open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Olonjecka vlada

**Olonjecka vlada** () je bila privremena vlada, odnosno *de facto* država koja je za vrijeme ruskog građanskog rata od 1918. do 1919. postojala u južnom dijelu Karelije, odnosno bivšoj Olonjeckoj guberniji Ruskog Carstva. Nastala je za vrijeme finskog građanskog rata 1918. kada su nacionalističke snage bijelih Finaca porazile ljevičarsku Crvenu gardu i nastavile prodor na istok, na područje Sovjetske Rusije pretežno nastanjeno Karelima. Vlada je formalno osnovana 15. maja 1918. godine, a njen glavni zadatak je bilo nastojanje da se osigura priključenje Karelije Finskoj; za razliku od Sjevernokarelijske Države nije formalno progasila nezavisnost. Država je prestala postojati nakon neuspjeha Olonjeckog pohoda u junu i kontraofenzive Crvene armije u julu 1919. godine. Otada je djelovala kao vlada u egzilu sve do oktobra 1920. kada je Finska Sporazum u Tartuu priznala sovjetsku vlast na Istočnom Karelijom.

## Reference
Sjeverna oblast (1918–1920)

**Sjeverna oblast** () ili **Sjeverna Rusija** () je naziv za *de facto* državu sa sjedištem u Arhangeljsku u današnjoj sjevernoj Rusiji, odnosno područje na krajnjem sjeveru Rusije kojum su za vrijeme građanskog rata od 1918. do 1920. upravljali kontrarevolucionarni ruski bjelogardejci pod zaštitom ekspedicionih snaga država Antante. Nastala je 2. augusta 1918. kada su se nakon dolaska Antantine pomorske eskadre pred Arhangeljsk iz njega evakuirale sovjetske vlasti. Nakon toga je uspostavljena Vrhovna vlada Sjeverne oblasti pod vodstvom Nikolaja Čajkovskog kojom su dominirali eseri i kadeti; nju je nakon kratkotrajnog monarhističkog puča u septembru zamijenila nova vlada u kojoj nije bilo esera. Sjeverna oblast je svoj maksimalni teritorijalni opseg imala u proljeće 1919. kada su se njene snage spojile sa Sibirskom armijom admirala Kolčaka tokom njegove ofenzive. 30. aprila je vlada Sjeverne Rusije priznala Kolčaka za vrhovnog poglavara Rusije; nakon sloma Kolčakove ofenzive, vlada Čajkovskog je 19. oktobra 1919. odstupila, predavši diktatorske ovlasti generalu Jevgeniju Mileru. Politička nestabilnost, slom kontrarevolucionarnih snaga na drugim frontama, ali i pro-sovjetske pobune u samoj Sjevernoj oblasti su na kraju nagnale Britaniju da odatle povuče svoje trupe. Miler je nakon toga pobjegao u Norvešku, a 2. februara 1920. je Crvena armija ušla u Arhangeljsk, čime je Sjeverna oblast prestala postojati.

U Sjevernoj oblasti je tokom njenog postojanja djelovalo diplomatsko predstavništvo novoosnovane Kraljevine SHS na čelu sa Miroslavom Spalajkovićem.

## Izvori
*
Republika Sjeverna Ingrija

**Republika Sjeverna Ingrija** ili **Sjeverna Ingrija** (), također **Republika Kirjasalo** () bila je kratkotrajna država koja je od 1919. do 1920. za vrijeme ruskog građanskog rata postojala na području Karelijske prevlake, odnosno granici između Finske i Sovjetske Rusije. Nastala je kao posljedica otpora lokalnog stanovništva prisilnoj mobilizaciji seljaka u redove Crvene armije; 11. juna je grupa oko 200 izbjeglica iz Finske zauzela granično mjesto Kirjasalo, a u njemu 9. jula proglasila nezavisnost. Država je imala de facto kontrolu nad područjem od 30 kvadratnih kilometara, ali je zbog blizine Petrograda (50 km) imala izuzetnu strategijsku važnost. Jedan od vođa države je bio kontrarevolucionarni aktivist Georg Elfvengren; njegova politika prodora na jugoistok je, međutim, bila nepopularna među lokalnim stanovništvom, koje je prije svega htjelo da ih se pusti na miru, pa je Elfvengren krajem 1919. uhapšen. Postojanje države je okončao Sporazum u Tartuu 1920. kojim je susjedna Finska priznala sovjetski suverenitet nad južnom Karelijom; formalno je prestala postojati 6. decembra 1920. kada je posljednji put spuštena državna zastava.

## Vanjske veze
*  Ingrija u plamenu: Malo poznata epizoda Bijelog pokreta, .
Jagoče (Bijelo Polje)

**Jagoče** je naselje u opštini Bijelo Polje u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 133 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 189 stanovnika).

## Demografija
U naselju Jagoče živi 100 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 37,5 godina (34,8 kod muškaraca i 40,7 kod žena). U naselju ima 36 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,69.

Ovo naselje je uglavnom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2003. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
Kraljevstvo Burgundija

**Kraljevstvo Burgundija** može se odnositi na:

* Prvo Burgundsko Kraljevstvo, također znano i kao Kraljevstvo Burgunda, koje nastaje u doba propasti Zapadnog Rimskog Carstva
* Drugo Burgundsko Kraljevstvo, također znano i kao Arleško Kraljevstvo, koje nastaje u doba raspada Zapadnofranačkog Kraljevstva.
Kraljevstvo Burgunda

**Kraljevstvo Burgunda**, ili **Prvo Burgundsko Kraljevstvo**, je kraljevstvo barbarskog naroda Burgunda koje nastaje 411. godina na području koje su osvojili u napadu na Zapadno Rimsko Carstvo i koje će trajati do franačkog osvajanja Burgunda 534. godine.

## Kraljevina

Koristeći povlačenje većine rimske vojske s granice na Rajni u obranu Italije po napadom Gota, vojni savez barbarskih naroda Alana, Vandala i Sveva 31.12.405 (ili 406) prelazi preko zaleđene Rajne i napada Zapadno Rimsko Carstvo. Da li su se u tom vojnom savezu nalazili i Burgundi je danas još uvek predmet debate, ali njih nalazimo već 411. na području rimske galije gde njihov kralj Gundahar u savezu s Alanima proglašava za rimskog cara Jovina. U mirovnom sporazumu legitimni car Honorije "poklanja" Burgundima i njihovom kralju kojeg Rimljani nazivaju zapovjednikom Burgunda područje koje su osvojili. Razdoblje posljednjeg rimskog trijumfirata i tadašnjeg građanskog rata između raznih generala Burgundisu odlučili iskoristiti daljnjim širenjem svog područja i pljačkom rimskih provincija. Završetkom građanskog rata vlast preuzima general Aecija novi de facto vladar Zapadnog Rimskog Carstva koji stvara ujedinjenu rimsko-hunsku vojska za rat protiv Burgunda što rezultira njihovim katastrofalnim porazom 437. godine i spaljivanjem Wormsa , burgundskog glavnog grada u događaju koji ulaze u nordijsku mitologiju pod imenom Nibelungenlied. Preostali Burgundi nakon ovog poraza bivaju preseljeni na šire područje današnje Ženeve s kojega će napadati od 461. godine ostatke raspadajućeg Zapadnorimskog carstva i značajno proširiti teritorij kraljevstva na Savoyu, Lyon i Vienne na području današnje pokrajine Izer u Francuskoj. Više od 4 desetljeća duga vladavina kralja Gundobada koji je ranije kratko vreme bio i vrhovni zapovednik vojske Zapadnog Rimskog Carstva postaje razdoblje kasnije nedostižnog prestiža ovog kraljevstva. Novi kralj po očevoj smrti 516. godine postaje Sigismund od Burgundije koji se zaratio s franačkim kraljem Hlodomerom od koga biva poražen i ubijen ,a potom 524. godine vlast u Burgundije uz pomoć Teuderih kralja Metza osvaja Sigismundov brat Godomar koji pobeđuje Franke u Bitki kod Vezeroncea 25.6.524. godine. Deset godina kasnije tokom novog obrambenog rata protiv Franaka Godomar će biti poražen i ubijen nakon čega Kraljevstvo Burgunda biva anektirano u franačku državu i prestaje s postojanjem.

