open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dezső Kosztolányi

**Deže Kostolanji** (; Subotica, 29. mart 1885 — Budimpešta, 3. novembar 1936) je bio književnik, novinar, publicista, prevodilac književnih dela. Oprobao se u gotovo svim književnim rodovima, od poezije preko esejistike, do pozorišnih komada. Gradeći sopstveni stil, koristio je francuski simbolizam, impresionizam, ekspresionizam, psihološki realizam, a smatra se i začetnikom futurizma u svojoj sredini.

Još za života je preveden na sve evropske jezike.

## Biografija

Rođen je u Subotici, gde je završio gimnaziju. Međutim, zbog sukoba sa nastavnikom napustio je školu pre mature i pored toga što mu je otac bio direktor škole. Studije je nastavio u Budimpešti (1903), gde se družio sa Mihaljem Babičem i Đulom Juhasom, velikim mađarskim književnicima.

Prvu pesmu objavio je 1901. godine, prvu zbirku pesama 1907, a prvu nagradu osvojio je 1910. sa zbirkom „Žalbe lošeg deteta“. Od 1904. se bavio i novinarstvom. U početku je pisao za Subotičke listove, a kasnije je radio kao saradnik „Peštanskog Dnevnika“ () (1906).

U periodu od 1908. do 1910. putovao je po Evropi. U proleće 1909. je posetio Beograd. Svoje utiske o egzotičnoj slici tadašnjeg glavnog grada: ulicama, narodu, kafanama, odbornicima u skupštini, Narodnom muzeju, Univerzitetskoj biblioteci Licej, objavio je u obliku dva kratka putopisa („Beogradski dnevnik“ i „Srpski mozaik“) u časopisu „Élet“ (Život). Kasnije ih je objedinio i objavio u knjizi pod nazivom „Mastilo“.

Ipak, za njega je rodni kraj bio najveća inspiracija. Mnogi njegovi romani, od kojih najpoznatiji „Ševa“ (1924), „Zlatni zmaj“ (1926) i deo pripovedaka iz „Kornel Večernji“ vode poreklo iz njegovih Subotičkih dana, što je i sam napominjao:

Od ranih godina patio je od otežanog disanja, najverovatnije astme. Ove probleme od kojih je patio, na simboličan način opisao je između ostalog u članku o Subotici, Bačkoj bulci: „Prašina nizijska“ u časopisu „Élet“:

Svest o bolesti i prolaznosti života odrazili su se i na njegov knjiženi stil, koji su mnogi kritičari okarakterisali kao secesijski kult smrti. I ako se okušao u raznim žanrovima, po nekim kritičarima, on je pre svega bio pesnik, jer se čak i u proznom radu oseća poezija. S druge strane, neki Kostolanjijevi eseji i polemike o prevođenju aktuelni su još i danas.

Prvi znaci teške bolesti: raka grla, pojavili u se 1933. U narednom periodu operisan je nekoliko puta, da bi 1936. umro u 51. godini života, u predgrađu Budimpešte.

## U njegovu čast
U Subotici, njegovo ime nose pozorište alternativnog pristupa i gimnazija za talentovane učenike., a u parku u ulici Petefi Šandor, nalazi se bista, autora Almaši Gobora, podignuta 1985. godine. Svake godine održavaju se Dani Dežea Kostolanjija.

## Reference

## Vanjske veze
Sedotta e abbandonata

***Sedotta e abbandonata*** () je italijansko-francuska crno-bijela filmska komedija snimljena 1964. u režiji Pietra Germija. Naslovna protagonistica, koju tumači Stefania Sandrelli, je 15-godišnja djevojka iz zabačenog sicilijanskog gradića koju zavede i trudnom učini zaručnik njene starije sestre (čiji lik tumači Aldo Puglisi). Radnja prikazuje kako njena porodica, na čelu sa ocem (čiji lik tumači Saro Urzi) poduzima drastične mjere kako bi sačuvala porodičnu čast. *Sedotta e abbandonata* se temom i mjestom radnje velikim dijelom naslanjao na Germijev raniji hit *[[Divorzio all'italiana]]*, te se navodi kao jedno od klasičnih ostvarenja žanra *[[commedia all'italiana]]*; dio kritičara ga, međutim, smatra nešto mračnijim ostvarenjem tog pravca, dijelom i zbog toga što je sljedeće godine u stvarnom životu slučaj France Viole imao morbidne sličnosti s nekim elementima radnje, odnosno pažnju javnosti skrenuo na ozbiljan problem još uvijek raširenog otimanja nevjesti na Siciliji. Usprkos toga, Sandrelli je zahvaljujući filmu postala velika zvijezda. Film je prikazan na Kanskom festivalu gdje je Urzi dobio nagradu za najbolji glumački nastup, podijelivši je sa mađarskim glumcem Antalom Pagerom koji je nastupio u filmu *[[Pacsirta]]*.

## Uloge
* Stefania Sandrelli - Agnese Ascalone
* Saro Urzì - Don Vincenzo Ascalone
* Aldo Puglisi - Peppino Califano
* Lando Buzzanca - Antonio Ascalone
* Lola Braccini - Amalia Califano
* Leopoldo Trieste - Baron Rizieri
* Umberto Spadaro - Rođak Ascalone
* Paola Biggio - Matilde Ascalone
* Rocco D'Assunta - Orlando Califano
* Oreste Palella - Šef policije Polenza
* Lina Lagalla - Francesca Ascalone
* Gustavo D'Arpe - Ciarpetta, advokat
* Rosetta Urzì - Consolata, sobarica
* Roberta Narbonne - Rosaura Ascalone
* Vincenzo Licata - Profumo, pogrebnik

## Reference

## Vanjske veze
*
*Criterion Collection essay by Irene Bignardi
Antal Páger

**Antal Páger** (29. januar 1899 &ndash; 14. decembar 1986) bio je mađarski filmski glumac. Godine 1964. je na  Kanskom festivalu dobio Nagradu za najboljeg glumca za nastup u filmu *[[Drama of the Lark|Pacsirta]]*.

## Izabrana filmografija
* *[[Emmy (film)|Emmy]]* (1934)
* *[[Rézi Friday]]* (1938)
* *[[Magda Expelled]]* (1938)
* *[[Landslide (1940 film)|Landslide]]* (1940)
* *[[One Night in Transylvania]]* (1941)
* *[[Háry János (1941 film)|Háry János]]* (1941)
* *[[Dr. Kovács István]]* (1942)
* *[[Changing the Guard (film)|Changing the Guard]]* (1942)
* *[[Yesterday (1959 film)|Yesterday]]* (1959)
* *[[I'll Go to the Minister]]* (1962)
* *[[Drama of the Lark]]* (1963)
* *[[Twenty Hours]]* (1965)
* *[[The Toth Family]]* (1969)

## Izvori

## Vanjske veze
*
Saro Urzì

**Saro Urzì**, (rođen kao Rosario Urzì, Catania, 24. februar 1913  –  San Giuseppe Vesuviano, 1. novembar 1979) bio je italijanski filmski glumac. Specijalnost su mu bile karakterne i komične uloge, posebno u filmovima Pietra Germija čiji je bio omiljeni suradnik. Za nastup u filmu  *[[Sedotta e abbandonata]]* je 1964. osvojio Nagradu za najboljeg glumca.

