open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
WM-80

**WM-80** je kineski raketno-artiljerijski sistem koji kao platformu rabi kamion Taian TAS-5380, te se sastoji od dva lansera s po četiri lansirne cijevi za rakete kalibra 273 mm. Lanseri se mogu okretati horizontalno i vertikalno. Sam sistem je namijenjen izvoznom tržištu te nije korišten u Kini zbog naprednijeg raketnog lansera A-100.

## Rakete
Rakete namijenjene WM-80 su razvijene u tri inačice:
* raketa s fragmentacijskom bojevom glavom težine do 150&nbsp;kg koja je punjena RDX ili TNT eksplozivom. Njena aktivacija vrši se MD-23A upaljačem ili WJ-6A udaraljkom osigurača. Prilikom eksplozije njeni fragmenti se raspršuju u krugu od 70 metara.
* raketa s kazetnom bojevom glavom koja sadrži 380 manjih bombica. Svaka od njih stvara ubojit domet od sedam metara te može probiti čelični oklop debljine od 80 do 100 mm.
* raketa s aerosolnom (termobaričkom) bojevom glavom koja je smrtonosna u radijusu od 25 metara.

Kod modela WM-80 raketa je duga 4,58 m, pogonjena je krutim gorivom te može postići brzinu od 3,4 Ma. Masa same rakete je 5050&nbsp;kg, a bojeve glave 150&nbsp;kg. Maksimalni domet rakete je 80 km uz odstupanje od maks. 2%.

## Verzije
* **[[Tip 83 (VBR)|Tip 83]]** / **WM-40**: prvotni model s četiri lansirne cijevi koji je ispaljivao rakete maks. dometa 40&nbsp;km. Također, za razliku od svojih nasljednika, bio je u kineskoj vojnoj službi (Tip 83). Inačica WM-40 je ponuđena stranom tržištu.
* **WM-80**: standardna inačica s osam cijevi i maks. dometom od 80&nbsp;km.
* **WM-120**: posljednja inačica s ugrađenim GPS sistemom navođenja. Maks. domet rakete iznosi 120&nbsp;km s vjerojatnošću pogreške od 50 metara.

## Korisnici

* : prvi strani kupac kojem su 1999. godine prodana četiri raketna lansera.
* : 2010. je kupljeno 24 raketnih lansera WM-120 koji su kasnije predstavljeni na vojnoj vježbi jordanskih oružanih snaga.
* : nabavljen je nepoznat broj WM-120 lansera.

## Povezano
* Tip 83 (WM-40)
* A-100

## Izvori

## Vanjske veze

*  China has modernized missile system, WM-80
*  FAS.org - Type 83 273mm rocket / WM-80 273mm rocket 
*  Deagel.com - WM-80
RationalWiki

**RationalWiki** ˈræʃənəlˌwɪki, wiki napisan iz skeptične, sekularne i progresivne perspektive. Stvoren je 2007. kao kontra Conservapediji nakon incidenta u kojem su suradnici koji su pokušali urediti Conservapediju bili banirani. Otada se razvio u wiki koji kritizira »osobenjačke« ideje, pseudoznanost i fundamentalizam. RationalWiki tipično argumentira u korist slobode religije, ateizma, feminizma i LGBT prava, a kritizira konzervativizam i libertarizam. RationalWiki u svojim člancima često upotrebljava sarkazam i humor.

## Povezano
* Conservapedia
* Citizendium
* Metapedia
* LessWrong

## Reference

## Vanjske veze
*  RationalWiki
* RationalMedia Foundation
Conservapedia

**Conservapedia** (engl. izg. ˌkɑnsərvəˈpiːdiə, sh. izg. konzervapěːdija) (engl. *conserva[tive]*: konzerva[tivna] + *[encyclo]pedia*: [enciklo]pedija), wiki enciklopedija na engleskom jeziku napisana iz američke konzervativne, kreacionističke i kršćanskofundamentalističke točke gledišta. Website je 2006. pokrenuo američki domaći učitelj i odvjetnik Andrew Schlafly, sin konzervativne aktivistkinje Phyllisa Schlaflyja, da se suprotstavi onomu što je percipirao kao liberalnu pristranost prisutnu u Wikipediji. Za stvaranje sadržaja Conservapedia upotrebljava editoriale i sistem zasnovan na wikiju.

Primjeri Conservapedijine ideologije uključuju njezine optužbe i snažnu kritiku predsjednika SAD-a Baracka Obame, Demokratske stranke, evolucije i široka spektra navodno liberalnih ideologija, zatim Wikipedijinu navodno liberalnu pristranost, gledišta o teoriji relativnosti kao one koja promovira moralni relativizam, tvrdnje o dokazanoj vezi abortusa i raka dojke, pohvale mnogih republikanskih političara, pohvale poznatih ličnosti i umjetničkih djela koje smatra »konzervativnima« i/ili koja promoviraju moralne standarde na tragu kršćanski obiteljskih vrijednosti te prihvaćanje fundamentalističkih kršćanskih doktrina poput mladozemaljskog kreacionizma. Conservapedijin *Conservative Bible Project* (engl.: projekt konzervativne Biblije) kraudsorsana je verzija *Biblije* za koju Conservapedia tvrdi da će biti »slobodna od korupcije liberalnim neistinama«.

Site je negativne reakcije dobio od mainstream medija, ali i od znamenitih političkih figura, uključujući komentatore i novinare, i kritiziran je zbog pristranosti i netočnostî.

## Povezano
* lista internetskih enciklopedija
* RationalWiki
* Citizendium

## Reference

## Vanjske veze

*
Stara Rauma

**Stara Rauma** (finski: *Vanha Rauma*, švedski: *Gamla Raumo*) je historijski centar grada Raume podignut od drva, koji je 1991. uvršten na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Evropi.

## Karakteristike

Rauma je jedan od rijetkih srednjovjekovnih gradova u Finskoj, smješten na obali Botnijskog zaljeva.
Historijski centar grada - Stara Rauma, u kom ima nekih 600 drvenih zgrada, od kojih je većina u privatnom vlasništvu, prostire se na površini od 29 hektara. U vrijeme kad je građena Stara Rauma se nalazila na morskoj obali, ali se zbog uzdizanja tla danas nalazi oko 1,5 km od obale. Stara Rauma je kombinacija trgovačko - stambenih zgrada, unutar carinskih granica grada s kraja 19. vijeka.

Rauma ima očuvanu strukturu koja se može pratiti od srednjeg vijeka, uključujući nepravilnu uličnu mrežu, blokove zgrada, parcele i dvorišta. Većina kuća je uglavnom jednoetažna, podignuta između 18. i 19. vijeka, dok su poneki podrumi i iz ranijih perioda.
Stambene kuće su smještene uz ulicu a gospodarske zgrade, kao što su štale i ambari leže iza po uskim dvorištima.

Današnji izgled zgrada je rezultat obnova i dogradnji rađenih u fazama između 18. i kraja 19. vijeka. Na kraju tog perioda, kad se zbog pomorske trgovine znatno poboljšao materijalni položaj njegovih stanovnika, koji im je dozvolio da prošire i moderniziraju svoje kuće, uz adekvatne dekorativne fasade sa neorenesansnim 
detaljima uz karakterististične bogato dekorirane portale za ulaz u dvorište.

Trgovački centar leži između dvije glavne ulice koje se protežu kroz cijeli stari grad, dok glavni trg, leži točno u centru.
Na njemu se nalaze dvije građevine koje dominiraju gradom, to su srednjovjekovna crkva]], podignuta je uz franjevački samostan i nekadašnja gradska vijećnica podignuta između 1775. - 76.

