Fail-Safe (film)

***Fail-Safe*** (), na prostoru bivše Jugoslavije poznatiji pod naslovom ***Kritična točka***, je američki igrani film snimljen 1964. godine u režiji Sidneya Lumeta, koji se smatra jednim od najpoznatijih ostvarenja na temu Hladnog rata, odnosno ostvarenja inspiriranih bojaznima da bi on mogao eskalirati u apokaliptički nuklearni sukob.

Predstavlja adaptaciju istoimenog romana Eugenea Burdicka i Harveya Wheelera. Radnja započinje kada američki zrakoplovni pukovnik Grady (čiji lik tumači Ed Binns), zapovjednik nadzvučnog strateškog bombardera "Vindicator", nakon što je neidentificirani objekt ušao u američki zračni prostor, primi zapovijed da sa svojom letjelicom, kao mjeru predostrožnosti, zauzme položaj iz koga bi mogao izvesti preventivni udar termonuklearnim bombama na Sovjetski Savez; nakon što se ispostavi da je riječ o lažnoj uzbuni, zapovijed je povučena, ali Binns greškom dobija šifriranu poruku da je rat uistinu započeo te nastavlja sa misijom čiji je cilj uništenje Moskve. Protagonisti su američki predsjednik (čiji lik tumači Henry Fonda), njegovi najbliži suradnici i vojne vođe koji očajnički pokušavaju zaustaviti bombarder u njegovoj misiji kako bi izbjegli neželjeno izbijanje rata, a sa vremenom se suočavaju sa dilemom oko toga trebaju li o svemu obavijestiti Sovjete i riskirati njihovu odmazdu.

Roman, čije je objavljivanje koincidiralo sa Kubanskom raketnom krizom dvije godine ranije, doživio je izuzetan uspjeh, te je njegova ekranizacija predstavlja jedan od najambicioznijih i najprestižnijih projekata studija Columbia Pictures. Osim što je za glavnog glumca angaćiran izuzetno ugledni Fonda, režija je povjerena Sidneyu Lumetu, koji je također uživao ogroman ugled. On je u predlošku prepoznao prije svega izuzetan dramski potencijal, te ga je nastojao potcrtati asketskim stilom režije koji je koristio uznemirujuću crno-bijelu fotografiju, krupne planove lica, mračne interijere podzemnih bunkera, ali i potpuni nedostatak muzike.

Snimanje filma je, međutim, poremetio sudski spor koji je sa autorima originalnog romana vodio britanski pisac Peter George, optuživši ih da su plagirali njegov roman *[[Red Alert]]*. Situacija se dodatno zakomplicirala kada je isti roman postao predmetom ekranizacije u Britaniji u režiji Stanleya Kubricka. Na kraju je spor riješen nagodbom prema kojoj je oba filma trebala distribuirati Columbia, a Kubrickov film u kino-dvorane doći nešto ranije. Kubrick je, uvjeren kako će usporedbe sa Lumetovim filmom biti na njegovu štetu, odlučio svoj projekt transformirati u satiričnu crnu komediju pod naslovom *[[Dr. Strangelove]]*. Ta se odluka pokazala kobnom za *Fail-Safe*. Lumetov film, koji se, inače, u kino-dvoranama pojavio usred predsjedničke kampanje u kojoj je politika prema Sovjetima i pitanje nuklearnog razoružanja bilo jedno od glavnih tema, doživio je brojne pohvale od strane kritike te se smatra jednim od najboljih Lumetovih ostvarenja. Publika ga je, međutim, uglavnom ignorirala, a što se tumači time da je istu temu preko *Dr. Strangelovea* asborbirala kroz komediju, te više nije imala volje da je absorbira kroz ozbiljnu dramu.

Godine 2000. je britanski režiser Stephen Frears isti predložak obradio kroz istoimenu crno-bijelu televizijsku dramu, jedno od posljednjih ostvarenja te vrste prikazano uživo.

## Uloge

* Dan O'Herlihy ... Brigadni general Warren A. "Blackie" Black, USAF
* Walter Matthau ... Profesor Groeteschele
* Frank Overton ... General Bogan, USAF
* Ed Binns ... Pukovnik Jack Grady, USAF
* Fritz Weaver ... Pukovnik Cascio, USAF
* Henry Fonda ... Predsjednik
* Larry Hagman ... Buck, predsjednikov prevodilac
* William Hansen ... Ministar obrane Swenson
* Russell Hardie ... General Stark

* Russell Collins ... Gordon Knapp
* Sorrell Booke ... Kongresnik Raskob
* Nancy Berg ... Ilsa Woolfe
* Hildy Parks ... Betty Black
* Janet Ward ... Helen Grady
* Dom DeLuise ... Tehnički narednik Collins, USAF
* Dana Elcar ... G. Foster
* Louise Larabee ... Gđa Cascio
* Frieda Altman ... Gđa Jennie Johnson

## Povezano
**[[Seven Days in May]]*

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
*