open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gospođica Julija

***Gospođica Julija*** () je drama švedskog književnika Augusta Strindberga napisana 1888. i premijerno izvedena 1906. godine, poznata kao jedno od najznačajnijih djela Strindberovog opusa i nordijske drame, odnosno jedno od najčešće izvođenih i ekraniziranih dramskih djela u 20. vijeku. Radnja se događa na imanju jednog švedskog grofa na Ivandjan 1874. godine. Naslovna protagonistica je grofova kćer koja, motivirana dosadom, ali i nastojanjem da razbije moralne i druge barijere koje stvara njen položaja, započinje flert, a potom i ozbiljnu vezu sa Jeanom, slugom koji joj, usprkos niskog društvenog porijekla, imponira svojim poznavanjem svijeta izvan grofovskog imanja. Radnja prikazuje kako dvoje ljubavnika nastoje dominirati i manipulirati jedni drugom - Julija kao pripadnica više klase, a Jean kao muškarac - te kako će ta igra na kraju završiti s tragičnim posljedicama.
Stig Dagerman

**Stig Dagerman** (5. oktobar 1923 - 4. novembar 1954) bio je švedski književnik i novinar, poznat po nekoliko romana koji se smatraju najvažnijim djelima egzistencijalizma u švedskoj i evropskoj književnosti. Dagerman je po svojim političkim stavovima bio anarhosindikalist, a spisateljsku karijeru je započeo pišući za anarhosindikalistički list *[[Arbetaren]]*. Svoja najvažnija i najpopularnija djela je napisao u relativno kratkom periodu neposredno nakon završetka Drugog svjetskog rata. Mučen financijskim problemima i višegodišnjom spisateljskom blokadom, život je okončao samoubistvom koje je šokiralo tadašnju švedsku javnost.

Po njemu ime nosi Nagrada Stig Dagerman koja se dodjeljuje od 1996. godine.

## Vanjske veze
* http://www.dagerman.us/, official website in English administered by Lo Dagerman
* https://www.facebook.com/StigDagermanUS/
* https://www.facebook.com/SLEETDagerman/
*  http://www.dagerman.se/
Anita Björk

**Anita Björk** (25. april 1923&nbsp;– 24. oktobar 2012) je bila švedska teatarska, filmska i televizijska glumica. Tokom karijere koja je trajala gotovo šest decenija je ostvarila niz zapaženih uloga, od kojih je vjerojatno najpoznatija Gospođica Julija u istoimenom filmu iz 1951. godine. Zbog nje ju je Alfred Hitchcock htio dovesti u Hollywood i angažirati za svoj film *[[I Confess (film)|I Confess]]*, ali je to spriječio producent Jack Warner, zabrinut zbog negativnog publiciteta koji je mogla donijeti njena vanbračna veza sa anarhističkim piscem Stigom Dagermanom.

## Djelomična filmografija
* 2000 - *[[The Image Makers|Bildmakarna]]* (The Image Makers) (TV drama; Ingmar Bergman)
* 1997 - *Larmar och gör sig till* (In the Presence of a Clown) (TV drama; Ingmar Bergman)
* 1996 - *[[Private Confessions|Enskilda samtal]]* (Private Confessions/Conversations) (TV drama; Ingmar Bergman) 
* 1993 - *Snoken* (TV serieja)
* 1992 - *Markisinnan de Sade* (TV drama; Ingmar Bergman)
* 1992 - *[[The Best Intentions|Den goda viljan]]* (Best Intentions) (scenario: Ingmar Bergman)
* 1989 - *Flickan vid stenbänken* (mini serija)
* 1986 - *Amorosa*
* 1979 - *[[Arven (1979 film)|Arven]]*
* 1978 - *Tribadernas natt* (TV drama)
* 1969 - *[[Ådalen 31]]* (Adalen 31/Adalen Riots) 
* 1964 - *[[Älskande par]]* (Loving Couples)
* 1963 - *Misantropen* (TV drama)
* 1962 - *[[Vita frun]]* (The Lady in White) 
* 1960 - *Tärningen är kastad*
* 1958 - *[[The Phantom Carriage (1958 film)|Körkarlen]]* (aka The Phantom Carriage)
* 1958 - *[[Mannekäng i rött]]* (aka Mannequin in Red)
* 1958 - *[[Damen i svart]]* (aka The Lady in Black) 
* 1956 - *Sången om den eldröda blomman* (aka Song of the Scarlet Flower) 
* 1956 - *Moln över Hellesta* (aka Moon Over Hellesta)
* 1956 - *Der Cornet - Die Weise von Liebe und Tod*
* 1955 - *Hamlet* (TV drama)
* 1955 - *Giftas* 
* 1954 - *[[Night People (film)|Night People]]*
* 1952 - *[[Secrets of Women|Kvinnors väntan (aka Secrets of Women)]]* 
* 1951 - *[[Miss Julie (1951 film)|Fröken Julie (aka Miss Julie)]]*
* 1950 - *Kvartetten som sprängdes* 
* 1947 - *[[Woman Without a Face|Kvinna utan ansikte]]* 
* 1947 - *Det kom en gäst*
* 1944 - *Räkna de lyckliga stunderna blott*
* 1942 - *[[The Heavenly Play|Himlaspelet]]* 

## Vanjske veze

*
Jasper Cillessen

**Jasper Cillessen** (Groesbeek, 22. travnja 1989.) je nizozemski nogometni golman i reprezentativac koji brani za Barcelonu. Godine 2013. debitirao je za reprezentaciju, a na Svjetskom prvenstvu 2014. godine postao je prvi vratar reprezentacije.
Miracolo a Milano

***Miracolo a Milano*** () je italijanski crno-bijeli film snimljen 1951. u režiji Vittorija De Sice, poznat kao jedno od najvažnijih i najuticajnijih ostvarenja italijanskog neorealizma. Po žanru predstavlja kombinaciju drame, komedije i fantastike, a temelji se na romanu *[[Totò il buono]]* Cesarea Zavattinija, koji je i napisao scenario zajedno sa De Sicom. Protagonist, čiji lik tumači Francesco Golisano, je mladić sa golubom za koga se ispostavi da poput dobrog duha ispunjava želje, i zahvaljujući kome nastoji pomoći stanovnicima divljeg sirotinjskog naselja na rubu Milana. Radnja prikazuje kako žiteljima naselja zaprijeti prisilno raseljavanje kada se ispostavi da ispod njega postoje zalihe nafte.

*Miracolo a Milano* je De Sica, prema vlastitim riječima, snimio nastojeći redovnoj publici pokazati kako najsiromašniji ljudi mogu pronaći sreću u naizgled banalnim i trivijalnim stvarima. Film je nakon premijere, pak, kritiziran sa različitih ideoloških pozicija - desničari su ga smatrali antikapitalističkom, odnosno prikrivenom komunističkom propagandom, dok su mu, pak komunisti zamjerali korištenje religijskih motiva, pa je zbog toga *Miracolo* bio zabranjen za prikazivanje u SSSR-u. Usprkos toga, *Miracolo a Milano* je trijumfirao na Kanskom festivalu gdje je osvojio Zlatnu palmu. Kasnijim je kritičarima pažnju privukao kao svojevrsni početak kraja italijanskog neoralizma, odnosno odmak od "sirovog" prikaza stvarnosti kroz uvođenje elemenata fantastike, nadrealizma i humora. Gledateljima je posebno poznat po antologijskog završnoj sceni koja je, između ostalog, kasnije poslužila kao inspiracija Stevenu Spielbergu za njegov film *[[E.T. (film)|E.T.]]*, ali i Emiru Kusturici za *[[Dom za vješanje]]*.