Stara Rauma je arhitektonski dobro očuvanu homogeno urbano područje, reprezentativni primjer tradicionalne nordijske drvene gradnje.

## Slike iz Stare Raume


datoteka:Hauenguano_1.JPG|Ulica Hauenguano
datoteka:Koulukatu.JPG|Ulica Koulukatu
datoteka:Vanharauma29.jpg|Prizor iz starog grada
datoteka:Vanharauma32.jpg|Drvene kuće


## Reference

## Vanjske veze

* Welcome to Old Rauma
Elvira Madigan (film, 1967)

***Elvira Madigan*** je švedski igrani film snimljen 1967. godine u režiji Boa Viderberga, koji se smatra jednim od najpopularnijih evropskih filmova svog vremena.

Po žanru je romantična drama, a temelji se na baladi švedskog autora Johana Lindstrema Saksona, koja je, pak, bila inspirisana stvarnim događajima koji su se dogodili 1889. godine. Protagonistkinja, čiji lik tumači Pija Degermark, je Elvira Madigan, danska cirkuska akrobatkinja u koju se zaljubi švedski konjički oficir Siksten Spare (koga glumi Tomi Bergren) i čija ljubavna veza završava tragedijom.

Motiv bekstva i nemoguće (lude) ljubavi je imponovao tadašnjoj mladoj antiestablišmentski raspoloženoj publici, pa je Elvira Madigan postigla uspeh ne samo u Švedskoj nego i u inostranstvu. Degermark i Bergren su zahvaljujući nastupu u filmu postali velike zvezde švedske kinematografije. Elvira Madigan je prikazana i na Kanskom festivalu gde je Degermark dobila nagradu za najbolju glumicu. Uspehu filma je doprinela i muzika, pre svega korištenje Mocartovog Klavirskog koncerta No. 21 u C-molu, čija je verzija postala veliki hit na top-listama, a sam koncert dobio nadimak "Koncert Elvire Madigan".

Iste godine je priča o Elviri Madigan postala predmetom istoimenog, ali daleko slabije poznatog filma snimljenog u susednoj Danskoj.

## Kratak sadržaj

Elvira Madigan radi kao akrobatkinja i plesačica u malom, porodičnom cirkusu, i dok su na putovanju kroz Švedsku, upoznaje starijeg plemića i oficira Siksten Sparea. Zaljubljuju se jedno u drugo ali Spare je već nesrećno oženjen i ima dvoje dece. Odlučuju da je jedini izlaz iz dotadašnjih obaveza pobeći u drugu zemlju (izbor pada na Dansku) ali zbog nemogućnosti da pribave finansijska sredstva koja bi im omogućila preživljavanje, bivaju primorani da izvrše samoubistvo.

## Uloge

## Lokacije snimanja
* Karlberg palata - (nalazi se u gradu Solna, Švedska)
* Jiland - (dio Danske)
* Skone - (dio Švedske)
* Soliden palata - (nalazi se na ostrvu Eland () u Baltičkom moru, Švedska)
* Stokholm - (glavni grad Švedske)

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
* Elvira Madigan  u Čikago san tajmsu
Goč (muzički instrument)

**Goč**, ili **tapan** ili **tupan**, je muzički je instrument, sličan bubnju, koji spada u udaraljke.

Veliki, široki, prstenast obruč od orahovog drveta zatvoren kožom, sa jedne strane kozjom (viši ton), a sa druge ovčijom, telećom, pa i magarećom (dublji ton). U deblju kožu se udara debljom palicom („čukan“), a u tanju kožu tankim drenovim prutom („prčka“, „praćka“). Balkanska škola sviranja tapana podrazumeva sviranje (a ne pratnju) melodije, pri čemu se tankim prutom izobražava sve što svirač želi da kaže, dok se čukanom samo punktiraju odrećena melodijska mesta.

Tapan je vekovima bio nezamenljiv na seoskim veseljima (svadbe, kućne i seoske slave), sa zurlama, gajdama ili u većim instrumentalnim sastavima, a često i kao solo instrument.

Takodje postoji **Goč sa plastikama koji se koriste uz trubackim orkestrima u jedan deo plastike se udara pruckom a drugom pofilcovanom maljicom ili drvenom prucka koja se koristi je od drena jer dren ima odredjenu jacinu i savitljivost.**

**Plastike su razlicitih razmera od pocetnickih pa do profesionalnih velicina:**

Pocetnicke velicine su od:

40 pa do 54

a profesionalne su od 55 pa do 64.

Ova vrsta goca koristi se i u folklorima u Srbiji postoje dve folklorne grupe koje koriste ovu vrstu goca gde su takodje i formirali orkestar sa harmonikom, trubom, klarinetom i goc.

To su folklorne grupe GKUD Sevdah iz Vranja i KUD Kolo iz Bujanovca.

Plastike na gocu se zatezaju sipkama koje odredjuju jacinu zvuka na debljoj plastiki se pstavlja koza od po pet do osam para poredjanih od najveceg do najmanjeg.

Ljudi koji se bave izradom **Goca** su veoma retki postoje samo dvoje izradjivaca ovih insturmenata koji su na Jugu Srbije u Vladicinom Hanu i u Crnom Lugu.

## Reference

## Vanjske veze

*Discover Turkey information page on davul with sound clips 
*Greek musical instruments 
*Pontic Daouli
Pia Degermark

**Pia Charlotte Caminneci Degermark** (24. august 1949 - ) je bivša švedska glumica, najpoznatija po naslovnoj ulozi u popularnom ljubavnom filmu *[[Elvira Madigan (film, 1967)|Elvira Madigan]]*.

Rođena je u porodici u srodstvu sa švedskim gimnastičarom i olimpijskim pobjednikom Rudolfom Degermarkom. Prije nego što se počela baviti glumom, pažnju švedske javnosti je izazvala time što se zabavljala sa prijestonasljednikom i budućim kraljem Karlom Gustafom. Režiser Bo Widerberg ju je, dijelom i zbog toga, angažirao za ulogu koja joj je donijela svjetsku slavu te nagradu na Kanskom festivalu. Tako stečenu slavu, međutim, nije znala iskoristiti. Godine 1971. se udala za njemačkog filmskog producenta Piera Caminnecija, te je zajedno sa njim pokušala bez uspjeha nastaviti karijeru u SAD. Nakon nekoliko godina je morala prekinuti karijeru, a za što je razlog bila anoreksija i ovisnost o metamfetaminima. Godine 1991. je bila osuđena na 14 mjeseci zatvora zbog prevare i tjelesnog napada. Danas radi u organizaciji za pomoć ovisnicima.

## Vanjske veze
* Officiell hemsida 
*
Ljubavni slučaj ili tragedija službenice PTT

**Ljubavni slučaj ili tragedija službenice PTT** je jugoslovenski crno-beli igrani film snimljen 1967. u režiji Dušana Makavejeva, poznat kao jedno od najznačajnijih ostvarenja Crnog talasa, odnosno odraza seksualne revolucije na tadašnju jugoslovensku kinematografiju.

