open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Trideseta dinastija Egipta

**Trideseta dinastija**, koja se smješta u Kasni period Drevnog Egipta, predstavlja posljednju dinastiju domaćih staroegipatskih vladara, odnosno faraona.

Osnovao ju je godine 380. pne. Nektanebo I svrgnuvši prethodnog faraona Neferita II. Nektanebou i njegovim nasljednicima je prioritet vladavine bio očuvati nezavisnost Egipta od Perzijskog Carstva, čiji su vladari Egipat smatrali pobunjenom satrapijom. Nektanebo i njegov sin Teos su u tome uglavnom imali uspjeha, ali se njihov nasljednik Nektanebo II 343. pne. nije mogao oduprijeti invaziji perzijskog kralja Artakserksa III te se prvo iz Delte Nila povukao u Memfis (Egipat)|Memfis, a odatle pronašao utočište u Napati kod nubijskog kralja Nastesena. Nektanebo je još dvije godine održao nominalnu vlast nad južnim Egipta, a nakon toga su Perzijanci preuzeli potpunu vlast, a njihova dinastija Ahemenida se u egipatskim kronikama navodi kao **Tridesetprva dinastija**.

Iako se saiski velmoža Hababaš od godine 338. pne. do 336. pne. proglasio kraljem, Nektanebo II se smatra posljednjim domaćim egipatskim vladarem.

## Reference
Kleombrot I

**Kleombrot I** (, ? - 371. pne.) je bio spartanski kralj iz dinastije Agijada. Na prijestolje je došao godine 380. naslijedivši svog brata Agesipolisa I. O njegovom ranom životu se relativno malo zna. Godine 371. pne. je vodio spartansku vojsku protiv Tebanaca pod Epaminondom. Ta je vojska katastrofalno poražena u bitci kod Leuktre u kojoj je Kleombrot poginuo, a taj događaj označio spartanske hegemonije u Grčkoj. Naslijedio ga je sin Agesipolis II.

## Literatura
* J.K. Anderson, Military Theory and Practice in the Age of Xenophon, London, 1970
Pitej

**Pitej iz Masilije** (starogrčkiu Πυθέας ὁ Μασσαλιώτης), 4. vijek pne., bio je starogrčki geograf i istraživač iz grčke kolonije Masilija (današnji Marseille). Poznat je po tome što je oko godine 325. pne. plovio na sjeverozapad Evrope te posjetio mnoge dijelove današnje Velike Britanije. Neka od njegovoh zapažanja se često tumače kao prvi historijski zapis o Stonehengeu. Pitej je, međutim prvi koji je opisao fenomen ponoćnog sunca, polarni led, naveo ime Britannia i germanska plemena te u geografske špekulacije prvi uveo koncept udaljene zemlje "Thule". Njegovi zapisi su prvi koji navode da Mjesec izaziva plime i oseke.

## Napomene

## Literatura
### Novija
*  
* 
* 
* 
* 
*  
* 
### Starija
*  Downloadable Google Books.
*  Downloadable Google Books.
*  Downloadable Google Books.

## Vanjske veze
* 
* 
*  See also review by Anthony Snodgrass in TLS 14 December 2001 p 7. 
* 
*
370-e pr. n. e.

## Događaji i trendovi
* 371. pne. - Bitka kod Leuktre, nakon koje je završila spartanska hegemonija u antičkoj Grčkoj

## Rođenja
*

## Smrti
* Demokrit, grčki naučnik, filozof i astronom (r. cca. 460. pne.)
379. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **379. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina tribunata Kapitolina, Vulsoa, Jula, Sekstilija, Albina, Antistija, Trebonija i Erenucija** (ili, rjeđe, **godina 375. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 379. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Sparta pokorava Halkidičku ligu i sklapa sporazum s makedonskim kraljem Amintom III.
* Mala grupa anti-spartanskih prognanika na čelu s Pelopidom se krišom vraća u Tebu i ubija vođe pro-spartanske oligarhije. Epaminonda i Gorgida na čelu tebanske omladine provaljuju u oružarnice i, uz pomoć atenskih hoplita, opkoljavaju spartanski garnizon na Kadmeji, koji se sljedeći dan predaje, a skupština proglašava novu anti-spartansku vlast.
* Tebanci obnavljaju Beotijski savez, uvevši novi, demokratski oblik - kao federaciju na čelu sa sedam vojskovođa ili beotarha koji zastupaju sedam oblasti Beotije.

## Rođenja
*

## Smrti
*
Gorgida

**Gorgida** (starogrčki: Γοργίδας) (4. vijek pne.) je bio vojskovođa u drevnom grčkom gradu Tebi, najpoznatiji kao osnivač i komandant Svete čete Tebe, elitne vojne jedinice koju je činilo 150 pederastijskih ljubavnika.

Prema antičkim izvorima Gorgida je kao mladić godine 379. pne. sudjelovao u ustanku kojim je iz Tebe istjeran spartanski garnizon i srušena oligarhijska vlast. Potom je kao jedan od beotarha sudjelovao u ratovima protiv Sparte, kao i u pobjedonosnim bitkama kod Tegire i bitka kod Leuktre.

## Izvori
Američki pisac Harry Turtledove u *[[Videssos]]u*, svojoj seriji fantasy romana, koristi lik po imenu Gorgida (Gorgidas), čije su sklonosti slične historijskom Gorgidi.

## Izvori
* "The Theban Sacred Band". *The Ancient World*, XXIII.2, (1992), pp. 3-19.
Beotarh

**Boeotarh** (Βοιωτάρχης) je titula koju su nosili vrhovni funkcionari Beotijskog saveza, obnovljenog nakon što se grad Teba godine 379. pne. oslobodio spartanske hegemonije. Novi je savez zamišljen kao čvrsta federacija koju je vodilo sedam izabranih beotarha - četvorica iz najvećeg grada Tebe, te trojica iz prethodno određenih ruralnih oblasti.

Najpoznatiji beotarsi su bili Epaminonda i Pelopida, tebanski vojskovođe koji su stvorili tebansku hegemoniju u Grčkoj sredinom 4. vijeka pne.

## Izvori
* Fine, John V.A. *The Ancient Greeks: A critical history* (Harvard University Press, 1983)
378. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **378. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina tribunata Medulina, Fidenasa, Lanata, Sikula, Pulvilija i Macerina** (ili, rjeđe, **godina 376. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 378. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Vojskovođa Epaminonda preuzima vlast nad Tebom, a njegov prijatelj Pelopida je izabran za beotarha ili vrhovnog magistrata Beotijskog saveza.
* Timotej, sin admirala Konona, je izabran za atenskog strategosa.
* Spartanski pokušaj da se na prepad osvoji atenska luka Pirej je zaustavljen zahvaljujući vojskovođi Habriji koji Spartance tuče koristeći novu taktiku temeljenu na vojnicima koji udar neprijatelja dočekuju klečući na lijevoj nozi i držeći štitove uz zemlju.
* Atena zajedno s Tebom sklapa novi savez, te osniva Drugi atenski imperij.
* Sicilijanski ratovi: Treći rat između Dionizija I i Kartage završava katastrofalnim porazom Sirakužana kod Kronija, nakon čega je Dionizje prisiljen kao odštetu Kartaginjanima platiti 1.000 talenata zlata i predati svu teritoriju zapadno od rijeke Halik.

