open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Senaja

**Senaja** je naselje u Gradskoj opštini Mladenovac u Gradu Beogradu. Prema popisu iz 2002. bilo je 444 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 571 stanovnika).

## Historija
Senaja se nalazi južno od varoši Grocke. Današnje mesto je novijeg datuma. U aračkim spiskovima se pominje kao naselje u 1818.godini, već u 1828.g.i tada je imalo 7 kuća.
Predanje veli da je selo dobilo ime po senu, koje za vreme turaka iz doline Bogoza denuto na mestu, blizu koga je danas selo. U Krušaku i sada mogu se izoravati opeke, i tu je po predanju, bilo madžarsko groblje. 
U Senaju je došao među prvima neki Mihajlo Krasa iz Gruže, koji je ubrzo napustio selo. Posle njega došao predak Krupeža (Krupeževića) sa četiri sina. Krupeža je starinom iz Rakove (ljubički srez), odakle je najpre došao u Ljuljake (Gruža), a iz Ljuljaka u Senaju. U Senaji ostane jedan deo i to su današnji Krupeževići, po kojima se i čitav kraj zove Krupeški, a jedni odu 1832.g. u Veliku Krsnu. Tako se naselilo iz raznih krajeva porodice:Đurko, Jovanovići,Đurkovići,Krupeževići, Đurkovići,Josići, Došli su iz Gruže zbog toga što su čuli da ovde ima puste zemlje, i da su se na njoj naselili neki njihovi zemljaci.  
Po popisu iz 1921.g. Senaja ima 114 kuća sa 662 stanovnika. . (podaci krajem 1921. godine).

## Demografija
U naselju Senaja živi 385 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 43,1 godina (41,8 kod muškaraca i 44,3 kod žena). U naselju ima 159 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,79.

Ovo naselje je u velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Literatura
* Izvor Monografija Podunavske oblasti 1812-1927 sastavio Dr, Vladimir Margan objavjeno (1927 g.)„Napredak Pančevo,,
* „Letopis“: *Podunavska mesta i običaji* Marina (Beč 1999 g.).
Letopis period 1812—2009. godine. Sastavio od Pisanih tragova, Letopisa, po predanju mesta u Pdunavska mesta, Srbije, mesta i običaji nastanak sela ko su bili Doseljenici čime se bavili meštani
* *Napomena*
U uvodnom delu autor je dao kratak istorijski pregled ovog područja od praistorijskih vremena do stvaranje države Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Najveći prilog u ovom delu čine *,»Letopisi«* i trudio se da ne propusti nijednu važnu činjenicu u prošlosti opisivanih mesta.

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Tony Scott

**Tony Scott** (21. srpnja 1944. - 19. kolovoza 2012.) je bio britanski filmski redatelj i producent

Mlađi brat uglednog redatelja Ridleya Scotta poznat je po komercijalnijim *uratcima* od svog starijeg brata (komercijalno u smislu podilaženja publici, ne u smislu boljih rezultata na kino-blagajnama), no uprkos tome (ili možda upravo zbog toga) neki od njegovih filmova su među generacijama koje su odrastale osamdesetih (i devedesetih) zadobili kultni status (*Top gun* 1986. godine s Tomom Cruiseom u glavnoj ulozi; *Prljavi igraju prljavo* s Bruceom Willisom u glavnoj ulozi 1991. godine).

Izvršio je samoubojstvo skočivši s mosta u Los Angelesu. Iza sebe je ostavio suprugu Donnu i dva sina.

## Filmovi (kao redatelj)
* *Unstoppable* (2010.)
* *The Taking of Pelham 123* (2009.)
* *Deja Vu* (2006).
* *Domino* (2005.)
* *Agent Orange* (2004.) 
* *Man on Fire* (2004.)
* *The Hire: Beat the Devil* (2002.) 
* *Spy Game* (2001.) 
* *Enemy of the State* (1998.)
* "Obožavatelj" (*The Fan* - 1996.)
* "Grimizna plima" (*Crimson Tide* - 1995.)
* "Prava romansa" (*True Romance* - 1993.) 
* "Prljavi igraju prljavo" (*The Last Boy Scout* - 1991.)
* "Dani groma" (*Days of Thunder* - 1990.)
* *Revenge* (1990.)
* *Beverly Hills Cop II* (1987.)
* *Top Gun* (1986.)
* "Glad" (*The Hunger* - 1983.) 
* *One of the Missing* (1971.) 
* *Loving Memory* (1969.)
Wirtschaftswunder

**Wirtschaftswunder** (na njemačkom doslovno: "ekonomsko čudo") je izraz kojim se opisuje brzi i neočekivani oporavak privrede, odnosno ekonomski rast u Zapadnoj Njemačkoj od kraja 1940-ih do početka 1960-ih, tokom koga se ta zemlja pretvorila u vodeću industrijsku silu svijeta. Izraz "čudo" se prvi put počeo koristiti još 1950. godine, s obzirom da je nagli uspon zapadnonjemačke ekonomije uslijedio nedugo nakon poraza Njemačke u drugom svjetskom ratu, odnosno ratnih pustošenja, hladnoratovske podjele zemlje i visokih reparacija. On je za posljedicu imao nagli rast prosperiteta kod zapadnonjemačkog stanovništva i gotovo potpuni nestanak nezaposlenosti, a pred kraj tog perioda se stalni rast ekonomske aktivnosti se odrazio kroz nestašicu radne snage, odnosno potrebu koju su ispunjavali gostujući radnici - gastarbajteri - iz drugih zemalja, obično s juga Evropa, uključujući bivšu Jugoslaviju. Uspon zapadnonjemačke privrede i blagostanje njenog stanovništva je izazvao veliku pažnju, s obzirom da ga nisu iskusile neke od nominalnih pobjednika u ratu kao što je Velika Britanija. Kao tvorac ekonomskog čuda se najčešće navodi Ludwig Erhard, ministar u vladi zapadnonjemačkog kancelara Konrada Adenauera. Dio historičara ekonomsko čudo pripisuju izdašnoj američkoj pomoći u doba Marshallovog plana, odnosno blagotvornim efektima zapadnoevropske integracije.

Izraz "ekonomsko čudo" se kasnije počeo primjenjivati i za sličan proces u Japanu (japansko ekonomsko čudo), a retroaktivno se koristi i za neke od procesa u drugim evropskim zemljama u doba poratnog ekonomskog buma.

