open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Damir Mejovšek

**Damir Mejovšek** (Metković, 7. V. 1933. - Zagreb, 23. VI. 2006.), hrvatski dramski umjetnik.

## Glumačka karijera
Bio je dugogodišnji član Drame Hrvatskoga narodnog kazališta u Zagrebu. Diplomirao je na zagrebačkoj Akademiji za kazališnu umjetnost, a prvi angažman dobio je 1962. godine u kazalištu Komedija. U ulozi mljekara Tevyea u "Guslaču na krovu" u samo jednoj sezoni imao je čak 250 nastupa. Godine 1979. prešao je u HNK u Zagrebu. U bogatoj karijeri odigrao je više od 200 uloga, a igrao je u svim zagrebačkim i kazalištima u cijeloj Hrvatskoj, glumio je i u mnogim televizijskim serijama, radio-dramama i zabavnim emisijama.

Glumio je u "Gloriji" Ranka Marinkovića, Brechtovoj "Majci Courage", Majdakovoj "Hrvatskoj kuhinji", Krležinom "Banketu u blitvi" i "Galiciji". Posljednja premijera u HNK u kojoj je glumio bila je Pirandellova drama "Večeras se improvizira" u režiji Zlatka Svibena.

Snimio je preko 50 koprodukcijskih filmova na engleskom, njemačkom i talijanskom te ruskom. Radio je mnoge sinhronizacije crtanih filmova.

## Pisanje i hobiji
Pisao je prozu, drame i povremeno objavljivao poeziju. Bavio se i novinarstvom, pisao za Večernji vjesnik, Narodni list, Večernji list, Plavi vjesnik i Vjesnik.

Bavio se jahanjem i mačevanjem, kao i borilačkim vještinama. Kao hobije navodio je antikvitete i kulinarstvo.

## Enigmatika
Nekoliko je godina vodio emisiju **"Radio-križaljka"** na Radio-Zagrebu pa je bio poznat i u enigmatskim krugovima.

## Politički angažman
Damir Mejovšek se godine 1990. angažirao u Hrvatskoj demokratskoj zajednici te je kao njen kandidat izabran u Hrvatski sabor. U srpnju 1991. kratko je vrijeme bio zamjenik ministra obrane, kasnije savjetnik u tom ministarstvu. Iste se godine vratio u HNK u Zagrebu, u kojem je ostao do odlaska u mirovinu 1996. godine. Za vrijeme rata je, nezadovoljan politikom HDZ-a, napustio tu stranku i priključio se Hrvatskoj stranci prava te se kao njen kandidat bez uspjeha natjecao na izborima 1992. godine.

## Vanjske veze
*
Crkva Il Gesù

**Crkva Gesù** (; fonetski: Đezu) je katedralna crkva Družbe Isusove, katoličkog vjerskog reda poznatog kao **Jezuiti**. Službeni naziv joj je ** (), a poznata je po tome što joj je fasada "prva istinski barokna fasada". Crkva je služila kao model za brojne jezuitske crkve širom svijeta, posebno u Amerikama. Crkva Gesù se nalazi na trgu Piazza del Gesù u Rimu.

Prvi put ju je godine 1551. osmislio sv. Ignacije Loyola, osnivač Družbe Isusove. Gesù je također  sjedište generala Družbe Isusove.

## Reference

## Vanjske veze

* Chiesa del Gesù (Rome) - Ordine dei Gesuiti website  
* Churches of Rome: Gesu
* Satellite image of the church
Fatehpur Sikri

**Fatehpur Sikri** (, ) općina, odnosno nekadašnji grad u Agri, distriktu indijske države Uttar Pradesh. Historijski grad je godine 1570. počeo graditi mogulski car Akbar te mu je služio kao prijestolnica od 1571. do 1585. Iako je trebalo 15 godina da se sagradi, nakon samo 14 godina je napušten, jer lokalne zalihe vode jednostavno nisu mogle podržavati naglo povećano stanovništvo. Palača i džamija danas služe kao turističke atrakcija, te su navedene kao UNESCO-v lokalitet Svjetske baštine. Nekadašnje naselje je danas grad duhova.

## Izvori
Grad duhova

**Grad duhova** () je izraz kojim se opisuje naselje, obično gradskog tipa, koje je iz raznih razloga izgubilo sve svoje stanovništvo. Razlozi za stvaranje gradova duhova su različiti, ali se uglavnom tiču procesa i događaja koji dugoročni opstanak zajednice čine nemogućim, previše teškim, neisplativim ili previše rizičnim za sigurnost. To mogu biti razni prirodni procesi kao što su skretanje toka rijeka ili klizanje tla, katastrofe kao što su zemljotresi, poplave, odnosno ratovi i bezakonje, ali i ekonomski procesi.

Izraz grad duhova se ponekad pežorativno koristi za gradove i druga naselja koja još uvijek imaju stanovnike, ali u daleko manjem broju nego što bi to sugerirao broj stambenih i drugih zgrada, odnosno opseg prometne i druge infrastrukture.

## Najpoznatiji gradovi duhova

* Craco, gradić u Italiji napušten nakon klizišta 1963. godine
* Oradour sur-Glane, gradić u Francuskoj napušten nakon masakra od strane njemačkih trupa 1944. godine
* Otok Hašima u Japanu, rudarsko naselje napušteno 1974. godine
* Pripjat u Ukrajini, napušten za vrijeme černobilske katastrofe 1986. godine

## Povezano
* Urbicid
* Depopulacija

## Vanjske veze

* Ghost Town Gallery (With about 200 Ghost Towns throughout the American west)
* Ontario Abandoned Places (Ghost Towns in Canada)
* '''Ghost military town – Chernobyl-2. ** Photo report from an area (**2008*'). 
* [http://www.oddee.com/item_96462.aspx Ten classic ghost towns worldwide]
* [http://www.ghosttowner.com/ GhostTowner.com - The How-To for visiting Ghost Towns]
* [http://www.coloradopast.com/ Coloradopast.com - Ghost Towns and Historic locations in Colorado]

;Individualna mjesta
* [http://www.forbidden-places.net/urban-exploration-otzenrath-ghost-town Ötzenrath, Germany]
* [http://groups.msn.com/ReturntoVaroshaFamagustaCyprus/ Varosha, Cyprus] 
* [http://www.abandonedcommunities.co.uk/ Abandoned towns, villages and other communities in Great Britain]
* [http://www.lugaresdemexico.com/sanpedro.html San Pedro, México]  
* [http://www.lugaresdemexico.com/pozos.html Mineral de Pozos, México]  
* http://menotomymaps.com/quab_1.html. Map showing the towns buried under Quabbin as they looked in 1912 with original house locations and current reservoir water level
* [http://www.youtube.com/watch?v=nimxKk1r420 Dead Lonesome, Part 1 of 2 (Youtube video)]
* [http://www.youtube.com/watch?v=MHPVp-QuL4Q Dead Lonesome, Part 2 of 2 (Youtube video)]

;Vezani uz černobilsku katastrofu
* [http://www.kiddofspeed.com/ Photographic Journey]  (*Note: some statements described as fact on this site are disputed'')
* Pripyat  
* Video of Pripyat & Chernobyl (August 07)
* Photographs of Pripyat & Chernobyl (August 07)
El Escorial

**El Escorial** je historijska rezidencija kraljeva Španije. Predstavlja jedan od španskih kraljevskih lokaliteta i služi kao samostan, kraljevska rezidencija, muzej i škola. Smješten je 45&nbsp;km od španske prijestolnice Madrida u gradiću San Lorenzo de El Escorial.

