Ivan Ivanji

**Ivan Ivanji** (Veliki Bečkerek, 24. januar 1929 – Vajmar, 9. maj 2024), književnik i prevodilac. 
## Biografija
Roditelji, oboje lekari, Jevreji, ubijeni su 1941. godine posle nemačke okupacije Jugoslavije, a on se spasao bekstvom kod rođaka u Novi Sad. Tu je uhapšen u martu 1944. godine, posle čega je bio zatočen u koncentracionim logorima Aušvic i Buhenvald do aprila 1945. godine.

Završio je srednju tehničku školu u Novom Sadu, posle toga studirao arhitekturu, a zatim i germanistiku u Beogradu. Preko dvadeset godina bio je prevodilac za nemački jezik Josipu Brozu Titu, kao i drugim državnim i partijskim funkcionerima u socijalističkoj Jugoslaviji. Paralelno s karijerom pedagoga, novinara, dramaturga i brojnim funkcijama koje je obavljao u kulturnom životu Beograda i diplomatiji, Ivanji se bavio i književnošću i od rane mladosti objavljivao poeziju, prozu, eseje, bajke i drame. 
## Književni rad
Njegovim najznačajnijim delima smatra se romaneskna trilogija o rimskim carevima rođenim na južnoslovenskim prostorima *[[Dioklecijan]]*, *[[Konstantin Veliki|Konstantin]]* i *[[Julijan]]*, romani *Čoveka nisu ubili*, *Na kraju ostaje reč*, *Preskakanje senke*, *Barbarosin Jevrejin u Srbiji*, *Guvernanta*, *Balerina i rat* i *Milijarder*, kao i zbirke pripovedaka *Druga strana večnosti* i *Poruka u boci*. Svoja dela sam prevodi na nemački ili piše na nemačkom jeziku (*Kaiser Konstantin*, *Kaiser Diokletian*, *Geister aus einer kleinen Stadt*, *Buchstaben von Feuer*, autobiografski roman *Mein schönes Leben in der Hölle* i dr.). Objavio je i knjigu svojih sećanja *Titov prevodilac*, o vremenu kada je radio kao lični prevodilac predsednika SFR Jugoslavije.

Preveo je na srpski desetine knjiga i drama najznačajnihjih nemačkih i mađarskih pisaca (Ginter Gras, Volfgang Borhert, Gustav Mejrink, Bertolt Breht, Milo Dor, Šandor Petefi, Endre Adi, Šandor Vereš i dr.).

Njegova dela prevođena su na nemački, italijanski, engleski, mađarski, slovački i slovenački jezik.
## Glavna dela
* *Čoveka nisu ubili* (roman), Beograd, „Prosveta“, 1954.
* *Kengur, helikopter i drugi* (bajke), Beograd, „Mlado pokolenje“, 1964.
* *Dioklecijan* (roman), Beograd, „Prosveta“, 1973.
* *Nemačke teme* (eseji), Beograd, „Nolit“, 1975.
* *Ajkula sa nežnim srcem i druge bajke*, Beograd, „Nolit“, 1984
* *Konstantin* (roman), Beograd, „Narodna knjiga“.  
* *Preskakanje senke* (roman), Beograd, „Nolit“. 
* *Druga strana večnosti: priče o smrti*, Beograd, „Prosveta“. 
* *Barbarosin Jevrejin u Srbiji* (roman), Beograd, „Stubovi kulture“, 1998.
* *Guvernanta* (roman), Beograd, „Stubovi kulture“. 
* *Balerina i rat* (roman), Beograd, „Stubovi kulture“. 
* *Poruka u boci* (priče), Beograd, „Stubovi kulture“. 
* *Staljinova sablja* (roman), Beograd, „Stubovi kulture“. 
* *Julijan* (roman), Beograd, „Stubovi kulture“. 
* *Aveti iz jednog malog grada*, Zrenjanin, Gradska narodna biblioteka „Žarko Zrenjanin“, 2009,	
* *Titov prevodilac*, Beograd, „Laguna“. 
* *Milijarder* (roman), Beograd, „Laguna“. 
* *Mein schönes Leben in der Hölle*, Wien.  
## Reference

## Vanjske veze
* 
* Ivan Ivanji: ''Kako sam preživeo novosadsku raciju'', Portal „Učionica istorije“. Pristupljeno 21. februara 2016.
* ''Tita je nerviralo što je ljubičica bela''. Intervju sa Ivanom Ivanjijem,  „Onlajn magazin *Plastelin*“. Pristupljeno 21. februara 2016. 
* ''Konstantin dočaran perom Ivana Ivanjija'', Portal B92 . Pristupljeno 21. februara 2016.
* ''Ivan Ivanji, primer novog optimizma'', „Blic“, 11. novembar 2015. 
* Ivan Ivanji: ''Rekvijem za nepoznatu decu'', „Vreme“, 4. februar 2016. 
* Ivanji: Istorijski roman je uživanje u istraživanju (B92, 2. maj 2017)