open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Trastevere

**Trastevere** (akronim **R. XIII**) je 13. od 22 riona talijanskog glavnog grada Rima, koji leži na desnoj (zapadnoj) obali rijeke Tibar, južno od Vatikana. Sa sjevera graniči s rionom Borgo.

## Historija
Ime mu potječe od latinskog izraza *trans Tiberim* (doslovno "preko Tibra"). Grb mu predstavlja zlatnu lavlju glavu na crvenoj podlozi. Rione Trastevere* službeno je osnovan [[18. maj]]a [[1743]]. [[dekret]]om pape [[Benedikt XIV.|Benedikta XIV.]]

== Reference ==


== Vanjske veze ==

* [https://www.romasegreta.it/trastevere.html *R. XIII - Trastevere*] 
* [http://www.romatoday.it/eventi/cultura/rioni-di-roma.html *22 rioni di Roma tra ieri e oggi'']
Rajoni Rima

**Rajoni Rima** ili *regije* (vulgarizirani oblik latinskog imena *regio* tj. regija) su historijske, a ne administrativne jedinice podjele centra grada Rima.

Ova podjela potječe još iz augustovskih vremena kad je on podjelio Rim na četrnaest Riona, a rastom grada povećao se i njihov broj. Svi rioni (osim riona Prati i Borgo) nalaze se unutar Aurelijanovih zidina.

Rimski rioni su:

## Popis rimskih riona

* **R.I** - Monti
* **R.II** - Trevi
* **R.III** - Colonna
* **R.IV** - Campo Marzio
* **R.V** - Ponte
* **R.VI** - Parione
* **R.VII** - Regola
* **R.VIII** - Sant'Eustachio
* **R.IX** - Pigna
* **R.X** - Campitelli
* **R.XI** - Sant'Angelo
* **R.XII** - Ripa
* **R.XIII** - Trastevere
* **R.XIV** - Borgo
* **R.XV** - Esquilino
* **R.XVI** - Ludovisi
* **R.XVII** - Sallustiano
* **R.XVIII** - Castro Pretorio
* **R.XIX** - Celio
* **R.XX** - Testaccio
* **R.XXI** - San Saba
* **R.XXII** - Prati

## Reference

## Vanjske veze

* ''22 rioni di Roma tra ieri e oggi''
Ulpijan

**Ulpijan** (*Domintius Ulpianus*), oko 200 g. n. e. iz Tira, Fenikija (Phoenitia) danas Liban, jedan je od poslednjih velikih rimskih pravnika klasičnog doba. 

Sa kolegom Paulusom (*Paulus*) pripadao je konzilijumu pretorijanskih prefekta (praefectus praetorio) u vreme Papinijana (*Papinian*), kada se prvi put i pojavljuje u javnosti. Bio je član saveta cara Septimija Severa 193-211), a za vreme Karakale 211-217) bio je uravnik državne biblioteke (arhiva) (magister libellorum). Car Elagabal ga je prognao iz Rima. 

Pred kraj života je i sam zauzeo položaj pretorijanskog prefekta (praefectus praetorio), komandanta pretorijanske garde i glavnog savetnika cara Aleksandra Severa. Uživao je naklonost ovog cara, koji ga je i vratio u Rim. Ubili su ga 228. godine n. e. pobunjeni pretorijanci, iako ima tvrdnji da papirus iz Egipta pominje kao vreme njegove smrti maj ili juni 223. godine n. e.

Njegova književna delatnost bila je veoma obimna, napisao je oko 280 knjiga. Glavno delo su mu Regule (*Regulae*) u 7 knjiga pravila i institucija - od kojih jedna *De officio proconsulis libri x.*, sadrži izalganja o krivičnom pravu. Zatim, komentari pretorskih edikata (*Libri ad edictum praetoris*) koje obuhvataju 81 knjigu, zbirki mišljenja, odgovora i rasprava. Komentari Sabina (*Libri ad Sabinum*), komentari rimskog građanskog prava (ius civile) koji sačinjavaju više od 50 knjiga. 

U vreme prvog progonstva, tokom pet godina, napravio je prvu veliku kodifikaciju Rimskog prava *Constitutio Antoniniana*, u kojoj je pregledno sažeo sva važeća pravna pravila iz hiljadugodišnje tradicije Rimskog prava. 

Izvodi iz njegovih spisa sačinjavaju otprilike trećinu Digesta (*Digesta*) (od čega su oko jedne petine komentari edikata), kodifikacije vizantijskog cara Justinijana.

Iako nije bio originalan pravni pisac, već više kompilator, Ulpijan se nije držao previše tuđih mišljenja niti je slepo pratio autoritete. Kao autora karakteriše ga doktrinarana doslednost, razložna kritika i lucidnost u argumentaciji, stilu i jeziku. Najvažniji doprinos Ulpijana je u nastavljanju ideala zakonite vladavine (vladavine zakona). 

Prvo izdanje jednog dela Ulpijanovih sačuvanih rukopisa, *Domintii Ulpiani fragmenta*, koje sadrže 29 poglavlja prvi put je objavio Tilije (*Tilius*) u Parizu (1549).
Ivanovo

**Ivanovo** može biti:

* Ivanovo (Pančevo), naselje grada Pančeva, Vojvodina, Srbija
* Ivanovo (Viljevo), naselje u opštini Viljevo, Hrvatska
* Ivanovo (Petrič), selo u opštini Petrič, Blagoevgradska oblast, Bugarska
* Ivanovo (Harmanli), selo u opštini Harmanli, Haskovska oblast, Bugarska
* Ivanovo (Ivanovska oblast), grad u Ivanovskoj oblasti, Rusija
* Ivanovo (Brestska oblast), grad u Brestskoj oblasti, Belorusija
Srpska Despotovina

## Nastanak Despotovine
Posledice bitke na Kosovu bile su velike i teške po srpsku srednjovekovnu kneževinu. Najteže su bili pogođeni naslednici paloga kneza Lazara, udovica Milica i maloletni sinovi Stefan i Vuk. Kako je knez bio ugarski vazal i time podveo Srbiju pod formalan ugarski uticaj, ugarski kralj je želeo da eventualnog naslednika prihvati kao vazala. Premda je, pred Kosovsku bitku, bio pristao na sporazum sa Srbima i imao u Vuku Brankoviću pouzdanog pristalicu za prijateljsku politiku, on je ipak napao kneginju Milicu u jesen 1389. godine. Osetivši da bi je Vuk uz pomoć Ugara mogao nadjačati i uzeti vlast u Srbiji, ona je stupila u kontakt s Turcima i uz pomoć njihovih odreda uspela 1390. godine istisnuti Ugre iz Srbije. Međutim, u zamenu za mir, kneginja Milica je morala sultanu Bajazitu da daje kao pomoć svoje odrede, da plaća danak, da pošalje najmlađu ćerku Oliveru sultanu Bajazitu u harem, a kao dodatni uslov Stefan je zajedno sa bratom Vukom i viđenijom vlastelom dobio obavezu da se svake godine pojavljuje kod sultana na dvoru i da mu izjavljuje pokornost.

