open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nikšić (Batočina)

**Nikšić** je naselje u Srbiji u opštini Batočina u Šumadijskom okrugu. Prema popisu iz 2011. ima 176 stanovnika (prema popisu iz 2002. bilo je 148 stanovnika).

## Geografija
Teritorija sela Nikšić nalazi se u centralnom delu Srbije. Smeštena je u istočnom predelu Šumadije i nalazi se u jugozapadnom delu opštinske teritorije Batočine.

Nikšić se nalazi na 209 metara nadmorske visine, na 11&nbsp;km jugozapadno od Batočine, 19&nbsp;km severno od Kragujevca i 128&nbsp;km južno od Beograda. Kroz Nikšić prolazi magistralni put na relaciji Batočina—Kragujevac—Kraljevo—Čačak.

## Historija
Nikšić je postojao pre Velike seobe Srba 1690. godine, jer se u turskom popisu 1739/41. godine nalazi među pustim selima. Nakon oslobođenja od Turaka uglavnom je bio u sastavu badnjevačke opštine. Kmet sela 1831. je bio Panta Jovanović. Zbog nesuglasica koje su počele da izbijaju nakon 1880. godine između Nikšića i Badnjevca, Nikšić je zatražio da napusti badnjevačku opštinu. To je i učinjeno 1885. godine, pa je Nikšić prišao žirovničkoj opštini.

## Školstvo

Nikšić nikada nije imao svoju školu. U početku su svoje đake slali u školu koja se nalazila u konaku Manastira Grnčarice u Prnjavoru. Kada je ona ukinuta 1870. godine deca su išla u školu u Badnjevcu. Od 1893. godine Nikšićani su išli u školu u Žirovnici.

Danas deca do četvrtog razreda idu u školu u Prnjavoru, a od petog do osmog u Badnjevcu.

## Poljoprivreda
Poljoprivreda je vodeća privredna grana po obimu proizvodnje kao i po zaposlenosti lokalnog stanovništva.

Stočarstvo je najznačajnija grana proizvodnje u poljoprivredi u Nikšiću. Stočarstvo je najtraženiji deo poljoprivrede, jer njeni proizvodi (meso, mast, mleko, jaja) spadaju u glavne prehrambene proizvode stanovništva. Seljak sitnog poljoprivrednog gazdinstva u Nikšiću je svaštar, gaji više vrsta stoke. Gaji goveda, svinje, ovce, konje i živinu.

## Demografija
U naselju Nikšić živi 123 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 44,6 godina (43,3 kod muškaraca i 45,8 kod žena). U naselju ima 51 domaćinstvo, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,90.

Ovo naselje je u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Poznati Nikšićani
* Borisav Jović, političar, predsednik Predsedništva SFRJ u periodu 1990—1991

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Male Pčelice

**Male Pčelice** su naselje na teritoriji naselja Kragujevac u gradskoj opštini Stanovo.

## Geografija
Okolna naselja su: Drača i Divostin na zapadu, Šumarice na severu (iz opštine Aerodrom), Korićani i Veliko Polje na jugu i na istoku se nalazi naselje Stanovo gde učenici pohađaju osnovnu školu. U naselju postoji izdvojeno škola matične škole “Dragiša Mihajlović“  iz naselja Stanovo.

## Saobraćaj
Od centra Grada Kragujevca naselje Male Pčelice udaljeno je oko šest kilometara. Linije gradskog prevoza kroz naselje su: linija br. 5 Bazeni - Male Pčelice, linija br. 13 Trmbas - Male Pčelice, linija br. 26 Teferič - Male Pčelice i linija br. 27 Baljkovac - Male Pčelice.

## Historija
Kada je ukinuto samostalno naselje Male Pčelice tada je i teritorija nekadašnje katastarske opštine Male Pčelice, površine od 2.689 ha, pripojena KO Kragujevac, danas se naselje nalazi na teritoriji KO Kragujevac III. Današnja teritorija mesne zajednice Novo Naselje iznosi 127,1 ha, a mesne zajednice Staro Selo 481,3 ha.

## Ustanove
U naselju se nalazi ”Zavod za zbrinjavanje odraslih” sa oko 950 štićenika gde dobijaju usluge mentalne rehabilitacije.
Sportska ustanova-Jedan od najstarijih seoskih klubova FK ″Seljak″ iz Malih Pčelica osnovan je u jesen 1928. godine. Prvu loptu u selu doneo je te godine Milorad Vidović, svršeni pitomac Vojno-tehničkog zavoda u Kragujevcu. Prvih nekoliko godina posle osnivanja ″Seljak″ je igrao prijateljske utakmice sa klubovima iz Kragujevca i okoline. Aprila 1932. godine formira se Kragujevački loptački savez. Iste godine se klub zvanično prijavljuje za zvanična takmičenja. Boja kluba je zelena, aludirajući na boje zelenih livada u selu.

## Demografija
Sastoje se od dve mesne zajednice: Male Pčelice- Novo Naselje i Male Pčelice- Staro Selo sa 6.333 stanovnika na teritoriji mesnih zajednica po popisu stanovništva 2002. godine. Broj stanovnika po popisnim godinama je bio: 1948. godine- 683 stanovnika; 1953. godine- 668 stanovnika; 1961. godine- 720 stanovnika; 1971. godine- 2.274 stanovnika, da bi u sledećem popisu 1981. broj stanovnika porastao na čak 5.006 stanovnika, usled velikog demografskog rasta i fizionomskog srastanja sa naseljem Kragujevac ovo nekada samostalno naselje (prigradsko selo) postaje deo naselja Kragujevac 1991. godine. Podaci o broju stanovnika sa sledećih popisa se odnose na teritoriju mesnih zajednica Novo Naselje i Staro Selo. 1991. godine je bilo 5.031 stanovnika, a 2002. godine 6.333 (sa uračunatim IRL sa Kosova i Metohije. (Novo Naselje 3.908 stanovnika i Staro Selo 2.425 stanovnika). Prospekt Skupštine Grada Kragujevca iz februara 2008. godine navodi da Male Pčelice imaju 7.052 stanovnika i to mesna zajednica Novo Naselje 4307, a Staro Selo 2745 stanovnika.

