Vasilije Marković

**Dr Vasilije Marković Alađuz** (rođen 3. decembra 1882) je srpski istoričar i prvi doktor istorijskih nauka koji je tu titulu stekao na Beogradskom Univerzitetu.

## Mladost i školovanje
Rođen je u Stranjanima, u blizini Prijepolja u kome je završio osnovnu školu. Gimnaziju je učio u Solunu i Skoplju kao blagodejac. Kao jedan od najboljih učenika Skopske gimnazije našao se među osnivačima nacionalnog društva *Srpsko kolo* u Skoplju među viđenijim Srbima iz Stare Srbije. Svoje obrazovanje je nastavio na Velikoj Školi u Beogradu, na kojoj se istakao svojim radovima za koje njegov profesor Stanoje Stanojević rekao:

## Odbrana doktorske disertacije i rad u gimnazijama
Po završenoj Velikoj Školi tri godine je proveo kao nastavnik u gimnaziji u Pljevljima.

U novembru 1908. napušta službu i posvećuje se svojoj doktorskoj disertaciji na temu: *„Istorija srpskih manastira“*. Nakon odbrane disertacije 1909. postaje prvi doktor istorijskih nauka koji je tu titulu stekao na Beogradskom Univerzitetu, ali zbog balkanskih i prvog svetskog rata, nikada nije zvanično promovisan. Pre njega je disertaciju o caru Jovanu Nenadu odbranio Radosav Jovanović, ali on svoje delo nikada nije objavio zbog čega nije ozvaničen. Pošto je Marković umro u trenu kada je njegovo delo bilo štampano, tek je Grk Mihailo Laskaris, kao treći koji je odbranio disertaciju na Beogradskom univerzitetu sa temom *„Vizantijske princeze na srpskom prestolu u srednjem veku“* bio i zvanično promovisan u doktora istorijskih nauka.

Potom postaje nastavnik II beogradske gimnazije, a u februaru 1914. polaže profesorski ispit. Tada mu je ponuđeno mesto profesora na univarzitetu, ali je taj posao odbio želeći da se pripremi za položaj profesora Bogoslovskog fakulteta.

## Učešće u balkanskim i prvom svetskom ratu
Tokom komitske borbe u Staroj Srbiji, tesno je sarađivao sa komitskim vojvodama, pogotovo sa svojim velikim prijateljem Sretenom Vukosavljevićem. Kao borac učestvuje od 1912. godine, posebno se istakavši u Kumanovskoj bici. Nakon prelaska Albanije, biva postavljen na mesto komesara britanske bolnice *Vunded Alajs* i 01.10. 1916. sa 25 ranjenika biva prestacioniran u Voden. Na tom položaju ostaje najverovatnije do 17.04. 1917. kada na insistiranje ministarstva inostranih dela biva penzionisan u Solunu sa činom rezervnog podoficira i biva upućen u Atinu da radi kao diplomata. Godine 1918. objavljuje raspravu *„Da li su srednjovekovni Srbi smatrali Makedoniju bugarskom?“*, koja 1919. biva prerađena i prevedena na francuski za potrebe Versajske mirovne konferencije.

Objavio je nekoliko rasprava i članaka, a za potrebe *„Istorije Srba“* svog profesora i prijatelja Stanoja Stanojevića izradio je istorijske karte. Smrt ga je stigla kada je u štampu predao svoje delo *„Pravoslavno Monaštvo i manastiri u srednjovekovnoj Srbiji“* koje je posthumno objavljeno, a ovih godina je doživelo nekoliko reizdanja.

Dr Vasilije Marković umire od španske groznice 6. aprila 1920. godine.

Bio je oženjen Latinkom Šarkić sa kojom je imao dve ćerke:
* Jelicu (1919)
* Zorku (1920), rođenu kao posmrče

u
*

## Dela
* *„Pravoslavno Monaštvo i manastiri u srednjovekovnoj Srbiji“*
* *„Istorijski atlas“*
* *„Da li su srednjovekovni Srbi smatrali Makedoniju bugarskom?“*
* *„Odnosi Dubrovnika sa Srbijom od 1358. do 1362. godine“*
* *„Službena nazvanja oblasti i mesta u novoosnovanim krajevima“*
* *„Ktitori, njihove dužnosti i prava“*
* *„O titularima srpskih vladara u srednjem veku“*