## Rođenja
*

## Smrti
*
Kleombrot (razvrstavanje)

**Kleombrot** može biti:
* Kleombrot (regent), spartanski regent 480. pne. - 479. pne.
* Kleombrot I, spartanski kralj u periodu 380. pne. - 371. pne.
Timotej (general)

**Timotej** (? - 354. pne.) je bio grčki državnik i vojskovođa koji je nastojao svoj ojačati svoj rodni grad Atenu, učiniti je najmoćnijim u Grčkoj te tako graditi i očuvati Drugi Atenski Imperij. Bio je sin velikog admirala Konona. Od godine 379. pne. je više zbog svog vojničkog talenta biran za strategosa te se istakao u mnogim pobjedama nad Spartom i drugim grčkim polisima. S druge strane je, što zbog zavisti, što zbog dugova koje nikada nije mogao platiti, bio nepopularan te mu je nekoliko puta suđeno za izdaju. Umro je u izgnanstvu u Halkidi, a nakon smrti su Atenjani, shvativši da su mu učinili nepravdu, oprostili dugove njegovom sinu Kononu.
Drugi atenski savez

**Drugi atenski imperij** ili **Drugi atenski savez** je naziv za konfederaciju starogrčkih polisa na čelu s Atenom osnovanu u prvoj polovici 4. vijeka pne. s ciljem obrane od Sparta|Sparte i, kasnije, od Perzijskog Carstva.

Uzrok stvaranja saveza je bilo sve veće nezadovoljstvo spartanskom hegemonijom, odnosno sve bezobzirnije spartansko kršenje odredbi Antalkidinog mira 387. pne. o autonomiji grčkih polisa. Povod za sklapanje saveza je bio neuspjeli pokušaj spartanskog vojskovođe Sfodrije da godine 379. pne. na svoju ruku osvoji atensku luku Pirej, a nakon čega su ga spartanske vlasti odbile kazniti zbog tog čina.

Atenjani su stoga oko sebe godine 378. pne. okupili pretežno jonske polise, kojima se kao partner priključila i Teba, nedavno oslobođena spartanske vlasti. Novi savez je dobio ustav čiji je tekst, datiran od 377. pne., sačuvan do današnjih dana. Na temelju njega je zaključeno kako su Atenjani, barem u početku, nastojali izbjeći pogreške nalik na one prilikom stvaranja Delskog saveza, odnosno savez zloupotrebljavati kao oruđe vlastite hegemonije nad drugim članicama. Na čelu Saveza se nalazilo posebna skupština zvana *[[sinedrij|synedrion]]*, u kome je, bez obzira sjedio po jedan član svakog polisa, bez obzira na veličinu. Umjesto zajedničke blagajne sa sjedištem u Ateni i stalnih poreza, plaćali su se "doprinosi" i to samo u posebnim prilikama.

Novi savez se, međutim, pokazao kratkotrajnijim od Delskog, i to zbog vanjskopolitičkih okolnosti. Godine 372. pne. su Tebanci uništili grad Plateju, tradicionalni saveznik Atene, na beotijsko-atičkoj granici, pa su Atenjani, plašeći se nove tebanske hegemonije, otpočeli pregovore sa Spartancima. Godine 371. pne. je porazom Sparte u bitci kod Leuktre konačno okončana spartanska hegemonija, te je za mnoge polise Savez tada izgubio smisao postojanja.

Atenjani se, tada, međutim, nisu htjeli odreći Savez, pa je između njih i saveznika dolazilo do napetosti koje će eskalirati u Savezničkom ratu koji je 355. pne., uz perzijsko posredovanje, završio formalnim raspuštanjem Saveza.

## Literatura
* Cargill, Jack. *The Second Athenian League: Empire or Free Alliance?* Berkeley: University of California Press, 1981. 
* Rhodes, P. J. *A History of the Classical Greek World, 478-323BC*. Blackwell Publishing, 2005.
377. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **377. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina tribunata Mamercina, Poplikole, Cicurina, Rufa (ili Pretekstata), Cincinata i Cincinata** (ili, rjeđe, **godina 377. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 377. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Perzijski kralj Artakserks II imenuje Mauzola za satrapa Karije.
* Atenski vojskovođa Timotej predvodi ekspediciju tokom koje Akarnjani i Molosijci pristupaju Ateni kao saveznici protiv Sparte.
* Atena, pripremajući se za sukob sa Spartom, reogranizira financijski sistem i određuje da bogati građani prikupljaju poreze od siromašnijih.
* Spartanski kralj Agesilaj II, koristeći kao izgovor odredbe Antalkidinog mira, napada Beotiju s ciljem da razvrgne Beotijski savez, te dva puta opsjeda Tebu izazvavši veliku glad. 

## Rođenja
*

## Smrti
*
Mauzol

**Mauzol** (grč: Μαύσωλος) je bio vladar maloazijske Karije od 377. do 353. pne. u službi perzijskog vladara. Ostao je upamćen po veličanstvenoj grobnici u Halikarnasu koja je po njemu nazvana Mauzolej i koja je u antička vremena važila za jedno od sedam svjetskih čuda.

Mauzol je bio sin Hekatomna koji je 391. pne. postao satrap Karije u ime perzijskog vladara Artakserksa II Memnona (404. – 358. pne.). Nakon uspešne pobune protiv centralne vlasti 362. pne. upravljao je Karijom kao njen nezavisni vladar. Umjesto u drevnoj metropoli Karije Milasi, Mauzol je stolovao u primorskom grčkom gradu Halikarnasu. Svoju vlast nametnuo je i velikom dijelu Likije, Joniji i pojedinim egejskim otocima. Od tada se počeo zanimati pobliže i za prilike u helenskom svetu i podržao je žitelje Rodosa i njihove saveznike u ratu protiv Atene (357. – 355. pne.).

Mauzol je bio oženjen svojom sestrom Artemizijom II. Kada je umro 353. pne. Artemizija ga je nasledila kao vladarka Karije. Ona je navodno duboko patila za svojim pokojnim mužem i odalavala mu je počast na nekoliko načina. Između ostalog, mešala je njegov pepeosa svojim dnevnim pićem, sakupila je brojne grčke retore da sastavljaju pohvalne govore u njegovu čast, te je počela s gradnjom veličanstvene grobnice za Mauzola. Na radovima su bili uposleni projektanti Satir i Pitija, te skulptori Skopa sa Parosa, Braksija i Timotej. Neki od njih su radili bez novčane nadoknade, samo za slavu. Radovi su okončani nakon Artemizijine smrti 350. pne. Termin mauzolej ušao je u generalnu upotrebu kao simbol grandiozne grobnice.

