Nacionalni park Mesa Verde

**Mesa Verde** (engleski: *Mesa Verde National Park*) je nacionalni park na jugozapadu Colorada u Sjedinjenim Američkim Državama, osnovan 1906. radi očuvanja značajnih prahistorijskih staništa u klifovima. Zbog tog je proglašen je lokalitetom UNESCO-ove Svjetske baštine 1978.

## Geografija
Park se prostire po visoravni na površini od 210 km², u njemu se nalazi stotinjak ruševina - puebla (indijanskih sela) starijih od 13. vijeka. 
Najipresivniji su višekatni stanovi podignuti po stmim natkrivenim klifovima.
Pored tih ruševina, park ima i spektakularne divlje krajolike.

Park zauzima dio velike pješčenjačke visoravni koja se uzdiže do nadmorske visine od 2.600 metara, a zatim blago spušta prema jugu. 
Erozija koju su napravili vodotoci posljednjih dva milijuna godina, snizili su kanjone, i formirali između njih uske trake visokih terasa (mesa). Erozija je stvorila i niše i različitih veličina po pješčenjačkim zidovima tih kanjona, u kojima se nalaze stanovi u klifovima.
Po vrhovima tih mesa vjetrovi su nanesli slojeve plodnog crvenkastog tla (lesa). 

### [[Klima]]
Klima je polupustinjska, a izgleda po godovima stabala) da je takva već najmanje posljednjih 600 godina. 
### [[Flora (biljke)|Flora]]
Flora u parku prilagodila se polupustinjskoj klimi, to su šume kleka i bora koje dominiraju po planinskim 
grebenima a grmolika makija po kanjonima.

### Fauna
Od većih životinja najviše ima jelena Wapita i nešto medvjeda i pumaa (planinskih lavova) i čitavo mnoštvo manjih sisavaca. 
U parku živi jako puno zmija, guštera i ptica.

## Historija

Negdje oko 550. polupolunomadski Košaraši, direktni preci kasnijih Anasaza, doselili su se u područje Mesa Verde. Bili su poznati po grnačariji i gradnji čitavih nizova poluzemunica po vrhovima mesa na nadmorskoj visini od 2000 metara, gdje su uzgajali kukuruz, grah i tikvice, za 
koji je najčešće bilo dovoljno kiše, a rijetki izvori i procjepi davali su im dovoljno pitke vode.

Oni su oko 750., počeli graditi nadzemne objekte - kuće u nizu, ravnih krovova. Taj su period arheolozi nazvali - Pueblo I. 
Tad se počeo češće koristiti pješčenjak u gradnji kuća, a vjerojatno i u jednoj ili više polupodrumskih prostorija (kiva) koje su koristili za svečanosti. 
Istovremeno su počeli graditi višekatnice i kružne tornjeve.

U periodu između 1150. - 1200. Anasazi su premjestili svoja naselja sa vrhova mesa u niše po klifovima kanjona, gdje su počeli graditi kuće od pješčenjaka sa prostorijama prosječne veličine 1,8 x 2,4 metara. 
Tako su podigli prave stambene zgrade kao što je - *[[Cliff Palace]]* koji ima 217 prostorija i 23 kive u kom je moglo živjeti 250 ljudi. Drugi po veličini je *Long House*, sa 150 prostorija i 21 kivom, u kom je živjelo oko 150 ljudi. Ipak treba reći da je većina tih kuća od nekih 600 (koliko ih ima u parku) ima samo jednu do pet prostorija. 
Na svom vrhuncu u Mesi Verde živjelo je oko 5000 stanovnika.

Negdje oko 1300., nakon *Velike [[suša|suše]]* (1276.–99.), većina stanovnika napustila je Mesa Verde, krenuvši prema jugu u današnji Novi Meksiko i Arizonu, kako to danas tvrde arheolozi.
To su bili preci današnjih Pueblo Indijanaca.

Posjetioci parka mogu obići nekoliko stanova u klifovima, među ostalim i najveći - *Cliff Palace*, boraviti u kampu, a ljeti je otvoren i hotel.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Mesa Verde National Park''
* ''Službene stranice''