open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cilindrični koordinatni sistem

**Cilindrični koordinanti sistem** je trodimenzioni koordinatni sistem koji u suštini predstavlja proširenje polarnog koordinatnog sistema dodavanjem treće koordinate (koja se obično označava sa h), koja označava visinu tačke iznad ravni.

Tačka P je zadata kao (r, \theta, h). Posmatrano iz perspektive pravouglog koordinatnog sistema:
* r je razdaljina od O do P', ortogonalne projekcije tačke P na XY ravan. Ovo je isto kao razdaljina tačke P od z-ose. 
* \theta je ugao između pozitivnog smera x-ose, i duži OP', mereno u smeru suprotnom od smera kazaljke na satu.
* h je isto kao z koordinata. 
* Stoga je funkcija konverzije f iz cilindričnih koordinata u pravougle koordinate zadata kao f(r,\theta,h)=(r\cos\theta,r\sin\theta,h).

Za upotrebu u fizici i tehnologiji, preporučena međunarodna standardna notacija je *ρ*, *φ*, *z* (ISO 31-11).

Cilindrične koordinate su korisne za analizu površina koje su simetrične u odnosu na osu, ako je z-osa izabrana za osu simetrije. Na primer, beskonačno dugačak cirkularni cilindar koji u sistemu pravouglih koordinata ima jednačinu *x*2 + *y*2 = *c*2 ima vrlo prostu jednačinu u cilindričnim koordinatama: *r* = *c*. Otuda ime *cilindrične* koordinate.

## Povezano
* Pravougli koordinatni sistem
* Sferni koordinatni sistem
* Parabolički koordinatni sistem
Vektorski prostor

**Vektorski** ili **linearni** prostor je algebarski pojam u matematici koji nalazi primenu u svim glavnim granama matematike, među kojima su linearna algebra, analiza i analitička geometrija.

### Definicija
Ako je V ne-prazan arbitraran set objekata, F određeni set skalara koji ima strukturu polja. Također postoji definicija zbroja dva objekt u setu V, te umnoška sklara iz seta F i objekta iz seta V*.*

*V* se može smatrati vektorskim prostorom ukoliko zadovoljava sljedeće aksiome:

* A i B su objekti u V*,* vrijedi da je A+B objekt u V.
* k je skalar u F, a A objekt u V, vrijedi da je kA objekt u V.
* A i B su objekti u *<math>V</math>,* vrijedi pravilo asocijativnosti odnosno A+B=B+A.
* A, B i C su objekti u *<math>V</math>*, vrijedi pravilo komutativnosti odnosno A+(B+C)=(A+B)+C
* k je skalar u F, a A i B su objekti u V, vrijedi k(A+B)=kA+kB
* k i l su skalari u F, a A je objekt u V, vrijedi (k+l)A=kA+lA
* k i l su skalari u F, a A je objekt u V, vrijedi k(lA)=(kl)A
* 1 je neutralni element za množenje u F, a A je objekt u V, vrijedi 1A=A
* 0 nulti vektor u V, a A objekt u V, vrijedi A+0=A
* A je objekt u V, a -A njegov zbrojni inverz u V, vrijedi A+(-A)=0

S obzirom da je vektorski prostor V, definiran i F, može se pisati V(F) (čit. vektorski prostor V nad F).

Uobičajeno je da se vektorski prostori nad poljem realnih odnosno kompleksnih brojeva nazivaju realni, odnosno kompleksni vektorski prostori. Takođe, vektorski prostor u kojem je definisan skalarni proizvod naziva se Euklidski vektorski prostor.

### Primjeri

* n\times m matrice
* Vektori u \mathbb R^n
*Realni brojevi
*Polinomi

### Vektorski podprostor
Poneakad je moguće definirati novi set S u kojem svi elementi pripadaju i nekom vektornom prostoru V .  U tom se slučaju većina prije naznačenih aksioma će biti naslijeđena osim:

*A i B su objekti u V*,* vrijedi da je A+B objekt u V.
*k je skalar u F, a A objekt u V, vrijedi da je kA objekt u V.

#### Primjeri

* parni broj kao podprostor realnih brojeva
* Cijeli brojevi kao podprostor realnih brojeva
* Racionalni brojevi kao podprostor realnih brojeva
* Neprekidne funkcije kao  podprostor funkcija
* Diferencijabilne funkcije kao prodpostor funkcija

## Literatura

* Anton, H.  (04/2014). Elementary Linear Algebra with Supplemental Applications, International Student Version, 11th Edition [VitalSource Bookshelf version].  Retrieved from vbk://9781118707241
Meridijan (razvrstavanje)

**Meridijan** se može odnositi na:

## Prirodne nauke
* **[[Meridijan (geografija)]]** – zamišljena linija na površini Zemlje koja se proteže od Severnog do Južnog Pola
* **[[Meridijan (astronomija)]]** – krug na nebeskoj sferi
## Sport
* **[[Meridijan Super Liga]]** – službeni naziv Prve fudbalske lige Srbije do 3. 10. 2008.
## Transport
* **[[Meridijan (voz)]]** – britanski voz klase 222
* **[[MS Meridijan]]** (ili SS Galileo Galilej) – prekookeanski brod sagrađen u Italiji, 1963. godine

## Elektrotehnika
* **[[Meridijan SL-1]]** – prva digitalna telefonska centrala namenjena
## Kompanije
* **[[Meridijan (banka)]]** – banka u Srbiji
* **[[Meridijan Audio]]** – britanski proizvođač Haj fideliti () audio opreme.
## Mesta
* Meridian, Idaho
* Meridian, Mississippi
* Meridian, New York
* Meridian, Logan County, Oklahoma
* Meridian, Texas
* Meridian, California
* Meridian, Colorado
* Meridian, Stephens County, Oklahoma
* Meridian, Pennsylvania
Geocentrični sistem

**Geocentrični sistem sveta** predstavlja model sveta u kome se u samom centru nalazi Zemlja, dok sva ostala nebeska tela kruže oko nje.
Ovaj sistem sveta razvili su starogrčki filozofi Aristotel i Ptolomej, a zahvaljujući hrišćanskoj crkvi održao se više od 15 vekova. 

Prema modelu koji je Ptolomej predstavio u svom delu 'Almagest' Zemlja predstavlja središte oko koje se nalaze sfere, po jedna sfera za svaku planetu (zvezde lutalice), Sunce, Mesec i poslednja za zvezde nekretnice. U svom Zborniku, Ptolomej je govorio je da su zvezde zakačene za nebesku sferu, da se Zemlja nalazi u njenom centru, a da Sunce i planete (tzv. lutalice) kruže oko Zemlje. Ptolomejev geocentrični model sveta objašnjavao je kretanje planeta koristeći kombinaciju krugova. Ptolomej je dopunio Aristotelovu kosmološku teoriju, uvodeci epicikle,koje mu je predlozio Apolonije,radi objašnjenja "zamršenih" kretanja planeta, tj. neravnomernog kretanje planeta po nebeskom svodu gde prave petlje, krećući se naizmenično direktno i retrogradno (napred-nazad). Epicikl je ustvari, kružnica po kojoj se kreće planeta, a centar epicikla se opet kružno ravnomerno okreće oko Zemlje, ondnosno centra sistema.
Opsada Aspisa

**Opsada Aspisa** (ili **Klupeje**) je predstavljala prvi veći okršaj između kartaginskih snaga i rimske vojske koja se za vrijeme prvog punskog rata 256. pne. iskrcala u Sjevernoj Africi. 