Zanimljiv je podatak da na teritoriji Grada Kragujevca u gradskoj opštini Pivara postoji naselje Velike Pčelice koje su do popisa stanovnštva 1961. godine veće i po broju stanovnika i po površini od tadašnjeg sela Male Pčelice, ali zbog položaja u blizini grada Male Pčelice povećavaju svoje stanovništvo tako da danas imaju čak 10 puta više stanovnika od sela Velike Pčelice.
Kotraža (Stragari)

**Kotraža** je naselje u Srbiji u opštini Stragari u Šumadijskom okrugu. Prema popisu iz 2011. bilo je 185 stanovnika. Naselje je osnovano 1777. godine. Pod njivama se nalazi 161,78 ha, voćnjacima 56,1 ha, vinogradima 6,22 ha, livadama 76,49 ha, pašnjacima 68,97 ha dok ostalo zemljište zauzima 4 ha.

## Nastanak naselja
Prvo naselje se zvalo Dobra Luka a nalazilo se na mestu današnjeg Svinjaka. Odlaskom turaka počelo je spuštanje stanovništva sa planine u današnje naselje koje se sve do sredine XIX veka zvalo Kotražje. Kasnijim ušoravanjem naselje se širi i zahvata i današnju Koletinu.

## Značenje imena
Koren nalazimo u reči Kotar koja označava naselje pored utvrđenog grada.

## Najstariji poznati stanovnici
Najstarije stanovništvo nalazimo u Tefteru čibuka (popis vlasnika ovaca i koza) iz 1823. godine:

1 Panta Bogićević

2 Antonije Radovanović

3 Petar Radovanović

4 Milovan Marinković

5 Petar Joković

6 Gavrilo Joković

7 Jovan

8 Joksim Đorđević

9 Pavle Joković

10 Mijailo Jovanović

11 Milić Pantović

12 Antun Era

13 Joksim Savić

14 Stojan

15 Aćim

16 Kuzman Ilić

17 Ilija

18 Radovan Nikolić

19 Vukoman Nikolić

20 Mijailo Rakićević

21 Josa Nikolić

## Poreklo porodica i rodoslovi
#### Stevanovići i Mitrovići
Najstariji poznati predak Stevanovića je Milovan Janković - Stevanović rođen 1828. godine u selu Grivska kod Arilja. 11. januara 1860. oženio je udovicu Jovanu od oca Stevana Stojanovića i majke Mare iz familije Radenković iz Kotraže. Kum na venčanju a i kasnije na krštenju dece je bio Stefan Joksimović 1818 - 1880. iz familije Đorđević iz Kotraže. Kumstvo je nastavio njegov sin Panta Stefanović.
Jovana je iz prethodnog braka sa Dimitrijem - Dmitrom Jankovićem imala Elenu i Iliju.

#### Radovanovići - Mitrovići
Poreklo Mitrovića je za sada nepoznato. U Kotraži su bili pre 1823. godine. Do 1887. godine kumovali su im Šišmanovići iz Masloševa, a posle toga Josići i uglavnom Maksimovići iz Kotraže. Izgleda da je Ilija sin Mitra i Jovane jedini naslednik familije Radovanović - Janković. Kako je gore već objašnjeno, po smrti muža Jovana se preudala i osnovala familiju Stevanović.

## Demografija
U naselju Kotraža živi 244 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 43,2 godina (42,3 kod muškaraca i 44,1 kod žena). U naselju ima 108 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,81.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze

* Prezentacija sela, rodoslovi 
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
Mali Miraševac

**Mali Miraševac** je naselje u Srbiji u opštini Rača u Šumadijskom okrugu. Novoformirano naselje Mali Miraševac je nastalo izdvajanjem dela iz naselja Miraševac. Promena je ustanovljena tokom 2007. godine, a zvanično važi od 1. januara 2008. godine. Naselje Miraševac je samim tim smanjeno izdvajanjem dela naselja od koga je nastalo novo naselje Mali Miraševac  (" Službeni list opštine Rača“, br. 15/06).

Prema popisu 2011. godine selo ima 97 stanovnika.
Trešnjevak

**Trešnjevak** je naselje u Srbiji u opštini Stanovo u Šumadijskom okrugu. Prema popisu iz 2011. bilo je 15 stanovnika .

## Geografija
Pod njivama se nalazi 214,49 ha, voćnjacima 32,51 ha, vinogradima 1,16 ha, livadama 148,63 ha, pašnjacima 193,29 ha dok ostalo zemljište zauzima 4,12 ha.

## Historija
Naselje je osnovano 1809. godine.

## Demografija
U naselju Trešnjevak živi 21 punoletni stanovnik, a prosečna starost stanovništva iznosi 60,1 godina (58,3 kod muškaraca i 61,4 kod žena). U naselju ima 14 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 1,71.

Ovo naselje je u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Bačina

**Bačina** je naselje u Srbiji u opštini Varvarin u Rasinskom okrugu. Nalazi se na južnom podnožju planine Juhor, 4km zapadno od Varvarina. Prema popisu iz 2002. bilo je 2381 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 2812 stanovnika).

Na mestu preistorijskog naselja (neolit i bronzano doba), nalaze se rimske utvrde i ranosrednjovekovni grad. Činjenice iz bogate istorije bačinskog atara odnose se pre svega na Đerđelin.

Bačina se pominje prvi put u Hilandarskoj povelji despota Stefana Lazarevića 1411. godine.

