Trombon

**Trombon**, skraćeno **Trbn.** (može se još i sresti (često u rukopisnim primerima) skraćenica **Trb.** prema engleskom nazivu), kod nas još poznat i pod nemačkim imenom **pozauna**, je limeni duvački instrument, srednjeg i dubokog registra, po zvuku najsrodniji trubi. Zbog srazmerno uzane cevi i čašičastog usnika taj je zvuk masivan, prodoran i blistav, jedan od najmoćnijih u orkestru, premda može da bude i zaobljen i melodijski izražajan. Iako ima i trombona sa ventilima (upotrebljavaju se uglavnom u duvačkim orkestrima), osnovni tip ovog instrumenta ima naročitu građu cevi sa povlačkom, pokretnim, klizajućim delom, čijim se izvlačenjem ukupna dužina povećava i dobijaju se dublji tonovi, a uvlačenjem smanjuje i tonska osnova povišava. Razume se da to omogućuje i glissando, koji je ovde, zbog snage zvuka, žestokog i često grotesknog dejstva. Tri trombona, koliko ih najčešće ima u orkestru, zajedno sa tubom često izvode akorde punog i upečatljivog zvučanja (početak uvertire za operu *[[Nabuko (opera)|Nabuko]]* Đuzepea Verdija)

*Obim trombona

Ovde naveden obim je dat prema mogućnostima najrasprostranjenijeg *'tenor-trombona**, današnjim zapisivanjem u [[Ključ (muzički)|bas-]] i [[Ključ (muzički)|tenor-ključu]].

Ne računajući ranije pretke, porodicu trombona su do pred kraj 19. veka sačinjavala tri člana: **alt-trombon** (čiji je pedalni ton bio ''E♭'', odnosno drugi [[alikvotni tonovi|alikvotni ton]] ''eѕ'' sa daljim nizom), **tenor-trombon** (sa pedalnim tonom ''B<sub>1</sub>'', drugi [[alikvotni tonovi|alikvotni ton]] ''B'' sa daljim nizom) i **bas-trombon** (pedalni ton ''F<sub>1</sub>'', drugi [[alikvotni tonovi|alikvotni ton]] ''F'' sa daljim nizom). Kasnije su se samo druga dva ustalila kao stalni instrumenti simfonijskog [[orkestar|orkestra]], jer se umesto alt-trombona, uzimao još jedan tenor-trombon u grupi od tri trombona.

**Bas-trombon** ima obim od **C** (**H1**) do **g1**. Na njemu, zbog dužine cevi povlačka ne može da se dovede u VII poziciju (vidi: [[limeni duvački instrumenti]]), tako da ima samo šest pozicija (od tona ''F'' u prvoj poziciji naniže po pola stepena). Danas je za ovu vrstu truombona najrasprostranjeniji **tenor-bas trombon** (kombinacija oba trombona ujedno), odnosno tenor-trombon koji je snabdeven ''kvartnim-'' ili ''F-ventilom''. Ovaj ventil omogućava sniženje obima tenor-trombona naniže do ''C'', a sa uključivanjem još i specijalnog polukružnog dela cevi, mogućno je dobiti i ton ''H<sub>1</sub>'' (koji ipak nije preporučljiv za čestu upotrebu). Na taj način se dobijaju svi polustepeni između pedalnih tonova u kontra-oktavi i tona ''E'', koji je najniži ton u obim tenor-trombona. Pedalne tonove od ''B<sub>1</sub>'' naniže teško je dobiti dublje od trećeg (''A♭<sub>1</sub>'') ili četvrtog (''G<sub>1</sub>'') tona.

Kad se danas govori o orkestarskoj grupi od tri trombona (ako nije izričito naglašeno drugačije), podrazumevaju se dva tenor-trombona i jedan bas- (odnosno tenor-bas) trombon sa osnovnim nizom na B, i 2 dodatna ventila.

Kao još jednu vrstu trombona treba pomenuti i **kontrabas-trombon''' (obim za oktavu niže od tenor-trombona), koji se više ne koristi, jer je njegovu ulogu preuzela tuba i bas-trombon s osnovnim nizom na F i 2 dodatna ventila.