open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tit Larcije

**Tit Larcije** (*Titus Larcius* ili *Titus Lartius*), vjerojatno s prezimenom Flav (*Flavus*), bio je starorimski političar etrurskog porijekla. To se navodi na temelju sličnosti njegovog imena s imenima etrurskim kraljeva (cf. Lars Tolumnius, Lars Porsena) oa se pretpostavlja da je potekao od etruskih naseljenika iz najranijih dana Rima.

Kada je godine 501. pne. bio konzul, određen je za diktatora - i to prvog u historiji Rimske Republike. Razlog je bila borba protiv saveza trideset latinskih gradova, koji su se zarekli vratiti Tarkvinija na rimsko prijestolje. Drugi izvori spominju da je diktator bio tri godine ranije, kada su plebejci odbili služiti u ratu protiv Latina dok im se ne oproste dugovi. Bio je poznat po blagom postupanju s Latinima i dobrotvorstvu prema plebejcima. Njegov brat Spurije Larcije je povezan s Horacijem Koklom, polulegendarnim herojem u ratu protiv Etruraca.

## Reference
Aulo Postumije Albo Regillens

:*Za ostale članove [[gens]]a, v. [[Gens Postumia]]. Za ostale Postumije s cognomenom "Albus" ili "Albinus", v. [[Albinus (cognomen)]].*

**Aulo Postumije Albo Regilens** (*Aulus Postumius Albus Regillensis*) bio je drevni rimski političar i vojskovođa, koji je, po Liviju, imenovan diktatorom godine 498. pne. te je kao komandant rimske vojske porazio Latine u velikoj bitci kod Regilskog jezera. Mnoge od kovanice koje su izdali Albini slave pobjedu tog slavnog pretka, uključujući i onu koja ilustrira ovaj članak. Rimska mitologija tvrdi kako su Kastor i Poluks viđeni kako su se u toj bitci borili na strani Rimljana, te je diktator Aulo u znak zahvalnosti posvetio hram Kastora i Poluksa na Rimskom forumu. 

Aulo je bio konzul godine 496. pne. zbog čega neki anali, prema Liviju, smještaju bitku kod Regilskog jezera u tu godinu; isto je učinio i Dionizije iz Halikarnasa . 

Ime "Regillensis" se smatra dobivenim nakon bitke; ali Niebuhr smatra da je nastalo po mjestu stanovanja, isto kao što su Claudii imali isto ime, te su kasniji pisci anala spominjali samo ime Postumije. Livije, pak, tvrdi da je tek Scipion Afrikanac bio prvi Rimljanin koji je dobio ime po osvajanju.

Prema nekim genealogijama bio je otac budućih konzula Spurija Postumija Alba Regillensa i Aula Postumija Alba Regillensisa.

## Izvori
Spurije Kasije Vecelin

**Spurije [[Cassius (gens)|Kasije]] Vecelin** (Spurius Cassius Vecellinus) bio je jedan od ranih konzula Rimske Republike. U fastima se bilježi kao konzul u godinama 502, 493, i 486. pne., a za njegovo posljednje konzulovanje, zajedno s Proculusum Verginiusom Tricostusom Rutilusom, se vjeruje da se zbilo godine 480. pne., odnosno iste godine kada se zbila bitka kod Salamine u Antičkoj Grčkoj, te zbog toga predstavlja kronološku referencu za ranu rimsku historiju.

Livije (2.17) spominje da je Kasije u svom prvom mandatu sudjelovao u opsadi Pomecije. Godine 493. pne. Kasije je isposlovao ugovor (*[[foedus]]*) između Rimljana i Latina, čime je uspostavljen mir i vojni savez. Ciceron je tvrdio kako je jedna od kopija bila očuvana u njegovo vrijeme (*Balb. 53*), a Dionizije iz Halikarnasa je dao sažetak njegovih odredbi (6.95).

Godine 486. pne. je isposlovan ugovor s Herničanima po kome su oni predali dvije trećine svoje zemlje, a za koju je Kasije predložio da se preda *[[plebs]]u*, zajedno sa zemljom za koju je vjerovao da je ilegalno posjeduo. Njegov ko-konzul Verginije se tome usprotivio te sugerirao da je Kasije mislio poslati kraljem; nakon isteka mandata Kasiju je suđeno, te je proglašen krivim. (Livije 2.41). Dio historičara, zbog anakronizama i sličnosti s pričom o Braćom Grah, vjeruje da su ti navodi fikcija.

## Reference
* Bickerman, E. J. (1980). *Chronology of the ancient world*. Ithaca: Cornell University Press.
Frinih (pisac tragedija)

**Frinih**, sin Polifradmonov bio je starogrčki dramski pisac koji je živio početkom krajem 6. i početkom 5. vijeka pne. u Ateni. Tradicija govori kako je bio Tespisov učenik i jedan od najranijih pisaca grčke tragedije, a neki od antičkih izvora čak navode da je i izmislio taj žanr.

Prvi put se spominje godine 493. pne. kada je njegova tragedija *Pad [[Milet]]a* pobijedila na dramskom festivalu i publiku ganula do suza. Pretpostavlja se da se tema tragedije odnosila na aktualne događaje, odnosno nedavni poraz Atenjanima srodnih jonskih Grka u ustanku protiv Perzijskog Carstva. Atenske vlasti su vjerojatno smatrale kako bi takve tragedije oslabile moral stanovništva prije sve izvjesnijih Grčko-perzijski ratovi|rata s Perzijancima, pa je Frinih oglobljen "" ("za podsjećanje na nedavne nesreće"). Atenske vlasti su čak izdale poseban ukaz da se više nikada ne smije napisati drama na tu temu.

Godine 476. pne. Frinih je imao daleko više uspjeha i manje problema s tragedijom *Phoenissae* ("Feničanke"), koja je za temu imala veliku pobjedu Atenjana nad Perzijancima u bitci kod Salamine četiri godine ranije. Atenski državnik Temistoklo je čak dao novaca za izvedbu kao *[[Choregos (Antička Grčka)|choregos]]* (producent), a svrha mu je bila podsjetiti Atenjane na njihov veliki podvig. Smatra se kako su Eshilovi ''Perzijanci'' iz 472. pne. imitacija ili bili inspirirani *Feničankama*. Za Friniha se govori da je umro na Siciliji.

Očuvani su naslovi nekih njegovih tragedija koji govori da se osim suvremenim zbivanjima bavio i mitološkim temama. U dramu je uveo posebnog glumca - različitog od zborovođe - i tako udario temelj dramskom dijalogu. U njegovim tragedijama je, međutim, dramski element bio subordiniran lirskom.

## Reference

* P.W. Buckham, *Theatre of the Greeks*, 1827.
* *The Oxford Classical Dictionary*, p.&nbsp;1177.

