open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rogaška Slatina

**Rogaška Slatina** (njemački: *Rohitsch-Sauerbrunn*) je ladanjski gradić od 5 128 i administrativni centar istoimene Občine Rogaška Slatina u istočnoj Sloveniji.

Rogaška Slatina je vijekovima poznata kao lječilište zbog brojnih termalnih izvora bogatih *[[magnezij]]em*, a od 19. vijeka i zbog istoimene staklarne. 
## Geografija
Rogaška Slatina leži na jugoistoku slovenske pokrajine Štajerske, gotovo na samoj granici sa Hrvatskom. Sam gradić se smjestio u kotlini između brda Haloze u gornjem toku rijeke Sutle.

Rogaška Slatina je udaljena oko 30 km istočno od Celja, 48&nbsp;km od Maribora i 112&nbsp;km od Ljubljane. 
## Historija

Prvi pisani dokument o ljekovitosti mineralne vode iz Rogaške objavio je tada slavni baselski alkemičar Leonhard Thurneysser - 1572. Fami o ljekovitosti rogaške vode, pomogla je i anegdota o čudesnom ozdravljenju hrvatskog bana Petra Zrinjskog koji je oko 1665. lovio u okolici Rogaške, ali se požalio lokalnim seljacima da ga jako boli jetra, pa su mu oni preporučili da pije njihovu vodu - i tako je navodno ozdravio.

Od 1803. počeo je rad na izgradnji današnjeg lječilišta Rogaška, jer su tad štajerske vlasti pod vodstvom grofa Ferdinanda Attemsa, počele otkupljivati zemlju oko izvora, od lokalnih vlasnika. Od tad lječilište ima direktora i stalnog liječnika. Prvoh godina mogli su ugostiti samo 20 do 25 gostiju, ali su brzo rasli i gradili nove hotele i njihove depadanse.

Početkom 20. vijeka, točnije 1908. izvršena su ispitivanja kvaliteta voda iz raznih rogaških izvora, pod vodstvom dr. J. Knetta, geologa i glavnog inspektora iz puno slavnijeg lječilišta Karlovy Vary. Njegov odabir bio je izvor koji se od tad zove Donat, a kako ima puno *[[magnezij]]a* ta voda se zove Donat MG. Prodaja flaširane mineralne vode - Donat, stalno je rasla, jer se prodavala po cijeloj Austro-Ugarskoj, ali i po Grčkoj, Italiji i Egiptu.
## Znamenitosti
Najveće znamenitosti tog ladanjskog gradića pored njegove barokne crkve sv. Florijana iz 1658 sa oltarnim slikama Antona Lerchingera su klasicistički hoteli; Grand hotel Rogaška, Hidroterapija (1904.), Trst (1908.), okruženi perivojima i šetnicama. Duž njih postavljene su brojne skulpture; sv. Nepomuk (1732.), Attems (Leopold Kisling 1828.), Boris Kidrič (Stojan Batič 1983.), Pegaz (Vasilij Ćetković Vasko2002.)
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada
Lucije Pomponije

**Lucije Pomponije** (), bio je rimski komediograf, čije je stvaralaštvo, prema Hijeronimu, na vrhuncu bilo 89. pne. Poticao je iz Bononije (današnje Bolonje), pa je imao i nadimak *Bononiensis*. Pisao je atelane, odnosno drame koje su on i njegov savremenik Kvint Novije iz sfere pučke improvizacije preneli u književnost dajući im umetničku stilizaciju. Glumci u atelani tako su prvi put dobili scenarij (pisan u grčkim metričkim oblicima) i unapred razrađen zaplet. Makrobije, Seneka i Velej Paterkul hvale Pomponijevu veštu upotrebu seljačkog, opscenog i svakodnevnog jezika, punog aliteracija i igre reči.

U delima rimskih gramatičara, poglavito Nonija Marcela, sačuvalo se oko 200 stihova i oko 70 naslova, koji se prema tematici mogu ovako razvrstati:

## Reference
Blokator kalcijumskih kanala

**Blokatori kalcijumskih kanala** (*CCB*) su hemikalije koje ometaju kretanje kalcijuma (Ca2+) kroz kalcijumove kanale. Blokatori kalcijumskih kanala se koriste kao antihipertenzivni lekovi, i.e. kao lekovi za sniženje krvnog pritiska kod pacijenata sa hipertenzijom. Oni su posebno efektivni protiv krutoće velikih sudova, što je jedan od čestih uzroka povišenog sistolnog krvnog pritiska kod pacijenata u godinama. Blokatori kalcijumskih kanala se često koriste za promenu pulsa, sprečavanje moždanih vazospazama, i redukovanje bola u grudima uzgorkovanog anginom pektoris. Jedan tip blokatora kalcijumovog kanala se eksperimentalno koristi za sprečavanje migrena, dok se jedan drugi izučava kao jak analgetik.

Uprkos njihove efektivenosti, lekovi ove klase imaju visoku stopu mortaliteta pri dugotrajnoj upotrebi, kao i višestruke nuspojave. Potencijalno ozbiljni rizici su prvenstveno vezani za CCB lekove sa kratkotrajnim dejstvom.

## Reference

## Povezano
* ACE inhibitor
* Nitrat

## Vanjske veze
* 
* Official Adalat (Nifedipine) site, Bayer
CCB

**CCB** se može odnositi na:
* Blokator kalcijumskih kanala (), klasa lekova
* Centar za računarsku biologiju (), istraživački center
Streptogramin

**Streptogramini** su klasa antibiotika.

Streptogramini su efektivni u tretmanu na vankomicin otpornih bakterija ''Staphylococcus aureus'' (VRSA) i ''Enterococcus'' (VRE). Ove dve vrste velikom brzinom stiču otpornost na višestruke lekove. Oni se dele u dve grupe: streptogramin A i streptogramin B.

Članovi ove grupe su:
* Kvinupristin/dalfopristin
* Pristinamicin
* Virginiamicin
* NXL 103, eksperimentalni streptogramin u kliničkim ispitivanjima za tretman infekcija respiratornog trakta.

## Reference

## Vanjske veze
Kvint Novije

**Kvint Novije** (), bio je rimski komediograf iz 1. veka pne., čije je stvaralaštvo bilo na vrhuncu u doba Sule. Pisao je atelane, odnosno drame koje su on i njegov savremenik Lucije Pomponije iz sfere pučke improvizacije preneli u književnost dajući im umetničku stilizaciju i istovremeno zadržavajući njihov farsični karakter i tradicionalne tipske likove.
 Često ga spominje Nonije Marcel, a povremeno i drugi rimski gramatičari i antikvari. Ciceron hvali neke Novijeve šale, a Makrobije ga spominje kao cenjenog pisca čije su "male atelane" *(atellaniolae)* bile dobro primljene kod publike.

Od Novijevog dela sačuvalo se oko 100 stihova i četrdesetak naslova:

## Reference
Pozitivni alosterni modulator

**Pozitivni alosterni modulator** (*PAM*) je lek koji indirektno povećava aktivnost receptora putem aktivacije alosternog mesta na proteinu. PAM ligandi su slični agonistima po tome što doprinose sveukupnoj aktivaciji receptora. Oni se razlikuju po tome što ne mogu da deluju u odsustvu agonista.

