open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aosta

**Aosta** (francuski: *Aoste*) je glavni grad autonomne regije Valle d'Aoste u Italiji. Grad je 2012. imao 34.657 stanovnika.

## Geografija
Aosta leži u istoimenoj Aostanskoj dolini na sjeverozapadu Italije, na ušću rijeka Buthiera i Dora Baltee. Smještena je na raskršću puteva koji vode prema alpskim prijevojima Malom i Velikom Svetom Bernardu te tunelu Mont Blanc. Udaljena je 114 km sjeverozapadno od Torina.

## Historija

Aosta je bila čvrsto uporište Salassa, keltskog plemena kojeg su Rimljani pokorili 25. pne. Rimski car August već slijedeće 24. pne. osnovao je novi grad *Augusta Praetoria*. Od 5. vijeka Aosta je sjedište dijeceze i centar Aostanske doline, a 1945. postala je regionalni administrativni centar. Aosta je bila rodno mjesto sv. Anselma (1033/1034–1109), nadbiskupa Canterburyja.

## Znamenitosti

Aosta ima puno dobro očuvanih rimskih spomenika i tragove njihova života, ostatke gradskih bedema, dvoja gradska vrata, teatar, amfiteatar, Augustov slavoluk, čak i dijelove ceste koja je vodila za Eporediju (današnja Ivrea). Aosta još i danas ima jasno vidljivi rimski ortogonalni raspored ulica, s jednakim insulama (stambenim blokovima). Od spomenika iz kasnijih razdoblja tu je katedrala Santa Maria Assunta i San Giovanni Battista, poznata po svojoj sakristiji i podnim mozaicima, te sjemeništarska crkva San Orso s romaničkim klaustrom i gotičkim korskim klupama.

## Privreda i transport
Aosta je trgovački centar svoje regije, s dobro razvijenom metalurškom industrijom.

## Gradovi prijatelji

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada  
* ''Aosta'' na portalu Encyclopædia Britannica
Andria

**Andria** je grad u Italiji i jedan od tri glavna grada provincije Barletta-Andria-Trani u Apuliji. Grad je 2012. imao 100.432 stanovnika.

## Geografija
Andria leži na jugoistoku Apeninskog poluotoka, na istočnim obroncima Murgije, udaljena 10 km južno od Barlette i Jadranskog mora.

## Historija
Andria je možda bila antički Netium o kojem je u 1. vijeku pne. pisao grčki geograf Strabon. Ipak, prvi put se spominje za vrijeme normanske invazije na Južnu Italiju u 11. vijeku, kada je normanski grof iz obližnjeg Tranija dogradio i utvrdio dotad maleno naselje *Locum Andre*.

Ono je kasnije postalo omiljeno lovište Fridrika II, cara Svetog rimskog carstva koji je 1240. godine 17 km južnije sagradio masivni oktogonalni dvorac Castel del Monte. Kasnije, tokom srednjeg vijeka mjestom su vladali Anžuvinci, pa Oton IV, a nakon njih porodične dinastije Orsini, Acquaviva i Carafa.

## Znamenitosti
Andria ima dosta vrlo dobro očuvanih rimskih spomenika i danas temeljno obnovljenu katedralu Santa Maria Assunta iz 10. vijeka, u kojoj se nalaze grobovi druge i treće žene Fridrika II, Jolande Jeruzalemske i Izabele Engleske.

## Privreda i transport
Andria leži na željezničkoj pruzi Bari–Foggia. Grad je centar poljoprivrednog kraja, poznatog po vinu, maslinama i bademima. Grad ima i nešto industrije koja proizvodi tekstilne proizvode, maslinovo ulje i vino.

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada 
* ''Andria'' na portalu Encyclopædia Britannica
Crnajka

**Crnajka** je naselje u Srbiji u opštini Majdanpek u Borskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 1069 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1269 stanovnika).

## Historija

U avgustu 1943. godine zbio se incident u selu Crnajki kada su Nemci zapalili nekoliko kuća. Četnički potpukovnik Velimir Piletić i britanski majori Eric Greenwood i Jasper Rootham bili su u neposrednoj blizini. Nemci su bili jačine oko 80 ljudi, a Piletićeve trupe znatno nadmoćnije. Piletić je odbio napad iako mu je britanski major Grinvud tražio da interveniše. Šef britanske misije general Armstrong je na sastanku 17. decembra 1943. molio Dražu Mihailovića da ukoliko se ponove slični slučajevi, četnički komandanti dobiju instrukcije da vrše akciju u cilju zaštite seljaka.

## Demografija

U naselju Crnajka živi 914 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 43,0 godina (41,2 kod muškaraca i 44,9 kod žena). U naselju ima 372 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,95.

Stanovništvo u ovom naselju veoma je nehomogeno, a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

{| width="50%" style="background:transparent; "
| valign="top" width="50%" style="border:1px solid gray; " |


:*Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka*



| valign="down" width="50%" |

## Reference

## Vanjske veze
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (-{Fallingrain}-)
* Satelitska mapa (-{Wikimapia}-)
* Gugl satelitska mapa (-{Maplandia}-)
* Plan naselja na mapi (-{Mapquest}-)
* Zvanični sajt sela
Das Spielzeug von Paris

***Das Spielzeug von Paris*** () je austrijski crno-bijeli nijemi film snimljen 1925. u režiji Michaela Curtiza. Predstavlja adaptaciju romana *Red Heels* britanske književnice Margery Lawrence. Naslovna protagonistica je pariška plesačica (čiji lik tumači Lili Damita), koja se uda za mladog britanskog boema (čiji lik tumači Eric Barclay) i s njim živi na selu, ali se teško može pomiriti sa svojim novim načinom života. Za Lili Damita je to bila prva glavna uloga, a iste godine se udala za Curtiza, za koga je snimila još dva filma. Film, sniman uz pomoć nekoliko evropskih studija u Parizu, je postao veliki hit, a Damita je zahvaljujući njemu dobila pozivnicu za Hollywood.

## Vanjske veze
* 
* ''Das Spielzeug von Paris'' at Filmarchiv Austria
Lee Ranaldo

**Lee Ranaldo** (3. 2. 1956.) je bio frontmen, tekstopisac i gitarista grandž grupe iz NYCa, pod imenom Sonic Youth i Text of Light. 

## Bibliografija
* *jrnls80s*  (198 sidor)
* *Lengths & Breaths*  (110 sidor, Waterrow Press)
* *Road Movies*  (165 sidor, Softskull Press)
* *Bookstore*  (99 sidor)
* *Moroccan Journal* (28 sidor, Ring Taraigh)

## Diskografija
### Albumi
* From Here to Infinity (1987)
* A Perfect Day EP (1992)
* Scriptures of the Golden Eternity (1993)
* Broken Circle / Spiral Hill EP (1994)
* East Jesus (1995)
* Clouds (1997)
* Dirty Windows (1999)
* Amarillo Ramp (For Robert Smithson) (2000)
* Outside My Window The City Is Never Silent — A Bestiary (2002)
* Text Of Light (2004)
* Maelstrom From Drift (2008)
* Countless Centuries Fled Into The Distance Like So Many Storms EP (2008)

## Poveznice
* Ciccone Youth

## Izvori
* bio Allmusic

## Vanjske veze
* http://www.sonicyouth.com/symu/lee/
Ascoli Piceno

**Ascoli Piceno** je glavni grad talijanske provincije Ascoli Piceno u Markama. Grad ima 49.958 stanovnika.

## Geografija
Ascoli Piceno je biskupski grad na sredini Apeninskog poluotoka, u brdima pored jadranske obale. Grad leži na ušću rijeka Tronto i malene Castellano, okružen s tri strane planinama Apenina.