## Vanjske veze
*
Edwin Walker

General major **Edwin Anderson Walker** (10. novembar 1909 – 31. oktobar 1993) — poznat i kao **Ted Walker**  — bio je oficir američke vojske koji se istakao u Drugom svjetskom i Korejskom ratu, ali koji je postao daleko poznatiji kao fanatični antikomunist i po javnom iznošenju radikalno desnih stavova zbog kojih je, u jeku Hladnog rata, došao u sukob sa administracijama predsjednika Eisenhowera, a potom Kennedyja, a zbog čega je na kraju podnio ostavku na svoju dužnost. Walker je ostavio snažan dojam u američkoj javnosti, postavši jednim od arhetipova jastreba u američkoj popularnoj kulturi. Zbog uloge u događajima koji su u Dallasu neposredno prethodili atentatu na Kennedyja kasnije je postao predmetom brojnih špekulacija i teorija zavjere.

## Izvori

## Vanjske veze
*The Strange Case of Maj. Gen. Edwin A. Walker
*Walker, Edwin A., *The Handbook of Texas Online*
*A Brief History of Ex-General Edwin Walker -- Part One
*A Brief History of Ex-General Edwin Walker -- Part Two
*A Brief History of Ex-General Edwin Walker -- Part Three
14. berlinski filmski festival

**Berlinski međunarodni filmski festival 1964.** () je bilo četrnaesto po redu izdanje Berlinskog filmskog festivala (Berlinale), održano od 26. juna do 7. jula 1964. godine u tadašnjem Zapadnom Berlinu.

Održavanje festivala je koincidiralo sa 20. obljetnicom Julske zavjere, te je kao dio programa prikazana drama  *[[Time of the Innocent|Vrijeme nevinih]]* inspiriranim tim događajima, a na čijoj se premijeri okupila politička vrhuška tadašnje Zapadne Njemačke. Sam festival su, međutim, daleko više obilježile kontroverze oko švedskog filma *[[491 (film)|491]]*, koji se isticao za dotadašnje standarde nezamislivo eksplicitnim prikazom raznih oblika seksualne i društvene patologije. Alfred Bauer, direktor festivala, je pod pritiskom konzervativnog dijela tadašnje zapadnonjemačke javnosti odlučio da se *491* povuče iz programa.

Na njemu je  glavnu nagradu dobio turski film *[[Susuz Yaz (film)|Susuz Yaz]]* u režiji Metina Erksana.

## Nagrade
Sljedeće nagrade su osvojene na temelju odluke žirija:
* Zlatni medvjed: *[[Dry Summer|Susuz Yaz]]*, rež.  Metin Erksan
* Srebrni medvjed za najboljeg režisera: Satyajit Ray za *[[The Big City (1963 film)|Mahanagar]]*
* Srebrni medvjed za najbolju glumicu: Sachiko Hidari za  *[[The Insect Woman|Nippon konchuki]]* i *[[She and He (1963 film)|Kanojo to kare]]*
* Srebrni medvjed za najboljeg glumca: Rod Steiger za  *[[The Pawnbroker (film)|The Pawnbroker]]*
* Izvanredna nagrada Srebrni medvjed: Ruy Guerra za *[[Os Fuzis]]*
* Omladinska filmska nagrada
** Najbolji dokumentarni film za omladinu:*[[The Human Dutch]]*, rež.  Bert Haanstra
** Najbolji cjelovečernji film za omladinu: *[[She and He (1963 film)|Kanojo to kare]]*, rež.  Susumu Hani
* Omladinska filmska nagrada - Poseban spomen
**Najbolji kratki film za omladinu: *Anmeldung*, rež. Rob Houwer;  i  *Aru kikanjoshi*, rež.  Noriaki Tsuchimoto
**Najbolji cjelovečernji film za omladinu: *[[Time of the Innocent]]*, rež.  Thomas Fantl
* Nagrada FIPRESCI
***[[La visita]]*, rež.  Antonio Pietrangeli
**Nagrada FIPRESCI - poseban spomen
***[[The Pawnbroker (film)|The Pawnbroker]]*, rež.  Sidney Lumet
*Nagrada Interfilm
***[[School for Suicide]]*, rež. Knud Leif Thomsen
* Nagrada OCIC
***[[She and He (1963 film)|Kanojo to kare]]*, rež.  Susumu Hani
*Nagrada UNCRIT
***[[The Human Dutch]]*, rež. Bert Haanstra

## Reference

## Vanjske veze
Milena Nikolić

**Milena Nikolić**, rođen 6. jul 1992. godine u Trebinju je fudbalerka i državna reprezentativka Bosne i Hercegovine. Svestrana je igračica koja se odlično snalazi na svim pozicijama. Nastupa za ženski fudbalski klub Spartak iz Subotice i takmiči se u Super ligi Srbije za žene. Diplomirala je na Fakultetu sporta i fizičkog obrazovanja u Nišu.

## Karijera
Nastupala je 5 puta za žensku omladinsku reprezentaciju BiH (U-19), a od 2007. godine je standardna članica ženske "A" reprezentacije BiH sa kojom je učestvovala u kvalifikacijama za Svetski i Evropski kup[. 

## Nagrade i priznanja
Do sada ima 7 titula državnog prvaka, 7 titula pobednika Kupa, 6 učešća u UEFA Ligi šampiona (2009/10, 2010/11, 2011/12, 2012/13, 2013/14, 2014/15). U sezoni 2013/14 proglašena je za najboljeg strelca. Naredne sezone 2014/15 bila je drugi strelac ženske Lige šampiona.

## Vanjske veze

* Trebinjanka najbolji strelac Lige šampiona
* Milena Nikolić najbolji strelac Lige šampiona 
* Muški fudbal sahranile su velike pare
La steppa

***La steppa*** () je italijansko-francusko-jugoslavenski pustolovni film snimljen  1962. godine u režiji Alberta Lattuade. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana Antona Čehova. Radnja se događa u carskoj Rusiji u 19. vijeku te prati pustolovine dječaka Jegoruške (čiji lik tumači Danielle Spallone) koji odlazi na školovanje u daleki grad. *La steppa* je bila premijerno prikazana na  Berlinskom filmskom festivalu.

## Uloge
* Charles Vanel - Pére Christophore
* Daniele Spallone - Iégoruska
* Cristina Gaioni - La fille du fleuve (kao Cristina Gajoni)
* Pavle Vujisić - Kuzmiciov (kao  Pavle Vuisic´)
* Marina Vlady - Comtesse Dranitsky
* Pero Kvrgić - Mossèi
* Michèle Bailly - La Gitane
* Ljuba Tadić - Jemelian (kao  Juba Tadic)
* Milan Bosiljcic
* Ljiljana Krstić
* Marianne Leibl
* Milorad Majić - Pantalei
* Natasha Petrova
* Hermina Pipinić - Olga Ivanovna
* Petar Prličko
* Paolo Stoppa

## Reference

## Vanjske veze
*
Zejnel Ajdini

**Zejnel Ajdini Toša** (; Tupale, kod Medveđe, 1910 – Gazdare, kod Medveđe, 7. 3. 1942), učesnik Narodnooslobodilačke borbe (NOB) i narodni heroj Jugoslavije.

