open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oleksandr Turčinov

**Oleksandr Turčinov** (ukr. **Олександр Турчинов**, Oleksandr Turčynov); rođen 31. ožujka 1964. u Dnjipropetrovsku; je ukrajinski političar, redatelj, ekonomist i peti (privremeni) Predsjednik Ukrajine, koji je na dužnosti bio od 22. veljače do 7. lipnja 2014. godine. Političku karijeru je započeo u sovjetskom Komsomolu, a u prvim godinama ukrajinske nezavisnosti nastavio pod pokroviteljstvom predsjednika Leonida Kučme, da bi 2000-ih bio blizak suradnik Julije Timošenko i jedan od vođa stranke Batkivščina. Nakon Narančaste revolucije je nakratko bio prvi civilni direktor Službe bezbjednosti Ukrajine. Godine 2010. je nakratko vršio dužnost premijera prije dolaska na vlast pro-ruskog bloka na čelu s predsjednikom Viktorom Janukovičom. Kada su prilikom kulminacije evromajdanskih protesta demonstranti preuzelu kontrolu nad Vrhovnom radom, Turčinov je imenovan njenim predsjednikom, a nakon Janukovičevog bijega je proglašen v.d. predsjednika. U proljeće je, nastojeći suzbiti pro-ruski separatistički pokret na istoku Ukrajine, naredio pokretanje "antiterorističke operacije" koja je prerasla u oružani sukob. Mjesto predsjednika je predao Petru Porošenku izabranom u maju iste godine. Od decembra 2014. se nalazi na mjestu čelnika Savjeta nacionalne bezbjednosti i obrane Ukrajine.

## Povezano
* Pavlo Šeremeta
* Jevhen Nyščuk

## Vanjske veze
* Službene stranice stranke Batkivščina (Domovina)
Douglas Edwards

**Douglas Edwards** (14. jul 1917 &ndash; 13. oktobar 1990) je bio američki radio i televizijski novinar, najpoznatiji kao prvi redovni voditelj vijesti () televizijske mreže CBS, na kojoj je od 1948. i 1962. vodio emisiju danas poznatu kao *[[CBS Evening News]]*.

## Reference

## Vanjske veze

* MetaCafe: "Flight of Sputnik I," CBS News (Douglas Edwards reporting), 2 October 1957
* YouTube: Douglas Edwards' farewell CBS Newsbreak newscast on April 1, 1988
* Edward's farewell World Tonight radio broadcast on April 1, 1988
* 
* Douglas Edwards Archives at St. Bonaventure University
Skradinski buk

**Skradinski buk** je posljednja, sedma i najduža sedrena barijera na rijeci Krki i jedna od najpoznatijih prirodnih ljepota Hrvatske. 

## Opis
Nalazi se nizvodno od Miljevaca, a također je i najveće sedreno slapište Europe. Slap čine sedrene kaskade, otoci i jezera. Preko 17 stepenica Skradinskog buka, raspoređenih na 800 metara dužine, posljednji se put prelijevaju zajedničke vode Krke i Čikole. Širina slapišta je od 200 do 400 metara s ukupnom visinskom razlikom od 45,7 metara. Ispod Skradinskog buka počinje potopljeni dio ušća rijeke Krke (estuarij). Veći dio sedre Skradinskog buka mlađi je od 10 tisuća godina. Izvan današnjeg vodotoka nalazi se, na području nekadašnjih vodotoka, "mrtva sedra" starosti oko 125 tisuća godina. 

Rast sedrene barijere na Skradinskom buku prouzročio je uzvodno ujezerenje vode rijeke Krke do Roškog slapa i u tri kilometra donjeg toka rijeke Čikole, tvoreći tako jednu od najneobičnijih i najljepših pejzažnih slika Nacionalnog parka. Još 1895. godine napravljen je zahvat vode za hidroelektranu "Jaruga". Jaruga je druga najstarija hidroelektrana u svijetu i prva u Europi. Iako je danas to elektrana male proizvodnje (35 milijuna Kwh), ona za ljetnih, niskih vodostaja, oduzima vodu donjem dijelu Skradinskog buka, pa je nakon proglašenja Nacionalnog parka to djelomice korigirano i radi održavanja biodinamike slapišta, i radi njegove adekvatnije turističke valorizacije.

## Povezano
* Nacionalni park Krka

## Vanjske veze
;Ostali projekti
Television Newsreel

***Television Newsreel*** () je bila britanska informativna TV emisija koja se redovno emitirala na programu BBC Television Service od 1948. do 1954. godine, a koja se ponekad naziva prvom redovnom emisijom televizijskih vijesti na britanskoj televiziji.

Emitirala se svakog dana u 19:30, a trajala je između 15 i 30 minuta. Sadržaj joj se sastojao od kratkog biltena sa čitanim vijestima nakon koga su slijedile kratke dokumentarne reportaže, koje je filmskim kamerama u stilu tadašnjih kino-žurnala snimio BBC-jev Filmski odjel. Nije predstavljala emisiju vijesti u današnjem smislu riječi, s obzirom da su tako snimljeni filmovi u pravilu bili stari nekoliko dana, odnosno sadržaj emisije nije uvijek bio najaktualniji.

Godine 1954. ju je zamijenila sadašnja emisija BBC News, koja je preuzela danas uobičajeni format televizijskih vijesti.

## Literatura
* Vahimagi, Tise. *British Television: An Illustrated Guide*. Oxford. Oxford University Press / British Film Institute. 1994. .
Montesquieu

**Charles-Louis de Secondat Montesquieu** (La Brede kraj Bordeauxa, 18. siječnja 1689. - Pariz, 10. veljače 1755.), francuski politički mislilac i pisac.

Završio je pravne znanosti i postao predsjednik Vrhovnog suda u Bordeauxu. Za *Académie des Sciences* u Bordeauxu napisao je mnogo rasprava s područja fizike, fiziologije, političke ekonomije i filozofije, koje su značajne za formiranje njegova racionalističkog pogleda na svijet.

## Teorija o podjeli vlasti

U svom kapitalnom djelu "O duhu zakona" predlaže politički sustav u kojemu je vlast podijeljena na zakonodavnu, izvršnu i sudsku. Time je postao tvorac **teorije o podjeli vlasti** koja je temelj građanske demokracije.

Razlikuje tri tipa vladanja:
#	republiku
#	monarhiju
#	despociju

Razlike između njih objašnjive su diferencijacijom između principa i prirode vlasti. Između prirode vlasti i načela vlasti razlika je u tome što je njezina priroda ono što je čini takvom kakva jest, dok je njezino načelo ono što je stavlja u djelovanje.

Priroda vlasti odražava oblike vladanja te određuje opseg u kojem se priznaju politička prava stanovništvu tj. ona varira prema tome tko je suveren - tako u republici vlast pripada ili svima (demokracija) ili dijelu naroda (aristokracija), u monarhiji se suverenitet uobličuje u osobi vladara, a despocija je oblik u kojemu vlada pojedinac bez zakona i ograničenja u skladu sa svojom ćudljivom voljom.

Načelo vlasti je ono što pokreće vladavinu, što čini društvo harmoničnim, to su unutarnja obilježja ljudi i njihova nastojanja da postignu moralno prihvatljiv poredak u osobitom obliku države u kojem žive – npr. monarhija se oslanja na čast podanika, despocija postoji na strahu podanika, a građanska vrlina je princip republike, što ne znači da su svi obdareni tom vrlinom nego da republika postoji samo ako postoji vrlina kod njezinih građana.