Nakon što su Rimljani u prethodnih osam godina rata, zahvaljujući superiornosti svoje kopnene vojske, zauzeli najveći dio Sicilije, a zahvaljujući domišljatoj upotrebi korvusa načeli i dotadašnju kartaginsku pomorsku nadmoć na Zapadnom Mediteranu, 256. pne. je pod konzulima Markom Atilijem Regulom i Lucijem Manlijem Vulsom pokrenuta velika ekspedicija s ciljem da se napadne sama Kartagina, odnosno njeni posjedi u Sjevernoj Africi. Kartaginjani su tada svoje najbolje trupe držali na Siciliji te su ekspediciju pokušali zaustaviti pomorskom akcijom, ali su u bitci kod Eknoma pri tome doživjeli neuspjeh. Stoga Kartagina nije imala vojske kojom bi se odmah mogla suprostaviti Rimljanima jednom kada se iskrcaju u Sjevernoj Africi.

Rimske snage, koje su brojale oko 15.000 pješaka i 500 konjanika su se iskrcale kraj Klupeje u kojoj se nalazio kartaginski garnizon. Ispočetka su sagradili veliki jarak te palisade s ciljem da zaštite svoje brodove, a onda su krenuli u opsadu samog grada. S obzirom da nije mogao računati na pojačanja, grad je vrlo brzo pao. Tako su Rimljani steklo važno uporište iz koga su mogli nastaviti operacije protiv same Kartagine. Rimske snage su krenule u pustošenje okoline, pri čemu je 20.000 stanovnika i uzeto kao roblje. 

Regul i Vulso su potom poslali u Rim poruke sa zahtjevima za dalje instrukcije. Odatle je stiglo naređenje da se Vulso sa flotom povuče, dok je Regul ostavljen s kopnenom vojskom kako bi završio rat. Regul je nakon toga krenuo napredovati prema samoj Kartagini te je u kod Adisa razbio kartaginsku vojsku koja ga je pokušala zaustaviti.
Ksantip od Kartagine

**Ksantip** (gr. ****, 3. vijek pne.) je bio grčki, prema nekim historijskim špekulacijama spartanski vojskovođa u službi Kartagina|Kartagine za vrijeme prvog punskog rata. Angažiran je godine 255. pne. u kritičnom trenutku, nakon što je rimska vojska pod Markom Atilijem Regulom bila razbila kartaginsku vojsku kod Adisa te zaprijetila samoj Kartagini. Iskusni Ksantip je shvatio prednosti i mane kartaginske vojske, te na osnovu njih stvorio novi borbeni poredak - temeljen na dva razdvojena konjička krila - kojim bi se ona mogla suprostaviti Rimljanima na bojnom polju. Iste je godine ta vojska pod njegovom komandom u bitci kod Tunisa razbila rimsku vojsku i zarobila Regula, čime je prestala opasnost po samu Kartaginu.

Nakon tog velikog uspjeha, Ksantip je, prema Diodoru, poslan na Siciliju gdje je trebao razbiti rimsku opsadu Lilibeja. Njegovo prisustvo je dalo podstrek braniteljima da iznenadnim ispadom iz tvrđave Rimljanima nanesu poraz. Međutim, nakon te pobjede su građani Lilibeja postali toliko ljubomorni na Ksantipa i njegovu slavu da su ga odlučili likvidirati, i to tako da su namjerno sabotirali njegov brod. Ksantipov je brod tako za vrijeme putovanja Jadranom potonuo, a Ksantip se utopio.
Berenika (seleukidska kraljica)

**Berenika**, također znana pod nazivom **Berenika Sira** (), bila je egipatska princeza, odnosno kći kralja Ptolemeja II i njegove prve supruge Arsinoje I.

Između 261. i 253. pne. Berenika se udala za seleukidskog vladara Antioha II Tea, s kojim je Ptolemej u to vrijeme ili neposredno prije toga, vodio Drugi sirijski rat. Mir između dviju država je trebao dodatno učvrstiti sporazum iz 249. pne. na osnovu koga se Antioh razveo od svoje prve supruge Laodike i nasljedstvo prebacio na Berenikinu djecu. Laodika je sa svojom djecom prešla iz Antiohije u Efes, pa su otada ova dva grada služila kao prestonica Seleukidskog kraljevstva.

Godine 246. pne. je Ptolemej umro, pa se Antioh ponovo pokušao približiti Laodiki. Nedugo nakon toga je umro u Efesu, a što se pripisivalo trovanju od strane Laodike. Laodika je tada kraljem proglasila svog sina Seleuka, a sebe regentkinjom. Nedugo potom zajedno s djetetom je ubijena Berenika, što se pripisalo Laodiki. Te je događaje novi egipatski kralj Ptolemej III iskoristio kako bi započeo Treći sirijski rat.

## Reference

## Vanjske veze
* "Women in power 500 - C.E. 1" URL accessed 03/20/06
Diodot I

**Diodot I Soter** () (cca. 285. pne. - cca. 239. pne.) bio je seleukidski satrap Baktrije, koji je za vrijeme vladavine ili neposredno nakon smrti kralja Antiocha II u periodu između 255. i 246. pne. digao ustanak te izborio nezavisnost svoje teritorije koja je otada poznata kao nova helenistička država pod nazivom Grčko-Baktrijsko Kraljevstvo.

Prema antičkim izvorima, Diodot je iskoristio zauzetost Antioha II drugim sirijskim ratom, odnosno sukob njegovih supruga Berenike i Laodike. U to je vrijeme Baktrija, koja se opisuje kao *zemlja hiljadu gradova* bila jedna od najbogatijih satrapija Seleukidskog Carstva, a pobunu je pomoglo i to što su Diodotov primjer slijedili i drugi seleukidski satrapi (Justin, XLI,4 ), , prije svih Andragora u susjednoj Partiji, koji je vjerojatno bio Diodotov saveznik.

Oko godine 250. pne. Diodot se sukobio s dahanskim plemenom Parna te protjerao njih i njihovog vođu Arsaka u Partiju, gdje su oni svrgnuli Andragoru, osnovali Partsko Carstvo i tako prekinuli višedecenijsku helenističku vlast. Tako je došlo do prekida trgovačkih i drugih veza sa ostatkom grčkog svijeta, Diodotovo je kraljevstvo toliko ojačalo da se počelo širiti na sjever i istok, preko granica koje je bio postavio Aleksandar Veliki.) S vremenom je izbilo na obalu Arapskog mora, te su stvorene pomorske veze s Ptolemejskim Egiptom.

Seleukidi su s vremenom pomirli s gubitkom istočnih pokrajinom, te je kralj Seleuk zajedno s Diodotom sklopio savez kako bi oko godine 239. pne. pokušali bez uspjeha pokoriti Partiju. Taj je savez uključio i brak Diodota s kćeri Antioha II i Laodike. U njemu je Diodot imao dvoje djece - sina Diodota, koji ga je naslijedio, te kći koja se udala za budućeg kralja Euditema.

