Isadora Duncan

**Izadora Dankan** (; San Francisko, 27. maj 1877 — Nica, 14. septembar 1927) je bila američka plesačica.

Rođena je kao Andžela Izadora Dankan (), mnogi je smatraju majkom modernog plesa. Iako nikada nije bila popularna u SAD, zabavljala je publiku širom Evrope. Godine 1900, preselila se u Pariz.

Jedno vreme je bila udata za ruskog pisca Sergeja Aleksandroviča Jesenjina.

Umrla je tragično, kada joj se tokom vožnje u „Bugatiju“ dugi crveni šal upleo u točak vozila i ugušio je.

O njenom životu snimljen je film „Izadora“, 1968. godine, u režiji Karela Rajša, sa Vanesom Redgrejv u glavnoj ulozi.

### Rani život
Rođena je u Sjedinjenim Američkim Državama 1877. godine kao najmlađe dete svojih roditelja. Izadora  je imala dva brata i sestru. Sestra Elizabet Dankan je takođe bila plesačica. Njen brat Augustin Dankan je bio poznati režiser. Najstariji brat Rejmond Dankan je bio poznati filozof, pesnik i umetnik. Roditelji Isidore Dankan su se razveli dok je ona bila još beba. 
Napustila je školu zbog siromaštva i počela da daje časove plesa drugoj deci.

### Ples i škola plesa
Napustila je San Francisko i selila se od Čikaga do Nju Jorka. Našla je privremen posao u *Augustin Daly's* teatru. Preselila se u London 1898. godine posle smrti njenog oca zajedno sa porodicom. Tamo pleše u salonima visoke klase. 1900. godine se seli u Pariz sa bratom i majkom. 1902. godine se upoznaje sa umetnicom Loi Fuler koja joj kasnije sponzoriše koncerte u Evropi. U tom periodu je upoznala filozofa Ničea i dobila ideju da počne svoj filozofski pravac u plesu. Počinje da pleše uz klasičnu muziku što izaziva čuđenje kod publike.   
Tokom turneja, Izadora je stvorila svoj stil u plesu koji je fokusiran na prirodno kretanje tela umesto stroge tehnike baleta. Taj njen stil je postao vrlo popularan, te je i sama ona postala vrlo popularna u Evropi. Otvorila je školu za mlade devojke željne plesa. Prva takva škola je nastala U Grenvaldu u Nemačkoj. U to gradu je osnovala plesnu grupu *Izadore* u kojoj su bile šest mladih devojčica. Njihov prvi nastup je bio 1905. godine. Kasnije ih ona usvaja i one dobijaju prezime Dankan. Kasnije otvara i plesnu školu u Francuskoj ali se zatvara zbog Prvog svetskog rata. Odlazi nekoliko puta u SAD zbog turneja ali nikada više ne živi tamo.

### Privatni život
Izadora je bila feministkinja, biseksualka i komunistkinja. 1906. godine dobija ćerku sa Gordonom Krejgom. 1909. godine dobija sina sa jednim francuskim Jevrejinom. Oba deteta su joj stradala u saobraćajnoj nesreći. 1921. godine odlazi u Rusiju i tamo upoznaje Sergeja Jesenjina za koga se udaje 1922. godine. Taj brak ne traje dugo zbog mentalne bolesti Sergeja Jesenjina. Posle druge godine rastanka se Jesenjin ubija. Izadora doživljava krah svoje plesne škole kada SSSR odlučuje da je ne finansira više. Ona se pritom odaje alkoholu. 1927. godine ona piše biografiju nazvanu *Moj život*. Septembra te iste godine se ugušila šalom kada se upleo u točkove automobila u kojem se vozila.

## Reference

## Literatura

* De Fina, Pamela. *Maria Theresa: Divine Being, Guided by a Higher Order*. Pittsburgh: Dorrance, 2003. 
**About Duncan's adopted daughter; Pamela De Fina, student and protogée of Maria Theresa Duncan from 1979 to 1987 in New York City, received original choreography, which is held at the New York Library for the Performing Arts at Lincoln Center.
* Duncan, Anna. *Anna Duncan: In the footsteps of Isadora*. Stockholm: Dansmuseet, 1995. 
* Duncan, Doralee; Pratl, Carol and Splatt, Cynthia (eds.) *Life Into Art. Isadora Duncan and Her World*. Foreword by Agnes de Mille. Text by Cynthia Splatt. Hardcover. 199 pages. W. W. Norton & Company, 1993. 
* Duncan, Irma. *The Technique of Isadora Duncan*. Illustrated. Photographs by Hans V. Briesex. Posed by Isadora, Irma and the Duncan pupils. Austria: Karl Piller, 1937. 
* Duncan, Isadora. *My Life*. New York: Boni and Liveright, 1927. OCLC 738636
* Duncan, Isadora; Cheney, Sheldon (ed.) *The Art of the Dance*. New York: Theater Arts, 1928. 
* Kurth, Peter. *Isadora: A Sensational Life*. Little Brown, 2001. 
* Levien, Julia. *Duncan Dance: A Guide for Young People Ages Six to Sixteen*. Illustrated. Dance Horizons, 1994. 
* Peter, Frank-Manuel (ed.) *Isadora & Elizabeth Duncan in Germany*. Cologne: Wienand Verlag, 2000. 
* Savinio, Alberto. *Isadora Duncan*, in *Narrate, uomini, la vostra storia*. Bompiani,1942, Adelphi, 1984.
* Schanke, Robert *That Furious Lesbian: The Story of Mercedes de Acosta*. Carbondale, Ill: Southern Illinois Press, 2003.
* Stokes, Sewell. *Isadora, an Intimate Portrait*. New York: Brentanno's Ltd, 1928.
* Daly, Ann. *Done into Dance: Isadora Duncan in America*. Bloomington: Indiana University Press, 1995.
* 
* 

## Vanjske veze

;Arhivske kolekcije
* The Isadora Duncan pandect - Everything on the greatest dancer of the 20th century. Dora Stratou Dance Theater, Athens, Greece.
* Finding Aid for the Howard Holtzman Collection on Isadora Duncan ca. 1878-1990 (Collection 1729)  UCLA Library Special Collections, Los Angeles, California.
* Digitized manuscripts from the Howard Holtzman Collection on Isadora Duncan, ca 1878-1990 (Collection 1729) hosted by the UCLA Digital Library.
* Guide to the Isadora Duncan Dance Programs and Ephemera. Special Collections and Archives, The UC Irvine Libraries, Irvine, California. 
* Guide to the Mary Desti Collection on Isadora Duncan, 1901-1930. Special Collections and Archives, The UC Irvine Libraries, Irvine, California.
;Drugo
* Dances By Isadora, Inc.
* Dance Visions NY, Inc.
* Isadora Duncan Dance Foundation, Inc.
* Isadora Duncan Heritage Society Japan 
* Isadora Duncan International Institute, Inc.
* isadoraNOW Foundation
* NYPL & Library of Congress image galleries
* Modern Duncan biographer, Peter Kurth's Isadora Duncan page 
* 1921 passport photo(flickr.com)
* Isadora Duncan: Dancing with Russians