Lazarev sin Stefan sticao je vojničko iskustvo učestvujući u pohodima Bajazita: u Maloj Aziji, gde je potčinjavao pobunjene emire, zatim u evropskim pohodima, gde je širio krug vazala, a u isto vreme vazalske zemlje pretvarao u osmanske provincije. Pad Trnovske Bugarske i stalno prodiranje turskih četa pomaganih od strane srpskih u Bosnu, Vlašku, gde je Bajazit porazio vojvodu Mirču u bitki na Rovinama 1394., i Ugarsku, gde su harali i palili tamišku i krašovsku županiju, nagnalo je kralja Žigmunda da preduzme neke mere protiv turske najezde. Tadašnji osmanlijski osvajački zaleti nisu mogli da zaustave ni otpor vazala, ni pomoć zapadnih hrišćanskih država, ni pohodi krstaša od kojih je jedan kod Nikopolja u septembru 1396. završen s porazom, već intervencija tatarskog emira Tamerlana. Na dan 28. jula 1402. godine došlo je do odlučujuće bitke između turske i tatarske vojske kod Angore, u kojoj je uzeo učešće i knez Stefan sa svojim oklopnicima, koja se završila turskim porazom, a sam sultan Bajazit zarobljen je i na kraju izvršio samoubistvo u zarobljeništvu.

## Vladavina Stefana Lazarevića

## Vladavina Đurđa Brankovića

## Vladavina Lazara Brankovića

## Namesništvo i vladavina Stefana Brankovića

## Vladavina Stefana Tomaševića i pad despotovine

## Povezano
* Istorija Srbije u srednjem veku
* Srpske zemlje u istoriji
* Đurađ Branković
* Smederevska tvrđava
* Moravska Srbija
* Moravski stil
* Kraljevina Bosna
* Oblast Brankovića
* Oblast Balšića

## Reference
Okršaj u Pakracu

**Okršaj u Pakracu** odnosi se na kratkotrajni oružani okršaj u Pakracu u martu 1991. između pobunjenih Srba i MUP-a Hrvatske. Iako nije bilo poginulih, to je bio prvi oružani incident te ga neki smatraju uvodom u Rat u Hrvatskoj.

Sukob se dogodio nakon što su 1.3. 1991. pobunjeni mjesni Srbi preuzeli kontrolu nad policijskom postajom i razoružali hrvatske policajce u Pakracu. Nakon toga, pojavila se hrvatska specijalna policija i upala u zgradu, čime se Pakrac vratio natrag pod hrvatski ustroj. Potom se pojavila JNA kako bi, prema riječima Borisava Jovića, "spriječila etnički sukob". Hrvatski specijalci su se potom povukli. Nakon pregovora Stipe Mesića i pukovnika Vasiljevića, hrvatskoj je policiji dozvoljeno trajno uspostavljanje kontrole nad Pakracom.

## Propaganda

Iako se radilo o oružanom sukobu, nije bilo žrtava. Međutim, Većernje novosti su incident proglasile "pokoljom Srba i genocidom". Izvanredni broj novina pisao je o "40 mrtvih srpskih civila u Pakracu" te je ostao zapažen po anomaliji u kojem je na prvoj stranici pisalo da je pakrački paroh Savo Bosanac "zaklan", na drugoj da je "teško ranjen", a na trećoj je njegova izjava. U panici nakon toga Dragutin Zelenović, tadašnji premijer Srbije, obznanjuje kako "ustaše upravo napadaju Stolac", međutim i to se kasnije pokazalo lažnim.

## Reference

## Vanjske veze
* upi.com:
** Police and troops control ethnic strife in a western Yugoslav town
** Yugoslavs reach agreement in power struggle over police station 
** Croatia accuses Serbia of undermining democratic reforms
Jing

**Jing** (*jīng*, 京) je riječ koja na kineskom znači "glavni grad", a također se može odnositi na:

**Toponimi**:
* Jing (okrug u Anhuiju), Kina
* Jing (okrug u Hebeiju), Kina
* Jinghe (okrug), u oblasti Xinjiang u Kini

**Koncepti**:
* jīng (經; izvrtanje) (kao u tkanju)
* Jing (tradicionalna kineska medicina), načelo kineske tradicionalne medicine i borilačkih vještina; često se miješa sa jìn (勁; moć)

**Softver**:
* Jing (software), ranije poznat kao Jing Project

**Fiktivni likovi**:
* *[[Kralj bandita Jing]]*, također poznat kao *Jing: kralj bandita*, manga serija Yuichi Kumakure i na njoj temeljena anime serije.
* Jing King, lik u seriji video-igara Slyja Coopera.

**Ostalo**:
* Jing (prezime), kinesko prezime
* *[[Jing (instrument)]]*, veliki gong koji se koristi u korejskoj muzici
* Gin (narod), autohtona etnička grupa Kine koja govori vijetnamski (također *Kinh*).
Julija Mamea

**Julija Avita Mamea**, ili, samo **Julija Mamea** (rođena oko 180, umrla 235. godine) bila je kći Julije Meze, jedne od moćnih žena koje su održavala dinastiju Severa na vlasti. Julija Mamea je bila sestra Julije Soemias.

Julija Mamea se udala za Gesija Marcijana, s kojim je imala sina, docnijeg cara, Aleksandra Severa. Za razliku od svoje sestre, Julija Mamea navodno nikada nije bila uvučena u neki skandal, i živela je, navodno, neporočnim životom. Kada su se Elegabal i njegova majka Julija Soemias pokazali kao nekompetentni vladari, ukazala se šansa Aleksandru Severu, sinu Julije Mameje. On je postao car kada je 222. godine Elegabal bio ubijen od strane pretorijanaca. Julija Mamea je kao regent vladala u ime Aleksandra koji je tada imao svega 14 godina. Čim je odrastao Aleksandar je počeo ukazivati punu počast svojoj majci. Julija Mamea je pratila sina na svim njegovim ratnim pohodima, što je kao praksu uvela još Julija Domna, žena Septimija Severa. Tako je Julija Mamea putovala na Istok, u rat protiv Parćana. Pratila je sina kada je ovaj ratovao protiv Germana. Kada su Aleksandra Severa ubili njegovi vojnici blizu Moguntiakuma, Juliju Mameju je zadesila ista sudbina.

## Vanjske veze

* "Julija Mamea" na strani -{livius.org}-
Bitka kod Xiaotinga

**Bitka kod Xiaotinga** (猇亭之戰), također poznata kao **Bitka kod Yilinga** (夷陵之戰), je znamenita bitka koja se odigrala godine 222. u Kini u doba Tri kraljevstva između snaga države Shu Han na jednoj, i snaga države Istočni Wu na drugoj strani. Predstavljala je kulminaciju pohoda koji je pokrenuo Liu Bei, car države Shu Han, u namjeri da povrati provinciju Jing, izgubljenu tri godine ranije u napadu države Wu te se osveti caru Wua Sun Quanu, tadašnjem savezniku koji je bio prešao na stranu Liu Beijevih neprijatelja iz države Cao Wei. Snage Shu Hana su imale značajnu brojčanu prednost, ali je Liu Beijevo nestrpljenje, logistički problemi te ispravna strategija države Wu dovela do katastrofalnog poraza, nakon koga je Liu Bei umro.

## Izvori

## Izvori
* Zapisi Tri kraljevstva
* Zizhi Tongjian
* Romansa Tri kraljevstva
Urban I

Papa **Urban I** je papa, čiji je pontifikat trajao od 222. do 230. godine.