Montesquieu smatra da postoje vanjski uzroci koji utječu na vladavine, u prvom redu fizička okolina, zatim religija, običaji ili međuodnosi tih elemenata. Prije svega postoji utjecaj geografskog faktora: klime i zemlje – engleska klima stvara kod stanovnika nestalnost duha i nesklonost podvrgnuća samovolji, azijska klima je dovela do fizičke i duhovne tromosti.

Osim ovih prirodnih, postoje i društveni faktori: trgovina, komunikacija, oblici vlasništva i razmjene. Religija je također od velikog značenja – islamska potiče nastanak despocije, katolicizam apsolutnu monarhiju, a protestantizam demokratsku republiku.

S vremenom slabi značaj prirodnih, a raste društvenih faktora. Iz ovoga slijedi da je moguće svjesno stvarati duh naroda, a naročito da državno uređenje potiče ili zaustavlja progres nacije.
Gradska vijećnica u Šibeniku

**Šibenska gradska vijećnica** smještena je na sjevernoj strani starog glavnog gradskog trga (prije *Plathea communis* - Komunalni trg, danas Trg Republike Hrvatske) nasuprot sjevernog pročelja znamenite katedrale Sv. Jakova. Gradska vijećnica bila je zasigurno najugledniji civilni objekt srednjovjekovnog Šibenika, a i danas spada među najznamenitije kulturne spomenike Krešimirovog grada. Mnogi je smatraju jednom od najljepših hrvatskih gradskih vijećnica uopće.

Građena je u prvoj polovici 16. stoljeća, točnije između 1533. i 1546. godine, u stilu visoke renesanse, a odlikuje se izrazitom skladnošću. Glavni arhitekt nije poznat. Objekt se sastoji od prizemlja i prvog kata. Prizemlje počinje trijemom s devet ploukružnih lukova, tipičnih za renesansni stil, koji se oslanjaju na deset stupova iznad kojih se proteže korniž na kojima su baze s reljefima velikih lavljih glava. U prizemlju su nekada bili smješteni uredi gradske uprave, dok su se sjednice gradskog vijeća odvijale na katu u reprezentativnoj dvorani. Pročelje kata razdijeljeno je stupovima, a u donjem dijelu ukrašeno je balustradom i bogato dekoriranim balkonom (reljefi lavljih glava i cvijetni ornament). S lijeve strane gadske vijećnice nalazi se mali zvonik "na preslicu" čije je zvono pozivalo gradske plemiće na vijećanje.

U 18. stoljeću, s obje strane vijećnice, šibenski graditelj Ivan Skok napravio je vrlo lijepe stepenice. Za vrijeme Drugog svjetskog rata, 13. prosinca 1943. godine, vijećnica je bila potpuno razorena tokom savezničkog zračnog napada na grad koji je bio pod njemačkom okupacijom. Nakon rata rekonstruirana je u originalnoj formi pod stručnim vodstvom arhitekta Harolda Bilinića, a njezina unutrašnjost bila je opremljena u skladu s novim namjenama građevine. Na katu gradske vijećnice i danas se nalazi reprezentativna dvorana u kojoj se sklapaju civilni brakovi, a ponekad se održavaju i gradske priredbe, dok je prizemlje preuređeno u ugostiteljski objekt.
Texaco Star Theater

***Texaco Star Theater*** bila je američka humoristično-zabavna TV-emisija koja se od 1948. do 1956. emitirala na programu mreže NBC, i koja se smatra prvim velikim hitom u historiji komercijalne televizije. U svom originalnom obliku je nastala kao radio emisija koja se od 1938. do 1949. emitirala na mreži NBC Blue Network (budući ABC), a koju je sponzorirala naftna kompanija Texaco (današnji Chevron Corporation). Godine je njenu televizijsku verziju počela emitirati mreža NBC, a pri čemu je kao voditelj odabran dotada relativno nepoznati glumac i zabavljač Milton Berle. On je za potrebe emisije stvorio manični alternativni ego pod imenom "Ujak Miltie", a njegov stil se toliko svidio publici da je Berle postao prva ličnost koja je svoju popularnost stekla zahvaljujući televiziji, odnosno kao prva televizijska zvijezda. *Texaco Star Theatre* je na programu ostao osam godina, a 1953. godine kada je sponzorstvo preuzeo Buick, preimenovan je u *The Buick-Berle*. Godine 1955. je preimenovan u ***The Milton Berle Show***.

*Texaco Star Theater* se smatra jednom od važnih TV-emisija u historiji američke popularne kulture, prije svega zato što je Berleov uspjeh potakao mnoge establirane zabavljače, koji su bili skeptični prema novom mediju, da počnu nastupati na televiziji. Također je poznata i po tome što je u posljednjoj sezoni u njoj nastupio i Elvis Presley, čime je otvoren put da rock & roll muzika postane dio američkog kulturnog mainstreama.

## Vanjske veze
* ''Milton Berle Show'' radio shows
* 
* Public domain 1949 episode of ''Texaco Star Theater'' at the Internet Archive
Bohinjsko jezero

**Bohinjsko jezero** je najveće prirodno jezero Slovenije, u srcu Julijskih Alpa.

## Geografija
Ono leži oko 20 km zapadno od Bleda, i oko 74&nbsp;km od Ljubljane na nadmorskoj visini od 526 metara. Ima površinu od 3,18 km², dugo je 4,1 km, široko 1,2, a maksimalno je duboko 45 m. Samo jedna desetina Bohinjskog jezera je plića od 10 metara, a čak 80% jezera je dublje od 20 metara, a od tog 20% ima dubinu veću od 40 metara.

Ono je protočno, glavni dotok voda osigurava rijeka Savica, a glavni odtok Sava Bohinjka. Pored tog se čak više od 1/3 voda ulijeva u jezero iz podvodnih kraških vrela rasprostranjenih duž sjeverne obale. Za vrijeme obilnih kiša u proljeće i jesen, podzemne vode iz krasa izbijaju na površinu kao slap Govic, sa padina planine Pršivec.

Zbog obilnog dotoka, jezerske vode se kompletno izmjene do tri puta godišnje. Iz jezera zapravo istječe rijeka pod imenom Jezernica (to je druga najkraća rijeka Slovenije), u nju se nakon samo 100 metara, ulijeva Mostnica (koja dotječe iz doline Voj), i tek nakon tog se ta nova rijeka zove - Sava Bohinjka.

Bohinjsko jezero nastalo je djelovanjem glečera za posljednjeg Ledenog doba. U to vrijeme nivo voda Bohinjskog jezera bio je oko 18 metara viši, pa se ono protezalo sve do današnjeg sela Stara Fužina.

U jezeru živi 65 vrsta algi, 8 vrsta mekušaca i pet vrsta riba.
Bohinjsko jezero je polazište planinara za uspon na Triglav, ono je od 1981. uključeno u sastav Triglavskog nacionalnog parka.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Bohinjsko jezero'' }
Sava Bohinjka

**Sava Bohinjka** je rijeka na sjeverozapadu Slovenije duga 41 km koja zajedno sa Savom Dolinkom formira rijeku Savu.
## Geografija
Sava Bohinjka izvire iz Bohinjskog jezera na nadmorskoj visini od 526 metara. Ako se pak računa da je izvor rijeke triglavski slap Savica tad izvire na 790 metara.
Iz jezera zapravo istječe riječica pod imenom Jezernica (to je druga najkraća rijeka Slovenije), ona se nakon samo 100 metara, spaja sa Mostnicom (koja dotječe iz doline Voj), i tek nakon tog se ta nova rijeka zove - Sava Bohinjka. Nakon tog Sava Bohinjka teče prema jugoistoku, protiče kroz gradić Bohinjsku Bistricu, preko južnih dijelova Općine Bled, da se sjeverno od grada Radovljica spoji sa rijekom Savom Dolinkom i tako formira Savu.