## Lista fraziona
Frazioni Ascoli Picena su Bivio Giustimana, Brecciarolo, Campolungo, Caprignano, Carpineto, Casalena, Casamurana, Case Schiavi, Castel Trosino, Cervara, Colle, Colle San Marco, Colloto, Colonna, Colonnata, Coperso, Faiano, Fonte di Campo, Funti, Giustimana, Il Palazzo, Lago, Lisciano, Lisciano di Colloto, Marino del Tronto, Montadamo, Monte di Rosara, Morignano, Mozzano, Oleificio Panichi, Palombare, Pedana, Piagge, Pianaccerro, Poggio di Bretta, Polesio, Ponte Pedana, Porchiano, Rosara, San Pietro, Santa Maria a Corte, Talvacchia, Taverna di mezzo, Trivigliano-Villa Pagani, Tozzano, Tronzano, Valle Fiorana, Valle Senzana, Valli, Vena piccola, Venagrande i Villa Sant'Antonio.

## Historija
Historija grada započinje kao naselje Picena, antičkog italskog naroda koji je nastanjivao jadransku obalu. Rimljani su njihovo naselje zauzeli u 3. vijeku pne. i nazvali ga Asculum Picenum. Nakon srednjovjekovnih nedaća, od 1006. gradom vladaju lokalni biskupi i brojni feudalci, sve do 1504. kad se komuna Ascoli Piceno dobrovoljno stavila pod zaštitu papa i Papinske države.

## Znamenitosti

Ascoli Piceno ima puno rimskih spomenika, pa se u njemu mogu vidjeti ostaci gradskih bedema, dva mosta, teatra, amfiteatra i hrama božice Veste. Od spomenika kasnijih vremena tu su crkva San Francesco čija je izgradnja započela 1262. godine, katedrala iz 7. vijeka, značajno proširena i prepravljena 1481. i 1592. te Komunalna palača iz 13. vijeka na trgu Arringo, nastala spajanjem dvije postojeće građevine (u njoj se danas nalazi galerija slika). U slijedećoj palači Palazzo del Popolo, koja je također iz 13. vijeka, danas se nalazi gradski muzej. Pored toga Ascoli Piceno ima i dobro očuvane srednjovijekovne bedeme i tornjeve.

## Privreda
Ascoli Piceno je poljoprivredni centar, ali ima i nešto industrije koja proizvodi tekstil, kemijske i električne proizvode.

## Gradovi prijatelji
*  Trier
*  Massy

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada  
* ''Ascoli Piceno'' na portalu Encyclopædia Britannica
She: A History of Adventure

***She*** (), s podnaslovom *A History of Adventure* (), je roman britanskog književnika Henryja Ridera Haggarda, prvi put objavljen u nastavcima u časopisu *[[The Graphic]]* od oktobra 1886. do januara 1887. *She* se smatra jednim od klasika fantastične književnosti, a do 1965. godine je prodan u više od 83 miliona primjeraka na 44 jezika, te se smatra jednim od najvećih književnih bestselera svih vremena. Odmah nakon objavljivanja je stekao veliku popularnost, te se, uz *[[King Solomon's Mines]]*, smatra najuticajnijom od svih knjiga Ridera Haggarda.

Zaplet u prvom licu opisuje putovanje Horacea Hollyja i njegovog stićenika Lea Vinceya u izgubljeno kraljevstva u unutrašnjosti Afrike. Tamo pronalaze primitivnu rasu urođenika kojima vlada tajanstvena i svemoćna bijela kraljica Ayesha, poznata kao "Ona" ili "Ona-Koju-Se-Mora-Slušati". Smatra se kako je Rider Haggard ovim djelom stvorio konvencije pod-žanra izgubljenog svijeta, koga će kasnije pratiti mnogi drugi likovi.

*She* se također smatra primjerom imperijalističke književnosti u Britaniji 19. vijeka, odnosno djelom na koje su značajno uticala Rider Haggardova iskustva u burskim republikama i britanskim kolonijama. Zaplet u brojnim detaljima koristi rasne i evolucijske koncepte kasnog viktorijanskog perioda, a posebno ideje o degeneraciji i slabljenju rase karakteristični za *[[fin de siècle]]*. S druge strane, lik She (One) je u mnogo čemu predstavljao propitivanje ženskog autoriteta i moći, zbog čega se ponekad naziva i proto-feminističkim.

## Izvori

## Vanjske veze

* 
* 
* Rider Haggard Society
La danse du feu

***La danse du feu*** () ili ***La colonne du feu*** () je francuski kratki crno-bijeli nijemi film snimljen 1899. u režiji Georgesa Meliesa. Sastoji se od scene inspirirane romanom She britanskog književnika H. Ridera Haggarda, i u njoj vrag (koga glumi sam Melies) stup vatre transformira u djevojku (koju glumi Jeanne d'Alcy). Melies je film naknadno obojao rukom.

## Vanjske veze
* 
* ''The Pillar of Fire'' on YouTube
She (film, 1917)

***She*** () je američki crno-bijeli nijemi fantastično-pustolovni film snimljen 1917. u režiji Keneana Buela. Radnja se temelji na istoimenom romanu britanskog književnika H. Rider Haggarda. Naslovni lik, koji tumači Valeska Suratt, je besmrtna kraljica izgubljenog kraljevstva koje pronalazi moderni istraživač. Predstavljao je dotada najskuplju i najraskošniju, odnosno prvu cjelovečernju adaptaciju Haggardovog romana; naslovna uloga, koja je odgovarala tada popularnom arhetipu vamp žene je originalno bila namijenjena Thedi Bari, ali je zbog prevelike količine posla u nju uskočila Suratt. Film je imao određenog uspjeha, ali je, kao i mnogi filmovi studija Fox iz tog perioda, danas izgubljen.

## Cast
* Valeska Suratt - Ayesha, 'She'
* Ben Taggart - Leo Vincey
* Miriam Fouche - Ustane
* Thomas Wigney Persyval - Billali
* Tom Burrough - Horace Holly
* Martin Reagan - Job

## Reference

## Vanjske veze
*
Trani

**Trani** (latinski: *Turenum*) je jedan od tri glavna grada talijanske provincije Barletta-Andria-Trani u regiji Apulija od 55 786 stanovnika.
## Geografija
*Trani* je biskupski grad na jugoistoku Apeninskog poluotoka, koji leži uz obalu Jadranskog mora, udaljen 45 km sjeverozapadno od Barija.
## Historija
*Trani* je naselje iz rimskihi vremena, kad se zvao **Turenum**. Grad je procvjetao u srednjem vijeku za vladavine Normana i švapske dinastije Hohenstaufen, kao centar trgovine sa Bliskim istokom. 