## Povezano
* Ekonomsko čudo

## Vanjske veze
* German Economic "Miracle" - The library of economics and liberty
* 
* Interview with Gunther Harkort  Representative of the Federal Republic of Germany to the Economic Cooperation Administration (ECA), 1949-1952.
* [Interview with General [Lucius D. Clay]] Deputy to U.S. General Dwight D. Eisenhower, 1945; deputy military governor, Germany (U.S.) 1946; commander in chief, U.S. Forces in Europe and military governor, U.S. Zone, Germany, 1947–49; retired 1949.
* [Interview with General [William Henry Draper Jr.]] Chief, Economics Division, Control Council for Germany, 1945–1946; Military Government Adviser to the Secretary of State, Moscow Conference of Foreign Ministers, 1947; Under Secretary of War, 1947; Under Secretary of the Army, 1947–1949;
* 'Time Magazine ''Faceless Crisis''' , April 4, 1949
* Letter from Konrad Adenauer to Robert Schuman  (26 July 1949) Warning him of the consequences of the dismantling policy. (requires Flash Player)
* Picture of demonstration against dismantling  (7 June 1949) Workers in the Ruhr demonstrate against the dismantling of their factories by the Allied forces of occupation. (requires Flash Player)
* Picture: dismantling the Iron and Steel Industry  ‘We want to work, we will help you to rebuild Europe' Workers at dismantled plant protest. (requires Flash Player)
* Picture: 12,000 factory workers demonstrate against the dismantling of German industry  (19 August 1949) (requires Flash Player)
* German Economic Miracle
Ekonomsko čudo

**Gospodarsko**, **privredno** ili **ekonomsko čudo** je izraz kojim se opisuje period dramatičnog privrednog rasta i/li izuzetno dobrih ekonomskih pokazatelja u nekoj zemlji, obično onoj koja je opustošena ratnim razaranjima i/li opterećena trajnim siromaštvom i nerazvijenošću. Izraz potiče od njemačke riječi *[[Wirtschaftswunder]]* kojom se od početka 1950-ih opisivalo njemačko ekonomsko čudo, odnosno neočekivano nagli oporavak Zapadne Njemačke od posljedica drugog svjetskog rata i njeno pretvaranje u industrijsku velesilu. On se nakon Zapadne Njemačke počeo koristiti i za Japan (japansko privredno čudo), a kasnije, iako retroaktivno, i na druge zemlje koje su, mada u nešto manjoj mjeri, iskusile slične fenomene u doba globalnog ekonomskog buma u prvih četvrt vijeka nakon završetka drugog svjetskog rata.

Izraz se u manjoj mjeri koristio i za fenomene u kasnijim periodima, kao što su čileansko čudo ili Masačusetsko čudo 1980-ih, te kineski i indijski ekonomski bum. Za manje zemlje se, pak, koristi izraz ekonomski tigar, pa se tako često post-sovjetske baltičke republike opisuju kao baltički tigar, a Irska se od 1970-ih do izbijanja globalne recesije nazivala keltskim tigrom.

U poslednje vreme sve više počinje da se priča o Češkom ekonomskom čudu i Mađarskom ekonomskom čudu a neki njihove ekonomije zovu čak i ekonomskom tigrom. Česi su uspeli da po gdp-u po glavi stanovnika pređu Italiju i Španiju i da se približi Austriji i Nemačkoj, i povećanje plata što je dovelo do toga da se mnogi Česi vraćaju svojim domovima. Prosečna decembarska neto plata 2022 u Češkoj je uspela da pređe 1600 evra pored Kovid-a i rata u Ukrajini a minimalac je oko 800 evra.

## Povezano
* Zlatno doba
Kosijeri

**Kosijeri** je naselje u opštini Cetinje u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 16 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 19 stanovnika).

## Demografija
U naselju Kosijeri živi 16 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 59,8 godina (60,4 kod muškaraca i 59,3 kod žena). U naselju ima 8 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,00.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Crnogorcima (prema popisu iz 2003. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Panorama i satelitska mapa (Panoramio)
Vito Acconci

**Vito Akonči** (; 24. januar, 1940 - 27. april, 2017) američki arhitekta i umetnik iz Njujorka čija se umetnička praksa bazira na performansima, video umetnosti i instalacijama. Na svetskoj sceni je postao aktivan krajem šezdesetih godina dvadesetog veka sa performansima koji su često bili provokativni kao na primer performans Sed bed (*Seedbed*, 1972) gde je umetnik ispod poda galerije masturbirao i putem mikrofona izgovarao svoje fantazije koje je publika mogla da čuje (isti performans je Marina Abramović ponovo izvela tokom projekta Sedam lakih komada u Gugenhajm Muzeju 2005). Poslednjih godina umetnik se skoncentrisao mnogo više na pejzažnu arhikteturu baveći se odnosom privatnog i javnog prostora.

## Vanjske veze
* Sajt umetnika
Pejzažna arhitektura

**Pejzažna arhitektura** je u širokom smislu reči praktička umetnost i nauka o adaptaciji predela za ljude i njegovo iskorištavanje za uživanje i stvara u celini i detalju prirodne sredine modelisanjem terena, određivanjem komunikacija, sadnjama zelenila, korištenjem vegetacije i vodenih površina i oživljavanjem prostora arhitekturom, paviljonima, fontanama umetničkim delima u eksterijeru. U užem smislu reči je pejzažna arhitektura, arhitektura parkova , bašti i zelenih površina.

## Povezano
* Krajobrazna ekologija

## Literatura
* Kalusok, Michaela: *Záhradní architektura*. Brno, Computer Pres 2004, s.136-175 
* Dudák, Vladislav: *Encyklopedie světové architektury od menhíru k dekonštruktivizmu*. Baset 2000, 
* Gál, P., Kodoň, M.: *Tvorba krajiny*. Bratislava, STU 1981, s. 83-85
* Kodoň, M., Gál, P.: *Parkové a sadové úpravy, Tvorba krajiny a parkové úpravy*. Bratislava, STU 1986, s. 45-47 

## Vanjske veze

* Studij krajobrazne arhitekture 
* Udruga studenata krajobrazne arhitekture
Pejzažna ekologija

**Pejzažna ekologija** ili **krajobrazna ekologija** je grana ekologije i geografije koja proučava prostornu razliku elemenata u krajobrazu (poput polja, živica, šuma, rijeka i gradova) i načine na koje njihova raspodjela utječe na raspodjelu i protok energije i pojedinaca u okolini (koji onda mogu utjecati na raspodjelu samih elemenata). Krajobrazna ekologija se tipično bavi problemima u primjenjenom i holističkom kontekstu. Termin **krajobrazna ekologija** skovao je njemački geograf Carl Troll 1939. godine (Troll 1939). On je razvio terminologiju i mnoge koncepte krajobrazne ekologije kao dio svog ranog rada, primijenivši interpretaciju zračnih snimaka na proučavanje interakcija između okoline i vegetacije.

Središnje teorija krajobrazne ekologije nastala je iz MacArthurove i Wilsonove *[[Teorija otočne biogeografije|Teorije otočne biogeografije]]* (*The Theory of Island Biogeography*). To djelo smatra zajednicu flore i faune na otocima posljedicom kolonizacije iz kopnene stabljike i stohastičnog izumiranja. Koncepti otočne biogeografije su generalizirani od fizičkih otoka kako bi apstrahirali krpice habitata prema Levinsovu metapopulacijskom modelu. Ta generalizacija je potaknula rast krajobrazne ekologije pošto je konzervacijskim biolozima pružila novo oruđe za određivanje načina na koji habitatna fragmentacija utječe na populacijsku održivost. Nedavni rast krajobrazne ekologije mnogo duguje razvoju tehnologije geografskog informacijskog sustava (GIS) i dostupnosti široko opsežnih habitatnih podataka (npr. daljinsko snimljene satelitske slike ili zračna fotografija)

## Povezano
* Biogeografija
* Ekologija
* Ekotop

## Vanjske veze
* Međunarodno udruženje za krajobraznu ekologiju
* Krajobrazna ekologija - Glavni znanstveni dnevnik o krajobraznoj ekologiji
* Američko regionalno udruženje Međunarodnog udruženja za krajobraznu ekologiju
Video umjetnost

**Video umjetnost** (lat. videre=vidjeti) umjetnička forma u kojoj je elektronski generisana slika osnovni elemenat. Javlja se paralelno u Sjedinjenim Državama i Evropiu Njemačkoj polovinom 1960.-ih kao vrsta novih medija u umjetnosti u okviru likovnih umjetnosti kao pojam koji označava varijacije i forme u videu i video instalacijama. 
 

