Nepokretna kulturna dobra u Srbiji

**Nepokretna kulturna dobra u Srbiji** su klasifikovana i zaštićena dobra definisana zakonom (*Zakon o kulturnim dobrima*, čl. 19-22) koja su od opšteg interesa za Republiku Srbiju. U sklopu sistema državne zaštite kulturnih dobara u Srbiji, nepokretna kulturna dobra su definisana kao prva od dve osnovne kategorije, dok drugu kategoriju predstavljaju pokretna kulturna dobra.

## Kategorizacija po značaju
U zavisnosti od značaja, nepokretna kulturna dobra se razvrstavaju u tri zakonom definisane kategorije: 
* nepokretna kulturna dobra od izuzetnog značaja, 
* nepokretna kulturna dobra od velikog značaja i 
* zaštićena nepokretna kulturna dobra.

## Kategorizacija po vrsti
Nepokretna kulturna dobra u Srbiji se po slovu zakona dele na četiri osnovne vrste:
* **[[Spisak spomenika kulture u Srbiji|Spomenici kulture]]** su građevinsko-arhitektonski objekti od posebnog kulturnog ili istorijskog značaja, kao i njegovih graditeljskih celina, objekata narodnog graditeljstva, drugih nepokretnih objekata, delova objekta i celine sa svojstvima vezanim za određenu sredinu, dela monumentalnog i dekorativnog slikarstva, vajarstva, primenjenih umetnosti i tehničke kulture, kao i drugih pokretnih stvar u njima od posebnog kulturnog i istorijskog značaja.
* **[[Spisak prostorno kulturno-istorijskih celina u Srbiji|Prostorno kulturno-istorijske celine]]** su urbana ili ruralna naselja ili njihovi delovi, odnosno prostori s više nepokretnih kulturnih dobara od posebnog kulturnog i istorijskog značaja.
* **[[Spisak arheoloških nalazišta u Srbiji|Arheološka nalazišta]]** su delovi zemljišta ili površina pod vodom koje sadrže ostatke građevina i drugih nepokretnih objekata, grobnih i drugih nalaza, kao i pokretne predmete iz ranijih istorijskih doba, a od posebnog su kulturnog i istorijskog značaja.
* **[[Spisak znamenitih mesta u Srbiji|Znamenita mesta]]** je prostor vezan za događaje od posebnog značaja za istoriju, područja s izraženim elementima prirodnih i radom stvorenih vrednosti kao jedinstvenih celina, kao i spomen grobova ili groblja i drugih spomen obeležja koja su podignuta radi trajnog očuvanja uspomene na značajne događaje, ličnosti i mesta iz nacionalne istorije (memorijali), od posebnog kulturnog i istorijskog značaja.

### Centralni registar nepokretnih kulturnih dobara u Srbiji
U centralnom registru, koji se vodi pri Republičkom zavodu za zaštitu spomenika kulture, trenutno je upisano 2.536 nepokretnih kulturnih dobara, od toga 2.192 spomenika kulture, 77 prostorno kulturno-istorijskih celina, 191 arheoloških  nalazišta i 77 znamenitih mesta.

Kategorisanih nepokretnih kulturnih dobara ima 782 od čega 200 od izuzetnog značaja a 582 od velikog značaja. Među nepokretnim kulturnim dobrima od izuzetnog značaja nalazi se 155 spomenika kulture, 11 prostorno kulturno-istorijskih celina, 18 arheoloških nalazišta i 16 znamenitih mesta. Među  nepokretnim kulturnim dobrima od velikog značaja su 512 spomenika kulture, 28 prostorno kulturno-istorijskih celina, 25 arheoloških nalazišta i 17 znamenitih mesta.

Prema uporednoj kategorizaciji, registar je podeljen u dvanaest kategorija:

## Povezano
* Kulturna dobra u Srbiji
** 
* 

## Reference

## Literatura

* Pravilnik o stavljanju oznaka na nepokretna kulturna dobra (Službeni glasnik Republike Srbije, br. 51/96)
* Gordana Marković, "Zone zaštite kao faktor održivosti nepokretnih kulturnih dobara na Kosovu i Metohiji na primeru manastira", Arhitektura i urbanizam: Časopis za prostorno planiranje, urbanizam i arhitekturu, br. 27 (2009), str. 63-69.

## Vanjske veze
* Republički zavod za zaštitu spomenika kulture - Beograd
* Zavod za zaštitu spomenika kulture grada Beograda
* Spomenici kulture u Srbiji