Quito

**Quito** službeno **San Francisco de Quito** je glavni grad Republike Ekvador od 1,763,275 stanovnika. Nalazi se na sjeveru zemlje u Provinciji Pichincha u kojoj je administrativni centar.

On je i administrativni centar Kantona Quito koji ima 2,679,722 stanovnika.

## Geografija

Grad se prostire po padinama vulkana Pichincha, koji je posljednji put snažno eruptirao 1666., u uskoj andskoj kotlini na nadmorskoj visini od 2,850 metara, južno od Ekvatora. Quito je najstariji od svih južnoameričkih glavnih gradova, poznat je po dobro očuvanom historijskom centru, koji je 1978. godine uvršten na UNESCO-vu Listu svjetske baštine.

## Historija
Po lokalnoj legendi Quito su osnovali mitski *Quitumbe* koji su se od potopa spasili sklonivši se na vulkan Pichincha.

Novija arheoliška istraživanja pokazuju da je barem od 900-e pne., već je postojalo nekoliko naselja na terenu gdje se danas nalazi Quito.
Njegovo ime domorodačko ime - *Quito*, vjerojatno je bilo ime lokalnog vladara, jer je u Andama to bila uobičajena praksa.

Inke su zauzele taj kraj u 15. vijeku i podigle utvrdu koju su nazvali Quito.

Španjolski *San Francisco de Quito*, osnovao je konkvistador Sebastián de Belalcázar, koji je zauzeo utvrdu Inka 6. januara 1534. kao jedan od komandanata u kampanji Diega de Almagra na Carstvo Inka.

Među prvim kolonistima koji su stigli sa Benalcázarom bio je fratar Jodoco Ricke, koji je već 1535. osnovao franjevački samostan.

San Francisco de Quito je već negdje između 1536. -1537. iz Talavere dobilo kraljevsku povelju o gradskim pravima.
Fratar *Francisco de Morales* osnovao je 1553. kolegij *San Andrés* iz kog je izrasla Školu za umjetnost i zanat. Škola je postala rasadnik umjetnika koji su svojim djelima ukrasili brojne crkve i samostane diljem Latinske Amerike.

Iz te škole je između 1779. - 1787., (u samo 8 godina) odnešeno 264 sanduka sa slikama i skulpturama i poslano preko luke u Guayaquilu u druge gradove.

Ubrzo su i drugi crkveni redovi podigli svoje samostane i crkve; Augustinci 1586 *San Fulgencio* iz kog je kasnije nastao prvi univerzitet, Jezuiti - 1622. *San Gregorio* i Dominikanci 1786. - *Sao Tome*.

Dekretom kralja Felipea II iz 1563. stvorena je *Kraljevska audijencija Quito* (sud koji je imao jurisdikciju nad svim naseljima tadašnje kolonije.

Quito je od samih početaka bio politički, vjerski, kulturni i ekonomski centar i najveći grad u Ekvadoru, sve do početka 20. vijeka, kad ga je veličinom i ekonomskom snagom pretekao rivalski Guayaquil. Danas je samo politički i kulturni centar zemlje.
Kako leži u trusnom Vatrenom pojasu Pacifika doživio je brojne potrese; 1660., 1797., 1868. i najnoviji 1987. godine.

Grad je sve do 1908. kad je dovršena željeznička pruga do Guayaquila bio poprilično izoliran.

Quito je za Velike Kolumbije 1824. proglašen administrativnim centrom Kantona Quito, koji su tad činile ruralne parohije; Alangasí, Amaguaña, Atahualpa (Habaspamba), Calacalí, Calderón (Carapungo), Conocoto, Cumbayá, Chavezpamba, Checa (Chilpa), El Quinche, Gualea, Guangopolo, Guayllabamba, La Merced, Llano Chico, Lloa, Nanegal, Nanegalito, Nayón, Nono, Pacto, Perucho, Pifo, Píntag, Pomasqui, Puéllaro, Puembo, San Antonio, San José de Minas, Tababela, Tumbaco, Yaruquí i Zámbiza.

