Interakcije potrošača i resursa

**Interakcije potrošača i resursa** su osnovni motiv ekoloških hranidbenih lanaca ili mreža ishrane, i predstavljaju krovni termin za niz specijaliziranijih tipova interakcija bioloških vrsta, uključujući sisteme plijen-predator (vidi predacija), domaćin-parazit (vidi parazitizam), biljka-biljojed i žrtva-eksploatator. Te vrste interakcija proučavaju i modeliraju populacijski ekolozi skoro čitav vijek. Vrste na dnu lanca ishrane, poput algi i drugih autotrofa, konzumiraju nebiološke resurse, poput minerala i hranjivih tvari različitih vrsta, a energiju crpe iz svjetlosti (fotona) ili hemijskih izvora. Vrste koje su više u lancu ishrane preživljavaju konzumirajući druge vrste i mogu se klasificirati prema tome šta jedu i kako dobijaju ili pronalaze hranu.

## Klasifikacija tipova potrošača
### Standardna kategorizacija
Pojavili su se različiti termini koji definiraju potrošače prema onome što jedu, kao što su mesojedi koji jedu meso, ribojedi koji jedu ribu, insektivori koji jedu insekte, biljojedi koji jedu biljke, granivori koji jedu sjeme i frugivori koji jedu voće, a omnivori jedu i meso i biljke. Postoji opsežna klasifikacija kategorija potrošača zasnovana na listi prehrambenih ponašanja.

### Getzova kategorizacija

Drugi način kategorizacije potrošača, koji je predložio južnoafričko-američki ekolog Wayne Getz, zasniva se na formulaciji mreže transformacije biomase (en. biomass transformation web - BTW) koja organizira resurse u pet komponenti: žive i mrtve životinje, žive i mrtve biljke i čestice (kao što su kompostirani leš; trule biljne tvari). Također pravi razliku između potrošača koji prikupljaju svoje resurse krećući se preko krajolika od onih koji kopaju svoje resurse tako što postaju sesilni nakon što pronađu zalihu resursa dovoljno veliku da se njima hrane tokom završetka pune faze životnog ciklusa.

U Getzovoj šemi, riječi za rudare su grčkog porijekla, a riječi za sakupljače su latinskog porijekla. Tako se bestivor, poput mačke, hrani živim životinjama (latinski: bestia=životinja), dok sarkofag, poput larve muhe, rudari živo meso, a zontanofag (grčki: zontanos=živ), poput lisnih minera, rudari živi biljni materijal. Karkasivor (latinski: carcasium=lešina), poput bjeloleđeg supa, hrani se lešinama životinja, dok nekrofag (grčki: nekros=mrtvo tijelo), poput muhe zujare, rudari mrtvo meso. Viktivor (latinski: victus=živ) sakupljaju živi biljni materijal i stoga uključuju frugivore, nectivore, graminivore, granivore i folivore kao podkategorije. Lektivori, poput mnogih termita, sakupljaju mrtvi biljni materijal (latinski: lectus = postelja, što je korijen riječi smeće, kao u riječi lišće) i tanatofagi (grčki: thanatos = smrt), poput stjenica, kopaju hrpe mrtvog biljnog materijala. Mesojedi i biljojedi su generičke višegrupne kategorije za sakupljanje životinjskog i biljnog materijala, bez obzira na to je li živ ili mrtav. Žeteoci, strvinari i detritivori su sakupljači živog, mrtvog i čestičnog materijala. Paraziti, saprofagi i razlagači su rudari živog, mrtvog i čestičnog materijala.

### Specijalistički totivori (sakupljači)
* Folivor
* Frugivor
* Fungivor
* Karnivor
* Insektivor
* Moluskivor
* Piscivor
* Avivor
* Spongivor
* Graminivor
* Granivor
* Nektarivor
* Palinivor
* Bakterivor
* Detritivor
* Ofiofagija

### Specijalistički olofagi (rudari)
* Koprofagija
* Geofagija
* Hematofagija
* Lepidofagija
* Mukofagija
* Mirmekofagija
* Osteofagija
* Oofagija
* Ofiofagija
* Ovofagija
* Placentofagija
* Saprofagija
* Sarkofagija
* Tanatofagija
* Ksilofagija
* Zontanofagija

## Povezano
* Kanibalizam
* Mreža ishrane
* Herbivor
* Omnivor
* Parazitoid
* Predacija
* Strvinar
* Trofalaksa
* Model potrošača i resursa

## Reference