Krajnje su oskudne informacije o ovom episkopu. Delo *[[Liber pontificalis]]* donosi podatak da je Urban živeo u doba cara Dioklecijana, što je apsurd. Veruje se da je poreklom iz Rima i da je živeo i radio u doba cara Aleksandra Severa, kada je doživeo veliki talas antihrišćanskih progona, a zatim miran period pod istim vladarem. Careva naklonost prema hrišćanima išla je dotle da je i sam u svojoj palati držao kipove Avrama i Hrista, uz istovremeno poštovanje i paganskih kipova. Ove podatke daje italijanski istoričar Orsio. On još tvrdi da je imperatorova majka bila aktivna hrišćanka. Takođe daje podatak da je car crkvi u Rimu poklonio najatraktivnije zemljište na kojem će biti sagrađena crkva Svete Marije od Trastevera. Ovo se tumačilo kao neka vrsta naknade za pretrpljene progone.

Naklonost dvora Urban je iskoristio za jačanje i organizacionu povezanost u samoj crkvi. Urban nije stradao mučenički iako je stradao od prefekta Rima Almenija. Legenda kaže zbog ličnih trvenja. Ubistvo se navodno dogodilo 19. maja 230. godine pa je uz saglasnost careve majke Urban sahranjen na groblju svetog Kalista dok *Liber* tvrdi da je sahranjen na groblju **Pretestano**.

Zna se da je deo njegovih mošti papa Nikola I 862. godine poklonio franačkom caru Karlu Ćelavom koji ih je kao mošti zaštitnika vinogradara sahranio u kapeli u Okseru.

## Povezano
* Spisak papa Rimokatoličke crkve
* Papa

## Vanjske veze
* Članak o Urbanu Prvom na katoličkoj enciklopediji
Sakaćenje

**Sakaćenje** je izraz za čin nanošenja ozljede koja za posljedicu ima trajnu promjenu na tijelu nekog čovjeka ili životinje, bilo u obliku smanjenja njegove funkcionalnosti (invalidnost) bilo estetske kvalitete (nagrđivanje). Pod sakaćenjem se obično podrazumijeva namjerno ozljeđivanje pri čemu se nastoji žrtvu očuvati na životu. U širem smislu se sakaćenjem nazivaju i djela koja na isti način nastoje deformirati nečije truplo.

Motivi, kao i vrste i razine sakaćenja mogu biti raznoliki, ovisno o različitim okolnostima. U nekim kulturama se sakaćenje provodi na djecom kako bi ona postigla određeni estetski ideal, odnosno iz religijskih razloga. Mnogo češće se sakaćenje vrši kao oblik mučenja ili tjelesne kazne koja za cilj ima ne samo prijestupniku nanijeti bol, nego ga i ˇ"obilježiti" u društvu. U rijetkim slučajevima motiv za sakaćenje je sadističko zadovoljstvo počinitelja, a još u rjeđim mazohističke sklonosti žrtava.

Sakaćenje sa medicinskim motivima, odnosno čiji je krajnji cilj spašavanje nečijeg života se naziva amputacija. 

## Povezano
* Akrotomofilija
* Genitalno sakaćenje žena
Sha Moke

**Sha Moke** (? -222) bio je ratnik iz naroda Miao koji je u doba Tri kraljevstva služio državi Shu Han kao komandant njenih "barbarskih" trupa. Poginuo je u bitci kod Yilinga u borbi protiv države Istočni Wu. *[[Romansa Tri kraljevstva]]* mu pogrešno pripisuje pogibiju vojskovođe Gan Ninga.

## Povezano

* Tri kraljevstva
* Ličnosti Tri kraljevstva
* *[[Zapisi Tri kraljevstva]]*
* *[[Romansa Tri kraljevstva]]*
Giraffidae

**Giraffidae** su porodica parnoprstaša koja ima samo dva roda u kojima su u svakom samo po jedna vrsta: žirafa i okapi.

## Osobine
Iako na prvi pogled ove dvije vrste ne izgledaju jako slično, obje imaju niz zajedničkih osobina: dugačak jezik tamne boje, očnjake s urezima i rogove prevučene kožom. Jezik im je vrlo pokretljiv, može obuhvatiti grančicu punu trnja i bez ozljede skinuti lišće s nje. Na svijet dolaze s rogovima koji se sastoje od kosti što vremenom sraste s lubanjom. Iako im rogovi rastu čitav život veličina im je zanemariva.

## Način života
Obe vrste se hrane lišćem i kako bi ga mogle lakše doseći, imaju duge vratove. Kod okapija, koji živi u šumama, to nije tako izraženo kao kod žirafe koja obitava na otvorenim travnatim prostorima gdje rastu samo pojedina stablja ili skupine. Okapi je manje specijaliziran za prehranu lišćem od žirafe.

## Razvojna povijest
Giraffidae su nekada imale značajno veći broj vrsta nego danas. Pojavile su se u miocenu. Najranije vrste su oblikom tijela potsjećale na jelene i još nisu imali navedene specifičnosti. Sve do pleistocena giraffidae su nastanjivale i Europu i Aziju.

## Vanjske veze
Šišince

**Šišince** je naselje u Srbiji koje administrativno pripada opštini Leskovac u Jablaničkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 639 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 646 stanovnika).

## Demografija
U naselju Šišince živi 513 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 40,9 godina (38,3 kod muškaraca i 43,8 kod žena). U naselju ima 170 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,76.

Ovo naselje je u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Zine el-Abidine Ben Ali

**Zine El Abidine Ben Ali** ( *Zayn al-‘Ābidīn bin ‘Alī*; Hammam Sousse, 3. septembar 1936. – Džeda, 19. septembar 2019), tuniski političar, poznat kao drugi po redu predsjednik Republike Tunis, koji je na tom mjestu bio od 1987. do 2011. Prije toga je u oktobru 1987. imenovan premijerom od strane tadašnjeg predsjednika Habiba Bourgibe koji je 14. novembra proglašen "nesposobnim za upravljanje zemljom" i smijenjen, a Ben Ali je nakon toga preuzeo predsjedničko mjesto. Ben Ali je nakon toga sa uvjerljivom većinom pobjeđivao na svim predsjedničkim izborima, a posljednji put 25. oktobra 2009. Njegovu dugu vladavinu je karakterizirala pro-zapadna vanjska politika, te se smatrao jednim od najpouzdanijih američkim saveznika u Arapskom svijetu, a njegova zemlja oazom političke stabilnosti, čemu su doprinijeli prihodi od turizma. Sa druge strane je bio žestoko kritiziran zbog autoritarne unutrašnje politike i brutalnog gušenja medijskih i političkih sloboda, kao i kleptokratskog modela vođenja državne ekonomije. Nakon što je Tunis teško pogodila globalna ekonomska kriza, dugo akumulirano nezadovoljstvo je dovelo do serije krvavih uličnih nereda nakon kojih je Ben Ali napustio zemlju. To je prvi slučaj u suvremenoj historiji Arapskog svijeta da je državni poglavar prisiljen napustiti vlast zbog demonstracija.

## Reference

## Vanjske veze

* Official Website 
* Tunisia: President Ben Ali stresses need to intensify cooperation to combat terrorism
* Tunisia Economy  in CIA WorldFactbook
* Call by Ben Ali to establish 'World Solidarity Fund' UN Website
* "Tunisia's Experience"  World Solitary Fund website
* 'Predators' page on Reporters Sans Frontieres

|-
Feng Xi

**Feng Xi** (? - 222) je bio oficir kineske države Shu Han, jednog od Tri kraljevstva. Za vrijeme pohoda na državu Istočni Wu je komandirao je jednim odredom vojske u bitci kod Xiaotinga. Na samom je početku imao uspjeha, opkolivši snage Sun Huana, ali je potom poginuo u kontranapadu koji je organizirao Lu Xun.