Iz *Tranija* je potekao - 1063. *Ordinamenta Maris* prvi pisani zakonik o pravilima ponašanja u pomorstvu, za koji se drži da je prvi na Mediteranu.
## Znamenitosti
Historijskim srednjovjekovnim centrom grada dominiraju dvorac, kojeg je između 1233. - 1249. podigao car Svetog rimskog carstva Fridrik II. i crkva *Ognisanti* (Svi sveti) iz 12. vijeka. Tu su još i *Palazzo Caccetta* iz 1458. i veličanstvena katedrala *San Nicola Pellegrino* podignuta u stilu apulijanske romanike, čiji je izgradnja započela još 1094. *Nicola Pellegrino* bio je mladi Grk - *Peregrinus*, koji je poginuo u gradu, njega je papa Urban II. proglasio svetim.
## Privreda
*Trani* je centar poljoprivrednog kraja, poznat po muškatnom vinu i kamenolomima.
Njegov mramoru se izvozi u Švicarsku i Njemačku.

Grad ima i nešto industrije koja proizvodi namještaj, a za lokalnu ekonomiju je važno i ribarstvo i turizam. 
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada 
* ''Trani'' na portalu Encyclopædia Britannica
The Rat (film, 1925)

***The Rat*** () je britanski crno-bijeli nijemi film snimljen 1925. u režiji Grahama Cuttsa. Naslovni protagonist, čiji lik tumači Ivor Novello, je mladi pariški kriminalac koji zapada u nevolje kada zavede ljubavnicu bogataša. Melodramatski zaplet, ali i protagonisti upitnog morala te scena u kojoj Novello, po uzoru na Valentina u *[[Četiri jahača apokalipse (film, 1921)|Četiri jahača apokalipse]]* pleše tango, prilično su se dopali publici i *The Rat* je postao veliki hit. Kasnije su snimljena dva nastavka - *[[The Triumph of the Rat]]* i *[[The Return of the Rat]]*.

## Uloge
* Ivor Novello ... Pierre Boucheron
* Mae Marsh ... Odile Etrange
* Isabel Jeans ... Zélie de Chaumet
* Robert Scholtz ... Herman Stetz
* James Lindsay ... Detektiv Caillard
* Marie Ault ... Mère Colline
* Julie Suedo ... Mou Mou
* Hugh Brook ... Paul
* Esme Fitzgibbons ... Madeleine Sornay
* Iris Grey ... Rose

## Vanjske veze
* 
* ''The Rat''  at BFI Film & TV Database
* ''The Rat''  at BritMovie
Macerata

**Macerata** je glavni grad talijanske provincije Macerate u Markama. Grad ima 42.019 stanovnika.

## Geografija
Historijski centra grada leži na nadmorskoj visini od 315 m, između rijeka Chienti (jug) i Potenze (sjever). Udaljen je 30 km od Jadranskog mora, južno od Ancone.

## Historija

Macerata je izrasla u grad tokom 10. i 11. vijeka, pored ruševina antičkog rimskog grada Helvia Recine, kojeg je 408. razorio vizigotski kralj Alarik. Od 12. vijeka grad je nezavisna gradska komuna, a od 1320. biskupsko sjedište. Oko 1445. Macerata je postala dio Papinske Države.

## Znamenitosti
Najveći spomenici Macerate su Loggia dei Mercanti podignuta između 1485. i 1491. godine, neoklasistička sportska arena Sferisterio koja se danas koristi za operne spektakle, katedrala (1771–1790) i crkva Santa Maria delle Vergini (1555–1590) sa slikama Tintoretta. Macerata je univerzitetski grad, s pravnim fakultetom osnovanim još 1290. godine.

## Privreda
Macerata je poljoprivredni centar kraja poznatog po proizvodnji povrća i cvijeća, te uzgoju krava i svinja. Grad ima i nešto industrije, proizvodi se pivo, cigla i namještaj.

## Gradovi prijatelji
*  Weiden in der Oberpfalz
*  Issy-les-Moulineaux
*  Floriana 
*  Kamez
 
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada 
* ''Macerata'' na portalu Encyclopædia Britannica
Eminem

**Marshall Bruce Mathers III** (Kansas City, Missouri, SAD, 17. listopada 1972.), poznatiji kao **Eminem** ili **EMINƎM**, je američki rap glazbenik, producent i glumac.

## Diskografija

* 1996 - Infinite
* 1997 - Slim Shady EP
* 1999 - Slim Shady LP
* 2000 - Marshall Mathers LP
* 2001 - D12 - Devils Night
* 2002 - The Eminem Show
* 2002 - 8 Mile
* 2003 - Straight From The Lab EP
* 2004 - D12 World
* 2004 - Encore
* 2005 - Curtain Call (Greatest Hits)
* 2006 - Eminem Presents The Re-Up
* 2009 - Relapse
* 2009 - Relapse : Refill
* 2010 - Recovery
* 2011 - Hell The Sequel EP
* 2017 - Revival
* 2018 - Kamikaze
* 2020 - Music to Be Murdered By
* 2024 - The Death of Slim Shady (Coup de Grâce)

## Filmografija
* *Da Hip-Hop Witch*- (2000)
* *Up In Smoke Tour*- (2000)
* *The Slim Shady Show*- (2000)
* *The Wash*- (2001)
* *8 Mile* - (2002)
* *50 Cent:The New Breed*- (2003)
* *Entourage*- (2005)
* *Rock and Roll Hall of Fame Induction Ceremony*- (2009)
* *Funny People*- (2009)
* *Entourage*- (2010)
* *Saturday Night Live*- (2010)

## Vanjske veze

* Službena stranica 
* Eminem na Twitter
* Eminem na Facebook
* Eminem na YouTube
Eva May

**Eva May** (29. maj 1902 - 10. septembar 1924) je bila austrijska filmska glumica jevrejskog porijekla. Rodila se kao dijete austrijskog režisera i filmskog pionira Joea Maya i njegove supruge Mie May. Karijeru je započela kao djevojčica nastupajući u očevim filmovima. Kasnije se u relativno kratkom roku udala za tri filmska režisera. Godine 1924. je izvršila samoubistvo hicem iz pištolja.

## Izabrana filmografija
* *[[Die geheimnisvolle Villa]]* (1914)
* *[[Sadja]]* (1918)
* *[[Staatsanwalt Jordan]]* (1919)
* *[[Der Henker von Sankt Marien]]* (1920)
* *[[Junge Mama]]* (1921)
* *[[Der Graf von Charolais]]* (1922)
* *[[The Earl of Essex (film)|The Earl of Essex]]* (1922)
* *[[Paganini (1923 film)|Paganini]]* (1923)
* *[[Old Heidelberg (1923 film)|Old Heidelberg]]* (1923)
* *[[Die Fledermaus (1923 film)|Die Fledermaus]]* (1923)
* *[[Der geheime Agent]]* (1924)

## Literatura
* Barton, Ruth. *Hedy Lamarr: The Most Beautiful Woman in Film*. University Press of Kentucky, 2010. 
* Bergfelder, Tim & Bock, Hans-Michael. ''The Concise Cinegraph: Encyclopedia of German. Berghahn Books, 2009.

## Vanjske veze
*
Lothar Mendes

**Lothar Mendes** (Berlin, 19. maj 1894 – London, 25. februar 1974) bio je njemački scenarist i filmski režiser. Bavio se glumom u kazalištu, a na film je došao za vrijeme prvog svjetskog rata. Od 1926. je radio u Hollywoodu, a nešto kasnije došao u Britaniju, gdje je 1934. snimio svoj najpoznatiji film *[[Jew Suss (1934 film)|Jew Suss]]*.