## Povezano
* Teatar u antičkoj Grčkoj
492. pr. n. e.

Godina **492. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U Rimskom Carstvu bila je poznata kao **Godina konzulstva Macerina i Augurina** (ili, rjeđe, **godina 262. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 492. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

__NOTOC__
## Događaji

* Perzijski kralj Darije I naređuje da se pokrene prvi pohod protiv Grčke kako bi se njeni polisi kaznili zbog pomaganja maloazijskim Grcima u nedavno ugušenom ustanku, a što označava početak grčko-perzijskih ratova. Na mjesto Artaferna, satrapa Lidije, postavljen je Mardonije koji dobiva i komandu nad pohodom. Perzijska vojska pod Mardonijem prelazi Helespont, osvaja Trakiju i Makedoniju. Međutim, kada je 300 brodova izgubljeno u oluji kraj Atosa, Mardonije je prisiljen odustati od daljeg napredovanja i vratiti se u Malu Aziju.
* Hipokrat, tiranin grada Gela na Siciliji, započinje rat protiv Sirakuze kako bi je kaznio zbog pomoći pobunjenoj Kamarini. Sirakuške snage su poražene na rijeci Heloros a Sirakuza opsjednuta. Međutim, intervencija Korinta tjera Hipokrata da sklopi mir.

## Rođenja
*

## Smrti
*
491. pr. n. e.

Godina **491. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U Rimskom Carstvu bila je poznata kao **Godina konzulstva Augurina i Atratina** (ili, rjeđe, **godina 263. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 491. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

__NOTOC__
## Događaji

* Grčko-perzijski ratovi: Darije I šalje izaslanike u sve grčke gradove, zahtijevajući "zemlju i vodu kao simbol vazalstva", a što mu Atena i Sparta odbijaju dati.
* Grčki otočni polis Egina, uplašena za svoj trgovački imperij, predaje se Perziji. Zbog toga je spartaski kralj Kleomen I želi kazniti, ali ga u tome spriječava suvladar Demaratu.
* Kleomen I potom orkestrira rušenje Demarata i njegovu zamjenu Kleomenovim rođakom Leotihidom, tako što je podmitio proročište u Delfima. Dva spartanska kralja potom vrše pohod na Eginu i hapse sve perzijske kolaborante.
* Hipokrat, tiranin Gele, gine u bitci protiv Sikulaca. Kao tiranin Gele ga nasljeđuje Gelon, njegov komandant konjice.
* U Rimu izbija glad, a Gnej Marcije Koriolan predlaže da se sirotinji ne da žito sve dok ne pristanu na ukidanje funkcije tribuna. Zbog toga ga tribuni osuđuju na izgnanstvo. Koriolan potom pronalazi utočište kod Volščana i vodi njihovu vojsku protiv Rima, da bi od sukoba odustao tek na nagovaranje majke i supruge.
* Otpočinje klesanje reljefa u Apadani, ceremonijalnom kompleksu Perzepolisa. Reljefni prikazi Darija I i Kserksa I kako primaju danak su danas izloženi u Orijentalnom institutu Univerziteta u Chicagu.

## Rođenja
*

## Smrti
* Hipokrat, tiranin Gele
Proročište

**Proročište** () je izraz kojim se opisuje hram, svetište ili slični objekt gdje se proriče budućnost, odnosno dijele savjeti iza kojih rije je hram Per-Wadjeta koji je sagrađen u predinastičkom periodu Drevnog Egipta (cca. 3100. pne.). Drevni Egipćani su također sagradili i hram boga Amuna koga je Aleksandar Veliki pitao za savjete o svojoj budućnosti. 

Najpoznatije proročište na svijetu je bio hram boga Apolona u Delfima u Grčkoj, a gdje su savjet tražili mnogi važni ljudi ne samo iz Grčke, nego i iz drugih dijelova antičkog svijeta. 

Proročišta su, ovisno o religiji i kulturi, koristila različite metode proricanja - od promatranja ptica, iznutrica žrtvovanih životinja do korištenja posebno obučenih medija koji su izricali proročanstva u proročkom transu.

U simboličkom smislu izraz "proročište" se koristi i za osobe koje se odlikuju neobičnom sposobnošću predviđanja budućih događaja. Tako se Warren Buffett zbog vještine snalaženja na burzi naziva "proročištem iz Omahe" ().

## Vanjske veze

* Documentary about Tibetan oracles by David Cherniack 
* Autobiography of Kuten Lama (Dorje Shugden Oracle)
Gelon

**Gelon** (ili **Gelo**, u. 478. pne., grčki: *Γέλων*), sin Deinomenov, bio je starogrčki vladar na Siciliji, poznat kao tiranin Gele i Sirakuze i začetnik dinastije Deinomenida. 

Gelon je bio komandant konjice u službi Hipokrata, tiranina Gele. Kada je Hipokrat godine 491. pne. ubijen u bitci sa Sikulcima, Gelon je preuzeo vlast. Sklopio je savez s Teronom, tiraninom Akragasa i oženio njegovu kći Damaretu. Godine 485. pne. su ga *gamoroi*, prognani zemljoposjednici Sirakuze, pozvali da intervenira u unutarnji sukob tog polisa, a protiv siromašnih građana. Gelon je iskoristio priliku kako bi sebe proglasio tiraninom Sirakuze. 

Gelon je ubrzo odlučio da ga više zanima vladavina nad tim gradom nego nad Gelom. Tamo je preselio svoj dvor i većinu pristaša. Pod Gelonom je Sirakuza naglo ojačala u ekonomskom i vojnom smislu. Toga su postali svjesni i u Grčkoj, te je Gelon pozvan da im pomogne u ratu protiv Perzijanaca. Gelon je, kako tvrdi Herodot, to odbio, jer mu Grci nisu htjeli dati komandu nad vojskom. 

Iste godine - 480. pne. - su Kartažani napali grčke kolonije na Siciliji. Gelon je protiv njih izvojevao veliku pobjedu u bitci kod Himere te postao de facto gospodar cijele Sicilije. Nakon toga se htio povući iz javnog života, ali ga je masa nagovorila da ostane na vlasti. Nakon smrti ga je naslijedio brat Hijeron.

|width=25% align=center|**Prethodnik:****[[Hipokrat iz Gele|Hipokrat]]**
|width=25% align=center|**[[Tiranin]] [[Gela|Gele]]**491.pne.–485. pne.
|width=25% align=center|**Nasljednik:****[[Hijeron I od Sirakuze|Hijeron I]]**
|-
|width=25% align=center|**Prethodnik:****-**
|width=25% align=center|**[[Popis tirana Sirakuze|Tiranin Sirakuze]]**485. pne. – 478. pne.
|width=25% align=center|**Nasljednik:****[[Hijeron I od Sirakuze|Hijeron I]]**
|-
Egina

**Egina** () je jedno od Saronskih ostrva u Egejskom moru u središnjoj Grčkoj. Ostrvo upravno pripada prefekturi Pirej i Periferiji Atika, kao jedna od opština. Sedište opštine i najveće naselje na ostrvu je istoimeni gradić Egina na severozapadnoj strani ostrva.

## Poreklo naziva
Naziv "Egina" verovatno je izveden od grčke imena ličnosti iz grčke mitologije, Eakusa (poznatije kao Eak), mitološkog kralja drenve Egine.

## Prirodni uslovi

 
Egina je smeštena u blizini Atine (oko 40ak km vazdušno), u središnjem delu Saronskog zaliva, koji se po njoj zove i Eginski zaliv. Ovaj zaliv je veoma važan za Grčku. Ostrvo je blago razuđene obale sa brojnim malim zalivima i skrivenim plažama. Egina je brdovita, ali je njeno zemljište vulkanskog porekla i veoma plodno, pa je ostrvo stoga dobro obrađeno i gusto naseljeno.

Klima na Egini je sredozemna. I zelenilo je osobeno za ovu klimu. Na ostrvu postoje značajne šume bora.

