open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
You Can't Take It with You (film)

***You Can't Take It with You*** (u bivšoj Jugoslaviji distribuiran pod naslovom ***U grob ništa ne nosiš***) je američka crno-bijela filmska komedija snimljena 1938. u režiji Franka Capre. Temelji se na istoimenoj kazališnoj predstavi Georgea S. Kaufmana i Mossa Harta. Protagonist, koga tumači James Stewart je mladić iz porodice bogatih snobova koji se zaljubi u sekretaricu Alice Brady (čiji lik tumači Jean Arthur, čiju porodicu čine "šašavi" ekscentrici. Radnja prikazuje kako protagonist polagano prihvaća svoju tazbinu kao "normalnu" u odnosu na "šašavi" svijet. *You Can't Take It with You* je predstavljala trijumf kako za studio Columbia Pictures, koji je ostvario veliku gledanost i profit na kino-blagajnama, tako i za Capru koji se ovjenčao svojim trećim Oscarom za najbolju režiju, a kao producent i Oscarom za najbolji film.

## Uloge
* Jean Arthur ... Alice Sycamore
* Lionel Barrymore ... Grandpa Martin Vanderhof
* James Stewart ... Tony Kirby
* Edward Arnold ... Anthony P. Kirby
* Mischa Auer ... Boris Kolenkhov
* Ann Miller ... Essie Carmichael
* Spring Byington ... Penny Sycamore
* Samuel S. Hinds ... Paul Sycamore
* Donald Meek ... Poppins
* H. B. Warner ... Ramsey
* Halliwell Hobbes ... DePinna
* Dub Taylor ... Ed Carmichael
* Mary Forbes ... Mrs. Anthony P. Kirby
* Lillian Yarbo ... Rheba
* Eddie Anderson ... Donald
* Charles Lane ... Wilbur G. Henderson, agent IRS
* Harry Davenport ... sudac noćnog suda
* Ian Wolfe ... sekretar A.P. Kirbyja (van špice)
* Ward Bond ... detektiv (van špice)
* Arthur Murray ... nenavedena uloga van špice

## Reference
* 

## Vanjske veze

* 
* 
* 
* 
* ''You Can't Take It With You'' on Lux Radio Theater: October 2, 1939
Ivica i Marica

***Ivica i Marica*** () je nemačka narodna bajka koju su adaptirala Braća Grim.

## Priča

Ivica i Marica su bili deca siromašnog stolara. Bojeći se gladi, njihova maćeha nagovori njihovog oca, stolara, da se reše dece na taj način što će ih odvesti u šumu i tamo ostaviti. Ivica i Marica su nekako saznali za taj plan te se dogovore da bacaju bele kamenčiće na putu i tako nađu nazad put do kuće. Tako i bi, te se njih dvoje vratiše kući ali stolar reši da ih po drugi put ostavi u šumi, te njih dvoje ne imavši vremena da sakupe kamenčiće, poneše sa sobom mrvice hleba kako bi obeležili put. Nažalost gladne životinje šume pojedoše mrvice i Ivica i Marica ostadoše u šumi izgubljeni.

Tako lutajući u šumi, odjednom naiđoše na kuću napravljenu od hleba (u kasnijim verzijama materijal varira, od čokolade pa do marcipana), sa šećernim prozorima, i onako izgladneli počeše da jedu kuću. Utom izađe iz kuće stara žena i pozva ih da uđu, rekavši im da će da napravi pravu gozbu za njih. Međutim to beše stara i zla veštica koja je napravila kuću od čokolade da bi namamila decu, uhvatila ih i pojela. Veštica dakle, zatvori Ivicu kako bi ga utovila i potom spremila ručak od njega, a Maricu pretvori u služavku. Ivicu je terala da jede do iznemoglosti, a Marica je morala da čisti i sprema po ceo dan. Kad je veštica odlučila da je Ivica dovoljno debeo kako bi od njega bio jedan lep ručak, založi rernu u kojoj je nameravala da ga ispeče. Nedugo zatim, reče Marici da se popne u rernu i da vidi da li je spremna za pečenje, međutim, Marica reče da ne može da dohvati rernu, te na prevaru dovede vešticu i natera je da ona uđe u rernu. Kad je veštica bila cela u rerni, Marica hitro zatvori vratašca i zabravi ih, kako veštica ne bi mogla da izađe, oslobodi brata te zajedno pobegoše iz veštičine kuće, a veštica osta goreti u rerni.

## Analiza

Priča Braće Grim je trebalo da bude bajka za ljude srednje klase sredinom 19. veka, međutim, takođe govori i o teškom životu i gladi kroz koju je prolazilo mnogo ljudi u 19. veku. Zbog konstantne gladi koja je tada vladala, uopšte nije bilo neuobičajno da roditelji napuste svoju decu i to najčešće u šumama gde bi deca ili umrla od gladi ili bi ih rastrgle divlje zveri.

U prvom izdanju Grimovih kolekcija priča, nije postojala maćeha; majka je lično ubedila oca da ostave decu u šumi. To se promenilo kao i u bajci: *[[Snežana i sedam patuljaka]]*, kako bi deci bile prijatnije za čitanje.

## Vanjske veze

* Priča u elektronskom formatu na projektu Gutenberg 
* Sve vezano za Ivicu i Maricu
Tlingit

**Tlingit** ili **Kološi** kako su ih Rusi zvali, je ime jednog od indijanskih domorodačkih plemena iz obalnog pojasa Aljaska Panhandle u američkoj saveznoj državi Aljaska.

Današnji malobrojni pripadnici *Tlingita* žive kao i nekad po otocima Arhipelaga Alexander i po uskom kopnenom dijelu Panhandle. Poznato je da su se mešali sa Srbima u velikom broju krajem 19 i početkom 20og veka, a od mešanih srpsko-tlingitskih porodica ističu se Peratrovići, koji su bili uticajni u politici domorodaca na Aljasci.
## Vanjske veze
* The Tlingit Nation
Stevan Čičovački

**Stevan Čičovački** (1954. – Beograd, 8. XI. 2013) bio je dugogodišnji novinar Radio Beograda.

## Biografija
Diplomirao je na Filozofskom fakultetu u Beogradu. Na Drugom programu Radio Beograda zaposlio se 1984. godine i u redakciji tog programa proveo čitav radni vijek.

Radio je u Jutarnjem magazinu "Novi dan" Drugog programa, prvo kao novinar, a zatim i kao urednik. Od marta 1987. godine do posljednjih dana uređivao je i realizovao emisiju "Nevidljivi ljudi", posvećenu radiju i radiofonskom stvaralaštvu.

## Izvor
* UNS: Preminuo novinar Stevan Čičovački
Petersburg, Alaska

**Petersburg** je grad u američkoj saveznoj državi Aljaska od 3 273 stanovnika.

U Aljasci je poznat kao *Mala Norveška* zbog brojnih norveških naseljenika.
## Geografija
*Petersburg* leži na sjevernoj obali otoka Mitkof, jednog od brojnih otoka Arhipelaga Alexander u obalnom pojasu Aljaska Panhandle. Udaljen je oko 190 km sjeverno od glavnog grada Aljaske Juneau i oko 180&nbsp;km južno od Ketchikana. On leži na vrlo prometnom pomorskom putu, kog zovu Aljaški unutrašnji prolaz pa ima uvijek vrlo prometnu luku.

