open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alexander Calder

**Aleksander Kolder** (; 22. avgust 1898, Loton, Pensilvanija – 11. novembar 1976, Njujork) je bio američki vajar čiji je opus najvećim delom bio posvećen kinetičkoj umetnosti.

## Život i delo
 
I deda i otac su mu bili vajari. Počeo je kao samouk slikajući pejzaže. Studirao je tehniku u Hobokenu, Nju Džersi i Njujorku. Do 1926. privatno je studirao slikarstvo i radio kao inženjer. Te godine nastaju njegove skulpture od drveta, a 1927. prve pokretne igračke. Godine 1928. stvara prve pokretne žičane konstrukcije. Godine 1931. prvi put boravi u Parizu. Tamo upoznaje savremene francuske umetnike kao što su Pit Mondrijan i Fernan Leže. Postaje član grupe „Apstrakcija-kreacija“. Njegovi prvi mobili (mehanički pokretane skulpture) se pojavljuju 1932. Od 1933. živi naizmenično u Francuskoj i u SAD i tada se pojavljuju njegovi prvi veliki „mobili“ za eksterijere.

Spada u glavne predstavnike kinetičke umetnosti.

## Reference

## Literatura
* Igor Zhoř, Hledání tvaru Praha 1967.

## Vanjske veze

* www.calder.org - Calder Foundation
* Biographie, Werke und Literatur
* Alexander Calder Biografie bei WHO'S WHO
Tamara de Lempicka

**Tamara de Lempicka (Łempicka)** (Varšava, 16. svibnja 1898. – Cuernavaca, Meksiko, 18. ožujka 1980.), bila je poljska slikarica koja je pripadala pokretu Art Deco, poznata i kao jedna od prvih likovnih umjetnica koja je, njegujući glamurozni imidž, postala svjetska zvijezda.

## Biografija
Rođena je 16. svibnja 1898. prema jednim izvorima u Sankt Peterburgu kao Tamara Gorska, a prema drugim izvorima u Varšavi kao Maria Górska. Odrasla u obitelji poljskih plemića i udana za uglednika iz ruske carske vlade, pobjegla je u Pariz nakon Ruske revolucije i tamo 1920-ih izgradila reputaciju glamurozne umjetnice. Privatni život su joj obilježili boemština i seksualne veze s oba spola. Nakon preudaje preselila se u SAD neposredno pred izbijanje Drugog svjetskog rata, postavši omiljenom umjetnicom hollywoodskih zvijezda.

## Izvori

## Vanjske veze

*
Henry Moore

**Henry Spencer Moore** (Castleford, Engleska, 30. srpnja 1898. - Much Hadham, 3. kolovoza 1986.) - engleski kipar i umjetnik. Najpoznatiji je po monumentalnim apstraktnim brončanim skulpturama, koje su javno izložene u mnogim dijelovima svijeta.

Oblici njegovih skulptura obično su apstraktne predodžbe ljudskog tijela, često majka s djetetom ili figure u ležećem položaju. U 1950.-i, imao je fazu u kojoj je radio skulpture obiteljskih grupa, a tijekom većeg dijela karijere radio je skulpture inspirirane ženskim tijelom. Mnoge njegove skulpture imaju rupe, praznine unutar oblika. 

Bio je sin rudarskog inžinjera. U djetinjstvu je živio siromašno. S 11 godina odlučio se baviti kiparstvom. Ranjen je u Prvom svjetskom ratu u bici u Francuskoj 1917. Studirao je kiparstvo u Leedsu i Londonu. Posjećivao je muzeje po Engleskoj, Italiji i Francuskoj, učio je, promatrao je skulpture. Na njega je utjecaj imala ležeća skulptura Tolteka i Maja izložena u Louvreu. Proslavio se brončanim i mramornim skulpturama i pokrenuo novi oblik modernizma u Ujedinjenom Kraljevstvu. Družio se s Pablom Picassom, Albertom Giacomettijem i drugim poznatim umjetnicima. Zanimao se za nadrealizam. Za vrijeme Drugog svjetskog rata, oštećena mu je kuća, preselio se s ženom Irinom u London. Crtao je ljude u londonskoj podzemnoj željeznici, gdje su tražili utočište od bombandiranja.

Obogatio se svojim umjetničkim radovima. Živio je štedljivo, imao je malu kuću, većinu zarađenog novca usmjerio je na svoju fondaciju (eng. Henry Moore Foundation), koja promiče umjetnost i obrazovanje. Imao je još za života brojne izložbe svojim radova. Dobivao je brojne narudžbe za izradu skulptura, uključujući i skulpture ispred UNESCO-ve zgrade u Parizu 1957. i u blizini palače Westminster u Londonu 1962. 

Utjecao je na velik broj engleskih i svjetskih kipara.

## Galerija


Datoteka:HenryMoore WestWind.jpg|*West Wind* (1928.) Portland kamen, London
Datoteka:Henry Moore, Family Group (1950).jpg|*Family Group* (1950.) bronca, Stevenage
Datoteka:Moore ThreePieceRecliningFigureNo1 1961.jpg|*Three Piece Reclining Figure No. 1* (1961.) bronca, Yorkshire
Datoteka:Henry.moore.locking.piece.arp.500pix.jpg|*Locking Piece* (1963.) bronca, London
Datoteka:Henry Moore - Two Piece Reclining Figure 5 - Kenwood.jpg|*Two Piece Reclining Figure No. 5* (1963.-'64.) bronca, Kenwood House, London
Datoteka:Henry Moore 2 piece reclining figure 5.jpeg|*Two Piece Reclining Figure No. 5* (1963.-'64.) bronca, Kenwood House, London
Datoteka:HenryMooreTorontoCH2.jpg|*Three Way Piece No. 2 (The Archer)* (1964.-'65.) Toronto 
Datoteka:Moor, three piece sculpture vertebrae ,1968-1969.jpg|*Three Forms: Vertebrae* (1968.-'69.), Jeruzalem.
Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama 2008. – žene pojedinačno

**Takmičenja u tenisu za žene pojedinačno** na Olimpijskim igrama 2008. u Pekingu, (Kina) održana su na trenima Olimpijskog zelenog teniskog centra od 10. avgusta do 16. avgusta.

Učestvovale su 64 takmičarke iz 33 zemlje.

## Kalendar

### Osvajači medalja

### Spisak nosilaca

: Broj u zagradi iza imena je mesto na VTA listi nedelju dana pre početka turnira 4. avgusta

## Prvo kolo

* Podebljani brojevi u zagradioznačavaju broj nosioca, a obični brojevi u zagradi označavaju trenutno mesto na VTA rang listi.
* ITF = specijalna pozivnica ITF
* MOK = specijalna pozivnica MOK-a
* ALT = zamena

## Drugo kolo

## Treće kolo

## Četvrtfinale

## Polufinale

## Meč za treće mesto

## Finale

## Vanjske veze
* rezultati
László Nagy

**László Zoltán Nagy** (Székesfehérvár, 3. ožujka 1981.) je mađarski rukometaš i bivši reprezentativac koji treutno igra za mađarski klub KC Veszprém, za kojeg je potpisao 2012. godine. Do tada, Nagy je igrao za SC Pick Szeged na početku karijere, da bi od 2000., čak 12 godina proveo u španjolskom klubu FC Barcelona Handbol. Osim što je s klubom osvojio nekoliko nacionalnih prvenstava i kupova te Ligu prvaka, Nagy je bio i kapetan kluba. Ipak, s klubom se nije rastao u najboljim odnosima zbog problema oko njegova transfera u Veszprém. 

Za reprezentaciju je nastupao u svim uzrastima, a za A vrstu je debitirao 1999. godine te je od tada jedan od najboljih i najvažnijih mađarskih igrača. Ipak, 2009. je objavio kako, zbog problema u reprezentaciji i savezu, ne želi više nastupati za reprezentaciju. Tokom sljedećih godina održano je nekoliko rundi pregovora između Nagyja i saveza, ali nijedna nije urodila plodom. Tokom tog razdoblja, govorkalo se i o tome kako bi Nagy mogao uzeti španjolsko državljanstvo i predstavljati tu zemlju na Olimpijadi 2012., na što je imao pravo zbog 12 godina boravka i tri godine neigranja za Mađarsku. Ipak, nakon što je prihvatio Veszprémov ugovor i odlučio se budućnost provesti u Mađarskoj, Nagy je konačno odbio španjolsku ponudu te se 2012. godine vratio u reprezentaciju. 

Njegov brat, Levente Nagy, golman je mađarskog prvologaša Kecskeméti SE te je imao nekoliko nastupa za reprezentaciju. Nagy je oženjen te sa suprugom Erikom ima jednu kći, Deboru, rođenu 2007. godine.
Olimpijske međuigre 1906.

**Olimpijske međuigre** () su održane 1906. godine u Atini, u Grčkoj, povodom proslave 10-godišnjice prvih modernih Olimpijskih igara. Iako su u to vreme ove Igre bile održane prema protokolu i svim pravilima modernog olimpizma, do današnjeg dana Međunarodni olimpijski komitet ove Igre ne priznaje službeno kao ravnopravne ostalim Olimpijskim igrama, pa se i medalje osvojene na ovom takmičenju službeno ne računaju u tabelama osvajača olimpijskih medalja.

U takmičarskom programu se istakao Rej Juri iz SAD, koji je pobedom u dve discipline skokova bez zaleta (vis, dalj) nastavio dominaciju u tim sportovima s prethodna dva izdanja Igara. Još je zapažen bio nastup njegovog zemljaka Pola Pilgrema, koji je pobedio u trkama na 400 i 800 metara. Bili Šering iz Kanade je ozbiljno pristupio pripremama za maraton, pa se preselio u Grčku dva meseca pre Igara da se navikne na lokalne uslove. To mu je očigledno pomoglo, pa je pobedio iako nije spadao u krug favorita.

## Nasleđe Olimpijskih međuigara

Iako ove Igre službeno ne spadaju u red 'pravih' Olimpijskih igara, po mnogo čemu su one utrle put modernom olimpijskom pokretu. Prethodna izdanja Igara, i to ona u Parizu 1900. godine te Igara u St. Louisu 1904. godine nisu postigla željeni uspeh: zbog predugog trajanja od nekoliko meseci te zajedničke organizacije sa Svetskim izložbama donekle je bio smanjen interes i sportista i javnosti za Olimpijske igre. Međuigre u Atini su međutim prvi put bile organizovane na način da su sva takmičenja održana u svega par nedelja, što je omogućilo dinamičniji program, veći interes publike i javnosti, što je olakšalo samu organizaciju. Takođe, svi sportisti su se pre takmičenja morali registrovati kod MOK-a.

Osim toga, na ovim Igrama se prvi put organizovalo otvaranje igara kao poseban događaj koji je uključivao defile ekipa na stadionu pred publikom iza nacionalnih zastava. Slično je organizovano i zatvaranje Igara. Te su ceremonije od tada prisutne na svim Olimpijskim igrama.

## Popis sportova

## Bilans osvojenih medalja
Medalje osvojene na ovim Igrama se prema tumačenju MOK-a službeno ne računaju kao olimpijske medalje.

* Medalju za mešoviti tim osvojili su belgijski i grčki takmičari koji su u paru veslali u dvojcu na 1 milju. Srebrna i bronzana medalja koje su osvojili timovi gradova Smirne i Soluna upisane su u bilans Otomanske imperije jer su se tada oba grada nalazila na njenoj teritoriji.

## Vanjske veze
* pdf Journal of Olympic History, Volume 10, December 2001/January 2002, ''The 2nd International Olympic Games in Athens 1906'', by Karl Lennartz
Gábor Császár

**Gábor Császár** (Celldömölk, 16. lipnja 1984.) je mađarski rukometaš i reprezentativac koji trenutno igra za Kadetten Schaffhausen na poziciji srednjeg ili lijevog vanjskog. 

U karijeri je igrao u nekoliko europskih zemalja (Danska, Španjolska, Francuska), da bi se 2010. vratio u Mađarsku. Za reprezentaciju je debitirao 17. siječnja 2004. protiv Saudijske Arabije te je od tada standardni prvotimac koji je sudjelovao na nekoliko svjetskih i europskih prvenstava, te na Olimpijskih igara.
Apače (općina)

**Apače** je općina u Donjoj Štajerskoj, u sjeveroistočnoj Sloveniji na granici sa Austrijom. Ustrojena je 2006. godine.

## Naselja u općini
**[[Apače (Apače, Slovenija)|Apače]]**, Črnci, Drobtinci, Grabe, Janhova, Lešane, Lutverci, Mahovci, Nasova, Novi Vrh, Plitvica, Podgorje, Pogled, Segovci, Spodnje Konjišče, Stogovci, Vratja vas, Vratji Vrh, Zgornje Konjišče, Žepovci, Žiberci

Nastala je izdvajanjem iz općine Gornja Radgona.

## Izvor

## Vanjske veze
* Službena stranica općine Apače
Markova Crkva

**Markova Crkva** je naselje u Srbiji u opštini Lajkovac u Kolubarskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 110 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 131 stanovnika).


File:Selo Markova crkva - opština Lajkovac - zapadna Srbija - etno kompleks 1.jpg|Markova crkva - etno kompleks
File:Selo Markova crkva - opština Lajkovac - zapadna Srbija - manastir svetog Dimitrija 1.jpg|Markova crkva - manastir svetog Dimitrija
File:Selo Markova crkva - opština Lajkovac - zapadna Srbija - manastir svetog Dimitrija 3.jpg|Markova crkva - manastir svetog Dimitrija
File:Selo Markova crkva - opština Lajkovac - zapadna Srbija - manastir svetog Dimitrija 6.jpg|Markova crkva - manastir svetog Dimitrija
File:Selo Markova crkva - opština Lajkovac - zapadna Srbija - manastir svetog Dimitrija 7.jpg|Markova crkva - manastir svetog Dimitrija
File:Selo Markova crkva - opština Lajkovac - zapadna Srbija - kompleks Kumova vodenica 1.jpg|Markova crkva - kompleks Kumova vodenica
File:Selo Markova crkva - opština Lajkovac - zapadna Srbija - kompleks Kumova vodenica 2.jpg|Markova crkva - kompleks Kumova vodenica
File:Selo Markova crkva - opština Lajkovac - zapadna Srbija - kompleks Kumova vodenica 5.jpg|Markova crkva - kompleks Kumova vodenica
File:Selo Markova crkva - opština Lajkovac - zapadna Srbija - spomenik vodeničaru.jpg|Markova crkva - spomenik vodeničaru


## Demografija
U naselju Markova Crkva živi 93 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 44,0 godina (40,9 kod muškaraca i 48,3 kod žena). U naselju ima 39 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,82.

