open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
862.

__NOTOC__
Godina **862.** (**[[rimske brojke|DCCCXLXII]]**) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru. 

## Događaji

* Varjaški vođa Rjurik zauzima Novgorod.
* Ašot I postaje prvi kralj armenske dinastije Bagratuni.
* Aed Finliath okrunjen za velikog kralja Irske.
* Kineski službenik i pisac Fan Chuo dovršava svoje djelo *Manchu* (*Knjiga o južnim plemenima*).
* Prvi spomen grada Murom u Rusiji.


## Rođenja

* Car Xizong od Tanga
* Wang Shenzhi, kineski gospodar rata

## Smrti

* 2. 7. &ndash; Sv. Swithun, engleski biskup
* 30. 11. &ndash; Máel Sechnaill mac Maíl Ruanaid, kralj Midea i *kralj sve Irske*
* Donald I od Škotske
* Musa ibn Musa ibn Qasi, muslimansko-baskijski (španski) velmoža

## Reference
Eochaid mac Eirc

:*Za ostale ličnosti s istim imenom v. [[Eochaid]].*

U irskoj mitologiji **Eochaid** (moderni ispis: **Eochaidh**), sin Erca, sina Rinnala od Fir Bolga, postao je veliki kralj Irske nakon što je svrgnuo Fodbgena. Bio je prvi kralj koji je dijelio pravdu u Irsku. Za vrijeme njegove vladavine nikad nije pala kiša, nego samo rosa, a svake godine je bila žetva.

Supruga mu je bila Teia Tephi. Po njoj je Eochaid nazvao svoju prijestolnicu Tailtiu (današnji Teltown, County Meath) i tamo držao svetkovine svakog augusta. Vladao je deset godina, sve dok Fir Bolg nisu poraženi od Tuatha Dé Dananna u prvoj bitci kod Magh Tuiredha. Za vrijeme bitke je Eochaida obuzela žeđ, ali su druidi Tuatha Déa sa svojom magijom sakrili sve izvore vode. Dok je tražio vodu, ubilia ga je Morrígan.

## Literatura
* *[[Lebor Gabála Érenn]]*
* Annals of the Four Masters
* Seathrún Céitinn's *Foras Feasa ar Érinn*
Fan Chuo

**Fan Chuo** (; ??? &ndash; kraj 9. vijeka) bio je kineski državni službenik iz kasnog perioda dinastije Tang. Radio je kao sekretar u *jie-duu* () odnosno graničnom vojno-upravnom okrugu sa sjedištem u današnjoj vijetnamskoj prijestolnici Hanoi. U vrijeme sukoba Kine sa Kraljevinom Nanzhao Hanoi su zauzele snage Nanzhaoa; Fan Chuo se od napadača spasio tako što je skočio u Crvenu rijeku i preplivao na drugu obalu. Potom je premješten u Guangzhou gdje je počeo pisati knjigu *Manshu* ( ili "Knjiga o južnim plemenima"). Nju je dovršio nakon povratka u Hanoi 862. U njoj je detaljno opisao južne provincije tadašnje Kine i narode koji su živjeli s obje strane granice. Ona danas predstavlja jedan od najvrijednijih historijskih izvora o tom periodu.
Adirondack

Adirondak (Adirondack) - naziv za algonkinska plemena severno od reke Sen Lorenc, a kasnije uz reke Otava i Sen Moris. Njihovo ime – Adirondak, se u obliku Ratirontaks (oni koji jedu drveće), sačuvalo još 1900. godine među Mohavcima iz Kaunavage koji su njime označavali one grupe Algonkina koje su imale sedišta u blizini Montreala, i koji su se u tadašnje vreme, već bili raselili u istočnu Kanadu.
Jezuitski misionar Žozep Fransoa Lafito spominje 1724. godine, ime Rontaks u značenju “tree eaters”, koje se javlja u još u mnogim sličnim oblicima: Adirondaks, Arundaks, Orundaks, Orondoks, Rarondaks, Ratiruntaks itd... Ovaj naziv nastao je zbog običaja severnih plemena Algonkina, u periodima dugih i hladnih zima, da jedu koru s drveća, kako ne bi pomrli od gladi. U spomen na njih planine i državni park nose ovo ime.
Mohawk

Mohavk (Mohawk)- najistočnije pleme iz saveza Irokeza nastanjeno zapadno od Šenektadjja u Njujorku. Ime Mohavk dolazi iz narragansett jezika Mohowaùuck – *they eat (animate) things* dakle "man-eaters" ili “eater of living things,” što bi potvrđivalo teoriju da je među plemenima saveza *Duge kuće* bio raširen kanibalizam, odnosno da su jeli meso ubijenih neprijatelja. Sami sebe Mohavci nazivaju Kanienkehaka ili Kaniengehaga, ili "People of the Flint" (“people of the place of the flint.”). 
Jezik mohawk član je porodice iroquoian i njime se koristi 3000 ljudi (1977) od 10,000 etničkih Mohavka u Kanadi i SAD.
Istorija Mohavka čini važan i znatan deo istorije Irokeza. Godine 1535. pet irokeških plemena se prvi put sreću sa bretonskim pomorcem Žakom Kartijeom (Jacques Cartier), a na jednom njegovom drugom putovanju, dolazi i do sukoba. Mohavci bi morali biti pleme koje je oko 1570. prognalo sa Adirondak planina i gornjeg Sen Lorensa Indijance poznate kao Adirondak . Ovi Adirondaci su bili Algonkini, koje su Mohavci nazivali "ha-de-ron-dah" ili "bark-eater," što se tumači time da su u kriznim vremenima upotrebljavali koru neke vrste drveta za ishranu kako bi preživeli. Naziv Adirondak dobili su po planinama Adirondaks, na kojima su živeli. 
Kroz čitav XVII vek, istorija Mohavka je puna beskrajnih ratova tokom kojih su zavladali krajem sve od reke Konektikat pa do sadašnjeg grada Njujorka. Dobivši vatreno oružje od holandskih trgovaca oni terorišu susedna plemena. Godine 1628. proterali su Mohikance iz doline reke Hadson, a već sledeće 1629., početkom Dabarskih ratova, napadaju na Abenake i Penakuke . Iste godine Ser Dejvid Kirk zauzima Kvibek, u kome su Mohavci razorili selo Montanjaisa na reci Troa, a onda nastavljaju sa progonima Montanjaisa i Algonkuina. U XVIII veku podržavaju Ser Vilijama Džonsona u bici za Fort Nijagaru 1759. godine, u jednoj od poslednjih u Francuskim i Indijanskim ratovima (1754-1763). Za vreme Američke revolucije (1775-1783) podržavaju britansku stranu, predvođeni Džosefom Brantom (Joseph Brant), poznatim i kao Tajendanega (Thayendanegea), koji se posle poraza Engleza povukao u Kanadu, gde je i umro 1807. godine, a njegovi potomci i danas žive u Bej of Kvintu i Rezervatu Šest Naroda u Brentfordu, u Ontariju.
Haya Harareet

**Haya Harareet** (; r. 20. septembra 1931 - u. 3. februara 2021), ponekad navođena i kao **Haya Hararit**, je bivša izraelska glumica čija je najpoznatija uloga Esther, sestra naslovnog junaka u znamenitom holivudskom spektaklu *[[Ben-Hur (1959 film)|Ben Hur]]* iz 1959. godine.