## Povezano
* Popis ličnosti Tri kraljevstva
Fu Rong (Shu Han)

**Fu Rong** (? -222) bio je vojskovođa kineske države Shu Han, jednog od Tri kraljevstva. O njegovom životu se malo zna, osim da je sudjelovao u bitci kod Xiaotinga i nakon poraza čuvao odstupnicu caru Liu Beiju. Nakon što su svi njegovi suborci ubijeni i zarobljeni u borbi sa pobjedničkim snagama države Istočni Wu, ponuđeno mu je da se preda, što je prkosno odbio te sam jurišao na cijelu neprijateljsku vojsku, pri čemu je ubijen. Njegov čin je duboko dojmio suvremenike, ali i kasnije generacije, uključujući cara Wua iz dinastije Jin koji mu je odao počast u jednom svom dekretu. Njegov sin Fu Qian je godine 263. poginuo na sličan način braneći državu Shu od napada Cao Weija.

## Povezano
* Popis ličnosti Tri kraljevstva

## Notes
Wang Fu (Shu Han)

**Wang Fu** (? -222) bio je kineski oficir iz doba kraja dinastije Han koji je služio gospodara rata Liu Zhanga, a potom Liu Beija i njegovu državu Shu Han. Sudjelovao je u bitci kod Yilinga u kojoj je vojska Shua poražena od snaga države Istočni Wu. Prilikom povlačenja je u gradu Zigui držao odstupnicu caru Liu Beiju te poginuo u borbi sa neprijateljem.

## Povezano

* Tri kraljevstva
* Ličnosti Tri kraljevstva
* *[[Zapisi Tri kraljevstva]]*
* *[[Romansa Tri kraljevstva]]*
Xu Jing (Tri kraljevstva)

**Xu Jing** (? -222) je bio kineski velikodostojnik iz doba kraja dinastije Han, koji je služio gospodara rata Liu Zhanga, a potom Liu Beija. Uživao je veliki ugled zbog sposobnosti ispravne procjene nečijeg karaktera. Kada se godine 221. Liu Bei proglasio carem, osnovavši tako državu Shu Han, Xu Jing je imenovan ministrom zaduženim za unutrašnje poslove. Na toj je dužnosti uskoro umro; historijski izvori navode da je tada bio u dubokoj starosti.

## Povezano
* Popis ličnosti Tri kraljevstva
Taurin (uzurpator)

**Taurin** (*Taurinus*, ? - 222/232?) je bio rimski oficir iz doba Severske dinastije, koji je služio na istočnim granicama Carstva te pokušao svrgnuti Aleksandra Severa, proglasivši sebe carem. Njegov ustanak nije uspio, te je Taurin, bojeći se odmazde, izvršio samoubistvo utapljanjem u Eufratu. O Taurinu postoje oskudni i proturječni izvori, te pravi datum njegove pobune nije poznat.
Pet generala tigrova

**Pet generala tigrova** () je izraz kojim se u kineskoj kulturi označava pet vrhunskih generala koji služe jednog te istog vladara i, u prenesenenom smislu, petorica vrhunskih stručnjaka i profesionalaca u nekoj organizaciji. Izraz se nikada nije koristio u službenim zapisima, a prvi ga je upotrijebio Luo Guanzhong u djelu *[[Romansa Tri kraljevstva]]* kako bi opisao petoricu vojskovođa u službi gospodara rata Liu Beija - to su bili Guan Yu, Zhang Fei, Zhao Yun, Ma Chao i Huang Zhong. Taj primjer su slijedili brojni drugi autori u historiji kineske književnosti.

## Povezano
* Pet generala Weija
* Pet starješina Wua
* Popis ličnosti Tri kraljevstva

## Napomene
Du Yu

**Du Yu** (222–285), stilsko ime **Yuankai** (元凱), bio je kineski vojskovođa u službi države Cao Wei, jednog od Tri kraljevstva, a kasnije dinastije Jin, poznat kao jedna od ličnosti najzaslužnijih za ponovno ujedinjenje Kine. Du Yu se osim vojnim poslovima, bavio i proučavanjem historije, te se govorilo kako cijeli tekst *[[Zuo Zhuan]]a* zna napamet. Godine 263. je kao komandant u vojsci Zhong Huija sudjelovao u pohodu kojim je osvojena država Shu Han, a nepune dvije decenije kasnije je vojska pod njegovom komandom porazila snage države Istočni Wu i natjerala njenog posljednjeg vladara Sun Haoa na predaju.

Nakon povratka iz pohoda na Shu, Du Yu se oženio za princezu Gaolu (高陆), kćer Sima Zhaoa, regenta države Cao Wei. Jedan od njegovih potomaka je bio Du Fu, znameniti pjesnik iz doba dinastije Tang.

## Povezano
* Popis ličnosti Tri kraljevstva
223.

__NOTOC__
Godina **222.** (**[[rimske brojke|CCXXIII]]**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Maksima i Elijana** (ili, rjeđe, **godina 976. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 223. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Car Liu Bei od Shu Hana, jednog od kineska Tri kraljevstva, nakon kraće bolesti umire u Baidichengu. Nasljeđuje ga mladi sin Liu Shan, čiji regent, carski kancelar Zhuge Liang smjesta skalpa mirovni ugovor sa Carstvom Wu.

## Rođenja
* Sun He, krunski princ Carstva Wu (u. 253)
* Xi Kang, kineski učenjak (u. 262)

## Smrti
* Cao Ren, general države Wei (r. 168)
* Cao Zhang, sin Cao Caoa i general države Wei (r. 189)
* Liu Bei, gospodar rata i osnivač države Shu Han (r. 161)
* Zhang Ji, general države Wei (r. 170)
* Zhuge Qiao (r. 199)
Baidicheng

**Baidi** ili **Baidicheng** (pojednostavljeni i tradicionalni kineski: 白帝城) je drevni kompleks hramova na sjevernoj obali rijeke Jangce u Kini, smješten 8&nbsp;km od današnjeg sjedišta okruga Fengjie u općini Chongqing. Ime doslovno znači Grad bijelog cara, a vjeruje se da su hramovi takav naziv dobili zato što se nalaze na brdu koje je nekoć često bilo okruženo bijelom maglom, dajući zgradama mističan izgled. Hramovi danas, pak, predstavljaju otok jer je okolno područje bilo poplavljeno nakon izgradnje brane Tri klisure. Sa kopnom je povezano mostom, a uz njega često pristaju turistički brodovi.

Hram je poznat i kao Grad pjesnika, zato što je često inspirirao pjesme, od kojih je najpoznatija Li Baijeva *Napuštajući Baidi ujutro*. U Baidiju je neko vrijeme živio i znameniti Du Fu.

