open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cuthbert

Sveti **Cuthbert** (cca. 634 – 20. mart 687) bio je anglosaksonski redovnik, biskup i pustinjak vezan sa samostanima Melrose i Lindisfarne u Kraljevini Nortumbrija (današnja sjeverna Engleska i jugoistočna Škotska). Poznat je kao jedan od najpopularnijih svetaca srednjovjekovne Engleske, sa kultom vezanim uz Durhamsku katedralu. Cuthbert se smatra svecem zaštitnikom sjeverne Engleske. Slavi se na dan 20. marta.

## Vanjske veze

* Prosopography of Anglo Saxon England entry for Cuthbert 
* St. Cuthbert Hagiography
Nagrada Saturn

**Nagrada Saturn** (u originalu, eng. *Saturn Award*) je godišnja nagrada koju dodjeljuje **Akademija znanstvene fantastike, fantastike i horor filmova** (u originalu, eng. *Academy of Science Fiction, Fantasy & Horror Films*), a koja to čini kako bi odala priznanje najvećim ostvarenjima na područjima znanstvene fantastike, fantastike i horora na filmu, televiziji i kućnom videu.

Slično kao i kod dodjeljivanja drugih nagrada, kao što su Oscar i Grammy, o samoj dodijeli nagrade glasanjem odlučuju članovi dotične akademije. Također, postoje i posebne nagrade za životna postignuća na tim područjima.

Fizička nagrada kreirana je u obliku planeta Saturna kojeg okružuje kolut s filmskom vrpcom.

Nagrade su prvi put dodijeljene 1972. godine. Nagrada je u svojim ranim godinama bila poznata kao **Zlatni svitak** (u originalu, eng. *Golden Scroll*).

## Kategorije u kojima se dodijeljuje nagrada Saturn
Napomena: Godine navedene u ovom članku i svima ostalima vezanim uz Nagradu Saturn, se ne odnose na godine kada su nagrade podijeljene već na godine za koje su filmovi, serije ili DVD-i bili nominirani, te za koje su neki i dobili nagrade.

### Igrani film
* Najbolji znanstveno fantastični film
* Najbolji fantastični film
* Najbolji horor film
* Najbolja akcija/pustolovina/triler
* Najbolji animirani film
* Najbolji glumac
* Najbolja glumica
* Najbolji sporedni glumac
* Najbolja sporedna glumica
* Najbolja izvedba mladog glumca/glumice
* Najbolja režija
* Najbolji scenarij
* Najbolja glazba
* Najbolja šminka
* Najbolji kostim
* Najbolji specijalni efekti
* Najbolji produkcijski dizajn
* Najbolji međunarodni film

Također, treba napomenuti kako je postojala i nagrada za najbolji strani film, koja je dodijeljena samo jednom prilikom (1980.) i to filmu Večera za Adele (eng. *Dinner for Adelle*).

### Televizija
* Najbolja televizijska prezentacija
* Najbolji glumac
* Najbolja glumica
* Najbolji sporedni glumac
* Najbolja sporedna glumica
* Najbolja serija sindikalne/kablovske televizije
* Najbolja serija mrežne televizije

### Kućni video
* Najbolje DVD izdanje (film)
* Najbolje specijalno DVD izdanje
* Najbolje DVD izdanje filmskog klasika
* Najbolja filmska DVD kolekcija
* Najbolje DVD izdanje (televizija)
* Najbolja retro televizijska serija na DVD-u

## Vanjske veze

* Službene stranice Nagrade Saturn
* Najpriznatiji filmovi nominirani za nagradu Saturn
Nagrada Saturn za najbolji SF film

Slijedi lista dobitnika **[[Nagrada Saturn|Nagrade Saturn]] za najbolji [[SF film]]**:

## Veze
* SF
* Nagrada Saturn za najbolji fantastični film
635.

__NOTOC__
Godina **635.** (**[[rimske brojke|DCXXXV]]**) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju u julijanskom kalendaru. Oznaka 635. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Sveti Aidan osniva samostan Lindisfarne u Nortumbriji (današnja sjeverna Engleska).
* Kineski historičar Yao Silian dovršava *[[Knjiga Lianga|Knjigu Lianga]]*.
* Bugarski vođa Kubrat protjeruje Avare s područja današnje Ukrajine.
* Nestorijanski kršćani se prvi put pojavljuju u Kini.


## Rođenja
* 23.5. &ndash; K'inich Kan B'alam II, vladar majanskog grada-države Palenque
* Yi Jing, kineski budistički redovnik i svjetski putnik (u. 713)
* Pippin od Herstala, majordom Austrazije (približni datum)

## Smrti
* 25.6. &ndash; Car Gaozu, prvi osnivač kineske dinastije Tang (r. 566)
* Wu Shihuo, otac Carice Wu
* Chen Shuda, bivši kineski princ dinastije Chen, kasnije služio kao kancelar dinastije Tang

## Reference
Pljačka Jeruzalema (10. vijek pr. n. e.)

**Pljačka Jeruzalema** je naziv za incident koji se opisuje u Prvoj knjizi o kraljevima, te, uz određene varijacije, Drugoj knjizi ljetopisa hebrejske Biblije (Stari zavjet). Prema tim izvorima je u 5. godini vladavine kralja Rehoboama, a nakon smrti njegovog oca Solomona, Kraljevina Juda napadnuta od egipatskog faraona Šišaka (), pri čemu su faraonu pomagale i kušitske pomoćne trupe. One su zauzele i opljačkale veliki broj utvrđenih gradova na brdima, uključujući i Jeruzalem. Šišak je tom prilikom opljačkao i Solomonov hram. Rehoboam je poslije zlatne štitove svog oca morao zamijeniti brončanima.

Biblijski izvore kako je Šišak raspolagao s vojskom od 60.000 konjanika i 1200 bojnih dvokolica, odnosno da mu je Rehoboam mirno predao zatraženo blago iz hrama kako bi izbjegao krvoproliće.

Historičari su biblijske navode djelomično potvrdili kada je u egipatskom gradu Karnaku, u malom hramu boga Amuna kraj el-Hibeha, pronađen reljef koji je dao izraditi faraon Shoshenq I, i na kome se prikazuje faraon kako vodi zarobljenike. Tekst spominje gradove koje je faraon osvojio; većina njih pripadaju Kraljevstvu Izrael, ali također spominju i neke gradove koje je Rehoboam, prema Bibliji, dao utvrditi.

Datume kada se Šošenkov pohod mogao dogoditi historičare smještaju u period između 925. pne. i 917. pne.

## Izvori

## Vanjske veze
* The Campaign of Pharaoh Shoshenq I in Palestine, by Kevin A. Wilson
* The Palestine Campaign of Sheshonq I 
* The Sack of Jerusalem on Templemount.org
Opsada Jeruzalema (63. pr. n. e.)

**Opsada Jeruzalema 63. pne.** je predstavljala intervenciju rimske vojske pod Pompejom u građanski rat u Hasmonejskom Kraljevstvu Judeje. Rat je izbio nakon smrti kraljice Aleksandre Salome 67. pne. te se vodio između njenih sinova Hirkana II i Aristobula II. Rat, u kome su Hirkana podržavali Nabatejci pod kraljem Aretom III nije imao jasnog pobjednika, te je Pompej, nastojeći konsolidirati teritorije u Siriji osvojene u trećem mitridatskom ratu odlučio posredovati u sporu među braćom. Aristobul je ispočetka uspio podmititi Pompejevog izaslanika Marka Emilija Skaura, ali kada je u Judeju osobno došao Pompej, opredijelio se za Hirkana, smatrajući ga najslabijim i, stoga, najovisnijim o rimskoj državi.

