je dio izgubljen. Ipak, sačuvani dijelovi pružaju ne samo vrijedan primjer kasne rimske književnosti, nego i dragocjen izvor podataka o tome kako su na dramatične događaje poput masovne provale barbara preko granica Carstva i vizigotske pljačke Rima reagirali pripadnici rimske aristokracije. Namacijan u svojem djelu odaje vlastita paganska uvjerenja, odnosno sugerira kako su nevolje u kojima se našlo Carstvo i njegovi podanici rezultat političke i kulturne dominacije kršćanstva koje smatra jednako tako "barbarskim" fenomenom poput hordi koje su tada pustošile Carstvo.

## Vanjske veze
*  . Text with apparatus, English translation, introduction to Rutilius and the manuscripts, from the 1935 Loeb Classical Library edition.
Lü Long

**Lü Long** (呂隆) (? - 416), kurtoazno ime **Yongji** (永基), bio je posljednji car kineske/Di države Kasnji Liang. Bio je nećak njenog osnivača Lü Guanga (car Yiwu), a prijestolje dobio nakon što mu je godine 401. brat Lü Chao (呂超) ubio cara Lü Zuana (car Ling) i ponudio prijestolje. Njegova vladavina je bila obilježena stalnim napadima od strane država Sjeverni Liang i Južni Liang, nakon čega se područje države svelo na glavni grad Guzang (姑臧, (u suvremeno, okrugu Wuwei, Gansu). Godine 403. je Lü Long odlučio da grad i državu preda pod vlast države Kasniji Qin i njenog cara Yao Xinga. Potom je služio kao službenik na dvoru Kasnijeg Qina. Poslije se povezao sa Yao Xingovim sinom Yao Bijem (姚弼), koji je bez uspjeha pokušao preuzeti mjesto krunskog princa od Yao Honga. Nakon Yao Xingove smrti 416. ga je Yao Hong da pogubiti.

|-
Yao Hong

**Yao Hong** (姚泓) (388–417), kurtoazno ime **Yuanzi** (元子), bio je posljednji car kineske/Qiang države Kasniji Qin. Bio je najstariji sin i nasljednik cara Yao Xinga (car Wenzhao). Kineski historijski izvori ga opisuju kao blagog i dobronamjernog čovjeka, ali slabog i nesposobnog vladara, za koga se nastavilo slabljenje države pod udarom države Xia i pobunjene braće. Tu je slabost iskoristila južna kineska dinastija Jin, odnosno njen general Liu Yu, koji ju je 417. pokorio u vojnom pohodu. Liu Yu se predao te je doveden u Jiankang, gdje je pogubljen.

## Reference
* *[[Knjiga Jina]]*, vol. 119.
* *[[Anali Proljeća i Jeseni Šesnaest Kraljevstava]]*, vol. 5.
* *[[Zizhi Tongjian]]*, vols. 112, 114, 115, 116, 117, 118.

|- style="text-align: center;"

|-

|-

|-
Kasniji Liang

**Kasniji Liang** (; 386-403) je bila Di država u sjevernoj Kini u doba Šesnaest kraljevstava. Osnovao ju je klan Lü na području današnje provincije Gansu, koristeći kaos u tadašnjoj državi Raniji Qin, koja se nakon 383. počela raspadati. Nova je država, međutim, i sama postalom žrtvom centripetalnih procesa, te su se 397. od nje odmetnule države Sjeverni Liang i Južni Liang. Ubrzo je njena teritorija postala toliko mala, da ju je vladar Lü Long godine 403. predao pod vlast države Kasniji Qin.

## Vladari Kasnijeg Lianga



Hramsko ime/na
Posthumno ime/na
Porodična i osobna imena
Dužina vladavine
Imena ere i njihove vladavine



*Kineska konvencija: porodično pa osobno ime*



Taizu (太祖 Tàizǔ)
Yiwu (懿武 Yìwǔ)
Lü Guang (呂光 Lǚ Guāng)
386-400
*Tai'an (太安 Tài'ān)* 386-389*Linjia (麟嘉 Línjiā)* 389-396*Longfei (龍飛 Lóngfēi)* 396-399




Did not exist
Yin (隱 Yǐn)
Lü Shao (呂紹 Lǚ Shào)
400
*Longfei (龍飛 Lóngfēi)* 399




Did not exist
Ling (靈 Líng)
Lü Zuan (呂纂 Lǚ Zuǎn)
400-401
*Xianning (咸寧 Xiánníng)* 400-401




Did not exist
Shangshu Gong (尚書公 Shàngshū Gōng) ili Jiankang Gong (建康公 Jiànkāng Gōng)
Lü Long (呂隆 Lǚ Lóng)
401-403
*Shending (神鼎 Shéndǐng)* 401-403





## Povezano
* Di
* Wu Hu
* Šesnaest kraljevstava
* Kumarajiva
* Gansu
417.

__NOTOC__
Godina **417.** (**[[rimske brojke|CDXVII]]**) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Honorija i Konstancija** (ili, rjeđe, **godina 1170. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 417. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* 1.1. &ndash; Zapadnorimski vojskovođa Konstancije III se ženi za Galu Placidiju, sestru cara Honorija.
* Kartaginski sabor osuđuje pelagijanstvo.
* 18.3. &ndash; Zosim nasljeđuje Inocenta I kao 41. papa.
* Zapadnorimske vlasti službeno daju Vizigotima za naseljavanje Akvitaniju, a njihov kralj Valija uspostavlja prijestolnicu u današnjem Toulouseu.