## Reference

## Povezano
* Negativni alosterni modulator
Negativni alosterni modulator

**Negativni alosterni modulator** (*NAM*) je lek koji indirektno umanjuje aktivnost receptora putem deaktivacije alosternog mesta na proteinu. NAM ligandi su slični sa inverznim agonistima po tome što poništavaju sveukupnu aktivaciju receptora. Oni se razlikuju po tome što ne mogu da deluju u odsustvu agonista.

## Reference

## Povezano
* Pozitivni alosterni modulator
NAM

Termin **NAM** ima više značenja.

* Negativni alosterni modulator, ligand koji indirektno smanjuje aktivnost receptora 
* N-acetilmuraminska kiselina, komponenta bakterijskog ćelijskog zida
Intrinsa

**Intrinsa** testosteronski flaster koji proizvodi kompanija Prokter i Gambl. On je dizajniran za tretiranje ženske seksualne disfunkcije ( - FSD).

FSD pokriva najmanje četiri različita stanja: probleme sa željom, nadražajom, dostizanjem orgazma, i genitalnim bolom. Transdermalni flaster je namenjen uvećanju libida žena. Doktori koriste i niz drugih tretmana za žene, među kojima su razni hormoni, antidepresanti, i lekovi za mušku impotenciju poput Viagre, Levitre, i Cialisa. Iz jednoe P&G ankete o ženskom zdravlju sledi da je 30 miliona žena prirodno menopozalno, i da 3 miliona ima problem nedostatka seksualne želje.

## Metod
Intrinsa deluje putem oslobašanja hormona testosterona kroz kožu u krvotok. Kod žena, testosteron prirodno proizvode jajnici i nadbubrežna žlezda. Međutim, nivoi hormona se smanjuju sa godinama, i smanjenje može da bude dramatično nakon menopauze ili nakon histerektomije.

Testosteronska terapija je sistemska i potrebno je da se primenjuje tokom perioda od nekoliko nedelja ili meseci da bi se proizveli primetni efekti. Količina testosterona u flasteri, 300&nbsp;µg/24h, je znatno niža nego u testeronskim flasterime za muškarce. Transdermalni flaster je virtualno transparentan i ima veličinu jajeta. On se menja dva puta nedeljno.

## Reference

## Povezano
* Bremelanotid
* Flibanserin
* Melanotan II

## Vanjske veze
* Procter i Gamble veb strana o Intrinsi.
* Informacije o Intrinsi
Kognitivni deficit

**Kognitivni deficit** (*kognitivno oštećenje*) je sveobuhvatni termin za opisivanje karakteristika koje odražavaju barijeru u kognitivnim sposobnostima. Termin opisuje deficit globalnog intelektualnig učinka, kao što je mentalna retardacija. On se isto koristi za opisivanje specifičnih deficita u spoznajnim sposobnostima (nesposobnosti učenja, disleksija), kao i za kognitivno/memorijsko ograničenje uzrokovano upotrebom lekova i droga, na primer alkohola i benzodiazepina. Kognitivni deficit može da bude urođen ili uzrokovan faktorima sredine kao što su povrede mozga, neurološki poremećaji, ili duševna bolest.

## Reference

## Literatura
* 

## Vanjske veze
* Kognitivni deficit
* Poboljšanje memorije obolelih od Alchajmerova bolesti
Malformacija

**Malformacija** je nasleđeno ili stečeno odstupanje od normalnog oblika u građi celog tela, njegovih pojedinačnih delova, organa ili psihološke funkcije. Različiti oblici malformacije uslovljavaju ili su pratilac različitih poremećaja u fizičkom i mentalnom funkcionisanju što se u velikoj meri reflektuje i na socijalni položaj i funkcionisanje pojedinca.

## Literatura
* 

## Vanjske veze

* Engleska Vikipedija o primeru malformacije mozga
Sigma receptor

**Sigma receptori** σ<sub>1</sub> i σ<sub>2</sub> vezuju ligande kao što su 4-PPBP, SA 4503, ditolilgvanidin, dimetiltriptamin i siramesin.

## Klasifikacija

Za sigma receptori se nekad mislilo da su tip opioidnih receptora, zato što *d* stereoizomeri benzomorfanske klase opioidnih lekova ne deluju na μ, κ, i δ receptore, a umanjuju kašalj. Međutim, rezultati farmakoloških testiranja su pokazali da se sigma receptori aktiviraju lekovima koji su potpuno nevezani sa opioidima, i da je njihova funkcija nije srodna sa funkcijom opioidnih receptora. Na primer, fenciklidin (PCP) i antipsihotik haloperidol mogu da interaguju sa ovim receptorom. Ova dva leka nemaju hemijske sličnosti sa opioidima.

Kad je σ1 receptor bio izolovan i kloniran, utvrđeno je da nema strukturne sličnosti sa opioidnim receptora. Iz tog razloga je on označen kao zasebna klasa receptora.

## Ligandis

### Agonisti
* 4-PPBP
* Afobazol: selektivan za σ1 tip
* Alilnormetazocin
* Amfetamin
* Citalopram
* Kokain
* Dekstrometorfan
* Dekstrorfan
* Dimetiltriptamin
* Dimemorfan
* Ditolilguanidin
* Escitalopram
* Fluoksetin
* Fluvoksamin
* Igmesin
* L-687,384: selektivan za σ1 tip
* Lamotrigin - Antikonvulsant, bipolarna profilaksa
* Metamfetamin
* Morfin/Heroin
* Noscapin
* Opioidi: Oksikodon, Fentanil, itd.
* Opipramol
* Pentazocin: posebno „neprirodni“ enantiomer (+)-pentazocin, koji nema afinitet za opioidne receptore tako da je selektivan sigma agonist
* Pentoksiverin: selektivan za σ1 tip
* Fenciklidin
* PB-28: selektivan za σ2 tip
* PRE-084: selektivan za σ1 tip
* SA 4503
* Siramesin

### Antagonisti
* BD-1008
* BD-1047: selektivni σ1 antagonist
* BD-1063
* BMY-14802
* CM156: 3-(4-(4-cikloheksilpiperazin-1-il)butil)benzo[d]tiazol-2(3H)-tion
* Haloperidol
* Rimkazol
* Sertralin

## Literatura

## Vanjske veze
*
Prostaglandinski analog

**Sintetički prostaglandinski analozi** su molekuli koji vezuju prostaglandinski receptor.

Šira upotreba prostaglandinskih analoga je ograničena neželjenim nuspojavama i njihovim abortivnim potencijalom.

## Upotreba
* Prostaglandinski analozi poput mizoprostola se koriste u tretmanu čira na dvanaestopalačnom crevu. Oni imaju antisekretorna i citoprotektivna svojstava i posebno su podesni za primenu kod starijih osoba.
* Prostaglandinski analozi se takođe mogu koristiti za tretman glaukoma otvorenog ugla. Oni redukuju intraokularni pritisak putem povećanja uveoskleralnog oticanja, a mogu da utiču i na trabekularnu mrežu. Latanoprost, travoprost, unoproston i bimatoprost su primeri prostaglandinskih analoga koji se koriste za kontolisanje glaukoma otvorenog ugla.

Sintetički prostaglandin E1 je dostupan kao lek alprostadil.

## Reference

## Vanjske veze
*
Prostaglandinski receptor

Poznato je deset **prostaglandinskih receptora**, koji su izraženi na različitim ćelijskim tipovima. Prostaglandini se vezuju za familiju sedam-transmembranskih receptora ćelijske površine, G-protein spregnute receptore.