Aristobulove pristaše su na to u Jeruzalemu digle ustanak i odbile pustiti rimske trupe pod Aulom Gabinijem u grad. Pompej je zbog toga Aristobula uhapsio i otpočeo opsadu grada. Prema Flaviju Josipu, rimski vojskovođa je bio prilično impresioniran jačinom gradskih zidina. Srećom po njega, Hirkan je još uvijek imao pristalice u gradu. Oni su otvorili kapiju i omogućili Rimljanima prodor u grad; Aristobulovi pristaše su se povukli u citadelu oko Hrama. Rimljani su, sagradivši nasipe i dovukavši opsadne tornjeve, uspjeli slomiti jevrejski otpor i zauzeti Hram, pri čemu je ubijeno 12.000 ljudi.

Pompej je nakon toga ušao u Svetinju nad svetinjama. Iako ju je tako osvrknuo, nije opljačkao Hram, te je već sljedeći dan naredio da se izvrše rituali čišćenja. U političkom smislu je opsada imala dalekosežne posljedice. Hirkan je vraćen na vlast, ali ga Pompej više nije priznao kao kralja, nego tek kao vrhovnog svećenika, odnosno etnarha. Judeja je prestala biti nezavisnom državom, i postala je klijent odnosno poluautonomni entitet u okviru rimske države.

Opsada Jeruzalema predstavlja prolog radnje holivudskog igranog filma *[[King of Kings (1961 film)|Kralj kraljeva]]* iz 1961. godine.

## Izvori
### Napomene

### Literatura
* 
*  Josephus, Flavius. William Whiston, A.M., translator (1895). *[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0148 The Works of Flavius Josephus]*. Auburn and Buffalo, New York: John E. Beardsley. Retrieved 15 July 2010.
* 
* 
* 
*
Sportska dvorana Jug

**Sportska dvorana (SD) Jug** sportska je dvorana u Osijeku. Nazvana je tim imenom jer se nalazi u osječkom naselju Jug II, u gradskoj četvrti Novi grad. Izgrađena je i otvorena 2005. godine. Koriste je mnogi osječki sportski klubovi. Kapacitet joj je 1250 mjesta.

Zanimljivo je da je ta sportska dvorana potpuno ista kao kasnije sagrađena dvorana u Belom Manastiru.

## Napomena
U medijima i javnosti ta dvorana naziva se i *"Sportska dvorana Jug"* te *"Sportska dvorana Jug 2 / II"*.

## Vanjske veze
* ''Sportski objekti''
Jevrejski ustanak protiv Heraklija

**Jevrejski ustanak protiv Heraklija** se odnosi na ustanak palestinskih i drugih levantinskih Jevreja protiv vlasti istočnorimskog (bizantskog) cara Heraklija koji je trajao od oko 613. do oko 625/628. odnosno sudjelovanje Jevreja na strani Perzijanaca u velikom bizantsko-perzijskom ratu od 602. do 628. O tim događajima postoje relativno oskudni podaci, uglavnom iz bizantskih izvora. Prema njima je nakon pobjede nad Bizantincima u bitci kod Antiohije 613. perzijski kralj Hozroje II stupio u savez sa Jevrejima preko mezopotamskog jevrejskog vođe Nehemije ben Hušiela te poslao vojskovođu Šahrabaraza u Palestinu, gdje je pomoć perzijskim trupama pružio jevrejski vođa Benjamin od Tiberijade. Uz Benjaminovu pomoć je Šahrabaraz 614. zauzeo Jeruzalem; Hozroje je potom prepustio Nehemiji i Benjaminu da vladaju Palestinom kao perzijski vazali. Njih dvojica su organizirali jevrejsku vlast te čak započeli planove da obnove srušeni Jeruzalemski Hram; s druge strane je nova vlast izazvala otpor palestinskih kršćana, koji su digli ustanak u kome je Nehemija ubijen. Jevrejski entitet je okončan kada su se između 625. i 628. u Palestinu vratile bizantske trupe; Benjamin je tada promijenio stranu, te, prema nekim navodima, čak pratio Heraklija u njegovom trijumfalnom ulasku u Jeruzalem. Heraklije je Jevreje na svoju stranu privukao obećanjem amnestije, ali ga je potom prekršio pod pritiskom fanatičnih kršćanskih redovnika, te su palestinski Jevreji godine 629. masakrirani ili prisilno pokršteni.

## Povezano
* Jevrejsko-rimski ratovi

## Izvori
* Katz, Shmuel. *Battleground (1974)*, p.&nbsp;97. 
* The Persian conquest of Jerusalem in 614 compared with Islamic conquest of 638 .
Aidan od Lindisfarnea

Sveti **Aidan od Lindisfarnea** (staroirski *Aodhán*; ? - 651) bio je irski kršćanski redovnik i misionar koji je 630-ih i 640-ih pokrštavao, odnosno obnavljao kršćanstvo među Anglosaksoncima u današnjoj sjevernoj Engleskoj. Poznat je i kao osnivač samostana Lindisfarne, koji je bio važno duhovno središte Britanije u ranom srednjem vijeku. Bio je redovnik u Ioni koga je kralj Oswald od Nortumbrije, pokršten za vrijeme svog izgnanstva u Dalriadi, pozvao da mu pomogne pokrstiti podanike nakon dolaska na prijestolje 634. Aidan je svoj rad nastavio i pod kraljem Oswineom od Deire, s kojim je postao blizak prijatelj. Godine 2008. je predloženo da se proglasi svecem zaštitnikom Ujedinjenog Kraljevstva.

## Reference

## Literatura
* Attwater, Donald and Catherine Rachel John. *The Penguin Dictionary of Saints*. 3rd edition. New York: Penguin Books, 1993. .
* Powicke, F. Maurice and E. B. Fryde *Handbook of British Chronology* 2nd. ed. London:Royal Historical Society 1961
## Vanjske veze
Wu Shihuo

**Wǔ Shìhuò** (; 559-635) je bio kineski službenik i velikodostojnik, poznat prije svega kao otac Wu Zetian, jedine prave žene-cara u kineskoj historiji. Bio je trgovac drvom koji je pred kraj vladavine cara Yanga od Suija postao vojni komandant, a poslije dolaska na vlast dinastije Tang postao guverner grada Jingzhou. Osim Wu Zetian je imao još dvije kćeri i dvije sina. Nakon što je nakratko osnovala vlastitu dinastiju Zhou, Wu Zetian je svog oca posthumno proglasila kraljem pod imenom Zhongxiao.
Chen Shuda

**Chen Shuda** (陳叔達) (? - 635), kurtoazno ime **Zicong** (子聰), formalno **Vojvoda Miao od Jianga** (江繆公), 
kasnije **Vojvoda Zhong od Jianga** (江忠公) bio je princ južnokineske carske dinastije Chen, koji je nakon njene propasti i ujedinjena Kine postao službenik, a potom velikodostojnik dinastija Sui i Tang. Bio je 17. od 42 sina cara Xuana od Chena, a karijeru je počeo još za vrijeme očeve vlasti i nastavio pod vladavinom brata Chen Shubaoa. Godine 589. je sa porodicom od strane vojske Suija priveden u Chang'an, a poslije je postao niži službenik cara Wena, da bi počeo napredovati za vrijeme Yanga. Za vrijeme dolaska dinastije Tang na vlast, postao je jedan od najbližih suradnika cara Gaozua, kome je služio kao kancelar i dosta pomogao u uspostavljanju vlasti u južnim dijelovima Kine. Kancelarom je bio i za vladavine njegovog sina Taizonga, iako je pred kraj života pao u nemilost zbog seksualnog nemorala.