## Rođenja

## Smrti
* 12.3. &ndash; papa Inocent I
* Huiyuan, budistički pisac
* Li Gao, osnivač države Zapadni Liang
* Yao Hong, posljednji car države Kasniji Qin

## Reference
Zosim (papa)

**Zosim** je bio papa od 18. ožujka 417. do 26. prosinca 418. Proglašen svecem. Naslijedio je papa Inocenta I. Pontifikat mu je bio obilježen sporom oko nadležnosti nad galskim biskupijama, kao i sporom vezanim uz nauk Pelagija, odnosno pelagijanstvo, koje je tek pod uticajem zapadnorimskog cara Honorija proglasio heretičkim.
Pelagijanstvo

**Pelagijanizam** je versko učenje nazvano po Pelagiju. Ono smatra da prvobitni greh Adama i Eve ne pomračuje ljudsku prirodu (koja je božanska, jer je stvorena od Boga), i da je čovek i dalje sposoban da bira dobro ili zlo.

Tako, Adamov greh je samo "loš primer" pokolenjima, ali njegov postupak nema drugih posledica po ljudsku prirodu, koje se dovode u vezu sa iskonskim grehom. Pelagijanizam vidi Isusovu ulogu kao "postavljanje dobrog primera" čovečanstvu, nasuprot Adamovom lošem primeru.

Ukratko, čovečanstvo ima punu moć, i punu odgovornost, za sopstveno spasenje i za sopstvene grehe. Prema tome, čovečanstvo nema potrebe za drugom milošću Božjom osim stvaranja slobodne volje.

Pelagijanizam je osuđen na Koncilu u Kartagi 417. godine, na zahtev svetog Avgustina.
418.

__NOTOC__
Godina **418.** (**[[rimske brojke|CDXVIII]]**) bila je redovna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Honorija i Konstancija** (ili, rjeđe, **godina 1171. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 418. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Nakon što je zapadnorimski car Honorije svoje saveznike Vizigote nagradio sa zemljom u provinciji Gallia Aquitania nastaje Vizigotsko Kraljevstvo.
* 28.12. &ndash; Bonifacije I nasljeđuje Zosima kao 42. papa.


## Rođenja
* Car Yūryaku

## Smrti
* 26.12. &ndash; Papa Zosim

## Reference
Car Yūryaku

bio je 21. po redu car Japana, prema tradicionalnom popisu.

Yūryaku je prema tradiciji bio pokrovitelj serikulture (proizvodnje svile). Pripisuju mu se i pjesme dio kojih je prikupljen u zbirci *[[Manyoshu]]*.

Dio historičara vjeruje da je upravo on bio kralj Bu, čiji su se izaslanici godine 478. pojavili u južnoj Kini na dvoru dinastije Liu Song.

O njegovom životu ne postoje precizni podaci, uključujući datume rođenja i smrti, ali se njegova vladavina konvencionalno smješta u period 456-479.

## Reference
Galija Akvitanija

**Galija Akvitanija** () ili **Akvitanska Galija** je bila rimska provincija čija je teritorija pokrivala jugozapadni dio Galije, odnosno današnju jugozapadnu Francusku gdje se nalazi današnja regija Akvitanija. Ime je dobila po Akvitancima, keltskom plemenu koje je živjelo na obalama Atlantika između Pirineja i rijeke Liger (današnja Loara); Rimljani su prije osvajanja to područje zvali *Gallia Comata*, kao referencu na običaj domorodaca da nose duge kose. Pod rimsku vlast je pala 56. pne. a nekoliko decenija kasnije ju je August organizirao u novu provinciju pod nazivom Akvitanska Galija. Godine 293. ju je Dioklecijan podijelio na četiri nove provincije. Godine 418. su se na područje Akvitanije naselili Vizigoti te su je nekoliko decenija kasnije učinili začetkom vlastite države.

## Reference
Bonifacije I

**Bonifacije I.** je bio papa od 28. prosinca 418. do 4. rujna 422.. Nakon smrti prethodnog pape Zosima su se pojavila dva kandidata za novog papu - prezbiter Bonifacije i arhiđakon Eulalije. Obojica su proglašena za papu od strane svojih pristaša. Plašeći se nasilja, intervenirala je carica Gala Placidija i nagovorila zapadnorimskog cara Honorija da obojicu ukloni iz grada. Eulalije je, međutim, prekršio zabranu dolaska u Rim, što je Honorije shvatio kao povod da Bonifacija prizna za papu. Bonifacije, koji je u vrijeme izbora bio star i bolestan čovjek, imao je pontifikat obilježen borbom sa pelagijancima, a u čemu je imao podršku svog bliskog prijatelja Augustina. Uspio je nagovoriti istočnog cara Teodozija II da Ilirik preda pod crkvenu nadležnost Rima. Nakon smrti 422. je proglašen svecem.
420-e

**420-e** su decenija koja je počela 1. januara 420. i završila 31. decembra 429.

## Događaji i trendovi
* 420 - U južnoj Kini car Gong, posljednji vladar dinastije Jin svrgnut od strane regenta Liu Yua koji započinje dinastiju Liu Song, odnosno period Južnih dinastija.
* Augustin objavljuje znamenitu knjigu *[[Civitas dei]]* (O državi Božjoj).
* 429 - Vandali iz Hispanije prodiru u Sjevernu Afriku.

