open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pletenje slame u Bjelorusiji

**Pletenje slame u Bjelorusiji** se prakticira od davnina za izradu različitih neophodnih predmeta: kutije, korpe, pokrivala za glavu, igračke i raznovrsni pribor. Neki proizvodi imaju posebno duhovno značenje, kao što su žetveni vijenci, složene strukture u obliku dijamanta za koje se vjeruje da štite domaćinstvo od zla i bolesti.

Slama se početkom svoje upotrebe koristila samo za praktičnu upotrebu: krovovi, izoliranje kuće, prostirka u krevetu, obuća, šeširi i kućanski pribor. Od 19. stoljeća pojavljuju se i ukrasni predmeti. Buketi od slamnatog cvijeća postali su popularni početkom 20. stoljeća, sami ili u kombinaciji sa suhim cvijećem. Francuska je na prvom mjestu u Evropi po vještini rada sa slamom, Bjelorusija je na drugom mjestu.

Moderna umjetnost pletenja slame zasniva se na narodnoj tradiciji naslijeđenoj od roditelja i starijih predaka. Stalno se obogaćuje kreativnim dostignućima individualnih stručnjaka koji svoja znanja i vještine prenose online i kroz obrazovne institucije, umjetničke studije, zanatske centre i festivale.

Neki rade kao individualne zanatlije, prodajući svoje proizvode od slame na sajmovima, festivalima, izložbama ili buticima tradicionalnih zanata, dok se drugi bave pletenjem slame kao hobijem. Stručnjaci su prvenstveno žene, iako sudjeluju i muškarci, kreirajući proizvode u drevnoj tehnici spiralnog tkanja.

## Nematerijalna svjetska baština
Postupak izrade počinje potapanjem slame u kipućoj vodoj vodi (hladna voda nije dovoljna jer materijal ostaje krhak i lomljiv). Nakon nekoliko minuta izvadi se i stavi u vrećicu kako bi se zadržala fleksibilnost. Sa radom je najbolje početi odmah, jer vlažna slama pocrni.

Slama se također može izbijeliti: prethodno kuhati 40 minuta u jakom koncentratu hidrogen peroksida. Također, ako je potrebno, u ovoj fazi (nakon izbjeljivanja), slama se nijansira bojama za tkaninu.

Pletenje slame u Bjelorusiji se nalazi na UNESCO-voj Reprezentativnoj listi nematerijalnog svjetskog naslijeđa kao element nematerijalnog kulturnog naslijeđa u Bjelorusiji. Odluku o upisu donio je Međuvladin komitet za očuvanje nematerijalnog kulturnog naslijeđa na zasjedanju koje je održano od 28. novembra. do 2. decembra 2022. u Rabatu u Maroku.

## Izvori
Sestre sv. Josipa od Cluny

**Sestre sv. Josipa od Clunyja** (francuski: *Sœurs de Saint-Joseph de Cluny*) je ženska kongregacija koju je u Chalon-sur-Saône osnovala Anne-Marie Javouhey 12. maja 1807.

## Historija
Cilj tog novog reda bio je odgoj djece, briga za bolesne i siročad, a od 1819. i misionarstvo.
Svoj prvi samostan redovnice su podigle u Clunyju.

Rad kongregacije je odobrio papa Pio IX i potvrdio Lav XIII.. Kad je 1851 umrla osnivačica, Sveta Stolica je 1908. otpočela proces njene beatifikacije.

Danas red koji ima sjedište u Parizu, ima oko 4,000 redovnica raspršenih širom svijeta. 
Svoje samostane i ustanove ima po Francuskoj, Italiji, Španjolskoj, Portugalu, Belgiji, Engleskoj, Škotskoj, Irskoj, Čileu, Peruu, Karibima, Indiji, Cejlonu, istočnoj i Zapadnoj Africi, Fidžiju, Novoj Kaledoniji i Australiji. 

Redovnice u svojim ustanovama školuju 45,000 djece i vode brigu za oko 70,000 siromašnih i bolesnih ljudi..

## Izvori

## Vanjske veze

*''Sisters of Saint Joseph''
Hidrogliser

**Hidrogliser** (talijanski: *Aliscafo*) ili **hidrokrilac**, **vodokrilac** ili **aliskaf**  je brzi brod dizajniran tako da kliže po voda na skijama odnosno na krilima.

## Karakteristike

Krila hidroglisera imaju istu funkciju kao i avionska, da stvore dinamički uzgon koji uzdiže trup broda iz vode kako on povećava brzinu. Na taj način smanjuju otpor i mogu ploviti znatno brže od brodova klasičnog dizajna čak do 80 čvorova (148,16 km/h).

Kako je voda puno gušća od zraka, krila za razliku od avionskih mogu biti puno manja. Montiraju se na pramcu i krmi.

Danas postoje dva glavna sistema krila koja se koriste; površinski i potopljeni; 
* **Površinski** imaju formu slova V, i koriste se na čamcima najčešće vojnim i sportskim koji trebaju razviti veliku brzinu. 
* **Potopljena krila** ima većina hidroglisera koji se koriste za prevoz putnika. Ona mogu biti ravna ili konveksna.

Hidrogliseri su manji od klasičnih putničkih brodova, najčešće imaju deplasman do 300 tona, i koriste se za prijevoz putnika po jezerima, rijekama i zatvorenim morima, gdje nema velikih valova.

## Historija

Prvi prototip hidroglisera napravio je talijanski inženjer *Enrico Forlanini* 1898.
Njegov protutip iz 1906. postigao brzinu od 38 čvorova, američki prototip iz 1918., jurio je 60 čvorova (111 km/h).
U komercijalnu upotrebu su ušli tek nakon Drugog svjetskog rata

U SFR Jugoslaviji su se počeli koristiti od kraja 1950-ih, kako po Jadranu, tako i po rijekama, najčešće su bili proizvedeni  brodogradilištima SSSR-a. Većina je 1990-ih rashodovana ili prodana.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Hidrokrilac'' 
* ''Hydrofoil''
Porodiljska njega

**Porodiljska njega** je praćenje i podrška trudnicama i njihovim porodicama prije i tokom porođaja kao i za prve dane boravka u svom domu, sa novorođenom bebom. Znanje se stiče kroz akademsko učenje zasnovano na nastavnim planovima i programima, od kojih su neki usklađeni sa standardima, uspostavljenim od Međunarodne konfederacije babica i dopunjava se kroz direktno iskustvo. U mnogim zemljama zvanje babice zahteva sertifikaciju.
 
Tokom trudnoće, babice vrše kućne posjete, pružaju smjernice i njegu, te olakšavaju pripremu za porođaj i period poslije porođaja.

Njega se razlikuje u zavisnosti od društvenog, kulturnog i prirodnog konteksta različitih zajednica i zemalja, a ponekad uključuje poznavanje i tradicionalne medicine.

## Nematerijalna svjetska baština
Porodiljska njega se nalazi na UNESCO-voj Reprezentativnoj listi nematerijalnog svjetskog naslijeđa čovječanstva kao element nematerijalnog kulturnog naslijeđa u Kolumbiji, Kipru, Kirgistanu, Luksemburgu, Nigeriji, Njemačkoj, Sloveniji i Togu Odluku o upisu donio je Međuvladin komitet za očuvanje nematerijalnog kulturnog naslijeđa na zasjedanju koje je održano od 5. do 8. decembra 2023. u Cresta Movani u Bocvani.