Ovo naselje je u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Slovac

**Slovac** je naselje u Srbiji u opštini Lajkovac u Kolubarskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 307 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 314 stanovnika).


File:Selo Slovac - opština Lajkovac - zapadna Srbija - kuća Elizabete Mulbank 1.jpg|Словац - кућа Еизабете Мулбанк 1
File:Selo Slovac - opština Lajkovac - zapadna Srbija - kuća Elizabete Mulbank 2.jpg|Словац - кућа Еизабете Мулбанк 1
File:Selo Slovac - opština Lajkovac - zapadna Srbija - panorama 1.jpg|Словац - Панорама
File:Selo Slovac - opština Lajkovac - zapadna Srbija - raskrsnica ka mestu Ub 2.jpg|Словац - Раскрсница 
File:Selo Slovac - opština Lajkovac - zapadna Srbija - panorama 2.jpg|Словац - Панорама
File:Selo Slovac - opština Lajkovac - zapadna Srbija - kamenolom i pruga Beograd - Bar.jpg|Словац - Каменолом и пруга Београд - Бар
File:Selo Slovac - opština Lajkovac - zapadna Srbija - arheološki lokalitet Jerinin grad Slovac 1.jpg|Словац - археолошки локалитет Јеринин град


## Demografija
U naselju Slovac živi 242 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 41,1 godina (40,2 kod muškaraca i 41,9 kod žena). U naselju ima 91 domaćinstvo, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,37.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Atletika na Ljetnim olimpijskim igrama 2012.

**Atletska takmičenja na 30. [[Olimpijada 2012|Letnjim olimpijskim igrama u Londonu 2012.]]** godina održana su poslednjih 10 dana Igara od 3 do 12. avgusta na Olimpijskom stadionu. Takmičenja u maratonu i brzom hodanju održaće se po ulicama centralnog Londona. Start i cilj ovih takmičenja nalazio se na The Mall.

### Kvalifikacione norme za učešće na LOI 2012.
Na osnovu sledećih kriterijuma je određen plasman za atletska takmičenja na Letnjim olimpijskim igrama 2012. Svaki Nacionalni olimpijski komitet (NOK) može poslati maksimalno trojicu atletičara po disciplini ako su svi isunili propisanu A normu ili 1 sportistu sa ispunjenom B normom. U disciplinama štafetnog trčanja NOK može poslati samo jednu štafetu u svakoj disciplini, ako je ispunila normu. Nacionalnim olimpijskim komitetima ako nemaju nijednog sportistu, koji je ispunio B normu, mogu poslati jednog sportistu, bez obzira na postignuti rezultat.

Kvalifikaciono vreme za ispunjene normi je različito za razne discipline, a propisao ga je kao i norme IAAF. Kvalifikacioni period za maraton, brzo hodanje i višeboje (destoboj i sedmoboj) je od 1. januara 2011. do 8. jula 2012, za sve ostale pojedinačne discipline je to 1. maja, 2011– 8. jula 2012. Kvalifikacije za štafete je između 1. januara 2011, do 2. jula, 2012.

## Kvalifikacije
* 

## Raspored takmičenja
Mesto održavanja takmičenja je Olimpijski stadion, osim ako nije drugačije naznačeno. Sva vremena su UTC i mogu se promeniti. Finalna takmičenja su boldovana.

## Rezultati takmičenja
### Muškarci

### Žene

## Bilans medalja

### Bilans medalja, muški
Posle 8. avgusta – 6. dan

### Bilans medalja, žene
Posle 8. avgusta – 6. dan



### Bilans medalja, ukupno
Posle 6 dana – 27 disciplina



## Reference

## Vanjske veze
Ana Terter

**Ana Terter** je bila srpska kraljica u periodu od 1284. godine do 1299. godine, kao supruga srpskog kralja Stefana Uroša II Milutina.

## Poreklo
Četvrta po redu Milutinova supruga, bila je kći bugarskog cara Đorđa I Tertera. U Srbiju je došla 1284. godine, nakon proterivanja Jelisavete Arpad.

## Bračni život
Uoči dolaska Ane Terter u Srbiju, postavilo se pitanje legitimnosti budućeg braka. Naime, srpskom kralju bi to bio četvrti brak, što se kosilo sa kanonskim pravilima pravoslavne Crkve. Da bi se uklonila ta “prepreka”, prethodni Milutinov brak, sa Jelisavetom Arpad, proglašen je nevažećim, što srpskoj Crkvi nije teško palo, s obzirom na to da je ona, tj. Crkva, od samog početka, bila protiv tog braka. Kraljica Ana je u Srbiji provela znatno više vremena, nego sve njene prethodnice zajedno. Možda bi ona, do kraja svog života i ostala pored supruga, da na to nisu uticale političke prilike na Balkanu. Naime, srpski kralj Milutin je, nakon dugog i uspešnog ratovanja protiv Vizantije, bio rešen da diplomatskim putem očuva novoosvojene krajeve. Stoga je rešio da uspostavi mir i čvršći savez sa Vizantijom, pribegavši već oprobanom receptu - sklapanjem braka. Vizantijski car, Andronik II Paleolog, pritešnjen nadirućom snagom srpske države, dao je Stefanu Milutinu ruku svoje petogodišnje kćeri, Simonide. Uoči Uskrsa, 1299. godine, na reci Vardaru, nedaleko od Soluna, došlo je do svojevrsne “razmene“. Naime, vizantijski car je svome novopečenom zetu predao svoju kćer, sa njenom pratnjom, a dotadašnja srpska kraljica je, zajedno sa taocima, predata Grcima. Ovaj postupak srpskog kralja nije naišao na odobravanje članova srpske kraljevske porodice, što iz lične saosećajnosti sa bivšom snahom, što iz političkih razloga. Međutim, kralj Stefan Milutin se na to nije previše obazirao, nego je. čak, ponovo izdejstvovao poništenje braka, čime je njegov sin iz braka sa Anom Terter, Stefan Konstantin, preko noći postao „nezakoniti sin“. Nekadašnja bugarska princeza, žrtva političke trgovine, poslata je u Solun, odakle joj se dalji životni put obavija velom zaborava.
Veslanje na Ljetnim olimpijskim igrama 2012.

