Panslavenske boje

**Panslavenske** ili **panslovenske boje** — plava, bijela i crvena — jesu boje zastupljene na nacionalnim i državnim zastavama mnogih slavenskih zemalja, regija i organizacija. Kombinacija ovih boja potječe iz panslavenskog pokreta 19. vijeka, a definirana je na Praškom sveslavenskom kongresu 1848. godine temeljom trgovačke zastave Rusije korištene od 17. vijeka.

Današnje slavenske države sa panslavenskom trobojnicom jesu Rusija, Češka, Slovačka, Slovenija, Hrvatska i Srbija. Za Bugarsku se drži da je plavu traku zamijenila zelenom. Poljska je zadržala staru bijelo-crvenu dvobojnicu. Negdašnja zastava Crne Gore temeljila se na panslavenskim bojama uz istovjetni redoslijed kao i srpska. Zastave Ukrajine, Bjelorusije i Sjeverne Makedonije nikada nisu poprimile panslavenske boje.

## Historija

Kombinacija bijele, crvene i plave boje poznata je na slavenskim zastavama još od 13. vijeka: prema izvoru iz 1281. poznato je da je zastava srpske dinastije Nemanjića bila crveno-plava (); Gelnhauzenskim kodeksom iz 1407. utvrđeno je da je zastava Moravske plava sa šahiranim crveno-bijelim orlom; zastava Kraljevine Poljske iz 15. vijeka bila je crvena s bijelim orlom; bijelo-plavo-crveni barjaci su također prikazani i u Štokholmskom svitku, ilustrirajući svečanu povorku u Krakovu 1605. godine.

Na Prvom sveslavenskom kongresu u Pragu 1848, prema Georgiju Vilinbahovu, učesnici su odlučili da će uzeti rusku bijelo-plavo-crvenu zastavu kao osnovu za zastave svojih oslobodilačkih pokreta, na što su utjecale i boje francuske revolucije. Na samom su kongresu češki Moravljani nastupili sa bijelo-crveno-plavom zastavom. Iste godine Lužički Srbi su proglasili plavo-crveno-bijelu trobojku za svoj nacionalni simbol. Iste boje, ali u drugačijem rasporedu (crveno-bijelo-plava) koristio je ban Hrvatske Josip Jelačić 1848., na osnovu čije zastave je zasnovana zastava Kraljevine Hrvatske i Slavonije. Slovenačke patriote koristile su rusku trobojku u istom rasporedu boja, a slovački revolucionari 1848. usvojili su obrnuti raspored boja za zastavu — crvena-plava-bijela.

U inostranstvu su često viđali rusku trobojku kako se vijori na trgovačkim brodovima. U skladu sa međunarodnom tradicijom, po pravilu je da je nacionalna ili državna zastava istovremeno i zastava civilne flote. Stoga je upravo ona smatrana „ruskom nacionalnom zastavom”. U samoj Ruskoj Imperiji petrovska bijelo-plavo-crvena zastava često se smatrala filistrom, odnosno narodnom, i nakon što je država odobrila crno-žuto-bijelu zastavu 1858., druga zastava je prvenstveno smatrana zastavom vlade.

Na Drugom sveslavenskom kongresu u Rusiji 1867., glavni simbol je bio bijelo-zlatni transparent, na kojim su se nalazili slavenski misionari Ćirilo i Metodije, a iznad njih — „Spasitelju, blagoslovi ih za apostolsko djelo”. Prema novinskim publikacijama tog vremena, ovaj barjak slavenskog jedinstva izazvao je poštovanje kod svih prisutnih.

Godine 1918. plavo-bijelo-crvena trobojka postala je simbol Čehoslovačke te Države Srba, Hrvata i Slovenaca, kasnije Kraljevine Jugoslavije. Preobrazbom u SFR Jugoslaviju dodana joj je crvena petokraka, a njenim je raspadom uklonjena, te je kao obična trobojka ostala zastavom SR Jugoslavije i Srbije i Crne Gore do 2006. godine.

## Galerija

Flag of the Czech Republic.svg|Zastava Češke
Flag of Croatia.svg|Zastava Hrvatske
Flag of Russia.svg|Zastava Rusije
Flag of Slovakia.svg|Zastava Slovačke
Flag of Slovenia.svg|Zastava Slovenije
Flag of Serbia.svg|Zastava Srbije



Flag of Serbia (1835-1882).svg|Zastava Kneževine Srbije
Flag of the Triune Kingdom of Croatia, Slavonia and Dalmatia.svg|Zastava Kraljevine Hrvatske između 1848. i 1852, te 1860. i 1868.
Colours of Slavonia.svg|Zastava Kraljevine Slavonije između 1848. i 1852, te 1860. i 1918.
Flag of Croatia-Slavonia with CoA.svg|Zastava Kraljevine Hrvatske i Slavonije
State Flag of Serbia (1882-1918).svg|Zastava Kraljevine Srbije
Kingdom of Montenegro Flag.png|Zastava Kneževine i Kraljevine Crne Gore između 1905. i 1918.
Flag of the State of Slovenes, Croats and Serbs.svg|Zastava Države Slovenaca, Hrvata i Srba
Flag of the Kingdom of Yugoslavia.svg|Zastava Kraljevine Jugoslavije
Flag of SFR Yugoslavia.svg|Zastava Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije
Flag of Serbia and Montenegro.svg|Zastava Srbije i Crne Gore
State Flag of Serbian Krajina (1991).svg|Zastava nekadašnje Republike Srpske Krajine
Flag of the Czech Republic.svg|Zastava Čehoslovačke
Flag of the Polish-Lithuanian-Ruthenian Commonwealth (January Uprising).svg|Jedna od poljskih zastava korišćenih u Januarskom ustanku
Flag of Montenegro (1993-2004).svg|Zastava Crne Gore od 1994. do 2004.
Flag of Bukowina.svg|Zastava Bukovine
Flag of Eastern Rumelia.svg|Zastava Istočne Rumelije, kasnije ujedinjene sa Kneževinom Bugarskom
Samara flag.png|Zastava Samare, bugarskih dobrovoljaca koji su učestvovali u rusko-turskom ratu



Flag of Vojvodina.svg|Zastava Vojvodine
Tradicionalna zastava Vojvodine sa grbom.svg|Tradicionalna zastava Vojvodine
Flag of Republika Srpska.svg|Zastava Republike Srpske
Flag of the Croatian Republic of Herzeg-Bosnia.svg|Zastava Kantona 10 i Zapadnohercegovačkog kantona (Herceg-Bosna)
Flag of Crimea.svg|Zastava Autonomne Republike Krim u Ukrajini
Flag of Mordovia.svg|Zastava Autonomne Republike Mordovije u Rusiji
Flag of Chukotka.svg|Zastava Autonomnog Okruga Čukotka u Rusiji
Flag of Permyakia.svg|Zastava Autonomnog Okruga Komi-Perma u Rusiji
Flag of Khakassia.svg|Zastava Hakasije u Rusiji
Flag of Sorbs.svg|Zastava Lužičkih Srba
Flag of Rusyns 2007.svg|Zastava Rusina
Flag of Moravia (tricolour with white).svg|Zastava Moravljana
Flag of Slovio.svg|Zastava jezika Slovio
Flag of Interslavic.svg|Zastava međuslovenskog jezika


## Povezano
* panafričke boje
* panarapske boje

## Reference

## Literatura
* 
* 
* 
* 

### Dodatna literatura
* 
* Želiba O. V. Istorijat zastava slovenskih naroda. Jedinstvo u crveno belom // OCILO. — 2013, NOVEMBAR. — № 8. S. 40-47.