## Reference

* *[[Knjiga Chena]]*, vol. 28.
* *[[Historija Južnih dinastija]]*, vol. 65.http://ef.cdpa.nsysu.edu.tw/ccw/02/ssh7.htm 
* *[[Knjiga Tanga]]*, vol. 61.http://ef.cdpa.nsysu.edu.tw/ccw/02/tan08.htm 
* *[[Nova knjiga Tanga]]*, vol. 100.http://ef.cdpa.nsysu.edu.tw/ccw/02/ntan14.htm 
* *[[Zizhi Tongjian]]*, vols. 184, 185, 187, 188, 191, 192, 194.
K'inich Kan B'alam II

**K'inich Kan B'alam II**, ranije navođen kao **Chan Bahlum II** (Guja Jaguar), (23. maj 635 - 20. februar 702) bio je kralj pretkolumbovskog majanskog grada-države *Baakal* (danas poznatog kao Palenque). Bio je sin prethodnog kralja Pacala Velikog, koga je naslijedio 10. januara 684. Nastavio je očevu politiku masovne gradnje spomenika i postavljanja slika. Naslijedio ga je mlađi brat K'inich K'an Joy Chitam II.
Yi Jing (redovnik)

**Yijing** () (635–713) je bio kineski budistički redovnik iz doba dinastije Tang, poznat po putovanjima po Jugoistočnoj i južnoj Aziji. Zapisi sa njegovih putovanja, na kojima je opisao zemlje između Kine i budističke škole Nalanda u Indiji su izuzetno dragocjeni izvor o državama tog vremena, uključujući kraljevstvo Srivijaya. Također je zaslužan za prijevod brojnih budističkih spisa sa sanskrita na kineski. Yijingova puna budistička titula je bila "Tripiṭaka Dharma majstzor Yijing" (kin. 三藏法師義淨).

## Reference
* Dutt S, Buddhist Monks and Monasteries of India, with the translation of passages (given by Latika Lahiri to S. Dutt, see note 2 p.&nbsp;311) from Yijing's book: Buddhist Pilgrim Monks of Tang Dynasty as an appendix. London, 1952.
* A Record of the Buddhist Religion : As Practised in India and the Malay Archipelago (A.D. 671-695)/I-Tsing. Translated by J. Takakusu (1896). Reprint. New Delhi, AES, 2005, lxiv, 240 p., . https://www.vedamsbooks.com/no43511.htm 
* Chinese Monks in India, Biography of Eminent Monks Who Went to the Western World in Search of the Law During the Great tang Dynasty, by I-ching, Translated by Latika Lahiri, Delhi, etc.: Motilal Banarsidass, 1986.

## Vanjske veze
* Translators in Sui Dynasty and Tang Dynasty 
* http://www.buddhanet.net/bodh_gaya/bodh_gaya01.htm 
* http://www.andaman.org/NICOBAR/book/history/prehistory+general/prehistory.htm 
* http://www.iranchamber.com/culture/articles/iranian_cultural_impact_southeastasia.php
Lindisfarne

**Lindisfarne** je plimni otok kraj sjeveroistočne obale Engleske. Također je poznat po neslužbenim imenom **Holy Island** (Sveti Otok) te predstavlja civilnu parohiju grofovije Northumberland. U anglosaksonska vremena je bio poznat pod staroengleskim imenom **Lindisfarena**, which means "[island of the] travellers from Lindsey", zbog čega neki historičari špekuliraju da su prvi stanovnici došli iz Kraljevine Lindsay u ranom srednjem vijeku. Godine 2001. je otok imao 162 stanovnika. Otok je poznat kao duhovno središte sjeverne Engleske u ranom srednjem vijeku, što je status koji je uživao zahvaljujući tamo osnovanom samostanu.

## Reference

### Sekundarni izvori
* 

## Vanjske veze

* Lindisfarne Guide on VisitNorthumberland.com - Includes Video of the Holy Island of Lindisfarne
* Holy Island Safe Crossing Times 2010 
* Tide times for Holy Island/Lindisfarne at the BBC
* Lindisfarne Priory Opening Times 
* Images of Lindisfarne Castle
* Lindisfarne Castle
* 'Hover & Hear' pronunciations in the traditional dialect of Lindisfarne , and compare side by side with other accents from the UK and around the World.
* An illustrated walk on Lindisfarne
* Detailed historical record for Lindisfarne Priory
* Teachers' resource pack: English Heritage
* A Report on the Holy Island of Lindisfarne
Knjiga Lianga

***Knjiga Lianga*** ili ***Knjiga o Liangu*** () je tekst koji predstavlja službenu historiju južnokineske dinastije dinastije Lang. Napisao ju je Yao Silian godine 635. Temelji se na tekstovima, odnosno originalnom rukopisu njegovog oca Yao Caa, koga je citirao u nekoliko poglavlja. Modernim historičarima je zanimljiva jer daje neke od najranijih pisanih izvještaja o Japanu.

## Vanjske veze
* Text of the *Book of Liang*, available from [[National Sun Yat-sen University]].
* Vol. 54 na kineskom i japanskom
Yao Silian

**Yao Silian** (姚思廉) (? - 637), kurtoazno ime **Jianzhi** (簡之),, formalno **Baron Kang od Fengchenga** (豐成康男) je bio kineski historičar u službi dinastija Sui i Tang, poznat kao autor *[[Knjiga Lianga|Knjige Lianga]]* i *[[Knjiga Chena|Knjige Chena]]*, službenih historija dinastije Liang i dinastije Chen. Potonjoj je kao službenik služio njegov otac Yao Cha (姚察), koji je otpočeo, ali do smrti nije dovršio taj tekst. Yao Silianov unuk Yao Shu je služio kao kancelar kineske carice Wu Zetian.

## Reference
Kineska historiografija

Za Kinu, koja ima jednu od najdužih pisanih historija među zemljama svijeta, je karakteristično da ima prilično dugu tradiciju historiografije, koja posjeduje vlastite specifičnosti.

Najstariji tekst koji bi se mogao nazvati historijskim tekstom jest *Shujing* ili *Knjiga dokumenata*, također poznat i kao Klasik historije, jedan od Pet klasika drevne kineske književnosti koji se obično datira u Period zaraćenih država. Tekst pod nazivom *[[Anali Proljeća i Jeseni]]*, koji se ponekad pripisuje Konfuciju, je u kinesku historiografiju uveo analistički princip. Vrijedne izvore podataka daju tekstovi i *[[Zuo Zhuan]]* i *[[Zhan Guo Ce]]*.

Ocem kineske historiografije se smatra Sima Qian, koji je djelovao u doba rane dinastije Han i čiji su *[[Zapisi Velikog historičara]]* prvi tekst koji historiji Kine prilazi sistematski, koji je poslužio kao uzor mnogim budućim historičarima, uključujući autore *[[24 kanonske historije]]*. Na razvoj kineske historiografije je važan uticaj imalo konfucijanstvo kao službena ideologija carske Kine, odnosno konfucijansko inzistiranje na proučavanju historije i poticanje vladara da ne ponavljaju pogreške svojih prethodnika. Iz toga se, između ostalog, razvio običaj kineskih vladarskih dinastija da nakon svrgavanja njihovih prethodnika pišu i objavljuju njihove službene historije.

