open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Forchtenstein

**Forchtenstein** (mađarski: *Fraknóváralja*, hrvatski: *Fortnavski grad*) sve do 1972. zvao **Forchtenau**, je općina i naselje na istoku Austrije od 2,781 stanovnika.

Forchtenstein administrativno podpada pod Mattersburg, a poznat je po zamku feudalaca Esterházy - Forchtenstein.

## Geografija

Forchtenstein leži na sjeveru Gradišću pored izvora rijeke Wulka, na obroncima masiva Rosaliengebirge.

## Historija

Forchtenau je izrastao u podnožju zamka grofova od Mattersdorfa koji su ga podigli na brdu krajem 13. vijeka. Oni su ga 1445. prodali Habsburgzima, koji su ga 1626. poklonili Nikolausu Esterházyju, a on ga je proširio i dogradio 1635.

## Znamenitosti

Najveća znamenitost je već spomenuti zamak kog su Esterházyji koristili kao skladište oružja, od kog je puno i ostalo i to od 16. do 19. vijeka.

## Privreda

privredom Forchtensteina dominiraju mala poduzeća, koja se uglavnom bave građevinarstvom i proizvode betonske elemente, željezne konstrukcije, pijesak i građevinski kamen.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice grada Forchtensteina''
Eisenstadt-Umgebung

**Eisenstadt-Umgebung** (mađarski: *Kismartoni járás*, hrvatski: *Kotar Željezno-okolica*) je jedan od 190 austrijskih okruga (bezirka) od 41,649 stanovnika.

## Geografija

Okrug Eisenstadt-Umgebung leži u Gradišću, administrativni centar je Eisenstadt, koji ne leži u okrugu jer je statutarni grad i okrug za sebe.

Eisenstadt-Umgebung sa sjeverozapada graniči sa Okrugom Neusiedl am See, sa zapada sa Donjom Austrijom sa juga graniči sa Okrugom Mattersburg i sa istoka graniči sa 
Mađarskom.

## Administrativna podjela okruga

Okrug Eisenstadt-Umgebung je administrativno podjeljen na 23 općina od kojih 2 imaju status grada, 9 ima status trgovišta, a njih 12 su obične općine;

### Gradovi

* Neufeld an der Leitha
* Purbach am Neusiedler See

### Trgovišta

* Breitenbrunn
* Donnerskirchen
* Großhöflein
* Hornstein
* Loretto
* Oggau am Neusiedler See
* Sankt Margarethen im Burgenland
* Siegendorf
* Wulkaprodersdorf

### Općine

* Klingenbach
* Leithaprodersdorf
* Mörbisch am See
* Müllendorf
* Oslip
* Schützen am Gebirge
* Steinbrunn
* Stotzing
* Trausdorf an der Wulka
* Wimpassing an der Leitha
* Zagersdorf
* Zillingtal

## Reference

## Vanjske veze
* ''Službene stranice Okruga Eisenstadt-Umgebung''
Oberpullendorf

**Oberpullendorf** (mađarski: *Felsőpulya*, hrvatski: *Gornja Pulja*) je grad na jugu Austrije od 
3,119 stanovnika.

Oberpullendorf je administrativni centar Okruga Oberpullendorf.

## Geografija

Oberpullendorf leži u sredini Gradišća u dolini potoka Stoober, u njemu živi najveći broj pripadnika mađarske manjine od sva četiri okruga Južnog Gradišća.

## Historija

Pored grada u dolini Pingen iskopani su arheološki nalazi iz neolita, i ostatci talionice iz ranog željeznog doba.
Oberpullendorf je prvi put dokumentiran 1225. pod imenom **Pula**, a Status grada dobio je tek 1975.

## Znamenitosti

Znamenitosti Oberpullendorfa su parohijska crkva i redemptoristički samostan iz 1935,.kapela. 
iz 18. vijeka i dvorac porodice Rohonczy iz 17. vijeka, pretvoren danas u školu.

## Privreda

Od 3,246 zaposlenih koliko ih je bilo 1991. bilo zaposleno u Oberpullendorfu, oko 59% ih je radilo u uslužnom sektoru i administraciji, ostali su radili u građevinskoj i tekstilnoj industriji i 
visokotehnološkim firmama.

## Gradovi prijatelji

*  Bad Neustadt an der Saale

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice grada Oberpullendorfa''
Mary Celeste

***Mary Celeste*** (često pogrešno napisan kao ***Marie Celeste***) bio je američki trgovački brigantin koji je 4. 12. 1872. pronađen kako napušten pluta po Atlantskom oceanu, u blizini Azorskih ostrva od kanadskog brigantina *Dei Gratia*. Ovaj brod je nađen u zapuštenom, ali i dalje plovnom stanju, djelomičnom jedrenju, a na njemu nije bilo nikoga te su nedostajali čamci za spašavanje. Zalihe na brodu su i dalje bile bogate. Posljednji zapis u dnevniku bio je prije 10 dana. *Mary Celeste* je napustila New York City 7. 11. i trebala ići u italijansku Genovu. Njen tovar, špirit, je i dalje bio na brodu, dok su osobne stvari kapetana i posade ostale netaknute. Deseteročlanu prvotnu posadu broda (kapetan i njegova supruga, njegova dvogodišnja kćer, posada od sedmero) nitko više nije ni čuo ni vidio od tada.

*Mary Celeste* je izgrađena na Spencer's Island, Nova Scotia i puštena u pogon pod britanskom klasifikacijom *Amazon* 1861. Prešla je u američko vlasništvo  1868., kada je dobila svoje svoje trenutno ime, te zabilježila razne plovidbe bez ikakvih incidenata, sve do 1872. godine. Tijekom saslušanja ovog slučaja na Gibraltaru nakon otkrića, sudski službenici su razmatrali razna objašnjenja: pobuna posade, piratstvo, urota da se pobere novac od osiguranja ili prevara spašavanja imovine. Nije pronađeno nikakvih dokaza koji bi podupirali ove teorije, ali je neriješena sumnja dovela do raspisivanje niske nagrade za pronaskom bilo kakvih informacija o ovom slučaju.

Zbog neriješenog statusa ove misterije, u javnosti su s vremenom sve više počele rasti razne teorije, a dodatna otežavajuća okolnost proizašla je iz uslova neinformiranosti u kojima su se javljali razni lažni detalji i fantazije. Neke su dodatne teorije da je posada izgubila razum zbog isparavanja alkohola na brodu, nestala zbog podvodnog zemljotresa, pijavica, napada odivovske hobotnice pa čak i u novije vrijeme i zbog NLO-a ili paranormalne intervencije.

Nakon gibraltarskog saslušanja, *Mary Celeste* je nastavila ploviti pod novim vlasnicima. 1885., njen novi kapetan ju je namjerno srušio na obali haitija, kao dio pokušaja prevara da pobere novac od osiguranja. Priča o događajima iz 1872. je dramatizirana u raznim dokumentarcima, romanima, serijama i filmovima, a njeno ime je postao sinonim za neobjašnjeno napuštanje broda.

1884. Arthur Conan Doyle je napisao kratku priču po ovoj misteriji, ali je brod pogrešno napisao kao *Marie Celeste*. Taj naziv je postao u puno češćoj upotrebi od originala u moderno doba.