## Reference
Kučukkainardžijski mir

**Kučukkainardžijski mir** (, ) sklopljen je 21. jula 1774. u mestu Kučuk Kainardža u Dobrudži (danas mesto Kajnardža u severoistočnoj Bugarskoj). Potpisali su ga predstavnici Ruskog carstva (Pjotr Rumjancev u ime Katarine Velike) i Osmanskog carstva (veliki vezir Mehmed-paša u ime sultana Abdula Hamida I) posle poraza Osmanskog carstva u Rusko-turskom ratu 1768.-1774..

Rusija je Turskoj vratila Vlašku, Moldaviju i Besarabiju, a zauzvrat je dobila pravo da štiti hrišćane u Osmanskom carstvu i da interveniše u slučaju turskih zloupotreba. Krimski kanat je proglašen nezavisnom teritorijom, pri čemu je sultan ostao vrhovni verski vođa krimskih Tatara (kalif). Rusija je dobila Karbadiju na Kavkazu, luke Kerč i Enikale na Krimu, kao i oblast oko ušća Dnjepra. Ukinuta su ograničenja ruskog suvereniteta u oblasti Azovskog mora i dozvoljeno je ruskim trgovačkim brodovima da plove kroz Dardanele.

Ovaj mirovni ugovor je bio ponižavajući udarac, nekad silnom, Osmanskom carstvu.

## Izvori

## Povezano
* Rusko-turski rat 1768.-1774.
419.

__NOTOC__
Godina **419.** (**[[rimske brojke|CDXIX]]**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Monaksija i Plinte** (ili, rjeđe, **godina 1172. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 419. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Teodorid nasljeđuje Valiju kao vizigotski kralj.
* Nakon smrti cara Ana na prijestolje južne kineske dinastije Jin stupa car Gong.


## Rođenja
* 2.7. &ndash; Valentinijan III, zapadnorimski car, sin Konstancija III i Gale Placidije

## Smrti
* Valija, kralj Vizigota
* Car An od Jin Kine

## Reference
Teodorik I

**Teodorik I** (), (takođe **Teodorih** ili **Teodorid**), bio je vizigotski kralj između 419. i 451, i nezakoniti sin Alarika I. Godine 419. nasledio je Valiju na vizigotskom prestolu.

Kao kralj, Teodorik je završio doseljavanje Vizigota u Akvitaniju i proširio vizigotske posede na Hispaniju. Tokom njegove vladavine, Vizigoti su bili prvo neprijatelji a potom saveznici Rimskog carstva. Najpoznatiji događaj koji se desio za njegove vladavine bila je bitka na Katalaunskim poljima, gde su se Vizigoti borili na strani Rimljana koje je predvodio Aecije a protiv čuvenog hunskog vođe, Atile. U ovoj bici, Teodorik je izgubio život.

Istoričar Jordanes u svom delu Getika iz 551. godine daje dve verzije Teodorikove smrti: jedna je da je Teodorik pao s konja i slomio vrat. Druga verzija je da je Teodorika ubio Ostrogot Andag koji je bio otac Jordanesovog pokrovitelja, Guntigisa (Getika 40.209).

Teodorikov sin i kasniji naslednik, Turismund, preuzeo je komandu nad vizigotskom vojskom i dovršio bitku umesto svog oca.

## Vanjske veze
* Edward Gibbon, ''History of the Decline and Fall of the Roman Empire,'' chapter 35
Velika seoba naroda

**Velika seoba naroda**, također poznata i kao **Seoba naroda** () je naziv za valove velikih migracija u Evropi sredinom i u drugoj polovici 1. milenijuma, koji su imali dalekosežne demografske, političke i kulturne posljedice na evropsku i svjetsku historiju. To se prvenstveno odnosi na naseljavanje germanskih naroda u zapadnoj i slavenskih naroda u Centralnoj i jugoistočnoj Evropi, odnosno Pad Rimskog Carstva na čijim će se ruševinama stvoriti politički entiteti zameci budućih nacija, te konačni kolaps antičke kulture koju će zamijeniti srednjovjekovna u periodu koji se ponekad naziva Mračno doba.

Kao početak Velike seobe se tradicionalno uzima godina 375. kada je došlo do provale Huna na područje istočne Evrope odakle su Goti potisnuti na zapad, izazvavši lančanu reakciju kojom su se svi drugi "barbarski" narodi sa druge strane rimskih granica također pokretali na zapad. U užem smislu je Velika seoba završila sredinom ili u drugoj polovici 5. vijeka kada je dovršeno pokretanje većine germanskih naroda na zapad i nestanak posljednjih ostataka Zapadnog Rimskog Carstva; dio historičara, međutim, to smatra tek prvom fazom. Druga faza Velike seobe se okvirno dogodila između 500. i 700. te se tokom nje Bizantsko Carstvo našlo pod udarom Slavena na Balkanu i Langobarda u Italiji.