Prema predaji je u Baidiju 223. umro Liu Bei, car i osnivač države Shu Han. Historijski izvori, pak, navode da je Liu Beija smrt zatekla u njegovoj palači Yongangong, nekoliko kilometara udaljenosti od Baidija.
Sun He

**Sun He** (223–253), stilsko ime **Zixiao** (子孝), formalno **Car Wen** (文皇帝) bio je krunski princ kineske države Istočni Wu, jednog od Tri kraljevstva. Bio je sin cara Sun Quana i njegove omiljene priležnice, Supruge Wang. Krunskim princom je postao 241. nakon smrti starijeg brata Sun Denga. Međutim, ubrzo nakon toga se razvilo suparništvo između Sun Hea i njegovog brata Sun Baa, oko kojih su se počele stvarati suprotatsvljene klike ministara na carskom dvoru. Njihovi sukobi su sa vremenom toliko paralizirali državnu upravu da ih je ostarjeli Sun Quan na savjet svog pomoćnika Sun Juna 250. odlučio prekinuti drakonskim mjerama - Sun Ba je natjeran na samoubistvo, a Sun Heu oduzeta titula carskog princa te predana najmlađem sinu Sun Lingu. Kada je nakon ubistva regenta Zhuge Kea 253. njegovo mjesto preuzeo Sun Jun, naredio je Sun Heu da izvrši samoubistvo. Godine 264. je na prijestolje došao Sun Heov sin Sun Hao te svom ocu dao posmrtnu titulu cara.

## Povezano
* Popis ličnosti Tri kraljevstva
Xi Kang

**Xi Kang** ili **Ji Kang** (223–262) bio je kineski književnik, pjesnik, taoistički filozof, muzičar i alkemičar, koji je živio u državi Cao Wei, jednom od Tri kraljevstva. Poznat je kao autor brojnih tekstova na temu dugovječnosti, etike, politike, muzičke teorije, kao i *[[guqin]]* muzičkih kompozicija.

Pripadao je kružoku taoističkih i drugih nonkonformističkih mislilaca kasnije poznatih kao Sedam mudraca Bambusovog gaja. Njemu je pripadao i Ruan Ji sa kojim će otpočeti homoseksualnu ljubavnu vezu. Kineski tekstovi navode kako je Gospa Han, supruga filozofa Shan Taoa, jednog od članova grupe, promatrala Ruana Jia kako vodi ljubav sa Xi Kangom te, duboko impresionirana Ruan Jijevom vještinom, svom mužu poslije rekla "kako je sa Ruan Jijem jednak po intelektu, ali ne i u spavaćoj sobi".

Xi Kangov nonkonforizam se očitovao u žestokoj kritici konfucijanstva i mnogih društvenih normi svog vremena. Te kritike su sa vremenom počele skandalizirati javnost, a kada je javno kritizirao ministre Zhong Huija i Sima Zhaoa, uhapšen je i osuđen na smrt.

## Izvori

## Vanjske veze
* Xi Kang Xi Kang and Qin music.
224.

__NOTOC__
Godina **224.** (**[[rimske brojke|CCXXIV]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Julijana i Krispina** (ili, rjeđe, **godina 977. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 224. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Kralj Ardašir I kod Hormizdegan (suvremeni Shushtar) nanosi poraz partskom kralju Artabanu IV i zauzima njegova područja, čime je uspostavljena vlast Sasanidske dinastije. Partska vlast se održava u rubnim područjima dotadašnjeg Partskog Carstva gdje Artabanov brat Vologas VI uživa armensku i kušansku podršku.

## Rođenja
* Sv. Filopater Merkurije
* Jungcheon od Goguryeoa
* Pei Xiu, ministar i kartograf na dvoru Kraljevine Wei (u. 271)

## Smrti
* Bao Xun, ministar na dvoru države Cao Wei
* Jia Xu, savjetnik dvora Cao Wei (r. 147)
* Yong Kai, prefekt Jian Ninga
* Zhu Zhi, general u službi Sun Quana (r. 156)
Šuštar

**Šuštar** (perz. شوشتر) je grad u jugozapadnom Iranu odnosno pokrajini Huzestan, oko 90 km sjeveroistočno od Ahvaza. Geografski je smješten u dolini rijeke Karun na nadmorskoj visini od 65 m. Osnovan je u starom vijeku kao grad-tvrđava, a najpoznatiji historijski spomenici su šuštarski hidraulički sistem i mostovna brana Band-e Kaisar iz sasanidskog razdoblja. Tokom 1970-ih godina zapadno preko rijeke izgrađen je Novi Šuštar, moderno satelitsko naselje čija je industrija orijentirana na mljevenje šećerne trske. Od visokoobrazovnih instutucija u Šuštaru djeluju Univerzitet Sama, lokalni Islamski slobodni univerzitet, te Poljoprivredni fakultet. Cesta 39 povezuje grad s Ahvazom i Dezfulom. Prema popisu stanovništva iz 2006. godine u Šuštaru je živjelo 73.354 ljudi.

## Veze
* Šuštarski hidraulički sistem
* Band-e Kaisar

## Literatura
*  

## Vanjske veze
*  ''Shushtar News''
* Press TV (13. 6. 2010.): ''City of Shushtar''
;Ostali projekti
Bitka kod Hormizdegana

**Bitka kod Hormizdgana** se odigrala u aprilu 224. godine između vojske partskog kralja Artabana IV na jednoj, i pobunjenih perzijskih velmoža vođenih Ardaširom na drugoj strani. Ardašir i njegove pristaše, dotadašnji partski vazali, su se sa vremenom počeli osamostaljivati, koristeći iscrpljenost partske države ratovima sa Rimom, kao i sukob Artabana sa njegovim bratom Vologasom VI. Artaban je stoga na Ardaširove pobunjenike pokrenuo pohod, koji je kulminirao bitkom o čijim detaljima postoje prilično oskudni podaci, i to isključivo iz perzijskih izvora. Prema njima je bitka trajala samo jedan dan, dio partskih snaga je tokom nje prešao pobunjenicima, a na kraju je ubijen i sam Artaban. Također se navodi da je Ardašir ubio Artabana u pojedinačnoj borbi. Ishod bitke je cijeli zapadni dio Partskog Carstva stavio pod Ardaširovu kontrolu. Iako se Vologas VI još neko vrijeme održao u istočnom dijelu, ova se bitka smatra početkom uspona Sasanidske (Novoperzijske) Monarhije.

## Izvori

* Book of the Deeds of Ardashir son of Babak

## Vanjske veze
* Ardašir I  http://www.iranica.com/newsite/articles/v2f4/v2f4a014.html , Encyclopædia Iranica
Bao Xun

**Bao Xun** (? - 224) bio je ministar na dvoru kineske države Cao Wei, jednog od Tri kraljevstva. Bio je sin Bao Xina, generala dinastije Han poginulog u borbi sa Žutim turbanima. Na dvoru gospodara rata Cao Caoa i njegove države Cao Wei se isticao svojom odrješitošću i sklonošću da svakoga kritizira zbog pogrešaka. To je uključivalo i cara Cao Pija kojemu su sa vremenom te kritike dozlogrdile, te je Bao Xuna dao pogubiti.

## Povezano
* Popis ličnosti Tri kraljevstva
Yong Kai

**Yong Kai** (? -224) bio je prefekt Kapetanije Jianning u kineskoj državi Shu Han, jednom od Tri kraljevstva. Kada se Meng Huo, poglavica tamošnjih Nanman plemena, pobunio protiv vlasti Shu Hana, Yong Kai mu se pridružio. Zhuge Liang, kancelar i regent Shu Hana, je, nastojeći ugušiti ustanak, iskoristio cijeli niz psiholoških trikova kako bi izazvao sumnju i raskol između Yong Kaija i drugog pobunjeničkog vođe Gao Dinga. To je urodilo plodom, te je Yong Kai ubijen.