## Uloge
* Emma Gramatica ... La vecchia Lolotta
* Francesco Golisano ... Totò
* Paolo Stoppa ... Rappi
* Guglielmo Barnabò ... Mobbi
* Brunella Bovo ... Edvige
* Anna Carena ... Marta, la signora altezzosa
* Alba Arnova ... La statua che prende vita
* Flora Cambi ... L'innamorata infelice
* Virgilio Riento ... Il sergente delle guardie
* Arturo Bragaglia ... Alfredo
* Erminio Spalla ... Gaetano
* Riccardo Bertazzolo ... L'atleta
* Checco Rissone ... Il comandante in secondo
* Angelo Prioli ... Il comandante in primo
* Gianni Branduani ... Totò u dobi od 11 godina

## Izvori


## Vanjske veze
* 
* I luoghi milanesi del film
La balandra Isabel llegó esta tarde

***La balandra Isabel llegó esta tarde*** () je argentinsko-venezuelanski crno-bijeli film snimljen 1950. u režiji Carlosa Huga Christensena. Predstavlja adaptaciju istoimene priče Guillerma Menesesa. Po žanru je drama, a protagonist, čiji lik tumači Arturo de Córdova je pomorac koji upoznaje prostitutku koja neće prezati od ničega da ga veže za sebe, uključujući uroke i vradžbine. *La balandra Isabel* je Christensen snimio u Venezueli prije svega zato što je u tadašnjoj Argentini osjećao sve manje kreativne slobode. Kritičarima se, pak, prilično dopalo korištenje tamošnjih egzotičnih tropskih lokacija. Godine 1951. je prikazan na kanskom festivalu gdje je dobio nagradu za najbolju fotografiju.

## Vanjske veze
* Información sobre ''La balandra Isabel llegó esta tarde'' en el sitio del cine nacional
* Información sobre ''La balandra Isabel llegó esta tarde'' en Internet Movie Data Base
Juliette ou la Clé des songes

***Juliette ou la Clé des songes*** () je francuski crno-bijeli film snimljen 1951. u režiji Marcela Carnea. Predstavlja adaptaciju istoimenog kazališnog komada Georgesa Neveuxa. Protagonist, čiji lik tumači Gérard Philipe, je siromašni radnik u robnoj kući koji, bijesan zbog toga što nema novaca da djevojku (čiji lik tumači Suzanne Cloutier) odvede na izlet, pljačka trgovinu i zbog toga završi u zatvoru. Radnja prikazuje kako u zatvoru počinje sanjati da živi na provansalskom selu te da djevojku spašava od mračnog aristokrata nalik na Plavobradog (a čiji lik tumači Jean-Roger Caussimon). Juliette je nakon premijere podijelio kritičare; dio je hvalio tehničku izvedbu, ali je Carneu zamjerao "hladnoću" i "izvještačenost". Prikazan je na Kanskom festivalu gdje je Joseph Kosma osvojio nagradu za najbolju muziku.

## Vanjske veze
*
Gospođica Julija (TV drama)

***Gospođica Julija*** je jugoslavenska televizijska drama snimljena u režiji Milenka Maričića u produkciji Radiotelevizije Beograd i originalno prikazana na programu JRT godine 1985. Predstavlja adaptaciju istoimene drame švedskog pisca Augusta Strindberga. Radnja je smještena na jedno grofovsko imanje u Švedskoj 1874. godine, a naslovna protagonistica, čiji lik tumači Sonja Savić, je grofovska kćer koja se upušta flert sa slugom Žanom, čiji lik tumači Lazar Ristovski.

## Vanjske veze
*
Fröken Julie (film, 1951)

***Fröken Julie*** () je švedski crno-bijeli film snimljen 1951. u režiji Alfa Sjöberga. Predstavlja adaptaciju istoimene drame Augusta Strindberga. Radnja se događa u 19. vijeku, a naslovna protagonistica, čiji lik tumači Anita Björk, je kćer bogatog plemića koju zavede sluga (čiji lik tumači Ulf Palme), a što će dovesti do tragičnih posljedica. *Fröken Julie* je Sjöberg velikim dijelom temeljio na vlastitoj kazališnoj predstavi iz 1949. godine (gdje Palme tumačio lik Jeana); u filmskoj verziji je, pak, Ingu Tigblad zamijenio mnogom mlađom Björk, a iskoristio je i priliku da originalni Strindbergov predložak s nizom muzičkih brojeva, odnosno scenama koji prikazuju švedske narodne običaje vezane uz Ivanjdan (kada se odvija radnja). *Fröken Julie* je premijerno prikazana na Kanskom festivalu gdje je dobila Zlatnu palmu (zajedno sa *[[Čudo u Milanu|Čudom u Milanu]]*). Filmom je bio duboko impresioniran i Alfred Hitchcock, te je odlučio Anitu Björk angažirati za svoj novi film *[[I Confess (film)|I Confess]]*, ali je to spriječio producent Jack Warner, uplašen zbog njene potencijalno skandalozne veze sa anarhističkim novinarom Stigom Dagermanom.

## Uloge
* Anita Björk ... Gospođica Julija
* Ulf Palme ... Jean
* Märta Dorff ... Kristin, kuharica
* Lissi Alandh ... Grofica Berta, Julijina majka
* Anders Henrikson ... Grof Carl, Julijin otac
* Inga Gill ... Viola 
* Åke Fridell ... Robert 
* Kurt-Olof Sundström ... Julijin zaručnik
* Max von Sydow ... pomoćnik
* Margaretha Krook ... guvernanta
* Åke Claesson ... ljekar
* Inger Norberg ... Julija kao dijete
* Jan Hagerman ... Jean kao dijete

## Vanjske veze
* 
* 
*
Opsada Nikomedije

**Opsada [[Nikomedija|Nikomedije]]** odvijala se od 1333. do 1337. Opsadu su vodile osmanske snage pod zapovjedništvom Orhana. Bizantsko Carstvo sklopilo je sporazum sa Osmanlijama kako bi plaćali danak i tako očuvalo grad, ali sporazum je bio kratkotrajan te se Nikomedija predala nakon četiri godine opsade.

## Izvori
 

## Literatura
*
Il Cristo proibito

***Il Cristo proibito*** () je italijanski crno-bijeli film snimljen 1951. godine u režiji Curzija Malapartea, a kome je bio jedino filmsko ostvarenje u karijeri. Malaparte ga je originalno zamislio kao roman koji bi nastavio njegovo ranije djelo *[[La Pelle|Koža]]*, ali se umjesto toga odlučio svoje zamisli pretočiti u igrani film. Protagonist, čiji lik tumači Raf Valone, je bivši italijanski vojnik koji se nekoliko godina nakon završetka Drugog svjetskog rata iz sovjetskog zarobljeništva vraća u svoje rodno selo kako bi osvetio brata koga su za vrijeme okupacije strijeljali Nijemci, odnosno pronađe osobu koja ga je izdala. Radnja prikazuje kako mu seljani, koji ne žele novo krvoproliće, odbijaju u tome pomoći. *Il Cristo proibito* se svojim stilom prilično razlikovao od tada među kritičarima popularnog neorealizma, ali je najviše pažnje izazvao kako kršćanskom simbolikom tako i preispitivanjem kolektivne odgovornosti i potrebe da se kazne zločini u prethodnom ratu. Zbog svega toga je izazvao brojne polemike, kao i probleme sa cenzurom, zbog kojih je u nekoliko zemalja bilo napravljeno nekoliko verzija. Na berlinskom festivalu je pak dobio specijalnu nagradu.