Kao i mnogi drugi filmovi Crnog talasa, i *Ljubavni slučaj* je prikazivao mračne strane života u tadašnjoj Jugoslaviji, ali mu je specifičnost bila u tome što je osnovni dramski zaplet protkao dokumentarnim scenama koje se na eksplicitan način bave temama seksa, nasilja i smrti i koje su filmu dali snažan crnohumorni ton. Makavejev je bio pod snažnim uticajem francuskog Novog talasa i pokreta *[[cinema verite]]*, ali mu je dao sopstveni autorski pečat, zbog koga će kasnije inostrani kritičari nazvati "balkanskim Godarom". Film je, međutim, postao najpoznatiji po za tadašnje prilike neuobičajeno eksplicitnim scenama golotinje, pri čemu se posebno ističe scena u kojoj Eva Ras pozira na krevetu sa mačkom, a koja je ušla u antologije jugoslovenske kinematografije. *Ljubavni slučaj* je delom i zbog toga imao problema sa cenzurom u nekim zemljama, uključujući Veliku Britaniju gde je  BBFC prilikom originalne distribucije isekao deo scena, pa je u integralnoj verziji prikazan tek 1996. godine.

## Kratak sadržaj

Mlada poštanska službenica započinje ljubavnu romansu sa ozbiljnim mladim muškarcem. Međutim, za vreme njegovog službenog odsustva, devojka se upušta u ljubavnu vezu sa nasrtljivim kolegom sa posla. 
Devojka ostaje u drugom stanju. Po povratku mladića sa službenog puta dolazi do sukoba između njih dvoje koji se tragično okončava.

## Uloge

## Vanjske veze
* 
*
Thommy Berggren

**Thommy Berggren** (12. august 1937 - ) je švedski glumac koji je stekao veliki ugled u drugoj polovici 20. vijeka, i koji je najpoznatiji po ulozi poručnika Sixtena Sparrea u popularnom ljubavnom filmu *[[Elvira Madigan (film, 1967)|Elvira Madigan]]*.

Iako mu je ta uloga donijela svjetsku slavu, Berggren je odbio ponude za angažman u Hollywoodu što je kasnije objasnio svojim stavom da uzima samo uloge gubitnika ili likova sa kojima se lično voli identificirati, odnosno vlastitim socijalističkim uvjerenjima.

## Izabrana filmografija

## Vanjske veze
*
*
Elvira Madigan (film, 1967, Danska)

***Elvira Madigan*** je danski igrani film snimljen 1967. u režiji Poula Erika Møllera Pedersena. Predstavlja treće po redu ostvarenje inspirirano tragičnom sudbinom danske akrobatkinje Elvire Madigan i njenom ljubavnom vezom sa švedskim oficirom Sixtenom Sparreom. Naslovni lik u filmu tumači Anne Mette Michaelsen. Nekoliko mjeseci ranije je u susjednoj Švedskoj snimljena istoimeni i mnogo poznatiji film, pa je to razlog čestih zabuna.

## Vanjske veze
* 
* 
*
La Vie en rose (film)

***Život u ružičastom*** ( ili ***La môme***) francuski je dramski film iz 2007. koji je režirao za Filmsku nagradu Cezar nominovan režiser Olivier Dahan. Film je zasnovan na životu legendarne francuske šansonjerke Edit Pjaf. Glavna glumica Marion Kotijar nagrađena je Oskarom i jedina je koja ga je dobila za ulogu na francuskom jeziku. Takođe, osvojila je i BAFTU i Zlatni globus, a film je osvojio još jedan Oskar za šminku.

## Uloge
* Marion Kotijar kao Edit Pjaf
* Žerar Depardje kao Luj Leple
* **Silvi Testi** kao Momon (Simon Berto)
* **Žan-Pjer Marten** kao bokser Marsel Serdan
* **Emanuel Senje** as Titen
* **Paskal Gregori** kao Luj Barje
* **Katrin Alegre** kao Luiza Gasion
* **Žan-Pol Ruv** kao Luj Gasion
* **Klotilda Kuro** kao Anet Gasion
* **Mari-Armel Degi** kao Margerit Mono
* **Mark Barbe** kao Remon Aso

## Reference

## Vanjske veze

* Zvanični sajt filma 
* Film na sajtu IMDb
* Film na sajtu Allmovie
Jan Svěrák

**Jan Svěrák** (Žatec, 6.2. 1965. - ) česki je filmski režiser, scenarist i povremeni glumac. Njegov otac je scnarist i glumac Zdeněk Svěrák. Njegov film *[[Kolja]]* iz 1996. je dobio nagradu Oscar za najbolji strani film.
## Filmografija
* *[[Ropáci]]* (*Oilgobblers*) (1988)
* *[[The Elementary School|Obecná škola]]* (*The Elementary School*) (1991), nominacija za Oscar
* *[[The Ride (1994 film)|Jízda]]* (*The Ride*) (1994)
* *[[Accumulator 1|Akumulátor 1]]* (*Accumulator 1*) (1994)
* *[[Kolya|Kolja]]* (*Kolya*) (1996), Oscar za najbolji strani film
* *[[Dark Blue World|Tmavomodrý svět]]* (*Dark Blue World*) (2001)
* *Tatínek* (2004)
* *[[Vratné lahve]]* (*Empties*) (2007)
* *[[Kuky se vrací]]* (2010)
* *[[Three Brothers (2014 film)|Tři bratři]]* (2014)
## Reference

## Vanjske veze
*
* Osobni website
Ulvila

**Ulvila** (švedski: *Ulvsby*) je grad i općina na jugozapadu Finske od 13,322 stanovnika.

## Geografija

Ulvila leži u Regiji Satakunta, duž obala rijeke Kokemäenjoki udaljena samo 9 km istočno 
od administrativnog centra regije Porija, 140&nbsp;km od Turkua i 240&nbsp;km sjeverozapadno od glavnog grada države Helsinkija.

Ulvila je u Finskoj poznata po svojoj slavnoj i dugoj historiji, jer je već u srednjem vijeku bila važno hanzeatsko 
trgovište, koje je status grada dobilo 1365, iako ima nekih dokumenata u kojima se ona navodi kao grad čak i prije tog.

Ulvila je pored Turkua i Porvooa - jedan od najstarijih finskih gradova.

## Historija

Tokom srednjeg vijeka u Finskoj je osnovano svega šest gradova, to su bili; Turku 1290, Porvoo 1347 , Ulvila 1365., 
Viipuri 1403 (on je tada pripadao Finskoj), Rauma 1442 i Naantali 1443.

Ulvila je povelju o statusu grada dobila od švedskog kralja Alberta od Mecklenburga 7. februara 1365. To je bio smišljeni čin Stockholma, koji je na taj način Ulvili dodjelio monopol u trgovini po Botnijskom zaljevu; istovremeno je provođena blokada karelijskih brodova na njihovoj plovidbi po Botnijskom zaljevu na ruti za Tallinn.

Ulvila je za srednjeg vijeka zapravo bila najsjeverniji grad čitavog švedskog imperija, i stoga izuzetna važna za carstvo, pogotovo za trgovinu po Botnijskom zaljevu. Njen položaj na ušću rijeke Kokemäenjoki omogućavao joj je i dobre veze sa unutrašnjošću zemlje, pa je u prvo vrijeme grad cvao.
To je trajalo sve do 16. vijeka kad je švedski kralj Gustav Vasa zaželio trgovinu u Finskoj koncentrirati u tri grada Turkuu, Viipuriju i Helsinkiju.
Zbog toga je 1550. naredio da se građani Ulvile presele u Helsinki i napuste svoj grad, ta mjera nije dugo potrajala, jer je već 1557. dozvoljeno da se oni koji to žele mogu vratiti u stare domove.

