open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bitka kod Famarsa

**Bitka kod Famarsa** se odigrala 23. maja 1793. godine na sjeveru Francuske za vrijeme Rata Prve koalicije između francuskih republikanskih snaga pod vodstvom generala Françoisa Lamarchea na jednoj, i savezničkih austrijsko-britansko-hanoveranskih snaga na čelu sa princom od Coburga na drugoj strani. Do nje je došlo nakon što su savezničke snage, izbacivši Francuze pod generalom Dumouriezom iz Austrijske Nizozemske (današnja Belgija) pokrenule pohod na Francusku, čije su prve mete bile granične tvrđave. Francuske trupe, koje su im se nastojale suprostaviti, bile su koncentrirane u utvrđenom logoru u mjestu Famars, nedaleko od grada Valenciennesa. Odatle je dva tjedna ranije markiz de Dampierre pokrenuo pokušaj deblokade opsjednute tvrđave Condé-sur-l'Escaut, a koji je odbijen u bitci kod Raismesa gdje je Dampierre poginuo. Njegov nasljednik, general Lamarche, je raspolagao snagama koje su, osim demoralizacije, dodatno oslabljenje povlačenjem dijela efektiva na jug, kako bi ugušile kontrarevolucionarnu pobunu u Vendéeu. Savezničke snage su, stekavši značajnu brojčanu nadmoć, pokrenule vlastiti napad prema planu koji je izradio general Karl Mack. Prilikom njegovog izvođenja se na južnom krilu, gdje su nastupali Britanci pod vodstvom mladog vojvoda od Yorka francuski položaji jači nego što se pretpostavljalo; Francuzi su pružili žestok otpor prilikom čega je Mack ranjen. York je, sa druge strane, dobio priliku da odstupi od Mackovog plana, te je naredio da se francuski položaji dodatno zaobiđu. Taj se manevar pokazao ispravnim, prije svega zbog slabosti francuske konjice, koja nije mogla spriječiti saveznike da ugroze njihovu pozadinu. Lamarche je zbog toga zapovijedio povlačenje iz logora. Saveznici su nakon toga zauzeli logor i Valenciennes stavili pod opsadu koja će završiti kapitulacijom francuskog garnizona. Iako su saveznici ostvarili važnu pobjedu, nisu je u potpunosti iskoristili. Lamarchea je četiri dana kasnije na čelu Sjeverne armije zamijenio mnogo popularniji i uspješniji general Custine.

## Vanjske veze
* napoleon-series.org Dictionary of Austrian Generals 1792-1815 by Digby Smith, compiled by Leopold Kudrna
François Joseph Drouot de Lamarche

**François-Joseph Drouot**, također poznat i kao **Lamarche** (14. jul 1733 - 18. maj 1814) bio je francuski vojskovođa koji je godine 1793. za vrijeme Rata Prve koalicije nakratko zapovijedao republikanskom Sjevernom armijom.

Karijeru je započeo kao dragun u kraljevskoj vojsci gdje je za vrijeme Sedmogodišnjeg rata napredovao u službi i dobio oficirski čin. 1762. godine je u bitci kod Nauheima teško ranjen, kada su mu slomljena dva rebra, oštećena pluća te se od posljedica ranjavanja u potpunosti nije oporavio do kraja života.

Nakon toga je služio u husarskoj pukovniji prije nego što je, nakon Revolucije godine 1791. postao zapovjednikom 5. husarske pukovnije. Nakon izbijanja rata se istakao hrabrošću prilikom Dumourizeovog pohoda na Austrijsku Nizozemsku 1792. godine te brzo stekao naklonost ljudstva. Zahvaljujući tome je nakon pogibije generala de Dampierrea u bitci kod Raismea 9. maja 1793. godine imenovan njegovim nasljednikom na čelu Sjeverne armije. Na njenom je čelu nekoliko tjedana kasnije u bitci kod Famarsa poražen od brojčano nadmoćnih savezničkih snaga, te smijenjen sa čela Sjeverne armije, na koje je došao popularni general Custine. Kao i mnogi bivši kraljevski oficiri, zbog neuspjeha je postao predmet sumnje republikanske vlade, te je 9. jula uhapšen, a potom zatvoren u tvrđavu Epinal. Uspio je preživjeti jakobinsku strahovladu te je početkom 1795. godine pušten, te mu je vraćen generalski čin. Za vrijeme Carstva je dobio simboličke počasti od Napoleona.