Sliv rijeke velik je oko 388 km² i prostire se preko općina Bohinj, Bled i Radovljica.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Sava Bohinjka, Bohinj Lake, Bled Lake, Radovna''
Bohinjska Bistrica

**Bohinjska Bistrica** (njemački: *Wochein Feistritz*) je gradić od 1 797 stanovnika, administrativni centar Občine Bohinj na sjeverozapadu Slovenije.
## Geografija
Bohinjska Bistrica je udaljena oko 6&nbsp;km istočno od Bohinjskog jezera, 20 km zapadno od Bleda, i oko 74&nbsp;km od Ljubljane. Gradić se prostire u kotlini rijeke Save Bohinjke i potoka Bistrica i Belica.
## Historija
Kako je to sve do 16. vijeka bio gotovo potpuno nedostupan kraj, do kog se moglo doći samo preko planinskih staza (cesta je probijena kasnije), bio je rijetko naseljen. Malobrojni stanovnici bavili su se uglavnom stočarstvom, ali i manufakturnom izradom željezarije, koja je nakon otvaranja željezare u Jesenicama u 19. vijeku zamrla. 
Velik događaj u razvoju mjesta bio je dolazak željeznice 1906., pa se od tad počeo razvijati izletnički turizam.
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Bohinjska Bistrica
Bohinj (općina)

**Općina Bohinj** (slovenski: *Občina Bohinj*) je jedna od **212** slovenskih općina od 5 206 stanovnika, administrativni centar općine je gradić Bohinjska Bistrica.
## Geografija
Općina Bohinj udaljena je oko 80 km sjeverozapadno od Ljubljane i oko 25&nbsp;km od Bleda. Osnovana je 4. oktobra 1994. na površini od 333,7 km², duž jugozapadnog dijela Julijskih Alpi i padina Triglava. Tako da se čak 66% površine općine (221 km²) nalazi unutar Nacionalnog parka Triglav. Općinom dominira Bohinjsko jezero, a ukupno ima 24 naselja.
Općina Bohinj graniči sa općinama; Gorje, Bled, Radovljica, Kranj, Železnike, Tolmin, Kobarid, Bovec i Kranjska Gora.
## Naselja Općine Bohinj
Bitnje, Bohinjska Bistrica, Bohinjska Češnjica, Brod, Goreljek, Gorjuše, Jereka, Kamnje, Koprivnik v Bohinju, Laški Rovt, Lepence, Log v Bohinju, Nemški Rovt, Nomenj, Podjelje, Polje, Ravne v Bohinju, Ribčev Laz, Savica, Srednja vas v Bohinju, Stara Fužina, Studor v Bohinju, Ukanc, Žlan.
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Bohinj
Winner Take All (TV-igra)

***Winner Take All*** () je američka televizijska kviz emisija koja se emitirala na programu mreže CBS od 1948. do 1951. odnosno na programu mreže NBC 1952. godine. Nastala je na osnovu istoimenog kviza koji se emitirao na radio programu mreže CBS od 1946. do 1952. U svakoj emisiji su bila po dvojica natjecatelja koja su uz pomoć zvonca pokušavala odgovoriti na pitanja iz opće kulture. Tvorci kviza su bili Mark Goodson i Bill Todman, producenti koji su kasnije postali poznati po nizu uspješnih kviz-emisija. *Winner Take All* se smatra jednom važnijih emisija u ranoj historiji televizje, s obzirom da je njegov jednostavni format kasnije poslužio kao podloga za brojne druge emisije sličnog tipa. Usprkos toga danas je očuvano samo nekoliko epizoda.
Pecivo

**Pecivo** je vrsta hrane koja obuhvata različite proizvode na bazi testa. Spravlja se od raznih vrsta brašna, vode, začina i drugih dodataka. Može da bude slatko i slano, prazno ili u kombinaciji sa različitim dodacima (npr. sirom, džemom, makom). Primeri peciva su kifla, đevrek, kroasan i dr. Ponekad se služi u kombinaciji sa kafom, jogurtom ili nekim drugim napitkom.

## Literatura

* Kulinarika
* Aditivi za hleb i pecivo 

## Vanjske veze
Štrudla

**Štrudla** ili **savijača** je vrsta jednostavnog, narodnog kolača. Sastoji se od testa, koje se razvija oklagijom. Na testo se stavi fil, a onda se štrudla urola i peče. Potom se iseče na šnitove i pospe prah-šećerom.

Kao fil se koriste mleveni mak ili orasi, rogač, rendane jabuke, džem...

Kao sastojci testa se koriste sledeći materijali: mleko, brašno, jaja, kvasac, šećer, malo soli.

## Povezano
* Srpska kuhinja
* Hrana

## Vanjske veze
Kolač

**Kolač** je uglavnom vrsta peciva. U srpskohrvatskom jeziku pod pojmom „kolač“, podrazumevaju se različite vrste peciva, ali se pre svega odnosi na manje slatke komade peciva punjene različitim filovima. Najčešći sastojak kolača jesu med ili šećer, maslac ili buter, mleko, orasi i drugo koštunjavo voće, jaja, čokolada ili kakao i različite vrste voća (džemova i marmelada). Mogu biti različitog oblika, ali najčešće su okruglog ili pravougaonog oblika. U ovom slučaju se koristi zbirni naziv – ***kolači***, a samo se za pojedini komad koristi naziv – ***kolač***.

Još manji komadi testa nazivaju se *sitni kolači* ili *kolačići*.

Kolačem se naziva i testo (ili obredni hleb), koji se tradicionalno priprema za slavu (slavski kolač) ili slatko pečeno testo koje se priprema za svetkovine/praznike.

Kolači i poslastice postojali su od drevnih vremena. Pripremali su ih stari Egipćani, Grci, Rimljani. Kineski izum, mleko u prahu, u svom tovaru nosio je čuveni trgovac, putnik i putopisac Marko Polo. Prve pite od slatkog sira (sira i meda), svojevrsne su preteče torti od sira (čizkejk) pravljene u Grčkoj u vreme održavanja prve Olimpijade, dakle 776. godine pre naše ere. U svakom slučaju, nije lako zaključiti koji je kolač najstariji.

Razlika između kolača, torte i hleba je jasna, ali precizna klasifikacija je uvek predstavljala problem. U starom Rimu, sastojci hleba su ponekad bili maslac, jaja i med, u Srbiji slavski kolač (vrsta hleba), koji se priprema prilikom slavljenja slave, sadrži brašno, mleko, jaja, ulje ili maslac, so, šećer, koru limuna, a to su karakteristični satojci koji se koriste i za pripremu torte. Činjenica je da je predak svega bio hleb, i to u svom najjednostavnijem obliku. Kako su se tehnike pečenja razvijale, a ishrana se izmenila, ono što se ranije smatralo hlebom dobilo je svoju posebnu kategoriju.

## Reference

## Povezano
* Slavski kolač

## Vanjske veze

* Posni kolači
Kifla

**Kifla** je vrsta finog peciva sa slanim ili slatkim filom obično u obliku polukruga (polumeseca).

**Kifle** se spravljaju od testa (brašno, jaja, zejtin, kvasac, mleko...) koje se razvuče oklagijom u obliku kruga. Zatim se krug podeli na 6 do 8 jednakih delova. Svaki deo se popuni filom i umota (uvije). Posle toga se ovako uvijeni delovi stave u tepsiju i peku u pećnici (rerni). Kiflice spadaju u vrstu kolaca.