## Historija
Osim lokalnih indijanaca Tlingit koji su povremeno posjećivali Mitkof nitko nije živio na otoku.

Prvi Evropljan koji se naselio u tom kraju negdje oko 1890. bio je norveški imigrant Peter Buschmann. On je do kraja stoljeća uz pomoć članova svoje prodice podigao tvornicu ribljih konzervi, lučicu i pilanu. Nakon njega i mnogi njegovi sunarodnjaci naselili su se tu i tako je nastalo naselje, koje su nazvali po njegovom imenu - *Petersburg*. 
## Privreda
I danas ekonomija grada kao nekad počiva na ribarstvu uz turizam u novije vrijeme, jer se brojni kruzeri koji prolaze Aljaškim unutrašnjim prolazom rado zaustavljaju u tom ribarskom gradu.

Kao i ostali gradovi Aljaske i *Petersburg* ima aerodrom jer su udaljenosti ogromne.
## Gradovi prijatelji
* , Hammerfest 
## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* Službene stranice grada
Wrangell (američki otok)

**Wrangell** je jedan od otoka američkog Arhipelaga Alexander u obalnom pojasu Aljaska Panhandle. 
## Geografija
Otok ima površinu od 544 km², dug je 48 km (u smjeru sjeverozapad-jugoistok), prosječno širok od 8 do 23 km, pa je po svojim dimenzijama 29 američki otok.

*Wrangell* leži točno preko puta ušća rijeke Stikine. Najveće naselje na otoku je istoimeni gradić Wrangell, udaljen oko 250 km južno od glavnog grada Aljaske- Juneau.
## Ime
Grad je kao i čitav otok dobilo ime po Ferdinandu von Wrangelu, ruskom pomorcu iz 19. vijeka , koji je bio dugogodišnji predsjednik Rusko-američke krznarske kompanije između 1840. - 1849. i guverner Aljaske. 
## Historija
Izvorni stanovnici tog otoka bili su indijanci Tlingit, prvi evropljan koji je doplovio do njega bio je britanski pomorac James Johnstone iz ekspedicije kapetana George Vancouver (1791. - 1795.), ali ga on uopće nije detaljno istražio, već je mislio da se radi o kopnu. Prvi koji su se iskrcali na otok bili su Rusi 1833. na brodu - *Čičakov*, u vlasništvu Rusko-američke krznarske kompanije, pod zapovjedništvom poručnika Dionizija Zaremba. Oni su 1834. podigli utvrdu sv. Dionizija, i počeli trgovati krznom sa lokalnim indijancima.
Nakon Rusa, otokom je upravljala britanska Kompanije Hudson Bay sve do 1867. kad su Amerikanci kupili Aljasku. Oni su od 1868. do 1877. držali snažni garnizon. Otok i njegovo glavno naselje bili su krajem 19. vijeka, u tri navrata poprište velike navale kopača zlata. kad je ono otkriveno u kotlini rijeke Stikine i u uzvodnom kanadskom Klondikeu.
## Privreda i transport
Najvažnije privredne aktivnosti na otoku su ribarstvo i turizam. 
## Povezano
* Grad Wrangell
## Reference

## Vanjske veze

* Alaska Vacation of a Lifetime!
Stikine (rijeka)

**Stikine** je jedna od većih kanadsko - američkih rijeka duga 643 km  koja teče kroz Britansku Kolumbiju i Aljasku. 
## Geografija
*Rijeka Stikine* izvire na Visoravni Stikine na zapadu Britanske Kolumbije, od tamo teče prema istoku uz velike meandre do ušća u ocean kod otoka Wrangell u pojasu Aljaska Panhandle.

*Stikine* je poznat po svojoj delti velikoj 11 000 hektara. 
## Reference

## Vanjske veze

* ''The Stikine River''
Pilana

**Pilana** je naziv za industrijski pogon za rezanje grube drvene građe, najčešće trupaca koji dolaze direktno iz šuma.

## Karakteristike
Pilane najčešće samo grubo režu trupce u daske, letve i grede. Ali one mogu biti i opremljene vrlo različitim strojevima za rezanje, oblikovanje i doradu drvene građe. Najveće pilane su obično smještene na lokacijama gdje se trupci mogu lako dopremiti, rijekom ili željeznicom.

Pilana se sastoji od mjesta za istovar trupaca, postrojenja za rezanje i skladišta rezane građe. U postrojenju za rezanje smješteni su strojevi za razrezivanje trupaca. Najvažniji stroj jedne pilane je brenta koja reže trupce u daske i grede.

Piljevina i iverje koji ostaju nakon rezanja se pneumatskih cijevima prebacuju u kotlovnice u kojima se koristi kao gorivo, ili se s druge strane taj materijal koristi za proizvednju iverica.

## Historija
Prve pilane bile su pokretane isključivo snagom ljudskih mišića, kasnije su ljudi naučili koristiti snagu vode ili vjetra za pokretanje, kolotura koji su mehnički okretali pilu gore dolje.

Pojavom parnih mašina u drugoj polovici 18. vijeka, one se uvode u pilane da pokreću najteže strojeve.

## Reference

## Vanjske veze

* ''sawmill'' na portalu Encyclopædia Britannica
Mitkof (otok)

**Mitkof** je jedan od manjih otoka američkog Arhipelaga Alexander u obalnom pojasu Aljaska Panhandle. 
## Geografija
Otok ima površinu od 539 km², dug je 28 km (u smjeru sjeverozapad-jugoistok), prosječno širok do 16 km.

Najveće naselje na otoku je grad Petersburg od 3 273 stanovnika, udaljen je oko 190 km sjeverno od glavnog grada Aljaske Juneau i oko 180&nbsp;km južno od Ketchikana. 
## Historija
Izvorni stanovnici tog kraja indijanci Tlingit, dolazili su na otok samo povremeno, prvi čovjek koji se trajno naselio na otoku pred kraj 19. vijeka, bio je norveški imigrant Peter Buschmann.
## Privreda
Najvažnije privredne aktivnosti na otoku su ribarstvo i turizam. 
## Povezano
* Petersburg
## Reference

## Vanjske veze

* Beautiful Mitkof Island
Skagway, Alaska

**Skagway** je gradić u američkoj saveznoj državi Aljaska od 920 stanovnika. 
## Geografija
*Skagway* leži u gornjem dijelu uskog i dugačkog zaljeva Lynn, u obalnom pojasu Aljaska Panhandle. Udaljen je oko 128 km sjeverno od glavnog grada Aljaske Juneau i oko 177&nbsp;km južno od Whitehorsea u kanadskom Yukonu. On je krajnja točka prometnog pomorskom puta - Aljaški unutrašnji prolaz pa ima uvijek vrlo prometnu luku. 
## Historija
Za razvoj *Skagwaya* bila je važna zlatna groznica iz 1898. kad je pronađeno zlato kod nedalekog kanadskog Whitehorse, a nakon tog i kod Klondikea. Tad je *Skagway* toliko narastao da je još 1900. dobio kao prvi grad u Aljasci status grada. Jedan vijek nakon toga - 2007. izgubio je taj status. 
## Privreda
Duboka luka *Skagwaya* je jedna od najsjevernijih luka koja se ne ledi, pa služi preko čitave godine kao transportni čvor za prebacivanje roba iz Aljaske i Yukona, Sjeverozapadnih teritorija i sjevernih dijelova Britanske Kolumbije. 
## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* Slu
The Dawn Patrol (film, 1938)

***The Dawn Patrol*** () je američki crno-bijeli ratni film snimljen 1938. u režiji Edmunda Gouldinga. Predstavlja remake istoimenog filma iz 1930. godine. Radnja se događa za vrijeme prvog svjetskog rata na Zapadnom frontu i prikazuje eskadrilu britanskog vojnog zrakoplovstva kako se bori sa njemačkim lovačkim avionima. Protagonisti su piloti suočeni sa sve izglednijom smrću, kao i njihovi pretpostavljeni svjesni da svoje ljude šalju u smrt.