## Historija
Egina je veoma rano naseljena, već u doba rane praistoriji. Udoba Mikenske civilizacije Egina je bila trgovačko središte za ovaj deo Grčke. To je ostrvo donelo bogatstvo i moć, koju je tek u 5. veku pne. skršila antička Atina i sebi priključila Eginu. Kasnija istorija vezana je za istoriju Atine. U doba rane Viznatije Egina je ponovo ojačala, o čemu govore brojne crkve iz ovog vremena. Međutim, česti napadi Saracena u 9. veku doveli su novog nazadovanja i, verovatno, napuštanja ostrva. Posle osvajanja Carigrada od straen Krstaša 1204. g. Egina je bila pod vlašću Zapada sve do 1537. g. Tada Eginu osvajaju Turci i pod njima ostaje vekovima. uz kraktu vlast Mlečana krajem 17. veka.

Novi procvat Egine dešava se obrazovanjem savremene Grčke 1830. g., kada je čak kratko bila i prestonica (1828-30. g.). Proglašavanjem Atine za novu prestonicu Egina gubi na značaju, ali ne propada, jer je nova prestonica ostala blizu. Posle rata širenjem Atine ostrvo postaje mesto vikend turizma Atinjana, a kasnije i stalnih kuća doseljenika.

## Stanovništvo
Po poslednjem popisu iz 2001. g. na ostrvu živi oko 13.000 stanovnika, od toga oko 60% u gradu Egini. Gotovo celokupno stanovništvo su Grci.

## Privreda
Poljoprivreda je tradicionalno zanimanje ostrvskog stanovništva, pogotovo uzgajanje pamuka, badema, vinove loze, masline. U novije vreme najvažnija kultura je pistać. Danas je ona u senci vikend turizma. U prilog turizmu ide i dobra saobraćajna povezanost ostrva sa kopnom i obližnjom Atinom. Ostrvo je najčešće odredište Atinjana u slobodno vreme, pa je prepuno taverni, pansiona, diskoteka i drugih sadržaja namenjenih slobodnom vremenu. Važna delatnost je i pomorstvo.

## Vanjske veze

* www.aegina.gr Zvanični sajt ostrva Egina na grčkom i engleskom jeziku
Leotihida

**Leotihida** (u nekim izvorima **Latihida**) (cca. 545.pne.&ndash;469. pne.) bio je vladar Sparte u periodu od 491. pne. do 476. pne. Bio je jedan od komandanata spartanske vojske u grčko-perzijskim ratovima od 490. do 478. pne. Ne smije ga se miješati sa Leotihidom, (navodno nezakonitim) sinom Agisa II.

Leotihioda je rođen u Sparti oko 545. pne. kao jedan od potomak kuće Euripontida. Na vlast je došao uz pomoć svog agijadskog suvladara Kleomena I tako što je zbacio Demarata s euripontidskog prijestolja 491. pne. Iste se godine pridružio drugoj Kleomenovoj ekspediciji na Eginu, gdje je uhvaćeno deset talaca i predano Ateni. Međutim, nakon Kleomenove smrti 488. pne. Leotihida je imao vrlo dobre odnose s Eginom,.

Leotihida je godine 479. pne. došao na čelo grčke flote od 110 brodova koja je osvojila Eginu, Delos, a potom podržavala grčke ustanke na Hiosu i Samosu protiv Perzije. Leotihida je porazio perzijske kopnene i pomorske snage u velikoj bitci kod Mikale u ljeto 479. pne. Godine 476. pne. Leotihida je također vodio pohod na Tesaliju protiv Aleuada, kraljevske porodice koja je surađivala s Perzijancima. Pohod je završio tako što je Leotihida od njega odustao, primivši od Aleuada mito. Kada se vratio u Spartu, suđeno mu je za izdaju, te se morao sklonit u ham Atene Aleje u Tegeji. Osuđen je na izgnanstvo, kuća mu je spaljena, a novi kralj je postao unuk Arhidam II. Leotihida je umro nekoliko godina kasnije u izgnanstvu.

## Literatura
* Andrew R. Burn, *Persia and the Greeks: The Defense of the West 456-478 B.C.*, New York, 1962
* Peter Green, *The Year of Salamis 480-479 B.C.*, London, 1970
* Simon Hornblower, *The Greek World, 479-323 B.C.*, 3rd ed., London 2002
Gilan

**Gilan** (perz. گیلان; *Gīlān*, punim imenom استان گیلان; *Ostān-e Gīlān*) je jedna od 31 iranske pokrajine. Smještena je u sjevernom dijelu zemlje, a omeđena je Mazandaranom na istoku, Kazvinskom i Zandžanskom pokrajinom na jugu, Ardabilskom pokrajinom na zapadu, te Kaspijskim jezerom i suverenom državom Azerbajdžan na sjeveru. Gilan ima površinu od 14.042 km², a prema popisu stanovništva iz 2006. godine u pokrajini je živjelo 2,381.063 stanovnika. Sjedište Gilana nalazi se u gradu Raštu, a ostali veći gradovi pokrajine su Astara, Astane-je Ašrafije, Fuman, Lahidžan, Langrud, Masale, Mandžil, Rudbar, Rudsar, Tališ i Sovmesara. Glavna luka u provinciji je Bandar-e Anzali (bivši Bandar-e Pahlavi).

## Okruzi

## Vanjske veze
*  Službene stranice Gilana 
*  Guilan.net
*  Encyclopædia Iranica: ''Gilan''
*  Gilan Cultural Heritage Organization  (An excellent source of info in Persian)
*  Gilanski ured za obrazovanje
;Ostali projekti
Kucura

**Kucura** () je naselje u opštini Vrbas u Južno-bačkom okrugu u Srbiji. Prema popisu iz 2002. bilo je 4663 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 4713 stanovnika).

## Demografija
U naselju Kucura živi 3587 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 38,3 godina (36,6 kod muškaraca i 40,0 kod žena). U naselju ima 1623 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,86.

Stanovništvo u ovom naselju veoma je nehomogeno.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain) 
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Reljef (skulptura)

**Reljef** u umjetnosti označava skulpturu gdje se oblici vajaju izdizanjem, ili u **uleknutom** reljefu, spuštanjem s ravne plohe s kojom skulptura ostaje integralno povezana. Takva skultptura, dakle, ne predstavlja samostalnu cjelinu, nego ima pozadinu. Reljefi su česti u svjetskoj umjetnosti, od kojih su najpoznatiji oni koji ukrašavaju zidove monumentalnih građevine. Friza u klasičnom korintskom redu se često ukrašava s bareljefima (niskim reljefima). *[[Alto rilievo]]* (visoki reljef) se pak, može vidjeti na Partenonu. Nekoliko različitih reljefa može činiti povezani niz scena.

## Tipovi reljefa
**Visoki (duboki) reljef** () je reljef kod kojega se prostor i masa međusbno "isprepliću", tj. pojedini dijelovi reljefa su toliko izbočeni od okvira reljefa prema nama da prodiru kroz prostor, dok se on pak zavlači u udubljenja nastala oblikovanjem izbočenja. On je sličan statui u punoj plastici, tako da se za pun dojam i njega treba sagledati sa više strana.

**Niski (plitki) reljef** ili **bareljef** () je za razliku od visokog ispunjen manjim izbočenjima, iako se i tu javlja igra sa svjetlom i sjenom. Zbog sjena stvorenih razlikama u visini pojedinog dijela reljefa dolazi do izgleda plastičnosti reljefa.