**[[Veslanje|Veslačka]]** takmičenja na Letnjim olimpijskim igrama 2012. u Londonu održana su po 26. put u okviru olimpijskog programa. Trke se održavaju od 28. jula do 4. avgusta u veslačkom centru Iton Dorni koji se nalazi na 40&nbsp;km zapadno od Londona, u blizini Vindzorskog zamka. Učestovalo je ukupno 550 takmičara iz 58 zemalja (353 muškarca i 197 žena) koji su se takmičili u ukupno 14 disciplina - 8 u muškoj i 6 u ženskoj konkurenciji.

## Učesnici
Prema pravilima FISA, svaki NOK ima pravo na jedna čamac u svih 14 disciplina. Najveći broj posada učešće na igrama obezbedio je zahvaljujući plasmanu na Svetskom prvenstvu koje je u avgustu i septembru 2011. održano na Bledu u Sloveniji. Preostale kvote popunjene su preko kontinentalnih kvalifikacija i svetske olimpijske regate vožene u Lucernu (Švajcarska).

## Satnica

## Regate
Takmičenja su se održala u ukupno 14 disciplina, 8 u muškoj i 6 u ženskoj konkurenciji. Kao kod svih veslačkih takmičenja, tako i u olimpijskom programu takmičenja su se odvijala u dve vrste čamaca teški i laki, uz dve veslačke tehnike *Svip* kada veslači koriste po jedno veslo i *Skul* kada jedan veslač vesla sa dva vesla. Skul disciplina obuhvata muške i ženske skifove (singl), dvojce, lake dvojce i četverce. Svip veslanje obuhvata muške i ženske dvojce i osmerce, te četverac i laki četverac bez kormilara za muškarce.

## Rezultati
### Muškarci

### Žene

## Bilans medalja

## Povezano
* Veslanje
* Veslanje na Letnjim olimpijskim igrama
* Iton Dorni

## Reference

## Vanjske veze

* Veslanje na sajtu LOI 2012.
* "London 2012 Olympics: rowing guide".  The Telegraph. 14 February 2011.
Gimnastika na Ljetnim olimpijskim igrama 2012.

Na Letnjim olimpijskim igrama 2012. gimnastičari su se takmičili u tri discipline: sportska gimnastika, ritmička gimnastika i trampolina. Takmičenja u sportskoj gimnastici su održana u Nort Grinič arena od 28. jula do 7. avgusta. U ritmičkoj gimnastici takmičenja su održana od 9. do 12. avgusta u Vembli areni, dok su takmičenja u trampolini održana 3. i 4. avgusta takođe u Nort Grinič arena.

## Bilans medalja

## Rezultati
### Muške discipline

### Ženske discipline

### Ritmička gimnastika

### Trampolina

## Vanjske veze

* Official site of London 2012 Summer Olympics 
* Fédération Internationale de Gymnastique
Atletika na Ljetnim olimpijskim igrama

**[[Atletika]]** je bila u programu svih do sada održanih Letnjih olimpijskih igara. Iako su se broj i vrste atletskih disciplina kroz istoriju bitno menjali, osnovna podela na trčanja, bacanja, skokove i višeboj je uvek bila prisutna. Danas su u programu 24 discipline za muškarce i 23 discipline za žene. Disciplina u kojima se takmiče samo muškarci je hodanje na 50 kilometara.

## Muške discipline
Atletski program za muškarce po disciplinama nije se menjao od Olimpijskih igara u Melburnu 1956. godine, kada je uvrštena disciplina hodanja na 20&nbsp;km, osim što jednom na igrama u Montrealu 1976. godine nije bilo takmičenja u disciplini hodanja na 50&nbsp;km.

Discipline koje se više ne nalaze u programu su uglavnom razne dužine preponskih trka, skokovi iz mesta, neke bacačke discipline, i mešovite štafete u kojima su takmičari iz jedne ekipe trčali različite dužine deonica. Do sada su se ukupno pojavile 52 različite discipline za muškarce.

## Ženske discipline
Takmičenja u atletici za žene uključena su u program na Olimpijskim igrama u Amsterdamuu 1928. godine. Do sada se u programu Olimpijskih igara pojavilo 27 raznih disciplina za žene.

## Rekordi
### Ukupno osvojene medalje
Pavo Nurmi je sportista koji je osvojio najviše medalja na olimpijskim igrama. Najviše medalja u pojedinačnim disciplinama ima Rej Juri (8 medalja) zatim Karl Luis (7 medalja). Amerikanka Evelin Ešford drži rekord u ženskoj konkurenciji sa 5 medalja.

**Najviše zlatnih medalja u pojedinačnoj konkurenciji**
* 7 : Karl Luis  (100 m 1984 i 1988 ; 200 m 1984 ; skok udalj 1984, 1988, 1992 i 1996).
* 6 : Pavo Nurmi  (1.500 m 1924 ; 5.000 m 1924 : 10.000 m 1920 i 1928 ; kros 1920 i 1924).
* 4 : Alvin Krenzlajn  (60 m pr., 110 m pr, 200 m pr. i skok udalj 1900.).
* 4 : Hanes Kolemainen  (5.000 m, 10.000 m 1 kros 1912 ; maraton 1920).
* 4 : Emil Zatopek  (10.000 m 1948 ; 5.000 m, 10.000 m i maraton 1952).
* 4 : Lase Viren  (5.000 m 1972 i 1976 ; 10.000 m 1972 i 1976).
* 4 : Robert Korženjovski  (20&nbsp;km hod. 2000 ; 50&nbsp;km hod 1996, 2000 i 2004).

## Povezano
* Osvajači olimpijskih medalja u atletici, žene
* Osvajači olimpijskih medalja u atletici, muški
* Olimpijski rekordi u atletici
Dizanje tegova na Ljetnim olimpijskim igrama 2012.

**Takmičnje u [[dizanje tegova|dizanju tegova]]** na Olimpijskim igrama je održano od 28. jula do 7. avgusta u Eksel centru. Učestvovalo je 260 takmičara (156 muškaraca i 104 žena). Takmičari su podeljeni u kategorije, muškarci u osam, a žene u sedam kategorija.

## Raspored takmičenja

## Zemlje učesnice

## Rezultati
### Ženske discipline

### Muške discipline

## Bilans medalja

## Vanjske veze
* Međunarodna federacija dizača tegova
* Dizanje tegova na sajtu www.london2012.com
A. J. Casson

**Alfred Joseph Casson**,  (17. maj 1898 &ndash; 20. februar 1992) bio je kanadski slikar poznat kao član Grupe sedmorice. Njoj se priključio 1926. godine na poziv Franklina Carmichaela. Casson je poznat po slikama pejzaža, šuma i farmi u južnom Ontariju, te kao najmlađi član Grupe sedmorice.

## Djela


File:GiveUsTheTools.jpg|A. J. Cassonov plakat "Dajte nam alat" iz 1941. godine kojim su se reklamirale ratne obveznice 


## Literatura
* Harper, Russell. *Painting in Canada: A History 2nd ed.* Toronto: University of Toronto Press, 1981. 
* Reid, Dennis *A Concise History of Canadian Painting* 2nd Edition. Toronto: Oxford University Press, 1988. .