Ti receptori se zovu:
* DP1-2 - DP<sub>1</sub>, DP<sub>2</sub> receptori
* EP1-4 - EP<sub>1</sub>, EP<sub>2</sub>, EP<sub>3</sub>, EP<sub>4</sub> receptori
* FP - FP
* IP1-2 - IP<sub>1</sub>, IP<sub>2</sub> receptori
* TP - TP receptor

Imena ovih receptora potiču od prostaglandina koji se za njih vezuje (npr., DP1-2 receptori vezuju PGD2).

## Povezano
* Eikozanoidni receptor
* Prostaglandin

## Literatura

## Vanjske veze
* IUPHAR GPCR baza podataka - Prostanoidni receptori 
*
Sevnica

**Sevnica** (njemački:*Lichtenwald*) je grad od 4 548 i administrativni centar istoimene Občine Sevnica u istočnoj Sloveniji.

Sevnica je nekad bila poznata kao tekstilni centar bivše Jugoslavije - zbog tvornica i škole, koja je bila rasadnik kadrova tog profila za evropski jugoistok. 
## Geografija
Sevnica leži na istoku Slovenije u pokrajini Štajerska, u kotlini rijeke Save.

Grad je udaljen oko 40 km južno od Celja i 80&nbsp;km istočno od Ljubljane.
## Historija
Naselje na tom mjestu prvi put se spominje krajem srednjeg vijeka - 1275. i to pod njemačkim imenom *Lichtenwald*, jer su u to vrijeme tim krajem vladali salzburgški biskupi. U to vrijeme (oko 1292.) podignuta je i utvrda na brdu iznad grada - Gornji grad, koja je vijekovima dominira nad savskom kotlinom.

Nakon njih su relativno kratko vladali ugarski kraljevi, da bi nakon njih vladali Habsburgovci, sve do kraja Prvog svjetskog rata.
16. vijek obilježili su turski upadi i ustanci kmetova, oni su ga za ustanka - 1573. čak uspjeli i zauzeti, pa je zbog tog ponovno utvrđen.

Grad je dobio pravo trgovanja 1322., a od 1513. i pravo organiziranja sajmova, koje im je car Joseph II. 1783. ograničio na ljetne stočne sajmove.

Željeznička pruga stigla je do grada 1862. za Austro-Ugarske ali kako nije bilo mjesta u centru, stanica je napravljena pored Save, pa je to postao zametak novog kvarta.

Za Drugog svjetskog rata Sevnica je zajedno sa Štajerskom anektirana u Treći Reich, i trebala je postati etničko čisti njemački kraj, pa su iz nje nasilno iseljeni brojni Slovenci i svi ostali negermanski stanovnici.

## Znamenitosti
Najveća znamenitost grada je utvrda iznad grada Sevniški grad iz 13. vijeka.
## Privreda
Zlatne godine Sevnice bile su 1960e kad je grad imao oko 5 000 stanovnika, ali i 2 tekstilne tvornice (Lisca i Inplet), 2 tvornice namještaja (Kopitarna i Stilles), 2 pogona metalurške (Inkos i Preis) i 1 pogon kemijske industrije (Tanin).
## Poznati sugrađani
* Melania Trump, manekenka i fotomodel, žena američkog milijunaša Donalda Trumpa.
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada
Bitski niz

**Bitski niz'' (**mapa bitova''') je niz koja čuva bitove. Može se koristiti za gradnju jednostavne strukture podataka .Bitski niz je pogodan zato što se operacije nad takvim nizom izvršavaju brzo.
Tienobenzodiazepin

**Tienobenzodiazepin** je heterociklično jedinjenje koje sadrži diazepinski prsten kondenzovan sa tiofenskim prstenom i benzenom.

## Reference

## Povezano
* Brotizolam
* Klotiazepam
* Etizolam
* Olanzapin
* Telenzepin‎‎
Hoffmann-La Roche

**Hofman la Roš** je švajcarska globalna zdravstvena kompanija koja posluje u dve jedinice: farmaceutskoj i dijagnostičkoj. Opcije njene holding kompanije, *Roš holding AG*, su u prometu na Švajcarskoj berzi. Sedište kompanije je locirano u Baselu. Kompanija poseduje znatan broj farmaceutiskih i dijagnostičkih lokacija širom sveta.

Kompanija je vlasnik američke biotehnološke kompanije Genentek, japanske biotehnološke kompanije Čugai farmaceutikal, kao i Ventane u Tusonu, Arizona.

Rošov prihod tokom fiskalne 2010 godne je bio CHF 47.49 milijardi. Naslednici osnivača Hofman i Oeri familija poseduju nešto više od polovine kompanije. Švajcarska kompanija Novartis je vlasnik trećine deonica. Hofman la Roš je pun član Europske federacije farmaceutskih industrija i asocijacija (EFPIA).

## Reference

## Vanjske veze

* ISPE
Propionat

**Propanoatni** ili **propionatni** jon je C2H5COO&minus; (propanoinska kiselina bez jednog vodoničnog jona).

**Propanoinsko** ili **propionsko** jedinjenje je so ili estar propanoinske kiseline. U tim jedinjenjima, propanoat se često piše kao CH3CH2CO2 ili EtCO2.

Propanoati nisu isto što i propenoati (poznati kao akrilati), joni/soli/estri propenoinske kiseline (takođe poznate kao 2-propenoinska kiselina ili akrilna kiselina).

## Primeri
* Natrijum propanoat, NaC2H5CO2
* Metil propanoat, (C2H5(CO)OCH3)
* Kalcijum propanoat, Ca(C2H5CO2)2
* Kalijum propanoat, KC2H5CO2
* Testosteron propanoat
* Flutikazon propanoat

## Reference
Vodonični jon

**Vodonični jon** je termin koji IUPAC preporučuje kao termin za sve jone vodonika i njegove izotope. U zavisnosti od naelektrisanja jona, razlikuju se dve klase: pozitivno naelektrisani joni i negativno naelektrisani joni.

U vodenim uslovima nađenim u biohemiji, vodonični joni postoje u hidratnoj formi hidronijum, H3O+, mada ih biohemičari često nazivaju "vodoničnim jonima" ili čak "protonima".

## Katjon

Kad izgubi svoj elektron, mogu da se formiraju sledeći katjoni:

* Hidron: generalno ime za pozitivni jon vodoničnog izotopa (H+)
* Proton: 1H+ (i.e. katjon protijuma)
* Deuteron: 2H+, D+
* Triton: 3H+, T+
In addition, the ions produced by the reaction of these cations with water as well as their hydrates are called hydrogen ions:

* Hidronijum jon: H3O+
* Zundel katjon: H5O2+ (imenovan po Džordžu Zundelu)
* Eigenov katjon: H9O4+ (named for Manfredu Eigenu)

Zundelov i Eigenov katjon imaju značajnu ulogu u difuziji protona u saglasnosti sa Grotusovim mehanizamom.

U kontekstu kiselina, vodonični joni se tipično odnose na hidrone.

## Anjon

Vodonični anjoni se formiraju kad dodatkom elektrona:

* Hidrid: generalno ime koje se odnosi na negativni jon nekog vodoničnog izotopa (H&minus;)
* Deuterid: 2H&minus;, D&minus;
* Tritid: 3H&minus;, T&minus;

## Reference

## Povezano
* Kiselina
* Protonacija
Kanski filmski festival 1947.

Drugi po redu **[[Kanski filmski festival|Kanski festival]]** () je bio održan od 12. do 25. septembra 1947. godine u Cannesu. Velika nagrada (), koju je prethodne godine bilo podijelilo čak 11 filmova, je godine 1947. ukinuta i zamijenjena sa posebnim nagradama za najbolje filmove po određenim žanrovima i temama.

