Petar I Pavlović

**Petar I. Pavlović** je bio bosanski knez, a potom i vojvoda iz feudalne porodice Pavlovića koja je imala svoje posjede u istočnim dijelovima kraljevine Bosne. Poslije ubistva oca Pavla Radenovića na Parenoj poljani kod Bobovca 1415. godine, preuzeo je vodstvo u porodici Pavlović. 
## Ubistvo oca
Dva izvora iz Mađarskog državnog arhiva u Budimpešti ukazuju na aktivno učešće Petra Pavlovića u bitkama koje je Bosna vodila protiv Ugarske početkom 15. stoljeća. U oba dokumenta njegovo ime se izričito spominje. U jednom se slavonski niži plemić Pavle Tatar od Mlake optužuje za saradnju sa Pavlom protiv interesa Ugarske. U drugom se ističe da je Pavle Pavlović zarobio uglednog vlastelina Bartolomeja (Bartola) Fančija Grđevačkog i tražio otkupninu od 8.000 dukata. Petar je, izgleda, učestvovao u sukoba ne samo kada je cijela Bosna djelovala kao jedno, nego i kada je došlo do podjele među vlastelom, podržavajući Hrvoja Vukčića i njegovu politiku saradnje sa Turcima. Ta njegova odlučnost bila je jedan od uzroka ubistva oca, kneza Pavla.

Knez Petar je bio prisutan prilikom očevog ubistva. Nemili događaj je počeo njegovim zarobljavnjem. Otac Pavle je ubijen u nastojanju da pobjegne sa mjesta događaja, zajedno sa još trojicom saradnika. Petar je odveden u Bobovac, u tamnicu, sa namjerom da bude oslijepljen. Oslobođen je (ili pobjegao) iz Bobovcu, a narednih godina djelovao je kao glavni predstavnik porodice, uzdignut u rang vojvode od strane kralja Ostoje.

## Sukob sa Kosačama
Zajedno sa mlađim bratom Radoslavom otpočeo je rat protiv Kosača, koji su bili glavni urotnici u smrti njihovog oca. Petar je u ovom sukobu zatražio pomoć od Osmanlija, obećavši im zauzvrat vazalstvo. Već u jesen 1415. godine njihovi odredi upali su u Hum predvođeni braćom Đurađom i Stjepanom iz plemena bosanskih Vlaha Miloradovića. Do 1417. godine Petar je kontrolirao čitave Konavle, koje su do tada bile podijeljene između Pavlovića i Kosače. Tada je ugovorio s Dubrovčanima izgradnju rezervoara za vodu u starom gradu Sokolu, koja je bila središte Konavla.

Odlučujući događaj u ovoj fazi sukoba Sandalja i Petra bila je Kosačina odluka da, nakon dugogodišnjih pregovora, svoj dio Konavla proda Dubrovačkoj Republici. Pregovore o prodaji vodio je i vojvoda Petar ali se na kraju predomislio i odustao. 

Nnjegove tvrde pregovaračke pozicije i postepeno približavanje Kosača i Osmanlija, kao i Dubrovački zahtjevi za Konavlima doveli su ga u sukob s Osmanlijama i njihovim skopskim graničarima. Uz pomoć dobijenih sredstava Sandalj je uspio mobilizirati Osmanlije te su početkom 1420. godine ponovo upali u Bosansko kraljevstvo, ali su ovoga puta njihovi napadi bili usmjereni protiv Pavlovića. Petar je, na kraju, okončao svoj život tokom marta 1420. godine, u sukobu sa Ishak-begom, namjesnikom Bosanskog krajišta. Vodstvo Pavlovića i vojvodsku titulu preuzeo je njegov mlađi brat knez Radoslav.

Najveća posljedica ovog sukoba, bilo je direktno uplitanje Osmanlija u unutrašnje stvari Kraljevine Bosne, prvo na strani Pavlovića, a potom i na Sandaljevoj strani. Iako su Osmanlije radile isključivo za svoje interese, postepeno su se nametale u svim važnim aspektima političkog, ekonomskog i vojnog života, slabeći pritom Kraljevinu Bosnu.

## Literatura
* Mihailo Dinić, Humsko trebinjska vlstela - SANU, Posebna izdanja 397, Odjeljenje društvenih nauka 54, Beograd, 1967, str. 73
* D. Živanović, – D. Vuković, Soko grad u Konavlima, Anali Historijskog instututa Jugoslavenske akademije znanosti i umjetnosti, 3, Dubrovnik, 1954, 375–384; 
* Marko Vego: Naselja bosanske srednjevjekovne države, str. 105–106; 
* Lukša Beritić, Tvrđava Sokol u Konavlima, Anali Historijskog instututa Jugoslavenske akademije znanosti i umjetnosti, str. 10–11 (1962–1963), Dubrovnik, 1966, 103–134.
* Pavao Živković - Ustupanje Konavala Dubrovčanima, Konavle u prošlosti, sadašnjosti i budućnosi I, Dubrovnik, 1998,
* Pavao Živković - Učešće bosanske vlastele u diobi Konavala, Prilozi Instituta za istoriju u Sarajevu 16/15, 1979
* Pavao Živković - Bosanski srednjovjekovni plemićki rod Radanovića-Mikojevića-Tezalovića-Ozrisaljića(Kopijevića) 
* Radoslav Grujić - Konavli pod raznim gospodarima od XII-XV veka),
* Đuro Tošić, Vojvoda Petar Pavlović, Prilog istoriji Bosne početkom XV vijeka, Jugoslovenski istorijski časopis 1–2 (2001) 35–46; 2003
* Esad Kurtović, Dileme oko titule vojvode u srednjovjekovnoj Bosni, Godišnjak Centra za balkanološka ispitivanja ANUBiH XXXVI/34 (2007) 249.
## Izvori