Jedan od poticaja za snimanje *The Dawn Patrol* je dao Anschluss Austrije, te sa tim vezane bojazni o mogućnosti izbijanja novog svjetskog rata. Scenario filma, slično kao i prethodna verzija, je nastojao iskoristiti pacifističko raspoloženje publike te rat prikazuje kao besmisleno krvoproliće. Danas je *The Dawn Patrol* poznat prije svega po inovativnim tehnikama stvaranja napetosti, odnosno namjernom prekidanju akcionih scena u ključnom trenutku kako bi se njihov ishod tek posredno sugerirao gledateljima.

*The Dawn Patrol* je u velikoj mjeri "reciklirao" scene leta i zračnih borbi iz prethodne verzije. The Dawn Patrol je danas, pak, najpoznatiji kao jedno od najvećih okupljanja vodećih britanskih glumaca u tadašnjem Hollywoodu, odnosno kao jedan od rijetkih filmova gdje nije bilo ženskih uloga.

## Uloge
* Errol Flynn ... Kapetan (kasnije major) "Court" Courtney
* Basil Rathbone ... Major Brand
* David Niven ... Poručnik (kasnije kapetan) "Scotty" Scott
* Donald Crisp ... Phipps
* Melville Cooper ... Narednik Watkins
* Barry Fitzgerald ... Bott
* Carl Esmond ... Hauptmann Von Mueller
* Peter Willes ... Hollister
* Morton Lowry ... Donnie Scott
* Michael Brooke ... Kapetan Squires
* James Burke ... Flaherty (vozač motocikla)
* Stuart Hall ... Bentham
* Herbert Evans ... Scottov mehaničar
* Sidney Bracey ... Pomoćnik majora Branda (naveden kao Sidney Bracy)
* John Rodion ... Poručnik Russell
* Leo Nomis ... zrakoplovni nadzuornik 

## Izvori

### Fusnote

### Napomene

### Literatura

* Kennedy, Matthew. *Edmund Goulding's Dark Victory: Hollywood's Bad Boy Genius*, Madison, Wisconsin: University of Wisconsin Press, 2004. .
* McCarthhy, Todd. *Howard Hawks: The Gray Fox of Hollywood*. New York: Grove Press, 2000. .
* York, Dorothea. *Mud and Stars: An Anthology of World War Songs and Poetry*. London: Stewart Press, 2007, First edition 1931. .

## Vanjske veze
* 
* 
* Aerofiles Aviation in Film and Television This aviation site section has a publicity photo on its front page of Niven, Flynn, and Rathbone as their characters in *The Dawn Patrol*.
Córdoba (provincija, Argentina)

**Provincija Córdoba** (španjolski: *Provincia de Córdoba*) je jedna od 23 provincija Argentine.

## Karakteristike

Córdoba se nalazi u sredini zemlje, prostire se na prosječnoj nadmorskoj visini od 373 metra.

Sa sjevera graniči sa provincijama Catamarca i Santiago del Estero, na zapadu sa 
provincijama La Rioja i San Luis, na istoku sa Provincijom Santa Fe i sa juga sa 
provincijama Buenos Aires i La Pampa.

Prostire se na površini od 165,321 km², na kojoj je 2022. živjelo 3,978,984 stanovnika.

Administrativni centar provincije je grad Córdoba koji ima 1,317,298 stanovnika.

Provincija je administrativno podjeljena na 26 departmana i 427 općina.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Gobierno de la Provincia de Córdoba'' (službene stranice)
Carefree (film)

***Carefree*** () je američki filmski mjuzikl snimljen 1938. godine u režiji Marka Sandricha. Protagonist, čiji lik tumači Fred Astaire je psihijatar koga prijatelj angažira da pregleda njegovu zaručnicu (čiji lik tumači Ginger Rogers), a koja se nikako ne može odlučiti za brak. Radnja prikazuje kako se psihijatar zaljubi u svoju pacijenticu. Carefree se istakao dopadljivim muzičkim brojevima koje je komponirao Irving Berlin, ali je danas najpoznatiji kao jedini od mjuzikala Astaire i Rogers u kome dvije zvijezde dijele poljubac.

## Uloge
* Fred Astaire ... *Tony Flagg*
* Ginger Rogers ... *Amanda Cooper*
* Ralph Bellamy ... *Stephen Arden*
* Luella Gear ... *Aunt Cora*
* Jack Carson ... *Thomas Connors*
* Clarence Kolb ... *Judge Joe Travers*
* Franklin Pangborn ... *Roland Hunter*
* Walter Kingsford ... *Dr. Powers*
* Kay Sutton ... *Miss Adams*

;Napomene
* Hattie McDaniel se nakratko pojavljuje kao sobarica
* RKO je posudio **Ralph Bellamy** od Columbia Pictures za ovaj film.

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* Fred & Ginger
San Luis (provincija, Argentina)

**Provincija San Luis** (španjolski: *Provincia de San Luis*) je jedna od 23 provincija Argentine.

## Karakteristike

Prostire se u sredini zemlje, na prosječnoj nadmorskoj visini od 592 metara.

Sa sjevera graniči sa Provincijom La Riojom, na istoku sa Provincijom Córdobom, 
sa juga i jugoistoka sa Provincijom La Pampa. Na zapadu ga Rijeka Desaguadero razdvaja od Provincije Mendoze, 
a sa sjeverozapada od San Juana.

San Luis ima površinu od 76,748 km², na kojoj živi 540,905 stanovnika.

Teren provincije San Luis je prelazni od sušne stepe Pampe na jugu i istoku, sve do obronaka Anda i slaništa na sjeveru.
Planinski masiv San Luis, sa planinama višim od  2,100 metara, dominira centrom od sjevera prema jugu.

## Historija

Španjolski kolonisti počeli su naseljavati taj kraj od 1594. dolazeći iz Generalne kapetanije Čile, ali su sve do sredine 18. vijeka nailazili na snažan otpor Indijanaca, pa je stalnih naselja bilo malo. Tek kad je kraj 1776. pripao Ujedinjenim Provincijama Río de la Plate kolonizacija 
se ubrzala.

Provincija San Luis je osnovana 1855.