Iz 8. vijeka, pak, potiče knjiga Shitong u kojoj se raspravljalo u historijskoj metodi, a u 11. vijeku je dinastija Song dala izraditi *[[Zizhi Tongjian]]* kao kapitalno djelo kineske historiografije, odnosno dotada najpotpuniji i najpouzdaniji izvor dotadašnjih historijskih podataka.

Na kinesku historiografiju je sve do 20. vijeka veliki uticaj imala doktrina o dinastijskom ciklusu, odnosno nastojanje da se cjelokupna historija Kine objasni kroz cikluse smjena različitih vladarskih dinastija koje prolaze kroz unaprijed određene faze uspona i padova, odnosno dobijaju i gube Mandat neba. Ova je doktrina napuštena nakon pada posljednje dinastije i proglašenja Kine Republikom. U drugoj polovici 20. vijeka je, pak, na kinesku historiografiju ključni uticaj imala marksistička doktrina, odnosno nastojanje vladajuće Komunističke partije Kine da periode kineske historije uskladi sa marksističkim društveno-ekonomskim formacijama. U posljednjih nekoliko decenija, pak, kineski historičari službenu marksističkui doktrinu kombiniraju sa nacionalističkom i neokonfucijanskom ideologijom.

## Vanjske veze
* Chinese Academy of Social Sciences
Nagrada Saturn za najbolji fantasy film

Slijedi lista dobitnika **[[nagrada Saturn|nagrade Saturn]] za najbolji fantastični film.** 

## Povezano
* Znanstvena fantastika
Noel Malcolm

**Noel Robert Malcolm** FBA FRSL (26. prosinca 1956 -) je engleski povjesničar, publicist i kolumnist, najpoznatiji kao autor knjiga posvećenih povijesti Balkana koje su značajno utjecalo na stav zapadne javnosti i političara o području bivše Jugoslavije na kraju 20. i početku 21. stoljeća.

## Biografija
Noel Malcolm (rođen 1956.) je pohađao čuveni etonski koledž, diplomirao je (*Peterhouse*) i doktorirao (*Trinity College*) na Univerzitetu u Cambridgeu. Diplomirao je engleski jezik i književnost, te stekao doktorat povijesnih nauka. Od 1981. do 1988. naučni je saradnik sveučilišta u Cambridgeu, gdje je i predavao. Zatim je radio kao vanjskopolitički urednik za britanski tjednik *[[The Spectator]]*, te kao politički kolumnist za *[[Daily Telegraph]]*. 1995. godine je ostavio rad u novinama vraćajući se pozivu znanosti. Član je *Britanske akademije*.

Kao urednik priredio je kritičko izdanje sabranih djela političkog filozofa Thomasa Hobbesa i napisao njegovu biografiju. Sa temeljnim poznavanjem jezika jugoistočne Evrope, već više od desetak godina posvetio se istraživanju povijesti toga područja.

Potaknut izbijanjem rata u BiH 1992. godine, napisao je knjigu *Povijest Bosne*, koja je nakon objavljivanja, u aprilu 1994. godine, dočekana izvanrednim stručnim pohvalama. Nakon toga je početkom eskalacije kosovske krize 1998. objavio i *Povijest Kosova*, knjigu koja je u Srbiji, Americi i Britaniji negativno ocijenjena. U svojim se knjigama, a kasnije i člancima i javnim nastupima Malcolm zalagao za očuvanje jedinstvene BiH, a potom i za nezavisnost Kosova.

Malcolm se trenutno nalazi na čelu Odbora povjerenika Bosanskog instituta u Londonu, a služi i kao predsjednik Anglo-albanskog udruženja

## Djela (prevedena)
* "Povijest Bosne: kratki pregled" Novi Liber, Zagreb - Dani, Sarajevo 1995. 
* "Kosovo: kratka povijest" Dani, Sarajevo 2000. 

## Reference

## Vanjske veze
*  Malcolm's profile , All Souls College, Oxford
*  Malcolm's profile , American University in Kosovo
*  Noel Malcolm - Povijest Bosne 
*  Noel Malkolm: KOSOVO, BITKA I MIT  (delovi iz istorije Kosova)
*  Malcolm: Većinu mitova o Kosovu generisali su srpski istoriografi
*  Origins: Serbs, Albanians and Vlachs (delovi iz istorije Kosova)
*  Is Kosovo Serbia? We ask a historian (guardian.co.uk)
*  Recenzija knjige Brendana Simmsa "Najsramniji trenutak: Britanija i uništavanje Bosne"
The Fame

***The Fame*** je prvi studijski album američke pop pjevačice Lady Gage. Izdan je 19. kolovoza 2008., pod pokroviteljstvom izdavačke kuće Interscope Records. Gaga je na albumu surađivala s nekoliko producenata kao što su RedOne, Martin Kierszenbaum i Rob Fusari. Pjesme su inspirirane Gaginom ljubavlju prema slavi, kao i o životu bogatih, te kako na to sve ona gleda. Glazba korijene vuče iz electropopa i synthpopa osamdesetih s mnogo plesnih melodija.

## Singlovi

* 2008.: "Just Dance" (feat. Colby O'Donis)
* 2008.: "Poker Face"
* 2009.: "Eh, Eh (Nothing Else I Can Say)"
* 2009.: "LoveGame"
* 2009.: "Paparazzi"

## Popis pjesma
# Just Dance (featuring Colby O'Donis) (RedOne, Akon) &ndash; 4:04
# LoveGame (RedOne) &ndash; 3:33
# Paparazzi (R. Fusari) &ndash; 3:30
# Beautiful Dirty Rich (R. Fusari) &ndash; 2:54
# Eh, Eh (Nothing Else I Can Say) (M. Kierszenbaum) &ndash; 2:57
# Poker Face (RedOne) &ndash; 3:59
# The Fame (M. Kierszenbaum) &ndash; 3:44
# Money Honey (Lady Gaga, RedOne, Bilal Hajji) &ndash; 3:08
# Again Again (R. Fusari) &ndash; 3:06
# Boys Boys Boys (RedOne) &ndash; 3:22
# Brown Eyes (R. Fusari) &ndash; 4:05
# Summerboy (Brian & Josh) &ndash; 4:16
# I Like It Rough &ndash; 3:22

## Vanjske veze
* Lady Gaga - Službena stranica
FIBA EuroBasket 2011.

**Evropsko prvenstvo u košarci 2011.** je 37. po redu evropsko košarkaško prvenstvo za muškarce, koje se održalo u Litvaniji. Utakmice su se igrale u šest gradova: Vilnjusu, Šiuljaju, Klajpedi, Kaunasu, Alitusu i Panevežisu. Litvaniji je drugi put da bude domaćin Evropskog prvenstva, prvi put od dobijanja nezavisnosti.

Prvenstvo je prvo na kom je učestvovalo 24 reprezentacije, iako je bilo predviđeno da učestvuje samo 16. FIBA je promenila svoju odluku 5. septembra 2010. godine.

