Kampala

**Kampala** je glavni i najveći grad Ugande, administrativni centar ugandske Centralne regije i nekadašnja prijestolnica Kraljevstva Buganda, jednog od pet tradicionalnih kraljevstva Ugande. Grad prema popisu iz 2009. broji 1,353.189 stanovnika, a prema procjeni iz 2010. metropolitanska Kampala s periferijskim naseljima imala je 1,597.900 stanovnika.

## Geografija
Kampala leži na razbacana na nekoliko brda, svega par kilometara od obala Viktorijinog jezera, na nadmorskoj visini od 1190 m na jugu Ugande. Sedam značajnih brda Kampale su Kasubi (prijestolnica Kraljevstva Buganda), Mengo (sjediše parlamenta), Kibuli (džamija Kibuli), Namirembe (anglikanska katedrala), Lubaga (katolička katedrala Rubaga), Nsambija i Kampala (ili Stara Kampala).

## Klima
Kampala ima ekvatorsku klimu po Köppenovoj klasifikaciji klime, ali zbog zbog toga što leži na nadmorskoj visini od 1190 m ima relativno umjerenu klimu, za razliku od od drugih krajeva u istom klimatskom području. Najvrući mjesec je januar kad je prosječno oko 28 °C. Drugi aspekt klimatskih prilika u Kampali su dvije kišne sezone. Duža traje od augusta do decembra, a kraća od februara do juna, tad padne znatno više kiše, a najviše u aprilu, prosječno oko 175&nbsp;mm.

## Historija

Za historiju grada značajna je bila 1891. kada je tadašnji kabaka (kralj) Kraljevstva Buganda smjestio svoju prijestolnicu na brda Rubaga i Mengo, gdje se danas prostire Kampala. Zbog tog je i kapetan Frederick Dealtry Lugard, tadašnji predstavnik Britanske istočnoindijske kompanije odabrao 1890. susjedno brdo Kampalu kao lokaciju za svoju utvrdu i sjedište kompanijine kolonije Ugande. Lugardova utvrda na brdu Kampala, oko koje se razvilo naselje, ostala je prijestolnica odnosno sjedište administracije i nakon što je Uganda postala britanska kolonija sve do 1905. kada je preseljena u obližnji Entebbe na obali Viktorijinog jezera. 

Kampala je 1949. dobila status grada, a od 1962. postala je glavni grad nezavisne Ugande. Od tad je počeo ubrzani rast grada, koji je od gradića od 46.000 stanovnika izrastao u grad s preko milion stanovnika.

## Znamenitosti
Najveća znamenitost Kampale su Kasubi grobnice, okrugle slamnate grobnice njihovih kabaka (kraljevi Kraljevstva Buganda) sagrađene između 1881. i 1969. na istoimenom brdu Kasubi, koje su 1981. godine uvrštene u UNESCO-vu listu mjesta svjetske baštine u Africi. Jedna od većih znamenitosti tog novog grada je i Muzej Ugande koji ima zbirke posvećene tradicionalnoj muzici, arheologiji i paleontologiji. Grad ima brojne vjerske objekte, od muslimanskih džamija, hinduističkih hramova do kršćanskih crkava. Impresivna je bijela Kibuli džamija, anglikanska katedrala Namirembe i crkva Rubaga, kao i 
rimokatolička katedrala sv. Petra. 

## Stanovništvo

U Kampali su ispočetka apsolutna većina bili pripadnici ugandskog naroda Baganda, oni su i danas većina, ali ne toliko dominantna jer su se u grad naselili i pripadnici drugih plemena, kao i brojni Azijati i Evropljani.

## Privreda, školstvo i transport
Kampala se nalazi u najplodnijem dijelu Ugande, u kojem se proizvode kava, pamuk, čaj, duhan i šećerna trska. Kampala je i značajni industrijski centar, iako ne toliko važan kao obližnja Jinja (udaljena 64&nbsp;km u pravcu sjeveroistoka). U gradu ima dosta pogona prehrambene, metalne i drvoprerađivačke industrije i tvornica za montažu traktora. Kampala je sjedište većine ugandskih velikih poduzeća, a grad je i trgovačko-financijski centar cijele regije smještene oko Viktorijinog jezera.

Kampala je i značajni obrazovni centar, u gradu djeluje Univerzitet Makerere koji je dugi niz godina jedina institucija tog ranga u Istočnoj Africi. Nastao je iz škole osnovane 1911. koja je 1922. postala tehnička škola, zatim 1949. viša škola (univerzitetski koledž), te 1970. nezavisni univerzitet.

Kampala je i važno transportno čvorište iz koje polazi većina cesta u ostale dijelove Ugande i susjedne zemlje, preko grada ide željeznička linija od Kasesea za luku Mombasu u Keniji. Port Bell, udaljen 10&nbsp;km istočno od centra grada, luka je Kampale na Viktorijinom jezeru. Grad dijeli međunarodni aerodrom sa susjednim Entebbeom, koji je udaljen 34&nbsp;km jugozapadno.

## Ujedinjeni narodi
Zbog dugotrajnog građanskog rata i izuzetne važnosti Ugande u tom dijelu Afrike, u Kampali ima sjedište čak 11 specijaliziranih agencija i programa Ujedinjenih naroda (stanje iz juna 2010.):
* Međunarodna pomorska organizacija (IMO) 
* Međunarodni monetarni fond (IMF) 
* UNICEF - (UNICEF-Uganda)
* Razvojni fond Ujedinjenih nacija za žene (UNIFEM)
* Program Ujedinjenih naroda za razvoj (UNDP) - Uganda
* Organizacija Ujedinjenih naroda za industrijski razvoj (UNIDO)
* Fond Ujedinjenih naroda za stanovništvo (UNFPA)
* Program Ujedinjenih naroda za HIV / AIDS (UNAIDS)
* Svjetska banka
* Svjetski program za hranu (WFP)
* Svjetska zdravstvena organizacija (WHO)

## Reference

## Vanjske veze

* Kampala, The Capital City of Uganda  
* ''Kampala'' na portalu Encyclopædia Britannica 
* Vodič kroz Kampalu  
* Kampala - History