## Izvori

## Vanjske veze

* NUMA website sa fotografijama olupine 
* Film ''Phantom Ship'' (1936) na Internet Archive
Univerzitet u Bristolu

**Univerzitet u Bristolu** (; ) je istraživački javni univerzitet u engleskom gradu Bristolu u Ujedinjenom Kraljevstvu. Instituciji je dodijeljena osnivačka povelja 1909. godine, ali je Visoka škola u Bristolu () koja je bila preteča univerziteta osnovana još 1876. godine. Univerzitet je organizovan u šest akademskih odjeljenja koji se zatim sastoje od više škola i katedri na kojima se izvodi više od 200 preddiplomskih programa. Institucija je najveći pojedinačni poslodavac u Bristolu.

## Reference
Detektivski film

**Detektivski film** (; doslovno "film misterije"; ; "zagonetni film") u najširem smislu označava filmski žanr čija je karakteristika da se glavni zaplet bavi rješavanjem neke zagonetke ili otkrivanjem neke tajne. U svom užem i uobičajenom smislu označava podžanr kriminalističkog filma čija je karakteristika da se glavni zaplet bavi otkrivanjem počinitelja ili drugih okolnosti nekog zločina, odnosno čiji je protagonist detektiv, koji može biti privatni detektiv, policajac ili amater. Detektivski filmovi predstavljaju najstariji i najpopularniji podžanr kriminalističkog filma, pa se ponekad koristi i kao sinonim za širu cjelinu kriminalističkog filma. Svoju najveću popularnost su uživali u ranim decenijama filma, uključujući njegove same početke, kada su neki od prvih nijemih filmskih serijala pripadali upravo tom žanru. Kao specifičan podžanr se počeo razvijati tek sa razvojem drugih, zasebnih podžanrova kao što su gangsterski ili policijski filmovi.
Detektiv

**Detektiv** je osoba koja prikuplja dokaze i istražuje kriminalne radnje i zločine. Svoju dužnost može obavljati kao član policije ili u privatnom aranžmanu, kao privatni detektiv. Privatni detektiv mora da ima dozvolu za rad kako bi obavljao svoj posao.

U mnogim evropskim policijskim sistemima, većina detektiva su fakultetski obrazovane osobe koje se uključuju u detektivski rad u okviru policije odmah nakon završenog fakulteta, bez potrebe da provedu određeno vreme u službi kao uniformisani policajci, za razliku od policijskog sistema SAD, gde je period službe u uniformi neophodan uslov da bi neko postao detektiv. S jedne strane, tvrdi se da detektivski posao ima malo sličnosti sa poslom koji obavlja uniformisani policajac, i da je zato za obavljanje ovog posla potrebna poptpuno drugačija obuka, kvalifikacije, kvaliteti i sposobnosti. Drugi, pak tvrde da je neophodno da detektiv poseduje poznavanje polcijske procedure koju stiče upravo služeći u uniformi, i da ako je ne poznaje, to može smetati neometanoj saradnji sa uniformisanim policajcima.

## Povezano
* Hotelski detektiv
* Detektivski roman
* Detektivski film
Neusiedl am See (okrug)

**Neusiedl am See** (mađarski: *Nezsideri járás*, hrvatski: *Kotar Niuzal*) je jedan od 190 austrijskih okruga (bezirka) od 57,031 stanovnika.

## Geografija

Okrug Neusiedl am See leži na sjeveroistoku Gradišća, administrativni centar je Neusiedl am See.

Neusiedl am See sa sjevera graniči sa Slovačkom i Donjom Austrijom, sa zapada sa Okrugom Eisenstadt-Umgebung i statutarnim gradom Rustom, a
sa juga i istoka graniči sa Mađarskom.

## Administrativna podjela okruga

Okrug Neusiedl am See je administrativno podjeljen na 27 općina od kojih 2 imaju status grada, 10 ima status trgovišta, a njih 15 su obične općine;

### Gradovi

* Frauenkirchen
* Neusiedl am See

### Trgovišta

* Andau
* Apetlon
* Gols
* Illmitz
* Jois
* Podersdorf am See
* Sankt Andrä am Zicksee
* Wallern im Burgenland
* Weiden am See
* Zurndorf	

### Općine

* Bruckneudorf
* Deutsch Jahrndorf
* Edelstal
* Gattendorf
* Halbturn
* Kittsee
* Mönchhof
* Neudorf bei Parndorf
* Nickelsdorf
* Pama
* Pamhagen
* Parndorf
* Potzneusiedl
* Tadten
* Winden am See

## Reference

## Vanjske veze
* ''Službene stranice Okruga Eisenstadt-Umgebung''
Maksim Kujundžić

**Maksim Kujundžić** (Čelebići, kod Konjica, 1923 – Zaborani, kod Nevesinja, novembar 1944), učesnik Narodnooslobodilačke borbe i narodni heroj Jugoslavije.

## Biografija
Rođen je 1923. godine u Čelebićima kod Konjica, u zemljoradničkoj porodici. Završio je osnovnu školu, a zatim se bavio zemljoradnjom.

U Narodnooslobodilačku borbu stupio je u decembru 1941. godine. Postao je borac Konjičkog bataljona, gde je ubrzo postao bombaš.

Avgusta 1942. godine, njegov bataljon je ušao u sastav novoformirane Desete hercegovačke brigade. Ubrzo je postao komandir čete unutar brigade. Istakao se u borbama na Otočcu, na Golešu gde je sa svojom desetinom ubio šest Nemaca, u borbi za oslobođenje Jajca, u borbama za oslobođenje Prozora, Nevesinja i u napadima na neprijatelja na Parinu, decembra 1942. godine.

Istakao se i u borbama protiv Nemaca na Ravnom, kod Gacka, u vreme Pete neprijateljske ofanzive. Tada je, kada mu je nestalo municije, sačekao na šumskoj stazi Nemce u zaklonu s praznom puškom. Poslednjeg iz grupe od četvorice je udario kundakom po glavi, oteo mu mašinku i odmah ubio ostalu trojicu, snabdevši se municijom.

U jesen 1943. godine, bio je postavljen za zamenika komandanta bataljona, a nešto kasnije za komandanta Omladinskog bataljona u 29. hercegovačkoj diviziji. U proleće 1944. godine, njegov bataljon je vodio borbu protiv crnogorskih četnika na teritoriji nikšićkog sreza.

Početkom novembra 1944. godine, u Zaboranima kod Nevesinja, poginuo je braneći odstupnicu svom bataljonu u borbi s Nemcima.

Ukazom Prezidijuma Narodne skupštine Federativne Narodne Republike Jugoslavije, 20. decembra 1951. godine, proglašen je za narodnog heroja.

## Literatura
* 
* Milan Inđić: *„Djeca heroji“*, Dom štampe, Zenica, 1985. godine
Srđan Kalember

**Srđan Kalember** (Sarajevo, 5. jun 1928 — Beograd, 2. februar 2016) bio je bivši jugoslovenski i srpski košarkaš. Jedan je od osnivača Sportskog društva Crvena zvezda kao i njegove košarkaške sekcije. Sa 9 osvojenih nacionalnih titula rekorder je Crvene zvezde.

## Karijera
Sportom je počeo da se bavi još kao dečak kada je 1938. godine na trci na 60 metara osvojio drugo mesto. Kasnije se prisećao da je tom prilikom dobio poljubac od princeze Jelisavete Karađorđević. Tokom Drugog svetskog rata igrao je fudbal za BASK, ali se bavio i ostalim sportovima.