## Izvori

## Vanjske veze
*
Stephen Boyd

**Stephen Boyd** (4. jul 19312. jun 1977) bio je sjevernoirski glumac, poznat po nizu filmskih uloga 1950-ih i 1960-ih, među kojima se ističe lik Mesale u holivudskom spektaklu *[[Ben-Hur (1959 film)|Ben-Hur]]*.

## Djelomična filmografija

* *[[An Alligator Named Daisy]]* (1955)
* *[[The Man Who Never Was]]* (1956)
* *[[A Hill in Korea]]* (1956)
* *[[Seven Waves Away]]* (1957)
* *[[Island in the Sun (film)|Island in the Sun]]* (1957)
* *[[Seven Thunders (film)|Seven Thunders]]* (1957)
* *Les Bijoutiers du clair de lune*, also known as *[[The Night Heaven Fell]]* (1958)
* *[[The Bravados]]* (1958)
* *[[Woman Obsessed]]* (1959)
* *[[The Best of Everything (1959 film)|The Best of Everything]]* (1959)
* *[[Ben-Hur (1959 film)|Ben-Hur]]* (1959)
* *[[Billy Rose's Jumbo (film)|Billy Rose's Jumbo]]* (1962)
* *[[The Inspector (1962 film)|The Inspector]]* (1962)
* *[[The Third Secret (film)|The Third Secret]]* (1964)

* *[[The Fall of the Roman Empire (film)|The Fall of the Roman Empire]]* (1964)
* *[[Genghis Khan (1965 film)|Genghis Khan]]* (1965)
* *[[The Poppy Is Also a Flower|Poppies Are Also Flowers]]* (1966)
* *[[The Oscar (film)|The Oscar]]* (1966)
* *[[Fantastic Voyage]]* (1966)
* *[[The Bible: In the Beginning]]* (1966)
* *[[The Caper of the Golden Bulls]]* (1967)
* *[[Assignment K]]* (1968)
* *[[Shalako (film)|Shalako]]* (1968)
* *[[Slaves (film)|Slaves]]* (1969)
* *[[Black Brigade (film)|Carter's Army]]* (1970) (TV)
* *[[Marta (film)|Marta]]* (1971)
* *[[Hannie Caulder]]* (1971) (nenaveden na špici)
* *[[The Squeeze (1977 film)|The Squeeze]]* (1977)

## Vanjske veze

* 
* 
* Stephen Boyd: The Busker Who Became a Screen Idol BBC News, Retrieved 7-23-2011
* The Man Who Never Was?  Literary Belfast, Retrieved 7-23-2011
Car Xizong od Tanga

**Car Xizong od Tanga** (; 8. jun 862&ndash;20. april 888), rođen kao **Li Yan** (李儼), ime kasnije promijenjeno u **Li Xuan** (, promjena 873), bio je car Kine iz dinastije Tang koji je vladao od 873. do 888. Bio je peti sin svog prethodnika cara Yizonga i stariji brat svog nasljednika cara Zhaozonga. Vladavinu su mu obilježili veliki seljački ustanci pod Wang Xianzhijem i Huang Chaom, čije su vojske skoro zauzele cijelu državu, prije nego što su, pred kraj Xizongove vladavine, poražene, a ustanci ugušeni. Međutim, do tog trenutka se Kinesko Carstvo de facto raspalo na državice kojima su umjesto centralne vladali regionalni gospodari rata, te će takvo stanje doprinijeti i formalnom padu dinastije 907.

|-

|-

## Fusnote i izvori
* 任士英 (2005) 正說唐朝二十一帝 Taipei (台北): 聯經. 
* Ouyang Xiu, *Historical Records of the Five Dynasties*, translation and introduction by Richard L. Davis (2004), Columbia University Press. 
* David A. Graff (2002), *Medieval Chinese Warfare*, Routledge. 
* Wang Gungwu (1963), *The Structure of Power in North China during the Five Dynasties*, Stanford University Press
Wang Shenzhi

**Wang Shenzhi** () (862–30. decembar 925), kurtoazno ime **Xintong** (信通) ili **Xiangqing** (詳卿), formalno **Princ Zhongyi od Mina** (閩忠懿王), kasnije posthumno nazvan **Car Taizu od Mina** (閩太祖), bio je osnivač Mina, države na jugoistočnoj obali Kine u periodu Pet dinastija i Deset kraljevstava.

## Fusnote i izvori

* *[[Historija Pet dinastija]]*, vol. 134.
* *[[Nova historija Pet dinastija]]*, vol. 68.
* *[[Zizhi Tongjian]]*, vols. 254, 259, 261, 262, 266, 267, 270, 271, 273, 274.
* *[[Anali Proljeća i Jeseni Deset kraljevstava]]* (十國春秋), vol. 90.
Big Time Rush

***Big Time Rush*** je američka televizijska serija koja se od 2009. do 2013. prikazivala na programu TV-kanala Nickelodeon. *Big Time Rush* je grupa četvorice mladih hokejaša iz Minnesote koji su se pretvorili u pjevački boy bend, a radnja prati njihove pustolovine od doseljavanja u Los Angeles. Seriju je stvorio producent Scott Fellows.

## Vanjske veze

* Službeni Big Time Rush (band website) 
*
Richard Chamberlain

**Ričard Čejmberlen** () je američki glumac, rođen 31. marta 1934. u Beverli Hilsu (Kalifornija). Umro u Vajmanalu 29. marta 2025.

## Rani život
Džordž Ričard Čejmberlen je rođen na Beverli Hilsu, u Kaliforniji kao dete Else i (rođene Metjuz) i Čarlsa Čejmberlena, koji je bio prodavac. Čejmberlenov otac je bio dobro poznat unutar Anonimnih alkoholičara jer je putovao godinama govoreći na na A. A. konvencijama. Čejmberlen je diplomirao 1952. godine u Beverli Hils gimnaziji, a kasnije otišao na Pomona koledž.

## Kasnije godine
Od 1990ih godina Čejmberlen se uglavnom pojavljuje u televizijskim filmovima i kao gost-zvezda u serijama poput The Drew Carey Show i Vil i Grejs. Godine 2006. pojavio se u gostujućoj ulozi u četvrtoj sezoni serije Reži me. Godine 2007. pojavljuje se u gostujućoj ulozi u seriji Očajne domaćice kao Glen Vingfild, očuh Linet Skavo. 2008 i 2009 pojavljuje se kao Kralj Artur u Monti Pajtonovom Spamalotu.

## Privatni život
Čejmberlen živi na Havajima od sredine '70 sa njegovim partnerom, producentom i režiserom Martinom Rabetom (rastavljeni su). Rabet i Čejmberlen glumili su zajedno u Allan Quatermain and the Lost City of Gold u kojem su bili braća.

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* Richard Chamberlain  in the *glbtq Encyclopaedia*
* Richard Chamberlain Tribute 
* Richard Chamberlain Online
* Richard Chamberlain, Actor and Beyond, the most complete and regularly updated biogra
Cliffhanger (film)

***Cliffhanger*** je američki igrani film snimljen 1993. godine u režiji Rennyja Harlina sa Sylvesterom Stalloneom u glavnoj ulozi. Po žanru je akcijski triler, a u njemu Stallone tumači lik planinara u Stjenovitim planinama prisiljenog da se suprotstavi bandi okrutnih kriminalaca koja pokušava opljačkati novac iz aviona Ministarstva financija srušenog u Stjenovitim planinama.

U Srbiji je prikazan pod naslovom ***Alpinista***, a u Hrvatskoj pod naslovom ***Cliffhanger: Na rubu***.