## Administrativna podjela

Administrativni centar provincije je grad San Luis koji ima 169,947 stanovnika.
Administrativno je podjeljena na 9 departmana i 65 općina.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Gobierno de la Provincia de San Luis''
Neuquén (provincija)

**Provincija Neuquén** (španjolski: *Provincia de Neuquén*) je jedna od 23 provincija Argentine.

## Karakteristike
Provincija se prostire po unutrašnjosti zemlje na sjeverozapadu Patagonije na prosječnoj nadmorskoj visini od 1,086 metara. 
Sa sjevera graniči sa Provincijom Mendoza, na jugoistoku sa Provincijom Río Negro i sa zapada sa čileanskim regijama Maule, Ñuble, Bío Bío, Araucanía, Los Ríos i Los Lagos.

Prostire se na površini od 94,078 km², na kojoj je 2022. živjelo 726,590 stanovnika.

## Historija

Provincija je osnovana 1955.

## Administrativna podjela

Administrativni centar provincije je grad Neuquén koji ima 231,198 stanovnika.

Provincija je administrativno podjeljena na 16 departmana i 77 općina.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Gobierno de la Provincia de Neuquén''
Volga-Volga

***Volga-Volga*** () je sovjetski crno-bijeli filmski mjuzikl snimljen 1938. u režiji Grigorija Aleksandrova. Radnja prikazuje kako grupa amaterskih pjevača i glumaca putuje u Moskvu na veliko natjecanje. *Volga-Volga* je danas poznata kao najdraži film sovjetskog vođe Josifa Staljina i jedno od najpopularnijih ostvarenja predratne sovjetske kinematografije.

Kasnije je često kraćen iz propagandnih i političkih razloga. Za vrijeme destaljinizacije su 1961. isječene sve scene u kojima se pojavljuje parobrod s imenom "Josif Staljin", a 1985. su za vrijeme Gorbačovljeve kampanje protiv alkohilzma izbačene sve scene i pjesme u kojima se veličaju alkoholna pića.

Godine 2010. je na ruskoj televiziji prikazana digitalno kolorirana verzija.

## Vanjske veze
* Римгайла Салис, ''У истоков «Волги, Волги»'', «Киноведческие записки», № 76, 2005. 
* «Волга, Волга», Энциклопедия отечественного кино. 
* ''Григорий Александров. И это всё о нём…'', сайт-портрет Любови Орловой.
* 
* Наташа Друбек-Майер, «Звуки музыки. (Анти)медиум в советских музыкальных комедиях»  // «Советская власть и медиа», Сб. статей под ред. Ханса Гюнтера и Сабины Хэнсген, СПб.: «Академический проспект», 2005. .
Mendoza (provincija, Argentina)

**Provincija Mendoza** (španjolski: *Provincia de Mendoza*) je jedna od 23 provincija Argentine.

## Karakteristike

Provincija se nalazi na zapadu zemlje, na prosječnoj nadmorskoj visini od 875 metara.

Na sjeveru graniči sa Provincijom San Juan, na istoku sa Rijekom Desaguadero, koja ga odvaja od Provincije San Luis, na jugoistoku sa Provincijom Pampa, na jugu s Provincijom Neuquén. 
Na zapadu graniči sa čileanskim regijama; Valparaíso, Metropolitanski Santiago, O'Higgins i Maule.

Prostire se na površini od 148,827 km², na kojoj živi 2,014,533 stanovnika.  

Provincija Mendoza proteže se istočno od najviših vrhova Anda, koji formiraju njenu granicu sa Čileom. Značajan dio njene površine zauzimaju pustinje i polupustinje. Najviši vrh Anda (i Zapadne hemisfere) Aconcagua 6,959 m, nalazi se u njezinom sjeverozapadnom kutu na granici sa Čileom. 
Najgušće naseljeni krajevi provincije nalaze se na sjeveru, u podnožju Anda, njih oplakuje Rijeka Mendoza važna za navodnjavanje. 
Prema istoku su pješčane ravnice sa velikim slanim jezerima, u koje uviru sve rijeke, osim Rijeke Grande na jugozapadu. 
Brane sa akumulacijama podignute na rijekama Atuel i Diamante pretvorile su okolicu grada San Rafael (Argentina)|San Rafaela]] u ratarski eldorado.

## Historija

Prvi španjolski kolonisti došli su u Mendozu 1561. iz Čilea. Za kolonijalnog perioda ostala je rijetko naseljen granični kraj pod stalnom prijetnjom indijanskih napada.
Od 1776. više nije pod jurisdikcijom Generalne kapetanije Čile već je dio Vicekraljevstvo Río de la Plata. Pa je 1820. dobila status provincije. 

Prometna izolacija od udaljenog Atlantskog oceana i Estuarija Río de la Plata, prevladana je 1885. kad je izgrađena željeznička pruga do grada Mendoze. To je poboljšano 1910. kad je pruga (više nije u funkciji) povezana sa čileanskim željezničkom mrežom. 
Danas poluautoput N° 7 (*Carretera Libertador General San Martín*) koji je dio Panameričkog autoputa povezuje grad Mendozu Valparaísom u Čileu.

## Privreda
Mendoza ima najviše argentinskih vinograda i proizvodi najviše vina, tu se nalaze brojni voćnjaci jabuka, breskvi, kruški, kajsija i šljiva. Brojni su i maslinici, pored tog uzgaja se lucerna koja se izvozi u Čile, i sve više žitarice i soja. 
Od ruda ima urana, zemnog plina, mangana, zlata i bakra. Početkom 1980-ih Mendoza je bila vodeći proizvođač nafte u Argentini. 
Turizam je još jedan izvor prihoda, koji se bazira na planinskim resortima Villavicencio (termalni izvori) i Potrerillos (skijanje).

## Administrativna podjela

Administrativni centar provincije je grad Mendoza koji ima 114,893 stanovnika.

Provincija je administrativno podjeljena na 18 departmana i općina.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Gobierno de la Provincia de Mendoza'' (službene stranice)
Der Herrscher

***Der Herrscher*** () je njemački crno-bijeli film snimljen 1937. u režiji Veita Harlana. Predstavlja adaptaciju drame *[[Vor Sonnenuntergang]]* (Prije sumarka) Gerharta Hauptmanna. Naslovni protagonist, čiji lik tumači Emil Jannings, je ostarjeli industrijalac koji, suočen sa korupcijom i nesposobnošću svojih direktora, ponovno preuzima kontrolu nad svojom tvornicom te tako dolazi u sukob sa porodicom koja se nadala razgrabiti njegovo nasljedstvo. *Der Herrscher* je snimljen u doba Trećeg rajha te je radnja značajno promijenjena u odnosu na predložak, a kako bi se uskladila s vladajućom nacionalsocijalističkom ideologijom. Protagonist je tako postao autoritarni vođa koji inzistira na *[[Führerprinzip]]u*, a na kraju tvornica oporukom ostavlja državi. Jannings je za svoju ulogu nagrađen Volpi kupom na Venecijanskom filmskom festivalu. Nakon drugog svjetskog rata je bio zabranjen od savezničkih vlasti.

