Dhimitër Shuteriqi

**Dhimitër Shuteriqi** (26. jul 1915 – 22. jul 2003) bio je albanski filolog, historičar književnosti i pisac.

## Život
Dhimitër Shuteriqi rođen je u Elbasanu u intelektualnoj obitelji. Otac mu je bio Simon Shuteriqi, sudionik književnog kongresa u Manastiru (1908) i Kongresa u Elbasanu (1909), kao i jedan od osnivača srednje škole u Elbasanu (), koja će kasnije prerasti u Elbasansko sveučilište.

Shuteriqi je pohađao srednju školu u Korči. Studirao je na Sveučilištu u Grenobleu i Lyonu u Francuskoj i predavao u školi u Elbasanu 1942–1943. godine. Shuteriqi je počeo pisati 1930-ih, a tijekom socijalističkog razdoblja postao je utjecajni povjesničar književnosti. Bio je dugogodišnji član skupštine, predsjednik Albanskog udruženja književnika i umjetnika (ALWA) od 1950. do 1973. godine, te član Akademije znanosti od 1973. godine. Kao predsjednik Albanskog udruženja književnika i umjetnika, sudjelovao je u Albanskom kongresu za pravopis 1972. godine i bio jedan od potpisnika postignutog sporazuma. Dhimitër Shuteriqi pamti se po istraživanjima na poljima književnosti, povijesti i folklora, posebno po standardnim povijestima i antologijama albanske književnosti. Među njegovim brojnim radovima jesu *Albanski spisi u razdoblju 1332–1850* (, Tirana 1976), *Autori i tekstovi* (, Tirana 1977) i *Povijest albanske književnosti* (, Tirana 1983).

Shuteriqi je također pisao prozu i poeziju. Njegova prva poezija nazvana je *Kosovo* i objavljena je 1933. godine u časopisu *[[Kosovo (časopis iz 1932)|Kosovo]]*, koji je izdavala albanska zajednica u Constanți u Rumunjskoj. Bio je inspiriran romantizmom (Hugo, Lamartine, De Vigny, Byron itd.) sve do 1943. godine, kada prelazi na estetiku realizma, a kasnije i socialističkog realizma. Njegovi dvotomni *Osloboditelji* (, Tirana 1952. i 1955), prvi albanski roman nakon Drugog svjetskog rata, slikaju ne samo bijedu i patnje seljaka prije oslobođenja, već i razvoj klasne svijesti među njima. Taj je roman pomogao postaviti prilično usporeni tempo socijalističkog realizma 1950-ih.

## Popis djela
**Kangët e rinisë së parë* (), Tirana, 1935.
**Historia e letërsisë shqipe në tre vëllime* (), Tirana, 1959, OCLC 504188502
**Metrika shqipe za školstvo i mesme dhe të nalta* (), Priština, 1968, OCLC 504188538
**Lutnja i puška*, Tirana, 1965, OCLC 29799716 (prijevod Alija Cungua)
**Mbi krahn 'e praruar të paqës. Poem dhe vjersha të tjera* (), Tirana, 1950, OCLC 504188548
**Récits*, Tirana, 1969, OCLC 25242468
**Antologjia e letërsisë shqipe për shkollat e mesme* (), Tirana, 1955, OCLC 792785485; Priština, 1970, OCLC 42419307
**Shkrimet shqipe në vitet 1332–1850* (), Tirana, 1976., OCLC 4167459
**Mësuesit dhe Atit: Poezi dhe prozë shqipe kushtuar emrit të J.V.Stalinit* () (kao urednik), Tirana, 1953, OCLC 468906251
**Vepra* (), kao urednik; autor: Andon Zako, Tirana, 1957, OCLC 557917931
**Sytë e Simonidës: pluhurat e shenjtëruar* (), Tirana, 1998, OCLC 41002334
**Tekstet shqipe dhe shkrimi i shqipes në vitet 879–1800* (), Tirana, 2005, 
**Këngë në minierë: tregime dhe përshkrime* (), Tirana, 1968, OCLC 23925590
**Naim Frashëri, jeta dhe vepra* (), Tirana, 1982, OCLC 23767244
**Aranitët* (), Tirana, 2011,  (priredila Zana Shuteriqi Prela)
**Marin Beçikemi i shkrime të tjera* (), Tirana, 1987, OCLC 28931320
**Le Chant et le fusil. (Récits)*, Tirana, 1963, OCLC 32411583
**Maratonomaku ynë: tregime* (), Tirana, 1977, OCLC 18981763
**Çlirimtarët* (), Tirana, 1952, 1955
**Ura në Tepelenë* (), Priština, 1979, OCLC 17274535
**Autorë dhe tekste* (), Tirana, 1977, OCLC 15286239
**Deshmi parabuzukjane të fjalës shqipe* (), Tirana, 2010, 
**Këngë* (), Tirana, 1961, OCLC 36250360
**Petro Korçari, kryearkitekt i Ali Pashë Tepelenës* (), Tirana, 1978, OCLC 18107084
**Shpati i Sipërm: gjurmime rreth kulturës popullore* (), (kao koautor), Tirana, 1987, OCLC 18588537
**Gjurmime letrare* (), Tirana, 1974, OCLC 54162415
**Vërshimet e vjeshtës* (), Tirana, 1984, OCLC 18225289
**Nga kënga e popullit* (), Tirana, 1991, OCLC 40498914
**Buka dhe thika: tregime të zgjedhura* (), Tirana, 2002, 
**Si atë ditën e parë: poezi* (), Tirana, 1984, OCLC 18224377
**Rruga e Rinise* (), Tirana, 1953, OCLC 43138928
**Nëpër shekujt letrarë: studime* (), Tirana, 1973, OCLC 24372993
**Moti i madh: përmbledhje shënimesh e dokumentesh për historinë shqiptare të viteve 1379–1479* (), Tirana, 2006, 
**Poezia shqipe: nga origjinat e gjer më sot* (), Tirana, 1965, OCLC 43143845
**Një mal me këngë* (), Tirana, 1975, OCLC 5733202
* 'Kënga dhe pushka: tregime* (), Tirana, 1963, OCLC 28785438
**Te qafa e botës: tregime* (), Tirana, 1986, OCLC 17769145
**Gurnecka: tregime* (), Tirana, 1957, OCLC 660244021
**Fyelli i Marsiasit, dhe tregime të tjera* (), Tirana, 1953, OCLC 80732707
**Kur rendte hëna nëpër re: tregime* (), Tirana, 1982, OCLC 157033085
**Pesë tregime* (), Tirana, 1953, OCLC 252881071
**Historia e letërsisë shqiptare: që nga fillimet deri te Lufta Antifashiste Nacionalçlirimtare* () (kao koautor), Tirana, 1983, OCLC 14167733
**60 tregime ne nje* (), Tirana, 1979, OCLC 832605712
**Mbi Barletin dhe shkrime të tjera* (), Tirana, 1979, OCLC 63333127
**Andon Zako-Çajupi – biografija* (materijal za konferenciju), Tirana, 1950, OCLC 52763695.

== Povezano ==
*[[Albanska književnost]]

==Reference==


==Literatura==
**Dhimitër S. Shuteriqi'', Feride Papleka, Academy of Science of Albania, 2010,