## Izvori
Capibaribe (rijeka)

**Capibaribe** (portugalski: *Rio Capibaribe*) je rijeka na sjeveroistoku Brazila u Saveznoj državi Pernambuko, duga 280 km.

## Hidrologija
Capibaribe izvire na granici općina Jataúba i Poção. Od tamo teče prema sjeveroistoku, kad dođe do Santa Cruz do Capibaribe, mjenja smjer i teče prema jugu, a nakon tog prema istoku do ušća u Atlanski ocean, kod grada Recife.

Njegove glavne pritoke sa desne strane su rijeke: Cotumgubá, Goitá i Tapacurá i potoci; Mimoso, Tabocas, Onça, Carapatós, Éguas, Caçatuba i Batatã, a sa lijeve potoci; Jataúba, Doce, Topada, Manso  i Cajaí.

Porječje rijeke prostire se na površini od 7,454 km² (što je 7,58% površine Države Pernambuko)

## Reference

## Vanjske veze

* ''Capibaribe River'' (na portalu Encyclopædia Britannica) 
* ''Capibaribe River'' (na portalu Mapcarta)
Beberibe (rijeka)

**Beberibe** je rijeka na sjeveroistoku Brazila u Saveznoj državi Pernambuko, duga 19 km. 
 
## Hidrologija

Beberibe se formira  sutokom rijeka *Pacas* i *Araçá* kod grada Camaragibe. Od tamo teče na istok preko Recifea do zajedničkog ušća u Atlanski ocean sa rijekom Capibaribe.

Porječje rijeke prostire se na površini od 79 km².

## Reference

## Vanjske veze

* ''Beberibe River'' (na portalu Mapcarta)
Gurupá

**Gurupá** je naselje od 11,190 i općina od 34,127 stanovnika., na sjeveru Brazila u Saveznoj državi Pará.

## Geografija
Gurupá se nalazi na sjeverozapadu Arhipelaga Marajó, na Otoku Marajó. Prostire se duž obale jednog od rukavaca Amazone u njenoj Delti.
Od svog administrativnog centra Beléma je udaljena 355 km zračne linije.

## Historija

Orginalno je bio indijansko selo, do kog su prvi došli Nizozemci..

Distrikt Gurupá osnovan je 1639., iste godine dobio je i status naselja.
Provincijskim zakonom br. 1209 iz 1885. dobio je status ville..

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Prefeitura Municipal Gurupá'' (službene stranice)
Espinhaço

**Espinhaço** (portugalski: *Serra do Espinhaço*) je planinski masiv na jugoistoku Brazila, koji se proteže od sjevera prema jugu u dužini od nekih 1,100 km, preko Saveznih država Minas Gerais i Bahia. 

## Karakteristike
Planine masiva visoke su između 1,100 - 2,000 metara, one zajedno sa visoravni Diamantina u državi Bahia, formiraju vododjelnicu između sliva rijeke São Francisco i kratkih vodotoka koji se spuštaju direktno u Atlantik na istoku. 

Najviši vrh masiva *Pico do Sol* (2,072 m) se nalazi pored grada Catas Altas u Nacionalnom parku Carratha.

Od početka 18. vijeka se u planinama Espinhaça iskapa zlato, dijamanti i poludrago kamenje. Masiv je danas ekonomski važan ponajviše zbog velikih količina željezne rude i visokokvalitetnog mangana. Espinhaça je najveći izvoznik kristalnog kvarca na svijetu.

Upravo je zlatna groznica bila glavni motiv za kolonizaciju Minas Geraisa.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Espinhaço Mountains''
Esch-sur-Alzette

**Esch-sur-Alzette** (luksem. *Esch-Uelzecht*; nj. *Esch an der Alzette*) je drugi po veličini grad Velikog Vojvodstva Luksemburg, sjedište istoimenog kantona i komune.

Nalazi se na jugozapadu zemlje, uz rijeku Alzette na samoj granici sa Francuskom. Udaljen je oko 15 kilometara od grada Luksemburga. Grad je glavni centar „Terres Rouges”, bogat željeznom rudom, i ostaje glavno središte čelika u zemlji. Kozmopolitski – više od 30% njegovih stanovnika su stranci – sada doživljava značajnu komercijalnu aktivnost.

Zajedno sa Kaunasom i Novim Sadom grad je nosio titulu Europske prijestolnice kulture 2022 godine.

## Geografija
Esch-sur-Alzette je opština sa gradskim statusom u jugoistočnom Luksemburgu, glavni grad Kantona Esch-sur-Alzette i dio okruga Luksemburg. Nalazi se u jugozapadnom Luksemburgu, na granici sa Francuskom. Kroz grad protiče reka Alzette. Prostire se na 14,35&nbsp;km².

## Znamenitosti
Esch-sur-Alzette je dom „Narodnog muzeja Otpora”, u kojem se čuva materijal u vezi sa otporom na nemačku okupaciju za vreme Drugog svetskog rata. Na ulazu u muzej se nalazi skulptura političkog zatvorenika. Druge turističke atrakcije su veliki park i Bervart kula (*Berwart Tower*) izgrađena 1621. godine. U gradu postoje i dva muzeja.

## Demografija
Popis 15. februara 2001:
* Ukupna populacija: 27.146
** Muškarci: 13.252
** Žene: 13.894

## Gradovi pobratimi
*  Coimbra
*  Lille
*  Liège
*  Rotterdam
*  Köln
*  Offenbach am Main
*  Torino
*  Velletri
*  Zemun

## Značajne osobe
* François Besch (r. 1963), novinar i umjetnik;
* Raoul Biltgen (r. 1974), pisac i glumac;
* Taina Bofferding (r. 1982), politčarka; 
* Jean Diederich (1922-2012), biciklist;
* Nicolas Kinsch (1904-1973), svećenik;
* Yvonne Useldinger (1921-2009), političar i borac protiv nacizma;
* Mandy Minella (r. 1985), teniserka;
* Viviane Reding (r. 1951), političarka;
* Bettina Scholl-Sabbatini (r. 1942), umjetnica;

## Galerija

Datoteka:Passerelle Esch.jpg|Grad


## Napomene

## Reference

## Literatura

## Vanjske veze

* Zvaničan sajt
Curralinho

**Curralinho** je naselje od 12,400 i općina od 35,530 stanovnika., na sjeveru Brazila u Saveznoj državi Pará.

## Geografija
Curralinho se nalazi na jugozapadu Arhipelaga Marajó, na Otoku Marajó, prostire se duž obale rijeke Pará.
Od svog administrativnog centra Beléma je udaljena 355 km zračne linije.

## Historija

Na samom startu to je bio ranč (fazenda) čiji su vlasnici velikodušno dozvoljavali rodbini i prijateljima da se nasele. Naselje je toliko naraslo da je 1850. proglašeno parohijom nazvanom *São João Batiste de Curralinha*.

Petnaest godina kasnije mjesto je dobilo status vile, a nakon tog 1870. i općine .
Ime mjesta je deminutiv od portugalske riječi *curral* = obor..

