ASEAN

**Asocijacija nacija jugoistočne Azije** ( ) je politička, ekonomska i kulturna organizacija zemalja koje se nalaze u jugoistočnoj Aziji. Države se sreću na godišnjim samitima svakog novembra. Od svog formiranja 8. avgusta 1967. na inicijativu Indonezije, Malezije, Filipina, Singapura, i Tajlanda, članstvo organizacije je prošireno uključivanjem Bruneja, Kambodže, Laosa, Mjanmara, i Vijetnama. Cilj organizacije je promovisanje saradnje i međusobne pomoći među članicama, čime su obuhvaćeni ekonomski rast, društveni progres, i sociokulturna evolucija među njenim članicama, zajedno sa zaštitom regionalne stabilnosti i pružanja mehanizma zemljama članicama da rešavaju probleme mirnim putem. ASEAN je zvanični posmatrač Ujedinjenih nacija. Komunikacija članova se obavlja na engleskom.

Članice:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

-{ASEAN}- pokriva kopnenu površinu od 4,4 miliona kvadratnih kilometara, 3% ukupne kopnene površine Zemlje. -{ASEAN}- teritorijalne vode pokrivaju oblast koja je oko tri puta veća od njihove kopnene površine, što ih čini posebno važnim u pogledu morskih veza i ribarstva. Zemlje članice zajedno imaju populaciju od oko 640 miliona ljudi, 8,8% svetske populacije, što je više od „EU28”, mada su u pogledu kopnene površine nešto manje. Godine 2015, kombinovani nominalni BDP organizacije je porastao za više od 2,8 biliona američkih dolara. Kad bi -{ASEAN}- bila jedna zemlja, ona bi bila rangirana kao šesta po veličini ekonomija na svetu, iza Sjedinjenih Država, Kine, Japana, Francuske i Nemačke. -{ASEAN}- se graniči sa Indijom, Kinom, Bangladešom, Istočnim Timorom i Papua Novom Gvinejom, i ima pomorske granice sa Indijom, Kinom, Palauom i Australijom. Istočni Timor i Papua Nova Gvineja imaju podršku pojedinih -{ASEAN}- članova za njihovo članstvo u organizaciji.

-{ASEAN}- je uspostavio sebe kao platformu za Azijsku integraciju i kooperaciju, radeći sa drugim Azijskim nacijama na promovisanju je jedinstva, prosperiteta, razvoja i održivosti regiona, kao aktivnostima na nalaženju rešenja za sporove i probleme u regionu. Mada uglavnom ima fokus na azijsko-pacifičkim nacijama, -{ASEAN}- je isto tako uspostavio komunikaciju sa drugim delovima sveta, radi uspešnijeg promovisanja mira i stabilnosti. Ova organizacija ima globalnu reputaciju promovisanja dobre volje i diplomatije među nacijama, isključivanja bilo kojeg mišljenja ili odluke koja se smatra pristrasnom, i rukovođenja principom nemešanja i uzajamnog poštovanja.

Usled njenog globalnog uticaja i regionalnog uspeha, -{ASEAN}- je priznat kao jedna od najuspešnijih i najuticajnijih organizacija na svetu, i jedna „svetska sila u nastanku”. Organizacija je dobila visoke pohvale svetskih vođa i međunarodne zajednice, i smatra se da ima centralnu ulogu u političkoj, ekonomskoj, bezbednosnoj i socio-kulturnoj arhitekturi Azijsko-pacifičkog okruženja. Ona je pohvaljivana kao „najbolje uspostavljena međuvladina institucija u Aziji”, dok je isto tako postigla visoku ocenu odobrenja u svom regionu. Kroz istoriju, -{ASEAN}- je formirala globalnu mrežu alijansi, saradnje i dijaloga među zemljama i podregionalnim, regionalnim i međunarodnim organizacijama i institucijama, čime se uspostavila kao jedan od najvećih igrača na međunarodnoj sceni.

## Historija

### Fondacija i svrha
-{ASEAN}--u je prethodila jedna organizacija koja je bila formirana 31. jula 1961, zvana **Acocijacija jugoistočne Azije** (**ASA**), grupa koja se sastojala od Filipina, Federacije Malezije, i Tajlanda. Sama organizacija -{ASEAN}- je nastala 8. avgusta 1967, kad su ministri spoljnih poslova pet zemalja: Indonezije, Malezije, Filipina, Singapora, i Tajlanda, potpisali -{ASEAN}- deklaraciju, poznatiju kao Bangkoška deklaracija. Stvaranje organizacije -{ASEAN}- je bilo motivisano zajedničkim zabrinotušću od širenja komunizma, i željom za ekonomskim razvojem. Grupa je kasnije povećana kad je Brunej postao šesti član 7. januara 1984, jedva nedelju dana nakon sticanja nezavisnosti.

