open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zhuanxu

:*[[Gaoyang (Hebei)|Gaoyang]] je također grad u kineskoj provinciji [[Hebei]]*.
**Zhuanxu** (), također poznat kao **Gaoyang** (高陽) je legendarni monarh drevne Kine.

Kao unuk Žutog cara, Zhuanxu je vodio klan Shi u seobi na istok u današnji Shandong, gdje su brakovima s klanom Dongyi povećali svoj plemenski utjecaj. U dobi do dvadeset godina je postao njihov suveren i vladao još sedamedseteosam godina, sve do svoje smrti.

Doprinio je stvaranju zajedničkog kalendara i astrologije, sproveo vjerske reforme s ciljem da iskorijeni šamanizam, te poticao patrijarhalni (umjesto dotadašnjeg matrijarhalnog) sistem, istovremeno zabranivši brakove između bliskih srodnika. Zhuanxua mnogi smatraju jednnim od Pet Careva.
François Ozon

**François Ozon** (Fransoa Ozon) francuski je reditelj i scenarista, rođen u Parizu, 15. novembra, 1967. Između 1988. i 1998. Ozon je snimio brojne kratke filmove. Od 1998. snima od prilike jedan film godišnje.

## Biografija
Pošto je diplomirao kinematografiju na Pariskom univerzitetu, 1990. upisao je režiju na La Fémis. Od tada snima brojne kratke filmove, od kojih su mnogi bili zapaženi na internacionalnim festivalima. Sa filmom **[[Action Vérité]]** (1994.) počinje njegova saradnja sa kućom Fidélité Productions, sa kojom snima dosta filmova. Njegov prvi dugometražni film *[[Sitcom (film)|Sitcom]]* (1998) bio je jako dobro prihvaćen i kod publike i kod kritičara.

Svetsko priznanje je stekao filmovima *[[8 femmes]] * (2002.) i *[[Swimming Pool]] * (2003.)

Mnogim njegovim filmovima zajednički je direktan i otvoren pristup seksualnosti njegovih likova (posebno u *[[Les Amants criminels]] *, *[[Gouttes d'eau sur pierres brûlantes]]* (1999. – adaptacija Fassbinderove drame *[[Tropfen auf heiße Steine]]*) i *[[Swimming Pool]]*), zatim građenje filma na malom broju likova (na primer, u *[[Regarde la mer]] * samo dva, pa čak i u *[[Swimming Pool]]*, u kome su, pored dva glavna lika, svi ostali marginalni) i, konačno, posebno obraćanje pažnje na ženske likove.

François Ozon je gej i premda ne govori o tome rado u javnosti, gej ili lezbejski likovi i zapleti se često pojavljuju u njegovim filmovima.

## Filmografija
### Kratki filmovi
* 2006 : *[[Un lever de rideau]]*
* 1998 : *[[X2000]]*
* 1997 : *[[Regarde la mer]]*
* 1997 : *[[Scènes de lit]]*
* 1996 : *[[Une robe d'été]]*
* 1995 : *[[La Petite Mort]]*
* 1994 : *[[Action vérité]]*
* 1994 : *[[Une rose entre nous]]*
* 1993 : *[[Victor]]*
* 1992 : *[[Thomas reconstitué]]*
* 1991 : *[[Deux plus un]]*
* 1991 : *[[Le Trou madame]]*
* 1991 : *[[Peau contre peau (les risques inutiles)]]*
* 1991 : *[[Une goutte de sang]]*
* 1990 : *[[Mes Parents un Jour D'été]]*
* 1988 : *[[Les Doigts dans le Ventre]]*
* 1988 : *[[Photo de Famille]]*

### Dugometražni filmovi
* 2006 : *[[Angel]]*
* 2005 : *[[Le Temps qui reste]]*
* 2004 : *[[5x2]]*
* 2003 : *[[Swimming Pool]]*
* 2001 : *[[8 Femmes (film)|Huit Femmes]]*
* 2000 : *[[Sous le sable]]*
* 1999 : *[[Gouttes d'eau sur pierres brûlantes]]*
* 1998 : *[[Les Amants criminels]]*
* 1998 : *[[Sitcom (film)|Sitcom]]*

## Nagrade
* 1996. – *[[Une robe d'été]]* – nagrada „Léopard de Demain“ na Filmskom festivalu u Locornu

## Vanjske veze
* 
* Zvanični site
Poslednji Rimljanin

**Poslednji Rimljanin** (lat. *Ultimus Romanorum*) naziv je koji se tokom istorije primenjivao na različite ljude za koje se smatralo da simbolišu vrednosti antičke rimske civilizacije, te da je njihovom smrću tih vrednosti nestalo.

Prva zabeležena upotreba ovoga termina jeste kada je Julije Cezar rekao da će smrću Marka Junija Bruta "rimski duh" odumreti.

Tokom istorije sledeći su ljudi nazvani poslednjim Rimljanima:

* Gaj Azinije Polion *(Gaius Asinius Polion)*, jedan od najvećih književnika i kulturnih radnika Rimske republike,
* Flavije Aecije *(Flavius Aëtius)* i Bonifacije *(Bonifacius)*, vojni zapovednici koji su ratovali u doba Atile,
* Valens, car Istočnog rimskog carstva koji je pretrpeo katastrofalan poraz u bici kod Hadrijanopolja,
* Siagrije *(Syagrius)*, poslednji rimski vojni zapovednik u Galiji pre invazije Franaka,
* Ambrozije Aurelijan *(Ambrosius Aurelianus)*, vojni zapovednik u Britaniji tokom invazije Angla i Sasa,
* Justinijan I *(Iustinianus)*, rimski car u doba prelaza iz antike u srednji vek,
* Anicije Manlije Severin Boetije *(Anicius Manlius Severinus Boethius)*, poslednji veliki rimski književnik i filozof.

U doslovnom značenju, ovaj se termin može primeniti i na sledeće ličnosti:

* Romul Avgustul *(Romulus Augustulus)*, poslednji car Zapadnog rimskog carstva,
* Konstantin XI Paleolog, poslednji car Vizantijskog (= Istočnog rimskog) carstva.
Cecilije Stacije

**Cecilije Stacije** (lat. *Caecilius Statius*, umro oko 166. st. e.) bio je, uz Plauta i Terencija, treći značajan pisac komedija u rimskoj književnosti.

Poreklom je bio Gal, a rođen je u severnoj Italiji, verovatno u gradu Mediolanu (*Mediolanum*, danas Milano). Kao zarobljenik došao je u Rim 223. ili 222. st. e., pretvoren u roba, a zatim pušten na solobodu.

Cecilije je bio Enijev savremenik i prijatelj, te hronološki pripada u period između Plauta i Terencija. Pretpostavlja se da je 166. godine st. e. još bio živ, jer je, prema Svetonijevim rečima, komentarisao Terencijevu dramu "Devojka s Androsa", prikazanu te godine. Od celokupnog Cecilijevog dela danas nam je poznato samo 42 naslova njegovih komedija, od kojih je njih 16 napisano po ugledu na Menandra, glavnog predstavnika "nove atičke komedije". Nekoliko fragmenata poznato nam je iz citata kasnijih antičkih pisaca, pre svega Aula Gelija, koji paralelno daje i citate iz Menandrovih originala, što pruža jednu od retkih mogućnosti da se rimska palijata uporedi s grčkim originalom. Iz tih se citata vidi i to da Cecilijeve drame nisu samo prevodi, kao što to nisu ni kod Plauta i Terencija, ali i da ne uspevaju da reprodukuju kvalitet grčkih originala.