Mendes je bio drugi suprug austrijske glumice Eve May, a od 1926. do 1928. je bio u braku s anglo-američkom glumicom Dorothy Mackaill.

## Izabrana filmografija
* *[[Three Cuckoo Clocks]]* (1926)
* *[[A Night of Mystery]]* (1928)
* *[[Interference (film)|Interference]]* (1928)
* *[[Paramount on Parade]]* (1930) co-director
* *[[Strangers in Love]]* (1932)
* *[[Jew Suss (1934 film)|Jew Suss]]* (1934)
* *[[The Man Who Could Work Miracles]]* (1936)
* *[[Moonlight Sonata (film)|Moonlight Sonata]]* (1937)
* *[[Flight for Freedom]]* (1943)
* *[[Tampico (1944 film)|Tampico]]* (1944)
* *[[The Walls Came Tumbling Down (film)|The Walls Came Tumbling Down]]* (1946)

## Izvori


## Vanjske veze
*
Manfred Noa

**Manfred Noa** (1893–1930) bio je njemački filmski režiser jevrejskog porijekla. U njegovoj relativno kratkoj karijeri se najviše ističe *[[Nathan Mudri (film, 1922)|Nathan Mudri]]*, adaptacija istoimene Lessingove drame, poznat kao jedan od eksplicitno filosemitskih filmova Weimarske Njemačke. Njegov film Helena iz 1924. godine je doživio dobre kritike, ali je doveo u ozbiljne probleme studio Bavaria Film. Glumica Vilma Bánky ga je proglasila svojim "omiljenim režiserom". 

Manfred Noa je bio treći i posljednji suprug austrijske glumice Eve May, kćeri režisera Joea Maya.

## Izabrana filmografija
* *[[Wibbel the Tailor (1920 film)|Wibbel the Tailor]]* (1920)
* *[[Nathan the Wise (film, 1922)|Nathan the Wise]]* (1922)
* *[[Helena (1924 film)|Helena]]* (1924)
* *[[Das schöne Abenteuer]]* (1924)
* *[[Soll man heiraten?]]* (1925)
* *[[Young Blood (film)|Young Blood]]* (1926)
* *[[Why Get a Divorce?]]* (1926)
* *[[Die Dame von Paris]]* (1927)
* *[[Casanovas Erbe]]* (1928)
* *[[Die Dame und ihr Chauffeur]]* (1928)
* *[[Moderne Piraten]]* (1928)
* *[[Mon coeur incognito]]* (1930)
* *[[Der Walzerkönig]]* (1930)
* *[[Road to Rio (1931 film)|Road to Rio]]* (1931)
* *[[La regina di Sparta]]* (1931)

## References

## Literatura
* Eisner, Lotte H. *The Haunted Screen: Expressionism in the German Cinema and the Influence of Max Reinhardt*. University of California Press, 2008.
* Kester, Bernadette. *Film Front Weimar: Representations of the First World War in German films of the Weimar Period (1919-1933)*. Amsterdam University Press, 2003.
* Prawer, S.S. *Between Two Worlds: The Jewish Presence in German and Austrian Film, 1910-1933*. Berghahn Books, 2007.
* Schildgen, Rachel A. *More Than A Dream: Rediscovering the Life and Films of Vilma Banky*. 1921 PVG Publishing, 2010.

## Vanjske veze
*
She (film, 1925)

***She*** () je britansko-njemački crno-bijeli nijemi fantastično-pustolovni film snimljen 1925. u režiji Leandera de Cordove i G. B. Samuelsona. Predstavlja adaptaciju popularnog istoimenog romana britanskog književnika H. Ridera Haggarda koji je, nedugo pred smrt, sudjelovao u produkciji filma i za njega napisao međutitlove. Radnja je smještena u unutrašnjost Afrike gdje moderni istraživači pronalaze kraljevstvo kojim vlada tajanstvena besmrtna kraljica Ayesha (čiji lik tumači Betty Blythe). Snimljen u berlinskom hangaru za cepeline, *She* se smatra najvjernijom od svih filmskih adaptacija Haggardovog romana. Usprkos visokog budžeta za svoje vrijeme, publici je daleko veću pažnju privukla Blythe, koja je u filmu nastupala u oskudnim kostimima. Neki dijelovi filma su danas izgubljeni.

## Uloge
* Betty Blythe - Ayesha
* Carlyle Blackwell - Leo Vincy/Kallikrates
* Mary Odette - Ustane
* Tom Reynolds - Job
* Heinrich George - Horace Holly
* Jerrold Robertshaw - Billali
* Dorothy Barclay 
* Marjorie Statler - Amenartes
* Alexander Butler - Mahomet

## Vanjske veze
* ''She'' at the Internet Movie Database
* poster for ''She''
Svadbarskim sokakom

**"Svadbarskim sokakom"** je pjesma koju je napisao i komponirao Đorđe Balašević, a prvi put ju je izveo Zdravko Čolić u sklopu albuma *[[Zavičaj (album)|Zavičaj]]* 2006. godine. Pjesma je postala veliki hit te je sljedeće godine uvrštena na kompilaciju *[[The Platinum Collection (Zdravko Čolić)|The Platinum Collection]]* Zdravka Čolića, a nekoliko godina kasnije i Balašević je otpjevao pjesmu, mada sa dijelom izmjenjenim tekstom.

## "Svadbarskim sokakom" (2006)

**"Svadbarskim sokakom"** je pjesma Zdravka Čolića iz 2006. godine koja se pojavila na albumu *[[Zavičaj (album)|Zavičaj]]* iz iste godine. Pjesma je nastala prema tekstu i glazbi što ih je napisao Đorđe Balašević, a aranžman potpisuje Nikša Bratoš. Pjesma govori o nesretnoj ljubavi, čovjeku koji prolazi sokakom i ugleda svoju ljubav kako se udaje, što u njemu izaziva sjetu i nostalgiju.

Skladba koristi velik broj instrumenata, a poseban prizvuk daje mandolina, koju u ovoj verziji svira Nikša Bratoš. Nedugo nakon, izdana je i unplugged verzija pjesme s dvije gitare, jednu od kojih svira Nikša Bratoš.

Pjesma je 2007. godine uvrštena na kompilaciju *[[The Platinum Collection (Zdravko Čolić)|The Platinum Collection]]* koja sadrži 39 najboljih pjesama Zdravka Čolića.

## "Svadbarskim sokakom" (2012)

**"Svadbarskim sokakom"** je pjesma Đorđa Balaševića iz 2012. godine. Tekst i glazbu Balašević je napisao sam još ranije, ali za Zdravka Čolića, koji je pjesmu izveo 2006. godine. Balašević je vlastitu pjesmu, s tek sitnim varijacijama u glazbi, izveo šest godina kasnije, ali s izmijenjenim tekstom, koji je prilagođen Balaševićevom stilu i rodnom kraju.

## Vanjske veze
* Spot pjesme "Svadbarskim sokakom" u izvedbi Zdravka Čolića
* Verzija pjesme u izvedbi Đorđa Balaševića
Don Q, Son of Zorro

***Don Q, Son of Zorro*** () je američki crno-bijeli nijemi pustolovni film snimljen 1925. u režiji Donalda Crispa. Predstavlja nastavak popularnog filma *[[The Mark of Zorro (film, 1920)|The Mark of Zorro]]*, iako je scenario većim dijelom temeljen na romanu *Don Q.'s Love Story* Kate i Hesketha Hesketh-Pritcharda iz 1909. godine, koji s originalnim likom Zorroa nije imao veze. Douglas Fairbanks ponavlja ulogu Zorroa, ali se pojavljuje i ulozi njegovog sina koji dolazi u Španiju na školovanje, ali se upliće u niz nevolja iz kojih će ih izvuči njegova mačevalačka sposobnost. *Don Q* je predstavljao veliki hit, i jedan od najgledanijih hollywoodskih filmova 1925. godine.