El Escorial se sastoji od dva kompleksa velike historijske i kulturne važnosti: *El Real Monasterio de El Escorial* i *[[La Granjilla de La Fresneda de El Escorial (Madrid)|La Granjilla de La Fresneda]]*, kraljevskog lovačkog doma i samostanskog odmarališta udaljenog pet kilometara. Ti lokaliteti imaju dvostruku ulogu; u 16. i 17. vijeku su bila mjesta koja su svjetovnu vlast španske monarhije *i* duhovnu prevlast rimokatoličke vjere u Španiji simbolizirali kroz zajedničko arhitektonsko djelo. El Escorial je nekoć bio istovremeno i samostan i španska kraljevska rezidencija. Samostan je prvotno hijeronimitskih redovnika, a danas njime upravlja Red sv. Augustina.

Filip II od Španije je, reagirajući na uspon protestantske reformacije u Evropi 16. vijeka posvetio najveći dio svoje duge vladavine (1556-1598) kao i nepresušne zalihe zlata iz novoosvojenih područja Novog svijeta kako bi zaustavio protestantsku plimu. Njegovi napori na tom polju su bili djelomičnu uspješni. Međutim, njegovi kontrareformacijski impulsi su na početku imali benigniji izraz u odlukci da se izgradi kompleks u El Escorialu. 

Filip je angažirao arhitekta Juana Bautistu de Toldea da zajedno dizajniraju El Escorial. Juan Bautista je proveo veći dio karijere u Rimu, gdje je radio na bazilici sv. Petra i u Napulju, gdje je služio španskog potkralja koji ga je na kraju preporučio Filipu. Filip ga je godine 1559.imenovao kraljevskim arhitektom i zajedno su dizajnirali El Escorial kao spomenik Španiji kao središtu kršćanskog svijeta.

2. novembra 1984. UNESCO je proglasio Kraljevski lokalitet San Lorenzo de El Escorial za lokalitet Svjetske baštine. Danas predstavlja popularno turističku odredište, koje često posjećuju turisti iz Madrida. Svake godine Escorial ima više od 500.000 posjetitelja.

## Reference

## Vanjske veze

* Practical Information for Public Visits 
* Patrimonio Nacional | Royal Seat of San Lorenzo de El Escorial 
* Jardin del Monasterio de El Escorial - a Gardens Guide review 
* El Escorial Monastery - History and Photos
* 74 Photos of El Escorial 
* Maps showing areas of outstanding natural beauty, educational, scientific or cultural importance in Spain 
* El Escorial tourist and travel connexions guide (Eng) 
* COPYRIGHT IN THE RENAISSANCE
* HISTORIA DEL REAL MONASTERIO DE SAN LORENZO
Zamak Himeji

je kompleks japanskih zamkova smješten u mjestu Himejiu u prefekturi Hyogho a koji se sastoji od 83 drvenih zgrada. Neformalno je poznat kao *Hakurojō* ilči *Shirasagijō* ("Zamak bijele čaplje") koga je stekao zbog svoje bijele vanjštine.

Registriran je od strane UNESCO-a kao jedan od prvih lokaliteta Svjetske baštine a u decembru 1993. su pet građevina u okviru zamka označena kao Nacionalno blago. Zajedno sa zamcima Matsumoto i Kumamoto predstavlja jedan od "Tri slavna zamka" u Japanu, te je najppsjećeniji među njima.

Datoteka:Himeji-Castle-Painting-Early-Meiji-Period.png
Datoteka:Himeji castle-hishi-no-mon.jpg
Datoteka:Himejijo Kangetsukai Oct09 198.JPG
Datoteka:Himeji Castle No09 152.jpg
Datoteka:Himeji Castle No09 128.jpg
Datoteka:Himeji Castle with cherry blossoms from Himeji Zoo.jpg

## Popularna kultura

Zamak Himeji je čest motiv japanske televizije. Zamak Edo (današnji Tokyo) nema citadelu, pa kada fiktivne emisije kao *[[Abarenbo Shogun]]* trebaju zamjenu, koristi se Himeji.

## Vanjske veze

* Pictures of Himeji Castle and over 100 other Japanese Castles 
* Himeji Castle Guide 
* Himeji castle website  (requires Macromedia Flash plugin)
* Official UNESCO page for Himeji castle
* Himeji Castle - Location View Himeji edition (Tourist Guide with 360degree movie map)
Burghley House

**Burghley House** je velebna engleska ladanjska kuća iz 16. vijeka izgrađena u blizini grada Stamford u grofoviji Lincolnshire. Oko nje se nalazi znameniti park koga je napravio Capability Brown.

Sagrađena je za Sir Williama Cecila, jednog od najbližih suradnika engleske kraljice Elizabete. U njoj su živjeli njegovi potomci, a danas je u vlasništvu fondacije koju je osnovala porodica.

S obzirom da se nije vijekovima mijenjala, često se koristi kao lokacija za historijske filmove, među kojima se ističu *[[Da Vinci's Code (film)|Da Vincijev kod]]*, *[[Pride & Prejudice (2005 film)|Ponos i predrasude]]* i *[[The Golden Age (film)|The Golden Age]]*.

## Vanjske veze

* Official site
* Burghley House entry from The DiCamillo Companion to British & Irish Country Houses 
* Eventful.com: Burghley House page
* Panoramic view of house and grounds 
* Images of England entry for Burghley House 
* Burghley House as seen from a Hot Air Balloon (beginning at 2:40 mark of video) 
* Photos of Burghley House and parklands on geograph
Il Redentore

**Chiesa del Santissimo Redentore** (), kolokvijalno poznata kao **** je rimokatolička crkva iz 16. vijeka smještena u Dorsodurou, jednoj od četvrti (*[[sestiere]]*) italijanskog grada Venecije. Dizajnirao ju je znameniti arhitekt Andrea Palladio, a sagrađena je u znak zahvalnosti Bogu što je izbavio grad od velike epidemije kuge. Smještena je na obali Canale della Giudecca, te dominira panoramom otoka Giudecce. Pripada Zbornom udruženju venecijanskih crkava te sadrži brojna umjetnička djela uključujući one koje su izradiuli Tintoretto, Paolo Veronese i Francesco Bassano.

## Vanjske veze

* Great Buildings
* Satellite image from Google Maps
Stamford, Lincolnshire

**Stamford** je grad od 20,270 stanovnika na istoku Engleske u Grofoviji Lincolnshire.

Administrativno podpada pod Distrikt South Kesteven.

## Geografija

Stamford leži na rijeci Welland, između Rutlanda i Peterborougha.

## Historija

Stamford je izrastao za saksonskih vremena na mjestu gaza preko rijeke Welland. Od tud mu dolazi i ime, koje je prvobitnoj formi bilo - Stony Ford (Kameni gaz).

