open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Atipični antipsihotik

**Atipični antipsihotici** (AAP, *druga generacija antipsihotika*) su grupa antipsihotičkih umirujućih lekova koji se koriste za tretiranje psihijatrijskih oboljenja. FDA je odobrila upotrebu pojedinih atipičnih antipsihotika za tretiranje šizofrenije. Drugi su odobreni za lečenje akutne manije, bipolarne depresije, psihotičke agitacije, i drugih indikacija. Obe generacije lekova blokiraju receptore u moždanim dopaminskim putevima, ali se atipični razlikuju od tipičnih antipsihotika u tome da su oni manje skloni uzrokovanju ektrapiramidalni sindrom invalidnosti motorne kontrole, koji obuhvata nestabilne pokrete poput obolelih od Parkinsonove bolesti, ukočenost tela i nevoljno podrhtavanje. Ti abnormalni telesni pokreti mogu da postanu permanentni čak i nakon pretanka upotrebe leka.

Tokom treatmana atipični antipsihotici imaju niz korisnih uticaja: povećavaju nivo responzivnih pacijenata, i efikasnost tretmana refraktornih oboljenja, umanjuju rizik od samoubistva, povećavaju funkcionalni kapacitet i poboljšavaju kvalitet života. Postoji i suprotna tačka gledišta, po kojoj je prva generacija antipsihotika bolja od druge. Mada se smatra da su atipični antipsihotici bezbedniji od tipičnih, oni ipak imaju ozbiljne nuspojave, uključujući tardivnu diskineziju, i ozbiljne poremećaje pokreta, neuroleptički maligni sindrom, i povećani rizik od moždanog udara, iznenadne srčane smrti, formiranja krvnih ugrušaka, i razvoja dijabetesa. Može doći i do znatnog povećanja telesne težine.

## Reference

## Povezano
* Antipsihotik
* Tipični antipsihotik

## Vanjske veze
* New antipsychotic drugs carry risks for children (USA Today 2006)
* Atypical Antipsychotics and the Burden of Disease (Am J Manag Care. 2005;11:S235-S241) 
* NIMH Study to Guide Treatment Choices for Schizophrenia (September 2005)
Antagonist dopaminskog receptora

**Dopaminski antagonist** je lek koji blokira dopaminske receptore putem receptorskog antagonizma. Poznato je pet tipova dopaminskih receptora u ljudskom telu. Oni su locirani u mozgu, perifernom nervnom sistemu, krvnim sudovima, gastrointestinalnom traktu i bubrezima.

## Izvori

## Vanjske veze
*
Tipični antipsihotik

**Tipični antipsihotici** (*prva generacija antipsihotika*, *konvencionalni antipsihotici*, *klasični neuroleptici*, *tradicionalni antipsihotici*, *glavni trankvilajzeri*) su klasa antipsihotičkih lekova koji su razvijeni tokom 1950-tih i koji su korišćeni za tretiranje psihoze (posebno, šizofrenije). Tipični antipsihotici su primenljivi za tretman akutne manije, agitacije, i drugih stanja. Prvi tipični antipsihotici koji su ušli u kliničku upotrebu su fenotiazini. Druga generacija antipsihotika je poznata kao atipični antiphihotici.

Obe generacije lekova blokiraju receptore u moždanom dopaminskom signalnom putu, mada u poređenju sa tipičnim, atipični antipsihotici su manje skloni uzrokovanju ekstrapiramidalnog invaliditeta motorne kontrole, koji obuhvataju pokrete tela poput obolelih od Parkinsonove bolesti, telesnu ukočenost i nekontrolisane tremore. Ovi abnormalni telesni pokreti mogu da postanu permanentni, čak i nakon prestanka tretmana.

## Reference

## Povezano
* Atipični antipsihotici
Mehanizam akcije

U farmakologiji, termin **mehanizam akcije** ( - MOA) se odnosi na specifičnu biohemijsku interakciju putem koje lek proizvodi svoje farmakološko dejstvo. Mehanizam dejstva obično opisuje modulaciju specifičnog molekularnog cilja za koji se lek vezuje, kao što je enzim ili receptor.

Na primer, mehanizam akcije aspirina obuhvata ireverzibilnu inhibiciju enzima ciklooksigenaze, čime se umanjuje produkcija prostaglandina i tromboksana, i na taj način se umanjuje bol i inflamacija.

## Povezano
* Farmakodinamika

## Reference

## Literatura
Tromboksan

**Tromboksan** je član familije lipida poznatih kao eikozanoidi. Dva glavna tromboksana su tromboksan A2 i tromboksan B2.

Tromboksan je dobio ime po svojoj ulozi u formiranju ugrušaka (trombozi).

## Produkcija
Tromboksan-A sintaza, enzim nađen u trombocitima, konvertuje derivat arahidonske kiseline prostaglandin H<sub>2</sub> do tromboksana.

## Mehanizam
Tromboksan deluje pute vezivanje za tromboksanske receptore, G-protein spregnute receptore koji vezuju G protein G<sub>q</sub>.

## Funkcije
Tromboksan je vazokonstriktor i potentan hipertenzivni agens. On posreduje agregaciju trombocita.

On je u homeostaznom balansu u cirkulatornom sistemu sa prostaciklinom, i srodnim jedinjenjima. Mehanizam sekrecije tromboksana is trombocita nije poznat.

## Povezano
* Tromboksanska sintaza

## Literatura

## Vanjske veze
*
Esencijalna masna kiselina

**Esencijalne masne kiseline** (*EFA*), su masne kiseline koje ljudi i životinje moraju da unesu sa hranom jer su potrebne telu, a ne mogu da budu sintetisane u njima. Termin „esencijalna masna kiselina“ se odnosi na masne kiseline potrebne za biološke procese, a ne one koje deluju samo kao gorivo.

Samo dve esencijalne masne kiseline su poznate za ljude: alfa-linoleninska kiselina (omega-3 masna kiselina) i linoleinska kiselina (omega-6 masna kiselina). Druge masne kiseline koje su samo „uslovno esencijalne“ su gama-linolenska kiselina (omega-6 masna kiselina), laurinska kiselina (zasićena masna kiselina), i palmitoleinska kiselina (mono-nezasićena masna kiselina).

## Funkcija
U telu, esencijalne masne kiseline služe višestrukim funkcijama. Balans između dijetarnih ω-3 i ω-6 vrši snažan uticaj na funkciju.
* One se modifikuju u 
** klasične eikozanoide (utiču na inflamaciju i mnoge druge celularne funkcije)
** endokanabinoide (utiču na raspoloženje, ponašanje i inflamacije)
** lipoksine iz ω-6 EFA i rezolvina iz ω-3 (u prisustvu aspirina, umanjuju inflamaciju)
** izofurane, neurofurani, izoprostani, hepoksilini, epoksi-eikozatrienoinske kiseline (EET) i neuroprotectin D
* One formiraju lipidne splavove (utiču na ćelijsku signalizaciju)
* One deluju na DNK (aktiviraju ili inhibiraju transkripcine faktore poput NF-κB, koji su povezani sa produkcijom proinflamatornih citokina)

## Literatura
ATC kod B01

## B01A Antitrombotski agens
### B01AA Antagonisti [[Vitamin K|vitamina K]]
:B01AA01 Dikumarol
:B01AA02 Fenindion
:B01AA03 Varfarin
:B01AA04 Fenprokumon
:B01AA07 Acenokumarol
:B01AA08 Etil biskumacetat
:B01AA09 Klorindion
:B01AA10 DiFenadion
:B01AA11 Tioklomarol
:B01AA12 Fluindion