## Uloge
* Douglas Fairbanks - Don Cesar de Vega/ Zorro
* Mary Astor - Dolores de Muro
* Jack McDonald - Gen. de Muro
* Donald Crisp - Don Sebastian
* Stella De Lanti - Kraljica
* Warner Oland - Nadvojvoda 
* Jean Hersholt - Don Fabrique Borusta
* Albert MacQuarrie - Pukovnik Maatsado
* Lottie Pickford - Lola (navedena kao Lottie Pickdord Forrest)
* Charles Stevens - Robledo
* Tote Du Crow - Bernardo
* Martha Franklin - Duenna
* Juliette Belanger - The Danger
* Roy Coulson - Dancer's Admirer
* Enrique Acosta - Ramon

## Izvori

## Vanjske veze
*
Dubrovski (roman)

***Dubrovski*** ( je nedovršeni razbojnički roman ruskog književnika Aleksandra Puškina, napisan 1833. i posthumno objavljen 1841. godine. Radnja je inspiririna anegdotom o bjeloruskom plemiću koju je Puškin čuo od svog prijatelja Pavela Našokina. Naslovni protagonist je Andrej Gavrilovič Dubrovski, sitni plemić kome je bogati Kirila Petrovič Troekurov na prevaru oduzeo imanje; nakon toga on okuplja svoje kmetove i s njima osniva razbojničku bandu s kojom otima bogatima da bi davao siromašnima; dio zapleta se bavi i njegovom ljubavi prema Troekurovoj kćeri Maši, koja će imati tragične posljedice.

*Dubrovski* je poslužio kao predmet nekoliko adaptacija. Godine 1895. je po njoj češki kompozitor Eduard Napravnik komponirao istoimenu operu, a koja je u SSSR-u 1961. adaptirana u istoimeni operni film. Godine 1925. je u Hollywoodu snimljen nijemi film *[[The Eagle (film, 1925)|The Eagle]]* gdje je Dubrovskog tumačio Rudolph Valentino. Godine 1935. je u SSSR-u snimljen film *Dubrovski*, a 1946. u Italiji *Aquila Nera*, da bi 1989. u SSSR-u bila snimljena TV-serija *[[Blagorodni razbojnik Vladimir Dubrovski]]*.

## Vanjske veze
* Александр Белый ''О Пушкине, Клейсте и недописанном «Дубровском»'', «Новый мир», № 11, 2009. S.160.
Disleksija

**Disleksija** je poremećaj sposobnosti čitanja ili razumevanja pročitanog, uz očuvanu senzornu i opštu sposobnost. Poremećaj veština čitanja i pisanja, često sa tendencijom da se izokreću slova ili reči dok se čita ili piše ili da se ne primećuju određena slova ili reči. Disleksija može da bude nasledna ali i ne mora biti. Takođe može da se javi i u svim nivoima inteligencije.

## Povezano
* Disgrafija
* Popis poznatih disleksičara

## Reference

## Literatura
* 

## Vanjske veze

* Međunarodna asocijacija o disleksiji
Fermo

**Fermo** (latinski: *Firmum Picenum*) je glavni grad talijanske provincije Fermo u Markama. Grad ima 37.016 stanovnika.

## Geografija
Historijski centrar grada leži na brdu Sabulo (319 m) iznad doline rijeke Tenne, udaljen 6 km od Jadranskog mora.

## Lista fraziona
Fermo je administrativno podjeljen na slijedeće frazione (kvartove): Camera, Cantagallo, Capodarco, Cartiera di Tenna, Campiglione, Ete Palazzina, Faleriense, Gabbiano, Girola, Lido di Fermo, Madonnetta d'Ete, Marina Palmense, Moie, Molini Tenna, Montesecco, Parete, Pompeiana, Ponte Ete Vivo, Sacri Cuori, Salette, Salvano, San Biagio, San Lorenzo, San Marco, San Michele, San Tommaso, Santa Caterina, Torre di Palme i Villa San Claudio.

## Historija
Njegovo latinsko ime *Firmum Picenum* jasno govori da je u svojoj ranoj historiji bio utvrda Picena, antičkog italskog naroda koji je nastanjivao jadransku obalu. Rimljani su je zauzeli 264. pne. i grad je postao rimska kolonija, od 42. pne. s punim pravima. Za ranog srednjeg vijeka osvajali su ga i razarali Goti, Bizantinci (553–570), Langobardi i Franci, a u 8. vijeku postao je dijelom Papinske države.

Fermo je isprva postao prijestolnica kneževine, a nakon toga od 9. vijeka istoimene marke (granična oblast) koja se prostirala po velikom teritoriju. Ona se u 12. vijeku ujedinila sa Markom Ancona. Od 1549. grad je ponovno pod direktnom ingerencijom papa i Papinske države, a ostaje pod njom sve do ujedinjenja Italije 1860. godine.

## Znamenitosti

Iz antičkih vremena Fermo ima fragmente starih gradskih kiklopskih bedema i ruševine rimskog teatra i akvadukta (cisterne). Na platou brda Girone leži katedrala Maria Assunta, podignuta 1227. (temeljno obnovljena 1789), na mjestu starije ranokršćanske crkve od koje su ostali sačuvani mozaici iz 5. vijeka. Sama starija crkva je pak bila na mjestu starijeg paganskog hrama. Na istom platou sve do 1446. nalazio se i zamak feudalaca Sforza, a na tom mjestu danas je park. Fermo je i univerzitetski grad, u kom djeluju odjeli univerziteta iz Macerate.

## Privreda
Fermo je centar bogatog poljoprivrednog kraja Fermane, poznatog po svojoj ljevaonici bronce koja proizvodi najbolja crkvena zvona. Grad ima i pogone koji proizvode pamučne tkanine.

## Gradovi prijatelji

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada 
* ''Fermo'' na portalu Encyclopædia Britannica
The Isle of Love

***The Isle of Love*** (), originalno snimljen pod naslovom ***Over the Rhine*** () je američki crno-bijeli nijemi film originalno snimljen 1918. u režiji Freda Balshofera, a poznat po tome što se u rasponu od četiri godine prikazivao u tri sasvim različite verzije. U svima njima je glavnu ulogu tumačio glumac i zabavljač Julian Eltinge, specijalist za uloge muškaraca prerušenih u žene. Originalna verzija je snimljena u vrijeme prvog svjetskog rata, po žanru je bila melodrama, u njoj se protagonist borio protiv carske Njemačke; s obzirom na završetak rata, zbog koga je tema prestala biti aktualna, film je brzo povučen iz distribucije. Godine 1920. je premontiran u komediju smještenu u filktivnu evropsku zemlju, te je dobio naslov ***An Adventuress*** (). Posljednja verzija, pod naslovom *The Isle of Love*, je napravljena 1922. godine, i preko nje su producenti nastojali iskoristiti to što u filmu u sporednim ulogama nastupaju Rudolph Valentino - koji je prethodne godine postao zvijezda s filmom *[[Četiri jahača apokalipse (film, 1921)|Četiri jahača apokalipse]]* - i Virginia Rappe, koja je postala poznata zahvaljujući skandaloznoj smrti. Tako su likovi koje tumače njih dvoje postali protagonisti.

## Uloge
* Julian Eltinge ... Clifford Townsend/Julie
* Virginia Rappe ... Vanette 
* Rudolph Valentino ... Jacques Rudanyi 
* Frederick Ko Vert ... Lyn Brook
* William Clifford ... Dick Sayre 
* Leo White ... Prince Halbere

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* ''The Isle of Love'' at the Julian Eltinge Project
The Unpardonable Sin

***The Unpardonable Sin*** () je američki crno-bijeli nijemi film snimljen 1919. godine u režiji Marshalla Neilana. Temelji se na istoimenom romanu Ruperta Hughesa, a napravljen je, djelomično u propagandne svrhe, u vrijeme kada su SAD sudjelovale u prvom svjetskom ratu. Neilanova supruga Blanche Sweet se pojavljuje u dvostrukoj ulozi dviju sestara - skromne Alice i pustolovne Dinny. Radnja prikazuje kako je Alice zajedno s majkom zaglavila u Belgiji na početku rata, te kako su obje silovane od strane okupatorskih njemačkih vojnika; Dinny također prijeti ista sudbina kada ih dođe tražiti. U vrijeme premijere rat je već bio završio i tema filma prestala biti aktualna. Zbog toga je doživio neuspjeh, a također imao problema sa cenzurom, kao u Kansasu gdje je službeno bio zabranjen.

## Uloge
* Blanche Sweet - Alice Parcot/Dimny Parcot
* Edwin Stevens - Stephen Parcot
* Mary Alden - Mrs. Parcot
* Matt Moore - Nol Windsor
* Wesley Barry - George Washington Sticker
* Wallace Beery - Pukovnik Klemm
* Bull Montana - Nasilnik
* Bobby Connelly - Skaut
* Dick Curtis (van špice)
* John De Lacey (van špice)

## Vanjske veze
*
Visages d'enfants

***Visages d'enfants*** () je francusko-švicarski crno-bijeli nijemi film snimljen 1925. u režiji Jacquesa Feydera. Radnja je smještena u planinsku oblast Švicarske, a protagonist je 10-godišnji dječak kome je umrla majka i koji se nikako ne može pomiriti s time da mu je otac pronašao novu suprugu, što umalo dovodi do tragičnih posljedica. Feyder je film snimao na autentičnim švicarskim lokacijama, uključujući zabačena sela čiji stanovnici nikada prije nisu vidjela kamere ili bilo kakav film, a koje je koristio kao statiste. Uspio ga je dovršiti nakon dugog i mukotrpnog spora s producentima. Publika ga nije voljela, ali ga je kritika proglasila jednim od najboljih filmova tadašnjeg doba. Današnji kritičari hvale korištenje prirodnih lokacija, kao i stil koji je udario temelje poetskom realizmu. Originalni negativi su nestali, a više puta je bio predmetom restauracija koje su konačno dovršene 2004. godine.

## Uloge
* Jean Forest ... Jean Amsler
* Victor Vina ... Pierre Amsler
* Pierrette Houyez ... Pierrette Amsler
* Rachel Devirys ... Jeanne Dutois
* Arlette Peyran ... Arlette Dutois
* Jeanne Marie-Laurent ... susjed
* Henri Duval ... Canon Taillier, Jeanov kum
* Suzy Vernon ... majka Jeana i Pierrette

## Izvori

## Vanjske veze
* On Jacques Feyder's ''Visages d'enfants'' by Jonah Horwitz, in *Film Intelligence*.
* 
* 
* ''Visages d'enfants'' at *New York Times: Movies*
The Eagle (film, 1925)

***The Eagle*** () je američki crno-bijeli nijemi film snimljen 1925. u režiji Clarencea Browna. Temelji se na romanu *[[Dubrovski (roman)|Dubrovski]]* Aleksandra Puškina, a radnja mu je smještena u carsku Rusiju u 18. vijeku. Naslovni protagonist, čiji lik tumači Rudolph Valentino, je kozački oficir koji, nakon što je odbio ljubavnu ponudu carice Katarine II, postaje maskirani odmetnik i borac za socijalnu pravdu. *The Eagle* je, nakon nekoliko neuspjeha, predstavljao veliki hit i označio povratak Valentinove karijere. Filmskim historičarima je zanimljiv zbog dugog kadra vožnje u sceni banketa.

## Uloge
* Rudolph Valentino ... Por. Vladimir Dubrovski
* Vilma Bánky ... Maša Trokeurov
* Louise Dresser ... Carica Katarina II
* Albert Conti ... Kapetan Kuška
* James A. Marcus ... Kirila Troekourov
* George Nichols ... Sudac
* Carrie Clark Ward ... Tetka Aurelija
* Michael Pleschkoff ... Kapetan Kuška iz Kozačke garde (uncredited)
* Spottiswoode Aitken ... Otac Dubrovskog (uncredited)
* Agostino Borgato ... Svećenik (uncredited)
* Mario Carillo ... Marcel Le Blanc, francuski tutor (uncredited)
* Gary Cooper ... Maskirani kozak (uncredited)
* Jean De Briac ... nepoznata uloga (uncredited)
* Otto Hoffman ... Čovjek kome su ukrali novac (uncredited)
* Eric Mayne ... Službenik koji traži potpis (uncredited)
* Russell Simpson ... Orlov poručnik (van špice)
* Mack Swain ... Gostioničar (van špice)
* Gustav von Seyffertitz ... Sluga na večeri (van špice)

## Izvori

## Vanjske veze

* 
* 
*
Varieté (film)

***Varieté*** je njemački crno-bijeli nijemi film snimljen 1925. u režiji Ewalda Andréa Duponta. Po žanru je drama, a radnja se temeljena na romanu *Der Eid des Stephan Huller* Felixa Hollaendera. Protagonist je bivši trapezist čija ljubav prema plesačici dovodi do tragičnih i nasilnih posljedica. Scene trapeza su snimane u berlinskom varijete-teatru Wintergarten, a film se ističe korištenjem pokretne kamere koja subjektivnim kadrovima "fingira" pogled samog trapezista.

## Uloge
* Emil Jannings kao Gazda Huller
* Maly Delschaft kao Gazdina supruga
* Lya De Putti kao Bertha
* Warwick Ward kao Artinelli
* Georg John

## Vanjske veze
* 
* Photographs and literature on Jealousy
Hadži-Prodanova buna

**Hadži Prodanova buna** je bila srpska pobuna iz 1814. protiv turskog terora. Na čelu bune je bio hadži Prodan Gligorijević. Buna se završila pobedom Turaka, a veliku ulogu u njenom gušenju je imao Miloš Obrenović, potonji vođa Drugog srpskog ustanka i knez Srbije.

Buna je izbila iznenada i bez prethodne pripreme u požeškoj nahiji kao reakcija na niz represivnih mera i nameta koje su Turci pojačavali. Neposredan povod bio je sukob kod manastira Trnave između Srba i Turaka, čiji su organizatori bili trnavski iguman Pajsije i Mihailo, brat hadži Prodana, a koji se svršio loše po ljude požeškog muselima Latif-age. Na čelo bune stao je hadži Prodan, nastavivši da organizuje čete i širi bunu; obuhvaćene su kragujevačka i jagodinska nahija.

Sem hadži Prodana, u buni nije učestvovao nijedan vojvoda iz Prvog ustanka, dok je nekoliko i pomagalo Turcima. Miloš Obrenović je odbio ponuđeno vođstvo, izgovarajući se na nepripremljenost, nedostatak oružja i nepogodno godišnje doba. Međutim, ponudio je veziru Sulejman-paši svoju pomoć za gušenje bune, uz obećanje da će biti oprošteno svakome učesniku bune koji se preda, izuzev hadži Prodana i njegove braće. Zajedno sa rudničkim muselimom Ašim-begom, Miloš je ugušio bunu, uz veći otpor u kragujevačkoj nahiji. Posle sukoba kod Knića, gde su ustanici izvojevali pobedu, ali se potom razišli kućama, hadži Prodan je prebegao u Austriju.

Posle smirenja bune nije poštovano vezirovo obećanje dato Milošu Obrenoviću; iz pobunjenih nahija pokupljeno je oko 300 istaknutih ljudi i u sindžirima odvedeno u Beograd gde su pogubljeni ili nabijeni na kolac. Na kolac je nabijen i začetnik ustanka, iguman Pajsije.

## Vanjske veze
* Хаџи-Проданова буна 1814-1989 
* Hadži Prodanova Buna
Alkohol (film)

***Alkohol*** je njemački crno-bijeli nijemi film snimljen u režiji Ewalda Andréa Duponta i Alfreda Linda i premijerno prikazan 1920. Radnja prikazuje kako se situirani muškarac iz srednje klase zaljubi u ženu iz niže klase, zbog nje počinje nastupati u varijeteu gdje oboje postanu alkoholičari. *Alkohol* je pripadao "prosvjetljujućim" melodramama koje su nastojale publiku upozoriti na društveno zlo. Dupontu, koji je prilikom snimanja zamijenio Linda, to je predstavljao prvi hit u karijeri.

## Izvori

## Literatura
* Bergfelder, Tim & Cargnelli, Christian. *Destination London: German-speaking emigrés and British cinema, 1925-1950*. Berghahn Books, 2008.
* Prawer, S.S. *Between Two Worlds: The Jewish Presence in German and Austrian Film, 1910-1933*. Berghahn Books, 2005.

## Vanjske veze
*
Sedimentologija

**Sedimentologija** je geološka disciplina koja obuhvaća praćenje, modeliranje i opisivanje različitih sedimentacijskih procesa i njihovih sedimenata na zemljinoj površini i u dubini. Ti su sedimetni istaloženi u proteklim geološkim razdobljima, kao i recentnim procesima.

Sedimentne ili taložne stijene, odnosno kraće sedimenti, obuhvaćaju stijene različitog ishodišnog materijala, taložnih okoliša i sastava. Jedne od najčešćih i u Hrvatskoj sigurno najpoznatijih sedimentnih stijena su karbonati, od čijih brojnih varijeteta je sastavljen veliki dio naše obale i podmorja. Kod karbonata ishodišni materijal je biogenog podrijetla i sastoji se od brojnih živih organizama, koji svojom masom kroz duže geološko razdoblje stvaraju ogromne mase sedimenata. Kasnijom kompakcijom nastaju karbonatne stijene, vapnenci i dolomiti.

Također, sedimetne stijene mogu nastati od svih klastičnih materijala koji su trošenjem npr. gorja poput Alpa postali izvor za prenošenje brojnim mehanizmima do sedimenatacijkog ili taložnog okoliša. Spomenute Alpe i brojne gore uzdignute dan-danas u panonskom dijelu Hrvatske zaista jesu u geološkoj prošlosti predstavljale izvor materijale taloženog u današnjim područjima rijeka Save, Drave, Mure i drugim (v. regionalna geologija). U to vrijeme naravno nije bilo tih rijeka, ali su postojali geotektonski elementi koji se te prostore oblikovali kao marinska ili jezerska spuštena područja (depresije) u kojima se taložio klastični materijal, uglavnom od geološkog razdoblja badena do kraja ponta (cca. 16,5-5,0 mil. god. pne.).

Mehanizmi transporta takvih klastita mogu se predstaviti mehanizmima koje naravno srećemo i danas, a to su podmorski (jezerski) turbiditni tokovi, mehanizmi aluvijalnih lepezi, te riječnih meandara i delti.

## Vanjske veze
;Ostali projekti
Binomna teorema

**Binomna teorema** je teorema elementarne algebre i opisuje koeficijente stepena binoma kada je on predstavljen u razvijenoj formi. Po ovoj teoremi, moguće je predstaviti izraz (*x*&nbsp;+&nbsp;*y*)*n* sumom sabiraka oblika *ax**b**y**c*, gde su koeficijenti *a* pozitivni celi brojevi, pri čemu je zbir eksponenata *x* i *y*jednak *n* za svaki sabirak. Na primer:

:(x+y)^4 \;=\; x^4 \,+\, 4 x^3y \,+\, 6 x^2 y^2 \,+\, 4 x y^3 \,+\, y^4.

Koeficijenti koji se pojavljuju u binomnom razvoju nazivaju se binomni koeficijenti. Oni su identični brojevima koji se pojavljuju u Paskalovom trouglu. Ovi brojevi se mogu izračunati jednostavnom formulom koja koristi faktorijel. 

Isti ovi koeficijenti se javljaju u kombinatorici, gde je izraz *x**n*−*k**y**k* jednak broju različitih kombinacija *k*elemenata koji se biraju iz skupa od *n* članova. 

### Formule
Koeficijent koji stoji uz *x**n*−*k**y**k* dat je formulom: 

:{n \choose k} = \frac{n!}{k!\,(n-k)!}

koja je definisana uz pomoć funkcije faktorijela *n*!. Ova formula se može napisati i na sledeći način: 

:{n \choose k} = \frac{n (n-1) \cdots (n-k+1)}{k (k-1) \cdots 1} = \prod_{\ell=1}^k \frac{n-\ell+1}{\ell}

gde su *k* faktori i u imeniocu i u brojiocu razlomka. Iako se u ovoj formuli koristi razlomak, binomni koeficijenti su celi brojevi.

## Iskaz teoreme
Svaki stepen izraza *x*&nbsp;+&nbsp;*y* moguće je predstaviti u formi: 

:
\begin{align}
(x+y)^n & = {n \choose 0}x^n y^0 + {n \choose 1}x^{n-1}y^1 + {n \choose 2}x^{n-2}y^2 + {n \choose 3}x^{n-3}y^3 + \cdots \\
& {} \qquad \cdots + {n \choose n-1}x^1 y^{n-1} + {n \choose n}x^0 y^n,
\end{align}


gde  \tbinom nk  označava odgovarajući binomni koeficijent. Drugi način zapisivanja ove formule je: tandrcak 

:(x+y)^n = \sum_{k=0}^n {n \choose k}x^{n-k}y^k.


## Literatura

* 
* 
* 

## Vanjske veze

* 
* Binomial Theorem by Stephen Wolfram, and "Binomial Theorem (Step-by-Step)" by Bruce Colletti and Jeff Bryant, Wolfram Demonstrations Project, 2007.
Iranski geološki zavod

**Iranski geološki zavod** (perz. سازمان زمين شناسي و اكتشافات معدني كشور, engl. *Geological Survey of Iran*, **GSI**) je znanstvena agencija vlade Irana osnovana 1962. od strane Nasrolaha Hadema odnosno uz pomoć financijskog projekta Ujedinjenih naroda. Sjedište Iranskog geološkog zavoda nalazi se u Teheranu, a glavne podružnice su u Tabrizu, Mašhadu, Širazu, Ahvazu i Kermanu. Zavod aktivno surađuje s drugim geološkim nacionalnim i internacionalnim organizacijama, a podređen je iranskom Ministarstvu industrije i rudarstva i zapošljava oko 700 kvalificiranih stručnjaka. Znanstvenici zavoda bave se proučavanjem reljefa Irana, njegovih prirodnih resursa i katastrofa koje ih ugrožavaju. Glavne znanstvene discipline zavoda su stratigrafija, petrologija, sedimentologija, pomorska geologija, paleontologija, tektonika, vulkanologija, seizmologija, geofizika, geokemija, geomatika i srodna područja. Od 1999. zavod upravlja svim rudarskim istraživanjima mineralnih sirovima izuzevši ugljikovodike. GSI izdaje geološke karte odnosno analize, izvještaje o potresima i znanstvene monografije, a od jeseni 1992. objavljuje i časopis koji izlazi četiri puta godišnje. U sklopu zavoda nalazi se i geološki muzej sa 1300 mineralnih izložaka, 1200 fosila i 65 drevnih rudarskih alata pronađenim na arheološkim lokalitetima diljem Irana.

## Povezano
* Geologija Irana
* Geografija Irana
* Potresi u Iranu

## Vanjske veze
*  Službene stranice Iranskog geološkog zavoda
Nathan Mudri

***Nathan Mudri*** () je historijska drama njemačkog književnika Gottholda Ephraima Lessinga, objavljena 1779. godine. Radnja je smještena u Jeruzalem u vrijeme trećeg križarskog rata, a protagonist je jevrejski trgovac koji koga muslimanski vladar Saladin moli za zajam, a posvojena kćer Recha moli da ju uda za kršćanskog templara. Drama, potaknuta idealima Prosvjetiteljstva i zamišljena kao pledoaje za religijsku toleranciju, najpoznatija je po paraboli o prstenu () kojom se sugerira jednaka "istinitost" sve tri vodeće abrahamske religije. Tekst je, međutim, bio osuđen od strane službenih crkvenih vlasti, a drama je praizvedena tek dvije godine nakon Lessingove smrti.

## Vanjske veze
* Figurenlexikon zu Lessings Dramen im Portal Literaturlexikon online
* Lessings 'Nathan' im Spielplan deutschsprachiger Bühnen
* Inhaltszusammenfassung, Figurenkonstellation und Verbindung zum Decameron
* Die Ringparabel bei Boccaccio, gelesen als Niederschlag von Renaissanceideen
* Stoffsammlung zu Lessings Ringparabel (PDF; 114&nbsp;kB)
* Lessing, der Islam und die Toleranz
* Szenarium/Szenenübersicht
* Inhaltsangaben zu allen Auftritten aus Nathan der Weise
* Lehrerfortbildung-BW  Unterrichtsprojekte Deutsch: Nathan der Weise
* Hans-Otto Horch: ''Deutsch-jüdische Literatur im Zeitalter der Aufklärung''. Vorlesung Wintersemester 2006/2007 

### Online-verzije
* 
* 
*
Nathan der Weise (razvrstavanje)

***[[Nathan der Weise]]*** je drama njemačkog književnika Gottholda Ephraima Lessinga, napisana 1779. godine. Naslov se također može odnositi i na njene filmske adaptacije:
* ''Nathan der Weise'' (film, 1922), njemački film, rež. Manfred Noa
* ''Nathan der Weise'' (film, 1956), njemački film, rež. Karl-Heinz Stroux
* ''Nathan der Weise'' (film, 1964), austrijski film, rež. Hermann Lanske i Leopold Lindtberg
* ''Nathan der Weise'' (film, 1967), njemački film, rež. Franz Peter Wirth
* ''Nathan der Weise'' (film, 1979), njemački film, rež. Oswald Döpke
* ''Nathan der Weise'' (film, 2006), njemački film, rež. Uwe Eric Laufenberg
Nathan der Weise (film)

***Nathan der Weise*** () je njemački crno-bijeli nijemi historijski film snimljen 1922. u režiji Manfreda Noe. Temelji se na istoimenoj drami Gottholda Ephraima Lessinga, a radnja je smještena u Jeruzalem u doba trećeg križarskog rata. Naslovni protagonist je jevrejski trgovac koji nastoji ostvariti toleranciju i razumijevanje između svojih kršćanskih i muslimanskih susjeda. *Nathan der Weise* je poznat kao jedan od eksplicitno filosemitskih filmova snimljenih u Weimarskoj Njemačkoj. S obzirom da je matični studio Bavaria Film imao sjedište u Münchenu, koji je nakon propasti Bavarske Sovjetske Republike bio izložen nesmiljenoj antisemitskoj propagandi iz desnih nacionalističkih krugova, premijera je održana u nešto "opuštenijem" Berlinu. Usprkos svega je prošao kroz redovnu distribuciju. Vjerovalo se da je uništen u nacističko doba, ali je 1996. u Moskvi pronađena kopija na osnovu koje je kasnije napravljena restauracija.

## Uloge
* Fritz Greiner ... Sultan Saladin 
* Carl de Vogt ... Assad od Filnecka, njegov brat / Mladi templar
* Lia Eibenschütz ... Sittah, njegova sestra
* Werner Krauss ... Nathan 
* Bella Muzsnay ... Recha 
* Margarete Kupfer ... Daja, njena kršćanska skrbnica 
* Rudolf Lettinger ... Fratar Bonafides 
* Ferdinand Martini ... Al-Hafi, derviš
* Ernst Schrumpf ... Jeruzalemski patrijarh 
* Max Schreck ... Veliki majstor templara 
* Wolfgang von Schwindt ... Emir od Kurdistana 
* Ernst Matray ... Sultanova dvorska luda

## Vanjske veze
* 
* 
* Nathan der Weise bei arte.tv
Šahovska groznica

***Šahovska groznica*** () je sovjetska kratka crno-bijela nijema filmska komedija snimljena 1925. u režiji Vsevoloda Pudovkina i Nikolaja Špikovskog. Radnja filma se događa u Moskvi za vrijeme velikog šahovskog turnira, a protagonist je mladić koji zbog svoje zaluđenosti šahom umalo zakasni na vlastito vjenčanje. Film je snimljen istoimeno sa održavanjem turnira, a producenti su to iskoristili da igrane prizore kombiniraju sa dokumentarnim snimkama, kao i da kao glumca angažiraju svjetskog šahovskog prvaka Josea Raula Capablancu, koji tumači samog sebe. *Šahovska groznica* je napravljena u pauzi snimanja *[[Mehanika glavnog mozga|Mehanike glavnog mozga]]*, dokumentarca koji je predstavljao Pudovkinov samostalni režijski prvijenac.

## Vanjske veze
* 
* ''Chess Fever'', version with English subtitles, on YouTube
* ''Chess Fever'', part 1, on YouTube
* ''Chess Fever'', part 2, on YouTube

__NOTOC__