Cecilije Stacije sastavio je mnoge palijate, ali od svega nam se sačuvalo tek nekih trista stihova i četrdesetak naslova, što latinskih, što grčkih, što dvojezičnih. Među njima su npr. *Devojka s Androsa* *(Andrea)*, *Hermafrodit* *(Androgynos)*, *Praznik kovača* *(Chalcia)*, *Naslednica* *(Epicleros)*, *Konagdžija* *(Epistathmos)*, *Pismo* *(Epistula)*, *Prognanik* *(Exul)*, *Ugrabljena* *(Harpazomene)*, *Podmetnuti sin* *(Hypobolimaeus sive Subditivos)*, *Prostitutka* *(Meretrix)*, *Zelenaš* *(Obolostates sive Fenerator)*, *Lančić* *(Plocium)*, *Na prodaju* *(Polumeni)*, *Bokser* *(Pugil)*, *Drugovi* *(Synephebi)*.

U svojim dramama Cecilije je bolje od Plauta i Terencija čuvao grčki kolorit, a takođe je izbegavao "kontaminaciju", odnosno nije spajao dva ili više grčka originala u jednu latinsku preradu. I pored početnih neuspeha, izgleda da je brzo stekao popularnost rimske publike. Varon hvali njegovu "otmetnost" *(gravitas)*. Horacije (*Epist*. II, 1, 59) takođe poredi njegovu "otmenost" *(gravitas)* s Terencijevom: "kaže se...da je Cecilije bolji po otmenosti, a Terencije po pesničkom umeću" *(dicitur...vincere Caecilius gravitate, Terentius arte)*. Književni kritičar Volkacije Sedigit (*Volcatius Sedigitus*) smatra ga u svome kanonu za najvećeg rimskog komediografa. S druge strane, Kvintilijan o njemu ne govori s odobravanjem, a Ciceron ga smatra lošijim od Terencija i prebacuje mu nedovoljno izbrušen stil i jezik (*Ad. alt.* VII, 3), što i nije čudno s obzirom da Ceciliju latinski i nije bio maternji jezik.

## Reference

## Vanjske veze
* Encyclopaedia Britannica Statius Caecilius
Car Ku

**Kù** () je bio legendarni kineski car. On je praunuk Žutog cara, 皇帝. Prema špekulacijama kineskih historičara (iza 100. pne.) vladao je u periodu 2412. pne. - 2343. pne..
Liman

**Liman** može biti:

* Liman (geologija), tip lagune ili estuara, koji se najčešće javlja na obalama Crnog mora.
* Liman (Novi Sad), gradska četvrt Novog Sada
* Liman (Gradiška), naselje kraj Gradiške
* Liman (Rusija), naselje u Astrahanskoj oblasti,, Rusija.
Car Yao

**Yao** (tradicionalni kineski:堯, pojednostavljeni kineski:尧) (2353 - 2234. pne.) bio je legendarni kineski vladar, jedan od Tri Uzvišena i Pet Careva. Također poznat kao Yaotang-shi (陶唐氏), rođen je pod imenom Yi Fangxun (伊放勳) ili Yi Qi (伊祈) kao drugi sin cara Kua i Qingdu (慶都). Također je poznat kao **Tang Yao** (唐堯).

S obzirom da je slavljen kao moralno savršeni kralj-mudrac, Yaoova dobrota i briga za narod je često služila kao uzor budućim kineskim monarsima i carevima. Rani Kinezi su često govorili o Yaou, Shunu i Yuu kao historijskim ličnostima, a moderni historičari vjeruju da oni predstavljaju poglavice, odnosno vođe plemenskih saveza koji su uspostavili jedinstveni i hijerarhijski sistem vlasti u prijelaznom periodu prema patrijarhalnom feudalnom društvu.

Prema legendi, Yao je postao vladarom u dobi od 20 te umro u dobi od 119 godina kada ga naslijedio Veliki Shun, koji se bio vjenčao s njegove dvije kćeri.

Jedno od mnogih dostignuća koje se pripusuje Yaou je pronalazak igre weiqi (go), navodno u svrhu zabavljanja vlastitog slaboumnog sina.

V. također: Kineska mitologija

## Vanjske veze

* http://www.threekingdoms.com/history.htm#2_3_1 
* http://csgo.org/about/history.php
Shun (kineski vođa)

**Shun** () je bio legendarni vođa drevne Kine, jedan među Tri Uzvišena i Pet Careva. Rođen je pod imenom Yao Chonghua (姚重華). Također je bio poznat kao Youyu-shi (有虞氏). Vodstvo mu je predao Car Yao u dobi od 53, a umro je u dobi od 100 godina, nakon što je predao prijestolje Yuu Velikom. Prijestolnica mu je bila Puban (蒲阪, današnji Shanxi).

U kasnijim periodima su Yaoa i Shuna zbog njihovih vrlina slavili konfucijanski filozofi. Shun he bio posebno poznat po svojoj skromnosti i pobožnosti (xiao 孝).

Također je poznat kao Veliki Shun (大舜) ili Yu Shun (虞舜).

V. također: Kineska mitologija

## Vanjske veze
* http://www.threekingdoms.com/history.htm#2_3_2
Araucanía (regija)

**Araucanía** (španjolski: *Región de Araucanía* je jedna od 16 regija na koje je Čile administrativno podjeljen. 

## Karakteristike
Regija Araucanía prostire se u sredini zemlje, od Tihog ocena preko Centralne doline do planina Anda.

Regija ima površinu od 31,842 km², na kojoj živi 1,014,343 stanovnika.

Administrativno je podjeljena na dvije provincije Cautín i Malleco.
Administrativni centar regije je grad Temuco u kom živi 278,513 stanovnika.

## Izvori

## Vanjske veze
* ''Gobierno Regional de Araucanía''
Konstantinopolj

**Konstantinopolis** (grč. *Κωνσταντινούπολις* [*Konstantinoúpolis*], lat. *Constantinopolis*; "Konstantinov grad"), ili **[[Carigrad]]**, je bilo prvobitno ime današnjeg Istanbula, u Turskoj. Sve do 1453, tj. u svojoj pred-osmanlijskoj historiji, **Konstantinopolj** je bio više od hiljadu godina prestonica, najprije Istočnog rimskog carstva. No, počeci grada idu sve do 7. vijeka pne., odnosno do osnivanja starogrčke naseobine i grada Bizantijuma. Konstantinopolis je bio strateški smješten između Zlatnog roga i Mramornog mora, na južnom ušću Bosfora u Mramorno more, na tački gdje Evropa susreće Aziju. Konstantinopolis je bio veoma značajan kao nasljednik starog Rima i kao najveći i najbogatiji grad u Evropi tokom cijelog srednjeg vijeka.

## Povezano
* Novi Rim
Supremum

Majoranta M skupa A, koji ima osobinu da je za svaku drugu majorantu b skupa A, M<=b, zove se supremum (gornja međa) skupa A, piše se M=sup A.[supremum]
Komod

**Komod**, punim imenom **Marko Aurelije Komod Antonin** (lat. *Marcus Aurelius Commodus Antoninus*, rođen 161. godine n. e., stupio na presto 180. godine, ubijen 192. godine), bio je rimski car, sin i naslednik Marka Aurelija, poslednji pripadnik antoninske dinastije i car koji je prekinuo niz "petorice dobrih careva".