## Kronologija

## Povezano
* Kasna antika
* Mračno doba
Stardoll

***Stardoll*** je online igra za web-preglednike u kojoj učesnici mogu svoju virtualnu papirnatu lutku odijevati u skladu sa najnovijim modnim trendom i vlastitim zamislima. Prvi put se pojavila 2004. godine, da bi bila ponovno pokrenuta 2006. godine. Namijenjena je uglavnom korisnicima od 9 do 17 godina starosti, ali su se među učesnicima našle i neke slavne ličnosti.

## Vanjske veze
* Stardoll's Home Page
* The Official Stardoll Blog
Sveta Martina

**Sveta Martina** je bila rimska djevica i mučenica iz III. stoljeća, kći uglednog rimskog konzula koji je svojevremeno obavljao dužnost gradskog prefekta. Nakon što je rano ostala bez oba roditelja, zavještala je svo svoje nasljedstvo siromasima a svoj život posvjetila je njegovanju bolesnika i ispomaganju siromaha. Priča se da je bila djevojka vanredne ljepote, koju je sam car Aleksandar Sever htio zaprositi, ali ga je ona odbila. Saznavši da je kršćanka, car ju je dao uhititi i izvesti pred sud u namjeri da je prisili da se odrekne svoje vjere. Međutim, ona je to odbila da učini i zbog toga istrpjela mnoge muke, prije nego što joj je odrubljena glava.

## Vanjske veze
* Župa Sv. Križa - Siget i Trnsko, Novi Zagreb: ''Sveta Martina, djevica i mučenica''
José Sócrates

**Žoze Sokrateš** () je portugalski političar  koji je vršio dužnost premijera Portugala od 12. marta 2005 do 23. marta 2011. godine. Pored toga obavlja funkciju generalnog sekretara Socijalističke partije.

U drugoj polovici 2007. godine je služio kao predsednik saveta Evropske unije. Pre toga je Žoze Sokrateš bio portuhalski ministar za omladinu i sport i jedan od organizator evropskog fudbalskog šampionata 2004. godine, kao i bivši ministar za okolinu u vladama Antonija Gutereša.

23. marta 2011. je podneo ostavku nakon što je parlament odbio podržati njegove mere stabliuzacije, a što je dovelo do parlamentarnih izbora 2011. Posle gubitka izbora, održanih 5. juna 2011, podneo je ostavku na mesto generalnog sekretara Socijalističke partije.

21. novembra 2014. bio je uhapšen u Lisabonu pod optužbom za korupciju, utaju poreza i pranje novca, postavši prvi bivši premijer kome se to dogodilo. 24. novembra je formalno zadržan u pritvoru pod preliminarnim optužbama za korupciju i utaju poreza.

## Reference

## Vanjske veze

* Zvanična biografija na prezentaciji Vlade
Premijer Srbije

**Predsednik Vlade Republike Srbije** ili **premijer Srbije** stoji na čelu Vlade Republike Srbije.

On rukovodi radom vlade i predsedava njenim sednicama, predstavlja državu u zemlji i inostranstvu. Pre izbora na to mesto, Narodnoj skupštini izlaže ekspoze u kome navodi realne ciljeve vlade. Budućeg predsednika Vlade Srbije po Ustavu predlaže predsednik Republike Srbije posle konsultacija sa svim poslaničkim grupama u Narodnoj skupštini.

Sadašnji predsednik Vlade Republike Srbije je Đuro Macut.

U vreme SFRJ ova funkcija se zvala Predsednik Izvršnog veća Skupštine Socijalističke Republike Srbije.

## Povezano
* Spisak predsednika vlada Srbije
* Vlada Republike Srbije
420.

__NOTOC__
Godina **420.** (**[[rimske brojke|CDXX]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Teodozija i Konstancija** (ili, rjeđe, **godina 1173. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 419. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Kineski regent Liu Yu prisiljava na abdikaciju cara Gonga, okončavši tako dinastiju dinastiju Jin i preuzima prijestolje kao car Wu, proglasivši novu dinastiju Liu Song, prvu od Južnih dinastija.
* Bahram V nasljeđuje Jezdgerda na prijestolju sasanidske Perzije.
* Prema legendi kralj Faramond vodi Franke preko Rajne.


## Rođenja
* Yuan Can
* Glicerije, zapadnorimski car (približni datum)

## Smrti
* 30.9. &ndash; Sveti Jeronim, prevodilac Vulgate
* Orosius, iberski historičar i teolog
* Jezdegerd I od Perzije 
* Li Xin, vojvoda države Zapadni Liang
* Supruga Yao

## Reference
Supruga Yao

**Supruga Yao** (姚夫人, osobno ime nepoznato, ? -420), prvotno**Princeza Xiping** (西平公主), bila je princeza kineske/Qiang države Kasniji Qin, koja se 415. udala za cara Mingyuana iz države Sjeverni Wei. Bila je kćer cara Yao Xinga. Kada je godine 416. državu Kasniji Qin napala južna kineska dinastija Jin i Mingyuan je razmišljao da pomogne Yaoinoj domovini, ali je na kraju od toga odustao, zbog čega je Kasniji Qin anektiran. Kada je umrla godine 420. car Mingyuan joj je dao počasnu titulu **Carica Zhaoai** (昭哀皇后, doslovno "uspješna i žaljenja vrijedna carica").
Li Xin (vojvoda)