## Biografija
Zejnel Ajdini je rođen 1910 godine u selu Tupalu, kod Medveđe. Prva dva razreda osnovne škole završio je u Sijarinskoj banji, a ostala dva u Medveđi. Zbog lošeg imovinskog stanja nije mogao da nastavi školovanje, pa se zaposlio u opštini u Medveđa kao opštinski pisar. Iako je uspeo da nađe posao, njegova želja za daljim školovanje nije se ugasila. Posle dve godine, otišao je u Skoplje i upisao medresu. Tu završio osam razreda gimnazije, a zatim se upisao na Filozofski fakultet u Skoplju, gde je ostao sve do početka rata. Kao student učestvao je u radu revolucionarnog studentskog pokreta. Član Komunističke partije Jugoslavije (KPJ) postao je 1941 godine.

Posle Aprilskog rata i okupacije Kraljevine Jugoslavije, Zejnel prekida studije i dolazi u rodno selo Tupale. Tu počinje sa ilegalnim radom na pripremanju ustanka. Avgusta 1941 godine, odlazi u partizane i stupa u Kukavički NOP odred. U jesen, iste godine, jedna grupa boraca Kukavičkog odreda dobila je zadatak da pređe na Jablanicu i da tamo formira novi odred. U toj grupi nalazio se i Zejnel. Učestvovao je u borbama: na Kukavici, Gornjoj Jablanici, u borbama na Kremenu, prilikom zauzimanja Leskovca, Vučja, Lebana i u drugim borbama u ovom delu Južne Srbije. Bio je i član Štaba Jablaničkog partizanskog odreda.

Poginuo je 7. 3. 1942 godine na Gazdinskom Ridu, kod Medveđe u borbi protiv četnika, Nemaca i Bugara. Kada je kasnije, posle njegove pogibije, na Kosovu i Metohiji formiran Prvi albanski partizanski odred, borci su mu dali ime Odred "Zejnel Ajdini".

Ukazom predsednika Federativne Narodne Republike Jugoslavije Josipa Broza Tita, 9. 10. 1953 godine, proglašen je za narodnog heroja.

## Literatura

*
Larina tema

**Larina tema** (engl. *Lara's Theme*) je općeniti naziv za ponavljajući glazbeni motiv kojeg je za film *[[Doktor Živago (film 1965)|Doktor Živago]]* (1965) napisao skladatelj Maurice Jarre. Melodija je postala međunarodno poznata i omiljena do danas.

## Izvorna skladba

Dok je radio na glazbi za film *[[Doktor Živago (film 1965)|Doktor Živago]]*, redatelj David Lean je upitao Mauricea Jarrea može li skladati temu za Larin lik kojeg je igrala Julie Christie. U početku je Lean želio iskoristiti dobro poznatu rusku pjesmu ali nije uspio pronaći prava za njezino korištenje, pa je odgovornost prepustio Jarreu. Nakon nekoliko neuspješnih pokušaja pri pisanju teme, Lean je predložio Jarreu da ode u planine sa svojom djevojkom i napiše glazbeno djelo za nju. Jarre je rekao kako je stvoreno djelo bila "Larina tema", a Lean ju je toliko zavolio da je temu postavio na brojna mjesta u filmu. Prilikom uređivanja *Živaga* Lean i producent Carlo Ponti smanjili su ili potpuno izrezali mnoge teme koje je skladao Jarre; Jarre je bio ljut jer je smatrao kako će preveliko korištenje "Larine teme" uništiti čitavu glazbu na filmu.

Jarreovi strahovi su se pokazali neutemeljenima, jer je tema u kratko vrijeme postala hit te je stekla slavu u svijetu. Kasnije je Paul Francis Webster preuzeo temu i dodao joj stihove, pa je nastala pjesma "Somewhere My Love" (*Negdje, moja ljubavi*), koja je postala veliki hit nakon što ju je izveo Ray Conniff. Pjesma je 1966. osvojila #9 mjesto na ljestvici Billboard Hot 100. Conniffova verzija pjesme također se popela na ljestvici "Easy listening" u SAD-u za četiri tjedna. Brojne druge verzije pjesme izašle su nakon ovih početnih uspjeha pjesme. "Larina tema" ostaje do današnjeg dana jedna od najprepoznatljivijih filmskih tema ikada skladanih.

## Varijacije

Na soundtrack albumu za *Živaga* niti jedna skladba ne nosi naslov "Larina pjesma". Ipak, varijacije djela pojavljuju se u brojnim pjesmama. Neke skladbe kratko "navode" temu, dok su ostale u potpunosti napravljene od Larine pjesme.

Djelo je izvedeno na raznim instrumentima od kojih je najpoznatiji balalajka s orkestralnom pozadinom.
Iako se nikad nigdje ne navodi, Edgara Stanistreeta iz Philadelphije su iz MGM-a zamolili da odsvira skladbu preko telefona, te je kasnije pozvan u studio na snimanje.

Jedan od glavnih razloga zašto se tema nalazi u mnogim skladbama leži u činjenici da je Jarre unajmio impromptu orkestar balalajki iz nekoliko ruskih pravoslavnih crkava u Los Angelesu; glazbenici su mogli naučiti samo 16 taktova skladbe, jer nisu mogli čitati notni zapis.

## Izvori

## Vanjske veze
*Somewhere My Love - stihovi i zvučni zapis
*tabulature za gitaru
Alleman (film)

**Alleman** () je nizozemski cjelovečernji crno-bijeli dokumentarni film snimljen u režiji  Berta Haanstre. U njemu se prikazuje svakodnevni život Nizozemaca, pri čemu se Haanstra naslanja na metode skrivene kamere i vrlo često montažom i naracijom scenama daje komičan ton. Alleman je premijerno prikazan na berlinskom filmskom festivalu gdje je osvojio Srebrni medvjed za najbolji dokumentarni film. *Alleman* se danas smatra jednim od najboljih dokumentarnih filmova, odnosno jednim od najboljih ostvarenja u historiji nizozemske kinematografije. Današnjim je historičarima također zanimljiv kao vrijedan dokument vremena, odnosno zbog pružanja uvida u nizozemsku kulturu nedugo prije burnih društvenih promjena odnosno pojave kontrakulture 1960-ih.

## Vanjske veze
*
Isa Čelebija

**Isa Čelebija** (oko 1380—posle 1403) je bio sin sultana Bajazita I (1389—1403) i vladar dela Osmanske imperije (1402—1403), tokom građanskog rata koji usledio nakon Angorske bitke 1402. godine.

On je posle bitke zavladao Bursom i okolinom 1402. godine, ali ga je brat Musa, u ime njihovog brata Mehmeda potisnuo sa tih poseda. Isa je potom pobegao prvo kod Vizantinaca u Carigrad, a zatim kod svog preostalog brata Sulejmana, koji je vladao evropskim delom Bajazitove države. Oni su mu pružili vojnu podršku i on je 1404. godine na čelu velike vojske prešao u Malu Aziju. Njegov cilj je bio da potisne Mehmeda i povrati Bursu, ali je poražen u borbi sa njim. Njegova dalja sudbina nije poznata, a smatra se da je tokom te ili narednih godina izgubio život

## Napomene

## Povezano
* Građanski rat u Otomanskoj imperiji (1402—1413)
* Bajazit I
* Bitka kod Angore

## Reference

## Literatura
* 
* 

## Vanjske veze
* Istorijska biblioteka: Bajazit I
Univerzitet u Vilniusu

**Univerzitet u Vilniusu** (litvanski: *Vilniaus universitetas*; ruski: Вильнюсский университет; nemački: *Universität Vilnius*; poljski: *Uniwersytet Wileński* ; latinski: *Universitas Vilnensis*) je najveći javni univerzitet koji se nalazi u glavnom gradu baltičke države Litve i jedan od najstarijih univerziteta u sjevernoj Evropi i najstariji u tri postsovjetske baltičke republike.

Univerzitet je 1579. osnovao veliki vojvoda Litve i kralj Poljske Stefan Batori pod nazivom *Isusovačka akademija u Vilniusu*. Akademija je nakon Krakovske akademije i Albertine u današnjem ruskom Kalinjingradu bila treća najstarija u okvirima goleme Državne zajednice Poljske i Litvanije. U kontekstu Treće podjele Poljske 1795. godine i Novembarskog ustanka 1830-1831. godine, univerzitet je bio zatvoren sve do 1919. godine. U periodu odmah poslije Prvog svetskog rata litvanske su vlasti neuspjelo 1918. godine i sovjetske 1919. godine pokušale da obnove rad univerziteta. Rad je konačno obnovljen u avgustu 1919. od strane Druge poljske republike. 1920. grad se ponovo našao pod sovjetskom vlašću u periodu Poljsko-sovjetskog rata da bi zatim bio dio nepriznate marionetske Republike Centralne Litvanije do 1922. godine, a zatim opet dio Poljske.

Nakon Sovjetske invazije Poljske u septembru 1939. univerzitet se na kratko, od oktobra 1939. do juna 1940. ponovo našao pod vlašću Litvanije da bi zatim i ova u junu 1940. bila okupirana od strane Sovjetskog Saveza. Nakon Operacije Barbarosa baltičke su zemlje bile pod okupacijom Trećeg Rajha (1941-1944). 1944. Litvanija je oslobođena i univerzitet je ušao u obrazovni sistem Litvanske Sovjetske Socijalističke Republike *(današnje vlasti u Litvaniji period nakon oslobođenja smatraju periodom "sovjetske okupacije")*. 1945. poljski studenti i profesori napustili su instituciju i prešli na Univerzitet Nikole Kopernika u Torunju. Bio je to dio šireg procesa koji su se između ostaloga dogodili i na Univerzitetu u Vroclavu i Univerzitetu u Lavovu.

Nakon raspada Sovjetskog Saveza univerzitet je postao glavni univerzitet u novoj neovisnoj Litvaniji. Kampus univerziteta široko je poznat po svojoj atraktivnosti i bogatstvu arhitektonskih stilova koji uključuju gotičku arhitekturu, renesansu, barok i klasicizam.

## Reference

## Vanjske veze

*  Službena stranica
Ona i on

je japanski crno-bijeli igrani film snimljen 1963. godine u režiji Susumu Hanija. Po žanru je drama, a protagonistica, koju tumači Sachiko Hidari, je supruga uspješnog poslovnog čovjeka (koga tumači Eiji Okada) sa kojim živi u neboderu iz koga se pruža pogled na sirotinjsku četvrt. Radnja prikazuje kako ona, nakon što je muž zbog posla počne zanemarivati, postane fascinirati životom siromašnih stanovnika, te kako s jednim od njih čak i započne ljubavnu vezu. *Ona i on* je prikazan na Berlinskom filmskom festivalu gdje je Sachiko Hidari osvojila Srebrni medvjed za najbolju glumicu.

## Uloge
* Sachiko Hidari - Naoko Ishikawa
* Kikuji Yamashita - Ikona
* Eiji Okada - Eiichi Ishikawa
* Akio Hasegawa - Dječak iz praonice
* Yoshimi Hiramatsu - Nakano
* Setsuko Horikoshi - Starica u knjižari
* Takanobu Hozumi - Ljekar
* Hiromi Ichida - Bolničarka
* Mariko Igarashi - Slijepa djevojka
* Hiro Kasai - Tip iz geta
* Shûji Kawabe - Detektiv
* Toshie Kimura - Sasaki
* Masakazu Kuwayama - Vlasnik praonice
* Toshio Matsumoto - Čovjek iz praonice
* Yukio Ninagawa - Tip sa balonom
* Kazuya Oguri
* Miyoko Takahashi - Žena iz geta

## Vanjske veze
*
Selvmordsskolen

***Selvmordsskolen*** () je danski igrani film snimljen 1964. u režiji  Knuda Leifa Thomsena. Po žanru je mješavina drame i crne komedije. Protagonist, koga tumači Jørgen Ryg, je čovjek koji je toliko isfrustriran svakodnevnim životom da ga odluči okončati te u tu svrhu nastoji iskoristiti usluge organizacije koju vodi tajanstveni "profesor" (čiji lik tumači Axel Strøbye). *Selvmordsskolen* je napravljen u stilu francuskog Novog vala te je neobičnom pričom i pristupom nastojao prikazati tadašnju socijalnu državu kao kafkijansku noćnu moru. Prikazan je na  berlinskom filmskom festivalu.

## Cast
* Jørgen Ryg - Mand der ønsker at begå selvmord
* Axel Strøbye - Professor / Bilsælger
* Hans W. Petersen - Bedemanden S.S. Markussen
* Bodil Udsen - Sundhedsplejerske
* Tina Nørløv - Kvinde der reklamerer i tv
* Judy Gringer - Sekretær for professoren
* Helle Hertz - Frk. Hansen
* Lone Hertz - Kvinde der studerer sex-stillinger
* Harald Isenstein - Kunstner
* Minna Jørgensen - Mor
* Palle Huld - Far
* Kirsten Walther - Datter
* Preben Kaas - Søn
* Morten Grunwald - Søn
* Paul Hagen - Taler foran Folketinget
* Klaus Nielsen - Mand i Nyhavn

## Reference

## Vanjske veze
*
Ronneby

**Ronneby** je grad od 12,029 stanovnika na jugoistoku Švedske, on je i 
administrativni centar Općine Ronneby od 28,254 stanovnika.

## Geografija
Ronneby leži u Grofoviji Blekinge, na rijeci Ronneby nedaleko od njena ušća u Baltičko more, udaljen oko 28 km zapadno od Karlskrone. 
## Historija
Ronneby se spominje još u zemljišnim knjigama kralja Valdemara iz 1231., ali se tek 1292. sa sigurnošću može reći da se radi o njemu, jer se točno navodi kao *Civis in Rattenbu*.

Njegov povoljni položaj na obalnom putu duž Blekinga i na plovnoj rijeci kojom se moglo doprijeti do unutrašnjosti Smålanda, pretvorili su ga rano u vodeći trgovački centar Blekingea.

Ali kako je bio pogranični grad za Sjevernog sedmogodišnjeg rata našao se u nepovoljnom položaju, jer su ga 1564. zauzeli i razorili švedski vojnici.

Kad je 1658. napokon postao švedski, njegov ekonomski položaj se pogoršao, jer se našao na rubu države. Nove vlasti su čak 1680. zahtjevale od njegovih stanovnika da se presele u novoosnovanu Karlskronu. Ronneby je ipak 1686. dobio 
ograničeni status grada pod patronatom Karlskrone.

Položaj mu se popravio kad je zahvaljujući rijeci u njemu pokrenuto nekoliko manufaktura, između ostalih i ona za izradu oružja - 1705.

Formalno je ostao trgovište do 1862. kad je dobio prve gradske statute. Povelju o statusu grada dobio je tek 1882.

Poput mnogih drugih primorskih gradova jugoistočne Švedske i Ronneby se slabo razvijao. Stanje se popravilo zahvaljujući razvoju industrije; metalurgija, građevinarstvo, brodogradnja.

Danas su Željezara Kockums  i Ericsson najveći privredni pogoni u gradu.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice općine Ronneby''
Tehnički univerzitet Bliskog istoka

**Tehnički univerzitet Bliskog istoka** () je javni tehnički univerzitet u Ankari, glavnom gradu Turske. Univerzitet posebnu pažnju poklanja izučavanjima i podučavanju u oblastima inžinjeringa i prirodnih nauka i nudi oko 40 preddiplomskih, 97 diplomskih (master) i 62 postdiplomska (doktorska) studijska programa na 5 fakulteta i 5 doktorantskih škola. Univerzitet izvodi i određene obrazovne programe koji bi spadali u domenu društvenih i humanističkih nauka. Glavni univerzitetski kampus nalazi se u zapadnom delu turskoga glavnog grada i prostire se na 4,500 hektara od kojih je 3,000 hektara prekriveno pretežno crnogoričnom šumom. Na kampusu se nalazi i prirodno jezero *Eymir* koje nosi ime po turkijskom oguziškom plemenu *Eymür*. Dominantni jezik nastave i administracije na univerzitetu je engleski.

Od 1,000 najuspešnijih studenata na *turskom nacionalnom prijemnom ispitu za univerzitete* čak ih se jedna trećina upisuje samo na ovaj univerzitet i većina odeljenja prihvata tek 0.1% od 1,500,000 prijavljenih kandidata za upis.

## Historija
Tehnički univerzitet Bliskog istoka osnovan je 15. novembra 1956. godine pod nazivom *Tehnički institut Bliskog istoka* () sa zadanim ciljem da doprinese razvoju Turske, ali i regionu Bliskog istoka, Balkana i tada sovjetskog regiona Kavkaza. 22. januara 1957. godine institucija je na osnovu *Zakona broj 6213* usvojila današnji naziv. 1963. godine univerzitet je preseljen na zapadne rubove turskog glavnog grada, gde je osnovan današnji kampus kao prvi univerzitetski kampus toga tipa u zemlji.

## Reference

## Vanjske veze
*  Službena stranica
Ronneby (općina)

**Općina Ronneby** (švedski: *Ronneby kommun*)  je jedna od 
švedskih općina od 26,032 stanovnika na jugoistoku Švedske.

Administrativni centar općine je grad - Ronneby od 12,029 stanovnika.

## Geografija
Općina Ronneby prostire se po Grofoviji Blekinge, na površini od 829.8 km².,

## Historija
Današnja Općina Ronneby formirana je 1967., spajanjem grada Ronneby sa tri ruralne općine.

## Općine prijatelji

* , Bornholm
* , Mänttä
* , Steglitz-Zehlendorf (kvart Berlina)
* , Schopfheim
* , Høyanger
* , Elbląg
* , Slavsk
* , Enfield, Connecticut
* , Johnson City, Tennessee

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Općine Ronneby''
Sala, Švedska

**Sala** je grad od 9,149 stanovnika u sredini Švedske, on je i 
administrativni centar istoimene općine od 23,034 stanovnika.

## Geografija
Sala leži u Grofoviji Västmanland, udaljena oko 38  km sjeverno od Västeråsa.

## Historija

Sala je izrasla zahvaljujući nedalekom rudniku srebra - Salberget, koji je vjerojatno otvoren krajem 15. vijeka, a vrhunac je imao imao između 1530. - 1550.

Povelju o statusu grada dobila je 1624, kao novo pažljivo planirano naselje izgrađeno oko 3&nbsp;km od rudnika.

Još je tokom 17. vijek rudnik imao toliko važnu ulogu u životu naselja, da je praktički paralelno upravljao, zajedno sa njegovim formalnim organima. Ipak je grad kontinuirano rastao, tako da je 1770. imao oko 1800 stanovnika.

Grad je doživio veliku krizu kad je rudnik zatvoren 1908. pa se morao preorjetirati na industriju i usluge, tako da je tek nakon 1950. ponovno počeo rasti.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice općine Sala''
Sala (općina)

**Općina Sala** (švedski: *Sala kommun*)  je jedna od 
švedskih općina od 21,535 stanovnika u sredini Švedske.

Administrativni centar općine je grad - Sala od 12,289 stanovnika.

## Geografija
Općina Sala prostire se u Grofoviji Västmanland, na površini od 1,174.7 km².

## Historija
Današnja Općina Sala formirala se 1971. spajanjem grada Sala sa susjednim ruralnim općinama Möklinta i Tärna, i jednim dijelom tadašnje Općine Västerfärnebo.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Općine Sala''
La visita

***La visita*** () je italijansko-francuska crno-bijela filmska komedija snimljena  1963. u režiji  Antonija Pietrangelija. Temelji se na motivima proze Carla Cassole. Protagonistica, koju tumači Sandra Milo, je Pina, 30-godišnja žena iz provincije koja se odluči stupiti u brak te, tražeći potencijalnog muža,  u novine daje oglas na koji se odazove postariji i neugledni bibliotekar (čiji lik tumači François Périer). *La visita* je sljedeće godine prikazana na Berlinskom festivalu gdje je dobila nagradu FIPRESCI.

## Vanjske veze
*
Os Fuzis

***Os Fuzis*** () je brazilsko-argentinski crno-bijeli igrani film snimljen  1964. godine u režiji Ruya Guerre. Po žanru je drama, a radnja je smještena u jedno selo u brazilskoj Sjeveroistočnoj regiji, gdje je vlada poslala odred vojnika da štiti lokalna skladišta od siromašnih i gladnih seljaka. Protagonist, koga tumači Átila Iório, je vozač kamiona koji nastoji potaći seljake da pruže otpor vojnicima nakon što ovi izazovu niz incidenata. Os Fuzis se začeo 1958. godine kao scenarij radnjom smještenom u Grčku; Guerra je, međutim, morao odustati od originalnog projekta jer mu tamošnje vlasti nisu dozvolile snimnaje, te je nakon nekoliko godina preradio scenario na način da radnja bude smještena u suvremeni Brazil. *Os Fuzis* je bio premijerno prikazan na Berlinskom filmskom festivalu gdje je osvojio izvanrednog Srebrnog medvjeda.