## Vanjske veze

* Order of Canada Citation 
* Group of Seven 

* A. J. Casson, Lethbridge College Buchanan Art Collection
Nikanor Bogunović

**Nikanor** (svetovno *Veljko Bogunović*; Međeđa kod Knina, 20. avgust 1952) je arhiepiskop vršački i mitropolit banatski.

## Biografija

Mitropolit Nikanor, u miru Veljko Bogunović, rođen je u Međeđi, Hrvatska, 20. avgusta 1952. godine. Bogosloviju Sv. Tri Jerarha u manastiru Krki, Hrvatska, završio je 1975. godine. Posle položenog bogoslovskog ispita zrelosti — mature, zamonašen je 27. avgusta 1975, a u čin jerođakona rukopoložen je 28. avgusta, na dan Uspenja Presvete Bogorodice iste godine.

Posle monašenja i rukopoloženja, odlazi na bogoslovske studije u Zagorsk (Sergijev Posad), Rusija, koje završava 1979. godine. Rukopoložen je u čin jeromonaha dana 1. januara 1978, a potom u periodu 1981—1982. odlazi na postdiplomske studije u Njemačku.

## Episkop

Na majskom redovnom zasjedanju Svetog arhijerejskog sabora godine 1985. izabran je za episkopa hvostanskog, vikara mitropolita crnogorsko-primorskog Danila. Čin arhijerejske hirotonije 11. avgusta 1985, obavio je patrijarh srpski German, uz učešće više arhijereja Srpske pravoslavne crkve. Na ovoj dužnosti ostaje sve do izbora za episkopa Eparhije gornjokarlovačke godine 1991. čiji je tron bio upražnjen smrću episkopa Simeona (Zlokovića), jednog od najumnijih arhijereja Srpske pravoslavne crkve.

Sveti arhijerejski sabor 1999. godine, bira ga za episkopa upražnjene Eparhije za Australiju i Novi Zeland Mitropolije novogračaničke i administratora Eparhije australijsko-novozelandske. Upravljao je ovim eparhijama sve do 2003. kada je izabran za episkopa upražnjene Eparhije banatske na kom položaju se i danas nalazi.

Na majskom redovnom zasjedanju Svetog arhijerejskog sabora godine 2024. uzdignut je u zvanje arhiepiskopa vršačkog i mitropolita banatskog.

## Povezano

* Eparhija banatska

## Literatura
* Episkop Nikanor (Bogunović)
Lijeva skretanja

**Leva skretanja** je izraz koji se koristi u kontekstu komunističke ideologije, odnosno opisuje pojave među pokretima i partijama marksističko-lenjinističke orijentacije u kojima pojedinci i frakcije iskazuju radikalno levi stav u odnosu na zvaničnu politiku svoje organizacije, i to način kojim se ekstremno zaoštrava klasna borba, provodi represija i to na način kojim se izaziva neprijateljstvo narodnih masa i na neki drugi način kompromituje ostvarivanje sopstvenih ciljeva. 

Kao jedan od primera može se navesti zvanični stav Kineske komunističke partije koja se 1970-ih ogradila od svoje radikalno leve frakcije i njene politike poznate kao kulturna revolucija.

## Lijeva skretanja u NOR-u

Termin lijeva skretanja u užem smislu se koristi za istoriju Jugoslavije u Drugom svetskom ratu, odnosno aktivnosti delova Komunističke partije Jugoslavije u periodu od 1941. do 1942. godine, pre svega na području Crne Gore, Hercegovine i Srbije gde su na teritorijama oslobođenim od okupatora u prvim mesecima nakon ustanka komunisti i njihove oružane formacije - partizani - pokušavale stvoriti komunističku državu, odnosno politički poredak po uzoru na tadašnji Sovjetski Savez, a što se odražavalo kroz "eksproprijaciju" materijalni sredstava od seljaka, zvanično neprijateljski stav prema religiji, kao i fizičke likvidacije potencijalnih "klasnih neprijatelja". Te su aktivnosti za posledicu imale oseku ustanka, odnosno prelazak dela ustanika u redove antikomunističkih četnika.

### Leva skretanja u Srbiji

U Užicu je u periodu komunističke vladavine (Užička Republika) jedan od komunističkih egzekutora, Vidan Micić iz Požege, navodno sa svojom grupom partizana ubio oko 400 ljudi, noću, streljanjem u potiljak ili maljevima.

### Lijeva skretanja u Crnoj Gori

Sam Tito je crnogorskim partizanima izdavao protivrečna naređenja. Prvo je tražio da pribegnu represijama protiv četnika:

U drugom pismu Tito piše da crnogorski drugovi treba više da koriste ubeđivanje nego prijetnje i strijeljanja:

### Osuda levih skretanja

Vodstvo KPJ se do proleća 1942. godine od tih tendencija počelo ograđivati te ih zvanično osudilo i umesto toga nastojalo sprovesti politiku Narodnog fronta koja je oko KPJ trebala stvoriti što širi antifašistički savez; vodeće partijske ličnosti vezane uz "leva skretanja" su javno kritikovana i smenjene sa svojih dužnosti. Zvanična istoriografija posleratne Jugoslavije je leva skretanja u pravilu nastojala pripisati ličnostima koji su u ratu bili poginuli ili, kao u slučaju Milovana Đilasa, postali antirežimski disidenti.

## Povezano
* Zločini partizana u Drugom svetskom ratu‎

## Reference

## Literatura
* 
* REVOLUCIONARNI TEROR U NOVOVAROŠKOM, PRIJEPOLJSKOM I PLJEVALJSKOM SREZU OKTOBAR 1941–MAJ 1942, Dr MILUTIN ŽIVKOVIĆ, Institut za srpsku kulturu, Priština – Leposavić, Republika Srbija, Istorija 20. veka, god. 37, 1/2019, 75–92
Louise Nevelson

**Louise Nevelson** (23. august 1899 – 17. april 1988) bila je američka kiparica poznata po monumentalnim monokromnim drvenim skulpturama. Rođena je u Украјини, a s porodicoom je početkom 20. vijeka emigrirala u SAD. Tamo je u školi naučila engleski, dok je kod kuće koristila maternji jidiš. Zahvaljujući udaji za bogatog muža se mogla posvetiti studiju umjetnosti, te je 1941. imala prvu samostalnu izložbu. Bila je učenica Hansa Hofmanna i Chaima Grossa, te je eksperimentirala s ranom konceptualnom umjetnošću koristeći pronađene predmete. Poznata je po tome što je nosila živopisnu odjeću i divovske lažne trepavice, zbog čega su je proglasili "Prvom damom kiparstva".

Njena unuka Neith Nevelson je također istaknuta likovna umjetnica.