## Vanjske veze
* http://www.ganierdewisches.fr/nicolasganier.html#anchor-bottom
Bitka kod Cezarovog logora

**Bitka kod Cezarovog logora** se odigrala na sjeveru Francuske 7. augusta 1793. godine za vrijeme Rata Prve koalicije između francuskih republikanskih snaga pod generalom Charlesom Kilmaineom na jednoj, i savezničkih austrijsko-britanskih snaga pod princom od Coburga na drugoj strani. Do nje je došlo za vrijeme savezničke ofenzive u sjevernu Francusku, odnosno niza poraza koje je bila pretrpila francuska Sjeverna armija kojoj je Kilmaine na mjestu zapovjednika nedugo prije zamijenio smijenjenog generala Custinea. Kilmaine je, slično i njegov prethodnik, odbijao zahtjeve vlade iz Pariza da se krene u kontraofenzivu, te je umjesto toga oslabljenu i demoraliziranu Sjevernu armiju, u nastojanju da je konsolidira, povukao u Cezarov logor u oblasti Pas-de-Calaisa. Tamo je Kilmaine čekao nove zapvijedi, kada su saveznici krenuli u napad, nastojeći opkoliti i uništiti njegove snage. Kada je doznao da su britanske snage pod vojvodom od Yorka prodrle u njegovu pozadinu, Kilmaine je naredio povlačenje; glavnina francuskih snaga se uspjela na vrijeme izvući prije zatvaranja obruča, a pokušaje neprijatelja da ih u tome spriječi je zaustavila uspješna akcija francuske konjice, koja im je sačuvala odstupnicu. Iako je Kilmaine uspio sačuvati Sjevernu armiju od uništenja, i iako će kasniji historičari hvaliti njegovu vještinu i hladnokrvnost u toj situaciji, Kilmaine je ubrzo smijenjen, a njegov nasljednik Jean Nicolas Houchard je kasnije uspio preokrenuti ratnu sreću u korist Francuske.

## Literatura
*
*
Opsada Mainza (1793)

**Opsada Mainza** () se odigrala za vrijeme Rata Prve koalicije od 14. aprila do 23. jula 1793. godine kada su njemačke trupe, sastavljene pretežno od pruskih, austrijskih i manjeg dijela kontigenata drugih njemačkih državica nastojale zauzeti grad Mainz koji je branio francuski republikanski garnizon. Mainz, koji je prije izbijanja rata bio država u sastavu Svetog Rimskog Carstva, su Francuzi bili zauzeli nakon opsade izvedene prethodne godine, te uspostavili novi demokratski režim pod imenom Republika Mainz. Protiv Francuza se, međutim, u proljeće 1793. godine okrenula ratna sreća, te su, slično kao u Belgiji prisiljeni na povlačenje pod pritiskom ojačanih koalicijskih snaga. Grad se našao opkoljen te je izložen bombardiranju. Usprkos toga se, prije svega zbog velikog broja ljudi i efektiva, francuski garnizon održao više od tri mjeseca. Bombardiranje, prilikom koga su teško stradali brojne građevine, je međutim dovelo do razilaženja francuskih zapovjednika sa civilnim vlastima, koje su 17. jula otpočeli pregovore o kapitulaciji. Na kraju su i francuske trupe pristale na predaju, ali uz dozvolu da napuste grad pod uvjetom da se sljedećih godinu dana neće boriti protiv trupa Koalicije; francuske trupe su nakon toga 23. jula izmarširale iz grada pjevajući *[[Marseljeza|Marseljezu]]* te naknadno bile angažirane u Francuskoj gdje su pomogle ugušiti vandejsku pobunu. Za razoreni Mainz su, međutim, posljedice bile daleko teže, ne samo zbog razaranja nego i gubitka prestiža i političkog kapitala kojeg je bio uživao kao država-članica Carstva.

## Vanjske veze
* Die Belagerung von Mainz  by Goethe in the Project Gutenberg.
Bitka kod Arlona (1793)

**Bitka kod Arlona** se odigrala 9. juna 1793. godine za vrijeme Rata Prve koalicije u današnjoj istočnoj Belgiji između francuskih republikanskih snaga pod generalom Houchardom na jednoj, i austrijskih snaga pod generalom Gottfriedom von Schröderom. Do nje je došlo u trenutku nakon što su francuske snage, poslije niza velikih uspjeha prethodne godine, pretrpile poraze te prisiljene na povlačenje iz Austrijske Nizozemske i dijela Njemačke, a Mainz, gdje je bio smješten veliki francuski garnizon, našao pod opsadom. Francuska Rajnska armija i Houchardova Moselska armija su ga od Odbora javnog spasa dobile zadatak deblokirati, a što je trebalo izvesti koordiniranim dvokrakim napadom. Houchard je prikupio svoje snage i napao Austrijance koji su zauzeli obrambenni položaj kod Arlona. Francuzi su, iako nisu raspolagali značajnijom brojčanom premoći, uspjeli probiti austrijske linije i prisiliti Austrijance na povlačenje. Houchard, međutim, nije iskoristio priliku da eksploatira uspjeh i goni neprijatelja, te je Mainz mjesec dana kasnije prisiljen na kapitulaciju. Usprkos toga Houchard je nakon toga dobio zapovjedništvo nad Sjevernom armijom.