U Domesday Booku iz 1066. se navodi kao mjesto od 9 domaćinstava.

Za srednjeg vijeka prosperirao je na proizvodnji vunene odjeće.

Brojni nezadovoljni studenti i profesori Univerziteta u Oxfordu su 1333. prebjegli u Stamford i osnovali donikanski i franjevački koledž, iz kojih je trebao izrasti (ali nije) rivalski univerzitet.

Prvu povelju kojom je proglašen gradom dobio je 1462.

Novu povelju kojom su mu povećana gradska prava dobio je 1663. od kralja Charlesa II.

Tokom 18. vijeka Stamford je izrastao u glavnu odmorišnju stanicu kočija na Velikom sjevernom putu, radi lakšeg ulaza u grad tad su srušena gradska vrata i bedemi.

Za prvog popisa stanovništva provedenog 1801., Stamford je imao 4.022 stanovnika, njihov broj se do 1831. popeo na 5.837.

Stamford je očuvao puno od svog srednjovjekovnog izgleda, većina kuća podignuta je od lokalnog vapnenca.
Zbog tog je bio prvi grad u Engleskoj i Walesu, koji je stavljen pod zaštitu na osnovu zakona (Amenities Act)donešenog 1967. o očuvanju mjesta od posebnog arhitektonskog ili historijskog značaja.

## Znamenitosti

Prvi samostan sv.Leonarda podigli su benediktinci početkom 12. vijeka, a slijedio ga je samostan sv. Mihovila sredinom 12. vijeka. Franjevci su svoj podigli 1230. istočno od grada, a nakon njih su i Dominikanci 1241. podigli svoj pored njih. Ubrzo nakon tog pridružilli su im se Karmelićani koji su svoj mali samostan smjestili između njih 1291. Posljednji su došli Augustinci koji su svoj samostan podigli 1341. na zapadu grada.

Od svih njih danas je moguće vidjeti jedino ostatke benediktinskog i augustinskog samostana.

## Privreda

Najveći poslodavac u gradu je bolnica, ali većina stanovnika živi od turizma, radivši po hotelima i restoranima.

## Pobratimski gradovi

* Vence, Francuska
* Kutna Hora, Češka

## Reference

## Vanjske veze

* Welcome to the Stamford Town Council
Villa Rotonda

**Vila Rotonda** (talijanski: *La Rotonda*) je renesansna ladanjska kuća arhitekta Andrea Palladia iz 1569. godine, u okolici Vicenze. Vila Rotonda je bila prva ladanjska kuća s kupolom, od mnogih koje su uslijedile. Osobito za vrijeme paladijanizma u arhitekturi 18. stoljeća u Engleskoj i Americi.

## Historija

Iste godine kada je dovršio slavnu crkvu *[[San Giorgio Maggiore]]* Andrea Palladio je počeo graditi ovu slavnu vilu u neposrednoj blizini Vicenze prema svom projektu iz 1550. godine. 
Nakon dovršetka 1569. godine, vila je prozvana "rotondom" jer je na njoj dominirala kupola inspirirana jednom drugom rotondom (kružnom dvoranom), rimskim Panteonom. Kada ju je kupila bogata venecijanska obitelj Capra 1591. godine, postala je poznata kao "Vila Capra".

## Osobitosti
Vila je primjer suburbanog tipa koji se može usporediti s rimskim carskim vilama (Hadrijanova vila u Tivoliju ili vila u Frascatiju), ali koji je u Venetu rjeđi. Iako je Palladio očito bio inspiriran rimskom arhitekturom, njegova fino proporcionalna i skladna vila je bila potpuno originalna.

Premda su vile uvijek bile projektirane kao stambene zgrade na farmi, Palladio je projektirao ovu vilu prije svega za odmor i uživanje u prirodi. Kao i kod drugih vila, glavne stambene prostorije bile su na drugom katu, dok su se na donjem nalazili kuhinja, skladište i ostale uslužne prostorije, ali dominirala je centralna kružna prostorija za prijeme i zabavu. Kako bi omogućio stanarima da što više uživaju u pejzažu, napravio je ulazni trijem sa stubištem, ukrašen jonskim stupovima, na sve četiri fasade zgrade.

Građevina je centralna, kvadratnog tlocrta, s kupolom nad središnjom prostorijom i trijemom na svakoj strani. Čitavim volumenom dominiraju ulazni trijemovi, koje središnji volumen raščlanjuju, produžuju u krakove. Sve četiri fasade su iste i to ponavljanje oblika četiri puta dijeli vrijeme obilaska u četiri puta ponovljenu sekvencu i naglašava čin ulaska. No, ulazak postaje dvosmislen jer se ulaskom dolazi do vrata koje vode van, i sam ulazak postaje poziv na izlazak.

Upravo istodobnim negiranjem boravka kao zaustavljenosti na nekom mjestu i smisla kretanja Palladio je stvorio najbolji primjer manirističke arhitekture koji kao da tjera stanara da ne miruje, nego da se kreće prema vani, prema prirodi. Palladio je unio određenu dinamičnost u arhitekturu, građevina više nije statična s glavnim pročeljem i leđima, njena su sva četiri pročelja jednako vrijedna, što je snažna odlika manirizma (neodređenost, nemirnost).

## Povezano
* Vila
* Palača
* Renesansna arhitektura
* Manirizam
* Paladijanizam

## Izvori
* *Velike arhitekture svijeta*, urednik John Julius Norwich, Marjan tisak, Split, 2005. 
* Marilyn Stokstad, *Art History (Wolume Two)*, Pearson Prentice Hill, New Jersey, 2005. 
* Jadranka Damjanov, *Likovna umjetnost 2*, Školska knjiga, Zagreb, 1994. 

## Vanjske veze

* "La Rotonda"  
* "Komentari i slike Vile Capra" s GreatBuilding.com
Casa de los Azulejos

**Casa de los Azulejos** () je palača iz 18. vijeka u Ciudad de Mexicu. Nastala je spajanjem dviju kuća koje su pripadale tadašnjoj kreolskoj aristokraciji Meksika, a koje su postale jedna kada se Graciana Suarez Peredo udala za grofa del Valle Orizabu. Danas se u njoj nalazi elitni restoran u vlasništvu meksičkog milijardera Carlosa Slima.

## Reference
190-e pr. n. e.

## Događaji i trendovi
* Drugi makedonski rat kojim je Rim porazio Antička Makedoniju i uspostavio hegemoniju u Grčkoj.
* Po nalogu egipatskog kralja Ptolemeja V postavljen znameniti "Dekret u Memfisu", danas poznatiji kao Kamen iz Rosette.
199. pr. n. e.

Godina **199. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Lentula i Apula** (ili, rjeđe, **godina 555. ''[[Ab urbe condita]]***). Oznaka 199. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je [[kalendarska era]] [[Anno Domini]] postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.




