1309.

Godina **1309** (MCCCIX) bila je redovna godina koja počinje u srijedu po julijanskom kalendaru (1. jan/sij.).

## Događaji
### Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak
* 6. 1. - Heinrich VII krunisan za Kralja Rimljana (Nemačke) u Aachenu.

* 9. 3. - Avinjonsko papstvo: papa Klement V. sa kurijom prelazi iz Poitiersa u papsku enklavu Avignon–Comtat Venaissin, gde ostaje do 1376. Avignon je ovo vreme u Arleškom Kraljevstvu, formalno u okviru Svetog rimskog carstva.
* 14. 3. (Ramazanski bajram) - Prevrat u Emiratu Granada: zbačen je emir Muhammad III i ubijen veliki vezir Abu Abdallah ibn al-Hakim; dolazi polubrat Nasr (do 1314). Granada je dosada bila u ratu sa marokanskim Marinidima, a rat spremaju i Kastilja i Aragon - sklapa se mir sa Marinidima.
* 27. 3. - Ferarski rat: papa stavio Veneciju pod interdikt (do 1313).

### April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj
* 24. 4. - Papina bula *Indesinentis cure* kastiljskim i aragonskim izaslanicima: odobrava se opšti pohod protiv Emirata Granada, kao i mandati za osvajanje Korzike i Sardinije.
* proleće - Katalonci su prešli iz Egejske Makedonije u Tesaliju (gde vlada Jovan II Duka), pljačkaju je godinu dana. Turkopuli se u ovo vreme (?, ili 1311-12) odvajaju od Katalonaca, 500 pešaka i 1000 konjanika pokrštenih Turaka na čelu sa Melikom odlaze u Milutinovu službu. Halilova grupa pustoši Trakiju jer im ne daju u Malu Aziju.
* proljeće - Križarski pohod siromaha: propovjednici uzburkavaju osjećanja vjernika za križarski pohod protiv egipatskih mameluka - mada je papa tražio samo novac i molitve za manji hospitalerski pohod, veliki broj se kreće prema Avinjonu, ili izravno na istok. Usput pljačkaju i napadaju Židove.

* 4. 5. - Slavonski ban Henrik Gisingovac je u Koprivnici, dijeli povlastice i povelje podanicima.
* 5. 5. - Umro je Karlo II. Napuljski, nasleđuje ga sin Robert (do 1343).

* maj/jun? - Kastiljski kortes se prvi put sastao u Madridu. Kralj Ferdinand IV objavljuje da će ratovati sa Granadom, traži subvencije.
* 4. 6. - Slavonski ban Henrik Gisingovac izdaje ispravu da će priznati Karla Roberta za kralja i ako bude okrunjen nekom novom krunom (kruna sv. Stjepana je 1307-10 u posjedu erdeljskog vojvode Ladislava Apora/Kana).
* 15. 6. - Ostrogonski nadbiskup je okrunio Karla Roberta u Budimu novom krunom (Ladislav Apor/Kan je dogodine konačno vratio krunu, pa je definitivna krunidba izvedena u Stolnom Biogradu).

### Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan
* jul - Rekonkista: Kastiljanci su opseli granadski Algeciras, moraju se povući u januaru. Istovremeno je pod opsadom i Gibraltar.
* jul - Marinidski vladar Abu al-Rabi Sulayman je nakon tri godine, uz pomoć Granade, povratio Seutu od pretendenta Uthman ibn Abi al-Ule. Abu će zatim pomoći Granadi u opsadama Algesirasa i Almerije (ili je Seuta zauzeta uz pomoć aragonskih brodova, Abu je zatim promenio stranu).
* 25. 7. - Pošto se preko 30.000 "križara" okupilo u Avinjonu, papa im samo može dati 100-godišnju indulgenciju.

* avgust - Aragonske snage opsedaju Almeríju, do decembra, neuspešno.
* 16. 8. ? - Umro Jevstatije II, arhiepiskop srpske crkve. Sledi Sava III, raniji episkop prizrenski (do 1316)
* 28. 8. - Ferarski rat: mletački garnizon u tvrđavi Tedaldo, oslabljen bolešću, uništen je od strane Feraraca, uništena je i flota koja im je dolazila u pomoć. Rat je praktično završen, mir je sklopljen 1313.

* 12. 9. - Kastiljske snage Ferdinanda IV su nakon opsade zauzele Gibraltar, nakon skoro šest stoleća muslimanske vlasti (ali vraća se 1333).
* 13. 9. - Soldinski ugovor: Teutonski viteški red, koji je prošle godine zauzeo Gdanjsk, sada to legitimiše kupovinom, sumnjivih, prava na isti od markgrofa Brandenburg-Stendala, kao i na veći deo Pomerelije. Sedište reda je ove godine prebačeno u Marienburg/Malbork (do 1457).
* septembar - Vaseljenski patrijarh Atanasije I je prinuđen na povlačenje (sledi Nifont I 1310-14).

### Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac
* 1. 10. - Gospodar Milana Guido della Torre je napao i zbacio svog rođaka milanskog nadbiskupa Cassone della Torrea - proterao ga je krajem meseca, zbog čega će biti ekskomuniciran.
* oktobar - Kralj Heinrich potvrđuje Habsburge na carskim posedima, Leopold I Habsburški, vojvoda Austrije i Štajerske, obavezuje se da će ga pratiti na italijanskom pohodu (1310).
* 18. 10. - Pod pritiskom francuskog kralja Filipa IV, papa Klement V. odobrava posthumno suđenje papi Bonifaciju VIII (oslobođen na koncilu u Viennu 1312).

* krajem g. - Papin legat je bacio anatemu na Ladislava Apora, osudio je brak njegove kćerke i Vladislava Dragutinovog Nemanjića.

### Kroz godinu
*  Milutinov sin Stefan Uroš dobio je Zetu na upravu (do pobune 1313/14).
* Dovršavaju se napadi katalonske kompanije na Hilandar, čiji je iguman Danilo.
* Zabeleženo da je u čakavskom poluglas ь prešao u a.
* Čagatajski kanat: han Taliqu je stradao u pobuni posle samo godinu dana, sledi Kebek, sin Duwin (1309-10. i 1318-25). Napadaju ga Kaiduovi sinovi, ali uspeo se odbraniti.

## Rođenja

*

## Smrti

*

## Reference

; Literatura
* Svezak drugi: dio prvi. Treće doba: Vladanje kraljeva iz raznih porodica (1301-1526). Prva knjiga: Anžuvinci i Sigismund do gubitka Dalmacije (1301-1409), Vjekoslav Klaić (archive.org)
* *Istorija srpskog naroda*, Prva knjiga, Od najstarijih vremena do Maričke bitke (1371), SKZ Beograd 1981 (I)