## Učesnici

Zemlja domaćin
* 
Reprezentacije kvalifikovane kroz učešće na Svetskom prvenstvu u košarci 2010. su:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
Reprezentacije koje su dobrim plasmanom na kvalifikacionom turniru za Evropsko prvenstvo u košarci 2011. obezbedile učešće su:
* 
* 
* 
* 
* 
Reprezentacije kvalifikovane nakon proširenja broja ekipa koje će učestvovati sa 16 na 24:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
Reprezentacije koje su se plasirale u dodatnoj rundi kvalifikacija su:
* 
* 

## Sastavi reprezentacija

## Mesto održavanja
Takmičenje po grupama će se igrati u četiri arene, odnosno u gradovima Alitus, Šiuljaj, Klajpeda i Panevežis. Kvalifikacione utakmice za plej-of igraće se u Simens areni u glavnom gradu Viljnusu, a plej-of u novoj Žalgiris areni u Kaunasu.

## Arene

## Žreb
* Žreb je održan 30. januara.

## Grupna faza

### Grupa A ([[Panevežis]])

### Grupa B ([[Šiuljaj]])

### Grupa C ([[Alitus]])

### Grupa D ([[Klaipėda|Klajpeda]])

## Drugi krug
### Grupa E

### Grupa F

## Završnica

:Sve utakmice će se igrati Žalgiris areni u Kaunasu

;Plasman od 5-og do 8-og mesta

## Četvrtfinale
### Španija - Slovenija

### Makedonija - Litvanija

### Francuska - Grčka

### Rusija - Srbija

## Plasman od 5. do 8. mesta
### Slovenija - Litvanija

### Grčka - Srbija

## Polufinale
### Španija - Makedonija

### Francuska - Rusija

## Za 7. mesto

## Za 5. mesto

## Za 3. mesto

## Finale

----

## Konačan plasman

## Pojedinačne nagrade

## Sastavi pobedničkih ekipa
## Reference

## Vanjske veze

* Zvanična interent stranica
636.

__NOTOC__
Godina **636.** (**[[rimske brojke|DCXXXVI]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru. Oznaka 636. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* 20.8. &ndash; Muslimansko osvajanje Sirije: Bitka kod Jarmuka u kojoj rašidunska (arapska muslimanska) vojska Halida ibn Valida nanosi odlučujući poraz bizantskoj vojsci, a što rezultira trajnim bizantskim gubitkom Sirije i prvim od značajnijih muslimanskih osvajanja.
* 16.11,&ndash;19.11. &ndash; Muslimansko osvajanje Perzije: Bitka kod al-Kadisije u kojoj rašidunske (arapske muslimanske) snage nanose odlučujući poraz perzijskoj vojsci, nakon koga je cijela Mezopotamija (današnji Irak) došla pod arapsku vlast.
* Rothari se ženi za kraljicu Gundepargu, postavši tako kralj Langobarda.
* Kineska dinastija Tang objavljuje službene historije prethodnih dinastija - poznate kao *[[Knjiga Sjevernog Qija]]*, *[[Knjiga Chena]]* i *[[Knjiga Suija]]*.
* Kalif Omer počinje graditi grad Basra u današnjem Iraku.
* U kineskom okrugu Zhengding podignuta znamenita Xumi pagoda.


## Rođenja

## Smrti
* 4.4. &ndash; Isidor Seviljski, biskup i učenjak
* Arioald, kraljica Langobarda
* Carica Zhangsun
* Sisenand, vizigotski kralj Hispanije

## Reference
Rick Ross

**Vilijem Leonard Roberts II** (28. januar 1976), bolje poznat po svom umetničkom imenu **Rik Ros** je američki reper. Rik je svoje umetničko ime uzeo od trgovca droge Riki Rosa. Ricky je tužio repera s 10 milijona dolara za nedozvoljeno korištenje imena. Rik Ros je osnovao diskografsku kuću Majbah Mjuzik Grup, preko koje je objavio svoja dva studio albuma *[[Diper Den Rep]]* i *[[Teflon Don (album)|Teflon Don]]*.

## Izvori


## Vanjske veze

* 
* Rik Ros na Internet Muvi Dejtabejz
* Rik Ros na MajSpejs
* Rik Ros na Tviter
Basra

**Basra** je grad na jugu Iraka i najveća iračka luka. Nalazi se na rijeci Šat al-Arab koja nastaje spajanjem glavnih iračkih rijeka Eufrata i Tigrisa, u blizini iračkog izlaza na more.

## Historija
Basra je osnovana 636. godine, ubrzo nakon arapskog osvajanja Mezopotamije. Osnovao ju je kalif Omar na mjestu starog perzijskog naselja. Grad je značajno vojno uporište na strateški važnom položaju za borbu Arapa protiv Sasanida. Nakon arapskog osvajanja Perzije slabi vojno značenje grada, a jača trgovačko jer se nalazi na povoljnom položaju za izgradnju luke. Značenje posebno raste u 8. st. nakon što Bagdad postaje glavni grad Bagdadskog Kalifata, a Basra postaje luka za pretovar tereta između morskih brodova i riječnih brodova za plovidbu Tigrisom do Bagdada. S obzirom na značenje Bagdada kao glavnog grada Basra postaje najvažnija arapska luka i trgovački centar.

Značenje Basre opada nakon napada Mongola i uništenja Bagdadskog Kalifata u 13. st. Nakon toga se izmjenjuje vlast raznih dinastija Mongola i Turaka. U 16. st. potpada pod vlast Osmanskog Carstva i predstavlja turski izlaz na Perzijski zaljev. Mezopotamija je ostala turska do 1. svj. rata kad potpada pod britanski mandat. Basra se pod britanskom upravom modernizira i ponovo postaje značajna luka. Posebno značenje dobiva nakon nastanka nezavisnog Iraka 1932. godine. 1964. je osnovano sveučilište.

Grad je pretrpio značajne štete u Iračko-iranskom ratu 1980-1988. tokom kojeg je broj stanovnika opao s 1,5 milijuna na 400.000. Prostor rijeke Shatt al-Arab oko Basre je bio glavni povod rata i prostor najvećih borbi. Tokom Zaljevskog rata 1990-1991. je Basra bila glavna baza iračkih snaga za napad na Kuvajt. U kasnijem razdoblju je došlo do pobune Šijita koju je iračka vojska brutalno ugušila. Basra je bila prvi veći irački grad koji su koalicijske snage pod vodstvom SAD-a zauzele tokom Rata u Iraku 2003. kojim je srušen Sadam Husein. Nakon toga je Basra došla pod okupaciju britanskih snaga i dolazi do brojnih borbi između Britanaca i iračkih pobunjenika. Krajem 2007. su se britanske snage povukle i Basra je postala prvi veći irački grad koji je potpuno vraćen pod iračku upravu.

## Geografija
Basra se nalazi na jugu Iraka. Smještena je na rijeci Šat al-Arab, 55&nbsp;km od obale Perzijskog zaljeva. Nedaleko je Iranska i Kuvajtska granica. Prostor oko grada je pustinjski, ali uz Shatt al-Arab postoje močvare. Klima je pustinjska s malo padalina.

## Kultura
Basra je tradicionalni arapski grad s brojnim džamijama i zgradama u tradicionalnoj islamskoj arhitekturi. Za razliku od ostalih arapskih gradova Basra ima pravilnu strukturu ulica. Značajna je palača na obali rijeke. Basra je jedan od najznačajnijih gradova koji se spominje u zbirci arapskih priča Tisuću i jedna noć.