Festival sljedeće godine nije bio održan, nego tek dvije godine kasnije.

## Nagrade
### Dugometražni
* Grand Prix za muzičke komedije : *[[Ziegfeld Follies (film, 1946)]]*, rež. Vincente Minnelli
* Grand Prix za animirane filmove: *[[Dumbo (film, 1941)|Dumbo]]*, rež. Ben Sharpsteen
* Grand Prix za pustolovne i policijske filmove: *[[Les Maudits]]*, rež. René Clément
* Grand Prix za psihološke i ljubavne filmove: *[[Antoine et Antoinette]]*, rež. Jacques Becker
* Grand Prix za društvene filmove: *[[Crossfire (film)|Crossfire]]*, rež. Edward Dmytryk

### Kratkometražni
* Grand Prix za dokumentarne filmove: *[[Powódź]]*, rež. Jerzy Bossak i Waclaw Kazmierczak.

## Vanjske veze

*  L'édition 1947 sur le site officiel du Festival de Cannes
Hipnoza

**Hipnoza** je premošćavanje kritičnog faktora između svesnog i podsvesnog dela uma i predstavlja uspostavljanje prihvatljivog selektivnog razmišljanja.

Postupak „Hipnotička indukcija“, se sastoji od preliminarnih razgovora, u kojima se daju saveti i uputsva. Hipnoza može biti samostalna - autohipnoza (kroz autosugestije), ili hipnoza koju sprovodi obrazovano lice - hipnotarapeut. Korišćenje hipnoze u kliničke svrhe se naziva hipnoterapija.

Postoje mnogi mitovi o hipnozi, međutim hipnoza je potpuno bezbedna i hipnoterapeuti ne mogu ništa uraditi osobi što ona ne želi, suprotno, osoba koja želi da reši neki problem odlazi sa svesnim znanjem kod hipnoterapeuta (celokupna terapija izgleda kao razgovor, osoba je potpuno svesna svega u svakom trenutku, u svakom trenutku može, ukoliko želi prestati, čak mnogi misle da je hipnoterapija bila neuspešna zato što su bili svesni sve vreme) i na kraju rešava svoj problem. Najčešći slučajevi su prestanak pušenja, redukcija stresa, nemoć na seksualnom planu, depresija, fobije, redukcija telesne težine, alergije...

Napomena: zvanična definicija prihvaćena od strane »*International Hypnosis Federation*« i »*National Guild of Hypnosis, [[Sjedinjene Američke Države|USA]]*«

## Reference

## Povezano
* Georgij Nikolajevič Sitin

## Vanjske veze
Tirozinska sulfacija

**Tirozinska sulfacija** je posttranslaciona modifikacija pri kojoj se sulfatna grupa dodaje na tirozinski ostatak proteinskog molekula. Sekretorni proteini i ekstracelularni delovi membranskih proteina koji prolaze kroz Goldžijev aparat mogu da budu sulfatisani. Sulfacija je otkrivena u goveđem fibrinopeptidu B 1954. i kasnije je utvrđeno da javlja kod životinja i biljki, a ne kod prokariota i kvasaca.

## Reference

## Literatura

* 
*
Powódź

***Powódź*** () je poljski kratki crno-bijeli dokumentarni film snimljen 1947. godine u režiji Jerzyja Bossaka i Waclawa Kazmierczaka. Iste je godine bio prikazan na Kanskom festivalu gdje je dobio nagradu za najbolji kratkometražni film, postavši tako prvo ostvarenje poljske kinematografije koje je dobilo međunarodno priznanje nakon Drugog svjetskog rata.

## Vanjske veze
*
Wacław Kaźmierczak

**Wacław Kaźmierczak** (5. august 1905 - 10. april 1981) bio je poljski filmski snimatelj i montažer. Prije Drugog svjetskog rata je radio u Poljskoj telegrafskoj agenciji (PAT).Nakon što je 1944. godine izbio Varšavski ustanak, Kazmierczak se priključio Filmskoj referadi Armije Krajove sa filmskom kamerom snimao aktivnosti ustanika te od njih sastavio filmski žurnal prikazan u slobodnim dijelovima Varšave 13. augusta 1944. Nakon sloma ustanka je sa dijelom civila izbjegao iz grada, te se priključio Armiji Ljudovi te počeo surađivati sa Jerzyjem Bossakom sa kojim će snimati dokumentarne filmove. Godine 1947. je zajedno sa njime snimio kratki dokumentarni film *[[Powódź]]* koji je iste godine dobio Grand Prix na Kanskom festivalu.

### Izabrana filmografija
* 1947 - *[[Powódź]]*
* 1961 - *Wrzesień - tak było*
* 1963 - *Requiem dla 500 tysięcy*
* 1963 - *PKF 35B/63*
* 1967 - *Dokumenty walki*

## Vanjske veze
* 
* Wacław Kaźmierczak - 1905-1981
Jerzy Bossak

**Jerzy Bossak**, pravim imenom Jerzy Burger-Naum (31. jul 1910 - 22. maj 1989) bio je poljski novinar i filmski režiser. Studirao je pravo i filozofiju na Varšavskom univerzitetu, a prije Drugog svjetskog rata radio kao novinar u Lavovu. Filmom se počeo baviti u SSSR-u 1943. godine, kada se priključio Filmskoj sekciji Armije Ljudove od koje će kasnije nastati filmski studio Wytwórnia Filmowa Czołówka. Pred kraj i nedugo nakon rata je snimio niz dokumentarnih filmova, među kojima i *[[Powódź]]*, koji je 1947. dobio Grand Prix na Kanskom festivalu. Bossak je za svoj rad dobio niz priznanja u domovini.

## Filmografija
* *Majdanek cmentarzysko Europy (1944), zajedno sa [[Aleksander Ford|Aleksanderom Fordom]]*
* *Bitwa o Kołobrzeg (1945)*
* *Most (1946)*
* *[[Powódź]] (1947)* – Grand Prix na Cannes
* *Powrót na Stare Miasto (1954)*
* *Wrzesień - tak było (1961)*
* *Requiem dla 500 000 (1963)*
* *Dokument Walki (1967)*
* *273 Dni Poniżej Zera (1968)*
* *Polacy na frontach II wojny światowej (1969)*
* *Impresario (1985)*
* *Chopin w Polsce (1985)*

## Vanjske veze
* 
* 
* 
*
Ziegfeld Follies (film)

***Ziegfeld Follies*** (doslovno: "Ziegfeldove ludosti") je američki filmski mjuzikl snimljen 1945. godine u produkciji studija Metro-Goldwyn-Mayer i režiji tima od sedam režisera koje su činili Lemuel Ayers, Roy Del Ruth, Robert Lewis, Vincente Minnelli, Merrill Pye, George Sidney i Charles Walters. Ime je dobio po znamenitoj istoimenoj seriji kazališnih muzičkih revija koje je na Broadwayu bio producirao Florenz Ziegfeld, a čiji se lik, koga tumači William Powell, nakratko pojavljuje u film. Film je zamišljen kao ekranizacija, odnosno "oživotvorenje" tih revija, te se sastoji od niza međusobno nepovezanih muzičkih i plesnih točaka, odnosno humorističkih skečeva u kojima nastupaju tada najveće zvijezde MGM-a. Film se snimao gotovo tri godine pri čemu je MGM imao niz problema. Nakon premijere je *Ziegfeled Follies* imao vrlo dobru gledanost, ali je zbog ogromnih troškova produkcije trebalo proći neko vrijeme prije nego što ostvari profit. Godine 1947. je prikazan na Kanskom festivalu gdje je dobio Grand Prix za najbolju muzičku komediju. Snimljeno je nekoliko verzija filma sa različitim trajanjima - od 273 minuta, do televizijske verzije od 109 minuta koja se danas najčešće prikazuje.

## Reference

## Vanjske veze
* 
* The Judy Garland Online Discography "Ziegfeld Follies" pages.
Trbovlje

**Trbovlje** (njemački:*Trifail*) je grad od 14.842 stanovnika. i administrativni centar istoimene Občine Trbovlje u centralnoj Sloveniji.

Trbovlje je već dva vijeka poznato kao rudarski centar u kom se kopa ugljen.
## Geografija
Trbovlje leži u sredini Slovenije u pokrajini Štajerska. Centar grada rasprostro se duž 7 km uske kotline, koja se proteže od ušća potoka Bevščica u rijeku Savu i svija na istok okružena planinama; Kum (1220 m), Mrzlica (1122 m) i Sveta Planina (1011 m).

Grad je udaljen oko 60&nbsp;km istočno od Ljubljane i oko 35&nbsp;km od Celja.
## Historija
Naselje pod imenom Prefeul, Prevuol, Trevol, Triuella, Trefeul, pojavljuje se prvi put između 1220. - 1230., kao feudalni posjed Babenbergovaca. Sve do početka 19. vijeka to je bilo malo selo izgrađeno oko crkve sv. Martina, tad je pronađen ugljen koji se počeo iskapati 1804. 

Veliki doprinos razvitku mjesta bila je izgradnja željezničke pruge Ljubljana - Celje koja je do Trbovlja stigla 1849., tako da je već iduće 1850. mjesto postalo općinsko središte.

Važna je bila i 1873. kad je osnovano dioničko društvo - *Trboveljska premogokopna družba*, u koju su se ujedinili svi dotadašnji ugljenokopi.
## Znamenitosti

Pored crkve sv. Martina iz 13. vijeka, koja je temeljno obnovljene i dograđena u 19. vijeku, znamenitost tog industrijsko-rudarskog grada je i dimnjak termoelektrane visok 360 metara.
## Privreda
Trbovlje je i danas rudarsko - industrijski grad, koji živi od svojih bogatih naslaga uglja.
## Poznati sugrađani
* Miha Marinko (1900. - 1983.), partizan i narodni heroj
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada
Antoine et Antoinette

***Antoine et Antoinette*** je francuska crno-bijela filmska komedija snimljena 1947. u režiji Jacquesa Beckera. Naslovni protagonisti - koje tumače Roger Pigaut i Claire Mafféi - su mladi bračni par iz pariške radničke klase koji dolaze u posjed pobjedničke srećke, ali koji moraju proći kroz cijeli niz komičnih pustolovina prije nego što ih ta srećka izvuče iz siromaštva. *Antoine et Antoinette* je premijeru imao na Kanskom festivalu gdje je dobio Veliku nagradu u kategoriji ljubavnog filma. Becker, koji je tada bio relativno nepoznat, je ubrzo potom postao predmetom kritika, pa je tako kritičar Roger Boussinot u časopisu *Action* napao film da "promovira buržoaske vrijednosti". Becker je na to odgovorio u časopisu *[[L'Écran français]]* ukazavši na scenu koja sadrži Antoineovu sindikalnu iskaznicu, sugerirajući tako njegovu "klasnu svijest".

## Uloge
* Roger Pigaut ... Antoine Moulin
* Claire Mafféi ... Antoinette Moulin
* Noël Roquevert ... Mr. Roland
* Gaston Modot ... službenik
* Made Siamé ... trgovčeva supruga
* Pierre Trabaud ... Riton
* Jacques Meyran ... M. Barbelot
* François Joux ... mladoženja
* Gérard Oury ... mušterija
* Charles Camus ... trgovac
* Émile Drain ... tast
* Annette Poivre ... Juliette

## Reference

## Vanjske veze
*
Les Maudits

***Les Maudits*** () je francuski crno-bijeli film snimljen 1947. godine u režiji Reneea Clementa. Radnja započinje neposredno pred kraj Drugog svjetskog rata u Norveška odakle isplovljava njemačka podmornica kako bi nacističke i druge evropske fašističke glavešine, suočene s vojnim porazom, pokušala skloniti u Južnu Ameriku. Protagonist filma je francuski ljekar koji su članovi posade kidnapirali kako bi ih liječio i koji tokom putovanja preko Atlantika svjedoči kako među putnicima rastu napetosti koje će dovesti do nasilja. *Les Maudits* je premijerno prikazan na Kanskom festivalu gdje je dobio Veliku nagradu za najbolji kriminalistički film. Suvremeni kritičari su izuzetno hvalili Clémentovo vješto korištenje scenografije kako bi stvorio skučenu i klaustrofobičnu atmosferu podmornice.

## Cast
* Marcel Dalio ... Larga (kao Dalio)
* Henri Vidal ... Docteur Guilbert
* Florence Marly ... Hilde Garosi
* Fosco Giachetti ... Garosi
* Paul Bernard ... Couturier
* Jo Dest ... Forster (navedn kao Jodest)
* Michel Auclair ... Willy Morus
* Anne Campion ... Ingrid Ericksen
* Andreas von Halberstadt (as A. Von Halberstadt)
* Lucien Hector ... Ericksen
* Jean Lozach (naveden kao Lozach)
* Karl Münch (naveden kao Karl Munch)

## Reference

## Vanjske veze
* 
*
Ytterby

**Ytterby** je selo na švedskom otoku Resaröu u Vaxholmskom municipiju, na Stockholmskom otočju. Ime sela znači ˝vanjsko selo˝, što podrazumijeva da lokacija istoga je najvrjednija osobina tog sela.

## Kemijska otkrića
U kamenolomu i rudniku nedaleko od sela pronađen je mineral itria koji čine itrij, erbij, terbij i iterbij. Mineral i ova 4 elementa dobili su naziv po selu u kojem su pronađeni. Otkriće lantana, holmija, tulija i gadolinija također proizlazi iz minerala ovog mjesta.

## Izvor
Monika Foster

**Monika Foster** (; rođena 7. januar 1979) je američka porno glumica. Foster je debitovala kao glumica u industriji pornografije 2008. kada je imala 29 godina.

## Vanjske veze
* 
* 
* Monika Foster na Internet Adult Film Database
* Monika Foster na Adult Film Database
* 
*
Šoštanj

**Šoštanj** (njemački: *Schönstein*) je grad u Sloveniji od 2.911 stanovnika, on je i administrativni centar Občine Šoštanj.
## Geografija
Šoštanj leži u sredini Slovenije u pokrajini Štajerska. Grad se rasprostire po Šaleškoj dolini, točnije duž obala rijeke Pake, sve do Družmirskog umjetnog jezera. To jezero koje je inače najdublje takve vrste u Sloveniji, nastalo je slijeganjem tla, na mjestu starih rovova Velenjskog rudnika ugljena.