## Povezano
* Mauzolej u Halikarnasu
* Hekatomno
* Artemizija II.

## Reference

## Vanjske veze

* Mauzol (Livius.org, Jona Lendering) 
* Karija (Livius.org, Jona Lendering) 
* Mauzol (enciklopedija Britannica)
Timotej

**Timotej** je muško ime, koje potječe od grčkog imena Τιμόθεος, *Timótheos* (od τιμή, *timē*, čast, i θεός, *theós*, bog), a što znači "onaj koji poštuje bogove" ili "onaj koji poštuje Boga". 

Može se odnositi na:

* Timotije, krščanski vođa iz 1. vijeka n.e. 
* Timotej (general), atenski državnik i vojskovođa
* Timotej (muzičar) iz Mileta, grčki pjesnik i kitared it 5. vijeka pne., prijatelj Euripidov http://books.google.com/books?id=aVry7fdxUskC&pg=PA62&dq=timotheus+kithara&sig=XzMx3b7H57f-XEAlrSYyWBMjSq8
* Timotheus (muzičar), aulet iz 4. vijeka pne. koji je pjevao Aleksandru Velikom
* Timotej, vladar Herakleje Pontske, sin tiranina Klearha od Herakleje.
* Timotheos, skluptor iz 4. vijeka pne. koji je gradio Mauzolej u Halikarnasu
* Timotheus Aelurus, monofizitski biskup iz 5. vijeka n.e.
* Timotej (Amonit), amonitski neprijatelj Jude Makabejca
* Timotej iz Pskova, svetac-zaštitnik grada Pskova, v. Dovmont od Pskova
376. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **376. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina tribunata Mugilana, Kornelija i Pretekstata** (ili, rjeđe, **godina 378. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 376. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Atenski admiral Habrija kod otoka Naksosa u velikoj bitci tuče spartansku flotu čime je razbijena spartanska blokada brodova koji Atenu opskrbljuju žitom sa obala Crnog mora.
* Trački grad Abderu pljačkaju Tribalijci.

## Rođenja
* Olimpijada, supruga kralja Filipa II Makedonskog i majka Aleksandra Velikog (u. 316. pne.)

## Smrti
* Zhou An Wang, kralj kineske dinastije Zhou
Bitka kod Naksosa

**Bitka kod Naksosa** se godine 376. pne. odigrala između atenske flote pod Habrijom i spartanske flote. Predstavljala je prvi veliki pomorski okršaj u antičkoj Grčkoj nakon završetka korintskog rata. Atenjani su, zabrinuti svog sve agresivnije spartanske politike, odlučili stati na stranu Teba (Grčka)|Tebe tokom ustanka protiv pro-spartanske vlasti, na što je Sparta pokušala blokirati dovoz žita za Atenu iz Crnog mora. Atenska pomorska moć je, pak, bila obnovljena te je došlo do sukoba u kome su Atenjani trijumfirali te tako počeli ponovno uspostavljati pomorsku hegemoniju nad Egejem, izgubljenu u peloponeskom ratu. Bitku je na lijevom krilu odlučio hrabri i vješti vojskovođa Fokion. 

## Izvori
Tribali

**Tribalijci** ili **Tribali** (, , ) su bili drevno tračko pleme koje je živjelo na obalama Dunava, kraj ušća Velike Morave), te na južnim područjima, na granici s Dardancima. 
### Tribali i Autarijati
U periodu od kraja VI. do sredine V. st. p. n. e. desio se vrhunac moći ilirskog plemena Autarijati, zapadnih susjeda Tribala.Tada počinje i ekspanzija Autarijata u plodne i trgovačko-komunikacijski važne oblasti na kojima su ranije primat imale tribalske zajednice. To potvrđuje i velika koncentracija predmeta od zlata i srebra  i grčkog i italskog importa među nalazima u autarijatskim vladarskim grobovima u Atenici i Pilatovićima. Grobovi su nastali u prvim decenijama V. st. p. n. e.,  što podrazumijeva da se ekspanzija na zapadno tribalsko područje morala desiti prije nastanka spomenutih grobova.

Svjedočanstvo o širenju Autarijata su *grobovi glasinačkog tipa* iz središnjeg dijela zapadne Srbije (lokaliteti Ražane, Višesava, Kremna ispod planine Tare, Godiljevo, Krive Reke, Srednja Dobrinja, Glumoč, Uzići, Vrane kod Arilja, Bajina Bašta, nevladarskih grobova iz Pilatovića i drugih lokaliteta). Grobovi sadrže autarijatski materijal, (u nauci poznat kao Glasinačka kultura), koji najvećim dijelom pripada upravo periodu prijelaza VI. u V. st. p. n. e. i prvoj polovini V. st. p. n. e. Kako izgleda, autarijatska ekspanzija bi se kretala iz pravca gornjeg toka zapadne Morave prema istoku.
 
I prisustvo robova tribalskog porijekla u Ateni V. st. p. n. e. čiji je broj bio toliko veliki da su neke karakteristike njihovog ponašanja ušle u poslovični rječnik Atenjana kao opća oznaka za primitivnost, grubost i zaostalost, možda je upravo rezultat autarijatske trgovine (razmjene «ljudske» sirovine za luksuznu grčku robu), odnosno posljedica autarijatske pobjede nad Tribalima.

Iz činjenice o postojanju i slobodnih Tribala, velikom njihovom značaju u IV. st. p. n. e. autarijatska ekspanzija je samo djelimično zahvatila tribalsko područje, odnosno ona tribalska plemena koja su im bila najbliža, dijelom ih stvarno  porobljavajući a dijelom ih potiskujući. Osnovni cilj Autarijata bio je samo preuzimanje kontrole nad važnim trgovačkim rutama i komunikacijama na istoku koje tako bar jednim svojim dijelom dolaze pod kontrolu Autarijata.

Kada se spominju Tribali u IV. st. p. n. e. nigdje se ne može primijetiti ni eventualna mogućnost da postoje različite grupe Tribala. Naprotiv, Izokrat u svojoj Panatejskoj besjedi koja se datira između 342. i 339. god. p. n. e. spominje kao opštepoznatu činjenicu da su Tribali *složni kao nijedan drugi narod*, koji uznemiravaju svoje susjede, pobjeđuju grčke kolonije, ratuju sa Makedonijom i čak ranjavaju Filipa II. 

## Literatura
* Vasić, Rastko, 1987 A, Kneževski grobovi iz Novog Pazara i Atenice, PJZ V-željezno doba, 644-650
* Papazoglu, Fanula, 1969, Srednjobalkanska plemena u predrimsko doba, ANU BiH, Djela, XXX, CBI 1
* Salmedin Mesihović, Sarajevo 2014 -Historija Autarijata

## Reference

* http://theillyrians.homestead.com/tribes.html
Atički brojevi

**Atički brojevi** su korišćeni u staroj Grčkoj, moguće od 7. veka pne. Poznati su i kao **Herodijanovi brojevi**, jer su prvi put opisani u rukopisu Elija Herodijana iz 2. veka naše ere. Takođe su poznati i kao **[[akrofonija|akrofoni]] brojevi**, jer simboli brojeva potiču od prvih slova odgovarajućih grčkih reči za "jedan", "pet", "deset", "sto", "hiljada/tisuća" i "deset hiljada/deset tisuća".