## Literatura

* Luigi Martellini, *Invito alla lettura di Malaparte*, Mursia, 1977.
* Laura, Luisa e Morando Morandini, *Il Morandini 2007*, Zanichelli, 2006.

## Vanjske veze
*
Begone Dull Care

***Begone Dull Care*** je kanadski kratki animirani film snimljen 1949. u režiji Evelyn Lambart i Normana McLarena. Sastoji se od apstraktnih prizora koji su animirani na muziku kanadskog jazz muzičara Oscara Petersona. Begone Dull Care je godine 1951. prikazan na Berlinaleu gdje je osvojio Brončanu medalju u kategoriji kulturnog i dokumentarnog filma.

## Vanjske veze

* 
* Watch online at NFB Web site 
* ''Senses of Cinema'' article
The Mating Season (film)

***The Mating Season*** () je američka crno-bijela filmska komedija snimljena u režiji Mitchella Leisena i premijerno prikazana početkom 1951. godine. Protagonist, čiji lik tumači John Lund je muškarac skromnog porijekla koji se oženio za djevojku iz otmjenog društva (čiji lik tumači Gene Tierney). Radnja prikazuje kako prilikom posjete njegova majka (čiji lik tumači Thelma Ritter) od strane nevjeste i njene porodice bude greškom zamijenjena za sobaricu, a što sa sobom izaziva niz komičnih komplikacija. Thelma Ritter je za svoj nastup bila nominirana za Oscar za najbolju sporednu glumicu, a film je na Berlinaleu dobio Brončani medvjed za najbolju filmsku komediju.

## Uloge
* Gene Tierney ... Maggie Carleton McNulty
* John Lund ... Val McNulty
* Miriam Hopkins ... Fran Carleton
* Thelma Ritter ... Ellen McNulty
* Jan Sterling ... Betsy Donaldson
* Larry Keating ... George Kalinger, Sr.
* James Lorimer ... George C. Kalinger, Jr.
* Gladys Hurlbut ... Natalie Conger
* Cora Witherspoon ... Mrs. Owen Williamson
* Malcolm Keen ... Owen Williamson
* Ellen Corby ... Annie
* Billie Bird ... Mugsy

## Izvori

## Vanjske veze

* 
* Senses of cinema: Mitchell Leisen
Leva på 'Hoppet'

***Leva på 'Hoppet***' () je švedska crno-bijela filmska komedija snimljena 1951. u režiji Görana Gentelea. Protagonisti su grupa mladih studenata glume koji odlučuju postati slavni tako što zakupe remorker i pretvore ga u putujući teatar pod imenom "Nada". Radnja prikazuje komplikacije vezane koje nastanu zbog razlika o tome kakav bi trebao biti repertoar, ali i ljubavnih suparništava. *Leva* je bila prikazana na Berlinaleu gdje je osvojila Srebrni medvjed za najbolju komediju.

## Uloge
* Ingrid Thulin ... Yvonne
* Per Oscarsson ... Per (akao Per Oscarson)
* Gunvor Pontén ... Maj-Britt
* Jarl Kulle ... Jalle
* Arne Ragneborn ... Arne
* Hjördis Petterson ... Nastavnik
* Olav Riégo ... Nastavnik
* Tord Stål ... Nastavnmik
* Rudolf Wendbladh ... Harry, gradonačelnik
* Anna-Lisa Baude ... Hilda, gradonačelnica
* Eric Gustafson ... Reklamni agent
* Arthur Fischer ... Yvonnein otac
* Meg Westergren ... Vivi

## Vanjske veze
* 
*
Dr. Holl

***Dr. Holl*** je zapadnonjemački crno-bijeli film snimljen 1951. u režiji Rolfa Hansena. Po žanru je melodrama, a naslovni protagonist, čiji lik tumači Dieter Borsche, je ljekar koji svojim eksperimentalnim lijekom uspije produžiti život smrtno bolesnoj djevojci (čiji lik tumači Maria Schell). Radnja prikazuje kako se djevojka prilikom terapije u njega zaljubi te ljekar, motiviran isključivo željom da je usreći u posljednjim danima, pristaje da se oženi za nju. Dr. Holl, za koga je scenario napisala Thea von Harbou, postigao je veliki komercijalni uspjeh, te ga se često navodi kao zaslužan za razvoj zapadnonjemačke filmske industrije u 1950-im. Austrijska glumica Maria Schell, koja je u posljednji trenutak u glavnoj ženskoj ulozi zamijenila Švicarku Liselotte Pulver, postala je velika zvijezda.

## Uloge
* Maria Schell – Angelika Alberti
* Dieter Borsche – Dr. Holl
* Heidemarie Hatheyer – Helga Roemer
* Carl Wery – Alberti
* Otto Gebühr – Profesor Amriss
* Franz Schafheitlin – Profesor Godenbergh
* Gerd Brüdern – Corvus
* Lina Carstens – Frau von Bergmann
* Claire Reigbert – Margret / The Housekeeper
* Adrian Hoven – Tonio / Vrtlar
* Marianne Koch – Anna
* Gustav Waldau – Pfarrer / Svećenik

## Vanjske veze
*
Barkarola

**Barkarola** () je izraz kojim se označava venecijanska narodna pjesmakoju pjevaju gondolijeri, odnosno muzičko djelo komponirano u istom stilu. Njena karakteristika je ritam koji odgovara gondolijerskom veslanju. Barkarole su tokom 19. vijeka postale popularne među klasičnim kompozitorima, odnosno služile kao model za instrumentalne kompozicije ili operne arije. Među potonjima su najpoznatije Chopinova Barkarola u Fis-Duru, Op. 60, i *[[Belle nuit, ô nuit d'amour]]* iz Offenbachovih *[[Hoffmannove priče|Hoffmanovih priča]]*.

## Bibliografija
* *The New Harvard Dictionary of Music*, ed. Don Randel. Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 1986. 
* Brown, Maurice, "Barcarolle", in *The New Grove Dictionary of Music and Musicians*, ed. Stanley Sadie. 20 vol. London, Macmillan Publishers Ltd., 1980.
Óscar Duarte

**Óscar Duarte** (Masaya, 3. lipnja 1989.) je kostarikanski nogometaš i reprezentativac rođen u Nikaragvi. Trenutno igra za Club Brugge K.V. u belgijskoj ligi, na poziciji braniča.
Marco Ureña

**Marco Danilo Ureña Porras** (San José, 5. ožujka 1990.) je kostarikanski nogometaš i reprezentativac koji trenutno igra kao napadač za ruski klub Kuban Krasnodar.
Hoffmannove priče

***Les Contes d'Hoffmann*** () je opera u pet činova za koju je muziku komponirao Jacques Offenbach, a libreto napisao Jules Barbier, i koja je premijerno izvedena 1881. godine u Parizu. Temelji se na istioimenom kazališnom komadu koga je 1851. godine napisao Michel Carré, a koji je, pak, temeljen na tri novele njemačkog pisca E. T. A. Hoffmanna - *[[Der Sandmann]]*, *Rath Krespel* i *Das verlorene Spiegelbild*. Radnja predstavlja svojevrsnu priču u priči, odnosno protagonist je sam Hoffmann koji studentima u krčmi priča o svoje tri velike ljubavi. Offenbach je umro nekoliko mjeseci prije premijere, te je partituru ostavio nedovršenu. Zbog toga se danas izvodi u različitim verzijama, pri čemu su najčešće one temeljena na partituri koju je pred premijeru napisao Ernest Giraud. Usprkos toga je stekla veliku popularnost, a posebno je popularna postala arija *[[Belle nuit, ô nuit d'amour]]* u obliku barkarole. Hoffmanove priče su poslužile kao predložak za dva filma - njemački nijemi film *[[Hoffmanns Erzählungen]]* iz 1916. godine te britanski film *[[The Tales of Hoffmann]]* iz 1951. godine.