## Gradovi prijatelji
*  Baku, Azerbajdžan
*  Bagdad, Irak
*  Dubai, Ujedinjeni Arapski Emirati
*  Detroit, SAD
Istočnorimska vojska

**Bizantska vojska** je naziv za kopnene oružane formacije Istočnog Rimskog ili Bizantskog Carstva koje su okvirno djelovale od 4. vijeka (kada je Carstvo, pod tradicionalnim tumačenjima nastalo) do pada Carigrada 1453. godine. U užem smislu se pod time podrazumijevaju oružane snage Carstva od sredine 7. vijeka kada se ono transformiralo zbog gubitka većine teritorija u muslimanskim osvajanjima te uvelo vojno ustrojstvo temeljeno na temama, a bizantska vojska u mnogo čemu sličnost s rimskom vojskom od koje je bila nastala.

Bizantska vojska ustanovljena u 7. vijeku se postepeno transformirala u jednu od najjačih i najefikasnijih vojnih aparata u Euraziji za vrijeme srednjeg vijeka, a, posebno pod vladavinom vojničkih careva u 9. i 10. vijeku dobila mogućnost da se ravnopravno nosi sa svim neprijateljima Bizanta na istoku i zapadu. Ekonomska kriza, kao i postepena feudalizacija Carstva, značajno je oslabila bizantsku vojsku i dovela do katastrofe u Četvrtom križarskom ratu, odnosno pada Carigrada. Nikejsko Carstvo je, pak, uspjelo djelomično obnoviti staru bizantsku vojnu organizaciju i sa njom povratiti Carigrad, ali su u 14. vijeku građanski ratovi i uspon Osmanskog Carstva doveli do svođenja Bizanta na male enklave koje su umjesto bizantske branile najamničke vojske.

### Procjene broja ljudstva
Točna veličina i sastav bizantske vojske, odnosno njenih jedinica je predmet duge i široke rasprave, s obzirom na oskudne i često proturječne primarne izvore. Sljedeća tablica daje približne procjene, koje isključuju veslače, odnosno pripadnike bizantske mornarice.

## Napomene

## Vanjske veze

* De re militari.org - The Society for Medieval Military History
* http://www.servinghistory.com/topics/Byzantine_army
Pašaluk

**Pašaluk** (), također ejalat ili beglerbegluk, u Osmanskom Carstvu bila je najveća upravno-teritorijalna jedinica, čiji je vođa (paša, beglerbeg) bio podređen direktno Porti, a dobijao je često titulu vezira.

Pašaluci su se dijelili na sandžake, kojima su upravljali begovi. U doba svog najvećeg teritorijalnog obima (16-17. vijek) Turska je imala 28 pašaluka.

## Pašaluci u južnoslovenskim zemljama
Južnoslovenske zemlje pod turskom vlašću pripadale su do početka XVI. vijeka Rumelijskom pašaluku sa sjedištem u Sofiji.

Nakon velikih osvajanja u Ugarskoj osnovan je 1541. Budimski pašaluk, poslije zauzeća Banata Temišvarski pašaluk, a godine 1580. Bosanski pašaluk. Krajem 16. vijeka formiran je pašaluk u Jegru (Eger), a početkom 17. vijekaa pašaluk sa sjedištem u Kanjiži (Nagykanizsa), kojima su pripadali i neki naši krajevi.
 
Makedonski sandžaci (solunski, ohridski, skopski, ćustendilski) te vučitrnski sandžak ostali su i dalje u Rumelijskom pašaluku, sandžaci Kruševac, Smederevo, Zvornik, Srem (Mitrovica), Požega i Bečkerek pripali su sredinom XVI. vijeka Budimskom pašaluku. Bečkerek je ubrzo pripao Temišvarskom pašaliku, a neki drugi dijelovi te teritorije ušli su 1580. u sastav novonastalog |Bosanski pašaluk|Bosanskog pašaluka, najjačeg na našem području.

Početkom 17. vijeka Podravina (Požega i Valpovo) pripali su Kaniškom pašaluku, dok je Kruševački sandžak ušao u sastav Rumelijskog, a Bačka u sastav Jegerskog pašaluka.

## Spisak pašaluka
* Bosanski pašaluk (1463-1851)
* Budimski pašaluk
* Hercegovački pašaluk (1833-1851)
* Jegarski pašaluk
* Niški pašaluk (1846-1864)
* Rumelijski pašaluk
* Za Beogradski pašaluk v. Smederevski sandžak

## Povezano
* Ajalet
* Beglerbegluk
* Sandžak (teritorijalna jedinica)
* Vilajet
* Sastavni dijelovi Osmanskog Carstva

## Izvori
* *[[Opća enciklopedija Jugoslavenskog leksikografskog zavoda|Opća enciklopedija JLZ]]*, Zagreb, 1980. (6. tom: Nih-Ras)
Morondava

**Morondava** je gradić na zapadnoj obali Madagaskara od 33 372 stanovnika , administrativni centar *Regije Menabe* i istoimenog distrinkta (fivondronana) *Menabe* u *Provinciji Toliara*.

Većina stanovnika *Morondave* su Sakalave, ali ima i dosta doseljenika Indije Jemena Somalija i Komora.
## Historija
*Morondava* je bila prijestolnica drevnog Kraljevstva Menabe naroda 
Sakalava, koje je egzistiralo od početka 15. vijeka zahvaljujući cvjetajućoj trgovini robljem između Sakalava i arapskih i evropskih trgovaca.
*Morondava* i danas predstavlja kultno mjesto za Sakalave oni svakih deset godina dolaze na svoje veliko ritualno okupljanje kod nedalekog sela Belo, na obalama rijeke Tsiribihine, kako bi proslavili obred **Fitampoha** (*pranje kraljevskih [[relikvija]]*).
## Turizam i ekologija

U posljednje vrijeme pokušava se *Morondavu* pretvoriti u turističko odredište zbog 
okolne savane i pješčanih plaža.
*Morondava* je danas svjetski poznata po svojoj *[[Avenija boababa|Aveniji boababa]]* koja se nalazi pored grada. Ta gigantska drva, pojedina stara i po 800 godina, danas su jedini ostatci nekoć bujnih šuma koje su postojale pored grada. Kako se množilo stanovništvo, tako je nestajalo i šuma, te baobabe nisu dirali iz vjerskih razloga.

U bližoj okolici grada na 60&nbsp;km nalazi se rezervat prirode *Šuma Kirindi*.
U dalnjoj okolici grada, udaljen oko 150&nbsp;km sjeverno, nalazi se *[[Tsingi de Bemaraha|Rezevat 
prirode Tsingi de Bemaraha]]* koji je 1990. uvršten na UNESCO-vu listu Svjetske baštine zbog jedinstvenih geografskih karakteristika, očuvane šume 
mangrova, brojnih vrsta ptica i velike populacije lemura.

## Geografske i klimatske karakteristike
*Morondava* leži u lijevim rukavcima delte rijeke Morondava ( 
koordinate: ) na obali Mozambičkog kanala. Kraj oko Morondave je ravničarska savana, prošarana rijetkim baobabima, između ostalih tu rastu endemski madagaskarski baobabi - Adansonia grandidieri.

*Morondava* je udaljena oko 646&nbsp;km jugozapadno, od glavnog grada Antananarivo nacionalnom 
cestom br. 36. *Morondava* ima vruću tropsku klimu, prosječna dnevna temperatura je oko 30 °C i više.