## Uloge
* Átila Iório ... Gaúcho
* Nelson Xavier ... Mário
* Maria Gladys ... Luísa
* Ivan Cândido ... vojnik
* Leonides Bayer ... narednik
* Hugo Carvana ... José
* Paulo César Pereio ... Pedro
* Mauricio Loyola  
* Joel Barcellos
* Ruy Polanah
* Antonio Pitanga (naveden kao Antonio Sampaio)

## Reference

## Vanjske veze
*
Mahanagar

***Mahanagar*** (, *Mahānagar*; ) je indijski crno-bijeli film snimljen 1963. na bengalskom jeziku u režiji Satyajita Raya. Po žanru je drama, a predstavlja adaptaciju novele *Abataranika* Narredranatha Mitre. Protagonistica, koju tumači Madhabi Mukherjee, je Aarti,  supruga bankovnog službenika (čiji lik tumači Anil Chatterjee) iz Calcutte koja, kako bi popravila porodični budžet, odlučuje privremeno prihvatiti posao akviziterke. Radnja prikazuje kako ona pri tome pokaže izuzetan talent, te napreduje i dobija povišicu na poslu, a što izaziva napetost u odnosu sa mužem i njenom konzervativnom porodicom koja inzistira da je ženi mjesto u kući.

*Mahanagar* je predstavljalo prvo ostvarenje u Rayevoj kinematografiji koje je u potpunosti bilo radnjom smještenom u njegovu rodnu Calcuttu, odnosno bavilo se gradskim temama i za tadašnju Indiju aktualnim sukobom između tradicionalnih vrijednosti i modernih shvaćanja koje u filmu predstavlja Aartina anglo-indijska kolegica (čiji lik tumači Vicky Redwood). Mahanagar je poznat i kao filmski debi Jaye Bhaduri, mlade glumice koja će tokom sljedećih godina postati jednom od najvećih bollywoodskih zvijezda. *Mahanagar* je sljedeće godine prikazan na Berlinskom filmskom festivalu gdje je Ray osvojio Srebrni medvjed za režiju.

## Uloge
* Anil Chatterjee - Subrata Mazumdar
* Madhabi Mukherjee - Aarti Mazumdar
* Jaya Bhaduri - Bani
* Haren Chatterjee - Priyogopal (Subratin otac)
* Sefalika Devi - Sarojini (Subratina majka)
* Prosenjit Sarkar - Pintu
* Haradhan Bannerjee - Himangshu Mukherjee
* Vicky Redwood - Edith

## Izvori

## Vanjske veze
*  Mahanagar (SatyajitRay.org) 
* 
* the guardian the big city review
Susuz Yaz

***Susuz Yaz*** () je turski crno-bijeli igrani film snimljen u režiji i produkciji  Metina Erksana. Po žanru je drama, a predstavlja adaptaciju romana Necata Cumalija, inspiriranog stvarnim događajima koji su se zbili u jednom turskom selu nekoliko godina ranije. Radnja je smještena u selo u Egejskoj oblasti gdje se stanovništvo bavi uzgojem duhana, i gdje se voda i žene tradicionalno znaju uzimati silom. Protagonisti, koje tumače Ulvi Doğan i Erol Taş su Hasan i Omar, dva brata čije će suparništvo oko lijepe Bahar (čiji lik tumači Hülya Koçyiğit) imati kobne posljedice. Susuz Yaz je sniman u cinema verite stilu, odnosno na stvarnim lokacijama pri čemu su samo troje glumaca profesionalci, dok su ostale uloge tumačili lokalni naturščici. Sljedeće godine je prikazan na Berlinskom filmskom festivalu gdje je osvojio Zlatni medvjed te tako predstavljao jedan od prvih značajnijih međunarodnih uspjeha u historiji turske kinematografije.

## Uloge
* Ulvi Dogan - Hasan
* Erol Taş - Osman
* Hülya Koçyiğit - Bahar
* Alaettin Altiok
* Hakki Haktan
* Zeki Tüney
* Yavuz Yalinkiliç

## Reference

## Vanjske veze
* 
* Watch 'Susuz Yaz' free on The Auteurs
* susuz yaz
Sachiko Hidari

**Sachiko Hidari** (; 29. jun 1930 - 7. novembar 2001) bila je japanska filmska glumica i redateljica. Od 1959. do 1977. je bila u braku sa režiserom Susumom Hanijem u čijih nekoliko filmova je nastupila. Godine 1964. je nastup u filmovima *[[Entomološke kronike Japana]]* i ''Ona i on'' na Berlinskom festivalu osvojila Srebrni medvjed za najbolju glumicu.  

## Vanjske veze
*
Dan zahvalnosti (Sjedinjene Američke Države)

**Proslava Dana zahvalnosti** uvedena je 1789. godine na preporuku predsednika Georga Washingtona i odobrenje Kongresa. Kasnije, 1941. godine predsednik Roosevelt potpisao je zakon kojim se i zvanično uspostavlja Dan zahvalnosti kao praznik koji se proslavlja četvrtog četvrtka u novembru.

Dan zahvalnosti vuče korene još od prvih engleskih doseljenika, a slavi zajednicu različitih kultura. Ovaj praznik su prihvatili svi bez obzira odakle su i kada stigli u Ameriku. Slavi se uz pečenu ćurku i puno hrane. Po dolasku u novi svet, nakon 66 dana teškog putovanja, engleski doseljenici su se složili da odmah uspostave jednakost među sobom i prihvatili zajedničko ime Pilgrims - hodočasnici.

Naseljenim u luci, kojoj su dali ime Plimut, u današnjoj državi Masačusets, prvi zanos i sreću uskoro su im pomutile teškoće u pribavljanju hrane. Spasili su ih lokalni indijanci, koji su im obezbedili hranu i naučili ih kako da uzgajaju kukuruz i drugo povrće.

Kada su hodočasnici naredne jeseni uzgojili dovoljno, da mogu preživeti predstojeću zimu, proslavili su to uz trpezu sa Indijancima, a na trpezi je, uz ostalo, bila i divlja ćurka.
## Literatura

* 
* 
* 
*  An hour-long history public radio program examining the roots of America's Thanksgiving rituals
* 
* 
*  Free audio readings of Thanksgiving proclamations by William Bradford, George Washington, and Abraham Lincoln
*  Historical perspective from the Pokanoket Tribe
*
Ludwig Erhard

**Ludwig Erhard** (Fürth, Njemačka, 4. veljače, 1897 - 5. svibnja, 1977.) bio je njemački političar i kancelar Zapadne Njemačke od 1963. do 1966. Najpoznatiji je kao jedan arhitekata ekonomske politike svog prethodnika Konrada Adenauera, a zbog čega uživa reputaciju tvorca njemačkog ekonomskog čuda.

## Život i djelo
Od 1913. do 1916. Erhard je bio trgovački šegrt. Nakon strukovnog obrazovanja radio je kao maloprodajni trgovac tekstilom u očevoj trgovini.

1916. godine pridružio se njemačkim vojnim snagama u Prvom svjetskom ratu kao artiljerac (topnik), borio se u Rumunjskoj i bio je opasno ozljeđen u blizini Ypresa 1918. Erhard nije više mogao raditi kao trgovac tekstilom i počeo je studirati ekonomiju, prvo u Nürnbergu, a kasnije u Frankfurtu na Majni.