__NOTOC__

== Događaji ==

* [[Rimska Republika|Rimski]] vojskovođa Gnej Bebije Tamfil napada [[Insubri|Insubre]] u [[Cisalpinska Galija|Cisalpinskoj Galiji]], ali u pohodu gubi 6700 ljudi.
* [[Scipio Africanus|Scipion Afrikanac]] postaje [[Rimski cenzor|cenzor]] i [[princeps Senatus]] (počasni poglavar [[Rimski Senat|rimskog Senata]]).
* Rimski tribun Porcije Leka predlaže zakon poznat kao *Lex Porcia'' temeljem koga je rimskim građanima u Italiji i provincijama dano pravo žalbe za krivična suđenja u kojima se može izreći smrtna kazna.

## Rođenja
*

## Smrti
*
Princeps Senatus

**Princeps senatus** (plural *principes senatus*) bio je po protokolu prvi član rimskog Senata. Iako službeno nije spadala u *[[cursus honorum]]* i sadržavala*[[imperium]]*, ta je titula nositelju davala ogroman prestiž.

## Pregled
*Princeps senatus* nije bilo doživotno imenovanje. Naslov su davala dva nova cenzora (svakih 5 godina). Cenzori su, pak, mogli potvrditi naslov *princeps senatus* i za sljedećih 5 godina. Nositelji su bili birani među patricijskim senatorima konzularnog ranga, najčešće bivšim cenzorima. Uspješan kandidat morao je biti senator besprijekorne prošlosti, poštovan od strane svojih

Ispočetka je titula *princepsa* bila počasna: on je imao pravo prvi govoriti na temu koju bi naveo prisutni magistrat. To mu je davalo *dignitas* te dozvoljavalo *princepsu* da utiče na debatu u Senatu. U kasnoj Republici i Principatu služba je dobila ovlasti predsjedavajućeg magistrata kao što su:
* sazivanje i raspuštanje Senata
* odluka od dnevnom redu
* odluke gdje će se sjednice održavati
* zavođenje reda u Senatu
* pregovori sa stranim državama u ime Senata
* službena korespondencija

Nakon pada Republike, svaki *princeps senatus* je bio rimski car (v. također princeps). Međutim, za vrijeme krize 3. vijeka, druge osobe su znale biti na toj funkciji; budući car Valerijan je bio princep godine 238. za vrijeme vladavine Maksimina Traksa i Gordijana I.

## Napomene

## Vanjske veze
* The Roman Law Library By Professor Yves Lassard and Alexandr Koptev
Masakr u Gornjem Obrinju

**Masakr u Gornjem Obrinju** () odnosi se na masovno ubistvo albanskih civila koje su počinile srpske snage bezbednosti 26. septembra 1998. u selu Gornje Obrinje na Kosovu tijekom Kosovskog rata. Ubijena je čitava porodica Deljijaj, a među žrvama je mnogo žena i male dece.

## Pozadina

Sukobi niskog izntenziteta između srpske policije i OVK-a u oblasti Drenice trajali su tokom septembra 1998. Krajem septembra na imanju porodice Deljijaj (Delijaj) u Gornjem Obrinju su se vodile intenzivne borbe između vladinih snaga i OVK-a, u kojima je poginulo najmanje petnaest policajaca.

## Pokolj
U subotu popodne 26. septembra specijalne snage srpske policije su se osvetile ubistvom dvadeset jednog člana porodice Deljijaj; svi su bili civili. Četrnaest ljudi je pobijeno u obližnjoj šumi, gde su se bili sakrili od granatiranja; među ubijenima je bilo šest žena između dvadeset pet i šezdeset dve godine. Među žrtvama je bilo petoro dece, najmlađe je imalo osamnaest meseci a najstarije devet godina. Od trojice muškaraca ubijenih u šumi, dvojica su imala preko šezdeset godina. Sve žrtve su na sebi imale civilna odela. Većina ih je ubijena iz blizine, metkom u glavu, a neka tela su bila masakrirana.

Osim četrnaest osoba ubijenih u šumi, srpske snage su na porodičnom imanju i okolini ubile sedam ostalih članova porodice Deljijaj. Strani posmatrači su 27. septembra otkrili 21 telo albanskih meštana sela Gornje Obrinje. U sledećih nekoliko nedelja nađena su raspadnuta tela dve devojčice, Antigone i Mihane Deljijaj, kao i telo Hajriza Deljijaja u široj okolini mesta gde se dogodio masakr. Šerif (Sherif) Deljijaj se još vodi kao nestao.

Ovaj zločin je ostao upamćen po naročitoj svireposti. Noga šezdeset dvogodišnjeg Have Deljijaja je nađena odsečena ispod kolena i visila na parčetu kože. Adema Deljijaja našli su presečenog grla pored skrovišta u šumi. Devedeset četvorogodišnji Fazli Deljijaj, glava porodice i invalid, izgoreo je u spaljenom domu.

## Reference

## Povezano
* Masakri u Drenici
* Operacija Potkovica
* Ratni zločini u Kosovskom ratu

## Vanjske veze
* Massacres by Serbian Forces in 3 Kosovo Villages (NY Times)
* Eighteen Civilians Massacred in Kosovo Forest (Human Right Watch)
* Fotografije pokolja  (sadrže uznemirujuće prizore)
198. pr. n. e.

Godina **198. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Kata i Flaminina** (ili, rjeđe, **godina 556. ''[[Ab urbe condita]]***). Oznaka 198. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je [[kalendarska era]] [[Anno Domini]] postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.




__NOTOC__

== Događaji ==

* [[Drugi makedonski rat]]: Nakon što je izabran za [[Rimska Republika|rimskog]] [[konzul]]a, [[Titus Quinctius Flamininus|Tit Kvinkcije Flaminije]] odlazi preko Jadrana kako bi zamjenio [[Publius Sulpicius Galba Maximus|Publija Sulpicija Galbu Maksima]] te s vojskom napada [[Makedonija (antička)|makedonsku]] teritoriju. Flaminije je uvjeren kako Rim može svoje interese trajno osigurati tek odlučujućom vojnom pobjedom nad Makedoncima. Usprkos toga, nakon što je na rimsku stranu prešao [[Ahajski savez]], u [[Lokrida|lokridskoj]] [[Nikeja (Lokrida)|Nikeji]] započinje mirovne pregovore s [[Filip V Makedonski|Filipom V Makedonskim]]. Iako je prijedlog sporazuma proslijeđen [[Rimski Senat|Senatu]], pregovori na kraju propadaju i rat se nastavlja.
* [[Peti sirijski rat]]: [[Bitka kod Panijuma]] u kojoj [[Seleukidsko Carstvo|seleukidska]] vojska kralja [[Antioh III Veliki|Antioha III]] nanosi odlučujući poraz [[Ptolemejsko Kraljevstvo|ptolemejskoj]] vojsci koju je vodio Skopas iz [[Etolija|Etolije]]. Seleukidi nakon toga od Egipćana preuzimaju vlast nad [[Palestina|Palestinom]] i [[Kelesirija|Kelesirijom]]. Rimljani interveniraju slanjem izaslanstva na dvor egipatskog kralja [[Ptolemej V Epifan|Ptolemeja V]], ali nisu u stanju pružiti nikakvu konkretnu vojnu pomoć.
* [[Drugi makedonski rat]]: Flaminijeve snage uspijevaju izbaciti Makedonce iz cijele [[Antička Grčka|Grčke]] s izuzetkom nekoliko tvrđava. Potom prelazi u [[Ilirija|Iliriju]] i u [[Bitka na Ausu|bitci na Ausu]] (kod suvremenog [[Tepelenë (grad)|Tepelenëa]] u [[Albanija|Albaniji]]) nanosi poraz Filipu V.
* [[Peti sirijski rat]] završava mirovnim sporazumom kojim su priznata seleukidska osvajanja, a Antioh III svoju kći [[Kleopatra I od Egipta|Kleopatru]] udaje za Ptolemeja V.
* Dvije godine nakon poraza kod [[Bitka kod Baidenga|Baidenga]], kineski car [[car Gaozu od Hana|Gaozu]] na dvor [[Xiongnu]]a šalje dvorjanina po imenu [[Liu Jing]] (劉敬) kako bi pregovarali o miru. Pregovori završavaju sporazumom temeljem koga se princeza iz [[dinastija Han]] udaje za xiongnuoskog *chanyua'' (koga će se u kineskim izvorima zvati heqin 和親 ili "harmonično srodstvo"), Kinezi obvezuju plaćati godišnji danak u svili, žestokim pićima i riži, a Xiongnui obvezuju da će poštovati Veliki kineski zid kao granicu dviju država. Sporazum će na snazi ostati sljedećih šezdeset godina.