**Li Xin** (李歆) (? -420), kurtoazno ime **Shiye** (士業), nadimak **Tongzhui** (桐椎), bio je vojvoda, odnosno vladar kineske države Zapadni Liáng. Godine 417. je naslijedio svog oca Li Gaoa (Princ Wuzhao) i vodio sukobe sa državom Sjeverni Liang i njenim vladarom Juqu Mengxunom. Godine 420. ga je Juqu Mengxun naveo u klopku u kojoj je ubijen. Naslijedio ga je brat Li Xun koji će biti posljednji vladar države.

|- style="text-align: center;"

|-

|-
Püspökhatvan

**Püspökhatvan** (slovački: *Pišpek*) je selo na sjeveru Mađarske od 
1,445 stanovnika., koje administrativno podpada pod Županiju Pest.

## Geografija

Püspökhatvan leži udaljen pedesetak km sjeveroistočno od centra Budimpešte.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Püspökhatvana''
Yuan Can

**Yuan Can** (袁粲) (420–477), rođen kao **Yuan Minsun** (袁愍孫), kurtoazno ime **Jingqian** (景倩), bio je kineski velikodostojnik na dvoru južne dinastije Liu Song. Pounat je po tome što se bez uspjeha pokušao suprotstaviti generalu Xiao Daochenga da preuzme prijestolje.

## Napomene
Faramond

**Faramond** ili **Faramund** je legendarni rani kralj Franaka, čije se ime prvi put spominje u anonimnom karolinškom tekstu *[[Liber Historiae Francorum]]* iz 8. vijeka, također poznatom i kao *Gesta regnum Francorum*.

Prema navodima tog teksta bio je nećak kralja Sunnoa i sin kralja Marcomera. Nakon bratove smrti, Marcomer ga je svojim sunarodnjacima predložio za kralja. Naslijedio ga je Hlodion, historijska ličnost umrla 448.

## Napomene

## Izvori


U Wikimedijinom spremniku nalazi se još materijala vezanih uz temu:
******


* *[[Liber Historiae Francorum]]*, translated by Bernard S. Bachrach. Coronado Press, 1973.
* Grgur od Toursa. *Historia Francorum*.
* McKitterick, Rosamond. History and Memory in the Carolingian World. 1st Ed. Cambridge: Cambridge University Press, 2004.
* Wood, Ian. *The Merovingian Kingdoms*. Pearson Education, 1994.
Južne dinastije

**Južne dinastije** (南朝 pinyin: náncháo) je naziv kojim se u kineskoj historiji označavaju četiri carske dinastije koje su vladale južnom Kinom od 420. do 589. Pod njima se podrazumijevaju: dinastija Liu Song, dinastija Južni Qi, dinastija Liang i dinastija Chen. Ponekad se u njih ubraja i dinastija Liang.

Zajedno sa Sjevernim dinastijama koje su u isto vrijeme vladale sjevernom Kinom, te se dinastije nazivaju Južne i Sjeverne dinastije.

## Vanjske veze
* History of China: A good catalogue of info
Dinastija Liu Song

**Dinastija Liu Song** (; Wade-Giles: Liu Sung Ch'ao), također poznata i kao **dinastija Song** (宋朝), **Raniji Song** (前宋), ili **Južni Song** (南宋) je bila carska dinastija koja je vladala južnom Kinom od 420. do 479. i koja je poznata kao prva od Južnih dinastija.

Dinastiju je godine 420. osnovao Liu Yu, general i regent u službi dotadašnje dinastije Jin, nakon što je svrgnuo njenog posljednjeg cara Gonga. Dinastiji je dao ime **Song** (宋), ali je današnji historičari nazivaju **Liu Song** kako bi je razlikovali od kasnije i mnogo poznatije istoimene dinastije koja je vladala južnom Kinom od 10. do 13. vijeka. Liu Yu je još kao regent značajno proširio teritorije pod vlašću južnokineskih vladara te uspostavio Huang Ho kao granicu sa sjevernim Wu Hu državama, uključujući i Sjeverni Wei. Pod njegovim nasljednikom Wenom dinastija Liu Song je doživjela svoj vrhunac, u dugotrajnom periodu mira, stabilnosti i prosperiteta poznatu kao *era Yuanjia*. Sukobi sa Sjevernim Weijem, zbog kojih se granica pomagla na jug do rijeke Huai, kao i niz nesposobnih, tiranskih i bratoubilačkim dinastijskim spletkamama sklonih Wenovih nasljednika je oslabilo dinastiju Liu Song, što je godine 479. iskoristio general Xiao Daocheng koji je svrgnuo cara Shuna, te osnovao vlastitu dinastiju Južni Qi.

## Reference

## Vanjske veze
* History of China: A good collection of information on Chinese history
Bahram V

**Bahram V.** (*Vahram, Varahran*), s nadimkom **Gor** („Divlji magarac“), je 420./421. do 438. bio Veliki kralj Perzije iz dinastije Sasanida. Perzijska književnost i umjetnost kasnije je upečatljivo tematizirala njegov život.