Fil može biti slani (jaja sa sirom, šunka i slično) ili sladak (džem, krem, šećer, mak sa šećerom i slično)

Na nemačkom jeziku se za kiflu kaže Kipferl.
Kiflice su kolaci.
Kiflice iako su slane iako su slatke uvijek su kolaci.

## Povezano
* žubica
* Hleb

## Vanjske veze
* Recept
Kroasan

**Kroasan** ( – polumjesec) je francusko pecivo napravljeno od lisnatog tijesta. Prema predanju, kroasan je nastao u Austriji za vrijeme osmanske opsade Beča 1683. godine. Kako su se pekari, ujutro u gradu prvi ustajali prvi su i primijetili da Osmanlije organizovaju napad i alarmirali su grad. Tako su uveliko pridonijeli odbrani i spašavanju Beča. U znak sjećanja na taj događaj napravili su kroasan i oblikovali ga, prema turskom simbolu, kao polumjesec.

U Francuskoj je kroasan postao poznat zahvaljujući supruzi Luja XVI, Mariji Antoaneti, kćeri austrijske carice Marije Terezije. To austrijsko pecivo su Francuzi zbog njegova oblika preimenovali u *Croissant de lune*. Kao i brioš, danas kroasan spada među klasične sastojke francuskog doručka. Kroasan je za razliku od brioša ipak postao mnogo popularniji i rašireniji. Kroasan se danas sprema u različitim varijacijama, prepečen sa sirom, punjen sa šunkom, čokoladom ili lješnjakom.

## Povezano
* Kifla
* Brioš

## Vanjske veze
* Resep croissants
Asgar Farhadi

**Asgar Farhadi** (; /æsɣæɾ fæɾhɒːdiː/; Homeinišaher, 7. 5. 1972. – ), iranski filmski režiser i scenarist.

## Povezano
* Iranska kinematografija

## Vanjske veze
* 
* 
;Ostali projekti
Nitrozo jedinjenja

**Nitrozo** je funkcionalna grupa u organskoj hemiji koja sadrži NO grupu vezanu za organsku grupu. Razne nitrozo grupe se mogu okarakterisati kao C-nitrozo jedinjenja (e.g., nitrozoalkani; R-N=O), S-nitrozo jedinjenja (nitrozotioli; RS-N=O), N-nitrozo jedinjenja (e.g., nitrozamini; R2N-N=O), i O-nitrozo jedinjenja (alkil nitriti; RO-N=O).

**Nitrozili** su neorganska jedinjenja koja sadrže NO grupu, na primer direktno vezanu za metal preko N-atoma, dajući metal-NO grupu. Alternativni, nemetalni primer je rasprostranjeni reagent nitrozil hlorid (Cl-N=O).

Azot monoksid je stabilan radikal sa nesparenim elektronom.

Redukcijom azot monoksida se formira hiponitritni anjon, NO&minus;:
:NO + e&minus; → NO&minus;

Oksidacijom NO nastaje nitrozonijum katjon, NO+:
:NO → NO+ + e&minus;

## Reference

## Povezano
* Nitrozamin
* Nitrozobenzen
* Azot-monoksid
* Nitroksil
Don, South Yorkshire

**Don** ili **Dun** (kako je zovu u nekim krajevima) je rijeka u sredini Engleske duga oko 110 km, pritoka rijeke Ouse

## Karakteristike
Rijeka Dearne izvire u brdima Penninesa u grofoviji South Yorkshire.
Od tamo teče prema istoku, preko istoimene doline (Don Valley), preko gradova; Penistone, Sheffield, Rotherham, Mexborough, Conisbrough, Doncaster i Stainforth.

Nekad je imala ušće u rijeku Trent, ali je holandski inženjer Cornelius Vermuyden 1620-ih, po nalogu kralja Charlesa I. preusmjerio njen tok kanalom nazvanim Holandska rijeka prema rijeci Ouse, pa ona danas ima ušće kod grada Goolea u grofoviji East Riding of Yorkshire.

Don se može podijeliti na sekcije prema različitim vrstama građevina podignutih da se kanalizira njen tok. U svom gornjem toku podignuto je nekoliko brana za akumulaciona jezera kako bi se osigurala vodoopskrba. Po centralnom dijelu podignute su brojne brane za pokretanje vodenica, koje su omogućavale rad brojnim manufakturama, dok je u donjem toku izgrađeno nekoliko ustava i brodskih prevodnica za plovidbu.

Najveće pritoke Dona su Loxley, Rivelin, Sheaf, Rother i Dearne.

Između Sheffielda i Rotherhama izgrađeno je pet brana, a rijeka je razdvojena u rukavce, taj prostor iskorišten je za rekracionu zonu sa biciklicističkim i pješačkim stazama.

Rijeka je dobila ime po keltskoj božici majčinstva Dôn (ili *Danu*), a po njoj je dobila ime kanadska rijeka Don, koja protiče kroz Toronto.

## Reference

## Vanjske veze

* ''River Don''
Tay (reka)

**Tay** () je reka u Ujedinjenom Kraljevstvu, u Škotskoj. Duga je 188&nbsp;km. Uliva se u Severno more.

## Povezano
* Spisak reka u Ujedinjenom Kraljevstvu

## Vanjske veze
Karfiol

**Karfiol** ili **cvjetača** (*Brassica oleracea* var. *botrytis*) je jedan od kultivara (uzgojenih sorti) divljeg kupusa. Naziv potiče od italijanske reči *cavoli fiori*.

Karfiol karakteriše zadebljalo i skraćeno stablo i sočna (najčešće bela) drška cvasti, radi koje se uzgaja. Navedeni sočni delovi biljke koriste se u ishrani ljudi. Može se jesti svež, kuvan ili ukišeljen (u turšiji).


Image:Woolworths-cauliflower.jpg|Beli karfiol
Image:orange cauliflower.png|Narandžasti karfiol
File:Purplec.png|Ljubičasti karfiol


## Reference

## Literatura
* 

## Vanjske veze

* PROTAbase on ''Brassica oleracea (cauliflower and broccoli)'' 
* Fractal dimensions of a green broccoli and a white cauliflower (Kim) (PDF)
* Cultural information on cauliflower
Ouse

Pojam **** može da se odnosi na:
* Ouse (Sussex), je reka u Ujedinjenom Kraljevstvu, u Engleskoj
* Ouse (Yorkshire), je reka u Ujedinjenom Kraljevstvu, u Engleskoj
* Great Ouse, je reka u Ujedinjenom Kraljevstvu, u Engleskoj
NT

Termin **NT** ima više značenja.

* NT, oznaka za neurotenzin.
* Severna teritorija (Australija), Severna teritorija, Australija
* Severozapadne teritorije, Severozapadne teritorije, Kanada
* Vindous NT, Mikrosoftov operativni sistem
NTS

Termin **NTS** ima više značenja.

* Neurotenzin, oznaka za neurotenzin
* Nacionalni topografski sistem, Kanadski topografski sistem za pravljenje karti za opštu upotrebu.
NN

Termin **NN** ima više značenja:

* Neurotenzin, peptid
* Neuromedin N, peptid
* Netscape Navigator, pretraživač
* Nomen nescio, neko nepoznat
TPN

Termin **TPN** ima više značenja.

* Nikotinamid adenin dinukleotid fosfat
* pikrinska kiselina je 2,4,6-trinitrofenol (pikrinska kiselina).
* Nacionalni park Triglav, oznaka
Anaerobni organizam

**Anaerobni organizam** ili *anaerob* je organizam kome nije neophodan kiseonik za rast. Takav organizam može da ima negativnu reakciju ili čak da ugine u prisustvu kiseonika, jer bolje izvršava svoje telesne funkcije u odsustvu kiseonika. Anaerobni organizam može da bude jednoćelijski ili višećelijski (poput metazoa ili kompleksnijih organizama kao što su crvi iz dubokog mora). Pojedini paraziti (npr. *[[Trichinella spiralis]]*) imaju anaerobnu respiraciju u infektiranim ćelijama. Neki od uglavnom jednoćelijskih anaerobnih mikroba su protozoe, mada većinu anaerobnih mikroba sačinjavaju bakterije i arheje. Iz praktičnih razloga se dele u tri kategorije: 
* obligatni anaerobi - kod njih kiseonik izaziva oštećenja
* aerotolerantni organizmi - oni ne mogu da koriste kiseonik za rast, ali su tolerantni na njegovo prisustvo
* fakultativni anaerobi - oni mogu da rast u sa i bez kiseonika, ali koriste kiseonik kad je dostupan
U ljudskim bićina ti organizmi se obično nalaze u gastrointestinalnom traktu. Neke od anaerobnih bakterija proizvode klinički važne toksine (e.g. tetanus).

## Energetski metabolizam
Obligativni anaerobi mogu da koriste fermentaciju ili anaerobnu respiraciju. Aerotolerantni organizmi su strogo fermentativni. U prisustvu kiseonika, fakultativni anaerobi koriste aerobnu respiraciju; dok u odsustvu kiseonika, neki od njih vrše fermentaciju, a neki anaerobnu respiraciju.

### Fermentacija
Postoji mnoštvo anaerobnih fermentativnih reakcija.

Fermentativni anaerobni organizmi uglavnom koriste mlečno kiselinski fermentacioni put:
:C<sub>6</sub>H<sub>12</sub>O<sub>6</sub> + 2 ADP + 2 fosfat → 2 mlečna kiselina + 2 ATP

Energija oslobođena u ovoj reakciji je oko 150 kJ / mol. Ona se konzervira regeneracijom dva molekula ATP iz ADP po molekulu glukoze. To je samo 5% energije po molekulu šećera koju tipično generiše aerobna reakcija.

Biljke i gljive (e.g., kvasci) generalno koriste alkoholnu (etanolnu) fermentaciju, kad je pristup kiseoniku ograničen:
:C6H12O6 + 2 ADP + 2 phosphate → 2 C2H5OH + 2 CO2↑ + 2 ATP

Oslobođena energija je oko 180 kJ / mol, što se konzervira regeneracijom dva ATP molekula iz ADP po molekulu glukoze.

Anaerobne bakterije i arheje koriste ove i niz drugih fermentativnih pateva, e.g., propionsko kiselinska fermentacija, buterno kiselinska fermentacija, mešovita kiselinska fermentacija, butandiolna fermentacija, Stiklandova fermentacija, acetogeneza, ili metanogeneza.

## Reference

## Povezano
* Aerobni organizam
* Anaerobna infekcija
* Anaerobno varenje
* Biogas
Kobarid (općina)

**Općina Kobarid** (slovenski: *Občina Kobarid*) je jedna od **212** slovenskih općina od 4 189 stanovnika, administrativni centar općine je istoimeni grad Kobarid.
## Geografija
Općina Kobarid leži na sjeverozapadu Slovenije pored talijanske granice. Terenom dominira u kotlina rijeke Soče i Julijske Alpe. Ona se prostire na površini od 192.6 km², na kojoj leži 33 naselja.
## Naselja Općine Kobarid
Avsa, Borjana, Breginj, Drežnica, Drežniške Ravne, Homec, Idrsko, Jevšček, Jezerca, **[[Kobarid]]**, Koseč, Kred, Krn, Ladra, Libušnje, Livek, Livške Ravne, Logje, Magozd, Mlinsko, Perati, Podbela, Potoki, Robidišče, Robič, Sedlo, Smast, Stanovišče, Staro selo, Sužid, Svino, Trnovo ob Soči, Vrsno.
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Kobarid
Radovljica (općina)

**Općina Radovljica** (slovenski: *Občina Radovljica*) je jedna od **212** slovenskih općina od 18 870 stanovnika, administrativni centar općine je istoimeni grad Radovljica.
## Geografija
Općina Radovljica leži na sjeverozapadu Slovenije, ona graniči sa općinama; Bled, Žirovnica, Tržič, Naklo, Kranj i Bohinj. Radovljica ima površinu od 118.7 km², na kojoj leži 52 naselja.
## Naselja Općine Radovljica
Begunje na Gorenjskem, Brda, Brezje, Brezovica, Dobravica, Dobro Polje, Dvorska vas, Češnjica pri Kropi, Črnivec, Globoko, Gorica, Hlebce, Hraše, Kamna Gorica, Kropa, Lancovo, Lesce, Lipnica, Ljubno, Mišače, Mlaka, Mošnje, Nova vas pri Lescah, Noše, Otoče, Ovsiše, Peračica, Podnart, Poljče, Poljšica pri Podnartu, Posavec, Praproše, Prezrenje, **[[Radovljica]]**, Ravnica, Rovte, Slatna, Spodnja Dobrava, Spodnja Lipnica, Spodnji Otok, Srednja Dobrava, Srednja vas, Studenčice, Vošče, Vrbnje, Zadnja vas, Zaloše, Zapuže, Zgornja Dobrava, Zgornja Lipnica, Zgornji Otok, Zgoša.
## Značajne osobe
* Jure Franko, bivši slovenski i jugoslavenski alpski skijaš i producent.

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Radovljica
Radovljica

**Radovljica** (njemački: *Radmannsdorf*) je grad od 5 970 stanovnika, administrativni centar Občine Radovljica na sjeverozapadu Slovenije.
## Geografija
Radovljica leži na rubu savske kotline udaljena oko 7&nbsp;km južno od Bleda, i oko 20 km sjeverno od Kranja.
## Historija
Radovljica se prvi put spominje u dokumentima 1333. kao trgovište. Negdje od 14. vijeka je cijela dolina Radovljice bila podložna sucu iz Radovljice, tako da je krajem 15. vijeka mjesto dobilo gradska prava, koje je zadržala do 18. vijeka.

Od 19. vijeka Radovljica postaje okružni administrativni centar (1840.), a od 1868. i okružnog suda. Od 1929. do 1941. je je jedan od administrativno - sudskih centara Dravske banovine. To je nastavila biti i nakon Drugog svjetskog rata, a od 1961. do 1994. bila je administrativni centar mega općine u čijem su sastavu bile i današnje općine Bled i Bohinj, a nakon tog egzistira u sadašnjim granicama, nakon reforme lokalne samouprave. 
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Radovljica
Muškatla

**Muškatla**, **pelargonija** i **belagona** su nazivi za biljke roda *Pelargonium*. Rod obuhvata oko 200 vrsta zeljastih biljaka, od kojih se neke uzgajaju kao kućne (ukrasne), a neke su bitne u industriji mirisa. Centar rasprostranjenja roda je južna Afrika, posebno Kapska floristička oblast. Stručni naziv roda potiče od grčke reči πελαργός (pelargos = roda), jer oblik cveta podseća na kljun ove ptice.