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Prefeitura Municipal Curralinho'' (službene stranice)
Cocó (rijeka)

**Cocó** (portugalski: *Rio Cocó*) je rijeka na sjeveroistoku Brazila u Saveznoj državi Ceará, duga 50 km.

## Hidrologija
Cocó izvire na istočnim padinama masiva Pacatuba u Istoimenoj općini. Od tamo teče prema sjeveru, kad uđe na teritorij grada Fortaleza u kom teče 24&nbsp;km, naglo skreće na istok do ušća u Atlantik.

Porječje rijeke prostire se na površini od 443 km².

## Reference

## Vanjske veze

* ''Rio Cocó'' (na portalu Mapcarta)
Camaragibe

**Camaragibe** je grad i općina od 159,940 stanovnika, na sjeveroistoku Brazila u Saveznoj državi Pernambuko.

## Geografija

Camaragibe se nalazi udaljen svega 16 km od svog administrativnog centra Recifea i dio je njegove aglomeracije.
Prostire se između rijeka Capibaribe i Beberibe.

## Historija

Nukleus današnjeg grada bila je plantaža šećerne trske osnovana 1549.

Za razvoj mjesta bila je značajna tvornica tekstila osnovana krajem 19. vijeka uz koju je podignuto naselje za radnike (prvo u Latinskoj Americi). Taj današnji kvart se i danas zove *Vila da Fábrica*.

Camaragibe je toliko narastao da je u maju 1982. dobio status grada.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Prefeitura do Camaragibe'' (službene stranice)
Budslavska proslava

**Budslavska proslava**  (bjeloruski: Будслаўскі абраз Маці Божай) je proslava u čast Budslavske ikone Blagoslovljene Djevice Marije koja se nalazi u bazilici Djevice Marije u selu Budslavu, Minsk, Bjelorusija. Samostanska grkva uvrštena je među deset crkava sa čudotvornim Gospinim ikonama.

Ikonu je uradio nepoznati umjetnik u 16. stoljeću. Papa Klement VIII poklonio je ikonu 1598. god. vojvodi od Minska Janu Dominikoviču povodom njegovog prelasku iz Protestanske u Katoličku crkvu. Nakon njegove smrti, ikona je prešla kapelanu Isaku Skalaju koji ju je 1613. god. poklonio bernardinskom samostanu u Budslavu.

## Nematerijalna svjetska baština
Proslava ikone se održava u selu Budslav, u Minskoj oblasti. Od sedamnaestog vijeka, svake godine prvog vikenda u julu, desetine hiljada hodočasnika iz cijele Bjelorusije i drugih zemalja dolazilo je u Budslav kako bi učestvovalo u proslavama u čast ikone Gospe od Budslava. Ikona, zaštitnica beloruskog naroda, poznata je po mnogim čudima, a Budslav je prepoznat kao mjesto gde se, prema legendi, Gospa ukazala vjernicima jula 1588.

Dijelovi proslave: doček hodočasnika sveštenika, mise, noćna procesiju sa ikonom i svijećama, molitveno bdjenje mladih i sate molitve Majci Božjoj. Tradicija je sastavni dio istorije i kulture mjesne zajednice Budslav, čiji su nosioci ljudi svih uzrasta i društvenih statusa.

Budslau proslava se nalazi na UNESCO-voj Reprezentativnoj listi nematerijalnog svjetskog naslijeđa kao element nematerijalnog kulturnog naslijeđa u Bjelorusiji. Odluku o upisu donio je Međuvladin komitet za očuvanje nematerijalnog kulturnog naslijeđa na zasjedanju koje je održano od 26. novembra do 1. decembra 2018. u Port Louisu u Mauricijusu.

## Izvori
Ceará (rijeka)

**Ceará** je rijeka na sjeveroistoku Brazila u Saveznoj državi Ceará, duga 60 km.
## Hidrologija
Ceará se formira sutokom potok]]a Jandaíra i Bom Princípio u Masivu Maranguape. Od tamo teče na sjever do ušća u Atlantik na zapadnoj periferiji grada Fortaleza.

Porječje rijeke prostire se na površini od 568 km² po općini Fortalezi)

Estuarij rijeke površine 2.745,00 hektara je 1999. proglašen Zaštićenim područjem.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Rio Ceará'' (na portalu Mapcarta)
Anajás

**Anajás** je naselje od 11,540 i općina od 30,091 stanovnika., na sjeveru Brazila u Saveznoj državi Pará.

## Geografija
Anajás se nalazi u Arhipelagu Marajó, u centru Otoka Marajó, prostire se duž južne obale istoimene rijeke.
Od svog administrativnog centra Beléma je udaljen 172 km zračne linije.

## Historija

Do indijanskog sela Mocoões prvi su došli Jezuitski misionari iz Chavesa. Selo je 1869. dobilo status parohije pod imenom *Menino Deus do Rio Anajás*. Od 1870. se nalazi u sastavu općine Breves..

Kako je stalno dolazilo do trzavica između Chavesa i Brevesa oko tog kom pripada, 1886.stvorena je nova općina Anajás.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Prefeitura Municipal Anajás'' (službene stranice)
Astromonske opservatorije Kazanjskog univerziteta

**Astronomske opservatorije Kazanskog univerziteta** izgrađena je 1837. godine u gradu Kazanj, Tatarstan, Rusija. Sastoji se od dva dijela.

Astronomska opservatorija Kazanskog univerziteta izgrađena je 1837. godine, i nalazi se u istorijskom centru Kazana, na univerzitetskom kampusu. Karakteriše je polukružna fasada i tri kule sa kupolama izgrađene za smeštaj astronomskih instrumenata. Nedaleko od opservatorije otvoren je moderan obrazovno-zabavni kompleks, uključujući planetarijum i astropark.

Astronomska opservatorija Engelhardtova se nalazi 20 km zapadno od Kazanja u selu Oktjabrski, u Zelenodolskom regionu Tatarstana na nadmorskoj visini od 92 metra. Od 1903. zove se Engelhardtova opservatorija. Osnovao ju je D. I. Dubjago, nakon što mu je uvažena molba D. I. Dubyaga za dobijanje sredstava i dodjeljeno zemljište za izgradnju opservatorije. Kamen temeljac za zgrade opservatorije postavljen je 7. marta 1899. godine. Sredsta je oberbijedio Vasilij Pavlovič Engelhardt (ruski - Василий Павлович Энгельгардт  (1828—1915)), ruski astronom i javni radnik. Opservatorija je opremljena opremom koju je Engelhardt prenio na Univerzitet u Kazanu 1897. godine. Razlog osnivanja bilo je otežano posmatranja u centru grada (jaka izloženost svjetlu).

Dizajn meridijanske sale omogućio je brzo izjednačavanje spoljašnje i unutrašnje temperature, što je dvoranu učinilo jedinstvenom. Pored glavne zgrade opservatorije izgrađene su i dvije drvene kućice sa kliznim krovovima za posmatranje malim prijenosnim instrumentima. Godine 1908. izgrađena je kamena kula sa rotirajućom kupolom za heliometar i druga drvena stambena zgrada. Godine 1914. izgrađena je treća stambena zgrada, zatim paviljon za astrograf. Godine 1934. počela je izgradnja seizmičkog podruma.

Kompleks sadrži naučne odsjeke za: meteorologiju, astrometriju, fotografsku astrometriju i dizajnersku grupu. Očuvana je u kompletu sa astronomskim instrumentima i danas obavlja uglavnom obrazovne funkcije. 

Astronomske opservatorije Kazanjskog univerziteta su 2023. god. uvrštene na listu UNESCO-ove svjetske baštine.

## Izvori
Brazilska visoravan

**Brazilska visoravan** (portugalski: *Planalto Brasileiro*) je jedna od brazilskih regija, to je kraj erodiranih visoravni po centralnom i jugoistočnom Brazilu.

## Karakteristike

Visoravan se najvećim dijelom prostire po Saveznim državama Minas Gerais, São Paulo, Goiás i Mato Grosso, što čini više od polovice kopnene mase zemlje.
Planine i brda visoravni uzdižu se do prosječne nadmorske visine od 1,000 metara. Unutar nje nalaze se i visoravni Mato Grosso i Paraná. 

Brazilska visoravan je geološki slična Gvajanskom štitu na sjeveru, iznad sliva rijeke Amazone.  

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Brazilian Highlands''
Pogrebna mjesta i mjesta sjećanja na Prvi svjetski rat (Zapadni front)

**Pogrebna mjesta i mjesta sjećanja na Prvi svjetski rat (Zapadni front)** čine objekti na lokalitetima duž Zapadnog fronta Prvog svjetskog rata, gdje se vodio rat između njemačkih i savezničkih snaga između 1914. i 1918. Smješteni su na jugu Belgije i istoku Francuske. Objekti variraju od velikih nekropola, u kojima se nalaze posmrtni ostaci desetina hiljada vojnika nekoliko nacionalnosti, do malih i jednostavnijih groblja i pojedinačnih spomenika. 

## Svjetska baština
Pogrebna mjesta i mjesta sjećanja na Prvi svjetski rat (Zapadni front) su 2023. god. uvrštene na listu UNESCO-ove svjetske baštine. 

## Izvori
Bagre, Pará

**Bagre** je naselje od 14,280 i općina od 31,967 stanovnika., na sjeveru Brazila u Saveznoj državi Pará.

## Geografija
Bagre se nalazi u Arhipelagu Marajó u Delti Amazone, na otočiću u rijeci Pará.
Od svog administrativnog centra Beléma je udaljen 200 km zračne linije.

## Historija

O historiji tog mjesta se nezna puno, zna se da je 1879. imao kapelicu, i da je od 1887. imao status parohije, koja je administrativno pripadala raznim općinama.

Bagre je tek 1961. dobio status općine..

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Prefeitura Municipal Bagre'' (službene stranice)
Santa Cruz do Capibaribe

**Santa Cruz do Capibaribe** je grad i općina od 111,812 stanovnika, na sjeveroistoku Brazila u Saveznoj državi Pernambuko.

## Geografija

Santa Cruz do Capibaribe se nalazi na ušću potoka Tapera u rijeku Capibaribe, udaljen 184 km od svog 
administrativnog centra Recifea.

## Historija

Historija tog mjesta seže do 1750. kad se *Antônio Burgos*, naselio na tom mjestu sa članovima svoje porodice i robovima.
Ime je dobio po velikom drvenom križu kog je Burgos podigao ispred kapele uz kuću. 
Naselje uz kapelu je toliko naraslo da je 1892. postalo administrativni centar distrikta Santa Cruz.

Državnim zakonom br. 1818 iz 1953. postao je općina, iste godine dobio je status grada.

Današnji Santa Cruz je najveći proizvođač odjeće u Državi Pernambuko i Brazilu.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Prefeitura do Santa Cruz do Capibaribe'' (službene stranice)
Zaljev Svih Svetih

**Zaljev Svih Svetih** (portugalski: *Baía de Todos os Santos*) je zaljev Atlantskog oceana na istočnoj obali Brazila.

## Karakteristike i historija

To je dobro zaštićena prirodna luka,duga 40 i široka 32 km u  koji uvire  rijeka Paraguaçu.

Zaljevu je ime dao talijanski moreplovac Amerigo Vespucci, koji je doplovio do njega na dan Svih svetih, 1. novembra 1501.
Grad Salvador, glavna pomorska luka i administrativni centar Savezne države Bahia 
prostire se na poluotoku koji odvaja zaljev od Atlantika. Zaljev je okružen je Recôncavom, plodnom obalnom nizinom. 

Njegov glavni kanal je jaružan od ulaza u Atlantik do luke São Francisco do Conde i rafinerije nafte Mataripe. 
Prvo brazilsko naftno polje nalazi se na sjeveroistočnoj obali zaljeva između Candeiasa i Lobata.

Od početka 18. vijeka brojni su afrički robovi iskrcavani u tom zaljevu da rade na obližnjim plantažama šećerne trske. 
## Izvori

## Vanjske veze

* ''Marajó Bay''
Andrija (humski knez)

**Andrija** (prva pol. 13. vijeka — oko 1250) bio je humski knez.

Po Mauru Orbiniju, sin Miroslava, brata župana Stefana Nemanje, poslije kralja Stefana Prvovjenčanog. Po smrti Miroslava, humska vlastela prognala su iz zemlje desetogodišnjeg Miroslavljeva sina Andriju s majkom, a Humom od Cetine do Kotorskog zaljeva zavladao je Petar (20-ih godina 13. stoljeća). Uz pomoć Stefana Prvovjenčanog, Andrija je ponovno zauzeo dio Huma južno od Neretve (Popovo, Slansko primorje, Ston).

U dokumentu (oko 1234) naziva se »veliki knez humski«; a po smrti Petrova nasljednika i sinovca Toljena, zavladao je 1239. cijelim Humom kao vazal Raške. Andrija je s Dubrovnikom bio u dobrim odnosima, što potvrđuju ugovori o miru s knezovima Ivanom Dandolom (1214–1235) i Jakovom Delfinom (1247–1249). U znak prijateljstva s Dubrovčanima udao je kćerku Vukosavu za vlastelina Barba Krusića.

Neprijateljstvo Huma sa Splitom okončao je ugovorom 7. septembra 1241. Godine 1243. pomagao je Splitu u borbi protiv Trogira zajedno s bosanskim banom Ninoslavom i time izazvao neprijateljstvo ugarskog dvora, pa kad je ban Dionizije izmirio Splićane i Trogirane, Andrija je 19. jula 1244. isključen iz ugovora kao "kralju nevjeran"«. Umro je oko 1250. i sahranjen je, po Orbiniju, u Bogorodicinoj crkvi u Stonu.

## Povezano
* Lista humskih vladara

## Reference

## Bibliografija

* Marko Vego, Povijest Humske Zemlje, 1937.
Melgaço, Pará

**Melgaço** je naselje od 6,240 i općina od 28,121 stanovnika., na sjeveru Brazila u Saveznoj državi Pará.

## Geografija
Melgaço se nalazi u Arhipelagu Marajó, na jugozapadu Otoka Marajó, duž obale rijeke Pará.
Od svog administrativnog centra Beléma je udaljen 249 km zračne linije.

## Historija

Do indijanskog sela *Guarycuru* prvi su došli 1659. Jezuitski misionari. Nakon njihova stogodišnjeg rada iz sela Guarycuru je 1759. nastala *Vila São Miguel de Melgaço*.