## Povezano
* Drugo Burgundsko Kraljevstvo 
* Burgundsko Vojvodstvo

## Napomena
Kraljevstvo Burgunda *de jure* ne postoji do 443. godine pošto ono nije od nikoga priznato za razliku od na primjer Vizigotskog Kraljevstva koje biva priznato 418. godine pa u skladu s tim od tada formalno postoji.

## Reference
Rezidencija Bukovskih i Dalmatinskih mitropola

**Rezidencija [[Bukovinsko-dalmatinska metropolija|bukovinsko-dalmatinskih metropolita]]** u Černivci, danas **[[Univerzitet u Černivcima|Sveučilište Jurja Fedkoviča u Černivci]]** (ukrajinski: *Чернівецький національний університет імені Юрія Федьковича*), predstavlja majstorsku sinergiju arhitektonskih stilova koju je izgradio češki arhitekt Josef Hlávka od 1864. do 1882.¸godine. Građevina je izvanredan primjer historicističke arhitekture 19. stoljeća, a pored prostorija metropolitske rezidencije uključuje sjemenište i samostan, kojima dominira zasvođena križna crkva sjemeništa s vrtom i parkom. Kompleks izražava arhitektonske i kulturne utjecaje bizantske umjetnosti nadalje i utjelovljuje snažan prisutnost pravoslavne crkve za vrijeme Habsburške vladavine, odražavajući politiku vjerske tolerancije Austro-Ugarske Monarhije. Zbog toga je upisan na UNESCOv popis mjesta svjetske baštine u Europi 2011. godine.


file:Czerniowce, uniwersytet 2.jpg|Pročelje Sveučilišta Jurija Fedkoviča
file:Chernivtsi University 2003 03.jpg|Unutrašnjost
file:Chernivtsi University 2003 02.jpg|Rezidencija metropolita
file:Чернівецький медичний університет.jpg|Medicinski fakultet


## Napomene

## Poveznice
* Univerzitet u Černivcima
* Bizantska umjetnost
* Historicizam
* Turizam Ukrajine

## Vanjske veze
* Černivci u ozračju kulture i opuštenosti  Preuzeto 14. srpnja 2011.
* Fotografije kompleksa
Granični prelaz

**Granični prelaz** je mesto određeno za prelaženje državne granice, tj. mesto na državnoj granici između dve države (ili dva nezavisna entiteta), gde se obavlja provera putnika i robe pri prelasku iz jedne države u drugu. Prema međunarodnom pravu, granični prelazi su jedina zvanično određena mesta za prelaske, pa je njihov broj obično ograničen.

## Namena graničnih prelaza
Namena graničnih prelaza je:
# Zaštita ulaska nepoželjnih pojedinaca (kriminalci i druga lica koja predstavljaju pretnju) i drugih koji ne ispunjavaju zahteve za ulazak;
# Zaštita ulaska robe koja nije po propisima države ili joj je ograničen ulazak ili podleže carini.

U određenim državama granična provera se vrši i pri ulasku i pri izlasku iz države (EU, Srbija), dok se u drugim slučajevima proverava samo ulazak (npr. SAD, Kanada).

Granične prelaze obezbeđuje posebno državno telo, koje čine uniformisana lica (često carinici, granična policija ili granični odredi vojske).

## Obuhvat graničnog prelaza

Područje graničnog prelaza je obeleženi prostor potreban za obavljanje granične kontrole sa objektima neophodnim za nesmetano i bezbedno odvijanje saobraćaja. Dati prostor obično obuhvata:
* deo javnog puta na datom prostoru,
* građevine, instalacije i oprema potrebni za svrsishodno i bezbedno odvijanje saobraćaja preko državne granice i vršenje nadzora.

## Vrste graničnih prelaza
Prema značaju granični prelazi mogu otvoreni za međunarodni i pogranični saobraćaj. Prva vrsta je većeg značaja.

Prema stalnosti granični prelazi mogu biti: stalni, sezonski i privremeni.

Prema vrste odvijanja Saobraćaja granični prelazi mogu biti (Službeni glasnik RS br. 97/2008):
* drumski,
* železnički,
* vazdušni i
* vodni.

## Pojam prema Šengenskom ugovoru
*Pogledati: [[Šengenski ugovor]]*

Prema Šengenskom ugovoru, kao zakonu Evropske unije, određeni su bitni pojmovi:
* **Granični prelaz** označava svaki prelaz državne granice koji je određen od strane nadležnog tela za prelaz međunarodno priznatih granica (Član 2., Tačka 8.);
* **[[Granična provera]]** označava delatnost koja se vrši na granici, [...] koja obuhvata proveru odgovarajućih isprava i nadzor granice (Član 2., Tačka 9.);
* **Provera isprava** se vrši na graničnom prelazu nad osobama, uključujući i njihovo vozilo i druge predmete u njihovom posedovanju i predstavlja proveru njihovih međunarodnih isprava (pasoš, viza i dr.) u cilju dobijanja potvrde za njihov ulazak u datu državu, odnosno izlazak iz date države (Član 2., Tačka 10.);
* **Nadzor granice** obuhvata pitanje nadzora granice između dva granična prelaza i nadzor graničnih prelaza izvan vremena njihovog rada, sa namerom zaštite od nepropisnog prelaska granice (Član 2., Tačka 10.).

## Reference

## Povezano
* Državna granica
* Granična provera
* Carina
* Pasoš
* Šengenski ugovor

## Vanjske veze

* Uprava carina Republike Srbije 
* Uprava granične policije Republike Srbije
Drvene crkve poljskih i ukrajinskih Karpata

**Drvene crkve poljskih i ukrajinskih Karpata** je skupni naziv za 16 pravoslavnih i grčko-katoličkih crkava koje su upisane na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Europi, a od kojih se 8 nalazi u poljskim vojvodstvima: Malopoljskom i Potkarpatskom vojvodstvu, te 8 u ukrajinskim pokrajinama: Lavovskoj i Ivano-Frankivskoj oblasti.