## Literatura
* Général de Jomini: *Histoire critique et militaire des campagnes de la Révolution* (1811);
* A. Hugo: *Histoire des armées françaises de 1792 à 1837* (1838);
* P. Giguet: *Histoire militaire de la France* (1849);
* C. Clerget: *Tableaux des armées françaises pendant les guerres de la Révolution* (Librairie militaire 1905).
*
*
*
Sotapanna

**Ulaznik-u-tok** ili **Sotapanna** (pali) u budističkoj tradiciji označava onog koji je „ušao u tok“ koji ga neizbežno nosi ka nibbani. To je osoba koja je odbacila prva tri okova, koji drže um prikovan za krug rađanja i umiranja, odnosno verovanje u „ja“ (*sakkaja-ditthi*), neodlučnost (*vicikicchā*) i vezanost za pravila i rituale (*silabbata-paramasa*).

Smatra se prvim stupnjem na putu ka nibbani. Onaj ko ga dostigne će se preporoditi najviše još sedam puta pre nego što postane potpuno probuđen.
Jean Henri Becays Ferrand

**Jean Henri Becays Ferrand** ili **Jean Marie Begais Ferrand de la Caussade** (10. septembar 1736 &ndash; 28. novembar 1805) bio je francuski vojskovođa koji se istaknuo na početku Rata Prve koalicije

Rođen u plemićkoj porodici, još kao dijete se priključio kraljevskoj vojsci i njenoj pukovniji*Normandie*, te kao 10-godišnji dječak sudjelovao u Ratu za austrijsko nasljedstvo, boreći se kod Lauffelda i Bergen op Zooma. Poslije toga je sudjelovao i u Sedmogodišnjem ratu, te je godine 1760. teško ranjen u Kloster Kampena. Za svoje je zasluge dobio čin kapetana.

Nakon Revolucije je godine 1791. dobio čin pukovnika te mjesto zapovjednika tvrđave Valenciennes. Sljedeće je godine, nakon izbijanja Rata Prve koalicije, zapovijedao lijevim krilom Sjeverne armije u bitci kod Jemappesa. U proljeće 1793. godine mu je njen zapovjednik Charles François Dumouriez nakon tajnog sporazuma sa Austrijancima dao nalog da preda tvrđave Condé-sur-l'Escaut i Valenciennes, a što je Ferrand odbio učiniti. Nakon bitke kod Famarsa se Ferrand sa dijelom ljudstva našao u Valenciennesu koga je branio tokom dvomjesečne opsade. Ona je završena njegovom predajom, uz uvjet da sa ljudstvom bez oružja napusti grad. Ferrand je zbog toga, ali i plemićkog porijekla, došao pod sumnju Odbora javnog spasa te je uhapšen i zatvoren. Za razliku od mnogih kolega je uspio preživjeti jakobinsku strahovladu te je pušten nakon termidroskog prevrata. Napoleon ga je godine 1800. godine imenovao prefektom Meuse-Inférieure, sa koga se mjesta povukao zbog lošeg zdravlja.

## Literatura
*
* 
*
Dos Hermanas

**Dos Hermanas** što prevedeno sa španjolskog znači **Dvije sestre** je grad od 132,551 stanovnika na jugozapadu Španjolske, koji administrativno podpada pod Autonomnu zajednicu Andaluziju i Provinciju Sevilla.

## Geografija

Dos Hermanas leži kod dviju rijeka, Guadaíre i Guadalquivira, udaljen četrnaestak km jugoistočno od Seville.

Hermanas je centar poljpoljoprivrednog kraja, poznat po uzgoju maslina i konoplje, pored grada ima dosta kamenoloma.

## Historija

Grad je osnovao 1248. Fernando III od Kastilje u vrijeme dok je Maurima preoteo Sevillu (1248.), on ga je nazvao *Dos Hermanas* po sestrama svog 
poručnika Gonzala Nazarena.

## Pobratimski gradovi
*  Granada, Nikaragva
*  Pinar del Río, Kuba

## Reference

## Vanjske veze

* ''Ayuntamiento de Dos Hermanas''
Guadaíra

**Guadaíra** je rijeka na jugozapadu Španjolske, duga 113 km, jedna od pritoka Guadalquivira.

## Karakteristike
Rijeka izvire u Betičkim Kordiljerima na terenu općine Puerto Serrano (Provincija Cádiz). Od tamo teče u pravcu sjeverozapada prema Sevilli, gdje ima ušće u Guadalquivir kod grada Pueblo del Río.

Slivrijeke velik je 1,322 km² i proteže se u Andaluziji, preko provincija Cádiz i Sevilla.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Rio Guadaíra''
Tinto (rijeka)

**Tinto** (što prevedeno sa španjolskog znači *[[Boja|Obojan]]*) je rijeka na jugozapadu Španjolske u Andaluziji duga 100 
km.

## Karakteristike

Tinto se formira na obroncima masiva Sierra Morena na nadmorskoj visini od 420 metara.
Od tamo teče u pravcu jugozapadu prema gradu Huelvi i Kadiškom zaljevu, gdje zajedno sa rijekom Odiel formira estuarij 
Huelva (ría de Huelva).

Sliv rijeke i svih njenih pritoka (osim potoka Peñas Altas i Juan Antón) velik 739 km², proteže se u cjelosti u Provinciji Huelva.