### Crvena zvezda
Po završetku rata želeo je da se i dalje bavi fudbalom ali ga je Slobodan Ćosić nagovorio da igra košarku gde je manja konkurencija. Bio je jedan od prisutnih na čuvenom sastanku u Deligradskoj ulici kada se formiralo Sportsko društvo Crvena zvezda. Iako je u početku bio u drugom planu, ubrzo je dobio status standardnog prvotimca Crvene zvezde. Od 1946. do 1954. godine nastupao je Crvenu zvezdu sa kojom je osvojio 9 nacionalnih titula. Ukupno je za Zvezdu odigrao 108 utakmica i postigao 734 poena. Ostao je zapamćen kao izvanredno krilo koje je sigurno pogađao iz ugla.

Nakon Crvene zvezde igrao je u francuskoj za ekipu Nanta. Kasnije se posvetio trenerskom poslu i radio je niz godina u Francuskoj. U Francusku je otišao 1958. i sa kraćim prekidima tamo je bio do 1989. godine. Jedno vreme je bio trener i muške i ženske ekipe Jugoplastike iz Splita kao i Sloge iz Kraljeva.

### Reprezentacija
Za reprezentaciju je igrao 47 puta. nastupao je na Evropskom prvenstvu u Pragu 1947. i u Moskvi 1953. godine. Takođe, bio je deo reprezentacije koja je igrala na Svetskom prvenstvu u Buenos Ajresu 1950. godine.

### Ostalo
Rođen je od oca Jovana, pukovnika avijacije, i majke Julije (1899—1999) čiji je stric bio Dušan Simović.
Oženio se 1971. godine sa košarkašicom Natašom Bebić, a dobili su ćerku Olju 1973. godine.

Umro je 2. februara 2016. godine.
## Reference

## Vanjske veze
* Na današnji dan rođen Srđan Kalember
Jennersdorf (okrug)

**Jennersdorf** (slovenski: *Okrožje Ženavci*) je jedan od 190 austrijskih okruga (bezirka) 
od 17,215 stanovnika.

## Geografija

Okrug Jennersdorf leži na krajnjem jugozapadu Gradišća, administrativni centar je grad Jennersdorf.

Jennersdorf sa sjevera graniči sa Okrugom Güssing, sa zapada sa Štajerskom, a sa juga i istoka graniči sa Slovenijom i Mađarskom.

## Administrativna podjela okruga

Okrug Jennersdorf je administrativno podjeljen na 12 općina od kojih jedna ima status grada, 7 ima status trgovišta, a njih 4 su obične općine;

### Gradovi

* Jennersdorf

### Trgovišta

* Deutsch Kaltenbrunn 
* Heiligenkreuz im Lafnitztal 
* Minihof-Liebau 
* Mogersdorf 
* Neuhaus am Klausenbach 
* Rudersdorf
* Sankt Martin an der Raab 	

### Općine

* Eltendorf 
* Königsdorf 
* Mühlgraben 
# Weichselbaum

## Reference

## Vanjske veze
* ''Službene stranice Okruga Eisenstadt-Umgebung''
Jennersdorf

**Jennersdorf** (mađarski: *Gyanafalva*, slovenski: *Ženavci*) je grad na jugu Austrije od 
4,078 stanovnika.

Jennersdorf je administrativni centar Okruga Jennersdorf.

## Geografija

Jennersdorf leži na krajnjem jugu Gradišća u dolini rijeke Raba, nedaleko od mađarsko - slovenske granice.

## Historija

Jennersdorf je prvi put dokumentiran 1187. u buli pape Urbana III.. Čitav srednji vijek sve do 1848.bio je feud ugarskog samostana Szentgotthárd.

Jennersdorf je status grada dobio tek 1977.

## Znamenitosti

Najveća znamenitost Jennersdorfa je neogotička parohijska crkva podignuta od 1780 do 1800.

## Privreda

Od industrije Jennersdorf ima tvornicu tekstila i kože a ostali rade u građevinarstvu.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice grada Jennersdorfa''
Andrija i Anđelka

**Andrija i Anđelka** je srpska televizijska serija koja se snimala od 2015. do 2016. i prikazuje na televiziji Prva.

## Radnja

Andrija i Anđelka, par u srednjim tridesetim, tipičan su primer onog što se dešava kada muškarac i žena žive zajedno. Iako su godinama u vezi i iskreno se vole, jedno drugom često idu na živce, bilo da su u spavaćoj sobi, supermarketu ili na večeri s prijateljima.
Njihovi hirovi i potpuno različiti, a tipično muško-ženski pogledi na svet, uzrok su neslaganjima i prepirkama oko dobro poznatih pitanja seksa, ljubomore, novca, dece, njenih prijatelja, njegovih prijatelja, podela poslova u kući... U svakom slučaju za njih dvoje nema tabu tema, niti je ijedna tema previše ozbiljna da se ne bi mogla pretvoriti u urnebesan komentar modernog života. Andrija i Anđelka samo naizgled stalno vode borbe i ratove, a u stvari se ludo vole. Lica većine sporednih likova nisu prikazana već oni samo pričaju tokom scena.

## Sezone

## Uloge

## Produkcija
Serija je rađena prema formatu kanadske serije „-{Un gars, una fille}-“, koja je adaptirana u više od 25 zemalja. Adaptaciju scenarija za srpsko tržište uradio je Vuk Ršumović, a režiser serije je Marko Manojlović.

## Lokacija
Većina scena iz serije dešava se provoj kući, uglavnom u enterijeru.
Lokacija snimanja je Beograd, izuzev nekoliko scena.

## Reference
Minnie Mouse

**Mini Maus** (), lik koji se pojavljuje u animiranim (crtanim) filmovima i stripovima Walt Disney kompanije. U stripu pod nazivom *The Gleam* (strip je objavljivan od 19. siječnja do 2. svibnja 1942.), čiji su autori bili Merrill De Maris i Floyd Gottfredson, navedeno je kako je njezino puno ime **Minerva Mouse**. Ime "*Minerva*" je od tada za nju ponavljajući pseudonim.

Njezin dečko i ljubav njezina života je Miki Maus.

U njezinim mnogim pojavljivanjima Minnie se često prikazuje kao bliska prijateljica Vlatke Patke, djevojke i ljubavi života Paška Patka, te Klarabele Krave.
Çalıkuşu (TV serija, 2013)

***Çalıkuşu*** () je turska dramska TV serija originalno emitovana od 2013. od 2014 na programu Kanala D. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana Rešata Nurija Guntekina koja je pre toga bila ekranizovana kao istoimeni igrani film 1956. i TV-serija 1985. godine.

U Srbiji se prikazuje na televiziji Prva. pod naslovom ***Dnevnik ljubavi***.

## Radnja

Radnja serije odigrava se početkom 20. veka, u vreme stvaranja turske republike.

Glavna junakinja priče je Feride, ćerka oficira, koja je kao devojčica ostala siroče. Učila je prestižne škole, a raspuste i praznike provodila je kod jedne od sestara svoje pokojne majke. Pored toga što je bila prelepa, Feride je bila živo i nemirno dete koje mesto ne drži, pa je na sebe skretala pažnju i nestašlucima. Tokom jednog praznika, kod tetke upoznaje šarmantnog rođaka Kamrana, i zaljubljuje se. Ni Kamran ne ostaje ravnodušan na Feridine čari.

Njihova želja da krunišu svoju ljubav neće se ostvariti. Neočekivani događaj izimeniće tok njihove sudbine odvodeći Feride u drugi grad. U novoj sredini, Feride počinje da radi kao učiteljica u pokušaju da stane na svoje noge i otvori novo životno poglavlje. Ali, Kamrana neće zaboraviti.

## Sezone

## Uloge

## Reference
Škola narodnog zdravlja Andrija Štampar

**Škola narodnog zdravlja »Andrija Štampar«**, središnja ustanova javnog zdravstva u Hrvatskoj, osnovana 1926. u Zagrebu.

## Historija

Škola narodnog zdravlja osnovana je u Zagrebu 4. rujna 1926. kao ogranak Higijenskog zavoda, zajedničke ustanove nastale u okviru vizije Andrije Štampara o organizaciji higijenske službe u Kraljevini Jugoslaviji. Podignuta je darom Rockefellerove fondacije, a po zamisli svojeg osnivača Andrije Štampara osnovana je kao središnja socijalnomedicinska državna ustanova »za zdravstveni odgoj naroda, s osobitim osvrtom na higijenske potrebe sela u zemlji«. Škola je bila podređena Ministarstvu socijalne politike i narodnog zdravlja, a kao stručno tijelo imala je od 1930. nadležnost za cijelu državu. Podijeljena je bila u četiri odjeljenja: 1) Odjeljenje za proučavanje naroda, 2) Odjeljenje za poučavanje naroda, 3) Odjeljenje za sanitetsku tehniku i 4) Odjeljenje za biološke proizvode, dok je Administrativni otsjek, zadužen za sve administrativne i računske poslove, neposredno bio podređen direktoru škole.

## Ravnatelji

* Berislav Borčić (1926–1930)
* Miroslav Kraljević (1930–1938)
* Berislav Borčić (1939)
* Miron Malojčić (1940–1941)
* Eugen Nežić (1941–1943)

* Andrija Štampar (1946–1958)
* Branko Kesić (1958–1970)
* Fedor Valić (1970–1978)
* Želimir Jakšić (1978–1980)
* Aleksandar Meniga (1980–1984)

* Silvije Vuletić (1984–1991)
* Antun Budak (1991–2000)
* Stjepan Orešković (2000–2004)
* Luka Kovačić (2004–2006)
* Zvonko Šošić (2006–2007)

* Jadranka Božikov (od 2007)

## Povezano

* Andrija Štampar
* Medicinski fakultet u Zagrebu

## Izvori

## Vanjske veze

* službeni website Škole narodnog zdravlja »Andrija Štampar«
Vuka Kostić

**Vuka Kostić** (Bavanište, 28. novembar 1891 - Beograd, 10. januar 1968) bila je srpska i jugoslovenska filmska i televizijska glumica.

## Spooljašnje veze
*
Eddie Baker

**Eddie Baker** (17. novembar 1897 &ndash; 4. februar 1968) bio je američki glumac koji je nastupao u nijemim filmskim komedijama, a nakon dolaska zvučnog filma uglavnom u sporednim ulogama. Poznat je kao prvi sekretar glumačkog sindikata SAG.

## Djelomična filmografija
* *[[Huns and Hyphens]]* (1918)
* *[[Under Two Jags]]* (1923)
* *[[Collars and Cuffs]]* (1923)
* *[[Kill or Cure (1923 film)|Kill or Cure]]* (1923)
* *[[Gas and Air (film)|Gas and Air]]* (1923)
* *[[Her Dangerous Path]]* (1923)
* *[[Oranges and Lemons (film)|Oranges and Lemons]]* (1923)
* *[[Short Orders]]* (1923)
* *[[A Man About Town]]* (1923)
* *[[The Soilers]]* (1923)
* *[[Smithy (1924 film)|Smithy]]* (1924)
* *[[Postage Due]]* (1924)
* *[[Zeb vs. Paprika]]* (1924)
* *[[Brothers Under the Chin]]* (1924)
* *[[Near Dublin]]* (1924)
* *[[Bacon Grabbers]]* (1929)
* *[[Free Eats]]* (1932)
* *[[Choo-Choo!]]* (1932)
* *[[Identity Unknown (1945 film)|Identity Unknown]]* (1945)

## Vanjske veze
* 
*
Nick Adams (glumac)

**Nick Adams** (10. jul 1931 - 7. februar 1968) bio je američki filmski i televizijski glumac, najpoznatiji po ulozi bivšeg južnjačkog vojnika u popularnoj vestern TV-seriji *[[The Rebel (TV serija)|The Rebel]]* koja se emitirala od 1959. do 1961 i za koju je povremeno pisao scenarije. Adams je bio poznat i po živopisnom privatnom životu, koji je uključivao blisko prijateljstvo sa Jamesom Deanom i Elvisom Presleyem, te brak sa kolegicom Carol Nugent koju je 1965. napustio iznenada objavivši to usred TV-emisije uživo. Adams je nekoliko godina kasnije pronađen mrtav u svom stanu, pri čemu je službena istraga uzrok pripisala predoziranju lijekovima. Okolnosti Adamasove smrti su kasnije postale predmetom brojnih teorija zavjere, sam privatni život nikada dokazanih špekulacija o homoseksualnosti i na temelju njih tvrdnji da je imao ljubavne veze s Deanom i Presleyem.

## Vanjske veze

* 
* 
* Crime Magazine: "Nick Adams: His Hollywood Life and Death", by Peter L. Winkler
*
Bobby Driscoll

**Robert Cletus "Bobby" Driscoll** (3. mart 1937 – 30. mart 1968) bio je američki glumac koji je popularnost stekao kao dijete nastupajući u filmovima Walta Disneya te zahvaljujući njima stekao i Omladinski Oscar. Slično kao i brojna druga djeca glumci u tadašnjem Hollywoodu, nije se najbolje prilagodio odrastanju, te se još kao adolescent odao konzumiranju droge zbog koje će ostati bez karijere. 1960. godine je bio uvjetno osuđen na pet godina zatvora nakon što je u jednoj svađi nanio teške tjelesne povrede. Godine 1965. je otišao u New York gdje se priključio kružoku avangradnih umjetnika okupljenih oko Andyja Warhola u njegovom studiju The Factory. O posljednjim mjesecima njegovog života, nakon što je napustio The Factory, gotovo da nema podataka. 30. marta je na ulici pronađen leš, kome je autopsija kao uzrok smrti navela srčani udar, i koji je bio sahranjen bez formalne identifikacije. Ona je obavljena tek godinu dana kasnije.

## Vanjske veze
* 
* 
*
Raba (rijeka)

**Raba** (mađarski: *Rába*,  njemački: *Raab*, latinski *Arrabo*) je rijeka u Austriji i Mađarskoj duga 265 km, zapadna pritoka rijeke Dunav.

## Karakteristike

Raba izvire u centralnoj Štajerskoj na obroncima planine Osser (Okrug Hohenau an der Raab) na nadmorskoj visini od 1548 metara.
Od tamo teče prema jugoistoku, preko Gradišća i nedaleko od Jennersdorfa nakon 110&nbsp;km toka ulazi u Mađarsku.

Tamo u gornjem dijelu svog toka formira austrijsko- mađarsku granicu, zatim svija prema istoku i uz velike meandre teče prema Győru, gdje sjeverno od grada ima ušće u dunavski rukavac Mosoni.