## Vanjske veze

* 
* : libretto of a modified version (as first performed in the USA) in French and English
* Analysis of ''The Tales of Hoffman'' in ''The Ultimate Art'', Chap. 13: "The Odd Couple: Offenbach and Hoffmann"
Euriganija

**Euriganija** () ili **Eurigana** () spominje se, u nekim pričama grčke mitologije, kao Edipova druga žena i istinska majka njegovo četvoro dece, (Eteokla, Polinika, Antigone i Ismene). Prema nekima, bila je kći Hiperfanta, a prema drugima, bila je sestra Jokaste. Prema Pausaniji, navod u Homerovoj *[[Odiseja|Odiseji]]* da su bogovi "odmah" ljudima objavili novost o incestuoznom braku Edipa i njegove majke Jokaste ne slaže se predanjem da je Jokasta potom rodila Edipu četvoro dece. U prilog svojoj tvrdnji da je Euriganija bila istinska majka Edipove dece Pausanija navodi ono što se o tome kaže u danas izgubljenom epu *[[Edipodija]]*. S druge strane, Ferekid sa Lerosa navodi da su Edip i Jokasta imali dva sina, Frastora i Laonita, ali se slaže s tvrdnjom da je poznatija četvorka bila potomstvo Euriganijino. Nakon Edipovog odlaska iz Tebe Euriganija je ostala u gradu i bila svedok borbe svojih sinova oko vlasti, kao i njihovog tragičnog kraja. U Plateji je postojala jedna Onasijina slika, na kojoj je Euriganija bila predstavljena kako tuguje zbog sukoba među svojom decom. 

## Reference

## Literatura
* .
* .
* .
Belle nuit, ô nuit d'amour

***Belle nuit, ô nuit d'amour*** (), poznatija kao ***[[Barkarola]]*** () je vokalno-instrumentalna kompozicija, odnosno duet za sopran i mezzosopran koga je komponirao Jacques Offenbach na stihove Julesa Barbiera, a koji predstavlja dio opere *[[Hoffmannove priče]]*. Izvodi se u III činu, gdje je pjevaju likovi venecijanske kurtizane Giulette i Hoffmanove muze Nicklausse. Originalno je nastala 1864. kada ju je Offenbach iskoristio kao pjesmu vilenjaka u svojoj operi *[[Die Rheinnixen]]*. Danas predstavlja jednu od najpopularnijih i najprepoznatljivijih kompozicija klasične muzike.

## Vanjske veze
* Recording in the Library of Congress National Jukebox
Hiperfant

**Hiperfant** () bio je, u grčkoj mitologiji, vođa Flegijaca i saveznik Tebanaca. Njegova kći bila je Euriganija. Prema jednoj verziji mita, koji je zabeležio Pausanija, Euriganija se udala za Edipa nakon smrti njegove majke i prve supruge, Jokaste; Pausanija tvrdi da je upravo Euriganija, a ne Jokasta, rodila Edipu njgovo četvoro dece (Eteokla, Polinika, Antigonu i Ismenu). To svoje mišljenje potrepljuje navodom iz *[[Edipodija|Edipodije]]* i jednom slikom Onasije, koja se nalazila u Plateji i na kojoj je Euriganija bila predstavljena kako tuguje zbog sukoba među njenom decom. Ta verzija mita zabeležena je i u Pseudo-Apoldorovoj *[[Biblioteka (Pseudo-Apolodor)|Biblioteci]]* i na jednoj sholiji uz Euripida.

Prema nekom delu koje se u antici pripisivalo Hesiodu, a koje je danas izgubljeno, Hiperfant je imao još jednu kćer, Eurijanasu, koja se udala za Miniju, Posejdonovog sina i osnivača beotskog Orhomena.

## Reference
The Tales of Hoffmann

***The Tales of Hoffmann*** () je britanski operni film snimljen 1951. u režiji Michaela Powella i Emerica Pressburgera. Predstavlja adaptaciju istoimene opere Jacquesa Offenbacha. Powell ga je zamislio kao "kompozicijski film", odnosno kao najvjernije moguće prenošenje muzičkog djela na ekran. Zato su kompletna muzika i zvučni efekti snimljeni prije ijednog kadra filma; radnja je, izuzimajući određena kraćenja i pojednostavljenja, prilično vjerna predlošku, a u filmu nema nijednog izgovorenog dijaloga. Sve glumce su, uz nekoliko izuzetaka, nasinkronizirali profesionalni pjevači. The Tales of Hoffmann je, sa druge strane, iskoristio i mogućnosti novog medija, prije svega Technicolorovu fotografiju u boji, tako da tri čina opere imaju tri različita ugođaja. The Tales of Hoffmann je dobio dva Oscara - za najbolju scenografiju i kostimografiju, na Berlinaleu je dobio Srebrni medvjed u kategoriji muzičkog filma.

## Uloge
* Moira Shearer ... Stella/Olympia, pjeva: Dorothy Bond
* Ann Ayars ... Antonia, također pjeva
* Ludmilla Tchérina ... Giulietta, pjeva: Margherita Grandi
* Robert Rounseville ... Hoffmann, također pjeva
* Robert Helpmann ... Lindorf/Coppélius/Dapertutto/Dr Miracle, pjeva: Bruce Dargavel

**Sporedne uloge**
* Pamela Brown ... Nicklaus, pjeva: Monica Sinclair
* Léonide Massine ... Spalanzani/Schlemil/Franz
* Frederick Ashton ... Kleinsach/Cochenille
* Mogens Wieth ... Crespel
* Lionel Harris ... Pitichinaccio, pjeva: Rene Soames
* Meinhart Maur ... Luther, pjeva: Fisher Morgan
* Edmond Audran ... Stellin partner u baletu Vilinskog konjica
* Philip Leaver ... Andreas
* John Ford ... Nathaniel (van špice)
* Richard Golding ... Hermann (van špice)

**Pjevajući glasovi**
* Joan Alexander ... Antonijina majka
* Grahame Clifford ... Spalanzani/Franz
* Murray Dickie ... Cochenille/Nathaniel
* Owen Brannigan ... Hermann/Schlemil/Crespel

## Izvori
**Napomene**

**Literatura**
* Gibbon, Monk. *The Tales of Hoffmann: A Study of the Film*. London: Saturn Press, 1951. 96pp (illus)
* Christie, Ian. *Arrows of Desire: the films of [[Michael Powell]] and [[Emeric Pressburger]]*. London: Faber & Faber, 1985. . 163pp (illus. filmog. bibliog. index.)
* Powell, Michael. *A Life in Movies: An Autobiography*. London: Heinemann, 1986. .
* Germano, William: *Tales of Hoffmann*: London: BFI/Palgrave Macmillan: 2013.
* Powell, Michael. *Million Dollar Movie*. London: Heinemann, 1992. .

## Vanjske veze
* 
* ''The Tales of Hoffmann''  at the British Film Institute
* ''The Tales of Hoffmann''. Full synopsis (with film stills and clips viewable only from UK libraries), from the BFI's Screenonline
* ''The Tales of Hoffmann'' reviews and articles at the Powell & Pressburger website
* ''The Tales of Hoffmann'' at The Criterion Collection
*
In Beaver Valley

***In Beaver Valley*** () je američki dokumentarni film snimljen 1950. godine u režiji Jamesa Algara. Predstavlja dio ciklusa prirodoslovnih dokumentarnih True-Life Adventures nastalih u produkciji Walta Disneya. Na 23. dodjeli godine 1951. je osvojio Oscar za najbolji kratki film od dvije role. Na Berlinaleu je osvojio Zlatni medvjed u kategoriji dokumentarnog filma.

## Izvori

## Vanjske veze
*
Edipodija

***Edipodija*** ( = ***Pesma o Edipu***) naslov je jedne izgubljene starogrčke kikličke epopeje iz tebanskog ciklusa. Pesma je imala 6.000 stihova i u antici se pripisivala Kinetonu iz Sparte (Κιναίθων), inače gotovo nepoznatom pesniku, koga Eusebije stavlja u 5. olimpijadu (tj. u period između 760. i 7575. godine). Od te su pesme sačuvana samo tri kraktka fragmenta i jedan indirektan navod.

*Edipodija* je opevala priču o Sfingi i Edipu, nesrećnom tebanskom vladaru, kome je bilo suđeno da ubije oca i oženi se vlastitom majkom, no čini se da je u ovoj pesmi bila data alternativna verzija tog mita. Prema Pausaniji, u *Edopodiji* Edip iz braka sa svojom majkom Jokastom (= Epikastom) nije imao dece, nego mu je decu rodila Euriganija (Εὐρυγανεία), kći Hiperfanta (Ὑπέρφας). To je sve što znamo o te dve ličnosti iz grčke mitologije.

U spisu *O [[Pitija|pitijskim]] proročanstvima* Plutarh o Kinetonovom književnom stilu kaže da je, navodeći proročanstva, u njih "nepotrebno unosio bombastične izraze i tragički ton".

## Reference

## Izdanja i prevodi
### Kritička izdanja
* .
* .
* .
* .
### Prevodi na engleski
* . (Poveznica vodi na 1. izdanje iz 1914). Izvorni grčki tekst s engleskim prevodom; ovo je izdanje danas zastarelo osim kad se radi o prevodima citata iz drugih antičkih autora.
* . Izvorni grčki tekst s engleskim prevodom.

## Literatura
* .
Tebaida

***Tebaida*** (, *Thēbais*) naslov je jedne izgubljene starogrčke kikličke epopeje iz tebanskog ciklusa. Njen je autor nepoznat, premda su je neki antički autori pripisivali Homeru. Imala je 7.000 stihova, ali su danas sačuvani samo oskudni fragmenti. U *Tebaidi* je opevan rat sedmorice argivskih junaka na Tebu, koji je Polinik, Edipov sin, poveo protiv svog brata i tebanskog vlada, Eteokla, uz pomoć Adrasta, Tideja, Kapaneja, Mekisteja, Amfijaraja i Partenopeja. Po uzoru na ovu pesmu napisali su svoje *Tebaide* Antagora sa Rodosa i Antimah iz Kolofona, mlađi epski pesnici s kraja 5. veka pne.

## Povezano
* ''Tebaida'' (Stacije)

## Izdanja i prevodi
### Kritička izdanja
* .
* .
* .
* .

### Prevodi na engleski
* . (Poveznica vodi na 1. izdanje iz 1914). Izvorni grčki tekst s engleskim prevodom; ovo je izdanje danas zastarelo osim kad se radi o prevodima citata iz drugih antičkih autora.
* . Izvorni grčki tekst s engleskim prevodom.

## Reference

## Literatura
* .
*
Die Vier im Jeep

***Die Vier in Jeep*** () je švicarski crno-bijeli film snimljen 1951. u režiji Leopolda Lintberga i Elizabeth Montagu. Radnja je smještena u Beč pod tadašnjom savezničkom okupacijom, i čijim ulicama zajednički patroliraju američki, britanski, francuski i sovjetski vojni policajci. Protagonisti su pripadnici jedne takve patrole koji se suoče sa moralnim dilemama koje pred njih postavlja mlada žena (čiji lik tumači Viveca Lindfors) zbog koje je muž pobjegao iz sovjetskog ratnog zarobljeništva. *Die Vier in Jeep* je djelomično bio sniman u Austriji, gdje su savezničke vlasti zabranjivale sineastima da koriste njihove uniforme, a zbog čega je Lintberg bio prisiljen koristiti uniforme u pogrešnim bojama (koje se na crno-bijelom filmu nije moglo razaznati). Film, napravljen u vrijeme eskalacije hladnog rata, je često tumačen kao svojevrsni pledoaje za međunarodnu suradnju. Na Berlinaleu je, pak, osvojio Zlatni medvjed u kategoriji filmske drame.

## Uloge
* Ralph Meeker - Narednik William Long
* Viveca Lindfors - Franziska Idinger
* Yossi Yadin - Narednik Vasilij Vorošenko (kao Yoseph Yodin)
* Michael Medwin - Narednik Harry Stuart
* Albert Dinan - Narednik Marcel Pasture
* Paulette Dubost - Germaine Pasture
* Harry Hess - Kapetan R. Hammon
* Eduard Loibner - Hackl, upravnik zgrade
* Hans Putz - Karl Idinger
* Geraldine Katt - Steffi, Harryjeva djevojka

## Izvori


## Vanjske veze
* 
* Die Vier im Jeep Bericht über den Film "Die Vier im Jeep" mit original Manuskript
* Film.at
Epigoni (ep)

__NOTOC__
***Epigoni*** (, *Epigonoi* = ***Potomci***) naslov je jedne izgubljene starogrčke kikličke epopeje iz tebanskog ciklusa. Čini se da su neki antički autori ovu pesmu smatrali delom *[[Tebaida|Tebaide]]*, a ne zasebnim epom. Prema jednom izvoru, *Epigoni* su se sastojali od 7.000 stihova, a pevali su o tome kako su Epigoni, sinovi sedmorice argivskih junaka, preduzeli nov pohod na Tebu i uspeli je osvojiti. Od ove je pesme poznat samo njen prvi stih:

:*Sada, Muze, počnimo pesmu o mlađim junacima...*

Drugi navodi, u kojima nema direktnog citiranja stihova, navode na zaključak da je u *Epigonima* ispričan i mit o smrti Prokride, kao i priča o Tiresijinoj kćeri Manti. 

Ova pesma ponekad pripisivala Homeru, no već je Herodot sumnjao u njegovo autorstvo. Prema jednoj sholiji uz Aristofanovu komediju *[[Mir (Aristofan)|Mir]]*, kao autor ove pesme spominjao se i neki Antimah. Tu se verovatno misli na Antimaha iz Teosa, pa se zbog toga i jedan sačuvani stih, koji se pripisuje Antimahu s Teosa i za koji se ne kaže kojoj je pesmi pripadao, uslovno uključuje u *Epigone*. Prema drugom objašnjenju za spomen imena Antimah, radilo se o tome da je kasniji epski pesnik Antimah iz Kolofona bio optužen da je plagirao ep *Epigoni* tako što iz njega uzeo zaplet za svoju *Tebaidu*.

Priču o Epigonima obradio je kasnije Sofokle u svojoj tragediji *[[Epigoni (Sofokle)|Epigoni]]*.