## Opis biljaka
Muškatle su jednogodišnje ili višegodišnje zeljaste biljke, sa naizmeničnim lisnom rasporedom. Oblik listova je veoma varijabilan. Muškatle poseduju žlezdane dlake na stablu i listovima, koje sadrže aromatična ulja. Cvetovi su zigomorfni, sakupljeni u cvasti. Plod je šizokarpijum.

## Galerija

Image:Pelargon.jpg|Sobna muškatla*Pelargonium x hortorum*
Image:Starr 070906-8722 Pelargonium graveolens.jpg| List švalera*[[Pelargonium graveolens]]* 
Image:Pelargonium hybride Stellar.JPG|Hibridna muškatla *Stellar* 
Image:Geranio.JPG|Pelargonium
Image:Pelargonium graveolens 2.jpg| *[[Pelargonium graveolens]]* 
Image:Geranium close.jpg| *P.* × *domesticum* 'Regal'
Image:Geranium close2.JPG |*P.* 'Regal'
Image:Fair Ellen.jpg|*[[Pelargonium quercifolium]]*
Image:Pelargonium crithmifolium3.jpg|Južnoafrički pelargonijum
Image:Prettypinkflowersfromuva.jpg|*[[Pelargonium hortorum|P. × hortorum]]* zonalni
Image:pelargon.jpg|*P.* × *hortorum* zonalni
File:Unidentified species 038 (aka).jpg|Pelargonium


## Reference

## Literatura
* Maria Lis-Balchin, ed., *Geranium and Pelargonium: History of Nomenclature, Usage and Cultivation*. (Taylor and Francis, 2002) 
* Ellaphie Ward-Hilhorst, van der Walt and Vorster. *Pelargoniums of Southern Africa* 1988 (3 vols)
* Plants for use: Pelargonium

## Vanjske veze

* ''The Pelargonium Page'': descriptions of botanical species with plant and habitat photos
* Pacific Bulb Society: Pelargonium (tuberous species)
Velenje (općina)

**Općina Velenje** (slovenski: *Mestna občina Velenje*) je jedna od **11** Gradskih općina Slovenije od 32 912 stanovnika., administrativni centar općine je istoimeni grad Velenje.
## Geografija
Općina Velenje leži na sjeveroistoku Slovenije, ima površinu od 83.5 km², na kojoj leži 26 naselja.
## Naselja Općine Velenje

Arnače, Bevče, Črnova, Hrastovec, Janškovo selo, Kavče, Konovo, Laze, Lipje, Lopatnik, Lopatnik pri Velenju, Ložnica, Paka pri Velenju, Paški Kozjak, Pirešica, Plešivec, Podgorje, Podkraj pri Velenju, Prelska, Silova, Šenbric, Škale, Škalske Cirkovce, Šmartinske Cirkovce, **[[Velenje]]**, Vinska Gora.

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Velenje
Pirimidindion

**Pirimidindioni** su klasa hemijskih jedinjenja karakterisanih pirimidinskim prstenom sa dve karbonilne grupe.

## Primeri
Primeri pirimidindionskih jedinjenja su prirodni metaboliti:

### Lekovi
* Fluorouracil
* Idoksuridin
* Primidon
* Trifluridin

## Reference
Tozil

**Tozilna** grupa (Ts ili Tos) je CH3C6H4SO2. Ova grupa se obično izvodi iz jedinjenja 4-toluensulfonil hlorida, CH3C6H4SO2Cl, koje formira estre i amide toluensulfonske ili tozilne kiseline. Para orijentacija (*p*-toluensulfonil) se najčešće sreće, i po konvenciji *tozil* se odnosi na *p*-toluensulfonilnu grupu.

**Tozilat** je anjon *p*-toluenesulfonske kiseline (CH3C6H4SO3&minus;). On se skraćeno obeležava sa TsO&minus;. Tozilat mogu da budu i estri *p*-toluensulfonske kiseline.

## Reference

## Povezano
* Tozilna kiselina
* Sulfonilna grupa
TOS

Termin **TOS** ima više značenja.

* Galaktooligosaharidi, transgalaktooligosaharidi 
* Tozil, hemijska grupa
P57

**P57** se može odnositi na:
* P57 (glikozid), glikozid izolovan iz *Hoodia gordonii*
* P57 (gen), ljudski gen
* Passenger 57, film iz 1992.
Omega-7 masna kiselina

**Omega-7 masna kiselina** su klasa nezasićenih masnih kiselina kod kojih je mesto nezasićenosti sedam ugljenika od omega kraja. Dve najčešće omega-7 masne kiseline u prirodi su palmitoleinska kiselina i vakcenska kiselina.

Mononezasićene omega-7 masne kiseline imaju imaju opštu hemijsku forumulu CH3-(CH2)5-CH=CH-(CH2)n-CO2H.

## Reference

## Povezano
* Omega-3 masna kiselina
* Omega-6 masna kiselina
* Omega-9 masna kiselina
Gvarana

**Gvarana** ili **guarana** (port. *Guaraná*, izgovor: /gu̯a.ɾa.'na/ ili /gu̯a.ɹa.'na/; lat. *Paullinia cupana*) je žbun ili nisko drvo iz familije *[[Sapindaceae]]*, koje raste u šumama Venecuele i severnog Brazila. Seme ove biljke je potentan stimulans centralnog nervnog sistema, sa termogenim i diuretskim dejstvom. Zbog ovog dejstva, Gvarani, narod Južne Amerike od davnina žvaće seme kao energetski tonik. Naziv biljke potiče od Tupi-Gvarani reči *wara'ná*.

Od ove biljke pravi se nekoliko bezalkoholnih pića, poput popularne **[[Guarana (energetsko piće)|Guarane]]** Knjaz Miloš.


Datoteka:Guarana.jpg|Sprašena semena gvarane


## Reference

## Vanjske veze
* Guarana at USDA database
;Ostali projekti
Sigma-2 receptor

**Sigma-2 receptor** (*σ<sub>2</sub>R*) je sigma receptor koji preferentno vezuje siramesin i PB28.

Aktivacija ovog receptora može da uzrokuje apoptozu. 3E farmakofor model sigma2 receptora baziran na seriji supstituisanih benzo[d]oksazol-2(3H)-on derivata je objavljen.

## Povezano
* Sigma receptor
* Sigma-1 receptor

## Literatura

## Vanjske veze
*
Sigma-1 receptor

**Sigma-1 receptor** (*σ<sub>1</sub>R*) je šaperonski protein na endoplazmatičnom retikulumu (ER) koji moduliše kalcijumsku signalizaciju putem IP3 receptora. Sigma-1 receptor je kod čoveka kodiran  genom.
__TOC__

Sigma-1 receptor je transmembranski protein koji je izražen u mnogim tipovima tkiva. On je posebno koncentrovan u pojedinim regionima centralnog nervnog sistema. Za njega se smatra da učestvuje u velikom broju sistema, što obuhvata kardiovaskularne funkcije, šizofreniju, kliničku depresiju, efekte zloupotrebe kokaina, i rak. Dostupne se detaljne informacije o afinitetu vezivanja stotina sintetičkih jedinjenja za sigma-1 receptor.

Endogeni ligand sigma-1 receptora još uvek nije poznat. Trag amini i halucinogen dimetiltriptamin (DMT), kao i neuroaktivni steroidi poput dehidroepiandrosterona (DHEA) i pregnenolona, mogu da aktiviraju ovaj receptor.