Sliv Rabe velik je 14,968 km², u austrijskom dijelu od Gleisdorfa do Jennersdorfa duž korita rijeke ide željeznička pruga.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Raab (Raba)''
Doris Lloyd

**Hessy Doris Lloyd ** (3. jul 1896 &ndash; 21. maj 1968) bila je engleska teatarska i filmska glumica, najpoznatija po karakternim ulogama u klasičnim holivudskim filmovima. Među njima su bila i tri filma iz serije o Tarzanu sa Johnnyjem Weissmüllerom u glavnoj ulozi, a pred kraj života je nastupila u nekim od najpopularnijih filmova sredine 1960-ih kao što su *[[Mary Poppins (film)|Mary Poppins]]* i *[[The Sound of Music (film)|The Sound of Music]]*.

## Djelomična filmografija

* *[[The Man from Red Gulch]]* (1925)
* *[[Exit Smiling]]* (1926)
* *[[The Blackbird]]* (1926)
* *[[The Broncho Twister]]* (1927)
* *[[The Trail of '98]]* (1928)
* *[[Disraeli (1929 film)|Disraeli]]* (1929)
* *[[Sarah and Son]]* (1930)
* *[[Way for a Sailor]]* (1930)
* *[[The Bachelor Father]]* (1931)
* *[[Waterloo Bridge (1931 film)|Waterloo Bridge]]* (1931)
* *[[Once a Lady]]* (1931)
* *[[Bought!]] (1931)
* *Devotion* (1931)
* *Tarzan the Ape Man* (1932) – Mrs. Cutten
* *Back Street* (1932)
* *Oliver Twist* (1933)
* *Looking Forward* (1933)
* *A Study in Scarlet* (1933)
* *Peg o' My Heart* (1933)
* *Voltaire* (1933)
* *Dangerous Corner* (1934)
* *Long Lost Father* (1934)
* *One Exciting Adventure* (1934)
* *Tarzan and His Mate* (1934) – Mrs. Cutten (deleted scenes)
* *Kiss and Make-Up* (1934)
* *Straight from the Heart* (1935)
* *The Woman in Red* (1935)
* *Clive of India* (1935)
* *Becky Sharp* (1935)
* *Kind Lady* (1935)
* *The Imperfect Lady* (1935)
* *The Plough and the Stars* (1936)
* *Port of Seven Seas* (1938)
* *The Under-Pup* (1939)
* *Barricade* (1939)
* *The Private Lives of Elizabeth and Essex* (1939)
* *Vigil in the Night* (1940)
* *'Til We Meet Again* (1940)
* *The Boys from Syracuse* (1940)
* *The Letter* (1940)
* *Shining Victory* (1941)
* *Dr. Jekyll and Mr. Hyde* (1941) – nenavedena na špici
* *The Ghost of Frankenstein* (1942)
* *Night Monster* (1942)
* *The Constant Nymph* (1943)
* *The Lodger* (1944)
* *The Invisible Man's Revenge* (1944)
* *Molly and Me* (1945)
* *Scotland Yard Investigator* (1945)
* *Allotment Wives* (1945)
* *My Name Is Julia Ross* (1945)
* *Tarzan and the Leopard Woman* (1946) – Miss Wetherby, upravnica škole (nenavedena na špici)
* *Three Strangers* (1946)
* *Kind Lady* (1951)
* *Alice in Wonderland* (1951) – Rose (glas)
* *Young Bess* (1953)
* *The Black Shield of Falworth* (1954)
* *Alfred Hitchcock Presents* (1960)
* *The Time Machine* (1960)
* *Midnight Lace* (1960)
* *Mary Poppins* (1964) – Depozitar (nenavedena na špici)
* *The Sound of Music'' (1965) – Barunica Ebberfeld

## Reference

## Vanjske veze

* 
*
Nacionalni dan Saamija

**Nacionalni dan Saamija** (Sjeverni Saami: *Sámi álbmotbeaivi*; Inari Saami: *Säämi aalmugpeivi*; Skolt Saami: *Saa´mi meersažpei´vv*; ; ; ; ) je praznik koji se obilježava 6. februara, na dan kada je 1917. organizovan Prvi kongres Saamija u norveškom gradu Trondheimu. Na kongresu su Saamiji iz Norveške i Švedske prvi put zajedno pokušali da odgovore na probleme sa kojima se suačavaju ove zajednice. Praznik je nastao 1992. godine kada ga je proglasio XV kongres Saamija na okupljanju u finskom glavnom gradu Helsinkijiu. Obilježava ga se od 1993. godine uz isticanje saamijske zastave i pjevanje saamijske himne na lokalnom saamijskom jeziku i/ili dijalektu. Nakon što su Ujedinjene nacije započele i obilježavanje Međunarodnog dana urođeičkih naroda i Nacionalni je dan Saamija doživio širu popularizaciju u Skandinaviji.
Joe Alaskey

**Joseph Francis** "**Joe**" **Alaskey III** (17. april 1952.- 3. februar 2016.) je bio američki glumac i komičar, najpoznatiji po posuđivanju glasova animiranim likovima studija Warner Bros. Animation kao što su Bugs Bunny, Daffy Duck, Tweety i Sylvester, a na kom je mjestu naslijedio Mela Blanca.

## Vanjske veze
* 
* Joe Alaskey  at TV.com
Kužni stup

**Kužni stup** bio je tip zavjetnog stupa - pila, raširen po Evropi za baroka (od polovice  17. do 
početka 19. vijeka, u vrijeme dok su harale brojne epidemije kuge.

Najčešće su bili posvećeni Djevici Mariji ili Svetom Trojstvu u suštini Bogu u znak zahvalnosti za prestanak epidemije kuge.

Direktni prototip bio je rimski stup uzet iz Maksencijeve bazilike i postavljen ispred 
Bazilike Santa Maria Maggiore 1614. na čijem je vrhu postavljena skulptura Djevice Marije.

## Historija i karakteristike

Moda podizanja takvih stupova naročito se raširila po habsburgškim zemljama, u Austriji je gotovo svaki veći grad podigao takav spomenik, od Graza, Linza, Kremsa, Eisenstadta, Wiener Neustadta do Sankt Pölten i Zwettla.

Kužni stup na bečkom Grabenu postao je uzor, po kojem su se podizali slični spomenici po Mađarskoj, Moravskoj i Češkoj.

Taj spomenik je po nalogu cara Leopolda I. počeo graditi kao drveni Johann Frühwirt 1679. Ubrzo nakon tog 1682. Matthias Rauchmüller počeo je klesati kameni stup po nacrtima Francesca Menegattija, kog je kasnije nastavio i dovršio 1692. J. B. Fischer von Erlach, reljefe je izveo Bendl, a skulpture Paul Strudel, Tobias Kracker i Johann Bendel.

## Reference

## Vanjske veze

*''Pestsäulen''
Hunt Stromberg

**Hunt Stromberg** (12. jul 1894 - 23. august 1968) bio je američki filmski producent i scenarist, koji je ostvario izuzetno plodnu i uspješnu karijeru u doba klasičnog Hollywooda, prije svega kao jedna od ključnih ličnosti studija Metro-Goldwyn-Meyer. Među opusom mu se posebno ističu operetni filmovi sa Nelsonom Eddyjem i Jeanette MacDonald te popularna serija filmova o Mršavku. Za biografski film *[[The Great Ziegfeld]]* je nagrađen Oscarom. Iz MGM-ja je otišao kada je studio počeo samostalno voditi Louis B. Meyer, te je neko vrijeme radio kao nezavisni producent. Iako u tome nije imao uspjeha, poslovni angažmani izvan svijeta filma kao što su trgovina nekretninama i trkaćim konjima su ga učinili imućnim.

Njegov sin Hunt Stromberg, Jr. je radio kao televizijski producent.
 
## Izabrana filmografija

### kao producent
* *[[The Flaming Forties]]* (1924)
* *[[Roaring Rails]]* (1924)
* *[[The Texas Trail]]* (1925)
* *[[The Prairie Pirate]]* (1925)
* *[[Torrent (1926 film)|Torrent]]* (1926)
* *[[Our Dancing Daughters]]* (1928)
* *[[Thunder (film)|Thunder]]* (1929)
* *[[Call of the Flesh]]* (1930)
* *[[The Beast of the City]]* (1932)
* *[[Red Dust]]* (1932), ko-producent
* *[[Eskimo (film)|Eskimo]]* (1933) ko-producent
* *[[Hide-Out]]* (1934), ko-producent
* *[[The Painted Veil (1934 film)|The Painted Veil]]* (1934)
* *[[The Thin Man (film)|The Thin Man]]* (1934)
* *[[Naughty Marietta (film)|Naughty Marietta]]* (1935), ko-producent
* *[[Ah, Wilderness! (film)|Ah, Wilderness!]]* (1935), ko-producent
* *[[Wife vs. Secretary]]* (1936), ko-producent
* *[[The Great Ziegfeld]]* (1936)
* *[[After the Thin Man]]* (1936)
* *[[Rose-Marie]]* (1936)
* *[[Maytime (1937 film)|Maytime]]* (1937), ko-producent
* *[[Night Must Fall (1937 film)|Night Must Fall]]* (1937)
* *[[Sweethearts (1938 film)|Sweethearts]]* (1938)
* *[[Idiot's Delight (film)|Idiot's Delight]]* (1939)
* *[[Another Thin Man]]* (1939)
* *[[The Women (1939 film)|The Women]]* (1939)
* *[[Northwest Passage (film)|Northwest Passage]]* (1940)
* *[[Susan and God]]* (1940)
* *[[Pride and Prejudice (1940 film)|Pride and Prejudice]]* (1940)
* *[[They Met in Bombay]]* (1941)
* *[[Lured]]* (1947)
* *[[Too Late for Tears]]* (1949)

### scenaristi ili režiser
* *[[Roaring Rails]]* (1924), scenarist
* *[[Soft Shoes]]* (1925), scenarist
* *[[The White Sister (1933 film)|The White Sister]]* (1933), režiser

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
*
Franchot Tone

**Franchot Tone** (27. februar 1905 – 18. septembar 1968) bio je američki filmski, teatarski i televizijski glumac.

Odrastao u uglednoj i imućnoj porodici (koja je sa očeve strane bila u srodstvu sa Wolfeom Toneom, znamenitim borcem za slobodu Irske i ocem irskog republikanizma), glumom se počeo baviti za vrijeme studija na Univerzitetu Cornell. Profesionalnu karijeru je započeo na Broadwayu gdje je bio među osnivačima znamenite glumačke trupe Group Theatre, ali i jedan od prvih koji je odatle otišao u Hollywood. Tamo se uglavnom istakao ulogama u melodramama i historijskim filmovima, ali je rijetko dobivao glavne uloge. U doba makartističkih progona je zbog navodno lijevih političkih stavova bio na "neslužbenoj" crnoj listi, ali je 1960-ih imao niz zapaženih karakternih uloga.

Tone je imao izuzetno buran privatan život te se ženio četiri puta. Prva supruga mu je bila kolegica Joan Crawford sa kojom se razveo u izuzetno neprijateljskim okolnostima. Zbog glumice Barbare Payton se 1951. fizički sukobio sa kolegom Tomom Nealom, koji ga je pri tome tako brutalno pretukao da je Tone završio u komi i bio prisiljen podvrgnuti se plastičnoj operaciji zbog unakaženog lica. Payton mu je nakon toga postala treća po redu supruga, ali ju je nedugo potom razveo kada je otkrio da potajno održava vezu sa Nealom.

## Izvori

## Vanjske veze

* 
* 
* 
* Urbane Rebel: The Franchot Tone Story 
* Franchot Tone at Classic Movie Favorites 
* Interview with Franchot Tone biographer
*
Ramon Novarro

**Jose Ramón Gil Samaniego**, poznatiji pod umjetničkim imenom **Ramón Novarro** (6. februar 1899 - 30. oktobar 1968) bio je meksički glumac koji je postao filmska zvijezda u Hollywoodu za vrijeme nijeme ere.

Rodio se u porodici zubara koji je pripadao jednoj od najuglednijih porodica tadašnjeg Meksika. Zajedno sa roditeljima je 1913. iz domovine emigrirao u Los Angeles kako bi izbjegli kaos i nasilje Meksičke revolucije. Tamo se 1917. godine počeo baviti glumom i sa vremenom privukao pažnju svojim markantnim izgledom. Godine 1925. je nastupio kao naslovni protagonist *[[Ben-Hur (film, 1925)|Ben-Hur]]*, najskupljeg hollywoodskog filma u nijemoj eri. Tada je već bio često uspoređivan sa Rudolphom Valentinom da bi nakon njegove smrti preuzeo titulu najpopularnijeg *[[latinski ljubavnik|latinskog ljubavnika]]* među hollywoodskim glumcima. Specijalnost su mu bili pustolovni filmovi mačeva i plašteva. Status zvijezde je sačuvao i nakon dolaska zvučnih filmova nastupivši u nekim od najuspješnijih ostvarenja početka 1930-ih. Ugovorom je bio vezan za studio MGM, a nakon što mu je sredinom 1930-ih on istekao, nastupao je u niskobudžetnim i ne-hollywoodskim filmovima. Usprkos toga, zahvaljujući investiranju prethodno zarađenog novca do kraja života nije imao financijskih problema.

Novarrov privatni život je bio obilježen alkoholizmom, koji su kasniji biografi tumačili nesposobnošću da vlastitu katoličku vjeru pomiri sa homoseksualnim sklonostima. 30. oktobra 1968. je u svoj dom u Laurel Canyon primio dvojicu braće - 21-godišnjeg Paula i 17-godišnjeg Toma Fergusona - kako bi mu za novac pružili seksualne usluge. Oni su ga umjesto toga odlučili opljačkati, uvjereni kako se tamo krije sakriveni novac; pri tome je Novarro mučen i pretučen na smrt. Za Novarrovova smrt, čiji su morbidni i bizarni detalji kasnije postali predmetom urbanih legendi su obojica braće osuđena na dugogodišnje zatvorske kazne, ali su sredinom 1970-ih uvjetno pušteni da bi poslije ponovno završili u zatvoru zbog pljački i silovanja.

## Izvori

## Literatura
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* 
* 
* 
* Ramón Novarro  at the Cinema of Mexico site of the ITESM 
* Ramón Novarro Photo Gallery 
* Ramón Novarro Official site 
* Photographs of Ramon Novarro
*
Presidio Modelo

**Presidio Modelo** je bio panoptikonski zatvor koji se nalazi na otoku Isla de la Juventud na Kubi. Zatvor se nalazio u predgrađu Chacóna, nedaleko od Nueve Gerone, središta općine Isla de la Juventud. Zatvor je izgrađen u periodu od 1926. do 1928. godine pod predsjednikom-diktatorom Gerardom Machadom. Zatvor se sastojao od pet kružnih zgrada unutar kojih su ćelije bile poredane oko centralnog nadzornog tornja, a cilj zatvora bilo je držanje oko 2,500 zatvorenika u humanim uvjetima. 

Za vrijeme Batistine diktature, većina preživjelih vođa napada na kasarne Moncada završila je u ovom zatvoru, a među njima i Fidel Castro i njegov brat Raúl. Nakon Castrove revolucije 1959., Presidio Modelo je bio mjesto za zatvaranje političkih disidenata, kontrarevolucionara, homoseksualaca, Jehovinih svjedoka te svih ostalih koji su smatrani neprijateljima države. Međutim, do 1961. godine, Presidio Modelo je bio prenapučen (između šest i osam tisuća političkih zatvorenika), što je dovelo do brojnih štrajkova glađu. Prominentni kubanski zatvorenici, poput Armanda Valladaresa, Roberta Martína Péreza i Pedra Luisa Boitela, bili su u ovom zatvoru u jednom trenutku njegova postojanja. 

Godine 1967., kubanske vlasti su trajno zatvorile zatvor, koji se danas koristi kao muzej i ima status nacionalnog spomenika.
Robert Towne

**Robert Towne** (**Robert Bertram Schwartz**; 23. 11. 1934) je američki scenarist, filmski režiser, producent, glumac. Bio je dio pokreta Novi Hollywood u 1970-ima. Dobio je Oscar za najbolji izvorni scenarij za film *[[Chinatown (1974 film)|Chinatown]]* (1974), koji se često navodi kao jedan od najbolje napisanih scenarija u filmskoj historiji. Napisao je i nastavak, *[[The Two Jakes]]* (1990), scenarij dva dva filma Hala Ashbya *[[The Last Detail]]* (1973) i *[[Shampoo (film)|Shampoo]]* (1975), te akcijske filmove  (1996) i  (2000).

Towne je i režirao filmove *[[Personal Best (film)|Personal Best]]* (1982), *[[Without Limits]]* (1998), *[[Tequila Sunrise (film)|Tequila Sunrise]]* (1988) i *[[Ask the Dust (film)|Ask the Dust]]* (2006).

## Reference

## Vanjske veze
*
Edward Feser

**Edward Feser** (16. 4. 1968. – ), američki katolički filozof, pisac i profesor.

## Biografija
Feser titulu prvostupnika stekao na Kalifornijskom državnom univerzitetu u Fullertonu gdje je studirao filozofiju i religijske studije. Kasnije je pohađao Univerzitet Claremont u Claremontu i magistrirao na temu religije, a 1999. doktorirao je filozofiju na Kalifornijskom univerzitetu u Santa Barbari (disertacija: "Russell, Hayek i problem duha i tijela", ). Akademsku karijeru ostvario je predavajući filozofiju na Gradskom koledžu u Pasadeni, a radio je i kao gostujući profesor na Univerzitetu Loyola Marymount u Los Angelesu i na Državnom univerzitetu Bowling Green u Ohiju. Feser je tokom adolescencije bio ateist, no za vrijeme studija upoznao je rad Tome Akvinskog što ga je nagnalo da se vrati kršćanstvu. Napisao je deset monografija na temu filozofije uma, etike, političke filozofije i filozofije religije, hvaljenih zbog pojednostavljene filozofske terminologije, nerijetko prožete humorom. Njegove knjige kritične su prema kršćanskom fundamentalizmu i novom ateizmu. Također, doprinosi i za konzervativne medije odnosno organizacije kao što su Institut Witherspoon i Američki poduzetnički institut (AEI). Feser živi u Los Angelesu, oženjen je i ima šestero djece.

## Opus
* *On Nozick* (2003), Thomson-Wadsworth, 
* *The Cambridge Companion to Hayek* (2006), Cambridge University Press, 
* *Philosophy of Mind (A Beginner's Guide)* (2007), Oneworld Publications, 
* *Locke* (2007), Oneworld Publications, 
* *The Last Superstition: A Refutation of the New Atheism* (2008), St. Augustine's Press, 
* *Aquinas (A Beginner's Guide)* (2009), Oneworld Publications, 
* *Aristotle on Method and Metaphysics* (2013), ur. i autor, Palgrave Macmillan, 
* *Scholastic Metaphysics: A Contemporary Introduction* (2014), Editiones Scholasticae, 
* *Neo-Scholastic Essays* (2015), St. Augustine's Press, 

## Vanjske veze
*  Službene stranice Edwarda Fesera
*  Edward Feser, Library of Congress
*  Edward Feser, Catholic Apologetics Academy
Nacionalni park Alejandro de Humboldt

**Nacionalni park Alejandro de Humboldt** (španjolski: *Parque Nacional Alejandro de Humboldt*) je nacionalni park koji pokriva većinu gorja Saqua-Baracpa u kubanskim pokrajinama Holguín i Guantánamo.

Park, površine 711,38&nbsp;km² (od čega 685,72&nbsp;km² kopnenog i 22,63&nbsp;km² pomorskog dijela), je začet još 1960-ih kada su stvoreni rezervati prirode *Jaguani i Cupeyal del Norte* i park prirode *Ojito del Agua*, koji su se 1996. godine spojili s rezervatom biosfere *Cuchillas del Toa* u jedno od najvažnijih rezervata biosfere u Americi. Park je nazvan po njemačkom znanstveniku Alexanderu von Humboldtu koji je posjetio otok 1800.-01. godine. God. 2001., NP Alejandro von Humboldt je upisan na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Americi zbog bogatstva endemske flore i faune, koji proizilaze iz velikih razlika u nadmorskim visinama (od obala zaljeva *Aguas Verdes* do 1.168 m visokog vrha *El Todo*), te jedinstvene i kompleksne litologije i raznovrsnosti tla. Također, mnoge stijene na tlu parka su otrovne za biljke, pa su se mnoge vrste prilagodile kako bi preživjele u ovim negostoljubivim uvjetima. Jedinstveni evolucijski procesi su doveli do stvaranja mnogih novih vrsta biljaka i životinja koje su danas endemične.

Rijeke koje protječu kroz park (*Toa-Jaguani, Duaba, Jiguani, Nibujon i Moa*) su neke od najvećih na Karibima, a tropska kišna šuma parka je jedno od najvlažnijih mjesta na Kubi, što ima za uzrok veliku bioraznolikost živog svijeta. Naime, 16 od 28 kubanskih endemskih biljaka, kao što su reliktne *Dracaena cubensis* i *Podocarpus ekman*, rastu u parku; dok se od životinja mogu pronaći mnoge vrste endemskih ptica (njih 21% su endemi): kolibrića,  papiga, trogona; te guštera, vodozemaca (95,8% su enedemi), puževa, insekata (27,7%). Park je također i posljednje utočište kraljevskog djetlića *(Campephilus principalis bairdii)* koji je izumruo u ostalim dijelovima Sjeverne Amerike koje je nastanjivao, ali i drugih endemskih vrsta ptica kao što su: kubanski trogon (*Priotelus temnurus*, nacionalna ptica Kube), sokol *[[Accipiter gundlachi]]* i zeleni djetlić *(Xiphidiopicus percussus)*. 83,3% sisavaca su endemi, kao što su mnoge vrste hutija, te ugroženi kubanski solenodon *(Solenodon cubanus)*, jedan od najmanjih sisavaca na svijetu.

U pomorskom rezervatu biosfere *Cuchillas del Toa* ("grebenje Toe"), koji okružuje park i predstavlja njegovu tampon-zonu, nalazi se potok *Infierno* s 300 m visokim slapom, te velika špilja Moa *(Gran Caverna de Moa)* i zaljev Taco.

