Žika Mitrović

**Živorad Žika Mitrović** (3. 9. 1921, Gornja Badanja (planina Cer), Loznica, Kraljevina SHS–29. 1. 2005, Beograd, Srbija, Srbija i Crna Gora) je bio srpski i jugoslovenski filmski reditelj, autor stripova i scenarista.

## Stripsko delo
Mitrović je karijeru počeo kao stripski crtač i scenarista u periodu 1936-1941, „Zlatnom dobu srpskog stripa“, kada je bio još srednjoškolac i omladinac. Objavljivao je stripove različitih žanrova u komercijalnim beogradskim listovima: *[[Mika Miš]]*, *[[Zabavnik (list)|Zabavnik]]*, *[[Paja Patak (list)|Paja Patak]]* i *[[Dečje vreme]]*.

Najpoznatiji stripovi tog doba su mu „Junaci Pavlove ulice” „Hajduk Veljko“, „Duh prerije“, „Orkan sa istoka“ „Krijumčari ljudi“ i „Moć fakira“. (U filmu *[[Savamala (film)|Savamala]]* iz 1982. Mitrović je evocirao stripsko razdoblje svog života.)

Posle rata, Mitrović se bavio prvenstveno filmom, ali je i dalje ostala veza sa stripom. Stripski serijal Kapetan Leši je adaptacija istoimenog filma, po scenariju samog Mitrovića sa saradnicima, i crtežom Julija Radilovića Julesa. Izašle su četiri epizode u zagrebačkom Plavom vjesniku (1960-1964).

Makedonski stripar Zoran Tanev je 2000. objavio stripsku adaptaciju Mitrovićevog filma Mis Ston. Ovo izdanje je prvi makedonski stripski album.

## Filmsko delo
Mitrović je pripadao naraštaju reditelja koji su, neposredno posle Drugog svetskog rata, postavili temelje profesionalno organizovane filmske produkcije u Srbiji i Jugoslaviji.

Snimao je filmove različitog žanra, a najviše je ostao upamćen po istorijskim: „Nevesinjska puška“, „Marš na Drinu“, „Signali nad gradom“, „Solunski atentatori“, „Užička republika“ i „Timočka buna“.

Dobitnik je više domaćih i međunarodnih priznanja, među kojima je nekoliko zlatnih i srebrnih arena, Sedmojulska i Oktobarska nagrada.

Sahranjen je u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju.

## Filmografija

|-
| 1955. || Ešalon doktora M. || ratni (partizanski) ||
|-
| 1956. || Poslednji kolosek || drama, kriminalistički ||
|-
| 1957. || Potraži Vandu Kos || drama ||
|-
| 1958. || Mis Ston || drama ||
|-
| 1960. || Kapetan Leši || ratni (partizanski) ||
|-
| 1960. || Signali nad gradom || ratni (partizanski) ||
|-
| 1961. || Solunski atentatori || istorijska drama ||
|-
| 1962. || Obračun || posleratna drama ||
|-
| 1963. || Nevesinjska puška || istorijska drama || Srebrna arena za režiju
|-
| 1964. || Marš na Drinu || ratni || Zlatna arena za režiju
|-
| 1966. || Do pobede i dalje || ratni (partizanski) ||
|-
| 1966. || Gorke trave || posleratna drama ||
|-
| 1967. || Nož || kriminalistički ||
|-
| 1968. || Operacija Beograd || ratni (partizanski) ||
|-
| 1968. || Brat doktora Homera || posleratna drama ||
|-
| 1970. || Ubistvo na svirep i podmukao način iz niskih pobuda || kriminalistički ||
|-
| 1974. || Užička republika || ratni (partizanski) || Zlatna arena za najbolji film
|-
| 1982. || Savamala || socijalna drama ||
|-
| 1983. || Timočka buna || istorijska drama||
|-
| 1986. || Protestni album || kriminalistički ||
|}

## Izvori
* Zdravko Zupan i Slavko Draginčić, Istorija jugoslovenskog stripa I, Forum Marketprint, Novi Sad, 1986. E-izdanje: Projekat Rastko
* Zdravko Zupan, *Vek stripa u Srbiji*, Kulturni centar – Galerija savremene umetnosti, Pančevo, 2007.

## Vanjske veze
*