29. maja

Dani - Godine
prethodni dan - sledeći dan

----

**29. maj/svibanj** (**29. 5.**) je 149. dan godine po gregorijanskom kalendaru (150. u prijestupnoj godini).
Do kraja godine ima još 216 dana.

## Događaji

* 1167. – Vojska udruženih italijanskih gradova Lombardijske lige porazila je u bici kod Lenjana trupe nemačkog cara Fridriha I Barbarose.
* 1453. – Poslije duge opsade, turska vojska, sa sultanom Mehmedom na čelu, zauzela Konstantinopolis (Carigrad, Istanbul), prijestonicu nekada moćnog Bizantijskog carstva, i ubila cara Konstantina XI Paleologa.
* 1839. – Uspostavljeni diplomatski odnosi Srbije i Velike Britanije.
* 1868. – U Topčideru, u Beogradu u atentatu ubijen je knez Mihailo Obrenović. Atentatori su uhapšeni, odmah osuđeni i streljani na Karaburmi. Za učešće u zaveri optužen je bivši knez Aleksandar Karađorđević.

* 1914. – U sudaru britanskog putničkog broda "Carica Irske" i norveškog teretnjaka "Storstat" na rijeci Sent Lorens (St. Lorence) u Kanadi poginulo najmanje 1.012 ljudi.
* 1917. – Rođen američki državnik John Fitzgerald Kennedy, predsjednik SAD-a od januara 1961. do 22. novembra 1963, kada je ubijen u atentatu u Dallasu.
* 1929. – Prvi zvučni film u koloru "On with the Show" prikazan u Njujorku (NewYork).

* 1953. – Novozelandski alpinista Edmund Hillary i Nepalac Tenzing Norgaj (Tenzing Norgay, 1914. - 09.05.1986.) osvojili najviši planinski vrh na zemlji Mont Everest (Mount Everest, 8.848 metara) na Himalajima i time postali prvi ljudi u historiji alpinizma koji su se popeli na "krov svijeta".
* 1968. – Savet bezbednosti UN uveo sankcije Rodeziji zbog rasne dikriminacije režima Jana Smita.
* 1972. – Generalni sekretar Centralnog komiteta Komunističke partije i predsednik Prezidijuma Vrhovnog Sovjeta SSSR Leonid Brežnjev i predsednik SAD Ričard Nikson potpisali u Moskvi deklaraciju kojom je otvorena era boljih, miroljubivih odnosa dve svetske sile.
 
* 1985. – Na stadionu "Hejsel" u Briselu (Brussels), neposredno prije početka finalne utakmice Kupa evropskih šampiona u nogometu između *[[FC Liverpool|Liverpula]]* i *[[Juventus F.C.|Juventusa]]*, došlo do vandalskog napada navijača iz Engleske na italijanske navijače, pri čemu je poginulo 39 i povrijeđeno više od 400 ljudi.
* 1990. – Boris Jeljcin izabran za prvog predsednika Ruske Federacije.

* 1992. – Sa srpskih položaja u Nedžarićima granatirana i prvi put zapaljena zgrada "Oslobođenja".
* 1992. – Nakon granatiranja sa srpskih položaja, srušena i zapaljena džamija Magribija na Marindvoru u Sarajevu.

* 1997. – Loran Kabila preuzeo je dužnost predsednika Demokratske Republike Kongo (bivši Zair), 12 dana nakon što su njegove snage, u sedmomesečnom građanskom ratu, porazile armiju lojalnu diktatoru Mobutuu Sese Sekou.
* 1999. – Najbolji bh. atletičar, skakač uvis Elvir Krehmić, osvojio prvo mjesto na Međunarodnom atletskom mitingu u Sevilji (Sevilla, Španija). Krehmić je, pre-skočivši visinu od 2,27 metara, postavio rekord stadiona u Sevilji.
* 1999. – Hrvatska odbila zahtjev Haškog tribunala za pokretanje istrage o zločinima počinjenim nad srpskim civilima u operaciji "Oluja" u avgustu 1955. godine.
* 2001. - Četvorica sledbenika Osame Bin Ladena, šefa terorističke mreže Al-Kaida osuđena u SAD za planiranje ubistava Amerikanaca u inostranstvu i postavljanje bombi u dve američke ambasade u Africi.
* 2002. – Zastupnički dom Parlamenta BiH usvojio Prijedlog budžeta institucija BiH i međunarodnih obaveza BiH za ovu godinu, ali bez stavke o finansiranju agenta za zastupanje tužbe BiH protiv SR Jugoslavije pred Međunarodnim sudom pravde (ICJ) u Hagu (Haag).
* 2002. – U Velikoj Britaniji, crnac Pol Boteng imenovan za generalnog sekretara Trezora i on je prvi crnac u vladinom kabinetu koji je zauzeo visoki položaj.
* 2003. – Američki predsednik Džordž Buš povukao naredbe od pre 11 godina koje su omogućile uvođenje sankcija Saveznoj republici Jugoslaviji.