Kao što je navedeno u deklaraciji, ciljevi i svrhe organizacije ASEAN su:
* Ubrzanje ekonomskog rasta, društvenog napretka i kulturnog razvoja u regionu.
* Promovisanje regionalnog mira.
* Promovisanje kolaboracije i uzajamne pomoći po pitanjima od zajedničkog interesa.
* Pružanje međusobne pomoći u vidu obuke i istraživačkih objekata.
* Sarađivanje u cilju boljeg korišćenja poljoprivrede i industrije kako bi se podigao životni standard ljudi.
* Promovisanje jugoistočno azijskih studija.
* Održavanje bliske, korisne saradnje sa postojećim međunarodnim organizacijama s sličnim ciljevima i svrhama.

### Ekspanzija i dalja integracija

-{ASEAN}- je ostvario najveći stepen kohezije tokom sredine 1970-ih nakon promene balansa moći u jugoistočnoj Aziji nakon kraja Vijetnamskog rata. Dinamičan ekonomski rast regiona tokom 1970-ih je ojačao organizaciju, što je omogućilo da -{ASEAN}- usvoji jedinstveni respons na Vijetnamsku invaziju Kambodže 1979. ASEAN-ov prvi prvi sastanak na samitu, održan na Baliju, Indonezija 1976. godine, rezultirao je sporazumima o nekoliko industrijskih projekata i potpisivanjem Ugovora o prijateljstvu i saradnji i Deklaracijom o saglasnosti. Kraj Hladnog rata između Sjedinjenih Država i Sovjetskog Saveza krajem 1980-ih omogućio je -{ASEAN}- zemljama da ostvare veću političku nezavisnost u regionu, a tokom 1990-ih godina -{ASEAN}- je postao vodeći glas za pitanja regionalne trgovine i bezbednosti.

Godine 1987, Brunej je postao -{ASEAN}--ov šesti član, a 28. jula 1995, Vijetnam je postao -{ASEAN}--ov sedmi član. Laos i Mjanmar (Burma) su se pridružili dve godine kasnije, 23. jula 1997. Kambodža je trebalo da se pridruži u isto vreme kao i Laos i Burma, ali je njen pristup odložen zbog unutrašnjih političkih borbi u zemlji. Ova zemlja je pristupila 30. aprila 1999, nakon stabilizacije njene vlade.

Godine 1990, Malezija je predložila kreiranje Istočnoazijske ekonomske grupe koju bi sačinjavali članovi -{ASEAN}--a, kao i Narodna republika Kina, Japan, i Južna Koreja, sa namerom da se suprotstavi rastućem uticaju Sjedinjenih Država u Azijsko-pacifičkoj ekonomskoj saradnji (-{APEC}-) i u celokupnom Azijskom regionu. Međutim, predlog je bio neuspešan zboj jake opozicije SAD i Japana. Zemlje članice su nastavile da rade na daljoj integraciji, i -{ASEAN}- plus tri je bio kreiran 1997. godine.

Godine 1992, shema Zajedničke efikasne preferencijalne tarife (-{CEPT}-) je prihvaćena kao raspored za ukidanje tarifa sa ciljem povećanja „konkurentne prednosti regiona kao proizvodne baze namenjene svetskom tržištu”. Ovaj zakon bi delovao kao okvir za ASEAN područje slobodne trgovine (-{AFTA}-). -{AFTA}- je sporazum zemalja članica o lokalnoj proizvodnji u -{ASEAN}- zemljama. -{AFTA}- sporazum je potpisan 28. januara 1992. u Singapuru.

## Povezano
* zastava ASEAN-a

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Taiwan ASEAN Studies Center; ASEAN Outlook Magazine; May 2013. Myanmar's Overlooked Industry Opportunities and Investment Climate, by David DuByne
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Seah, Daniel (2015) ''Problems Concerning the International Law-Making Practice of ASEAN'' Asian Journal of International Law (Cambridge University Press)
* 
* Amador III J, Teodoro J. (2014), A united region: The ASEAN Community 2015

## Vanjske veze

* Asocijacija nacija Jugoistočne Azije

**Organizacije**
* ASEAN Secretariat, retrieved 13 March 2007.
* ASEAN Regional Forum , retrieved 13 March 2007.
* BBC Country Profile/Asean, retrieved 13 March 2007.

**-{ASEAN}- samiti**
* 24th ASEAN Summit
* 23rd ASEAN Summit
* 14th ASEAN Summit
* 13th ASEAN Summit official site. Pristupljeno 16 September 2007.
* 12th ASEAN Summit, retrieved 13 March 2007.

**-{ASEAN}- organizacije**
* ASEAN's official directory of ASEAN organisations
* ASEAN Architect
* ASEAN Law Association
* ASEAN Ports Association
* US-ASEAN Business Council
* ASEAN-China Free Trade Area 

**-{ASEAN}- srodni sajtovi**
* ASEAN Economic Community
* Association of Southeast Asian Nations (ASEAN); U.S. State Department