open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Palazzo Barbaran da Porto

**Palazzo Barbarano** znana i kao  **Palazzo Barbaran Da Porto** je renesansna palača u sjevernotalijanskoj 
(Provinciji Vicenza) u gradu Vicenzi (Contra Porti), koju je projektirao Andrea Palladio. Palazzo Barbaran je 1994. uvršten na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Evropi kao jedan od objekata lokaliteta Historijski centar Vicenze i Palladijeve vile. U njoj je danas smješten Paladijev muzej i Internacionalni centar za proučavanje njegove arhitekture (*Centro Internazionale di Studi di Architettura Andrea Palladio*).

## Historija i karakteristike
Raskošna rezidencija izgrađena je između 1570. i 1575. za vićenskog plemića Montana Barbarana, to jedina je velika gradska palača koju je Andrea Palladio uspio potpuno dovršiti.

Postoje barem tri različita orginalna paladijeva crteža koji se čuvaju u Londonu, na kojima se vide razne varijante tog kompliciranog projekta. Radi se o tome da je Barbarano zamolio Palladia da pri projektiranju vodi računa o postojećim objektima koje je njegova porodica već imala na tom terenu. Da stvar bude još gora kad je projekt već bio gotov, kupio je još jednu susjednu kuću, što je rezultiralo asimetričnim smještajem ulaznih vrata. U svakom slučaju Palladio, je s jedne strane imao brojna ograničenja zbog objekata na parceli, a s druge strane i vrlo zahtjevnog naručioca. On je zadatak majstorski rješio, razradivši sofisticirani projekt restrukturiranja, koji spaja različite već postojeće elemente u jedan objekt.

Veličanstveni atrij sa četiri stupa u prizemlju povezuje dvije postojeće građevinske jedinice. Kod realizacije Palladio je morao riješiti dva problema; jedan statički, kako podržati pod velikog salona na prvom katu, a drugi kompozicioni, kako vratiti enterijeru simetrični izgled, kompromitiran kosim obodnim zidovima već postojećih kuća. Po uzoru na rimski Marcelov teatar, Palladio je podijelio prostor na tri broda, stavivši u centar četiri jonska stupa, time je smanjio raspon centralnog križnog svoda, i prenio težinu na bočne svodove. Na taj je način dobio statički vrlo efikasan okvir, koji je bez ikakvih poteškoća mogao podnijeti salona iznad njega.

Centralne stupove je trabeacijom povezao sa obodnim zidovima, time je prikrio planimetrijsku nepravilnost atrija, i stvorio neki tip sistema kolonada, koji je konceptualno sličan onom koji je primjenio kod lođa na Palači bazilike. Koristio se i neobičnim tipom jonskih kapitela, sličan onima sa Saturnova hrama u Rimskom forumu, da prikriju male nepravilnosti između stupova i polustupova.

Montano Barbarana nije žalio novaca i da dostojno dekorira palaču, pa je angažirao najbolje umjetnike iz Vicenze, pa je ona postala centar kulturnog života.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Palazzo Barbaran da Porto - Vicenza - (1569)'' 
* ''Palazzo Barbarano, Vicenza'' (na portalu Palladio museum)
Escape from the Planet of the Apes

***Escape from the Planet of the Apes*** () je američki science fiction film snimljen 1971. godine u režiji Dona Taylora. Predstavlja nastavak filma *[[Beneath the Planet of the Apes]]*, odnosno treći dio originalnog ciklusa filmova o Planeti majmuna. Protagonisti su troje inteligentnih čimpanzi koje su preuzele svemirski brod drevnih ljudskih astronauta i preživjele nuklearno uništenje Zemlje te zahvaljujući tako stvorenoj vremenskoj petlji iz budućnosti došle u SAD 1973. godine. Radnja prikazuje kako postaju celebrityji, ali kako sa vremenom počne rasti bojazan da će nadvladati čovječanstvo, a zbog čega se moraju boriti da ostanu slobodni.

Iako je *Beneath the Planet of the Apes* zbog apokaliptičke završnice bio zamišljen kao završetak sage, njegov komercijalni uspjeh je potakao producente da naprave još jedan nastavak. S obzirom da je smješten u suvremeno doba, kao i zbog malenog broja likova koji su morali nositi majmunsku šminku, bio je najjeftiniji i najbrže snimljeni od svih serije. Sa druge strane, brojne reference na suvremena politička i kulturna zbivanja su ga učinila najaktualnijim, a također je stekao i izuzetnu naklonost kritike. *Escape* je bio jedini film zamišljen tako da bude imao nastavak, koji je sljedeće godine i snimljen pod naslovom *[[Conquest of the Planet of the Apes]]*.

## Uloge
* Roddy McDowall ... Cornelius
* Kim Hunter ... Zira
* Bradford Dillman ... Dr. Lewis Dixon
* Natalie Trundy ... Dr. Stephanie Branton
* Eric Braeden ... Dr. Otto Hasslein
* William Windom ... Predsjednik SAD
* Sal Mineo ... Dr. Milo
* Albert Salmi ... E-1
* Jason Evers ... E-2
* John Randolph ... Predsjedatelj
* Harry Lauter ... General Winthrop
* M. Emmet Walsh ... Pomoćnik
* Roy Glenn ... Advokat
* Peter Forster ... Kardinal
* Bill Bonds ... TV-spiker
* James Bacon ... General Faulkner
* Ricardo Montalbán ... Armando

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
* 
*
Music Box (film)

***Music Box*** () je američki igrani film snimljen 1989. godine u režiji Costa-Gavrasa. Nastao je po scenariju Joe Eszterhasa, inspiriranog kako aktualnim slučajem ratnog zločinca Johna Demjanuka, tako i Eszterhasovim otkrićem da je njegov otac Istvan za vrijeme Drugog svjetskog rata u Mađarskoj sudjelovao u aktivnostima fašističke Partije strelastih križeva. Protagonistica, čiji lik tumači Jessica Lange, je čikaška odvjetnica koja dozna da joj je Ministarstvo pravosuđa protiv oca, mađarskog emigranta (čiji lik tumači Armin Mueller-Stahl) pokrenulo postupak oduzimanja državljanstva pod sumnjom da je u SAD došao pod lažnim identitetom, odnosno sakrio sudjelovanje u progonima i masakrima Jevreja. Radnja prikazuje kako ga ona odluči braniti na sudu, uvjerena u njegovu nedužnost, odnosno kako je u pitanju podmetanje dokaza od vlasti komunističke Mađarske.

*Music Box* je sniman na samom kraju Hladnog rata, a Costa-Gavrasu je važan motiv bio taj da angažira njemačkog glumca Armina Muellera-Stahla, kojeg je izuzetno cijenio. S druge strane je produkcija zbog toga imala problema, s obzirom da je Mueller-Stahl zbog svoje prošlosti u Istočnoj Njemačkoj od strane američkih vlasti došao pod sumnju za suradnju sa Stasijem, a zbog čega mu američke vlasti ispočetka nisu htjele dati vizu nužnu za snimanje na američkim lokacijama. *Music Box* je kod američkih kritičara izazvao mlake reakcije, ali je trijumfirao na Berlinskom filmskom festivalu osvojivši Zlatni medvjed.