Kako jednu nevolju slijedi gotovo po pravilu i druga, i to veća, a to je bilo izostatičko podizanje tla, koje je ulvilsku luku učinilo 
preplitkom za velike brodova. Tadašnji švedski guverner Finske vojvoda Johan naredio je 1558. da se građani Ulvile presele 7 km bliže novom ušću rijeke, tako je nastao Pori. 
Nakon tog je Ulvila opustila, i izgubila status grada, ponovno ga je dobila 1. januara 2000., kao počast dugoj i slavnoj historiji grada, ali i zbog njegove nove pozicije kao aktera suvremenog razvoja.

## Znamenitosti

Najveća znamenitost Ulvile je njena srednjovjekovna kamena crkva sv.Olafa, koja još uvijek služi svrsi. 
Pored nje tu su i ostatci druge još starije (prvobitne) crkve, udaljeni 1,5&nbsp;km na lokalitetu Liikistö.

Nova znamenitost grada je vijećnica, proširena 1992.

## Privreda
U Ulvili najviše ljudi radi u administraciji i uslugama, njih 61.0 %, u industriji radi 34.0 %, a poljoprivredom i šumarstvom se bavi 3.5 % stanovnika.
Najpoznatiji industrijski pogon grada je *Friitala*, koja se bavi kožom i kožnom galanterijom. Njena stara tvornica je danas pretvorena u muzej koji je jedna od turističkih atrakcija grada.

## Gradovi prijatelji

* , Općina Ljusdal
* , Suure-Jaani

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice grada Ulvila''
Changeling (film)

„**Zamena**“ () je američki igrani film iz 2008. godine u kome glavne uloge tumače Andželina Žoli, Džefri Donovan i Džon Malkovič.

Radnja filma je smeštena u Los Anđeles 1928. godine, i zasnovana je na istinitoj priči o ženi kojoj vraćaju kidnapovanog sina, za koga se ubrzo ispostavlja da je prevarant. Kad se suprotstavi ljudima na vlasti, biva proglašena nesposobnom majkom i označena kao varalica. Događaj je povezan sa Vajnvilskim ubistvima u kokošinjcu, slučajem višestrukog kidnapovanja i ubistva, koji je otkriven 1928. godine. „Zamena“ istražuje uskraćivanje prava ženama i korupciju u policiji.

Film su napravili Imagine Entertainment i Malpaso Productions za Universal Pictures. Prvobitno je bilo predviđeno da režiser bude Ron Hauard, ali ga je, zbog nedostatka slobodnih termina u rasporedu, zamenio Klint Istvud. Hauard je, sa Brajanom Grejzerom iz Imagine Entertainment, bio producent, zajedno sa Robertom Lorencom iz Malpaso Productions i samim Istvudom.

## Uloge

## Vanjske veze

* 
* 
* 
* Original ''Los Angeles Times'' stories and photos on Walter Collins' disappearance
Amy Ryan

**Amy Ryan** (3. maj 1968 - ) je američka filmska i televizijska glumica, najpoznatija po ulozi lučke policajke Beadie Russell u TV-seriji *[[The Wire]]*. Pored toga je imala i zapažen nastup u filmu *[[Gone Baby Gone]]* iz 2007. godine.

## Reference

## Vanjske veze

*
*
*
*''The Wire'' biography  from the HBO website
*Interview with Amy Ryan on her rôle in ''Gone Baby Gone''  from filmplosion.com
Sibirska Ledi Magbet

***Sibirska Ledi Magbet*** () je jugoslavensko-poljski crno-bijeli igrani film snimljen 1962. u režiji Andrzeja Wajde. Predstavlja adaptaciju pripovjetke *[[Lady Macbeth Mcenskog okruga]]* ruskog pisca Nikolaja Leskova, koja je, pak, bila inspirirana znamenitom Shakespeareovom tragedijom *[[Macbeth]]*. Radnja je smještena u provincijsko selo u carskoj Rusiji, i prikazuje kako supruga lokalnog plemića (čiji lik tumači Olivera Marković) počinje zabranjenu ljubavnu vezu sa kmetom (čiji lik tumači Ljuba Tadić), a zbog čega će prouzročiti krvoproliće. Scenografija Miomir Denić

## Vanjske veze
*
*
Kankaanpää

**Kankaanpää** (čita se *Kankanpja*) je grad i općina na jugozapadu Finske od 11,883 stanovnika.

## Geografija

Kankaanpää leži u Regiji Satakunta, duž obala malog jezera Ruokojärvi, udaljena 55 km 
sjeverozapadno od administrativnog centra regije Porija, 100&nbsp;km zapadno od Tamperea i 262&nbsp;km 
sjeverozapadno od glavnog grada države Helsinkija.

## Historija

Prvi stalni dokazi o nekom stalnom naselju na terenu današnje općine datiraju iz 1560.

Za srednjeg vijeka preko Kankaanpääje vodio je jedini put iz južne Ostrobotnije prema unutašnjosti i finskim jezerima.
U to vrijeme u švedskim službenim dokumentima navodi se pod imenom *Cancanpä*.

Parohija Kankaanpää osnovana kao dio Parohije Ikaalinen 1756. pa je mjesto 1759. podiglo kapelu, tek za ruskog Velikog Vojvodstva Finska odlukom cara postala je potpuno nezavisna.

Crkvu u Kankaanpääji projektirao je Carl Ludwig Engel, kao monumentalnu građevinu za 1300 ljudi, ali kako je 1850. kad je dovršena mjesto imalo samo oko 3000 stanovnika, ocjenjena je kao daleko prevelika.

Kankaanpää je povećala rasti kad je izgrađena cesta do grada Porija i Botnijskog zaljeva, tad je došlo do izražaja veliko šumsko bogatstvo toga kraja, pa je eksploatacija šuma postala glavni izvor prihoda stanovnika.

Tako da je 1866. općina imala već 5600 stanovnika.

Kankaanpää je povelju o statusu grada dobila 1972.

## Privreda
Pored posla u administraciji trgovini i uslugama, dobar dio stanovnika radi za vojsku jer je tu stacionirana artiljerijska brigada kroz koju godišnje prođe 5000 regruta.

## Gradovi prijatelji

* , Bollnäsl
* , Flekkefjord
* , Gagra
* , Misburg-Anderten
* , Općina Morsø

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice grada Kankaanpää''
Oldřich Lipský

**Oldřich Lipský** (Pelhřimov, 4.7. 1924. - Prag, 19.10. 1986.) bio je česki je filmski režiser, scenarist i povremeni glumac.
## Izabrana filmografija
* *[[Hvězda jede na jih]]* (1958)
* *[[Man in Outer Space]]* (1961)
* *[[Lemonade Joe]]* (1964)
* *[[Happy End (1966 film)|Happy End]]* (1966)
* *[[Four Murders Are Enough, Darling]]* (1971)
* *[[Circus in the Circus]]* (1974)
* *[[Jáchyme, hoď ho do stroje!]]* (1974)
* *[[Dinner for Adele]]* (1977)
* *[[The Mysterious Castle in the Carpathians]]* (1981)

## Vanjske veze
*
*Biografija
Michaela Pavlátová

**Michaela Pavlátová** (Prag, 27.6. 1961. - ) česka je filmska redateljica, scenaristkinja i povremena glumica. Uglavnom je režirala kratke animirane filmove. Za film *[[Řeči, řeči, řeči...]]* iz 1991. je nominirana za Oscar za najbolji kratkometražni animirani film.
## Animirani filmovi
**Etuda z alba*, 1987
**Křížovka*, 1989
**[[Řeči, řeči, řeči...]]*, 1991
**Repete*, 1995
**Dvakrát*, 1997
**Dopisy z Česka*, 2005
**Karneval zvířat*, 2006
**[[Tramvaj (film)|Tramvaj]]*, 2012
## Vanjske veze
*
Idę do słońca