## Povezano
* Popis ličnosti Tri kraljevstva
Sveti Merkurije

**Merkurije** (224–250) je bio kršćanski svetac i mučenik iz doba Rimskog Carstva. Rođen je pod imenom **Filopater** u gradu Eskentos u Kapadokiji, a također je poznat i kao *Abu-Seifein*, što na arapskom znači "nositelj (otac) dva mača", pri mu je drugi mač dao arhanđeo Mihael.

Prema predaji je bio sin Yaresa, skitskog oficira u rimskoj vojsci. Yares je zajedno sa sinom napadnut od divljih zvijeri prilikom lova, i tada je dobio viziju nakon koje se preobratio na kršćanstvo i sebi dao ime Noa, a sinu Merkurije. Yares je sudjelovao u borbi sa Berberima, a nakon toga umro, poslije čega je Merkurije zauzeo njegovo mjesto u vojsci. Merkurije je sudjelovao u borbi protiv Berbera prije čega mu je arhanđeo Mihael dao mač. S tim mačem je ostvario pobjedu, ali je poslije uhapšen, mučen i pogubljen jer je odbio naredbu cara Decija da štuje poganske idole.

## Vanjske veze
* Account of his life on University College Cork website, with bibliography
* Catholic Online
* Coptic account
* Coptic Synexarium 
* St Philopateer Mercurius  at the Church of St Mary and St Merkorious, Sydney
Jungcheon od Goguryeoa

Kralj **Jungcheon od Goguryeoa** (224–270, vl. 248–270) bio je 12. po redu vladar države Goguryeo, najsjevernijeg od Tri kraljevstva Koreje. Bio je sin kralj Dongcheona, koga je naslijedio 248. Iste je godine pogubio svoju braću Go Ye-mula i Go Sa-gua koji su ga pokušali svrgnuti. Godine 251. je kraljica dala utopiti njegovu priležnicu u Žutom moru. Godine 255. je svog sina Seocheona odredio za nasljednika. Godine 259. je uspješno odbio invaziju kineske države Cao Wei koju je vodio Wei Chijie. Nakon smrti ga je naslijedio Seocheon.
Pei Xiu

**Pei Xiu** (224&ndash;271) bio je kineski geograf i kartografije koji je služio kao ministar na dvoru države Wei, jednog od Tri kraljevstva, kao i na dvoru dinastije Jin. Bio je jedan od bliskih suradnika i ljudi o povjerenja regenta Sima Zhaoa i pomogao je pri gušenja Zhuge Danovog pokušaja puča. Nakon što je Sima Yan preuzeo prijestolje Weija i uspostavio dinastiju Jin, Pei Xiu i Jia Chong su formalno svrgnuli cara Cao Huanga. Pei Xiu je godine 267. imenovan za ministra zaduženog za javne radove.

Pei Xiu je poznat po tome što je detaljno analizirao dostignuća dotadašnje kineske kartografije, geodezije i matematike. U svom tekstu je krititirao karte dinastije Han zbog nepreciznosti, iako su kasnija arheološka otkrića otkrila da su te karte preciznije nego što se ranije mislilo.

## Povezano
* Popis ličnosti Tri kraljevstva

## Napomene

## Reference
* Hsu, Mei-ling. "The Qin Maps: A Clue to Later Chinese Cartographic Development," *Imago Mundi* (Volume 45, 1993): 90-100. 
* Needham, Joseph (1986). *Science and Civilization in China: Volume 3, Mathematics and the Sciences of the Heavens and the Earth*. Taipei: Caves Books Ltd.
* Nelson, Howard. "Chinese Maps: An Exhibition at the British Library," *The China Quarterly* (Number 58, 1974): 357–362.
* Temple, Robert. (1986). *The Genius of China: 3,000 Years of Science, Discovery, and Invention*. With a forward by Joseph Needham. New York: Simon and Schuster, Inc. .
225.

__NOTOC__
Godina **225.** (**[[rimske brojke|CCXXV]]**) bila je redovna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Fuska i Domicija** (ili, rjeđe, **godina 978. ''[[Ab urbe condita]]***). Oznaka 225. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je [[kalendarska era]] [[Anno Domini]] u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

== Događaji ==

* august - [[Rimsko Carstvo|Rimski]] car [[Aleksandar Sever]] se ženi za [[Sallustia Orbiana|Salustiju Orbijanu]] (do 227) i njenom ocu [[Seius Sallustius|Seju Salustiju]] daje titulu *cezara*.
* U [[Drevni Rim|Rimske]] [[Katakombe]] su prvi put ukrašene [[kršćanstvo|kršćanskim]] slikama. (?)

== Rođenja ==
* [[20. 1.]]—[[Gordijan III]], [[rimski car]] (u. [[244]])
* [[31. 12.]] - [[Sveti Lovro]] († [[258]])
* [[Trieu Thi Trinh]], [[vijetnam]]ska ratnica
* [[Zhong Hui]], kineski oficir koji je zajedno sa [[Deng Ai]]jem srušio državu [[Shu Han|Shu]] (u. [[264]])

== Smrti ==

* [[Zhou Tai]], general države [[Istočni Wu|Wu]] i dobar prijatelj [[Sun Quan]]a
* [[Xiahou Shang]] (približni datum) (r. [[185]])

== U fikciji ==

* [[Ahui Nan]], general pod nanmanskim kraljem [[Meng Huo]]m, pogubljen zbog izdaje (*Romansa Tri kraljevstva'')
Meng Huo

**Meng Huo** (3. vijek) bio je kineski aristokrat koji je na početku doba Tri kraljevstva držao vlast u Nanzhongu, oblasti na jugu države Shu Han. Nekoliko puta je dizao ustanak protiv centralne vlasti, sve dok regent Zhuge Liang nije organizirao invaziju i zarobio Meng Huoa. Nakon toga je Meng Huo konačno dao zakletvu vjernosti državi Shu Han.

U službenim spisima se Meng Huo spominje kao Kinez, ali je u romanu* [[Romansa Tri kraljevstva]]* pretvoren u poglavicu Nanmana, ne-kineskog odnosno "barbarskog" naroda koji su u to vrijeme predstavljali domorodačko stanovništvo jugozapadne Kine.

## Povezano
* Popis ličnosti Tri kraljevstva
* Popis likova u Dynasty Warriors

## Izvori
* Luo Guanzhong, translated by Moss Roberts (2004). Romance of the Three Kingdoms, University of California Press. .

## Vanjske veze
* Meng Huo on ''kongming.net''
Ahuinan

**Ahuinan** je fiktivni lik u *[[Romansa Tri kraljevstva|Romansi Tri kraljevstva]]*, romanu kineskog pisca Lu Guanzhonga. Opisan je kao jedan od nanmanskih poglavica, odnosno oficir u vojsci nanmanskog vođe Meng Huoa. Tokom Meng Huove pobune protiv države Shu Han ga zarobi regent Zhuge Liang, a potom pusti; to postaje razlogom za ruganje od strane neprijateljskih vojnika kada Ahuinan ponovno dobije komandu nad pobunjeničkim snagama. Ne mogavši to otrpjeti, Ahuinan naređuje povlačenje, a potom, iz straha od Meng Huove kazne, zajedno sa Dongtunom mučki hvata Meng Huoa i predaje ga Zhuge Liangu. Međutim, Zhuge Liang odluči pustiti Meng Huoa, koji se potom vrati u svoj logor i pogubi obojicu izdajnika.