## Izvori

## Literatura

* Rapaport, Brooke Kamin. *[http://books.google.com/books?id=ZcZjFiQsB1kC&lpg=PP1&dq=%22Louise%20Nevelson%22&pg=PR14#v=onepage&q&f=false The Sculpture of Louise Nevelson: Constructing a Legend]*. New York: Jewish Museum of New York (2007). 
* Busch, Julia M. *A Decade of Sculpture: the New Media in the 1960s*. Philadelphia: The Art Alliance Press (1974). 
* Celant, Germano. *Louise Nevelson*. New York: Skira (2011). 
* Friedman, Martin. *Nevelson: Wood Sculptures, An Exhibition Organized by Walker Art Center*. Boston: E.P. Dutton (1973). 
* Guerrero, Pedro. *Louise Nevelson: Atmospheres and Environments*. Clarkson N. Potter (1988). 
* Herskovic, Marika. *American Abstract Expressionism of the 1950s, An Illustrated Survey.* New York: New York School Press (2004). 
* Hobbs, Robert C. "Louise Nevelson: A Place That Is an Essence". *Woman's Art Journal*. 1. 1 (1980): 39–43.
* Lisle, Laurie. *Louise Nevelson: A Passionate Life*. Bloomington: IUniverse (2001). 
* MacKown, Diane. *Dawns and Dusks: Taped Conversations With Diana MacKown*. Encore Editions (1980). 
* Wilson, Laurie. *Louise Nevelson: Iconography and Sources*. New York: Garland Pub. (1981). 

## Vanjske veze
* [Nevelson on Wikiversity](http://de.wikiversity.org/wiki/Nevelson,_Louise_(ca.1960))
* Louise Nevelson Foundation
* Louise Nevelson: The Artist and the Legend 
* "The Sculpture of Louise Nevelson: Constructing a Legend" Exhibition (2007)  at The Jewish Museum (New York): online timeline, art and audio "Knowing Nevelson" panel discussion
Spacijalizam (književnost)

**Spacijalizam** () – prostorna poezija.

Ovaj neoavangardi pravac nastao je u francuskoj književnosti početkom šezdesetih godina. Književnici okupljeni oko časopisa *Les lettres*, u Parizu, u početku su prihvatili načela konkretne poezije da bi kasnije pesnik i teoretičar Pjer Garnije (Pierre Garnier, 1928) formulisao i teoretski obrazložio novi književni pravac nazvavši ga spacijalizam.

Osnovni naglasak u spacijalnoj pesmi je na prostoru i rasporedu elemenata (reči i znakova) u tom prostoru. Prema Garnijeu u spacijalnoj poeziji dolazi do *objektivizacije pesme* izmenom njene strukture i smeštanjem u prostor.

## Literatura:
* Pierre Garnier, *Spatialisme et poesie concrete*, 1968.
* Martial Lengele, *Connaissez – vou le spatialisme?*, 1979.
* Miroljub Todorović, „Prostorna poezija Pjera Garnijea“ u knjizi *Tokovi neoavangarde*, Nolit, Beograd, 2004.

## Vanjske veze
* Poetska arhitektura avangarde
Arte Povera

**Arte Povera** (*siromašna umjetnost*) je umjetnički pokret moderne umjetnosti. Pojam *Arte Povera* uvodi kritičar Germano Celant 1967. godine za grupu italijanskih umjetnika koji su počeli djelovati kasnih 1960-ih.

Djela *art povera* su prostorne umjetničke instalacije sastavljene od elemenata "siromašnih" i svakodnevnih materijala kao što su zemlja, drvo, staklo, kamenja, željeza, novina i sličnih materijala. Upotreba svakodnevnih, jeftinih i jedostavnih materijala je i protest protiv komercijalizacije umjetnosti. Umjetnici pokušavaju razbiti dihotomiju između umjetnosti i života, na taj način da koriste trivijalne i uglavnom neupadljive materijale neke zatečene situacije, da bi na ovoj nezapaženoj realnosti naznačili promjenu u izgledu do koje dolazi kada kreativan plan izmjeni uslove jedne situacije i odredi ih na nov način.

Michelangelo Pistoletto je jedan od najpoznatijih predstavnika ovog pokreta. Počevši od 1962. godine, Pistoletto slika na ogledalima da bi povezao nepomičnost slike sa stalno promjenljivom stvarnosti u kojoj se djelo nalazi. Ovim se stvara fizička interakcija između umjetničkog djela i njegova posmatrača. Kasnih šezdesetih Pistoletto suprostavlja naizgled nepovezane predmete, kombinujući klasične i savremene karakteristike. Kod djela *Venere dronjaka* Pistoletto stvara snažan kontrast između antičkog kiparstva i vedro obojenih krpa.

U *arte poveru* umjetnici se nisu ograničili na zapadnu civilizaciju, od 1968. godine, na primjer, Mario Merz radi svoje poznate igloe (*Double Igloo*, *What's to be done* i dr.), pozivajući se na nomade, kojim se divio jer su se dobro prilagodili svojoj sredini. Merz gradi igloe iz obilja tehnoloških i prirodnih materijala, uključujuću metal, staklo, vosak, zemlju i drvo. Ovaj eklekticizam u stvari naglašava bitnu razliku između homogenih tradicionalnih kultura i pluralističke moderne.

## Najpoznatiji umjetnici
* Alighiero Boetti
* Gilberto Zorio
* Giulio Paolini
* Giuseppe Penone
* Jannis Kounellis
* Luciano Fabro
* Mario Merz
* Marisa Merz
* Michelangelo Pistoletto
* Pino Pascali

## Literatura
* *Mali leksikon umetnosti 20. veka*, Beograd, 1974.

## Vanjske veze

* "Arte Povera" *Glossary of Art, Architecture & Design, 1945.* 
* Germano Celant, Arte povera, history and stories  
* Walker Art Museum exhibit, 2001-2002  
* Studio International magazine review of Arte Povera exhibit  
* MoMA - "Arte Povera" 
* The Art Story - "Arte Povera"
Henri Michaux

**Henri Michaux** (24. maj 1899 – 19. oktobar 1984) bio je belgijsko-francuski pjesnik, književnik i slikar. Najpoznatiji je po ezoteričnim knjigama koje je pisao u pristupačnom stilu, a što je uključivalo poeziju, putopise i likovnu kritiku. Michaux se nastojao iskušati u nekoliko različitih oblasti, te je eksperimentirao sa drogama, a što je rezultiralo s njegovim najpoznatijim knjigama *Miserable Miracle* i *Les Grandes Épreuves de l'esprit et les innombrables petites*.

## Vanjske veze
* Kirjasto's Author Calendar , Henri Michaux biography
* Reelyredd's Poetry Pages , French text of Michaux poem "Ma Vie" with English translation
Lucio Fontana

**Lucio Fontana** (19. februar 1899&nbsp;&ndash;&nbsp;7. septembar 1968) bio je italijanski slikar, kipar i likovni teoretičar rodom iz Argentine. Najpoznatiji je kao jedan od osnivača umjetničkog pravca poznatog kao spacijalizam i vezama s radikalnim umjetničkim pokretom Arte Povera.