**Idę do słońca** () je poljski kratki dokumentarni film snimljen 1955. godine u režijiAndrzeja Wajde. U njemu se prikazuje život i djelo znamenitog skulptora Xaweryja Dunikowskog

## Vanjske veze
*
Niewinni czarodzieje

***Niewinni czarodzieje*** () je poljski crno-bijeli igrani film snimljen 1960. godine u režiji Andrzeja Wajde. Po žanru je drama, a protagonist, čiji lik tumači Tadeusz Łomnicki, je mladi ljekar koji u slobodno vrijeme svira jazz i uživa veliki uspjeh kod žena. Radnja prikazuje kako ga prijatelj (koga tumači Zbigniew Cybulski) zamoli da mu pomogne zavesti djevojku iz provincije (čiji lik tumači Krystyna Stypułkowska), ali kako ona na kraju završi sa njim u stanu. *Czarodzieje*, koji je nastojao pokazati otuđenje mladih Poljaka od vrijednosti ranijih generacija, je Wajdi stvorio određene probleme kod tadašnjih komunističkih vlasti. Sam Wajda ga je, pak, poslije proglasio jednim od svojih najeksplicitnije "političkih filmova"..

## Uloge
* Tadeusz Łomnicki – Bazyli
* Krystyna Stypułkowska – Pelagia
* Zbigniew Cybulski – Edmund
* Wanda Koczeska – Mirka
* Krzysztof Komeda – on sam
* Roman Polański – Dudzio
* Sława Przybylska – piosenkarka
* Jerzy Skolimowski – bokser
* Kalina Jędrusik – dziennikarka
* Marian Kociniak – widz na koncercie jazzowym

## Reference

## Vanjske veze
* ''Niewinni czarodzieje'' na kanale Studia Filmowego Kadr w serwisie YouTube
* 
* 
* 
* 
* "Niewinni czarodzieje" na stronach reżysera 
*
Nagrada Satellite za najboljeg glumca u glavnoj ulozi

**Nagrada Satelit za najboljeg glumca u glavnoj ulozi** () jedna je od Nagrada Satelit koje dodeljuje „Međunarodna novinarska akademija“. Nagrada se ranije dodeljivala u dve kategorije - za najboljeg glumca u drami i za najboljeg glumca u mjuziklu ili komediji - sve dok 2011. nisu spojene u jednu.

### Najbolji glumac u mjuziklu ili komediji (1996–2010)

### Najbolji glumac u drami (1996–2010)

### Najbolji glumac u igranom filmu (2011–)

## Izvori
Marine Le Pen

**Marine Le Pen** (rođena kao *Marion Anne Perrine Le Pen*; 5. kolovoza 1968.), francuska političarka, kandidatkinja Nacionalne fronte na predsjedničkim izborima u proljeće 2012. godine.

## Biografija
Rođena je u Neuilly-sur-Seineu kao najmlađe dijete Jean-Marie Le Pena, francuskog političara i osnivača Nacionalne fronte. Ona je odvjetnica od 1992. do 1998. Majka je troje djece.

## Politička karijera
Članica je Europskog parlamenta od 20. srpnja 2004. (Île-de-France:  do 2009.; Sjeverozapadni Francuska: od 2009.).

Dana 16. siječnja 2011., Marine Le Pen na stranačkoj konvenciji u Toursu osvojila je 67,65 posto glasova i izabrana za predsjednicu Nacionalne fronte. Nakon skoro 40 godina vođenja Nacionalne fronte, Jean-Marie Le Pen (82) predao je palicu svojoj kćeri.

Ona je kandidatkinja Nacionalne fronte na predsjedničkim izborima u proljeće 2012. godine. Na izborima za predsjednika Francuske 2017. godine, Marine Le Pen je ponovo bila kandidatkinja Nacionalne fronte, i u drugom krugu je izgubila od kandidata partije En Marche! Emmanuela Macrona, osvojivši 33,9% glasova.

## Izvori

## Bibliografija
### Autobiografija
* *À contre flots*, Jacques Grancher, 2006  

## Vanjske veze

* Europski parlament: službena biografija 
* Nacionalna fronta: službena biografija  
* Stranica predsjedničke kandidature
Socijalistička partija (Francuska)

**Socijalistička partija** () je francuska socijalistička politička partija. To je najveća partija levice u Francuskoj. Osnovana je 1969. kao naslednica francuske sekcije Radničke internacionale.

Partija je prvi put došla na vlast 1981. kada je njen kandidat Fransoa Miteran izabran za predsednika Francuske. Partija je imala većinu u Nacionalnoj skupštini Francuske u periodima 1981-1986 i 1988-1993.

Lionel Žospen je 1995. izgubio predsedničke izbore kada je izabran Žak Širak, kandidat desnice. Na predsedničkim izborima 2007. Nikola Sarkozi je pobedio kandidatkinju levice Segolen Roajal. Na izborima 2012. je pak socijalistički kandidat Fransoa Oland pobedio Sarkozija.

Generalni sekretar Socijalističke parije Francuske je Arlem Dezir (od 2012).

## Vanjske veze

* Zvanična internet prezentacija
* Mladi socijalisti
* Nova deklaracija o principima iz 2008.
Pećina izvora Mokranjske Miljacke

**Pećina izvora Mokranjske Miljacke** nalazi se u Kadinom Selu, opština Pale, Bosna i Hercegovina. Smještena je u zaseoku Vrelo, u podnožju krečnjačkog masiva Gradina, i jedan je od dva izvora rijeke Miljacke. Udaljena je 25 kilometara daleko od Sarajeva.
 
Prvi put se spominje u katastru napravljenom za potrebe Jugoslavenske narodne armije 1984. godine, u kome se nalazi opis ulaza i prvih 60 m dužine pećine.

Velika količina vode na samom ulazu u pećinu, koja je zahtijevala upotrebu čamaca ili posebne opreme, razlog je što je ova pećina dugo ostala neistražena. Kao rezultat višegodišnje saradnje italijanskih i bosansko-hercegovačkih speleologa, u 2007 -2009. godini obavljeno je zajedničko istraživanje pećine Izvora Mokranjske Miljacke. U istraživanju ove pećine učestvovali su članovi speleoloških udruženja "Gruppo Grotte Novara" i "Gruppo Speleologico Bolognese" iz Italije, "Atom" iz Zavidovića, "Speleo Dodo" iz Sarajeva, "Eko-Viking" iz Visokog, te "Netopir" i "Ponir" iz Banjaluke, kao i speleolozi iz Slovenije, Makedonije, Hrvatske i Crne Gore, Opsežna istraživanja uključila su i topografska mjerenja, biospeleološka i hidrološka istraživanja kao i ispitivanja tragova kulture čovjeka. Istraživanja su izvođena tokom 2007–2009. godine. Speleolozi su istražili 7.100 m, čime je ova pećina tada postala najduža dokumentovana pećina u cijeloj Bosni i Hercegovini.

Trenutno najznačajnije otkriće je nova vrsta, pećinskog pauka kosca, *Nemanela Lade* – (mala neman Mokranjske miljacke), čije je prve primjerke pronašla doktorica Lada Lukić-Bilela sa Instituta za genetičko inženjerstvo iz Sarajeva, po kojoj je vrsta i dobila ime.