## Povezano
* Popis ličnosti Tri kraljevstva

## Reference
* Luo Guanzhong. *[[Romansa Tri kraljevstva]]*, Poglavlje 87.
Zhou Tai

**Zhou Tai** (? - cca. 225), stilsko ime **Youping** (幼平), bio je kineski vojskovođa iz doba kraja dinastije Han koji je služio osnivače države Istočni Wu. Bio je skromnog porijekla, a karijeru započeo kao član pratnje gospodara rata Sun Cea, a potom prešao u službu njegovog brata Sun Quana, kome je kao tjelohranitelj spasio život u borbi sa plemenom Shanyue. Sudjelovao je u bitkama kod Crvenih stijena, Jianglinga i Ruxukoua. 

## Reference

* Chen, Shou. Zapisi Tri kraljevstva.
Triệu Thị Trinh

**Triệu Thị Trinh** (Hán Việt: 趙氏貞), također poznata i kao **Triệu Ẩu** (趙嫗) ili **Bà Triệu** (婆]趙, *Gospa Triệu*) (225–248) bila je vijetnamska ratnica koja je sredinom 3. vijeka vodila nakratko uspješni ustanak protiv kineske države Wu po čijom se vlašću u to doba nalazio sjeverni Vijetnam. Često se opisuje kao “vijetnamska Ivana Orleanska”.

Trieu se tradicionalno opisuje kao žena-div visoka 2,7 m i sa grudima dugim 1,2 m koje je mogla prebacivati preko ramena. Razni vijetnamski izvori spominju da je odrasla kao siroče i živjela sa starijim bratom Trieu Quoc Datom. U dobi od 20 godina je zbog zlostavljanja ubila njegovu suprugu i otišla u planine gdje joj se pridružilo 1000 odmetnika. Poslije se priključila bratovom ustanku protiv kineskih vlasti, došla na čelo ustanika i pružala otpor Kinezima šest mjeseci prije nego što je poražena i nakon čega je izvršila samoubistvo.

U Vijetnamu je smatraju nacionalnom heroinom, te su po njoj prozvane brojne ulice, škole i javni objekti.

## Povezano
* Historija Vijetnama

## Reference

## Vanjske veze
* Chen Shou. *[[s:zh:三國志|Sanguo Zhi]]*.
* The Birth of Vietnam by Keith Taylor
Gordijan III

**Marko Antonije Gordijan Pije** (rođen 20. januara 225. - umro 11. februara 244. godine), poznat kao **Gordijan III**, bio je rimski car od 238. do prve polovine 244. godine. Gordijan je bio sin Antonije Gordijane, ćerke Gordijana I i sestre Gordijana II. Ime njegovog oca nije poznato. 

Nakon smrti cara Aleksandra Severa, Maksimin Tračanin je proglašen za cara, uprkos protivljenju senata, i većine naroda. Deda i ujak Gordijana III, Gordijan I i Gordijan II proglasili su se za careve u Africi. Upravnik Numidije, Kapelin, koji je podržavao Maksimina, ugušio je pokret dvojice Gordijana. Stariji Gordijan je umro. 

U međuvremenu, senat je izabrao za careve Pupijena i Balbina. Ovi senatori nisu imali podršku u narodu. Ipak, pobedili su Maksimina Tračanina, uglavnom zato što je ovoga vojska napustila. Zajedničak vladavina Pupijena i Balbina bila je obeležena ustancima, pa i velikim požarom koji je izbio u Rimu juna 238. godine. Konačno dvojicu careva je ubila pretorijanska garda. Za cara je onda proglašen Gordijan III, na koga su računali još Pupijen i Balbin, davši mu titulu cezara. U prvim godinama njegove vlasti, došlo je do ustanka u Africi pod vođstvom Sabinijana.

Kako je Gordijan III bio samo dečak, pravu vlast su preuzele neke plemićke familije i senat. 241. Gordijan se oženio Sabinom Trankvilom, ćerkom pretorijanskog prefekta Timesiteja. On je ubrzo postao de facto vladar Rimskog carstva. 

Kada su Persijanci pod Šapurom I napali Mesopotamiju mladi car je krenuo na Istok. Persijanci su odbačeni preko Eufrata i pobeđeni 243. godine. Ali, onda je njegov tast umro pod nerazjašnjenim okolnostima. Bez Timesteja sigurnost cara je dovedena u pitanje. 

Filip Arabljanin postao je novi pretorijanski prefekt i ratni pohod je nastavljen. Početkom 244. Persijanci su krenuli u protivnapad i kod Faludže porazili Rimljane. Gordijan III je poginuo: to se dogodilo između 13. januara i pre 14. marta te godine. Nasledio ga je Filip Arabljanin, za koga se ponekad misli da je organizovao ubistvo Gordijana III. 

Gordijan je kasnije bio veoma poštovan među Rimljanima. Posle smrti je deifikovan, kako bi se izbegle narodni ustanci.
Sej Salustije

**Sej Salustije** (*Seius Sallustius*, ? - 227) bio je rimski velikodostojnik iz doba Severske dinastije. Bio je unuk Publija Seja Fuscijana, konzula iz doba Marka Aurelija. Godine 225. je postao tast mladom caru Aleksandru Severu te nedugo potom dobio titulu *[[Caesar (titula)|cezara]]*, odnosno de facto prijestonasljednika. Međutim, nakon nekoliko godina mu je kćer, carica Salustija Orbijana, pobjegla iz carske palače natrag u roditeljski dom, žaleći se na stalno zlostavljanje od strane careve majke i *de facto* vladarice Julije Mameje. Salustije se savjetovao sa oficirima Pretorijanske garde kako da zaštite njegovu kćer, ali je taj čin protumačen kao zavjera protiv carske vlasti. Salustije je u augustu iste godine uhapšen i pogubljen. Njegova kćer se prisilno razvela od cara i protjerana je u Afriku.

## Reference
* Benario, Herbert W., "Alexander Severus (A.D. 222-235)", ''De Imperatoribus Romanis''
* Herodijan 6.1.9-10
* *Christian Settipani: *Continuité gentilice et continuité sénatoriale dans les familles sénatoriales romaines à l'époque impériale'', 2000
Lawrence of Arabia (film)

**Lorens od Arabije** () je britanski epski film iz 1962. godine zasnovan na životu T. E.Lawrence-a. Film je režirao David Lean, a producent je bio Sam Spiegel sa svojom britanskom kompanijom Horizont Pictures. Scenario su napisali Robert Bolt i Michael Wilson. Glavnu ulogu u filmu igra irska filmska zvijezda Peter O'Toole. Ovaj film se smatra jednim od najuticajnih i najvažnijih u istoriji kinematografije.

Film opisuje Lorensova iskustva u Arabiji za vrijeme Prvog svjetskog rata, a posebno njegove ratne pohode na zaliv Akaba i Damask, te njegovu ulogu u stvaranju Arapskog nacionalnog savjeta. Tema filma je Lorensova unutrašnja borba sa ličnim nasiljem u ratu, njegovim ličnim identitetom i njegova podjela odanosti između odanosti prema njegovoj rodnoj Britaniji sa novim noovotkrivenim arapskim prijateljima, čijom vojskom komanduje.