## Historija
Staro selo je bilo jugoistočno od sadašnjeg, kod Pojila i Kneževih vodenica na Kalenićkoj reci i zvalo se Grabovac, kao što se i danas to mesto zove. Radi čega se otuda selo preselilo nije poznato.

Nakon Drugog srpskog ustanka Bačina ulazi u sastav Kneževine Srbije i administrativno je pripadala Jagodinskoj nahiji i Temnićskoj knežini. do 1834. godine kada je Srbija podeljena na serdarstva.
 
Godine 1905. selo je imalo 340 kuća, u selu nema starosedelaca.
Najstarija porodica koja se iselila iz starog sela u Bačinu je porodica Knežević, koji su starinom sa Kosova. Ovako prozvata što im je neki stari bio knez. Slave sv. Andriju.

Prema poreklu ondašnje stanovništvo Bačine iz 1905. godine može se ovako rasporediti:

* Kosovsko-metohijskih doseljenika ima 8 porodica sa 134 kuće
* Iz okoline Sokobanje ima 6 porodica sa 88 kuća
* Iz Makedonije ima 5 porodica sa 37 kuća
* Porodice nepoznate starine ima 2 sa 15 kuća
* Iz Toplice ima 1 porodica sa 6 kuća
* Iz okoline Kopaonika ima 1 porodica sa 2 kuće. (podaci datiraju iz 1905. godine)

## Demografija
U naselju Bačina živi 1927 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 43,4 godina (42,5 kod muškaraca i 44,2 kod žena). U naselju ima 681 domaćinstvo, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,50.

Ovo naselje je naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Literatura
* Aleksandar Deroko, *„Srednjovekovni gradovi u Srbiji, Crnoj Gori i Makedoniji“*, Beograd 1950

## Vanjske veze

* fudbalski klub Mladi radnik Bačina 
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Jelakci

**Jelakci** su naselje u Srbiji u opštini Aleksandrovac u Rasinskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 437 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 627 stanovnika).

## Demografija
U naselju Jelakci živi 370 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 47,5 godina (45,2 kod muškaraca i 50,1 kod žena). U naselju ima 134 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,26.

Ovo naselje je skoro u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja četiri popisa, primećen je značajan pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Čestin (Knić)

**Čestin** je naselje u Srbiji u opštini Knić u Šumadijskom okrugu. Prema popisu iz 2011. bilo je 609 stanovnika. Nedaleko od Čestina, nalaze se ostaci utvrđenja iz srednjeg veka.

## Historija
Selo Čestin jedno je od najstarijih naselja gružanskog kraja.

U zaseoku Gradina nalaze se ostaci srednjovekovnog grada Čestina (kota 492), koji je podignut na antičkim temeljima.
Srednjovekovni utvrđeni grad – tvrđava Čestin, u srednjovekovnoj gružanskoj župi, prvi put u istorijskim izvorima pominje se 1367. na nadgrobnom spomeniku „Godačičkom epitafu” srednjovekovnog vlastelina koji je 34. godine vladao gradom Čestinom.

Nakon Kosovske bitke, oktobra 1389. Ugari su zauzeli gružanske tvrđave Čestin i Borač, koje su Srbi uz Tursku pomoć povratili. U Srpskim rukama grad Čestin je bio do 1438. kada je osvojen i razoren od strane Turaka.

Srednjovekovni dragulj sela Čestina svakako je manastir Kamenac, koga je po tradiciji podigao despot Stefan Lazarević u periodu 1416-1426. Manastir Kamenac vekovima odoleva vremenu, bio je duhovni stožer gružanskog kraja u ropstvu pod turcima, parohijska crkva za vekiki broj gružanskih sela u 19. veku. Manastirska crkva vekovima je slavila Vavedenje, a od kraja 19. veka slavi Malu Gospoinu.

Selo Čestin je nasledilo ime grada tj. Čestinske tvrđave, čiji se ostaci nalaze u seoskom ataru. Čestin se kao selo prvi put pominje u turskim popisima krajem 15.veka.
Selo Čestin se pominje u austrijskim popisima iz perioda 1718-1739.

Po usmenom predanju, deo stanovništva sela Čestina je porekla istočne Hercegovine, i stare Raške, a u manjoj meri sa Kosova tačnije severne i zapadne Metohije.

Među prvim školama u oslobođenoj Srbiji otvorena je prva škola u Gružanskom kraju u Čestinu (kod manastira Kamenca) 1818. godine.

Tokom 19. i 20. veka Čestin je iznedrio mnoge vojskovođe, državnike i mnogo umnih ljudi različitih struka.
Seoska litija slavi se prvog dana Vaskrsa.

U selu su pored seoskog turizma razvijeni i izletnički i lovni turizam.
U Čestinu i njegovoj neposrednoj blizini očuvan je veliki broj starih zgrada narodnog graditeljstva koji daju posebnu draž ovom kraju.

## Demografija
U naselju Čestin živi 555 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 45,5 godina (43,4 kod muškaraca i 47,4 kod žena). U naselju ima 233 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,87.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Povezano
* Čestin (tvrđava)
* Manastir Kamenac
* „Gruža“ Mihaila Dragića - http://www.poreklo.rs/2015/03/15/preklo-prezimena-selo-cestin-knic/

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
Trmbas

**Trmbas** je naselje u Srbiji u opštini Pivara u Šumadijskom okrugu. Prema popisu iz 2011. bilo je 814 stanovnika. Realan broj stanovnika je mnogo veći jer se u naselju nalazi kolektivni centar sa brojnim izbeglicama i raseljenim licima. Naselje je osnovano 1750. godine. Pod njivama se nalazi 207,45 ha, voćnjacima 37,01 ha, vinogradima 0,86 ha, livadama 28,07 ha, pašnjacima 53,44 ha dok ostalo zemljište zauzima 4,79 ha.