## Uloge
* Jessica Lange ... Ann Talbot
* Armin Mueller-Stahl ... Mike Laszlo
* Frederic Forrest ... Jack Burke
* Donald Moffat ... Harry Talbot
* Lukas Haas ... Mikey Talbot
* Mari Törőcsik ... Magda Zoldan
* Elżbieta Czyżewska ... Melinda Kalman
* James Zagel (billed ... "J.S. Block") ... Sudac Irwin Silver
* Michael Rooker ... Karchy Laszlo
* Cheryl Lynn Bruce ... Georgine Wheeler

## Vanjske veze
* 
* 
*
Skrivánci na niti

***Skrivánci na niti*** () je čehoslovačka filmska komedija snimljena u režiji Jiříja Menzela i premijerno prikazana početkom 1990. godine. Radnja se događa u Čehoslovačkoj krajem 1940-ih i 1950-ih, a protagonisti su nekadašnji pripadnici "buržoaske" predratne elite koje je staljinistički režim u svrhu "preodgajanja" poslao u logor gdje moraju zarađivati kao obični radnici. Film je originalno snimljen 1969. godine, neposredno nakon sovjetske invazije kojom je slomljeno Praško proljeće, te je u njemu tada uspostavljeni prosovjetski režim prepoznao alegorijsku kritiku samog sebe. Zbog toga mu je zabranjeno prikazivanje te je ostao u bunkeru sljedeće dvije decenije. Tek nakon što je komunistički režim srušen u Baršunastoj revoluciji, *Skrivanci na niti* su se mogli prikazivati. Premijeru su imali na Berlinskom festivalu gdje su doživjeli trijumf i osvojili Zlatni medvjed.

## Vanjske veze
*
Blue Erotic Climax

***Blue Erotic Climax*** () je italijanski pornografski film snimljen 1980. godine u režiji Joea D'Amata (pod pseudonimom "Alexander Borsky") i Claudia Bernabeija. Radnja prikazuje kako policijski inspektor dolazi u jednu vilu istražiti nestanak sudionice na zabavi, i kako otkrije da je ona tamo bila seksualno iskorištavana.

## Vanjske veze
* 
* Profil na portalu EGAFD
Sesso nero

***Sesso nero*** () je italijanski pornografski film snimljen 1980. godine u režiji Joea D'Amata. Protagonist, čiji lik tumači Mark Shannon je Njujorčanin koji mora operirati prostatu te koji prije operacije odluči provesti neko vrijeme u Santo Domingu i pronaći djevojku u koju je nekoć bio zaljubljen. *Sesso nero* je uz pornografske scene žanrovski kombinirao melodramu sa motivima vudu magije. Bio je posljednji od serije D'Amatovih filmova snimljenih u Dominikanskoj Republici, a na prijedlog D'Amatovog glavnog glumca Georgea Eastmana koji je nedugo prije toga bio izgubio sav novac na kocki i nastojao ga nekako nadoknaditi; D'Amato je pristao, s obzirom da je već bio raspolagao lokacijama, rekvizitima i glumačkom ekipom. *Sesso nero*, koji je na publiku ostavio snažan dojam neobičnom scenom samo-kastracije na kraju, bio jedan od prvih hard filmova legalno prikazanih u italijanskim kino-dvoranama.

## Uloge
*Mark Shannon ... Mark Lester
*Annj Goren ... Maira and her younger sister
*George Eastman ... Voyakis
nenavedeni na špici:
*Lucia Ramirez ... Lucia
*George Du Bren ... Jacques De La Penne
*Chantal Kubel ... chambermaid at the hotel
*Lola Burdan ... Liza Lester, Markova supruga
*Lanfranco Spinola ... Paul, ljekar
*Sandy Samuel ... plesač u Voyakisovom restaronu
*Fernando Arcangeli ... plesač
*Erminio Bianchi Fasani ... gost u Voyakisovim restaronu
*Pino Marocco ... gost u Voyakisovom restoranu
*Bruno Alias ... gost u Voyakisovom restauranu

## Literatura

* 

## Reference

## Vanjske veze
*
Orgasmo nero

***Orgasmo nero*** () je italijansko-dominikanski erotski film snimljen 1980. godine u režiji Joea D'Amata. Radnja prikazuje kako američki bračni par (koji tumače Richard Harrison i Nieves Navarro) upoznaju karipsku domorotkinju (čiji lik tumači Lucia Ramirez) te je dovode sa sobom u civilizaciju.

## Uloge
* Nieves Navarro (navedena pod imenom Susan Scott) : Hélène
* Richard Harrison : Paul 
* Lucía Ramírez : Haini
* Mark Shannon : čovjek iz Haininih maštarija (nenaveden na špici)

## Vanjske veze
*
Le salamandre

***Le Salamandre*** () je italijansko-francuski erotski film snimljen 1969. godine u režiji Alberta Cavallonea. Protagonistica, čiji lik tumači Erna Schürer je bijela fotografkinja koja upozna i zaljubi se u crnu manekenku (čiji lik tumači Beryl Cunningham). Film napravljen u jeku seksualne revolucije i koji se bavio dotada proskribiranim motivima međurasne ljubavi i lezbijstva, omogućio je Schürer i Cunnigham postane svojevrsne zvijezde italijanskih eksploatacijskih filmova.

## Vanjske veze
*
Crkva sv. preobraženja (Sarajevo)

**Crkva Sv. preobraženja**, poznata i kao Crkva na Staroj stanici, u naselju Pofalići, opština Novo Sarajevo, je crkva Srpske pravoslavne crkve i pripada Dabrobosanskoj mitropoliji.
## Historija
Za potrebe gradnje uzet je već gotov projekat beogradskog arhitekte Aleksandra Deroka, koji je u Sarajevu uradio i projekat za Kapelu Vidovdanskih heroja, ispod koje se nalaze posmrtni ostaci pripadnika Mlade Bosne, učesnika u Sarajevskom atentatu.

Deroko je projekat načinio u mediteranskom stilu, a uzor mu je bila Crkva Svetih apostola Petra i Pavla u mjestu Ras nedaleko od Novog Pazara, izgrađena krajem 8. ili početkom 9. stoljeća, najstarija crkva u Srbiji.

Prvobitno je projekat bio namijenjen za gradnju crkve u Splitu, pa otud i njegov mediteranski stil. Međutim, gradnja crkve u Splitu otkazana je u posljednji čas, nakon što je već bio položen kamen temeljac, pa je projekat iskorišten za gradnju hrama u Sarajevu.

Gradnja je završena početkom 1940, a hram je osvešten 8. septembra iste godine, uz veliko slavlje kojem je prisustvovalo oko 50.000 vjernika iz svih krajeva Kraljevine Jugoslavije, brojni episkopi, gosti drugih vjera, predstavnici vlasti.

U Drugom svjetskom ratu, vlasti Nezavisne države Hrvatske opljačkale su i zatvorile crkvu.

Znatno je oštećena i tokom Rat u Bosni i Hercegovinirata od 1992. do 1995. godine. Nakon rata je temeljno obnovljena, pa danas se ova crkva smatra jednim od najljepših hramova u Dabrobosanskoj eparhiji.

