Grb Bosne i Hercegovine

**[[Grb]] [[Bosna i Hercegovina|Bosne i Hercegovine]]** je heraldički simbol novijeg datuma i kao takav nema uporište u historijskoj tradiciji Bosne i Hercegovine kao njeni prethodni grbovi. Grb je sastavni dio zastave Bosne i Hercegovine i simbol njenog historijskog i državnog kontinuiteta i u novim, promjenjenim društvenim okolnostima. Kao državni simbol stupio je na snagu 4. februara 1998. godine, čime je u upotrebi zamijenio dotadašnji grb Republike Bosne i Hercegovine sa ljiljanima, koji je i dalje ostao ukorjenjen kao nacionalni simbol Bošnjaka.

Današnji bosanski grb je karakterističnog oblika sa gornjom, ravnom stranom i donjim, izduženim dijelom ovalne forme, koji se završava u za grbove karakterističnom šiljku, a sastoji se iz dva dijela sa žutom i plavom plohom. Obje boje imaju uporište u bosanskoj nacionalnoj historiografiji i mogu korespondirati sa dotadašnjim nacionalnim simbolima Bosne i Hercegovine kao što su zlatni ljiljani i plava podloga bosanskog grba tokom 1990ih godina. Gornji desni dio ispunjava žuti trougao, koji zauzima nešto manje od polovine heraldičke figure bosanskog državnog simbola. Stilizirano predstavlja Bosnu i Hercegovinu u njenim historijskim granicama (Una, Sava, Drina, Dinara/bosansko more) čime u prvi plan dolazi do izražaja njen historijski kontinuitet. Žuti trougao predstavlja izgled Bosne i Hercegovine. Donji, lijevi dio ispunjava ploha intenzivne plave boje, koja se u savremnoj kartografiji koristi za obilježavanje mora, dok je u savremenoj heraldici i na polju nacionalnih i državnih zastava plava boja simbol značajnih državnih zajednica i oblika čvrstog i stabilnog državnog i političkog udruživanja kao što su Evropska unija ili NATO. U klasičnom tumačenju simbola i boja plava je boja nade, dok je svjetloplava boja simbol nevinosti. Bosanski grb po sredini ima raspoređenih i pet (+ dvije polovine) srebrnih zvjezdica, koje idu od gornjeg lijevog ugla ka donjem desnom kraju. Zvjezdama se željelo potcrtati civilizacijsku i kulturnu pripadnost zemlje Bosne i Hercegovine Evropi i evropskom krugu savremenih država i nacija.

## Grbovi kroz historiju Bosne

### Grb Bosne od sredine XII vijeka do 1463. godine
Grb Banovine, a potom i Kraljevine Bosne, zasnivao se na grbu dinastije Kotromanića. Grb dinastije Kotromanića zasnivao se na štitu plave boje, koji je na pola bio podjeljen bijelom dijagonalnom gredom, u čijem se lijevom i desnom polju nalazila po tri ljiljana. Ljiljan na grbu dinastije Kotromanića je ljiljan koji je specifičan za Bosnu "Lilium bosniacum". Iznad štita se nalazi kruna sa heraldičkim ljiljanima, po čemu se ovaj grb razlikuje od grba Republike Bosne i Hercegovine.

### Grb Bosne i Hercegovine u XIX vijeku
Grb Bosne iz XIX vijeka je predstavljen je u fojničkom grbovniku. Grb se periodično koristio za vrijeme borbe za autonomiju Bosne, velikog bosanskohercegovačkog ustanka i nezavisne Bosne pred austrougarsku okupaciju. Grb je predstavljao smeđi šiljasti štit, u obliku vrha strijele sa nazubljenom krunom, na čijoj su se sredini nalaze dvije ukrštene puške. Na mjestu ukrštanja pušaka nalazio se mali crveni šiljasti štit sa bijelim polumjesecom i šestokrakom zvijezdom, koji su bili okrenuti prema gore. Ovaj grb kao grb Bosne najčešće su koristili ustanici u XIX vijeku protiv Otomanske vlasti.

### Grb Bosne i Hercegovine od 1878. do 1918. godine
Dolaskom pod Austrougarsku upravu, Bosna i Hercegovina je dobila i novi grb. Grb korišten u to doba je modifikacija grba Stjepana Vukčića Hrvatinića, bosanskog velikaša iz XIV vijeka. Originalni grb ima bijelu podlogu i dvije crvene trake na vrhu grba, iz lijevog ugla zlatnog štita pruža se crvena oklopljena ruka sa sabljom, koja je čest heraldički simbol mnogih evropskih zemalja. Iznad štita sa grbom nalazi se kruna sa heraldičkim ljiljanima.

### Grb Bosne i Hercegovine od 1946. do 1992. godine
  
Grb Narodne / Socijalističke Republike Bosne i Hercegovine je usvojen zajedno sa zastavom 31. decembra 1946. Blazon grba je bio: iza dva ukrštena snopa pšenice, nalazi se kontura naselja, sa dva dimnjaka iz koji se puši dim, ispred zupčanika, sve okruženo vijencem s crvenom trakom. Vijenac se sastojao od jelinih grančica sa desne strane i grančica bukve sa lijeve strane. Iznad vijenca se nalazila zlatno obrubljena crvena zvijezda petokraka.

### Grb Bosne i Hercegovine od 1992. do 1998. godine
  
Grb Republike Bosne i Hercegovine bio je štitastog oblika plave boje podijeljen na dva polja dijagonalnom gredom bijele boje sa po tri ljiljana zlatno-žute boje u svakom polju. Grb je bio istovjetan grbu bosanske dinastije Kotromanić, Kralja Tvrtka I Kotromanića i njegovih nasljednika. Grb je usvojen 04. maja 1992. godine.

## Povezano
* Grbovi i zastave Bosne i Hercegovine kroz historiju