## Demografija
U naselju Trmbas živi 485 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 40,3 godina (38,4 kod muškaraca i 42,2 kod žena). U naselju ima 207 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,87.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), veliki pad u broju stanovnika u periodu između 1981. godine i 1991. godine je usled promene granice naselja i pripajanja velikog dela naselja naseljenom mestu Kragujevac. Poslednjih godina beleži se rast broja stanovnika u naselju.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Cvetojevac

**Cvetojevac** je naselje u gradskoj opštini Aerodrom u Šumadijskom okrugu. Prema popisu iz 2011. bilo je 841 stanovnika. Naselje je osnovano 1789. godine. Pod njivama se nalazi 504,47 ha, voćnjacima 24,32 ha, vinogradima 4,12 ha, livadama 90,83 ha, pašnjacima 9,86 ha dok ostalo zemljište zauzima 7,85 ha.

## Demografija
U naselju Cvetojevac živi 602 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 43,2 godina (42,0 kod muškaraca i 44,4 kod žena). U naselju ima 224 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,21.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Blaževo

**Blaževo** je naselje u Srbiji u opštini Brus u Rasinskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 183 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 210 stanovnika).

U selu u zgradi vrtića Geografski fakultet Univerziteta u Beogradu ima nastavno-naučnu bazu.

## Demografija
U naselju Blaževo živi 145 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 41,7 godina (39,2 kod muškaraca i 44,5 kod žena). U naselju ima 61 domaćinstvo, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,00.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Đerekare (Brus)

**Đerekare** (do 2002. godine *Đerekari*) je naselje u Srbiji u opštini Brus u Rasinskom okrugu koje se nalazi na Kopaoniku. Prema popisu iz 2002. bilo je 23 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 37 stanovnika). Ime mesta potiče od grčke reči *derekar* koja znači sokolar, a kroz njega protiče Đerekarska reka koja nastaje od izvora ispod Pančićevog vrha i koja sa Kačarušom formira Toplicu u Donjim Levićima.

## Demografija
U naselju Đerekari živi 20 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 51,5 godina (44,4 kod muškaraca i 59,3 kod žena). U naselju ima 9 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,56.

Ovo naselje je u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
Bivolje

**Bivolje** je naseljeno mesto grada Kruševca u Rasinskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 330 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 186 stanovnika).

## Demografija
U naselju Bivolje živi 242 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 34,9 godina (34,0 kod muškaraca i 35,8 kod žena). U naselju ima 106 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,11.

Ovo naselje je u uglavnom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference
Đunis

**Đunis** je naseljeno mesto grada Kruševca u Rasinskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 812 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1006 stanovnika). Ovo ime koje odudara od uobičajenih toponima za srpska sela verovatno duguje imenu sveca Dionisija kome je bio posvećen jedan od mnogih manastira koji su se u Đunisu nekada nalazili.

## Geografija
Đunis se nalazi u centralnoj Srbiji u Rasinskom okrugu. Udaljen je oko 210&nbsp;km od Beograda, 14&nbsp;km od Kruševca i 8&nbsp;km od auto-puta E-75, a nalazi se na glavnoj železničkoj liniji normalnog koloseka **Beograd - Niš - Skoplje - Solun** na kojoj ima svoju putničku i teretnu stanicu. Smešten je u dolini Južne Morave, a kroz njega protiče i Ribarska reka.

### Klima
Klima Đunisa je umereno kontinentalna sa uticajem planinske klime. Leta su sa prilično svežim jutrima i večerima zbog vetra koji duva sa Jastrepca, a zime su snegovite sa retkim oštrim mrazevima.

## Demografija
U naselju Đunis živi 696 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 47,1 godina (44,1 kod muškaraca i 49,9 kod žena). U naselju ima 276 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,94.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Historija
Đunis je imao veoma burnu istoriju. Mada je često sa svojim brojnim crkvama i manastirima bio na meti turskih napada retko kada je bio bitna tačka istorijskih dešavanja sve do srpsko-turskog rata 1876. godine kada je srpska vojska pod komandom ruskog generala Mihaila Černjajeva u Đunisu 17. okotbra pretrpela katastrofalan poraz, inače jedini u dotadašnjoj Černjajevoj vojnoj karijeri.

## Turizam
Đunis svake godine poseti na desetine hiljada turista. Ovu zavidnu brojku meštani slabo koriste jer su smeštajni kapaciteti nerazvijeni. Turističke atrakcije Đunisa predstavljaju njegovi manastiri, poznati pecaroški lokaliteti na Južnoj Moravi, kao i prilično očuvana priroda.

Najveći broj hodočasnika privlači **[[Manastir Đunis|manastir Pokrova Presvete Bogorodice]]** koji je izuzetno posećen tokom cele godine, ali na dan slave manastira, 14. oktobra se redovno okuplja više od 30.000 ljudi iz cele Srbije, a nađe se poneko i iz inostranstva.
Drugi đuniški manastir, **[[Manastir Sveti Roman|manastir sv. Romana]]** je takođe jedna od najvećih srpskih svetinja. Pominje se još 1020. u hrisovulji vizantijskog cara Vasilija Drugog. Posebnu pažnju budi podatak da se grob ruskog plemića i dobrovoljca Nikolaja Nikolajeviča Rajevskog koji je u Tolstojevom romanu Ana Karenjina predstavljen kao Vronski, ovde nalazi. Vronski tj. Rajevski je po pogibiji prvobitno bio sahranjen u porti manastira da bi kasnije bio prenet u porodičnu grobnicu u Rusiji, ali je njegovo srce ostavljeno da i dan danas počiva u manastiru.

## Povezano
* Manastir Đunis
* Manastir Sveti Roman
* Crkva Lazarica
* Kruševac

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Ljubava

**Ljubava** je naseljeno mesto grada Kruševca u Rasinskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 525 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 606 stanovnika).