Od otvorenja crkve do danas, uz izuzetak ratnih perioda, u ovom hramu se svakog 19. augusta proslavlja praznik Preobraženja Gospodnjeg, koji je krsna slava Crkve. Tada se prvi put u godini iznosi i blagosilja novi rod grožđa, a vjerovanje je da se uz ovaj praznik preobražava čitava priroda, najavljujući dolazak jeseni.
Od kraja rata do 2016. desilo se više od 40 napada na ovu crkvu. Većina napada ostala je neriješena, a počinioci su prošli nekažnjeno. u dva navrata iz nje su ukradene ikone.
## Opis
Crkva je izgrađena u kružnom tlocrtu, od bijelog krečnjaka, sa skrivenim zvonikom i arkadama u fasadi. Pokrivena je mediteranskim crijepom – ćeremitom, a crkveni interijer oslikao je poznati crnogorski slikar Jovan Zonjić.
## Literatura
* Vesna Mušeta-Aščerić, Srednjovjekovna naselja na mjestu današnjeg Sarajeva, Prilozi historiji Sarajeva, radovi sa naučnog skupa "Pola milenija Sarajeva" održanog od 19. do 21. marta 1993. godine,  str. 35-46.
* Đoko Slijepčević, Historija Srpske pravoslavne crkve, II knjiga, Od početka XIX vijeka do kraja Drugog svjetskog rata, Munhen, 1966. (korištene usluge biblioteke Bošnjačkog instituta, fondacija Adila Zulfikarpašića-Sarajevo), 1966.
## Reference
Slučajni valcer

***Slučajni valcer*** () je sovjetski igrani film snimljen 1990. godine u režiji Svetlane Proskurine. Po žanru je ljubavna drama, a protagonistica, čiji lik tumači Ala Sokolova je starija žena koja se protiv monotonije u svom životu bori tražeći ljubavne veze sa mlađim muškarcima. Film je prikazan na Festivalu u Locarnu gdje je osvojio Zlatni leopard.

## Uloge
*Ala Sokolova – Tatjana Prokofievna
*Aleksej Serebrjakov – Sergej
*Tatjana Bondariova – Nadja
*Sergej Parapanov – Gena
*Viktor Proskoerin – Viktor Stepanovič

## Reference

## Vanjske veze
*
Gradačačka tvrđava

**Gradačačka tvrđava** se nalazi u Gradačcu i nacionalni je spomenik Bosne i Hercegovine. Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika na sjednici održanoj 2. do 8. novembra 2004. godine donijela je  odluku da se tvrđava proglasi za nacionalni spomenik BiH. Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Amra Hadžimuhamedović (predsjedavajuća), Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo i Tina Wik.

Nacionalni spomenik čine: bedemi, objekti unutar bedema - Gornji grad sa kulom Husein–kapetana Gradaščevića i Donji grad sa sahat–kulom, zgradom Gradske biblioteke, radio-stanice i muzeja, zgradom gimnazije i predmetima iz muzejske zbirke koji su upisani u inventarnu knjigu  Muzeja. Nacionalni spomenik predstavlja potencijalno nalazište pokretnog arheološkog materijala. 
## Historija
Oko 1710. godine, a sigurno prije 1730. godine, iz agaluka je izrasla kapetanija koja je imala 300 plaćenih vojnika, raznih rodova vojske. Ovoj kapetaniji su pripadala i utvrđenja Soko kod Gračanice i Srebrenik. Sva tri grada ove kapetanije bila su dobro snabdjevena topovima kao i svim rodovima vojske. Prema izvještaju iz perioda između 1718. i 1739. godine,  gradačačka tvrđava je prilično čvrsto zidana i okružena jarkom. Bila je osigurana sa tri baterije sa po 15 teških topova.

Kada je granica Osmanskog carstva utvrđena na Savi (definitivno odredbama Beogradskog mira 1739. godine), Gradačac dobija na značaju.
 
Prema istorijskim podacima tvrđava je dobila današnji izgled, između 1765. i 1824. godine.

Tvrđava je postojala decenijama i bila je renovirana više puta od vremena Mehmed-kapetana Gradaščevića 1765. godine. Osman-kapetan Gradaščević i njegov sin Murat-kapetan Gradaščević su također radili na tvrđavi 1808. i 1818.–19. godine.
## Opis
Tvrđava ima dvije cjeline: Donji grad i unutar njega Gornji grad. Cijeli kompleks je opasan bedemima koji zatvaraju površinu od 3500 m2. Pojedini dijelovi bedema i kule cijelog kompleksa građeni mnogo pažljivije klesanim kamenom nego mnogi drugi gradovi istog doba u Bosni. Prostor Starog grada ima oblik nepravilnog četverougaonika sa dužinom stranice od oko 180 – 200 m

Centralni objekat unutar široko razvedenih bedema je od opeke sagrađena trospratna Gradačačka kula s tornjem na vrhu, visoka oko 18m koja je služila u funkciji utvrđenog kapetanova dvora. Predstavlja tip dvorca feudalca, utvrđenog radi sigurnosti. Na arhitekturu objekta umnogome su utjecale promjene namjene. Na sve četiri strane zadnjeg sprata prvobitno je stajao drveni doksat. Iznad ulaza je također stajao jedan, najvjerovatnije trostrani doksat. Kula se sastoji iz dva dijela: glavne građevne mase sa tri etaže (dimenzija 12,50 m x 15,50 m) i i tornja (7,18 x 7,70 m) koji zadire sa istočne strane ove mase i nadvisuje je sa još tri etaže. Visina tornja je 18,20 m.

U kompleksu se također Gradačačka sahat-kula. Tvrđava ima tri ulaza osigurana kapi-kulama.
## Vanjske veze
*Historija Gradačca 

## Reference
Palazzo Schio

**Palazzo Schio** (znana i kao **Palazzo Schio Vaccari Lioy Angaran**) je renesansna palača u gradu Vicenzi (Provincija Vicenza). Palaču je projektirao Andrea Palladio. Palazzo Schio je 1994. uvršten na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Evropi kao jedan od objekata lokaliteta Historijski centar Vicenze i Palladijeve vile.

## Historija i karakteristike
Andrea Palladio je 1560. izradio projekt za fasadu palače Bernarda Schia, nedaleko od mosta Pusterla. Kako je upravo u to vrijeme bio stalno angažiran poslovima u Veneciji u kojoj je puno gradio, tako uopće nije navraćao na gradilište u Vicenzi. Klesar zadužen za gradnju, prekinuo je rad i napustio gradilište, jer mu nitko nije objasnio što i kako dalje.

Kad je umro Bernardo Schio, njegova udovica nije bila zainteresirana da se nastave radovi, pa su kamenje i građevinski materijal dugo stajali nagomilani po dvorištu. Fasadu je konačno dovršio Bernardov brat Fabrizio između 1574. i 1575. godine.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Palazzo Schio, Vicenza'' (na portalu Palladio museum)
Pedro de Alvarado

**Pedro de Alvarado** (Badajoz, oko 1485. - kod Guadalajare, 1591.) bio je poznati španjolski konkvistador, koji je tokom 16. vijeka pomogao Španjolskoj da zauzme Meksiko i Centralnu Ameriku.