**Uleknuti (ucrtani) reljef** nema nikakvih izbočina, već udubljena koja su uklesana u kamenu ploču. Udubljenja su plitka i uska, sve su plohe ravne, a odnos mase i prostora je manje zamjetniji nego kod visokog i niskog reljefa. Uleknuti reljef promatramo samo iz jednog pravca, za razliku od promatranja visokog reljefa, a primjer za njega su mnoge nadgrobne ploče i sarkofazi. Upravo zbog toga uleknuti reljef se vizualno približava svojstvima slike.

## Znameniti reljefi
Neki od znamenitih reljefa su:

* Nacionalni memorijalni spomenik Mount Rushmore u Keystoneu u Južnoj Dakoti
* Veliki oltar Pergama
* Lavovi i zmajevi Ištarinih dveri u Babilonu
* Hram u Karnaku u Egiptu
* Angkor Wat u Kambodži

## Vanjske veze

* Heilbrunn Timeline of Art History, "American Relief Sculpture", Metropolitan Museum of Art, New York.
* Melissa Hardiman, "Bas-Relief Pathfinder"
Danak

**Danak** () označava svaku materijalnu obavezu koju je kroz historiju neko naselje, grad ili država bilo dužno ispuniti u korist neke druge države.

Danak se plaćao u različite svrhe. Nekada je to predstavljao simboličko iskazivanje poštovanja i vjernosti nekom vladaru, nekada odredbu međunarodnog ugovora koji je sa sobom povlačio recipročne obaveze druge strane, a nekada se ispunjavao pod prisilom, odnosno isključiva svrha mu je bila odvratiti vojni napad, pljačku ili porobljavanje od druge strane.

Danak se vrlo često vezuje uz vazalni odnos, odnosno financijske obaveze vazala prema svog sizerenu. U međunarodnim odnosima plaćanje danka je također često podrazumijevalo vazalni odnos, najčešće grada-države ili manjeg kraljevstva prema nekom velikom carstvu. Takvi entiteti koji su plaćali danak se nazivaju **[[tributarna država|tributarne države]]**.

Danak je s razvojem međunarodnog prava i nestankom feudalizma postupno nestao iz javnog života, ali se zato preselio u sferu organiziranog kriminala gdje je poznat pod suvremenim nazivom reket.

## Povezano
* Daće
* Danak u krvi
Univerzitet u Chicagu

**Univerzitet Chicaga** (*University of Chicago*) je privatni univerzitet smješten u Hyde Parku, četvrti grada Chicaga u SAD. Godine 1891. ga je utemeljio naftni magnat John D. Rockefeller, a Univerzitet kao datum osnivanja tradicionalno navodi 1. jul 1891. kada je William Rainey Harper postao predsjednik i prvi član nastavnog osoblja. Univerzitet Chicaga je nastavu započeo 1. oktobra 1892. Univerzitet Chicaga je bio jedan od prvih univerziteta u SAD zamišljen kao kombinacija američkog koledža liberalnih umjetnosti i njemačkog istraživačkog univerziteta. Poznat je po svojim rigoroznim standardima akademskih stipendija i intelektualnom životu, te je u šali stekao reputaciju škole "gdje zabava odlazi umrijeti."

Univerzitet Chicaga je do danas povezan s 82 dobitnika Nobelove nagrade te se smatra jednim od najprestižnijih univerziteta na svijetu. Kroz historiju je bio poznat po jezgrovnom kurikulumu za mlade studente koga je razvio Robert Hutchins 1930-ih, kao i po utjecajnim intekelektualnim pokretima kao što su Čikaška škola ekonomije, Čikaška škola sociologije i pokret Ekonomske analize prava. Univerzitet Chicaga je također poznat i kao mjesto gdje je provedena prva umjetno izazvana nuklearna reakcija. Također služi i kao sjedište Odbora za društvenu misao, interrdisciplinarnog istraživačkog programa, i najvećeg univerzitetskog lista u SAD.

## Povezano
* Visoko obrazovanje u Sjedinjenim Američkim Državama
* Akreditacija institucija za visoko obrazovanje u SAD-u

## Reference

## Vanjske veze

* Službena stranica
Reljef (razvrstavanje)

Izraz **reljef** se može odnositi na:

* Reljef (geografija), geomorfološki pojam
* Reljef (umjetnost), pojam u likovnoj umjetnosti
490. pr. n. e.

Godina **490. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U Rimskom Carstvu bila je poznata kao **Godina konzulstva Kamerina i Flava** (ili, rjeđe, **godina 264. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 490. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

__NOTOC__
## Događaji

* Grčko-perzijski ratovi: Darije I šalje ekspediciju pod Artafernom i Datisom preko Egeja kako bi se napali Atena i Eretrija, odnosno u Ateni kao perzijski vazal postavio bivši tiranin Hipija. Ekspedicija nakon opsade osvaja otok Naksos, a na Eubeji pustoši Eretriju i stanovništvo odvodi u roblje.
* 12.9. – Bitka kod Maratona u kojoj je perzijska ekspedicija kraj Maratona odlučno poražena od brojčano manje atensko-platejske vojske pod Kalimahom i Miltijadom i natjerana na povlačenje preko Egejskog mora.
* Atenski trkač Fidipid, koji je prije bitke bezuspješno tražio pomoć od Sparte, each way. zabavljene religijskim festivalom Karneja, umire nakon što je Atenjanima donio vijest o pobjedi.
* Hipija umire na Lemnosu prilikom povratka u Sard.
* Kleomen I prisiljen bježati iz Sparte nakon otkrivanja zavjere protiv suvladara Demarata. Nakon pokušaja da okupi vojsku protiv svog grada, uhvaćen je i proglašen ludim. Na agijadskom prijestolju ga nasljeđuje polubrat Leonidas.
* Atenjani počinju graditi hram posvećen Ateni Partenos (približan datum).

## Rođenja
* Empedoklo, grčki filozof (u. cca. 430. pne.)
* Zenon iz Eleje, grčki filozof (u. cca. 430. pne.)

## Smrti
* Hipija, tiranin Atene
* Kalimah, ratni arhont Atene
* Appius Claudius Sabinus Inregillensis, polulegendarni osnivač rimskog klana Klaudijevaca

## Reference
Opsada Naksosa (490. pr. n. e.)

**Opsadu [[Naksos]]a** (490. pne.) su poduzele perzijske snage pod komandom Datisa i Artaferna prilikom pohoda na Eretriju i Atenu, odnosno drugog pokušaja da se pokori Grčka na početku grčko-perzijskih ratova.

Jedan od motiva za opsadu je bio i raniji neuspjeh perzijskih snaga da osvoje otok na nagovor svog tadašnjeg saveznika Aristagore, a koji je potakao jonske Grke, uključujući samog Aristagoru, na ustanak protiv perzijske vlasti. Perzijanci su ovaj put uspjeli iznenaditi stanovnike otoka koji su pobjegli u brda umjesto da brane grad koji je nakon toga spaljen.

