open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Serchio

**Serchio** je treća po veličini rijeka u Toskani duga 111 km.

## Hidrologija

Serchio izvire blizu granice sa Emilijom i Romanjom između planina Tondo i Cima Belfiore u Sjevernim Apeninima (Toskansko-Emilijanski Apenini).

Od tamo teče prema jugoistoku preko Garfagnane i razdvaja Apeninine od Apuanskih Alpa. U tom gornjem toku prima brojne pritoke, sa desne strane su to; Serchio di Gramolazzo, Ledron, Turrite Secca, Turrite di Gallicano i Turrite Cava, a sa lijeve; Castiglione, Sillico, Ceserano, Corsonna i Ania.

Protiče preko naselja Piazza al Serchio, Castelnuovo di Garfagnana i Fornaci di Barga.

Nakon što sa lijeva primi pritoku Lime, skreće na jug, teče kroz kanjon i dotiče do ravnice kod Lucce.
Nakon što zaobiđe sjevernu periferiju Lucce, teče prema zapadu širokim meandrima do ušća u Ligursko more kod Vecchiana.

Porječje rijeke prostire se na površini od 1404 km² po provincijama Lucca, Pisa, prosječni godišnji protok na ušću je 46 m³/s.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Serchio''
Avengers: Endgame

***Avengers: Endgame*** () je američki naučnofantastični superherojski film iz 2019. godine, zasnovan na istoimenom Marvelovom stripu. Režiju potpisuju braća Entoni i Džo Ruso, po scenariju Kristofera Markusa i Stivena Makfilija na osnovu stripa *[[Osvetnici (strip)|Osvetnici]]* autora Stena Lija i Džeka Kirbija. Producent filma je Kevin Fajgi. Direktan je nastavak filma ** (2018) i dvadeset i drugi je film u seriji filmova Marvelovog filmskog univerzuma. Glavne uloge tumače Robert Dauni jr, Kris Evans, Mark Rafalo, Kris Hemsvort, Skarlet Džohanson, Džeremi Rener, Don Čidl, Pol Rad, Bri Larson, Karen Gilan, Danaj Gurira, Benedikt Vong, Džon Favro, Bredli Kuper, Gvinet Paltrou i Džoš Brolin. U filmu, preživeli članovi Osvetnika i njihovi saveznici pokušavaju da poprave štetu koju je Tanos naneo u *Ratu beskraja*. Film je bio najavljen u oktobru 2014. kao *Osvetnici: Rat beskraja – Drugi deo*, ali Marvel je kasnije izmenio naslov. Braća Ruso su se pridružili kao režiseri u aprilu 2015, dok su Markus i Makfili najavljeni kao scenaristi mesec dana kasnije. Film služi kao zaključak priče Marvelovog filmskog univerzuma do tog trenutka, završavajući priče nekoliko glavnih likova. Snimanje je započelo u avgustu 2017. u Okrugu Fejet i završeno u januaru 2018. godine, a film je sniman istovremeno sa *Ratom beskraja*. Dodatne scene su snimljene u Atlanti, Njujorku, Škotskoj i Engleskoj. Priča prikazuje nekoliko momenata iz ranijih filmova, vraćajući glumce i postavke iz čitave franšize, kao i muziku iz prethodnih filmova. Zvanični naslov je otkriven u decembru 2018. godine. Sa procenjenim budžetom od 356 miliona dolara, jedan je od najskupljih filmova ikada snimljenih. Pošto je izlazak filma bio naširoko iščekivan, Dizni ga je podržao opsežnom marketinškom kampanjom, najvećom za jedan Marvelov film. Premijerno je prikazan 22. aprila 2019. u Los Anđelesu, dok je u američkim bioskopima realizovan 26. aprila iste godine. U filmu su pohvaljeni režija, gluma, muzika, akcione scene, vizuelni efekti i emocionalna težina, a kritičari su posebno pohvalili vrhunac priče iz 22 filma. Zaradio je skoro 2,8 milijardi dolara širom sveta, prestižući ukupnu zaradu *Rata beskraja* za samo jedanaest dana i oborio je brojne rekorde u zaradi, a takođe je postao najuspešniji film ikada, prestižući film *[[Avatar (film, 2009)|Avatar]]* (2009), i taj rekord je držao do marta 2021. godine. Osvojio je i bio je nominovan za brojne nagrade, uključujući nominaciju za Oskara u kategoriji za najbolje vizuelne efekte, tri nominacije za Filmske nagrade po izboru kritičara (osvojivši dve), kao i nominaciju za nagradu BAFTA u kategoriji za najbolje vizuelne efekte.

## Uloge

## Vanjske veze

* 
*
Vecchiano

**Vecchiano** je grad i općina od 11,916 stanovnika u Sjevernoj Italiji u toskanskoj provinciji Pisa.

## Geografija
Vecchiano leži na ušću rijeke Serchio, udaljen 8 km sjeverno od Pise.

## Historija

Vecchiano je prvi put dokumentiran 762. 
Za srednjeg vijeka bio je feud biskupa od Lucce, a zatim je potpao pod Republiku Pisu, koja je podigla zamak i pretvorila ga u svoju pograničnu utvrdu.

Teško je opustošen 1345. od trupa milanskih Viscontia. Nakon tog ga je 1406. zauzela Republika Firenca, i odtad dijeli njenu sudbinu.

Ekonomija se bazira poljoprivredi (voće, povrće, peradarstvo) i ljetnom balnearnom turizmu (plaža Migliarino).

## Reference

## Vanjske veze

 *''Comune di Vecchiano'' (službene stranice)
Aulella

**Aulella** je riječica u Toskani duga 30 km, lijeva pritoka rijeke Magre

## Hidrologija

Aulella izvire na padinama planine Monte Tondo u Apuanskim Alpama.
Na svom kratkom toku prema jugozapadu, prima pritoke; Lucido, Rosaro, Bardine  prije ušća u Magru kod Aulle.

## Reference

## Vanjske veze

* ''L'Aulella''
Lightyear (film)

***Lightyear*** () predstojeći je američki računarsko-animirani naučnofantastično-akcioni film, koji produciraju Pixar Animation Studios i Walt Disney Pictures, a distribuira Walt Disney Studios Motion Pictures. Spinof je Pixar-ove filmske serije ''Priča o igračkama'', dok predstavlja priču o poreklu izmišljenog lika čoveka Baza Svetlosnog, koji je inspirisao istoimenu akcionu figuru. Film je režirao Angus Maklejn (u svom rediteljskom debiju) i glas pozajmljuje Kris Evans kao naslovni lik, pored sporednih uloga koje čine Kiki Palmer, Dejl Souls, Taika Vaititi, Piter Son, Uzo Aduba, Džejms Brolin, Meri Makdonald-Luis, Efren Ramirez i Ajzeja Vitlok Mlađi. Film će biti objavljen u bioskopima U Sjedinjenim Američkim Državama 17. juna 2022. godine, a u Srbiji dan ranije, 16. juna.

## Radnja
Film se bavi pričom o poreklu Baza Svetlosnog, lika na kome je temeljena akciona figura u seriji *[[Priča o igračkama (franšiza)|Priča o igračkama]]*.

## Glasovne uloge

## Reference

## Vanjske veze
* 
*
Karl Kark

**Karl Kark** (Hellenurme, 3. siječnja 1883. – Tallinn, 1. prosinca 1924.), estonski inženjer i političar, najpoznatiji kao ministar cesta (prometa) u vladi Državnog starješine Friedricha Akelija.

Godine 1901. maturirao je u Tartuu, nakon čega upisuje prometni fakultet u Sankt Peterburgu, gdje diplomira kao inženjer 1911. godine. Za vrijeme studija bio je jedan od osnivača Udruge nordijskih studenata, koja će kasnije prerasti u Društvo petrogradskih studenata Estonije, na čijem će čelu biti Viktor Kingissepp i Jaan Anvelt. Prije povratka u domovinu u studenom 1920. godine, Kark je radio kao inženjer prometa u Rusiji.

Kao školovani inženjer, zaposlio se kao pomoćnik u Ministarstvu cesta. Nekoliko mjeseci kasnije, Kark je 6. travnja 1921. godine imenovan zamjenikom ministra, a 23. ožujka 1924. godine i  ministrom cesta u vladi Državnog starješine Friedricha Akelija. Za vrijeme njegova mandata došlo je do izgradnje temelja za radio komunikaciju u Estoniji, kao i objedinjenja svih željeznica pod jedinstvenu upravu. Ipak, njegova najvažnija ministarstka odluka, u kontekstu perspektive, bilo je uvođenje struje u (tada) dijelove estonske željeznice, što će se pokazati kao temelj razvoja željezničkog prometa u zemlji.

Dana 1. prosinca 1924. godine, Karl Kark je dobio obavijest da je sav promet na estonskom glavnom kolodvoru zaustavljen. Ne znajući da je u tijeku pokušaj puča, Kark se osobno odvezao do kolodvora da ispita situaciju, međutim na stepenicama kolodovora dočekao ga je pučist i propucao ga. Kark je ubrzo umro od posljedica ranjavanja. Ironično je kako je predvodnik puča bio upravo Jaan Anvelt, Karkov kolega iz studentskih dana. Pokopan je u Tallinnu.

## Reference
Morbius (film)

***Morbius*** je predstojeći američki film iz 2022. godine zasnovan na istoimenom Marvelovom stripu, producentske kuće Kolambija pikčers u saradnji sa Marvelom i Soni pikčersom. Ovo je drugi film *Soni-Marvelovog univerzuma*, koji je dodatak *[[Marvelov filmski univerzum|Marvelovom filmskom univerzumu]]*. Film je režirao Danijel Espinosa na osnovu scenarija koji su napisali Bark Šarples i Met Sazama. U glavnoj ulozi je Džared Leto, a u ostalim ulogama su Adria Arhona, Met Smit, Džared Haris i Tajris Gibson. Nakon objavljivanja planova za novi zajednički univerzum inspirisan likovima iz Spajdermena, počevši sa filmom *[[Venom (film, 2018)|Venom]]*, Soni je otkrio da radi na filmu o Morbiusu. Šarples i Sazama su napisali scenario u novembru 2017, dok su se Leto i Espinosa priključili u junu 2018. godine. Rad je počeo pred kraj godine sa kastingom, dok je snimanje počelo u februaru 2019. godine. u Londonu. Produkcija je pomerena u Atlantu i završena je u junu iste godine. Film je prvobitno zakazan za izlazak u Americi 31. jula 2020. godine, ali je pomeren zbog pandemije virusa korona.

## Uloge

## Izvori

## Vanjske veze
* 
*
Nacionalni park Gran Paradiso

**Nacionalni park Gran Paradiso** (talijanski: *Parco nazionale Gran Paradiso*) je najstariji od 25 talijanskih nacionalnih parkova koji se nalazi u Pijemontu na zapadu Sjeverne Italije.

## Karakteristike

Park se prostire na površini od 710 km², na nadmorskoj visini od 800 do 4,061 metara (Gran Paradiso) po regijima Valle d'Aosta i Pijemont.

Koncentriran je oko planine Gran Paradiso, jedinog vrha iznad 4,000 metara koji čitav pripada Italiji.

Park je sa zapada omeđen dolinom kod mjesta Rhêmes, a na jugu dolinom kod Cogne i kotlinama rijeka Soana i Orco.
Gran Paradiso na zapadu graniči sa francuskim Nacionalni parkom Vanoise.

Krajolik parka je uglavnom alpski, prošaran potocima, jezerima i slapovima. 
Sve do 1970-ih u dolini kod Cognea postojali su rudnici željezne rude.

### Flora i fauna

Šume se protežu do nadmorske visine od 2000 metara, to su uglavnom četinari; ariš pomiješan sa smrekom i borom, a jela ima manje. 
Na Pijemontskoj strani, na nadmorskim visinama do 1000 m rastu bjelogorične šume; bukve, javora i jasen, a po kotlinama kestena.

Od životinja ima od kozoroga koji su simbol parka, još i; divokoza, srna, jelena, svizaca, bijelog zeca, vuka, lisica, hermelina i risova. 
Od ptica ima orlova, supova, jastrebova, sova, tetrijeba i jarebica.

## Historija

Historija parka povezana je sa zaštitom kozoroga, čiji je broj pao na alarmantno nisku razinu, zbog tog je sardinijski (budući talijanski) kralj 
Vittorio Emanuele II - 1856. proglasio planine kraljevskim lovačkim rezervatom. 
Zbog zaštite organizirao je stražu i izgradio prve staza za mazge.

Vittorio Emanuele II je kao talijanski kralj 1919. darovao  2100 hektara svog rezervata državi za stvaranje 
nacionalnog parka, koji je osnovan 3. decembra 1922.
Do 1934. parkom je upravljala autonomna komisija, koja je povećala broj staza na 340 km i povećala broj kozoroga.

U tom periodu je međutim došlo i do smanjenja granica parka zbog izgradnje hidroelektrane na rijeci Orco.

U godinama koje su uslijedile parkom je direktno upravljalo Ministarstvo poljoprivrede i šumarstva, to su bile najgore godine u historiji parka, jer su otpušteni čuvari, a počeo je i Drugi svjetski rat. Zbog tog je broj kozoroga spao na 416 1945. Od 1947. parkom upravlja vlastita administracija koja je konsolidirala stanje i povećala površinu parka.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Parco Nazionale Gran Paradiso'' (službene stranice)
Soana (rijeka)

**Soana** je riječica u Pijemontu duga 24,7 km, lijeva pritoka rijeke Orco

## Hidrologija

Soana izvire na padinama planine Rosa dei Banchi kod mjesta Piamprato u Zapadnim Alpama.
Na svom kratkom toku prema jugoistoku, prima pritoke; Santanel, Campiglia, Servino i Forzo prije ušća u Orco kod grada Pont Canavese.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Torrente Soana''
Orco

**Orco** je rijeka u Pijemontu duga 89,6 km, lijeva pritoka rijeke Po

## Hidrologija

Orco se formira od brojnih potoka koji se slijevaju sa planine Gran Paradiso u Jezero Rosset na nadmorskoj visini od 2,600 metara.

Od tamo teče prema jugoistoku, i prima brojne pritoke; Piantonetto, Eugio, Ribordone, Soana, Piova, Malesina, Gallenca prije ušća u Po kod grada Chivassa.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Fiume Orco''
Gran Paradiso

**Gran Paradiso** (što prevedeno znači *Veliki raj*) je najviša planina u istoimenom masivu i Italiji, visoka 4,061 m, koji se nalazi na sjeverozapadu zemlje.

Prostire se na granici regija Valle d'Aosta i Pijemont, od Monte Visa (3,841m) na jugoistoku do Mont Blanca (4,811 m) na sjeveru. 

Gran Paradiso je vododjelnica između porječja rijeke Orco, koja teče prema jugu
i rijeke Dora Baltea koja teče na sjever. 
Građen je od jezgre stijena gnajsa, okruženog formacijama kalcita i mikašista, koje se izmjenjuju sa ofiolitnim formacijama. 

Masiv se grana na tri glavna grebena, na sjevernom su najviše planine Piccolo Paradiso (3,923 m), Punta Herbetet (3,778 m) i Gran Serra (3,552 m). Na istočnom su to Roccia Viva (3,650 m) i Gran San Pietro (3,692 m), a na jugozapadnom su to Tresento (3,609 m), 
Ciarforono (3,640 m) i Punta Fourà (3,411 m).  
Masiv je okružen drugim važnim vrhovima, kao što su La Grivola (3,969 m), Punta Tersiva (3,513 m) i Monte Rosa dei Banchi (3,164 m)  i prekriven je brojnim glečerima od kojih je najveći Tribolazione (6 km²).   

Čitav masiv je uvršten u istoimeni nacionalni park.

Na planinu su se prvi popeli septembra 1860., dva vodiča iz Chamonixa Michel Payot i Jean Tairraz, i dva britanska planinara John Cowell i William Dundas.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Gran Paradiso''
Sally Kellerman

**Sali Kler Kelerman** (; Long Bič, 2. jun 1937 — Vudlend Hils, 24. februar 2022), bila je američka pozorišna, filmska i TV glumica.

Na televiziji je debitovala početkom 1960-ih, gde se pojavila u više od šezdeset televizijskih serija i televizijskih filmova tokom narednih godina svoje karijere. Popularnost joj je došla 1970. godine nakon uloge Margaret Hulihan u crnoj komediji *[[M*A*S*H (film)|Vojna bolnica]]*, za koju je Kelerman dobila nominaciju za Oskara i Zlatni globus za najbolju sporednu glumicu. Istovremeno, u nastavku muzičke karijere, snimila je svoj prvi album u *Deka Rekords*. Godine 1973. pojavila se u mjuziklu *Izgubljeni horizont*, za koji je takođe doprinela muzici.

## Reference

## Vanjske veze

*
Nîmes Olympique

**Nîmes Olympique**, (ili **NO**) je francuski nogometni klub osnovan 1937. Svoje domaće utakmice igraji na stadionu ***des Costières*** u gradu Nîmes. Najveći rival kluba je Montpellier HSC.

## Historija
## Uspjesi

Francusko prvenstvo
* Viceprvak: 1958., 1959., 1960., 1972.

Francuska 2. liga (Ligue 2)
* Prvak: 1950.
* Viceprvak: 1968., 1991., 2018.

Francuski kup
* Finalist: 1958., 1961., 1996.

Coupe Charles Drago
* Pobjednik: 1956.

Superkup Francuske
* Finalist: 1958.

## Slavni igrači
; Francuska
* Eric Cantona
* Laurent Blanc
* Philippe Vercruysse
* Renaud Ripart
* Téji Savanier
* Bernard Boissier
* Michel Mézy
* René Girard

; Alžir
* Kader Firoud
Dora Baltea

**Dora Baltea** je rijeka na sjeverozapadu Sjeverne Italije u Valle d'Aosta i Pijemontu, duga 160 km, lijeva pritoka rijeke Po.

## Hidrologija

Dora Baltea se formira sutokom dva potoka *Dora di Veny* i *Dora di Ferret*, koji izviru na jugoistočnim padinama Mont Blanca.
Od tamo se prvo spušta kao brzak prema istoku, a zatim prema jugoistoku, protiče čitavom dolinom Aoste a nakon tog i preko sjeverozapadnog Pijemonta, do ušća u Po kod grada Crescentina.

U dolini Aoste sa desna prima pritoke Dora di Verney (ili Thuile), Dora di Valgrisenche, Dora di Rhêmes i Grand'Eyvia, a sa lijeve; Buthier, Marmore, Evançon i Lys.
U Pijemontu joj je jedina pritoka Chiusella, koja uvire sa desna. Sve njene pritoke izviru iz glečera na Mont Blancu, Matterhornu i Gran Paradisu, pa im i vodostaj zimi opadne, ali u proljeće toliko nabuja da često plave.

Na rijeci i njenim pritokama podignute su brojne hidroelektrane, a najveće su Avise i Valpelline II.

Svoje ime *Dora Baltea* duguje latinskom *Dura Bautia* (ili Duria Bautica) kako se za antike zvala, ali se za srednjeg vijeka zvala - *Bautex* (takođe na latinskom) po imenu svoje pritoke *Buthier*.

Porječje rijeke prostire se po površini od 4,322 km², a prosječni godišnji protok na ušću je 8 m³/s.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Dòra Bàltea''
Radovi Jože Plečnika u Ljubljani

**Radovi Jože Plečnika u Ljubljani** predstavljaju primjer urbanog dizajna usmjerenog na mijenjanje identiteta grada nakon raspada Austro-Ugarske imperije, kada se iz provincijskog grada pretvorio u simboličnu prijestolnicu Slovenije. Transformacija se zasnivala na  arhitektonskom dijalogu sa starijim gradom, služeći potrebama modernog društva 20. stoljeća u nastajanju.

Jože Plečnik je rođen 1872. u Ljubljani. Školovao se u Grazu, i umjetničkoj akademiji u Beču, odsjek arhitekture, kod Otta Wagnera. Poslije studija radio je kratko u Italiji, zatim deset godina u Beču u Wagnerovom studiju i na kraju kao slobodni arhitekt. Između 1911 i 1921 Plečnik je živio u Pragu a između Prvog i Drugog svjetskog rata u Ljubljani.

Plečnikova Ljubljana je usko povezana sa njegovim domom u ljubljanskom naselju Trnovo. Kopnena osa od Trnova i istoimenog mosta, po Emonskoj i Vegovoj cesti, pa sve do centra grada i Kongresnog centra i parka Zvijezda nosi Plečnikovu ideju. Vodenu osu čine njegovi projekti uređenja riječnog toka rijeke Ljubljanice, njene pritoke Gradoščice, riječnih obala u centru grada, Čevljarskog mosta, poznatog Tromostovja, i riječne brane. Plečnikova djela se nalaze uzduž obe linije, kopnene i vodene, te stvaraju cjelinu koja se danas naziva Plečnikova Ljubljana. Sastoji se od trgova, parkova, ulica, šetališta, mostova i javnih objekata (Nacionalna biblioteka, crkve, tržni centri, groblje)

## Svjetska baština
Prije proglašenja za svjetsku baštinu Ljubljana je dobila nekoliko priznanja:
* Evropska komisija proglasila je Ljubljanu Zelenom prijestolnicom Evrope 2016. 
* Ljubljana je osvojila i turistički Oscar, Zelenu jabuku Međunarodnog udruženja turističkih novinara i pisaca FIJET. 
* Ljubljana je na konferenciji *Global Green Destinations Day*, dva puta uvrštena među 100 najbolje razvijenih zemalja u vidiku održivog razvoja na svijetu (Global Top 100 Sustainable Destinations). 
* Turistička Zajednica Slovenije na Slovenskim danima turizma dodijelila je prvo mjesto u kategoriji urbanih jezgri za ekološku zonu Slovenska cesta te prvo mjesto u kategoriji većih mjesta.
* Pojedinačna arhitektonska ostvarenja Jože Plečnika su proglašena za spomenike kulture nacionalnog značaja, prema Pravilniku o proglašenju rada arhitekta Jožeta Plečnika u Ljubljani (Službene novine Republike Slovenije Br. 51/09 od 3. juli 2009.)

Godine 2021. i UNESCO je Plečnikovu Ljubljanu proglasio za Svjetsku baštinu.
### Lista djela

File:Trnovo Bridge.jpg|Trnovački most
File:Ljubljana (35814711775).jpg|Zeleno šetalište
File:Ljubljana (19) (3897486140).jpg|Tržnica
File:RomanWall-Ljubljana.JPG|Šetalište uz ostatke starog rimskog grada Emone


## Reference
Selma Rıza

**Selma Rıza** (Istanbul, 5. februar 1872 — Istanbul, 5. oktobar 1931) bila je prva turska novinarka. Riza se smatra prvom novinarkom u Osmanskom carstvu i jedna od prvih novelista u Turskoj.

## Biografija
Selma je rođena 1872. godine u Istanbulu, njen otac je bio Ali Riza, diplomata Osmanskog carstva u Austrougarskoj, njena majka se zvala Naile i bila je poturčena Austrijanka.

1892. godine u svojoj 20. godini Selma je napisala neobjavljen roman pod naslovom *Prijateljstvo* (). Roman je objavljen 1999. godine, dugo posle njene smrti, od strane Ministarstva kulture Republike Turske. U romanu Selma je nastojala odraziti status žene u društvu, stoga je istaknula bitnost obrazovanja žena i ulogu muškaraca u ženskom pokretu.

Poslije školovanja kod privatnih učitelja u Istanbulu, otišla je u Pariz 1898. godine kako bi se pridružila svom starijem bratu Ahmetu Rizi, koji je bio član pokreta Mladoturci. Studirali je na Univerzitetu Sorbona u Parizu, bila je član *Komiteta za jedinstvo i progres*. Selma Riza bila je jedina ženska osoba u komitetu. U Parizu je pisala za dva novinska lista, izdatih od strane Komiteta za jedinstvo i progres: *Mečveret* () na francuskom jeziku i *Šuraj Himet* ().

1908. godine Riza se vratila u Carigrad i počela je da radi za dva novinska lista: *Časopis za žene* () i *Ženski svet* (). Od 1908. do 1913. godine je bila generalni sekretar Turskog crvenog polumjeseca. Godine 1913. objavila je izvješće o položaju žena u Turskoj u časopisu *Le Suffrage des Femmes en Pratique* koji je izdavao Međunarodni savez žena. Tokom poslijednjih godina Osmanskog carstva pokušala je da palatu Adila-sultana u Istanbulu pretvori u žensku školu. Uz pomoć svog brata, uspjela je u svojoj nameri i palata je se koristila kao ženska gimnazija sve do 1986. godine kada je izgorjela u požaru.

Selma Riza je umrla 5. oktobra 1931. godine. Posle njene smrti, njeni rođaci su uzeli prezime Feradželi (), tako da je ponekad poznata i kao Selma Rıza Feraceli.

## Djela
* *Uhuvvet* (1892; obj. 1999)

## Fusnote
Domaniç

**Domaniç** je grad i okrug u pokrajini Kütahya u Egejskoj regiji u Turskoj.

U 2022. naselje Domaniç broji 4.855 stanovnika, dok općina broji oko 15.181 stanovnika. Gradić se nalazi 85 kilometara jugoistočno od Burse, 95 kilometara zapadno od Eskişehira i 67 kilometara sjeverno od Kütahye.

Osmanski begluk je osnovan oko Domaniça i Söğüta od strane Osmana, vođe plemena Kayi.

Mjesto se pamti prema Bici kod Domaniça (*İkizce Savaşı*, *Domaniç Muharebesi* ili *Domaniç Savaşı*, 1287), treća značajna bitka koju je vodio Osmanski begluk (kneževina) protiv lokalne uprave Bizantskog Carstva i prijelomna točka u osnivanju budućeg Osmanskog Carstva.

## Reference
Sogut

Zemaljske koordinate: 

**Söğüt** je grad i okrug u pokrajini Bilecik, Turska. Nalazi se u regiji Marmara na sjeverozapadu zemlje, s površinom od 599&nbsp;km². Također je treće najveće okružno središte u svojoj pokrajini nakon Bozüyüka i Bilecika. Graniči sa Bilecikom na zapadu, Gölpazarıem na sjeveru, İnhisarom na sjeveroistoku, Tepebaşıjem (Eskişehir) do jugoistok i Bozüyükom na jugozapadu. Okrug Söğüt ima 5 općina i 23 sela. Posljednje zabilježeno stanovništvo je bilo od 21.012 stanovnika (2000.), ali prema procjeni iz 2010. godine broj stanovnika je bio 19.425.
Söğüt je poznat kao mjesto osnivanja i prva prijestolnica Osmanskog Carstva od 1299. do 1335. godine. Tu je Osman–beg stupio na vlast i krenuo u osvajanje Burse i okolice.Grčka vojska je tri puta okupirala Söğüt tijekom Tursko–grčkog rata (1921).
Danas je Söğüt mali grad u vlažnoj riječnoj dolini u pokrajini Bilecik. U Etnografskom muzeju Söğüta su izloženi u prirodnoj veličini kipovi osmanskih sultana.

## Fusnote

## Reference
Minions: The Rise of Gru

***Minions: The Rise of Gru*** () je predstojeći američki računarski-animirani humoristički film produciran od strane Illumination-a i distribuiran od strane Universal Pictures-a. Predstavlja nastavak i spin-of prednastavak filma *[[Minions (film)|Minions]]* i sveukupno peti u franšizi ''Despicable Me''. Reditelj filma je Kajl Balda, sa Bredom Ejblsonom i Džonatanom del Valom kao korediteljima, dok glasove pozajmljuju Pjer Kofen kao Malci i Stiv Karel kao Gru, kao i Taradži Henson, Mišel Jeo, RZA, Žan-Klod van Dam, Lusi Loles, Dolf Lundgren, Dani Treho, Rasel Brand, Džuli Endruz i Alan Arkin.

Film *Malci 2: Gruov početak* će biti izdat 1. jula 2022. godine u Sjedinjenim Državama od strane Universal Pictures-a. Film će biti izdat tokom 2022. godine u Srbiji od strane Taramount Film-a.

U Srbiji je prikazan pod naslovom ***Malci 2: Gruov početak***, a u Hrvatskoj pod naslovom ***Malci 2: Kako je Gru postao Gru***.

## Radnja
Postavljen neposredno nakon filma iz 2015. godine, ovog puta u srcu 1970-ih, 12-godišnji Gru odrasta u predgrađu. Obožavatelj Zlobnih 6, Gru izmišlja plan da postane dovoljno zao da bi im se pridružio. Kada Zlobnih 6 otpuste svog vođu, legendarnog borca Vajld Knaklsa, Gru intervjuira kako bi postao njihov najnoviji član. To ne ide dobro, a stvari se pogoršavaju samo nakon što im Gru uz pomoć Kevina, Stjuarta, Boba, Ota i ostalih Malaca ukrade dragoceni predmet i iznenada se nađe smrtnim neprijateljem vrha zla. U bekstvu, Gru i Malci će se obratiti malo verovatnom izvoru, samom Vajldu Knaklsu, i da negativcima treba pomoći.

## Uloge

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* 
*
Kimerijski kontinent

**Kimerijski kontinent** bio je hipotetski kontinent koji je postojao od kraja karbonifera i tokom trijasa.

## Karakteristike

Početkom Perma postojao je dugi rift duž obala Tetiskog oceana koji je bio spojen sa superkontinentom Godvanom, koji se negdje krajem Perma, počeo odvajati od Godvane.

Predpostavlja se da se to dogodilo u sjeveroistočnom dijelu Godvane u kasnom Permu, kad se uska traka tog superkontinenta odvojila.
Vjeruje se da ona ostala tako duga i uska, kao i da nije ostala na tom mjestu, već je plutala Tetiskim oceanom slično kao današnji Madagaskar u davnoj prošlosti. Isto tako se pretpostavlja da to nije bio cijelo vrijeme povezani kontinent, već blokovi koji su zajedno plutali, i konačno postali ono što danas poznajemo kao Tursku, Iran, Afganistan. Neki od tih blokova formirali su Tibet, i neke dijelove Indokine i Malaje. 

Svi ti blokovi zajedno se nazivaju Kimerijski kontinent ili Kimerija. 

Nakon što su kimerijski blokovi završili plutanje preko Paleotetiskog oceana sudarili su se sa južnim rubom Evroazije, i uzrokovali Kimerijsku orogenezu (stvaranje planinskih masiva). Tad su zatvorili Paleotetiski ocean i otvorili Neotetiski ocean.

Rasjed istočno od Kimerijskog kontinenta otvorio je krajem trijasa (prije otprilike 230 i 201 miliona godina), istočni dio Sredozemnog mora, što je uzrokovalo da se Turska udaljila od Afrike. 
Početkom Jurskog perioda (prije 201 do 175 miliona godina) turski dio Kimerije nastavio se raspadati.  

Moguće je da kontinentalni fragmenti koji danas čine Pirenejski i Apeninski poluotok imaju slično prijeklo kao i Kimerija, ali su imali drugačiju historiju i ranije su se spojili sa Evroazijom. Vjerojatnije je da rumunjski Karpati imaju više veza sa Kimerijom, kao i dijelovi Kavkaza, jer su antički 
Kimerijci živjeli sjeverno od Crnog mora i Kavkaza, područja zahvaćena Kimerijskom orogenezom. 

Kimerija se razdvojila od Godvane od istoka prema zapadu, od Australije do istočnog Mediterana. 
Protezala se na nekoliko geografskih širina i obuhvaćala širok raspon klimatskih zona.   

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Cimmerian continent''
Krugovi (gimnastika)

**Krugovi** ili **karike** je ime za gimnastičarsku spravu i olimpijsku disciplinu sportske gimnastike.
Oni se sastoje od dva mala kruga, povezanih remenima na nosač iznad glave, za koje se gimnastičar drži dok izvodi razne vježbe. Izumio ih je početkom 19. vijeka njemački pedagog Friedrich Jahn, poznat kao otac gimnastike. 

## Karakteristike
Krugovi su izrađeni od drva ili metala, vanjskog dijametra od 28 mm (unutarnjeg [18 cm). Ovješeni su trakama postavljenim na nosač visok 5,75 metara iznad tla, dok oni sami vise na 2,5 m iznad poda i međusobno razmaknuti 50 cm. 

Natjecanje na krugovima zahtijeva najviše snage od svih gimnastičkih disciplina, pa se natječu samo muškarci.
Vježba na krugovima mora se izvoditi u mirnom položaju (bez ljuljanja ili pomicanja krugova). 
Snaga se demonstrara kako vučenjima i izražajima, tako i elementima zamaha jer je njihovo izvođenje otežano zbog oslonca koji nije fiksiran pri vježbanju. 
Vježbe na krugovima se moraju sastojati od različitih pokreta demonstrirajući snagu, izdržaje i zamahe. Ovi se elementi izvode u visu, kroz upor ili kao stoj na rukama, a treba da se izvedu ispruženim rukama. Tokom vježbe natjecatelj mora se izvesti najmanje dva stoja na rukama, jedan na snagu, a drugi pomoću zamaha. 
Gimnastičar mora izvesti seriju okreta i izdržaja sa prednjim i zadnjim elementima a kraj vježbe ili saskok se mora izvesti akrobatskom točkom.

Tipične demostracije snage na krugovima uključuju križ ili željezni križ (držanje tijela horizontalno od tla sa rukama potpuno ispruženim u stranu) i polugom (visi se na rukama sa tijelom ispruženim horizontalno).

## Historija
Krugovi su olimpijska disciplina za muškarce, još od prve novovjeke Olimpijade 1896. u Ateni. 

## Vanjske veze

* ''Rings gymnastics'' 
* ''Krugovi''
Toy Story (franšiza)

***Priča o igračkama*** () je Disney medijska franšiza koja je započela 1995. godine izlaskom istoimenog dugometražnog animiranog filma, čiji je producent Pixar Animation Studios i izdavač Walt Disney Pictures. Franšiza je bazirana na antropomorfološkom konceptu u kom su sve igračke, nepoznato ljudima, potajno žive i film se fokusira na raznoliku grupu igračaka koja sadrži klasičnu lutku kauboja Šerifa Vudija i modernu akcionu figuru kosmonauta Baza Svetlosnog, kojima daju glas Tom Henks i Tim Alen. Grupa se neočekivano upusti u avanture koje ih izazivaju i menjaju. Franšiza se sastoji uglavnom od četiri CGI animirana filma: *[[Priča o igračkama]]* (1995), *[[Priča o igračkama 2]]* (1999), *[[Priča o igračkama 3]]* (2010) i *[[Priča o igračkama 4]]* (2019). *Priča o igračkama* predstavlja prvi dugometražni film koji je u potpunosgti napravljen pomoću kompjuterski generisanih slika. Prva dva filma franšize je režirao Džon Laster, treći Li Ankrič, koji je takođe bio ko-režiser drugog filma (zajedno sa Ešom Brenonom) i četvrti Džoš Kuli.

## Filmovi
* *[[Toy Story]]* (1995)
* *[[Toy Story 2]]* (1999)
* *[[Toy Story 3]]* (2010)
* *[[Toy Story 4]]* (2019)
* *[[Lightyear (film)|Lightyear]]* (2022)

## Izvori

## Vanjske veze

*  na Disney
Illumination Entertainment

**Illumination Entertainment** američki je animacijski studio koji je osnovao Kris Meledandri 2007. Illumination je u vlasništvu Kris Meledandri, a brend Illumination je u suvlasništvu Universal Pictures, divizije svoje podružnice NBCUniversal u potpunom vlasništvu. Meledandri producira filmove, dok Universal finansira i distribuira sve filmove. Studio je odgovoran za franšize *[[Despicable Me (franšiza)|Grozan ja]]*, *[[The Secret Life of Pets (franšiza)|Tajne avanture kućnih ljubimaca]]* i *[[Sing (franšiza)|Pevajmo]]* i filmske adaptacije Dr. Seussove knjige Loraks i Kako je Grinč ukrao Božić. Malci, likovi iz serije *Grozan ja*, maskote su studija.

Illumination je proizveo 11 dugometražnih filmova, a njegovo poslednje izdanje je *[[Sing 2|Pevajmo 2]]*, sa prosečnom zaradom od 695,4 miliona dolara po filmu. Filmovi s najvećom zaradom u studiju su *[[Minions (film)|Malci]]*, koji je zaradio 1,159 milijardi dolara širom sveta, *[[Despicable Me 3|Grozan ja 3]]*, 1,034 milijarde dolara i *[[Despicable Me 2|Grozan ja 2]]*, 970,8 miliona dolara. Sva tri su među 50 filmova sa najvećom zaradom svih vremena, a šest njihovih filmova među 50 animiranih filmova sa najvećom zaradom.

## Franšize

## Filmografija

## Veze
* Blue Sky Studios
* Walt Disney Animation Studios
* Pixar
* DreamWorks Animation
* Vanguard Animation
* Warner Animation Group
* Sony Pictures Animation

## Vanjske veze

* Službena stranica
Sony Pictures Entertainment

**Sony Pictures Entertainment, Inc.** (**SPE**), američka filmska i televizijska kompanija zadužena za proizvodnju i distribuciju filmova, podružnica japanske korporacije *[[Sony]]*.

Godine 1989. korporacija Sony otkupila je dionice koje je kompanija *[[The Coca-Cola Company|Coca-Cola]]* imala u *Columbia Pictures Entertaimentu*, korporaciji koja se sastojala od dva filmska studija (*[[Columbia Pictures]]* i *[[TriStar Pictures]]*).

## Vanjske veze
* Službene stranice 
* Sony Pictures Entertainment (SPE) (us) na Internet Movie Databaseu
Bijela džamija u Brčkom

**Bijela džamija** (poznata i kao **Džedid džamija**), središnja je džamija u Brčkom. Nalazi se u sastavu Medžlisa Islamske zajednice Brčko, u okvirima Tuzlanskog muftiluka.

## Historija
Bijela džamija se nalazi se u brčanskom naselju Kolobara na jednom brijegu. Prema dostupnim podacima, džamija je renovirana 1893. godine, što znači da je ranije sagrađena na istoj lokaciji. Prvobitno je imala plac od preko 9.000 metara kvadratnih, plus musalu koja je služila za vanjsko obavljanje vjerskih obreda. Džamija je bila dosta masivna građevina s visokim kamenim minaretom. Po njenom nazivu *Džedid*, što na osmanskom jeziku znači- nova, zaključuje se da je podignuta poslije Atik-Savske džamije u Brčkom.

Ulaskom srpskih paravojnih snaga u Brčko, do temelja je porušena 17. jula 1992. godine. Džamija je obnovljena i svečano otvorena 9. jula 2005. godine. Danas spada u red najljepših džamija u Bosni i Hercegovini. U džamijskom kompleksu nalazi se objekt u kojem je smještena mekteb, višenamjenska sala, kancelarija za imama i sanitarni čvor.

## Reference

## Vanjske veze
* Džemat Bijela džamija Brčko
Alice i Ellen Kessler

**Alice i Ellen Kessler** (rođene 20. augusta 1936. u Nerchau, Saksonija, Njemačka) popularne su blizankinje u Evropi, posebno u Njemačkoj i Italiji, koje se bave pevanjem, plesom i glumom. Obično se nazivaju **blizankinje Kessler** (Die Kessler-Zwillinge u Njemačkoj i Le Gemelle Kessler u Italiji).

## Karijera
Njihovi roditelji, Paul i Elsa, upisali su ih na časove baleta sa šest godina. Kada su imale 18 godina, njihovi roditelji su koristili vizu za posetioce da bi pobegli u Zapadnu Njemačku. Nastupali su na festivalu Lido u Parizu između 1955. i 1960. godine i predstavljale su Zapadnu Njemačku na takmičenju za pjesmu Eurovizije 1959., završivši na 8. mjestu sa pesmom "Heute Abend wollen wir tanzen geh'n" (Večeras želimo da idemo na ples). Na Pesmi Evrovizije su zauzele 8. mesto od 11 pesama sa 5 osvojenih bodova.

U SAD-u nisu bile toliko popularne, ali su se pojavile u filmu "Sodom and Gomorrah" 1963. kao plesačice i pojavile su se na naslovnici časopisa Life u toj godini.

U Italiju se sele 1960., a u Njemačku su se vratile 1986. godine i trenutno žive u Grünwaldu. Dobili su dve nagrade od njemačke i italijanske vlade za promovisanje njemačko-italijanske saradnje kroz svoj rad u šou biznisu.

## Izvori

## Vanjske veze

* 
*
Vojvodstvo Modena

**Vojvodstvo Modena i Reggio** (talijanski: *Ducato di Modena e Reggio*), bilo je dio Svetog Rimskog Carstva u Sjevernoj Italiji, koje je egzistiralo od 1452. do 1796. i uz manji prekid za Napoleonskih ratova ponovno od 1814. do 1859.

## Historija
Član talijanske Dinastije Este **Borso Este** dobio je od cara Svetog Rimskog Carstva Friedricha III 1452. titulu Vojvode od Modene, a od pape Pavla II i titulu vojvode od Ferrare 1471.
Nakon svađa sa papama 1597. izgubili su Vojvodstvo Ferrara koje je anektirano u Papinsku Državu.

Dinastija Este nastavila je vladati Vojvodstvom Modena u Emiliji sve do 1796. i Napoleonskih ratova,  kad je okupirana od napoleonove vojske i postala dijelom Cispadanske Republike.

Posljednji vojvoda iz Dinastije Este **Ercole III** postao je i vladar bivše austrijske domene u jugozapadnoj Njemačkoj - Breisgau. u koji je pobjegao.
Kad je on umro 1803. titulu Vojvode od Modene naslijedio je njegov zet, austrijski nadvojvoda Ferdinand Este-Austrijski (**Francesco IV**) stric cara Franza II

Nakon sloma Napoleona Vojvodstvo Modena je obnovljeno 1814. sa habsburškim vojvodom **Francescom IV**.
Uvećano je za teritorije Masse i Carrare, nasljedne domene carice Marije Terezije.

Habsburški vojvode bili su nakratko svrgnuti 1831. i 1848., ali su se ubrzo vratili. 
Nakon Austrijsko-sardinijskog rata protiv Austrijskog Carstva 1859., Modenski vojvoda **Francesco V** je ponovno bio prisiljen pobjeći, ovaj put za trajno. 
U decembru 1859. Vojvodso Modena se udružilo sa Toskanom i Parmom kako bi formirali Ujedinjene Provincije Centralne Italije, koje su se u martu 1860. ujedinile sa Kraljevinom Sardinijom.

## Povezano
* Dinastija Este

## Reference

## Vanjske veze

* ''Duchy of Modena'' (na portalu Almanach de Gotha)
Monticano

**Monticano** je rijeka u Venetu duga 50,2 km, desna pritoka rijeke Livenza

## Hidrologija

Monticano izvire na padinama planine Piai kod grada Vittoria Veneta.
Na svom kratkom toku prema jugoistoku, sjeverno od Conegliana prima pritoku Cervano, a južno Crevadu. Kod Fontanelle prima pritoke: Liu i Forzo prije ušća u Livenzu kod grada Motta di Livenza.

Porječje rijeke prostire se na površini od 336 km².

## Reference

## Vanjske veze

* ''Il fiume Monticano''
Reno (rijeka)

**Reno** je rijeka u Toskani i Emiliji-Romagni duga 211 km.

## Hidrologija

Reno izvire na sjevernim padinama Sjevernih Apenina, u Provinciji Pistoia, između planina *Piaggette* i *Castello*, na 1010 metara nadmorske visine pod imenom **Reno di Prunetta**.

U prvom dijelu teče od zapada prema istoku do lokaliteta *Piastre*, gdje mjenja smjer i teče od jugozapada na sjeveroistok. Nakon što primi neke pritoke, među njima *Limentru* i *Settu*, ulijeva se u ravnicu kod bolonjskog predgrađa Casalecchia.

Posljednji dio toka bio je podložan mnogim promjenama, jer je sve do 18. vijeka Reno je imao ušće u Po, tad je kanaliziran pa danas uvire u Jadransko more između Lido di Spina i Casalborsettia.

Porječje rijeke prostire se po Toskani i Emiliji-Romagni na površini od 4,628 km².

## Reference

## Vanjske veze

* ''Reno''
Sony Pictures Animation

**Sony Pictures Animation** je američki filmski studio i dio je Sony Pictures Entertainmenta, osnovan 2002. godine, i uglavnom proizvodi računalno animirane filmove (CGI). Prvi film ovog studija je *[[Sezona lova]]*.

## Filmografija
Ovo je popis dugometražnih animiranih filmova (svi filmovi su sinkronizirani na srpskohrvatski jezik):

**[[Sezona lova]]* (2006.)
**[[Divlji valovi]]* (2007.)
**[[Sezona lova 2]]* (2008.)
**[[Oblačno s ćuftama]]* (2009.)
**[[Sezona lova 3]]* (2010.)
**[[Arthur Božić]]* (2011.)
**[[Hotel Transilvanija]]* (2012.)
**[[Oblačno s ćuftama 2]]* (2013.)
**[[Hotel Transilvanija 2]]* (2015.)
**[[Sezona lova: Lud od straha]]* (2015.)
**[[Film Angry Birds]]* (2016.)
**[[Štrumpfovi: Skriveno selo]]* (2017.) 
**[[Hotel Transilvanija 3: Praznici počinju!]]* (2018.)
**[[Spider-Man: Novi svijet]]* (2018.)
**[[Film Angry Birds 2]]* (2019.)
**[[Obitelj Mitchell protiv strojeva]]* (2021.)
**[[Zmaj iz čajnika]]* (2021.)
**[[Vivo]]* (2021.)
**[[Hotel Transilvanija: Transformanija]]* (2022.)

### Sony Pictures ImageWorks
*** (2005.)
**[[Kuća monstrum]]* (2006.)
**[[Štrumpfovi (film)|Štrumpfovi]]* (2011.)
**[[Štrumpfovi 2]]* (2013.)
**[[Petar Zecimir]]* (2018.)
**[[Petar Zecimir: Skok u avanturu]]* (2021.)

## Veze
*Pixar
*DreamWorks Animation
*Illumination Entertainment
*Walt Disney Animation Studios
*Blue Sky Studios

## Vanjske veze
*Službena stranica
Vojvodstvo Ferrara

**Vojvodstvo Ferrara** (talijanski: *Ducato di Ferrara*) bilo je dio Svetog Rimskog Carstva u Sjevernoj Italiji, u donjem toku rijeke Po koje je egzistiralo od 1471. do 1597..

## Historija
Članovi Dinastije Este postali su značajan politički faktor u Ferrari, kao lideri Gvelfa (koje je osnovao papa Grgur IX) u 12. vijeku.

Njihov član - **Azzo VI** postao je podesta u Ferrari krajem 12. vijeka, a **Azzo VII** markiz 1240., pa se ta godina uzima za početak vladavine Dinastije Este u Ferrari.

Markiz **Borso Este** dobio je od cara Svetog Rimskog Carstva Friedricha III 1452. 
titulu Vojvode od Modene, a od pape Pavla II i titulu vojvode od Ferrare 1471.

Peti i posljednji vojvoda od Ferrare iz Dinastije Este bio je **Alfonso II** (vladao 1559.–97.), koji na svoju nesreću i pored tri braka nije imao djece, pa je za svog nasljednika izabrao rođaka **Cesarea** (koji je djedu bio vanbračni sin **Alfonsa I**. Kako je to bilo u vrijeme kad je 1567. papa Pio V. strogo zabranio da izvanbračna djeca vladaju po katoličkim zemljama.

Slijedeći papa Klement VII. proglasio je 1598. Cesara nelegitimnim i preuzeo vlast u Ferrari, tako je nestalo Vojvodstvo Ferrara, koje je 1597. anektirano u Papinsku Državu.

## Povezano
* Ferrara
* Dinastija Este

## Reference

## Vanjske veze

* ''Ducato di Ferrara'' (na portalu altervista)
San Marcello Piteglio

**San Marcello Piteglio** je općina od 7,788 stanovnika u Sjevernoj Italiji u Toskani u Provinciji Pistoia.

## Geografija
San Marcello Piteglio je centar planinskog kraja, čiji je centar smješten na brdu lijevo od potoka Lima, udaljen 24 km sjeverozapadno od Pistoje.

## Historija
San Marcello Pitèglio je nova općina, formirana 2017. spajanjem dotadašnjih općina San Marcello i Piteglio.

Zna se da je od 12. vijeka bio feud grofova Guidi di Modigliana, a nakon tog slobodna komuna pod zaštitom Pistoje.
Od 16. vijeka je dio Republike Firence sa kojom dijeli daljnju sudbinu.

Najveća znamenitost je romanički zvonik (13. vijek) župne crkve restaurirane u 17. vijeku.

## Privreda
San Marcello Piteglio je mjesto u kom se ljudi bave šumarstvom, peradarstvom, turizmom ili rade u tvornici papira.

## Pobratimski gradovi
 
* La Güera, Zapadna Sahara
* Saône, Francuska
* Saint-Martin-du-Tertre, Francuska

## Reference

## Vanjske veze

*''Comune di San Marcello Piteglio'' (službene stranice)
Baltička antanta

**Baltička antanta** (estonski: *Balti liit* ili *Balti Antant*; latvijski: *Baltijas savienība* ili *Baltijas Antante*; litvanski: *Baltijos Antantė*) bio je naziv za vojno-politički savez triju baltičkih država - Estonije, Latvije i Litve - koji je nastao temeljem Sporazuma o antanti i suradnji potpisanog 12. rujna 1934. godine u Ženevi, a postojao je do 1940. godine. Temeljna svrha sporazuma bilo je koordiniranje zajedničke vanjske politike triju država.

Iako je savez trebao ojačati međunarodni položaj triju država te dodatno naglasiti njihovu politiku neutralnosti, za što je bila zadužena specijalizirana agencija, ideja je u konačnici propala zbog slabosti triju zemalja da se politički i vojno odupru većim vojnim silama poput Poljske, Sovjetskog Saveza i Trećeg Reicha. Prvi znak nestabilnosti saveza uslijedio je tokom Poljsko-litvanske granične krize 1938. godine, a nakon potpisivanja Pakta Ribbentrop-Molotov, Baltik je potpao pod sovjetsku sferu utjecaja te su kasnije sve tri države okupirane i anektirane od strane Sovjetskog Saveza. Tim je činom iz 1940. godine savez formalno prestao postojati.

Baltička skupština danas se smatra sljednikom ovog saveza u određenom kontekstu.

## Reference

## Literatura
* 
* 

## Vanjske veze
* http://www.nato.int/docu/review/1995/9505-6.htm 
* https://web.archive.org/web/20070609155134/http://victorian.fortunecity.com/wooton/34/halecki/22.htm
Cispadanska Republika

**Cispadanska Republika** (talijanski: *Repubblica Cispadana*) bila je kratkotrajna satelitska država Prve Francuske Republike u Sjevernoj Italiji, koje je egzistirala od 1796. do 1797..

Republiku je formirao general Napoleon Bonaparte u junu 1797. na osvojenim teritorijima sa centrom u dolini rijeke Po.
## Historija

U oktobru 1796. održan je kongres u Modeni iz koje je dotadašnji vladar vojvoda Ercole III., pobjegao u Veneciju, pred francuskim trupama.
Na kongresu su sudjelovali predstavnici iz; Modene, Bologne, Ferrare i Reggio Emilie. 
Kongres je neslužbeno organizirao Napoleon Bonaparte, čija je vojska zauzela Sjevernu Italiju početkom godine, on trebao riješiti situaciju u Italiji i regrutirati nove vojnike za ofenzivu na Habsburšku Austriju.

Kongres je proglasio da će te četiri pokrajine formirati Cispadansku Republiku i pozvao ostalo talijansko stanovništvo da mu se pridruži. 
Osnovana je građanska straža sastavljena od konjice i artiljerije. Na sastanku održanom 7. januara 1797. u Reggio Emiliji- kongres je odlučio formirati vladu.

Na kongresu je usvojena prva Zastava Italije, trobojnica, koja je u sredini imala amblem, tobolac sa četiri strijele kao simbol četiri provincije osnivača.

Prema svom Ustavu Republikom je vladao Direktorij formiran po francuskom modelu. Republika je imala je dvodomni parlament, donji od 60 i gornji od 30 poslanika, administrativno je bila je podijeljena na departmane i općine.

Republika je formalno potvrđena francusko-austrijskim Mirom u Campo Formiju 17. oktobra 1797.

Iako je Cisalpinska Republika imala ustav i vladu i bila formalno nezavisna, čak je imala i ambasadu u Parizu, zapravo je zavisila o francuskim trupama i financijskoj pomoći.

Cispadanska Republika se 9. jula 1797. ujedinila s Transpadanskom Republikom u 
Cisalpinsku Republiku.

Cisalpinska Republika je rekonstituirana 1801. kao Republika Italija sa Napoleonom kao predsjednikom 
Direktorija, a potpuno je prestala egzistirati 1805. formiranjem Kraljevine Italije.

## Povezano
* Ferrara
* Dinastija Este

## Reference

## Vanjske veze

* ''Cisalpine Republic'' (na portalu Encyclopaedia Britannica)
Transpadanska Republika

**Transpadanska Republika** (talijanski: *Repubblica Transpadana*) bila je revolucionarna, privremena i međunarodno nepriznata država koju je u Milanu formirao general Napoleon Bonaparte.

## Historija

Nakon što je 10. maja 1796. porazio austrijske trupe u Bitci kod Lodija i zauzeo drevno Milansko Vojvodstvo. 
Napoleon je formirao privremenu vlast - Generalnu administraciju Lombardije, koja je zamijenila dotadašnju 
austrijsku administraciju i tako stvorio satelitsku državu 
Prve Francuske Republike u Sjevernoj Italiji, koja je prihvatila Francuski revolucionarni kalendar.

Ta administracija je dobila potpunu civilnu vlast nakon Napoleonove proklamacije 8. godine V Brumaira (29. oktobar 1796.), čak i slučajevima kad je njene odluke morao odobriti francuski vojni komandant Lombardije.

Administracija je bila sastavljena od četiri odjela (ministarstva): za religiju i kulturu, transport i Inženjeriju, financije i porez i jedan za trgovinu.

Nakon novih pobjeda napoleonove armije i sklapanja Leobenskog ugovora 17. aprila 1797. teritorij Transpadanske Republike se povećao, jer je Francuska započela komadanje Mletačke Republike zauzevši Bergamo i pomaknuvši se prema istoku od rijeke Adde do rijeke Oglio, demarkacione linije sa mletačkim teritorijem koja je egzistirala više od tri 
vijeka.

Napoleon je 19. maja priključio Transpadanskoj Republici teritorij bivšeg pograničnog Vojvodstva Modene. 
Svojim dekretom od 29. juna, general je odlučio dati Republici konačno uređenje i formalnu nezavisnost, proglasivši rođenje 
Cisalpinske Republike.

Cisalpinska Republika je rekonstituirana 1801. kao Republika Italija sa Napoleonom kao predsjednikom Direktorija, a potpuno je prestala egzistirati 1805. formiranjem Kraljevine Italije.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Transpadane Republic''
Vavrinec

**Vavrinec** je naseljeno mjesto u okrugu Vranov na Toploj, u Prešovskom kraju, Republika Slovačka.

## Stanovništvo

Prema podacima o broju stanovnika iz . godine naselje je imalo  stanovnika.

### Etnički sastav

### Religija

## Reference

## Vanjske veze
* 
*