One su izvanredan primjer različitih tradicija arhitekture drvenih konstrukcija uspravnih drvenih greda od 16. do 19. stoljeća, te kulturni izraz četiri etnografske zajednice koje su u ovom razdoblju razvile neke formalne, dekorativne i tehničke odlike kako bi se razlikovale. Ove crkve su uglavnom trobrodne s velikim višestranim ili osmerokutnim kupolama i drvenim zvonicima, dok unutra posjeduju ikonostas i višebojne ukrase, a oko njih se nalaze pripadajuća crkvena dvorišta, portali i groblja. Crkve predstavljaju nekoliko tipova gradnje: *[[bojki]]ski* (2 ukrajinske i jedna poljska) i *[[lemki]]jski* (5 poljskih), *[[Galicija|galicijski]]* (4 ukrajinske i 2 poljske) i *[[Huculi|huculski]]* (2 ukrajinske).

## Popis lokaliteta

## Reference

* G. i Z. Malinowscy, E. i P. Marciniszyn, *Ikony i cerkwie. Tajemnice łemkowskich świątyń*, Carta Blanca, Warszawa 2009. 

## Poveznice
* Drvene crkve u južnoj Malopoljskoj 
* Slovačke drvene crkve
* Drvene crkve mađarskih Karpata

## Vanjske veze

* Put drvene arhitekture  
* Povijest pokrajinskih crkava
* Drvene ukrajinske crkve
Neolitski Orkney

**Neolitski Orkney** čini skupina neolitskih spomenika na otoku Mainland u Orkneyu, na sjeveru Škotske. Pod imenom "Srce neolitskog Orkneya" upisani su 1999. godine na UNESCO-vu Listu svjetske baštine u Evropi.

*Spomenici u srcu neolitskog Orkneya* i *Skara Brae* su trijumf ljudskog duha u ranoj ljudskoj historiji u izoliranim mjestima. Oni su otprilike suvremenici mastaba arhajskog doba Egipta (prva i druga dinastija), zigurata u Sumeru i prvim gradovima Harappa kulture u Indiji, a vijek ili dva ranije od zlatnog doba kineske historije. Neuobičajeno fine izrade za njihovo vrijeme, i s izuzetno bogatim nalazom dokaza, ti lokaliteti stoje kao vidljivi simbol dostignuća ranih naroda udaljenih od tradicionalnih središta civilizacije ... *Stenness* je jedinstven rani izraz ritualnih običaja ljudi koji su pokopali svoje mrtve u grobove kao što *Maes Howe* i živjeli u naseljima kao što su *Skara Brae*.

## Arheološki lokaliteti

Zaštićeni spomenik se sastoji od četiri arheološka lokaliteta:

Godine 2008., iskapajući između Prstena Brodgara i Stojećeg kamenja Stennesa, znanstvenici su otkrili još jedno neolitsko naselje koje je nazvano **Ness Brodgara**. Na tom lokalitetu su 2010. godine iskopani ostaci velike građevine, s kamenim pločama dekoriranima geomatrijskim urezima i masivnim oslikanim kamenim zidom, koju su nazvali neolitskom "katedralom".

## Veze
* Neolitska umjetnost
* Megalitska kultura

## Vanjske veze

* Meashow na Orkneyjar 
* Standing Stones o' Stenness 
* Ring o' Brodgar 
* Skara Brae
Saltaire

**Saltaire** je viktorijanski model naselja u sklopu grada Bradforda, pokrajina Yorkshire i Humber (Engleska) koje je 2001. godine upisano na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Europi kao nedirnuto radničko naselje i industrijski kompleks koji su utjecali na razvoj industrijske revolucije.

## Historija
Proizvođač tekstila Titus Salt je 1851. godine osnovao Vodenicu Salts u predgrađu Bradforda oko koje je niklo naselje za 3.000 radnika i njihove obitelji u skladu s tada najmodernijim standardima društva i zdravstva. Radničko naselje, koje je dobilo ime prema složenici vlasnikova imena i imena rijeke Aire, je imalo brojne društvene ustanove ka što su: crkva, škola s knjižnicom i čitaonicom, koncertna dvorana, sportska dvorana, park, bolnica, praonica, kupatilo i stanove za siromašne. Pored kupatila na kanalu Leeds-Liverpool izgrađena je i luka za tvornicu sa željezničkim tračnicama.

Sama tvornica je izgrađena u stilu talijanske renesanse prema planovima trvtke Lockwood & Mawson koji su isplanirali i plan grada. Danas je u zgradi muzej djela Davida Hockneya, Muzej harmonija (*Victorian Reed Organ Museum*), trgovački centar, stanovi i tvornica elektroničkih potrepština.

Crkva ujedinjene reformirane crkve iz 1859. godine je jedna od najvažnijih viktorijanskih crkava u Britaniji.


Datoteka:Saltaire Salts Mill 1.jpg|Vodenica Salts iz 1851. god.
file:Saltaire New Mill Reflected.jpg|Nova vodenica
Datoteka:Saltaire - Congregational Church - geograph.org.uk - 65491.jpg|Crkva Ujedinjene reformirane crkve iz 1859. god.
file:Saltaire Almshouses.jpg|Almshous kuće u radničkom naselju
file:Saltaire Victoria Hall 1.jpg|Koncertna dvorana
file:Saltaire17.JPG|Radničko naselje br. 17.
file:Housing - geograph.org.uk - 65517.jpg|Naselje industrijske filantropije
file:Shipley College, Salt's Building - geograph.org.uk - 1254587.jpg|Zgrada osnovne škole iz 1868. god., danas Shipley College
file:Roberts Park, Saltaire (25th September 2010).jpg|Roberts Park
file:S F-E-CAMERON SALTAIRE HOUSES.JPG|Željeznička postaja


## Vanjske veze

* Službena stranica grada
Willoughby Smith

**Willoughby Smith** (6. april 1828, Great Yarmouth, Norfolk — 17. jul 1891, Eastbourne, Sussex) bio je engleski elektroinženjer, najpoznatiji po tome što je otkrio fotoprovodljivost kemijskog elementa selena. To je otkriće omogućilo kasniji izum fotoelektričkih ćelija, uključujući one koje će biti korištene u najranijim sistemima televizije.

Smith je do tog otkrića došao 1873. radeći za Gutta Perch Company, gdje se bio zaposlio 1848. godine. Tamo je godine 1849. bio zadužen za polaganje podmorskog telegrafskog kabla kojim su se spojili Dover u Engleskoj i Calais u Francuskoj. Na njemu je blisko surađivao sa Chaelesom Wheatstoneom.

## Vanjske veze
* Biography of Willoughby Smith
* Obituary of Willoughby Smith
Wheatstoneov most

**Vitstonov most** je merni instrument koji je izmislio Samjuel Hanter Kristi 1833, a poboljšao i popularisao Čarls Vitston 1843. Koristi se za merenje električne otpornosti izjednačavanjem dve grane mosta, gde se nepoznata otpornost nalazi u jednoj grani mosta.

U kolu sa slike, R_x je nepoznata otpornost koja se meri; R_1, R_2 i R_3 su otpornici poznate otpornosti, a otpornik R_2 je promenljiv. Ako je odnos dve otpornosti u poznatoj grani (R_2 / R_1) jednak odnosu dve otpornosti u nepoznatoj grani (R_x / R_3), onda je napon između dva čvora jednak nuli i električna struja neće proticati između čvorova. R_2 se menja sve dok se ne postigne ovaj uslov. Smer struje pokazuje da li je R_2 preveliko ili premalo.