## Reference

## Izdanja i prevodi
### Kritička izdanja
* .
* .
* .
* .
### Prevodi na engleski
* . (Poveznica vodi na 1. izdanje iz 1914). Izvorni grčki tekst s engleskim prevodom; ovo je izdanje danas zastarelo osim kad se radi o prevodima citata iz drugih antičkih autora.
* . Izvorni grčki tekst s engleskim prevodom.

## Literatura
* .
*
Opsada Soluna (1422–1430)

**Opsada [[Solun]]a (1422—1430)** predstavlja uspješan pokušaj turskog sultana Murata II da osvoji Solun, drugi po veličini bizantski grad. Murat II je 1422. preduzeo pohod na Solun i Carigrad kako bi kaznio dinastiju Paleologa za učestvovanje u borbama za osmanski presto za vreme građanskog rata u Turskoj početkom 15. veka. Godine 1423. vizantijski despot Andronik Paleolog predao je grad Mletačkoj republici koja je preuzela odbranu grada na sebe. Iste godine (1422) opsednut je i Carigrad. Ipak, Carigrad je uz podršku pape i zapadnih zemalja koje su mu poslali naoružanje, uspeo da odbije opsadu. 

Blokada Soluna, pak, trajala je skoro osam godina. Mlečani su Osmanlijama nudili godišnje plaćanje od 100.000 aspra ako odustanu od opsade izgladnjelog grada, te povisili cijenu s vremenom na 300.000 aspra, ali je cijenkanje bilo uzalud. Murat II osobno se pojavio sa velikom vojskom i zauzeo grad 29.3. 1430. Nakon zauzeća, grad je podvrgnut trodnevnoj pljački, dok su civili odvedeni u roblje.

## Izvori
 

## Literatura
* 
* 
*
Invertibilna matrica

U linearnoj algebri, *n*-sa-*n* (kvadratna) matrica A je **invertibilna** ili **nesingularna** ili **regularna** ako postoji *n*-sa-*n* matrica B, takva da

:AB = BA = I_n \ 

gde I_n označava *n*-sa-*n* jediničnu matricu a množenje je uobičajeno množenje matrica. Ako je ovo slučaj, onda je matrica B jedinstveno definisana matricom A i naziva se *inverzom* matrice A, što se označava sa A^{-1}. Sledi iz teorije matrica da ako je

:AB = I \ 

za kvadratne matrice A i B, onda je takođe

:BA = I \ .

Kvadratna matrica koja nije invertibilna se naziva **singularnom**. Uobičajeno je da su elementi matrica realni ili kompleksni brojevi, ali ove definicije mogu biti date za matrice nad bilo kojim prstenom.

*Invertovanje matrice* A je postupak pronalaženja matrice B takve da zadovoljava uslove za invertibilnu matricu matrice A.

## Svojstva invertibilnih matrica
Neka je A kvadratna matrica dimenzije *n*-sa-*n* nad poljem K (na primer poljem R realnih brojeva). U tom slučaju su sledeća tvrđenja ekvivalentna:

* A je invertibilna.
* A se može Gaus-Žordanovom eliminacijom svesti na *n*-sa-*n* jediničnu matricu I_n.
* A ima *n* pivot pozicija.
* det A &ne; 0.
* Rang A = *n*.
* Jednačina Ax = 0  ima samo trivijalno rešenje x = 0 
* Jednačina Ax = b ima tačno jedno rešenje za svako b u K^n.
* Kolone A su linearno nezavisne.
* Kolone A grade bazu K^n.
* Linearno preslikavanje iz x u Ax je bijekcija iz K^n u K^n.
* Postoji *n*-sa-*n* matrica B takva da je AB = I_n.
* Transponovana matrica A^T je invertibilna matrica.
* Matrica puta njoj transponovana matrica, A^T \times A je invertibilna matrica.
* Broj 0 nije sopstvena vrednost A.

Uopšteno, kvadratna matrica nad komutativnim prstenom je invertibilna ako i samo ako je njena determinanta jedinica u tom prstenu.

Inverz invertibilne matrice A je i sam invertibilan, i 
:\left(A^{-1}\right)^{-1} = A .
Inverz invertibilne matrice A pomnožen skalarom k, različitim od nule daje proizvod inverza skalara i matrice
:\left(kA\right)^{-1} = k^{-1}A^{-1}.
Za invertibilnu matricu *A*, transponat inverza je inverz transponata: 
:(A^\mathrm{T})^{-1} = (A^{-1})^\mathrm{T} \,
Proizvod dve invertibilne matrice A i B iste veličine je i sam invertibilan, i jednak
:\left(AB\right)^{-1} = B^{-1}A^{-1}
(Obratiti pažnju da je redosled činilaca obrnut.) Zbog toga, skup invertibilnih *n*-sa-*n* matrica gradi grupu, poznatu pod imenom opšta linearna grupa Gl(*n*).

## Izračunavanje inverzne matrice
:\mathbf{A}^{-1} = \frac{1}{\det \mathbf{A}} \mbox{adj}(\mathbf{A})

## Literatura
*
...Sans laisser d'adresse

***...Sans laisser d'adresse*** () je francuska crno-bijela filmska komedija snimljena u režiji Jean-Paul Le Chanoisa i premijerno prikazana početkom 1951. godine. Protagonist, čiji lik tumači Bertrand Blier je pariški taksist koga mlada neudata majka iz provincije (čiji lik tumači Danièle Delorme) angažira kako bi joj pomogao da u Parizu pronađe muškarca koji joj je napravio dijete. *...Sans laisser d'adresse* je prikazan na Berlinaleu gdje je osvojio Zlatni medvjed u kategoriji komedije.

## Uloge
* Bernard Blier ... Émile Gauthier
* Danièle Delorme ... Thérèse Ravenaz
* Pierre Trabaud ... Gaston
* Arlette Marchal ... Madame Forestier
* Pierre Mondy ... Forestierov prijatelj
* Juliette Gréco ... pjevačica
* Paul Ville ... Victor (svadljivi vozač)
* Yvette Etiévant ... Adrienne Gauthier (Émileova supruga)
* Sophie Leclair ... Raymonde (Gastonova djevojka)
* Gérard Oury ... novinar
* France Roche ... Catherine
* Julien Carette ... obrtnik
* Colette Régis ... teška ženska mušterija
* Sylvain ... težak muški mušterija
* Christian Lude ... Marcel Forestier (zubar)
* Louis de Funès ... otac koji očekuje dijete

## Vanjske veze
*
Komutativni prsten

U teoriji prstena, grani apstraktne algebre, **komutativni prsten** je prsten u kome je operacija množenja komutativna. Ovo znači da ako su *a* i *b* bilo koja dva elementa prstena, dona je *a*&times;*b*=*b*&times;*a*.

Proučavanje komutativnih prstena se naziva **[[komutativna algebra]]**.

## Primeri
* Najvažniji primer je prsten celih brojeva sa operacijama sabiranja i množenja. Uobičajeno množenje celih brojeva je komutativno. Prsten se obično obeležava slovom **Z**, od nemačke reči *Zahlen* (brojevi).
* Racionalni, realni i kompleksni brojevi čine komutativne prstene; oni su štaviše polja.
* Opštije, svako polje je komutativni prsten, pa je klasa polja potklasa klase komutativnih prstenova.
* Prost primer nekomutativnog prstena je skup svih matrica dimenzije 2-sa-2 čiji su elementi realni brojevi. Na primer, množenje matrica
::\begin{bmatrix}
1 & 1\\
0 & 1\\
\end{bmatrix}\cdot
\begin{bmatrix}
1 & 1\\
1 & 0\\
\end{bmatrix}=
\begin{bmatrix}
2 & 1\\
1 & 0\\
\end{bmatrix}

:nije jednako množenju izvedenom suprotnim redosledom:
::\begin{bmatrix}
1 & 1\\
1 & 0\\
\end{bmatrix}\cdot
\begin{bmatrix}
1 & 1\\
0 & 1\\
\end{bmatrix}=
\begin{bmatrix}
1 & 2\\
1 & 1\\
\end{bmatrix}.