## Transport, Privreda
*Morondava* ima manju luku u Mozambičkog kanala koja je lokalnog značenja, iz nje se uglavnom izvoze kozice, poljoprivredni proizvodi i stoka iz unutrašnjosti. Kao prometnica prema unutrašnjosti koristi se rijeka i male piroge.

Grad ima i mali *[[Aerodrom]] Morondava* (IATA: MOQ ICAO: FMMV) iz kojih domaći 
prijevoznik Air Madagascar ima letove za Antananarivo.

Ribolov (lov na kozice, stočarstvo (uzgoj zebua) i poljoprivreda (uzgoj; riže, manioka, kukuruza i pamuka) su najvažnije privredne grane u regiji.

## Povezano
* Rezevat prirode Tsingi de Bemaraha
* Popis gradova na Madagaskaru

## Reference

## Vanjske veze

* Morondava balnéaire na portalu madaconnection.com  
* Journal from Morondava, Madagascar
Muslimanska osvajanja

**Muslimanska osvajanja** (, **al-Ġazawāt** or الفتوحات الإسلامية, **al-Fatūḥāt al-Islāmiyya**) također poznata i kao **Islamska osvajanja** ili **Arapska osvajanja**, je naziv koji u svom tradicionalnom smislu podrazumijevaju niz oružanih sukoba, odnosno osvajačkih pohoda koje je arapska muslimanska država, kasnije poznata kao Kalifat, poduzela od svog nastanka 620-ih do oko 750. godine, a koji su rezultirali osvajanjem cijelog Bliskog Istoka, Sjeverne Afrike, te dijelova Centralne i južne Azije, odnosno Kavkaza i južne Evrope. Muslimanska osvajanja su za posljedicu imala naglo širenje islama i njegovo pretvaranje u jednu od najvećih svjetskih religija, odnosno širenje arapskog jezika, pisma i kulture te stvaranje jednog od najvećih carstava u historiji svijeta, od koga je stvoren današnji islamski svijet. Muslimanska osvajanja se obično dijele na ona za života proroka Muhameda (do 632), koja su uključivala Arabijski poluotok; ona za vrijeme prva četiri kalifa, odnosno Rašidunskog Kalifata (632 - 661) kada su osvojeni Levant, Perzija, Egipat, Armenija i Cipar; te osvajanja za vrijeme Umajadskog Kalifata kada su osvojene Sjeverna Afrika, najveći dio Iberijskog poluotoka, današnjeg Afganistana i Pakistana, te dijelovi Kavkaza i Centralne Azije.

Carstvo stvoreno muslimanskim osvajanjima se raspalo kada je zbačena dinastija Omajada, i na mjesto kalifa došla Abasida, čiju su vlast, pak preživjeli Umajadi uspješno osporili osnovavši suparničku državu poznatu kao Kordovski Kalifat. Tada su prestala muslimanska osvajanja u užem/tradicionalnom smislu riječi, iako su kasnije stvorene muslimanske države nastavile u sljedećim vijekovima pripajati teritorije ne-muslimanskih država i tako širiti islam, pri čemu se posebno istaklo Osmansko Carstvo na zapadu i Mogulsko Carstvo na istoku.

## Hronologija

ubrzo po smrti proroka Muhameda 632. godine, arapska armija hitro osvaja Egipat, kao i veliki deo ostatka Rimskog carstva na istoku Afrike. Hrišćani su ih ispočetka prihvatili, verujući da će njihova vladavina biti bolja od carigradske.

## Reference

## Povezano
* Džihad

## Vanjske veze
* Does the Quran Really Sanction Violence Against 'Unbelievers'? by Shaikh Kabir Helminski, *[[The Huffington Post]]*
* Historical Interaction between the Islamic and Buddhist Cultures
Bitka na Jarmuku

**Bitka na Jarmuku** bila je veliki sukob između arapske i vizantijske vojske koji se odigrao 20. avgusta 636. godine. U pitanju je jedna od najvećih bitaka između Vizantije i Arapa u kojoj su arapske snage odnele ubedljivu pobedu.

U vreme bitke na Jarmuku Vizantijom je vladao car Iraklije koji je u ranijem periodu svoje vladavine (627/28) odneo ubedljivu pobedu nad Sasanidskom Persijom. Ipak ovo je samo omogućilo brzo osvajanje Persije od strane Arapa i stavilo je vizantijsko carstvo pred još teže iskušenje. Novi neprijatelj, ujedinjen novom verom koju je propovedao Muhamed, širio se izuzetno brzo. Muhameda je nasledio Abu Bakr koji je preduzeo odlučne vojne mere protiv Vizantije.

Do velikog vojnog obračuna došlo je u dolini reke Jarmuk nakon višemesečnog manevrisanja obe strane. Bitka je trajala šest dana i arapska vojska, iako malobrojnija, pod vodstvom sjajnog vojskovođe Halid ibn El Velida, odnela je odlučujuću pobedu. Arapima je ova pobeda omogućila da zauzmu Siriju a potom i Egipat.

## Literatura
* Radivoj Radić, *Vizantija. Purpur i pergament*, Evoluta, Beograd, 2006, str. 187-189.

## Vanjske veze

* Istorijska biblioteka: Bitka na Jarmuku
Bitka kod al-Kadisije

**Bitka kod al-Kadisije** se odigrala u Mezopotamiji u novembru 636. između arapske muslimanske vojske Rašidunskog Kalifata na jednoj, te perzijske (sasanidske) vojske na drugoj strani. Do nje je došlo nakon što su 634. muslimani zbog poraza u Bitci kod mosta privremeno izgubili kontrolu nad osvojenim Irakom. Muslimanske snage su krenule u novu ofenzivu, ojačanu snagama koje su prethodno sudjelovale u uspješnom pohodu na bizantsku Siriju i regrutima iz arabijskih plemena. Muslimanski izvori navode kako je perzijska vojska bila višestruko nadmoćna, ali da su Arapi nakon četiri dana duge, naporne i krvave borbe na kraju ostvarili pobjedu i potpuno razbili Perzijance. Ta je pobjeda omogućila muslimanima da osvoje cijeli Irak, uključujući tadašnju perzijsku prijestolnicu Ktesifon. Perzijska vojska se konačno biti poražena tek u bitci kod Nahavanda 641. nakon koje je uslijedilo osvajanje preostalih muslimanskih teritorija i konačni nestanak Perzijskog Carstva oko 651. Usprkos toga, bitka kod al-Kadisije, kao i bitka kod Jarmuka koja joj nedugo prije prethodila, se smatra jednom od najvažnijih bitaka u historiji Bliskog Istoka, islama i svijeta.

## Napomene
Xumi pagoda

**Xumi pagoda** () ili **Sumeru pagoda**, također poznata i kao **Ljetna pagoda** je kineska pagoda budističkog mansatira Kaiyuan koja se nalazi zapadno od Zhengdinga u kineskoj provinciji Hebei. Izgrađena je od kanena i opeka godine 636. za vrijeme cara Taizonga iz dinastije Tang. Visoka je 48&nbsp;m i vrlo dobro je očuvana nakon prvotne izgradnje. Manastir koji je nekada okruživao pagodu je, međutim, uglavnom uništen uz izuzetak nekoliko građevina.

