open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Joakim I Carigradski

**Joakim I** () bio je vaseljenski patrijarh Carigrada od 1498. do 1502. te nakratko 1504.

## Život
O ranom životu Joakima se zna da je prije ustoličenje na mjesto patrijarha bio mitropolit Drame te da je, prema izvorima, bio mlad, ne naročito učen, ali zato imao administrativne sposobnosti te se isticao vrlinom. U jesen 1498. je izabran za patrijarha uz podršku kralja Konstantina II od Grutzije, preuzevši mjesto od Nifonta II koga su podržavali vlaški knezovi.  U to je vrijeme Gruzija kao kršćanska, odnosno pravoslavna zemlja bila formalno nezavisna od Osmanskog Carstva te su njeni vladari zbog toga imali izuzetan uticaj na izbor patrijarha.

Kao patrijarh Joakim se isticao popularnošću među pastvom. Tako se navodi da je na putu za Gruziju, gdje je trebao prikupiti novac za Crkvu, mitropolitt Selimbrije  sultan ponudio hiljadu zlatnika da bude izabran za patrijarha umjesto Joakima; kada su za to čuli vjernici, sami su prikupili isti iznos i platili ga sultanu kako bi spriječili Joakimovu smjenu. U proljeće 1502. godine je Joakim, međutim, bio svrgnut od strane sultana Bajazida II nakon što je otkriveno da je bio naručio izgradnju crkve od kamena bez sultanovog dopuštenja.

Nakon Joakimove smjene, za novog je partrijarha izabran Nifont II, ali on je odbio preuzetii dužnost. Zbog toga su vlaški vladari svoju podršku preusmjerili na Pahomija I, koji je izabran početkom 1503. te stolovao oko godinu dana, sve dok početkom 1504. godine Joakimovi prijatelji nisu prikupili 3500 zlatnika da ga ponovno postave za patrijahra (500 zlatnika od uobičajene tarife koju je sultan naplaćivao za imenovanja patrijarha).

Joakimovo drugo stolovanje je trajalo samo nekoliko mjeseci. Ubrzo nakon izbora je otputovao na sjever kako bi pokušao poboljšati odnose sa svojim političkim neprijateljim, ali su i vlaški knez Radu IV Veliki i moldavski knez Bogdan III Jednooki odbili pomirenje. Joakim je umro 1504. godine za vrijeme boravka u Vlaškoj, bilo u Targovištu ili Dristi, te ga je naslijedio Pahomije I.

## Izvori
__FORCETOC__

## Vanjske veze
* ''Historia politica et patriarchica Constantinopoleos'', Cap XIV: P. Ioachimus, (trans. Martin Crusius, 1584).  i
Sozopol

**Sozopol**, u nekim navodima i **Sozopolj** () je gradić u Republici Bugarskoj i središte istimene opštine Sozopol u okviru Burgaske oblasti.

Sozopol je primorsko letovalište na obali Crnog mora, koje rado posećuju i ljudi iz Srbije.

## Prirodni uslovi
Sozopol se nalazi jugoistočnom delu Bugarske. Od prestonice Sofije grad je udaljen 430&nbsp;km istočno, a od oblasnog središta, Burgasa grad je udaljen 25&nbsp;km istočno.

Sozopol je naselje na bugarskoj obali Crnog mora. Gradsko priobalje čini niz plaža, a u pozadini se izdižu planina Strandža.

## Historija
Na prostoru Sozopola vekovima su živeli Grci, da bi početkom 20. veka došlo do razmene stanovništva sa susednom Grčkom, kada su ovde naseljene bugarske prebeglice iz severne Grčke.

## Stanovništvo
Po procenama iz 2007. godine Sozopol je imao oko 5.800 stanovnika. Ogromna većina gradskog stanovništva su etnički Bugari. Ostatak su mahom Romi. Pretežan veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

## Galerija slika

Datoteka:Sozopol - fortress.JPG|Ulaz u gradsku tvrđavu
Datoteka:SozopolSeaside.JPG|Jedna od gradskih plaža
Datoteka:Sozopol-boats.jpg|Gradska marina
Datoteka:Sozopol-oldhouses.jpg|Stare kuće u Sozopolu


## Vanjske veze

* www.sozopol.bg Zvanična stranica grada Sozopola
A Foreign Affair

***A Foreign Affair*** () je američka crno-bijela filmska komedija snimljena 1948. godine u režiji Billyja Wildera. Nominalni protagonist, koga tumači John Lund, je oficir američke vojske u okupiranom Berlinu poslije Drugog svjetskog rata koji održava ljubavnu vezu sa lokalnom pjevačicom (čiji lik tumači Marlene Dietrich) koja je bila vezana uz bivši nacistički režim. Radnja prikazuje kako u Berlin dolazi američka kongresna delegacija sa ciljem da istraži korupciju i nemoral među američkim trupama, a u kojoj se nalazi i privlačna žena (čiji lik tumači Jean Arthur) u koju se oficir zaljubi.

*A Foreign Affair* je originalno trebao biti projekt po narudžbi američke vlade, posvećen životu američkih vojnika stacioniranih u poratnoj Evropi. Wilder je zbog njega otputovao u Evropu, ali je bio toliko emocionalno pogođen otkrićem nacističkih koncentracionih logora, siromaštvom i ratnim razaranjima da se odlučio prije njega snimiti "laganu" muzičku komediju *[[The Emperor Waltz]]*. Kada je taj film dovršen, Wilder se vratio u Evropu te tada još uvijek nepravladane neposredne posljedice rata učiniti dijelom zapleta. Film se snimao na autentičnim lokacijama u Berlinu uz pomoć Ericha Pommera, kome su američke vlasti povjerile dužnost obnove predratne filmske industrije, a veliki dio je napravljen i u sovjetskom sektoru Berlina. Wilder je film žanrovski zadržao u vodama komedije, ali ga je također učinio ciničnim i "oporim". Time je prvi put od sebe odbio kritiku, koja je držala neprimjerenim humoristički pristup posljedicama rata. Usprkos toga, *A Foreign Affair* je doživio uspjeh, a Wilder će se njegovim motivima kasnije vratiti u svojoj hladnoratovskoj satiri *[[One, Two, Three]]*.

## Uloge
* Jean Arthur ... Phoebe Frost
* Marlene Dietrich ... Erika von Schlütow
* John Lund ... Kapetan John Pringle
* Millard Mitchell ... Puk. Rufus J. Plummer
* Peter von Zerneck ... Hans Otto Birgel
* Stanley Prager ... Mike
* William Murphy ... Joe
* Raymond Bond ... Kongresnik Pennecot
* Boyd Davis ... Kongresnik Giffin
* Robert Malcolm ... Kongresnik Kramer
* Charles Meredith ... Kongresnik Yandell
* Michael Raffetto ... Kongresnik Salvatore
* Damian O'Flynn ... Potpukovnik
* Frank Fenton ... Major Mathews
* James Larmore ... Poručnik Hornby
* Gordon Jones ... Vojni policajac
* Friedrich Hollaender ... pijanist u noćnom klubu Lorelei

## Reference

## Vanjske veze

* 
* 
*
Il tradimento

***Il tradimento*** () je italijanski crno-bijeli igrani film snimljen 1951. godine u režiji Riccarda Frede. Po žanru predstavlja kombinaciju melodrame i kriminalističkog filma. Protagonist, koga tumači Amedeo Nazzari, je inženjer kome njegov poslovni partner (čiji lik tumači Vittorio Gassman) "namjesti" ubistvo koje nije počinio i zbog čega završi na višegodišnjoj robiji. Radnja prikazuje kako po izlasku iz zatvora na ulici slučajno sreće djevojku (čiji lik tumači Gianna Maria Canale) za koju se ispostavi da mu je odrasla kći. *Il tradimento* se svojim stilom naslanjao na film noir u tadašnjem Hollywoodu.

## Uloge
*Amedeo Nazzari ... Pietro Vanzelli
*Gianna Maria Canale ...  Luisa
*Vittorio Gassman ...  Renato Salvi
*Arnoldo Foà ... Tužilac
*Caterina Boratto ... Gđa Vanzelli
*Camillo Pilotto ...  Soldani
*Armando Francioli ...  Stefano Soldani
* Ciro Berardi ...  Gaetano Zanetti
*Anita Durante 
*Attilio Dottesio ...  Bianchini
*Nerio Bernardi ... Sudac

## Vanjske veze
*
NCIS (sezona 14)

Četrnaesta sezona američke policijsko-proceduralne drame NCIS je emitovana od 20. septembra 2016. do 16. maja 2017. godine na kanalu CBS. 

## Opis
Wilder Valderrama i Jennifer Esposito su se pridružili glavnoj postavi na početku ove sezone. Duane Henry, koji se pojavio epizodno u epizodama "Mrtvo slovo (3. deo)" i "Odmetnik", je unapređen u glavnu postavu u epizodi "Fili".

## Uloge
### Glavne
*Mark Harmon kao Leroj Džetro Gibs
*Pauley Perrette kao Ebigejl Šuto
*Sean Murray kao Timoti MekGi 
*Wilder Valderram kao Nikolas Tores
*Jennifer Esposito kao Aleksandra Kvin
*Brian Dietzen kao Džejms Palmer 
*Emily Wickersham kao Elenor Bišop 
*Duane Henry kao Klejton Rivs (Epizode 5-24)
*Rocky Carol kao Leon Vens 
*David McCallum kao dr. Donald Malard

### Epizodne
*Duane Henry kao Klejton Rivs (Epizoda 1)

## Epizode





## Vanjske veze
Josip Bukal

**Josip Bukal** (Okešinec, 15. studenog 1945. - Sarajevo, 30. kolovoza 2016.) bio je bosanskohercegovački nogometaš i trener, bivši jugoslavenski reprezentativac

## Karijera
Iako rođen i odrastao u Okešincu kod Ivanić-Grada nogomet je počeo trenirati u sarajevskom Željezničaru čiju je omladinsku školu prošao. Za prvu momčad debitirao je u sezoni 1963./64., a za Željezničar je igrao do 1973. godine. U 290 službenih utakmica za Željezničar postigao je 128 pogodaka što ga čini drugim najboljim strijelcem u klupskoj povijesti. Nakon deset godina igranja za Željezničar odlazi u belgijski Standard iz Liègea. Nakon tri godine u Belgiji vraća se u Željezničar gdje 1978. okončava igračku karijeru.

Za reprezentaciju Jugoslavije je odigrao 24 utakmica i postigao 10 pogodaka. Debi za reprezentaciju imao je 12. listopada 1966. u Tel Avivu na prijateljskoj utakmici s izraelskom reprezentacijom. Na istoj utakmici bio je dvostruki strijelac.

Nakon okončanja igračke karijere bavio se trenerskim poslom. Bio je trener u omladinskoj školi Željezničara, a u sezoni 1988./89. nakratko je bio i trener prve momčadi. Bio je trener i Sloge iz Kraljeva.

## Izvori
6 sati Meksika

**6 sati Meksika** je utrka je svjetskog prvenstva u izdržljivosti poznato kao **World Endurance Championship** (WEC).
## Pobjednici
### Ukupni pobjednici po godinama

## Višestruki pobjednici

### Proizvođači
La leggenda del Piave (film, 1952)

***La leggenda del Piave*** () je italijanski crno-bijeli igrani film snimljen 1952. godine u režiji Riccarda Frede. Naslov je inspiriran istoimenoj popularnoj patriotskoj pjesmi iz doba Prvog svjetskog rata. Protagonistica, čiji lik tumači Gianna Maria Canale, je supruga aristokrata (čiji lik tumači Carlo Giustini) koji na početku sukoba ne mari za svoje sunarodnjake, a vojsci se priključi samo zato da bi zarađivao kao ratni profiter. Radnja prikaze kako se protagonistica, zgađena time, odluči od njega rastaviti, ali kako muž, nakon što njegovo imanje poslije bitke kod Kobarida završi pod austro-ugarskom okupacijom odlučuje istinski doprinijeti ratnom naporu.

## Vanjske veze
*
*Profil na comingoon.it
Teolept I Carigradski

**Teolept I** (; ? - decembar 1522) bio je vaseljenski patrijarh Carigrada od 1513. do 1522.

## Život
Teolept je bio porijeklom sa Krete i Epira te je živio kao monah zajedno sa budućim Pahomijem I, koji ga je tokom stolovanja imenovao mitropolitom Janjine. Kada je Pahomije umro uslijed trovanja, Teolept je smjesta otišao u Jedrene gdje je stekao naklnost sultana Selima I. Nakon što je isplaćena uobičajena tarifa za imenovanje, sultan ga je postavio za carigradskog patrijarha. Poslije toga je Teolept otišao u Carigrad gdje je formalno izabran i ustoličen sredinom 1513.

Njegov pokrovitelj Selim I je umro u septembru 1520. godine, te je Teoleptov položaj zbog toga oslabljen. Tada su se počele javljati prve glasine o njegovom nemoralnom privatnom životu. Sveti sinod je odlučio da mu se treba suditi, ali prije nego što je suđenje formalno završilo, Teolept je u septembru 1522. umro.

## Stolovanje
Zahvaljujući osmansko-mamelučkom ratu moć vaseljenskih patrijarha je ojačala, s obzirom da je Selim pod svoju vlast stavio Siriju, Palestinu i Egipat,  te su se patrijaršije u Aleksandriji, Antiohiji i Jeruzalemu našle pod vlašću Osmanskog Carstvu. Iako su patrijaršije sačuvale svoju autokefalnost, bile su *de facto* pod uticajem vaseljenskog patrijarha, koji je bio blizak sultanu i bio njegov zamjenik kao vladar pravoslavnih kršćana u Carstvu prema sistemu mileta. Ovaj uticaj Carigrada se dodatno pojačao tokom sljedećih vijekova, posebno u sferi imenovanja. Nakon što su Palestina i Jerzualem 1517. godine pali pod vlast Selima, Teolept je od sultana ishodio pravo da održava crkvu Svetog groba.

Teolept je od 1516. održavao dobre odnose sa velikim moskovskim knezom Vasilijem III, čija je majka bila nećaka posljednjeg bizantskog cara Konstantina XI. Velika Kneževina Moskva je u to vrijeme postala najmoćnija nezavisna pravoslavna država. Godine 1518. Teolept je u Rusiju poslao učenjaka Maksima Grka.

Oko 1520. godine sultan Selim, koji je dugo priželjkivao da se svi kršćani preobrate na islam, naredio je da se sve kršćanske crkve preuzmu jer nije bilo firmana koji bi ih zaštitio. Teolept je, međutim, iskoristio svoje dobre donose sa sultanom, ali i usluge pravnika po imenu Ksenakis, te se uspješno odupro naredbi, i to tako da je uvjerio sultana da su se carigradske crkve predale za vrijeme pada Carigrada 1453. godine te bile pošteđene za kršćansku službu. Iako se nijedan firman nije mogao poslati kao dokaz uslijed požara u Patrijaršiji, tri stara janjičara koja su bila očevici događaja iz 1453. godine, su se na Kuran zakleli da je postojao te im je sultan povjerovao.

Teolept je kao patrijarh također reorganizirao eparhije u Jedrenama, Samosu i Vlaškoj.

## Izvori
__FORCETOC__

## Vanjske veze
* ''Historia politica et patriarchica Constantinopoleos'', Cap XVIII: P. Theoleptus, (trans. Martin Crusius, 1584)  i
Maksim Grk

**Maksim Grk**, takođe poznat kao **Maximos Grk** ili **Maksim Grek** (grčki: Μάξιμος ὁ Γραικός, ruski: Максим Грек, o. 1475-1556), bio je grčki pravoslavni monah, publicist, pisac, učenjak i prevodilac koji je živio u Rusiji. Također je poznat i kao **Maksimos Hagiorit** (grčki: Μάξιμος ὁ Ἁγιορίτης).

Rođen je u Grčkoj, odakle je pozvan na dvor ruskog cara Vasilija Ivanoviča za carskog bibliotekara i prevodioca.

Prema hrišćanskom predanju, mnogo je radio, ali je mnogo i stradao za istinu. Proveo je dugo vremena u tamnici gde je napisao poznati kanon Svetome Duhu, koji se i sada upotrebljava u crkvi. Umro je 1556. godine. 

Srpska pravoslavna crkva slavi ga 21. januara po crkvenom, a 3. februara po gregorijanskom kalendaru.

## Izvori

* Veliki deo ovog teksta je preuzet iz ohridskog prologa svetog vladike Nikolaja Velimirovića. On ne podleže autorskim pravima
Prehistoric Women

***Prehistoric Women*** () je američki pustolovni film snimljen 1950. godine u režiji Gregga C. Tallasa. Napravljen je u nezavisnoj produkciji i dijelom inspiriran crno-bijelim filmom *[[One Million B.C.]]* iz 1940. godine. Radnja se događa u dalekoj prahistorijskoj prošlosti i prikazuje kako se ženski članovi jednog plemena spiljskih ljudi, bijesni zbog zlostavljanja od strane muškaraca, izdvoje i stvore čisto žensko pleme na čelu sa Tigri (koju tumači Laurette Luez). Radnja prikazuje kako nove članove odluče dobiti otimanjem muškaraca, pri čemu jedan od njih (koga tumači Allan Nixon) slučajno otkrije vatru. Za film je karakteristično da nema konvencionalnog dijaloga, te umjesto toga radnju, poput prirodoslovnog dokumentarnog filma opisuje narator čije je ime nenavedeno na špici. Usprkos tome što se u filmu pojavljuju anakronistička prahistorijska čudovišta prikazana primitivnim specijalnim efektima, kao i toga da prahistorijsku "džunglu" "glumi" okolica Whittiera u Kaliforniji, *Prehistoric Women* je imao više nego solidne komercijalne rezultate. Godine 1967. je u Britaniji snimljen istoimeni film sa Martine Beswick u glavnoj ulozi koji se ponekad navodi kao njegov remake.

## Uloge
* Laurette Luez — Tigri
* Allan Nixon — Engor
* Joan Shawlee — Lotee
* Judy Landon — Eras

## Vanjske veze
* 
* 
*
Laurette Luez

**Laurette Luez** (rođena kao Loretta Mary Luiz; 19. august 1928 – 12. septembar 1999) bila je američka filmska glumica i manekenka. Rođena u etnički miješanoj porodici vodviljskih zabavljača na Havajima, krajem 1940-ih je ostvarila karijeru tumačeći likove "egzotičnih" žena, ali je također pažnju javnosti skretala i svojim izuzetno burnim privatnim životom.

## Reference
Agguato a Tangeri

***Agguato a Tangeri*** () je italijansko-španski triler film snimljen 1957. godine u režiji Riccarda Frede. Protagonist, koga tumači Edmund Purdom, je američki tajni agent koji u Tangeru nastoji raskrinkati međuarodni lanac krijumčara droge, a istovremeno se udvara djevojci (čiji lik Géneviève Page) čiji je otac (koga tumači Gino Cervi) bogataš koji se toj vezi protivi.

## Uloge
*Edmund Purdom ... John Milwood
*Geneviève Page ... Mary
*Gino Cervi ... Henry Bovelasco
*Amparo Rivelles ...  Lola 
*Antonio Molino Rojo ...  Perez  
* José Guardiola ...  Pistolero 
* Félix Dafauce ...  Inspektor Mathias  
* Luis Peña  ...  González

## Vanjske veze
*
I giganti della Tessaglia (Gli Argonauti)

***I giganti della Tessaglia (Gli Argonauti)*** () je italijansko-francuski pustolovno-pseudohistorijski (peplum) film snimljen 1960. godine u režiji Riccarda Frede. Predstavlja slobodnu adaptaciju epa *[[Argonautika]]* starogrčkog pisca Apolonija Rođanina, koji je, pak, bio inspiriran grčkim mitovima o Jasonu i Argonautima. Protagonist, koga tumači Roland Carey, je tesalski kralj Jason čiju su zemlju bogovi kaznili brojnim nedaćama i od kojih se može osloboditi jedino ako sa Argonautima ode u Kolhidu dobaviti Zlatno runo.

## Uloge
* Roland Carey ... Jason 
*Ziva Rodann ... Creusa
*Massimo Girotti ... Orfeo
*Alberto Farnese ... Adrasto
* Nadine Sanders ... Kraljica Gaja
*Luciano Marin ... Euristeo
* Cathia Caro ... Aglaja
* Alfredo Varelli ... Argo 
* Maria Teresa Vianello ... Gajina sestra 
* Nando Tamberlani ... Aglajin otac 
* Alberto Sorrentino ... Licaone 
* Paolo Gozlino ... Laerte 
* Raf Baldassarre ... Antinoo

## Vanjske veze
*
Da qui all'eredità

***Da qui all'eredità*** () je italijanska crno-bijela filmska komedija snimljena 1955. u režiji Riccarda Frede. Protagonisti, koje tumače Beniamino Maggio i Alberto Sorentino, su dva neodgovorna mladića koje njihova tetka (čiji lik tumači Tina Pica) angažira kako bi lijepu djevojku (čiji lik tumači Pina Bottin) zaštitila od nasilnih udvarača.

## Vanjske veze
*
*Profil na comingsoon.it
Pahomije I Carigradski

**Pahomije I** () bio je vaseljenski patrijarh Carigrada u dva navrata - u kratkom periodu 1504. godine, te od 1503. do smrti.

## Život
Prije izbora za patrijarha Carigrada, Pahomije je bio mitropolit Zihne u današnjoj Egejskoj Makedoniji. Kada je patrijarh Joakim I bio svrgnut 1502. godine, vlaški knezovi, koji su tada imali izuzetan uticaj na Vaseljensku patrijaršiju, potakli su izbor ostarjelog Nifonta  II, koji je odbio preuzeti dužnost. Zbog toga su svoju podršku prenijeli na Pahomija, koji je izabran početkom  1503. Njegovo prvo stolovanje je potrajalo samo godinu dana, jer se početkom 1504. Joakim I vratio nakon isplate 3500 zlatnika  sultanu.

Joakim je ubrzo nakon toga umro tokom putovanja u Vlaškoj, te je u jesen 1504. godine Pahomije, zahvaljujući stalnoj podršci vlaških knezova, vraćen na mjesto patrijarha. Drugo stolovanje Pahomija je potrajalo devet godina, što je bilo izuzetno dugo u usporedbi sa stolovanjima većine patrijarha u 15. vijeku.

Glavno pitanje za vrijeme Pahomijevog skolovanja je bilo vezano uz kritskog učenjaka Arsenija Apostoolija. Godine 1506. je rimska Kurija imenovala Arsenija za biskupa istočnog obreda u Monemvasiji, koja je u to vrijeme bila prekomorski posjed Mletačke Republike. Arsenije je sebe proglasio u opštenju i sa carigradskim patrijarhom i sa Katoličkom crkvom. Takav stav je za Patrijaršiju bio neprihvatljiv te je Pahomije pozvao Arsenija da odstupi sa svoje dužnosti. Debata je trajala dvije godine sve do juna 1509. kada je Pahomije izopćio Arsenija, koji se potom vratio u Veneciju.

U posljednjoj godini svog stolovanja, Pahomije je posjetio Vlašku i Moldaviju. Na povratku ga je u Selimbriji otrovao Teodol, monah u njegovoj službi. Pahomije je tako početkom 1513 umro.

## Izvori
__FORCETOC__

## Vanjske veze
* ''Historia politica et patriarchica Constantinopoleos'', Cap XV: P. Pachomius, (trans. Martin Crusius, 1584) 
 i
I mongoli

***I mongoli*** () je italijansko-francuski historijsko-pustolovni film snimljen 1961. godine u režiji Andréa de Totha i Leopolda Savone. Radnja se događa u 13. vijeku i prikazuje kako mongolski vladar Džingis Kan (koga glumi Roldano Lupi) sa svojom golemom vojskom prodire u Istočnu Evropu ali ga od nasilnog osvajanja Poljske odvrati diplomacija, čemu se protivi njegov ambiciozni sin Ogataj (koga tumači Jack Palance) i njegova ljubavnica (koju tumači Anita Ekberg). Scene borbi u filmu je režirao Riccardo Freda.

## Uloge
* Jack Palance ... Ogatai
* Anita Ekberg ... Hulina
* Antonella Lualdi ... Amina
* Franco Silva ... Stjepan Krakovski
* Gianni Garko ... Henry de Valois
* Roldano Lupi ... Genghis Khan
* Gabriella Pallotta ... Lutezia
* Gabriele Antonini ... Temugin
* Pierre Cressoy ... Igor
* Mario Colli ... Boris
* Lawrence Montaigne ... Saveznik kneza Stjepana
* George Wang ... Subodai

## Vanjske veze
* 
* 
*
Love in the Afternoon

***Love in the Afternoon*** () je američka filmska komedija snimljena 1957. godine u režiji Billyja Wildera. Predstavlja adaptaciju romana *[[Ariane, jeune fille russe (novel)|Ariane, jeune fille russe]]* francuskog pisca Jeana Schopfera, odnonso remake njemačkog crno-bijelog filma *[[Ariane (film)|Ariane]]* iz 1931. godine, na čijem je scenario Wilder bio surađivao. Protagonistica, čiji lik tumači Audrey Hepburn, je mlada studentica violončela čiji otac (koga tumači Maurice Chevalier) radi kao privatni detektiv te otkrije kako je suprugu jednog njegovog klijenta zaveo američki plejboj (koga tumači Gary Cooper). Radnja prikazuje kako mu ona spasi život od ljubomornog života glumeći da je njegova ljubavnica, te kako to dovede do niza komičnih nesporazuma. *Love in the Afternoon*, koga su kritičari često nazivali Wilderovom posvetom svom velikom uzoru Ernstu Lubitschu, doživio je komercijalni neuspjeh u SAD, ali je zato bio prilično gledan u evropskim kino-dvoranama.

## Uloge

* Gary Cooper ... Frank Flannagan
* Audrey Hepburn ... Ariane Chavasse
* Maurice Chevalier ... Claude Chavasse
* John McGiver ... Monsieur X

* Van Doude ... Michel
* Lise Bourdin ... Madame X
* Olga Valery ... Gost hotela sa psom
* The Gypsies ... sami sebe

## Reference

## Vanjske veze

* 
* 
*
Ariane (film)

***Ariane*** je njemački crno-bijeli igrani film snimljen u režiji Paula Czinnera i premijerno prikazan početkom 1931. godine. Predstavlja adaptaciju romana *[[Ariane, jeune fille russe]]* francuskog pisca Claudea Aneta. Protagonistica, čiji lik tumači Elisabeth Bergner je 17-godišnja gimnazijalka iz Züricha koja se za vrijeme boravka u Berlinu upozna i zaljubi u starijeg plejboja čiji lik tumači Rudolf Forster. Iste je godine napravljen verzija na engleskom pod naslovom *[[The Loves of Ariane]]*, a 1932. na francuskom pod naslovom *[[Ariane, jeune fille russe (film)|Ariane, jeune fille russe]]*.

Billy Wilder je 1957. godine u Hollywoodu snimio remake u obliku romantične komedije pod naslovom *[[Love in the Afternoon]]*.

## Literatura
* Fred Gehler *Ariane*. In Günther Dahlke, Günther Karl (Hrsg.): *Deutsche Spielfilme von den Anfängen bis 1933. Ein Filmführer.* Henschel Verlag, 2. Auflage, Berlin 1993, S. 248 f. 

## Izvori


## Vanjske veze
* 
* 
* Ariane in deutsche-kinemathek.de
The Loves of Ariane

***The Loves of Ariane*** () je njemačko-britanski crno-bijeli igrani film snimljen u režiji Paula Czinnera i premijerno prikazan početkom 1931. godine. Predstavlja adaptaciju romana *[[Ariane, jeune fille russe]]* francuskog pisca Claudea Aneta, odnosno englesku verziju istovremeno snimanog filma *[[Ariane (film)|Ariane]]*. Protagonistica, čiji lik tumači Elisabeth Bergner je 17-godišnja gimnazijalka iz Züricha koja se za vrijeme boravka u Berlinu upozna i zaljubi u starijeg plejboja. 1932. godine je  napravljena francuska verzija pod naslovom *[[Ariane, jeune fille russe (film)|Ariane, jeune fille russe]]*.

Billy Wilder je 1957. godine u Hollywoodu snimio remake u obliku romantične komedije pod naslovom *[[Love in the Afternoon]]*.

## Uloge
* Elisabeth Bergner - Ariane 
* Charles Carson - Professor 
* Percy Marmont - Anthony Fraser 
* Joan Matheson - Olga 
* Oriel Ross - Vojvotkinja
* Elizabeth Vaughan - Waravara 
* Warwick Ward 
* Rudolf Forster

## Izvori


## Vanjske veze
*
Gaby Morlay

**Gaby Morlay** (rođena kao Blanche Pauline Fumoleau; 8. jun 1893 - 4. jul 1964) bila je francuska glumica, najpoznatija po filmskim nastupima u prvoj polovici 20. vijeka. Karijeru je započela u nijemoj eri, zahvaljujući nastupima u kratkim komedijama Maxa Lindera gdje je tumačila lik, poput njega prozvan "Gaby", a sa vremenom postala protagonist i vlastite serije filmova. 1920-ih je pažnju plijenila i privatnim životom, odnosno kao svojevrsna "oslobodena žena" sklona muškim aktivnostima, pa je tako postala prva žena koja je dobila službenu dozvolu da upravlja dirižablom. Relativno lako se prilagodila zvučnom filmu, te je krajem 1930-ih tumačila lik kraljice Viktorije u filmu *[[Entente cordiale (film)|Entente cordiale]]*. Za vrijeme Drugog svjetskog rata je održavala ljubavnu vezu sa višijskim ministrom Maxom Bonnafousom, a zbog čega je poslije oslobođenja bila neko vrijeme zbog istragom zbog moguće kolaboracije sa njemačkim okupatorom.

## Izvori



## Vanjske veze
*
Audi A4

**Audi A4** je automobil iz srednje klase njemačke marke Audi i proizvodi se od 1994. godine. Trenutačno je u proizvodnji četvrta generacija.

## Audi A4 B5

Audi A4 **B5** (Tip 8D) se proizvodio od 1994. - 2000. godine. Temeljen je na Volkswagen Passatu četvrte generacije. Karavan, kod Audija zvan *Avant* je došao 1995. 1997. je doživio blagi redizajn, a promijenjena su prednja i stražnja svjetla te su u ponudu dodani neki motori.

### Motori
;Benzin

;Diesel

### Hibridni pogon
U listopadu 1997. godine pojavio se *Audi Duo* na temelju A4 Avant-a, koji je opremljen s hibridnim pogonom pa je stoga jedan od prvih svijetskih serijskih automobila s hibridnim pogonom. Uz poznati 1,9-litarski TDI motor i 66&nbsp;kW (90 KS) koristi se i električni motor s 21&nbsp;kW (29 KS).

Kupci također pokazuju suzdržanost zbog troškova oko 60.000 DEM (oko 180.000 KN). Manje od 100 vozila su se prodala.

### Verzije
* Limuzina
* Avant

## Audi A4 B6

Audi A4 **B6** (Tip 8E/8H) se proizvodio od 2000. - 2004. godine. Dizajnom jako podsjeća na Audi A6 druge generacije. Top model S4 došao je 2003.

### Motori

;Benzin

;Diesel

### Verzije
* Limuzina
* Avant
* Kabriolet

## Audi A4 B7

Treća generacija **B7** (Tip 8E/8H) Audija A4 se proizvodi od kraja 2004. godine i vodi se pod brojem tipa 8E. On je zaparvo samo temeljito redizajnirani *B6*, no zbog jako puno promjena Audi je B7 nazvao potpuno novim automobilom. Dobio je potpuno novu karoseriju. Promjenila su se prednja i stražnja svijetla i cjelokupna linija auta, a uočljiva je i nova maska, Single-Frame. 2005. su došli i novi moderni FSI motori s izravnim ubrizgavanjem goriva.

### Motori
;Benzin

;Diesel

### Verzije
* Limuzina
* Avant
* Kabriolet

## Audi A4 B8

Audi A4 **B8** (Tip 8K) ima izgled sličan ranije predstavljenom Audiju A5. Limuzina A4 generacije *B8*  se proizvodi od studenog 2007. godine, a Avant od proljeća 2008. godine. Model je ubrzo ponio titulu jednog od najljepših automobila srednje klase. Zanimljivo je da su svi benzinski i dizelski motori radi smanjenja potrošnje opremljeni turbo punjačima.

### Motori
;Benzin

;Diesel

### Verzije
* limuzina
* Avant
* allroad quattro

## Povezano
* Audi S4
* Audi RS4

## Vanjske veze
Ariane, jeune fille russe (film)

***Ariane, jeune fille russe*** () je njemačko-francuski crno-bijeli igrani film snimljen u režiji Paula Czinnera i premijerno prikazan početkom 1932. godine. Predstavlja adaptaciju romana *[[Ariane, jeune fille russe]]* francuskog pisca Claudea Aneta, odnosno francusku verziju prethodne godine snimljenog filma *[[Ariane (film)|Ariane]]*. Protagonistica, čiji lik tumači Gaby Morlay je 17-godišnja gimnazijalka koja upozna i zaljubi se u starijeg plejboja.

Billy Wilder je 1957. godine u Hollywoodu snimio remake u obliku romantične komedije pod naslovom *[[Love in the Afternoon]]*.

## Uloge
* Gaby Morlay - Ariane 
* Rachel Devirys - Tetka Warwara 
* Maria Fromet - Olga 
* Victor Francen - Constantin 
* Jean Dax - Profesor 
* Durthal - Dr. Kundert

## Izvori


## Vanjske veze
*
* ''Ariane, jeune fille russe''
Velika nagrada Italije

**Velika nagrada Italije** utrka je Formule 1.
## Pobjednici
### Po godinama

## Višestruki pobjednici

### Vozači

### Konstruktori
6 sati Silverstona

**6 sati Silverstona** utrka je izdržljivosti u svjetskom prvenstvu sportskih automobila poznato kao **World Endurance Championship** (WEC). Utrke se voze na vremenski limit u trajanju od 6 sati, a bolidi u tom vremenu trajanja utrke prijeđu preko 1000 kilometara.

## Pobjednici
### Ukupni pobjednici po godinama
#### 6 sati Silverstona

#### 4 sata Silverstona

## Višestruki pobjednici

### Vozači

### Proizvođači
Genoveva Brabantska

**Genoveva Brabantska** (; ; ) je izmišljeni lik plemkinje koja je bila protagonistica popularnih srednjovjekovnih legendi u Zapadnoj Evropi.

U većini verzija priče Genoveva je prikazana za vjerna i neporočna supruga trierskog palatina Siegfrieda koju za vrijeme njegovog odsutstva majordom Golo pokušava zavesti, a kada mu to ne uspije, lažno je optuži za preljub. Genoveva je potom osuđena na smrt, ali je krvnik u posljednji trenutak poštedi i omogući joj da se sinom skloni u Ardene gdje će sljedećih šest godina živjeti u jednoj pećini, pri čemu će ih hraniti jedan srndać. Na kraju ih muž, koji je u međuvremenu otkrio pravu istinu, prilikom lova sretne i vrati svome domu.

Većina historičara smatra da je Genovevin lik temeljen na stvarnoj ličnosti Marije Brabantske, supruge bavarskog vojvode Ludwiga II, koji je svoju suprugu dao pogubiti 1256. godine zbog preljuba, a što su trubaduri i usmena predaja kasnije pretvorili u priču o nedužnoj žrtvi nesporazuma. Iako su se slične priče pojavljivale u brojnim srednjovjekovnim pjesmama i sličnim tekstovima, lik Genoveve se pod svojim imenom prvi put spominje 1472. godine u tekstu Matthiasa Emmicha. Nakon toga je postao predmetom brojnih obrada u književnim i umjetničkim djelima.

## Djela temeljena na legendi
* *[[Leben und Tod der heiligen Genoveva]]*, pjesma Ludwiga Tiecka (1799)
* "Genovefa", priča u zbirci *[[Das Buch der schönsten Geschichten und Sagen]]* Gustava Schwaba  (1837)
* *Genoveva*, drama Christiana Friedricha Hebbela iz 1843. godine
* *[[Genoveva]]*, opera Roberta Schumana iz 1850. godine, temeljena na Hebbelovoj drami i Tieckovoj pjesmi
* *[[Geneviève de Brabant (opera)|Geneviève de Brabant]]*, komična opera Jacquesa Offenbacha iz 1859. godine
* *Genoveva*, drama Mathilde Wesendonck iz 1866.
* *Geneviève de Brabant*, drama Erika Satiea iz 1899/1900.
* *[[Suor Angelica]]*, opera Giacoma Puccinija iz 1918. inspirirana Hebbelovoj dramom (po tvrdnji izdavača Casa Ricordi)
* Genoveffa di Brabante (film, 1947), italijanski film, rež. Primo Zeglio
* La Leggenda di Genoveffa, italijanski film iz 1952.
* Genoveffa di Brabante (film, 1964), italijansko-španski film iz 1964. godine, producent José Luis Monter

## Izvori
Genoveffa di Brabante (film, 1947)

***Genoveffa di Brabante*** () je italijanski crno-bijeli igrani film snimljen 1947. godine u režiji Prima Zeglia. Temelji se na srednjovjekovnoj legendi o Genovevi Brabantskoj, a naslovna protagonistica, čiji lik tumači Harriet Medin, je vjerna supruga grofa Siegfrieda (koga tumači Fulvio Flavieri) koju Siegfriedov majordom (koga tumači Enrico Glori) pokuša zavesti, a, kada ga ona odbije, lažno je optuži za preljub.

Isti je motiv korišten u još dva filma - *[[La Leggenda di Genoveffa]]* 1952. i *[[Genoveffa di Brabante (film, 1964)|Genoveffa di Brabante]]* iz 1964. godine.

## Vanjske veze
*
*Profil na comingsoon.it
Caccia all'uomo

***Caccia all'uomo*** () je italijanski crno-bijeli kriminalistički film snimljen 1961. godine u režiji Riccarda Frede. Protagonist, koga tumači Umberto Orsini, je policijski inspektor koji u sicilijanskim brdima nastoji uhvatiti opasnog odmetnika (čiji lik tumači Riccardo Garrone. Radnja prikazuje kako mi pri tome pomaže policijski pas Dox, kao i odmetnikova ljubavnica (čiji lik tumači Yvonne Furneaux).

## Uloge
* Eleonora Rossi Drago ... Clara Ducci 
* Yvonne Furneaux ...  Maria 
* Umberto Orsini ...  Giovanni Maimonti 
* Riccardo Garrone ...  Komesar Nardelli 
* Andrea Checchi ...  Inzirillo 
* Giorgia Moll ...  Anna 
* Alberto Farnese ...  Paolo 
* Philippe Leroy ...  Mazzarò 
* Lila Rocco
* Fanfulla ...  Luigi Visconti
* Vincenzo Musolino ...  Pardino 
* Aldo Bufi Landi ...  Baron  Platania 
* Franco Ressel ...  Capo Cameriere 
* Nando Angelini
* Franco Balducci

## Izvori

## Vanjske veze
*
Slatka Irma

***Irma la Douce*** () je američka filmska komedija snimljena 1963. godine u režiji Billyja Wildera. Predstavlja adaptaciju istoimenog mjuzikla francuskog autora Alexandrea Brefforta. Protagonist, čiji lik tumači Jack Lemmon), je Nestor Patou, dobrodušni pariški policajac koji se tokom svoje službe zaljubi u prostitutku po imenu Irma (čiji lik tumači Shirley MacLaine) te, nakon gubitka posla, postaje njen svodnik. Radnja prikazuje kako je nastoji odvratiti od prostitucije tako što se maskira i preuzima identitet njenog jedinog klijenta po imenu "Lord X", ali i kako sticajem okolnosti bude optužen za njegovo ubistvo.

Wilder je film originalno zamislio za Marilyn Monroe, koja je trebala tumačiti naslovnu ulogu. Nakon njene smrti je ulogu preuzela Shirley MacLaine. Iako se temelji na mjuziklu, *Slatka Irma* nije filmski mjuzikl; usprkos toga je André Previn osvojio Oscar u tada zasebnoj kategoriji muzičke adaptacije. *Slatka Irma* je imala još impresivniji komercijalni uspjeh, postavši jednim od najgledanijih filmova svog vremena.

Godine 1974. je u Indiji snimljen bollywoodski remake pod naslovom *[[Manoranjan]]*.

## Uloge
* Jack Lemmon ... Nestor Patou/Lord X
* Shirley MacLaine ... Irma la Douce
* Lou Jacobi ... Moustache
* Bruce Yarnell ... Hippolyte
* Grace Lee Whitney ... Kiki the Cossack
* Joan Shawlee ... Amazon Annie
* Hope Holiday ... Lolita
* Sheryl Deauville ... Carmen
* Ruth Earl ... jedna od blizanki Zebra
* Jane Earl ... jedna od blizanki Zebra
* Harriette Young ... Mimi the MauMau
* Herschel Bernardi ... Inspektor Lefevre
* Cliff Osmond ... policijski narednik
* Tura Satana ... Suzette Wong
* Billy Beck ... Pozornik Dupont
* Edgar Barrier ... General Lafayette
* Bill Bixby ... the tetovirani francuski pomorac
* James Caan ... the američki vojnik sa radiom
* Louis Jourdan ... Narator
* Paul Frees ... Narator trailera

## Reference

## Vanjske veze
* 
* Original movie poster 
* 
*
Genoveffa di Brabante (film, 1964)

***Genoveffa di Brabante*** () je italijansko-španski pustolovno-historijski film snimljen 1964. godine u režiji Joséa Luisa Montera. Predstavlja adaptaciju srednjovjekovne legende o Genovevi Brabantskoj. Naslovna protagonistica, čiji lik tumači María José Alfonso, je mlada i neporočna supruga grofa Siegfrieda Trierskog (čiji lik tumači Alberto Lupo) koji je napušta kako bi otišao u križarski rat. Radnja prikazuje kako je njegov majordom, čiji lik tumači Stephen Forsyth, pokušava zavesti, a potom lažno optužuje za preljub.

## Vanjske veze
*
*Profil na comingsoon.it
Roger la Honte (film, 1966)

***Roger la Honte***, također poznat i kao ***Trappola per l'assassino*** () je francusko-italijanski igrani film snimljen 1966. godine u režiji Riccarda Frede. Predstavlja petu po redu i posljednju adaptaciju istoimenog romana Julesa Maryja. Protagonist, koga tumači  Georges Géret, je industrijalac koji u godinama nakon francusko-pruskog rata bude lažno optužen za ubistvo, te gubi imanje i porodicu. Radnja prikazuje njegova nastojanja da dokaže svoju nedužnost.

## Uloge
* Georges Géret ... Roger Laroque  
* Irene Papas ... Julia de Noirville 
* Jean-Pierre Marielle ... Lucien de Noirville  
* Jean Topart ... Luversan  
* Sabine Sun ... Victoire  
* Gabriele Tinti ... Raymond de Noirville  
* Germaine Delbat ... La mère Brun - la servante de Larouette  
* Paul Sorèze 
* Guy Saint-Jean ... Jean 
* Roger Fradet ... Le domestique de Farney  
* Guy Marly ... L'huissier au cercle  
* Claude Bahier ... Le collaborateur de Noirville  
* Fernand Bercher 
* Dominique Zardi ... Un forçat  
* Henri Attal ... Un policier / Un forçat  
* Pierre Duncan ... Le domestique de Luversan  
* Clément Harari ... Larouette  
* Sabine Haudepin ... Suzanne Laroque enfant  
* Joëlle LaTour ... L'amie de Luversan  
* Paul Muller ... Le commissaire Lacroix  
* William Sabatier ... L'avocat général  
* Marcel Cuvelier ... Le médecin légiste  
* Jean Michaud ... Le président du tribunal  
* Jean Carmet ... Tristot  
* Jacques Monod ... Le président des Assises  
* Marie-France Boyer ... Suzanne Laroque  
* Anne Vernon ... Henriette Laroque 
* Jean Danet ... Le juge  
* Arlette Gilbert ... La femme de chambre 
* Henri Guégan ... Un forçat  
* Bernard La Jarrige ... Bernadit 
* Roland Malet ... Le valet au cercle 
* Pierre Vaudier ... Un écclésiastique  
* Lionel Vitrant ... Un forçat

## Izvori


## Vanjske veze
*
L'iguana dalla lingua di fuoco

***L'iguana dalla lingua di fuoco*** () je italijansko-francusko-zapadnonjemački triler film snimljen 1971. u režiji Riccarda Frede. Predstavlja adaptaciju romana *A Room without Door* Richarda Manna. Protagonist, koga tumači Luigi Pistilli, je dublinski policijski detektiv koji istražuje seriju okrutnih ubsitava, a pri čemu tragovi vode do švicarskog ambasadora (čiji lik tumači Anton Diffring). Radnja prikazuje kako se istraga zakomplicira nakon što detektiv započne ljubavnu vezu sa ambasadorovom kćeri. Film je napravljen u *[[giallo]]* stilu te se isticao čak i za standarde tog žanra neuobičajeno velikom količinom i eksplicitnošću nasilja i krvoprolića. Sam Freda, međutim, njime nije bio zadovoljan, a sličan sud je dala i kritika, pa se danas smatra jednim od slabijih ostvarenja Fredine filmografije.

## Uloge
* Luigi Pistilli ... Detective John Norton
* Dagmar Lassander ... Helen Sobiesky 
* Anton Diffring ...  Ambasador Sobieski
* Arthur O'Sullivan ...  Insp. Lawrence 
* Werner Pochath ...  Marc Sobiesky 
* Dominique Boschero ...  Ambasadorova ljubavnica
* Valentina Cortese ...  Mrs. Sobiesky

## Vanjske veze
*
Ariane, jeune fille russe

***Ariane, jeune fille russe*** () je roman francuskog pisca Jeana Schopfera objavljen 1920. godine. Radnja se odvija u carskoj Rusiji početkom 20. vijeka, a naslovna protagonistica je djevojka koja živi sa tetkom Varvarom koja ima ljubavnika, te i sama pronalazi bogatog ljubavnika koji će joj omogućiti studiranje.

*Ariane*, koja je bila najpopularniji roman u Schopferovoj karijeri, je nekoliko puta bila predmetom filmske ekranizacije - u Njemačkoj 1931. kao *[[Ariane (film)|Ariane]]* (uz nekoliko verzija na raznim jezicima) te 1957. kao hollywoodski film *[[Love in the Afternoon (1957 film)|Love in the Afternoon]]*. 

## Vanjske veze
* ''Ariane, jeune fille russe'' sur *BNF.fr*
* ''Ariane, jeune fille russe'', lecture en ligne ou téléchargement sur *Affinibook.com*
La leggenda di Genoveffa

***La leggenda di Genoveffa*** () je italijanski crno-bijeli igrani film snimljen 1952. u režiji Arthura Marije Rabenalta. Predstavlja adaptaciju srednjovjekovnih legendi o Genovevi Brabantskoj, odnosno zbirke priča *[[Legenda Aurea]]* genoveškog nadbiskupa Jacopa da Varazzea. Naslovna protagonistica, čiji lik tumači Anne Vernon, je mlada, ali neporočna supruga grofa Siegfrieda (čiji lik tumači Rossano Barzi), koji odlazi u križarski rat. Radnja prikazuje kako to koristi njegov majordom Golo kako bi je pokušao zavesti, a potom lažno optužiti za preljub.

Ista je legenda godine 1947. bila ekranizirana kao *[[Genoveffa di Brabante (film 1947)|Genoveffa di Brabante]]* u režiji Prima Zeglia, te 1964. kao italijansko-španski film *[[Genoveffa di Brabante (film 1964)|Genoveffa di Brabante]]* u režiji Joséa Luisa Montera.

## Uloge
* Rossano Brazzi ... Sigfrido
* Anne Vernon ... Genoveffa di Brabante
* Gianni Santuccio ... Golo
* Enzo Fiermonte ... Barone Drago
* Edmea Lari ... Locandiera
* Pietro Tordi ... Orso

## Vanjske veze
* 
*
Vreteno

**Vreteno** (od praslavenskog *verteno* = vrteno, vrtiti) je alatka, na koju se kod ručnog predenja namataju niti pređe.

Predenje pomoću vretena i preslice najstarija je tehnika predenja, koje se kod predenja vune ponegdje zadržalo i do današnjih dana.

## Karakteristike

Vreteno je obli drveni štapić dug oko 40&nbsp;cm, najvećeg promjera oko 1 cm koji se prema krajevima konusno 
sužuje u dva oštra vrha.

Vretenom se mogu upresti kratka vlakna vune, lana, kudelje i pamuka) u čvrstu 
dugačku nit - pređu.

Kod predenja se očišćena i poravnana (paralelizirana) vlakna najprije privežu na preslicu, koja zatim prelja / prelac 
prede, tako da postepeno prstima izvlači vlakna iz preslice te ih okretanjem vretena uvija u kontinuiranu nit i namata na njega.

Vretenom se nazivaju i svi oni alati, koji imaju formu vretena, i okreću se oko svoje osi, kao oni elementi iz mašnstva koji pretvaraju rotacijsko kretanje u 
translacijsko.

## Historija

Od prahistorije pa sve do srednjeg vijeka, predenje je obavljano uz korištenje samo dva alata, preslice i 
vretena.

Najstariji dokazi o predenju, datirani su na oko 5000 godina pne..

Kolovrat, koji je izumljen u Indiji, dospio je do Evrope u srednjem vijeku, on je omogućio mehaničko
ubrzanje procesa, jer je kolo zamjenilo vreteno, pa se time dobijala ravnomjernija pređa.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Spinning - Textile'' na portalu Encyclopædia Britannica
Snareski pingvin

**Snareski pingvin** (*Eudyptes robustus*), znan i kao **pinvgin sa otočja Snares** je pingvin koji obitava na Novom Zelandu. Pingvini žive i razmnožavaju se na otočju Snares, manjoj otočnoj skupini koja se nalazi nedaleko od južne obale Južnog otoka. Snareski pinvin je srednje veličine, u rasponu od 50 do 70 centimetara, težak izmđu 2.5 i 4 kilograma te ima izraženu žuru krestu. Gornji dio tijela mu je tamnoplave i crne boje, dok mu je donji dio bijel. Kljun mu je izraženo narančaste boje, a koža mu je svijetle boje. Najčešće ga se uspoređuje s Fiordlandskim pingvinom. 

Snareski pinvin se gnijezdi u manjim (10) ili većim (1,200) skupinama u šumskom području ili na otvorenom. Najveće kolonije nalaze se na Sjeveroistočnom otoku, dok se ostaje značajnije skupine nalaze na otocima Broughton i stjenovitom Zapadnom lancu. Glavni plijen im je kril, a često jedu i lignje te manje ribe. Iako objektivna opasnost još uvijek ne postoji, IUCN je Snareskog pingvina klasificirao kao osjetljivu vrstu zbog malenog broja staništa. Smatra se da danas ima oko 25,000 parova.
Novozelandski palčići

**Novozelandski palčići ili carići** (lat. *Acanthisittidae*) je porodica ptica koja živi isključivo na Novom Zelandu (endemska porodica). Pripada redu vrapčarki, a danas egzistiraju još samo dvije vrste, dok su druge dvije vrste ove porodice izumrle. 

## Opis
Građom tijela nalik su striježevcima, no nisu im bliže srodni. To su vrlo malene ptice (zbog čega su i dobili hrvatsko ime "palčići") koje dosižu dužinu od samo 8 do 10 cm. Građa tijela im je zbijena, s vrlo kratkim vratom i repom. Krila su im kratka i zaobljena, a letačke sposobnosti loše. Noge su snažne s dugim i tankim prstima. Kljun je relativno dug i šiljast, ponekad lagano svinut prema gore. Boja perja se kreće od žućkasto smeđe do zelenkaste s gornje strane tijela, dok im je donja strana svjetlija, često bijela ili siva. Spolni dimorfizam nije značajan, mužjaci su samo nešto sjajniji od ženki.

## Način života
Ove se ptice zadržavaju pretežno u šumama i na stjenovitim područjima. Uglavnom se kreću po tlu ili se penju uz stabla u potrazi za kukcima koji su im glavni izvor hrane. Ponašanjem ponekad potsjećaju na glodavce ili kukcojede. Kako tih životinja izvorno nije bilo na Novom Zelandu, ove ptice su vjerojatno zauzele njihovu ekološku nišu. Ptice žive monogamno, a gnijezde se gotovo isključivo na tlu. Jedino zeleni palčić (*Acanthisitta chloris*) može svoje gnijezdo ponekad sagraditi i na drveću. Mladunce podižu oba roditelja.

## Ugroženost
Kako se pretežno gnijezde na tlu, a gotovo da nemaju  prirodnih neprijatelja, vrlo su osjetljive na smetnje novodošlih, alohtonih vrsta životinja. Još prije dolaska Europljana na Novi Zeland, ovamo je stigao pacifički štakor (*Rattus exulans*). To je dovelo do istrijebljenja više vrsta ili do potiskivanja nekih na manje otoke. S Europljanima su došli i drugi štakori, mungosi, mačke i drugi grabežljivci za koje su ove ptice bile lak plijen, tako da danas žive još dvije vrste, ugroženi *[[Xenicus gilviventris]]*, i relativno česti zeleni palčić. 

## Sistematika
Novozelandski palčići su ranije bili svrstavani u podred kreštalica, no DNK usporedbe pokazale su, da ne pripadaju u taj takson, nego da su temeljna sestrinska grupa svim drugim vrapčarkama .

## Vrste
* Rod *Acanthisitta*
** Zeleni palčić (*Acanthisitta chloris*)
* Rod *Xenicus*
** *[[Xenicus gilviventris]]*
** †*[[Xenicus lyalli]]*
** †*[[Xenicus longipes]]*

Pored ovih, iz fosilnih nalaza poznato je još nekoliko vrsta izumrlih prije dolaska Europljana:
* †*Dendroscansor decurvirostris* 
* †*Pachyplichas jagmi*
* †*Pachyplichas yaldwyni*

## Izvori
Haastov orao

**Haastov orao** (*Harpagornis moorei*) je izumrla vrsta orla koja je nekoć živjela na Južnom otoku na Novom Zelandu. Haastov orao bio je najveća vrsta orla za koju se zna da je postojala, a njegova veličina je objašnjena kao evolucijska prilagodba veličini njegova plijena, najčešće moe, koja je mogla doseći i do 230 kilograma. Haastov orao je izumro oko 1400. godine, kada su maorska plemena do istrebljenja izlovili moe. Gubitkom primarnog plijena, Haastov orao je izumro u istom periodu.

Haastovog orla prvi je opisao njemački geolog Julius von Haast, u čiju će čast ptica i dobiti ime, temeljem ostataka koje je pronašao F. Fuller. Sam Haast je ptici dao ime *Harpagornis moorei*, u čast Georgea Henryja Moorea, na čijem su posjedu pronađeni ostaci. Kasnija DNK istraživanja otkrila su kako je Haastov orao u najbližem srodstvu s malim orlom i patuljastim orlom, a ne, kako se dugo vremena vjerovalo, s velikim orlom *[[Aquila audax]]*. 

Haastovi orlovi bili su predatori, a ženke su bile osjetno veće od muškaraca. Njihov primarni plijen bile su velike moavke. Unatoč veličini, Haastovi orlovi imali su relativno malen raspon krila, od nekih 2.6 do 3 metra. Ženke su mogle doseći masu od 15 kilograma, dok su mužjaci dosezali između 9 i 12 kilograma. Pretpostavlja se da su mogli dosezati brzone od 80 km/h, a plijen su lovili pomoću velikih kandži na nogama. 

Vjeruje se kako su Haastovi orlovi opisani u brojnim maorskim legendama, posebice u onima o ptici Poukai.
Macdonaldova trijada

**Macdonaldova trijada** (znana i kao **trijada sociopatije** i **ubilačka trijada**) je koncept unutar kriminalne psihologije koji se sastoji od tri bihevioralne karakteristike za koje se kaže da, ukoliko se manifestiraju zajedno ili kao kombinacija barem dvije, predviđaju ili upućuju na nasilne tendencije kod pojedinca, posebice u vezi sa serijskim ubojicama i seksualnim delinkventima. Trijadu je prvi put predložio novozelandski psihijatar John Marshall Macdonald u svom radu "The Threat to Kill", objavljenom u časopisu *[[American Journal of Psychiatry]]* 1963. godine, u čiju je čast ona i nazvana. Prema Macdonaldu, sljedeći set bihevioralnih karakteristika je snažna indikacija nasilnih tendencija kod pojedinca:

#**[[Piromanija|Opsesija vatrom i paljenjem]]**
#**[[Nasilje prema životinjama]]**
#**[[Enureza|Mokrenje u krevet]]**

Macdonaldova trijada bila je izrazito popularna u razdoblju kada je formulirana i izazvala je velik interes među psiholozima i kriminolozima. Manje studije koje su proveli psihijatri Daniel Hellman i Nathan Blackman te FBI-jevi profileri John E. Douglas i Robert K. Ressler u suradnji s dr. Ann Burgess, navodile su brojne dokaze u prilog Macdonaldovoj tezi, međutim čak je i sam Douglas naglasio kako postojanje ovih karakteristika samo po sebi nije determinirajuće, već isključivo indikativno i može biti upozorenje da će se kod određenog djeteta u odrasloj dobi razviti nasilne tendencije, ali i ne mora. S druge strane, kasnije studije nisu potvrdile njezinu znanstvenu validnost i išle su toliko daleko da su cjelokupnu trijadu nazvale urbanim mitom. Ipak, Macdonaldova trijada i danas ostaje izrazito utjecajna teorija u kriminalnoj psihologiji koja se naširoko predaje na specijaliziranim studijima.

## Reference