Šoštanj je udaljen oko 80&nbsp;km istočno od Ljubljane, 26&nbsp;km zapadno od Celja i 5&nbsp;km od Velenja sa kojim je danas praktički spojen..
## Historija
Najstarije naselje u okolici današnjeg Šoštanja bila je utvrda *Schönstein*, podignuta negdje oko 1200. uz koju se do - 1348. razvilo trgovište. To prvo naselje danas zvano Pusti grad, porušeno je do 15. vijeka (od njega je ostalo samo kamenje). Negdje pred sam kraj 16. ili početak 17. vijeka, ispod ruševina starog grada podignut je veliki objekt (Turn pri Šoštanju), koji je ispočetka služio kao silos. On je 1734. preuređen za upravnu zgradu, ali i za stanovanje plemstva, no vremenom se pretvorio u radničku spavaonicu.

Razvoj Šoštanja vezan je uz kraj 19. vijeka i početak rada kožare porodice Vošnjak, koja je radila sve do 1999., uz nju razvilo se još privrednih objekata pa je mjesto 1911. dobilo status grada.

Šoštanj je do Drugog svjetskog rata bio administrativno i privredno središte Šaleške doline, ali je taj položaj izgubio nakon rata, kad je počelo izrastati Velenje, u koje je 1963. preseljena i općina. Tek pred sam kraj 20. vijeka, nakon rekonstrukcije lokalne samouprave, Šoštanj je ponovno sjedište općine, koja ovaj put uključuje zapadni dio Šaleške doline.

## Znamenitosti
Najstariji objekt u Šoštanju je crkva Sv. Mohorja, čiji korijeni sežu u 1300., ali njen današnji izgled je rezultat rekonstrukcije iz 18. vijeka. Pored tog atrakcija je i Dvorac Turn, na brdu iznad grada.
## Privreda
Šoštanj je danas najpoznatiji po termoelektrani zapravo po kompleksu termoelektrana ukupne snage od 779 MW koje proizvode trećinu slovenske struje.
## Poznati sugrađani
* Karel Destovnik Kajuh (1922. - 1944.), partizan, pjesnik i narodni heroj
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada
Benzociklohepten

**Benzociklohepteni** su ciklohepteni kondenzovani sa benzenskim prstenovima. Većina njih ima dva benzenska prstena, te se nazivaju dibenzociklohepteni.

Pojedini benzociklohepteni imaju medicinske primene kao antihistaminci ili antidepresivi.

## Primeri
* Antihistamini
** Ciproheptadin
* Antidepresivi
** Amitriptilin
** Nortriptilin

## Reference

## Vanjske veze
*
Rijetki zemni metali

**Rijetki zemni metali** ili **rijetki zemni elementi** čine skup od sedamnaest kemijskih elemenata u periodnom sustavu elemenata, nadalje, petnaest lantanoida uz skandij i itrij po definiciji međunarodne unije za čistu i primijenjenu kemiju. Skandij i itrij se smatraju rijetkim zemnim metalima, budući da se pojavljuju u istim rudnim depozitima kao i lantanoidi te zato što dijele slična kemijska svojstva.

Usprkos atributu *rijetki* u njihovu imenu, rijetki zemni elementi (uz iznimku radioaktivnog prometija) obilno su prisutni u Zemljinoj kori, primjerice, cerij je 25. najprisutniji element, prisutnosti slične bakrovoj. Međutim, zbog svojih geokemijskih svojstava, rijetki zemni elementi obično su raspršeni i rijetko se nalaze u koncentriranim, ekonomski isplativim eksploativnim oblicima. Poznata je tek nekolicina takvih oblika. Prvi otkriveni mineral prihvatljivih svojstava bio je gadolinit, spoj cerija, itrija, željeza, silicija i drugih. Taj je mineral vađen iz rudnika u selu Ytterby, u Švedskoj; imena nekolicine elemenata potječu iz imena tog sela.

Nose naziv rijetkih zemalja (rijetke zemlje) jer su prvo bili izolirani u Engleskoj kao oksidirani minerali, a u to vrijeme (druga polovica 18. stoljeća) engleska riječ za "mineral" bila je "earth" (zemlja).

## Popis

## Značaj za gospodarstvo
Metali rijetkih zemalja su potrebni za proizvodnju brojnih modernih tehnoloških naprava, uključujući i supravodiča, elektronsko poliranje, preradu katalizatora i komponenti za hibridne automobile (prvenstveno akumulatora i magneta).

Danas Kina proizvodi preko 95% metala rijetkih zemalja, uglavnom u Unutarnjoj Mongoliji.

## Izvori

## Vanjske veze

* Ponestajanje rijetkih zemnih metala moglo bi ugroziti proizvodnju mnogih naprava
* Kinesko zlato 21. stoljeća
* naslov= Japan reciklira rijetke zemne metale iz elektroničkog otpada
Masni alkohol

**Masni alkoholi** su alifatični alkoholi, koji se obično sastoje od lanca sa od 8 do 22 atoma ugljenika, mada mogu da imaju 36 ili više ugljenika. Masni alkoholi imaju paran broj atoma ugljenika i jednu alkoholnu grupu (-OH) vezanu za krajnji ugljenik. Oni takođe mogu da budu nezasićeni i razgranati. Oni nalaze široku primenu u hemijskoj industriji.

## Produkcija i rasprostranjenost
Mnogi masni alkoholi se u prirodi nalaze u voskovima, koji su estri masnih kiselinama i masnih alkohola. Masne alkohole proizvode bakterije, biljke i životinje radi plovnosti, kao izvor metaboličke vode i energije, biosononarna sočiva (morski sisari) i radi termičke izolacije. Masni alkoholi nisu bili dostupni do ranih 190-tih. Oni su originalno dobijani redukcijom voštanih estara natrijumom. Tokom 1930-tih katalitička hidrogenacija je industrijalizovana, što je omogućilo konverziju estara masnih kiselina do alkohola. Tokom 1940-tih i 1950-tih, petrohemikalije su postale važan izvor sirovina, i Karl Zigler je otkrio polimerizaciju etilena. Ova dva otkrića su omogućila proizvodnju sintetičkih masnih alkohola.

## Reference

## Vanjske veze
*  
*
Progestogen

**Progestogeni** (*gestageni*) su grupa hormona srodnih sa progesteronom.

Progestogeni su jedna od pet glavnih klasa steroidnih hormona, pored estrogena, androgena, mineralokortikoida, i glukokortikoida. Svi progestogeni imaju istu osnovnu strukturu sa 21 atomom ugljenika, koja se naziva pregnanski skelet (C21). Slično tome, estrogeni poseduju estranski skelet (C18) a androgeni, andranski skelet (C19).

Progestogeni su dobili ime po njihovoj funkciji u održavanju trudnoće, mada su oni takože prisutni u drugim fazama estrusnih i menstrualnih ciklusa. Progestogenska klasa hormona obuhvata sve prirodne i sintetičke steroide sa pregnanskom osnovom. Eksogeni ili sintetički hormoni se obično nazivaju progestinima.

## Povezano
* Progesteron
* Progestin
* Estrogen

## Reference

## Literatura
*  (the Women's Health, Osteoporosis, Progestin, Estrogen study)
* 

## Vanjske veze
* The Nomenclature of Steroids
* The Million Women Study
Trombolitički lek

**Trombolitički lekovi** se koriste u medicini za razlaganje trombova u okviru procedure koja se naziva *[[tromboliza]]*. Oni ogračavaju oštećenja uzrokovana blokadom ili okluzijom krvnih sudova.