Akrofoni sistem je od 4. v. pne. zamenjen novim alfabetskim sistemom (v. grčki brojevi, poznati i kao jonski).

## Arhaičniji znakovi
Pretpostavlja se da "I" korišćeno za 1 potiče od oblika ἴος, što je arhaična varijanta od εἵς.

Za 100 se koristi "H", što svedoči o starosti ovog sistema brojeva, jer je H (grčko slovo eta) u starom atičkom alfabetu predstavljalo glas /h/ (kao kasnije u latinici). U kasnijem, "klasičnom" grčkom, kada je u većem delu Grčke prihvaćen jonski alfabet, slovo Eta je predstavljalo dugo "e", a tvrđa aspiracija više nije označavana. Tek od kada je Aristofan Bizantski uveo razne oznake akcenta tokom helenističkog perioda, spiritus asper je počeo predstavljati /h/. Tako je reč za stotinu prvobitno bila pisana HEKATON, u poređenju sa današnjim ἑκατόν.

## Predstavljanje brojeva
Za razliku od poznatijih (modernih) rimskih brojeva, atički sistem je imao samo aditivne forme, što znači da se 4 pisalo kao **ΙΙΙΙ**, a ne **Ι𐅃**.

Brojevi 50, 500 i 5000 su bili kompoziti slova pi ( П , često u starom obliku, sa kraćom desnom nogom) i male verzije odgovarajućeg stepena broja 10. Npr. 𐅇 je pet puta po deset hiljada.

:: **Primer:** &nbsp; 1982 &nbsp; = &nbsp; Χ𐅅ΗΗΗΗ**&nbsp;.&nbsp;**𐅄ΔΔΔΙΙ &nbsp; = &nbsp; MCM&nbsp;**.**&nbsp;LXXXII.

## Povezano
* Etrurski brojevi
* Rimski brojevi
* Grčki brojevi

## Fusnote
(na engleskom:)

## Vanjske veze
(na engleskom:)
* Herbert Weir Smyth, ''Greek Grammar'', section 348a, on Greek acrophonic numerals
Mauzolej

**Mauzolej** je velika i impresivna grobnica, obično izgrađena za umrlog vođu ili neku drugu značajniju osobu. Ime je dobio po grobu kralja Mauzola, koji se nalazio u centru Halikarnasa, današnjeg Bodruma u Turskoj. Zbog svoje je veličine i znamenitosti smatran jednim od sedam svetskih čuda, a po njemu su kasnije monumentalne grobnice nazvane mauzolejima. Grob kralja Mauzola u Halikarnasu građen je polovinom 4. veka pne. Bio je visok 50 metara i sastojao se od visokog kvadratnog postolja (sokla) na kome su bili postavljeni jonski stubovi obrazujući prostranu halu. Iznad nje se nalazio krov u vidu piramide koja je bila završena grupom figura. Na reljefnom frizu radili su najpoznatiji savremenici - vajari Skopas, Leohares, Brijaksis i Timoteos. Mauzolej je za vrijeme jednog zemljotresa potpuno uništen, a jedan opis je nađen kod Plinija Starijeg. Friz, kao i jedna statua nalaze se u Britanskom muzeju u Londonu.

## Poznati mauzoleji

### Turska
* Mauzolej u Halikarnasu (kod današnjeg grada Bodrum u Turskoj)
* Antikabir, Ataturkov mauzolej u Ankari

### Iran
* Mauzolej Kira Velikog u Pasargadu

### Irak
* Džamija i mauzolej Imama Alija u Nadžafu

### Indija
* Tadž Mahal u Agri

### Pakistan
* Mazar e Kvaid, mauzolej osnivača Pakistana, Muhameda Ali Džine u Karačiju

### Kina
* Mauzolej prvog kineskog cara Ćin Š’ huanga, u Sjianu (poznat po vojnicima od terakote)
* Mauzolej Mao Ce-tung u Pekingu
* Mauzolej Sun Jat Sena u Nankingu

### Vijetnam
* Mauzolej Ho Ši Mina u Hanoju

### Uzbekistan
* Mauzolej Timur Lenka u Samarkandu

### SAD
* Grantova grobnica u Njujorku

### Kuba
* Mauzolej Ernesta Če Gevare u Santa Klari

### Jamajka
* Mauzolej Boba Marlija

### Nemačka
* Mauzolej Ota fon Bizmarka u Zaksenvaldu

### Italija
* Avgustov mauzolej u Rimu
* Hadrijanov mauzolej (danas: Tvrđava anđela) u Rimu
* Teodorikov mauzolej u Raveni
* Mauzolej Gala Placidija u Raveni

### Hrvatska
* Mauzolej Ivana Meštrovića u selu Otavice kod Drniša

### Srbija
* Mauzolej na Oplencu je mauzolej kraljevske porodice Karađorđević 
* Kuća cveća u Beogradu (grob Josipa Broza Tita)

### Crna Gora
* Njegošev mauzolej na Lovćenu

### Češka
* Mauzolej Klementa Gotvalda u Pragu

### Rusija
* Lenjinov mauzolej na Crvenom trgu u Moskvi

## Galerija

Datoteka:Taj Mahal, Agra, India.jpg|Tadž Mahal je primer mauzoleja
Datoteka:Lovcen-024-p1010064.jpg|Mauzolej na Lovćenu
Datoteka:Roma Hadrian mausoleum.jpg|Hadrijanov mauzolej

Datoteka:Hochiminh mausoleum.jpg|Mauzolej Ho Ši Mina
Datoteka:RavennaMausoleum.jpg|Teodorikov mauzolej u Raveni
Datoteka:USA grants tomb.jpg|Grantova grobnica u Njujorku


## Vanjske veze
Molosijci

**Molosijci** ( [*Molossoi*]) su bili drevno grčko pleme koje je naselilo Epir u mikensko doba. Na sjeveroistočnoj granici su živjeli Haonijanci a na njihovoj južnoj granici su bili Tesprotijanci, dok su na sjeveru bili Iliri. Molosijci su bili članovi Epirskog saveza, sve dok im zemlju nije anektiralo Rimsko Carstvo i 150.000 stanovnika otjeralo u roblje.