## Rođenja
*

## Smrti
*
Jefimija

Monahinja **Jefimija** (oko 1350. – posle 1405.), ranije poznata kao despotica **Jelena**, je srpska srednjovekovna spisateljica. Bila je supruga despota Jovana Uglješe koji je poginuo u maričkoj bici 1371. godine nakon čega se zamonašila. Poznata je kao autorica *[[Pohvala knezu Lazaru|Pohvale knezu Lazaru]]*, koja se smatra jednim od najvažnijim djela srpske srednjovjekovne književnosti.

## Vanjske veze
* Jefimija: Pohvala knezu Lazaru
Tepelena

**Tepelenë** (primarni albanski oblik: *Tepelena*, , ) je glavno naselje istoimenog distrikta na jugu Albanije. Nalazi se na lijevoj obali rijeke Vjosë, oko tri kilometra nizvodno od ušća rijeke Drino. Ime znači "Helenino brdo".
 
Položaj je bio strateški važan, a što svjedoče i ruševine drevne citadele smještene oko 300 m iznad rijeke. U obližnjem selu Hormova je rođen znameniti Ali paša.

U blizinis e nalalzi Auski tjesnac ("*Aoi Stena*"), gdje je u antici makedonska vojska priječila prilaz sa sjevera u Epir. Za vrijeme drugog makedonskog rata je godine 198. pne. rimska vojska pod konzulom Titom Kvinkcijem Flamininom napala Makedonce pod Filipom V i, zahvaljujući pastiru koji im je pokazao put iza makedonskih položaja, odnijela pobjedu u bitci na Ausu.

U Tepeleni su Bizantinci sagradili toranj, koga su dogradili Turci u 15. vijeku te Ali Paša u 19. vijeku. U februaru 1909. su mladoturski revolucionari došli u Tepelenë kako bi se pokušali sporazumjeti s albanskim nacionalistima.

Godine 1920. je grad razoren u potresu te je nakon toga morao biti potpuno obnovljen. Lokalna predaja kaže da će grad biti uništen svaki put kada se u njemu sagradi više od 100 zgrada. Iste godine se za vrijeme bitke kod Valone u njemu lokalnim albanskim milicijama predao italijanski garnizon od 400 ljudi.

Italijani su grad ponovno zauzeli u aprilu 1939. godine, a za vrijeme italijansko-grčkog rata je bio pod grčkom vlašću od 6. decembra 1940. do 14. februara 1941. Italijanska vojska je za svoje potrebe sagradila logor, koji je poslije drugog svjetskog rata iskoristio komunistički režim Envera Hohxe kako bi zatvarao političke protivnike. Logor je zbog brutalnosti i teških uvjeta stekao nadimak "albanski Belsen". 1950-ih je zatvoren nakon epidemije kolere koja je ubila većinu zatvorenika.

Godine 1997. Tepelenë je za postao jedno od središta velikog ustanka protiv vlade Salija Berishe. U martu iste godine je vlast preuzeo narodni komitet te iz lokalnih zatvora oslobodio članove opozicije, uključujući budućeg premijera Fatosa Nanoa. Ustanici su također zauzeli skladišta oružja i s njima ustanak proširili na Gjirokastër.

U gradu je glavni privredni objekt tvornica mineralne vode čiji je zaštitni znak lik Ali-paše.

Najvažniji sportski klub u Tepeleni je fudbalski klub SK Tepelena.

## Značajne osobe

* Ali-paša Janjinski

## Povezano
* Diskrikt Tepelenë

## Reference
* *Blue Guide to Albania and Kosovo*, James Pettifer, A&C Black, London, 2001
Anto Adžamić

**Anto Adžamić** (Kladari Donji, Modriča, 15. V. 1942), hrvatski **novinar** i **pripovjedač**.

Osnovnu školu pohađao u rodnom mjestu, gimnaziju završio u Gradačcu, Učiteljsku školu u Derventi. Diplomirao na Pedagoškoj akademiji u Beogradu. Pripovijetke i prozne zapise objavljivao u zagrebačkom *[[Polet (Zagreb)|Poletu]]*, *[[Posavski glasnik|Posavskom glasniku]]* i drugim listovima. Radio kao novinar u Modriči i bio dopisnik Radio Sarajeva iz Modriče.

## Djela
Pripovijetke i prozni zapisi u listovima i časopisima.
Nikeja (Lokrida)

**Nikeja** (grčki: ) je naziv za drevnu grčku tvrđavu smještenu u Epiknemidijskoj ili istočnoj Lokridi, u blizini Termopilskog prolaza. Njeno zauzimanje od strane Filipa II Makedonskog godine 346. pne. je označilo kraj Trećeg svetog rata. Filip je tvrđavu predao svojim Tesalija|tesalijskim saveznicima, ali je godine 340. pne. sam preuzeo. Godine 316. pne. su je razorili Fokiđani, a njeni stanovnici su, po predaji, naselili istoimeni i mnogo poznatiji grad u BItiniji. Međutim, grad je nakon toga obnovljen, jer se spominje kao lokacija nekih događaja tokom rimskog osvajanja Grčke.
Bitka na Ausu

**Bitka na Ausu** se odigrala za drugog makedonskog rata godine 198. pne. u blizini Tepelene u suvremenoj Albaniji između rimske vojske pod konzulom Titom Kvinkcijem Flamininom na jednoj te makedonske vojske pod kraljem Filipom V na drugoj strani. Makedonske snage su Rimljanima prepriječile važan prolaz u dolini rijeke Aus (današnja Vjosa). Rimljani su nakon neuspjelog pokušaja frontalnog proboja našli lokalnog pastira koji im je pokazao kako zaobići makedonske položaje. Flaminin je to iskoristio kako bi Makedoncima došao iza leđa i nanio im poraz.
Žestoka pića

**Žestoka pića** (rjeđe ***destilisana pića***, ***destilirana pića***, ***destilovana pića***) je naziv za sve vrste alkoholnih pića koja sadrže alkohol tj. etanol proizveden destilacijom umjesto fermentacijom. Ona u pravilu sadrže omjer alkohola veći od 15% (koga imaju nedestilisana pića kao pivo i vino).