## Napomene

## Povezano
* Kineska arhitektura

## Literatura
* Harper, Damian (2005). *Lonely Planet China: 9th Edition*. London: Lonely Planet Books. .

## Vanjske veze

* The Kaiyuan Temple Pagoda at China.org.cn
Zhengding

**Zhengding** () je okrug u kineskoj provinciji Hebei, smješten oko 260&nbsp;km južno od Pekinga. U administrativnom smislu pripada obližnjem Gradu Shijiazhuang i ima oko 594.000 stanovnika. Zhengding je preko 1000 godina - od vremena dinastije Sui do vremena dinastije Qing - bio jedno od najvažnijih duhovnih središta Kine. Predstavljao je mjesto gdje su osnovane neke od najvažnijih škola Zen budizma. Mnogi od znamenitih vjerskih objekata su, međutim, oštećeni ili uništeni tokom historije. Izuzetak predstavlja manastir Longxing, čije su građevine ostale gotovo netaknute. U okrugu se nalaze i četiri znamenite pagode, svaka sa posebnim arhitektonskim stilom.

## Vanjske veze

* Official government of Zhengding County government
* Xumi Pagoda on china.org.cn
* Lingxiao Pagoda on china.org.cn
* Chengling Pagoda on china.org.cn
* Hua Pagoda on cntravel.biz
Rothari

**Rothari** ili **Rothair** (? - 652) je bio langobardski kralj od 636. do smrti. Prije dolaska na vlast bio je vojvoda od Brescie. Kao i njegov prethodnik Arioald je po vjeri bio arijanac. Nedugo nakon stupanja na prijestolje je dao pobiti sve svoje protivnike. Pokazao se kao energičan i sposoban vladar. Nastavio je rat s Bizantincima te im oduzeo područje Ligurije kao i gotovo cijelu dolinu Poa. Poznat je i po tome što je 643. izdao *[[Edictum Rothari]]*, kodifikaciju dotle običajnog prava među Langobardima čiji tekst (napisan na latinskom) daje važan uvid u život i običaje Langobarda tog doba. Rotharija je naslijedio sin Rodoald.

## Literatura
* Paul the Deacon, ''Historia Langobardorum'' IV.xlii and xlv  ( English translation by William Dudley Foulke, 1907)
Knjiga Chena

***Knjiga Chena*** ili ***Knjiga o Chenu*** (tradicionalni kineski: 陳書; pinyin: Chén Shū) je tekst koji predstavlja službenu historiju južnokineske dinastije Chen. Dala ju je izraditi kineska dinastija Tang, a izradio ju je historičar Yao Silian 636. Slično kao i Knjiga Lianga istog autora, i Knjiga Chena se temelji na ranijem tekstu Yao Sillianovog oca koji se zvao Yao Ca. Predstavlja također jedan od potpunijih i detaljnijih izvora o dinastiji Chen, iako je često bila kritizirana zbog nastojanja da se izostave ili opravdaju nedjela dinastije Chen. Knjiga također sadrži komentar Wei Zheng, premijera dinastije Tang, koji proturječi mnogim navodima teksta. Usprkos toga je Knjiga Chena postala dio kanonske *[[24 historije]]*.

## Vanjske veze

* Tekst dostupan na [ [Nacionalni univerzitet Sun Yat-sena|Nacionalnom univerzitetu Sun Yat-sena]].
Knjiga Suija

***Knjiga Suija*** ili ***Knjiga o Suiju*** () je tekst koji predstavlja službenu historiju kineske carske dinastije Sui. Sastavio ga je tim historičara u službi dinastije Tang na čelu sa Wei Zhengom i objavio 636. Kasnije je ušao u kanon znamenitih 24 historije.

## Vanjske veze

* Tekst  *Knjige Suija* na stranici Nacionalnog univerziteta Sun Yat-sena.
637.

__NOTOC__
Godina **637.** (**[[rimske brojke|DCXXXVII]]**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru. Oznaka 637. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Muslimansko osvajanje Perzije: Nakon pobjede u bitci kod al-Kadisije vojska Rašidunskog Kalifata zauzima perzijsku prijestolnicu Ktesifon.
* Muslimansko osvajanje Sirije: Muslimanske snage osvajaju Jeruzalem, Alep i Antiohiju. 
* Tibetanski vladar Songtsen Gampo gradi prvu palaču na mjestu kasnije Palače Potala.
* Bitka kod Mag Ratha nakon je umanjen uticaj države Dál Riata na današnji Ulster.
* Chang'an, glavni grad Kine, postaje najveći grad na svijetu nakon što je preuzeo primat od bivše sasanidske prijestolnice Ktesifon.


## Rođenja

## Smrti
* Wen Yanbo, kineski kancelar dinastije Tang (r. 575)

## Reference
Opsada Jeruzalema (637)

**Opsada Jeruzalema** od strane arapske muslimanske vojske Rašidunskog Kalifata je trajala od novembra 636. do aprila 637. Predstavljala je dio velikog pohoda na Levant, a započela je nekoliko mjeseci nakon što su muslimani pod Halid ibn Validom na Jarmuku izvojevali odlučujuću pobjedu nad bizantskom vojskom cara Heraklija; bizantski garnizon u Jeruzalemu stoga više nije mogao očekivati pomoć iz Konstantinopola. Usprkos toga, branitelji, koje je vodio patrijarh Sofronije su se dobro pripremili za obranu i ojačali zidove. Muslimanska vojska je, pak, odlučila da grad ne zauzima na juriš nego da ga jednostavno opkoli i pokuša grad glađu natjerati na predaju. U tome je imala dosta uspjeha, jer je Sofronije već nakon četiri mjeseca počeo o tome pregovarati. Njegova ponuda da će se predati, ali samo islamskom kalifu Omeru, je na kraju prihvaćena. Zbog toga je trebalo čekati neko vrijeme da Omer dođe u Jeruzalem iz Medine. Do predaje je službeno došlo krajem aprila 637. Sofronije i Omer su potpisali sporazum kojim su se kršćanski podanici obavezali plaćati džiziju dok im je Omer garantirao slobodu ispovjedanja vjere.

Osvajanje Jeruzalema je imalo izuzetnu važnost za dalju historiju Bliskog Istoka, kršćanstva i islama. Grad je pod muslimanskom vlašću ostao sve do križarskog osvajanja 1099. godine.

## Reference

## Literatura
* 
* Al-Waqidi, *Futuh al-Sham (Conquest of Syria).*
* Benvenisti, Meron (1998). *City of Stone: The Hidden History of Jerusalem* Publisher, University of California Press, .
* Edward Gibbon (1862), *The History of the Decline and Fall of the Roman Empire*, Volume 6. J.D. Morris Publishers.
* Gil, Moshe (February 1997). *A History of Palestine*, 634–1099. Cambridge University Press, .
* Greatrex, Lieu, Samuel N. C. (2002). *The Roman Eastern Frontier and the Persian Wars (Part II)*. Routledge publishers. .
* Haldon, John (1990). *Byzantium in the Seventh Century: the Transformation of a Culture*. Cambridge University Press. .
* Hoppe, Leslie J. (2000). *The Holy City: Jerusalem in the Theology of the Old Testament*. Michael Glazier Books. .
* Imad ad-Din al-Isfahani, *al-Fath al-Qussi fi-l-Fath al-Qudsi.*
* Lewis, Bernard (2002, sixth edition) *The Arabs in History* Oxford University Press, .
* Nicolle, David (1994), *Yarmuk 636 A.D.: The Muslim Conquest of Syria*.Osprey Publishing, 
* Runciman, Steven (1987, second edition), *A History of the Crusades: The First Crusade*. Penguin Books: London,