## Poreklo stanovništva
Starosedelačke porodice su: Jerosimci, Lukići i Smiljkovići.

Prema poreklu ondašnje stanovništvo Ljubave iz 1905. godine, može se ovako rasporediti:
* Starosedeoca ima 3 porodice sa 18 kuće.
* Kosovsko-metohijskih doseljenika ima 3 porodice sa 28 kuće.
* Iz Toplice ima 3 porodice sa 17 kuće.
* Iz okoline ima 2 porodice sa 7 kuće.
* Crnogorskih doseljenika ima 1 porodica sa 3 kuće, (podaci datiraju iz 1905. godine)

## Demografija
U naselju Ljubava živi 421 punoletni stanovnik, a prosečna starost stanovništva iznosi 40,3 godina (39,9 kod muškaraca i 40,6 kod žena). U naselju ima 118 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 4,45.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Šume (Topola)

**Šume** je naselje u Srbiji u opštini Topola u Šumadijskom okrugu. Prema popisu iz 2011. bilo je 508 stanovnika.

## Poreklo stanovništva
Prvi doseljenik je bio obor-knez Mirko koji je imao šest sinova. Doselio se sa Kosova. I nastanio u Goroviču. Imao stanove u današnjem selu Šume. Dopalo mu se zemljište i on se sa sinovima preseli i nastani u Plandištu gde je i prvi zametak Šuma. Današnji potomci su šesto koleno: Mirko, Mihailo, Marko, Stanko i Petar(starac od 90 godina koji je ovo izpričao 1920. godine) i njegovih pet sinova. Od Mirka i njegovih potomaka ove su porodice:
* Stanojevići 7 kuća
* Popovići 16 k.
* Glišići 3 k.
* Martići 3 k.
* Maksimovići 5 k.
* Stankovići 8 k. 
* Prokići 2 k. 
* Glišići 3 k.
* Uroševići 8 k.
* Mirkovići 3 k. 
* Živanovići 6 k. 
* Živojinovići 3 k. 
* Nikolići 3 k.
* Bogićevići 2 k.
* Prokići 3 k.
* Milovanovići 2 k.
* Jakovljevići 2 k.
* Ristići 4 k.
* Markovići 7 k.
* Batić 1 k.
* Ranković 1 k. 
* Lazić 1 k. 
* Petkovići 3 k. 
* Antonijevići 3 k. ukupno: 99 kuća, svi slave sv. Đorđe
* Milići (3 kuća, sv. Nikola). Doseljeni iz Štiplja kod Jagodine.
* Došljakovići (Milivojevići) (5 kuća. sv. Nikola). Doselio im se predaka Miloje oko 1800. iz Stragara.
* Nedeljkovići (6 kuća. sv. Nikola), doseljeni iz Međulužja i drugi. mahom iz okolnih sela. (podaci datiraju iz 1920. godine

## Demografija
U naselju Šume živi 481 punoletni stanovnik, a prosečna starost stanovništva iznosi 42,6 godina (41,6 kod muškaraca i 43,6 kod žena). U naselju ima 157 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,79.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Bratići

**Bratići** su naselje u Srbiji u opštini Aleksandrovac u Rasinskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 120 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 168 stanovnika).

## Demografija
U naselju Bratići živi 106 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 48,7 godina (47,5 kod muškaraca i 49,9 kod žena). U naselju ima 39 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,08.

Ovo naselje je u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednjih pet popisa, primećen je značajan pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Veliki Šiljegovac

**Veliki Šiljegovac** je naseljeno mesto grada Kruševca u Rasinskom okrugu, u podnožju planine Jastrebac, u središtu Doline Ribarske reke, na nadmorskoj visini 304 m. Prema popisu iz 2002. bilo je 2682 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 2983 stanovnika).

## Opština Veliki Šiljegovac
Do 1965, godine je ovo naselje sedište opštine Veliki Šiljegovac koju su činila naseljena mesta: Belasica, Bojince, Boljevac, Crkvina, Dvorane, Đunis, Grevci, Jošje, Kaonik, Lovci, Mala Reka, Malo Krušince, Petina, Poljaci, Pozlata, Ribare (zajedeno sa Ribarskom Banjom koja u to vreme nije imala status samostalnog naseljenog mesta), Rlica, Rosica, Srndalje, Sušica, Veliki Šiljegovac, Veliko Krušince, Zdravinje, Zebica i Zubovac. Posle ukidanja opštine područje bivše opštine je u celini ušlo u sastav opštine Kruševac.

## Historija
Prvi pisani podaci o Šiljegovcu potiču iz 1371. godine u *Povelji [[Knez Lazar|Kneza Lazara]]*. Ime potiče od reči „šilježe“, koja se koristi kao naziv za jagnjad, s obzirom da je zbog specifičnog reljefa i geografskog položaja ovaj prostor bio idealan za bavljenje stočarstvom. U kasnijim vekovima, pored nomada, ovde su se naseljavali i stanovnici iz drugih krajeva Srbije. U 19. veku se u naselju pravi barutana, koja je kasnije premeštena u Kruševac i danas posluje u okviru *Trajal korporacije* (nekadašlji nazivi: *Miloje Zakić*, *Obilićevo*). Zbog blizine Jastrepca (koji je najšumovitija planina u Srbiji), u Šiljegovcu je napravljena strugara za obradu drveta, koje je posebnom prugom uskog koloseka dopremljano sa Jastrepca. Strugara je opstala sve do 60-ih godina 20. veka. Naslednik tog pogona je današnje preduzeće *Savremeni dom*. Tada je ukinuta i opština koja je do tada postojala u Šiljegovcu i svi administrativni poslovi prešli su u Kruševac. Osnovna škola u Šiljegovcu počela je sa radom 27. novembra 1866. i postoji i danas.