Detektovanje ravnoteže se može uradili sa izuzetno velikom tačnošću (običnim galvanometrom za jednosmerne struje ili vibracionim galvanometrom za naizmenične struje. Zatim, ako su R_1, R_2 i R_3 poznati sa velikom preciznošću, onda se i R_x može meriti sa velikom preciznošću. Vrlo male promene u R_x kvare ravnotežu i jasno se otkrivaju.

Ako je most uravnotežen, što znači da je struja kroz galvanometar R_gjednaka nuli, ekvivalenta otpornost kola između izvora napona je:

R_1 + R_2 su paralelno vezane sa R_3 + R_4

:R_E = 

Alternativno, ako su R_1, R_2 i R_3 poznati, ali R_2 nije promenljivo, napon ili struja koje protiču kroz instrument se mogu koristiti da se izračuna vrednost R_x koristeći Kirhofova pravila. Ovakvo podešavanje se često koristi za merenja naprezanja ili temperature putem otpornosti, pošto je obično brža očitati vrednost napona na instrumentu, nego podešavati otpornost do nulte vrednosti napona.

Prvo se Prvim Kirhofovim pravilom da se izračunaju struje u čvorovima **B** i **C**:
:- I_3\ + I_x\ + I_g\ =\ 0
:I_1\ - I_g\ - I_2\ =\ 0

Zatim se preko Drugog Kirhofovog pravila nađe napon u kolima **DBC** i **BAC**:
:I_3 \cdot R_3 + I_g \cdot R_g - I_2 \cdot R_2 = 0
:I_x \cdot R_x - I_1 \cdot R_1 - I_g \cdot R_g = 0

Most je uravnotežen i I_g = 0, tako da sledi:
:I_3 \cdot R_3 = I_2 \cdot R_2
:I_x \cdot R_x = I_1 \cdot R_1

Ako se onda jednakosti podele i preurede, dobijamo:
:R_x = 

Iz Prvog Kirhofovog pravila vidimo da je I_3 = I_x i I_1 = I_2. Vrednost R_x se sada dobija iz:
:R_x = 

Vitstonov most ilustruje koncept različitih merenja, koje može biti izuzetno tačno. Varijacije Vitstonovog mosta se mogu koristiti za merenje kapacitivnosti, induktivnosti, impedanse i drugih veličina. Tomsonov most je specijalno prilagođen za merenje vrlo malih otpornosti. Njega je izmislio Vilijam Tomson (lord Kelvin).

Koncept je proširen na merenja naizmeničnih struja od strane Džejmsa Maksvela 1865. i dalje je unapređen od strane Alana Blamlajna oko 1926.

## Povezano
* Ommetar
* Potenciometar

## Vanjske veze

* efunda Wheatstone article
Galvanometar

**Galvanometar** je naročita vrsta ampermetra, pogodna za detekciju vrlo slabih struja. Posebna osobina galvanometra je i mogućnost deflekcije kazaljke ili igle u dva smjera, ovisno od smjera struje.

Često se koristio za detekciju stanja ravnoteže kod posebnih mjernih mostova u elektrotehnici, kao na primjer kod Vitstonovog mosta za određivanje nepoznatog otpora. Uz to je korišten za razna istraživanja u ranom periodu elektrotehnike.

Dobio je ime po znamenitom istraživaču Luiđiju Galvaniju, mada ga je napravio Johan Švajger oko 1820.

## Povezano
* Ampermetar

## Literatura
* Principles of Electric Circuits, 7th edition, Thomas I. Floyd, Prentice Hall, , strane 267 i 268.

## Vanjske veze

* Galvanometar - Java uputstvo 
* Neki istorijski galvanometri
Ommetar

**Ommetar** je električni mjerni instrument namijenjen za određivanje veličine električnog otpora u omima ili izvedenim jedinicama (mom, kom, Mom). Mogu se po principu rada podijeliti na analogne i digitalne.

## Analogni ommetar
Najčešći tip je instrument sa pokretnim kalemom (zavojnicom). Kalem sa kazaljkom je pokretan u polju permanentnog magneta i otklon odgovara veličini struje kroz zavojnicu.

Pri prekapčanju mjernih područja analognog ommetra, mi u stvari prekapčamo razne vrijednosti serijskog otpornika, pogodne za dato mjerno područje.

## Princip rada

Princip rada jednostavnog analognog ommetra je sljedeći. Izvor struje poznatog napona (često baterija) je spojen serijski sa poznatim otporom u ommetru (preko preklopnika na skali). Iz omovog zakona je poznata veličina struje koju ovaj spoj stvara, recimo 1 miliamper za bateriju od 9 volti i otpornik od 9 kilooma.

Sada ako se u ovaj serijski spoj doda nepoznati otpornik, struja kroz kolo će pasti, što se može očitati na fabrički baždarenoj skali ommetra. Ako vanjski otpornik smanji struju u kolu na polovinu, to je otpornik od 9 kilooma. Onaj od 27 kilooma će smanjiti struju na četvrtinu originalne, i tako nelinearno dalje. Zbog ovoga je i skala ommetra nelinearna.

## Digitalni ommetar
Obično su u sklopu multimetra sposobnog za razna električna mjerenja. Mjerenje otpora se obično vrši indirektno, mjerenjem pada napona na otporniku poznate vrijednosti i povezanom serijski sa izvorom struje poznatog napona. Što je veći vanjski otpor, manja je struja kroz kolo i manji pad napona na otporniku unutar instrumenta. Pretvaranje analognog napona se vrši analogno-digitalnim pretvaračem (konverterom) i digitalna vrijednost otpora se prikazuje na LCD pokazivaču instrumenta.

## Povezivanje i simbol
Ommetar se uvijek povezuje sa električnim kolom kada struja ne teče, dakle uređaj koji ispitujemo je isključen. U suprotnom, struja kola može poteći kroz instrument i oštetiti ga.

## Povezano
* Ampermetar
* Voltmetar
* Multimetar

## Vanjske veze

## Literatura
*
George R. Carey

**George R. Carey** (1851 - ?) bio je američki inženjer i izumitelj, najpoznatiji po tome što je prvi predložio da se fotoelektrična svojstva selena koriste za prijenos slike - odnosno po prvom teoretskom konceptu televizije. Svoju je zamisao temeljio na otkriću britanskog inženjera Willoughbyja Smitha iz 1873. godine. Svoj je uređaj nazvao telektroskop.

## Izvori
Potenciometar

**Potenciometar** je promjenljivi otpornik koji funkcionira kao razdjelnik napona. Potenciometri omogućavaju „biranje“ otpora, odnosno kontinualno podešavanje otpora od praktično 0 oma do najveća naznačene vrednosti koja određuje opseg. Većina potenciometara obeležena je gornjom vrednošću (npr. 10K, 50K, 100K, 1M). Opseg potenciometra je samo približan. Ako na potenciometru nema oznake, može se upotrebiti multimetar da se odredi opseg.

Vrednost otpora obično se podešava okretanjem osovine ili pomicanjem klizača. Promjena električnog otpora može biti linearna (ravna) ili logaritamska. Potenciometri su uglavnom obrtnog tipa, dok se potenciometri s klizačem najčešće koriste kod stereo uređaja.

Potenciometar može biti sa stalnim rasporedom (najmanje dva serijski spojena otpornika) ili s promjenljivim rasporedom otpora (promjenljivi otpornik s kliznim spojem). Kako su padovi napona na pojedinim dijelovima otpornika razmjerni električnim otporima tih dijelova, mogu se odabrati određeni dijelovi napona između krajeva potenciometra. Ako je promjenljivi otpornik umjeren u pripadnim naponima, služi kao usporedbeno mjerilo napona (na primjer u Poggendorffovu postupku usporedbe).

## Izvori

## Povezano
* Elektronske komponente
Milan Mačvan

**Milan Mačvan** (16. novembar 1989. u Vukovaru) je srpski bivši košarkaš. Visok je 205&nbsp;cm i igra na poziciji krilnog centra. Trenutno je igrač turskog Galatasaraja. Odabran je kao 54. izbor NBA drafta 2011. godine od strane Klivlend kavalirsa.

## Karijera
Mačvan je počeo u juniorima FMP-a, i sa njima je započeo svoju seniorsku karijeru. Odigrao je samo pet utakmica u Jadranskoj ligi za ekipu iz Železnika, pod vođstvom Vlade Vukoičića. Mačvan nije imao profesionalni ugovor sa ekipom FMP-a, jer je bio maloletan, pa je u novembru 2007. nakon što je postao punoletan, uz minimalnu odštetu od 150,000 evra potpisao četvorogodišnji ugovor sa ekipom Hemofarma. U ekipu iz Vršca stigao je zbog trenera Miroslava Nikolića sa kojim je prethodno nastupao u mladoj reprezentaciji. U mećeuvremenu Nikolić je dobio otkaz, a klub je preuzeo njegov bivši trener iz FMP-a Vukoičić, koji se takođe nije dugo zadržao na klupi Hemofarma. U ekipi iz Vršca zadržao se tri sezone, pružajući dobre partije, i stizajući nekoliko puta do finala prvenstva Srbije, gde su bili zaustavljani od strane Partizana.

2009. godine nastupao je na Najki hup samitu u Portlandu, gde je bio proglašen za MVP-ja postigavši 23 poena, 14 skokova i 6 asistencija, vodivši selekciju najboljih juniora sveta do pobede nad amerikancima, prvi put nakon 1998. godine.

U decembru 2010. potpisuje petogodišnji ugovor sa Makabijem. U ekipi iz Tel Aviva nije imao veliku minutažu, ali je nastupao u finalu Evrolige protiv Panatinaikosa, postigavši 3 poena i 4 skoka za 12 minuta na parketu.

U oktobru 2011. godine došao je na jednogodišnju pozajmicu u Partizan. Odigrao je deset utakmica u Evroligi prosečno postižući 15,3 poena i 8,2 skoka po utakmici. Sa crno-belima je osvojio dva trofeja, Superligu Srbije i Kup Radivoja Koraća.

U julu 2012. potpisao je dvogodišnji ugovor sa ekipom Galatasaraja. Mačvanov bivši klub Makabi dobio je kao obeštećenje 250,000 evra.

## Reprezentacija
Bio je član juniorske reprezentacije Srbije koja je 2007. osvojila svetsko prvenstvo u Novom Sadu, kada je proglašen za najkorisnijeg košarkaša celog takmičenja. Iste godine je sa juniorskom reprezentacijom osvojio i evropsko prvenstvo u Madridu, kada je bio član najbolje petorke prvenstva. Dnevni list Sport je na kraju godine proglasio za najbljeg mladog sportistu u Srbiji. Sa univerzitetskom reprezentacijom osvojio je zlatnu medalju na Univerzijadi 2009 u Beogradu.

Sa seniorskom reprezentacijom Srbije nastupao je na Evropskom prvenstvu 2009. u Poljskoj gde je osvojio srebrnu medalju, na Svetskom prvenstvu u 2010. u Turskoj i na Evropskom prvestvu 2011. u Litvaniji.

## Reference

## Vanjske veze

* Profil na sajtu Evrolige
* Profil na sajtu Jadranske lige
Telektroskop

**Telektroskop** je izraz koji se u 19. vijeku koristio za uređaj, odnosno koncept, koji odgovara današnjoj televiziji i/li videofoniji. Prvi ga je 1878. koristio francuski naučnik i novinar Louis Figuier u članku koji je opisivao otkriće "nepoznatog naučnika", za koje se ispostavilo da predstavlja patku američkog lista *[[New York Sun]]*. Usprkos toga je dugo vremena korišten za teoretske uređaje i prototipove, sve dok ga nije počeo istiskivati izraz "televizija" koji je 1900. prvi koristio ruski inženjer Konstantin Perski.
William E. Sawyer

**William Edward Sawyer** (1850 - 15. maj 1883) bio je američki inženjer i izumitelj, najpoznatiji po dostignućima na polju elektrotehnike. Među njegovim patentima se nalaze sklopke, usavršene sijalice i sigurnosni sistemi za liftove. Sijalice napravljene po njegovom modelu su Georgeu Westinghouseu omogućile da 1893. godine osvijetli Svjetsku izložbu u Chicagu, a što je bio značajan događaj u Ratu struja.

## Povezano
* William Edward Sawyer  retrieved 2010 Jan 18
* Hiram Maxim  Hiram Maxim's account of Sawyer retrieved 2010 Jan 18
Maurice Leblanc (inženjer)

**Charles Léonard Armand Maurice Leblanc** (2. mart 1857 - 27. oktobar 1923) bio je francuski inženjer, industrijalac i izumitelj, poznat po dostignućima na polju elektrotehnike i hidraulike. 

Članak koji je 1. decembra 1880. objavio u časopisu *La Lumière électrique*, a u kome je opisao teoretski koncept prijenosa slika električnim signalima, učinio ga je jednim od pionira televizije.

## Vanjske veze
* Maurice Leblanc, ingénieur  Sciences et voyages N°224, 13 décembre 1923
* Maurice Leblanc biography at ADVENTURES in CYBERSOUND
* Leblanc's television system - article in French
Sportski žurnal

**Sportski žurnal** je sportski dnevni list koji se štampa u Beogradu. Izlazi svakog dana i donosi informacije iz fudbala, košarke, odbojke, vaterpola, rukometa, tenisa, boksa, rvanja, džudoa,  atletike i ostalih sportova. Štampa se na obično 20, nekada 24 strane, sve u punom koloru, ćirilicom. Počeo je da izlazi 17. maja 1990. godine, uoči Svetskog prvenstva u fudbalu. 

Pripada medijskoj kući Politika novine i magazini. Glavni i odgovorni urednik je Zoran Stojadinović, njegov zamenik je Vladislav Vlajić, tehnički urednik Sportskog žurnala je Branislav Stepanov, urednik fotografije Milan Rašić. Urednici sektora su Zlatibor Repić (fudbal), Branko Đurić (dopisnici), Larisa Petrović (košarka), Mihajlo Todić (digitalno izdanje i međunarodni fudbal), Aleksandra Milosavljević (odbojka), Marija Stojanović (sportovi), Goran Nikolić (noćni), Veselin Vučković (WEB)..

Prema svim relevantnim istraživanjima javnog mnjenja u Srbiji, Sportski žurnal je najtiražniji i najcenjeniji sportski dnevnik u zemlji. Odlikuje ga veliki broj informacija i izveštaja sa svih sportskih borilišta u Srbiji, zahvaljujući širokoj i gustoj dopisničkoj mreži, ali i sa svetske sportske scene.

## Povezano
* Sportski događaji i ličnosti godine (Srbija)

## Vanjske veze
* Zvanična prezentacija
Desertno vino

**Desertno vino** je vrsta vina kod kog je postotak alkohola veći od 15 %  i ide do 22 %.

Najpoznatija desertna vina na svijetu su Porto, Šeri, Madeira, Marsala, Prošek, Komandarija i Vermut. 
## Karakteristike i način proizvodnje
Glavna karakteristika *desertnih vina*, pored visokog postotka alkohola je i visok postotak šećera. Ona se najčešće proizvode tako da se pri kraju fermentacije vinu doda - alkohol (obično destilat vina), pa se na taj način zaustavlja daljnje vrenje - **rezanjem**. Zbog tog su *desertna vina* - slatka, sa visokim postotkom šećera iz grožđa koje kvasci nisu bili u mogućnosti u potpunosti pretvoriti u alkohol, jer je to blokirano visokom koncentracijom etanola.
## Konzumacija
*Desertna vina* se piju kao aperitiv prije jela, ili nakon jela uz kolače, pored toga koriste se i u gastronomiji kao dodatak raznim kolačima i jelima.
## Reference

## Vanjske veze
* ''Dessert Wines - Fortified Wine Production ''
Nipkowljev disk

**Nipkowljev disk**, također poznat kao **skanirajući disk**, je mehanički uređaj za skeniranje slika koga je izmuio Paul Gottlieb Nipkow. Patentiran je godine 1884. a predstavljao je ključnu kompopnentu u razvoju mehaničke televizije 1920-ih.

Uređaj je u susštini mehanički disk na okretanje (koji može biti izrađen od bilo kakvog materijala kao što je metal, plastika, karton i sl.), a u kome su u jednakim razmacima izbušene rupe istog promjera. Te rupe su postavljene tako da u jednom okretu čine spiralu poput gramofonske ploče. 

Leća projicira sliku ispred neposredno na disk. Svaka rupa u spiralu uzima "komadić" slike koji je od senzora prepoznat kao svjetlo ili tama. Ako je senzor napravljen tako da kontrolira svjetlo iza drugog Nipkowljevog diska koji se rotira istom brzinom i u istom smjeru, slika će biti reproducirana liniju po liniju. Veličinu reproducirane slike određuje veličina diska; što je veći disk, bit će veća slika.

Nipkowljev disk je omogućio korištenje relativno jednostavnih senzora u obliku jedne fotoćelije ili fotodiode, ali su nedostaci bili u ograničenom broju skaniranih linija (30 - 100, vrlo rijetko 200), ne-linearnoj geometriji skeniranih slika (koje su bile "iskrivljene"), te, konačno veličini uređaja nasuprot kojoj su slike bile malene (i zahtjevale mnogo rasvjete). 

## Izvori

## Vanjske veze

* http://zeiss-campus.magnet.fsu.edu/articles/spinningdisk/introduction.html, Introduction Article to Spinning Disk Microscopy*Paul Nipkow, biography includes a description and drawing of the Nipkow disc.
* The Invention of Television: Early Pioneers 
* Nipkov disc, instructions on creating a cardboard Nipkov disc for experimentation.
* "Will 'camera-boxes' help catch Whitechapel Ripper?" A fictional piece about the use of Nipkow Disks in 1888 London, at Skeptic Friends Network.
Paul Gottlieb Nipkow

**Paul Julius Gottlieb Nipkow** (22. august 1860 &ndash; 24. august 1940) bio je njemački inženjer i pronalazač, najpoznatiji po pronalasku Nipkowljevog diska, uređaja za skeniranje slika koji je kasnije omogućio razvoj prvih (mehaničkih) televizijskih sistema.

Nipkow je uređaj patentirao, ali ga nije izradio, te je patent istekao 1899. godine. Sam Nipkow se do kraja života nije bavio televizijom. Njegov uređaj je godine 1925. uspješno iskoristio John Logie Baird. Godine 1935. je, međutim, Nipkowu odana počast kada je prva njemačka javna TV-stanica dobila ime po njemu kao Fernsehsender Paul Nipkow. 

## Vanjske veze

* The Television System of Paul Nipkow
* "Will "camera-boxes" help catch Whitechapel Ripper?" A fictional piece about the use of Nipkow Disks in 1888 London, at Skeptic Friends Network.
Mazara del Vallo

**Mazara del Vallo** ili samo **Mazzara** (za antike znana latinskom imenu: *Mazara*) je treći po veličini grad u sicilijanskoj provinciji - Trapani od 50 624 stanovnika.
## Geografija
*Mazzara* leži udaljena oko 55 km južno od provincijskog centra Trapanija, na zapadnoj obali Sicilije, na ušće rijeke Mazaro. 
## Historija
*Mazzara* je naselje feničkog porijekla, koje su kasnije kolonizirali Grci iz obližnjeg grada Selinunta. Nakon njih gradom su zavladali - 409. pne. Kartažani, pa nakon njih Rimljani, Saraceni i Normani. Za njihove vladavine grad je imao neki značaj, jer je u njemu 1097. održana prva normanska skupština.

## Znamenitosti
Najznačajniji spomenik *Mazzare* je Normanska crkva San Nicolò iz 11. vijeka, pored nje tu je i katedrala iz 1075. koja je 1694. potpuno barokizirana i Palača Malteških vitezova u kojoj je danas smješten arheološki muzej.
## Privreda
*Mazara del Vallo* je jedna od najvećih ribarskih luka Sicilije, poznata po svojoj floti za tune i koralje. Iz nje se izvozi i vino Marsala, koje se i proizvodi u okolici grada, uz ostale poljoprivredne proizvode.

## Gradovi prijatelji

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada 
* ''Mazara del Vallo'' na portalu Encyclopædia Britannica
Mazaro

**Mazaro** je riječica u zapadnoj Siciliji duga svega 32 km..

## Hidrografija
Rijeka Mazaro izvire kod gradića Salemi, na obroncima planine *Rapicaldo* u Provinciji Trapani na zapadu Sicilije. Od izvora teče prema jugu, do svog ušća u Sredozemno more, kod grada Mazara del Vallo u Provinciji Trapani.

Mazaro sa svojim pritokama ima sliv velik oko 125,5 km², koji obuhvaća južni dio Provincije Trapani. Mazaro je poznat po fenomenu koji se desi po par puta u godinu, da u roku par minuta naglo promjeni nivo vode za nekoliko metara. Njegovo ušće koriste ribari grada Mazara del Vallo kao prirodnu luku za svoju veliku flotu.

## Izvori
Karl Ferdinand Braun

}
**Karl Ferdinand Braun** (; Fulda, 6. jun 1850 – Njujork, 20. april 1918) je bio nemački fizičar, rođen u Fuldi. Braun se školovao na Marburg Univerzitetu te dobio doktorat od Univerziteta u Berlinu 1872. U 1897. godini je napravio prvi osciloskop zasnovan na katodnoj cevi, tako da se dan danas u Nemačkoj katodna cev (CRT) zove „Braunova cev“. Takođe bitan je njegov rad na bežičnoj telegrafiji od 1898. 1909. Braun je sa Guljelmom Markonijem podelio Nobelovu nagradu za fiziku koju su dobili za zasluge u razvoju bežične telegrafije. Umro je 1918. u svojoj kući u Bruklinu.