## Napomene

## Izvori
### Primarni izvori
* Herodot
Maraton (grad)

**Maraton** (grčki, moderni: Μαραθώνα starogrčki: Μαραθών) je grad u Grčkoj, mesto na kome se odigrala Maratonska bitka 490. pne., u kojoj su Atinjani porazili Persijance. Legendarni glasnik Filipides je trčao od Maratona do Atine da javi ishod bitke. Današnja atletska disciplina maraton se trči u znak sećanja na taj događaj.
Inkumbent

**Inkumbent** () je pojam koji u politici označava političara koji se trenutno nalazi na nekoj javnoj dužnosti.

Taj se izraz prvenstveno koristi u SAD i drugim državama engleskog govornog područja, i to u kontekstu izbora za javne funkcije na koje se dolazi manje ili više neposrednim izabiranjem pojedinačnih kandidata. Stoga je taj izraz karakterističan za države s predsjedničkim sistemom ili većinskim izbornim sistemom.

Inkumbenti prilikom izbora u pravilu uživaju prednost u odnosu na svoje protukandidate-izazivače, i to prije svega zato što kao dio vlasti raspolažu financijskim i drugim resursima koji bi im mogli pomoći prilikom kampanje, odnosno zato što su tokom svog mandata bili u mogućnosti izgraditi društvene veze, učiniti usluge svom biračkom tijelu i stvoriti reputaciju koju izazivač tek treba stvoriti.

## Reference

* http://dictionary.reference.com/browse/Incumbent Dictionary.com definition]
Carlo Collodi

**Carlo Lorenzini Collodi** (čita se *Karlo Kolodi*; 24. novembra 1826. - 26. oktobra 1890.) italijanski književnik, autor u svetu čuvene bajke o Pinokiju.

## Biografija
Rođen je 1826. kao Karlo Lorencini, u Firenci. Otac Domeniko bio je kuvar, a majke Anđela Orcari, radila je kao služavka. Pseudonim Kolodi, Lorencini je izabrao po selu koje se nalazilo u Toskani (Italija), rodnom mestu njegove majke, gde je proveo detinjstvo i završio osnovnu školu.
Po završetku škole, Kolodi se školovao za sveštenika, ali se zapošljava kao prodavac knjiga.
Ubrzo Kolodi počinje da se bavi politikom, zahvaljajući širenju pokreta za ujedinjenje Italije. Sa 22 godine postaje novinar koji je radio za pokret.

List koji je pokrenuo 1848. “Ulične svetiljke“, ubrzo je ukinut, po naredbi Toskanskog Vojvode. Ponovo je pokrenut 1860. 
Njegov drugi list „Čarka“, imao je više sreće. Po ujedinjenju Italije, 1861. prestaje da se bavi novinarstvom.

U periodu od 1856. do 1887. piše više knjiga, ali tek pred kraj života stiče slavu. Dečjom literaturom počinje da se bavi 1875. godine, prevođenjem Peroovih priča (), poput Uspavane lepotice i Mačka u čizmama. 1876. piše delo „Đanetino“, inspirisano delom Aleksandra Luiđija Paravićija „Đaneto“.
Knjiga o Pinokiju se prvobitno zvala „Priča o lutku“  i izlazila je u nastavcima prvom Italijanskom dečjem časpisu „Žurnal za decu“, iako prvobitno nije bila namenjena deci. Po izlasku iz štampe, knjiga je preimenovana u „Pinokijeve avanture“. Danas je u svetu poznata i pod imenom „Pinokio“.

Kolodi je umro 26. oktobra 1890. godine. Sahranjen je u Firenci.
Posle njegove smrti, osnovana je nacionalna fondacija koja je nosila njegovo ime i park posvećen Pinokiu.

## Pinokio
Knjiga je prvobitno namenjena odraslima i imala samo prvih 15 glava današnje knjige. Kako se izdavaču nije svideo kraj, koji je po njegovom mišljenju bio surov, uspeva da nagovori Kolodija da ga promeni. Kolodi je, umesto da promeni kraj, nastavio da piše nove glave (od 16 do 36). zahvaljujući kojima od prvobitne zamisli da bude knjiga za odrasle, postaje knjiga za decu.

Crkva je iznela svoje neslaganje sa tekstom, tvrdeći da može da izazove pobunu. Prva skicirana verzija knjige pojavljuje se 1883. godine. 
Crteže je radio Enriko Macanti.
Po ovoj knjizi Volt Dizni je snimio 1940. čuveni crtani film „Pinokio“.

## Povezano
* Pinokio
## Vanjske veze

* www.liberliber.it/biblioteca 
* Pinokio-park
Mr. Brightside

**"Mr. Brightside"** (u prevodu, *Gospodin Brajtsajd*, odnosno *Gospodin svetla strana*) je pesma koju je napisao i izvodi bend Kilers. Pesma se nalazi na debi albumu grupe, *[[Hot Fuss]]* (pesma 2).

Tekst pesme se odnosi na preovlađujuće emocije ljubomore, do kojih dolazi kada je čovek verovanja da ga njegov partner vara, ili zavisti, kada čovek vidi nekog za kim žudi kako je sa nekim drugim. Brendon Flauers, frontmen grupe Kilers, otvoreno je priznao da je ova pesma osnovana na situaciji iz stvarnog života gde je uhvatio svoju devojku kako ga vara. Međutim, pesma nosi naziv Gospodin Brajtsajd jer je on optimista i pokušava da gleda na svetlu stranu stvari.

Napravljena su tri spota za ovu pesmu - prvi je prosti crno-beli spot Kilersa kako izvode pesmu i koji je isprepletan snimcima jedne žene. Drugi spot, inspirisan filmom Mulen Ruž, sniman je sa scenografijom pozorišta burleske, režirala ga je Sofi Maler, a glumili su Erik Roberts i Izabela Majko. Treći je napravljen u kooperaciji sa MTV2 i NCSoft. Ovaj spot se često pušta na MTV Europe i MTV Asia kanalima.

"Mr. Brightside" je dostigao prvo mesto na top listama u raznim zemljama, i bio je top 10 hit na Bilbordovoj listi 100 najboljih.

Pesmu je takođe obradio bend McFly na njihovom singlu 'I Wanna Hold You'.

## Spisak pesama
### Originalno 7" izdanje
# "Mr. Brightside
# "Who Let You Go"

### 7" singl izdanje
# "Mr. Brightside (A)"
# "Smile Like You Mean It (B)"

### Originalno CD izdanje
# "Mr. Brightside"
# "Smile Like You Mean It"
# "On Top"
# "Who Let You Go"

### CD 1
# "Mr Brightside (radio edit)"
# "Change Your Mind"

### CD 2
# "Mr Brightside"
# "Somebody Told Me (Insider re-mix)"
# "Midnight Show (SBN session)"
# "Mr Brightside video"

### Limited Edition Tour Single 2
# "Mr Brightside"
# "Somebody Told Me (Josh Harris Remix)"
# "Who Let You Go"
# "Mr Brightside video"

## Trivija
* Mr. Brightside pesmu je remiksovao Stjuart Prajs brzo nakon izdanja pesme. Remiks je nosio ime "Jacques Lu Cont's Thin White Duke Mix"-} ("The Thin White Duke" je bio pseudonim Dejvida Bovija 1970ih godina).
* Marti Kejsi je izveo Mr. Brightside dok se takmičio u emisiji Rock Star: INXS. Njegov nastup je kasnije pretvoren u album "The Best of Rock Star: INXS".
* Glasine na internetu su nekada govorile da je prvobitni naziv "gospodina Brajtsajda" bio zapravo Norman Vajtsajd, bivši fudbaler Severne Irske. Iako ovo Kilersi niti sam Brendon Flauers nikad nisu demantovali, mala je verovatnoća da je istina, jer pesma onda ne bi imala smisla.