## Upotreba
Trombolitički agensi se koriste za tretiranje miokardijalne infarkcije (srčanog udara), moždanih udara, tromboze dubokih vena i plućne embolije za čišćenje blokirane arterije i izbegavanje trajnog oštećenja u tkivu (npr. srcu, mozgu, nozi) i smrti. Oni se mogu primenjivati za čišćenje blokiranih katetera koji se upotrebljavaju u dugotrajnoj medicinskoj terapiji.

## Reference

## Povezano
* Tromboliza
* Antikoagulacioni lekovi
* Antiagregacijski lekovi
Prostanoid

**Prostanoid** je podklasa eikozanoida koja obuhvata: prostaglandine (posrednike inflamatornih i anafilaktičkih reakcija), tromboksane (posrednike vazokonstrikcije) i prostacikline (aktivne u rezolucionoj fazi inflamacije).

## Biosinteza

Ciklooksigenaza (*COX*) katalizuje konverziju slobodnih esencijalnih masnih kiselina u prostanoide putem dvostepenog procesa. U prvom stepenu, dva molekula O2 se dodaju kao dve peroksidne veze i petočlani ugljenični prsten se formira blizo sredine lance masne kiseline. Time se formira kratkotrajni, nestabilni intermedijar prostaglandin G (PGG). 
Jedna od peroksidnih veza gubi jedan kiseonik, formirajući PGH. Svi drugi prostanoidi nastaju iz PGH (npr. PGH1, PGH2, i PGH3).

Slika pokazuje kako se PGH2 (derivat arahidonske kiseline) konvertuje:
* PGE sintazom u PGE (koji se dalje konvertuje u PGF)
* PGD sintazom u PGD
* Prostaciklin sintazom u prostaciklin (PGI2)
* Tromboksan sintazom u tromboksane

## Povezano
* Esencijalna masna kiselina
* Izoprostan

## Reference
Oreksinski receptor

**Oreksinski receptor** (ili *hipokretinski receptor*) je G protein-spregnuti receptor koji vezuje neuropeptidni hormon oreksin. Postoje dve varijante, OX<sub>1</sub> i OX<sub>2</sub>, koji su kodirani zasebnim genima (, ).

## Literatura

## Vanjske veze
* 
*
Receptor koagulacionog faktora II

**Receptor koagulacionog faktora II**, ili *proteazom-aktivirani receptor‎‎ 1* (PAR1), je protein koji kod ljudi kodira *F2R* gen. PAR1 je G protein-spregnuti receptor koji učestvuje u regulaciji trombotskog responsa. Proteolitičko odsecanje dovodi do aktivacije receptora.

## Ligandi

Nekoliko selektivnih antagonista PAR1 receptora je poznato. Oni se koriste kao antizgrušavajuća sredstva u lečenju bolesti srca.
* SCH-530348

## Povezano
* Proteazom-aktivirani receptor‎‎

## Literatura

## Dodatna literatura
HTR

Termin **HTR** ima više značenja.

* HTR je receptor koagulacionog faktora II.
* HTR () je teološki žurnal.
* RNK komponenta telomeraze
TR

Termin **TR** ima više značenja.

* Receptor koagulacionog faktora II, oznaka 
* Transferinski receptor, oznaka
* TR je ISO 3166-1 alfa-2 oznaka za Tursku.
* RNK komponenta telomeraze
Sahelanthropus

***Sahelanthropus tchadensis*** je izumrla vrsta primata, koja se može smatrati najstarijim poznatim pripadnikom tribusa hominina. Fosilni nalazi ove vrste su rijetki, do sada su pronađeni na samo jednom lokalitetu: u pustinji Djurab u Čadu. Starost ovih fosila procjenjuje se na 6–7 milijuna godina.

## Pronalazak
 
Prve fosilne ostatke *Sahelanthropusa* pronašao je francuski student paleontologije afričkog podrijetla Djimdoumalbaye Ahounta 19. srpnja 2001. u pustinji Djurab u Čadu. Prvi se pronalazak sastojao od dijelova lubanje i gornje čeljusti. Francuska istraživačka misija predvođena paleoantropologom Michelom Brunetom koja je prva ponašla lubanju u kasnijim je istraživanjima pronašla još fosilnog materijala *Sahelantropusa* (jednu čeljust i zube) na tri različite lokacije u istoj pustinji. Lokalne vlasti su hominidu nadjenuli ime Toumaï, što na dazaga jeziku znači "životna nada".

Godinu dana kasnije objavljen je članak u znanstvenom časopisu *[[Nature]]* koji je službeno predstavio fosile, dodijelio mu taksonomsko ime, te ga svrstao u zasebni rod.

## Opis
Od vrste *Sahelanthropus tchadensis* pronađeni su dijelovi lubanje, pet većih krhotina gornje čeljusti i nekoliko zuba. Do sada nije pronađen ni jedan dio tijela koji ne pripada kostima glave. Procjenjuje se da su dimenzije *Sahelanthropusa* bile slične onima u čimpanza dok mu je moždani volumen 320–380 cm³. Lice mu je ravno, zubna arkada je u obliku slova U sa sitnim očnjacima, a čeoni je greben veoma izražen. Foramen magnum je anteriorno pozicioniran, što daje naznake da je mogao biti sposoban za dvonožno hodanje.

## Literatura
Transferinski receptor

**Transferinski receptor** (*TfR*) je prenosni protein za transferin. On je potreban za unos gvožđa u ćeliju i kontrolisan je intraćelijskom koncentracijom gvožđa. On unosi gvožđe internalizacijom kompleksa transferin-gvožđe putem endocitoze posredovane receptorom.

## Regulacija
Niske koncentracije gvožđa podstiču povećanje nivoa transferinskog receptora, da bi se povećao unos gvožđa u ćeliju. Transferinski receptor učestvuje u održavanju ćelijske homeostaze gvožđa.

TfR produkcija u ćeliji je regulisana nivoima gvožđa posredstvom IRE-BP proteina (respons na gvožđe/regulatorni element vezivanja proteina), koji se naziva i regulatorni protein gvožđa ( - IRP). Taj protein se vezuje za strukturu sličnu ukosnici na 3' UTR TfR receptora. Nakon vezivanja dolazi do inhibicije degradacije iRNK za IRE.

## Reference

## Literatura

* 
* ; Figure 3: Cellular uptake of iron through the Tf system via receptor-mediated endocytosis. 
* 

## Povezano
* TFR2
* TFRC

## Vanjske veze
* 
*
TFR

Termin **TFR** ima više značenja.

* Transferinski receptor, ćelijski receptor
* TFR Records, izdavačka kuća
Zglobni autobus

**Zglobni autobus** popularno zvan i "*dupli autobus*" ili "*autobus - harmonika*" je autobus koji ima dva dijela putničkog prostora koji su odvojeni ceradom u obliku harmonike. Zglobni autobus ima 3 osovine, od kojih se dvije nalaze na prednjem dijelu a treća se nalazi na zadnjem dijelu. Zbog sigurnosti i stabiliteta srednja osovina je opremljena duplim gumama. Dužine je oko 18 metara, za razliku od standardnih (unjenih) autobusa koji su dužine od 11 do 14 metara i velikog je kapaciteta putnika, preko 100. Na nekim modelima zglobnih autobusa zadnja osovina je prateća, odnosno okreće su u suprotnom smjeru od prve osovine što omogućuje sigurniji i lakši prolaz kroz zavoje.

U Hrvatskoj zglobne autobuse možemo sresti na ulicama Rijeke,Zagreba, Siska,, Splita i Osijeka. 