* Ako je *n* pozitivan ceo broj, tada skup **Z***n* celih brojeva po modulu *n* čini komutativni prsten sa *n* elemenata (vidi modularna aritmetika).
* Ako je *R* dati komutativni prsten, onda je skup svih polinoma promenljive *X* čiji koeficijenti su iz *R* gradi novi komutativni prsten koji se označava sa *R[X]*.

## Literatura
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  *(Reprinted 1975-76 by Springer as volumes 28-29 of Graduate Texts in Mathematics.)*
Potencijal

**Potencijal** se može odnositi na:
* Potencijal, u energetici
* Potencijal, u gramatici
* Električni potencijal, Bilo koja tačka prostora ima električni potencijal
* Akcioni potencijal, fenomen velikih, brzih i reverzibilnih promena transmembranskog potencijala
* Membranski potencijal, postoji na ćelijskoj membrani gotovo svih ćelija
* Redoks-potencijal, mera sposobnosti neke supstance u rastvoru da prima elektrone
* Lenard-Džonsov potencijal, jedan od fizičkohemijskih modela kojim se opisuje zavisnost energije uzajamnog delovanja neutralnih čestica od njihovog međusobnog rastojanja
Alkmeonida

***Alkmeonida*** (, *Alkmaiōnis*) naslov je jedne izgubljene starogrčke kikličke epopeje iz tebanskog ciklusa. Ova se pesma u dostupnim antičkim izvorima spominje samo sedam puta i svuda se navodi kako je njen autor nepoznat. Pesma je nazvana po glavnom liku, Alkmeonu, sinu Amfijarajevom, i govorila je o tome kako je Alkmeon ubio majku Erifilu i zatim se čistio od toga greha. Prema mitu, Alkmeon je ubio svoju majku zato što je ona izazvala smrt njegovog oca, Amfijaraja, čije se, pak, ubistvo opevalo u *[[Tebaida|Tebaidi]]*. Jedan fragment iz ove pesme navodi Atenej u svojoj *[[Gozba sofista|Gozbi sofista]]*, i to zato što se u njemu opisuje gozba priređena povodom sahrane. Taj opis nema mnogo zajedničkoga s opisima gozbe kakve nalazimo u *[[Ilijada|Ilijadi]]* i *[[Odiseja|Odiseji]]*.

## Izdanja i prevodi
### Kritička izdanja
* .
* .
* .
* .

### Prevodi na engleski
* . (Poveznica vodi na 1. izdanje iz 1914). Izvorni grčki tekst s engleskim prevodom; ovo je izdanje danas zastarelo osim kad se radi o prevodima citata iz drugih antičkih autora.
* . Izvorni grčki tekst s engleskim prevodom.

## Reference

## Literatura
* .
* 
__NOTOC__
Kineton

**Kineton iz Sparte** ili **Kineton iz Lakedemona** () bio je legendarni starogrčki pesnik, kome su se u antici pripisavali neki kiklički epovi.

Eusebije kaže da je Kineton živeo u doba kad su održane prve Olimpijske igre, dakle, 764–763. pne., no to je datiranje dosta nepouzdano. Kineton se u antičkim izvorima navodi kao autor *[[Edipodija|Edipodije]]*, *[[Mala Ilijada|Male Ilijade]]* i *[[Telegonija|Telegonije]]*, međutim ta su se dela u antici pripisivala i mnogim drugim autorima, a niti jedan od Kinetonovih fragmenata ne može se pripisati nijednoj od tih epskih pesama. Ovom popisu neki dodaju i jednu pesmu pod naslovom *[[Herakleida]]*, i to na temelju dve sholije uz *[[Argonautika|Doživljaje Argonauta]]* Apolonija Rođanina. U spisu *O [[Pitija|pitijskim]] proročanstvima* Plutarh povezuje Kinetona s Onomakritom i Prodikom te kaže da su oni, navodeći proročanstva, u njih "nepotrebno unosili bombastične izraze i tragički ton".

Nijedna od pesama koje su se pripisivale Kinetonu nije sačuvana; osim posrednih svedočanstava, postoji samo pet fragmenata koji se smatraju Kinetonovim (odnosno, njih sedam, ako se računaju i oni na sholijama uz Apolonija Rođanina), od kojih je njih četiri navedeno kod Pausanije. Kinetonova su dela stoga, kako se čini, bila teško dostupna već u rimsko doba. Na osnovu sačuvanih fragmenata Kineton se može ubrojati među pesnike koji su pisali genealoške epopeje, kakav je, na primer, bio Asije sa Samosa. Kao što bi se i očekivalo, u tim se fragmentima spominju ličnosti iz lakonske mitologije (potomci Menelaja i Agamemnona, te Polikaona,), ali i ličnosti iz kritskog mita, odnosno Jasonovi sinovi. Napokon, u sholijama uz Apolonija Rođanina spominju se Egeon i uloga Hiosa u Hilovom lutanju.

## Reference

## Izdanja i prevodi
### Kritička izdanja
* .
* .
* .
* .
### Prevodi na engleski
* . (The link is to the 1st edition of 1914.) (Poveznica vodi na 1. izdanje iz 1914). Izvorni grčki tekst s engleskim prevodom; ovo je izdanje danas zastarelo osim kad se radi o prevodima citata iz drugih antičkih autora.
* . Izvorni grčki tekst s engleskim prevodom.

## Literatura
* Bernabé, Alberto (dir.), *Poetarum epicorum Graecorum: Testimonia et fragmenta*, vol. 1, Teubner, Leipzig, 1987, .
* .
* 
* West, Martin L. (ur.), *Greek Epic Fragments*, Harvard University Press, Cambridge (Massachusetts), 2003 , str. 31 i 250-255.
__NOTOC__
Lista makedonskih autora stripova

Sledi **spisak [[Makedonija|makedonskih]] autora [[strip]]a**.

## A

## B

## V

## G

## D

## Z

## I

## J

## K

## L

## M

## N

## O

## P

## R

## S

## T

## U

## F

## C

## Dž

## Š

## Reference

## Izvori
* Tomislav Osmanli, „Razvojot na stripot vo Makedonija – sedum decenii stripovno tvoreštvo“ , *Strip, zapis so čovečki lik*, „Mlad borec“, 1987; „Kultura“, Skopje 2002; Proekt Rastko - Makedonija, 14. 5. 2010.
* Makedonski strip forum: autori 
* Živojin Tamburić, Zdravko Zupan i Zoran Stefanović. ''Stripovi koje smo voleli: Izbor stripova i stvaralaca sa prostora bivše Jugoslavije u XX veku • The Comics We Loved: Selection of 20th Century Comics and Creators from the Region of Former Yugoslavia'', „Omnibus“, Beograd, 2011.
Daniel Sturridge

**Daniel Andre Sturridge** (Birmingham, 1. rujna 1989.) je engleski nogometaš i reprezentativac koji trenutno igra za Liverpool. 