## Reference

## Povezano
* Haonijanci
* Haonbija
* Tesprotijanci
* Olimpijada (kraljica)
* Pir
375. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **375. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Prva godina bez tribunata i konzulstva** (ili, rjeđe, **godina 379. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 375. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Tebanski vojskovođa Pelopida, postaje komandantom Svete čete.
* Saznavši kako je spartanski garnizon napustio beotijski grad Orhomen kako bi napao Lokridu, Pelopida zajedno sa Svetom četom i konjice kreće osloboditi grad. Tom prilikom na njih nalijeće višestruko jače spartansko pojačanje, pa se Pelopida povlači. Spartanci ih, međutim, sustižu, ali u bitci kod Tegire Tebanci ostvaruju iznenađujuću pobjedu.
* Zhou Lie Wang postaje kralj dinastije Zhou u Kini.

## Rođenja
*

## Smrti
*
Orhomen

**Orhomen** (**Orchomenos**, **Orkhomenos** ili **Orchomenus**, grčki: ) je ime koje se koristi za sljedeće: 

## Grčka mitologija
* Kralj, otac Elarin.
* Siun Likaonov.
* Otac Minijin i Kiparisov.
* Ubijeni sin Tijesta.
* Sin Minijin koji sam nije imao djece.
* Sin Atame i Temisto.

## Starogrčka geografija
* Orhomen, također poznat kao *Minijski Orhomen*, grad u Beotiji.
* Orhomen, također poznat kao *Arkadijski Orhomen*, grad u Arkadiji.
* Orhomen, grad u Tesaliji.
* Orhomen, grad na Eubeji.
Bitka kod Tegire

**Bitka kod Tegire** se vodila godine 375. pne. između starogrčkih polisa Tebe i Sparte. U njoj se mali tebanski odred pod Pelopidom suprotstavio brojčano jačim spartanskim snagama nakon neuspjelog pokuašaja da na prepad osvoji Orhomen i ostvario iznenađujuću pobjedu. Ta je bitka predstavljala prvi slučaj u kome je spartanska hoplitska falanga bila poražena od brojčano slabijeg neprijatelja u uređenoj bitci. 

## Uvod
Neprijateljstva između Tebe i Sparte, privremeno okončana Antalkidinim mirom i potvrdom spartanske hegemonije, obnovljena su kada je 379. pne. u Tebi izbio ustanak kojim je istjeran spartanski garnizon i svrgnut pro-spartanski oligarhijski režim. Ustanici su iste godine obnovili Beotijski savez, što je Sparta smatrala kao kršenje odredbi mira i uzela kao povod za pohode na Beotiju. Iako Teba nije osvojena, mnogi drugi gradovi u Beotiji jesu, uključujući i Orhomen.

Godine 375. pne. je, pak, spartanski garnizon napustio Orhomen kako bi krenuo na pohod u Lokridu. Pelopida, komandant tebanske Svete čete je to shvatio kao priliku da oslobodi grad te je pokrenuo pohod u kome je sudjelovala Sveta četa zajedno s manjim kontingentom konjice - sve zajedno tek malo više od 300 ljudi. Pelopida je, međutim, u blizini Orhomena odlučio odustati od pohoda kada se ispostavilo da iz Sparte u Orhomen dolazi pojačanje koje je bilo višestruko nadmoćnije od tebanskog odreda. Pelopidin pokušaj da pronađe utočište kod Tegire nije uspio, jer su ga Spartanci sustigli i prisilili da primi bitku.

## Tok bitke
Iako je brojčana nadmoć Spartanaca bila više nego vidljiva, Pelopida ju je odlučio pokušati kompenzirati borbenim poretkom u kome je suzio širinu, a zato neuobičajeno povećao dubinu svoje falange. Istovremeno je na krila postavio konjicu i dao joj zadatak da juriša na neprijateljska krila. Obje falange su krenule jedna prema drugoj, ali se u trenutku udara ispostavilo da je tebanska falanga na samom centru jača, te je odmah probila spartanski borbeni raspored. Tebanci su se tada okrenuli prema spartanskim krilima suočenim s napadom konjice. Spartanski je otpor razbijen, te su se Spartanci dali u bijeg, pronašavši utočište pod zidinama Orhomena.

## Posljedice
Bitka kod Tegire, iako je u taktičkom smislu predstavljala tebansku pobjedu, u vojničkom smislu nije predstavljala značajan događaj. Pelopida se svejedno morao povući, a da nije ostvario svoj cilj i oslobodio Orhomen.

Antički historičari, a posebno Plutarh, međutim, navode kako je bitka imala veliki moralni značaj, jer je to bio prvi slučaj da je spartanska falanga u uređenoj bitci poražena od brojčano inferiornog neprijatelja. S jedne strane je ona ohrabrila Tebance da nastave otpor prema Spartancima, dok su sami Spartanci bili obeshrabreni porazom. Plutarh također tvrdi kako je taktika korištena u bitci poslužila kao svojevrsni test za mnogo veću i važniju bitku kod Leuktre koja će se odigrati četiri godine kasnije.

## Fusnote
Kralj Lie od Zhoua

**Kralj Lie od Zhoua**, kin.: **周烈王**, pinyin: zhōu lìe wáng, wg: **King Lieh of Chou**, bio je trideset treći vladar kineske dinastije Zhou i dvadeset prvi vladar Istočnog Zhoua. 

## Osobne informacije

  
    Porodično ime
    Ji (姬 jī) na kineskom
  
    Osobno ime
    Xi (喜 xĭ) na kineskom
  
    Ime ere
    nema
  
    Otac
    Kralj An od Zhoua
  
    Majka
    nepoznata
  
    Supruga
    nepoznata
  
    Djeca
    nepoznata
  
    Dužina vladavine
    375. pne.-369. pne.
  
  Grob
    nepoznat
  
    Hramsko ime
    nepoznato
  
    Kurtoazno ime
    nepoznato
  
    Posthumno ime
    烈 (pinyin lìe), doslovno: "žestoki"
374. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **374. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Druga godina bez tribunata i konzulstva** (ili, rjeđe, **godina 380. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 374. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Atena, nakon što je pomagala Tebu u ratu sa Spartom, pokušava sklopiti sa Spartancima separatni mir, ali je primirje ubrzo prekinuto.
* Sparta uz sirakušku poomoć napada Korkiru, ali Korkiri u pomoć dolazi atenski vojskovođa Timotej koji je oslobađa i tuče spartansku flotu kod Alizije u Akarnaniji
* Evagora, kralj Salamine na Cipru je ubijen. Nasljeđuje ga sin Nikoklo, koji će, uz podršku atenskog oratora Isokrata, nastaviti proces liberalne helenizacije otoka.

## Rođenja
*

## Smrti
* Evagora, kralj Salamine na Cipru (atentat)
372. pr. n. e.

Godina **372. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Četvrta godina bez tribunata i konzulstva** (ili, rjeđe, **godina 382. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 372. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

__NOTOC__
## Događaji
* Tesalijski vladar Jason od Fere sklapa savez sa Atenom, a potom s Makedonijom.
* Troil iz Elide na Olimpijskim igrama osvaja dvije medalje u konjskim utrkama nakon čega je sucima zabranjeno natjecanje na Olimpijadama.