Velike količine metalnih ruda nakupile su se u periodu karbona, naročito bakra, željeza i mangana.

Njegove najveće pritoke su rijeke Nicoba, Jarrama, Domingo Rubio, Corumbel, Casa de Valvarde i Candón.

Tinto ima pH vrijednost između 1,7 - 2,5 (vrlo kiselo), uz visok procent teških metala: željeza, bakra, kadmija, mangana uz 
nešto drugih. Uz to su mu vode poprilično bogate i kisikom, jer je većina organizama koji žive u rijeci - fotosintetična. Ti su mikroorganizmi - acidofilni i 
prilagođeni ekstremnim uvjetima, pa se hrane samo mineralima; oni su istovremeno prokarioti i eukarioti, a takve su i neke endemske vrste 
gljiva i algi koje žive u rijeci.

Zbog toga je američka agencija NASA odabrala Tinto kao lokaciju za proučavanje sličnosti sa uvjetima na planetu Marsu. Eksperiment je potvrdio mogućnost da bi određene 
vrste organizama mogle preživjeti i na Marsu.

## Historija
Sliv Tinta je uz susjedni Odiel velik rudarski bazen još od antičkih vremena.
Vrijedni metali iskapaju se još od 3. milenija pne., a iskapali su ih Iberi, a nakon njih Feničani, Rimljani, Vizigoti i Mauri.

Tokom srednjeg vijeka rudnici su napušteni, ponovno su otkriveni 1556., a od 1724. su u rukama španjolske krune.

Rudarstvo duž Tinta doživjelo je ekspanziju tokom 19. vijeka, kad su taj posao preuzele strane kompanije, od kojih je većina bila iz Velike Britanije. 
Rudarstvo je kulminaciju imalo 1930., od tad se proizvodnja smanjivala, da bi se bakar prestao iskapati 1986., a srebro i zlato - 1996.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Río Tinto''
Dynasty (sezona 8)

Osma sezona serije *[[Dynasty (TV serija)|Dynasty]]* je premijerno emitovana na kanalu ABC od 23. septembra 1987. godine do 30. marta 1988. godine.

## Radnja sezone
Osma sezona (1987/88) se završila s gledanošću ispod 30. mjesta.

## Uloge

* John Forsythe ... Blake Carrington 
* Linda Evans ... Krystle Jennings 
* John James ... Jeff Colby
* Gordon Thomson ... Adam Carrington
* Jack Coleman ... Steven Carrington
* Michael Nader ... Farnsworth Dexter
* Heather Locklear ... Samantha Carrington
* Emma Samms .. Fallon Carrington
* Teri Garber ... Leslie Carrington
* Leann Hunley ... Dana Warring
* James Helaey ... Sean Rowan
* Bo Hopkins ... Matthew Blaisdel (epizode 1-2)
* Joan Collins ... Alexis Carrington

## Epizode





## Reference

## Vanjske veze
* https://www.imdb.com/title/tt0081856/episodes?season=8
Jadranka Pejanović

**Jadranka Pejanović** (Beograd, 19. januar 1979 — Beograd, 30. septembar 2018) bila je srpska filmska, pozorišna i glasovna glumica, TV voditeljka i novinarka.

## Biografija
Jadranka Pejanović je rođena u Beogradu 19. januara 1979. godine kao **Jadranka Bugarski**. Završila je Filološku gimnaziju. Diplomirala je glumu na Akademiji umetnosti u Beogradu, u klasi profesora Branislava Jerinića. Igrala je u nekoliko pozorišnih predstava, lutkarskom pozorištu, u koreodramama, kao i nekoliko filmova i domaćih serija. Iz lutkarskih predstava i pozorišnih uloga, 2008. godine zakoračila je u svet televizije, u informativnu redakciju TV B92. Aktivno je radila sinhronizacije animiranih i igranih filmova i serija za studije Studio, Gold Digi Net, Mobi, Ideogram, Saundlajt, Vočaut i Bozomiks. Preminula je 30. septembra 2018. godine u Beogradu, u 40. godini života.

## Uloge u sinhronizacijama

## Izvori

## Vanjske veze
*
Odiel

**Odiel** je rijeka na jugozapadu Španjolske, duga nekih 150 km.

## Karakteristike
Rijeka izvire u masivu Sierra de Aracena (dio Sierre Morene) na nadmorskoj visini od 660 metara.
Od tamo teče u pravcu jugozapadu prema gradu Huelvi i Kadiškom zaljevu, gdje zajedno sa rijekom Tinto formira estuarij 
Huelva (ría de Huelva).

Slivrijeke velik je 990 km² i proteže se u Andaluziji, preko Provincije Huelva.

Močvare koje formiraju Odiel i Tinto u svom donjem toku kod estuarija i grada Huelve proglašene su 1989. Rezervatom prirode - Paraje Natural de 
las Marismas del Odiel. Taj park prostire se na površini od 72 km², stanište je brojnih ptica i mjesto gdje se nalazi jedina plaža Huelve.