Između 1870.- 1920. Melgaço je bio jedan od najvećih proizvođača  lateksa kaučuka u Državi Pará, ali se to gotovo uopće nije odrazilo na standard mjesta..

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Prefeitura Municipal Melgaço'' (službene stranice)
Baby Lasagna

**Marko Purišić** (rođen 1995. godine u Umagu), poznatiji pod pseudonimom **Baby Lasagna**, hrvatski je pjevač, tekstopisac i producent. 

## Karijera
Od 2011. do 2016. i od 2018. do 2022. Purišić je bio gitarista u hrvatskom rock bendu Manntra. Još dok je bio član benda, Manntra je učestvovala na Dori 2019, osiguravši petu poziciju s pjesmom "In the Shadows". Nakon napuštanja grupe 2022. godine, najavljuje početak solo karijere. Purišić je 21. listipada 2023. objavio svoj debitantski singl "IG Boi" pod pseudonimom Baby Lasagna. Dva mjeseca kasnije, u prosincu 2023. godine, objavljen je njegov drugi singl "Don't Hate Yourself, But Don't Love Yourself Too Much". 15. prosinca 2023. godine, sa pjesmom "Rim Tim Tagi Dim", proglašen je među učesnicima Dore 2024, hrvatskog izbora za pjesmu Eurovizije 2024.

## Ostali projekti
Purišić je 2022. godine odigrao značajnu ulogu u koautorstvu nekoliko pjesama za 12. studijski album  njemačke rock skupine Mono Inc. Album je dostigao prvu poziciju na njemačkoj listi najprodavanijih albuma i time postao njihov najveći uspjeh do sada. Značajno je da su mnoge pjesme koje je napisao Purišić odabrane kao singlovi, uključujući "Princess of the Night", "Empire", "Heartbeat of the Dead", "Lieb mich" i "At the End of the Rainbow".

## Stvaralaštvo

### Utjecaji
Purišić kao svoj glavni glazbeni utjecaj navodi njemački sastav Rammstein.

### Glazbeni stil i pisanje pjesama
Njegova glazba je opisana kao mješavina raznih žanrova puput pop punka, tehna, metala i housea. Purišićev glazbeni stil vrti se oko autobiografskog pripovijedanja, udubljivanja u njegova osobna iskustva, ali bavi se i širim društvenim pitanjima, posebno onima koji se tiču njegove domovine. Primjeri  uključuju "Rim Tim Tagi Dim", priču koja prikazuje putovanje dječaka iz Hrvatske u potrazi za svjetlijom budućnošću u drugoj zemlji.

## Diskografija

### Singlovi

## Izvori
Vuk Karadžić (razvrstavanje)

**Vuk Karadžić** se može odnositi na:

* Vuk Stefanović Karadžić (1787–1864), srpski filolog, reformator srpskog jezika, sakupljač narodnih umotvorina i pisac prvog rečnika srpskog jezika
*  (rođ. 1996), srpski košarkaš
ili:

* ''Vuk Karadžić'' (TV serija), jugoslovenska TV serija iz 1987.
Portel, Pará

**Portel** je naselje od 30,410 i općina od 63,831 stanovnika., na sjeveru Brazila u Saveznoj državi Pará.

## Geografija
Portel se nalazi u Arhipelagu Marajó u Delti Amazone, na južnoj obali rijeke Pará.
Od svog administrativnog centra Beléma je udaljen 260 km zračne linije.

## Historija

Do indijanskog sela *Aracurá*, prvi je došao redovnik *Antônio Vieira*. Nakon njega brigu o evangelizaciji preuzeli su jezuitski misionari sve dok nisu ukinuti 1755.

Ipak zahvaljujući njima Aracurá je toliko narasla da je 1758. dobila status vile (gradića) pod imenom Portel. To stanje potrajalo je do 1843. kad mu je ukinut status gradića, a teritorij predan općini Melgaço na upravljanje.

Portelu je provincijskim zakonom br. 110, iz 1843., vraćen status gradića, istovremeno je odvojen od Melgaça kao samostalna općina,.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Prefeitura Municipal Portel'' (službene stranice)
Jataúba

**Jataúba** je općina od 15,843 stanovnika, na sjeveroistoku Brazila u Saveznoj državi Pernambuko.

## Geografija
 
Jataúba se nalazi nedaleko od izvora rijeke Capibaribe, udaljena 220 km zapadno od svog 
administrativnog centra Recifea.

## Historija
Historija Jataúbe seže do 1840. / 50. kad se tu naselio major “Vicente Nário” sa svojom porodicom.
Dolaskom drugih naseljenika, naselje je izraslo u trgovište sa stočnim sajmom *Boca do Sertão*.

Nakon brojnih neuspjelih pokušaja njegovih stanovnika da dobiju status općine, to im je konačno uspjelo tek 1962.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Prefeitura do Jataúba'' (službene stranice)
Školska pedagogija

**Školska pedagogija** je grana pedagogije koja se bavi teorijom škole kao posebne obrazovne ustanove ili radne organizacije. 

## Pregled
Predmet izučavanja školske pedagogije su važna pitanja iz oblasti vaspitanja i obrazovanja u školi. Centralna pitanja bavljenja školskom pedagogijom su: struktura i realizacija nastavnih planova i programa, teorija škole kao specifične obrazovne ustanove ili organizacije rada, organizacija nastave (didaktičke teorije), proces vaspitanja i obrazovanja u školi (metodika). obrazovno-vaspitnog rada), položaj najvažnijih faktora u obrazovanju – obrazovni proces u školi, međuljudski odnosi u školi (pedagoška komunikacija), saradnja roditelja i škole, uloga stručnih i upravljačkih organa; pitanje upravljanja i nadzora nad radom škole, uloga i zadaci stručnih saradnika u školi; profesionalnu orijentaciju i usmjeravanje, metodologiju pedagoškog istraživanja u školi, pa čak i povratnu informaciju, tj. pitanja planiranja osoblja i politike upisa.

Zadaci školske pedagogije proizlaze iz njenog predmeta. Potrebno je napomenuti da se univerzalni, trajni i nepromjenjivi zadaci školske pedagogije ne mogu odrediti jer je ona živa i dinamična, otvorena promjenama poput živog i dinamičnog procesa odgoja i obrazovanja.

Neki od zadataka koji su aktuelni u ovom društveno-istorijskom trenutku su:
* baviti se sistematskim proučavanjem nastanka i razvoja škole;
* proučavati zakonitosti građenja i unapređenja vaspitanja i obrazovanja;
* proučavati i unapređivati međuljudske odnose unutar nastavničkih, a posebno studentskih kolektiva, organizacija, udruženja, grupa;
* izučavati i usavršavati teoriju nastave u cilju unapređenja obrazovne prakse;
* proučavati i unapređivati odnose između nastavnika i učenika, nastavnika i roditelja učenika, kao i ulogu roditelja u organizovanju i realizaciji školskog obrazovanja;
* pokrenuti i aktuelizirati pitanja savremenih trendova u pedagoškoj nauci (interkulturalna pedagogija, odgoj za mir i društveni napredak, ekopedagogija, pedagogija slobodnog vremena i dr.).