## Rođenja
* Mencije, kineski filozof (u. cca. 289. pne.)

## Smrti
*
Konjički sport

**Konjički sport** je izraz koji uključuje različite vrste sportova kojima je zajedničko korištenje konja, bilo kroz jahanje, bilo kroz vožnju dvokolica. Najčešći i najpopularniji oblik konjičkog sporta jesu konjske utrke, potom utrke dvokolica te dresura.

## Historija
Prva jahačka natjecanja održana su na 33. Olimpijadi. Športsko jahanje razvilo se u Engleskoj u 18. stoljeću. Od 1912. konjička natjecanja uvrštena su u program Olimpijskih igara.

## Konjičke utrke
Konjičke utrke poznate su prvenstveno po konjima. Najbrži način kretanja konja je galop. U početku su ljudi konje koristili kao pomoć pri fizičkim radovima, a vremenom su shvatili da oni mogu biti puno zabavniji. Ima više vrsta konjičkih utrka. Mogu se nabrojiti neke: preponsko jahanje, dresurno jahanje, daljinsko jahanje, zatim polo koji je malo grublji konjički šport. Također se može uvrstiti među to i kasački i galopski šport. Kasački šport se može odvijati pod sedlom ili u sulkama. Sulke su male lagane kočije na kojima sjedi onaj koji upravlja konjem. U Zagrebu je Zagrebački hipodrom na kojem je mogućnost odvijanja svih popularnih konjičkih športova.

## Povezano
* Preponsko jahanje
* Rodeo

## Reference

## Literatura

* Ina Dietzsch (Hrsg.): *Vergnügen in der Krise. Der Berliner Trabrennsport zwischen Alltag und Event.* Panama-Verlag, Berlin 2005, .
* Stephan Lebert: *Pferderennen.* Deutscher Taschenbuch Verlag, 2000, .

## Vanjske veze

* International Federation for Equestrian Sports FEI official homepage
* United States Equestrian Federation USEF Official web site
* Equestrian Federation of Australia Equestrian Federation of Australia web site 
* Equestrian Federation of Ireland - EFI web site 
* Equestrian Federation of Kazakhstan  Russian - Equestrian Federation of Kazakhstan  English
* United States Dressage Federation
* American Endurance Ride Conference
* The North American Trail Ride Conference  - Competitive Trail Riding
* UK Endurance Horse Riding
* Ride and Tie Association
* The American Vaulting Association - Equestrian Vaulting
* National Cutting Horse Association
* Regionalni konjički portal - Regional horse community
Troil iz Elide

**Troil iz Elide** bio je starogrčki sportaš rodom iz Elide koji je sudjelovao na Olimpijadi. Godine 372. pne. je izazvao kontroverze zbog toga što se natjecao, a kasnije i pobijedio u dvije konjske utrke iako je bio sudac. Nakon toga je sucima zabranjeno natjecati se na drevnim Olimpijadama.

## Vanjske veze
* Equestrian site 
* The Telegraph on how "Winning matters" at the Ancient Olympics 
* Ancient Olympic results without comment at Sikyon
Mencije

**Mencije** (), najprihvaćeniji datumni: 372 – 289. pne.; osrtali mogući datumi: 385 – 303/302. pne.) bio je kineski filozof za koga se drži da je bio najveći konfucijanac iza samog Konfucija.

Njegova su djela pisana kao dijalozi (u 7 knjiga), a u njima polemizira s utopističkim elementima u učenju Mo-tija, kao i sa skeptičko-hedonističkim nazorima realističke inačice konfucijanizma. Konfucijevu, u biti, aristokratsko-konzervativnu teoriju, po kojoj se vrlina stječe poglavito dobrim odgojem i održavanjem harmoničkih formi u ophođenju i razvijanju lijepih umjetnosti, zamijenio je mnogo širom socijalno-etičkom tezom, prema kojoj su svi ljudi po prirodi dobri, a jedino ih težnja za imovinom skreće s pravog puta.

Mencije je u središte svoje filozofije stavio ljudsku prirodu: po Konfuciju, svi ljudi imaju izvorno jednaku narav; po Mencijevoj interpretaciji, ta je izvorna narav dobra. U konfucijanskoj etici sistematizirao je četiri glavne vrline: ljubav, pravednost, moralnost i mudrost. Autorom je poznate izrjeke o tome kako svi ljudi imaju izvorno istu narav - *"koja ne može podnijeti da vidi patnju drugih"*. Ta tvrdnja čini okosnicu idealističkoga konfucijanizma.

## Napomene i literatura

* Chan, Wing-tsit (translated and compiled). *A Source Book in Chinese Philosophy*. Princeton, NJ: Princeton University Press, 1963.
* Graham, A.C., *Disputers of the TAO: Philosophical Argument in Ancient China* (Open Court 1993). 

## Vanjske veze

* English Translation of the ''Mencius'' with comments by James Legge
* Stanford Encyclopedia of Philosophy entry
* 
* Article discussing the view of ethics of Mencius from ''The Philosopher''
* Mengzi Chinese text with English translation
373. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **373. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Treća godina bez tribunata i konzulstva** (ili, rjeđe, **godina 381. ''[[Ab urbe condita]]***). Oznaka 374. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je [[kalendarska era]] [[Anno Domini]] postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.





== Događaji ==
* Katastrofalni potres pogađa [[Stara Grčka|grčki]] grad [[Helike]], nakon čega je poplavljen u *tsunamiju''.
* Apolonov hram u Delfima uništen u potresu.
* Perzijski kralj Artakserks II naređuje invaziju Egipta s ciljem da se ta zemlja vrati pod perzijsku vlast. Invazijske snage kojima komandira Farnabaz, a čine je uglavnom grčki najamnici, prodire do Memfisa, ali ih na kraju tuče egipatski kralj Nektanebo I.
* Atenski vojskovođa Ifikrat vodi ekspediciju koja uspješno oslobađa Korkiru od spartanske opsade.

## Rođenja
*

## Smrti
*

## Reference
Helike

**Helike** (, , suvremeni ) bio je drevni grčki grad u Ahaji na sjeveru Peloponeza, udaljen oko 2&nbsp;km od obale Korintskog zaljeva. Najpoznatiji je po tome što ga je zimi 373. pne. pogodio katastrofalan potres, nakon čega je slijedio cunami, poslije čega je grad u potpunosti potopljen, a nijedan od njegovih stanovnika nije preživio. Nekoliko vijekova kasnije, ruševina grada su još bile vidljive ispod morske površine te izazivale pažnju i maštu antičkih turista i brojnih pisaca. U blizini Helikea je sagrađen novi grad po imenu Boura. Godine 2001. je tim arheologa na čelu s Dorom Katsonopolou i Stevenom Soterom uspio identificirati njegovu lokaciju.