Komod je rođen u latinskom gradiću Lanuviju *(Lanuvium)* kao sin tadašnjeg cara Marka Aurelija. Imao je brata blizanca, Aurelija Fulva Antonina *(Marcus Fulvus Antoninus)*, koji je umro u dobi od pet godina. Marko Aurelije je 166. godine Komoda proglasio za cezara, zajedno s njegovim mlađim bratom Markom Anijem Verom *(Marcus Annius Verus)*. Kada je Anije Ver 169. godine umro prirodnom smrću, Komod je ostao kao jedini Aurelijev sin.

Godine 176. Marko Aurelije je Komoda proglasio za imperatora, a 177. godine za avgusta, čime je Komod formalno postao očev savladar. Iste, 177. godine, dva avgusta su zajedno proslavili trijumf, a Komodu su dodeljena tribunska ovlašćenja *(tribunicia potestas)*. Marko Aurelije je umro 180. godine tokom pohoda protiv Kvada i Markomana, a Komod je stupio na presto kao samovladar.

Komod se, kao pre njega Kaligula i Neron, carevi koji su veoma mladi stupili na presto, pokazao nesposobnim, sujetnim i ćudljivim. Srećom, granice carstva ostale su bezbedne, zahvaljujući sposobnim namesnicima provincija i varvarskim saveznicima, kojima je darovana zemlja duž Dunava i koji su zauzvrat pružali vojne usluge. Ali Komod je napustio Aurelijev plan o osnivanju provincija preko Dunava, i više je voleo da se posveti lagodnom životu i uživanju, posebno borbama u rimskoj areni, gde je paradirao kao "rimski Herkul" *(Hercules Romanus)*. Od senata je zahtevao da prizna njegovo božansko poreklo. Ozbiljne je poslove prepustio svojim miljenicima, čije su ambicije i intrige dovodile do zavera, suđenja za izdaju, konfiskacija i ubistava.

Poslednjeg dana 192. godine Komoda je ubio njegov oslobođenik Narcis *(Narcissus)*, u zaveri koju su organizovali neki senatori, pretorijanski prefekt i Komodova ljubavnica Marcija *(Marcia)*. Ovaj atentat stavio je tačku na jednu pogubnu vladavinu; tako su Antonini, kao Julijevci-Klaudijevci, neslavno završili. I dalji razvoj događaja bio je sličan: senat je Komoda osudio na *damnatio memoriae*, tj. naredio je brisanje njegovog imena iz spiska vladara i poništavanje njegovih naređenja. Zatim je, kao i posle Nerona, usledila nova "godina četiri cara".

## Vanjske veze

### Primarni izvori
=
* Historia Augusta: Life of Commodus
* Book 73 of Cassius Dio's History

### Sekundarni izvori
* Commodus entry at De Imperatoribus Romanis
Neferkare II

**Neferkare II** je naziv kralja Sedme dinastije drevnog Egipta u Prvom prijelaznom periodu. Njegovo ime je jedino poznato po Abydoskom popisu kraljeva. Međutim, J. von Beckerath vjeruje kako je to mogao biti kralj s imenom Wadjkare, koje se pojavljuje na grafitu iz Prvog prijelaznog perioda.

## Izvori
* VIIth Dynasty 2175 - 2165, 9.11. 2006.
* Abydos King List, 9.11. 2006.
Menkare

**Menkare** je naziv za kralja u Prvom prijelaznom periodu Drevnog Egipta. O njemu nema nikakvih podatak osim spomena u Abydoskom popisu kraljeva

## Napomene
* VIIth Dynasty 2175 - 2165, od 9.11. 006.
* Abydos King List, od 9.11. 2006.
Neferkare Neby

**Neferkare Neby** je ime kralja Sedme dinastije drevnog Egipta u doba Prvom prijelaznom periodu. Njegovo ime jasno stoji u Abydoskom popisu kraljeva, a za razliku od ostalih kraljeva perioda, je potvrđeno u dva druga izvora. Njegova majka je vjerojatno bila Ankhesenpepi II, što znači da je možda njegov otac bio Pepi II Neferkare. Neferkare Neby se pojavljuje na lažnim vratima groba Ankhensenpepi II, te kao natpis na sarkofagu. Izgleda da je Neferkare Neby započeo planiranje izgradnje piramide u Saqarri, ali nikada nije uspio započeti samu izgradnju.

## Izvori
* VIIth Dynasty 2175 - 2165, 10.11. 2006.
* Abydos King List, 10.11. 2006.
* The Pyramids of the Old Kingdom, 10.11. 2006.
Neferkare Khendu

**Neferkare Khendu** je kralj iz Sedme dinastije drevnog Egipta u doba Prvog prijelaznog perioda. Njegovo ime se spominje samo na Abydoskom popisu kraljeva.

## Izvori
* VIIth Dynasty 2175 - 2165, 9.11. 2006.
* Abydos King List, 9.11. 2006.
Neferkamin

**Neferkamin** je kralj Sedme dinastije drevnog Egipta u Prvom prijelaznom periodu. Njegovo ime "Neferkamin" se jedino spominje u Abydoskom popisu kraljeva. Međutim, prema nekim izvorima je također identifciran na pločici izloženoj u Britanskom muzeju, gdje njegovo kraljevsko ime glasi *Sneferka*.

## Izvori
* VIIth Dynasty 2175 - 2165, Accessed November 9, 2006.
* Abydos King List, Accessed November 9, 2006.
Neferkare Pepiseneb

**Neferkare Pepiseneb** je bio kralj drevnog Egipta u Prvom prijelaznom periodu. Njegovo ime se spominje na Abydoskom popisu kraljeva, te je prvi kralj od *Ntyiqrt* (koji je mogao biti Nitocris ili Netjerkare) koji se pojavljuje na Torinskom kanonu kraljeva, te je tamo spomenut uz naziv *Shery,* ili *mlađi.* Zbog te neobičnosti ga neki egiptolozi smatraju prvim kraljem Osme dinastije, dok je Torinski kanon izostavio Sedmu dinastiju. Za ove špekulacije nema čvrstih dokaza.

## Izvori
* VIIth Dynasty 2175 - 2165, 9.11. 2006.
* Abydos King List, 9.11. 2006.
* Smith, W. Stevenson. *The Old Kingdom in Egypt and the Beginning of the First Intermediate Period,* in *The Cambridge Ancient History,* vol. I, part 2, ed. Edwards, I.E.S, et al. p.197. Cambridge University Press, New York, 1971.
Qakare Ibi

**Qakare Ibi** je bio drevni egipatski vladar iz Osme dinastije. Njegovo ime Qa-ka-Re znači "snažna je duša Rea".

Postojanje mu je dokazano s otkrićem male piramide u Južnoj Saqqari.
Neferkamin Anu

**Neferkamin Anu** je bio kralj Osme dinastije Egipta u Prvom prijelaznom periodu. Njegovo ime se spominje u Abydoskom popisu kraljeva, kao i u Torinskom kanonu kraljeva, koji mu je pripisao vladavinu od dvije godine, jednog mjeseca i jednog dana

## Izvori
* VIIth Dynasty 2175 - 2165, 9.11. 2006.
* Abydos King List, 9.11. 2006.
Neferkauhor

**Neferkauhor** je bio kralj Osme dinastije drevnog Egipta u Prvom prijelaznom periodu. Njegovo ime se spominje u Abydoskom popisu kraljeva, ali ne i u Torinskom kanonu, koji se prekida nakon njegovog prethodnika. Za postojanje Neferkauhora ima najviše potvrde od svih ranih kraljeva Prvog prijelaznog perioda, jer je za sobom ostavio Coptosske ukaze svom veziru Gornjeg Egipta, Shemayu.

## Izvori
* VIIth Dynasty 2175 - 2165, 9.11. 2006.
* Abydos King List, 9.11. 2006.
Ardian Kozniku

**Ardian Kozniku** (Đakovica, 27.10. 1967.), bivši hrvatski nogometni reprezentativac. Rođen u Kosovu, te, albanskog podrijetla.

Krenuo je sa nogometom u rodnoj Đakovici, igrajući za tamošnji Vlaznimi. 1988. igra u Prištini, a nakon dvije sezone tamo dolazi u Split. U hajdukovom dresu igra najbolje u karijeri postigavši nekoliko vrlo važnih pogodaka u skoro 100 utakmica, također, postavši najbolji strijelac prve sezone HNL-a. Nakon toga uspješno nastavlja i u redovima francuskog Cannesa. U međuvremenu debitira u kockastom dresu, ušavši na poluvremenu prijateljske utakmice sa Slovačkom u Bratislavi. Već sljedeću utakmicu (ovaj put kvalifikacijsku), sa Litvom, 2 minute nakon ulaska u igru postiže prvi gol za Hrvatsku.

Nakon par sezona u Francuskoj, te jednu na Cipru gdje u prosjeku postiže više od 1 gola po utakmici vraća se u Hrvatsku. U isto to vrijeme završio je svoju reprezentativnu karijeru. Do tad je zabilježio 7 nastupa, te sudjelovao na Svjetskom prvenstvu 98' gdje nije zabilježio ni minute, ali dobio brončanu medalju. Posljednju utakmicu odigrao je prije polaska na Mundial, protiv Australije (7:0) u Zagrebu, gdje postiže pogodak.

Kao član reprezentacije 1998. dobitnik je Državne nagrade za šport "Franjo Bučar".

Pri povratku u HNL, ovog puta nastupa u modrom dresu Dinama. U te 2 i pol bilježi nastupe prvo za Croatiju, a potom i Dinamo, s obzirom da klub mijenja/vraća ime. Nakon osvojena 2 prvenstva nakratko prelazi u austrijski FC Kärnten, a potom završava bogatu karijeru u drugoligaškom Hrvatskom Dragovoljcu.

U lipnju 2007. godine Ardian Kozniku izabran je za predsjednika '''Hrvatskog saveza za skokove u vodu''', a na to mjesto došao je kao dobar poznavatelj tog sporta prateći višegodišnji sportski razvoj kćeri Diane, jedne od najvećih nada tog sporta u Hrvatskoj.
Set (mitologija)

U egipatskoj mitologiji **Set** ili **Seth** (ili **Sutekh**, **Setesh** i **Seteh**) je drevni bog, koji je ispočetka predstavljao božanstvo pustinje. Ima glavu šakala, afričkog divljeg psa, pustinjske lisice, hijene, antilope, okapija, žirafe, svinje, afričkog mravojeda ili magarca, a smatra se da je to neka nepoznata životinja. Setovi su roditelji Geb i Nut, a sestre su mu Izida i Neftis, koja mu je žena. Brat mu je Oziris. Svog sina Tota je Set stvorio iz svoje glave. Setovi su nećaci Anubis i Horus. Setov djed je Šu, a baka Tefnut. Pradjed mu je veliki Ra, bog Sunca.

## Opis
Set je imao bijelu put i crvenu kosu, za razliku od svog lijepog brata Ozirisa, koji je bio visok i tamnokos. Set se oženio Neftis, ali nisu imali djece. Zato je Neftis otišla Ozirisu i rodila mu Anubisa, ali ga je zbog izgleda odbacila. Set je tako još više mrzio Ozirisa. Naime, Geb je Setu darovao pustinje, a Ozirisu Nil i plodnu Zemlju. Oziris i njegova žena, Izida, bili su vrlo popularni i slavljeni jer su ih svi voljeli.

## Mitologija
Bijesni i ljubomorni Set ubio je Ozirisa tako što se pretvorio u krokodila ili vodenkonja, dok Plutarh kaže da je Oziris žrtva urote. Set je nakon ubojstva rasjekao Ozirisa na komade koje je razbacao po Egiptu. Izida, Neftis i Anubis su oživili Ozirisa. Izidin sin Horus se borio sa Setom za prijestolje. Prvo je bio održan sud bogova. Ra je izabrao Seta za vladara Zemlje, dok su Izida i Tot, (koji nije stao na očevu stranu) podržavali Horusa. Set je za suđenje izabrao jedan otok i zabranio pristup ženama, ali je Izida ipak došla. Set se nije predao, nego je i dalje pokušavao pobijediti. Rekao je Horusu da će se pretvoriti u vodenkonje i zaroniti pod vodu. Izida harpunom rani Seta, ali ga ne ubije, jer joj je brat. Otada je Ra ponudio Setu da zajedno s njim plovi nebom u Sunčevoj lađi, što je Set i htio.

## Vanjske veze

* Le temple d'Hibis, oasis de Khargha: *Hibis Temple representations of Sutekh as Horus*
* SetSightings: An online archive of references to and images of Set
Izida

**Izida** je egipatska boginja.

Izidini roditelji su Geb i Nut, Zemlja i Nebo, a sestra Neftis. Izida je drugo Gebovo i Nutino dete. Bila je zaljubljena u Ozirisa, a isto tako i Neftis, ali se ona udala za Seta, kojeg je mrzela. Izida i Oziris su vladali Egiptom. To im je odredio Geb, dok je Neftis bila boginja noći, a Set vladar pustinja.
## Mitologija

Set je bio ljubomoran na svog brata i sestru, pa je brata ubio. Njegovo telo je izrezao na komade, bacivši polni organ u Nil. Izida i Neftis su sakupile sve komade tela i odnele ih Anubisu, Ozirisovom vanbračnom sinu kojeg je Izida odgojila. Anubis je sastavio Ozirisovo telo i Oziris je oživeo. Nakon toga, Izida je stvorila novi polni organ i Oziris ju je oplodio. Izida je rodila Horusa, za kojeg se brinula, jer mu je pretio Set. Skrivala ga je u močvarama Nila, među visokom travom. Također, pomogla je Horusu na sudu. Kad su došli na Sud bogova, kojim upravlja Ra, bog Sunca, on je odabrao Seta za novog kralja, a Tot i Izida su podržavali Horusa.

Tokom nadmetanja u izmeni lika, Set je pokušao da ubije svog bratića Horusa, ali Izida ga je ranila harpunom i tako spasila Horusa. Nakon tih događaja, Izida je odlučila da uzme Raovu moć. Zato je ona "gospodarka bogova koja poznaje Ra prema njegovom imenu", jer je na prevaru uspela saznati za Raovo tajno ime, zbog čega je postala kraljica bogova. Grci su smatrali da je Demetra ista kao Izida.

## Vanjske veze
Jezik uzora

Engleski naziv: *[[w:Pattern language|Pattern language]]*, često nazivan i jezik obrazaca, ili jezik šablona. Predstavlja sistem uklopljenih uzora jedne oblasti. Često se meša sa pojmom metodologija, međutim u naučnim krugovima postoje mišljenje da su jezici uzora različiti od metodologija po svojoj prirodi. Radove na ovu temu su objavljivali razni softverski teoretičari kao što je James Coplien.

## Vanjske veze
* Hillside group
Uzor

**Uzor** () takođe poznat i kao **patern**, **obrazac**, **šablon**, ili **šema** (shema) predstavlja relativno nov koncept u nauci. Pojam potiče iz ahitekture, od arhitekte Christopher Alexandera. Uzori predstavljaju komponente od kojih se gradi Jezik uzora i služi za opis najbolje prakse dolaska do određenih rešenja. Uzori se često mešaju sa metodologijom, ali ipak imaju drugačiju prirodu. Oni u nauci predstavljaju novi način sagledavanja pojava, ali su tek u povoju i kao takvi pretstavljaju kontraverznu pojavu u naučnom shvatanju istine.

## Priroda uzora
Po Aleksanderu:

*Svaki uzor predstavlja trodelno pravilo, koje uspostavlja relaciju između nekog problema, njegovog rešenja i njihovog konteksta. To je istovremeno i stvar koja se dešava u stvarnosti i pravilo koje govori kako se kreira navedena stvar i kako se ona može kreirati.*

Ward Cunningham primećuje da uzor više liči na recept nego na plan. *Plan se može dobiti iz građevine, ali recept se ne može dobiti inverznim postupkom, iz kolača.*

Christopher Alexander je do uzora došao na osnovu posmatranja gradova, njihove strukture i građevina. *Uzor treba da prati i odgovarajuća dokumentacija, kako bi se olakšalo nalaženje rešenja u sličnoj problemskoj situaciji. Odnos između uzora i dokumentacije se može porediti sa odnosom između poezije i proze.*

James Coplien tvrdi da uzori ne predstavljaju metodu projektovanja, već obuhvataju praksu koja se razvila iz postojećih metoda razvoja softvera.

## Vrste
Uzori postoje u svim oblastima ljudskog života, međutim, ili nisu dokumentovani, ili ne postoji svest ni praktična potreba za njihovim dokumentovanjem. Kolekcija uzora u jednoj oblasti se može nazvati i jezikom uzora u širem smislu, ali u jednoj oblasti takođe može postojati i više takvih jezika u užem smislu. Nezavisno od ovoga postoji generalna klasifikacija uzora, to su (po Jamesu Coplienu):
* ***Tronivojski***
** *Idiomi* - zavise od tehnologije, npr. programski jezik
** *Uzori projektovanja* - mikriarhitektura, ne preterano složeni
** *Okviri*
* ***Aleksanderovo skaliranje*** - pravljenje generalnog jezika uzora
* ***Drugi skalirajući pristupi***
* ***[[Anti-uzor]]i*** - u praksi su se pokazali kao loši
* ***[[Meta-uzor]]i***

## Oblici predstavljanja
Služe za stvaranje dokumentacije kako bi se olakšalo nalaženje rešenja u sličnoj problemskoj situaciji pomažući, pri tome, da se shvati: **problem koji se rešava**, **kontekst problema** i **objašnjenje rešenja**. Za sada postoji tri poznata oblika predstavljanja uzora:
# Aleksanderov oblik
# GOF oblik
# Coplienov oblik

## Korisno pogledati
* Arhitektonski uzori
* Programerski uzori
** GOF uzori

## Vanjske veze
* Grupa ''Hillside''

## Štampana literatura
* Alexander Christopher: *The timeless way of building,* New York:Oxford University Press, 1979.
* Coplien James O, *Software Patterns,* Bell Labs, Hillside Group, 2000.
* Gamma Errich, Helm Richard, Johnson Richard, Vilssides John: *Design Patterns,* Addison Wetley, 1999.()
Sveta Gora

**Atos** ili **Sveta Gora** je eksteritorijalna jedinica Grčke države koja ima priznat suverenitet i autonomiju u okviru Grčke. Sastoji se uglavnom od pravoslavnog monaškog stanovništva koje živi u monaškim zajednicama opštežitija - kenobiti, ili odvojenom samačkom životu - idioritmici. Na čelu svakog manastira je iguman(ija) koji je odgovoran za poslove svakog manastira, monaha i iskušenika koji mu pripadaju, kao i izdvojenih podvižnika koji žive usamljeničkim životom, ali pripadaju i snabdevaju se u njegovom manastiru.

## Historija

Poseban značaj za hrišćanstvo ova teritorija dobija za vreme ikonoborstva u Vizantiji, kada progonjeni sveštenici ovde nalaze utočište za sebe i svoje sačuvane ikone.
U Drugom svetskom ratu upravu nad ovom teritorijom preuzima bugarska vojska koja skrnavi svetinje i dugu tradiciju. Svi igumani Svetogorskih manastira se tada udružuju i pišu protesno pismo Hitleru, na šta dobijaju pozitivnu reakciju u kojoj se smenjuje Bugarska uprava i uvodi nemačka koja se mnogo bolje ophodila prema tamošnjim svetinjama i običajima.

### Legenda
Po jednom starom predanju Bogorodica je plovila u društvu s Svetim Jovanom na putu iz Jope u Kipar da poseti Lazara. Kada je brod oluja skrenula s kursa na tada paganski Atos, bili su prisiljeni da se usidre u blizini luke Klement, u blizini današnjeg manastira Iviron. Djeva je izašla na obalu i, oduševljena divljom lepotom planine, blagoslovila je i zamolila svog Sina da ga pretvori u njen vrt. Začuo se glas: „*Neka ovo mesto bude tvoje nasleđe i tvoj vrt, raj i nebo spasenja za one koji traže spasenje*“. Od tog trenutka planina je posvećena kao vrt Majke Božje u koji nije dozvoljen pristup drugim ženama.

## Vanjske veze

* Welcome to site "Mount Athos"  - "Mount Athos" site *(in Greek).*
* The Official Web Server of Mount Athos * (in English)*
* Welcome to Mount Athos  - The main web pages about Mount Athos.* (in English and Greek)*
* The Holy Mountain - Athos  *(in English, German and Greek)*
* Mount Athos: The Holy Mountain - History, culture, geography and visiting information. *(in English)*
* The Holy Mount Athos  - Informations about the Theocratic Monk's Republic.* (in English, German and Greek)*
* Pictures from Athos 
* Mount Athos in Chalkidiki  *(in English)*
* Map of the Mount Athos *(in English)*
* The Friends of Mount Athos *(in English, Visa information)*
* Greece Travel: Mount Athos* (in English)*
* Open Directory Project: Athos  - Links about the monastic republic. *(in English)*
* Ecumenical Patriarchate of Constantinople - The spiritual head of the monkastic republic.* (in English)*
* Athos - Monastic life on the Holy Mountain (exhibition)  *(in English and other languages)*
GOF

Akronim od eng: **[[w:GOF|Gang of Four]]** (Četvoročlana banda). Predstavlja grupu autora: Erich Gamma, Richard Helm, Ralph Johnson i John Vlissides koji daju značajan doprinos programerskoj teoriji objavljivanjem knjige ***"Design Patterns, Elements of Reusable Object-Oriented Software"***().

Tema ove knjige su Programerski uzori. Ovde se oni dele u tri kategorije uzora:
* Kreacioni uzori
* Strukturalni uzori
* Uzori ponašanja
Nacistička stranka

**Nacionalsocijalistička njemačka radnička partija** (njemački *Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei*), poznatija po skraćenici **Nacistička stranka** je bila ekstremno desna fašistički orijentisana politička stranka osnovana u Njemačkoj 1919. godine. 

Nakon što se pod vođstvom Adolfa Hitlera 1920-ih nametnula kao najjača među desno orijentisanim strankama u Njemačkoj, za vrijeme velike ekonomske krize i političke nestabilnosti Weimarske republike je stekla veliku podršku na izborima. 

Od godine 1933. se nalazila na vlasti, a ubrzo nakon toga je od Njemačke napravila totalitarnu jednopartijsku državu koja je sprovodila militaristički i rasistički politički program, prvenstveno usmjeren protiv Jevreja, a nešto kasnije i protiv Slovena i drugih rasa. 

Provođenje tog programa se smatra jednim od razloga za izbijanje drugog svjetskog rata u kome je Njemačka poražena i okupirana, a NSDAP od 1945. zabranjena i praktički prestala s djelovanjem.

## Veze
* Nacizam
Braunau am Inn

**Braunau am Inn** je grad na sjeveru Austrije od 16,387 stanovnika on je i administrativni centar Okruga Braunau am Inn.

Braunau je danas najpoznatiji po tom što je bio rodno mjesto Adolfa Hitlera.

## Geografija

Braunau leži na rijeci Inn (zato se i zove am Inn) na ušću riječice Enknach, na granici Gornje Austrije i Bavarske, koju formira 
Inn, s druge strane rijeke leži bavarski grad Simbach am Inn.

## Historija

Braunau se prvi put spominje 1110. kao bavarska utvrda. Negdje između 1260. - 1290. dobio je status status grada.
 
Grad je prosperirao tokom 15. vijeka, zahvaljujući brodarstvu po rijeci Inn i unosnoj trgovini solju i manufakturama tkanina. Tek 1779. zajedno sa kotlinom Inna postao je 
austrijski, iako je između 1809. - 1816. ponovno bio bavarski.
 
## Znamenitosti

Najveća znamenitost grada je kasnogotička parohijska crkva, sa zvonikom visokim 99 m i neogotičkim enterijerom.

Pored toga tu su i gotička bolnička crkva (oko 1430), nekadašnja crkva sv Martina iz 1457., preuređena 1957. u Memorijalni centar posvećen Drugom svjetskom ratu, nekadašnji kapucinski samostan (1621. -1624, čija je crkva pretvorena u teatar i ostaci gradskih bedema kod salzburškog tornja.

## Privreda

Od 10,917 zaposlenih u 1991. oko 58% je radilo u Industriji i trgovini. 
U selu Ranshofen su pogoni koncerna Austrija Metall AG, pored tog u gradu se proizvode cipele odjeća, staklo, krevetske podnice i elektronske komponente.

Pored grada je 1953 podignuta hidroelektrana, a Braunau je poznat po ljevanju crkvenih zvona.

## Gradovi prijatelji

* , El Castillo
* , Simbach am Inn

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Braunau am Inna''
Dragan Jankelić

**Dragan Điđi Jankelić** (rođen 29. 12. 1955. godine u Sarajevu) je bosanski muzičar koji je najpoznatiji po radu u grupi Bijelo dugme.

Pod majčinim uticajem je svirao harmoniku u muzičkoj školi, išao na kurs klasične gitare i vežbao flautu. Opredelio se za bubnjeve gledajući Fundu na koncertu Korni grupe u Sarajevu.

Muzikom je počeo je aktivno da se bavi 1971. u KUD-u "Vaso Miškin Crni". 1972. svirao je s Kornišama, a 1973. našao se u sastavu Trinaesti pokušaj. Iduće godine prešao je u Formulu 4. S grupom Rok snimio je singl "*Položi ruke u travu*" (1974), s grupom "Juli" (1975) svirao i pevao sentimentalne pesme, a onda je otišao u Čisti zrak i s njima snimio ploču "*901*" (1975). Potom je s Nedom Ukraden realizovao ploču "*Tko me to odnekud doziva*" (1976) i s Rezonansom singl "*Neka svijet bude orkestar*" (1977)

Početkom 1977. održao je solistički koncert u amfiteatru Doma mladih. Tu ga je zapazio Željko Bebek i pozvao da svira na njegovom albumu "*Skoro da smo isti*" (1977), a potom je postao član Bijelog dugmeta, zamenivši Ipeta Ivandića. Sa Bijelim dugmetom je snimio albume "*[[Bitanga i princeza]]*" i "*[[Doživjeti stotu]]*".

Po izlasku iz vojske, u aprilu 1983. razmišljao je o solo karijeri, od koje je, na kraju, ipak odustao. S Oliverom Mandićem je snimio album "Zbog tebe bih tucao kamen" (1982) i pratio Zdravka Čolića na turneji (1983. - '84.), a zatim postao član grupe "Mama CO-CO" (1984), s kojom je pratio Željka Bebeka i Dadu Topića. Godine 1986. bio je član Mona Lize, sa kojom je snimio album "Spavaj, Vesna" (1986). Dublirao je Ceru II na albumu "Smrt fašizmu" (1986.) grupe Plavi orkestar, pa potom postao leteći član Divljih jagoda.

Godinama je bio miljenik kritike koja ga je nezvanično smatrala najboljim bubnjarom u tadašnjoj državi.
Hajduk

Hajduk je izraz koji može značiti:
* pripadnika hajduka, odmetnika na Balkanu za vrijeme otomanske vlasti
* naziv sportskog kluba, od kojih je najpoznatiji Hajduk Split.
Plebejci

**Plebejci** (lat. *plebeii*, jedn. *plebeius*) bili su u antičkom Rimu svi punopravni građani koji nisu pripadali povlaštenoj društvenoj grupi patricija, te se u izvorima najčešće kolektivno označavaju kao *plebs* = ("puk").

Pravo poreklo razlike između patricija i plebejaca i dalje je nepoznato, i predstavlja jedno od najvažnijih nerešenih pitanja istorije starog Rima. Pretpostavlja se da sam naziv potiče od reči *pleo*, koja se u klasičnom latinitetu više nije upotrebljavala osim u složenicama (npr. *expleo*, *impleo*), a koja znači "puniti". Prema ovoj etimologiji, koja ipak nije sasvim pouzdana niti opšteprihvaćena, reč *plebs* bi se doslovno mogla prevesti kao "mnoštvo".

Ne postoje dokazi o bilo kakvim etničkim uzrocima ove podele na dve društvene grupe, niti ima dokaza da je ta podela postojala tokom perioda Rimskog kraljevstva. Prema analističkoj istoriografskoj tradiciji, u vreme vladavine Romula, Nume Pompilija i Tula Hostilija celokupno stanovništvo grada Rima nazivano je patricijama, jer su oni bili jedini stanovnici grada. Navodno su tek za vladavine Anka Marcija plebejci došli u Rim iz drugih latinskih gradova s kojima je Rim bio uspostavio diplomatske ili čak savezničke odnose. U vreme osnivanja republike plebejci su bili isključeni iz svih svešteničkih grupa i državnih položaja (magistratura), a Zakoni dvanaest tablica čak su zabranjivali brak između patricija i plebejaca. Ova je zabrana, navodno, ukinuta tek Kanulejevim zakonom 445. godine st. e. U isto vreme, međutim, plebejci su bili raspoređeni po tribama, služili su u vojsci i mogli su postati vojni tribuni.