### B01AB [[Heparin]]ska grupa
:B01AB01 Heparin
:B01AB02 Antitrombin III
:B01AB04 Dalteparin
:B01AB05 Enoksaparin
:B01AB06 Nadroparin
:B01AB07 Parnaparin
:B01AB08 Reviparin
:B01AB09 Danaparoid
:B01AB10 Tinzaparin
:B01AB11 Sulodeksid
:B01AB12 Bemiparin
:B01AB51 Heparin, kombinacije

### B01AC Inhibitori agregacije [[trombocit]]a izuzev heparin
:B01AC01 Ditazol
:B01AC02 Klorikromen
:B01AC03 Pikotamid
:B01AC04 Klopidogrel
:B01AC05 Tiklopidin
:B01AC06 Acetilsalicilna kiselina
:B01AC07 Dipiridamol
:B01AC08 Karbasalat kalcijum
:B01AC09 Epoprostenol
:B01AC10 Indobufen
:B01AC11 Iloprost
:B01AC13 Abciksimab
:B01AC15 Aloksiprin
:B01AC16 Eptifibatid
:B01AC17 Tirofiban
:B01AC18 Triflusal
:B01AC19 Beraprost
:B01AC21 Treprostinil
:B01AC22 Prasugrel
:B01AC23 Cilostazol
:B01AC24 Tikagrelor
:B01AC30 Kombinacije
:B01AC56 Acetilsalicilna kiselina i ezomeprazol

### B01AD Enzimi
:B01AD01 Streptokinaza
:B01AD02 Alteplaza
:B01AD03 Anistreplaza
:B01AD04 Urokinaza
:B01AD05 Fibrinolizin
:B01AD06 Brinaza
:B01AD07 Reteplaza
:B01AD08 Saruplaza
:B01AD09 Ankrod
:B01AD10 Drotrekogin alfa (aktivirani)
:B01AD11 Tenekteplaza
:B01AD12 Protein C

### B01AE Direktni inhibitori [[trombin]]a
:B01AE01 Dezirudin
:B01AE02 Lepirudin
:B01AE03 Argatroban
:B01AE04 Melagatran
:B01AE05 Ksimelagatran
:B01AE06 Bivalirudin
:B01AE07 Dabigatran eteksilat

### B01AX Drugi antitrombotski agensi
:B01AX01 Defibrotid
:B01AX04 Dermatan sulfat
:B01AX05 Fondaparinuks
:B01AX06 Rivaroksaban

## Reference
ATC kod M02

## M02A Topikalni proizvodi za zglobove i mišićni bol
### M02AA Antiinflamatorni preparati, nesteroidi za topičku upotrebu
:M02AA01 Fenilbutazon
:M02AA02 Mofebutazon
:M02AA03 Klofezon
:M02AA04 Oksifenbutazon
:M02AA05 Benzidamin
:M02AA06 Etofenamat
:M02AA07 Piroksikam
:M02AA08 Felbinak
:M02AA09 Bufeksamak
:M02AA10 Ketoprofen
:M02AA11 Bendazak
:M02AA12 Naproksen
:M02AA13 Ibuprofen
:M02AA14 Fentiazak
:M02AA15 Diklofenak
:M02AA16 Feprazon
:M02AA17 Nifluminska kiselina
:M02AA18 Meklofenaminska kiselina
:M02AA19 Flurbiprofen
:M02AA21 Tolmetin
:M02AA22 Suksibuzon
:M02AA23 Indometacin
:M02AA24 Nifenazon
:M02AA25 Aceklofenak
:M02AA26 Nimesulid
:QM02AA99 Antiinflamatorni preparati, nesteroidi za topičku upotrebu, kombinacije

### M02AB [[Kapsaicin]] i slični agensi
:M02AB01 Kapsaicin
:M02AB02 Zukapsaicin

### M02AC Preparati sa derivatima [[salicilna kiselina|salicilne kiseline]]
:QM02AC99 Preparati sa derivatima salicilne kiseline, kombinacije

### QM02AQ [[Agens za plikove|Agensi za plikove]]

### M02AX Drugi topikalni proizvodi za zglobove i mišićni bol
:M02AX02 Tolazolin
:M02AX03 Dimetil sulfoksid
:M02AX05 Idrocilamid
:M02AX10 Razno
:QM02AX53 Dimetil sulfoksid, kombinacije

## Reference
Kontraindikacija

U medicini, **kontraindikacija** je dejstvo, bilo terapeutsko ili druge prirode, koje je sekundarno u odnosu na željeno. Termin se predominantno koristi za opisivanje štetnih dejstava, mada se on isto tako može odnositi na blagotvorne, iako nenamerne, posledice upotrebe leka.

Povremeno se lekovi propisuju ili se procedure izvode specifično zbog njihovih konraindikacija. U tom slučaju, kontraindikacija prestaje da bude nuspojava, i postaje željeni efekat. Na primer, iks-zraci su se istorijski koristili kao tehnika za dobijanje snimaka. Otkriće njihovih onkoloških sposobnosti je dovelo do njihove primene u radioterapiji (ablaciji malignih tumora).

## Reference

## Literatura
*
Maligni (medicina)

**Maligni**, **malignost**, ili **malignitet**, je izraz koji se upotrebljava za grupe tumora koji prilikom širenja (invazije) urastaju u zdravo tkivo i razaraju ga, a širenjem putem limfe i krvi stvaraju rasad ili metastaze u udaljenim organima. 

Metastaze imaju iste osobine rasta, širenja i razaranja organa kao i maligni primarni tumor koji se putem krvi šire tako da je obično ishod po bolesnika fatalan. 

Po analogiji, izraz "maligni", "malignost" ili "malignitet", upotrebljava se i za neka druga stanja u medicini (koja nisu tumorski procesi) a u kojima je ishod terapije neizvestan, odnosno ima lošu prognozu.

Tako se na primer izraz maligni ili malignitet, pored za maligne (zloćudne) tumore, za koje se koristi i sinonim kancer (rak) ili malignu transformaciju koristi i kod ne tumorskih bolesti npr:
* Maligni ascites
* Maligna hipertenzija
* Maligni hipertermija
* Maligni otitis ekterna
* Maligna trodnevna malarija (malarije izazvana Plazmdijumom Plasmodium falciparum)
* Neuroleptični maligni sindrom

## Reference
Olga Engl

**Olga Engl** (30. maj 1871. - 21. septembar 1946) bila je austrijska glumica. Rođena je u Pragu, gdje se obrazovala u samostanu prije nego što je počela studirati na Praškom konzervatoriju. U rodnom gradu imala je glumački debi, prije nego što se preselila u Danzig, a potom je nastupala na pozornicama u Berlinu, Münchenu i Hannoveru. Godine 1911. imala je filmski debi, a u nijemoj eri je nastupala u ostvarenjima režisera kao što su Urban Gad i F. W. Murnau. Nakon prijelaza na zvučni film specijalizirala se za uloge "velikih dama", pri čemu se ističu nastupi u filmovima *[[Emil and the Detectives (1931 film)|Emil und die Detektive]]* i *[[Der Kongreß tanzt]]*. Glumila je do samog kraja života.

## Filmografija

## Vanjske veze
* 
* Biografie mit Foto
Antireumatski lek

**Antireumatski lekovi** (**DMARDs**) su kategorija lekova koji se koriste za tretman reumatoidnog artritisa. Njima se usporava progresija bolesti..