## Historija

Alvarado se 1510. otisnuo do Santo Dominga, pa je 1518. komandant na jednom od brodova Juana de Grijalbe koji je poslan sa Kube da istraži poluotok Yucatán. 
Nakon povratka na Kubu u februaru 1519. pridružio se vojsci Hernána Cortésa koja je trebala zauzeti Meksiko.

Pedro je 1520. postavljen za komandanta zauzetog Tenochtitlána (današnji Ciudad de Mexico) kad se Cortés zaputio na obalu da dočeka rivalsku španjolsku vojsku. Kada su se Asteci okupili na trgu da proslave svoj praznik **Tōxcatl**, Alvarado se uplašio te mase, i pomislio da bi to moglo prerasti u pobunu, pa je naredio svojim ljudima da udare prvi.

Njegovi vojnici pobili su oko 200 astečkih poglavica, Asteci su zauzvrat opkolili njegove vojnike. Cortés koji se vratio i saznao za bunu, naredio je hitno povlaćenje iz Tenochtitlána još u toku noći. 
Tako su u noći 30. juna 1520., poznatoj kao *tužna noć* (noche triste) Cortes i njegovi ljudi pokušali tiho napustiti grad, ali su to primjetili Asteci, pa je izbila žestoka bitka. 
Alvarado, koji je zapovjedao odstupnicom jedva je izvukao živu glavu, zahvaljujući spektakularnom skoku preko kanala. Španjolci su ponovno zauzeli Tenochtitlán -1521., a već iduće - 1522. Pedro de Alvarado je postavljen za prvog gradonačelnika (bio je i sudija).

Alvarado je 1523. zauzeo zemlje Quicha i Kakčikela u Gvatemali, a godinu dana kasnije - 1524. osnovao **Santiago de los Caballeros de Guatemala** (današnja Antigua Guatemala). Taj grad postao je prva prijestolnica Generalne kapetanije Gvatemala, a kasnije i većeg dijela 
Centralne Amerike. U njemu je stolovao Alvarado kao guverner te kolonije od 1527.do 31.

Alvarado je 1534. poveo ekspediciju (bez povelje) u Quito, ali je već 1535. odustao od te avanture i prodao svoje brodove i municiju Diegu de Almagru, jednom od kapetana Francisca Pizzara. Nakon tog se vratio u Gvatemalu i 1537. otplovio za Španjolsku, gdje je na dvoru potvrđen njegov guvernerski položaj u Gvatemali za narednih sedam godina, a dobio je i povelju za istraživanje Meksika.

U Honduras se vratio - 1539.,  i iste godine umro dok je pokušavao ugušiti indijanski ustanak u centralnom Meksiku.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Pedro de Alvarado'' na portalu Encyclopædia Britannica
El Progreso

**El Progreso** je grad i općina (municipio) od 196,884 stanovnika na sjeverozapadu Hondurasa u Departmanu Yoro.

Progreso sa okolnim naseljima ima više od 300 000 stanovnika.

## Geografija

El Progreso se prostire na istočnom rubu doline Valle de Sula, svega 500 metara od desne obale rijeke Ulúa. 
To je ravničarski kraj pa se Ulúa često izliva i plavi.

Progreso je raskrsnica važnih cesta, koje vode sa mora prema unutrašnjosti, i onih koje povezuju zapad i istok zemlje.
Od najveće honduraške luke Puerto Cortés i Karipskog mora je udaljen 52 km, a od glavnog grada 
Tegucigalpe 158 km, od San Pedro Sule 30, od La Lime 13, od La Ceibe 116, od Tele 55 i od Olanchita 
131 km.

### Klima
Progreso ima tipičnu vlažnu ekvatorsku klimu, prosječna temperatura varira od 18 do 36 ºC.

## Historija

Historija grada počela je 1850. kad se grupa prvih kolonista naselila i osnovala naselje pod imenom **Rio Pelo**.
Status općine dobio je 19. oktobra 1892. a tad se službeno zvao - *Santa María de Canaán del Rio Pelo*.

To ime mu je dugo ostalo, ime mu je promjenjeno u čast uglednog sugrađanina - *Juana Blasa Tobíasa*, doseljenika iz meksičkog El Progresa.

## Privreda

Ekonomija Progresa bazira se na tekstilnoj industriji, koja radi loan poslove za velike američke kompanijeu. Najveći poslodavac je 
industrijski park ZIP El Porvenir podignut 1996.
Posljednjih godina grad je doživio rast aktivnosti vezanih uz prehrambenu industriju i trgovinu.

Dvadesetak zapadno od grada kod La Lime nalazi se međunarodni aerodrom *Ramón Villeda Morales* (IATA: SAP, ICAO: MHLM).

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''Alcaldía Municipal de El Progreso''
Departman Yoro

**Departman Yoro** (španjolski: *Departamento de Yoro*) je jedan od 18 Departmana Hondurasa koji se prostire po unutrašnjosti na 
sjeveru zemlje.
U njemu živi 613,473 stanovnika (2018.) na površini od 7,781 km² (što iznosi 78.84 stan/km²).

## Geografija

Sa sjevera graniči sa Departmanom Atlántida, sa juga sa departmanima; Francisco Morazán, Comayagua i Olanchom, sa istoka sa Departmanom Colón i sa zapada sa departmanima Departmanom Cortés.

Administrativni centar departmana je Yoro, koji nije najveći već je to El Progreso. 
Ostali veći urbani centri su; Arenal, El Negrito, Jocón, Morazán, Olanchito, Santa Rita, Sulaco, Victoria i Yorito.

Administrativno je podijeljen na 11 općina, 263 sela i 2,015 zaseoka

## Historija

*Departman Yoro* osnovan je 28. juna 1825. u vrijeme prve političke podjele Hondurasa, u vrijeme dok je zemljom vladao Dionisio de Herrera.
Yoro je tako bio jedan od prvih 7 departmana na koji je zemlja bila podjeljena ostalih 6 su; Comayagua, Santa Bárbara, Tegucigalpa (današnji Francisco Morazán) Gracias (današnji Lempira), Choluteca i Olancho.

## Privreda

Ekonomija Yora bazira se na poljoprivredi, peradarstvu i stočarstvu, uzgajaju se konji, svinje, koze.  
Od Poljoprivredna kultura uzgajaju se; banane, ananas, kukuruz, grah, sirak, šećerna trska, agrumi, kava i kakaovac i palme uljarice.

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''Departamento de Yoro''
Yoro

**Yoro** je grad i općina (municipio) od 95,205 stanovnika na sjeveru Hondurasa u Departmanu Yoro.

Yoro je administrativni centar istoimenog Departmana Yoro.

## Geografija

Yoro se nalazi u brdovitoj unutrašnjosti, udaljen 78 km jugoistočno od El Progresa i 115 km sjeverno od od glavnog grada Tegucigalpe.

## Historija

Prvo naselje osnovano je 1848. pod imenom *Corazon del Yoro*, danas je to svedeno samo na Yoro, što na jeziku domorodačkih indijanaca Jicaquean znači - *Centar srca*.

Yoro je poznat po čudnom fenomenu - olujama sa Atlantika kad pada kiša sa morskim ribama velikim od 8 do 10 cm po savanskoj travi. Ono što je najupečatljivije u toj *[[riba|ribljoj]] [[kiša|kiši]]* (lluvia de peces) je da se ona ciklički ponavlja svake godine, na početku kišne sezone u maju ili junu.

## Privreda

Privreda Yora bazira se na poljoprivredi i šumarstvu, uzgaja se; riža, banane, šećerna trska i razno povrće.

## Reference
 
## Vanjske veze
* ''Alcaldía Municipal de Yoro''
Ponte sul Tesina

**Ponte sul Tesina** je most na rijeci Tèsini u gradiću Torri di Quartesolo u sjevernotalijanskoj provinciji Vicenzi, koji je projektirao Andrea Palladio.

## Historija i karakteristike
Palladio je projekt za taj kameni most najvjeratnije napravio još 1569., ali je od dovršen tek jedanaest godina nakon tog, kad je gradilište preuzeo Domenico Groppino, Palladiev čest suradnik. Evidentno je da je Palladiju kod projektiranja kao primjer poslužio Tiberijev most lučni most u Riminiju, razlika je jedino u manjem broju lukova (samo 3) i to što je Palladio ukrasio svoj s parom elegantnih tabernakula na stupovima. Most je do danas više puta obnavljan, ponekad toliko loše da je i poprilično devastiran, no ipak je jedini most za kog se s potpunom sigurnošću može reći da je Palladiejevo djelo.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Ponte sul Tesina, Torri di Quartesolo (VI)'' (na portalu Palladio museum)
Nacionalni spomenici u Prozoru

Na listi nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine za opštinu Prozor se nalaze sljedeći spomenici:
* Džamija u Lizopercima sa mektebom i haremom, graditeljska cjelina,
* Franjevački samostan u Šćitu i crkva Uznesenja Blažene Djevice Marije, kulturni pejzaž i područje,
* Spomenik na Makljenu, graditeljska cjelina,
* Stara tvrđava Prozor, arheološko područje i ostaci.

## Reference
Lluvia de peces

***Lluvia de peces*** (srpskohrvatski: *Riblja kiša*) ili ***aguacero de pescado*** (srpskohrvatski: *Pljusak riba*) je meteorološki fenomen koji se navodno svake godine, već dulje od jednog stoljeća, događa u gradu Yoro u Hondurasu. Prema priči, svake godine, s početkom prve velike oluje s Atlantika (svibanj ili lipanj), kiša s oceanske obale donosi i ribe veličine 8 do 10cm, koje padaju po gradu i istoimenom departmanu. Lokalno stanovništvo Yora svake godine održava Festival riblje kiše (španjolski: *Festival de Lluvia de Peces*), koji uključuje paradu i karneval; festival nema fiksni datum i ovisi o dolasku prve oluje. 

Legenda o "ribljoj kiši" datira još iz 1864. godine, kada je španjolski svećenik, José Manuel de Jesus Subirana, vidjevši da njegov narod živi u neimaštini, tri dana i tri noći molio Boga za čudo, odnosno za hranu za puk. Nakon tri dana i tri noći molitve, Bog je poslao veliki oblak iz kojega su padale ribe; od tog trenutka, to se čudo ponavlja svake godine.

Objašnjenja tog specifičnog fenomena uglavnom su meteorološke prirode, odnosno vezana su uz snažne nalete vjetra ili udare vode; fenomeni "životinjskih kiša" uglavnom se objašnjavaju na taj način. Problem s tom teorijom je što se Yoro nalazi 200km od atlantske obale, tako da je mogućnost da vjetar ili voda odbace ribu tako daleko donekle problematična. Alternativna teorija sugerira kako se radi o slatkovodnim ribama koje su završile u podzemnim tokovima rijeka, a koje uslijed klimatskih promjena i velike količine vode završe na suhom. 

## Reference

## Literatura
* Rafael Heliodoro Valle, *Lluvia de peces en Yoro*, Departamento Editorial de la Dirección General de Cultura, Secretaría de Cultura y Turismo de Honduras, 1980
Nacionalni spomenici u Rogatici

Na listi nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine za opštinu Rogatica se nalaze sljedeći spomenici:
* Mjesto i ostaci Arnaudija džamije, istorijski spomenik
* Most na rijeci Žepi, istorijski spomenik 
* Nekropola Borak (Han-stjenički plato), selo Burati, istorijsko područje 
* Redžep-pašina kula u Žepi, istorijska građevina   
## Reference
Nacionalni spomenici u Srebrenici

Na listi nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine za opštinu Srebrenica se nalaze sljedeći spomenici:
* Donji grad, istorijsko područje,
* Džamija u Slapovićima, istorijska građevina,
* Harem džamije Crvena rijeka, istorijsko područje,
* Harem džamije u Gornjim Potočarima, istorijsko područje,
* Harem i dva (šehidska) nišana u Slapovićima, grobljanska cjelina,
* Kuća srebreničkog kadije hadži Husejna ef. Đozića (sada Dervišagića kuća) u mahali Crvena rijeka, istorijska građevina,
* Most na rijeci Zeleni Jadar u Slapovićima, mjesto i ostaci historijske građevine),
* Nekropola sa stećcima na lokalitetu Mramorje u naselju Bučje istorijsko područje,
* Arheološko nalazište Skelani, (arheološko područje.

## Reference
Univerzitet u Udinama

**Univerzitet u Udinama** (; furlanski: Universitât dal Friûl; ; ) je javni univerzitet u Udinama u Italiji. Institucija je osnovana 1978. godine u okviru nastojanja da se grad obnovi nakon razornog potresa 1976. u kojemu je stradalo 978 građana, 2,400 povrijeđeno, a 157,000 ostalo bez krova nad glavom. Glavna je misija univerziteta da furlanskoj zajednici pruži neovisni centar visokog obrazovanja i istraživanja u regiji Furlaniji. Univerzitet je centar za lingvistička istraživanja furlanskog jezika.

## Povezano
* Lista univerziteta u Italiji

## Vanjske veze

* Službena stranica
Nacionalni spomenici u Zavidovićima

Na listi nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine za opštinu Zavidovići se nalaze sljedeći spomenici:
* Manastir Vozuća u Vozući, graditeljska cjelina,
* Stara džamija u naselju Rujnica, graditeljska cjelina, 
* Upravna zgrada Krivaje u Zavidovićima, graditeljska cjelina.
## Reference
Nacionalni spomenici u Vitezu

Na listi nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine za opštinu Vitez se nalaze sljedeći spomenici:
* Memorijalni kompleks Crna kuća – spomenik žrtvama fašističkog terora u Kruščici, istorijsko područje.
## Reference
Departman Francisco Morazán

**Departman Francisco Morazán** (španjolski: *Departamento de Francisco Morazán*) je jedan od 18 Departmana Hondurasa koji se prostire po unutrašnjosti na jugu zemlje.
U njemu živi 1,625,663 stanovnika (2018.) na površini od 8,619 km² (što iznosi 188.6 stan/km²).