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
* 
*
Troy (film)

***Troja*** (eng. *Troy*) je epski filmski spektakl Wolganga Petersena iz 2004. godine.

## Kratki sadržaj

Troja je film u kojem je sažeto opisana Homerova Ilijada. Radnja se događa 1200. godina pr. Kr. u gradu Troji, gdje se vodio desetogodišnji rat između udruženih Grka i Trojanaca. U ratu su poginuli mnogi junaci, a među njima i Ahilej, i Hektor. Trojanski junak Hektor se bori protiv Patrokola, Ahilejevog nećaka, misleći da se bori protiv Ahileja. Ubija ga i shvaća da će se slijedeći dan morati suočiti s najjačim ratnikom na svijetu kojega su mnogi smatrali nepobjedivim. Ahilej spaljuje tijelo Patrokla na lomači i sutra kreće prema Troji sam i doziva Hektora. Hektor govori ženi o tajnom prolazu, koji bi iskoristila ako bi Troja pala. Ahilej je pobijedio i zavezao Hektora za kola i vukao ga sve do obale. Hektorov otac, Prijam, kralj Troje, otišao je do Grka i tražio od Ahileja tijelo pokojnog sina. Ahilej mu je to dozvolio. Dogovorili su se da 12 dana neće ratovati u znak smrti njihovih najmilijih. Nakon 12 dana Trojanci su vidjeli da Grka nema na obali te su pomislili da su se Grci povukli. Na obali je bio samo jedan veliki konj i tijela umrlih od kuge. Trojanci su ga nazvali Trojanski konj i uveli ga u grad. Naime, u tom konju su bili skriveni najbolji grčki vojnici na čelu s Ahilejom. Navečer su vojnici izašli iz konja i počeli osvajati Troju. U tom ratu je poginuo Ahilej. Paris ga je 
pogodio strijelom u petu i besmrtni je "pao". Nakon 10 godina bezuspješnog napadanja, Grci osvajaju Troju na prijevaru.

## Uloge

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* 
*
Avram Miletić

**Avram Miletić** (Kać, Habsburška Monarhija 1755– posle 1826) je bio trgovac i pesnik poznat po tome što je sastavio jednu od najstarijih zbirki pesama urbane lirske poezije na srpskom jeziku.

## Porodica
Miletićev deda je bio Mileta Zavišić, koji je došao u Bačku iz Kostajnice u kojoj je predvodio četu od tri stotine ljudi i borio se protiv Osmanlija tokom trideset i dve godine. Pošto su Osmanlije nameravale da ga kazne posle potpisivanja mira sa Austrijom, Mileta se preselio u Bačku i promenio svoje prezime u Miletić. Miletin sin Sima, koji je bio školovani trgovac u Novom Sadu, imao je petnaest sinova i tri kćeri. Avram Miletić je bio najstariji Simin sin. Drugi sin Avrama Miletića, takođe Sima po svom dedi, je bio čizmar i otac Svetozara Miletića, političkog lidera Srba u Vojvodini..

## Biografija
Avram Miletić je završio trgovački zanat, prvo u Vidinu a zatim u Novom Sadu. U periodu 1785–1787 Miletić je bio učitelj istovremeno u dve škole koje su se nalazile u dva različita sela, Lok i Vilovo, tako što je u jednoj školi držao nastavu prepodne a u drugoj popodne. Oženio se sveštenikovom ćerkom i otvorio je trgovačku radnju u Mošorinu.

## Delo
Avram Miletić je sastavio zbirku od 129 pesme pod nazivom *Pesmarica* koju je napisao u periodu 1778–1781 i u kojoj se nalaze urbane lirske pesme ali i nekoliko srpskih epskih pesama poput "*Istorija Kneza Lazara od Kosova i od Cara Murata*", "*Istorija Musić Stefana*", "*Istorija Vojvode Momčila*" i "*Istorija Mladog Prodanovića*", sve zabeležene oko trideset godina pre nego što je Vuk Karadžić prvi put zapisivao epske pesme. Miletić je sve četiri epske pesme koje je zapisao nazvao istorijama jer su one smatrane istorijom u obliku pesme. *Istorija mladog Prodanovića* je u stvari narodna epska pesma *Srbi u Donavertu* koju je 1744 zapisao Hristifor Žefarović.

Miletićeva zbirka se smatra najstarijom do sada otkrivenom zbirkom urbane poezije na srpskom jeziku. Miletić je zapisao čuvenu baladu "*Omer i Merima*" samo pet ili šest godina pošto ju je Alberto Fortis prvi zapisao. U svojoj pesmarici je takođe zabeležio i pesmu Pašhalija, koju je napisao Jovan Avakumović 1775 godine.

## Izvori
Stefano Manjo

**Stefano Manjo** (1490—1557) je bio hroničar iz Republike Venecije.

## Delo

Stefano Manjo je autor rukopisa poznatog kao *Cronaca Magno*, baziranog na radovima koje je napisao papa Pije II. Njegovo delo pod nazivom *Annali Veneti e del Mondo* opisuje proces islamizacije Albanaca i pruža značajne informacije o muslimanskom osvajanju Skenderbegovog uporišta Kroje.

Oliver Jens Šmit je napisao poglavlje pod nazivom *Mletački anali Stefana Manja (ANL Codd 6215-6217) kao izvor za izučavanje istorije Albanije i Epira krajem Srednjeg Veka (1433-1477)* () u okviru knjige *Südosteuropa*.

## Reference
NGC 2246

**NGC 2246** je emisijska maglica u zviježđu Jednorogu. Dijelom je maglice Rozete.

## Reference

## Vanjske veze
*
Arshi Pipa

**Arši Pipa** (1920 — 20. jul 1997) je bio albanski filozof, pisac, pesnik i književni kritičar.

## Biografija

Pipa se školovao u Skadru do 1938 a zatim je doktorirao filozofiju na Univerzitetu u Firenci 1942 godine. Po završetku studija je bio učitelj Italijanskog jezika u raznim školama u Albaniji. U periodu 1946—1956 je bio u zatvoru zbog toga što se zamerio albanskom komunističkom režimu. recitujući određene Geteove stihove na jednom književnom skupu. Bio je osuđen na kaznu zatvora u trajanju od dvadeset godina ali je pomilovan posle odsluženih deset godina. Pobegao je iz Albanije u Jugoslaviju posle odslužene kazne i u periodu 1957—1959 je živeo u Sarajevu. Emigrirao je u Sjedinjene države 1959 godine i radio kao profesor na Adelfi koledžu, Univerzitetu Džordžtaun, Kolumbija Univerzitetu, Berkli Univerzitetu i u periodu 1966—1989 kao profesor italijanske književnosti na Univerzitetu u Minesoti, odeljenju za romanske jezike.

Umro je u Vašingtonu 20. jula 1997.

## Delo

Poeziju je počeo da stvara krajem 1930tih, njegove pesme pod nazivom *Lundërtarë* (Mornari) su objavljene u Tirani 1944. Dok je bio u zatvoru on je sastavio delove ili čitave pesme iz njegove najpoznatije zbirke pesama *Libri i burgut* (Zatvorska Knjiga) objavljene 1959. Njegova epska pesma *Rusha* (1968), koju je sastavio dok je bio u zatvoru, opisuje ljubav između Albanaca i Srba krajem 14. veka.

Pipa je smatrao da je normiranje Albanskog jezika bilo veoma pogrešno jer je njime osiromašen Albanski jezik time što je za zvaničan književni jezik proglašen samo dijalekt kojim govore Toske i time naneta šteta Gegama. Pipa je uniformni Albanski jezik nazivao montruoznim proizvodom komunističkog režima pod vođstvom Toski koji su vojnički zaposeli teritoriju anti-komunističkog severa Albanije i nametnuli svoj Toska dijalekt Gegama.

## Povezano
* Albanska književnost

## Reference
NGC 2253

**NGC 2253** je jedan do danas nepotvrđen objekt u zviježđu Žirafi. Sva promatranja poslije nisu na tom položaju uočila nikoji objekt.

## Reference

## Vanjske veze
*
Arpaluk

**Arpaluk** or **Arpalik** () je izraz korišćen u Osmanskom Carstvu a odnosi se na veliko imanje (na primer sandžak) privremeno poveren osobi na visokoj poziciji u državnoj hijerarhiji ili krajišniku dok ne budu postavljeni na adekvatnu poziciju.

## Etimologija
Ječam je na turskom jeziku *arpa*, a izraz arpalik ili "ječmeni novac" je korišćen za prihode namenjene za pokriće troškova držanja konja (t.j. manje jedinice vojnika konjanika).

## Izvori
NGC 2264

**NGC 2264** je djelimice otvoreni skup, djelimice područje H II, a djelimice difuzna maglica koja se nalazi u zviježđu Jednorogu.

## Reference

## Vanjske veze

*
Rauf Denktaš

**Rauf Denktaš** (, Pafos, 27. januar 1924. - Nikozija, 13. januar 2012.) je bio ciparski političar. Rođen je u Pafosu. Bio je prvi predsjednik samoproglašene Turske Republike Sjeverni Cipar od 1983. do 2005. godine. Sem političkom karijerom Denktaš se bavio i pisanjem.

## Izvori
NGC 2261

**NGC 2261** je promjenljiva maglica (i emisijska i odrazna) u zviježđu Jednoroga.

## Poveznice
* NGC 1555

## Vanjske veze

*  '''Europen Homepage for the HST''' Pictures and information on NGC 2261 

## Reference
Društveno preduzeće

**Društveno preduzeće** je preduzeće koje u celini posluje društvenim kapitalom.

Društveni kapital je podeljen na akcije ili udele određene nominalne vrednosti i upisuje se u registar.

Organ društvenog preduzeća su skupština, upravni odbor, direktor i nadzodrni odbor. U društvenom preduzeću sa manje od 50 zaposlenih ne bira se upravni i nadzorni odbor ako statutom nije dručije određeno.

Najviši organ društvenog preduzeća je skupština. Drustvenim preduzecem upravljaju zaposleni i drugi vlasnici društvenog kapitala, koji biraju svoje predstavnike u skupštini preduzeća. Upravni odbor društvenog preduzeća bira skupština. Direktor je organ poslovođe (organizuje i vodi poslovanje) u društvenom preduzeću, koji je ovlasćen za zastupanje preduzeća. 

Nadzorni odbor ima najmanje tri člana koji se mogu birati i iz reda stručnjaka van preduzeća. Na nadzorni organ društvenog preduzeća primenjuju se odgovarajuće odredbe zakona koje važe za akcionarsko društvo.

Statut je osnovni opšti akt drustvenog preduzeća, koji donosi skupština preduzeca, a čiju sadržinu određuje zakon.
C4

Termin **C4** ima više značenja.
* **[[Komponenta komplementa 4]]**, protein sistema komplementa 
* **[[C-4 (eksploziv)]]**, tip plastičnog eksploziva
Heckler & Koch USP

**USP** (*Universale Selbstladepistole*; na njemačkom: "univerzalni samopuneći pištolj") je poluautomatski pištolj razvijen u Njemačkoj od kompanije Heckler & Koch GmbH (H&K) u Oberndorf am Neckaru kao zamjena za seriju pištolja P7.

## Izvori

## Literatura
* 

## Vanjske veze

* Manufacturer's website 
* Operator's manual 
* Modern Firearms 
* HKPro.com
* H&K USP .45 pictorial
863.

__NOTOC__
Godina **863.** (**[[rimske brojke|DCCCXLXIII]]**) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. 

## Događaji

* Constantine I postaje kralj Škotske (ili 862).
* Papa Nikola I ekskomunicira carigradskog partrijarha Fotija I.
* Bizantski misionari Sveti Ćiril i Metod dolaze u Veliku Moravsku na poziv kneza Rastislava.
* 3.9. - Bizantsko-arapski ratovi: Bitka kod Lalakaona u kojoj bizantske snage uništavaju vojsku Omara, emira od Melitene; zajedno sa bizantskim pobjedama nad Arapima u Armeniji, taj događaj označava prekretnicu u ratovima, odnosno početak bizantskih pohoda sa ciljem ponovnog preuzimanja izgubljenih posjeda u Maloj Aziji. 
* Nakon smrti brata Karla, njegova braća preuzimaju njegove teritorije - Lotar preuzima Juru a Louis II Provansu.
* Karloman po drugi put diže ustanak protiv oca Ludviga Njemačkog.
* Duan Chengshi, kineski pisac iz doba dinastije Tang, piše knjigu u kojoj opisuje kinesku prekomorsku trgovinu u Istočnoj Africi, kao i tamošnju arapsku trgovinu robljem.
* Prvi zapis o postojanju Smolenska.


## Rođenja

## Smrti

* Ali al-Armani, abasidski guverner današnje Armenije i Azerbejdžana
* Duan Chengshi, kineski pisac
* Karbeas, vođa pavlićana
* Omar al-Aqta, emir Melitene

## Reference
Karbeas

**Karbeas** (; ? - 863) je bio pavlićanski vođa u Maloj Aziji, poznat kao osnivač i vladar pavlićanske države Tefrike od cca. 843 do smrti 863.

Bio je protomandator (pomoćnik) Teodora Melisenosa, bizantskog *strategosa* Anadolijske teme. Kada je godine 843. bizantska carica Teodora organizirala veliki pogrom pavlićana na područjima pod bizantskom vlašću u kome je ubijeno 100.000 ljudi, Karbeas je sa 5000 preživjelih prebjegao na abasidsku arapsku teritoriju, odnosno na područje emirata Melitene. Tamošnji emir Umar al-Aqta mu je pomogao naseliti pavlićane, te im dozvolio da osnuju nezavisnu državu na gornjem toku Eufrata, sa sjedištem u Tefrikeu. Odatle su Karbeas i pavlićani pomagali Arapima u napadima na bizantske teritorije. Karbeas je umro 863. godine, pri čemu carigradski patrijarh Fotije, njegov suvremenik i glavni izvor podataka o njegovom životu, navodi da je bio posljednji vojni vođa pavlićana. Uzrok smrti nije naveden, ali s obzirom da se te godine odigrala velika bitka kod Lalaokona, dio historičara špekulira da je Karbeas mogao u njoj poginuti.

## Izvori
* 
* 
* 
*
Divriği

**Divriği** je grad i kajmakam u Provinciji Sivas, središnja Turska, 130&nbsp;km jugoistočno od grada Sivasa. Grad je smješten na blagim padinama s južne strane rijeke Çaltısuyu, pritoci Karasua, jednom od dva izvora Eufrata.

Vodeća djelatnost u Divriğiju je rudarstvo željezne rudače koja se prevozi 900&nbsp;km do obale Crnog mora gdje se nalaze najbliže željezare. Divriği je povezan željezničkom prugom Sivas-Erzurum.

Velika džamija i bolnica u Divriğiju su zbog izvanredne arhitekture i jedinstvenih reljefnih ukrasa, 1985. godine upisani na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Aziji i Oceaniji. Na brdu iznad grada nalaze se ruševine citadele iz 13. stoljeća.

## Historija

Ovo područje je bilo naseljeno Hetitima u brončanom dobu. God. 63. pne. rimski general Pompej Veliki na ovom mjestu je pobijedio posljednjeg kralja Ponta, Mitridata VI. i osvojio cijelu Paflagoniju. Kao spomen na tu bitku Pompej je dao izgraditi grad **Nicopolis** koji se u starogrčkim izvorima naziva **Apbrike**. Tijekom Bizantskog Carstva grad se zvao **Tephrike** (grčki: Τεφρική) i bio je važnom utvrdom pavlićanskih (oblik gnosticizma) Armenaca. Oni su ga utvrdili i rabili kao svoju prijestolnicu tijekom 9. stoljeća kada su uživali polu-neovisno kraljevstvo. Bazilije I. Makedonac ga osvaja 872. godine i čini bizantskom temom (upravna jedinica).

Nakon bitke kod Mancikerta 1071. godine, ovo područje je osvojio Gazi-Mengücek, general Seljdžučke turske vojske koji je postao njegovim prvim begom. Od 1228.-29. godine, za vrijeme uprave bega Mengücek Emir Ahmeda Šaha, izgrađena je Velika džamija (*Divriği Ulu Camii*) koja stoji netaknuta i dan danas. Džamija je spojena s bolnicom za umobolnike (*marestan*) *Darüşşifa* ("Kuća zaliječenja") koju je dala izgraditi njegova supruga Malikaturan Malik, kćerka sultana Fahreddina Behrama Šaha, vladara pokrajine Erzincan. Ovaj kompleks se smatra najvažnijom građevinom seljdžučkih Turaka u Anatoliji.

Mengučekidi su bili dinastija koja je vladala cijelim begeklukom (kasnije vilajet) od 118. do mongolske okupacije 1277. godine. Nakon što su ga Mongoli uništili Seldžuci ga obnavljaju samo par godina poslije.

Od 1516. godine pripada Osmanskom Carstvu, a od 1923. modernoj Republici Turskoj. 1930-ih je u Divriğiju pronađena bogato ležište magnetita i on je ubrzo postao vodećim rudarskim gradom željezne rudače u Turskoj

## Izvori

* Oktay Aslanapa, *[http://www.ottomanstore.com/switch.php?file=ProductInfo&cat_id=82&product_id=1146 Anadolu'da ilk Türk mimarisi] : Başlangıcı ve gelişmesi* (Ranoturska arhitektura u Anatoliji: Počeci i razvoj), Ankara, 1991. . (tur.)

## Vanjske veze
* İbrahim Shaikh, "The Miracle of Divriği " (PDF)
Jugoslaveni u Bosni i Hercegovini

**Jugosloveni u Bosni i Hercegovini** su građani Bosne i Hercegovine jugoslovenske nacionalnosti.

Dok je Bosna i Hercegovina bila dio socijalističke Jugoslavije, značajan broj njenih građana se je na popisima izjašnjavao kao Jugosloveni. Društveno-ekonomska i kulturna modernizacija bosansko-hercegovačkog društva u tom periodu rezultirali su u djelimičnom nestanku tradicionalnog komunitarizma, izrazujući se u rapidnom porastu broja mješovitih brakova. Stoga nije bilo neuobičajeno da među obrazovane sredne klase i određenim djelovima radničke klase jugoslovenski identitet postane jači od srpskog, muslimanskog ili hrvatskog nacionalnog identiteta.

Deklarisani Jugosloveni činili su nemali dio članstva Saveza komunista Bosne i Hercegovine u 1980im godinama. U 1986. godini SK BiH je imao 409,165 članova, a od njih su 57,586 (14,07%) bili Jugosloveni. 1987. godine broj članstva u SK BiH je blago opao na 392,576. Medutim, broj Jugoslavena u partiji je narastao na 64,075, tako da su Jugoslaveni činili 16,32% članstva Saveza Komunista Bosne i Hercegovine.

Prema rezultatima zadnjeg popisa stanovništva prije raspada Jugoslavije, Jugoslavena je 1991. godine u tadašnjoj Socijalistikoj Republici Bosni i Hercegovini bilo 242.682 ili 5,54% cjelokupne populacije.

Poslednji popis stanovništva u Bosni i Heregovini, te prvi od samostalnosti, sproveden je 2013. godine, kada se 2.570 osoba deklarisalo kao Jugosloven(ka).

## Organizacije
Udruženje „Naša Jugoslavija“, koje se između ostalog zalaže za priznavanje jugoslovenske nacije, održalo je svoju osnivačku skupštinu 14. Marta 2009. godine. Međutim, Ministarstvo pravde Bosne i Hercegovine odbilo je zahtjev za registraciju „Naše Jugoslavije“, a kao razlog je navedeno da organizacija u svom nazivu ne smije koristiti riječ „Jugoslavija”.

## Jugosloveni Bosne i Hercegovine na dosadašnjim popisima

## Poznati Jugosloveni Bosne i Hercegovine
Etnički Jugosloveni rođeni u Bosni i Hercegovini:
* Ivo Andrić, književnik i diplomata
* Lepa Brena, pjevačica
* Ljuba Popović, slikar
* Gavrilo Princip, revolucionar
* Meša Selimović, književnik i enciklopedista
* Gorčin Stojanović, pozorišni i filmski reditelj
* Feđa Štukan, glumac
* Hašim Kučuk Hoki, pjevač

## Povezano
* Jugoslaveni u Hrvatskoj
* Jugoslaveni u Crnoj Gori
* Jugosloveni u Srbiji
* Jugosloveni u Makedoniji
* Jugosloveni u Sloveniji

## Reference
Ali ibn Jahja al-Armani

**Ali ibn Jahja al-Armani** (*Ali ibn Yahya al-Armani*; ? - 863) bio je muslimanski vojskovođa u službi Abasidskog Kalifata. Prvi put se spominje 840. kada je imenovan za guvernera Egipta

Kasnije je imenovan komandantom vojne granice Kalifata u Kilikiji Cilicia (*[[thughur|al-thughur]] [[al-Sham|as-Sha'miya]]*) zadužen za obranu od Bizantinaca. Bio je prvi emir Tarza koji je pokazivao sklonost prema nezavisnosti od centralne vlasti, koja je upravo u njegovo vrijeme počela slabiti. Odatle je poduzeo niz pljačkaških pohoda preko gorja Taurus u bizantsku Anadoliju - 851, 852, 853, 856, 859. i 860. godine Godine 862. je imenovan guvernerom Armenije, a sljedeće godine je poginuo u borbi s Bizantincima.

## Literatura

## Sources
* 
*
Umar al-Akta

**Umar ibn Abdalah ibn Marvan** (*‘Umar ibn ‘Abdallah ibn Marwan*; također navođen i kao ‘Amr ili ‘Omar), poznat po nadimku **al-Akta’**, "jednorauki", navođen kao **Amer** ili **Ambros** () u bizantskim izvorima, bio je arapski emir Malatije (Melitene) od 830-ih do svoje smrti 863. godine. Poznat je kao jedan od najistaknutijih vojskovođa bizantsko-arapskih ratova.

Prvi put se spominje 830-ih, kada je sudjelovao u velikoj arapskoj pobjedi nad bizantskim carem Teofilom kod Dazimona 838. Deceniju kasnije je pružio utočište preživjelim pavlićanima pod Karbeasom te im omogućio da osnuju vlastitu državu u gradu Tefrike na gornjem toku Eufrata. Godine 844. je u bitci kod Mauropotamosa porazio bizantskog regenta Teoktistosa; nakon nje je prodro sve do obala Bospora, a što su iskoristile neke od istaknutih bizantskih porodica da prebjegnu na arapsku stranu.

Sa pohodima na bizantsku teritoriju je nastavio i 850-ih, ali 856. godine nije mogao zaustaviti bizantski pohod pod Petronasom koji je dobro sve do Amide. Godine 860. je zajedno sa Karbeasom izvršio pohod na Sinope na crnomorskoj obali, kada je zarobljeno 12.000 ljudi. Tri godine kasnije je organizirao veliki pohod na Bizant; prilikom povratka je u bitci kod Lalakaona njegova vojska uništena, a on poginuo. Taj je događaj označio prekretnicu bizantsko-arapskih ratova, odnosno početak bizantske ofenzive na arapska područja u Maloj Aziji koja će se nastaviti sljedeća dva vijeka.

## Izvori

## Literatura
* 
* 
* 
*
864.

__NOTOC__
Godina **864.** (**[[rimske brojke|DCCCXLXIV]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. 

## Događaji

* Pokrštavanje Bugara započinje nakon što je kan Boris I kršten kao pravoslavni kršćanin.
* 25. 7. &ndash; Edikt iz Pistresaa kojim zapadnofranački kralj Karlo Ćelavi svojim podanicima nalaze obavezne pripreme za obranu od Vikinga.
* Rimsko-njemački car Louis II s vojskom maršira na Rim kako bi nametnuo vlast papi, ali zbog bolesti odustaje od sukoba i odlučuje se sa snjim pomiriti.
* Orso I Participazio postaje novi dužd Venecije.
* Alfonso III od Leona zauzima Porto, koristeći slabost omejadske vlasti, čime je završena neposredna muslimanska vlast nad oblašču Douro.
* Istočnofranački kralj Ludvig Njemački pod opsadu stavlja velikomoravskog kneza Rastislava, a što predstavlja prvi spomen Devinske tvrđave.


## Rođenja

## Smrti

* 4. 2. &ndash; Bi Xian, kancelar dinastije Tang
* 13. 9. &ndash; Pietro Tradonico, dužd Venecije
* Trpimir I od Hrvatske, knez Primorske Hrvatske
* Arnold od Gaskonje, grof od Fézensaca i vojvoda od Gaskonje
* Sveta Laura, španska opatica i mučenica
* Conrad I, grof od Auxerrea
* Ennin, svećenik japanske budističke škole Tendai
* Hucbert, sin Bosoa Starijeg
* Lorcán mac Cathail, kralj Uisnecha i Midea
* Pei Xiu, kancelar kineske dinastije Tang
* Sancho II, grof od Gaskonje
* Sergije I, vojvoda od Napulja
* Yahya ibn Muhammad, sultan Idrisidske dinastije
* Yahya ibn Umar, alidski Imam

## Reference
Jahja ibn Omar

**Yahya ibn Umar ibn Yahya ibn Husayn ibn [[Zejd ibn Ali|Zayd ibn Ali]] [[Zajn al-Abidin|Zayn al-Abidin]] ibn [[Husayn ibn Ali|Al-Husayn]] ibn [[Alija|Ali al-Murtada]]** (? - 864/865) bio je alidski imam. Majka mu je bila Umm al-Husayn Fatimah bint al-Husayn ibn Abdallah ibn Ismail ibn Abdullah ibn Ja`far ibn Abī Tālib. Za vrijeme vladavine abasidskog kalifa Al-Musta'ina je u Kufi digao ustanak protiv njegove vlasti 864/865. Ubijen je u sukobu sa abasidskim snagama koje je vodio Hussain ibn Isma’il.

Dio njegovih sljedbenika je odbio prihvatiti vijest o njegovoj smrti, i umjesto toga su se proširile glasine o okultaciji. Kada je 868/869. izbio veliki ustanak Zandž robova u Perziji, njegov vođa je sebe proglasio Jahjinom inkarnacijom.

## Reference
Jahja ibn Muhamed

**Jahja ibn Muhamed** (*Yahya ibn Muhammad*) ili **Jahja I** (? - 864) bio je peti po redu idrisidski vladar i sultan Maroka  koji je vladao od 848. do 864.

Naslijedio je svog oca Muhammad ibn Idrisa. Za vrijeme njegove vladavine nije bilo značajnijih događaja, osim značajnog priliva doseljenika iz al-Andalusa i Ifrikije, uglavnom uzrokovanog neuspjelim ustancima protiv omejadi|omejadske i aglabidske vlasti. Oni su se uglavnom naselili u Fesu. Za vrijeme njegove vladavine su sagrađene džamije Al-Karaouine i al-Andalus (859).

Umro je u dobi od 35 godina. Naslijedio ga je sin Yahya II ibn Yahya.

## Reference
Hill of Uisneach

**Uisneach** (; ), također poznato i po nazivima **Ushnagh** i **Uisnech**) se u prošlosti smatralo središtem Irske, a danas predstavlja historijski lokalitet u Grofoviji Westmeath (*nacionalni spomenik br. 155*). Brdo visine 182 m  se nalazi na sjevernom dijelu puta R390 road, 8&nbsp;km istočno od sela Ballymore, neposredno u blizini Loughanavally. Hill of Uisneach dijelom obuhvaća teritorije obližnjih gradskih naselja - Ushnagh Hill, Mweelra, Rathnew i Kellybrook.

U irskoj mitologiji je predstavljao *[[omphalos]]* ili mistični pupak Irske, na kome se nalazio veliki kamen (*Ail na Míreann*, doslovno "kamen podjele") koji je predstavljao točku susreta pokrajinskih granica Leinstera, Munstera, Connachta, Ulstera i Midea (nekadašnje pete pokrajine). 

U arheološkom smislu nalazište predstavlja skup spomenika na površini od oko dva četvorna kilometra raspoređenih u Ushnaghu, Kellybrooku i Rathnewu, što uključuje gomile i megalitske grobnice i nekoliko drevnih cesta. Arheološka istraživanja koje su 1920-ih su proveli R.A.S. Macalister i R. Praeger ukazuju da je mjesto bilo nastanjeno od prahistorije do ranog srednjeg vijeka.

Pravo geografsko središte Irske se nalazi kraj zapadne obale Lough Reea.

## Izvori

## Literatura
* 
*
Kraljevina Mide

**Mide** (; ), ispisan **Midhe** na modernom irskom i angliciziran kao **Meath**, bilo je srednjovjekovno kraljevstvo u Irskoj. Ime mu znači "sredina", što označava da se nalazilo u središtu Irske.

Na svom teritorijalnim vrhuncu je uključivalo današnju Grofoviju Meath (koja je po njoj dobila ime) te Westmeath, kao i dijelove Cavana, Dublina, Kildarea, Longforda, Loutha i Offalyja.

Rani kraljevi su možda bili iz klana Dál Messin Corb - čiji je ogranak Uí Garrchon dao kraljeve Leinstera. Međutim, od 400-ih nadalje su bili otjerani iz originalne postojbine u današnjoj Grofoviji Kildare i preko planina Wicklow, a njihovo mjesto je zauzelo pleme Ui Néilli njegov ogranak Clann Cholmáin.

## Povezano
* Kraljevi Midea

## Literatura
* "Clann Cholmain Kings of Mide 766&ndash;1184", page 195&ndash;196 in "A New History of Ireland", Vol.&nbsp;IX, ed. Byrne, Martin, Moody, 1984.
* "Irish Leaders and Learning Through the Ages", Paul Walsh; ed. O&nbsp;Muraile, 2004.
* "King James&nbsp;II's Irish Army List", D'Alton, 18??

## Vanjske veze
* Ireland's History in Maps: Ancient Midhe and Brega, the southern Uí Neill
* Ireland's History in Maps: Tribes of Mide & Brega, the Southern Uí Neill, et al: Background on Midhe
Causantín mac Cináeda

**Causantín** ili **Constantín mac Cináeda** (na modernom gelskom *Còiseam mac Choinnich*; ? - 877) bio je kralj Pikta, koji je vladao od 862. do smrti. Često se za njega koristi naziv **Constantine I** odnosno tradicionalno ga se smješta među historijske kraljeve Škotske, iako ga suvremeni historičari smatraju tek kraljem Pikta. Bio je sin Cináed mac Ailpína ("Kenneth MacAlpin"), te naslijedio svog strica Domnall mac Ailpína po njegovoj smrti 13. aprila 862. Vladavina mu je koincidrala s vrhuncem vikinških pohoda na Britansko otočje, pri čemu se kao meta našla i današnja Škotska, koju su napadali i sa područja Northumbrije u današnjoj sjevernoj Engleskoj koju su osvojili u to vrijeme. Nastojeći im se suprotstaviti Causantin je 875. teško poražen, a 877. je i poginuo, najvjerojatnije u borbi s njima. 

Njegova sestra Máel Muire je bila udana za irskog kralja Áed Findliatha, a kasnije i za njegovog nasljednika Flann Sinnu.

Naslijedio ga je brat Aed.

## Izvori

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

It is likely that Causantín's (Constantine I) reign witnessed increased activity by Vikings, based in Ireland and Northumbria, in northern Britain and he died fighting one such invasion.
Bitka kod Lalakaona

**Bitka kod Lalakaona** () ili **Bitka kod Po(r)sona** () se odograla 863. za vrijeme bizantsko-arapskih ratova u Paflagoniji (današnja sjeverna Turska) između bizantske vojske pod vodstvom Petronasa Patrikiosom, ujakom cara Mihaila III  na jednoj, te arapske vojske pod Omarom al-Aktom, emirom Melitene (današnja Malatya) na drugoj strani. Do nje je došlo nakon što je Omar, poznat po nizu uspješnih pohoda protiv Bizantinaca u prethodnim decenijama, pokrenuo veliki pohod na bizantska područja na obali Crnog mora; dok je Omar uspio rastjerati manje bizantske trupe koje su ga nastojale zaustaviti, Bizantinci su tokom njegovog pohoda uspjeli mobilizirati tri velike vojske. One su se 2. septembra uspjele spojiti kod rijeke Lalakaon i Omaru zapriječiti put, te ga opkoliti. Dan kasnije se Omar pokušao probiti, ali je u bitci poginuo, a njegova vojska sasvim uništena, s izuzetkom malog kontingenta na čelu sa njegovim sinom koji je uspio pobjeći, ali je ubrzo nakon toga zarobljen.

Bizantinci su taj događaj shvatili kao veliku pobjedu, odnosno odmazdu za pljačku Amoriona 838. godine, pa je ona predstavljala značajnu inspiraciju za bizantsku književnost, uključujući *[[Pjesma Armorija|Pjesmu Armorija]]*. Kasniji događaji su opravdali taj stav, jer su Bizantinci pobjedu iskoristili kako bi prodrli u Armeniju i zauzeli niz dotadašnjih arapskih područja u Maloj Aziji; time je u značajnoj mjeri eliminirana dotadašnja prijetnja koju su Arapi sa istočnih granica predstavljali Carstvu, odnosno bizantsko-arapski ratovi ušli u novu višedecenijsku fazu, u kojoj će Bizant biti u ofanzivi. Eliminacija arapske opasnosti je Bizantu omogućila da se koncentrira na svog sjevernog susjeda Bugarsku, pa je nedugo nakon bitke pod pojačanim vojnim i diplomatskim pritiskom došlo do pokrštavanja Bugara koji će otada biti čvrsto vezani za pravoslavlje.

## Fusnote i izvori

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Lorcán mac Cathail

**Lorcán mac Cathail** () bio je kralj irskih država Uisnech i Mide iz Clann Cholmáina, koji je kao kralj Midea vladao od 862. do 864. Porijeklo i način dolaska na vlast nisu poznati. Bio je u savezu sa nordijskim doseljenicima i u sukobu sa Flann mac Conaingom, kraljem Brege, čiji je zaštitnik, pak, bio Áed Findliath, veliki kralj Irske. Protiv Lorcana je Aed poduzeo pohod, te ga porazio, zarobio i dao oslijepiti. Jedan od njegovih sinova je godine 901. ubio sina velikog kralja Flann Sinea.

## Fusnote

## Izvori

* Charles-Edwards, T. M. (2000), *Early Christian Ireland*, Cambridge: Cambridge University Press, 
* *Annals of Ulster* at http://www.ucc.ie/celt/published/T100001A/index.html at University College Cork

## Vanjske veze
* CELT: Corpus of Electronic Texts at University College Cork
Opatica

**Opatica** (latinski *abbatissa*, ženski oblik riječi *abbas*) je izraz koji se koristi za ženski ekvivalent opata, odnosno predstojnicu zajednice redovnica, najčešće smještenih u opatiji. Institut opatica, koje su po dužnostima, ovlastima i načinu izbora često ekvivalentne muškim opatima poznaju rimokatolička, pravoslavna, koptska i anglikanska crkva.

U luteranskim crkvama se pod izrazom "opatica" (Äbtissin) podrazumijevaju laičke predstojnice ''Stiftea", ili dobrotvornih ustanova nastalih ukidanjem katoličkih samostana tokom Reformacije.

## Reference

## Literatura
*
Grofovija Fézensac

**Grofovija Fézensac** je naziv za franačku grofoviju, odnosno upravnu jedinicu koju je u 8. vijeku osnovao Karlo Veliki od sjeveroistočnih dijelova tadašnjeg Vojvodstva Vaskonija na jugozapadu današnje Francuske. Sadržavala je gradove Vic-Fezensac, Auch i oblast Armagnac. Prestala je postojati 926. kada ju je kao apanažu dobio Garcia II Sanchez od Gaskonje, vojvoda od Gaskonje. 

Titulu grofova od Fezensaca 1777. obnovio francuski kralj Louis XVI te je udijelio porodici Montesquiou čiji su članovi dotada imali status barona.

## Grofovi
* Guillaume Garcés
* Odo Falta
* Bernard Manciat Tinéa
* Aymeric I
* William Astanove I
* Aymeric II
* Astanove II
Vojvode od Napulja

**Vojvode Napulja** su ispočetka bili bizantski vojni komandanti zaduženi za *[[ducatus Neapolitanus]]*, teritorij koji je Bizantu preostao na jugu Italije nakon langobardskih, a kasnije i arapskih napada. Godine 661. je car Konstans II, poznat po velikom interesu za Italiju, jednog Napolitanca po imenu Bazil imenovao *[[dux]]om* ili *[[magister militum]]om*. On je bio prvi vojvoda, nakon čega su slijedili drugi, od sredine 9. vijeka nezavisni i nasljedni. Tridesetdeveti i posljednji vojvoda Sergije VII, predao je grad normanskom kralju Rogeru II od Sicilije 1137.