## Vanjske veze

* Fondazione Lucio Fontana
Spacijalizam

**Spacijalizam** () je prvac u umetnosti koji je nastao iz potrebe da se dođe do nove definicije prostora.

Osnivač ovog neoavangardnog pravca (u periodu od 1947. do 1954) je Lučio Fontana (, 1899—1968) koji ga je nazvao Movimijento spacijale (; prostorni pokret). Spacijalizam kombinuje ideje dadaizma, tašizma i konkretne umetnosti.

Fontana je u pokušaju da prevaziđe iluziju trodimenzionalnog prostora na slikarskom platnu, probijao slikarska platna, koristio neonska svetla i televiziju za projektovanje svetlosti i boje u "stvarni prostor sveta". Njegov gesutalni i teatralni rad uspostavio je nove kriterijume za novi pojam prostora koji su kasnije primenjeni u arhitekturi i skulpturi. Smatra se pionirom umetnosti instalacije.


Paolo Monti - Servizio fotografico - BEIC 6361506.jpg|Giuseppe Capogrossi. Photo by Paolo Monti, 1972.
Paolo Monti - Servizio fotografico - BEIC 6361583.jpg|Cesare Peverelli. Photo by Paolo Monti.
Rufino Tamayo

**Rufino Tamayo** (26. august 1899 – 24. jun 1991) bio je meksički slikar porijeklom iz naroda Zapotec. Na početku karijere je bio blizak muralistima, ali se od njih ogradio zbog političkih stavova, koji su bili skeptični prema revoluciji, odnosno uvjerenja da revolucija zbog nasilja narodu donosi više štete nego koristi. Zbog toga je dugo vremena živio u SAD, i tek postepeno ga je domovina prihvatila kao jednog od svojih najboljih umjetnika. Stil mu je odražavalo nastojanje da spoji uticaj pretkolumbovske i moderne umjetnosti.

Po njemu su nazvana dva muzeja - Tamayov muzej za suvremenu umjetnost u Ciudad Mexicu i Museo Rufino Tamayo u rodnoj Oaxaci.

## Izvori

## Literatura
* Ades, Dawn. *Art in Latin America: The Modern Era 1820-1980*. New Haven: Yale University Press, 2006. .
* Matheos, José Corredor. *Tamayo.* New York: Rizzoli, 1987. .
* Sullivan, Edward J. *The Language of Objects in the Art of the Americas.* New Haven: Yale University Press, 2007. .

* 
* 


## Vanjske veze
* NY Times obituary
* Sotheby's: From The Trash Bin To The Auction Block 
* Museo Tamayo 
* Rufino Tamayo: Life, biography and paintings  
* ''Rufino Tamayo: The Sources of his Art'' (documentary)
* "Miami Museum of Art (MAM) Tamayo Exhibition (June 24th- Sept 23rd, 2007)" 
* One Person’s Trash Is Another Person’s Lost Masterpiece
Yves Tanguy

**Raymond Georges Yves Tanguy** (5. januar 1900 &ndash; 15. januar 1955), poznatiji kao **Yves Tanguy**, bio je francuski nadrealistički slikar. Kao mladić se za vrijeme služenja vojske sprijateljio sa Jacquesom Prevertom, koji ga je poslijeo upoznao sa Andreom Bretonom. Karijeru je započeo 1920-ih bez formalnog likovnog obrazovanja. Živio je bomeskim životom, a 1939. se preslio u SAD zajedno sa svojom drugom suprugom Kay Sage. Umro je od moždanog udara. 

## Vanjske veze
* "Inseparable Pairs: reviewing the exhibit Double Solitaire" , ArtsEditor.com, 2011
* DoddsNet Yves Tanguy Archive
* List of Tanguy Exhibitions
* Yves Tanguy at the WebMuseum
* Tate Collection Page 
* MoMA Collection Page
Jean Dubuffet

**Žan Dibife** ( Avr, 1901—Pariz, 1985) je bio francuski slikar, grafičar i vajar *[[Art brut]]a*.

Umetnost je studirao kratko u Parizu 1918. godine. Više puta je prekidao stvaralaštvo. Tek od 1942. isključivo se posvećuje umetnosti. Odbacuje zapadnjačku umetničku tradiciju. Kao spontani vid umetničkog izražavanja prihvata umetnost dece i psihički obolelih. Inspirisan ovim stvara maske i figure u vidu prividno naivnih, nažvrljanih crteža. Koristio je mnoštvo različitih materijala. Površine svojih slika dekorisao je gipsom, lepkom, asfaltom a dalju inspiraciju nalazio je u njihovim teksturama. Tokom takozvane *Hourloupe* faze od 1962. do 1974. godine njegove slike predstavljale su međusobno upletene linije. Njegovo delo izvršilo je snažan uticaj na umetnost nakon 1945. godine.

## Izvori

## Vanjske veze

* Fondation Dubuffet 
* The Pace Gallery
* Dubuffet at the Tate Gallery 
* The Collection de l'Art Brut in Lausanne
* Dubuffet at Brain-Juice 
* Music By Dubuffet
*  Jean Dubuffet
Len Lye

**Len Lye**, rođen kao **Leonard Charles Huia Lye** (5. jul 1901 - 15. maj 1980) bio je novozelandski likovni umjetnik, poznat po eksperimentalnim filmovima i kinetičkim skulpturama. Na njegovo je djelo je značajno uticala fascinacija maorskom kulturom i umjetnošću ne-evropskih naroda. Od 1943. je živio u SAD.

## Izvori
### Napomene

### Literatura
* Auckland City Art Gallery (1980) *Len Lye: A personal mythology* (catalogue published in conjunction with an exhibition of his paintings, steel-motion contributions and films). 
* Bouhours, Jean Michel and Horrocks, Roger (ed) (2000) *Len Lye*, Paris, Edition Centre Pompidou. 
* Curnow, Wystan and Horrocks, Roger (1984)* Figures of Motion: Len Lye, Selected Writings*', Oxford University Press/Auckland University Press, 1984. 
* Horrocks, Roger (2002) *Len Lye: A Biography*, Auckland, Auckland Univ Press. 
* Horrocks, Roger (ed) (2002) *Happy Moments: Text and Images By Len Lye*, Auckland, The Holloway Press. 
* Kashmere, Brett (2007) "Len Lye" in ''Senses of Cinema'' (Revised text of an entry first published in ''The Encyclopedia of the Documentary Film'', 2006)
* Len Lye  in *[[Te Ara]]* online encyclopedia
* Horrocks, Roger (2009) *Art that Moves: The Work of Len Lye*, Auckland, Auckland Univ Press. 
* Horrocks, Roger (ed) (2009) *Body English: Text and Images By Len Lye*, Auckland, The Holloway Press. 

## Vanjske veze
* 
* 
* Biography, Work listings and more 
*  from the *[[Dictionary of New Zealand Biography]]*
* Work by Len Lye in the collection of the Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa 
* Works, on New Zealand Electronic Poetry Centre website
* Listen to two Len Lye MP3s on thewire.co.uk 
* Len Lye's Water Whirler, Wellington, New Zealand 
* Information on Len Lye's Wind Wand 
* Len Lye 's work in the collection of Te Papa
* "Len Lye: The Body Electric; Ikon Gallery, Burmingham, UK"
Wifredo Lam

**Wifredo Óscar de la Concepción Lam y Castilla** (, 8. decembar 1902 – 11. septembar 1982), poznatiji kao **Wifredo Lam**, bio je kubanski likovni umjetnik poznat po nastojanju da svijetu približi afro-kubansku kulturu. Tokom školovanja se sreo sa nakim od najznamenitijih umjetnika 20. vijeka, te je stvorio jedinstveni stil koga karakteriziraju hibridni likovi. 