## Geografija

Sa sjevera graniči sa departmanima; Olancho, Yoro i Comayagua, sa juga sa; Valleom i Cholutecom i Olanchom, sa istoka sa; Olanchom i El Paraisom i sa zapada sa Comayaguom i La Pazom.

Administrativno je podijeljen na 28 općina, 276 sela i 2.962 zaseoka.

Administrativni centar departmana je Tegucigalpa, koja zajedno sa Comayagüelom formira Centralni distrikt glavnog grada Hondurasa.
Tegucigalpa je od 30. oktobra 1880. glavni grad Hondurasa.

## Historija

*Departman Francisco Morazán* je jedan od prvih sedam departmanima Hondurasa, osnovan je 28. juna 1825. pod imenom Departman Tegucigalpa, u vrijeme prve političke podjele Hondurasa, u vrijeme dok je zemljom vladao Dionisio de Herrera.

Departman Tegucigalpa je 1869., smanjen odvajanjem nekih teritorija (općina Texiguat) koji su pripali Departmanu El Paraiso.
Od 1943. promjenjeno je ime departmana u današnje - *Francisco Morazan* u spomen na stogodišnjicu smrti generala Francisca Morazána.

## Privreda
Departman Francisco Morazán je jedan od ekonomski najrazvijenijih dijelova zemlje, ponajviše zahvaljući glavnom gradu Tegucigalpi.
Privreda se bazira na poljoprivredi, stočarstvu, trgovini, industriji i turizmu.

Od poljoprivrednih kultura uzgajaju se; šećerna trska, kukuruz, paradajz, kukuruz, kupus, salata, grah, sirak i kava.

## Reference
 
## Vanjske veze

* Morazán/ ''Departamento de Francisco Morazán''
La Lima

**La Lima** je grad i općina (municipio) od 80,404 stanovnika na sjeveru Hondurasa u Departmanu Cortés.

## Geografija

La Lima se prostire u centru doline Valle de Sula, na desnoj obali rijeke Chamelecón.

Do svog administrativnog centra - metropolskog San Pedro Sule ima samo 14.5 km, a do El Progresa još manje 13 km. Od luke Puerto Cortés i Karipskog mora udaljena je 46 km, a od glavnog grada Tegucigalpe 166 km.

Ime je dobila zbog velikog broja stabala limete (španjolski: *Lima*).

Zvali su je *Prijestolnica zelenog zlata* (La Capital del Oro Verde) zbog velikih plantaža banana, koje je otkupljivala kompanija Tela, filijala kompanije *Chiquita Banana*, ali i *[[Venecija]] Hondurasa* zbog čestih poplava rijeke Chamelecón.

## Historija

La Lima je osnovana 1871. od strane par kolonista, pa je dugo bila seoce.

Od maja 1923. La Lima je jedno od naselja u općini San Pedro Sula. Status gradića (villa) dobila je 12. februara 1954., a od 13. novembar 1981. ima status općine. 
La Lima je status grada dobila 19. septembra 1983.
 
Na zapadnoj periferiji grada leži međunarodni aerodrom Ramón Villeda Morales (IATA: SAP, ICAO: MHLM).

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''La Lima, Honduras''  
* ''Alcaldía Municipal de La Lima''
Chamelecón

**Chamelecón** (španjolski: *Río Chamelecón*) je jedna od najdužih rijeka u Hondurasu, duga  200 km.

## Karakteristike

Chamelecón izvire u planinama Departmana Copán. Od tamo rijeka teče preko Departmana Santa Barbara, nakon tog ulazi u Departman Cortés i protiče preko doline Valle de Sula. Upravo tu kod grada San Pedro Sula, prima otpadne otpadne vode te velike aglomeracije, što predstavlja 80%  zagađenja.
 
Ekološki aktivisti traže da se to radikalno smanji, izgradnjom kolektora i prečistača.
Nakon grada La Lime uz velike meandre teče do ušća u Honduraški zaljev  sjeveroistočno od Puerto Cortésa.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Contaminacion del Rio Chamelecon''
Nacionalni spomenici u Bugojnu

Na listi nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine za opštinu Bugojno se nalaze sljedeći spomenici:

* Crkvina (Grudine) u Čipuljiću, arheološko područje,
* Pod, praistorijsko gradinsko naselje, arheološko područje,
* Rustempašića kula u Odžaku, istorijska građevina,
* Stari grad Vesela straža, istorijsko područje,
* Sulejmanpašića kula u Odžaku, mjesto i ostaci historijske građevine,
* Turbe Malkoča i Skenderpašića u Kopčiću, grobljanska cjelina. 

## Reference
Palma uljarica

**Palma uljarica** (latinski: *Elaeis guineensis*) je afričko drvo iz porodice palmi (Arecaceae), uzgaja se kao izvor ulja. 
*Palma uljarica* se intenzivno uzgaja u svojoj domovini po Zapadnoj i Centralnoj Africi kao i u Maleziji i Indoneziji.

Palmino ulje, dobiveno iz plodova, koristi se za proizvodnju sapuna, kozmetike, svijeća, biogoriva i maziva, u proizvodnji limenih ploča i kao premaz. Ulje od sjemenki se koristi u proizvodnji prehrambenih artikala kao što su; margarin, sladoled, čokolada, kolači, kruh i za proizvodnju brojnih lijekova. 
Iscjeđeni ostatci od ulja koriste se kao stočna hrana. Biljka se uzgaja i kao ukras u mnogim suptropskim krajevima.

## Karakteristike

*Palma uljarica* ima jedno stablo koje izraste do visine od oko 20 metara. Ima mnogo sitnih cvjetova na kratkim granama koji se razviju u veliku grupu eliptoidnih plodova dugih oko 4 cm. 
Kad sazriju, plodovi su crni sa crvenom bazom i imaju jednu uljnatu sjemenku zvanu - kernel. Za komercijalnu proizvodnju ulja, vanjski mesnati dio ploda se pari da se unište lipolizni enzimi, a zatim preša. Tako se dobija palmino ulje intenzivne narančaste boje zbog prisutnosti karotena. 
Sjemenke se također prešaju jer se i iz njih dobija ulje, čiji je kemijski sastav različit od ulja iz ploda.

Industrijska proizvodnja palminog ulja doživjela je boom krajem 20. vijeka, što dovelo do velikog Krčenja šume u Indoneziji i Maleziji, kao i velikih područja po Africi. Nove plantaže se često stvaraju tako da se stare šume jednostavno spale, na taj način se uništavaju staništa brojnih vrsta.

*Američka palma uljarica* (Elaeis oleifera) potječe iz Centralne i Južne Amerike, ponekad se uzgaja pod pogrešnim imenom 
Elaeis melanococca. Za razliku od *Afričke palme uljarice* - deblo *Američke palme uljarica* puzi po tlu i ima ravne listove. I *Američka palma uljarica*  se kao i 
*Palma maripa* (Attalea maripa) koristi za dobivanje palminog ulja.