Tijekom njegova boravka u Frankfurtu oženio je Luise Schuster. 1925. godine nakon što je diplomirao preselio se u Fürth i postao rukovoditelj u roditeljskog tvrci. Nakon tri godine postao je pomoćnik na institutu *Institut für Wirtschaftsbeobachtung der deutschen Fertigware*, da bi kasnije postao i pomoćnik direktora te iste ustanove.

Zahvaljujući njegovoj ozljedi nije se morao pridružiti njemačkim vojnim snagama u Drugom svjetskom ratu. Umjesto toga radio je na zamisli posljeratnog mira, međutim zabranili su je nacisti koji su proglasili apsolutni rat. Kao rezultat toga 1942. godine izgubio je posao, no nastavio je raditi na ideji u privatnosti. 1944. godine napisao je knjigu *Kriegsfinanzierung und Schuldenkonsolidierung* u kojoj je naveo da je Njemačka već izgubila rat. Poslao je svoje mišljenje Carlu Friedrichu Goerdeleru glavnoj osobi Widerstanda (Njemačkog pokreta otpora), koji ga je kasnije preporučio svojim suradnicima.

Nakon rata postao je ekonomski savjetnik američke vojne uprave u Bavarskoj, što ga je učinilo ministrom ekonomije Bavarskog kabineta Wilhema Hoegnera. Nakon što su američka i britanska uprava stvorili Bizonu (spojenu američku i bitansku okupacijsku zonu), 1947. Erhard je postao predsjednik *Sonderstelle Geld und Kredit*, stručne organizacije za financijsku obnovu.

1948. Bizonal Economic Council ga je izabrao za ministra ekonomije. Godinu kasnije izabran je u parlament Zapadne Njemačke, da bi te iste godine se pridružio CDU-u i postao ministar ekonomije kabineta Konrada Adenauera.

Nakon Adenauerove ostavke 1963. izabran je za drugog Zapadnonjemačkog kancelara sa 279 glasova za i 180 glasova protiv. 1965. dobio je i svoj drugi mandat na mjestu Zapadnonjemačkog kancelara.

26. listopada 1966. raspala se koalicija FDP - CDU, nakon što su ministri koji su bili članovi FDP podnjeli ostavke. 1. prosinca 1966. Ludwig Erhard podnio je ostavku na mjesto Zapadnonjemačkog kancelara. Njegov nasljednik bio je Kurt Georg Kiesinger (CDU), koji je poveo veliku koaliciju (SPD - CDU).

Erhard se nastavio baviti politikom sve do svoje smrti 5. svibnja u Bonnu. Pokopan je u Gmundu, gradiću u blizini Tegernseea u Bavarskoj.
Die Zeit der Schuldlosen

***Die Zeit der Schuldlosen*** () je zapadnonjemački crno-bijeli igrani film snimljen 1964. u režiji Thomasa Fantla. Radnja je smještena u fiktivnu zemlju čiji diktatorski vlastodržac postane metom neuspješnog atentata prilikom koga je uhapšen počinitelj. Protagonisti su  desetorica običnih građana koje je režim pritvori i smjesti u istu ćeliju sa atentatorom, obećavši im slobodu ukoliko od njega uspiju dobiti informacije o suučesnicima. Film, čiji je sadržaj dijelom bio inspiriran Julskom zavjerom, čija se 20. obljetnica obilježavala u tadašnjoj Zapadnoj Njemačkoj, imao je svečanu premijeru na berlinskom festivalu kojoj su prisustvovali predsjednik Heinrich Lübke i kancelar Ludwig Erhard, odnosno gotovo cijela političko vodstvo zemlje. Na samom festivalu je dobio posebno priznanje kao film pogodan za prikazivanje omladini. Kritičari su, međutim, bili manje oduševljeni, zamjerajući mu preveliku didaktičnost.

## Izvori

## Vanjske veze
*
DeForest Kelley

***Jackson DeForest Kelley*** (20.1. 1920., Toccoa, Georgia; - 11.6. 1999., Woodland Hills, Los Angeles) bio je američki glumac. Najpoznatiji je po ulozi dr. Leonarda McCoya u TV i filmskom serijalu *[[Zvjezdane staze]]*.

Umro je od raka želuca. Njegovo tijelo je kremirano a pepeo raspršen po Tihom oceanu.

## Vanjske veze

* 
* 
* DeForest Kelley (1920-1999)  New Georgia Encyclopedia
* Amctv.com Article about Kelley's Western Career
Univerzitet u Tallinnu

**Univerzitet u Talinu** (estonski:*Tallinna Ülikool*; ruski:Таллинский университет; nemački:*Universität Tallinn*) je treća najveća institucija visokog obrazovanja u Estoniji. Univerzitet se nalazi u glavnom gradu Talinu i bez obzira na slično ime, razlikuje se od institucije Tehnički univerzitet u Talinu. Univerzitet je osnovan 2005. godine spajanjem Akademske biblioteke Estonije (osnovana 1946), Baltičke škole za film i medije (osnovana 1992/7), Estonskog instituta za društvene nauke (osnovan 1988.) i Pedagoškog univerziteta u Talinu (1919/52/92).

## Povezano
* Lista univerziteta u Estoniji

## Reference

## Vanjske veze

*  Službena stranica
Sjeverni sedmogodišnji rat

**Sjeverni sedmogodišnji rat** (zvan i *Sedmogodišnji rat*, *Rat tri krune*, *Prvi sjeverni rat* ili *Skandinavski sedmogodišnji rat*) bio je rat koji  se vodio  između 1563. i 1570. između Kraljevine Švedske s jedne strane i koalicije koju su formirale Dansko-norveška 
personalna unija, Slobodni grad Lübeck i Poljsko-litavska Unija. Rat je završio statusom quo, bez većih teritorijalnih promjena.

## Historija
Neposredni povod za taj rat bilo je zauzimanje Estonije od strane švedskog kralja Erika XIV koje je 
uznemirilo danskog kralja Frederika II, da će Švedska na taj način preuzeti kontrolu nad trgovinom po Baltiku. Nakon što se udružio sa Slobodnim gradom Lübeckom i Poljsko-Litavskom Unijom, 1563. objavio je Švedskoj rat.

Nakon sedam krvavih godina rata, u kojem su se Šveđani ispočetka uspješno nosili sa protivnicima, Danci su pokrenuli ofenzivu na jug Švedske i dobrano ga opustošili. Na Švedsku inicijativu su počeli pregovori, koji su doveli do sklapanja Sporazuma iz Roskilde 22. novembra 1568., ali nakon što su ga Šveđani odbili raticifirati, rat se ponovo razbuktao i trajao sve do potpisivanja 
Ščećinskog mira 1570.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Nordic Seven Years’ War'' na portalu Encyclopædia Britannica
Filipstad

**Filipstad** je grad od 6,022 stanovnika u sredini Švedske, on je i 
administrativni centar istoimene općine od 10,562 stanovnika.

## Geografija
Filipstad leži u Grofoviji Värmland, na obalama rijeke Skillerälven koja odvodi vode iz jezera, 
Lersjön u jezero Daglösen, udaljen oko 62  km sjeveroistočno od Karlstada.