## Reference
Grčko-Baktrijsko Kraljevstvo

**Grčko-baktrijsko Kraljevstvo** je naziv za najistočniju od svih helenističkih država, čija je teritorija zauzimala Baktriju i Sogdijanu u Centralnoj Aziji od 250. do 125. pne. Njena ekspanzija u sjevernu Indiju oko godine 180. pne. je dovela do stvaranja novog Indo-Grčkog Kraljevstva, koje će se održati do oko 10. godine n.e.

## Izvori
* "The Shape of Ancient Thought. Comparative studies in Greek and Indian Philosophies" by Thomas McEvilley (Allworth Press and the School of Visual Arts, 2002) 
* "The Oxford Illustrated History of Greece and the Hellenistic World" by John Boardman, Jasper Griffin, Oswyn Murray (Oxford University Press) 
* "The Diffusion of Classical Art in Antiquity" by John Boardman (Princeton University Press, 1994) 
* "Records of the Great Historian. Han dynasty II", Sima Qian, trans. Burton Watson. Columbia University Press. 1993. 
* "Monnaies Gréco-Bactriennes et Indo-Grecques, Catalogue Raisonné", Osmund Bopearachchi, 1991, Bibliothèque Nationale de France, .
* "Buddhism in Central Asia" by B.N. Puri (Motilal Banarsidass Pub, January 1, 2000) 
* "The Greeks in Bactria and India", W.W. Tarn, Cambridge University Press.
* "De l'Indus à l'Oxus, Archéologie de l'Asie Centrale", Osmund Bopearachchi, Christine Sachs,
Zemljina revolucija

**Zemljina revolucija** predstavlja kretanje Zemlje oko Sunca. Zemlja se kreće po elipsi u čijoj je jednoj i Sunce, koje svojom gravitacijom održava Zemlju na toj elipsi. Srednja udaljenost Zemlje od Sunca iznosi  149.6 miliona kilometara (jedna astronomska jedinica) i Zemlji je potrebno u proseku 365.2422 dana (jedna godina) da pređe punu putanju. Osim Zemlje, oko Sunca kruži još sedam planeta: Merkur, Venera, Mars, Jupiter, Saturn, Neptun, Uran, kao i brojni planetoidi, asteroidi i komete. Posledica Zemljine revolucije jeste prividno godišnje kretanje Sunca, kao i pojava paralaktičkih elipsa zvezda.Drugo kretanje je obilaženje oko Sunca-Revolucija

U kombinaciji kretanja Zemlje i ostalih planeta za posmatrača sa Zemlje nastaju prividne petlje koje opisuju spoljašnje planete, odnosno prividno osciliranje unutrašnjih planeta oko Sunca. Spoljašnje planete jesu one koje kruže oko Sunca na rastojanjima daljim nego Zemlja, a unutrašnje one kod kojih je to rastojanje manje nego kod Zemlje.

## Povezano
* Zemljina rotacija
Bitka kod Adisa

**Bitka kod Adisa** se odigrala 255. pne. za vrijeme prvog punskog rata između kartaginskih snaga i rimske vojske pod Markom Atilijem Regulom. Regul je Kartaginjanima u njoj nanio tako težak poraz da je Kartagina započela mirovne pregovore. Oni, međutim, zbog Regulovih preoštrih uvjeta, nisu dali rezultata te je rat iste godine nastavljen.

## Uvod
Nakon što su Rimljani u prethodnih osam godina rata, zahvaljujući superiornosti svoje kopnene vojske, zauzeli najveći dio Sicilije, a zahvaljujući domišljatoj upotrebi korvusa načeli i dotadašnju kartaginsku pomorsku nadmoć na Zapadnom Mediteranu, 256. pne. je pod konzulima Markom Atilijem Regulom i Lucijem Manlijem Vulsom pokrenuta velika ekspedicija s ciljem da se napadne sama Kartagina, odnosno njeni posjedi u Sjevernoj Africi. Ekspedicija je na samom početku zabilježila uspjeh, kada je osvojen kartaginski grad Klupeja te tako Rimljani stekli bazu oko 64&nbsp;km jugoistočno od same Kartagine. Nakon što su je utvrdili, Rimljani su uzeli 20.000 robova i počeli pustošiti okolicu Kartagine. Tada je stigla zapovijed da se Vulso zajedno s flotom povuče u Italiju, dok je Regul ostavljen da zajedno s kopnenom vojskom dovrši rat.

U međuvremenu je Kartagina sa Sicilije dovukla 5000 pješaka i 500 konjanika pod Hamikar (Drepan)|Hamilkarom, koji je spojio snage sa garnizonima kojima su komandirali Bostar i Hazdrubal. Odlučeno je da se rimsko pustošenje zaustavi tako što će se kartaginska vojska, u čijem su se sastavu nalazili slonovi, grupirati na jednom brdu ispred mjesta Adis i tamo nastojati Rimljanima pružiti otpor.

## Tok bitke
Odluka da se snage koncentriraju na brdu je bila kobna po Kartaginjane, jer tako nisu mogli iskoristiti svoju superiornu konjicu i slonove. Regul je, pak, iskoristio statičnost svog neprijatelja kako bi krišom, tokom noći, privukao svoju brojčano nadmoćnu pješadiju te u zoru iznenada napao brdo sa svije strane. Na početku su Kartaginjani, koristeći povoljan teren, držali svoje linije te čak na trenutak odbacili jednu legiju. Tako je nastala breša, ali su njih kartaginska konjica i slonovi iskoristili ne da bi zaobišli Rimljane, nego da bi pobjegli, ostavivši vlastitu pješadiju na cjedilu i prisilivši je da i sama počne bježati. Rimljani su ih gonili, opljačkali kartaginski logor te nastavili napredovanje prema Kartagini.

## Posljedice
Vijest o porazu je dovelo do ustanka Numiđana protiv kartaginske vlasti, a u grad su se počele slijevati izbjeglice. Kartaginski vlastodršci su stoga zaključili da dalji otpor nema smisla te su Regulu poslali delegaciju s ciljem da započnu mirovne pregovore. Regul je, pak, na pregovorima inzistirao na neočekivano oštrim uvjetima za sklapanje mira - Kartagina se morala odreći ne samo Sicilije, Sardinije i Korzike, nego i raspustiti vlastitu ratnu mornaricu, a sa Rimom stupiti u vazalni odnos. Kartaginjanima su se ti uvjeti učinili preteškima, te su oni odlučili nastaviti rat, a što je iste godine dovelo do bitke kod Tunisa u kojoj je Regul poražen, a Rimljani tako propustili priliku završiti rat.

## Reference

* 

## Vanjske veze
* Battle of Adys, 256 B.C.
254. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **254. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Asine i Kalatina** (ili, rjeđe, **godina 500. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 254. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji

* Prvi punski rat: Rimska vojska pod konzulima Gnejem Kornelijem Scipionom Asinom i Aulom Atilijem Kajatinom zauzima Panorm na Siciliji.
* Prvi punski rat: Kartaginjani od Rimljana preotimaju sicilijanski grad Agrigent.