## Historija

Prvi primjerci zglobnih autobusa pojavili su se u Evropi sredinom 1920-ih godina prošlog stoljeća. Od sredine 1960-ih u Kaliforniji počeli su voziti moderni zglobni autobusi General Motorsa "XMC 77". Od 1963. u bečkom prometu su zglobni autobusi proizvođača "Gräf & Stift". U Velikoj Britaniji prvi zglobni autobusi marke "Leyland" počeli su voziti u gradu Sheffieldu.

## Prednosti i nedostaci

Glavna prednost zglobnog autobusa je veliki kapacitet putnika, dok mu je glavni nedostatak sporost i tromost zbog snage motora, modeli zglobnih autobusa naime najčešće imaju identične motore kao i model obične verzije.

## Upotreba
U Evropi, kao i u svijetu zglobni su autobusi koriste već dugi niz godina. Neki od poznatijih evropskih proizvođača zglobnih autobusa su: "MB", "MAN", "FIAT", "Renault", "Volvo", "Van Holl", "Setra", "Gräf & Stift", "Neoplan", "Layland", "Solaris", "SOR", "Karosa". U Jugoslaviji su 1970-ih i 1980-ih najzastupljeniji zglobni autobusi bili: "MAN 890 UG (Avtomontaža)", "MAN SG 220 (Avtomontaža)", "Mercedes-Benz O 317 G", "Mercedes-Benz O 305 G", "SANOS S 200", "TAM 260 A 180", "Ikarus IK-161", dok su u današnje vrijeme razni modeli "MANovih" autobusa, "Mercedesovih" autobusa (npr.MB Conecto G" (O 345 G) i "MB Citaro G" (O 530 G)).

## Dupli zglobni autobus

Dupli zglobni autobusi pojavili su se na tržištu početkom 1990-ih godina. Dužine je oko 25 metara i kapaciteta preko 250 putnika.

## Zglobni autobusi na kat

U nekoliko pokušaja da naprave zglobni autobus na kat njemački proizvođač "Neoplan" napravio je "Neoplan Jumbocruiser", te ga je proizvodio od 1975. do 1992. Na ovom modelu prolaz iz jednog dijela u drugi moguć je samo u gornjem katu.

### Povezano
* Autobus
* Električni autobus
* Trolejbus
Inhibitor preuzimanja norepinefrina

**Inhibitor preuzimanja norepinefrina** (*NRI*, *NERI*, *adrenergički inhibitor preuzimanja*, *ARI*) je tip leka koji deluje kao inhibitor preuzimanja neurotransmitera norepinefrina (noradrenalina) i epinefrina (adrenalina) putem blokiranja dejstva norepinefrinskog transportera (NET). To dovodi do povećanja ekstracelularne koncentracije norepinefrina i epinefrina, i stoga do povećanja adrenergičke neurotransmisije.

## Indikacije

Inhibitori preuzimanja norepinefrina se mogu koristiti za lečenje hiperkinetičkog poremećaja (ADHD), narkolepsije, i umora ili letargije kao stimulanti, gojaznosti kao anoreksici ili supresanti apetita radi gubitka težine, poremećaja raspoloženja kao npr. antidepresivi za kliničku depresiju, kao i za niz drugih indikacija.

## Reference
NRI

Termin **NRI** ima više značenja.

* Inhibitori preuzimanja norepinefrina (), lekovi
* Nidhamski Istraživački Institut (), naučni institut u Engleskoj
1948. na filmu

## Događaji
* mart - Humphrey Bogart, tada najbolje plaćeni hollywoodski glumac, u časopisu *[[Photoplay]]* objavljuje članak u kome tvrdi da nije komunist.
* 15. maj - Američki Vrhovni sud u antitrustovnoj parnici United States v. Paramount Pictures, Inc. presuđuje u korist američke vlade i zabranjuje poduzeću Paramount Pictures i svim drugim vodećim hollywoodskim studijima da filmove distribuiraju metodom block bookinga, čime je razbijen njihov dotadašnji monopol na prikazivanje, odnosno stvoreni preduvjeti za razdvajanje hollywoodskih studija od lanaca kino-prikazivača. Ta se presuda ponekad smatra početkom kraja klasičnog Hollywooda.
* Howard Hughes, nastojeći otkupiti većinski udio u hollywoodskom studiju RKO Pictures, pristaje prodati njegovu kino-distributersku mrežu, a što će nekoliko godina kasnije dovesti do kolapsa tog filmskog studija.
* 1. oktobar - Charlie Chaplin pred Odborom za antiameričke aktivnosti Predstavničkog doma američkog Kongresa na poziv svjedoči o komunističkoj aktivnosti u Hollywoodu.
* 24. novembar - U Italiji premijerno prikazan film *[[Kradljivci bicikla]]*, najpoznatije ostvarenje italijanskog neorealizma i prvi film koji će (četiri godine kasnije) u prestižnoj anketi časopisa Sight & Sound biti proglašen najboljim film svih vremena.
* Marcel Pagnol postaje prvi sineast koji je primljen u članstvo Francuske akademije.

## Filmovi
* *[[Ladri di biciclette]]*
* *[[Letter from an Unknown Woman (1948 film)|Letter from an Unknown Woman]]*
* *[[Secret Beyond the Door]]*
* *[[Force of Evil]]*
* *[[Proljeće u malom gradu]]* 
* *[[Red River (film)|Red River]]*
* *[[Rope (film)|Rope]]*
* *[[The Paleface (film, 1948)|The Paleface]]*
* *[[The Red Shoes]]*
* *[[The Treasure of the Sierra Madre (film)|The Treasure of the Sierra Madre]]*
* *[[Louisiana Story]]*
* *[[Key Largo (film)|Key Largo]]*
* *[[Call Northside 777]]*
* *[[Fort Apache (film)|Fort Apache]]*
* *[[Germania anno zero]]*
* *[[Joan of Arc (film, 1948)|Joan of Arc]]*
* *[[The Three Musketeers (film, 1948)|The Three Musketeers]]*
* *[[They Live by Night]]*
* *[[Den hemmelighetsfulle leiligheten]]*
* *[[Senza pietà]]*
* *[[La terra trema]]*
* *[[Shaheed (1948 film)|Shaheed]]*
* *[[Mlada garda (film)|Mlada garda]]*

## Filmske nagrade
* Oscar za najbolji film - *[[Hamlet (film, 1948)|Hamlet]]*
* Zlatni globus za najbolji film - *[[Johnny Belinda (film, 1948)|Johnny Belinda]]* i *[[The Treasure of Sierra Madre (film)|The Treasure of Sierra Madre]]*
* Zlatni lav - *[[Hamlet (film, 1948)|Hamlet]]*
* Photoplayeva nagrada za najbolji film - *[[Sitting Pretty (film, 1948)|Sitting Pretty]]*

## Debiji
* Beau Bridges - *[[No Minor Vices]]*
* Montgomery Clift - *[[The Search]]*
* Doris Day - *[[Romance on the High Seas]]*
* Laurence Harvey - *[[House of Darkness (1948 film)|House of Darkness]]*
* Rock Hudson - *[[Fighter Squadron]]*
* Klaus Kinski - *[[Morituri (1948 film)|Morituri]]*
* Irene Papas - *[[Fallen Angels (1948 film)|Fallen Angels]]*
* Debbie Reynolds - *[[June Bride]]*

## Rođenja

## Smrti

## Reference

## Vanjske veze

* 1948  na Internet Movie Database