Bahram, koji je dio mladosti proveo na dvoru Lahmida u Hiri, zavladao je nakon zagonetne smrti svoga oca Jezdegerda I.. U opoziciji prema njemu bilo je moćno visoko plemstvo i ništa manje moćni svećenici zoroastrizma u čijoj je uroti najvjerojatnije i ubijen njegov otac.

Plemstvo je čak htjelo isključiti Jezdegerdove sinove iz nasljedstva prijestolja (Jezdegerdov najstariji sin bio je ubijen) te za kralja postavilo Hozroja iz sporedne linije Sasanida. No Bahram je uz potporu Lahmida ipak uspio zavladati pri čemu je plemstvu napravio nekoliko ustupaka. Bahram je bio značajan vladar čiji je život kasnije obavijen legendama.

U upravljanju državom pomagalo mu je više dvorjana njegova oca, Podupirao je umjetnost i bavio se prije svega svojom najdražom zanimancijom lovom odakle mu i nadimak. Bahram koji je slovio kao viteški karakter bio je omiljen u narodu i uspješan u ratovima. Ubrzo nakon stupanja na prijestolje pobijedio je oko 427. Heptalite zarobivši golem plijen.

Na zapadu je zbog spora oko Armenije i sukoba perzijskih kršćana i svećenika zoroastrizma još potkraj vladavine njegova oca došlo do rata s Istočnorimskim Carstvom. Čini se da je pritom carica Elija Pulherija pozvala na „križarski rat“ protiv Perzije. Najvažniji zapadni izvor Sokrat Skolastik ne kaže da su Rimljani bili ti koji su prekršili primirje (Sokrat, *Povijest Crkve*, 7,18 i 7,20). Bahram je u tom ratu bio na čelu vojske i perzijske su trupe napale Theodosiopolis u Mezopotamiji, dok su Rimljani opsjeli Nisibis. U dvjema bitkama Rimljani su pobijedili, ali su se zbog teškoća na drugim frontama morali povući te pritom nije uspio ni napad na perzijske saveznike arapske Lahmide. Rat je tako najvjerojatnije završio već 422. Pritom je dogovoreno da malobrojni sljedbenici zoroastrizma u Rimskom Carstvu i mnogobrojni kršćani u Perziji mogu slobodno ispovijedati svoju vjeru. Rim (odnosno u to doba već Bizant) obvezao se da će Perziji platiti danak, a Perzija se obvezala da će utvrditi kavkaske prijevoje protiv provala Huna. Obje su se strane također obvezale da neće graditi nikakve nove utvrde duž zajedničke granice.

Bahram je ujesen 438. (ili početkom 439.) umro (prema nekim izvješćima u lovu). Naslijedio ga je sin Jezdegerd II.. Važan izvor za njegovu vladavinu je perzijsko-arapski povjesničar Tabari.

## Literatura

* Geoffrey B. Greatrex - Samuel N.C. Lieu: *The Roman Eastern Frontier and the Persian Wars. Part II AD 363–630. A narrative sourcebook*. London und New York 2002, str. 36. i.d.
* Otakar Klíma: *Bahram V* u: *[[Encyclopædia Iranica]]*. sv. 3, str. 518. i.d.
* Klaus Schippmann: *Grundzüge der Geschichte des sasanidischen Reiches*. Darmstadt 1990, .
Ravina I

**Ravina I** ili **Rabina I** (? - 421?) bio je jevrejski amora koji je kodificirao Talmud u Babiloniji (današnji Irak). Njegov nećak je bio Ravina II.

## Literatura

* Johann Krengel, Artikel *RAWINA*, in: *[[Jüdisches Lexikon]]*, Berlin 1927, Bd. IV/1
* Strack/Stemberger, *Einleitung in Talmud und Midrasch*, 7. Aufl., München 1982
Vizantijsko-persijski rat (421–422)

**Bizantsko-perzijski** ili **Rimsko-perzijski rat 421-422. godine** je bio oružani sukob koji se vodio između Istočnog Rimskog Carstva na jednoj te Perzijskog (Sasanidskog) Carstva na drugoj strani. Pokrenuo ga je godine 421. istočnorimski car Teodozije II koristeći kao povod progone kršćana od strane perzijskog kralja Bahrama V, zbog čega ga neki historičari smatraju prvim "križarskim ratom". Rimljani su ispočetka imali uspjehe protiv Perzijanaca, ali je provala Huna pod kraljem Ruom u Trakiju natjerala Teodozija II da već sljedeće godine sklopi mirovni sporazum sa Perzijancima. Prema njegovim odredbama su zadržane predratne granice (status quo ante bellum), ali su se oba carstva obavezala na ustupke po pitanju slobode religije; tako je kršćanima na teritoriju Perzije dozvoljeno slobodno ispovijedanje njihove religije, dok su ista prava priznata zoroastrijcima na teritoriju Rima/Bizanta.

## Veze
* Rimsko-perzijski ratovi

## Literatura
* Stephen Williams, Gerard Friell, *The Rome that did not fall: the survival of the East in the fifth century*, Routledge, 1999, , p.&nbsp;31.
* Warren T. Treadgold, *A history of the Byzantine state and society*, Stanford University Press, 1997, , p.&nbsp;90.
* Michael H. Dodgeon, Samuel N. C. Lieu, Geoffrey Greatrex, *The Roman Eastern Frontier and the Persian Wars, Part 2*, CRC Press, 2002, , p.&nbsp;38-41.
Zapadni Liang

**Zapadni Liang** (; 400-421) je bila kineska] država u današnjoj provinciji Gansu, poznata kao jedno od Šesnaest Kraljevstava. Osnovao ju je kineski klan Li čiji se član Li Gao 400. odmetnuo od države Sjeverni Liang. Godine 421. je ponovno pala pod vlast države Sjeverni Liang. 