## Historija

Prvi opis te biljke dao je sredinom 15. vijeka Venecijanac Alvise Da Mosto, koji je istraživao zapadnoafričku obalu.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Oil palm'' (na portalu Encyclopædia Britannica)
Departman Copán

**Departman Copán** (španjolski: *Departamento de Copán*) je jedan od 18 Departmana Hondurasa koji se prostire u unutrašnjosti na krajnjem zapadu zemlje.
U njemu živi 400,947 stanovnika (2018.) na površini od 3,242 km² (što iznosi 123.7 stan/km²).

## Geografija

Sa sjevera graniči sa Republikom Gvatemalom, sa juga sa Departmanom Ocotepeque, sa istoka sa departmanima; Santa Bárbara i Lempira i sa zapada sa Gvatemalom i Departmanom Ocotepeque.

Administrativno je podijeljen na 23 općine, 291 sela i 897 zaseoka (farmi).

Administrativni centar departmana je - Santa Rosa de Copán, kog zovu *Sultanija zapada* jer je najveći i najznačajniji grad na zapadu Hondurasa, strateška točka koja povezuje turističke destinacije Copán Ruinas i Gracias. 
Historijski centar Santa Rosa de Copána proglašen je Nacionalnom spomenikom i kulturnom baštinom zemlje.

Najvažnija rijeka departmana je Chamelecón.
## Historija
*Departman Copán* je osnovan 28. maja 1869. u vrijeme dok je zemljom predsjedao general José María Medina, iste te godine osnovani su i departmani; El Paraíso i La Paz.
Drevni stanovnici *Departmana Copán* bili Maje i Čoli organizirani u plemena. Maje su osnovali grad Copán u plodnoj dolini rijeke Copan. Savez Maja i Čola razvio je jednu od najvažnijih kultura Pretkolumbovske Amerike u Hondurasu - Copán.

Razvoj Copána započeo je sa dinastijom - Yax Kuk Mo, prvim vladarima Maja, koji su vladali tim gradom gotovo 400 godina. Za njihove vladavine razvila se nauka, filozofija, umjetnost na način koji je nadilazio granice vremena i kulture, zbog toga ga je UNESCO-1980. uvrstio na Listu mjesta svjetske baštine u Americi.

U vrijeme prve političke podjele Hondurasa - 1825., *Departman Copán* je bio parohija pod imenom *Santa Rosa* u Departmanu Gracias a Dios.

Kad je 1906. osnovan Departman Ocotepeque, od *Departmana Copán* je uzeta 1 / 3 teritorija.

## Privreda

Privreda se bazira na poljoprivredi i stočarstvu, stanovnici uzgajaju uglavnom; duhan, kukuruz, kavu, grah i rižu. Manjina se bavi turizmom i zanatsvom.

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''Departamento de Copán''
Santa Rosa de Copán

**Santa Rosa de Copán** je grad i općina (municipio) od 68,016 stanovnika na zapadu Hondurasa, nedaleko od granice Gvatemale.

Ona je i administrativni centar Departmana Copán

## Geografija

Santa Rosa de Copán nalazi se u planinskom kraju, u plodnoj kotlini riječice Copán.

Od metropolskog San Pedra Sule udaljena je stotinjak km sjeverozapadno, od luke Puerto Cortés i Karipskog mora 151 km, a od glavnog grada Tegucigalpe 184 km.

Nadimak joj je Sultanija zapada (španjolski: *Sultana de Occidente*), a njen historijski centar proglašen je nacionalnim spomenikom i kulturnom baštinom zemlje.

Poznat je kao polazna točka za posjet pretkolumbovskim lokalitetima Copán Ruinas i Gracias.
## Historija

Historija tog grada veže se uz duhan, kog su zasadili španjolski kolonisti početkom 18. vijeka.  Uz te plantaže izraslo je naselje koje se u ta vremena zvalo *Los Llanos* ili *Los Llanos de Santa Rosa*.

Kao općina je osnovana 1812. pod imenom *Los Llanos de Santa Rosa*.

Status gradića (villa) dobila je 1842., a već 1843. i status grada. Od 12- novembra 1941. fuzionirana je općinama; Concepcion, Dulce Nombre, San Juan de Opoa i San Agustin u Distrikt Santa Rosa de Copan, ali je već od 1943. ponovno samostalna 
općina.

### Santa Rosa de Copan glavni grad Hondurasa
Malo je poznato da je Santa Rosa de Copan u nekoliko navrata bila prijestolnica Hondurasa. Prvi put 1852. za mandata José Cabañasa, on je vladu preselio da bude bliže svojim trupama, koje su branile zemlju od agresije iz Gvatemale i El Salvadora.

Drugi put je to bilo u maju 1862. kad je u njemu zasjedala skupština, koja je izglasala dekret br. 3, kojim je Honduras proglašen Republikom.

Santa Rosa de Copan je 1863. ponovno postala sjedište vlade kad je gvatemalska vojska pomagala generalu Medini da preuzme vlast u Hondurasu,od privremene vlade.

Prvi honduraški orden - *Santa Rosa i Civilizacija Hondurasa*, koji je dekretom 1868. stvorio predsjednik Medina, nazvan je tako po gradu.
 
Grad ima i aerodrom (IATA: SDH, ICAO: MHSR).

## Gradovi prijatelji
*  Cusco, Peru

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''Municipalidad de Santa Rosa de Copán''  
* ''Alcaldía Municipal de Santa Rosa de Copán''
Lansdowneov Heraklo

***Lansdowne Heracles*** () je rimski mramorni kip, originalno nastao oko 125. godine, koji predstavlja lik antičkog heroja Herakla, a koji se danas čuva u Muzeju J. Paula Gettyja u Gettyjevoj villi u Malibuu u SAD. Pronađena je godine 1790. na arheološkom nalazištu Hadrijanove vile u Tivoliju, a ime je dobila prvom Markiz od Lansdownea, britanskom aristokratu koji ju je bio otkupio 1792. godine i djelomično dao restaurirati.

## Vanjske veze

* Profil na stranici muzeja
David Suazo

**Óscar David Suazo Velázquez** (San Pedro Sula, 5. studenog 1979.) je umirovljeni honduraški nogometaš i aktualni trener. Ostvarivši uspješnu karijeru u inozemstvu, Suazo je bio član milanskog Intera od 2007. do 2011. godine, kada je stigao iz Cagliarija, za koji je u osam sezona odigrao 255 utakmica i postigao 95 golova. Godine 2006., uz Kaku je proglašen najboljim stranim igračem u talijanskoj ligi.

Od 1999. do 2012. godine, Suazo je bio član honduraške reprezentacije, a sudjelovao je na Olimpijskim igrama 2000. godine i na Svjetskom prvenstvu 2010. godine. Njegov brat, Nicolás, također je bio profesionalni nogometaš, kao i njegovi rođaci Maynor Suazo i Hendry Thomas.
Islas de la Bahía (departman)

**Departman Islas de la Bahía** (srpskohrvatski: *Zaljevski otoci*) je jedan od 18 departmana u Hondurasu, koji obuhvaća skupinu od tri otočne skupine u Honduraškom zaljevu. Otočne skupine su:

# Labuđi otoci (*Islas del Cisne*)
# Zaljevski otoci (*Islas de la Bahía*)
# *[[Cayos Cochinos]]*

Departman ima površinu od 229 km², uz populaciju veću od 65,000 stanovnika. Administrativni centar departmana je grad Roatán na otoku Roatán, dok su drugi značajniji otoci Guanaja i Útila. Departman je službeno formiran 14. ožujka 1872. godine, nedugo nakon što su otoci cesijom predan Hondurasu. Ranije su njima upravljali Britanci i Španjolci. Zanimljivo, danas postoji marginalni pokret koji se zalaže da se uprava nad otocima vrati Ujedinjenom Kraljevstvu.