Odiel je zajedno sa Tintom, poznat po velikoj količini sulfida, pa se još od antička vremena prije nekih 4500 godina tu iskapa zlato, bakar i srebro.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Rio Odiel'''
Tavernes Blanques

**Tavernes Blanques** je grad i općina od 9,095 stanovnika na istoku Španjolske, koja administrativno podpada pod 
autonomnu zajednicu Valenciju i Provinciju Valenciju.

## Geografija

Tavernes Blanques leži udaljen oko šest kilometara sjeverno od centra Valencije.

On je jedno od 45 satelitskih naselja koji formiraju Metropolitansku Valenciju - konurbaciju u kojoj živi 1.595,000 stanovnika

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''Ajuntament de Tavernes Blanques''
El Ejido

**El Ejido** je grad od 88,096 stanovnika na jugozapadu Španjolske, koji administrativno podpada pod
Autonomnu zajednicu Andaluziju i Provinciju Almeríju.

## Geografija

Centar Ejida leži u dolini, 8 km podalje od obale Alboranskog mora, i nekih 32 km jugoistočno od Almeríje. 
Grad je centar poljpoljoprivrednog kraja, poznat po uzgoju povrća u staklenicima.

## Historija

Ejido je krajem 19. vijeka još bio selo od svega 48 stanovnika, to je ostao i u prvoj trećini 20. vijeka kad je imao 858 stanovnika.
Nagli rast stanovništva desio se nakon 60-ih, zahvaljući novim metodama navodnjavanja kapanjem i 
izgradnjom brojnih staklenika. Tako da je 1981. njihov broj narastao na trideset hiljada, ali je i pored tog sve do 1982. administrativno podpadao pod 
općinu Dalías.

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''Ayuntamiento de El Ejido''
Stari Košutnjak

**Stari Košutnjak** je naselje u gradskoj opštini Rakovica, u Beogradu.

## Historija
Prvobitno ime naselja je bilo *Železnička kolonija*. Početkom 20-ih godina prošlog veka, direkcija železnica u Ministarstvu saobraćaja, je pokrenula inicijativu za izgradnju železničke kolonije u dolini Lisičijeg potoka, u Košutnjaku. Ministarstvo železnice svojim radnicima pomoglo da dobiju kredite za kupovinu zemljišta i besplatno im prevezlo kamen i betonsko gvožđe za izgradnju kuća. Tu priliku je iskoristio veliki broj zaposlenih počev od najsiromašnijih pružnih radnika pa do visoko pozicioniranih savetnika i pomoćnika ministara. Za razliku od Stare Rakovice, Košutnjak je veoma rano imao urbanu fizionomiju. Već sredinom 30-ih godina 20. veka to je lepo naselje, formiranih i kaldrmisanih ulica, sa pretežno prizemnim, jednospratnim kućama i lepim baštama. Od 1927. do 1936. godine napravljeno je 120 kuća, planirana je gradnja crkve.

## Saobraćaj
Kroz naselje prolaze linije autobusa 42, koja ga povezuje sa Slavijom u jednom smeru, a u drugom sa naseljem Petlovo brdo, 34 koji ga povezuje sa Dedinjem i železničkom stanicom Beograd centar, i linija tramvaja 3 koji ga povezuje sa naseljem Kneževac u jednom smeru, a u drugom sa Slavijom, Vukovim spomenikom i Omladinskim stadionom u drugom. Neposredno blizu nasenja prolaze i linije autobusa 47 (Slavija-Resnik), 48 (Miljakovac 3-Pančevački most), 59 (Slavija-Petlovo brdo), 50 (Ustanička, Voždovac-Banovo brdo), 94 (Novi Beograd/Blok 45-Resnik/Edvarda Griga), 54 (Makiš-Miljakovac 1). U neposrednoj blizini se nalazi i železnička stanica u Rakovici.

## Reference
Muzička škola Kosta Manojlović

**Muzička škola ''Kosta Manojlović**'' može biti:
* Muzička škola Kosta Manojlović Zemun
* Muzička škola Kosta Manojlović Smederevo
Muzička škola Stanković

**Muzička škola „Stanković“** u Beogradu, osnovana je 1911. godine, pod pokroviteljstvom kralja Petra I. Jedna je od najstarijih obrazovnih institucija u Beogradu. Pri osnivanju je radila u okviru Pevačkog društva „Stanković“. Ime je dobila po srpskom kompozitoru, horovođi i pijanisti, Korneliju Stankoviću, koji je prvi uveo osnovne harmonske zapise srpskih izvornih i duhovnih kompozicija.

Kroz ovu školu prošli su mnogi, danas priznati muzički umetnici, a u školi su predavali vrsni pedagozi i muzički eksperti poput Meri Žeželj, bračnog para Binički, Branka Cvejića, Vojislave Vuković-Terzić, Aleksandra Živanovića, Aleksandra Pandurovića i ostalih poznatih muzičkih pedagoga. Ova škola se uvek izdvajala po kvalitetu učenika i profesorskog kadra, o čemu svedoče brojne nagrade i priznanja.
Sedište Muzičke škole „Stanković“ je u Kneza Miloša ulici broj 1a, međutim, na toj lokaciji ne može da se održava nastava iz razloga što je pre deset godina porušen deo školske zgrade uz obećanje da će se izgraditi novi objekat za potrebe škole. Nažalost obećanje ni dan danas nije ispunjeno, pa jedna od najstarih i najpriznatijih škola u Beogradu radi pod otežanim uslovima. Uprkos tome, škola i danas niže brojne rezultate, a učenici i danas zaslužno drže rejting škole „Stanković“.

## Istorija škole
Prvi direktor škole bio je Stanislav Binički. Tada, u školi su se predavali klavir, solo-pevanje, violina, solfeđo i teorija muzike. Hinko Maržinac postaje direktor 1921. godine, koji uvodi nove predmete, a Petar Krstić, kao direktor od 1923. godine, osniva nastavnički odsek. Velike promene nastaju 1925. godine, kada novi direktor Petar Stojanović osniva opersko-dramski odsek, kamernu klasu, horsku školu, učenički orkestar i večernje kurseve za odrasle. Emil Hajek, novi direktor od 1929, podiže školu na konzervatorijumski nivo. U desetogodišnjem periodu od 1937 do 1947, Milenko Živković menja i proširuje nastavni plan, i osniva se odsek škole u Zemunu, koji je danas Muzička škola „Kosta Manojlović“.
Posle Drugog svetskog rata, od 1947, škola je državna ustanova, i dobija rang srednje muzičke škole.

## Direktori

## Reference

## Vanjske veze

* Zvanična prezentacija
* Investiranja u brend „Stanković“ kao evropsku muzičku školu budućnosti 
* Vek od osnivanja Muzičke škole „Stanković“ („Politika“, 26. april 2011)
* „Stanković“ u novom ruhu („Večernje novosti“, 30. avgust 2011)
Marijan Trepše

**Marijan Trepše** (Zagreb, 25. ožujka 1897. - Zagreb, 4. listopada 1964.), hrvatski slikar, grafičar i kazališni scenograf.

Nakon osnovne škole i realne gimnazije, 1914. upisuje se na Privremenu višu školu za umjetnost i umjetni obrt, na slikarski odjel prof. Bele Csikosa Sessije, što je, kako je istakao Grgo Gamulin, „za posljedicu imalo vješt i lak crtež“.

Prvi put skupno izlaže 1916. s ostalim đacima Škole. Zapaža ga Lunaček, koji o njemu bilježi: „dobar je u kompoziciji, dok je u akvarelima nekako propovjednik bijede i tuge, dok te note iznosi za mladog čovjeka upravo čudnom zbiljom.“

1916. odlazi u vojsku, a 1918. školovanje nastavlja u Pragu, gdje na Akademiji kod prof. Maxa Švabinskog specijalizira grafiku i slikarstvo. Tu dolazi u dodir s njemačkim ekspresionizmom, i slikarstvom Vlamincka, koji će biti osjetni u njegovim kasnijim radovima, kao i Kraljevićev uticaj. Upravo će u grafici Trepše možda ponajbolje izraziti svoje socijalne dojmove koje je bio apostrofirao Lunaček.

Po svršetku drugog semestra u Pragu, gdje je boravio zahvaljujući stipendiji grofa Pejačevića, vraća se u Zagreb i 1919./1920. izlaže na Proljetnom salonu, tvoreći s Milivojem Uzelcem, Vilkom Gecanom i Vladimirom Varlajem Grupu četvorice.

U razdoblju između 1919. i 1923. nastaju njegove najbrojnije i najkvalitetnije grafike, koje nažalost nemaju upisane godine nastanka, naslova, niti podataka o ediciji. Motivi  iz Biblije, literature, cabareta, i osobito iz polusvijeta, psihološki nabijeni emocijama tjeskobe, straha, bezumlja i očaja, dani su izrazito ekspresionistički, u jakim gestama i izrazitim crno-bijelim kontrastima.

U lirskoj varijanti svojeg ekspresionizma u akvarelu i grafici bavi se temom akta, da bi se kasnije, nakon 1933. okrenuo također i prirodi, tj. pejsažu.

Od 1920. do 1922. radi u Pariz na Académie de la Grande Chaumiére.

1923. u ediciji zagrebačke knjižare M. Šek, izdaje svoju prvu grafičku mapu s 8 litografija.

Od 1925. radi kao scenograf za Hrvatsko narodno kazalište u Zagrebu, te će do svog umirovljenja 1957. ostvariti preko stotinu dramskih i opernih inscenacija.

Na Međunarodnoj izložbi u Philadelphiji 1926. nagrađen je zlatnom medaljom za slikarstvo.

Po njegovim nacrtima izrađen je veliki vitraž Golgota, postavljen u zagrebačkoj kapeli Trpećeg Isusa.

Od 1926. do 1932. radi kao privremeni učitelj Državne obrtne škole, a od konca 1940, i tijekom 1941. kao učitelj vještina I. muške realne gimnazije.

Samostalno je izlagao devet puta.

Jedan je od najznačajnijih slikara i vjerojatno najznačajniji grafičar hrvastkog ekspresionizma.

## Literatura
* Guido Quien: Marijan Trepše, u: Enciklopedija hrvatske umjetnosti, sv. 2, Zagreb, 1996., str. 259-361.
* Marijan Trepše – grafike, crteži i originalne grafičke ploče iz fundusa Kabineta grafike, Zagreb, 2007. (katalog izložbe)
Metropolitanska Sevilla

**Metropolitanska Sevilla** (španjolski *Aglomeración urbana de Sevilla*) je konurbacija na jugozapadu Španjolske, u kojoj danas živi 1.115,000 stanovnika (odnosno  1.288,982)na površini od 272 km². Sa tim brojem je 472 grad na svijetu. Sevilla administrativno podpada pod Autonomnu zajednicu Andaluziju.

## Karakteristike

Metropolitansku Sevillu formira 46 gradova i općina od kojih su veći pored same Seville; Bormujos,  Camas, Castilleja de la Cuesta, Gelves, Gines, Mairena del Aljarafe, Palomares del Río, San Juan de Aznalfarache i Tomares.

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''Conurbacion de Sevilla''
Roquetas de Mar

**Roquetas de Mar** je grad od 93,363 stanovnika na jugozapadu Španjolske, koji administrativno podpada pod
Autonomnu zajednicu Andaluziju i Provinciju Almeríju.

## Geografija

Roquetas leži na obali Alboranskog mora, udaljen dvadesetak km zapadno od Almeríje. 
Grad je podjeljen na dva dijela; historijski centar i moderni dio grada duž obale sa hotelima i restoranima.

## Historija

Nukleus današnjeg grada nastao je kao kolonija feničkih i grčkih ribara i trgovaca.  Za rimskih vremena to naselje zvalo se **Turaniana**, nju su stanovnici napustili (najvjerojatnije zbog poplave) i naselili se na današnju lokaciju.

Za vladavine Al-Andalusa, jedan od njihovih sultana Jusuf  je radi bolje obrane podigao kulu Bajos (ili Esparto), nju su Englezi srušili 1811. Uz to sagradio je i kulu Cerrillos u zamku Santa Ana (zvan i Roquetas) po kom se grad i danas zove. Usprkos tome katolički kraljevi zauzeli su Roquetas 1489.

Englezi su opsjedali Roquetas - 1705., godinu dana nakon Gibraltara, ali su digli ruke od tog nakon energične obrane njegovih stanovnika.
Rođenje modernog Roquetasa počelo je 1737. kad su se u njega naselili stanovnici iz Almeríje. Oni su već 1776. zatražili pravo na vlastitu općinu, što su i dobili 1782.

## Privreda
Solane su bile baza privrede još od maurskih vremena, nakon tog su bile monopol španjolskih kraljeva, gotovo sve do modernih vremena.
Današnji Roquetas živi od poljoprivrede i turizma.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Ayuntamiento de Roquetas de Mar''
Jovan Deroko (profesor)

**Jovan Deroko** (Dubrovnik, 15. mart 1820 — Beograd, 19. mart 1887) je bio slikar, profesor na Beograskom liceju i kartograf.

## Biografija
U Dubrovniku je najpre radio kao učitelj matimatike i tehničkog crtanja, zatim je predavao prorodnu istoriju u pedagogijskoj preparandiji.

U Beograd se preselio 1850. godine, gde je prešao u pravoslavlje i uzeo krsnu slavu Svetog Marka. 

Zvanje profesora načertanija i krasnopisa mu je potvrđeno ukazima, a predavao je u Prvoj muškoj gimnaziji i Trgovačkoj školi. Vodio je školu načertanija, najpre u sastavu Poslovno-trgovačke škole, a od 1863. godine u zasebnoj školi, koja se nalazila u tada tek izgrađenom Kapetan-Mišinom zdanju.

Radio je i kao profesor italijanskog jezika i crtanja na dvoru Obrenovića.

Izradio je prvi plan i program nastave crtanja, pod nazivom „Uredba za crtanje“ (1851) i napisao prvi udžbenik za crtanje u Srbiji, pod nazivom „Upražnjenije načertanija slobodoručnog“ (1853), kao i „Srbski krasnopis“ (1858). Značajno je uticao na dopiranje pojmova o slikarstvu među srpsku mladež.

U školi je okupio sve talentovane đake, kod kojih je razvijao likovnu kulturu, obučavao ih osnovnim crtačkim znanjima i upoznavao ih sa delima velikih majstora italijanske i francuske škole. Za školu crtanja je iz Beča poručivao komplete vodenih boja, tuševa, četki, haritiju i albume.

Već 1856. u Prvoj muškoj gimnaziji je priredio prvu đačku izložbu, koja je u javnosti postigla lep uspeh.