**Endemske vrste Nacionanog parka Alejandro de Humboldt:**


Image:Priotelus_temnurus_-Camaguey,_Camaguey_Province,_Cuba-8.jpg|Kubanski trogon
Image:Cuban_Green_Woodpecker_(Xiphidiopicus_percussus).jpg|Kubanski zeleni djetlić
Image:Accipiter gundlachii.jpg|*[[Accipiter gundlachi]]*
Image:Anolis.barbatus.7036.jpg|*[[Anolis barbatus]]*


## Reference

## Vanjske veze

* galerija fotografija  na službenim stranicama UNESCO-a
Valle de los Ingenios

**Valle de los Ingenios** (španjolski za "dolina šećerana") je naziv za tri povezane doline, *San Luis, Santa Rosa i Meyer*; područje duljine oko 12&nbsp;km, odmah izvan grada Trinidada u kubanskoj pokrajini Sancti Spíritus. Ova dolina, površine od oko 270&nbsp;km², je bila središte proizvodnje šećera od kasnog 18. do konca 19. stoljeća. Na vrhuncu proizvodnje tu je bilo preko 50 šećerana za obradu šećerne trske, koju je uzgajala i obrađivala radna snaga od preko 30.000 robova. Zbog toga je 1988. godine dolina Viñales, zajedno s gradom Trinidadom, upisana na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Americi.

## Historija

Proizvodnja šećera i njegova trgovina je bila najvažnija grana gospodarstva Kube još od prvih španjolskih naselja na otoku 1512. godine. Valle de los Ingenios je imala idealno tlo i klimu za uzgoj šečerne trske, a dobre luke i povezanost cestama su omogućili izvoz rafiniranog šećera. Kuba je tijekom 18. i 19. stoljeća postala najveći proizvođač šećera na svijetu, što je dovelo do bogaćenja obližnjeg grada Trinidada. 
Kako bi šećer bio što svježiji i podnosio dulja putovanja, koncem 1880-ih je od Trinidada do obalnog mjesta Casilda položena 6&nbsp;km duga željeznička pruga.

Kako su autohtoni Kubanci gotovo istrebljeni europskim bolestima i lošim uvjetima robovskog života, španjolski vlasnici plantaža su morali dovesti afričke robove za radnu snagu. Iako je Španjolska zabranila robovlasništvo 1820. godine, praksa dovođenja robova se nastavila sve do Rata za neovisnost Kube koncem 19. stoljeća. Nakon toga, dominacija ovog područja u proizvodnji šećera je opala i mnoge šećerane su napuštene ili srušene.

## Odlike
Iako je većina od 70-tako šećerana u ruševnom stanju, neki dijelovi još uvijek stoje. Od njih su najznamenitiji naselje radnika Guachinango i plantaža *Manaca Iznaga* koja posjeduje vlasnikov dom, toranj i naselje robova (*barracones*).

Manaca Iznaga toranj, visine 45 m, je 1816. godine podigao vlasnik Alejo Maria Iznaga y Borrell i tada je bio najviša građevina na Kubi. Svojom veličinom i sjajem toranj je trebao svjedočiti poslovni uspjeh vlasnika, ali i snagu koja je trebala plašiti robove. Zvono koje je nekada visjelo s njega je svojom zvonjavom najavljivalo početak i kraj radnog dana, ali i vrijeme jutarnje, podnevne i večernje molitve, jedino vrijeme kada bi prisilni rad zastao. Danas njegovo zvono leži na tlu ispod ovog materijalnog dokaza španjolskog kolonijalnog carstva.


Datoteka:2012-02-Valle de los Ingenios Kuba 05 anagoria.JPG|Dolina šećerana
Datoteka:Manaca ignaza torre.jpg|Toranj Manaca Iznaga
Datoteka:Barracones manaca ignaza.jpg|Naselje robova
Datoteka:House manaca ignaza.JPG|Vlasnička vila plantaže Manaca Iznaga
Datoteka:Iznaga1.jpg|Zvono na tlu ispred Vile Manaca


## Izvori

## Vanjske veze

* galerija fotografija  na službenim stranicama UNESCO-a 
*
Nacionalni park Desembarco del Granma

**Nacionalni park Desembarco del Granma** (španjolski: *Parque Nacional Desembarco del Granma*, tj. "Nacionalni park iskrcavanja s Granma") je nacionalni park na krajnjem jugoistoku Kube, u i oko zaljeva *Cabo Cruz*, u pokrajini Granma. I pokrajina i nacionalni park su dobili ime po brodu Granma na kojem su Fidel Castro i Che Guevara, sa skupinom od 80 revolucionara, 1956. godine došli na Kubu pokrenuti revoluciju. 

Park, površine 418,63 km², zauzima uzdignutu pomorsku vapnenačku terasu koja je najveća i najsačuvanija na svijetu (i ispod i iznad mora), te predstavlja jedinstven obalni krajolik. Pored nje tu su i drugi oblici krške topografije velikog geomorfološkog i fiziografskog značaja, s geološkim procesima koji još uvijek traju. Tu se nalaze spektakularne terase i litice, kao i neke od najnedirnutijih i najdojmljivijih zapadnih obala Atlantika; sa zanimljovistima kao što su koraljni greben Cabo Cruz, ležišta morske trave i mangrova šuma, te stare podmorske terase duboke do 30 m. Zbog toga je 1999. godine NP Desembarco del Granma upisan na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Americi.

Stijene parka koje pripadaju krajnjem zapadu gorja Sierra Maestra, su nastale mineralnim uvrtanjem albita prilikom uzdizanja vapnenačke pomorske terase i pružaju se 360 m iznad i 180 m ispod površine mora. Ova ploča se nalazi unutar tektonski aktivnog područja između Karipske i Sjevernoameričke tektonske ploče.

Po svojoj bioraznolikosti endemske flore i faune ovo područje je najbogatije na Kubi; od njega je bogatije samo planinsko područje istočne Kube (Nacionalni park Alejandro de Humboldt). U parku raste 512 vrsta biljaka od kojih je njih 60% endemskih vrsta, te obitava 13 vrsta sisavaca od kojih je 23% endema (uključujući ugroženu karipsku medvjedicu), 110 vrsta ptica (22,7% endema), uključujući ugroženu plavoglavu golubicu (*Starnoenas cyanocephala*), te 44 vrste reptila (90,9% endema) i 7 vrsta vodozemaca (85,7% enedema). Od beskralježnjaka, čiji broj još uvijek nije utvrđen, u parku obitava veliki broj leptira i puževa (4 od 6 vrsta endemskih obojenih puževa koji se smatraju za nejljepše na svijetu: *Polymita picta, P. brocheri, P. venusta i P. versicolor*). Na njegovom koraljnom grebenu obitava raskošna fauna, uključujući glavatu želvu, golemu želvu, i dr. morskovodnice, te kolonija najveće atlantske školjke, *[[Lobatus gigas]]*. 

ovo područje ima i izuzetnu arheološku vrijednost jer su u njemu pronađena izvorna naselja Taina kulture (kao što je skupina svečanih špilja *El Guate*) s kojom lokalno stanovništvo još uvijek ima snažne genetske i duhovne veze. Tu je i dobro očuvan svjetionik iz 18. stoljeća. I na kraju, većina relevantnih događaja vezanih za kubansku revoluciju dogodio se upravo u području zaljeva *Cabo Cruz*.

## Izvori

## Vanjske veze

* World Conservation Monitoring Centre  
* galerija fotografija  na službenim stranicama UNESCO-a