## Vanjske veze
* Tekst pesme
Somebody Told Me

**"Somebody Told Me"** (u prevodu, *Neko mi je rekao*) je pesma koju je napisao i izvodi bend Kilers. Pesma se nalazi na debi albumu grupe, *[[Hot Fuss]]* (pesma 4).

Tekst pesme govori o glasinama koje mogu da vam unište dan ("nisam sanjao da ću dozvoliti glasini da mi upropasti mesečinu"). U ovom slučaju, glasine se tiču devojke koja ima novog dečka.

Frontmen, Brendon Flauers je za ovu pesmu rekao da je "naša pesma na albumu na koju je najviše uticao Vegas. Grad poroka. Tu sam odrastao i, naravno, utiče na pesme koje pišem. Ova pesma ima puno seksualne energije".

Muzički spot za ovu pesmu prosto pokazuje Kilerse kako izvode svoju pesmu na mesečini u pustinji, sa velikim ekranom na kome se prikazuju kotrljajuće i trepćuće slike njihovog logoa, kao i alternativna verzija spota snimana tokom dana, verovatno na istoj lokaciji.

Kada je bend počinjao, njihova muzika je bila slabo primećena kod kupaca i medija, pa je zato singl "Somebody Told Me" izdat dva puta u blago različitim oblicima. Prva, sa rozom pozadinom, je ređa verzija singla jer je bila prvo izdanje, a zbog loše prodaje nije mnogo takvih singlova ni napravljeno. Kada je ponovo izdat, omot singla je imao plavu boju i ovo je češća verzija singla.

Ovaj singl je dostigao 51. mesdto na Bilbordovoj listi najboljih 100.

## Spisak pesama
### Originalni rozi CD
# "Somebody Told Me"
# "Under the Gun"
# "The Ballad of Michael Valentine"

### CD 1
# "Somebody Told Me"
# "Show You How"

### CD 2
# "Somebody Told Me"
# "Somebody Told Me (Mylo Mix)"
# "Somebody Told Me (King Unique Vocal Mix)"
# "Somebody Told Me (U-Myx)"
Sam's Town

***Sam's Town*** (u prevodu, *Semov grad*) je drugi studijski album rok grupe Kilers iz Las Vegasa. Izdat je rano u oktobru 2006. godine za Island Records i Lizard King Records. Za album se kaže da su na njega uticala dela Brusa Springstina i Toma Petija i Hartbrejkersa, između ostalih. *Sam's Town* je doživeo mešovite kritike: neki su hvalili novi pravac u zvuku, dok su ga drugi kritikovali.

U SAD, album je započeo sa drugim mestom na top listama, sa prodajom od oko 315.000 u prvoj nedelji. Album je u Velikoj Britaniji odmah došao na prvo mesto top liste sa prodajom od 260.000 u prvih nedelju dana. Album je takođe debitovao na prvom mestu na kanadskim listama sa prodajom od 44.000 kopija i slanjem od oko 50.000. Album je prodat u oko 2.666.000 primeraka širom sveta, od čega je oko milion u SAD (podaci od 2. februara 2007.) 

## Spisak pesama
Sve pesme je napisao Brendon Flauers, osim gde je naznačeno.
# "Sam's Town" – 4:05
# "enterlude" – 0:49
# "When You Were Young" (Flauers, Dejv Kuning, Mark Stormer, Roni Vanuči Junior) – 3:39
# "Bling (Confession of a King)" (Flauers, Stormer) – 4:08
# "For Reasons Unknown" – 3:32 
# "Read My Mind" (Flauers, Kuning, Stormer) – 4:03
# "Uncle Jonny" (Flauers, Kuning, Stormer) – 4:25
# "Bones" (Flauers, Stormer, Vanuči) – 3:46
# "My List" – 4:08
# "This River Is Wild" (Flauers, Stormer) – 4:38
# "Why Do I Keep Counting?" – 4:23
# "exitlude" – 2:24

### Dodatne pesme
* "Where the White Boys Dance" (Flauers, Kuning, Stormer) - 3:28 (dodatna pesma za pretprodaju u Australiji, Irskoj, Japanu, Novom Zelandu, Ujedinjenom Kraljevstvu i SAD iTunes prodavnicama.)
* "All the Pretty Faces" (Flauers, Kuning, Stormer, Vanuči) - 4:45 (dodatna verzija u Japanu, Best baj i britanskim iTunes prodavnicama)
* "Daddy's Eyes" (Flauers, Kuning, Stormer, Vanuči) - 4:13 (dodatni eksluzivni disk Best baja)
* "When You Were Young" (Jacque Lu Cont's Thin White Duke Mix) (Flauers, Kuning, Stormer, Vanuči) - 6:23 (dodatna verzija američkog iTunes)

## Detalji oko izdanja

## Reference

## Vanjske veze
* NME.com - Vesti - Otkriven drugi album Kilersa
* Kilers - Sam's Town zvanični američki sajt
* Zvanični britanski sajt Kilersa 
* Kilersi odgovaraju na mešovite kritike albuma  MTV vesti
* Pregled albuma Sam's Town
All These Things That I've Done

"**All These Things That I've Done**" (u prevodu, *Sve ove stvari koje sam uradio*) je pesma grupe Kilers sa albuma *[[Hot Fuss]]*. Izdata je kao singl 2005. godine.

## Značenje
Pesma prikazuje borbu mlade osobe koja predstavlja efektivnu pozitivnu silu u društvu.

Od osećaja gde su se motivacije neke osobe pogrešno razumele ("I want to stand up / I want to let go / You know? You know? / No you don't, you don't") i teškoće ostvarivanja dobrih namera ("I want to shine on in the hearts of man / I want a meaning from the back of my broken hand,"), ova pesma se odnosi na kompromise koji se čine dok se pokušavaju izvršiti u najboljim namerama.

Kroz neprestane pozive za pomoć i molbe da je prosto postalo preteško ("I'm so much older than I can take,"), da je pomoć potrebna odmah ("don't you put me on the back burner") i da na kraju on možda nije dovoljno jak ("I've got soul, but I'm not a soldier"), pesma se završava očajnički, kao da su napravljeni kompromisi za kojima će kasnije žaliti ("Over and in / Last call for sin / While everyone's lost, the battle is won / with all these things that I've done.").

## Spisak pesama
### 7" vinil
# "All These Things That I've Done"
# "Andy, You're A Star (Radio1 Session)"

### CD
# "All These Things That I've Done"
# "All These Things That I've Done (Radio Edit)"
# "Why Don't You Find Out For Yourself"
# Spot "All These Things That I've Done"

## Spot
Kao i Mr. Brightside, pesma ima 2 spota:
* Ranija verzija, na kojoj Kilersi pevaju dok šetaju Brik lejnom u Londonu praćeni grupom ljudi. U spotu se takođe nalaze snimci publike koja je prisustvovala koncertu Kilersa u London Astoriji, 8. jula 2004.
* U kasnijoj verziji, koju je režirao holandski fotograf Anton Korbejn, nalazi se nadrealna scena poput sna gde Kilerse, koji su obučeni kao kauboji, napadaju slabo odevene ratnice naoružane bumeranzima. Neki su primetili da Brendon Flauers, koji nosi brkove u ovom spotu, liči na Fredija Merkjurija, što je možda bilo nenamerno ukazivanje časti pokojnom pevaču.

## Ostalo
* Singl je doživeo vrh na #74 na Bilbordovoj listi vrućih 100 i na #18 na britanskoj listi singlova.
* Pesma se nalazila na saundtreku za film *[[The Matador]]* i nalazi se u filmu Ričarda Kelija, *[[Southland Tales]]*.
* Dejvid Kameron je odabrao ovu pesmu kao jednu od svojih osam odabranih snimaka koje bi poneo sa sobom na hipotetičko pusto ostrvo, na BBC 4 radio emisiji *Desert Island Discs* (emitovanoj 28. maja 2006.)
* Pesma se takođe koristila da promoviše Invisible Children, dokumentarni film o otmici dece i vrbovanje dece u vojsku i seksualno ropstvo vezano za konflikte u severnoj Ugandi
George Arliss

**George Arliss** (10.4. 1868 - 5.2. 1946.) bio je engleski Oscarom nagrađeni glumac, književnik, dramatičar i filmaš s uspješnom karijerom u Americi. Bio je prvi britanski glumac nagrađen Oscarom.

## Biografija
George Arliss je rođen u porodici štampača u Londonu. U ranoj mladosti se priključio kazališnim družinama u engleskoj provinciji, a do 1900. godine je već glumio na pozornicama West Enda. Godine 1901. je kao član glumačke družine Mrs. Patrick Campbell otišao na turneju u SAD, gdje je ostao sljedećih dvadeset godina. Tamo je s vremenom postao velika zvijezda, a godine 1911. je Louis Napoleon Parker posebno za njega napisao komad pod nazivom *Disraeli*, posvećen istoimenom britanskom državniku. Arlissu je ta uloga donijela veliki uspjeh, te ju je ponovio mnogo puta, uključujući i nijemu i zvučnu filmsku verziju, od koje mu je potonja donijela Oscara.

Arliss je bio jedan od rijetkih glumaca koji se uspješno prilagodio kako novom mediju filma, tako i tranziciji sa nijemog na zvučni film. 1930-ih je imao vlastitu produkcijsku kuću u okviru Warner Brosa, te se smatra zaslužnim za početak karijere velikih zvijezda kao što su Bette Davis, Randolph Scott i Dick Powell.

## Filmografija

## Vanjske veze
*
Benjamin Disraeli

**Bendžamin Dizraeli, prvi erl od Bekonsfilda** (21. decembar 1804 – 19. april 1881) je bio britanski konzervativni državnik i književnik. Bio je član raznih britanskih vlada tokom tri decenije a u dva navrata premijer, prvi jevrejskog porekla (mada je Dizraeli kršten u anglikanskoj crkvi kada je imao 13 godina). Među njegove najveće političke uspehe ubraja se stvaranje moderne konzervativne stranke nakon podele oko Zakona o kukuruzu 1846. godine.

Iako je bio vodeća ličnost protekcionističkog krila Konzervativne stranke Dizraelijevi odnosi sa drugim liderima partije, naročito sa lordom Derbijem, bili su često napeti. Njihova politička mišljenja približila su se tek 1850-ih godina. Od 1852. godine Dizraelijeva karijera je obeležena rivalitetom sa Vilijamom Gledstonom koji je nastojao da postane vođa Liberalne stranke. U ovom sukobu veliki značaj za Dizraelija je imala podrška koju mu je pružila kraljica Viktorija koja nije bila naklonjena Gledstonu od njegovom prvog premijerskog mandata 1870-ih godina. Godine 1876. Dizraeli je ušao u društvo britanskih perova kao erl od Bekonsfolda. Dizraeli je bio član Donjeg doma Britanskog parlamenta gotovo 40 godina.

Pre i tokom političke karijere Dizraeli je bio poznat i kao književni stvaralac i značajna figura odnašnjeg britanskog društva. Ipak njegovi romani se ne ubrajaju u klasike viktorijanske književnosti. Uglavnom je pisao romanse kao što su Sibil i Vivijan Grej.

## Filmovi koji prikazuju Disraelija

* *[[Disraeli (film)|Disraeli]]* (1929) George Arliss (Najbolji glavni glumac), Joan Bennett
* *[[The Prime Minister (film)|The Prime Minister]]* (1941) John Gielgud
* *[[The Mudlark]]* (1950) Alec Guinness
* *[[Disraeli (TV serija)|Disraeli]]* (1978) Ian McShane, Mary Peach 
* *[[Mrs. Brown]]* (1997) Sir Antony Sher
Armand Jean du Plessis de Richelieu

**Armand Jean du Plessis de Richelieu** (Richelieu, 9. rujna 1585. – Pariz, 4. prosinca 1642.), francuski državnik.

Bio je biskup u gradu Luçon, a 1614. izabran je za zastupnika svećenstva u Generalnim staležima. Stekao je sklonost Marije Medici, regentkinje za Luj XIII. i došao u državno vijeće. Kad je Luj XIII. preuzeo vlast, Richelieu je protjeran u Avignon gdje piše svoj popularni spis "Poduka kršćanina".

Godine 1622. postao je kardinal, a od 1624. do smrti bio je svemoćni ministar Luja XIII. Godine 1626. osnovao je prvo ministarstvo vanjskih poslova. Borio se sustavno protiv prevlasti kuće Habsburga u Njemačkoj i Španjolskoj. Njegov cilj bio je učiniti Francusku prvom silom u Europi. U unutrašnjoj politici suzbijao je hugenote, kojima je, nakon zauzeća njihova uporišta u La Rochelle, oduzeo sve povlastice.

Izgrađujući apsolutnu monarhiju ograničio je i utjecaj rimskog pape, katoličke crkve i plemića na državne poslove. Bezobzirno je ugušio niz urota, a subio je i pokušaj Marije Medici da ga ukloni s vlasti. Povezavši se s protestantima na čelu s Gustavom II. Adolfom, ušao je u tridesetogodišnji rat protiv Habsburgovaca, kojim je dokrajčena njihova hegemonija u Europi.

U zemlji je sredio administraciju, podigao poljoprivredu, trgovinu, obrt, prosvjetu. Godine 1635. osnovao je Francusku akademiju. Napisao je "Politički testament", djelo koje se smatra začetkom diplomatologije, i "Memoare za historiju Louisa XIII. od 1610. do 1624." Začetnik je teorije *negociation continuelle* koja propagira kontinuirano pregovaranje.
Edmund Gwenn

**Edmund Gwenn** (6.9. 1877. - 6.9. 1959.) bio je Oscarom nagrađeni engleski kazališni i filmski glumac.

## Izabrana filmografija

* *The Real Thing at Last* (1916)
* *[[How He Lied to Her Husband]]* (1931)
* *[[The Skin Game]]* (1931)
* *[[The Good Companions (1933 film)|The Good Companions]]* (1933)
* *[[Waltzes from Vienna]]* (1934)
* *[[Sylvia Scarlett]]* (1935)
* *[[The Walking Dead (1936 film)|The Walking Dead]]* (1936)
* *[[Anthony Adverse]]* (1936)
* *[[A Yank at Oxford]]* (1938)
* *[[Pride and Prejudice (1940 film)|Pride and Prejudice]]* (1940)
* *[[Foreign Correspondent (film)|Foreign Correspondent]]* (1940)
* *[[Cheers for Miss Bishop]]* (1941)
* *[[Scotland Yard (1941 film)|Scotland Yard]]* (1941)
* *[[The Devil and Miss Jones]]* (1941)
* *[[Lassie Come Home]]* (1943)
* *[[Between Two Worlds]]* (1944)
* *[[The Keys of the Kingdom (film)|The Keys of the Kingdom]]* (1944)