Dobitnik je Nobelove nagrade za fiziku 1909.

## Vanjske veze
* "*[http://www.nobel.se/physics/laureates/1909/braun-bio.html Ferdinand Braun – Biography] *". Nobel Lectures. Physics 1901-1921, Elsevier Publishing Company, Amsterdam, 1967.
* Naughton, Russell, "*[https://pandora.nla.gov.au/pan/13071/20040303-0000/www.acmi.net.au/AIC/BRAUN_BIO.html Karl Ferdinand Braun, Dr : 1850 - 1918]*".
* "*[http://chem.ch.huji.ac.il/~eugeniik/history/braun.htm Karl Ferdinand Braun ] *". Biographies of Famous Electrochemists and Physicists Contributed to Understanding of Electricity.
* Rybak, James P., "*Forgotten" Pioneers of Wireless; [http://www.antiquewireless.org/otb/forgoten.htm Part 5 - Karl Ferdinand Braun] *".
* "*[http://www.hars.de/braun/ Karl Ferdinand Braun, 1850-1918]*". (German) (English  translation)
* The Ferdinand-Braun-Institut fuer Hoechstfrequenztechnik Berlin, Germany
* Alfred Thomas Story *[http://books.google.com/books?id=qFMbsXGH8pYC A Story of Wireless Telegraphy]*. D. Appleton and company 1904
Boris Rozing

**Boris Ljvovič Rozing** (; na Zapadu poznatiji kao **Boris Rosing**; 23. april 1869 - 20. april 1933) bio je ruski fizičar i prosvjetni radnik, poznat po pionirskom radu na televiziji.

Rozing je rođen u Sankt Peterburgu u porodici nizozemskog porijekla. Tamo je završio gimnaziju i univerzitet, gdje je poslije predavao. Godine 1907. je izveo uspješni eksperiment koji je kombinirao Nipkowljev disk i katodnu cijev sa kojim je prenosio sliku na daljinu. To je dostignuće sljedećih godina patentirao u nekoliko zemalja. Jedan od njegovih učenika i asistenata bio je i Vladimir Zvorikin.

Rozing je rad nastavio u Rusiji i nakon Revolucije. On je prekinut kada je godine 1931. uhapšen pod optužbom da je pružao "financijsku pomoć kontrervolucionarima". Nakon što se su ze njega kod vodećih sovjetskih funkcionara založili istaknuti članovi naučne zajednice, pušten je na slobodu, ali mu je zabranjeno raditi u Moskvi. Zbog toga je otišao u Arhangeljsk i preuzeo katedru fizike na tamošnjem Šumarskom institutu. Tamo je umro od izliva krvi u mozak.

Godine 1957. ga je lenjingradski sud službeno rehabilitirao.

## Izvori

## Vanjske veze
* Могила Розинга
Joel Campbell

**Joel Nathaniel Campbell Samuels** (San José, 26. lipnja 1992.), kostarikanski nogometaš koji trenutno igra za Atlético-GO i kostarikansku reprezentaciju. Mada napadač, Campbell često zna igrati na krilu. 

Prije Arsenala, igrao je za Deportivo Saprissa (uz jednosezonsku posudbu u Puntarenasu), a nakon što je 2011. stigao u London, dvije sezone proveo je na posudbama (u Lorientu i Betisu). Za seniorsku reprezentaciju debitirao je 2011. i postigao 7 pogodaka.
Video rezolucija

**Video rezolucija** ekrana televizora, računarskog monitora ili drugog uređaja za prikaz slike je broj individualnih piksela koji se mogu prikazati, u dvije dimenzije. Rezolucija time jednostavno iskazuje od koliko individualnih tačaka se slika sastoji u horizontalnoj (horizontalna rezolucija) i vertikalnoj (vertikalna rezolucija) dimenziji ekrana.

## Rezolucija i kvalitet slike
Sama rezolucija ne određuje subjektivnu kvalitetu slike. Na primjer, na malom računarskom monitoru slike rezolucije 800 (horizontalno) • 600 (vertikalno) piksela mogu izgledati zadovoljavajuće, jer je svaki piksel dimenzija oko 0.25&nbsp;mm. Na velikom ekranu sa dimenzijama piksela (pri ovoj rezoluciji) od 1&nbsp;mm slika će imati vidljivu pikselizaciju rastera.

## Rezolucije računarskih monitora
Rezolucije računarskih monitora su se povećavale prolaskom vremena, prilagođujući se time sve većim monitorima, sve većim zahtjevima video prikaza, i sve bržim video karticama. Prvi PC računari su imali CGA grafičku karticu i monitor rezolucije 320 • 200 tačaka (piksela) ili 640 puta 200 crno-bijelo.

Kasnije se prelazi na EGA sistem rezolucije 640 puta 350, a zatim na VGA sa 640 puta 480 tačaka. Kasnije rezolucije su 800 puta 600, zatim 1024 puta 768 tačaka i tako dalje. Usporedno sa povećanjem rezolucije, povećavan je broj boja koje su monitori mogli da prikažu, pa je originalni CGA sistem sa 4 boje ustupio mjesto modernim sistemima sa 24-bitnom ili 32-bitnom paletom.

## Rezolucije televizora
Trenutni standardi za televizore standardne i visoke definicije su prikazani ispod. Standardni sistemi rade sa analognim signalom i njihovo napuštanje je počelo tek početkom 21. vijeka. Sistemi više rezolucije su digitalni.

### Standardna definicija NTSC i PAL
* Televizija standardne definicije (SDTV, NTSC): koristi analogni sistem sa 486i (linija sa preplitanjem („interlejsom“) podijeljen u 2 polja sa preplitanjem (interlaced fields) sa 243 linije). Osvježavanje ekrana se izvodi sa 29,97 slika u sekundi.
* SDTV, PAL: 576i, 720×576 podijeljeno u 2 polja sa preplitanjem od po 288 linija. Osvježavanje ekrana se izvodi 25 puta u sekundi.

### Povišena i visoka definicija
* Televizija sa unaprijeđenom definicijom (Enhanced def. TV, EDTV): 480p (720×480 progresivno skeniranje)
* EDTV: 576p (720×576 progresivno skeniranje)
* Televizija visoke definicije (High-definition television, HDTV): 720p (1280×720 progresivno skeniranje)
* HDTV: 1080i (1920×1080 podijeljeno na dva polja sa preplitanjem od 540 linija)
* HDTV: 1080p (1920×1080 progresivno skeniranje)

## Povezano
* Rasteri
* Monitori 
* Televizori

## Vanjske veze
* Koliko tačaka?
* Provjerava rezoluciju vašeg monitora
* Rezolucije raznih video formata
* Standardne rezolucije televizora, računarskih monitora i drugih uređaja 
* Standardne rezolucije

## Literatura
* Assembling and Repairing Personal Computers, 2nd edition, Dan L. Beeson,
Prentice Hall, , strane 169-176.