## Članovi

Mada ovi agensi deluju putem različitih mehanizama, mnogi od njih imaju sličan impakt na tok oboljenja. Neki od ovih lekova se mogu koristiti u kombinaciji.

## Reference
Nitro jedinjenje

**Nitro jedinjenja** su organska jedinjenja koja sadrže jedan ili više **nitro** funkcionalnih grupa (NO2). Ona su često visoko eksplozivna, posebno kad jedinjenje sadrži više od jedne nitro grupe i kad nije prečišćeno. Nitro grupa jedna od najčešćih eksplozifora (grupa koje čine jedinjenje eksplozivom). Ta osobina nitro i nitratnih grupa potiče od njihove termalne dekompozicije, koja proizvodi molekulski azot (N2 gas) i znatnu količinu energije, što je posledica velike snage veze molekulskog azota.

Aromatična nitro jedinjenja se tipično sintetišu dejstvom mešavine azotne i sumporne kiseline na organski molekul. Među nitro jedinjenjima u najvećim količinama se proizvodi nitrobenzen. Mnogi eksplozivi se proizvode nitracijom, npr. trinitrofenol (pikrinska kiselina), trinitrotoluen (TNT), i trinitrorezorcinol (stifninska kiselina).

## Reference

## Vanjske veze
Transplantacija

**Transplantacija** predstavlja zamenu nefunkcionalnog organa putem hiruške intervencije. Ovakve procedure se najčešće izvode kod životno ugroženih osoba (npr. kardiomiopatija) i nešto ređe u cilju poboljšanja osnovnog kvaliteta života kod hroničnih bolesti koje se mogu tretirati na ovaj način.

Transplantaciona medicina zahteva posebnu edukaciju osoblja, specijalnu opremu i sveobuhvatno preoperativno i postoperativno nadgledanje pacijenta, kako bi se mogućnost odbacivanja organa svela na najmanju moguću meru.

Pravni i medicinski kriterijumi koji određuju kada se transplantacija može izvršiti su strogo regulisani. Skupština Republike Srbije je donela zakon o transplantaciji organa i tkiva 2009. godine.

## Terminologija

*Primalac* je obolela osoba koja dobija organ od *donora*, izuzev u slučaju autotransplantacije. Donor može biti živa (bubreg, jetra) ili moždano umrla osoba (svi organi i tkiva).

Organi koji se mogu transplantirati:
* jetra
* bubreg
* srce
* rožnjača
* delovi ekstremiteta 
* koža
* koštana srž

## Postupak

Transplantacija organa obuhvata sledeće faze:

* imunološka tipizacija recipijenta i donora,
* transplantacija,
* imunosupresivna terapija.

## Regenerativna medicina

Stvaranje organa iz matičnih ćelija je tehnologija za koju se očekuje da će u narednoj deceniji napraviti krupan pomak. U Leskovcu je osnovana Specijalna bolnica za lečenje steriliteta koja bi trebalo da preraste u Institut za matične ćelije.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Tess Gerritsen (1996). *Harvest*. New York: Pocket Books. 
* Lee Gutkind (1990). *Many Sleepless Nights: The World of Organ Transplantation*. University of Pittsburgh Press. 
* Jodi Picoult (2008). *Change of Heart: A Novel*. New York: Simon & Schuster. ,  (reprint version)
* Schlich, T. (2010) [1880–1930]. *The Origins of Organ Transplantation: Surgery and Laboratory Science*. University of Rochester Press. 

## Vanjske veze

* DonorHeroj - Spasi živote, zaveštaj organe! Sajt DonorHeroj se bavi edukacijom i promocijom zaveštanja i transplantacije organa i tkiva. 
* Nacionalna kampanja Ministarstva zdravlja „Produži život"
* Organ Transplant survival rates  from the Scientific Registry of Transplant Recipients
* Multi Organ Transplant
* Liver Transplant Procedure description  – by Children's Hospital of Pittsburgh
* The Gift of a Lifetime – Online Educational Documentary
Heinrich George

**Heinrich George** (9. oktobar 1893 - 25. septembar 1946) bio je njemački teatarski i filmski glumac. 

Rodio se u porodici pomorca u Stettina (današnji Szeczin u Poljskoj). Glumu je studirao u Berlinu i rodnom gradu, a glumački debi imao na pozornici u Kolbergu. Godine 1914. se nakon početka prvog svjetskog rata kao dobrovoljac javio u vojsku, a sljedeće godine je ranjen. Poslije oporavka je nastupao u Dresdenu i Frankfurtu, prije nego što je došao u Berlin. Tamo se upoznao s ljevičarskim intelektualcima kao što su Erwin Piscator i Bertolt Brecht i postao član Komunističke partije Njemačke. Do sredine 1920-ih je postao jedan od najpopularnijih glumaca, nastupajući u filmovima kao što su *[[Metropolis (film)|Metropolis]]*. Godine 1931. je nastupio u svojoj najpoznatijoj ulozi, tumačeći lik Franza Bieberkopfa u filmu *[[Berlin-Alexanderplatz (film, 1931)|Berlin-Alexanderplatz]]*.

Nakon dolaska nacista na vlast 1933. godine se kao ljevičar ispočetka našao na crnoj listi glumaca kojima je zabranjen rad. Međutim, pristankom na nastup u propagandnom filmu *[[Hitlerjunge Quex (film)|Hitlerjunge Quex]]* je uspio steći naklonost novog režima. Slijedio je niz uspješnih filmova, uključujući i zloglasni antisemitski film *[[Jud Süss (film, 1940)|Jud Süss]]* 1940. godine. George je nastavio glumiti u propagandnim filmovima sve do kraja drugog svjetskog rata. Nedugo nakon kapitulacije NJemačke, kao nacist je denunciran sovjetskim okupacijskim vlastima. U junu 1945. ga je uhapsio NKVD, a potom smjestio u Specijalni logor br. 7 Sachsenhausen. Tamo je u septembru 1946. umro, službeno od zatajenja srca. Tek 1994. godine su ekshumirani i identificirani njegovi posmrtni ostaci. 1998. su ga vlasti današnje Rusije kao nasljednice SSSR-a službeno rehabilitirale.

Bio je u braku sa glumicom Bertom Drews, koja mu je rodila dva sina - Jana i Götza, od kojih je potonji renomirani glumac.

## Filmografija

## Vanjske veze

* 
* 
* 
* 
* 
* Matthias Otten: 
* Filmo- und Biographie  auf film-zeit.de
Kardiovaskularna bolest

**Kardiovaskularne bolesti** (*srčane bolesti*) su klasa oboljenja koje obuhvataju srce ili krvne sudova (arterije i vene). Mada se ovaj termin tehnički odnosi na bilo koje oboljenje sa uticajem na kardiovaskularni sistem (kako ga primenjuje MeSH C14), on se obično koristi za oboljenja koja se odnose na aterosklerozu (arterijske bolesti). Ta oboljenja često imaju slične uzroke, mehanizme, i tretmane.

Kardiovaskularne bolesti ostaju najveći uzrok smrtnih slučajeva širom sveta. Mada su tokom zadnje dve dekade, stope kardiovaskularnog mortaliteta opale u mnogim razvijenim zemljama, one su porasle zapanjujućom brzinom u zemljama sa niskim i srednjim nivoom prihoda. Procenat preranih smrtnih slučajeva uzrokovanih kardiovaskularnim oboljenjima je u opsegu od 4% u razvijenim zemljama do 42% u nerazvijenim zemljama. Više od 17 miliona ljudi je podleglo kardiovaskularnim bolestima tokom 2008. Svake godine bolesti srca su uzrok smrti većeg broja ljudi od kancera. Zadnjih godina, kardiovaskularni rizik žena je porastao. Poznato je da se vaskularne povrede akumuliraju od adolescentnog doba, te su neophodni primarni preventivni napori od detinjstva.

Do vremena kad se problemi ustanove, osnovni uzročnici (ateroskleroze) su obično u poodmaklom stupnju, jer su se razvijali decenijama. Iz tog razloga je neophodno posvetiti pažnju prevenciji ateroskleroze putem modifikovanja faktora rizika, kao što su zdrava ishrana, vežbanje, i izbegavanje pušenja.

## Reference

## Vanjske veze
*
Botulizam

**Botulizam** ( od  - kobasica) je trovanje izazvano botulinskim toksinom (), koji proizvodi botulinusov bacil (), koji se razvija bez prisustva kiseonika u kobasicama, konzervama i suvomesnatim proizvodima. Otrkio ga je krajem -{XIX}- veka u Gentu Belgijanac E. P. van Ermangem.

## Reference

## Literatura
* *[[Vojna enciklopedija]], Beograd 1959, Glavni urednik — general-potpukovnik: Boško Šiljegović*
* -{Jankovic J, Schwartz K, Donovan DT. *Botu-linum toxin treatment of cranial-cervical dystonia, spasmodic dysphonia, other focal dystonias and hemifacial spasm*. J Neurol, Neurosurg and Psychiatr, 1990; 53(8): 633-639.}-

## Vanjske veze
* BOTULISM in the United States, 1889–1996. Handbook for Epidemiologists, Clinicians and Laboratory Technicians. Centers for Disease Control and Prevention. National Center for Infectious Diseases, Division of Bacterial and Mycotic Diseases 1998.
* NHS choices 
* CDC Botulism: Control Measures Overview for Clinicians
* University of California, Santa Cruz Environmental toxicology – Botulism
Blefarospazam

**Blefarospazam** je vrsta fokalne distonije koja se odlikuje naglim i nekontrolisanim stiskanjem očnih kapaka, tako da pacijent ima problema sa spontanim otvaranjem očiju. Javlja se uglavnom u starijem životnom dobu i to najčešće obostrano, mada ponekad može biti zahvaćena samo jedna strana. Tačna priroda bolesti nije do kraja poznata, a napad može izazvati jako ili trepćuće svetlo, vetar, prašina i drugi iritirajući faktori.

Jačina i učestalost napada su različiti. U početku su smetnje blage i javljaju se retko u vidu nelagode, iritacije i treptanja. Vremenom one postaju izraženije, a pored stiskanja kapaka može da se javi i nekontrolisano stiskanje dela lica ili čela (intermitentni blefarospazam).

## Refleksni blefarospazam

Refleksni blefarospazam predstavlja tonični grč kružnog mišića oka (grč kapka) i nastaje nadraživanjem trigeminalnog nerva tokom različitih očnih oboljenja. Kod ovakvog tipa blefarospazma kapci su trajno grčevito zatvoreni. Blefarospazam udružen sa suzenjem oka (epifora) i nepodnošenjem svetlosti (fotofobija) predstavlja trijas iritativnih simptoma koji se javljaju kod zapaljenskih promena na vežnjači (konjunktivitis) i oboljenja prednjeg segmenta oka (keratitis i sl).

Terapija je usmerena na tretman bolesti koja je izazvala blefarospazam.

## Simptomatski blefarospazam

Simptomatski blefarospazam nastaje usled nadražaja centralnih ili perifernih delova facijalnog nerva i refleksnim putem usled nadražaja oftalmičkog i optičkog nerva. Pored grčevito zatvorenih kapaka, grčem mogu biti zahavaćeni drugi mišići lica inervisani facijalnim nervom. Obično se radi o kombinaciji toničkih i kloničnih grčenja. Simptomatski blefarospazam nastaje obično usled procesa unutar lobanje (postencefalitički parkinsonizam, apscesi, tumori i dr).

Pomoć se sastoji u lečenju osnovnog oboljenja. Privremena poboljšanja mogu se postići injekcijama 50% alkohola u kružni mišić oka. Osim toga koristi se i Botulinum toksin tip A, koji utiče na prenos hemijskih impulsa u mišićima i tako ciljano i selektivno smanjuje njihovu aktivnost.

## Reference
Lisergamid

Amidi liserginske kiseline su kolektivno poznati kao *lisergamidi*.

Lisergamidi, tabelarno po strukturi

## Reference
Ergolin

**Ergolin** je hemijsko jedinjenje čija strukturna osnova je prisutna u raznovrsnom nizu alkaloida, među kojima su psihodelični lekovi (npr. lizerginska kiselina i LSD). *Derivati ergolina* nalaze kliničku primenu kao vazokonstriktori (agonisti 5-HT<sub>1</sub> receptora&mdash;ergotamin) i u lečenju migrene (zajedno sa kofeinom) i Parkinsonove bolesti. Neki ergolinski alkaloidi su nađeni u ergot gljivama i smatra se da su jedan od uzroka ergotizma, koje uzrokuje konvulzivne i gangrenozne simptome.

## Reference

## Povezano
* LSD
* Migrena
* Albert Hofman

## Vanjske veze

* Ergot alkaloidi
* Psihodelični ergot alkaloidi
ATC kod G02

## G02A [[Uterotonik|Uterotonici]]
### G02AB [[Alkaloidi ražane glavice|Ergot]] alkaloidi
:G02AB01 Metilergometrin
:G02AB02 Ergot alkaloids
:G02AB03 Ergometrin
:QG02AB53 Ergometrin, kombinacije

### G02AC Ergot alkaloidi i oksitocin sa analozima, u kombinaciji
:G02AC01 Metilergometrin i oksitocin
:QG02AC90 Ergometrin i oksitocin

### G02AD [[Prostaglandin]]i
:G02AD01 Dinoprost
:G02AD02 Dinoproston
:G02AD03 Gemeprost
:G02AD04 Karboprost
:G02AD05 Sulproston
:QG02AD90 Kloprostenol
:QG02AD91 Luprostiol
:QG02AD92 Fenprostalen
:QG02AD93 Tiaprost
:QG02AD94 Alfaprostol
:QG02AD95 Etiproston

### G02AX Drugi uterotonici

## G02B [[Kontrola rađanja|Kontraceptivi]] za topičku primenu
### G02BA Intrauterinski kontraceptivi
:G02BA01 Plastični IUD
:G02BA02 Plastični IUD sa bakrom
:G02BA03 Plastični IUD sa progestogenom

### G02BB Intravaginalni kontraceptivi
:G02BB01 Vaginalni prsten sa progestogenom i estrogenom

## G02C Drugi ginekološki agensi
### G02CA [[Simpatomimetički lek|Simpatomimetici]], suzbijači porođajnih kontrakcija
:G02CA01 Ritodrin
:G02CA02 Bufenin
:G02CA03 Fenoterol
:QG02CA90 Vetrabutin
:QG02CA91 Klenbuterol

### G02CB [[Prolaktin]]ski inhibitori
:G02CB01 Bromocriptin
:G02CB02 Lisurid
:G02CB03 Kabergolin
:G02CB04 Hinagolid
:G02CB05 Metergolin
:G02CB06 Tergurid

### G02CC [[Zapaljenje|Antiinflamatorni]] proizvodi za [[vagina]]lno doziranje
:G02CC01 Ibuprofen
:G02CC02 Naproksen
:G02CC03 Benzidamin
:G02CC04 Flunoksaprofen

### G02CX Drugi gonekologici
:G02CX01 Atoziban
:QG02CX04 *[[Actaea racemosa]]*
:QG02CX90 Denaverin

## Reference
ATC kod N04

## N04A [[Antiholinergik|Antiholinergički]] agensi
### N04AA Tercijarni amini
:N04AA01 Triheksifenidil
:N04AA02 Biperiden
:N04AA03 Metiksen
:N04AA04 Prociklidin
:N04AA05 Profenamin
:N04AA08 Deksetimid
:N04AA09 Fenglutarimid
:N04AA10 Mazatikol
:N04AA11 Bornaprin
:N04AA12 Tropatepin
### N04AB [[Etar|Etri]] koji su hemijski bliski [[antihistamin]]ima
:N04AB01 Etanautin
:N04AB02 Orfenadrin (hlorid)
### N04AC Etri koji su [[tropin]]i ili derivati tropina
:N04AC01 Benzatropin
:N04AC30 Etibenzatropin
## N04B [[Dopaminergičan|Dopaminergični]] agensi
### N04BA Dopa i derivati dope
:N04BA01 Levodopa
:N04BA02 Levodopa i inhibitor dekarboksilaze
:N04BA03 Levodopa, inhibitor dekarboksilaze i COMT inhibitor
:N04BA04 Melevodopa
:N04BA05 Melevodopa i inhibitor dekarboksilaze
:N04BA06 Etilevodopa i inhibitor dekarboksilaze
### N04BB Derivati [[adamantan]]a
:N04BB01 Amantadin
### N04BC [[Dopaminski agonisti]]
:N04BC01 Bromokriptin
:N04BC02 Pergolid
:N04BC03 Dihidroergocriptin mezilat
:N04BC04 Ropinirol
:N04BC05 Pramipeksol
:N04BC06 Kabergolin
:N04BC07 Apomorfin
:N04BC08 Piribedil
:N04BC09 Rotigotin

### N04BD [[Inhibitor monoaminske oksidaze|Inhibitori monoaminske oksidaze B]]
:N04BD01 Selegilin
:N04BD02 Rasagilin

### N04BX Drugi dopaminergijski agensi
:N04BX01 Tolkapon
:N04BX02 Entakapon
:N04BX03 Budipin

## Reference
Međunarodni nezaštićeni naziv leka

**Međunarodni nezaštićeni naziv leka** () je uobičajeno ime leka (lekovite supstance ili njihove kombinacije) koje preporučuje Svetska zdravstvena organizacija. Raniji naziv za INN je bio **generičko ime**. Svetska zdravstvena organizacija predlaže INN latinsku, englesku, francusku, špansku i rusku verziju imena. Međunarodno nezaštićeno ime leka isto je u celom svetu (do na transliteraciju), i u farmaciji ima ulogu sličnu onoj koju IUPAC nomenklatura ima u hemiji, ali su IUPAC nazivi zbog svoje dužine nepraktični za lekovite supstance.

## Primeri nastavaka
Pri građenju mećunarodnih nezaštićenih naziva lekova teži se da nastavci označavaju pripadnost farmakološkoj grupi, a često se na osnovu nastavaka daje naziv odgovarajućoj grupi lekova. Primeri nastavaka su:
* **-pril** za ACE inhibitore
* **-koksib** za selektivne *COX<sub>2</sub>* inhibitore – koksibe
* **-statin** za inhibitore *HMG-CoA* reduktaze – statine
* **-olol** za adrenergičke beta blokatore
* **-cilin** za penicilinske derivate

## Ostali nazivi lekova
Proizvođači lekova mogu dati bilo koje ime leku, i mogu ga registrovati kao trgovačku marku ako je to ime različito od međunarodnog nezaštićenog imena. Takvo ime postaje **zaštićeni naziv** leka i kao robna marka može se obnavljati neograničeno dugo.

Ukoliko za neki lek ne postoji međunarodni nezaštićeni naziv, može se koristiti farmakopejsko ime. Farmakopejsko ime se koristi za neke vakcine, kiseline, soli natrijuma, kalijuma i sl. Farmakopejski naziv leka je po pravilu dat na latinskom jeziku, i najčešće je identičan latinskoj veziji INN-a (ako postoji).

**Hemijski naziv** može biti IUPAC ili CAS ime, ali se u svakodnevnoj upotrebi ***ne*** koristi.

## Reference

## Vanjske veze

* Strana Svetske zdravstvene organizacije posvećena Međunarodnim nezaštićenim imenima http://www.who.int/medicines/services/inn/en/index.html
INN

**INN** se može odnositi na:
* Međunarodni nezaštićeni naziv leka, tip imena lekova
* INN World Report, televizijski program
Dopaminski agonist

**Dopaminski agonist** je jedinjenje koje aktivira dopaminske receptore u odsustvu dopamina. Dopaminski agonisti aktiviraju signalne puteve kroz dopaminski receptor i trimerne G proteine, što ultimativno dovodi do promena u genskoj transkripciji.

## Upotreba
Lekovi deluju kao dopaminski agonisti mogu da koriguju hipodopaminergičke poremećaje. Oni se tipično koriste za lečenje Parkinsonove bolesti i pojedinih tumora hipofize (prolaktinoma). Oni mogu da budu korisni u tretmanu sindroma nemirnih nogu. FDA je odobrila ropinirol i pramipeksol za lečenje te bolesti. U toku su klinička ispitivanja s ciljem utvrđivanja efikasnosti dopaminskog agonista ropinirola u neutralisanju simptoma SSRI-indukovane impotencije i post-SSRI impotencije (PSSD).

Jedan sistematski pregled i metaanaliza su došli do zaključka da profilaktički tretman kabergolinom redukuje učestalost, mada ne i jačinu, sindroma hiperstimulacije jajnika bez uticaja na ishod trudnoće, kod žena koje su izložene stimulacionim ciklusima in vitro oplodnje.

## Povezano
* Dopaminergik
* Agonist

## Reference

## Vanjske veze
* 
* Patološko kockanje povezano sa terapijom kabergolinom
Dopaminski receptor

**Dopaminski receptori** su klasa metabotropnih G protein-spregnutih receptora koji su prominentni u centralnom nervnom sistemu (CNS) kičmenjaka. Neurotransmiter dopamin je primarni endogeni ligand za dopaminske receptore.

Dopaminski receptori učestvuju u mnoštvu neuroloških procesa, kao što su motivacija, zadovoljstvo, kognicija, memorija, učenje, fina motorna kontrola, kao i modulacija neuroendokrine signalizacije. Abnormalni prenos signala dopaminskih receptora i iregularna funkcija dopaminergičkih nerva su implicirane u više neuropsihijatrijkih poremećaja. Iz tih razloga, dopaminski receptori su česta meta neuroloških lekova. Antipsihotici su često antagonisti dopamina, dok su psihostimulansi tipično indirektni agonisti dopaminskog receptora.

## Tipovi dopaminskog receptora

Postoji pet tipova dopaminskog receptora, D1, D2, D3, D4 i D5. Receptori D1 i D5 su članovi *[[Receptor sličan D1 receptoru|D<sub>1</sub>-slične familije]]* dopaminskih receptora, dok su D2, D3 i D4 receptori članovi *[[Receptor sličan D2 receptoru|D<sub>2</sub>-slične familije]]*. Postoji podaci koji sugerišu mogućnost postojanja D6 i D7 dopaminskih receptora, ali ti receptori nisu bili ubedljivo identifikovani.

Na globalnom nivou, D1 receptori su široko izraženi u mozgu. D1-2 receptorski tipovi su nađeni u 10-100 puta višim nivoima od D3-5 tipova.

### D<sub>1</sub>-slična familija

* **D<sub>1</sub>** je kodiran genom dopaminskog receptora D<sub>1</sub> ().
* **D<sub>5</sub>** je kodiran genom dopaminskog receptora D<sub>5</sub> ().

### D<sub>2</sub>-slična familija
Aktivacija D<sub>2</sub>-slične familije receptora je spregnuta sa G proteinom G<sub>αi</sub>, koji direktno inhibira formiranje cAMP putem inhibiranja enzima adenilat ciklaze.

* **D<sub>2</sub>** je kodiran genom dopaminskog receptora D<sub>2</sub> (). Postoje dve forme: D2Sh (kratki) i D2Lh (dugački):
** *D<sub>2</sub>Sh* forma je presinaptički locirana. Ona ima modulatorne funkcije (regulacija neurotransmisije povratnim mehanizmom, čime se vrši uticaj na sintezu, čuvanje, i otpuštanje dopamina u sinaptički rascep).
** *D<sub>2</sub>Lh* forma može da deluje kao klasični post-sinaptički receptor, i.e., prenosi informacije (u bilo pobuđivačkom ili inhibitornom maniru) ukoliko nije blokirana antagonistom ili parcijalnim agonistom.
* **D<sub>3</sub>** je kodiran genom dopaminskog receptora D<sub>3</sub> (). Maksimalno izražavanje dopaminskog D3 receptora je primećeno u ostrvima Kaleha i *[[nucleus accumbens]]*.
* **D<sub>4</sub>** je kodiran genom dopaminskog receptora D<sub>4</sub> (). Gen D4 receptora manifestuje polimorfizme koji se razlikuju u varijabilnom broju tandemskih ponavljanja prisutnih unutar kodirajuće sekvence eksona 3. Neki od tih alela su povezani sa povećanom učestalošću određenih bolesti. Na primer, D4.7 aleli imaju uspostavljenu asocijaciju sa hiperkinetičkim poremećajem.

## Literatura

## Vanjske veze
* 
* Dopaminski receptori: Reprezentativna familija metabotropnih receptora, 
* Članci o dopaminskoj anatomiji
Metabotropni receptor

**Metabotropni receptor** je podtip membranskih receptora na površini ili u vezikulama eukariotskih ćelija.

U nervnom sistemu neurotransmiterski receptori se mogu klasifikovati na osnovu njihovih strukturnih i funkcionalnih karakteristika u dve kategorije: **metabotropne** i **[[jonotropni|jonotropne]]** receptore. Za razliku od jonotropnih, metabotropni receptori ne formiraju jonsko kanalne pore. Oni su indirektno vezani sa jonskim kanalima ćelijskih membrana putem mehanizama prenosa signala, često G proteina. Oni su tip G protein-spregnutih receptora. Drugi tipovi su tirozinske kinaze ili guanil ciklazni receptori.

Zajedničko za oba tipa receptora je da se oni aktiviraju specifičnim neurotransmiterima. Kad je jonotropni receptor aktiviran, on otvara kanal koji dozvoljava jonima kao što su Na<sup>+</sup>, K<sup>+</sup>, ili Cl<sup>-</sup> da prođu. U kontrastu s tim, kad je metabotropni receptor aktiviran, serija intracelularnih događaja se započinje što takođe resultira u otvaranju jonskog kanala ali do toga dolazi putem niza sekundarnih glasnika.

## Primeri
Ova klasa receptora obuhvata metabotropne glutamatne receptore, muskariniske acetilholin receptore, GABA<sub>B</sub> receptore, i većinu serotoninskih receptora, kao i receptore za norepinefrin, epinefrin, histamin, dopamin, neuropeptide i endokanabinoide.

## Reference

## Literatura
* 
* 
*
Neuroleptički maligni sindrom

**Neuroleptički maligni sindrom** je retka, ali po život opasna idiosinkrazijska reakcija na neuroleptičku terapiju. Sindrom je okarakterisan groznicom, ukrućenošću mišića, promenom mentalnog stanja i autonomnom disfunkcijom.

Iako jači antipsihotici (tipično haloperidol ili flufenazin) češće izazivaju sindrom, svi neuroleptički agensi, tipični i atipični, mogu izazvati ovaj poremećaj. Na primer, ovi agensi su bili povezani sa malignim sindromom: prohlorperazin (kompazin), prometazin (klozaril) i risperidon (rispolept). Maligni neuroleptički sindrom takođe može da bude izazvani i ne-neuroleptičkim agensima koji blokiraju centralne dopaminske puteve, kao što su metoklopramid (reglan), amoksapin (ascendin), kao i i litijum.

## Patofiziologija
Maligni neuroleptički sindrom (MNS) karakterizovan je ekstremnim rigiditetom muskulature, povišenjem vrednosti serumske fosfokinaze (CPK), te febrilitetom uz česte upalne infiltrate pluća i visokom stopom mortaliteta. Najčešće je izazvan neuroleptičkom terapijom. Prikazan je slučaj 34-godišnjeg bolesnika s primarnom dijagnozom shizofrenije trajanja devet godina, koji je tokom 16-e hospitalizacije razvio MNS sa smrtnim ishodom. U ranijem toku bolesnik je lečen atipičnim neuroleptikom klozapinom uz periodičku primenu standardnog neuroleptika u depot obliku. Treći dan nakon dodatka peroralnog pripravka standardnog neuroleptika flufenazina bolesnik razvija MNS. Klinički je registovan generalizirani rigiditet, febrilitet, profuzno znojenje, tahikardija i znaci bronhopneumonije desno. U dva navrata učinjenim rentgenogramima pluća nije verificirano radioloških znakova patološkog supstrata. Laboratorijskom obradom prikazano je povišenje vrednosti CPK. Tokom prethodne dve hospitalizacije zabeležene su takođe povišene vrednosti CPK, bez znakova MNS. Uprkos preduzetim merama lečenja uz saradnju lekarskog konzilijuma i svu raspoloživu terapiju (promptno isključenje neuroleptika, bromokriptin, miorelaksansi, intenzivna nega), te kontinuiranu konsultaciju s ekspertima struke, nakon dvanaest dana došlo je do letalnog ishoda. Postmortalno učinjenom patološkom obradom utvrđen je vrlo impresivni bilateralni hemoragijski pneumonički infiltrat kao inicijalnio uzrok smrti. Iako retka komplikacija terapije neurolepticima i drugim lijekovima, MNS uprkos adekvatno provedenoj dostupnoj terapiji, ciljanim i simptomatskim merama lečenja uz intenzivnu negu, nažalost, često završava fatalno. Stoga MNS zahteva permanentna istraživanja, među ostalim i genska, ranu dijagnozu, adekvatnu terapiju, razmenu kliničkih iskustava i što je posebice značajno — racionalnu upotrebuantipsihotika.

## Reference

## Literatura
* Strawn JR, Keck PE Jr, Caroff SN. *Neuroleptic malignant syndrome*. Am J Psychiatry. jun 2007;164(6):870-6.

## Vanjske veze
* Fatalni maligni neuroleptički sindrom u kombinovanoj primeni flufenazina i klozapina
Polusinteza

**Polusinteza** ili *parcijalna hemijska sinteza* je tip hemijske sinteze koji koristi jedinjenja izolovana iz prirodnih izvora (npr. biljne materijale, ili bakterijske ili ćelijske kulture) kao početnog materijala. Ti prirodni biomolekuli su obično veliki i kompleksni molekuli. Polusinteza se razlikuje od totalne sinteze u kojoj se veliki molekuli sintetišu iz malih gradivnih blokova putem dugog niza hemijskih reakcija.

Polusinteza se obično koristi kad je prekursorski molekul strukturno kompleksan, skup ili je proizvodnja totalnom sintezom nerentabilna. Krajnji polusintetički derivat obično prevazilazi originalni biomolekul u pogledu potentnosti, stabilnosti ili bezbednosti.

Lekovi izvedeni iz prirodnih izvora proizvode se berbom proizvoda ili korišćenjem polusintetičkih metoda: jedan primer je polusinteza LSD-a iz ergotamina, koji je izolovan iz ergot gljivičnih kultura. Komercijalna produkcija palitaksela je takođe bazirana na polusintezi.

Antimalarijski lek artemeter (komponenta koartema) je polusintezom izveden iz prirodnog artemisinina. Usled prisustva laktonske grupe prirodni proizvod je nestabilan i stoga je ta grupa zamenjena acetalom putem organske redukcije sa kalijum borohidridom i metoksilacijom:

:

## Povezano
* Otkrivanje lekova
* Razvoj i registracija lekova

## Reference

## Literatura
Ergot

**Ergot** (*ergotna gljiva*) je grupa gljiva roda *Claviceps*. Najprominetniji član ove grupe je *[[Claviceps purpurea]]*. Ta gljiva raste na raži i srodnim biljkama, i proizvodi alkaloide koji uzrokuju ergotizam kod ljudi i drugih sisara koji konzumiraju žitarice kontaminirane njenim struktura zrenja (zvanim ergot sklerocija). *Claviceps* obuhvata oko 50 poznatih vrsta, uglavnom u tropskim regionima. Ekonomski značajne vrste su *C. purpurea* (parazitna na travama i žitaricama), *C. fusiformis* (na afričkom prosu, bufel travi), *C. paspali* (na dalis travi), i *C. africana* (na sirku).

## Reference

## Povezano
* Medicinske pečurke

## Vanjske veze

* Claviceps purpurea - Ergot Alkaloid 
* Ergot article from North Dakota State University, 2002 
* Abundant Respirable Ergot Alkaloids from the Common Airborne Fungus Aspergillus fumigatus
Sklerocija

**Sklerocija** ( - tvrd) je vrsta izmenjene, stvrdnute micelije kod gljiva, koja im služi za preživljavanje nepovoljnih uslova. Sklerocije mogu biti okruglog ili nepravilnog oblika. Veličina sklerocije varira, od veoma sitnih mikroskopskih oblika koji se sastoje od samo par ćelija, pa do onih koje imaju i po 30 santimetara u prečniku (vrsta *Polyporus mylittae*). U ćelijama sklerocije se nalazi puno hranljivih materija, a ove ćelije su siromašne vodom. Sklerocije nastaju od hifa koje se međusobno spajaju bočnim zidovima i anastomozama. U sklerociji hife gube končast izgled i postaju pseudoparenhimatične (odsećaju na tkiva). Sklerocije često mogu biti diferencirane na koru i centralni deo. Kora ima tamno obojene ćelije sa debelim ćelijskom zidom, dok se centralni deo sastoji iz ćelija koje imaju tanak ćelijski. Kada prođu nepovoljni uslovi sklerocija klija i od nje nastaje ili micelija ili plodonosni organi.

## Reference

## Literatura
* 

## Vanjske veze
* Članak o sklerociji i stromi
Borgarbyggð

**Borgarbyggð** je općina na zapadu Islanda od 3 535 stanovnika.
## Geografija
Teritorij općine *Borgarbyggð* leži na zapadu Islanda, duž obale zaljeva Faxaflói, između poluotoka Snæfellsnes i fjorda Borgarfjörður pa u dubinu otoka. Najveće naselje u općini je Borgarnes od 1 824 stanovnika (to je i sjedište općine), zatim slijede kamp Univerziteta Bifröst, Hvanneyri, Húsafell i Varmaland. Općina je udaljena oko 36 km od administrativnog centra Regije Vesturland - Akranesa i oko 70&nbsp;km od Rejkjavika. 
## Historija
Općina Borgarbyggð nastala je 11. juna 1994. kad su se udružila naselja Borgarnes, Norðurárdalur, Stafholstungur i Hraun u novu općinu.

## Privreda
Općina Borgarbyggð je poljoprivredni kraj, jedna od rijetkih na Islandu u kojoj ribarstvo nije najvažnija grana privrede.
## Gradovi prijatelji

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice općine Borgarbyggð
Bertold Eisner

**Bertold Eisner** (Korolówka, Austro-Ugarska, 1875 - Zagreb, 27. juli 1956), istaknuti jugoslavenski pravnik i profesor na Pravnom fakultetu Sveučilišta u Zagrebu

## Biografija
Dr. Bertold Eisner je rođen 1875 godine u selu Korolówka u Galiciji. Srednju školu je pohađao u gradu Černovice (danas dio Češke Republike), gdje je isto tako završio Pravni fakultet i 1899 bio promoviran u doktora prava. Nakon studija radio je kao sudski vježbenik pri kotarskom sudu u Beču. Polovinom 1900 godine dr. Eisner se zbog materijalnih poteškoća preselio u Bosnu i Hercegovinu (BiH). U BiH je službovao na sudovima u Travniku, Jajcu, Prijedoru i Ključu. 1905 postao je referent u pravosudnom odjelu Zemaljske vlade BiH u Sarajevu, gdje je ostao raditi do 1924 godine. Iste godine bio je pozvan na rad u Ministarstvo pravde Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca u Beograd, no već početkom 1925 je na vlastiti zahtjev bio razriješen dužnosti te se vratio u Sarajevo. U Sarajevu je preuzeo funkciju predsjednika građanskog senata Vrhovnog suda. Krajem 1928 godine dr. Eisner je opet bio pozvan na rad u Ministarstvo pravde u Beograd u svojstvu načelnika zakonodavnog odjeljenja. Od 1924 do 1933 Bertold je sudjelovao u pisanju brojnih zakona Kraljevine Jugoslavije. 1933 godine preselio se u Zagreb, te dobio zaposlenje na Pravnom fakultetu Sveučilišta u Zagrebu. Na fakultetu je kao redoviti profesor predavao predmete pandektno i međunarodno privatno pravo. Tijekom Drugog svjetsko rata tj. uspostavom Nezavisne Države Hrvatske (NDH) dr. Eisner je kao Židov zatražio arijska prava, no nije poznato da li ih je dobio. Po nalogu iz Ureda poglavnika od 31. 12. 1941 bio je izuzet od rasnih mjera protiv Židova "*s obzirom na činjenicu da će mu možda biti podijeljene dozvole boravka i rada*", te zbog toga nije bio upisan u Kartoteku židovskog znaka. U siječnju 1943 godine dr. Eisner je bio umirovljen u poslijednjem prisilnom valu umirovljenja židovskih profesora na Sveučilištu u Zagrebu. Odmah po završetku rata vratio se na fakultet gdje je ostao raditi sve do mirovine 1955 godine. U FNR Jugoslaviji radio je kao referent i član komisija na izradi niza značajnih prijedloga NR Hrvatske dajući svoje vrijedne i dragocijene primjedbe. Nadzirao je sve značajnije zakonske nacrte, posebice one s područja građanskog prava, a neke je i sam napisao. Dr. Eisner je objavio veliki broj članaka, debata, književnih kritika i izlaganja. Njegova sfera interesa bilo je građansko pravo, no bavio se također i obiteljskim, međunarodnim, trgovačkim, autorskim i rimskim pravom. Ukupno je objavio 60 znanstvenih radova. Njegovo najznačajnije djelo je "Međunarodno privatno pravo", objavljeno 1953 i 1956 godine. Dao je također znatan doprinos u legislativi. Sudjelovao je u brojnim konferencijama o pravu. Kao vrhunski znanstvenik, dr. Eisner je bio poštovan među kolegama, obožavateljima i studentima. Svu svoju imovinu ostavio je siromašnim studentima. Dr. Bertold Eisner je umro 27. 7. 1956 u Zagrebu. Sahranjen je na zagrebačkom groblju Mirogoj.

## Dijela
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Reference

## Literatura
*
Borgarnes

**Borgarnes** je grad od 1 824 stanovnika  u općini Borgarbyggð na zapadu Islanda.
## Geografija
*Borgarnes* leži na zapadu Islanda, u fjordu Borgarfjörður. On je najveće naselje, i sjedište općine Borgarbyggð koja ima 3 535 stanovnika. Grad je udaljen oko 36 km od administrativnog centra Regije Vesturland - Akranes i oko 70&nbsp;km od Rejkjavika. 
## Historija
Borgarnes se prvi put spominje u sagi Egils pod imenom Digranes još za prve kolonizacije Islanda, ali se odtada do 19. vijeka ništa ne zna o njemu.

Prvi veći objekt u naselju bila je tvornica konzervi podignuta 1857., nakon tog je slijedeći bila trgovina izgrađena 1877. Status grada dobio je 1913. tad se zvao - Borgarneshreppur, 1987. naselje je prezvano u Borgarnesbær. Ono se 1994.udružilo s naseljima Hraunr, Norðurárdalur i Stafholstungur u novu općinu - **[[Borgarbyggð]]**.

## Privreda
Najveći poslodavac u gradu je kompanija Kaupfélag Borgfirðinga, koja se bavi trgovinom i preradom mlijeka.

Okolica je poljoprivredni kraj pa je grad centar za sve okolne farme, koje u njemu nabavljaju sve što im treba.
## Gradovi prijatelji

## Reference

## Vanjske veze

* Borgarnes na portalu Visit West Iceland
Henry Bergman

**Henry Bergman** (23. februar 1868 - 22. oktobar 1946) bio je američki teatarski i filmski glumac, poznat po dugogodišnjoj suradnji sa Charliejem Chaplinom.

Bergman je karijeru započeo u teatru, a svoj prvi film snimio 1914. godine. Dvije godine kasnije je nastupio u Chaplinovom filmu *[[The Pawnshop]]*. Nakon toga je nastavio glumiti karakterne uloge u Chaplinovim filmovima, sve do *[[Modern Times|Modernih vremena]]*, a također je radio i kao Chaplinov pomoćnik režije i menadžer studija.

## Vanjske veze
* 
* 
* 
*
FK Fair Play

**FK Fair Play** je privatni fudbalski klub iz Bijelog Polja, Crna Gora. Osnovan je 2010. godine. U svojim počecima organizovan je rad samo u najmlađim kategorijama, a od sezone 2013/2014. takmiči se i u seniorskoj konkurenciji.

## Trenutni sastav
Henry Lehrman

**Henry Lehrman** (30. mart 1886 - 7. novembar 1946) bio je američki filmski glumac, režiser, producent i scenarist rodom iz Austrije, poznat po nijemim komedijama. 

Karijeru je započeo 1909. godine kao glumac u Biograph Studios, gdje je posao dobio izdajući se za bivšeg zaposlenika tada ugledne francuske kuće Pathé Frères. Nastupao je u nekoliko filmova u režiji D. W. Griffitha prije nego što je režirao svoj prvi film. Potom je zajedno s kolegom Mackom Sennettom otišao na Zapadnu obalu gdje su osnovali znamenitu filmsku kuću Keystone Studios. Lehrman je tako bio prvi režiser filmova Charlieja Chaplina. Godine 1916. je osnovao vlastiti studio L-KO Company specijalizirna za komedije, a 1916. počeo raditi za Fox Film Corporation. Godine 1920. je sreo mladu glumicu Virginiju Rappe čija će smrt prouzročiti jedan od najvećih hollywoodskih skandala. Karijeru mu je, pak, prekinuo zvučni film kome se nije znao najbolje prilagoditi.

## Vanjske veze
* 
* http://vitals.rootsweb.ancestry.com/ca/death/search.cgi?surname=Lehrman&given=Henry
Jardang

**Jardang** predstavlja formu koja je oblikovana poput žlijeba dugotrajnim i istomjernim djelovanjem vjetra. Najveći su eolski erozivni oblik i paralelne brazde mogu biti duge više stotina kilometara.

## Izvori
Siglufjörður

**Siglufjörður** je grad od 1 190 stanovnika  u općini Fjallabyggð na sjeveru Islanda.
## Geografija
*Siglufjörður* leži na sjeveru Islanda, u istoimenom fjordu. On je najveće naselje, i sjedište općine Fjallabyggð koja ima 2 010 stanovnika. Udaljen je oko 78 km od administrativnog centra Regije Norðurland eystra - Akureyrija i oko 380&nbsp;km od Rejkjavika. 
## Historija
Siglufjörður je novo naselje nastalo nakon Drugog svjetskog rata kad je nastala velika potražnja za haringama, pa se razvio kao ribarska luka i centar za konzerviranje riba. Prva cesta do grada napravljena je tek 1940-ih.

Vrhunac grada bile 1950e kad je imao 3000 stanovnika, sve do 2006. bio je samostalna općina, tad se udružio sa susjednom općinom Ólafsfjörður u novu općinu Fjallabyggð (što prevedeno sa islanskog znači Planinsko naselje).
## Privreda i transport
Siglufjörður je i danas ribarski grad, ali je danas u velikoj krizi jer haringa više nema, pa se traži supstitut u nekoj drugoj djelatnosti.

Grad ima i aerodrom (IATA: SIJ, ICAO: BISI)
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice općine Fjallabyggd
Antiepileptik

**Antiepileptici** (Antikonvulsanti) su lekovi koji se koriste u lečenju epilepsije. Do danas je poznat veliki broj supstanci koje su nakon adekvatnih kliničkih studija zauzele svoje mesto u paleti lekova protiv epilepsije. Među najčešće korišćenim lekovima nalaze se fenobarbiton, valproinska kiselina i njeni soli valproati, karbamazepin, primidon, klobazam i drugi. U poslednjoj dekadi dvedesetog veka na farmaceutskom tržištu su se pojavili novi antiepileptici koji po svojoj efikasnosti ne premašuju svoje prethodnike, ali imaju značajnije manje neželjenih dejstava.
 
U grupi novih antiepileptika nalaze se lamotrigin, topiramat, levetiracetam, zonisamid, pregabalin i neki ređe korišćeni lekovi (vigabatrin, okskarbazepin).

## Izvori

## Literatura
* 
* 

## Vanjske veze

* eMedicine: Antiepileptic Drugs: an overview
* NINDS: Anticonvulsant Screening Program 
* Use of Anticonvulsants in Pharmacotherapy of Bronchial Asthma