Osnovni materijali su elektronska kamera povezana sa magnetoskopom, a koji je povezan sa televizijskim monitorom i prenosi snimljenu sliku. 1963. godine, američko-južnokorejski umjetnik Nam June Paik u izložbi ”Muzika i elektronska televizija” u galeriji *Parnass de Wuppertal*, u Vurpeltalu u Njemačkoj izlaže trinaest televizora koji reprodukuju otkucaje i linije elektronske *materije* bez ikakve stvarne slike. Od te prve izožbe Paik definiše glavne osovine te tada nove umjetnosti, a to su: eksperimentisanje polazeći od mehaničkih elemenata elektronskog uređaja, destrukcija popularne televizijske ikonografije i dovođenje u pitanje uloge gledaoca u društvu komunikacije. Značajni doprinosi video umjetnosti dolaze i od Volfa Vostela, koji iste godine radi na elektronskim dekolažima, prenešenim iz konteksta njegovih ranijih djela, odnosno dekolaža plakata.

Oba ova umjetnika su počela u klimi fluksusa i hepeninga. Ova umjetnost se proširila po zapadu od 1977. godine i prezentirana je u dokumentima 6.

Poslednjih godina se pored monitora koriste i video-bimovi i projektori. Kao umjetnici u poslednjim godinama ovdje spadaju:
* Klaus fom Bruh ("Klaus vom Bruch")
* Peter Kampus ("Peter Campus")
* Dan Graham ("Dan Graham")
* Gari Hil ("Gari Hill")
* Šigeko Kubota ("Shigeko Kubota")
* Dejan Klincov ("Dejan Klincov")
* Marcel Odenbah "(Marcel Odenbach")
* Nam Džun Pajk ("Nam June Paik")
* Pipiloti Rist ("Pipilotti Rist")
* Ulrike Rosenbah ("Ulrike Rosenbach")
* Bil Viola ("Bill Viola")
* Volf Vostel ("Wolf Vostell")

## Literatura
* Lexikon der Modernen Kunst, Markus Stegman/René Zey, Hamburg 2002.

## Vanjske veze
Međuentitetska linija

**Međuentitetska linija** deli Bosnu i Hercegovinu na dva entiteta, Republiku Srpsku i Federacije Bosne i Hercegovine. Ukupna dužina međuentitetske linije je 1.150 km.

Međuentitetska linija uglavnom ide duž linije fronta na kraju rata u Bosni i Hercegovini uz neka velika prilagođavanja (najznačajnija u zapadnom delu zemlje, i u Sarajevu i oko njega), načinjena na Daytonskoj mirovnoj konferenciji.

Sadašnja administrativna podela Bosne i Hercegovine je dogovorena u okviru ustava koji čini Aneks 4 Opšteg okvirnog sporazuma za mir zaključenog na Daytonskoj mirovnoj konferenciji u novembru 1995, a potom potpisan u Parizu 14. decembra 1995. Ključna komponenta ustava je povlačenje međuentitetske linije, na koji se odnose mnogi drugi zadaci iz drugih aneksa. 

Daytonski pregovori su prvi slučaj u kojima je korištena trodimenzionalna satelitska tehnologija i digitalna kartografija da se odrede granice u zvaničnom sporazumu. Zbog brzine i intenziteta pregovora (posebno pri kraju), niz sastanaka komisija za međuentitetsku liniji se održao tokom prvih 6 meseci misije IFOR da se razreše detalji na nekim delovima linije (naročito u Sarajevu). Više od 40 promena međuentitetske linije su dogovorene na sastancima kojeje vodio general Majkl Vilkoks. Promene je odobriozapovednik IFOR-a admiral Lejton V. Smit u julu 1996.

Danas međuentitetsku liniju između Republike Srpske i Federacije Bosne i Hercegovine više ne kontrolišu vojska i policija, niti postoje granične kontrole.

## Odluka Ustavnog suda
Ustavni sud Bosne i Hercegovine je, u svojoj prvoj parcijalnoj odluci broj U 5/98, odlučio o pitanju da li Ustav Republike Srpske u svom tekstu može da koristi reč "granica" umesto "linija". Sud je izjavio:

Odredba Ustava RS, koji se odnosi se na "granicu" između Republike Srpske i Federacije BiH, nije u saglasnosti sa Ustavom BiH (član III Opšteg okvirnog sporazuma za mir u Bosni i Hercegovini govori o "graničnoj liniji" između dva entiteta, dok član X koristi termin „granica“ u smislu granica između država).

Zbog toga je Ustav Republike Srpske morao da se menja, što je učinjeno sa Amandmanom broj LXVIII, koji je promeni reč "granica" u amandmanu LV paragrafu 2 stava 2 Ustava Republike Srpske.

## Opštine izmenjene međuentitetskom linijom

* novoformirane opštine su označene podebljanim slovima

U vreme potpisivanja Daytonskog sporazuma, opština Brčko je takođe podeljena između FBiH i RS, ali je kasnije pretvorena u distrikt Brčko, koji povezuje Tuzlansko-Podrinjski kanton sa posavskim kantonom u Federaciji BiH, (odnosno, opštine Pelagićevo i Donji Žabar sa opštinama Lopare i Bijeljina u Republici Srpskoj).

## Reference
Gastarbajter

**Gastarbajter** (, doslovno "gostujući radnik" ili "radnik gost") je naziv koji se originalno koristio za sezonske radnike koji su se 1960-ih i 1970-ih doseljavali u Zapadnu Njemačku iz drugih zemalja, najčešće s juga Evrope (uključujući bivšu Jugoslaviju) ili Tursku. Doseljavanje je organizirala zapadnonjemačka vlada u okviru posebnog programa () uslijed akutne nestašice radne snage izazvane kako demografskim gubicima u drugom svjetskom ratu, tako i naglim porastom ekonomske aktivnosti uslijed ekonomskog čuda 1950-ih. Za "gostujuće radnike" se očekivalo da će njihov boravak u Zapadnoj Njemačkoj biti privremen, ali su se mnogi od njih trajno naselili, odnosno sa sobom doveli porodice. Program doseljavanja radnika je obustavljen 1973. godine nakon ekonomske krize izazvane naftnim šokom. Usprkos toga, dolazak gastarbajtera je na duži rok imalo dramatične posljedice na demografsko stanje i kulturu u Njemačku, gdje danas živi 4 miliona Turaka. 