Tokom prva dva veka rimske republike trajala je borba patricija i plebejaca, koja se konačno završila 287. godine st. e. potpunim formalnim izjednačavanjem prava obe društvene grupe. Ta je jednakost postignuta osnivanjem plebejskih skupština, ustanovljenjem položaja narodnih tribuna, koji su na neki način bili političke vođe plebejaca, uvođenjem položaja plebejskih edila, te posezanjem za secesijom kao najjačim oružjem plebejaca, koja je podrazumevala masovno iseljavanje plebejaca iz grada, što je prouzrokovalo drastično smanjenje odbrambene moći Rima. Prema analističkoj tradiciji, do secesije plebejaca došlo je ukupno tri puta, ali se danas smatra da je istorijski kredibilna samo poslednja secesija, do koje je došlo 287. god. st. e.

Tokom srednje republike plebejci su postepeno inkorporisani u senatorsku elitu. Do 1. veka st. e. mnogi od najuglednijih pripadnika senatorskog staleža bili su plebejskoga porekla. Pošto je patricijski status bio naslednog karaktera, vremenom su patricijske porodice izumirale, a njihovi ostaci su zajedno s imućnim slojem plebejaca formirali novu vladajuću elitu – nobilitet.
Secesija plebejaca

**Secesija plebejaca** (lat. *secessio plebis*) predstavljala je u ranoj istoriji antičkog Rima jedno od najmoćnijih oružja plebejaca u njihovoj borbi protiv patricija. Secesija je podrazumevala masovno iseljavanje plebejaca iz grada Rima, što je bila efikasna strategija jer je zbog brojčane nadmoći plebejaca ostavljala patricije u gradu gotovo bez ikakve zaštite od spoljnih neprijatelja. Prema analističkoj tradiciji, bilo je tri secesije plebejaca:

Godine 494. st. e., zbog zloupotrebe vlasti od strane Apija Klaudija Inregilskog Sabinskog, plebejci su se iselili iz Rima i otišli na neko, danas neidentifikovano, "Sveto brdo" *(Mons sacer)*. Patriciji su odgovorili oslobađanjem plebejaca od njihovih dugova i dopuštenjem da plebejci biraju svoje naročite zastupnike, nazvane "narodni tribuni" *(tribuni plebis)*. To je bila prva magistratura dostupna plebejcima.

Godine 449. st. e. plebejci su se ponovo iselili iz grada da bi primorali patricije da se kodifikuje važeće zakonodavstvo. Patriciji su se žestoko opirali kodifikaciji, ali su na kraju popustili i imenovali komisiju od deset članova *(decemviri)* koja je objavila Zakone dvanaest tablica.

Godine 287. st. e. plebejci su treći i poslednji put masovno napustili grad. Pobuna je završena donošenjem "Hortenzijevog zakona" (*lex Hortensia*, nazvanog tako jer ga je predložio diktator Kvint Hortenzije), koji je izjednačio pravnu snagu odluka donetih u senatu i na sednicama tributskih skupština. Takođe, plebejcima je dopušteno da se kandiduju za sve državne položaje, da budu birani u većinu svešteničkih kolegija, te da sklapaju brakove s pripadnicima patricijskog staleža. Ukinuto je i dužničko ropstvo.

* Za modernu kritiku analističke tradicije o sukobu staleža u starom Rimu, v. članak Borba patricija i plebejaca.

## Povezano
* Klasna borba
Vojno-industrijski kompleks

**Vojno-industrijski kompleks** je izraz koji se koristi za spregu ekonomskih i političkih interesa vodećih predstavnika industrije i oružanih snaga u suvremenim državama.

Taj izraz je prvi iskoristio američki predsjednik Dwight D. Eisenhower u oproštajnom govoru američkoj naciji 1961. godine:

Uglavnom ima pejorativno značenje, te ga koriste lijevo, liberalno i pacifistički orijentirani krugovi koji njime objašnjavaju agresivnu politiku SAD i izbijanje oružanih sukoba kao što su ratovi u Vijetnamu i Iraku.
Sulejman Bugari

**Sulejman Bugari** je bosanskohercegovački imam rođen 5. 10. 1966. godine u Orahovcu - Prizren.

Srednju školu, medresu, je završio u Sarajevu.
Sa treće godine Teološkog fakulteta u Sarajevu, današnji FIN,
odlazi u Medinu, na Univerzitet islamskih nauka,
gdje 1998. godine diplomira na odsjeku Kur´an i tefsir.
Već sljedeće godine se zapošljava kao imam u Baščaršijskoj džamiji u Sarajevu, a od 2003. godine, pa sve do sad, radi i djeluje u džematu Bijele džamije na Vratniku, te kao koordinator ispred Rijaseta islamske zajednice svih centara za borbu protiv ovisnosti od droga u BiH.

## Vanjske veze
* Službena stranica
Kolonijalizam

**Kolonijalizam** je naziv za praksu kojom pojedine države šire svoj suverenitet izvan matične teritorije kroz osnivanje kolonija, odnosno zavisnih područja čije se domorodačko stanovništvo stavlja pod neposrednu vlast ili s njih iseljava.

Kolonijalizam je također naziv za ideologiju kojom se opravdavaju takvi postupci, najčešće kroz razne vjerske i rasne doktrine o superiornosti određene vjere, rase ili kulture nad vjerama, rasama i kulturama naroda i područja nad kojima se vrši politika kolonijalizma.

Pojam kolonijalizma je blisko povezan, ali ne i istovjetan s pojmom imperijalizma. U 20. vijeku je stekao pejorativno značenje, jer ga se povezuje s ugnjetavanjem azijskih, afričkih i latinoameričkih naroda od strane evropskih kolonijalnih sila. Slično pejorativno značenje ima i pojam neokolonijalizam kojim se opisuje vojni, politički i ekonomski utjecaj bivših kolonijalnih gospodara na bivše kolonije.

## Povezano
* Antikolonijalizam
* Dekolonizacija
* Breme bijelog čovjeka

## Vanjske veze

* Liberal opposition to colonialism, imperialism and empire (pdf)  - by professor Daniel Klein
* Stanford Encyclopedia of Philosophy entry
Milka Bosnić

**Milka Bosnić** (1928 – 1944) je bila mlada skojevka, koja je kao šesnaestogodišnja devojka ubijena od strane nemačkih vojnika tokom Desanta na Drvar, a kasnije je proglašena za narodnog heroja Jugoslavije.

## Biografija

Rođena je 1928. godine u selu Vrtoće kod Drvara. Majka Jelica i otac Pera imali su još tri ćerke i tri sina. Milka je pred rat završila osnovnu školu. Pošla je u prvi razred građanske škole.

Posle ustanka, iako još dete, Milka se uključila u rad drvarske omladine. Učestvovala je u prikupljanju hrane i odeće za partizane, u čišćenju grada, previjanju ranjenika, u pisanju i lepljenju parola. Pred fašistički desant na Drvar postala je skojevka. Bila je tada kurir u Komandi mesta. Milka je bila vredna devojka i nije se ni po čemu razlikovala od mnogih mladih Drvarčanki koje su u to vreme svim srcem prišle narodnooslobodilačkom pokretu.