## Vanjske veze
* 
* ''Der Herrscher'' bei filmportal.de
Ksenarh iz Sirakuze

**Ksenarh** (grčki: Ξέναρχος), sin Sofrona, pisao je mime, kao i njegov otac. Vrhunac njegovog stvaralaštva pada u doba rata između Sirakuze i Regija (399‒388. pne.). Radio je na dvoru sirakuškog tiranina Dionisija I, koji ga je navodno angažovao da u pesmama ismeva građane Regija kao kukavice. Aristotel u *[[Poetika (Aristotel)|Poetici]]* spominje njegove mime zajedno sa Sofronovim. Kao i Sofronovi, bili su pisani dorskim dijalektom. Od Ksenarhovih mima nije sačuvano ništa.

## Reference
Ksenarh (komediograf)

**Ksenarh** (grčki: Ξέναρχος, 4. vek pne.) bio je atinski komediograf koji je stvarao u okviru srednje atičke komedije. Živeo je u doba Aleksandra Velikog i bio savremenik komediografa Timokla. Od njegovog dela sačani su znatni fragmenti i ovi naslovi:

* *Bukolion* (Βουκολίων) 
* *Blizanci* (Δίδυμοι)
* *[[Petoboj]]ac* (Πένταθλος)
* *[[Hexaplex trunculus|Grimizni morski puž]]* (Πορφύρα)
* *[[Prijap]]* (Πρίαπος)
* *[[Skiti]]* (Σκύθαι)
* *Vojnik* (Στρατιώτης)
* *[[Hipnos]]* (Ὕπνος)

Antički izvori ponekad mešaju ovoga Ksenarha sa Ksenarhom iz Sirakuze, koji je pisao mime u dorskom dijalektu i živeo nekih 60 do 70 godina ranije. 

## Reference
Aleksandar Nevski (film)

***Aleksandar Nevski*** () je sovjetski crno-bijeli historijski film snimljen 1938. godine, koji se smatra jednim od najvažnijih i najuticajnijh ostvarenja žanra, odnosno u historiji sovjetske i svjetske kinematografije uopće.

Naslovni protagonist, čiji lik tumači Nikolaj Čerkasov, je Aleksandar Nevski, ruski knez koji 1240-ih nastoji obraniti Novgorod, a zajedno s njime i cijelu Rusiju od invazije Teutonskih (njemačkih) križara. Radnja prikazuje kako, nakon što je uspio nametnuti svoj autoritet protiv novgorodskih boljara i trgovaca, okuplja vojsku s kojom će se suprotstaviti neprijatelju u velikoj Bitci na Čudskom jezeru.

Ejzenštejnu je Nevski predstavljao prvi cjelovečernji zvučni film, odnosno prvi film koga je uspio dovršiti nakon gotovo desetegodišnje pauze. Snimljen je nedugo nakon propasti skupog i ambicioznog projekta *[[Bežin lug]]*, ali i nakon što je njegov pretpostavljeni Boris Šumjacki uklonjen u Velikoj čistki. Ejzenštejn, čiji je stil ranije bio kritiziran kao "formalistički", novi je film daleko uspješnije uskladio s načelima socijalističkog realizma, ali ga učinio i mnogo konvencionalnijim, tako da je zaplet vezan uz jedan lik. S druge strane, film je sadržavao za tadašnje doba revolucionarne specijalne efekte, pogotovo u završnoj sceni bitke gdje je zima dočarana na lokacijama korištenim usred ljeta, kao i nove tehnike prikaza masovne borbe koje će kopirati brojni drugi autori historijskih spektakala sve do današnjeg doba. Iz tih razloga se smatra ne samo najpoznatijim, nego i najpopularnijim od svih Ejzenštejnovih filmova - prema službenim podacima od 15. aprila 1939. godine ga je vidjelo preko 23 miliona gledatelja.

*Aleksandar Nevski* je, međutim, poznat i po svojoj političkoj pozadini, te se često tumači kao alegorija na situaciju u svijetu pred drugi svjetski rat, odnosno svojevrsno predskazanje budućih događaja. Ejzenštejn je u filmu namjerno nastojao povući paralelu između teutonskih križara i nacističke Njemačke, tako da njemački vitezovi nose *[[stahlhelm]]* (suvremeni njemački šljem) kao i kukaste križeve, dok su kasniji kritičari u liku Nevskog pronašli historijsku alegoriju na Staljina. Film je upravo iz tih razloga bio "bunkeriran" za vrijeme sklapanja pakta Molotov-Ribbentrop, da bi ga nakon početka operacije Barbarossa sovjetske vlasti intenzivno koristile u propagandne svrhe, kako u samom SSSR-u, tako i u inozemstvu.

*Aleksandar Nevski* je poznat i po muzičkoj partituri koju je napisao znameniti kompozitor Sergej Prokofjev i koja se samostalno izvodi na koncertima klasične muzike. Ona je, između ostalih, poslužila kao inspiracija Johnu Williamsu za poznatu temu iz filma *[[Ralje (film)|Ralje]]*.

## Vanjske veze

* 
* 
* Criterion Collection essay by J. Hoberman 
* Watch complete film Alexander Nevsky in Russian with English subtitles 
* Nevsky: The Graphic Novel website 
* «Александр Невский»  - бесплатный онлайн-просмотр «Золотой коллекции» «Мосфильма» на сайте «cinеma.mosfilm.ru» 
* «Александр Невский»  (Портал «Кино России»])
* «Александр Невский»  (Телеканал «Россия» )
* «Александр Невский»  (Энциклопедия отечественного кино )
Ksenarh

**Ksenarh** (grčki: Ξέναρχος) jeste lično ime koje se može odnositi na ove osobe iz doba antičke Grčke:

* Ksenarh iz Sirakuze, pisac mima
* Ksenarh (komediograf), pesnik srednje atičke komedije
* Ksenarh iz Ahaje, strateg Ahajskog saveza
* Ksenarh iz Seleukije, filozof i grmatičar
The Adventures of Tom Sawyer (film, 1938)

***The Adventures of Tom Sawyer*** () je američki igrani film snimljen 1938. u režiji Normana Tauroga. Predstavlja četvrtu po redu adaptaciju istoimenog romana Marka Twaina, odnosno prvu napravljenu u boji. Naslovni protagonist, čiji lik tumači Tommy Kelly, je nestašni dječak kome su umrli roditelji i koji živi kod svoje tetke u malom američkom gradiću.

Film je producirao znameniti producent David O. Selznick, koji je nastojao dodatni publicitet steći javnim natječajem, odnosno masovnom potragom za dječaka koji bi tumačio naslovni lik. Tommy Kelly, koji je na kraju dobio ulogu, međutim, kasnije nije uspio ostvariti glumačku karijeru te je nakon odrastanja radio kao učitelj. Samo je snimanje bilo obilježeno stalnim smjenama režisera, ali je, usprkos svega, film dobio pohvale zbog scene u pećini gdje je scenografiju postavio William Cameron Menzies. Selznick je iskustva stečena prilikom snimanja primijenio na svoj mnogo poznatiji i uspješniji film *[[Gone with the Wind (film)|Gone with the Wind]]*.

## Uloge

* Tommy Kelly ... Tom Sawyer
* Jackie Moran ... Huckleberry Finn
* Ann Gillis ... Becky Thatcher 
* May Robson ... Aunt Polly 
* Walter Brennan ... Muff Potter
* Marcia Mae Jones ... Mary Sawyer 
* Victor Jory ... Injun Joe 
* David Holt ... Sid Sawyer 
* Nana Bryant ... Mrs. Thatcher 
* Victor Kilian ... Sheriff 
* Olin Howland ... Mr. Dobbins 
* Mickey Rentschler ... Joe Harper 
* Donald Meek ... Sunday School Superintendent 
* Charles Richman ... Judge Thatcher 
* Margaret Hamilton ... Mrs. Harper
* Spring Byington ... Widow Douglas
* Roland Drew ... Dr. Robinson 
* Cora Sue Collins ... Amy Lawrence
* Philip Hurlic ... Little Jim
* Jane Isbell (van špice)

## Vanjske veze
* 
* 
*
Ksenarh iz Ahaje

**Ksenarh** (grčki: Ξέναρχος) bio je izaslanik koga je Ahajski savez poslao u Rim kako bi obnovio prijateljstvo Ahajaca i Rimljana i pratio napredak pregovora u vezi sa Spartancima. Na iznenadni nagovor Rimljana potpisao je ugovor koji je o položaju Sparte predložio Tit Kvinkcije Flaminin. Našao je načina da zasnuje prijateljske odnose s Persijancima. Godine 174. pne. obavljao je obavljao dužnost stratega Ahajskog saveza.

## Reference
Tajfun Haiyan

**Tajfun Haijan** () je tropski ciklon koji je pogodio područje Tihog okeana, tačnije ostrvske države Palau, Mikronezija i Filipini. Maksimalna brzina koju je dostigao iznosi 379&nbsp;km/č, sa pritiskom od 895 milibara.

## Povezano
* Tropski ciklon
* Uragan
* Tornado

## Vanjske veze

* Tropical Cyclone Information of TY 1330 (Haiyan) Japanska meteorloška agencija
* Tropical Cyclone Information  Zajednički centra za upozorenja na tajfune
* General information of Typhoon 201330 (Haiyan)  Digitalni tajfun
* Animated sequence  Opservatorija u Hong Kongu
Tommy Kelly (glumac)

**Tommy Kelly** (New York, 6. april 1925 – Greensboro, 26. januar 2016) je američki nastavnik koji je kao dijete-glumac tumačio ulogu Toma Sawyera u klasičnom hollywoodskom filmu *[[The Adventures of Tom Sawyer (film, 1938)|The Adventures of Tom Sawyer]]*. Za tu je ulogu odabran nakon masovno reklamirane kampanje u kojoj je producent David O. Selznick širom SAD tražio "idealnog Toma Sawyera", i u kojoj je pobijedio preko 25.000 drugih kandidata. Nakon te uloge mu je Selznick dao malu ulogu u *[[Gone with the Wind (film)|Gone with the Wind]]*. Poslije toga mu je karijera zastala, te ju je nakon niza neuspjeha okončao 1950. godine. Školovao se i radio kao nastavnik, a krajem 1960-ih je služio kao administrator Mirovnog korpusa u Liberiji. Poznat je po tome što odbija s medijima govoriti o svojoj hollywoodskoj karijeri.

## Filmografija

* *[[The Adventures of Tom Sawyer (1938 film)|The Adventures of Tom Sawyer]]* (1938) ... Tom Sawyer
* *[[Peck's Bad Boy with the Circus]]* (1938) ... Bill Peck
* *[[They Shall Have Music]]* (1939) ... Willie
* *[[Gone With the Wind]]* (1939) ... dječak u orkestru
* *[[Curtain Call (1940 film)|Curtain Call]]* (1940) ... Fred ’Freddy’ Middleton
* *[[Irene (1940 film)|Irene]]* (1940) ... Michael
* *[[Military Academy (film)|Military Academy]]* (1940) ... Tommy Lewis
* *[[Gallant Sons]]* (1940) ... Harwood ’Woody’ Hollister
* *[[Nice Girl?]]* (1941) ... Ken Atkins
* *[[Double Date (1941 film)|Double Date]]* (1941) ... Hodges
* *[[Life Begins for Andy Hardy]]* (1941) ... Chuck Curss
* *[[Mug Town]]* (1942) ... Steve
* *[[The Beginning or the End]]* (1947) ... Mack
* *[[The Fabulous Texan]]* (1947) ... Lee Kilrain
* *[[He Walked by Night]]* (1948) ... mladi huligan ili Redhead
* *[[Adventure in Baltimore]]* (1949) ... Student
* *[[Battleground (film)|Battleground]]* (1949) ... žrtva
* *[[The West Point Story (film)|The West Point Story]]* (1950) ... kadet
* *[[The Magnificent Yankee (1950 film)|The Magnificent Yankee]]* (1950) ... sekretar

## Reference

## Vanjske veze
*
Carmen, la de Triana

***Carmen la de Triana*** () je špansko-njemački filmski mjuzikl snimljen 1938. u režiji Floriána Reya. Predstavlja adaptaciju znamenite opere *[[Carmen]]* Georgesa Bizeta, iako sadrži muzičke točke komponirane specifično za film. Radnja je smještena u Sevillu 1835. godine, a naslovni lik, koji tumači Reyova supruga Imperio Argentina, je lijepa ciganka koja će s kobnim posljedicama zavesti dvojicu muškaraca - žandarmerijskog oficira i toreadora.

Film je nastao za vrijeme španskog građanskog rata tokom koga se Rey opredijelio za Francove nacionalističke pobunjenike, te zato više nije mogao koristiti studije u Madridu koji je ostao pod kontrolom republikanske vlade. Kao alternativa su se ponudili studiji berlinske UFA-e u nacističkoj Njemačkoj, gdje je Rey istovremeno snimio i verziju na njemačkom jeziku pod naslovom *[[Andalusische Nächte]]*. Tokom snimanja se Imperio Argentina upoznala s njemačkim vođom Adolfom Hitlerom što je, prema svjedočanstvima, dovelo do obostrane ljubavi na prvi pogled. Film je premijerno prikazan u Njemačkoj, a potom i u drugim zemljama španskog govornog područja, gdje je postigao veliki uspjeh.

Snimanje filma je, pak, isnpiriralo radnju španskog filma *[[La niña de tus ojos]]* iz 1998. godine.

## Uloge
* Imperio Argentina ... Carmen
* Rafael Rivelles ... José Navarro
* Manuel Luna ... Antonio Vargas Heredia
* Pedro Fernández Cuenca ... Juan
* Pedro Barreto ... Salvador
* Margit Symo ... Dolores
* Alberto Romea ... Comandante Ramirez
* J. Noé de la Peña ... Triqui
* José Prada ... Dargento Garcia
* Anselmo Fernández ... Miguel
* Juan Laffita Díaz ... Mulero
* Julio Roos ... Capitán Moraleda
* Ramón Montoya ... Guitarrista
* Carlos Montoya ... Guitarrista

## Vanjske veze
*
Ksenarh iz Seleukije

**Ksenarh** (grčki: Ξέναρχος, 1. vek pne.) iz Seleukije u Kilikiji, bio je peripatetički filozof i gramatičar. Ksenarh je rano otišao od kuće i postao učitelj, prvo u Aleksandriji, zatim u Atini i napokon u Rimu, gde se sprijateljio sa stoičarom Arijem Didimom, a onda i s carem Oktavijanom Avgustom; još uvek je bio živ kad je Strabon pisao, premda je već bio u odmaklim godinama. 

Ksenarh se u mnogim stvarima nije slagao s Aristotelom. Poricao je postojanje etra i sastavio je traktat pod naslovom *Protiv petog elementa*. Spominju ga Simplikije, Julijan Apostata i Aleksandar iz Afrodizije. Hrišćanski neoplatoničar Jovan Filopon upotrebio je Ksenarhova kritička zapažanja da dokaže da svet nije večan, nego je stvoren.

## Reference
Andalusische Nächte

***Andalusische Nächte*** () je njemački crno-bijeli filmski mjuzikl snimljen 1938. u režiji Herberta Maischa. Predstavlja verziju njemačko-španskog filma *[[Carmen, la de Triana]]* s kojim se paralelno snimao, i s kojim dijeli glavnu glumicu Imperio Argentina. Zbivanja tokom snimanja su šezedeset godina kasnije inspirirala španski film *[[La niña de tus ojos]].*
## Uloge
* Imperio Argentina ... Carmen, ciganka
* Friedrich Benfer ... Don José 
* Karl Klüsner ... Antonio Vargas Heredia 
* Erwin Biegel ... Salvadore 
* Edwin Juergenssen ... Major 
* Siegfried Schürenberg ... Rittmeister Moraleda 
* Hans Adalbert Schlettow ... Sergeant Garcia
* Kurt Seifert ... Juan 
* Hans Hessling ... Triqui 
* Albert Venohr ... Ein Schmuggler 
* Ernst Legal ... Wirt in Sevilla 
* Margit Symo ... Eine Tänzerin 
* Maria Koppenhöfer ... Eine Wahrsagerin 
* Friedrich Ettel ... Wirt einer Herberge 
* Milena von Eckhardt ... Kellnerin

## Vanjske veze
*
J'accuse (film, 1938)

***J'accuse!*** ( je francuski crno-bijeli film snimljen 1938. u režiji Abela Gancea. Predstavlja remake Ganceovog istoimenog, i daleko poznatijeg nijemog filma iz 1919. godine. Protagonist, čiji lik tumači Victor Francen, je Jean Diaz, koji je toliko traumatiziran strahotama koje je proživio u prvom svjetskom ratu da se nakon povratak u civilni život lišava ljubavi i kontakta s ljudima i sve vrijeme posvećuje znanstvenim istraživanjima. Radnja prikazuje kako nastoji stvoriti mašinu koja bi trebala spriječiti predstojeći rat, ali kako ga u tome spriječava vlada, na što on reagira zazivajući duhove poginulih drugova da ustanu iz groba.

## Uloge
* Victor Francen ... Jean Diaz
* Line Noro ... Edith
* Marie Lou ... Flo
* Jean-Max ... Henri Chimay
* Paul Amiot ... Kapetan
* Jean-Louis Barrault
* Marcel Delaître ... François Laurin (kao Delaître)
* Renée Devillers ... Helene
* Romuald Joubé ... Jean Diaz 
* André Nox ... Leotard
* Georges Rollin ... Pierre Fonds
* Georges Saillard ... Giles Tenant

## Reference

## Vanjske veze
*
Boguti (Cetinje)

**Boguti** je naselje u opštini Cetinje u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 4 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 14 stanovnika).

## Demografija
U naselju Boguti živi 4 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 64,0 godina (45,5 kod muškaraca i 70,2 kod žena). U naselju ima 4 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 1,00.

Ovo naselje je u potpunosti naseljeno Crnogorcima (prema popisu iz 2003. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (-{Fallingrain}-)
* Satelitska mapa (-{Wikimapia}-)
* Gugl satelitska mapa (-{Maplandia}-)
* Plan naselja na mapi (-{Mapquest}-)
Brig-Glis

**Brig-Glis** (francuski: *Brigue-Glis*, talijanski: *Briga-Glis*) je grad u švicarskom kantonu Valais od 12 728 stanovnika.

On je danas najpoznatiji po Simplonskom tunelu, koji se nalazi nedaleko od grada.
## Geografija
*Brig-Glis* leži u maloj alpskoj kotlini riječice Saltine u podnožju Simplonskog prolaza. Grad se prostire na desnoj obali Saltine, koja nedaleko od grada ima ušće u Rhonu.

*Brig-Glis* je udaljen samo 10 km zračne linije od talijanske granice, i oko 160&nbsp;km od Milana.
## Historija
Današnji grad nastao je tek 1972. ujedinjenjem dotadašnjih gradova **Brig**, **Brigerbad** i **Glis** u jednu općinu.
*Brig* se prvi put spominje u dokumentima 1215. kao *Briga* (to je značilo most). Tokom vjekova bio je centar gornjeg toka Rhone. Značenje mu je poraslo 1807. kad je Napoleon izgradio cestu preko Simplonskog prolaza, a još više 1906. kad je izgrađen Simplonski tunel.

Puno manji **Glis** prvi put se spominje 1320. kao selo *Wickert* (danas je to samo kvart u gradu).
## Vanjske veze

* Službene stranice grada
Domodossola

**Domodossola** je talijanski grad od 18.494 stanovnika u provinciji Verbano-Cusio-Ossoli u Pijemontu. Danas je najpoznatija po Simplonskom tunelu koji se nalazi nedaleko od grada.

## Geografija
Domodossola leži u podnožju talijanskih Alpa, na ušću rijeka Bogne i Tocea. Domodossola je zračnom linijom udaljena 10 km od švicarske granice i oko 120&nbsp;km od Milana.

## Historija
Domodossola se prvi put spominje za antike kao *Oscela*, prijestolnica Leponta, koju su Rimljani zauzeli 11. pne. Značenje grada je poraslo 1906. kada je izgrađen Simplonski tunel prema švicarskom Brig-Glisu. Ponovno je postala poznata za Drugog svjetskog rata kad su talijanski partizani podigli ustanak u septembru 1944. i proglasili Slobodnu partizansku republiku Ossola (Repubblica dell'Ossola) s Domodossolom kao glavnim gradom. Trupe Wehrmachta skršile su otpor za dva mjeseca, ali je Domodossola ostala simbol talijanskog otpora fašizmu.

## Gradovi prijatelji
*  Brig-Glis
*  Busto Arsizio

## Vanjske veze

* Službene stranice grada
Miloš Vasić (novinar)

**Miloš Vasić** (Beograd, 4. januara 1947. - 25. septembra 2021.), je bio jugoslovenski i srpski novinar. Bio je jedan od osnivača nedeljnika *[[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]*. Novinarstvom se profesionalno bavio od 1969. godine, a sarađivao je sa nizom uglednih zapadnih medija. Najpoznatije mu je delo knjiga *Atentat na Zorana Đinđića* (2005).
Monte Leone

**Monte Leone** je najviša planina u masivu Lepontinske Alpe visoka 3 553 metara  na granici Švicarske i Italije. 
## Geografija
*Monte Leone* leži nedaleko od Simplonskog prolaza kod švicarskog grada Brig-Glis. Ispod planine je između 1898. - 1905. probijen jedan od najdužih željezničkih tunela na svijetu - Simplonski tunel.
## Ime
*Monte Leone* znači *Lavlja planina* jer iz profila liči na lavlju glavu, drugo lokalne ime planine je *Munt d'l'Aiun*, a ono znači planina sela *Aiun* koje je najbliže planini.
## Izvori

## Vanjske veze

* ''Monte Leone'' na portalu Summitpost
Tunel Simplon

**Simplon** je jedan od najdužih željezničkih tunela na svijetu, dug oko 20 km (cijev I: 19.700 m, cijev II: 19.824 m) između talijanske Domodossole i švicarskog Brig-Glisa, ujedno i jedan od najvećih inženjerskih podviga u historiji.

## Historija
Još od 13. vijeka prirodni Simplonski prolaz preko Alpa bio je važan trgovački put između Sjeverne i Južne Evrope. Njegov značaj je porastao početkom 19. vijeka kod je Napoleon izgradio cestu na toj trasi. Nakon što su krajem 19. vijeka uspješno probijeni neki manji tuneli ispod alpskih planina, 1890. se počelo razmišljati o proboju tunela Simplon. 

Posao je povjeren Alfredu Brandtu, direktoru njemačke inženjerske firme Brandt, Brandau & Company i izumitelju efikasne bušilice. Zbog velike dubine tunela, koja je iznosila par kilometara na svojoj najdubljoj točci ispod planine Monte Leone, ali i zbog izuzetno visokih temperatura, Brandt je razvio novu tehniku ​​probijanja tunela. On je podijelio tunel u dvije zasebne cijevi, sa razmakom od 17 metara.

Tako su dvije bušeće garniture mogle raditi istovremeno, sa međuotvorima između njih za ventilaciju i povezivanje radnih vlakova. Brojni ozbiljni problemi prevladani su tokom same gradnje, počevši od grešaka geodetskih instrumenata zbog gravitacijskih polja planina koje su probijali, ali i zbog poplava na koje bi naišli kad su presjekli podzemne vodotokove, koji su ponekad imali i po 49.270 litara vode u minuti.

Velika teškoća za graditelje bio je nailazak na rasjed u stijeni koji je prevladan ugradnjom 74 čeličnih okvira (pilota) debelih po 50 centimetara, umjesto dotad uobičajenih drvenih. Velike teškoće graditeljima predstavljale su i izuzetno visoke temperature, koje su na pojedinim sektorima prelazile i više od 49 °C.

Brandt je umro 1899. puno prije nego što je dovršena prva cijev tunela, probijena u januaru 1905. godine, pa je tunel pušten u promet 1906. Različiti problemi, uključujući i izbijanja Prvog svjetskog rata, odgodili su završetak druge cijevi tunela do 1921. (otvorene za promet 1922).

## Reference

## Vanjske veze

* ''Simplon Tunnel'' na portalu Encyclopædia Britannica
Lepontinske Alpe

**Lepontinske Alpe** (njemački: *Lepontinische Alpen*, talijanski: *Alpi Lepontine*) je planinski masiv, koji se proteže duž švicarsko - talijanske granice.

## Geografija
*Lepontinske Alpe* su samo dio centralnih Alpi, one se prostiru preko švicarskih kantona Valais, Ticino, Uri i Graubünden i preko talijanskih regija Pijemont i Lombardija. 

Jugozapada granica masiva su Simplonski prolaz i Peninske Alpe, sjeverna kotline rijeka Rhone i Vorderrhein (jedan od izvora Rajne), sjeveroistočna Prijevoj Splügen i Retijske Alpe a južna zona talijanskih jezera (Maggiore, Lugano, Como).

Na zapadnom kraju masiva leži najviša planina - Monte Leone visoka 3 552 metara, a duž južnih obronaka duboke doline Leventina i Mesolcina

Preko *Lepontinskih Alpi* prolaze brojni važni planinski prijevoji; Simplon, Lukmanier i San Bernardino, dio masiva istočno od Prijevoja Gotthard ponekad se naziva **Adulske Alpe**.

U tom masivu izviru rijeke Rhone i Rajna, a njegove planine su izazov za brojne alpiniste.
## Izvori

## Vanjske veze

* ''Lepontine Alps'' na portalu Encyclopædia Britannica
Alfred Brand

**Alfred Brandt** (Hamburg, 3. septembar 1846. - Brig, 29. novembar 1899.), bio je njemački Inženjer, izumitelj i projektant jednog od najdužih željezničkih tunela na svijetu Simplon, čiju je gradnju i osobno vodio od 1898. do svoje smrti.
## Biografija
*Alfred Brandt* je studirao Politehniku u Zürichu, još u toku studija počeo se baviti problemom bušenja, tvrdih materijala, kao stijena, pa se počeo baviti konstrukcijom hidraulične bušilice. Protutip svoje mašine izložio je na Svjetskoj izložbi u Beču 1873. Njegov stroj se pokazao kao vrlo efikasno sredstvo za probijanje tunela.

Sa studentskim kolegom Karl Brandauom osnovao je u Hamburgu inženjersku firmu Brandt & Brandau. Nakon nekoliko uspješno obavljenih proboja manjih tunela po njemačkim zemljama dobili su 1898. velik zadatak - proboj i izgradnju skoro 20 km dugog Simplonskog tunela. *Brandt* se tog posla prihvatio sa velikim žarom i rješavao sve probleme na koje su naišli, sve do svoje smrti. Posao je priveo kraju njegov partner Brandau.
## Reference

## Vanjske veze
* ''Faksimil Brandtova patenta hidraulične bušilice''
Kebnekaise

**Kebnekaise** (sami: **Giebmegáisi** ili **Giebnegáisi**) je najviši vrh Švedske. Masiv Kebnekaise dio je skandinavskog gorja, ima dva vrha, od kojih je južni, glacialni visok 2.123 metara prema posljednim mjerenjima. Sjeverni vrh ima 2.097 metara i nije prekriven ledom. Kebnekaise leži u Laponiji, oko 150&nbsp;km sjeverno od Arktičkog kruga i zapadno od Kiruna u blizini popularnog planinarskog puta Kungsledena između Abiskoa i Nikkaluokta. Zbog smanjivanja glečera smanjila se i visina vrha koja je u najstarijima mjerenjima bila 2117 metara.

Planinarski dom (Kebnekaise fjällstation), nalazi se u podnožju Kebnekaisea, oko 19&nbsp;km, 6-7 sata od Nikkaluokta. On je polazna točka za uspon preko zapadne rute (västra leden, oko 13&nbsp;km, 4-6 sati na vrhu) ili istočne rute (Östra leden, oko 10&nbsp;km, 3-5 sati na vrhu). Zapadni put vodi preko padina i vrha Vierranvárri do ledenog vrha. Istočna ruta vodi preko ledenjaka i stijena te je opasnija, međutim opremljena je s fiksnim čeličnim kabelima.

## Vanjske veze
* Fotogalerija Marca Klübera 
* Skijaško izvješće s švedskih planina, uključujući Kebnekaise (English) 

### Ostali projekti

## Izvor