Izraz *gastarbajter* je kasnije preuzet u postsovjetskim republikama, pogotovo u Rusiji, te se koristi za doseljenike i sezonske radnike iz drugih republika bivšeg SSSR-a.

## Povezano
* Sporazum o zapošljavanju između Zapadne Njemačke i SFR Jugoslavije
* Dijaspora
* Srpska dijaspora
* Hrvatska dijaspora

## Vanjske veze

* German Embassy: Reform of Germany's citizenship and nationality law
Nobujoši Araki

je japanski fotograf i umjetnik. Poznat je i po nadimku . Smatra se jednim od najplodnijih japanskih umjetničkih fotografa, a djela mu često imaju erotske motive; dio kritičara ga je optuživao za pornografiju. Poznate pjevačice Björk i Lady Gaga su njegove velike poklonice.

## Izvori

## Literatura
* Nobuyoshi Araki: *Self, Life, Death.* Phaidon Press, New York 2005. .

## Vanjske veze
*  Official website
* Araki at Jablonka
* 70 photos by Nobuyoshi Araki  
* 
*
Don Binney

**Don Binney**, OBE (Auckland, 1940-2012), bio je novozelandski slikar najpoznatiji po slikama ptica. 

## Izvori
Michael Craig-Martin

**Michael Craig-Martin** RA (Dublin, 28. august 1941 -) je irski konceptualni umjetnik i slikar. Poznat je kao mentor umjetničke grupe Mladi britanski umjetnici, kao i po vlastitom konceptualnom djelu *[[An Oak Tree|Stablo hrasta]]*.

## Reference

## Vanjske veze
* 
* Michael Craig-Martin works at Alan Cristea Gallery 
* Myartspace.com Interview with Brian Sherwin
Bruce Nauman

**Bruce Nauman** (6. decembar 1941 -) je američki likovni umjetnik čiji opus uključuje raznovrsne medije kao što su skulptura, fotografija, neon, video, crtež, grafiku i performans.

## Izvori i literatura

* 
* 
* 
* Robert C. Morgan ed. "Bruce Nauman", Johns Hopkins University Press, 2002
*  Bruno Eble, "Le miroir sans reflet. Considérations sur Bruce Nauman", Paris, L'Harmattan, 2001. 

## Vanjske veze
**Općeniti i biografski**
* Biography, interviews, essays, artwork images and video clips  from PBS series Art:21 – Art in the Twenty-First Century - Season 1 (2001)
* 2004 interview from ''frieze'' 
* Setting a Good Corner, an interview, PBS, Art:21 
* Bruce Nauman in artfacts 
* Sperone Westwater Gallery
* Bruce Nauman in the National Gallery of Australia's Kenneth Tyler collection 

**Djela**
* Bruce Nauman in the Tate Collection 
* Inside Installations: Mapping the Studio II Conservation project and e-learning module at Tate Online
* Bruce Nauman in the Video Data Bank
* Bruce Nauman in the Mediateca Media Art Space 
* Brooke Alexander Gallery

**Izložbe**
* Bruce Nauman at the Musée d'art contemporain de Montréal
* A Rose Has No Teeth: Bruce Nauman in the 1960s Retrospective exhibition of early formative works at the Berkeley Art Museum and Pacific Film Archive, January 17 – April 15, 2007. Curated by Constance Lewallen.
* A Rose Has No Teeth: Bruce Nauman in the 1960s  Catalogue from the exhibition at the Museo d'Arte Contemporanea in Rivoli (Italy), May 23 – September 9, 2007.
* Bruce Nauman: Make Me Think Me Exhibition at Tate Liverpool, UK, Summer 2006. Online resources include video footage of neons.
* Unilever Series: Bruce Nauman  *Raw Materials* sound installation at Tate Modern, London, UK, 2004

**Recenzije i kritike**
* Can everyone hear at the back?, by Rose Jennings, The Observer, October 10, 2004 – Martin Creed, Barbara Kruger, Jenny Holzer, John Baldessari and others on Bruce Nauman
* Inside the mind of Bruce Nauman, by Adrian Searle, The Guardian, October 12, 2004
* Nauman's rehashed sounds reverberate around the Tate's emptiness, by Charlotte Higgins, The Guardian, October 12, 2004
* From a whisper to a scream, by Laura Cumming, The Observer, October 17, 2004
* Sound of surprise, with no risk of playing to the gallery, by Charlotte Simmons, The Guardian, October 9, 2004
* Raw Materials  Sound installation by Bruce Nauman at Tate Modern
* Bruce Nauman at Hayward Gallery, by R.J. Preece, World Sculpture News, 4,3, 1998
Chuck Close

**Charles Thomas "Chuck" Close** (5. jul 1940 - 2021) je američki slikar i fotograf koji je stekao slavu zahvaljujući masivnim fotorealističkim portretima. Kolaps kičmee arterije 1988. ga je učinio paraliziranim, ali je nastavio slikati i dan-danas su njegova djela tražena među muzejima i sakupljačima umhetnina. Trenutno živi u njujorškom West Villageu and in Bridgehampton, New York. 

## Izvori

## Vanjske veze
* The Pace Gallery
* Watch Chuck Close and Robert Storr in Conversation on BUniverse 
* Watch/listen to full episode of KCRW's "Art Talk: Close-Up on Chuck Close" 
* "Close Encounters," artNet Magazine, 8-05-08.
* "Close Call" By Jon Marmor
* Chuck Close at the Walker Art Center 
* Images of Chuck Close tapestries 
* Chuck Close: Process & Collaboration 
* Habits of Disbelief: Chuck Close by John Haber
* Book Review of "A Couple Ways of Doing Something" 
* Images of Chuck Close Prints
* Antiques Roadshow segment with a Chuck Close abstract painting 

### Intervjui
* Smithsonian Archives of American Art: Interview, 1987 
* Finding the Color World: Interview with Chuck Close, 2002
* Chuck Close and Bob Holman in Conversation, 2006 
* One hour interview with Charlie Rose at Google Video (March 15, 2007) 
* Chuck Close Q&A with Men's Vogue 
* Chuck Close with Phong Bui ''The Brooklyn Rail'', June 2008
* URBAN-MUSE.COM interview with Chuck Close at his NYC Studio (Young Artists and 9/11)
* "Close-Up," Chuck Close interviewed by biographer Christopher Finch in Guernica Magazine
Richard Tuttle

**Richard Dean Tuttle** (12. jul 1941 -) je američki postminimalistički umjetnik poznat po intimnim i suptilnim djelima. Opus mu uključuje širok raspon medija, od slika, skulpture, grafike umjetnički knjiga do instalacija i namještaja.