* *[[Of Human Bondage (1946 film)|Of Human Bondage]]* (1946)
* *[[Undercurrent (film)|Undercurrent]]* (1946)
* *[[Miracle on 34th Street]]* (1947)
* *[[Life with Father]]* (1947)
* *[[Green Dolphin Street]]* (1947)
* *Apartment for Peggy* (1948)
* *[[Hills of Home (film)|Hills of Home]]* (1948)
* *[[Challenge to Lassie]]* (1949)
* *[[Mister 880]]* (1950)
* *[[Peking Express (film)|Peking Express]]* (1951)
* *[[Bonzo Goes to College]]* (1952)
* *[[Les Misérables (1952 film)|Les Misérables]]* (1952)
* *[[The Student Prince (film)|The Student Prince]]* (1954)
* *[[Them!]] (1954)
* *The Trouble with Harry* (1955)
* *Calabuch*, američki naslov *The Rocket from Calabuch* (1956)









== Reference ==


== Vanjske veze ==

* 
* [http://www.transpacificradio.com/2007/12/22/tprs-festival-of-christmas-tales-screen-directors-playhouses-miracle-on-34th-street/ Edmund Gwenn in Screen Director's Playhouse: *Miracle on 34th Street* (1949)]  (Downloadable mp3 and streaming audio)
* [http://www.transpacificradio.com/2007/12/22/tprs-festival-of-christmas-tales-lux-radio-theaters-miracle-on-34th-street/ Edmund Gwenn in Lux Radio Theater: *Miracle on 34th Street'' (1948)]  (Downloadable mp3 and streaming audio)
Charles Coburn

**Charles Douville Coburn** (19.6. 1877 &ndash; 30.8. 1961.) bio je Oscarom nagrađeni američki filmski i kazališni glumac.

## Biografija
Coburn se rodio i odrastao u gradu Savannah u Georgiji, gdje se kao mladić zaposlio u lokalnom teatru. S vremenom je postao glumac, a 1901. debitirao na Broadwayu. Tamo se upoznao s Ivah Willis koja će mu postati profesionalna i životna partnerica. S njom je nastupao u teatru do njene smrti 1937. godine.

Ostavši bez supruge, Coburn se preselio u Los Angeles i, u 60-tim godinama života, počeo glumiti u filmovima. Ubrzo je stekao reputaciju jednog od najpouzdanijih karekternih glumaca, specijaliziranih za komedije, iako je znao glumiti i u ozbiljnim filmovima kao što je *[[Kings Row]]* iz 1942.

Godine 1944. se priključio Filmskom savezu za očuvanje američkih ideala, grupi antikomunističkih glumaca zabrinutoj zbog prevelikog utjecaja prosovjetske komunističke ljevice na Hollywood.

## Djelomična filmografija

* *[[Of Human Hearts]]* (1938)
* *[[Vivacious Lady]]* (1938)
* *[[Idiot's Delight (film)|Idiot's Delight]]* (1939)
* *[[Made for Each Other (1939 film)|Made for Each Other]]* (1939)
* *[[Bachelor Mother]]* (1939)
* *[[Stanley and Livingstone]]* (1939)
* *[[In Name Only]]* (1939)
* *[[Road to Singapore]]* (1940)
* *[[Three Faces West]]* (1940)
* *[[The Lady Eve]]* (1941)
* *[[The Devil and Miss Jones]]* (1941)
* *[[H. M. Pulham, Esq.]]* (1941)
* *[[Kings Row]]* (1942)
* *[[In This Our Life]]* (1942)
* *[[George Washington Slept Here]]* (1942)
* *[[The More the Merrier]]* (1943)
* *[[The Constant Nymph]]* (1943)
* *[[Heaven Can Wait (1943 film)|Heaven Can Wait]]* (1943)

* *[[Princess O'Rourke]]* (1943)
* *[[Wilson (film)|Wilson]]* (1944)
* *[[A Royal Scandal (film)|A Royal Scandal]]* (1945)
* *[[Over 21]]* (1945)
* *[[The Green Years (film)|The Green Years]]* (1946)
* *[[Lured]]* (1947)
* *[[The Paradine Case]]* (1947)
* *[[Green Grass of Wyoming]]* (1948)
* *[[Impact (film)|Impact]]* (1949)
* *[[Everybody Does It]]* (1949)
* *[[Trouble Along the Way]]* (1952)
* *[[Monkey Business (1952 film)|Monkey Business]]* (1952)
* *[[Gentlemen Prefer Blondes (film)|Gentlemen Prefer Blondes]]* (1953)
* *[[The Long Wait]]* (1954)
* *[[The Best of Broadway]]* episode "The Royal Family" (1954) (TV)
* *[[The Story of Mankind (film)|The Story of Mankind]]* (1957)
* *[[Around the World in Eighty Days (1956 film)|Around the World in Eighty Days]]* (1958) (cameo)
* *[[John Paul Jones (film)|John Paul Jones]]* (1959)

## Vanjske veze

* 
* 
*
Smile Like You Mean It

**Smile Like You Mean It** (u prevodu, *Nasmeši se stvarno*) je pesma rok grupe Kilers iz Las Vegasa. Pesma se nalazi na njihovom debi albumu *[[Hot Fuss]]*. Pesma je dostigla #11 na britanskoj top listi singlova, a #15 na Bilbordovoj američkoj listi modernog roka.

Pesma se tiče prošle veze koja možda nije bila u potpunosti prava.

## Spisak pesama
# "Smile Like You Mean It"
# "Get Trashed"
When You Were Young

"**When You Were Young**" (u prevodu, *Kad si bio/bila mlad(a)*) je prvi singl sa drugog albuma Kilersa, *[[Sam's Town]]* (koji je izašao 3. oktobra 2006. u Sjedinjenim Državama i 2. oktobra u Velikoj Britaniji). Pesma prikazuje prelazak benda ka više "američkom" stilu muzike, jer se nalazi na albumu koji je navodno pod velikim uticajem muzike Brusa Springstina.. Pokazalo se da je ovo jedan od njihovih najboljih singlova, kao i jedini njihov singl koji je dostigao prvo mesto na američkoj Modern Rock Tracks listi. Takođe je njihov singl koji je dostigao najviše mesto u Velikoj Britaniji i Australiji (drugo i deseto, respektivno).

## Spisak pesama
### CD
# When You Were Young
# All The Pretty Faces

### 7"
# When You Were Young
# Where The White Boys Dance

### 12"
# Jacques Lu Cont's Thin White Duke Radio Edit
# Jacques Lu Cont's Thin White Duke Mix
# Jacques Lu Cont's Thin White Duke Dub
# The Lindbergh Palace Radio Edit
# The Lindbergh Palace Remix
# The Lindbergh Palace Dub

## Uspesi na listama

## Napomene

## Vanjske veze
* Spot za "When You Were Young".  (Autorska prava ograničavaju puštanje ovog spota **samo** u SAD.)
* Tekst pesme "When You Were Young"