## Rođenja
* Tit Makcije Plaut, rimski dramatičar kome se pripisuju temelji suvremene komedije (u. 184. pne.)

## Smrti
*
253. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **253. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Cepiona i Blesa** (ili, rjeđe, **godina 501. ''[[Ab urbe condita]]***). Oznaka 253. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je [[kalendarska era]] [[Anno Domini]] postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.



== Događaji ==

* [[Drugi sirijski rat]]: Aleksandar, nećak i regent [[Makedonija (antička)|makedonskog]] kralja [[Antigon II Gonata|Antigona II]], potaknut zlatom koga je primio od [[Ptolemejsko Kraljevstvo|egipatskog]] kralja [[Ptolemej II|Ptolemeja]], diže pobunu i proglašava nezavisno kraljevstvo sa sjedištem u dotadašnjem makedonskom uporištu [[Korint]]u. Istovremeno izbija pobuna u [[Halkida|Halkidi]], a Antigonova vojska, koja je krenula ugušiti, je odsječena od Makedonije kada [[Etolija|etolske]] snage zauzmu [[Termopil]]. Antigon je zbog svega toga prisiljen odustati od sudjelovanja u ratu protiv Ptolemeja.
* [[Drugi sirijski rat]]: [[Seleukidsko Carstvo|Seleukidske]] snage pod kraljem [[Antioh II Teos|Antiohom]] osvajaju najveći dio egipatskih posjeda u [[Mala Azija|Maloj Aziji]] te ulaze u [[Milet]], gdje je svrgnut lokalni tiranin. Zahvalni građani Antiohu daju nadimak *Bog* (Teos).
* [[Prvi punski rat]]: [[Rimska Republika|Rimska]] flota od 150 brodova, koja je plovila iz [[Lilibej]]a prema Rimu, je uništena u oluji.
* [[Tiberije Korunkanije]] postaje prvi [[plebs|plebejac]] izabran na mjesto *pontifexa maximusa'' u drevnom Rimu.
* Drugi sirijski rat završava mirovnim sporazumom Ptolomeja i Antioha, temeljem koga se Ptolemej mora odreći svojih posjeda u Maloj Aziji, a istovremeno Antiohu daje ruku svoje kćeri Berenike. Antioh se razvodi od svoje supruge Laodike i nasljedstvo prenosi na Berenikinu djecu.

## Rođenja
*

## Smrti
*
Laodika I

**Laodika I** (3. vijek pne.) je bila helenistička princeza, a kasnije i supruga seleukidskog kralja Antioha II. Prema Euzebiju, bila je kći princa Aheja, odnosno unuka kralja Seleuka, te tako i Antiohova rođaka. Njen drugi rođak je bio Atal I, kralj Pergama.

Oko godine 250. pne. se Antioh od nje razveo i razbaštinio joj djecu, uključujući sina Seleuka, kako bi se mogao vjenčati za egipatsku princezu Bereniku, kći kralja Ptolemeja II, i tako okončao drugi sirijski rat. Antioh je kasnije svog najstarijeg sina sa Berenikom proglasio prijestonasljednikom.

Oko godine 246. pne. Ptolemej II je umro, što je Antioh iskoristio kako bi se pomirio s Laodikom. Međutim, ubrzo nakon toga je umro, pri čemu neki izvori tvrde da je to bio rezultat Laodikinog trovanja. Laodika je potom objavila kako je Antioh na samrtnoj postelji Seleuka proglasio svojim nasljednikom, a nju regentom. Kako bi osigurala prijestolje, dala je otrovati Bereniku i njenog sina.

To je Berenikin brat, egipatski kralj Ptolemej III Eurget, iskoristio kao povod da bi protiv Laodike i njenog sina Seleuka započeo treći sirijski ili Laodikejski rat. Dok je on trajao, Seleukov mlađi i ambiciozni brat Antioh Hijeraks je, uz podršku majke, sebe proglasio nezavisnim vladarom u Maloj Aziji. Zahvaljujući tome je Antioh na kraju izgubio rat s Egipćanima.

Što se na kraju dogodilo s Laodikom nije poznato, ali se pretpostavlja da je umrla prije 236. pne.
252. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **252. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Kote i Gemina** (ili, rjeđe, **godina 502. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 252. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Abantida, tiranin Sikiona, je ubijen, te ga nasljeđuje otac Pasea.
* Dinastija Thuc smjenjuje dinastiju Hong Bang u državi Au Lac (današnji centralni Vijetnam).

## Rođenja
*

## Smrti
* Abantida, tiranin Sikiona (atentat)
Bitka kod Panorma

**Bitka kod Panorma** odigrala se kraj Panorma između Kartagine i Rimske republike u Prvom punskom ratu. Rimljane je predvodio Lucije Cecilije Metel, a Kartaginjane Hasdrubal. Rimljani su pobedili u bici i time zadržali Panorm.

## Uvod
Pri kraju 252. pne. ili na početku 251. pne. Kartagina je ugušila libijsku pobunu u Africi. Posle toga šalje armiju u Siciliju pod komandom Hasdrubala, sina Hana Velikog. Hasdrubal je bio prisutan u bici kod Tunisa zajedno sa Hantipom, generalom grčke plaćeničke vojske. Od Hantipa je on mnogo naučio. Hasdrubal je harao područjem zapadne Sicilije dve godine, a da Rimljani nisu intervenirali. Hasdrubal odlučuje da napadne rimsku armiju pod komandom konzula Lucija Cecilija Metela. Rimska armija je došla po žetvu oko Panorma. Hasdrubal kreće sa svojim ljudima i slonovima kroz Oret dolinu prema Panormu. Trenutak je izgledao dobro odabran, jer je druga konzularna armija bila na putu za Rim.

## Bitka
Rimljani su se povukli iza zidina Panorma, ali konzul Metel narećuje svojim lakim trupama, da iskopaju rovove oko grada i da napadaju slonove i Kartaginjane. Komadant kartaginjanskih slonova je mislio da je otpor slab, pa je krenuo sa slonovima u juriš na lake trupe. Slonovi su se tako našli na udaru i sa gradskih zidina i od ukopanih lakih trupa. Slonovi paniče i beže preko kartaginjanskih vojnika.

U tom trenutku Metel se sa legijama nalazio van gradskih zidina, suočavajući se sa kartaginjanskom levom stranom. Kad su se slonovi razbežali, Metel naređuje legijama da napadnu levo krilo. Taj manevar probija kartaginjansku liniju i izaziva beg. Rimljani nisu ganjali kartaginjansku armiju, koja je bežala, nego su zarobili preostale slonove.

## Posledice
Po njihovim običajima, Hasdrubal je povučen u Kartaginu i ubijen. Njegov je naslednik Adhubal. Taj poraz označava kraj značajnih kartaginjanskih kampanja na Siciliji. Kasnije je samo Hamilkar Barka vodio gerilski rat.

