1973. na filmu

**1973. godina bila je vrlo značajna za filmsku umjetnost** te je uključivala razne klasike, kao što su *[[La Nuit americaine|Američka noć]]*, *[[American Graffiti|Američki grafiti]]*, *[[Amarcord]]*, *[[Serpico]]*, *[[Sisters (1973 film)|Sestre]]*, *[[The Exorcist (film)|Egzorcist]]*, *[[Westworld]]*, *[[La Planète sauvage|Fantastični planet]]*, *[[Badlands]]*, *[[Il mio nome è Nessuno|Moje ime je Nobody]]*, *[[Mjesec od papira (film)|Mjesec od papira]]*, *[[The Day of the Jackal (film)|Šakalov dan]]*, *[[La montaña sagrada|Sveta planina]]*, *[[The Sting|Žalac]]*, *[[Mean Streets|Divlje ulice]]*, *[[The Wicker Man (1973 film)|The Wicker Man]]*, *[[The Long Goodbye (film)|The Long Goodbye]]*, *[[U zmajevom gnezdu]]*, *[[Soylent Green]]*, *[[Turks fruit|Tursko voće]]*, *[[Pat Garrett & Billy the Kid]]* i *[[Les Aventures de Rabbi Jacob|Pustolovine rabina Jacoba]]*.

Na području Jugoslavije, značajniji filmovi bili su *[[Predstava Hamleta u selu Mrduša Donja]]*, *[[Cvetje v jeseni (film)|Jesenje cvijeće]]*, *[[Žuta (film)|Žuta]]*, *[[Živjeti od ljubavi]]*, *[[Leptirica]]*, *[[Kužiš stari moj]]* i *[[Sutjeska (film)|Sutjeska]]*, epski ratni film s međunarodnom glumačkom postavom.

## Filmovi

* *[[Američki grafiti]]*
* *[[The Sting]]*
* *[[Badlands]]*
* *[[The Exorcist (film)|The Exorcist]]*
* *[[Papillon (film)|Papillon]]*
* *[[Enter the Dragon]]*
* *[[Mean Streets]]*
* *[[Pat Garrett and Billy the Kid]]*
* *[[Serpico (film)|Serpico]]*
* *[[Sleeper (film, 1973)|Sleeper]]*
* *[[The Long Goodbye (film)|The Long Goodbye]]*
* *[[The Wicker Man (film, 1973)|The Wicker Man]]*
* *[[Don't Look Now]]*
* *[[The Harder They Come]]*
* *[[Američka noć (film)|Američka noć]]*
* *[[La Planète sauvage]]*
* *[[La Maman et la Putain]]*
* *[[Amarcord]]*
* *[[Ludwig (film)|Ludwig]]*
* *[[El espíritu de la colmena]]*
* *[[Turks fruit (film)|Turks fruit]]*
* *[[Soylent Green]]*
* *[[Westworld]]*
* *[[Live and Let Die (film)|Live and Let Die]]*
* *[[The Three Musketeers (1973 film)|The Three Musketeers]]*
* *[[Paper Moon (film)|Paper Moon]]*
* *[[Magnum Force]]*
* *[[The Way We Were]]*
* *[[The Last Detail]]*
* *[[Scarecrow (1973 film)|Scarecrow]]*
* *[[The Paper Chase (film)|The Paper Chase]]*
* *[[Black Caesar (film)|Black Caesar]]*
* *[[Cleopatra Jones]]*
* *[[Charley Varrick]]*
* *[[The Seven-Ups]]*
* *[[Shamus (film)|Shamus]]*
* *[[The Stone Killer]]*
* *[[Dillinger (film, 1973)|Dillinger]]*
* *[[Emperor of the North Pole]]*
* *[[High Plains Drifter]]*
* *[[The Last of Sheila]]*
* *[[Walking Tall (1973 film)|Walking Tall]]*
* *[[The Day of the Dolphin (film)|The Day of the Dolphin]]*
* *[[Executive Action (film)|Executive Action]]*
* *[[Jesus Christ Superstar (film)|Jesus Christ Superstar]]*
* *[[The Mackintosh Man]]*
* *[[Wicked, Wicked]]*
* *[[The Devil in Miss Jones]]*
* *[[The Day of the Jackal (film)|The Day of the Jackal]]*
* *[[O Lucky Man!]]*
* *[[That'll Be the Day (film)|That'll Be the Day]]*
* *[[La Grande Bouffe]]*
* *[[Les Aventures de Rabbi Jacob]]*
* *[[Vérités et Mensonges]]*
* *[[Film d'amore e d'anarchia]]*
* *[[Malizia (1973 film)|Malizia]]*
* *[[Il mio nome è Nessuno]]*
* *[[La proprietà non è più un furto]]*
* *[[Scener ur ett äktenskap]]*
* *[[Bitke bez časti i ljudskosti]]*
* *[[Ivan Vasiljevič mijenja profesiju]]*
* *[[Sedmi metak]]*
* *[[Sanatorium pod Klepsydrą (film, 1973)|Sanatorium pod Klepsydrą]]*
* *[[Predstava Hamleta u Mrduši Donjoj]]*

## Događaji
*22. februar - U Nizozemskoj premijerno prikazan *[[Turks fruit]]*, drama Paula Verhoevena posvećenu nesretnoj ljubavi dvoje mladih koja će, kombinirajući melodramatski sadržaj sa modernim stilom i eksplicitno erotskim sadržajima postići izuzetnu gledanost i slomiti sve rekorde glednosti u kinima matične države. Procjene su da je 3.338.000 osoba pogledalo film u kinima, odnosno gotovo četvrtina Nizozemske.. Zahvaljujući tom filmu će glumac Rutger Hauer otpočeti izuzetno uspješnu međunarodnu karijeru.
* maj - Na Kanskom festivalu prikazan  čehoslovačko-francuski animirani SF film *[[La Planète sauvage|Fantastični planet]]*, alegorijska priča o borbi za slobodu koji postaje prvi animirani film koji će osvajiti veliku nagradu žirija te u značajnoj mjeri afirmirati animirane filmove namijenjene odrasloj publici.
* 14. maj - Premijerno prikazana *[[La Nuit americaine|Američka noć]]*, samoironična poluautobiografska komedija francuskog redatelja Françoisa Truffauta o redatelju koji doživljava poteškoće prilikom snimanja svog filma, a koja će kasnije dobiti niz pohvala kritičara te postati poznata kao jedan od najboljih filmova posvećenih samoj filmskoj djelatnosti.
* 3. jul - Premijerno prikazan *[[Sutjeska (film)|Sutjeska]]*, jugoslavenski partizanski spektakl snimljen povodom 30. obljetnice bitke na Sutjesci, poznat kao jedan je od najskupljih ratnih filmova na prostoru Jugoslavije, ali i po tome što je tadašnji predsjednik Tito osobno nadgledao njegovu produkciju te inzistirao da njegov lik u filmu tumači Richard Burton, britanski glumac koji se tada smatrao najvećom filmskom zvijezdom; usprkos ogromne količine financijskih i materijalnih resursa, *Sutjeska* nije ponovila uspjeh *[[Bitka na Neretvi (film)|Bitke na Neretvi]]* snimljene pet godina ranije.
* 20. jul - Hongkonški glumac i majstor borilačkih vještina Bruce Lee iznenada umire šest dana prije premijere svog filma *[[U zmajevom gnijezdu]]*; usprkos toga film postaje izuzetan hit, a sam Lee velika međunarodna zvijezda oko koje će se godinama stvarati urbane legende a on sam postati jedan od globalnih pop ikona; ti događaji znantno doprinose i globalnoj popularnosti borilačkih filmova, te omogućavaju hongkonškoj kinematografiji da se nametne na svjetskom tržištu.
* 2. august - Premijerno prikazani *[[American Graffiti|Američki grafiti]]*, drugi dugometražni film u karijeri Georgea Lucasa; prikaz grupe adolescenata koji se tokom jedne noći početkom 1960-ih nastoje provesti doživljava izuzetan komercijalni uspjeh, kome je izuzetno pridonijelo i vješto korištenje autentične pop muzike iz tog vremena, ali i evociranje nostalgije kod publike koja je odrastala u tom periodu; sadržajnu i stilsku formulu *Američkih grafita* će tokom kasnijih decenija koristiti brojni drugi sineasti kako u SAD tako i uostatku svijeta.
* 5. decembar - Premijerno prikazan *[[Serpico (film)|Serpico]]*, film temeljen na istinitim događajima vezanim uz istoimenog njujorškog policajca koji se borio protiv korupcije; zahvaljujući društveno-političkoj angažiranosti i aktualnosti teme film doživljava izuzetan uspjeh, a Al Pacino, koji je tumačio naslovni lik, se potvrđuje kao jedna od najvećih glumačkih zvijezda svog vremena.
* 17. decembar - U Zapadnoj Njemačkoj premijerno prikazan *[[Il mio nome è Nessuno|Moje ime je Nobody]]*, vestern komedija u kojoj glavne uloge tumače Terence Hill i Henry Fonda; film koji je velikim dijelom parodirao najpoznatije špageti vesterne se smatra jednim od posljednjih velikih ostvarenja žanra, a Sergio Leone, režiser poznat kao njihov autor, je režirao pojedine scene.
* 26. decembar - U SAD premijerno prikazan *[[The Exorcist (film)|Egzorcist]]* (Istjerivač đavola), horor film Williama Friedkina koji se isticao visokim budžetom, za tadašnje standarde izuzetno kvalitetnim specijalnim efektima, ali kontroverznim sadržajem vezanim uz religijske i nadnaravne teme koji je duboko uznemirio tadašnju publiku, ali i potakao trend sličnih filmova u Hollywoodu tokom sljedećih nekoliko godina.
*kraj godine - Brigitte Bardot, jedna od najvećih francuskih i svjetskih filmskih zvijezda, tokom postprodukcije filma *[[L'histoire très bonne et très joyeuse de Colinot Trousse-Chemise]]* objavljuje kako prekida svoju glumačku karijeru u 40. godini života.
*Veliki hollywoodski studio Metro-Goldwyn-Mayer prepušta distribuciju svojih filmova dotada suparničkom studiju United Artists.

## Nagrade

**[[Zlatna palma]], Cannes:**
:***[[The Hireling]]***, Alan Bridges, UK
:***[[Scarecrow (1973 film)|Strašilo]]***, Jerry Strazberg, SAD

**[[Festival igranog filma u Puli|Zlatna arena]], Pula:**
:*[[Sutjeska (film)|Sutjeska]]*, Stipe Delić

## Rođenja

## Smrti

## Filmski debiji
*John Candy - *[[Class of '44]]*
*Bernadette Peters - *[[Ace Eli and Rodger of the Skies]]*
*Victor Garber - *[[Godspell (film)|Godspell]]*

## Najkomercijalniji filmovi u američkim kinima

## Reference

## Vanjske veze

* 1973.  na Internet Movie Database
* 1973. na filmu  na Numbers
* 100 najhvaljenijih filmova 1973. na Rotten Tomatoes