## Historija

Filipstad je bio tipičan rudarski grad, čiji su se stanovnici bavili i livenjem sirovog željeza, ali kako 
nikad nije dobio privilegiju da postane luka za direktni izvoz željeza, iako je preko jezera imao pristup do 
Jezera Vänern, nije se previše razvio.

Ipak je krajem 17. vijeka dosegao brojku od 1000 stanovnika, ali kako je nakon velikog požara 1694. toliko propao i opustio - 1695. oduzet mu je status grada, a preostalim stanovnicima je naređeno da se presele u Kristinehamn.

Nakon tog se vrlo sporo oporavljao, tako da je 1720. kad je ponovno dobio status trgovišta bio naselje od svega 60 domaćinstava.

Oporavio se tek nakon izgradnje kanala kojim je bolje povezan sa Jezerom Vänern, pa je 1835. ponovno dobio status grada, a nakon dolaska željeznice njegov razvoj se ubrzao.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice općine Filipstad''
Filipstad (općina)

**Općina Filipstad** (švedski: *Filipstads kommun*)  je jedna od 
švedskih općina od 10,562 stanovnika u sredini Švedske.

Administrativni centar općine je grad - Filipstad od 6,022 stanovnika.

## Geografija
Općina Filipstad prostire se u Grofoviji Värmland, na površini od 1,543 km².

## Historija
Današnja Općina Filipstad formirala se 1971. spajanjem grada Filipstad sa susjednim ruralnim općinama Kroppa, Rämmen i Värmlandsberg.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Općine Filipstad''
Skillerälven

**Skillerälven** je kratka rijeka u sredini Švedske duga 1 km.

## Geografija
Skillerälven izvire iz jezera Lersjön u Grofoviji Värmland, od tamo teče prema jugu do ušća u Jezero Daglösen.

Čitav sliv rijeke proteže se kroz grad Filipstad.

## Reference

## Vanjske veze
* Karta i slike rijeke na portalu VISS
Daglösen

**Daglösen** je jezero u sredini Švedske, koje leži u Grofoviji Värmland, 62  km sjeverno od Jezera Vänern.
## Geografija
Jezero Daglösen pokriva površinu od 7 km² i leži na 128 metara nadmorske visine,
prosječna mu je dubina 26 metara.

Najveća pritoka mu je rijeka Skillerälven, preko koje dobija vode iz nedalekog  jezera Lersjön, a odljeva se 
rijekama Timsälven (Jezero Aspen), Prästbäcken (Jezero Östersjön) sve do Jezero Vänern.
Na njegovim sjevernim obalama leži grad Filipstad.

## Reference

## Vanjske veze
* ''Karta över Daglösen'' na portalu Svenskgeografi
Araucaria excelsa

__BEZKN__

-{**Araucaria excelsa**}- ili -{**Araucaria heterophylla**}- () je dugogodišnji zimzeleni četinar iz porodice Araucariaceae. Prepoznatljiv je i kao *sobna jela* ili *Araukarija*. Iako potiče sa Ostrva Norfoka, Araucaria excelsa rasprostranjena je širom sveta. U prirodnom staništu može da naraste i preko 70 -{m}-, dok se u sobnim uslovima razvija do 150 -{cm}-. Zbog svoje sličnosti sa jelom, koristi se i kao novogodišnje ukrasno drvo.

## Opis biljke

Araucaria excelsa potiče sa južnopacifičkih ostrva, gde je otkrivena 1793. godine. Veoma je slična srodnoj čileanskoj -{Araucaria araucana}-. U zavisnosti gde se uzgaja može da dostigne visinu od 50 -{cm}- do 70 -{m}-. Najviše joj prija umerena kontinentalna klima od -5&nbsp;°C do 21&nbsp;°C, ali uspeva da opstaje i u kratkoročnim vrućinama i hladnoćama. U prvim godinama rasta -{Araucaria excelsa}- karakteriše simetrično raspoređene grane sa tamnozelenim igličastim lišćem. U kasnijim godinama, simetričnost se gubi. Biljka je bez mirisa i ne cveta. U prvim godinama života osetljiva je na bele i zelene vaši. Previsoka temperatura dovodi do opadanja iglica. Loše zemljište može da prouzrokuje manji rast i bleđu boju.

## Značaj
Pored ulepšavanje otvorenih površina, -{Araucaria excelsa}- se koristi i kao sobna biljka, a ponekad i kao zamena za novogodišnju jelku. Ukoliko se koriste kao jelka, preporučuje se da se na njoj ne stavljaju ukrasi koji daju toplotu (sijalice, lampice, svećice...) jer može doći do opadanja iglica

## Literatura
* Nega sobnog cveća; David Longman,

## Povezano
* Jela

## Vanjske veze

* Araucaria excelsa
Lud, zbunjen, normalan (sezona 1)

## Kratak opis

Glavnu postavu čine Mustafa Nadarević, Senad Bašić, Moamer Kasumović, Jasna Žalica, Gordana Boban, Milan Pavlović, Tatjana Šojić, Saša Petrović, Zana Marjanović, Milena Dravić i Vanja Drach. Na kraju 24. epizode Zana Marjanović i Milena Dravić privremeno napuštaju glavnu postavu. U 25. epizodi serije je Žan Marolt unapređen u glavnu postavu, a Iva Šulentić i Jelisaveta Seka Sablić su popunili praznine koje su napravile Zana Marjanović i Milena Dravić. Jasna Žalica napušta seriju nakon ove sezone.

## Uloge
### Glavne

### Epizodne
* **Dragan Čmar**-**Miraj Grbić** (Epizode 3, 13, 16, 20, 29-30, 33, 40)
* **Samir Fazlinović**-**Emir Hadžihafizbegović** (Epizode 3, 6, 23, 26, 29, 33, 40)

## Epizode

## Odsutnost glumaca

## Vanjske veze
*Popis epizoda I sezone na IMDb
Hagfors

**Hagfors** je grada od 5,146 stanovnika, u sredini Švedske, on je i 
administrativni centar Općine Hagfors koja ima 12,480 stanovnika.

 
## Geografija
Hagfors leži u Grofoviji Värmland, udaljen oko 85 km sjeverno od Karlstada.
## Historija
Hagfors je izrastao nakon što je 1876. podignuta čeličana kompanije Uddeholms AB, koja je zamjenila desetak dotadašnjih 
manufakturnih livnica podignutih na slapovima rijeke Uvån. Ona je bila nosilac svega u naselju, čak 
je financirala i izgradnju crkve i svih većih javnih građevina u mjestu.

Hagfors je 1939. postao općina, a 1950. godine dobio je status grada.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Općine Hagfors''
Hagfors (općina)

**Općina Hagfors** (švedski: *Hagfors kommun*)  je jedna od 
švedskih općina od 12,480 stanovnika, u sredini Švedske.

Administrativni centar općine je grad - Hagfors od 5,146 stanovnika.

## Geografija
Općina Hagfors prostire se po Grofoviji Värmland, na površini od 1,833 km².

## Historija

Općina Hagfors formirana je 1974. kad se grad Hagfors spojio sa troje okolnih ruralnih općina.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Općine Hagfors''