## Današnjost
Kao i u prošlosti, i danas je glavno zanimanje stočarstvo, samo što više nema nomadskog niti ekstenzivnog, već se, najčešće, goveda i svinje čuvaju u objektima koji su napravljeni u poslednjih dvadesetak godina. Danas se tu čuva više hiljada grla. Takođe je izražena proizvodnja četinara i drugog ukrasnog bilja.

## Demografija
U naselju Veliki Šiljegovac živi 2197 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 42,8 godina (40,6 kod muškaraca i 44,8 kod žena). U naselju ima 649 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 4,13.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Izvori
* Veliki Šiljegovac  

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Velika Lomnica

**Velika Lomnica** je naseljeno mesto grada Kruševca u Rasinskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 899 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 947 stanovnika).

Velika Lomnica je jedno od većih sela u grada Kruševca. Svojim izvorištem kisele vode Lomnički kiseljak i svojim geografskim položajem Lomnica imala je ogromne mogućnosti da postane banjsko, rekreativno, turističko mesto; međutim, izvorištem kisele vode je zagađeno i neizvesno je da li se uopšte može popraviti. Kroz Lomnicu prolazi put koji vodi na planinu Jastrebac.

Istorija Velike Lomnice je zanimljiva. u vremenu Moravske Srbije, Lomnica se pominje kao veliko lovište. Po nepotvrđenim tvrdnjama, Lomnica je bila i lovište kneza Lazara. Naziv Velika Lomnica dolazi od nekadanjnjeg naziva jedinstvenog naselja koje su činili Lomnica i Buci. Veliku Lomnicu nekada su administrativno sačinjavalli Lomnica, Buci i Bukovica. Danas to nije slučaj; osim jedinstvene mesne kancelarije i seoske ambulante, sela su odeljena. Velika Lomnica je posebno naseljeno mesto dok su Buci i Bukovica zasebna sela. Bez obzira na to što su Buci, Lomnica i Bukovica jedno matično područije, svi upisi u matične knjige vrše se odvojeno po svakom naselju. Sva tri sela popisuju se na popisu stanovništva posebno i statistički i fizički su razdvojena (table ispred svakog sela). Zaseoci sela Velika Lomnica su Kisela voda, Berkovac, Laburci. U selu postoji i kulturno-umetničko društvo Radomir Jakovljević Jakša, koje nosi ime po narodnom heroju koga su Nemci ubili na Bubnju kod Niša 2. decembra 1943. godine. Folkloraši KUD Jakša uspešno su prošle godine učestvovali u emisiji Šljivik.Po Jakši se zove i osnovna škola u kojoj se do 2005. nalazio i spomenik narodnom heroju. Takođe selo ima i fudbalski klub.

## Demografija
U naselju Velika Lomnica živi 774 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 45,8 godina (44,3 kod muškaraca i 47,3 kod žena). U naselju ima 284 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,17.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Povezano
*Borba u Lomnici aprila 1944.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Varvarin (selo)

**Varvarin (selo)** je naselje u Srbiji u opštini Varvarin u Rasinskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 1779 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1899 stanovnika).

## Demografija
U naselju Varvarin (selo) živi 1469 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 43,0 godina (40,8 kod muškaraca i 45,1 kod žena). U naselju ima 511 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,48.

Ovo naselje je skoro potpuno naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference
Veliko Golovode

**Veliko Golovode** je naseljeno mesto grada Kruševca u Rasinskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 875 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 885 stanovnika).

## Geografija
Veliko Golovode se nalazi na 130 metara nadmorske visine, na koordinatama 43° 32′ 30" severne geografske širine i 21° 21′ 22" istočne geografske dužine.
Nalazi se u Kruševačkoj kotlini koja obuhvata kompozitnu dolinu Zapadne Morave i prostire se između sela Modrice, Kobilja i Mudrakovca sa kojima se atar Velikog Golovoda graniči. Kroz mesto prolazi reka Rasina kao i regionalni put R-223 Kruševac-Mudrakovac-Lomnica-Veliki Jastrebac kojim se može stići do popularnog odmarališta Ribarske banje preko sela Modrice, Dvorana, Zdravinja i Velikog Šiljegovca. Takođe, ovim putem se dolazi do popularnog Kruševačkog izletišta planine Jastrebac preko sela Lomnice i Buci.
Još jedno popularno odredište do koga se može stići preko Velikog Golovoda je Manastir Naupara.

## Privreda
Veliko Golovode ima izuzetno povoljan položaj (udaljenost od centra Kruševca 6&nbsp;km; udaljenost od budućeg aerodroma Rosulje 2&nbsp;km) i kompletnu infrastrukturu, kao i povoljne cene poljoprivrednog i građevinskog zemljišta pa polako postaje jako zanimljiva destinacija za privrednike koji se radije odlučuju za otvaranje pogona u Golovodu nego u Industrijskoj zoni na Jasičkom putu.
## Obrazovanje
U Velikom Golovodu postoji osnovna škola, odeljenje osnovne škole "Jovan Jovanović Zmaj" iz Mudrakovca i to prva četiri osnovna razreda.

## Demografija
U naselju Veliko Golovode živi 721 punoletni stanovnik, a prosečna starost stanovništva iznosi 41,4 godina (40,2 kod muškaraca i 42,5 kod žena). U naselju ima 233 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,76.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Povezano
* Jastrebac
* Kruševac
* Manastir Naupara
* Ribarska Banja
* Rasina

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Vratare

**Vratare** je naseljeno mesto grada Kruševca u Rasinskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 462 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 540 stanovnika).