## Izvori


## Vanjske veze
* Richard Tuttle at Brooke Alexander Gallery
* Richard Tuttle at Stuart Shave/Modern Art 
* The Pace Gallery
* Biography, interviews, essays, artwork images and video clips  from PBS series ** - Season 3 (2005).
* SFMOMA: The Art of Richard Tuttle 
* Current exhibitions on Artfacts.Net
* Richard Tuttle represented by Sperone Westwater
* Living Latin, Dying English a compact "video-gram" between Tuttle and the American poet Charles Bernstein 
* Close Listening Tuttle reading from selected pieces and in conversation with Charles Bernstein: this is a re-play of a radio program "Close Listening", from WPS1 Radio, NYC (recorded December 4, 2006)
* Artist's bio at Crown Point Press
Gilbert & George

**Gilbert Proesch** (nekada navođen kao **Gilbert Prousch**, San Martin de Tor, Italija, 17. septembar 1943 -) i **George Passmore** (Plymouth, 8. januar 1942 -) su dva likovna umjetnika danas poznata kao tandem pod imenom **Gilbert & George**. Zajedno djeluju od 1967. kada su se upoznali za vrijeme studija u Britaniji i otpočeli homosekualnu vezu. Pažnju su privukli provokativnim performansima i serijama fotografijama, koja su često kao motiv imala vlastite tjelesne tekućine i ulični život. S druge strane su poznati po tome što se u javnosti pojavljuju besprijekorno formalno odjeveni, kao i po tome, što razliku od većine britanskih umjetnika, podržavaju Konzervativnu stranku i slave Margaret Thatcher.

## Izvori

## Vanjske veze
* 2007 interview from Independent on Sunday ABC Arts magazine 
* Gilbert and George: Major Exhibition at Tate Modern, London, 2007 
* Gilbert and George's film "The World of Gilbert and George" as a RealMedia stream at Tate Online  (includes a question and answer session with the audience)
* Complete Biography 
* 
* Arts: Gilbert and George on glbtq.com
* 'Gilbert and George unveil new hoodie art' &ndash; UK Guardian website, 23/5/2005
* The Singing Sculpture 
* Gilbert & George at ARNDT Berlin
* Gilbert & George at Lehmann Maupin Gallery
* Gilbert and George at de Young - San Francisco 
* Gilbert and George in the Video Data Bank
* Tateshots video  - the artists speak about their 'Bomb Pictures'
* Gilbert & George at the at The Milwaukee Museum of Art Videos.
* G&G interview include URETHRA POSTCARD PICTURES exhibition at Ropac Gallery
* Gilbert & George at the Brooklyn Museum New York part 1, part 2 Video
James Turrell

**James Turrell** (6. maj 1943 -) je američki koji se bavi instalacijama. Poznat je po još uvijek nedovršenom projektu *[[Roden Crater]]*, odnosno nastojanju da od prirodnog vulkanskog kratera u okolici Flagstaffa stvori veliku opservatoriju.

## Vanjske veze
* Biography, interviews, essays, artwork images and video clips  from PBS series *Art:21—Art in the Twenty-First Century* – Season 1 (2001).
* http://www.bakerIE.org
* ''Knowing Light'' exhibition at the Henry Art Gallery 
* Mattress Factory exhibition by James Turrell 
* BBC article about James Turrell
* 43 Places: James Turrell  
* Flickr: jamesturrell
* Roden Crater 1978
* Roden Crater on Google Maps
* Jonathan Jones writing in the Guardian about the Kielder Skyspace
* Virtual tour in the Roden Crater project by University IUAV of Venezia, Italy 
* http://www.fundacionnmac.org/english/coleccion.php?id=117  [James Turrell at the NMAC Foundation_Cádiz_Spain]
Dale Chihuly

**Dale Chihuly** (20. septembar 1941 -) je američki poduzetnik i kipar specijaliziran za izradu skulptura od stakla. Godine 1971. je doživio prometnu nesreću u kojoj je ostao bez oka, a 1979. još jednu u kojoj mu je ozlijeđeno rame, pa je zbog toga prestao puhati staklo. Umjesto toga je organizirao radionicu u kojoj nadgleda rad drugih staklara, kasnije opisujući sebe kao "koreografa, a ne plesača".

## Literatura
* *Chihuly Over Venice* by William Warmus and Dana Self. Seattle: Portland Press, 1996.
* *Chihuly* by Donald Kuspit. New York: Harry N. Abrams, 1998.
* *The Essential Dale Chihuly* by William Warmus. New York: Harry N. Abrams, 2000.
* *Dale Chihuly:365 Days.* Margaret L. Kaplan, Editor. New York: Harry N. Abrams, 2008.
* *Chihuly Drawing*, illustrated by Chihuly, with an essay by Nathan Kernan. Portland Press, 2003, 

## Vanjske veze

* Dale Chihuly's official website
* ''Seattle Times'' article on Dale Chihuly
Krzysztof Wodicko

**Krzysztof Wodiczko** (Varšava, 16. april 1943 -) je poljski likovni umjetnik i dizajner, poznat po velikim slajdovima i video projekcijama zgrada. Njima se počeo 1980-ih, nekoliko godina nakon dolaska u Kanadu. U domovini je prije toga bio poznat po uličnim performansima. 

## Vanjske veze
* Krzysztof Wodickzo is represented by Galerie Lelong, http://www.galerielelong.com.
* Harvard GSD Faculty profile, http://www.gsd.harvard.edu/#/people/krzysztof-wodiczko.html.
* Maria Hinojosa: One-on-One: Krzysztof Wodiczko, WGBH Boston, February 2, 2010, http://www.wgbh.org/programs/programDetail.cfm?programid=12 .
* The Callie Crossley Show, WGBH Radio, February 10, 2010, http://www.wgbh.org/programs/programDetail.cfm?programID=855 .
* BUniverse – “Art, Trauma, and Democracy: Immigrants and Veterans” – Krzysztof Wodickzo shares several short videos depicting immigrants and their feelings about living in a land that is not their own, Institute for Human Sciences, Boston University, December 3, 2009, http://www.bu.edu/buniverse/view/?v=1lV8st9M.
* City as Stage, City as Process – Krzysztof Wodiczko, Porous City – November 20, 2009, MIT Tech TV, http://techtv.mit.edu/videos/4516-krzysztof-wodiczko---porous-city.
* ICA Boston, Krzysztof Wodiczko, …Out of Here: The Veterans Project, November 4, 2009 – March 28, 2010, http://www.icaboston.org/exhibitions/exhibit/wodiczko/ .
* The Odysseus Project – “Krzysztof Wodiczko’s The Veterans Project,” – Marijke, October 28, 2009, http://odysseus.nervegarden.com/2009/10/28/krzysztof-wodiczko-the-veterans-project/ .
* Fact TV – “The War Veteran Vehicle” – Liverpool, Ireland, September 2009, http://www.fact.tv/search?content_search_simple=true&content_wordss=wodiczko&submit.x=0&submit.y=0.
* Interrogative Design, http://interrogative.mit.edu/about/ .
* The 53rd International Art Exhibition in Venice, Polish Pavilion, “Guests/Goscie”, http://www.labiennale.art.pl/.
* BOMBLive! – “Krzysztof Wodiczko.” – Interview with Giuliana Bruno, Sculpture Center, Long Island City, October 29, 2007, http://www.bombsite.com/issues/0/articles/3209 .
* Polish Culture – “Krzysztof Wodiczko” – 2007 profile, http://www.culture.pl/en/culture/artykuly/os_wodiczko_krzysztof .
* Polish Cultural Institute – “Krzysztof Wodiczko” – 2005 profile, http://www.polishculture-nyc.org/index.cfm?itemcategory=30817&personDetailId=74 .
* Art 21, Season 3 (2005), Episode: POWER; interviews and videos, http://www.pbs.org/art21/artists/wodiczko/ 
* agglutinations.com – “Interview with Krzysztof Wodiczko: Making Critical Public Space” – Elise S. Youn and Maria J. Prieto, April 11, 2004, http://www.agglutinations.com/archives/000035.html.
* “Interview with Krzysztof Wodiczko.” – with Dan Cameron, excerpts edited by Jacques Strapp with permission of the authors, 2001–2002, http://www.art-omma.org/issue7/text/KWodiczko_interview.htm .
Barbara Kruger