## Reference
Konstantin Perski

**Konstantin Dimitrijevič Perski** (; 2. jun 1854 - 5. april 1906) bio je ruski naučnik najpoznatiji kao tvorac izraza "televizija". Perski je bio profesor elektrike na Artiljerijskoj akademiji u Sankt Petersburgu. U ljeto 1900. je došao u Pariz na Međunarodni električni kongres, koji je koincidirao sa Svjetskom izložbom. Na obje manifestacije je objavio rad, u kojem je iznio teoretski koncept prijenosa slika na daljinu temeljen na Nipkowljevog disku. Perski je njemački izraz *Fernsehen* preveo na ruski kao *телевидение*, a potom na francuski kao *télévision*. Odatle se proširio u veliki broj jezika, zamijenivši dotadašnji izraz telektroskop. 

## Literatura
* Constantin Perskyi, "Television by means of electricity", from the International World Fair of 1900, International Congress of Electricity (Paris, 18-25 August 1900), reported under the authority of Mr. E. Hospitalier, General Reporter, Gauthier-Villars, printer and publisher, Paris, 1901. (French) text
* *The Electrician*, London, 21 September 1900
* Perskyi coins word "television" (25 August 1900)
Barcellona Pozzo di Gotto

**Barcellona Pozzo di Gotto** je drugi po veličini grad u sicilijanskoj provinciji - Messina od 41 450 stanovnika.
## Geografija
*Barcellona Pozzo di Gotto* leži na trasi željezničke pruge i autoputa Messina - Palermo na sjevernoj obali Sicilije udaljena oko 40 km zapadno od provincijskog centra Messine. 
## Historija
*Barcellona Pozzo di Gotto* je grad nastao tek 1835. kad su se ujedinili gradovi *Pozzo di Gotto* (kog su zvali i samo Gotto) i *Barcellona* (zvana i Barcellonetta ili Barsalon). Ta naselja su izrasla u gradove tokom 16. - 17. vijeka. *Pozzo di Gotto* dobio je status grada 1639., a *Barcellona* 1817.

## Privreda
*Barcellona Pozzo di Gotto* je trgovački centar poljoprivrednog kraja u kom se uzgajaju agrumi, masline i grožđe.
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada 
* ''Barcellona Pozzo di Gotto'' na portalu Treccani encyclopedia Italiana
Capo d'Orlando

**Capo d'Orlando** (sicilijanski: *Capu d'Orlannu*) je turistički gradić u sicilijanskoj provinciji - Messina od 13 024 stanovnika.
## Geografija
*Capo d'Orlando* leži na trasi željezničke pruge i autoputa Messina - Palermo na sjevernoj obali Sicilije udaljen oko 78 km zapadno od provincijskog centra Messine, i oko 156&nbsp;km istočno od Palerma. Gradić se rasprosto od istoimenog rta na istoku, duž 14&nbsp;km uske obalne ravnice Tirenskog mora, sve do obronaka masiva Nebrodi u unutrašnjsti.
## Historija
*Capo d'Orlando* je novonastalo ladanjsko naselje izraslo posljednjih 40 godina na mjestu malog ribarskog sela. Iako je za antike tu bilo naselja koji su uništena i raseljena. 
## Privreda
*Capo d'Orlando* je danas poznata turistička destinacija Sicilije, zbog lijepih plaža i male marine koju rado posjećuju nautičari koji krstare obližnjim arhipelagom Lipari.
## Gradovi prijatelji
* , City of Fremantle
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada 
* ''Capo d'Orlando'' na portalu Treccani encyclopedia Italiana
NGC 7397

**NGC 7397** je spiralna galaksija u sazvežđu Ribe koja se nalazi na NGC listi objekata dubokog neba.

Deklinacija objekta je + 1° 7' 57" a rektascenzija 22h 52m 46,6s. Prividna veličina (magnituda) objekta NGC 7397 iznosi 14,4 a fotografska magnituda 15,3. NGC 7397 je još poznat i pod oznakama MCG 0-58-8, CGCG 379-11, PGC 69904.

## Reference

## Literatura
* Revised New General Catalogue and Index Catalogue, Wolfgang Steinicke, 2012. Dostupno u ovom fajlu  sa objašnjenjem na ovoj stranici
* SIMBAD baza podataka, Strazburški centar astronomskih podataka (CDS), Strazbur

## Povezano
* Novi opšti katalog

## Vanjske veze
* Interaktivni katalog NGC, IC i Mesjeovih objekata
* SIMBAD baza podataka
Zoran Đorđević

**Zoran Đorđević** (Kragujevac, 1959) je srpski fotograf i umetnik.

## Biografija

Fotografsku karijeru je započeo polovinom osamdesetih kao saradnik listova *Omladinske novine* (Srbija), *Mladina* (Slovenija), *Feral*, *Oko*, *Polet* (Hrvatska), a zatim i *Pogledi*, u kojem ubrzo postaje urednik fotografije.

Diplomirao je kao prvi u klasi na Odseku za novinsku fotografiju Jugoslovenskog instituta za novinarstvo u Beogradu.

Osvojio je sve najznačajnije nagrade za fotografiju na prostorima Jugoslavije. Među njima je i diploma „Anastas Jovanović“ kao i priznanja za najbolju fotografiju Jugoslavije i Srbije. Srpska akademija nauka i umetnosti je u zbornik fotografija koje su istorijski uticale na razvoj ove umetnosti u Srbiji uvrstila i njegove radove. Umetnička komisija Foto saveza Srbije dodelila mu je najveće fotografsko zvanje – Majstor fotografije. Međunarodni savez fotografske umetnosti dodelio mu je zvanje AFIAP. Živi i radi u Kragujevcu.

## Izložbe

Izlagao je u Argentini, Austriji, Belgiji, Italiji, Izraelu, Francuskoj, Mađarskoj, Portugaliji, Poljskoj, Čehoslovačkoj, Španiji, Švajcarskoj, Sloveniji, Hrvatskoj.

Osvojio je preko 60 međunarodnih i domaćih nagrada.

## Reč kritike
Po mišljenju likovnog kritičara Dejana Đorića „Dela Zorana Đorđevića obeležava izrazit likovni i sintetički karakter. On je među majstorima koji u prvi plan postavljaju likovne vrednosti prizora, vizure i vizije, kojima stvarnost služi za nadgradnju, prevrednovanje i meditaciju.“

## Reference

## Vanjske veze
* Lični sajt sa galerijama
100 Hekate

**100 Hekata** () je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa prečnikom od približno 88,66 km.
Afel asteroida je na udaljenosti od 3,606 astronomskih jedinica (AJ) od Sunca, a perihel na 2,577 AJ.

Ekscentricitet orbite iznosi 0,166, inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike 6,431 stepeni, a orbitalni period iznosi 1985,970 dana (5,437 godina). 
Apsolutna magnituda asteroida je 7,67 a geometrijski albedo 0,192.

Asteroid je otkriven 11. jula 1868. godine.

## Povezano
* Asteroid
* Asteroidni pojas

## Vanjske veze
* JPL stranica za dinamiku solarnog sistema
* Orbitalni elementi asteroida sa orbitom bliskom Zemlji 
* Asteroidi i male planete, univerzitet Harvard
* JPL podaci o asteroidu