## Morfologija
Otvor je okrenut prema jugu, dimenzija 5x4 metra, na nadmorskoj visini 1100 metar. Ulaz u pećinu otežava voda. Na 35-om nalazi se jezero, ali se ono može proći lijevom plićom stranom. Poslije ovog dolazi drugo jezero, 6x5 metar i dubine 1,5, pa se može proći jedino čamcem.

Nakon toga nailazi se na treće jezero, odvojeno nasipom od predhodnog. Dugo je 11 metara. Poslije slijedi ulazak u fosilni dio pećine koji počinje impresivnom dvoranom prepunom nakita, širine oko 20 metara. Slijedi nova dvorana prepuna nakitom poput pizolita, a prevladavaju stalaktiti i stalagmiti koji prave nekoliko stubova. Kroz pećinu većim dijelom prolazi aktivni vodeni tok, a kanali su u pojedinim dionicama vrlo prostrani. Njeni kanali povezuju Dunavački ponor, Šemanski potok, Uvorski potok, ponor Vučije pećine, Ledenjače.

Ovo je opis početka pećine, a ovako ili slično izgleda opis svih 7.100 metara ove ljepotice.

## Reference

## Vanjske veze
* Izvor Miljacke
* Najduža u BiH
Samson (film, 1961)

***Samson*** je poljski crno-bijeli igrani film snimljen 1961. u režiji Andrzeja Wajde. Predstavlja adaptaciju istoimene pripovjetke Kazimierza Brandysa. Protagonist, čiji lik tumači Serge Merlin je Jakub Gold, jevrejski mladić koji je zbog ubistva završio u zatvoru odakle bježi nakon bombardiranja Varšave u Drugom svjetskom ratu te tokom njemačke okupacije pronalazi utočište u Varšavskom getu. Radnja pokazuje kako iz geta bježi te se lažno izdaje za Poljaka, ali i kako ga počinje moriti savjest što je ostavio svoje sunarodnjake u nevolji, odnosno počinje maštati o tome da ih izbavi od neprijatelja poput biblijskog junaka Samsona. .

## Uloge
* Serge Merlin – Jakub Gold
* Alina Janowska – Lucyna
* Jan Ciecierski – Malina
* Elżbieta Kępińska – Kazia
* Beata Tyszkiewicz – Stasia
* Tadeusz Bartosik – Pankrat
* Irena Netto – matka
* Władysław Kowalski – więzień
* Ryszard Pracz
* Tomasz Zaliwski – więzień
* Edward Kowalczyk – policjant
* Zygmunt Listkiewicz

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* "Samson" na stronach reżysera 
*
Sansone (film, 1961)

***Sansone*** ili ***Samson*** je italijansko-francuski pustolovno-pseudohistorijski (peplum) film snimljen 1961. godine u režiji Gianfranca Parolinija. Protagonist, koga tumači Brad Harris, je starozavjetni mišićavi junak Samson koji dođe u kraljevstvo Sulam, te zajedno sa svojim prijateljem Macignom (koga tumači Alan Steel) nastoji spasiti kraljicu (čiji lik tumači Mara Beni) od zlog vezira (čiji lik tumači Serge Gainsbourg). Kao i kod mnogih peplum filmova, lik Samsona nije imao previše veze ni sa historijom ni sa Biblijom; u nekim verzijama filma je kroz sinkronizaciju "prekršten" u Herkula (a kraljica u Kleopatru), a u nekim je njegov prijatelj Macigno postao Herkul.

## Uloge
* Brad Harris: Samson 
* Alan Steel: Macigno alias Hercules  
* Serge Gainsbourg: Warkalla 
* Mara Berni: Romilda 
* Luisella Boni: Janine (navedena Brigitte Corey) 
* Carlo Tamberlani: Botan 
* Irena Prosen: Mila 
* Franco Gasparri:  Milin sin

## Literatura
* 
* 
* 

## Izvori

## Vanjske veze
*
Kliker

**kliker** (njem. *Klicker*), kuglica od stakla, gline, čelika, plastike ili ahata koja služi za igru. Naziva se i *pikula*, *špekula*, *franja* i sl. Veličinom se razlikuju; obično imaju dijametar od 1,5 do 2,5&nbsp;cm, no mogu biti manji od 1&nbsp;cm, ali i veći od 7,5&nbsp;cm. Iznimno, neki umjetnički stakleni klikeri izrađeni u izložbene svrhe mogu biti veći od 30&nbsp;cm. Klikeri se upotrebljavaju za igranje raznih igara koje se po njima nazivaju *klikeri*, *pikule*, *špekule* i dr. Često se skupljaju, i zbog nostalgije i zbog estetskih boja.

## Povezano

* kroket

## Vanjske veze

* World Marbles Federation
Titova pećina Bogovići

**Titova pećina Bogovići**, nalazi se na Romaniji, selo Bogovići. opština Pale, Bosna i Hercegovina.

Ova pećina postala je poznata po jednoj fotografiji iz Drugog svjetskog rata. Dugo se smatralo da je fotografija nastala negdje na Zelengori, da bi podrobnija istraživanja utvrdila da je fotografija nastala ispred pećine u Bogovićima.

Planina Romanija bila je ruta Narodnooslobodilačke vojske poslije proboja neprijateljskog obruča i Bici na Sutjesci. Glavna operativna grupa sa Vrhovnim Štabom i Josipom Brozom Titom na čelu preduzima ofanzivne akcije i oslobađanje niz mjesta u Istočnoj Bosni koja su do tada bila u fašističkim rukama. Na tom putu Tito dolazi u selo Bogoviće i boravi u pećini od 18. og - 20. og juna 1943. Tu pred pećinom Savo Orović fotografiše Tita sa zavojem na ruci, u društvi dr. Ivana Ribara.

Danas još uvijek na ulazu u pećinu stoji dio ploče kao podsjetnik na taj događaj.

## Reference

## Vanjske veze
* http://www.palelive.com/pecine/pecina-u-bogovicima-ili-titova-pecina
Urho Kekkonen

**Urho Kekkonen** (Pielavesi, 3. septembar 1900. - Helsinki, 31. august 1986.) bio je finski premijer u dva mandata od 1950. do 53, i od 1954. do 56, a nakon tog i predsjednik od 1956. do 81.

Kekkonen je ostao poznat po politici striktne neutralnosti, prema oba blokovska saveza sa kojima je podjednako uspješno poslovao i bio neke vrsta mosta između ta dva antogonistička saveza.

## Biografija

Urho Kekkonen je rođen kao sin sitnog farmera i trgovca drvom, Kekkonen e studirao pravo na 
Helsinškom univerzitetu, koji je završio 1928., nakon tog je i doktorirao 1936. 
Još kao mladić uključio se politiku 1920. u tada popularan agrarni pokret. Od 1927. do 32. radi u ministarstvu poljoprivrede. Između 1936. - 56. bio je poslanik u finskom parlamentu, na listi Agrarne partije (kasnija - Partija centra).

U svojim počecima  Kekkonen je bio pripadnik tvrdolinijaške politike prema Sovjetskom Savezu, tako je 1940., bio jedan od dvojice poslanika koji su glasali protiv ustupanja i najmanjeg komadička finskog teritorija SSSR-u. Svoj stav promjenio je do 1943., kad je shvatio da će Njemačka izgubiti rat, pa je zaključio da če Finska ako želi zadržati svoju nezavisnost, morati usvojiti politiku 
prijateljske neutralnosti prema Sovjetskom Savezu.