Među žestoka pića se ubrajaju: viski, rakija, votka, rum...

## Vanjske veze
* History and Taxonomy of Distilled Spirits. 
* Burning Still - Serving the Craft Distilling Community.
Bitka kod Panijuma

**Bitka kod Panijuma** ili **Panija** (također poznat kao Paneion, , ili Paneas, Πανειάς) se odigrala za petog sirijskog rata 200. ili 198. pne. između seleukidske vojske pod Antiohom III Velikim na jednoj, te egipatske vojske pod Skopasom iz Etolije na drugoj strani. U njoj je Antioh odnio pobjedu, a što mu je omogućilo da uspješno rat završi i Seleukidskom Kraljevstvu anektira Judeju.

Precizni detalji bitke (uključujući i godinu kada se zapravo odigrala) nisu poznati. Na temelju oskudnih izvora, historičari su zaključili kako je Antioh, izvukavši pouke iz poraza u bitci kod Rafije 217. pne., iskoristio katafrakte kako bi razbio slabiju egipatsku konjicu, a potom razbio egipatsku pješadiju.

## Vanjske veze
* Translation of Zeno's Account of the Battle of Panium
Ljerka Anić

**Ljerka Anić** (Sarajevo, 18. VII. 1959.) je hrvatska i bosanskohercegovačka spisateljica za djecu i prevoditeljica.

Osnovnu školu i gimnaziju završila u Sarajevu, gdje je na Filozofskom fakultetu diplomirala anglistiku . Prvu bajku pod naslovom *Biserna zvijezda* objavila je u *Malim novinama* 1984. Prevodi s engleskog jezika.

## Djela
*Bajke zaboravljenog jezera* (bajke, 1985.).

## Reference
Urovica

**Urovica** je naselje u Srbiji koje administrativno pripada opštini Negotin u Borskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 1191 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 2826 stanovnika).

## Demografija
U naselju Urovica živi 1031 punoletni stanovnik, a prosečna starost stanovništva iznosi 50,3 godina (48,0 kod muškaraca i 52,5 kod žena). U naselju ima 491 domaćinstvo, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,43.

Ovo naselje je u uglavnom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Heqin

**Heqin** () je izraz koji se kroz kinesku historiju koristio za politički savez potvrđen brakom. Najčešće je označavao brak između kineske carske princeze, odnosno članice carske porodice za stranog "barbarskog" vladara. Svrha takvog braka je bila spriječavanje "barbarskih" napada na Kinu - u zamjenu za ustručavanje od agresije strani vladar je postajao članom kineske carske porodice.

Kineski historičari i carski propagandisti su često tvrdili da je takav brak zapravo predstavljao trik, odnosno farsu, jer su "princeze" u stvari bile ili careve nezakonite ili najniže rangirane kćeri, ili obične žene (nekada i prostitutke) koje nikada ne bi sreo. Tako se prestiž carske porodice i same Kine ne bi umanjivao miješanjem s "barbarima". 

Prvi dokumentirani slučaj *heqina* potiće iz godine 198. pne. kada je car Gaozu, osnivač dinastije Han, udao princezu za vođu nomadskog naroda Xiongnu te tako osigurao sjevernu granicu od njihovih napada. Znamenita ljepotica Wang Zhaojun je također bila *heqin*.

Instituciju heqina su često prakticirale dinastije Han, Tang i Qing, za razliku od dinastija Yuan, Song i Ming. 

## Reference
*
197. pr. n. e.

Godina **197. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Cetega i Rufa** (ili, rjeđe, **godina 557. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 197. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

__NOTOC__

## Događaji

* Drugi makedonski rat: Spartanski kralj Nabis nudi savezništvo makedonskom kralju Filipu V u zamjenu za strateški važan grad Argos. Nakon što je njegovom zahtjevu udovoljeno, Nabis umjesto toga prelazi na stranu Rimljana.
* Nakon smrti Atala I Sotera, novi kralj Pergama postaje Eumen II.
* Drugi makedonski rat: Bitka kod Kinoskefale u Tesaliji u kojoj rimske snage pod prokonzulom Titom Kvinkcijem Flamininom odnose odlučujuću pobjedu nad makedonskom vojskom Filipa V. Započinju mirovni pregovori tokom kojih Etolski savez traži od Flaminina da Filipa zbaci s prijestolja. Flaminin to odbija i umjesto toga predlaže, a rimski Senat potvrđuje sporazum temeljem koga će Filip V zadržati krunu i vlast u Makedoniji, ali će se trajno povući iz Grčke, isplatiti Rimu odštetu od 1000 talanata i predati taoce, uključujući svog sina Demetrija, u Rim. Sporazum u Tempeu tako završava rat.
* Seleukidski kralj Antioh III Veliki zauzima dijelove pergamskog kraljevstva kao i neke grčke polise u Maloj Aziji.
* Egipatski kralj Ptolemej V guši domorodačku pobunu u delti Nila te iskazuje veliku okrutnost prema pobunjeničkim vođama koji su se predali.

## Rođenja
*

## Smrti
* Atal I Soter, pergamski vladar od 241. pne. koji se godine 230. pne. proglasio kraljem te kombinacijom diplomatskih i vojnih vještina svoju državu učinio regionalnom silom Male Azije (r. 269. pne.)
Eumen II

**Eumen II od Pergama** (Εὐμένης Β' τῆς Περγάμου) (vladao 197 - 159. pne.) bio je kralj Pergama i član Atalidske dinastije. Bio je sin kralja Atala I i kraljice Apolonide. Nastavio je očevu politiku savezništva s Rimom kao bi spriječio makedonsku, a potom i seleikidsku ekspanziju na račun pergamskih teritorija, a što je na kraju dovelo do poraza Antioha Velikog u bitci kod Magnezije godine 190. pne. Nakon bitke je mirom u Apameji godine 188. pne. svojoj državi priključio Frigiju, Lidiju, Pisidiju, Pamfiliju i dijelove Likije. Kasnije je pao u nemilost svojih rimskih saveznika, koji su sumnjali da šuruje s makedonskim kraljem Perzejem te su ga 167. pne. pokušali svrgnuti kako bi na prijestolje postavili njegovog brata i Rimu pouzdanijeg Atala II. Kada je Eumen pokušao osobno uvjeriti Rimljane u svoju odanost, nije mu dozvoljeno ući u Italiju. Eumen je posljednje godine života postavio Atala za svog suvladara. Bio je oženjen za Stratoniku, kći kapadokijskog kralja Arijarata IV. Nakon njegove smrti, Stratonika se udala za Atala.

Kao i drugi atalidski vladari, Eumen je bio poznat kao veliki pokrovitelj nauke i umjetnosti. Značajno je proširio Biblioteku u Pergamu, a također je u sagradio i stou na atenskom Akropolisu.

