Chinchorro mumije

**Činčoro mumije** su pronađene na sjevernoj obali pustinje Atacama, sušnog i negostoljubivg staništa u najsjevernijem Čileu. Predstavljaju najstariji poznati arheološki dokaz vještačke mumifikacije tijela. Narod Činčoro je ovekovečivao svoje mrtve punih 2.000 godina prije nego što se mumifikacija pojavila u dolini Nila.

Mumije su pronađene na tri arheološka lokaliteta: Faldeo Norte del Morro de Arica, Colón 10 (oba se nalaze u urbanom okruženju) i Desembocadura de Camarones (smješten u ruralnom okruženju). Pored mumija, pronađeni su ostaci naselja, groblja i gusta odlagališta školjki, kao i prirodno okruženje slično onome s kojim se suočavao narod Činčoro.

Pustinja Atacama bila je dom Činčora, društva morskih lovaca-sakupljača koji su ovdje živjeli od otprilike 7400. do 2840. godine p.n.e. Ime Činčori dobili su 1960-ih po plaži u Africi gdje su pronađene slične mumije. Uspješno su se prilagodili ekstremnim uslovima okoline koristeći obližnje bogate morske resurse. 
## Kultura Činčoro
Kultura Činčoro (ili tradicija ili kompleks Činčoro) je ono što arheolozi nazivaju arheološkim ostacima ribarskog naroda iz sušnih obalnih područja sjevernog Čilea i južnog Perua, uključujući pustinju Atacama. Činčoro su najpoznatiji po svom detaljnom običaju mumifikacije koja je trajala nekoliko hiljada godina, evoluirajući i prilagođavajući se tokom vremena. Arheološki nalazi pružaju dokaze o aktivnostima iskorištavanja mora i zauzimanju zemlje, što ilustruje tehnološku i duhovnu složenost ovog društva od njegovih obalnih početaka do njegovog nestanka.

Dominantni način života Chinchorroa bio je rani obalni sedentizam (sjedilački način života), zasnovan na ishrani ribom, školjkama, pticama i morskim sisarima, a sva njihova nalazišta sadrže obiman i sofisticiran skup ribolovnih alata. Analiza stabilnih izotopa kose i ljudskih kostiju iz mumija pokazuje da je gotovo 90 posto prehrane Činčora došlo iz morskih izvora hrane, 5 posto od kopnenih životinja i dodatnih 5 posto od kopnenih biljaka.

Na osnovu pronađenih ostataka naselja, zajednice Činčora su bile male grupe koliba u kojima su živjele pojedinačne porodice, s populacijom od približno 30-50 jedinki (nalazište Acha u Čileu). Lokalitet Quiana 9, datiran iz 4420. godine p.n.e, sadržavao je ostatke nekoliko polukružnih koliba smještenih na padini obalnog brda Arica. Kolibe su bile izgrađene od stubova s ​​krovovima od kože morskih sisara. Caleta Huelen 42, blizu ušća rijeke Loa u Čileu, imao je nekoliko polupodzemnih kružnih koliba s nadsvođenim podovima, što implicira dugotrajno kontinuirano naseljavanje.

Groblja Činčora otkrivaju vještački i prirodno mumificirana tijela, oba u izuzetno dobrom stanju očuvanosti zbog vrlo suhog okruženja. Činčoro su kontinuirano inovirali u svojim običajuma vještačke mumifikacije, otkrivajući tehničku sposobnost rastavljanja i ponovnog sastavljanja tijela kako bi stvorili vještačke mumije koje posjeduju izvanredne materijalne, skulpturalne i estetske kvalitete. Kulturna i tehnološka složenost koja se ogleda u konstrukciji mumija i ribolovnoj opremi uzrokovana je promjenama u okolišu.

Pustinja Atacama, gdje se nalaze mnoga nalazišta Chinchorro, ima povišene nivoe bakra, arsena i drugih toksičnih metala. Tragovi metala prisutni su u prirodnim vodnim resursima i identificirani su u kosi i zubima mumija, kao i u trenutnim obalnim populacijama.

## Svjetska baština
Činčoro mumije 2021. god. upisae su na UNESCO-ov popis mjesta svjetske baštine u Čileu 

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* 
## Izvori