Razumijevanje školske pedagogije i predmeta njenog proučavanja moguće je samo u kontekstu opšte pedagogije kao nauke o obrazovanju i vaspitanju, budući da je nauka o obrazovanju i vaspitanju mlada (u poređenju, na primer, sa filozofijom i medicinom ). Svoju prvu afirmaciju doživjela je sa 19 godina. veka i naglo širenje tek 70-ih godina 20. veka. veka . Školska pedagogija je prvenstveno povezana sa pedagoškim naukama, posebno sa didaktikom, opštom pedagogijom, komparativnom pedagogijom, istorijom pedagogije, metodologijom pedagoških istraživanja. Takođe ima jake veze sa psihologijom, sociologijom, filozofijom i logikom .

## Povezano

* Pedagogija
Jacuí (rijeka)

**Jacuí** (portugalski: *Rio Jacuí*) je rijeka na jugu Brazila u Saveznoj državi Rio Grande do Sul, duga 710 km.

## Hidrologija
Rijeka Jacuí izvire na Brazilskoj visorovni, otprilike 10 km istočno od grada Passo Fundo, na nadmorskoj visini od 730 metara. Od tamo isprva teče prema jugu, zatim teče prema istoku prema ušću kod grada Porto Alegre ghdje sa deltom uvire u sjeverni rukavac Lagune Patos Guaíbu.

U gornjem toku rijeke podignute su hidroelektrane; Ernestina, Passo Real, Salto do Jacuí, Itaúba i Dona Francisca.
Najveće pritoke sa desne strane su; Jacuí Mirim, Ivaí, Soturno, Vacacaí, i sa lijeve; Jacuìzinho, Pardo, Taquari, Caí, Sinos i Gravataí.

Rijeka je plovna od ušća do grada Cachoeira do Sul, na toj dionici postoje 3 brodske prevodnice.

Porječje rijeke prostire se na površini od 71,600 km². Prosječna godišnja količina padavina u porječju varira od 1600 do 1200 mm.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Qualidade das Aguasas da Bacia Hidrografica do Rio Jacuí''
Zagori

**Zagori** je *dimos* (grčki jezik|grčki : Δήμος Ζαγορίου) koji se nalazi duž zapadnih padina sjevernog dijela planinskog lanca Pindus, na periferiji Epira, u regionalnoj jedinici Jannina, Epirsko-makedonska oblast, Grčka. Pojam dimos odnosi se na prvi nivo lokalnih i regionalnih vlasti u Grčkoj (opština). Sadašnj dimos Zagori rezultat je spajanja 2011. godine između pet manjih. Na popisu 2011. god. imao je 3.724 stanovnika.

To su mala kamena tradicionalna sela koja su smještena u zabačenom ruralnom krajoliku, obično organizovana oko centralnog trga sa platanom i okružena svetim šumama koje održavaju lokalne zajednice. Tradicionalna Arhitektura sela prilagođena je planinskoj topografiji.

## Svjetska baština
Kulturni pejzaž Zagori je 2023. god. uvršten na listu UNESCO-ove svjetske baštine. 

## Izvori
Rio Grande, Rio Grande do Sul

**Rio Grande** je grad od 193,020 i općina od 212,881 stanovnika. na jugu Brazila

## Geografija
To je najstariji grad u Saveznoj državi Rio Grande do Sul koji se nalazi na krajnjem jugu Lagune Patos, na poluotoku pored urugvajske granice i izlaza na Atlantski ocean. udaljen 204 km južno od administrativnog centra Porto Alegra.
## Historija

Današnji grad je osnovan 1737. kao vojnički garnizon da spriječi dalnji prodor Španjolaca na sjever.
Do 1751. je toliko narastao da je dobio status vile pa je i nazvan *Vila do Rio Grande de São Pedro*. Kao takav je 1760. postao administrativni centar nove Kapetanije Rio Grande de São Pedro. 
Ali su se sukobi između Portugala i Španjolske, oko teritorija na jugu nastavili, pa su ga 1751. Španjolci zauzeli i držali pod svojom vlašću do 
1776. kad su ga Portugalci ponovno zauzeli. 
Za vrijeme okupacije administracija kapetanije je 1773. premještena u Porto Alegre.

Vila do Rio Grande de São Pedro je 1835. dobila status grada i novo ime Rio Grande. 
Iste godine je vraćena administracija iz Porto Alegra pa je do 1845 bio prijestolnica carske provincije.
Kad je provincijska administracija definitivno premještena u Porto Alegre, izgubio je političku važnost, ali je nastavio živjeti kao velika oceanska luka.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Prefeitura Municipal do Rio Grande'' (službene stranice)
Paraguaçu (rijeka)

**Paraguaçu** (portugalski: *Rio Paraguaçu*) je rijeka na istoku Brazila u Saveznoj državi Bahia, duga 500 km.

## Hidrologija
Paraguaçu izvire na visoravni Diamantina (dio Masiva Espinhaço). Od tamo teče isprava na sjever, a zatim prema istoku do ušća u Atlantik, odmah ispod Maragogipe gdje uvire u Zaljev Svih Svetih.

Rijeka je plovna oko 40&nbsp;km od ušća do grada Cachoeire. U gornjem toku rijeke se iskapaju crni industrijski dijamanti. 
Veći gradovi u njenom porječju su pored Cachoeire, Andaraí i Itaetê.

Krajem 20. vijeka brazilska vlada započela je sa programom elektrifikacije i navodnjavanja doline rijeke Paraguaçu.

Porječje rijeke prostire se na površini od 54,474 km² na kojoj se nalazi 84 općine u kojima živi 2,345,589 stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Paraguacu River'' (na portalu Encyclopædia Britannica)
Mate (biljka)

**Mate** (latinski: *Ilex paraguariensis*, španjolski: *yerba mate*, portugalski: *erva-mate*) je zimzelena južnoamerička biljka iz porodice Aquifoliaceae.

Od listova te biljke koji sadrže do 1,5% kofeina i teobromina, se pravi piće slično čaju - mate.

## Karakteristike

Mate kao samoniklo drvo visoko do 6 metara raste po šumama Gran Chaca, po Paragvaju, Brazilu, Urugvaju 
i Argentini.

On je autohtona biljka u gornjem toku Rijeke Paraná, čije se lišće još uvijek se skuplja u divljem stanju u Paragvaju, Brazilu i Argentini.

U novije vrijeme se uzgaja po plantažama kao grm, sa više stabljika jer su tad listovi bolje kvalitete.

Vijesti o toj biljci u Evropu su prenijeli Jezuiti pa se zato kojiput još zove i jezuitski čaj.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Mate'' (na portalu Hrvatska enciklopedija LZMK)
Mate (čaj)

**Mate** (španjolski: *Mate cocido*, portugalski: *Chá mate*) je piće slično čaju,  koje je popularno u Argentini, Paragvaju, Urugvaju i južnom Brazilu, kao i u Siriji i dijelovima Libanona u kojima je importiran iz Argentine.

## Karakteristike

Mate se priprema od osušenih i izmrvljenih listova  južnoameričke biljke Mate, koji se preliju vrućom vodom (ne kipućom) pričeka se malo da se otope sastojci  u kojima ima do 1,5% kofeina i teobromina, da piće dobije zelenkastu boju i specifičnu aromu i 
smirujući efekt.

## Historija
Mate su pili domorodački Guaraní, taj njihov običaj preuzeli su jezuitski misionari, koji su Mate i sami počeli uzgajati, pa se u Evropi napočetku to piće zvalo - *Jezuitski čaj* ili *Paragvajski čaj*.

Metode sušenja bile su različite. U Brazilu se grane sa lišćem stavljaju na podlogu tvrde glinene zemlje dijametra do 2 metra, koja se zove *tatacua*, okolo se zapali vatra i tako se preliminarno isuši, zatim se grane poslažu u stožac iznad vatre i dalje peku dok se potpuno ne ispeku, zatim se drobe u grubi prah dok se ne dobije mate zvan *caa gazu* ili *yerva do polos*.

U Paragvaju i dijelovima Argentine listovima se prije pečenja uklone centralne (deblje) žilice i tako se dobija mate koji se zove *caaminí*. U novijoj metodi, koja nalikuje 
na način kako Kinezi suše lišće čaja, listovi se peku u velikim posudama od lijevanog željeza.

Mate se tradicionalno pio iz osušenih šupljih tikvica i to specijalnom slamčicom -*bombillom* koja je na kraju prema ustima imala cjedilo, da se ne piju mrvice listova.
To je bio ritual u kom bi više ljudi pili iz iste tikvice u krug, kad bi se isipila dodala se nova voda (najčešće do deset puta).

tikvice zvane *mates* ili *culhas*, često su bile dekorirane, ponekad su posrebrene ili presvučene kožom.

Mate se također može pripremati u sličnim posudama od drva ili metala. 
Mate se najčešće pije sam, ali mu se ponekad dodaje mlijeko, šećer, limun, kava ili neki začin.

Danas se mate proizvodi industrijski i pakira kao i drugi čajevi.

## Povezano
*Mate biljka
## Reference

## Vanjske veze

* ''Mate, beverage'' (na portalu Encyclopædia Britannica
São Francisco do Conde

**São Francisco do Conde** je naselje od 33,570 i općina od 40,664 stanovnika, na istoku Brazila u Saveznoj državi Bahia.

## Geografija
 
São Francisco do Conde se nalazi na dnu Zaljeva Svih Svetih, udaljen 70 km sjeverozapadno od svoje metropole 
Salvadora.

## Historija
Historija tog mjesta seže do 1618. kad je na brdu Recôncavo podignut samostan sa crkvom, uz koji je izraslo naselje
koje je 1698. dobilo gradska prava i ime São Francisco do Conde.
 
Za kolonijalnih vremena egzistiralo je od šećerne trske, to je vidljivo još i danas po palačama, crkvama i šećeranama 
podignutim za tih vremena.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Prefeitura do São Francisco Conde'' (službene stranice)
Hirkanijske šume

**Hirkanijske šume** čine jedinstveni šumoviti masiv koji se proteže 900&nbsp;km duž Kaspijskog mora, između Kavkaza i planina Elburz, u Azerbejdžanu i Iranu. Zauzimaju površinu od 55.000 km2. Istorija ovih šuma širokog lišća datira od 25 do 50 miliona godina, kada su pokrivale veći dio ovog sjevernog umjerenog područja. Ova ekoregija se može smatrati majkom evropskih šuma, jer su se nakon pleistocenskih glacijacija mnoge biljke raspršile po cijelom kontinentu iz ovog važnog utočišta. 

Ljudska naselja u području Hirkanske šume datiraju iz 10.000 pne (u Gorganu). Različite kulture su se naseljavale na ovom području kroz istoriju i usko su povezane sa šumama i pejzažom. 

## Fauna
Ime potiče od "Vučje zemlje", jer su hirkanske šume dom vukova, mrkog medvjeda, zlatnih šakala, perzijskih leoparda, kaspijskog tigra. Hirkanske šume su jedno od najvažnijih svjetskih staništa za ugroženog perzijskog leoparda, a smatra se da 20 jedinki naseljava Nacionalni park Golestan. Njihov opstanak zavisi od domaćih kopitara u šumi: divlje svinje, srne, jelena i divlje koze. Endemske životinje su: Steinerova lacerta, pećinski daždevnjak i hirkanski poljski miš. Prisutno je ukupno 58 vrsta sisara i 180 vrsta ptica. 
## Flora
Šuma ima visok stepen rijetkih i endemičnih vrsta drveća. Najstarija stabla stara su 300-400 godina, a neka su možda i do 500 godina. Kavkaska zelkova i kavkaski orah su primjeri postglacijalnog reliktnog drveća.

## Svjetska baština
Hirkanijske šume su 2023. god. uvrštene na listu UNESCO-ove svjetske baštine.

U poređenju sa šumama u drugim regijama Evrope i Azije, ovdje je opstao veliki dio izvornog staništa. i ako je trećina hirkanskih šuma iskrčena od 1950. godine, uglavnom za komercijalno drvo, stočarstvo i poljoprivredu. Čaj i ljekovito bilje su među glavnim proizvodima koji se beru. Gotovo polovina hirkanskih šuma ima operativne planove upravljanja šumama, a određena zaštićena područja pokrivaju 2% površine. Najveće zaštićeno područje Irana u ekoregiji je Alborz-e-Markazi sa 3.988 km2, dok je Nacionalni park Girkan od 380 km2 najveći u Azerbejdžanu. 

## Izvori
Zimzelena biljka

**Zimzelene biljke** su sve one biljke koje zadržavaju svoje lišće tokom cijele godine i u sljedećoj vegetacijskoj sezoni.

## Karakteristike

Brojne tropske vrste širokolisnih cvjetnica su zimzelene, ali u hladno-umjerenim i arktičkim područjima zimzelene biljke su obično stožasti grmovi ili drveće (četinari), kao što su borovi i jele.

Lišće zimzelenog drveća obično je deblje i kožastije od lišća listopadnog drveća (onog koje odbacuje svoje lišće u jesen ili za tropske sušne sezone) i često je igličasto ili ljuskasto kod češerskog drveća. 
List može ostati na zimzelenom drvetu dvije godine ili dulje i može pasti bilo kad.

Zimzelena šuma može biti igličasta, kao što su crnogorične šume sjeverne hemisfere, ili širokolisna, kao što su kišne šume umjerenog područja južne hemisfere i široke sklerofilne šume 
(sa zadebljalim, stvrdnutim lišćem otpornim na gubitak vode) obalnih područja sjeverne hemisfere.

Većina tropskih kišnih šuma ima zimzelene biljke širokog lišća.

## Reference

## Vanjske veze
* ''Evergreen plant'' (na portalu Encyclopædia Britannica
Paranaguá

**Paranaguá** je grad od 151,680 i općina od 157,378 stanovnika, na jugu Brazila u Saveznoj državi Paraná.

## Geografija

Paranaguá je luka u istoimenom zaljevu Atlanskog oceana, udaljena 105 km zapadno od svoje metropole 
Curitibe. Grad se prostire u podnožju Masiva Serra do Mar udaljen 29 km od oceana.

## Historija

Paranagu su osnovali portugalski istraživači 1585.

Iz njegovih kolonijalnih vremena ostalo je puno građevina, među njima; Utvrda *Nossa Senhora dos Prazeres* iz 1767., barokni jezuitski kolegij (danas arheološki i folklorni muzej), crkva São Benedictus i fontana iz 17. vijeka.

Do sredine 20. vijeka Paranaguá je postala najveća brazilska luka za izvoz soje i kave, kao i glavna luka Države Paraná za izvoz kože, papira, mate čaja, graha, pamuka, šperploča, banana i šećera. A od kraja 1970-ih i nafte, kad je podignut naftni terminal.

Paranaguá je povezana s Curitibom u unutrašnjosti željeznicom i autoputom i služi kao porto franco za Paragvaj.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Prefeitura Municipal do Paranaguá'' (službene stranice)
Kulturni pejzaž naroda Kinalig

**Kulturni pejzaž Kinalig** nalazi se u visokoplaninskom selu Kinalig, Kavkaz, sjeverni Azerbejdžan. Selo Khinalig je dom polunomadskog naroda Khinalig, čija su kultura i način života definirani sezonskom migracijom između ljetnih i zimskih pašnjaka, i koji su zadržali drevni način vertikalne transhumanace na velike udaljenosti. 

Vrijeme se znatno mijenja, a temperatura se tokom zime i ljeta kreće od −20 °C to 18 °C. Kinalig ima populaciju od oko 2.000 stanovnika. Govore Kinalig jezikom, izolovanim na Kavkazu, ali i azerskim. 

Selo se nalazi na strmom planinskom vrhu na skoro 2.200 metara od nivoa mora i ima subalpske i alpske livade sa malim šumskim fragmentima i kamenitim predelima. Šume u blizini sela, na nadmorskoj visini od 2300 metara rijedak su fenomen za subalpsku zonu i mještani je smatraju svetom, zbog čega je sječa drveća zabranjena.

Pored sela pejzaž se sastoji od ljetnih pašnjaka i poljoprivrednih terasa na Velikom Kavkazu i zimskih pašnjaka u ravničarskim ravnicama. Čini ga i "put migracija" (Köç Yolu) dug 200 km sa početkom u selu, a završava se u ravnicama okruga Abšeron i Hajiqabul. Putem se dva puta godišnje kreću pastiri i njihova stada sa 400.000 ovaca. Pridružuje im se oko 7.000 ljudi iz drugih obližnjih naselja.

Razvijena mreža drevnih ruta, privremeni pašnjaci i odmarališta, nekropole i džamije ilustruje održivi eko-društveni sistem prilagođen ekstremnim uslovima životne sredine.
## Svjetska baština
Sa hiljadama godina istorije, ljudi ovog sela i dalje čuvaju sopstvenu tradiciju i jezik i održavaju polunomadski način života. Kulturni pejzaž Kinalig  2023. god. uvršten je na listu UNESCO-ove svjetske baštine 

## Izvori
Poção, Pernambuco

**Poção** je grad od 6,710 i općina od 15,600 stanovnika, na jugu Brazila u Saveznoj državi Pernambuko.

## Geografija

Poção se nalazi nedaleko od izvora rijeke Capibaribe, udaljen 238 km zapadno od svog 
administrativnog centra Recifea.

## Historija

Mjesto je osnovao 1871. *Estanislau Ferreira de Carvalho*, iste godine podignuta je i kapela.
Nakon tog je dugo bio samo distrikt, sve do 1953. kad je proglašen općinom.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Prefeitura Municipal do Poção'' (službene stranice)
Cachoeira do Sul

**Cachoeira do Sul** je grad od 69,750 i općina od 81,552 stanovnika. na jugu Brazila u Saveznoj državi Rio Grande do Sul.
## Geografija
Cachoeira se prostire na sjevernoj obali rijeke Jacuí, udaljena 196 km zapadno od svog administrativnog centra Porto Alegra.
## Historija

Prvi Portugalski kolonisti iz São Paula naselili su se 1750. nakon njih i kolonisti sa Azora.
Velika grupa pokrštenih Guarani indijanaca doseljena je 1769., kao i afrički robovi da rade po plantažama.
U to vrijeme mjesto se zvalo *Capela de São Nicolau*.

Pod tim imenom postao je parohija 1779.
Njemački kolonisti došli su 1857., a nakon njih i talijanski oko 1880.
Poveljom kralja Joãoa VI iz 1819. dobio je status vile i općine pod imenom *Vila Nova de São João da Cachoeira*.
Toponim Cachoeira se odnosio na nedaleke brzake.

Status grada dobio je 1859., a 1944. i svoje današnje ime Cachoeira do Sul.

Cachoeira je danas trgovački centar ratarsko-stočarskog kraja.
## Izvori

## Vanjske veze

* ''Prefeitura Municipal do Cachoeira do Sul'' (službene stranice)
Grobne humke u Dilmunu

**Grobne humke Dilmun** su 21 arheološko nalazište u zapadnom dijelu najvećeg ostrva Bahreina. Nastale su između 2200. i 1750. godine p.n.e. Šest od ovih lokaliteta su nekropole od nekoliko desetina do nekoliko hiljada tumula. 

Ukupno ima oko 11.774 grobnih humki, kupastog oblika. Na stalih 15 lokaliteta pronađeno je 17 kraljevskih humki. Grobne humke dokaz su rane civilizacije Dilmuna, oko 2. milenijuma p.n.e, tokom kojeg je Bahrein postao trgovačko središte na glavnoj trgovačkoj ruti između Mesopotamije - najstarije svjetske civilizacije - i doline Inda u južnoj Aziji, što je dovelo do prosperiteta stanovništva sa, između ostalog, i tradicijom sahranjivanja.

## Svjetska baština
Grobne humke Dilmun proglašene su Svjetskom baštinom UNESCO-a na sjednici komiteta UNESCO-a 6. jula 2019. godine u Bakuu, Azerbejdžan.

Svaki od tumula se sastoji od centralne kamene komore prekrivene zemljom i šljunkom i ograđene niskim prstenastim zidom. Veličina humki je različita, ali većina njih ima prečnik 4,5 x 9 m i visine 1–2 m. Manje humke obično sadrže samo jednu pravougaonu prostoriju sa jednom ili dvije niše na sjeveroistočnom kraju. 

Kraljevske humke su naglašene veličine i razrađene grobne komore, građene kao dvospratne nadgrobne kule. Dva posljednja kralja Dilmuna identificirana su kao Ri' Mum i Yagli-'El.

## Izvori
Antonina, Paraná

**Antonina** je grad od 15,600 i općina od 18,919 stanovnika, na jugu Brazila u Saveznoj državi Paraná.

## Geografija

Antonina je luka u istoimenom zaljevu Atlanskog oceana, udaljena 80 km zapadno od svoje metropole 
Curitibe. Prostire u podnožju Masiva Serra do Mar udaljena 40 km od oceana

Cachoeira
## Historija

Antonina nastala kao naselje tragača za zlatom sredinom 17. vijeka.
Godina koji se službeno vodi kao datum kad je osnovana je 1714. kad je podignuta kapela.

Do 1797. selo je nakupilo 2,300 stanovnika, koji su živjeli od rudarstva, ribarstva i ratarstva, iste godine je parohija *Nossa Senhora do Pilar da Graciosa*, dobila status vile (gradića) i novo ime Antonina.
Do 1835. je imala 3,300 stanovnika, nakon tog je zakonom br. 14, iz 1857. proglašena općinom u novoosnovanoj Provinciji Paraná.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Prefeitura Municipal do Antonina'' (službene stranice)