## Općine i otoci

Departman je podijeljen na četiri općine (*municipalidades*):

## Vanjske veze
*
Trujillo (Honduras)

**Trujillo** je grad i općina (*municipalidad*) u Hondurasu, koji se nalazi u departmanu Colón, čije je i središte. Trujillo se nalazi na sjevernoj obali Hondurasa, na Karipskom moru, te ima nešto više od 60,000 stanovnika. 

## Historija

Kristofor Kolumbo je 14. kolovoza 1502. godine doplovio do Trujilla, kojemu je dao ime **Punta de Caxinas**; bio je to njegov prvi susret s centralnoameričkom obalom. Sam grad formalno je osnovan 1524. godine, nedugo nakon Cortésova osvajanja Meksika. Cortés je poslao Cristóbala de Olida da uspostavi kontrolu nad tim područjem, a ovaj je spomenute godine osnovao grad Triunfo de la Cruz, koji je bio smješten nekoliko kilometara zapadno od današnjeg Trujilla. De Olid je ubrzo pokušao preuzeti kontrolu nad Centralnom Amerikom iz Trifunija, međutim Cortés je poslao Francisca de las Casasa, koji je porazio de Olida i relocirao Trifunio na područje današnjeg Trujilla; istovremeno, Trujillo je dobio svoje današnje ime. 

Za vrijeme španjolske uprave, Trujillo je bio glavni grad Hondurasa, ali je zbog velike izloženosti i čestih napada pirata, središte preseljeno u grad Comayaguu. Od 1821. godine, Trujillo je trajno izgubio status glavnog grada.

Godine 1860., u gradu je pogubljen američki pustolov William Walker, nakon što je njegov vojni pohod na Centralnu Ameriku završio fijaskom. Njegov grob je lokalna turistička atrakcija. 

## Gospodarstvo

Historijski, Trujillo je bio jedan od centara stočarske industrije, uz grad Omou, koji se nalazi na zapadnom dijelu honduraške obale. Većina stoke uzgajana na tom području je ostala u vlasništvu Hondurašana te nije završila u izvozu.

## Zanimljivosti

Američki pisac O. Henry, tvorac termina "banana republika" (inspiriranog upravo Hondurasom),  tokom svog jednogodišnjeg boravka u Hondurasu uglavnom je živio u Trujillu. Kasnije je napisao nekoliko kratkih priča smještenih u fiktivnom gradiću **Coraliju**, u fiktivnoj zemlji **Ančuriji**, koji je inspiriran upravo Trujillom. Većina tih priča sabrana je u zbirci *[[Cabbages and Kings]]*.

## Reference

## Vanjske veze
* The Trujillo Honduras Pages  (history, news and pictures of Trujillo).
* Honduran Notebook, 1997
Ruatanski aguti

**Ruatanski aguti** (*Dasyprocta ruatanica*), znan i kao **roatanski aguti**, vrsta je agutija iz porodice *[[Dasyproctidae]]*. Radi se o endemskoj vrsti koja obitava na otoku Roatán, sjeverno od honduraške obale, u sklopu Zaljevskih otoka. Zbog izlova i gubitka staništa, ruatanski aguti ima status ugrožene vrste.

## Opis

Ruatanski aguti slični su svojim bliskim srodnicima s kontinenta, centralnoameričkim agutima, mada su značajno manji u odnosu na njih; otočki egzemplari u pravilu narastu do samo 44 cm. Dlaka im je u pravilu smeđe-narančasta, uz svijetle dijelove na trbuhu i bradi, odnosno liniju tamne dlake na leđima. Za razliku od svojih centralnoameričkih srodnika, čije su uši bez dlake, ruatanski aguti imaju nekoliko tamnih dlaka po ušima.

Iako se tvrdi da je kolorit ruatanskih aguta bogatiji te se kao takav može koristiti pri distinkciji, taj kriteriji nije uvijek pouzdan tako da se pri distingviranju uglavnom koristi njihova veličina.

## Ponašanje

Aguti nastanjuju šumska područja na otoku Roatán, a hrane se biljkama poput badema, kokosa ili hibiskusa. Pojačani razvoj turizma i gradnja hotela na otoku doveli su do uništavanja njihovog prirodnog stajališta; iako se u urbanim dijelovima uz obalu mogu pronaći pokoji primjerci koji žive ispod hotela i hrane se sjemenkama za kokoši i sličnim namirnicama, većina aguta je migrirala u brdovite dijelove otoka, daleko od obale. Prema onome što znamo, aktivni su i danju i noću te nisu teritorijalni; strašljivi su i bježe od ljudi.

## Reference
Comayagua

**Comayagua** je grad i općina (municipio) od 163,914 stanovnika na jugu Hondurasa.

Ona je i administrativni centar Departmana Comayagua.

## Geografija

Comayagua leži na ušću potoka Chiquito u rijeku Humuyu.

Od industrijskog centra San Pedro Sule udaljena je 140 km jugozapadno, od luke Puerto Cortés i Karipskog mora 157 km, a od glavnog grada Tegucigalpe 62 km.

Njegovo ime - Comayagua na jeziku autohtonih Lenka znači *[[Tresetište]] puno [[voda|vode]]*.

Poznata je po zgradama iz kolonijalnih vremena zbog tog je 19. oktobra 1972. proglašena - Nacionalnom spomenikom Hondurasa.

## Historija

Comayagua je osnovana 8. decembra 1537. po nalogu Francisca de Monteja, koji je od 1535. bio guverner. On je na zadatak osnivanja novog naselja poslao kapetana Alonsa de Cáceresa, sa preciznim uputama da ono mora biti podjednako udaljeno od oba oceana i između gradova Gvatemale i Leóna. Naselje je u ime španjolskog kralja i Carlosa I i Djevice Marije nazvano *Villa de Santa Maria de Concepción de Comayagua*.

Comayagua je bila prijestolnica Hondurasa između 1824. - 1880., sve dok predsjednik Marco Aurelio Soto nije odlučio 30. oktobra da se preseli u Tegucigalpu.

U želji da potakne ekonomski razvoj vlada Nikaragve lansirala je projekt suhog koridora između dva oceana, u sklopu tog trebalo bi izgraditi međunarodni aerodrom Palmerola.

Grad ima aerodrom Soto Cano (IATA: XPL, ICAO: MHSC) koji leži osam km južno od centra grada. To je zapravo vojni aerodrom, kojim se koristi honduraška vojska za obuku svojih pilota, u njemu je stalno stacioniran i kontigent Američke vojske od 500-600 vojnika.
## Gradovi prijatelji

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''Alcaldía Municipal de Comayagua''