**Barbara Kruger** (26. januar 1945 -) je američka konceptualna umjetnica. Najveći dio njenog opusa se sastoji od crno-bijelih fotografija sa riječima ispisanim bijelim slovima u fontovima Futura Bold Oblique ili Helvetica Ultra Condensed na crvenoj podlozi. Na njen opus je snažno uticao feminizam te je njime davala podršku pokretu za reproduktivna prava.

## Izvori

## Literatura
* Janson, H.W., Janson, Anthony F. *History of Art*. Harry N. Abrams, Inc., Publishers. 6 edition. January 1, 2005. 
* Linker, Kate. *Love For Sale: Words and Pictures of Barbara Kruger*. New York: Harry N. Abrams Inc., 1996.
* *Femme brut(e)*, [exhibition catalogue] New London: Lyman Allyn Art Museum, 2006.
* “Barbara Kruger” ACCA Education Kit. Australian Centre for Contemporary Art. http://www.accaonline.org.au/Assets/12/1/BarbaraKrugeredkit-1.pdf 

## Vanjske veze
* Biography, interviews, essays, artwork images and video clips  from PBS series ** - Season 1 (2001).
* A fan website, barbarakruger.com
* Kruger collection  at the Broad Art Foundation
* A criticism page , with images
* A humorous style guide for Kruger-like designs
* Venice Biennale Awards Kruger
* ''Current exhibitions and connection to galeries at Artfacts.Net'' 
* SWINDLE Magazine Interview
* http://www.arthistoryarchive.com/arthistory/feminist/Barbara-Kruger.html
Richard Long

**Richard Long** (2. jun 1945 -) je engleski kipar, fotograf i slikar, koji se smatra jednim od najpoznatijih britanskih land art umjetnika. Godine 1989. je osvojio Turnerovu nagradu za djelo *White Water Line*.

## Izvori

## Literatura
* Roelstraete, Dieter. *Richard Long: A Line Made by Walking*. London: Afterall Books, 2010.
* Gayford, Martin. "In the studio: Richard Long," *Daily Telegraph* (London). April 4, 2006.
* Gooding, Mel and William Furlong. (2002). *Artists, Land, Nature.* New York: Abrams. .
* Long Richard, *Mirage*, edition Phaidon, 1998, .

## Vanjske veze
* Long, official website
* Houghton Hall>Park , photo of land art installation
Richard Long (razvrstavanje)

**Richard Long** se može odnositi na:

## Engleske političke ličnosti
* Richard Long (dvorjanin) (cca. 1494–1546), Džentlmen tajne komore kralja Henryja VIII; vitezom proglašen 1537; član Parlamenta za Southwark (1539)
* Richard Long (MP 1694) (1668–1730), zastupnik vigovaca za Chippenham, Wiltshire; zagovornik Immorality Billa; šerif Wiltshirea (1702&ndash;03) 
* Richard Long (MP 1734–1741) (cca. 1691–1760), član porodice Long iz Wiltshirea; sin prethodnika; zastupnik torijevaca za Chippenham 
* Richard Godolphin Long (1761–1835), još jedan član porodiuce Long; unuk prethodnik; član Parlamenta za Wiltshire (1806&ndash;18)
* Richard Penruddocke Long (1825–1875), još jedan član porodice Long; zastupnik Chippenhama (1859&ndash;65) i North Wiltshirea (1865&ndash;68)
* Richard Long, 3rd Viscount Long (1892–1967), kasniji član porodice Long iz Wiltshire; konzervativni zastupnik za Westbury (1927&ndash;31)
* Richard Long, 4th Viscount Long (1929 -), član porodice Long; drugi sin prethodnog; konzervativni zastupnik

## Ostali
* Richard Long (glumac) (1927–1974), američki glumac poznat po TV-serijama *The Big Valley* i *Nanny and the Professor*
* Richard Long (umjetnik) (1945 -), engleski kipar, fotograf i slikar
* Richard Long (TV voditelj) (cca. 1955 -), novozelandski TV-voditelj
* Richard Long (novinar), novozelandski novinar, bivši urednik *The Dominiona*

## Povezano
* Long (prezime)
Bela Crkva (Krupanj)

**Bela Crkva** je naselje u Srbiji u opštini Krupanj u Mačvanskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 755 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 866 stanovnika).

## Historija
U Beloj Crkvi su nađeni arheološki nalazi koji pripadaju vatinskoj kulturi, to je Belotić Bela Crkva grupa.

U Beloj Crkvi je 7. jula 1941. godine, ispred stare kafane u kojoj je danas Muzej, Rađevska partizanska četa Valjevskog partizanskog odreda, pod rukovodstvom Žikice Jovanovića Španca, je pozvala okupljeni narod sa Ivandanjske svetkovine na ustanak i ispalila prve ustaničke hice na žandarmerijsku patrolu koja je pokušala da rastera narodni zbor. Tom je prilikom su ubijena dva žandara, a **7. juli** je kasnije obeležavan kao Dan ustanka naroda Srbije.

Izbijanje ustanka u Beloj Crkvi obeleženo je 1951. godine bistama učesnika događaja (Žikica Jovanović, Miša Pantić i Čeda Milosavljević), koje je uradio vajar Stevan Bodnarov, a povodom tridesetogodišnjice Ustanka, 1971. godine, izrađen je spomen-kompleks „Simbolika u kamenu“, koji se sastoji od devet antropomorfnih granitnih gromada sa šajkačama i ornamentalnim simbolima, delo Bogdana Bogdanovića.

U zgradi bivše Nedeljkovića kafane postavljena je izložba „7. jul 1941. godine“, a u zgradi seoske opštine izložba „Revolucionarne tradicije Zapadne Srbije 1804-1981. godine“. U porti Crkve Sv. Đorđa, izgrađenoj u drugoj polovini 19. veka, nalazi se grob Darka Ribnikara, jednog od osnivača „Politike“, Partizanska grobnica – spomenik autora Miluna Stambolića i nadgrobni i drugi spomenici iz oba svetska rata.

