Idriz Maslo

**Idriz Maslo** bio je istaknuti banjalučki komunist i politički komesar Maslovarske čete Četvrtog krajiškog odreda u Drugom svjetskom ratu. 

Bio je poznat po svojoj predanosti ustanku i partizanskoj borbi. Ubijen je noćnom četničkom puču unutar odreda.

## Biografija

### Ustanak

Idriz Maslo je kao komesar Maslovarske čete pokazivao veliko povjerenje u svog komandira, Luku Radetića, kojeg je smatrao jednim od najhrabrijih boraca s Čemernice. Maslo je posebno cijenio Radetićevo junaštvo prilikom napada na Kotor Varoš, kada je Radetić uspio prodreti u neprijateljski raspored, uništivši bunkere i likvidiravši ustaške snage. U februaru 1942. godine, Luka Radetić je preuzeo komandu nad Maslovarskom četom nakon pogibije Milana Bubića, prethodnog komandira čete, tokom napada na Kotor Varoš.

### Četnički pučevi u Bosni

U martu 1942. godine, partizanske snage su bile suočene sa četničkim zavereničkim aktivnostima, što je dovelo do serije pučeva u jedinicama Četvrtog krajiškog odreda. Maslo je odbijao vjerovati da bi izdaja mogla zahvatiti njegovu četu, iako je Luka Radetić osjećao da "nešto nije u redu" u redovima. Idriz Maslo je, uprkos upozorenjima o mogućnosti izdaje u njegovoj četi, vjerovao da njegovi borci ostaju lojalni partizanskoj borbi.
 
3. aprila 1942. godine, stigle su vijesti o četničkom puču i masakru u Jošavki, gdje su četnici napali partizanske štabove i mučki ubili veći broj partizanskih boraca. U noći između 3. i 4. aprila, Maslo je razgovarao sa Radetićem i Kostom Nađem o mogućnosti sličnog puča u Maslovarama, ali je i dalje vjerovao da je njegova četa sigurna. Nakon insistiranja saboraca gotovo je pristao da se povuče, ali je u posljednjem trenutku promijenio mišljenje, inspirisan borbenom pjesmom. Ipak, poslao je svoju suprugu na sigurno. Kosta Nađ je 4. aprila 1942. godine napustio Maslovare sa malom pratnjom, među kojom su bili Hatidža Maslo, supruga Idriza Masla, i saborac Duško Kerkez.

### Puč u Maslovarama i smrt

U noći 4. aprila 1942. godine, u kontekstu pojačanih zavereničkih aktivnosti četnika u regionu, Maslovarska četa se našla pod sve većim uticajem četničke propagande i subverzivnih akcija. Četnici su počeli potkopavati partizanske jedinice, kako na moralnom, tako i na vojnom planu. Te noći su se pojavili prvi znaci izdaje unutar redova. Oko ponoći, saborac Duško Kerkez je primijetio da se među borcima nešto čudno događa, kao da se planira zavjera. Maslo je te sumnje odbacio, vjerujući da su to samo glasine pod utiskom tragedije u Jošavki. 

Uprkos Maslovom uvjerenju, izdaja je zahvatila njegovu četu, i 8. aprila 1942. godine četnici su izveli puč u Maslovarama. Idriz Maslo je tom prilikom ubijen zajedno sa brojnim borcima koji su ostali lojalni partizanima. Maslov saborac Luka Radetić je jedva pretekao. U objašnjenju okolnosti pod kojim je poginuo Komesar, u  pismu Slavku Odiću, Radetić javlja:

Maslova smrt duboko je pogodila njegove saborce, posebno Luku Radetića, koji je bio emotivno slomljen nakon pokolja u Maslovarama.

## Nasljeđe
Idriz Maslo je ostao upamćen kao simbol nepokolebljive borbe i lojalnosti Narodnooslobodilačkoj borbi, uprkos tragičnoj izdaji koja je zahvatila Maslovarsku četu. Njegova smrt označila je jedan od najtežih trenutaka za partizanske snage u tom regionu.

## Reference

## Povezano
*Četnički pučevi u Bosni