Rođen u Birminghamu, Sturridge je svoju karijeru započeo u omladinskoj akademiji Aston Ville prije nego je prešao u Coventry City. Godine 2003. prelazi u Manchester City, gdje se razvija kroz juniorska natjecanja i igra čak u dva finala juniorskog izdanja FA Kupa. Profesionalni debi imao je u sezoni 2007./08., kada je postao jedini igrač u povijesti engleskog nogometa koji je iste sezone postao strijelac u juniorskom i seniorskom FA Kupu, kao i Premiershipu. Godine 2009. prelazi u Chelsea, a u drugom dijelu sezone 2010./11. igra na posudbi u klubu Bolton Wanderers. Nakon uspješne posudbe, vraća se u Chelsea, kojeg napušta 2013. godine, kada odlazi u Liverpool, gdje postaje jedan od ključnih igrača. 

Sturridge je igrao za Englesku na svim nivoima. Debi za seniorsku reprezentaciju imao je 15. studenog 2011. godine protiv Švedske.
Raheem Sterling

**Raheem Shaquille Sterling** (Kingston, 8. prosinca 1994.) je engleski nogometaš i bivši reprezentativac koji igra za Feyenoord. Juniorsku karijeru započeo je u klubu Queens Park Rangers prije nego je 2010. postao član juniorske ekipe Liverpoola. Za reprezentaciju je nastupao na nižim nivoima dok 2012. nije debitirao za seniorsku momčad.
Antimah iz Teosa

__NOTOC__
**Antimah iz Teosa** () bio je jedan od najstarijih grčkih epskih pesnika. Prema Plutarhu, Antimah je svedočio jednoj pomrčini Sunca do koje je došlo 753. pne., iste godine kad je osnovan Rim: "Kažu da je dan u kome je Romul osnovao svoj grad bio upravo trideseti u mesecu kod Grka i da je tog dana došlo do pomrčine Sunca, za koju misle da je ista ona koju je video Antimah, epski pesnik iz Teosa, u trećoj godini šeste olimpijade". Epska pesma *[[Epigoni (ep)|Epigoni]]*, koja je po tematici predstavljala nastavak *[[Tebaida|Tebaide]]*, u nekim se antičkim izvorima pripisivala Antimahu iz Teosa. Međutim, moguće je i da je došlo do mešanja s mnogo kasnijim pesnikom, Antimahom iz Kolofona (kraj 5. veka pne.), koji je takođe napisao jednu *Tebaidu*.

Kliment Aleksandrijski citira jedan Antimahov heksametar: "Čovek često pronalazi svoju propast u darovima koje dobija", i dodaje da je sličan stih ponovio Agija iz Trezena, koji je živeo u 8. veku pne., pa bi se na osnovu toga moglo zaključiti da je Antimah bio stariji.

## Reference

## Izdanja i prevodi
### Kritička izdanja
* .
* .
* .
* .
### Prevodi na engleski
* . (Poveznica vodi na 1. izdanje iz 1914). Izvorni grčki tekst s engleskim prevodom; ovo je izdanje danas zastarelo osim kad se radi o prevodima citata iz drugih antičkih autora.
* . Izvorni grčki tekst s engleskim prevodom.

## Literatura
* .
*
Claudio Marchisio

**Claudio Marchisio** (Torino, 19. siječnja 1986.) je talijanski nogometaš i reprezentativac, trenutno slobodan igral, nakon što je u kolovozu 2018. godine sporazumno raskinuo ugovor s Juventusom. Produkt Juventusove omladinske škole, Marchisio je cijelu svoju dosadađnju karijeru proveo u klubu iz rodnoga grada, uz izuzetak jednosezonske posudbe koju je odradio u Empoliju. Do svog odlaska iz kluba, Marchisio je bio zamjenski kapetan Juventusa, iza Giorgija Chiellinija. 

Nakon uspjeha u sezoni 2008./09., Marchisio je zbog svog stila igre često uspoređivan s bivšim Juventusovim veznjakom, Marcom Tardellijem. Izrazito svestran vezni igrač, Marchisio može igrati i kao defenzivni vezni i kao krilo, mada je najefikasniji u sredini terena. Iako je primarno dešnjak, Marchisio gotovo jednako dobro igra s lijevom nogom, a njegova specijalnost su snažni šutevi iz velike daljine.
Nacionalni park Etosha

**Nacionalni park Etosha** se nalazi u Namibiji, na jugu Afrike.

Osnovan je 1907. godine, kada je Namibija bila dio Njemačke Jugozapadne Afrike. U to vrijeme park je zauzimao površinu od 100.000 km² te bio najveći rezervat na svijetu. Procjena je da park zauzima oko jedne četvrtine nekadašnje površine, ali je i dalje veoma velik i bitan za očuvanje životne sredine.

Slana pustinja zauzima veći dio parka s oko 130 km dužine i oko 50 km širine. Pustinja je većinom suha, ali za vrijeme ljeta se napuni vodom, što privlači flamengose. Nekoliko izvora privlače puno vrsta ptica u rezervat, kao i neke ugrožene vrste, kao što su crni nosorog i druge. Za vrijeme sušne sezone, vjetar puše preko slanih pustinja i nosi slanu prašinu preko zemlje na južni Atlanski ocean. Ova sol je važna za neke vrste živog svijeta, iako nije pogodna za poljoprivrednike.

Kad su izgrađene prve šljunčane ceste za prihvat posjetitelja, to je gotovo izazvalo katastrofu. Kamenolomi iz kojih se vadio šljunak punili su se vodom u kojoj se otapala sol. To je postala savršena podloga za razmnožavanje bacila koji uzrokuje antraks. Zbog osobite sklonosti mnogih biljojeda ovoj bolesti, populacija jelenske antilope u samo 30 godina smanjila se za 90%, a broj zebri pao je s 15 000 na jedva 5 000. Međutim, lavovi u Etoshi ostali su imuni i njihov se broj naglo povećao.

## Izvori

## Vanjske veze

* Ministarstvo prirode i turizma Namibije
Telurit

**Telurit** ima više značenja.

* Telurit (jon) 
* Telurit (mineral), mineralna forma telurijum dioksida
Statin (razvrstavanje)

**Statin** ima više značenja.

* Statin, klasa lekova 
* (3S,4S)-4-amino-3-hidroksi-6-metilheptanoinska kiselina, gama aminokiselina
Torin

**Torin** ima više značenja.

* Torin (hemija), indikator za određivanje jedinjenja barijuma, berilijuma, litijuma, uranijuma i torijuma
* Torin's Passage, video igra
Mario Yepes

**Mario Alberto Yepes Díaz** (Cali, 13. siječnja 1976.) je umirovljeni kolumbijski nogometaš i reprezentativac te bivši trener kluba Deportivo Cali. Yepes je vrhunac karijere doživio kao igrač Paris Saint-Germaina, kada je bio poznat kao jedan od najboljih braniča svoje generacije, a do prelaska u Chievo je nosio nadimak 'Super Mario'. Od 2008. godine pa do svog umirovljenja 2014. bio je i kapetan kolumbijske reprezentacije. Yepes je svojedobno bio jedan od posljednjih članova originalne komumbijske zlatne generacije koja je 2001. godine osvojila Copu Américu, a ujedno je, zajedno s vratarom Mondragónom, bio jedini igrač koji je, uz originalnu, bio i član druge zlatne generacije, koja je izborila nastup na Svjetskom prvenstvu 2014. godine.
EF-5

**EF-5** ima više značenja.

* EF5, jedinjenje
* Poboljšana fuđitina skala, najviši rang jačine tornada