## Demografija
U naselju Bela Crkva živi 607 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 41,7 godina (40,4 kod muškaraca i 43,2 kod žena). U naselju ima 234 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,23.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
* Sedmojulski Ivanjdan („Pravoslavlje“, broj 992, 15. jul 2008.)
* Bela Crkva - spomenik kulture
Sean Scully

**Sean Scully** (30. jun 1945) je američki slikar i grafičar, poznat po apstraktnim motivima. 

## Izvori

## Vanjske veze
* Sean Scully Website
* Sean Scully at Brooke Alexander Gallery
* Sean Scully biography at LA Louver gallery 
* Kerlin Gallery, representing gallery for Sean Scully: images and biography
* Aosdána biographical note 
* Galerie Lelong, Paris
* Sean Scully: 'There are no certainties in my paintings' - video The Guardian, February 2011
Drago Štajnberger

**Drago Štajnberger-Adolf** (Zagreb, 15. 2. 1916 – Balinka Peć, 3. 3. 1942), jugoslavenski komunist, Narodni heroj Jugoslavije, učesnik španskog građanskog rata i Narodnooslobodilačke borbe (NOB).

## Biografija
Drago Štajnberger zvani Adolf je rođen 15. 2. 1916 godine u Zagrebu, u židovskoj porodici Mavra Štajnbergera. Veoma rano je pristupio revolucionarnom omladinskom pokretu, a ubrzo je postao i član Saveza komunističke omladine Jugoslavije (SKOJ). Kao SKOJ-evac, neumorno je vodio svoje drugove u štrajkove, demonstracije i druge akcije protiv bespravlja i eksploatacije. Svojim radom isticao se u mnogim akcijama zagrebačke radničke klase protiv režima Kraljevine Jugoslavije. U Španiju odlazi, kao dobrovoljac, za vreme građanskog rata i uključuje se u redove internacionalnih brigada. Isticao se kao veoma hrabar i snalažljiv borac. Godine 1938 primljen je, u Španiji, u članstvo Komunističke partije Jugoslavije (KPJ). Posle završetka rata u Španiji, s nizom drugih jugoslovenskih boraca nalazio se u koncentracionim logorima u Francuskoj. Kasnije je s grupom jugoslovena otišao na prisilni rad u Nemačku, odakle je sredinom jula 1941 godine, uspeo da pobegne i prebacio se u okupiranu Kraljevinu Jugoslaviju.

Po dolasku u Kraljevinu Jugoslaviju, vrlo kratko je boravio u Zagrebu, a onda se prebacio na oslobođenu teritoriju Korduna. Učestvovao je u organizovanju prvih partizanskih jedinica u Perjasici, Kestenjcu, Veljunu, Kloloću i Kladuši. Najviše se zadržao u odredu u Šljivnjaku. Isticao se u borbama kao hrabar borac. Među partizanima i narodom Korduna bio je poznat pod imenom Adolf. Početkom 1942 godine, Italijani su pokušali da pomoću četnika, razbiju jedinstvo među partizanskim jedinicama na Kordunu. Marta 1942, jedan vod 3. čete Trećeg bataljona Drugog kordunaškog partizanskog odreda prišao je četnicima, pa su 3. 4. Treću četu na prevaru razoružali. U Trećoj četi se nalazio Drago kao politički komesar Treće čete, komandant odreda Robert Domani, politički komesar Trećeg bataljona Branko Latas, komandir Treće čete Stevo Čuturilo. Sve su ih četnici iste noći pobili. Da se ne bi pronašla njihova tela, bacili su ih u jamu Balinka, duboku 380 metara, u Ličkoj Jesenici.

Ukazom predsednika FNR Jugoslavije Josipa Broza Tita, 27. 7. 1953 godine, proglašen je za Narodnog heroja.

Godine 1966, jedna britanska (*[[Wales|Velška]]*) speleološka ekipa tj. bračni par Webley je pronašao četiri nepotpuna kostura Drage, Domanija, Latasa i Čuturila. Njihovi ostaci su sahranjeni u zajedničkoj grobnici u Plaškom.

## Reference
**Napomena:** Ovaj tekst ili jedan njegov dio preuzet je s mrežnih stranica Deseti korpus "Zagrebački" NOV i POJ (Štajnberger Drago Adolf) . Vidi  ().

## Literatura

* 
* 
* **[[Narodni heroji Jugoslavije (knjiga)|Narodni heroji Jugoslavije]]**. „Mladost“, Beograd 1975. godina.
Ujedinjeni radnički sindikalni savez Jugoslavije

**Ujedinjeni radnički sindikalni savez Jugoslavije (URSSJ)**, skraćeno **Ujedinjeni radnički sindikati (URS)**, je bila najjača i najbrojnija sindikalna organizacija u razdoblju postojanja Kraljevine SHS, odnosno Jugoslavije. URSSJ je osnovan 1925. godine. Njegov rad je zabranjen 1940. godine.

## Istorijat
Okupljanje sindikata u jednistvenu organizaciju u novoosnovanoj Kraljevini SHS dogodilo se na Prvom kongresu Socijalističke radničke partije Jugoslavije (komunista), od 22. do 23. aprila 1919. godine u Beogradu. Tada je formirano **Centralno radničko sindikalno veće Jugoslavije (CRSVJ)**, koje je okupljalo preko 200.000 članova i bilo pod neposrednim uticajem SRPJ(k). Rad CRSVJ zabranjen je Obznanom, decembra 1920. godine, zajedno sa Komunističkom partijom Jugoslavije.

Centrumaški i reformistički socijalisti su 1922. godine osnovali Savez radničkih sindikata Jugoslavije (SRSJ). Nešto ranije, revolucionarno orijentisano jezgro dvanaest strukovnih sindikata, ranije povezanih sa CRSVJ, osnovalo je, 27. decembra 1921. godine, Međusavezni sindikalni odbor, koji je kasnije promenio naziv u Nezavisne sindikate Jugoslavije (NSJ), 1923. godine. Rad NSJ je zabranjen uvođenjem Šestojanuarske diktature 1929. godine. Sindikati unutar SRSJ-a su na Kongresu ujedinjenja, od 10. do 12. oktobra 1925. godine, osnovali Ujedinjeni radnički sindikalni savez Jugoslavije.

Uvođenjem Šestojanuarske diktature, rad URSSJ-a bio je nakratko prekinut, ali mu je uskoro dopušten, za razliku od ostalih sindikata. Zbog reformističkih tendencija, komunisti su pozivali radnike da se ne učlanjuju u URSSJ, ali je ta politika do 1934. godine ocenjena pogrešnom i napuštena. S vremenom su komunisti sve više zadobivali uticaj unutar URSSJ-a. Na Četvrtom kongresu URSSJ, aprila 1938. godine, postignuto je organizaciono jedinstvo sindikalnog pokreta.

Pošto je rad URSSJ-a bio sve više revolucionarno orijentisan, Vlada Cvetković-Maček je, 28. decembra 1940. godine, zabranila njegov rad. URSSJ je u tom trenutku brojao preko 100.000 članova.

## Literatura
* *Mala politička enciklopedija*. „Savremena administracija“, Beograd 1966. godina.
* *[[Enciklopedija Jugoslavije]]* (knjiga sedma). „Leksikografski zavod FNRJ“, Zagreb 1968. godina.

## Povezano
* Savez sindikata Jugoslavije
* Hronologija radničkog pokreta i KPJ

## Vanjske veze
* Istorijat sindikalnog pokreta u Srbiji od početaka do danas
Olga Alkalaj

**Olga Alkalaj** (1907 – 1942), jugoslavenski advokat, aktivistica predratnog ženskog pokreta i učesnica pokreta otpora u Drugom svetskom ratu.

## Biografija

Rođena je 23. novembra 1907. godine u Beogradu. Još kao učenica gimnazije pristupila je omladinskom reolucionarnom pokretu i postala članica Saveza komunističke omladine Jugoslavije (SKOJ). Kao studentkinja Pravnog fakulteta u Beogradu, bila je aktivna u studentskom revolucionarnom pokretu i 1923. godine je primljena u članstvo Komunističke partije Jugoslavije (KPJ).

Bila je jedna od najaktivnijih žena, članova KPJ, u Ženskom pokretu u Beogradu. Od 1938. godine je bila član Komisije za rad sa ženama pri Pokrajinskom komitetu KPJ za Srbiju. Takođe, po nalogu Partije, radila je i u redakciji lista „Žena danas“. Pred početak Drugog svetskog rata, bila je sekretar partijske organizacije Petog rejona u Beogradu. Kao advokat branila je komuniste na sudu.

Posle okupacije Kraljevine Jugoslavije i početka progona Jevreja, 1941. godine, nasatvila je da živi u okupiranom Beogradu pod lažnim indentitetom kao Sofija Aleksić, kućna pomoćnica kod Zorice Veljković. Nastavila je i sa partijskim radom i učestvovala u pripremama za organizovanje ustanka. Bila je učesnica u organizovanju spasavanja Aleksandra Rankovića, člana Centralnog komiteta KPJ, iz zatvorske bolnice u Vidinskoj ulici u Beogradu, jula 1941. godine.

Septembra 1941. godine imenovana je za člana privremenog Mesnog komiteta KPJ u Beogradu. Prilikom jedne partijske provale, novembra 1941. godine, bila je uhapšena od starne Gestapoa. Najpre se nalazila u logoru na Banjici, gde je bila podvrgnuta strašnim mučenjima u nameri da oda druge članove organizacije. Pošto ništa nije priznala, prebačena je u sabrini logor za Jevreje na Sajmištu. Zbog teških povreda, koje je zadobila prilikom saslušavanja na Banjici, morala je biti prebačena u Jevrejsku bolnicu.

Partijska organizacija u Beogradu, organizovala je njeno bekstvo, ali ona nije htela da pobegne jer se plašila da svojim begom dovede u smrtnu opasnost ostale bolesnike, koji bi mogli stradati kao taoci. Po nalogu Gestapoa odvedena je iz bolnice 15. marta 1942. godine i u kamionu (zvanom „dušegupka“), zajeno da grupom drugih Jevreja, na putu do Jajinaca ugušena otrovnim gasom.

Jedna ulica u beogradskom naselju Konjarnik nosi njeno ime.

## Literatura

* **Žene Srbije u NOB**. „Nolit“ Beograd, 1975. godina.
* Dr Jaša Romano „**Jevreji Jugoslavije 1941-1945. Žrtve genocida i učesnici Narodnooslobodilačkog rata**“. Beograd 1980. godina.
*Radivoje Davidović, "Od Daviča do Čelebonovića - ulice beogradskih Jevreja", Čigoja štampa, Beograd, 2010.
Meles Zenawi

**Meles Zenawi Asres** (Ge'ez: መለስ ዜናዊ አስረስ *Mäläs Zenawi Äsräs*; 8. maj 1955 – 20. august 2012) bio je premijer Etiopije od 1995. do smrti 20. augusta 2012.

Rodio se u pokrajini Tigray, na sjeveru Etiopije. Završio je osnovnu i srednju školu, neko vrijeme studirao, a onda se povezao sa snagama koje su se borile protiv vlasti Mengistu Haile Mariama. Kada je režim Derga srušen 1991. godine, a Mengistu pobjegao u Zimbabve, preuzeo je njegovu funkciju. Za premijera je izabran 2000. i ponovno 2005. godine, ali ovi posljednji izbori su bili kritizirani zbog nedemokratičnosti. Bio je i etiopski predsjednik od 1991. do 1995. godine. Za vrijeme premijerskog mandata se od Etiopije otcijepila Eritreja, a za vrijeme premijerskog mandata je 1998. s Eritrejom vodio rat oko spornih graničnih područja. Krajem 2006. su etiopske trupe intervenirale u somalijski građanski rat na strani vlade protiv Unije islamskih sudova.
Robert Mapplethorpe

**Robert Mapplethorpe** (4. novembar 1946&nbsp;– 9. mart 1989) je bio američki fotograf, poznat po masivnim i visokostiliziranim crno-bijelim portretima, slikama cvijeća i muškim aktovima. Bio je blizak prijatelj Patti Smith i s njom imao vezu, prije nego što je shvatio da je gej. Umro je od AIDS-a. Homoerotizam i BDSM motivi u njegovim radovima su bili razlogom zašto je njegovo djelo postalo predmetom kontroverze, odnosno povodom da se traži ukidanje javnog financiranja njegove umjetnosti.

## Izvori

## Literatura
* Marshall, Richard, Richard Howard, and Ingrid Sischy. *Robert Mapplethorpe*. New York: Whitney Museum of American Art in association with New York Graphic Society Books, 1988. 
* Veith, Gene Edward. *State of the arts: from Bezalel to Mapplethorpe*. Wheaton, IL: Crossway Books, 1991. 
* Ellenzweig, Allen. *The homoerotic photograph: male images from Durieu/Delacroix to Mapplethorpe*. New York: Columbia University Press, 1992. 
* Fritscher, Jack. *Mapplethorpe: assault with a deadly camera: a pop culture memoir, an outlaw reminiscence*. Mamaroneck, NY: Hastings House, 1994. 
* Jarzombek, Mark. "The Mapplethorpe trial and the paradox of its formalist and liberal defense: sights of contention." *AppendX* 2:58–81, Spring 1994.
* Morrisroe, Patricia. *Robert Mapplethorpe: a biography*. New York: Random House, 1995. 
* Danto, Arthur C. *Playing with the edge: the photographic achievement of Robert Mapplethorpe*. Berkeley: University of California Press, 1996. 
* Banham, Gary. "Mapplethorpe, Duchamp and the ends of photography". *Angelaki* 7(1):119-128, 2002.
* Smith, Patti. *[[Just Kids]]*. New York: Ecco, 2010. 
* Curley, Mallory. *A Cookie Mueller Encyclopedia*. Randy Press, 2010.

## Vanjske veze
* The Robert Mapplethorpe Foundation website
* Robert Mapplethorpe at Xavier Hufkens, Brussels
* Robert Mapplethorpe  at Thaddaeus Ropac, Paris
* Exhibitions with Robert Mapplethorpe 
* Biography from the Guggenheim Museum 
* 
* Robert Mapplethorpe at Findagrave.com
* Robert Mapplethorpe: A Season in Hell / Opening and Performance by Patti Smith Video at VernissageTV, Alison Jacques Gallery, London / UK. October 13, 2009.
*