Kekkonen je u svojoj političkoj karijeri bio ministar brojnih resora, uz razne druge funkcije, da bi 1950. postao premijer za predsjednjikovanja Juha Kustija Paasikivija.  Nakon njegove smrti 1956. on je bio logičan izbor za njegova nasljednika, koji će osigurati kontinuitet njegove politike, oprezne ali prijateljske vanjskopolitičke linije prema Sovjetskom Savezu, koju su analitičari kasnije nazvali - *Linija Paasikivi-Kekkonen*.
  
Kekkonen je nakon prvog mandata, ponovno izabran za predsjednika; 1962, 1968 i 1978. Odlukom parlamenta iz 1973. njegov treći mandat trebao je trajati 10 godina (umjesto 6 kao dotad), ali je Kekkonen izdržao samo 3 godine svog četvrtog mandata, jer je 
zbog bolesti 1981. podnio ostavku.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Urho Kaleva Kekkonen'' na portalu Encyclopædia Britannica
Toranj šutnje

**Toranj šutnje** (, dahma) je tip tradicionalne iranske građevine na kojima je provođena zoroastrijska praksa nebeskih pogreba, odnosno izlaganja trupla pticama lešinarima. Ova vrsta sahrane potječe iz starog vijeka i ovjerena je u starogrčkim djelima odnosno arheološkim iskapanjima, a u drevnom zoroastrijskom Vendidadu opisana je kao jedini ispravni način pogreba. Nasuprot tome, spaljivanje mrtvih smatralo se obeščaćenjem svete vatre i čak je kažnjavano smrću. Blaže kazne postojale i za ukapanje, a tlo u kojem su mrtvaci ukopani smatralo se pročišćenim pedeset godina nakon obavljenog pogreba. Usprkos pravilima, inhumacija je i dalje bila česta praksa, naročito u centralnoazijskim regijama s većinskim nomadskim stanovništvom. Sami tornjevi najčešće su ovalnog tlocrtnog oblika i podizani na planinskim vrhovima ili brdima u blizini gradova, a veličina im varira od manjih primjera s dijametrom od nekoliko metara do monumentalnih među kojima su najpoznatiji oni kod Jazda. Osim u Iranu, ove građevine mogu se naći i diljem Indije gdje žive Parsi. Iz epidemioloških razloga, praksa je u Iranu zabranjena tokom 1970-ih, neposredno prije revolucije.

## Povezano
* Zoroastrizam

## Literatura

*  
*  
*
Darb-e Anarestan

**Darb-e Anarestan** (; poznat i kao *Kuhpaje*) je naselje u Kermanskoj pokrajini na jugoistoku Irana, smješteno približno 20 km sjeveroistočno od okružnog sjedišta Kermana. Nalazi se podno južnih padina planine Mehr-Bariki (3270 m) na nadmorskoj visini od 2136 m i predstavlja jedno od najviših planinskih mjesta u okolici. Dolinom uz koju je položen protječe vodotok Katari koji pripada porječju rijeke Šahdad odnosno slivu Dašt-e Luta. Kroz Darb-e Anarestan prolazi lokalna cesta koja ga spaja s dva viša naselja (Simak i Darb-e Asiab) na sjeveru, odnosno nadmorski nižim ruralnim mjestima na jugoistoku kao i Kermanom prema jugu. Prema popisu stanovništva iz 2006. godine u Darb-e Anarestanu je živjelo 50 ljudi odnosno 23 porodice.

## Povezano
* Kermanska pokrajina
Huittinen

**Huittinen** (švedski: *Vittis*) je grad i općina na jugozapadu Finske od 10,487 stanovnika.

## Geografija

Huittinen leži u Regiji Satakunta, nedaleko od ušća rijeke Loimijoki u Kokemäenjoki, udaljen 63 km 
jugoistočno od administrativnog centra regije Porija i 90&nbsp;km sjeverno od Turkua.

Gotovo neposredno pored centra grada je raskršće magistralnih cesta Helsinki - Pori i Tampere - Rauma

Preko terena općine protiče čak pet rijeka, tako da ima 179 km obala i 20 mostova.

## Historija

Huittinen se pojavljuje u dokumentima još 1366., u vezi granice.

Prva crkva u Huittinenu podignuta je u 13. vijeku, i to pored izvora Hiidenkallio u kom su prema legendi kršteni prvi lokalni kršćani.

Huittinen je formiran kao općina 1865., 1972. dobio je status trgovišta, a 1977. i statuss grada.

U Huittinenu je rođen bivši finski predsjednik Risto Ryti (1940. - 44.

## Privreda

Privreda Huittinena bazira se na prehrambenoj industriji i poljoprivredi a ima i nekoliko 
poduzeća koja se bave iženjeringom i građevinarstvom.

## Gradovi prijatelji

* , Keila
* , Odda
* , Stenungsund
* , Frederiksværk
* , Hoyerswerda
* , Adendorf

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice grada Huittinen''
L'Amour à 20 ans

***Ljubav sa dvadeset godina*** (; ;  ili ***Ljubav dvadesetogodišnjaka*** () je francusko-italijansko-japansko-poljsko-zapadnonjemački crno-bijeli omnibus film snimljen 1962. godine u režiji Francoisa Truffauta, Renza Rosselinija, Shintara Ishihare, Andrzeja Wajde i Marcela Ophülsa. Sastoji se od pet kratkih priča koje povezuje motiv ljubavi i 20-godišnji protagonisti, a koje su radnjom smještene u različite zemlje. Od njih je najpoznatija prva, pod naslovom *[[Antoine et Colette]]* (), koju je režirao Truffaut i u kojoj se kao protagonist pojavljuje Antoine Doniel, protagonist njegovog znamenitog prvijenca 400 udaraca.

## Uloge
* Jean-Pierre Léaud ... Antoine Doinel (segment "Antoine et Colette")
* Marie-France Pisier ... Colette (segment "Antoine et Colette")
* Patrick Auffay ... René (segment "Antoine et Colette")
* Rosy Varte ... La mère de Colette (segment "Antoine et Colette")
* François Darbon ... Le beau-père de Colette (segment "Antoine et Colette")
* Jean-François Adam ... Albert Tazzi (segment "Antoine et Colette")
* Pierre Schaeffer ... sam sebe (segment "Antoine et Colette")
* Cristina Gaioni ... Christina (as Christina Gajoni)
* Geronimo Meynier ... Leonardo
* Eleonora Rossi Drago ... Valentina
* Nami Tamura ... Fukimo
* Koji Furuhata ... Hiroshi
* Barbara Frey ... Ursula
* Christian Doermer ... Tonio
* Vera Tschechowa
* Werner Finck
* Barbara Lass ... Basia (segment "Warszawa")
* Zbigniew Cybulski ... Zbyszek (segment "Warszawa")
* Wladyslaw Kowalski ... Wladek (segment "Warszawa")

## Reference

## Vanjske veze
*
Nagrada Satellite za najbolju glumicu u glavnoj ulozi

**Nagrada Satelit za najbolju glumicu u glavnoj ulozi** () jedna je od Nagrada Satelit koje dodeljuje „Međunarodna novinarska akademija“. Nagrada se ranije dodeljivala u dve kategorije - za najbolju glumicu u drami i za najbolju glumicu u mjuziklu ili komediji - sve dok 2011. nisu spojene u jednu.

### Najbolja glumica u mjuziklu ili komediji (1996–2010)

### Najbolja glumica u drami (1996–2010)

### Najbolja glumica u igranom filmu (2011–)

## Izvori
Stefan Žeromski

**Stefan Żeromski** (Strawczyn, 14. kolovoza 1864. - Varšava, 20. studenog 1925.), poljski književnik.

Pisao je romane, dramska djela, pripovijesti. Zbog svojih rodoljubivih raspoloženja bio je 1888. zatvoren od ruskih carističkih vlasti. Bio je jedno vrijeme duhovni vođa omladine; kritika ga je nazivala "nezasićenim srcem" i "savješću naših dana". Dao je majstorske opise poljskih krajolika. Prozna su mu djela prožeta lirskim pasažima koji ponekad nalikuju na pjesme u prozi.