## Izvori

* Hansen, Esther V. (1971). *The Attalids of Pergamon*. Ithaca, New York: Cornell University Press; London: Cornell University Press Ltd. .
* Kosmetatou, Elizabeth (2003) "The Attalids of Pergamon," in Andrew Erskine, ed., *A Companion to the Hellenistic World*. Oxford: Blackwell: pp. 159–174. . text
Bitka kod Kinoskefala

:*Za raniju bitku na istom mjestu v. [[Bitka kod Kinoskefale (364. pne.)]]. *

**Bitka kod Kinoskefala** se odigrala za vrijeme drugog makedonskog rata godine 197. pne. između rimsko-etolske vojske pod prokonzulom Titom Kvinkcijem Flamininom na jednoj i makedonske vojske pod kraljem Filipom V na drugoj strani. Završila je odlučujućom rimskom pobjedom temeljem koje je završen rat i započela rimska hegemonija nad Grčkom.

## Literatura
* N.G.L. Hammond, "The Campaign and Battle of Cynoscephalae in 197 BC" in *Journal of Hellenic Studies 108* (1988)
* Polybius, Histories, Bk XVIII.19-27.

## Vanjske veze

* Livius.org: Cynoscephalae
Sporazum u Tempeu

**Sporazum u Tempeu** je predstavljao mirovni sporazum sklopljen godine 197. pne. između Rimske Republike i njenih grčkih saveznika na jednoj te Makedonije na drugoj strani, a kojim je završen drugi makedonski rat. Mirovni pregovori su uslijedili nakon odlučujuće rimske pobjede u bitci kod Kinoskefala. Etolski Savez je inzistirao da njegove odredbe sadržavaju zbacivanje makedonskog kralja Filipa V s prijestolja, ali se tome usprotivio rimski prokonzul i glavni pregovarač Flaminin. Umjesto toga je njegov prijedlog, koji je potvrdio Senat, odredio da Filip zadrži prijestolje i vlast nad Makedonijom, ali je zato morao povući sve makedonske garnizone iz Grčke, smanjiti svoju ratnu mornaricu, isplatiti Rimljanima odštetu te u Rim poslati taoce, uključujući svog sina Demetrija. Sklapanjem tog mira je započela rimska hegemonija nad Grčkom.
196. pr. n. e.

Godina **196. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Purpurea i Marcela** (ili, rjeđe, **godina 558. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 196. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

__NOTOC__

## Događaji

* Na Istamskim igrama u Korintu rimski vojskovođa i prokonzul Tit Kvinkcije Flaminin proglašava da su svi Grci slobodni i da polisi mogu imati vlastite zakone, a zbog čega ga mnogi gradovi proglašavaju spasiteljem i odaju božanske počasti.
* Rimske snage guše pobunu Insubra, Gala iz doline Poa, za koju se u Rimu vjerovalo da je potaknuta iz Kartagine. 
* U Rimu ustanovljena nova kategorija svećenika - tresviri epulones - čija je dužnost nadgledati vjerske festivale; prva trojica su Gaj Licinije Lukul, Publije Manlije i Publije Porcije Leka.
* U Pergamu, prema rimskom historičaru Marku Terenciju Varonu, kralj Eumen II ustanovljava veliku biblioteku, embargo na papirus koji je uspostavio egipatski kralj Ptolemej V, potiče pronalazak pergamenta.
* Flaminin optužuje spartanskog vladara Nabisa za tiraniju, zauzima Gition u Lakoniji i tjera Nabisa da preda Argos.
* U Egiptu stvoren Kamen iz Rosette - stela koja sadrži tekst ispisan na dva egipatska pisma (hijeroglifi i demotsko pismo) te starogrčkom. Tekst predstavlja kraljevski edikt kojim su zabilježene sve blagodati koje je kralj dao narodu od svoje krunidbe, a koji je historičarima ukazao na sve veći uticaj domorodaca na politiku i vlast ptolemejskog Egipta. Kamen je kasnije stekao slavu posluživši kao ključ za dešifriranje hijeroglifa.
* Vojska seleukidskog vladara Antioha III's prelazi Helespont u Trakiju kako bi državi pripojila teritorije koje je Seleuk I bio osvojio godine 281. pne.. Taj potez izaziva diplomatski spor s Rimljanima, koji na njegov dvor šalju izaslanike, tražeći da se kloni Grčke i oslobodi grčke polise u Maloj Aziji. Antioh odbija rimske zahtjeve.

## Rođenja
*

## Smrti
* Han Xin (markiz od Huaiyina), kineski vojskovođa koji je služio pod Liu Bangom, osnivačem dinastije Han
* Han Xin, potomak drevne kraljevske kuće Hana i vojskovođa dinastije Han
Liu Jing

**Liu Jing** se može odnositi na:
* Liu Jing (političar) (1944 -), političar iz NR Kine
* Liu Jing (plivač)
* Liu Jing (preponaš) (1977 -), kineski trkač-preponaš
* Liu Jing (trkač) (1971 -), kineski trkač na srednje staze
Kleopatra I od Egipta

**Kleopatra I Sira** (grčki, *Κλεοπάτρα Σύρα*, doslovno: "Kleopatra I Sirijka", cca. 204–176. pne.) bila je kraljica helenističkog Egipta. Rođena je kao kći seleukidskog kralja Antioha III Velikog i kraljice Laodike III. Nakon što joj je porazio Egipćane u bitci kod Panijuma 198. pne. Antioh je počeo mirovne pregovore koji su 193. pne. doveli do Kleopatrinog braka s egipatskim kraljem Ptolemejem V u gradu Rafija. U trenutku braka je Kleopatra imala 10, a njen suprug 16 godina.

Kasnija dvorska propaganda u Egiptu je tvrdila kako je Antioh kao miraz Egipćanima dao sporno područje Kelesirije, na temelju čega se opravdavale egipatske teritorijalne pretenzije na to područje, ali su historičari prema tome skeptični.

Kada je došla u Aleksandriju, Kleopatra je dobila nadimakj *Sirijka*. Ptolemejidi su oko nje napravili kult davši joj titulu *Theoi Epiphaneis*. Po staroegipatskim običajima je dobila titulu *adelphe* (= sestra) Ptolemeja V. Svećenički sinod u Memfisu joj je godine 185. pne. predao sve dužnosti koje Ptolemej V dobio godine 195. pne. (na Kamen iz Rosette|kamenu iz Rosette).

Kraljevski par je imao troje djece - dva sina (Ptolemej VI i VIII) te kći (Kleopatra II). Stariji Ptolemej VI je rođen oko 186. pne. Datumi rođenja druge djece nisu poznati.

Godine 187. pne. Kleopatra I je imenovana za vezira, a njen uticaj na državne poslove se vidio i u tome što je muža nagovorila da, usprkos započetih priprema, odustane od rata protiv njenog brata Seleuka IV Filopatora. Kada je 180. pne. njen muž umro, Kleopatra je sama preuzela sve vladarske dužnosti. Na tada izdanim kovanicama se za nju koristi izraz *Thea Epiphanes* i ime navodi prije imena sina. Umrla je u aprilu ili maju 176. pne. 

## U popularnoj kulturi
Kleopatra I se pojavljuje kao jedna od naslovnih protagonistica BBC-jeve TV-serije *[[The Cleopatras]]*, a u kojoj je njen lik tumačila Michelle Newell.