## Struktura

Sigma-1 receptor je integralni membranski protein sa 223 aminokiselina. On nije sličan ni sa jednim drugim poznatim proteinom sisara. On je 30% identičan i 66% homologan sa fungalnom sterol izomerazom, mada nema sposobnost izomeracije sterola. Hidropatska analiza sigma-1 receptor ukazuje na postojanje tri hidrofobna regiona, i postoji evidencija da postoje dva transmembranska segmenta. Kristalna struktura sigma-1 receptora nije dostupna.

## Ligandi

Selektivni ligandi σ1 receptora:
* L-687,384
* PRE-084: agonist
* PD 144418
* 3-[1-[(4-hlorofenil)metil]-4-piperidil]metil]-1,3-benzoksazol-2-on: veoma visok afinitet vezivanja i selektivnost
* 1'-[(4-fluorofenil)metil]spiro[1H-izobenzofuran-3,4'-piperidin]
* 1-benzil-6′-metoksi-6′,7′-dihidrospiro[piperidin-4,4′-tieno[3.2-c]piran]: selektivni antagonist
* 1'-benzil-6-metoksi-1-fenil-spiro[6H-furo[3,4-c]pirazol-4,4'-piperidin]
* (−)-(S)-4-metil-1-[2-(4-hlorofenokis)-1-metiletil]piperidin

Postoji niz liganda koji imaju visok afinitet za σ1 ali im bilo nedostaje σ2 selektivnost ili imaju visok afinitet na druga mesta vezivanja, npr. [haloperidol. Postoje i mnogobrojni agensi koji imaju umerenu σ1 aktivnost.

## Povezano
* Sigma receptor
* Sigma-2 receptor

## Literatura

## Vanjske veze
*
Depresant

**Depresanti** su grupa droga koja izaziva stanje duboke relaksacije, apatije, letargije i depresije inhibirajući odgovore na akcije centralnog nervnog sistema. Najpoznatiji su barbiturati i trankvilajzeri. Češći ulični naziv je „dauneri“.

**Dauner** je termin u slengu koji se odnosi na legalne i ilegalne droge koje dovode do „spuštanja” ili „dauna”, odnosno izazivaju stanje duboke relaksacije. Uprkos poželjnim efektima većina ovih supstanci dovodi do zavisnosti, a najčešće se zloupotrebljavaju barbiturati, trankvilajzeri i drugi depresori centralnog nervnog sistema. U slengu „dauner” može biti i osoba u stanju „dauna” (neprirodno ili prirodno opuštena) ili osoba koja donosi smirenje.

## Reference

## Vanjske veze
* Kidshealth o depresantima 
* Benzodijazepani
Iminijum

**Iminijumska** so ili katjon u organskoj hemiji ima opštu strukturu [R1R2C=NR3R4]+ i kao takav je protonisan ili supstituisani imin. On je intermedijar u mnogim organskim reakcijama kao što su Bekmanovo premeštanje, Vilsmajer-Hakova reakcija, Stefanova rekcija ili Dafova reakcija. Iminijum se ponekad naziva *imonijum*.

## Iminilijum joni
**Iminilijum joni** imaju opštu strukturu R2C=N+. Oni formiraju potklasu nitrenijum jona.

## Reference

## Povezano
* Amonijum
Pirolin

**Pirolini** (*dihidropiroli*) su tri različita heterociklična organska jedinjenja koja se razlikuju po poziciji dvostruke veze. Pirolini su formalno izvedeni iz aromatičnog pirola putem hidrogenacije. 1-Pirolin je ciklični imin, dok su 2-pirolin i 3-pirolin ciklični amini.

## Supstituisani pirolini
* 2-Acetil-1-pirolin, aromačno jedinjenje sa mirisom sličnom belom hlebu
* Tienamicin, beta-laktamski antibiotik
* MTSL, jedinjenje koje se koristi u pojedinim NMR eksperimentima
* 1-Pirolin-5-karboksilna kiselina, biosintetički metabolit
* Porfirin, sastoji se od dva naizmenična para pirola i pirolina vezana metinskim (=CH-) mostovima

## Povezano
* Pirol, aromatični analog sa dve dvostruke veze
* Pirolidin, zasićeni analog bez dvostrukih veza

## Reference

## Vanjske veze
* Pirolin, 1-purolin, 2-purolin, i 3-purolin
PS

Kratica **PS** može imati više značenja:

* Fosfatidilserin, fosfolipid
* Polistiren, tip plastike
* u mnogim zemljama obilježava socijalističku ili socijaldemokratsku stranku (PS Francuska, PS Italija, PS Portugal, itd.)
Relativna permitivnost

**Relativna dielektrična permitivnost** ili **dielektrična konstanta** (oznaka *ε<sub>r</sub>*) je fizikalna veličina koja opisuje električnu propusnost tvari u odnosu na dielekričnu permitivnost vakuuma; količnik je dielektrične permitivnosti tvari *ε* i dielektrične permitivnosti vakuuma *ε<sub>0</sub>*, to jest:

:\varepsilon_{r} = \frac{\varepsilon}{\varepsilon_{0}} 

Mjerna je jedinica relativne dielektrične permitivnosti broj jedan. Relativna dielektrična permitivnost opisuje i koliko je puta veći električni kapacitet nekoga električnoga kondenzatora ako se između njegovih elektroda umjesto vakuuma nalazi određeni dielektrik; u Coulombovu zakonu opisuje koliko je puta manja sila između točkastih električnih naboja ako se između njih umjesto vakuuma nalazi dielektrik.

Relativna je dielektrična permitivnost vakuuma 1, zraka 1,00594, tinjca 4 do 8, stakla 5 do 10, acetona 21, fluorovodične kiseline 84,6, stroncijeva titanata 310. Tvari izrazito polarnih molekula, to jest molekula koje imaju trajni električni dipolni moment (dipol), obično imaju velike relativne dielektrične permitivnosti. Relativna dielektrična permitivnost nekih tvari ovisi o temperaturi, na primjer na temperaturi od 0 °C relativna je dielektrična permitivnost vode 88, na temperaturi od 50&nbsp;°C je 70, a na temperaturi od 100&nbsp;°C iznosi 56. Samo za neke materijale, na primjer barijev titanat (BaTiO3), relativna je dielektrična permitivnost na temperaturi između 20 i 120&nbsp;°C znatno veća, od 1 250 do 10 000. Relativna dielektrična permitivnost nekih tvari ovisi o frekvenciji vanjskog električnog polja.

## Coulombov zakon

**Coulombov zakon** je jedan od osnovnih zakona elektrostatike koji je 1785. utvrdio Charles-Augustin de Coulomb: **"[[Elektricitet|električna]] [[sila]] ''F'' između dvaju [[električni naboj|električki nabijenih]] točkastih tijela (odbojna ili privlačna, ovisno o tome jesu li tijela jednakih ili suprotnih električnih naboja) razmjerna je količinama [[Električni naboj|električnoga naboja]] ''q'' a obrnuto razmjerna kvadratu udaljenosti ''r'' između tijela"** (napomena: vrijedi samo u vakuumu):

:F = \frac{1}{4 \cdot \pi \cdot \varepsilon_0} \cdot \frac{q_1 \cdot q_2}{r^2}

gdje je: *ε<sub>0</sub>* - dielektrična permitivnost vakuuma. Sila je najjača u vakuumu, a slabija u svim drugim sredstvima:

:F = \frac{1}{4 \cdot \pi \cdot \varepsilon} \cdot \frac{q_1 \cdot q_2}{r^2} = \frac{1}{\varepsilon_r} \cdot \frac{1}{4 \cdot \pi \cdot \varepsilon_0} \cdot \frac{q_1 \cdot q_2}{r^2} 

gdje je: *ε<sub>r</sub>* - relativna dielektrična permitivnost nekog sredstva ili tvari, *ε* - dielektrična permitivnost (ili samo permitivnosti) tvari.

## Reference
Farad

:*Ne mešati sa [[Faradejeva konstanta|Faradejevom konstantom]]*

**Farad** (simbol: **F**) je SI jedinica za električni kapacitet (nazvana po Majklu Faradeju). Kondenzator ima vrednost jednog farada kada jedan kulon naelektrisanja izazove potencijalnu razliku od jednog volta na njemu. U ostalim SI jedinicama može da se zapiše kao:

:\mbox{C}\cdot \mbox{V}^{-1} = \mbox{m}^{-2}\cdot \mbox{kg}^{-1}\cdot \mbox{s}^4\cdot \mbox{A}^2

Pošto je farad veoma velika jedinica, kapacitivnost većine kondenzatora se izražava u mikrofaradima, (&mu;F), nanofaradima (nF) ili pikofaradima (pF). Mikrofarad je milioniti deo farada, a pikofarad je milioniti deo milionitog dela mikrofarada. Umnošci veći od mikrofarada se retko koriste u praksi, čak i za veće kapacitete, tako da se kapacitet od 4,7&times;10-3 F, na primer, najčešće piše kao 4700 &mu;F.

Recipročna vrednost kapaciteta se zove elastanca, (nestandardna i ne-SI) veličina čija je jedinica daraf.

## SI jedinice za elektricitet

## Literatura

* 
*
Simens (jedinica)

**Simens** (eng. *siemens*; simbol: S) je SI izvedena jedinica za merenje električne provodljivosti, budući da je recipročni om (&#937;), nazvana po Verneru fon Simensu. Odnos između električnih jedinica je:

S = A/V

* *S* = jedinica provodnosti, simens
* *A* = jedinica jačine struje, amper
* *V* = jedinica električnog napona, volt

: Formula za izračunavanje provodljivosti glasi:

*[[električna provodljivost|G]] = 1 / [[električni otpor|R]] = S*

* *G* = provodljivost
* *R* = otpor (&Omega;)
* *S* = jedinica provodnosti, simens

Primer: *G* = 1 / 6 &Omega; = 0,1667 *S*

**Mo** (eng. *mho*) je sada ekscentrično ime za ovu jedinicu električne provodljivosti, jednakoj 1 &#937;&minus;1. Izvedena je od pisanja reči om unazad. NJegov simbol je \mho (obrnuto napisano slovo &Omega;). Jedinica simens se koristi univerzalno u nauci i primarno u primenama u elektrici, dok se mo koristi prevashodno u primenama u elektronici.

## SI jedinice za elektricitet

## Literatura

* 
*
Pregnadien

**Pregnadien** je dienski derivat pregnana.

Pregnadieni sadrže dve dvostruke veze. Prva je obično između ugljenika 4 i 5 na prstenu A.

## 6-en
Druga može da bude između ugljenika 6 i 7 na prstenu B:


 File:Chlormadinone.svg|Hlormadinon (progestogen)
 File:Cyproterone.png|Ciproteron (antiandrogen)
 File:Dydrogesterone.png|Didrogesteron (progestogen)
 File:Megestrol.svg|Megestrol (progestogen, antineoplastik)
 File:Canrenone.png|Kanrenon (aldosteronski antagonist)
 File:Medrogestone.png|Medrogeston (progestogen)


## 1-en
Druga dvostruka veza takođe može da bude između ugljenika 1 i 2 na prstenu A:

 Image:Fluocinolone acetonide.svg|Fluocinolon acetonid (glukokortikoid)
 Image:Triamcinolone.svg|Triamcinolon (glukokortikoid)


## Reference
Pregnatrien

**Pregnatrien** je trienski derivat pregnana.

Primer jedinjenja iz ove grupe je kortivazol.

## Reference

## Povezano
* Pregnani
Cerknica (općina)

**Općina Cerknica** (slovenski: *Občina Cerknica*) je jedna od **212** slovenskih općina od 11268 stanovnika., administrativni centar općine je istoimeni grad Cerknica.
## Geografija
Općina Cerknica leži na jugozapadu Slovenije, ima površinu od 241 km², na kojoj leži 65 naselja. Poznata je po istoimenom kraškom Cerkniškom jezeru , koje često ljeti presuši.
## Naselja Općine Cerknica
Beč, Bečaje, Begunje pri Cerknici, Bezuljak, Bločice, Bloška Polica, Brezje, Cajnarje, **[[Cerknica]]**, Čohovo, Dobec, Dolenja vas, Dolenje Jezero, Dolenje Otave, Gora, Gorenje Jezero, Gorenje Otave, Goričice, Grahovo, Hribljane, Hruškarje, Ivanje selo, Jeršiče, Korošče, Koščake, Kožljek, Kranjče, Kremenca, Krušče, Kržišče, Laze pri Gorenjem Jezeru, Lešnjake, Lipsenj, Mahneti, Martinjak, Milava, Osredek, Otok, Otonica, Pikovnik, Pirmane, Podskrajnik, Podslivnica, Ponikve, Rakek, Rakov Škocjan, Ravne, Reparje, Rudolfovo, Selšček, Slivice, Slugovo, Stražišče, Sveti Vid, Štrukljeva vas, Tavžlje, Topol pri Begunjah, Unec, Zahrib, Zala, Zelše, Zibovnik, Žerovnica, Župeno

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Cerknica
Črenšovci (općina)

**Općina Črenšovci** (slovenski: *Občina Črenšovci*) je jedna od **212** slovenskih općina od 4052 stanovnika., administrativni centar općine je istoimeni grad Črenšovci.
## Geografija
Općina Črenšovci leži na sjeveroistoku Slovenije, pored tromeđe Slovenija - Mađarska - Hrvatska. Ona ima površinu od 33.7 km², na kojoj leži 6 naselja. 
## Naselja Općine Črenšovci
**[[Črenšovci]]**, Dolnja Bistrica, Gornja Bistrica, Srednja Bistrica, Trnje, Žižki
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Črenšovci
Cerknica

**Cerknica** (njemački: *Zirknitz*) je grad u Sloveniji od 3893 stanovnika, on je i administrativni centar Občine Cerknica u sredini Slovenije.
## Geografija
Cerknica leži na rubu kraškog Cerkniškega polja, duž obala potoka Cerkniščica, udaljena oko 46 km južno od Ljubljane i oko 16 km istočno od Postojne.
## Historija
Cerknica se kao naselje prvi put spominje u dokumentima 1265. kao feud Akvilejske patrijarhije. Tokom srednjeg vijeka bila je poznata po trgovini sa solju, jer su preko nje išli putevi prema moru.

Već je cesta Vrhnika-Postojna izgrađena u 18. vijeku, zaobišla Cerknicu, a nakon tog je definitivno izgubila bitku sa konkurentnim naseljima u okolici, kad ju je zaobišla i željeznička pruga Ljubljana - Trst, izgrađena 1857. Nakon tog je Cerknica bila periferno naselje, poznato po gustim šumama i pilanama.

Cerknica se razvila nakon Drugog svjetskog rata kad je izgrađena tvornica namještaja Brest.
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Cerknica
Termolektrana (razvrstavanje)

**Termolektrana** može značiti:
* **[[Termoelektrana|Termoelektrane]]**, elektrane koje energiju dobivaju sagorijevanjem goriva.
* **[[Termoelektrana (Kakanj)]]**, naselje u općini Kakanj, BiH