## Djela
* *[[Popioły (roman)|Popioły]]*
* *Ludzie bezdomni*
* *Dzieje grzechu*
* *Uroda życia*
* *Walka z szatanem*
Pepeo (film)

***Popioły*** () je poljski crno-bijeli historijski film snimljen 1965. godine u režiji Andrzeja Wajde. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana Stefana Žeromskog. Protagonist, čiji lik tumači Daniel Olbrychski, je mladi seoski plemić koji se početkom 19. vijeka priključi legiji poljskih dobrovoljaca koja se, u nadi da će tako izboriti slobodu svoje podijeljene domovine, priključila trupama francuskog cara Napoleona Bonaparte i sudjelovala u ratovima širom Evrope. Wajdin film, u koji su uložena prilična sredstva te dio čijih scena se snimao u Bugarskoj (koja je "glumila" španske lokacije), se karakterizirao prilično ne-romantičnim prikazom rata, odnosno scenama u kojima, između ostalog, poljski vojnici masakriraju ratne zarobljenike te siluju žene u osvojenim gradovima. Najveće je kontroverze, međutim, izazvala rekonstrukcija bitke kod Somosierre, u kojoj se juriš poljske konjice na španske topove, tradicionalno opisivan kao herojski čin, prikazuje kao besmisleni pokolj nalik na Juriš lake konjice. Zbog toga je Wajdin film kasnije od strane poljskih nacionalista i desničara optužen za promoviranje ''kozietulszczyzne'', odnosno negativnih stereotipa o poljskim patriotima karakterističnim za propagandu tadašnjih komunističkih vlasti.

## Uloge
* Daniel Olbrychski - Rafał Olbromski
* Bogusław Kierc - Krzysztof Cedro
* Piotr Wysocki - Jan Gintułt
* Beata Tyszkiewicz - Princezua Elżbieta
* Pola Raksa - Helena de With
* Władysław Hańcza - Rafalov otac
* Jan Świderski - General Sokolnicki
* Jan Koecher - General de With
* Zbigniew Sawan - Krzysztofov otac
* Józef Duriasz - Piotr Olbromski
* Zbigniew Józefowicz - Michcik
* Janusz Zakrzeński - Napoleon Bonaparte
* Józef Nalberczak - Vojnik lutalica
* Stanisław Zaczyk - Józef Poniatowski
* Zofia Saretok - Helenina tetka
* Krzysztof Litwin - Oficir
* Arkadiusz Bazak - Oficir
* Tomasz Zaliwski - Oficir
* Stanisław Mikulski - Poljski vojnik

## Vanjske veze
*
Puerto Padre

**Puerto Padre** je grad i općina na Kubi u provinciji Las Tunas. Grad se nalazi na sjevernom dijelu provincije, uz samu obalu, a leži na estuariju (*Estero El Espanolito*) koji se otvara prema zaljevu Puerto Padre.

## Historija

Puerto Padre je osnovan sredinom XVI. vijeka, a sredinom XIX. vijeka je započeo proces transformacije iz naselja u industrijski grad, stekavši status grada 1861. godine. Igrao je važnu ulogu u ratu za nezavisnost, a danas uživa status turističkog središta. Grad su osnovali kreolski zemljoposjednici kastiljskog porijekla i katalonski trgovci.

Tokom druge polovice XX. vijeka, skupina arheologa je predložila teoriju koja osporava trenutnu tezu o dolasku Kristofora Kolumba na Kubu. Oni su ustvrdili kako je Kolumbo uplovio u Puerto Padre, a ne u Bariay kako se obično smatra. Međutim, Puerto Padre je samo jedno od mjesta za koje arheolozi tvrde da je mjesto uplovljavanja Kristofora Kolumba.

## Klima

Područje ima izraženu suhu klimu. Prema Köppenovoj klasifikaciji ima tropsko-savansku klimu, što se skraćuje kao Aw na klimatskim mapama.

## Značajne osobe
*Teófilo Stevenson (1952-2012), boksač i olimpijski pobjednik
*Efigenio Ameijeiras (r. 1931), revolucionar
*Francisco (Paco) Cabrera Pupo (1924-1959), revolucionar
*Juan Pablo Torres Morell (1946-2005), jazzist
*Emiliano Salvador Jr. (1951-1992), jazzist
*Juan Carlos Perez Rondon (r. 1969), bejzbolaš i olimpijski pobjednik

## Vanjske veze
Billion Dollar Brain

***Billion Dollar Brain*** () je britanski špijunski film snimljen 1967. godine u režiji Kena Russella. Predstavlja ekranizaciju istoimenog romana Lena Deightona, odnosno drugi film iz serije o britanskom obavještajcu Harryju Palmeru čiji lik tumači Michael Caine. Radnja prikazuje kako Palmera njegovi pretpostavljeni šalju u Helsinki u misiju čiji je cilj vratiti ukradeno biološko oružje, ali i kako se on prilikom nje upetlja u planove fanatičnog američkog antikomunističkog generala i naftnog tajkuna (čiji lik tumači Ed Begley), koji je stvorio superkompjuter i vlastitu obavještajnu mrežu sa kojom nastoji podići ustanak u sovjetskoj Latviji i tako izazvati slom Sovjetskog Saveza.

Billion Dollar Brain je originalno trebao režirati Andre de Toth, ali je prilikom nesreće na skijanju slomio vrat te producentima kao zamjenu preporučio mladog Russella, dotada poznatog gotovo isključivo po televizijskim radovima. Sam Russell je, prema vlastitom svjedočenju, film snimio protiv svoje volje, vezan ugovornim obavezama. Kritičari su mu filmu zamjerali izuzetno konfuznu radnju, odnosno što nije dobro prikazano kako različiti likovi rade kao dvostruki ili trostruki agenti. Dio je, međutim, primijetio kako je Russell u pojedinim detaljima dao svojevrsni homage klasičnim ostvarenjima sovjetske kinematografije, prije svega filmovima Oklopnjača Potemkin i *[[Aleksandar Nevski]]*.

Francuskoj glumici Françoise Dorléac, koja tumači Palmerovu partnericu, *Billion Dollar Brain* je bio posljedni film; nekoliko mjeseci prije premijere je stradala u prometnoj nesreći. Sam Caine, koji je inzistirao da sam obavlja kaskade, se u jednoj sceni umalo utopio u ledenom jezeru. Iako mu je serija donijela slavu, Caine njome nije bio zadovoljan. Ugovorom je bio vezan za još dva filma, ali je zamolio producenta Harryja Saltzmana da ga oslobodi obaveze; Saltzman mu je molbu ispunio. Caine se, međutim, nepune tri decenije ksnije vratio ulozi Palmera u filmu Bullett to Beijing koji prikazuje njegove post-hladnoratovske pustolovine.

## Uloge

* Michael Caine ... Harry Palmer
* Karl Malden ... Leo Newbigen
* Ed Begley ... General Midwinter
* Oskar Homolka ... Pukovnik Stok
* Françoise Dorléac ... Anya
* Guy Doleman ... Pukovnik Ross
* Vladek Sheybal ... Dr. Eiwort
* Milo Sperber ... Basil  

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
*''Billion Dollar Brain'' at Trailers from Hell