Rodio se u etnički i rasno miješanoj porodici; otac mu je bio kineski doseljenik, a majka dijete bivše robinje iz današnjeg Konga i kubanskog mulata. Porodica mu je bila katolička, ali je također ispovijedala i drevnu afričku religiju, pa mu je kuma Matonia Wilson bila svećenica santerije, religije koja će kasnije imati snažan uticaj na njegov rad. Slikanjem se počeo baviti nakon studija prava i botanike. Godine 1923. je došao u Madrid. Za vrijeme građanskog rata se priključio republikanskoj vladi i za nju izrađivao propagandne plakate; godine 1937. je ranjen, a nešto kasnije otišao u Pariz. Odatle se za vrijeme drugog svjetskog rata, uz dosta napora, vratio na Kubu 1941. Godine 1952. se stalno nastanio u Parizu. Bio je simpatizer kubanske revolucije, a Castru je izrazio podršku slikom *El Tercer Mundo* (Treći svijet), izloženoj u predsjedničkoj palači.

## Vanjske veze
* Wifredo Lam Official Website (in French)
* Ediciones Vanguardia Cubana. Libros de Pintura Cubana, Wifredo Lam 
* http://www.guggenheimcollection.org/site/artist_bio_83.html  – Lam's biography at the Guggenheim website
* http://www.moma.org/collection/browse_results.php?criteria=O:AD:E:3349&page_number=1&template_id=6&sort_order=1- Museum of Modern Art's Collection
* http://www.matta-art.com/lam/lam.htm  – Online Gallery of Lam's art
Mark Rothko

**Mark Rotko** (rođen kao *Markus Rotkovič*, , , , 1903 – 1970) bio je američki slikar jevrejskog porekla, rodom iz zapadne Rusije, danas Letonije. Pripadao je slikarskom pravcu Apstraktnog ekspresionizma.

Rođen je 1903. kao četvrto dete u porodici jevrejskih apotekara. Već 1913. porodica se preselila u SAD (Portland u državi Oregon) da bi izbegli progone u Evropi. Markus je studirao u Njujorku na Univerzitetu Jejl. Januara 1940. promenio je prezime u Rotko.

U prvo vreme na njega su uticali umetnici nadrealisti, a u njegovom delu vidljiv je i uticaj Anrija Matisa. Rotko je posebno poznat po svojim velikim slikama u ulju sa monohromatskim površinama koje se pretapaju. Neke od ovih slika su više od 3 metra. Mark Rotko je retko davao komentare o svojim delima, naročito posle 1950. Govorio je da: *„Slike moraju da budu tajanstvene.“*

Rotko je izvršio samoubistvo u svom ateljeu 1970.

## Vanjske veze

* Rotko u Nacionalnoj galeriji u Vašingtonu 
* Pojedina dela 
* Biografija i kritika
Barbara Hepworth

**Dame Barbara Hepworth** DBE (10. januar 1903&nbsp;– 20. maj 1975) je bila engleska kiparica, koja se smatra istaknutom predstavnicom modernizma. Njen je opus zajedno sa djelom Ivora Hitchensa, Henryja Moorea, Bena Nicholsona i Nauma Gaboa značajno pridonio razvoju modernog kiparstva, posebno u Britaniji.

Dva puta se udavala - za kipara Johna Skeapinga, s kojim je imala sina Paula, a potom za slikara Bena Nicholsona kome je rodila troje djece - sina Simona, koji je također postao istaknuti umjetnik, te kćeri Rachel i Sarah. Stradala je 1975. u požaru koji je izbio u njenom ateljeu.

## Reference
**Napomene**

;Izvori
* Penelope Curtis, *Barbara Hepworth*. Tate Publishing, .
* Barbara Hepworth, *Hepworth, Barbara: A Pictorial Autobiography*. Tate Publishing, .

## Vanjske veze

* Leslie Sacks Fine Art Biography
* Barbara Hepworth Museum and Sculpture Garden 
* Barbara Hepworth in the Tate Collection 
* Barbara Hepworth in the collection of the Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa 
* [Collection of [Margaret Gardiner (artist)|Margaret Gardiner] at the Pier Art Gallery, Stromness, Orkney including *Trevalgan*, 1956] 
* Yorkshire Sculpture Park
* artcornwall.org online journal for art and artists in Cornwall
* 

## Literatura
* 2011: *[http://www.lundhumphries.com/isbn/9781848220669 Barbara Hepworth: The Plasters] * by Sophie Bowness with contributions by Sophie Bowness, David Chipperfield, Frances Guy, Jackie Heuman, Tessa Jackson, Simon Wallis and Gordon Watson (Lund Humphries)
Aaron Siskind

**Aaron Siskind** (4. decembar 1903 – 8. februar 1991) bio je američki umjetnički fotograf koji je pripadao pokretu apstraktnog ekspresionizma. Fotografijom se počeo baviti relativno kasno, dobivši kameru kao vjenčani dar. Usprkos toga je relativno brzo postao jedan od najistaknutijih fotografa svog vremena.

## Izvori

* Rosenblum, Harold. *Siskind, Photographs.* Horizon, 1959..
* Rhem, James. *Aaron Siskind.* Phaidon, 2003.

## Vanjske veze
* Aaron Siskind Foundation 
* Aaron Siskind at the Art Institute of Chicago
* Marika Herskovic, ''New York School Abstract Expressionists Artists Choice by Artists'',  (New York School Press, 2000.)
Televizijska sezona

**Sezona** () je izraz koji u televizijskoj terminologiji ima dva osnovna značenja. 

Prvi, i najširi, označava vremenski period – koji obično odgovara jednom ili više godišnjih doba, a koje karakterizira specifičan televizijski program, odnosno sadržaj i raspored njihovog emitiranja od strane određene televizijske stanice ili mreže. U većini zemalja na televiziji postoje dvije osnovne sezone – redovna (koja uključuje jesen, zimu i proljeće) te ljetna; za potonju se u bivšoj Jugoslaviji ustalio naziv **ljetna shema televizijskog programa** koji se obično koristi.

Drugo značenje se vezuje za televizijske serije, odnosno označava grupu epizoda predviđenih za emitiranje tokom jedne redovne televizijske sezone. Većina televizijskih serija se obično dijeli na različite sezone čije emitiranje počinje na jesen, a završava na proljeće. U Sjedinjenim Državama jedna sezona tradicionalno ima između 20 i 26 epizoda koje se emitiraju svakog tjedna. U Velikoj Britaniji su sezone obično kraće, i obično sadržavaju 6 epizoda; ponekad se za njih koristi izraz **serijal** ().