## Povezano
* Prvi punski rat
* Rimska republika
Almatinski metro

**Almatinski metro** () je podzemna železnica u izgradnji u Alma-Ati. Otvaranje prve linije je planirano za 1.12.2011.

## Linije

## Vanjske veze

* Internetske stranice metroa, s fotografijama gradilišta postaja i renderiranim prikazom budućeg izgleda istih
251. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **251. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Metela i Pacila** (ili, rjeđe, **godina 503. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 251. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Prvi punski rat: Rimske snage na Siciliji pod vodstvom Lucija Cecilija Metela, osvajaju Kefalodon te napadaju kartaginsko uporište Panorm. Suprotstavljaju im se kartaginska vojska pod Hazdrubalom, koja je poražena u bitci kod Panorma, nakon čega grad pada u rimske ruke.
* Pasea, tiranin grčkog polisa Sikiona, je ubijen od strane Nikokla, uz podršku makedonskog kralja Antigona II. Nikoklo postaje novi tiranin i protjeruje osamdeset vodećih građana. Četiri mjeseca kasnije, izgnanici, na čelu s mladim plemićem Aratom, vrše iznenadni prepad na gradsku citadelu. Nikoklova palača je zapaljen, ali tiranin uspjeva pobjeći tajnim podzemnim prolazom.
* Prvi punski rat: Nakon što je Panorm pao u rimske ruke, zajedno s njim pada najveći dio zapadne Sicilije. Gradovi Ieta, Solus, Petra i Tindaris sklapaju separatne mirovne sporazume s Rimljanima, čime je bitno ograničena mogućnost Kartaginjanima da vode kopnene operacije na otoku.
* Arat u Sikion vraća sve izgnanike koje je prognao Nikoklo. Međutim, to izaziva nove podjele u gradu te Arat, zabrinut da bi ih Antigon ponovno mogao iskoristiti, odlučuje Sikion priključiti Ahajskom savezu. Time je Ahajski savez bitno ojačan, a nakon što mu je financijsku podršku pružio egipatski kralj Ptolemej II, u stanju se obraniti od Makedonaca.

## Rođenja
*

## Smrti
*
Nikoklo

**Nikoklo** ili **Nikokle** (grčki **Nικoκλης**; 3. vijek pne.) bio je tiranin grčkog polisa Sikiona. Na vlast je došao 251. pne. ubivši, uz podršku makedonskog kralja Antigona Gonate, prethodnog tiranina Paseu. Nikoklo je potom dao izgnati preko 80 najuglednijih građana. Četiri mjeseca kasnije su sikionsku citadelu iznenada napali izgnanici na čelu s mladim plemićem Aratom. Pri tome je Nikoklova palača spaljena, ali je on uspio pobjeći iz grada koristeći tajni podzemni prolaz. O njegovoj daljjoj sudbini nema podataka.

## Izvori
* Smith, William (ed.); *[[Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology]]*, "Nicocles (5)" , Boston, (1867)
Raška

**Raška** je naziv za geografsku oblast i za jednu od srpskih župa u jugozapadnoj Srbiji koja je ime dobila po istoimenoj rijeci. U njoj su župani od početka 12. vijeka počeli predvoditi srpske pohode protiv Bizanta umjesto crnogorske kraljevine Zete, da bi njen veliki župan Stevan Nemanja u drugoj polovini 12 stoljeća postao najmoćniji među srpskim vladarima stvorivši državu čiji je glavni grad bio Stari Ras, koji se nalazio nedaleko od današnjeg Novog Pazara. Iz njegove države razvila se potom pod njegovim potomcima Nemanjićima Kraljevina Srbija, a u 14. vijeku i Srpsko Carstvo.

Samo ime Rasija (Raška) prvi put se pominje 1189. godine. Od tada Mlečani, Nijemci i Mađari do 18. stoljeća Srbiju nazivaju Rascija, a Srbe Racima, Rascijanima, Raicenima i slično.Ime Raška je danas sačuvano u imenu Raškog okruga u Srbiji, a teritorija nekadašnje Raške je danas poznata pod geografskim imenima Raška oblast.

Bizant je priznao nezavisnost Raške 1190. godine.

## Reference

## Povezano
* Nemanjići
* Raški okrug
* Historija srednjovjekovne Srbije
* Srpsko kraljevstvo
Manastir Mileševa

**Manastir Mileševa** je srpski srednjevekovni manastir.

Nalazi se na šestom kilometru od Prijepolja na reci Mileševci. 
Raški po stilu, podigao ga je kralj Stefan Vladislav (1234-1243) u prvoj polovini XIII veka kao svoju zadužbinu, a u njoj je i sam sahranjen.

U priprati, koju je kralj Vladislav dogradio 1235. godine, položio je mošti svog strica svetog Save.
Njih su Turci 1594. godine prilikom osvajanja preneli na Vračar (Beograd) i spalili, u pokušaju da slome srpski duh.

Manastir je nastao u vreme Latinskog carstva, kada i nastaje takozvani "plastični stil" koji se odlikuje monumentalnošću, izbegava dekorativnost i naginje formama klasične antike.
U manastirskoj crkvi se 1377. godine za kralja *Srbljem i primorjem* krunisan je Tvrtko I Kotromanić, sestrić Cara Dušana. Stefan Vukčić Kosača se u njoj 1446. godine proglasio *„hercegom od svetog Save“*, po čemu je Hercegovina dobila ime.

Manastir je danas sedište episkopije Srpske pravoslavne crkve na čijem je čelu episkop Filaret Mićević, pod čijim su rukovodstvom okruženje manastira i manastrski konaci dobili izuzetno sređen izgled.

## Freske

Freske Mileševe se ubrajaju među najbolja evropska ostvarenja 13. veka, a od njih najpoznatiji je Beli Anđeo, koja je u sklopu freske ( Mironosnice na Hristovom grobu.)
Pored Belog Anđela druga remek dela su Bogorodica iz Blagovesti i Ktitorska kompozicija sa portretom kralja Vladimira.
Ova dela takođe predstavljaju i najveće domete slikarstva tog doba u Evropi.
Istorijski portreti: Ikonografija Nemanjića, na južnom zidu kraljević Vladislav, a na severoistočnom likovi Nemanje, Svetog Save, Stefana Prvovenčanog, Radoslava i Dragoslava i Tihomira Tihog.

## Vanjske veze

* Zvanična internet prezentacija 
* Manastir Mileševa- virtuelna tura i foto kolekcija Fonda Blago
*Manastir Mileševa

## Galerija


Datoteka:Milesevo zapadna strana.jpg|Zapadna strana crkve
Datoteka:Manastir mileseva severo zapad.jpg| Crkva sa severozapadne strane 
Datoteka:Crkva mileseva juzna strana.jpg| Crkva sa južne strane
Datoteka:ManastirMileseva-ManastriZvonikDvoristeiPomocneZgrade.jpg|sa mostića nad Mileševkom
Datoteka:Mileseva crkva i zvonik juzna strana.jpg|Crkva i zvonik s južne strane
Datoteka:Konak manastira mileseva.jpg|Konaci
Datoteka:Manastir mileseva konaci.jpg|Konaci
Datoteka:Konaci mileseva.jpg|Konaci
Hidžaz

**Hidžaz** (također **Hijaz**, **Hedjaz**;  *,* doslovno "barijera") je regija na zapadu današnje Saudijske Arabije. Granice su joj uglavnom određene obalom Crvenog mora, te se pruža od Hakla u Akapskom zaljevu do Džizana. Glavni grad je Džeda, ali je vjerojatno poznatija po islamskim svetim gradovima Meki i Medini. Zbog islamskih svetih mjesta Hidžaz ima veliku važnost kako u arapskom tako i u islamskom svijetu, odnosno politici. Naziv barijera je dobila zato što razdvaja visoravan Nadžd na istoku od regije Tihame na zapadu.

## Historija
Historijski dokazi ukazuju na to da je Hedžaz (ili barem neki njegovi dijelovi) bio pod rimskom vlašću kao provincija Arabia Petraea. Kasnije je vjekovima bio vlašću regionalnih sila poput Egipta, da bi od 16. vijeka postao dio osmanske države gdje je administrativnom reorganizacijom 1864. formiran Vilajet Hidžaz. Početkom 20. vijeka Hedžaz je uživao kratkotrajni period kao nezavisna država Kraljevina Hidžaz. Godine 1916. je Šarif Husein ibn Ali proglasio nezavisnost Hidžaza, ali je je njegovu vlast 1924. srušio ibn Saud iz susjedne regije Nadžd te formirao Kraljevinu Hidžaza i Nadžda, kasnije poznatu kao Kraljevina Saudijska Arabija.

## Geografija
U geološkom smislu Hidžaz je smješten u Velikoj dolini rasjeda. Oblast je poznata po tamnijem pijesku vulkanskog porijekla. Hidžaz u nekim izvorima uključuje i masiv Saravat koje topografski razdvaja Nadžd od Tihame.

### Gradovi
* Medina
* Ta’if
* Al Bahah
* Tabuk

## Povezano
* Hidžaski arapski
* Hidžaski turban
* Kraljevina Hidžaz
* Hidžaska željeznica
* Mizmar (ples)
* *Hidžaz* je također naziv za vrstu (makam) arapske muzike.

## Izvori
Demi Lovato

**Demetria Devonne "Demi" Lovato** (20. august 1992 -) je američka glumica, pevačica i kantautorka. U svojoj glumačkoj karijeri najpoznatija je po ulozi Miči Tores u Diznijevom TV-filmu *[[Camp Rock]]* i Sonny Munro u *Sonny With A Chance*. Osim glumom se bavi i pevanjem te je 23. septembra 2008. izdala debitantski album *Don't Forget*, koji je debitirao na 2. mestu top-liste ''Billboard'' 200 prodavši se u 89.000 primjeraka u prvoj nedelji. Lovato je svoj drugi album *Here We Go Again* izdala 21. jula 2009. On je debitirao na vrhu top-liste Billboard 200 prodavši se u 108.000 primjeraka u prvoj nedelji. Treći studijski album "Unbroken" je izdala 20. Septembra 2011., i debitovao je na 4. mestu, dok je album "Demi" koji je izašao 10. Maja 2013. debitovao na 3. mestu top liste. Peti studijski album "Confident" je izašao 16. Oktobra 2015. godine.

## Diskografija

* *[[:en:Don't Forget|Don't Forget]]* (2008)
* *[[:en:Here We Go Again (Demi Lovato album)|Here We Go Again]]* (2009)
* *[[:en:Unbroken (Demi Lovato album)|Unbroken]]* (2011)
* *[[:en:Demi (album)|DEMI]]* (2013)
* *[[:en:Confident (album)|Confident]]* (2015)
*Tell Me You Love Me (2017)

## Turneje
* 2008: Burning Up Tour (uvodni izvoač)
* 2009: Demi Lovato Summer Tour 2009
* 2009: Demi Lovato Fall Tour 2009
* 2014: Neon Lights Tour 2014
* 2014-2015: Demi World Tour

## Filmografija

## Nagrade

## Reference

## Vanjske veze

* Official website 
* Demi Lovato na Facebooku
* Demi Lovato na MySpaceu
* Demi Lovato na Twitteru
* Demi Lovato na YouTube
*
Camp Rock

***Camp Rock*** je američki TV-film u produkciji Disney Channela u kome nastupaju braća Jonas i Demi Lovato. Režiju je potpisao Matthew Diamond a producriao Alan Sacks. Muziku su napisali Julie Brown, Paul Brown, Regina Hicks i Karen Gist. Originalno je prikazan na programu Disney Channela 20. juna 2008.

Radnja prati napore mlade Mitchie Torres (koju tumači Demi Lovato) da postane profesionalna pjevačica, odnosno njene napore da uvježba talent u kampu za obuku pjevača zvanom "Camp Rock", gdje, između ostalih, kao nastavnik radi i Shane Gray (koga glumi Joe Jonas), razmaženi pjevač teen grupe *Connect 3*.

Disney Channel je od septembra 2009. počeo snimati nastavak pod nazivom *[[Camp Rock 2: Posljednja svirka]]*.

## Soundtrack

## Reference

## Vanjske veze
* Disney's Camp Rock Official site 
* Official Camp Rock ABC Family site
* 
* NPR Camp Rock story
Klaudije Gotski

**Klaudije Gotski** ili **Klaudije II.** ili **Marko Aurelije Klaudije Gotski** (rođen 10. maja 213. ili 214. godine - umro januara 270. godine), poznat pod imenom **Klaudije II**, vladao je rimskim carstvom manje od dve godine (od 268. do 270.), ali je tokom ovog kratkog perioda bio uspešan i voljan vladar. 

Njegovo poreklo nije poznato, ali se ubraja u Ilirske careve. Klaudije je verovatno bio iz okoline Sirmijuma ili iz Dardanije. Klaudije je bio komandant rimske vojske koja je pobedila Gote u bici kod Niša septembra 268. godine. Odmah zatim Klaudije je zadobio rimski presto. Optužbe da je tada ubio svog prethodnika Galijena nisu nikada bile dokazane. Posle dolaska na vlast, Klaudije je zatražio od senata da poštedi život Galijenovim rođacima i pristalicama. 
Klaudije, kao i Maksimin Tračanin bio je varvarskog porekla. 

## Klaudije kao car
U vreme njegovog dolaska na vlast najveću opasnost po Rim predstavljali su Goti koji su napadali Ilirik i, naročito, Panoniju. 

U bici kod Niša Klaudije i njegove legije su zaokružile Gote. Zajedno sa svojim komandantom konjice, budućim carem, Aurelijanom, Klaudije je zadobio hiljade zarobljenika, uništio gotsku konjicu. Ostatak Gota je pobegao preko Dunava, i nije se desetinama godina usuđivao da uzmemirava Rim. 

Dok se ovo dešavala, drugo germansko pleme, Alemani, prešli su Alpe i napali Italiju. Klaudije je promptno napao varvare i porazio ih u bici kod jezera Benakus, u kasnu jesen 268. godine, nekoliko meseci posle bitke kod Niša. Tada se okrenuo Galskom Carstvu i u nekoliko bitaka ponovo stekao kontrolu nad dolinom Rone i Španijom. Kasnije je Galsko Carstvo bilo potpuno uništeno u doba Aurelijana. Tako je Klaudije II dao veliki doprinos da se okonča kriza III veka, koja umalo nije dovela do kraja Rimskog carstva

Ipak, Klaudiju nije bilo suđeno da dugo vlada. Kasno 269. godine, kada je pripremao rat protiv Vandala, koji su pljačkali Panoniju, pao je kao žrtva kuge i umro je početkom 270. godine. Pre nego što je umro, imenovao je Aurelijana za svog naslednika, iako je njegov brat Kvintil zakratko vladao. 

Rimski senat je deifikovao Klaudija pod imenom "Božanski Klaudije Gotski".

## Smrt sv. Valentina
Klaudije II Gotski je takođe poznat po tome što je naredio ubistvo jednog hrišćanskog monaha, kasnije poznatog pod imenom sveti Valentin. To ubistvo se navodno dogodilo 14. februara, 269. godine. 

Historia Augusta navodi da su Klaudije i Kvintil imali još jednog brata pod imenom Krisp.
Didarganj Yakshi

**Didarganj Yakshi** je u kamenu isklesana drevna indijska statua žene koja u ruci drži tjeralo za muhe. Otkrivena je u području indijske države Bihar. Pretpostavlja se da je napravljena krajem 1. milenijuma pne., odnodno da datira iz vremena kraljevstva Magadha, Maurijskog ili Carstva Gupta.

Trenutno se čuva u Muzeju Patne u istoimenom indijskom gradu, gdje predstavlja jedan od najvrednijih eksponata.

## Vanjske veze

* ''Didarganj Yakshi''
Sarnathski muzej

**Sarnathski muzej** () je arheološki muzej smješten u gradu Sarnath u indijskoj državi Uttar Pradesh. Osnovala ga je Arheološka služba Indije kako bi u njega smjestila sve artefakte koje je pronašla u Sarnathu. Glavna atrakcija je Lavlji kapitel Ašoke, koji se prvotno nalazio na znamenitom Ašokinom stubu.
Maksimin Daja

**Maksimin Daja** ili**Gaj Valerije Galerije Maksimin** (rođen novembra 270. godine, umro leta 313. godine) bio je rimski car, poznat pod svojim nadimkom Daja, kojeg je poneo iz seljačkog detinjstva. On je bio rođen na istoku današnje Srbije, na istoku provincije Gornja Mezija. Njegov rođak je bio car Galerije.

Galerije je stekao ugled zahvaljujući svojoj vojničkoj karijeri, a kada je njegov ujak Galerije dobio titulu cezara, započeo je njegov uspon.

308. godine kada je Licinije postao avgust, Maksimin Daja je zahtevao isti položaj i za sebe. I zaista, postao je avgust 310. godine, uz pomoć sopstvenih vojnika. Kada je umro Galerije, 311. godine, Maksimin Daja je dobio upravu nad provincijom Azijom. Maksimin Daja je kasnije sklopio savez sa Maksencijem koji je kontrolisao Italiju. 313. došlo je do otvorenog razlaza između Licinija i Maksimina Daje. Došlo je do rata i Maksimin Daja je bio poražen u dve bitke na severu Male Azije. Posle poraza prvo je pobegao u Nikomediju, a zatim u Tars, gde je i umro avgusta te godine.

Maksimin Daja je sačuvan u rđavoj uspomeni među hrišćanima, zato što je nastavio sa progonima iako je Galerije već bio objavio edikt o toleranciji.

Novčanice tj. sesterciji Maksimina Daja mogu se videti i danas u privatnim kolekcijama numizmatičara na jugoistoku Srbije (piše: prof.Saša Ranđelović iz Surdulice).

## Povezano
Lavlji kapitel Ašoke

**Lavlji [[kapitel]] [[Ašoka|Ašoke]]** je skulptura koja predstavlja četiri "indijska lava" s leđima okrenutim jedni drugima. Prvotno je bio postavljen na vrh Ašokinog stuba u Sarnathu u današnjoj indijskoj državi Uttar Pradesh.Stub je još danas na svom prvotnom položaju, ali je Lavlji kapitel danas premješten u Sarnathski muzej. Lavlji kapitel Ašoke u Sarnathu je odabran za Nacionalni amblem Indije a kotač zvan "Ashoka Chakra" na njegovom temelju je stavljen u središte nacionalne zastave Indije.

## Vanjske veze
* For Pictures of the famous original "Lion Capital of Ashoka" preserved at the Sarnath Museum which has been adopted as the "National Emblem of India" and the Ashoka Chakra (Wheel) from which has been placed in the center of the "National Flag of India" - See "lioncapital" from Columbia University Website, New York, USA
* National emblem of India 
* National symbols of India 
* The State Emblem of India or the National Emblem of India
* “National Insignia”, Embassy of India, Washington D.C., USA 
* The National Emblem displayed on the Homepage of Ministry of Home Affairs, Government of India
* The National Emblem displayed on the Homepage of Ministry of Environment & Forests, Government of India
Licinije

**Licinije** ili **Flavije Galerije Valerije Licinijan Licinije** *(Flavius Galerius Valerius Licinianus Licinius)* (rođen oko 250. godine, poginuo 325. godine) bio je rimski car od 308. do 324. godine.

Licinije je bio seljačkog porekla. Rođen je u Dakiji ili u Gornjoj Meziji. Licinije je bio prijatelj cara Galerija, koga je pratio u njegovoj ekspediciji protiv Persijanaca. Posle smrti Severa II, Galerije je uzdigao Licinija na rang avgusta na Zapadu, 11. novembra 308. godine. Licinije je smesta dobio upravu nad Ilirikom, Trakijom i Panonijom.

Nakon Galerijeve smrti, maja 311. godine, Licinije je vlast nad čitavim carstvom podelio sa Maksiminom Dajom. Helespont i Bosfor su bili granica između dva domena.

Marta 313. Licinije se oženio sa Flavija Julija Konstancija, polusestrom Konstantina Velikog. Do braka je došlo u Milanu, i tom prilikom carevi su izdali Milanski edikt kojim su hrišćanima vratili konfiskovanu imovinu. Oni nisu hristijanizovali Carstvo, kako se često misli, ali je položaj hrišćana posle ovoga bio mnogo bolji. Već sledećeg meseca, Licinije je pobedio Maksimina Daju i tako sebe proglasio za cara na Istoku, dok je njegov zet, Konstantin Veliki, imao vrhovnu vlast na Zapadu.

Licinije se 316. stavio na stranu Basijana protiv Konstantina Velikog. Kada je njegov postupak postao poznat, došlo je do građanskog rata, u kome je Licinije doživeo poraz u Panoniji, kod današnjeg Osijeka, 8. oktobra 316. godine. U međuvremenu, Licinije je imenovao za svog savladara lokalnog vojnog zapovednika duksa Valerija Valensa. Međutim, Licinije i Valerije Valens su još jednom potučeni u blizini Jedrena, ali je posle novih preokreta došlo do mirovnih pregovora. Jedan od uslova mira bila je i likvidacija Valerija Valensa. Mir je utanačen 1. marta 317. u Serdiki (današnjoj Sofiji). Licinije je time ostao bez svih evropskih poseda osim dijeceze Trakije.