## Vanjske veze

* Helike Foundation
* BBC Science on the discovery of Helike
* 2004 World Monuments Watch List of 100 Most Endangered Sites  
* Strabo, on Helike
Petrovdan

**Petrovdan** je crkveni praznik posvećen svetim apostolima Petru i Pavlu. 

Kod Srba postoji običaj da se uoči ovog velikog praznika pale lile, koje se prave od mlade kore divlje trešnje ili breze. Obično se to radi na mestima gde se narod okuplja, na trgovima, raskršćima i u tome učestvuju deca i omladina.  

Paljenje vatre i lila simboliše na ona vremena kada su hristoborni carevi progonili i mučili hrišćane, vezujući ih za drvene stubove, natapajući ih smolom i paleći ih. Njihova tela su tada gorela kao buktinje, osvetljavajući trgove kao danas simbolične vatre i lile. 

## Povezano
* Sveti apostol Petar
* Sveti apostol Pavle
Teon Aleksandrijski

**Teon** ( - *Théon*; oko 335 - oko 405. n.e.), grčki, ili kako neki tvrde egipatski, naučnik i matematičar koji je živeo u rimsko-egipatskoj Aleksandriji.

## Osoba
Biografska tradicija (leksikon Suda) definiše Teona kao "čoveka iz Muzeja (*Mouseion*). Ali moguće je da je i Muzej i Aleksandrijsku biblioteku uništio car Aurelijan stotinak godina ranije, boreći se protiv Zenobije. Neki proučavaoci misle da je te institucije zatvorio patrijarh Teofil Aleksandrijski tek 391. n.e.

Teon je bio otac matematičarke i paganske mučenice Hipatije Aleksandrijske.

## Delo
Teonovo najtrajnije dostignuće bi moglo biti njegovo izdanje Euklidovih Elemenata, objavljeno oko 364., autoritativno do 19. veka. Glavnina Teonovog dela se, međutim, sastojala od komentara na značajna dela njegovih helenističkih prethodnika. Među njima su bili "kolokviji" (*Synousiai*) o Euklidu i komentari (*Exegeseis*) na Ptolomejeve "Priručne tablice" i Almagest, te na tehničkog pesnika Arata.

U jednom od komentara na "Priručne tablice" bio je prvi autor koji je opisao teoriju trepidacije ekvinoksa, alternative precesiji. Teon ju je opisao ali ne i podržao.

## Fusnote originala

## Reference
(na engleskom:)
* G. J. Toomer, "Theon of Alexandria," in *Dictionary of Scientific Biography* 13:321-325.

## Vanjske veze
*
Kreutzova grupa

**Kreutzova grupa** () je naziv za porodicu kometa koju karakteriziraju orbite koje ih dovode neobično blizu Suncu u perihelu. Vjeruje se da predstavljaju ostatke jedne velike komete koja se raspala prije više vijekova, a nazvana je po njemačkom astronomu Heinrichu Kreutzu, koji je prvi pokazao kako su srodne.

Nekoliko članica Kreutzeove grupe su postale velike komete, te se nekada mogu vidjeti blizu Sunca pri dnevnom svjetlz. Najnovija od njih je bila kometa Ikeya-Seki godine 1965, a koja je postala jednom od najsjajnijih kometa u prošlom milenijumu.

Stotine manjih članica porodice, neke od njih u promjeru od samo nekoliko metara, su otkrivene nakon lansiranja satelita SOHO godine 1995. Nijedan od tih manjih objekata nije preživio prolaz perihela. Astronomi amateri su uspješno otkrivali Kreutzove komete zahvaljujući podacima u realnom vremenu dostupnom preko Interneta.

Postoje znakovi kako je još jedno jato Kreutzovih kometa na putu do Sunca u udućim decenijama, a s time da bi se najraniji objekti mogli vidjeti za nekoliko godina. Zato se pretpostavlja da bi se moglo vidjeti isto tako spektakularni prizori kao 1965.

## Izvori

## Vanjske veze

* Sungrazer Project Web Site
* SEDS Kreutz group page 
* Cometography sungrazers page 
* NASA press release about two Sungrazers seen by SOHO
* Complete list of SOHO comets 
* Real time SOHO data
Efori

**Efor** (antgrč. *Ἔφορος* [*Éphoros*]; od grč. *ἐπί* [*epí*] – "na" i "nad", i *ὁράω* [*oráo*] – "videti", tj. "onaj koji nadgleda") je naziv za visokog državnog činovnika u antičkoj Sparti. Bilo je pet efora koji su birani na godinu dana i koji su se svakog meseca zaklinjali da će podržavati vladavinu spartanskih kraljeva, dok su se kraljevi zaklinjali da će poštovati zakon. 

Herodot je tvrdio da je ovu insttituciju stvorio Likurg, ali je verovatnije da je da su oni nastali iz potrebe da rukovode zemljom dok su kraljevi vodili vojsku u rat. Efore je birala narodna skupština, kojoj su mogli da prisustvuju svi građani. Oni su se pokazali kao dobra ravnoteža prema dva nasledna kralja, koji su retko sarađivali međusobno. Platon ih je zvao tiranima koji su upravljali Spartom kao despoti, dok su kraljevi bili tek nešto više od generala. 

Efori su predsedavali sastancima Geruzije, oligarhijskog veća staraca. Oni su vodili građanske parnice, sakupljali poreze, brinuli se o kalendaru, spoljnoj politici i vojnoj obuci mladića. Godina je nazivana po jednom od njih, kao što se u Atini nazivala po „arhontima“. Dva efora su pratila vojsku u rat, i mogli su da uhapse i zatvore kraljeve zbog lošeg komandovanja za vreme bitke. Efori su bili u stalnom ličnom ratu sa „helotima“ i mogli su da uhapse ili smaknu bilo koga od njih iz bilo kog razloga i u bilo koje vreme a da ih čak ni ne izvedu na suđenje. 

Kleomen III je ukinuo efore 227. pne., ali ih je makedonski kralj Antigon III Doson ponovo uspostavio posle bitke kod Selasije. Ovaj položaj se zadržao do drugog veka nove ere kad ih je verovatno ukinuo rimski car Hadrijan.
Arkadijski savez

**Arkadijski savez** je bio federacija grčkih gradova-država (polisa) u drevnoj Arkadiji. Osnovan je godine 370. pne. u nastojanju da arkadijski polisi očuvaju slobodu stečenu nakon što je njihov dotadašnji hegemon Sparta oslabio nakon poraza u odlučujućoj bitci kod Leuktre. Glavni poticatelj stvaranja saveza je bio grad Mantineja, koji je najviše stradao pod spartanskom vlašću. Za sjedište Saveza je odabran Megalopolis, grad osnovan godinu dana ranije. Tamo se sastajala zajednička skupština koju je činilo 10.000 članova.

Slabljenje spartanske moći je, s druge strane, dovelo do slabljenja saveza, s obzirom da su polisi, lišeni spartanske opasnosti, počeli gledati vlastite interese, odnosno priklanjati novim suparničkim silama Grčke - Tebi i Ateni. Tako su se već godine 362. pne. za vrijeme bitke kod Mantineje člamice Saveza borile jedna protiv druge - Mantineja na strani Sparte i Atene, a Tegeja na strani Tebe.

