1330.

Godina **1330** (MCCCXXX) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak (1. januar/siječnja po julijanskom kalendaru).

## Događaji
### Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak
* 13. 1. - Umro je Friedrich Lijepi, formalni habsuburški kralj Njemačke, uz Ludwiga IV, i stvarni vojvoda Austrije i Štajerske. Kao vojvode ga zajednički nasleđuju mlađa braća Albrecht II Mudri, ili Hromi (do 1358) i Otto (do 1339, od 1335. imaju i Korušku, Kranjsku i dio Tirola).
* februar - Car Ludwig IV se nakon skoro tri godine vraća u Nemačku iz Italije.
* 19. 3. - Edmund od Woodstocka, earl od Kenta, polustric kralja Edwarda III pogubljen je nakon optužbe za zaveru protiv kralja - vlast u ovom trenutku drže Roger Mortimer, vrlo nepopularan, i kraljica majka Isabella.

### April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj

* 17. 4. - Felician Záh pokušao ubiti ugarsku kraljevsku porodicu u Višegradu, pošto je poljski princ Kazimir, kraljičin brat, silovao njegovu kćerku Claru, kraljičinu dvorsku gospođicu - kralj i kraljica su ranjeni, Zah je ubijen na mestu, njegovi rođaci su brutalno kažnjeni.
* 25. 4. - Proletnji Frankfurtski sajam je dobio privilegij od cara Ludwiga (jesenski postoji od 1240).
* 28. 4. - Car Ludwig je osnovao benediktinsku opatiju Ettal kod sela Ettal na jugu Bavarske.
* proleće - Bugarski car Mihajlo III Šišman i vizantijski Andronik III Paleolog se dogovorili oko zajedničkog napada na Srbiju.
* 1. 5. - Pripreme za sukob: srpski kralj Stefan Uroš III zabranjuje Mlečanima uvoz robe i oružja u Bugarsku, okuplja "keltske" i "alemanske" plaćenike. Bugarski kralj od ranije sakuplja tatarske i osetske najamnike, ima i savez sa vlaškim knezom Basarabom.
* 3. 5. - Umro trapezuntski car Aleksije II Veliki Komnin, nasleđuje ga sin Andronik III (do 1332).
* jun - Papa je izdao bulu za krstaški pohod protiv Katalonske kompanije, Walter VI od Brienne je neuspešno vodi 1331-32 u Grčkoj, uz pomoć napuljskog kralja.

### Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan

* jul, prva polovina - Car Andronik III je došao u Makedoniju, do pelagonijske ravnice, očekujući bugarskog vladara.
* 28. 7. - Bitka kod Velbužda (dan. Ćustendil) - Stefan Dečanski potukao bugarskog cara Mihaila III Šišmana i sprečio bugarsko-vizantijski napad na Srbiju.
* avgust -  Stefan ulazi u Bugarsku, do prestonice Trnova. Usput su mu nudili bugarski presto, ali on je za vladara postavio svog sestrića, i Mihajlovog sina, Ivana Stefana i potvrdio bugarske plemiće i dostojanstvenike u posedima i zvanjima.
** Andronik za to vreme napušta Makedoniju i zatim koristi bugarske probleme.
** Stefan Dečanski je zatim zauzeo neka grčka mesta, kao Veles, Prosek, Štip, Črešće, Dobrun...
** Kralj nakon bitke izdaje Dečansku hrisovulju, osnivačku povelju Manastira Visoki Dečani.
** U ovim ratovanjima se istakao mladi kralj Dušan, sledeće zime izbija sukob između njega i oca, uz podstrek vlastele.

* 25. 8. - Bitka kod Tebe u Andaluziji: kastiljske snage su uz pomoć škotskih vitezova porazile Granađane i zauzele zamak. U bici je poginuo James Douglas, lord Douglas, koji je sa sobom nosio srce pokojnog kralja Roberta Brucea.
* 25. 8. - Antipapa Nikola V ispoveda grehe pred papom Ivanom XXII, koji ga razrešuje.

### Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac
* 19. 10. - Edward III je sa svojim družbenicima uhapsio Rogera Mortimera u Nottinghamskom zamku, čime započinje ličnu vladavinu malo pre 18-tog rođendana - Mortimer je pogubljen pred kraj novembra.
* jesen - Andronik III je zauzeo bugarske crnomorske gradove (Mesemvrija, Anhijal itd.) - otežana situacija cara Ivana Stefana (zbačen je krajem zime).
* leto-jesen? - Ugarski kralj Karlo Robert je krenuo na vlaškog vojvodu Basaraba: zauzima Severin i daje ga erdeljskom vojvodi, pošto je odbio Basarabove ponude, nastavlja dalje i zauzima njegovo sedište Curtea de Argeș a Basarab beži u planine.

* 9 - 12. 11. - Bitka kod Posade: vlaški vojvoda Basarab I je potukao ugarskog kralja Karla Roberta u Karpatima.
* 9. 12. - Nikola Babonić dobija kraljevom poveljom grad Ostrožac s Dobernicom i posjede duž Une do Krupe - Nikola se istakao u borbi kod Posade kada je ranjen.

### Kroz godinu
*  Pećka patrijaršija: podignuta je Crkva Bogorodice Odigitrije. U ovo doba je napravljena i crkva sv. Nikole i priprata sa pirgom.

*  Vlastelin Mladen Vladojević podigao Crkvu Svetog Spasa u Prizrenu.
* U manastiru Lesnovo je napisan Stanislavov prolog (ili Lesnovski prolog).
* 1329/1330 - U povelji bana Stjepana II knezu Grguru Stjepaniću konkretno se pominje Crkva bosanska.
* Andrea Pisano je uradio predložak za jedna od vrata na Firentinskoj krstionici, venecijanski livci u bronzi ih završavaju 1336.
*  1328-30 - Henrik Suzo napisao popularno duhovno djelo *Das Büchlein der ewigen Weisheit*, "Knjižicu vječne mudrosti" (proširena latinska verzija * Horologium Sapientiae* 1334-37).
* Darmstadt u Njemačkoj i Tarnów u Poljskoj imaju gradska prava.
* 1329/30 - Franjevac Odorik iz Pordenonea se vratio sa svojih putovanja do Kine.
* Nakon 1330. su retki procesi Inkvizicije protiv katara.

## Rođenja

* 15. 6. - Edward Crni Princ, nasljednik engleskog prijestolja († 1376)
* 4. 7. - Ashikaga Yoshiakira, japanski šogun († 1367)

## Smrti

* 3. 5. - Aleksije II Veliki Komnin, trapezuntski car (* 1282)
* 28. 9. - Elizabeta Češka, češka kraljica, majka cara Karla IV (* 1292)

## Reference

; Literatura
* Svezak drugi: dio prvi. Treće doba: Vladanje kraljeva iz raznih porodica (1301-1526). Prva knjiga: Anžuvinci i Sigismund do gubitka Dalmacije (1301-1409), Vjekoslav Klaić (archive.org)
* *Istorija srpskog naroda*, Prva knjiga, Od najstarijih vremena do Maričke bitke (1371), SKZ Beograd 1981 (I)