## Uloge
* Piter O’Tul - Tomas Edvard Lorens 
* Omar Šarif - Šerif Ali ibn el Kariš
* Alek Ginis - Princ Fajsal
* Entoni Kvin - Auda abu Taji
* Džek Hokins - General Alenbi
* Hoze Ferer - Turski beg
* Entoni Kvejl - Pukovanik Hari Brajton
* Klod Rejns - gospodin Drajdn
* Artur Kenedi - Džekson Bentli
* Donald Volfit - General Mari

## Nagrade
### Oskar

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* 
* ''Lawrence of Arabia'' "Making of" trailer at YouTube
* ''Lawrence of Arabia'' Theatrical trailer at YouTube
* Essay on the ''Lawrence of Arabia'' film in the "Lowell Thomas and Lawrence of Arabia" online exhibit at Clio Visualizing History
Salustija Orbijana

**Seja Herenija Salustija Barbija Orbijana Augusta** (*Seia Herennia Sallustia Barbia Orbiana Augusta*, 3. vijek) bila je rimska plemkinja iz doba Severske dinastije, poznata kao rimska carica, odnosno supruga cara Aleksandra Severa.

Odrasla je u uglednoj rimskoj porodici, kao kćer uticajnog senatora Seja Salustija. Odlikovala se izuzetnom ljepotom, koja je ovjekovječena u nizu statua, od kojih su se neke očuvale do današnjih dana. U augustu 225. se, u aranžmanu careve majke Julije Mamee udala za mladog Aleksandra te dobila titulu *[[Augusta (titula)|augusta]]*. Mladi car se u nju zaljubio i postao joj neobično privržen, što je izazvalo ljubomoru od strane Julije Mamee, koja je u to vrijeme zbog uticaja na sina bila *de facto* gospodarica Carstva. Ubrzo je Salustiju počela psihički i fizički zlostavljati, što je eskaliralo dotle da je 227. Salustija pobjegla iz carske palače i potražila zaštitu u očevom domu. Njen otac se potom počeo raspitivati kod oficira Pretorijanske garde ne bi li je zaštitili; to je, pak, protumačeno kao veleizdaja odnosno pokušaj zavjere protiv cara. Sej Salustije je uhapšen i pogubljen, a Salustija prisilno razvedena od cara i protjerana u Afriku. Što se poslije dogodilo sa njom nije poznato.

Od svih prikaza Salustije je najpoznatija *Venus felix* ("Sretna Venera"), statua koju su joj posvetili njeni oslobođenici Helpidije i Salustija. Ona je kasnije iskopana u blizini rimske crkve Santa Croce in Gerusalemme.

## Vanjske veze
226.

__NOTOC__
Godina **226.** (**[[rimske brojke|CCXXVI]]**) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Severa i Marcela** (ili, rjeđe, **godina 979. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 226. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Partsko Carstvo nakon poraza Artabana IV pada, a perzijski velmoža Ardašir iz porodice Sasanida se kruni sa titulom "Kralj kraljeva" i tako obnavlja Perzijsko Carstvo. 
* 29.6.—Cao Pi nakon bolesti umire, a njegov sin Cao Rui ga nasljeđuje na prijestolju države Cao Wei.
* Trgovac iz Rimskog Carstva, kome kineski izvori daju ime "Qin Lun", dolazi u Jiaozhi (suvremeni Hanoi) odakle je odveden u audijenciju kod Sun Quana, kralja kineske države Istočni Wu. Sun Quan od njega traži da detaljni izvještaj o svojoj zemlji i njenim narodima. Za povratak kući mu je dana pratnja kao i poklon od deset muškaraca i deset žena "patuljaka mrke boje." Kineski službenik na čelu pratnje umire a Qin Lun put nastavlja sam.

## Rođenja
* Wang Bi, kineski filozof (u. 249)
* Lu Kang, sin Lu Xuna (u. 274)

## Smrti
* 29.6.—Cao Pi, car države Cao Wei (r. 187)
* Shi Xie, vladar Jiaozhija (r. 137)
* Shi Hui, sin Shi Xiea
* Shi Zhi, najstariji sin Shi Xiea
* Artaban IV, posljednji vladar Partskog Carstva

## Reference
Shi Hui (Tri kraljevstva)

**Shi Hui** (? -226) je bio sin Shi Xiea, kineskog prefekta Jiaozhija (današnji Tonkin). Nakon očeve smrti godine 226. je njegovo mjesto trebao trebao preuzeti Lü Dai, službenik države Istočni Wu. Shi Hui se, međutim, podigao ustanak i sebe proglasio novim prefektom. Kada se Lü Dai vratio sa pojačanjima, ponudio je Shi Huiju da će mu poštediti život ako prizna njegov autoritet. Shi Hui je to učinio, ali je svejedno pogubljen.

## Povezano
* Popis ličnosti Tri kraljevstva
Shi Zhi (Tri kraljevstva)

**Shi Zhi** (? -226) je bio ministar na dvoru kineske države Istočni Wu, jednog od Tri kraljevstva. Bio je najstariji sinShi Xiea, dugogodišnjeg prefekta Jiaozhija. Nakon očeve smrti se njegov mlađi brat Shi Hui pobunio protiv države Wu i sebe proglasio novim prefektom umjesto od strane centralne vlasti imenovanog Lü Daija. Shi Zhi se priključio pobuni, ali je zarobljen i pogubljen zajedno sa bratom.

## Povezano
* Popis Tri kraljevstva
Wang Bi

**Wang Bi** (226–249), stilsko ime **Fusi** (辅嗣), bio je kineski neotaoistički filozof. Radio je kao niži službenik u upravi države Cao Wei. Poznat je prije svega kao autor komentara na Laozijev *[[Dao De Jing]]* i *[[Knjiga promene|I Ching]]*. Sve do 1973. kada su otkriveni Mawangdui tekstovi, njegov komentar se smatrao najboljom kopijom Laozijevog originala. Umro je od kuge u dobi od 24 godine.

## Povezano
* Popis ličnosti Tri kraljevstva

## Reference
* Lou, Yulei, "Wang Bi". *[[Encyclopedia of China]]* (Philosophy Edition), 1st ed.

## Vanjske veze
* Wang Bi on the Internet Encyclopedia of Philosophy
Lu Kang

**Lu Kang** (226–274) bio je kineski general u službi države Istočni Wu, jednog od Tri kraljevstva. Sa majčine strane je poticao od znamenitog gospodara rata Sun Cea, a otac mu je bio Lu Xun, znameniti vojskovođa zaslužan za mnoge uspjehe Wua. Od njega je naslijedio upravu nad provincijom Jing. Bio je poznat kao sposoban vojskovođa, pogotovo u opsadnom ratovanju, ali i dalekovidan političar; prije ostalih je shvatio da je Shu Han naslabije od Tri kraljevstva te savjetovao caru Sun Quanu preventivnu invaziju kako bi spriječili da ta država padne u ruke državi Cao Wei. Sun Quan je umro prije nego što je pohod odobren; poslije se zalagao za mir sa državom Cao Wei. Yang Hu, vojskovođa te države, nije se usuđivao pokrenuti rat sve dok je Lu Kang bio živ. Njegovi sinovi su kasnije imali važne položaje na dvoru dinastije Jin.

## Povezano
* Popis ličnosti Tri kraljevstva