Selo Vratare je postojalo još u 18. veku, ali ne na mestu gde se danas nalazi, već u vrh potoka Padine, to je jest u mestu Jasenjak. U to vreme, pre 250 godina, stanovnici ovog sela su se zbog oskudacije u pijaćoj vodi preselili na mestu pored reke, gde se i danas nalazi selo Vratare. Novo ime selo je dobilo prema položaju na kome se nalazi, na vratima klisure, koja odatle nastaje uz reku. Vratare se prostire uglavnom pored desne obale Padeške reke, nadaleko od mesta gde se ova reka spaja sa Zalogovačkom rekom i čine Bošnjansku reku, koja se uliva u Zapadnu Moravu kod sela Bošnjana. Mali broj kuća nalazi se na levoj obali Padeške reke prema groblju. Spada u tip srednje zbijenosti, a deli se na Gornju malu i Donju malu. Oko Bošnjanske reke nalazi se prostrana ravnica, koja se iznad sela sužava i račva u dva kraka. Jedan krak ide uz Zalogovačku reku, a drugi uz Padesku reku. Gledano od Morave i sela Bošnjana ka Padežu, ovo se selo nalazi na mestu gde prestaje ravnica i nastaje klisura. Kroz donji kraj sela protiče Jasinjački potok koji leti ponekad presušuje.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Globare (Kruševac)

**Globare** je naseljeno mesto grada Kruševca u Rasinskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 402 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 478 stanovnika).

## Historija
Do Drugog srpskog ustanka Globare se nalazilo u sastavu Osmanskog carstva. Nakon Drugog srpskog ustanka Globare ulazi u sastav Kneževine Srbije i administrativno je pripadalo Jagodinskoj nahiji i Temnićskoj knežini sve do 1834. godine kada je Srbija podeljena na serdarstva.

## Demografija
U naselju Globare živi 339 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 45,6 godina (44,9 kod muškaraca i 46,3 kod žena). U naselju ima 110 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,65.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Literatura
* 

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Veliki Kupci

**Veliki Kupci** su naseljeno mesto grada Kruševca u Rasinskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 1035 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1177 stanovnika). Do 1965, godine je ovo naselje sedište **Opštine Veliki Kupci** koju su činila naseljena mesta: Ćelije, Gornji Stepoš, Grkljane, Jablanica, Majdevo, Mali Kupci, Naupare (tada pod zvaničnim nazivom Naupara), Sebečevac, Suvaja, Šavrane, Šogolj, Štitare, Veliki Kupci i Vitanovac,. Posle ukidanja opštine područje bivše opštine je u celini ušlo u sastav opštine Kruševac.

## Demografija
U naselju Veliki Kupci živi 851 punoletni stanovnik, a prosečna starost stanovništva iznosi 42,8 godina (41,6 kod muškaraca i 43,9 kod žena). U naselju ima 290 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,57.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Veluće

:*Za članak o istoimenom manastiru pogledajte članak [[Veluće (manastir)|Veluće]].*

**Veluće** je naselje u Srbiji u opštini Trstenik u Rasinskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 417 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 489 stanovnika). U mestu se nalazi manastir Veluće koji pripada Eparhiji kruševačkoj Srpske pravoslavne crkve i nalazi se pod zaštitom Republike Srbije, kao spomenik kulture od velikog značaja. Veluće je u srednjem veku bilo administrativni, duhovni i privredni centar. U rudniku su se eksploatisale rude srebra i platine. Otuda i pređašnji naziv manastira, kao i naziv seoskoj rečici Srebrnica.

## Demografija
U naselju Veluće živi 337 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 44,6 godina (42,6 kod muškaraca i 46,3 kod žena). U naselju ima 119 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,39.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
Donje Rataje

**Donje Rataje** je naselje u Srbiji u opštini Aleksandrovac u Rasinskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 930 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1010 stanovnika).

## Demografija
U naselju Donje Rataje živi 748 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 43,4 godina (43,4 kod muškaraca i 43,4 kod žena). U naselju ima 240 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,88.

Ovo naselje je skoro u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine). U poslednjih pet popisa beleži blagi pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Drtevci

**Drtevci** su naselje u Srbiji u opštini Brus u Rasinskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 38 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 17 stanovnika).

## Demografija
U naselju Drtevci živi 27 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 34,1 godina (30,5 kod muškaraca i 39,6 kod žena). U naselju ima 12 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,17.

Ovo naselje je u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Zalogovac

**Zalogovac** je naselje u Srbiji u opštini Varvarin u Rasinskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 881 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1024 stanovnika).

## Poreklo stanovništva
Prema poreklu ondašnje stanovništvo Zalgovaca iz 1905. godine, može se ovako rasporediti:
* Starosedeoca ima 4 porodice sa 49 kuće.
* Iz okoline ima 8 porodice sa 49 kuće.
* Iz Levče ima 1 porodica sa 13 kuće.
* Porodice nepoznate starine ima 3 sa 12 kuće.
* Iz Župe ima 1 porodica sa 4 kuće. podaci datiraju iz 1905. godine)

## Demografija
U naselju Zalogovac živi 713 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 43,2 godina (41,9 kod muškaraca i 44,4 kod žena). U naselju ima 233 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,78.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Donja Crnišava

**Donja Crnišava** je naselje u Srbiji u opštini Trstenik u Rasinskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 410 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 498 stanovnika).

## Historija
Selo je staro srednjevekovno naselje i čini se da kroz celu prošlost nije bilo bez stanovništva. Pominje se 1476. i 1559. godine, sa 13 kuća.

Stara lokacija bila je na desnoj strani Crnišavske reke, na osojnom delu atara, pa je u prošlosti naselje preseljeno na prisojnu, dosta strmu stranu između Belog brda i Tiganjca. Kasnije je naselje postepeno preseljavano sa jedne i druge strane puta bliže levoj obali Crnišavske reke, na povoljniju lokaciju.

## Geografija
Donja Crnišava se nalazi jugoistočno od Trstenika, na 7 kilometara udaljenosti. Naselje je zbijenog drumskog tipa na levoj strani srednjeg toka Crnišavske reke. Prostire se u visinskoj zoni od 185 do 224 metara, u podnožju Belog brda (323m) i Koznika (413m). Pruža se pravcem severoistok-jugozapad.