Nakon proglašenja nezavisnosti i razlazom od Velike Kolumbije 1930, Quito je dekretom proglašen glavnim gradom nove države Ekadora.

U drugoj polovici 20. vijeka centar grada se pomakao prema sjeveru izgradnjom novih [banaka, trgovina i sjedišta korporacija.

Za razliku od drugih latinoameričkih gradova, u kojima veliki slumovi okružuju kvartove u centru grada, dobar dio siromašnih stanovnika Quita živi u samom centru.

## Znamenitosti i atrakcije

Quito je sačuvao dobar dio svoje kolonijalne atmosfere, počevši od zvonika brojnih crkava, trgova sa fontanama, kuća sa balkonima od kovanog željeza, strmim uskim ulicama i skrovitim vrtovima.

Među najcjenjenijim crkvama i samostanima u Quitu su barokna jezuitska crkva *La Compañía*, franjevački samostan *San Francisco*, sa veličanstvenim klaustrom, karmelićanski samostan *Carmen Alto*, koji je isprva bio dom u kom je rođena prva ekvadorska svetica Mariana de Jesús.

Nadalje to je augustinski samostan i crkva *San Agustín*, u kojoj je 1809. godine potpisan Akt o nezavisnosti Ekvadora; dominikanski samostan Santo Domingo, poznat po oltaru i fasadi, barokna crkva *Sagrario  i [[katedrala]] podignuta tokom [[16. vijek|16]] -[[17. vijek]]a, u kojoj se nalazi [[grobnica]]  heroja [[nezavisnost]]i, [[Antonio José de Sucre|Antonija Joséa de Sucrea]]. Svojevremeno su vjerski objekti i njihovi tereni zauzimali 1 /4 gradskog teritorija.

Jedna od reprezentativnih građevina je palača *Carondelet*, u kojoj je smještena ekvadorska [[vlada]]. 
Atrakcija je i Astronomski opservatorij iz [[1864]], sa svojih pet malih, elegantnih bijelih tornjeva.

== Obrazovanje i kultura==

Quito je grad brojnih [[škola]] i [[univerzitet]]a. Najstariji je [[država|državni]] koji datira iz [[1586]]., slijedi ga Nacionalna politehnička škola iz [[1869]]. i Papinski katolički univerzitet Ekvadora iz [[1946]].

On je grad brojnih [[muzej]]a; počevši od Antropološkog muzeja iz [[1925]], Gradskog muzeja umjetnosti i historije iz [[1930]]. do Muzeja arheologije i etnologije iz [[1950]]. i Muzeja kulture iz [[1969]].
Najnoviji je *Casa de la Cultura* (Kulturni institut) sa velikom [[biblioteka|bibliotekom]] i muzejom umjetnosti.

== Privreda i transport ==

Quito je pored Guayaquila najveći [[industrija|industrijski]] centar u zemlji, on je prije svega grad [[tekstina industrija|tekstilne]], [[Farmaceutska industrija|farmaceutske]] i [[Industrija kože i obuće|industrije kože i obuće]] u kom se pored tog proizvodi i roba široke potrošnje.

Preko Quita prolazi transekvadorski [[naftovod]] sa [[nafta|naftnih]] polja u [[Napo (provincija)|Provinciji Napo]] na [[istok]]u do [[luka|luke]] [[Esmeraldas (Ekvador)|Esmeraldas]] na [[zapad]]u. Drugi naftovod povezuje Quito s Guayaquilom na [[jugozapad]]u.

Grad ima *Internacionalni aerodrom Mariscal Sucre* ([[IATA]]: UIO, [[ICAO]]: SEQM).

Kako se nalazi na trasi [[Panamerički autoput|Panameričkog autoputa]] dobro je povezan sa ostalim gradovima u zemlji.

== Pobratimski gradovi ==

Quito ima [[ugovor]]e o prijateljstvu sa sljedećim gradovima;




== Reference ==


== Vanjske veze ==

* [https://www.quito.gob.ec/ *Municipio del Distrito Metropolitano de Quito'' (službene stranice)]