Li Yuan (car Gaozu), osnivač kineske dinastije Tang, bio je daleki potomak vladara Zapadnog Lianga.

## Povezano
* Wu Hu
* Šesnaest Kraljevstava
* Gansu
* Dunhuang
* Jiuquan
422.

__NOTOC__
Godina **422.** (**[[rimske brojke|CDXXII]]**) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Honorija i Teodozija** (ili, rjeđe, **godina 1175. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 422. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Rimsko-sasanidski rat završava mirovnim sporazumom kojim su priznate predratne granice.
* 10. 9. &ndash; Celestin I nasljeđuje Bonifacija I kao 43. papa (do 432).
* 422-432 - U Rimu ilirski svećenik po imenu Petar gradi crkvu Santa Sabina.
*  Rimska vojska upada u Galiju, franački kralj Theodemer je ubijen s majkom Ascylom. Njegov mogući nasljednik je Klodion.
* Južne i Sjeverne dinastije: umro car Wu od Liu Songa, nasljeđuje ga sin Shao (do 424). Car Mingyuan od Sjevernog Weija napada državu Liu Song, ove zime je zauzet Huatai (u današnjem Anyangu).
*  420-422 - Monah Tanhung je došao u špilje Maijishan, provincija Gansu - početak budističke monaške zajednice na tom mjestu


## Rođenja
* Sveta Genoveva
* "Casper", dugogodišnji vladar majanskog grada Palenque.

## Smrti
* 4.9. &ndash; Papa Bonifacije I
* Liu Yu (Car Wu od Liu Songa), osnivač kineske dinastije Liu Song
* Faxian, kineski budistički redovnik (približni datum)

## Reference
Casper (majanski vladar)

**"Casper"** (8. august 422 - 487?), također poznat kao **11 Zec**, bio je vladar majanskog grada Palenque od 435. do 487. Bio je neposredni nasljednik K'uk' B'alama I, osnivača vladarske dinastije.

Casper je na vlast došao u augustu 435. u dobi od 13 godina  i vladao gradom sljedećih 52 godina. Samo je Pacal Veliki duže vladao. 

Pravo ime vladara nikada nije dešifrirano. Umjesto toga mu je majanist Floyd Lounsbury dao nadimak "Casper" jer njegov glif s imenom podjeća na animirani lik duha Caspera.

## Napomene

## Izvori
* 

## Vanjske veze
* name glyph of "Casper"
Santa Sabina

**Bazilika Svete Sabine na Aventinu** (, ) je titularna manja bazilika i majčinska crkva rimokatoličkog reda Dominikanaca u Rimu. Santa Sabina je smještena visoko na brdu Aventin, kraj Tibra, u blizini sjedišta Malteških vitezova.

Santa Sabina je rana bazilika iz 5. vijeka koja sadrži klasični pravokutni plan i stupove. Njeni ukrasi su izuzetno skromni, a zahvaljujući svjetlu iz prozora smatra se jednom od najotvorenijih crkvi u Rimu. Druge bazilike kao Santa Maria Maggiore su često raskošno ukrašene. Zbog svoje jednostavnosti se Santa Sabina smatra prijelazom od rimskog foruma prema današnjim kršćanskim crkvama. Njen kardinalni svećenik je Jozef Tomko. Predstavlja crkvu stanicu kod obilježavanja Pepelnice.

## Vanjske veze

* Thayer's Gazetteer, with Mario Armellini's
* ''Le Chiese di Roma''
* Churches of Rome, "Santa Sabina all'Aventino"
* Door Panels of Santa Sabina analyzed.
Li Xun

**Li Xun** (李恂) (? -421), kurtoazno ime **Shiru** (士如), bio je posljednji vladar kineske države Zapadni Liang. Na vlast je došao godine 420. naslijedivši brata Li Xina, poginulog u sukobu sa državom Sjeverni Liang i njenim vladarom Juqu Mengxunom. Održao se samo nekoliko mjeseci u gradu Dunhuang (敦煌, suvremeni Dunhuang u provinciji Gansu) prije nego što je, suočen sa uspješnom opsadom Sjevernog Lianga, izvršio samoubistvo. Juqu Mengxun je poslije toga pobiti njegovu porodicu, označivši tako kraj države Zapadni Liang.

## Izvori
* *[[Knjiga Jina]]*, vol. 87.
* *[[Knjiga Weija]]*, vol. 99.
* *[[Historija Sjevernih dinastija]]*, vol. 100.
* *[[Anali Proljeća i Jeseni Šesnaest kraljevstava]]*, vol. 8.
* *[[Zizhi Tongjian]]*, vol. 119.

|-
421.