Konstantin Veliki je 324. započeo drugi veliki rat protiv Licinija nakon što su odnosi dva avgusta postepeno pogoršavani od 320. godine. Naneo mu je poraz a zatim ga je zarobio u zidinama Vizanta. Nakon jednog pomorskog poraza, došlo je do odlučne bitke blizu Halkedona, 18. septembra 324. godine. Licinije je bio zarobljen i odveden u Solun gde je jedno vreme živeo u kućnom zarobljeništvu. Ipak, kada je pokušao da digne ustanak, Konstantin Veliki je naredio da bude ubijen zajedno sa svojim maloletnim sinom Licinijem II , Konstantinovim sestrićem.

## Vanjske veze

* De Imperatoribus Romanis vebsajt Licinije
Muzej Patne

**Muzej Patne** () je državni muzej Bihara, smješten u gradu Patna. Osnovale su ga godine 1917. britanske vlasti koje su tada upravljale Indijom u svrhu skladištenja brojnih arheoloških artefakata koji su tada bili pronađeni u okolici grada. Muzej, koga lokalno stanovništvo naziva *Jadu Ghar*, osim arheoloških, sadrži i umjetnička djela, odnosno zbirku slika koja prikazuje svakondevni život u periodu britanske vlasti, kao i fosil stabla star 200 miliona godina.

Najvredniji od svih eksponata je statua poznata pod imenom Didarganj Yakshi.

## Reference
Patna

**Paṭnā**  () je glavni grad indijske države Bihar.
Suvremeni grad Patna je smješten na južnoj obali rijeke Ganges. Grad također obuhvaća obale rijeka Kosi, Sone io Gandak]]. Patna je približno 25&nbsp;km duga i 9&nbsp;km do 10&nbsp;km široka. Patna je 14. najveći grad Indije s približno 1,8 miliona stanovnika, odnosno 168. najveća aglomeracija na svijetu. Predstavlja najveći grad u istočnom dijelu Indije iza Kolkate. Danas su, zbog veće važnosti Patne, tamo svoja sjedišta i podružnice ustanovila brojne važne kompanije. Grad u posljednje vrijeme raste zahvaljujući bumu na tržištu nekretnina i uslužnog sektora. Također su u njemu ustanovljene i brojne obrazovne institucije.

Osim kao sjedište države i historijski važna lokacija, grad je poznat i po medicinskim institucijama. Patna je zabilježila godišnji bruto proizvod od 31.441 Rs po stanovniku, koji je najviši u in Biharu  i bolji od većine metropolitanskih područja Indije  
Patna je 32. grad po brzini rasta na svijetu i 5. grad po brzini rasta u grad u Indiji. In June 2009, The World Bank ranked Patna je, prema istraživanjima, drugi najbolji grad za osnivanje poduzeća, iza Delhija.

Patna također predstavlja jedno od najstarijih kontinuirano naseljenih mjestana svijetu.. Drevna Patna, poznata po imenom Pataliputra, bila je prijestolnica Carstva Magadha pod dinastijama Haryanka, Nanda, Maurijskom, Sunga, Gupta, Pala i Suri. 
Pataliputra je također bila poznata koa kulturno io obrazovno središte. U maurijskom periodu (oko 300. pne.)je imala oko 400.000 stanovnika. Ozidano središte, koje stanovnici zovu Patna City je danas glavno mjesto za trgovinu.

U gradu i okolici se nalaze brojna budističkja, hindustička i džainistička mjesta hodočašća kao što su Vaishali, Rajgir , Nalanda, Bodhgaya i Pawapuri, a Patna je također sveti grad za sikhe. Sikh Guru, osnivač i prvi vrhovni komadnat sikske Halsa vojske, Guru Gobind Singh je rodom iz Patne.

## Reference

## Vanjske veze

* Official portal of Patna
* Official site of the Municipal Corporation of Patna
* Official portal of Patna district 
* Official portal of Bihar
* Patna Daily 
* Bihar times
Titoizam

**Titoizam** je izraz kojim se označava službena ideologija, odnosno društveno-političko i društveno-ekonomsko uređenje bivše Jugoslavije u periodu kada je njome vladao Josip Broz Tito, preciznije u periodu od raskida sa Istočnim blokom od 1948. pa sve do društveno-ekonomskih reformi krajem 1980-ih neposredno pred raspad države. Sam izraz se u Titovoj Jugoslaviji nije službeno upotrebljavao, djelomično zato što su ga kao prvi upotrijebili sovjetski i drugi staljinistički propagandisti kao pejorativni termin, odnosno opisali *titoizam* kao revizionističko skretanje s "pravog" puta, odnosno "izdaju" temeljnih principa marksističko-lenjističke, odnosno komunističke ideologije. U SFRJ se, pak, kao izraz za službenu ideologiju koristio samoupravni socijalizam odnosno socijalističko samoupravljanje.

## Vanjske veze

* Miodrag Jovanović: Titoizam i sukobi u bivšoj Jugoslaviji 
* Tony Cliff, ''Background to Hungary (July 1958), at Marxists Internet Archive - Suvremena trockistička perspektiva na Titov sukob s Moskovom.
* Thierry Domin, ''History of Bosnia and Herzegovina from the origins to 1992'', chapter 6 , hosted by EUFOR - Titoism, Bosnia-Herzegovina, and Bosniaks.
* A weblog, representing the Titoist League, a British neo-Titoist group.
* Mircea Rusnac, http://www.banaterra.eu/romana/rusnac-mircea-procesul-partizanilor-anticomunisti-din-banat-1949 
* Mircea Rusnac, http://www.banaterra.eu/romana/rusnac-mircea-deportarea-banatenilor-baragan-1951-din-perspectiva-istorica 
* Balkans: Flirting With Marx, for Old Times' Sake  by Vesna Peric Zimonjic, *Inter Press Service*, June 4 2009
Casus belli

**Casus belli** (latinski povod ili razlog za rat) označava čin, uzrok ili akciju koja kao reakciju dovodi do rata. 

Casus belli stoga ne opisuje skup okolnosti koje dovode do rata, nego samo posljednji, odlučujuči razlog koji napadačka država koristi kao objašnjenje za svoju objavu rata. Ponekad casus belli stvarno postoji,a ponekad se spominju izmišljeni razlozi za objavu rata kao što je bio na primer onaj kojeg je Treći Rajh uzeo za svoj napad na Poljsku čime počinje Drugi svetski rat. 

## Primjeri

* Sarajevski atentatkako je Austro - Ugarska tvrdila, organiziran od šefa srpske vojne tajne službe, je bio casus belli za Austro-Ugarsku objavu rata Kraljevini Srbiji, posle dugog nastojanja da se pronadje odgovarajući povod za ratni sukob koji bi izmenio geopoliticku sliku Balkana u korist ove carevine. Bio je to ujedno i početak Prvog svetskog rata.
* Američki naftni embargo Japana je bio njegov casus belli za Napad na Pearl Harbor to jest objavu rata SADu 1941. godine.
Razgovor sa Gojom

***Razgovor sa Gojom*** je naziv za esej iz 1935. koga je napisao Ivo Andrić, u kome on u obliku zamišljenog dijaloga sa španskim slikarom Franciscom Goyom iznosi vlastito shvaćanje umjetnosti.

Po motivima tog eseja je godine 1984. Radiotelevizija Beograd snimila TV-dramu *Andrić i Goja* u kojoj je Andrića tumačio Miša Janketić, a Goyu Ljuba Tadić.

## Vanjske veze
*