## Napomene

## Izvori
* Stähelin, Kleopatra 14). In: *[[Realencyclopädie der Classischen Altertumswissenschaft]]*, vol. XI 1, 1921, col. 738-740.
* Werner Huß, *Ägypten in hellenistischer Zeit* (*Egypt in Hellenistic time*). Munich 2001, p.&nbsp;499; 514f.; 535; 537-540.
* Günther Hölbl, *Geschichte des Ptolemäerreichs* (*History of the Ptolemaic Empire*). Darmstadt 1994, p.&nbsp;125; 127f.; 147f.; 153.
Juke Box Jury

***Juke Box Jury*** je bila britanska muzička TV-emisija u produkciji BBC-a koja se emitirala od 1959. do 1967. godine. Njena specifičnost je bila u žiriju koga su činile poznate ličnosti, a koje su odlučivale o tome da li će neka nova pop pjesma biti "pogodak" (hit) ili "promašaj". Serija je uživala priličnu popularnost i predstavljala važan dio omladinska kultura|omladinske kulture u Britaniji 1960-ih. U njoj su gostovala poznata imena kao što su *[[The Beatles]]*, *[[The Rollings Stones]]*, Roy Orbison, *[[The Seekers]]* i Phil Spector. Najveći dio emisija je danas, međutim izgubljen zbog brisanja radi uštede magnetoskopske vrpce, karakterističnog za TV-kuće 1960-ih.

## Vanjske veze
* 
* ''Juke Box Jury'' - Nostalgia Central 
*
Voyage to the Bottom of the Sea (TV serija)

***Voyage to the Bottom of the Sea*** je američka science fiction TV-serija koja se originalno emitirala na programu mreže ABC od 1964. do 1968. Njen tvorac je bio Irwin Allen, režiser i producent istoimenog igranog filma po čijim motivima je snimljena i čije je rekvizite i setove koristila. Radnja je bila smještena (u tada futurističke) 1970-e, odnosno svjetska mora kojima plovi nuklearna podmornica *[[USOS Seaview|Seaview]]* te se suočava sa svakojakim prijetnjama po sebe i čovječanstvo. Allenu je uspjeh ove serije omogućio da snimi još nekoliko serija SF-žanra od kojih je najpoznatija *[[Lost in Space]]*.

## Vanjske veze
* 
* Mike's Voyage to the Bottom of the Sea Zone
* The Irwin Allen News Network: Voyage to the Bottom of the Sea
* Aurora "Seaview" Model Kit Instructions from 1966 & 1975 
* Daffron & Delaney's Voyage to the Bottom of the Sea — fan fiction and much more
* Nelson Institute of Marine Research 
* Voyage to the Bottom of the Sea Photo Vault 
* Thunder Child Source Book
* Voyage to the bottom of the sea
Mato Džaja

**Mato Džaja** ( Kupres, 12. XII. 1906. – Banja Luka, 10. V. 1988) bio je hrvatski i bosanskohercegovački književni povjesničar, kritičar, publicist.

## Biografija
Osnovnu školu završio je u Kupresu, gimnaziju u Visokom i Travniku, studij slavistike diplomirao na Filozofskom fakultetu u Zagrebu. Službovao je neke vrijeme u Kosovu, radio u banjolučkoj Muškoj gimnaziji i Učiteljskoj školi. Bio je upravitelj Narodnog pozorišta i Muzeja Bosanske krajine u Banjoj Luci. Surađivao je u brojnim časopisima: *Napredak, Prosvjetni list, Narodna prosvjeta, Književnost i jezik, Krajiške novine, Putevi, Glas, Korijen*  i drugim.

## Djela
* Čitanka za IV. razred gimnazije (1953) 
* Ante Knežević, pisac Krvave knjige (studija, 1958) 
* Vodič Banja Luka (1960) 
* Banja Luka u putopisima i zapisima (1962) 
* Jedan rukopis Ivana Gorana Kovačića (b.g.) 
* Od Jukića do Hadžiomerspahića (zbirka historijskih eseja o bosanskohercegovačkim književnicima i kulturnim radnicima, 1977) 
* Banjalučka realka (1980)

## Literatura
* Livanjska književna čitanka, Matica hrvatska, Ogranak u Livnu, Livno. 1994.

## Reference
Miroslav Džaja

**Miroslav Džaja** ( Koprivnica, Kupres, 8. I. 1885. – Gorica, Livno 14. XII. 1972) bio je hrvatski i bosanskohercegovački pisac.

## Biografija
Osnovnoškolsku naobrazbu stekao je u Kupresu i Livnu, četiri razreda gimnazije završio u Gučoj Gori, dva u Visokom, a filozofsko-teološki studij u Livnu i Gučoj Gori. Za svećenika je zaređen 1907. i od tada obnaša različite dužnosti: djeluje kao duhovni pomoćnik i duhovnik časnih sestara, župnik, vikar... Svoje uratke objavljivao je u brojnim časopisima: *Glasnik sv. Ante Padovanskog, Naša misao, Napredak, Dobri pastir.*

U povodu pedesete obljetnice franjevačke gimnazije u Visokom napisao je sljedeće stihove:

*Na braniku Herceg-Bosne<br />*
*Šest vjekova fratar straži<br />*
*Povijest reć će, tko to ne zna<br />*
*Šta taj stražar rodu važi<br />*

## Djela
* Sa kupreške visoravni : monografija rodnog kraja (1970) 
* Pougarje i njegova okolica (monografija, 1995) 
* članci i studije o povijesti školstva bosanskih franjevaca, prilozi vjerskog sadržaja, priče i pjesme - u periodici.

## Literatura
* *Livanjska književna čitanka*, Matica hrvatska, Ogranak u Livnu, Livno, 1994.

## Reference

## Vanjske veze
* Fra M. Džaja o Kupresu
Željko Džaja

**Željko Džaja ** ( Koprivnica, Kupres, 9. IX. 1904. – Banja Luka 17. VI. 1973) bio je hrvatski i bosanskohercegovački pisac i skupljač narodnoga blaga.

## Biografija
Osnovnu školu završio je u Jajcu i Kupresu, gimnaziju u Visokom, novicijat u Fojnici, filozofsko-teološki studij u Sarajevu. Uz redovite duhovničke obveze (vikar i kapelan u Jajcu, župnik u više mjesta, kapelan, konmenzal) nalazio je vrijeme i za pisanje. Svoje prozne i poetske sastavke objavljivao je uglavnom u časopisima i prigodničarskim publikacijama. Tokom Drugog svjetskog rata bio je prisiljen spaliti opširni, rukom pisani, dnevnik. Nositelj je odličja Orden bratstva i jedinstva, a u Dobretićima župljani su njegovo poprsje podigli ispred novoizgrađene crkve.

## Djela
* Pjesme i priče - u periodici.

## Literatura

* Livanjska književna čitanka, Matica hrvatska, Ogranak u Livnu, Livno, 1994.

## Izvori

## Vanjske veze
* Fra Željko i krava
A.M.D.G.

**A.M.D.G.** je akronim za latinski izraz *"Ad maiorem Dei gloriam"*, što znači: *"Na veću slavu Božju"*. To je tradicionalno geslo isusovaca.