__NOTOC__
Godina **421.** (**[[rimske brojke|CDXXI]]**) bila je redovna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Agrikole i Eustatija** (ili, rjeđe, **godina 1174. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 420. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* 8. 2. &ndash; Konstancije III, general i Honorijev zet, postaje kratkotrajni ko-car Zapadnog Rimskog Carstva - umire već u septembru (Valentinijan III., njegov sin sa Galom Placidijom, biti će zapadni car 425-455).
* 25. 3., Blagovesti - Po tradiciji, Venecija je nastala osvećenjem crkve San Giacomo di Rialto (ali crkva se prvi put pominje 1152).
* 7. 6. &ndash; Istočnorimski car Teodozije II se ženi za Eliju Eudokiju.
* Rimsko-sasanidski rat (421–422): Teodozije II objavljuje rat Sasanidskom Carstvu, jer Bahram V nastavlja progon kršćana. Komandant rimske armije je Ardabur.


## Rođenja

## Smrti

* 2.9. &ndash; Konstancije III, ko-car Zapadnog Rimskog Carstva
* Car Gong od Jin Kine
* Ravina I, talmudski rabin
* Li Xun, posljednji vladar države Zapadni Liang

## Reference
Manja bazilika

**Manja bazilika** ili **papinska bazilika** (lat. *basilica minor*) je počasni naslov za crkvene građevine.

Njime se želi istaknuti to što je neka crkva na osobito važan način u svezi s papom.

Radi isticanja te činjenice se na pročeljima crkavâ koje nose taj naslov stavlja grb trenutnog pape.

## Hrvatska
U Hrvatskoj naslov manje bazilike nose:
* katedrala sv. Petra u Đakovu. Dodijelio joj ga je papa Pavao VI. 1965. godine. Ondašnji đakovački biskup je bio Stjepan Bäuerlein.

Sami apostolski breve "Slavi Božjoj" je 11. prosinca 1965. potpisao vatikanski državni tajnik Amleto Giovanni Cicognani, 3 dana nakon što je završio Drugi vatikanski koncil.
* katedrala sv. Jakova u Šibeniku
* katedrala Sv. Stošije
* bazilika Majke Božje Bistričke u Mariji Bistrici
* bazilika Blažene Djevice Marije na Trsatu
* katedrala Marijina Uznesenja u Poreču
* bazilika Srca Isusova u Zagrebu

## Izvori
* Đakovačke novine  Đakovo proglašeno najomiljenijim turističkim odredištem u kontinentalnoj Hrvatskoj, 15. rujna 2006.

## Vanjske veze
*  Popis svjetskih bazilika
*   Kongregacija ''Domus ecclesiae''  Uvjeti potrebni za dobiti naslov manje bazilike
Sveta Genoveva

**Sveta Genoveva** (,  Nanterre, 409. ili 423. – Pariz, 502. ili 512.) je kršćanska svetica koju slave katolici i pravoslavci, poznata kao zaštitnica Pariza.

## Biografija

Genoveva je bila dijete siromašnih roditelja, koji su stanovali u mjestu Nanterre. Njezino prvo zanimanje bilo je čuvanje stada – bila je pastirica. Već od djetinjstva bila je veoma duhovna i bogobojazna. Čuvajući stado, imala je mnogo vremena za molitvu i razmišljanje o Bogu. Bila je nevina i imala iskrenu, djetinju vjeru te je već u 15. godini posvetila sav svoj život Bogu.

Godine 451. Atila je provalio i u Galiju te krenuo prema Parizu, koji je već tada bio važan, tvrdo utvrđen grad na rijeci Seineu. Bjegunci koji su dolazili s istoka pripovijedali su o strahotama što ih počiniše divlji Huni. Stanovnike grada zahvatio je zbog tih vijesti paničan strah i počeli su se spremati za bijeg. Prema predaji, u to vrijeme dolazi u Pariz pobožna djevica po imenu Genoveva, kojoj je pošlo za rukom smiriti Parižane. Počela je građane uvjeravati da će Pariz biti pošteđen i da joj je to Bog objavio. Narod joj nije odmah povjerovao, smatrajući ju naivnom, ali je, doista, nakon njezinih molitava, Atila promijenio smjer i udario prema Orléansu, koji je strašno stradao.

Za vrijeme opsade Pariza od franačkoga kralja Hilderika I., 464. godine, Genoveva se je uspjela brodićem probiti kroz opsadu i dovesti u grad žito. Također je zamolila Hilderika da dobro postupa s ratnim zarobljenicima. Kasnije je njegov sin, kralj Klodvig I., na njezinu molbu, oslobodio zarobljenike.

Legenda kaže da je kralj Klodvig, kad se je pokrstio, uzeo djevicu Genovevu na svoj dvor da mu bude savjetnica. Ondje je ona sklopila intimno prijateljstvo s njegovom ženom, svetom Klotildom.

Pokopana je u Parizu, u kraljevskoj grobnici – Panteonu, koja je prvotno bila crkva njoj posvećena.

## Izvori
Celestin I

** Celestin I.**, papa od 422. do 6. travnja 432. Proglašen svecem.

Za vrijeme dok je bio papa održao se Efeški sabor, iako mu nije prisustvovao osobno. Sazvan je kako bi se razriješilo pitanje nestorijanstva i pelagijanstva, a na njemu i službeno utvrđeno da je Mariji, majci Isusovoj pripada naslov »Bogorodica.«

Bio je suvremenik bizantskog cata Teodozija II.