Gradski tržni centar (Skoplje)

**Gradski tržni centar (Skoplje)** (mk. - *Градски трговски центар (Скопје)*) nalazi se na desnoj strani rijeke Vardar, pored glavnog trga u Skoplju, Severna Makedonija. To je djelomično otvoreni trgovački centar, prvi takve vrste i jedan je od najprepoznatljivijih objekata grada Skoplja.  

Kao posljedica katastrofalnog zemljotresa 1963. godine, prihvaćena je ideja o izgradnji regionalnog tržnog centra sa ugostiteljskim, trgovinskim i zanatskim objektima, kuglanom i konferencijskom salom.  Godine 1967. raspisan je opšti jugoslovenski konkurs za idejno rešenje. Od primljenih 23 konkursna rešenja, izabrano je djelo poznatog arhitekte Živka Popovskog (u saradnji Z. Gelevskog, L. Markovske, T. Arsovskog i ostalih). Projekat je urađen u duhu moderne arhitekture, u stilu brutalizma. Za ovaj objekat Popovski je dobio državnu "Nagradu 11. oktobra".

Izgradnja je počela 11. oktobra 1969. godine, a 27. aprila 1973. godine Centar je bio zvanično otvoren. Tokom prve zvanične 
posjete Jugoslaviji, britanska premijerka Margaret Tačer septembra 1980. godine posjetila je Skoplje, a u GTC-u se sastala sa građanima  glavnog grada SR Makedonije.

## Opis
GTC je prepoznatljiv po slobodi kretanja koju nudi povezivanjem parka "Žena borac" sa kejom Vardara, a 70% njegove površine je otvoreni, javni prostor. Izveden je kao objekat montažnog tipa sa čeličnom konstrukcijom i montažnim panelima sirovog betona. Zbog otvorenosti, originalnih arhitektonskih rješenja, integracije postojećih pet stambenih kula na "Keju 13. novembar" izgrađenih prije zemljotresa, cjelokupni kompleks je jedinstvena cjelina.

Arhitektonski tretman zgrade je u punoj vezi sa prostornim konceptom i zonskim rasporedom funkcionalnih grupa. Oblik zgrade naglašava horizontalu, sa unaprijed određenom visinom i veličinom objekata. Prateći horizontalu, terase su također ravnomjerno oblikovane fasadnim elementima, hodnim stazama i volumenski odvojenim jezgrima. Odnos punih i praznih površina naglašenih fasadnih elemenata od lakog betona i staklenih površina predstavlja originalan arhitektonski izraz, dobijen umnožavanjem osnovnih oblika.

Funkcionalno rješenje Gradskog trgovačkog centra sadrži horizontalne i vertikalne komunikacije za dovoz robe i za pristup posjetilaca kroz izgrađene pješačke staze, sistem pokretnih stepenica, stubova i liftova. Osnovu čine četiri grupe od četiri stuba sa dva pokretna stepeništa po spratu, tj. ukupno 28 pokretnih stepenica, od čega 6 pokretnih stepenica u robnim kućama i 7 vertikalnih servisnih jezgara sa liftovima za dopremanje robe. Zgrada ima dva podzemna sprata, dva nadzemna nivoa i vlastite podzemne garaže.

### Grafiti
U okviru projekata revitalizacije GTC-a, Grada Skoplja i Omladinskog kulturnog centra, 17. juna 2018. godine, u okviru projekta "Lijepi grad", u podrumu GTC-a održana je prva otvorena galerija posvećena uličnoj umjetnosti i grafiti kulturi u postojećem arhitektonskom kontekstu. Projekat je dio programa CreArt (Mreža gradova za umjetničko stvaranje), koji predstavlja mrežu 14 partnerskih gradova i institucija (uključujući Grad Skoplje i MCC), evropskog kulturnog bogatstva i raznolikosti, čiji je cilj promocija međunarodnog kreativnog sektora kroz obuke, razmjene i izložbe vizualnih umjetnika.
## Vanjske veze
* 
* 

## Izvori