1728.

Godina **1728** (**[[rimski brojevi|MDCCXXVIII]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u četvrtak po gregorijanskom kalendaru odn. prijestupna godina koja počinje u ponedjeljak po julijanskom kalendaru.

## Događaji
### Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak
* 24. 1. - Dužd Alvise III Mocenigo naredio generalnom providuru Pietru Vendraminu da se očuvaju verske povlastice pravoslavnih Zadrana - izuzetak u inače antipravoslavnoj mletačkoj politici.
* 29. 1. - U Londonu prikazana *[[The Beggar's Opera]]*.
* 28. 2. - Bitka kod Palkheda u kojoj Maratha vojska pod Badži Raom I nanosi težak poraz hajderabadskom nizamu Asaf Džahu I.
* 7. 3. (25. 2. po j.k.) - Krunisanje Petra II. u Moskvi, prva imperatorska koronacija. Prestonica Rusije je vraćena u Moskvu (ali carica Ana je vraća u Sankt Peterburg 1730/32). Porodica Dolgorukov ima veliki uticaj na dvoru.
* 12. 3. - Portugalci su ponovo zauzeli Mombasu, ali Omanci se vraćaju dogodine.

### April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj
* 15. 4. - Banska krajina: regulament za Kostajničku kapetaniju - doneseni su neki propisi, ali nezadovoljni su i krajišnici i oficiri, njihova primjena dovodi do novih nesuglasica između časnika i krajišnika i otvorene pobune 1730.
* 21. 4. - Vršački episkop Nikola Dimitrijević je prebačen u Temišvarsku eparhiju (do 1744), a u Vršac dolazi Maksim Nestorović (do 1738). Takođe ove godine, umro kostajnički episkop Nikanor Dimitrijević, zamenjuje ga Stefan Ljubibratić (do 1737), nekadašnji dalmatinski episkop.
* 30. 4. - Preživeli sa holandskog broda *Zeewijk*, koji se prošle godine slupao ispred Zapadne Australije, stigli u Bataviju/Džakartu brodom *Sloepie* koji su sami napravili.
* 6. 5. - Kazneni zakoni u Irskoj: stupio je na snagu zakon kojim je rimokatolicima u Irskoj oduzeto pravo glasa (opozvan 1793). 
* 15. 5. (4. 5. po j.k.) - Umire velika kneginja Ana Petrovna, naslednica ruskog prestola, ubrzo nakon rođenja budućeg Petra III (po starijem mišljenju datum je 15. mart, po novom)
* maj - Mitropolit beogradski Mojsije daje u Beču protivpredloge na deklaratoriju iz 1727. kojom se sužavaju srpske povlastice - bez uspeha.
* 25. 5. - Francuski kralj Louis XV dozvoljava da se vino transportuje i u bocama, a ne samo bačvama - ova odluka omogućuje transport penušavog vina i razvoj njegove proizvodnje.
* 1. 6. (ili 25. 5.)- Car Karlo VI imenuje Antona von Thurna za smederevskog biskupa, na osnovu privilegije ugarskih kraljeva - međutim, papa se ovome protivi.
* 14. 6. - Počinje Soissonski kongres za rešavanje pitanja između V. Britanije i Španjolske (do 1729).
* jun - Počinje Drugi rat Lisica, tj. Meskwakija sa Francuzima i njihovim indijanskim saveznicima, u okolini Detroita (do 1733).
* jun? - Pobuna krajišnika u Lici i Krbavi.
* 25. 6. - Razmenjen tekst Kjahtinskog ugovora između Rusije i Kine. Sava Vladislavić Raguzinski se vratio u Peterburg (Moskvu?) ove godine, odlikovan je ordenom svetog Aleksandra Nevskog, unapređen je u aktivnog državnog savetnika (4. rang).

### Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan

* 5. 7. - Građanski rat na Tibetu: Polhané Sönam Topgyé je zarobio svoje suparnike nakon opsade palate Potala, vlada zemljom do 1748, pod kineskim sizerenstvom - carske trupe stižu u septembru, kada je rat već gotov.
* 14. 7. - Prva kamčatska ekspedicija: više od tri godine nakon polaska iz Sankt Peterburga, Vitus Bering je konačno zaplovio u istraživanje, uskoro ulazi u, po njemu nazvani, Beringov prolaz.
* 20 - 27. 7. - Bombardovanje Tripolija. Nakon što je korsarski Tunis bez otpora pristao na zahteve francuske flote - oslobođanje robova, odšteta - Tripoli je nakon odbijanja skoro razoren, a Francuzi se povlače zbog potrošene municije.
* 23. 7. - U Segedinu je po šest muškaraca i žena spaljeno kao veštice.
* leto - Voltaire se vraća u Francusku iz progonstva u Engleskoj.
* 8. 8. - Bering je video Čukotski rt i razgovarao sa Čukčima.
* 21. 8. (10. 8. po j.k.) - Vitus Bering posjetio otok sv. Lovrijenca, prvi dio Aljaske poznat zapadnjacima, šest dana kasnije vidio je i Diomedove otoke. Vratio se nazad prerano zbog leda, tako da nije došao do najistočnije tačke, niti je, zbog vremena, video Aljasku.
* 29. 8. - Dano-norveški guverner Grenlanda Claus Paarss preseljava koloniju misionara Hansa Egedea - nastaje grad Godthåb, današnji Nuuk.
* 4. 9. - Qingovske carske trupe stižu na Tibet, krivci za građanski rat su surovo kažnjeni. Istok provincije Kham je priključen kineskim provincijama.
* 16. 9. - Svečano otvorenje ceste Karoline, car/kralj Karlo putuje od Rijeke do Bakra.

### Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac
* 20 - 23. 10. - Veliki požar u Kopenhagenu koji će uništiti veliki dio grada, ali prije svega vrijedne kulturne spomenike i dokumente.
* 29. 11. - Bitka kod Amjhere: poginuo je *subahdar* Malwe Girdhar Bahadur, tokom maratske invazije na tu mogulsku pokrajinu.
* 23. 12. - Tajni Berlinski ugovor između pruskog kralja i austrijskog cara: obnovljen Wusterhausenski ugovor iz 1726. kojim Pruska priznaje Pragmatičnu sankciju a car priznaje kralju Vojvodstvo Berg - međutim car je prošlog avgusta priznao Berg i Jülich grofu Palatinat-Sulzbacha.

### Kroz godinu
* Slabije poznata buna na imanjima prepošta (glavara) Zagrebačkoga kaptola.
* Mnoga komorska dobra u Slavoniji i Sremu se prodaju privatnim gospodarima, spahijama - razvoj feudalnog kmetskog sistema znači veću bedu za stanovništvo.
* Zulum trebinjskog kapetana Osmana Resulbegovića: tri hiljade raje iz Hercegovine odlazi na austrijsku teritoriju, verovatno severnu Srbiju (Resulbegovića je Porta osudila na smrt).
* Kraljevina Srbija: Komisija za reviziju i regulisanje srpske narodne milicije ukinula Kolarski kapetanat i priključila ljudstvo Gročanskom (tako ima 18 kapetanata). Celokupna milicija je stavljena pod komandu oberkapetana Vuka Isakovića.
* Đaci u Latinskoj školi u Beogradu igraju školske drame.
* Engleski astronom James Bradley prvi izračunava brzinu svjetlosti.
* Na španjolskoj Kubi osnovan Univerzitet u Havani.
* Ignjat Đurđević: "Uzdasi Mandalijene pokornice".
* Ardelio Della Bella: *Dizionario italiano-latino-ilirico*.
* Sagrađena prva cesta preko prijevoja Semmering.
* Ephraim Chambers objavio *[[Cyclopædia, or an Universal Dictionary of Arts and Sciences]]*, jednu od prvih generalnih enciklopedija na engleskom - inspiracija za francusku *[[Encyclopédie]]* (1751-72).
* Pierre Fauchard: *Le Chirurgien Dentiste*, prvi kompletan naučni opis zubarstva.
* James Bradley, koji je mjerio paralaksu jedne zvijezde sa Samuelom Molyneuxom, otkrio aberaciju svjetlosti, što je prvi definitivni dokaz da se Zemlja kreće, i uz čiju pomoć računa brzinu svjetlosti. Bradley nastavlja promatranje nutacije Zemlje.
*  Počinje Prvi marunski rat na Jamajci, desetak godina sukoba između britanskih vlasti i potomaka izbeglih robova.
* Jemenski Sultanat Lahidž se osamostaljuje od Zaidijskog imamata.

## Rođenja

* 12. 2. - Étienne-Louis Boullée, arhitekt († 1799)
* 14. 2. - John Hunter, pionir eksperimentalne hirurgije († 1793)
* 21. 2. - Petar III od Rusije († 1762)
* 25. 3. - Mojsije Putnik, mitropolit karlovački († 1790)
* 16. 4. - Joseph Black, fizičar, hemičar († 1799)
* 28. 8. - Johann Heinrich Lambert, polihistor († 1777)
* 28. 8. - Josip Visković, kapetan Perasta († 1801, ili '04)
* 3. 9. - Matthew Boulton, proizvođač parnih mašina († 1809)
* 7. 11. - James Cook, moreplovac († 1779)

## Smrti

* 28. 1. - Antun Gleđević, književnik (* 1656-57)
* 28. 2. - Ogyū Sorai, japanski konfučijanac (* 1666)
* 20. 3. - Camille d'Hostun, maršal Francuske (* 1652)
* 15. 5. - Ana Petrovna, najstarika kći Petra Velikoga (* 1708)
* 15. 8. - Marin Marais, kompozitor (* 1656)
* 26. 8. - Anne Marie d'Orléans, sardinska kraljica-supružnica (* 1669)
* 21. 11. - Fjodor Apraksin, ruski admiral (* 1661)
* 13. 12. - Đuro Matijašević, leksikograf, pjesnik (* 1670)
* Nikanor Dimitrijević, episkop kostajnički

## Reference

;Literatura
* *Historija naroda Jugoslavije II*, Školska knjiga Zagreb, 1959
* *Istorija srpskog naroda*, Četvrta knjiga, prvi tom, Srbi u XVIII veku, SKZ Beograd 1986 (IV-1), drugi tom (IV-2)