Za vreme fašističkog desanta na Drvar, 25. 5. 1944. godine, Milka Bosnić učinila je izuzetan podvig koji predstavlja primer herojstva omladine Jugoslavije u narodnooslobodilačkoj borbi. Neposredno pred desant, u Drvaru je formirana tenkovska četa Prvog proleterskog korpusa. Ona je izvodila vežbe u okolini Drvara, tako da su Drvarčani poznavali tenkove i njihovu posadu. U toku borbe protiv neprijateljskih padobranaca jedan tenk našao se u opasnosti da ga neprijatelj uništiti. U jednom trenutku, Nemci su na tenk nabacili ćebe, tako da je vozaču bio zaklonjen vidik. Svi članovi posade tenka bili su ranjeni i pretila je opasnost da padnu u ruke fašistima. U tom kritičnom trenutku pored tenka je prolazila grupa zarobljenih Drvarčana koje su Nemci sprovodili. Među njima bila je i šesnaestogodišnja skojevka Milka Bosnić. Uviđajući opasnost u kojoj se našla posada tenka, Milka je iskočila iz kolone zarobljenika, pritrčala tenku i zbacila ćebe. Ranjenom vozaču ponovo se otvorio vidik, pokrenuo je tenk i nastavio borbu. Razbesneli Nemci, kojima je plan tako iznenada izmakao, okomili su se na hrabru skojevku i sasekli je bajonetima. Ubili su još mnogo Drvarčana, a među njima i Milkinu majku Jelicu i brata Zdravka.

Milkinog drugog brata, Đorda, Nemci su ubili nekoliko dana kasnije. Otac Pero umro je godinu pre desanta, od tifusa, zajedno s najmlađom ćerkom Radmilom. Od brojne porodice ostale su dve Milkine sestre, Dušanka i Dobrila, i šestogodišnji brat Vlado. Dušanka je i sama bila izvedena na streljanje, ali su je fašisti samo teško ranili. Uspela je da se izvuče iz gomile leševa, i sa tavana obližnje kuće je promatrala kako joj Nemci ubijaju sestru Milku.

U Drvaru, pored Muzeja "25. maj 1944. godine", stoje i danas ostaci partizanskog tenka. To je spomenik koji podseća na istinitu legendu o šesnaestogodišnjoj devojci čije je ime 25. 5. 1944. godine ušlo u istoriju, i koje će se uvek spominjati kad se bude govorilo o podvizima mladih Jugoslavije u Narodnooslobodilačkoj borbi.

Za Narodnog heroja proglašena je 17. 5. 1974. godine.

Kasarna Oružanih snaga BiH na Manjači nosi njeno ime.

## Literatura

* **[[Narodni heroji Jugoslavije (knjiga)|Narodni heroji Jugoslavije]]**. „Mladost“, Beograd 1975. godina.
* **Heroine Jugoslavije**. „Spektar“, Zagreb 1980. godina.
Medresa

**Medresa** (arapski:*madrasa* مدرسة) znači doslovno "mjesto podučavanja", škola. U užem smislu, pojam označava vrstu islamske visoke škole.

Medrese su u početku nastajale "pobožnim zakladama". Darovatelj je imao pravo u školi nastaloj od njegove zaklade određivati ukupan nastavni program, broj učenika kao i učitelja. Sa *medresom* je nastala jedna islamska institucija čiji je izgled bio određen objedinjavanjem dvoranama za molitvu, učionicama, bibliotekom i internatom za studente, a mogle su imati duhovni ali i svjetovni karakter. Biblioteka je sadržavala, pored religiozne literature, i tekstove iz područja matematike, medicine, gramatike, astronomije, geografije i filozofije. 

Najstarije medrese su imale izraženo privatni karakter. Često je dio stana darovatelja služio kao mjesto podučavanja. Razvojem institucije , medresa uskoro postaje sastavni dio džamije, ili se gradi u njenoj neposrednoj blizini. Osnivanjem medrese al-Nizamija (1066.) u Bagdadu u vrijeme seldžučkog vezira Nizam al-Mulka (1018-1092) sistem medresa doseže svoj prvi vrhunac i postaje putokaz za osnivanje drugih, od države financiranih škola. U medresi al-Mustansirija (osnovanoj 1234) bilo je dozvoljeno podučavanje različitih pravaca islamskog vjerovanja.
Marija Bursać

**Marija Bursać** (Kamenica, 2. avgust 1920 - Prkosi 23. septembra 1943) je bila partizanska bolničarka, bombaš Desete krajiške brigade i prva žena narodni heroj Jugoslavije.

## Biografija
Rođena je 2. avgusta 1920. godine u selu Kamenica, kod Drvara. Bila je najstarije od petoro dece u porodici Nikole Bursaća. Detinjstvo je provela u rodnom selu. Nije išla u školu već je kao mala obavljala poljske poslove i pomagala u kući. Kao polaznica domaćinskog kursa 1939. u organizaciji učiteljskog pripravnika i komunista Velimira Stojnića, ona se uključila revolucionarnom omladinskom pokretu.

Od početka ustanka okupljala je omladinu u svom selu i okolini te radila za Narodnooslobodilački pokret. Godine 1941. među prvima primljena je u SKOJ-evsku organizaciju koju je u nenom selu osnovao Kosta Bosnić, da bi februara 1942. godine bila primljena u članstvo Komunističke partije Jugoslavije.

Posle oslobađanja Drvara od italijanske okupacije jula meseca 1942. godine, u Kamenici je organizovana omladinska radna četa, koja je ušla u sastav omladinskog radnog bataljona, a kasnije u sastav Prve krajiške omladinske radne brigade. Marija je postala komesar III čete omladinske radne brigade u okviru tog bataljona, koja je radila na prikupljanju useva u saničkoj dolini. Marija Bursać bila je neustrašivi borac i neumorni pozadinski radnik. Izabrana je za predsednika seoskog odbora USAOJ-a i u Opštinsko i Sresko rukovodstvo AFŽ-a.

U februaru 1943. prilikom formiranja Desete krajiške brigade, u toku Četvrte neprijateljske ofanzive, Marija je stupila u brigadu kao borac. Kao bolničarka i borac bombaš u borbama se isticala požrvtovanjem i hrabrošću. Prilikom okršaja u selu Golubiću, kod Knina, bila je prvi put lakše ranjena. Sredinom 1943. se razbolela od tifusa, ali se odmah po ozdravljenju vratila u jedinicu.

Septembra 1943. godine u napadu na jako neprijateljsko uporište u selu Prkosima, koje je branilo nekoliko stotina nemačkih vojnika, Marija se kao bombaš našla u prvim redovima. U jednom od juriša smrtno je ranjena. Drugovi su je poneli do partizanske bolnice koja je bila udaljena 40&nbsp;km. Marija je na nosilima pevala i umrla pre dolaska u bolnicu. Sahranjena je 23. septembra 1943. godine na brežuljku Spasovine u podnožju svoga rodnog sela.

Na predlog Štaba Petog korpusa, Vrhovni štab NOV i POJ je 15. oktobra 1943. godine doneo odluku o proglašenju Marije Bursać za narodnog heroja. To je bilo prvo proglašenje žene za narodnog heroja.

Godine 1945. pesnik Branko Ćopić joj je posvetio pesmu "*[[Marija na Prkosima]]*".

Marijin brat - Duško Bursać, poginuo je 25. maja 1944. godine za vreme nemačkog desanta na Drvar, kao politički sekretar Okružnog komiteta SKOJ-a za Drvar.

## Literatura
* *Narodni heroji Jugoslavije*, "Mladost", Beograd 1975. godina
* Tekst Fatke Zukić, Istorijsko odelenje CK SK Bosne i Hercegovine u Enciklopediji Jugoslavije JLZ Zagreb 1982 tom 1 str 590.