Usprkos tome, Arkadijski savez je nastavio u određenim oblicima postojati sve do 230-ih godina pne. kada je uključen u Ahajski savez.

## Izvori
* Fine, John V.A. *The Ancient Greeks: A critical history* (Harvard University Press, 1983) 
* Hornblower, Simon, and Anthony Spawforth ed., *The Oxford Classical Dictionary* (Oxford University Press, 2003)
Agesipolis II

**Agesipolis II** (grčki: ****, ? - 369. pne.), sin kralja Kleombrota I, bio je agijadski kralj Sparte. Oca je naslijedio godine 371. pne. nakon njegove pogibije u bitci kod Leuktre. Vladavina mu je trajala izuzetno kratko, samo do smrti 369. pne. Naslijedio ga je brat Kleomen II.

## Reference
370. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **370. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina tribunata Kapitolina, Medulina, Pretekstata, Kornelija, Volusa i Poplikole** (ili, rjeđe, **godina 384. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 370. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Kleomen II nasljeđuje brata Agesipolisa II kao agijadski kralj Sparte.
* Spartanska vojska pod Agesilajem II napada Arkadija kako bi ugušila ustanak i razbila novostvoreni Arkadijski savez. Nakon bezuspješnih poziva Atenjanima da im pomognu, Arkadijci se obraćaju za pomoć Tebancima koji šalju vojsku pod Epaminondom, tjeraju Spartance na povlačenje te pomoažu dovršetku izgradnje Megalopolisa, sjedišta Arkadijskog saveza.
* Umire Jason od Fere, tesalijski tiranin koji je svoju pokrajinu učinio regionalnom silom.
* U Ateni s radom počinje kipar Praksitel (približan datum).
* Eudoks sa Knida razvija metod ekshaustije za matematičko određivanje površine pod kutem.

## Rođenja
* Marko Valerije Korvo, rimski heroj
* Teofrast, grčki filozof iz Eressosa na Lezbosu, nasljednik Aristotela u Peripatetičkoj školi (u. cca. 285. pne.)

## Smrti
* Agesipolis II, kralj Sparte
* Demokrit iz Abdere, grčki filozof (približan datum) (r. cca. 460. pne.)
* Hipokrat sa Kosa, grčki ljekar (r. cca. 460. pne.)
* Jason iz Fere, tiranin iz Tesalije
Metoda ekshaustije

**Metoda ekshaustije** (*iscrpljivanja*) predstavlja metoda izračuavanja površine nekog oblika tako što se u njega ubacuje niz poligona čije površine konvergiraju ka površini cijelog oblika. Ako je niz pravilno napravljen, razlika između površine ubačenih i površine *n*-tog poligona te površine oblika će postati beznačajno mala kada *n* postane velik. Kako ta razlika postaje mala, tako su moguće vrijednosti površine sistematski "iscrpljene" kroz manje površine ustanovljene višim članovima niza. Ideju je razvio Antifon, iako nije jasno koliko ju je dobro razumio. Razvio ju je Eudoks. Prvi put je izraz koristio Gregorie de Saint-Vincent u knjizi *Opus geometricum guadraturae circuli et sectionum coni* godine 1647.

Arhimed je koristio metodu ekshaustije kako bi izračunao π popunjavajući krug sa sve većim brojem stranica.

## Reference
Efor (razvrstavanje)

**Efor** se može odnositi na sljedeće ličnosti:
* Efor iz Kime (cca. 400–330. pne.), starogrčki historičar
* Efor Mlađi iz Kime, starogrčki historičar
* Efor (učitelj), efezijanski slikar i učitelj Apela sa Kosa

a i na
* Efor (Sparta), državni funkcionar u drevnoj Sparti
Megalopolis (Grčka)

**Megalópoli** (Μεγαλόπολη) je grad u Grčkoj, smješten u zapadnom dijelu prefekture Arkadija. Nalazi se na istom mjestu kao i drevnio grad **Megalopolis**. "Megalopolis" je, inače, grčka riječ za *Veliki grad*. Kada je osnovan godine 371. pne. predstavljao je prvo gradsko naselje u inače ruralnoj i primitivnoj Arkadiji. Tokom Antike je značajno narasto. Njegov teatar, koji je mogao primiti 20.000 gledatelja, je jedan od najvećih na svijetu. U bizanstka i otomanska vremena bio je poznat kao *Sinanou* (Σινάνο), i tako sve do 19. vijeka.

Godine 2001. je broj stanovnika premašio 5.000. Predstavlja jedino naselje čije stanovništvo raste u zapadnoj Arkadiji. Megalopoli je od Tripolija udaljen 30&nbsp;km (18 milja), te 33&nbsp;km (19 milja) jzugoistočno od Andritsaine i 55&nbsp;km (35 milja) sjeveroistočno od Kalamate na Grčkoj nacionalnoj cesti 7 i E65. Grad okružuju planine Taygetus i Tsiberou, a na vrhu potonjeg se nalazi televizijski i telekomunikacijski toranj. Područje je uglavnom izolirano, a šumovita dolina ima oko 10.000 stanovnika. Smatra se jednim od najmanje naseljenih područja na Peloponezu. Smješten je između rijeka Alfeiosa i Elisson.

Megalopoli ima tri škole, licej, gimnaziju, crkve, banke, hotele, poštanski ured i trg (*[[plateia]]*). Također ima željezničku stanicu 1&nbsp;km od središta grada, s time da pruga ne prolazi kroz sam grad. Pruga Kalamata – Tripoli – Argos – Korint je 4&nbsp;km (2 miles) na jugu. 1980-ih je otvorena auto-cesta koja vozi prema jugu. Megalopolis sada zaobilazi cesta Kalamata - Atena, otvorena 2002.

Srednom 1960-ih Javna energetska korporacija Grčke (PPC S.A.) (DEI) su započeli gradnju termoelektrane. Ona se sada nalazi 8 sjeverozapadno od središta grada, a otvorena je 1969. godine. Njome se strujom opskrbljuje južna Grčka. Oko nje se nalazi rudnik lignita, a dio stanovništva je u njoj zaposlen.
Eresos

**Eresos** () i Skala Eressou su naselja smještena na jugozapadnom dijelu grčkog otoka Lezbos. Poznata su kao popularno turističko odredište. Eressos i naselje Antissa ćine općinu Eresos-Antissa. 

## Vanjske veze
* "Theophrastos" Association of all over the World Eresians 
* Mapquest - Eressos
* Eresos & Skala Eresos 
* Koordinate:
Kleomen II

**Kleomen II** (? - 309. pne.) bio je agijadski kralj Sparte koji je vladao od 369. do 309. pne. Na vlast je došao naslijedivši svog brata Agesipolisa II. Njegovu dugu vladavinu je obilježilo nastojanje oslabljene Sparte da se održi prvo pod pritiskom tebanske, potom makedonske hegemonije nad Grčkom.