* 2005. – U Libanu održani parlamentarni izbori, prvi u 30 godina bez prisustva sirijskih snaga.
* 2005. – Francuzi ubjedljivom većinom na referendumu odbacili ustav Evropske unije.  Francuska, jedna od osnivačica EU i prva država koja je odbacila ustav EU, koji je do tada ratifikovalo devet evropskih država. Dva dana kasnije premijer Francuske Jean-Pierre Raffarin podnio ostavku, na taj položaj imenovan Dominique de Villepin. 

.

## Rođenja

* 1265. – Dante Alighieri, talijanski pjesnik († 1321.).
* 1504. – Antun Vrančić, crkveni prelat, diplomat i pisac († 1573.).
* 1816. – Ivan Kukuljević Sakcinski, hrvatski političar, književnik i povjesničar († 1889.).
* 1843. – Ivan Banjavčić, hrvatski političar i dobrotvor † 1913.).
* 1860. – Isaac Albéniz, španjolski pijanist i skladatelj († 1909.).
* 1868. – Abdul Medžid II, turski sultan (†1944.).
* 1875. – Svetozar Ćorović, srpski književnik (†1919.).
* 1894. – Josef von Sternberg, američki filmski režiser austrijskog porekla.
* 1906. – T. H. White, engleski pisac.
* 1917. – Džon Ficdžerald Kenedi, američki državnik, predsednik SAD. 
* 1929. – Peter Higgs, britanski teorijski fizičar i dobitnik Nobelove nagrade iz fizike.

* 1944. – Maurice Bishop, grenadski političar i revolucionar († 1983.).
* 1958. – Annette Bening, američka glumica.
* 1959. – Rupert Everett, engleski glumac.
* 1961. – Melissa Etheridge, američka rokerica i glumica.
* 1967. – Noel Gallagher, britanski muzičar(Oasis)
* 1970. – Roberto Di Matteo, talijanski nogometni trener i igrač.
* 1976. – Egor Titov, ruski nogometaš i trener.
* 1977. – Massimo Ambrosini, talijanski nogometni reprezentativac.
* 1977. – Jurica Golemac, slovensko-hrvatski je profesionalni košarkaš. 
* 1978. – Sébastien Grosjean, francuski teniser. 
 
* 1979. – Ivanka Matić, srpska košarkašica. 

* 1981. – Andrej Aršavin, ruski nogometaš.
.

## Smrti

* 1453. – Konstantin Dragaš, vizantijski car.
* 1500. – Bartolomeu Dias (Bartholomew Diaz), bio je jedan iz plejade velikih portugalskih moreplovaca i istraživača 15. vijeka (*1451.).
* 1829. – Humphry Davy, britanski hemičar.
* 1903. – U Beogradu ubijeni kralj Aleksandar Obrenović i njegova žena Draga Mašin.
* 1903. – Milovan Pavlović, srpski đeneral, ministar vojske. (*1842.).
* 1942. – John Barrymore, američki filmski i pozorišni glumac.
* 1957. – James Whale, engleski reditelj.
* 1979. – Mary Pickford, američka filmska glumica kanadskog porijekla.
* 1982. – Romy Schneider, austrijska glumica.
* 1994. – Erich Honecker, komunistički lider i predsjednik Istočne Njemačke od 1976. do 1989. godine.
* 2003. – Momir Talić, načelnik Generalštaba Vojske Republike Srpske.
* 2004. – Ivica Šerfezi, hrvatski kantautor.
* 2010. – Dennis Hopper, američki glumac i režiser (* 1936.)
* 2017. – Manuel Noriega, panamski vojskovođa i diktator (* 1934)

## Blagdani/Praznici

* Srpska pravoslavna crkva slavi:.
** Prepodobnog Teodora Osveštanog.
** Blaženu devicu Muzu.
** Svetog Nikolu Mistika - patrijarha carigradskog.
** Svetog novomučenika Nikolaja.
** Prepodobne mučenike Savaite.
** Svetog sveštenomučenika Teodora - episkopa vršačkog
** Sveti sveštenomučenik Teodor Vršački; Mučenik Vukašin (Odanije Vaznesenja).
.
----
*Vidi takođe*: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar