Vulkanska zima 536.

**Klimatska promena (535—536)** se odnosi na nekoliko značajnih odstupanja svetske klime u 535. i 536. godini. Vizantijski istoričar Prokopije iz Cezareje zabeležio je da je Sunce davalo svetlost bez punog sjaja i da je izgledalo kao da je sunce pomračeno, jer nije davalo jasnu svetlost. Nuspojava ovih katastrofalnih vremenski prilika najverovatnih postaje epidemija poznata pod imenom Justinijanova kuga koja dolazi do Mediterana 541. godine i ubija 25 % stanovništva.

## Najslabiji prirast drveća i mnogi dokazi o zahlađenju
Dendrolog Majk Bejli sa kraljevskog univerziteta u Belfastu izvršio je analizu drveća i godova na drveću. Tom analizom se pokazalo da je irski hrast imao izuzetno slab prirast 535, a drugi jaki pad je bio 542, posle delomičnog oporavka. Do sličnih nalaza došlo se i analizom godova drveća u Švedskoj, Finskoj, Sijera Nevadi i u Čileu.

Brojni izvori toga doba zabeležili su i mnoge druge fenomene povezane sa neobičnom klimom toga perioda:
* niska temperatura, čak i sneg tokom leta
* tamni oblaci i samo nekoliko sati sunca tokom dana
* brojni izveštaji o gotovo noćnoj tami u podne
* poplave u dotad suvim područjima
* veliko smanjenje prinosa žita.

## Povezivanje te pojave sa vulkanskom zimom
Zaključilo se da su takve pojave zbog prašine ili pepela u vazduhu nakon udara komete ili meteorita ili nakon erupcije vulkana (fenomen poznatog kao vulkanska zima). Slična pojava desila se 1816. i ta godina je nazvana Godina bez leta, a povezana je sa erupcijom vulkana Tambora u Indoneziji.

Događaji iz 536. i glad koja je usledila predlagala se kao objašnjenje pojave da su viši slojevi u Skandinaviji žrtvovali velike količine zlata na kraju perioda seoba, da bi umirili ljutite bogove i da bi vratili sunčevu svetlost.

## Istraživanja u poslednje vreme
* Staders je 1984. pretpostavio da je taj događaj izazvao vulkan Rabaul u današnjoj Papui Novoj Gvineji. Tezu je objavio u časopisu Nejčer.
* Dejvid Kiz je 1999. u svojoj knjizi Katastrofa: Potraga za poreklom modernog sveta ("Catastrophe: A Quest for the Origins of the Modern World) pretpostavio da je vulkan Krakatau eksplodirao u to vreme i izazvao te promene. Njegovu pretpostavku podupire američki vulkanolog Ken Volec.

Kiz je pretpostavio da je promena klime mogla biti uzrok mnogih drugih pojava kao što su: 
* pojava Justinijanove kuge (541—542) kao prve pandemije
* migracija Mongola prema zapadu
* opadanje moći Avara
* kraj Persijskog carstva
* uspon islama
* pad Teotiuakana.

Ipak, Kizova i Volecova teorija još nije najšire prihvaćena. Potreban je dokaz u vidu vulkanskih sedimenata.

## Povezano
* Godina bez leta

## Literatura
* Arjava, Antti, "The Mystery Cloud of 536 CE in the Mediterranean Sources", Dumbarton Oaks Papers, 59: 73-94 (2005), .
* Axboe, Morten, "Amulet Pendants and a Darkened Sun", In Bente Magnus (ed.), *Roman Gold and the Development of the Early Germanic Kingdoms*, Stockholm 2001. 
* Baillie, M.G.L., *Slice Through Time*, , 1995, (Google Print, p. 93)
* Baillie, Mike, *Exodus to Arthur: Catastrophic Encounters With Comets*, 1999, 
* Farhat-Holzman, Laina, *Climate Change, Volcanoes, and Plagues—the New Tools of History*, *Good Times*, Thursday, January 23, 2003, (GlobalThink.Net Research Papers) .
* Gunn, Joel D. (ed.), *The Years without Summer: Tracing A.D. 536 and its Aftermath*, .
* Keys, David, *Catastrophe: A Quest for the Origins of the Modern World*, Ballantine Books, New York, 1999.
* Levy, David (ed.), *The Scientific American Book of the Cosmos*, , 2000, (Google Print, p. 186)
* Simon Winchester, *Krakatoa: The Day the World Exploded, August 27, 1883*, , 2003.
* Wohletz, Ken, *[http://www.ees1.lanl.gov/Wohletz/Krakatau.htm Da li je mračno srednje doba bilo izazvano klimatskim promenama čiji je pokretač vulkanska aktivnost?] *

## Napomene

## Vanjske veze
* Profile of Mike Baillie 
* Transcript of ''Catastrophe!'' Part 1  from the PBS documentary series *[[Secrets of the Dead]]*
* Transcript of ''Catastrophe!'' Part 2  from the PBS documentary series *[[Secrets of the Dead]]*
* CCNet Debate: The Ad 536-540 Mystery: Global Catastrophe, Regional Event or Modern Myth?