Graniči se sa atarima sela: sa istoka Donjim Ribnikom, sa juga Kamenjačom i Jasikovicom, sa zapada Gornjom Crnišavom i Očacima, a sa severa Gornjim Ribnikom. Čine ga pet zaseoka, sa rodovskim imenima, ali nisu striktno odvojeni (međusobno se dodiruju): Aleksići, Bzenići, Andrići, Džopalići i Veljkovići.

Zabeleženo je 1834. godine da je ovo selo bilo među tri sela trsteničkog kraja sa najvećom proizvodnjom grožđa.

Zemljište, po geološkom sastavu, je, neogeni jezerski sediment, a po pedološkom sastavu smonica. U neogenim jezerskim sendimentima (Crnišavsko-Čairska peščana serija) javljaju se tanki troslojci uglja, naslage bituminoznih škriljaca i nalazišta polutečne bitumije (asfalta) u potoku Jovinac.

Smeštaj atara sela je između većih uzvišenja, koja ih štite od jačih udara vetra, uslovljavaju nešto blažu klimu, što se povoljno odražava na voće i vinograde.
## Demografija
U naselju Donja Crnišava živi 344 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 44,5 godina (41,8 kod muškaraca i 47,4 kod žena). U naselju ima 126 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,25.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Gornji Ribnik (Trstenik)

**Gornji Ribnik** je naselje u Srbiji u opštini Trstenik u Rasinskom okrugu. Dobilo je ime dobilo po bogatim ribnjacima kojima je bilo ispunjeno čitavo polje kraj Morave. Godine 1824. Miloš Obrenović je sagradio crkvu posvećenu Svetom Arhanđelu Gavrilu. To je jedna od pet Miloševih pokajnica. To je sada najstarija očuvana crkva u opštini Trstenik. 1984. godine je proglašena za spomenik kulture i stavljena pod zaštitu. Prema popisu iz 2002. bilo je 596 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 591 stanovnika).

## Demografija
U naselju Gornji Ribnik živi 485 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 41,9 godina (40,9 kod muškaraca i 42,8 kod žena). U naselju ima 153 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,90.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Kamenare

**Kamenare** je naseljeno mesto grada Kruševca u Rasinskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 474 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 505 stanovnika).

## Poreklo stanovništva
Podaci iz 1905. godine)
* Godići (10 k., Sv. Nikola), doseljeni oko 1760. godine iz Zleginje u okr. kruševačkom.
* Miladinovići (5 k., Mitrovdan i Sv. Jeremije), doselili se iz Novog Pazara.
* Jošići (4 k., Sv. Đorđe i Đurđevdan), doselili iz Stupnja u okr. kruševačkom.
* Mijailovići (5 k., Sv. Đorđe i Đurđevdan), doseljeni iz Bojnika u Toplici.
* Marići (3 k., Sv. Đorđe i Đurđevdan), doseljeni iz Konjuha, a tamo su se doselili iz Aleksandrovačke Župe.
* Sekulići (8 k., Sv. Petka), doseljeni iz Crne Gore, iz plemena Bjelopavlića. Jedan su rod sa Mihailovićima u Milutovca i Hajdukovićima iz Obreža.
* Markovići (6 k., Sv. Jovan i Spasovdan), doselili oko 1790. godine iz Crne Gore.
* Radivojevići (9 k., Sv. Petka i Sv. Nikola letnji), doselili iz Grahova u Crnoj Gori, kad i Markovići.

## Demografija
U naselju Kamenare živi 383 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 42,8 godina (42,9 kod muškaraca i 42,7 kod žena). U naselju ima 109 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 4,35.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Komorane (Kruševac)

**Komorane** je naseljeno mesto grada Kruševca u Rasinskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 113 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 137 stanovnika).

## Historija
Do Drugog srpskog ustanka Komorane (tada Komorani) se nalazilo u sastavu Osmanskog carstva. Nakon Drugog srpskog ustanka Komorane ulazi u sastav Kneževine Srbije i administrativno je pripadalo Jagodinskoj nahiji i Temnićskoj knežini sve do 1834. godine kada je Srbija podeljena na serdarstva.

## Demografija
U naselju Komorane živi 94 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 42,3 godina (39,8 kod muškaraca i 45,0 kod žena). U naselju ima 29 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,90.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Literatura
* 

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Mister Roberts (roman)

***Mister Roberts*** () je roman američkog književnika Thomasa Heggena objavljen 1946. godine. Inspiriran je iskustvima autora u Drugom svjetskom ratu, kada je služio kao mornarički oficir na teretnim brodovima na Pacifiku. Radnja se događa na teretnom brodu *USS Reluctant* koji sve vrijeme rata u pozadini obavlja rutinske zadatake, a čija posada osjeća negativen posljedice monotonije i krajnje dosade. Naslovni protagonist je poručnik korvete koji nastoji posadu zaštiti od zlostavljanja koje provodi zapovjednik broda. Roman je karakterizirala struktura u obliku slabo povezanih vinjeta i anegdota. Postigao je veliki uspjeh, te ga je Heggen 1948. godine uz pomoć Joshue Logana preradio u istoimeni teatarski komad u kome je prilikom premijere naslovnu ulogu tumačio Henry Fonda. Predstava je kasnije adaptirana u istoimeni film, seriju i TV-dramu.
Lazarica (Kruševac)

**Lazarica** je naseljeno mesto grada Kruševca u Rasinskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 1521 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1329 stanovnika).

## Demografija
U naselju Lazarica živi 1168 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 36,5 godina (35,8 kod muškaraca i 37,2 kod žena). U naselju ima 441 domaćinstvo, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,45.

Ovo naselje je u uglavnom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze