Ovčarsko-kablarska klisura

**Ovčarsko-kablarska klisura** u administrativnom pogledu pripada teritorijama opština Čačak i Lučani, Srbija. Od Lučana je udaljena oko 12 km.

U centralnom delu Srbije reka Zapadna Morava, probijanjem kroz masive Ovčara i Kablara, usekla je jedinstvenu klisuru|klisuru. Usporavajući svoj tok u dodiru sa liticama Ovčara i Kablara, reka gradi tri jedinstvena nakalemljena ili uklještena meandra, čime klisura predstavlja geomorfološki fenomen naročitih prirodnih vrednosti, sa 12 reprezentativnih geoloških i geomorfoloških objekata geonasleđa. 

Prirodne vrednosti zaštićenog područja upotpunjuje Ovčar banja, smeštena u središtu klisure, na nadmorskoj visini od 279 m. Banja sa svojim kapacitetima, lekovitim svojstvima mineralne vode kojom obiluju termalni izvori i pejsažnom atraktivnošću prelepih bigrenih slapova i kadica na Banjskom potoku, od naročitog je značaja za budući razvoj turizma ovog kraja. 

Područje klisure odlikuje izuzetno florističko bogatstvo i klisura predstavlja jedan od centara raznovrsnih ekosistema i vegetacijskih serija: polidominantnih, zatim osiromašenih, reliktnih zajednica, kao i zajednica savremenog tipa. Zabeležena su 864 biljna taksona od kojih su 18 strogo zaštićenih biljnih vrsta, 43 endemične vrste i 47 reliktnih vrsta, kao i prisustvo tercijarnih relikata (crni grab, grab, grabić, crni jasen, ruj i dr.) u hrastovom ili prelaznom hrastovo-bukovom pojasu. U okviru granica područja registrovano je ukupno 185 vrsta ptica, a od sisara: vuk, mrki medved i drugi, 11 vrsta gmizavaca i devet vrsta vodozemaca (šest vrsta gmizavaca i osam vrsta vodozemaca pripadaju grupi strogo zaštićenih vrsta). Od ihtiofaune zastupljene su strogo zaštićene vrste riba (vijunica, vijun i balkanski vijun), 18 autohtonih recentnih vrsta riba (14 ima status zaštićenih divljih vrsta: potočna pastrmka, dvoprugasta uklija, deverika, bucov, mrena, potočna mrena, škobalj, šaran, krkuša, gavčica, klen, som, štuka i grgeč). Registrovano je 95 vrsta dnevnih leptira (15 strogo zaštićenih vrsta od nacionalnog značaja, dok je pet vrsta od evropskog značaja).
 
Ukupne vrednosti klisure dopunjavaju i prisutni manastiri kao spomenici i duhovnog nasleđa.
 
## Predeo izuzetnih odlika
Uredbom o zaštiti predela izuzetnih odlika „Ovčarsko−Kablarska klisura” („Službani glasinik RS“, br. 16/2000) područje klisure dobilo je status zaštićenog područja - predeo izuzetnih odlika. 

Pored prirodnih vrednosti, jedinstvenom i atraktivnom Ovčarsko−Kablarsku klisuru čini 11 srednjovekovnih manastira i drugi sakralni i memorijalni objekti i obeležja, raspoređeni pored Zapadne Morave ili rasuti po padinama Kablara i Ovčara. Na levoj strani Zapadne Morave nalaze se Blagoveštenje, Ilinje, Savinje, Nikolje, Uspenje i Jovanje, a na desnoj Sretenje, Trojica, Preobraženje, Vaznesenje i Vavedenje. Ovo zaštićeno područje jedno je od retkih gde se povezuju i sjedinjuju prirodne karakteristike i kulturna baština, čineći jedinstvenost predela. 

Na području zaštićenog područja utvrđuju se režimi zaštite I, II i III stepena. 
* Režim zaštite I stepena obuhvata površinu od 8,47 ha (0,17%), u okviru koje se nalaze lokaliteti: „Banjski potokˮ i „Orlove steneˮ.
* Režim zaštite II stepena obuhvata površinu od 1.205,44 ha (24,54%), u okviru koje se nalaze lokaliteti: „Orovicaˮ, „Vjetrinaˮ, „Čvrkićiˮ, „Vidovoˮ, „Meandriˮ, „Kablarˮ, „Ridˮ, „Duga kosaˮ, „Ovčarˮ, „Debela goraˮ, „Svete Trojiceˮ, „Dučalovićiˮ, „Banjski potok IIˮ i „Sadljikeˮ.
* Režim zaštite III stepena obuhvata površinu od 3.696,89 ha (75,28%), u okviru koje se nalaze lokaliteti koji nisu pod režimima zaštite I i II stepena.
## IBA područje
Zbog prisustva 185 vrsta ptica Predio izuzetnih odlika proglašen je područjem od međunarodnog značaja za ptice (''Important Bird Areas – IBA''). Nalazi se i u okviru Emerald mreže (PC0000033). 

Turistička organizacija Čačka je upravitelj zaštićenim područjem.

## Reference