## Vojvode imenovane od bizantskih vladara
* 661–666 Bazil
* 666–670 Teofilakt I
* 670–673 Kozma
* 673–677 Andrija I
* 677–684 Cezarije I
* 684–687 Stjepan I
* 687–696 Bonellus
* 696–706 Teodozije
* 706–711 Cezarije II
* 711–719 Ivan I
* 719–729 Teodor I
* 729–739 Georgije
* 739–755 Grgur I
* 755–766 Stjepan II
* 767–794 Grgur II
* 794–801 Teofilakt II
* 801–cca. 818 Antim
* cca. 818–821 Teoktist
* 821 Teodor II
* 821–832 Stjepan III
* 832–834 Bonus
* 834 Lav
* 834–840 Andrija II
* 840 Contardus

## Nasljedni vojvode
Ovi vojvode su imali više nezavisnosti i mjesto su nasljeđivali, umjesto da su bili imenovani od cara.

### Dinastija Sergi
* 840–864/865 Sergije I
* 864/865–870 Grgur III
* 870–877/878 Sergije II
* 877/878–898 Atanazije
* 898– cca. 915 Grgur IV
* cca. 915–919 Ivan II
* 919–928 Marinus I
* 928–968/969 Ivan III
* 968/969–992/997 Marinus II
* 992–997/999 Sergije III
* 997/999–1002 Ivan IV
* 1002–cca. 1036 Sergije IV
** 1027–1029/1030 pod vlašću Pandulfa IV od Capue
* cca. 1036–1053Ivan V
* 1053–after 1074 Sergije V
* after 1074–1107 Sergije VI
* 1107–1120/1123 Ivan VI
* 1120/1123–1137 Sergije VII

Alfonso, princ od Capue, je od Napolitanaca izabran za Sergijevog nasljednika i otada je Napulj pod normanskom vlašću.

## Izvori
* Naples in the Dark Ages  by David Taylor and Jeff Matthews.
* Chalandon, Ferdinand. *Histoire de la domination normande en Italie et en Sicile*, 2 vol. Paris: 1907.
* Norwich, Ivan Julius. *The Normans in the South 1016&ndash;1130*. Longmans: London, 1967.
* Norwich, Ivan Julius. *The Kingdom in the Sun 1130&ndash;1194*. Longman: London, 1970.
* Oman, Charles. *The Dark Ages 476&ndash;918*. Rivingtons: London, 1914.
* Skinner, Patricia. *Family Power in Southern Italy: The Duchy of Gaeta and its Neighbours, 850-1139*. Cambridge: Cambridge University Press, 1995.
Sveta Laura

**Sveta Laura od Cordobe** ( ? - 864) bila je španska kršćanka koja je živjela u al-Andalusu (muslimanska Španija) u 9. vijeku. Bila je rodom iz Cordobe, a nakon muževe smrti je postala redovnicom u Cuteclari te postala opatica. Muslimani su je zarobili te potom ubili ubacivši je u kotao s rastopljenim ulovom. Postala je svetica, jedna od kordopskih mučenika, a slavi se na dan 19. oktobra. 

U čileanskom glavnom gradu Santiagu je po njoj nazvan stadion Estadio Santa Laura a na sjeveru Čilea Fabrika salitre Humberstone i Santa Laura.
Fabien Barthez

**Fabien Alain Barthez** (Lavelanet, 28. lipnja 1971.), bivši francuski nogometaš i reprezentativac. Barthez je sa reprezentacijaom osvojio svjetsko prvenstvo 1998. i EURO 2000.
Bi Xian

**Bi Xian** (畢諴) (802 – 4. februar 864), kurtoazno ime **Cunzhi** (存之), bio je kineski velikodostojnik u službi dinastije Tang, koji je kao kancelar služio cara Yizonga. U državnu službu je ušao pod carem Wenzongom, a nastavio pod Wuzongom, sa čijim se moćnim kancelarom Li Deyuom sukobio i zbog toga neko vrijeme bio u nemilosti. Iz nje je izašao kada je na prijestolje stupio car Xuānzong, kome je služio kao guverner sjeverozapadne granice. Opisan je kao relativno sposoban administrator, ali ne dovoljno da zaustavi sve veću korupciju na dvoru i državnoj upravi.

## Reference

* *[[Knjiga Tanga]]*, vol. 177.
* *[[Nova knjiga Tanga]]*, vol. 183.
* *[[Zizhi Tongjian]]*, vols. 249, 250.
Lilian Thuram

**Ruddy Lilian Thuram-Ulien** (Pointe-à-Pitre, 1. siječnja 1972.) je bivši francuski nogometaš i reprezentativac. Od 2006. do kraja karijeje 2008. igrao je za Barcelonu.

Prije nogometaša Thuram je trebao biti svećenik, no otkrio je nogometne talente i počeo se baviti tim sportom. Prije dolaska u Barcu igrao je u Juventusu sve do skandala o namještanju utakmica kada je odlučio, zajedno sa većom količinom igrača, da će napustiti Juventus.

Zanimljivo je da su jedina dva gola koja je za reprezentaciju zabio bila Hrvatskoj u polufinalu nogometnog SP-a u Francuskoj 1998. godine, a upravo je njima preokrenuo hrvatsko vodstvo i odveo Francusku u finale turnira, gdje će Francuska prvi put osvojiti titulu prvaka svijeta.

Njegovi sinovi, Marcus i Khéphren, također su profesionalni nogometaši.
Ennin

, poznatiji u Japanu po svom posthumnom imenu **Jikaku Daishi** () bio je japanski budistički svećenik iz škole Tendai. Poticao je iz porodice Mibu () iz današnje prefekture Tochigi, a za svećenika se počeo školovati u hramu Enryaku-ji kada mu je bilo 14 godina. Godine 838. je otputovao u Kinu kako bi dodatno proučavao mandala rituale. Za vrijeme njegovog boravka je na prijestolje došao car Wuzong od Tanga, koji je 846. otpočeo velike progone budista. Zbog toga je Ennin 847. protjeran prvo u Koreju, a u Japan se vratio 854. Napisao je niz knjiga od kojih je najpoznatija , odnosno "Enninov dnevnik: Zapis o hodočašću u Kinu u potrazi za Zakonom". Ona predstavlja jedan od najvažnijih putopisa u historiji azijske književnosti, kao i izvor vrijednih podataka o Kini u doba kasne dinastije Tang kao i državi Silla, čijeg je znamenitog admirala Jang Bogoa osobno upoznao.

## Izvori

## Vanjske veze

* Retracing the steps of Ennin , a travelog of a partial retracing of Ennin's journey made in 2006, with photographs.
Pei Xiu (dinastija Tang)

**Pei Xiu** (裴休) (791–864), kurtoazno ime **Gongmei** (公美), formalno **Vikont od Hedonga** (河東子), bio je kineski velikodostojnik u službi dinastije Tang, koji je kao kancelar služio cara Xuānzonga. Istakao se uspješnim rješavanjem problema opskrbe prijestolnice Chang'an sa živežnim namirnicama. 

## Fusnote i izvori

* *[[Knjiga Tanga]]*, vol. 177.
* *[[Nova knjiga Tanga]]*, vol. 182.
* *[[Zizhi Tongjian]]*, vol. 249.