Kroz njegovu školu crtanja prošli su mnogi budući slikari, kritičari i poznavaoci likovne umetnosti, među kojima su: Miloš Tenković, Đorđe Krstić, Poleksija Todorović, Đorđe Milovanović, Antonije Kovačević, Mihailo Valtrović, Dragutin S. Milutinović i drugi.

Međutim, ostala su nepoznata njegova crtačka i slikarska dela.

## Porodica
Oženio se Katarinom, rođenom Vuković, rodom iz Beča, sa kojom je imao sinove Marka (1846—1903), koji je postao dvorski veterinar,  Jevgenija (ili Evžena) (1860—1944), koji je postao inženjer, stručnjak za železnicu i pionir filatelije u Srbiji, Vladislava (1871—1944), koji je postao pukovnik, Nikolu (1874—1944), koji je postao general, Dragutina (1877—1847), koji je postao kartograf i ćerku Matildu. Vladislav je sa Natalijom, ćerkom Vladana Đorđevića imao ćerku i dva sina, od kojih je jedan bio Jovan V. Deroko.  Jevgenije je sa Anđom Mihailović (1864 –1937) rodom iz Mokrina imao ćerku Nataliju i sinove Jovana i Aleksandra Deroka.

## Izvori

## Literatura
* 
*
Evžen Deroko

**Evžen Deroko** (Beograd, 7/19. avgust 1860 − Beograd, 1944) je bio inženjer i filatelista.

## Biografija
Rođen je od majke Katarine, rođene Vuković iz Beča i oca Jovana, rodom iz Dubrovnika koji je predavao kao profesor na Liceju u Beogradu. Njegova braća su bili Marko (1846−1892), veterinar, Vladislav (1871−1944), Dragutin (1877−1947), kartograf, Nikola general (1874−1944) i Matilda.

Maturirao je 1878. godine u Prvoj muškoj gimnaziji. Upisao se na Prirodno-matematički odsek Filozofskog fakulteta na Višoj školi. Nakon dve godine 1881. je prešao u Knjaževsko-srpsku železničku i trgovačku školu.

Kao pitomac Ministarstva građevina 1883. godine je sa grupom mladih železničkih stručnjaka, otišao na rad na austrijskim državnim železnicama, a školovanje u inostranstvu je završio  studirajući saobraćajnu službu na belgijskim železnicama.

Nakon uspešno završenog  školovanja 1884. godine vratio se u Beograd, gde je počeo da radi u Društvu za građenje i eksploataciju srpskih železnica, kao saobraćajni inspektor. Postepeno je napredovao u službi. i obavljao niz dužnosti kao što su, kontrolor, viši kontrolor, šef opšteg odeljenja kontrole prihoda, načelnih Ministarstva saobraćaja. 

Nakon Prvog svetskog rata i formiranja Jugoslavije bio postavljen za pomoćnika generalnog direktora novostvorenog Ministarstva saobraćaja i sa tog položaja otišao je u penziju, 1920. godine. Dvadesetih godina je radio i kao direktor Društva za saobraćaj putnika i turista. Učestvovovao je na mnogim međunarodnim železničkim konferencijama i pregovorima.

Dobitnih je sledećih odlikovanja:
* Orden Belog orla
* Orden Svetog Save
* Orden Crvenog krsta
* Orden Legije časti kraljevskog reda
* Orden Italijanske krune
* Orden Rumunske krune i drugih

Pored odgovorne državne službe, bavio se proučavanjem srpskih poštanskih maraka i razvoja poštanskog sistema u Srbiji. Jedan je od pionira filatelije Srbije. Sa člancima iz oblasti filatelije je sarađivao u raznim stranim i domaćim stručnim časopisima i katalozima. Objavio je i više knjiga sa temom iz istorije filatelije u Srbiji.

Poštanske marke je počeo da sakuplja još kao dečak 1872. godine. Kasnije se opredelio za tematske zbirke nekih danas susednih zemalja. Svoju specijalnu zbirku maraka Srbije je u više navrata izlagao u Srbiji i inostranstvu i za nju je dobio više priznanja. Ova zbirka je propala za vreme Prvog svetskog rata.

Njegova zbirka poštanskih žigova (markofilija) je očuvana, posebno žigovi Beograda iz ratnog perioda, ambulantni poštanski žigovi, telegrafski, uputnički, železnički i prvi prigodni koje je sam obradio.

Jedan je od osnivača Srpskog filatelističkog kluba i Filatelističkog saveza Jugoslaveije i njegov dugogodišnji predsednik. U njegovu čast filatelistički savez Kraljevine Jugoslavije je svoje najviše priznanje nazvalo „Plaketa Evžena Deroka“.

## Izvori

## Literatura
* 
* 
*
Prvi šleski rat

**Prvi šleski rat** je naziv za rat između Austrije i Pruske oko kontrole nad Šleskom. Rat se može smatrati delom šireg Rata za austrijsko nasleđe.

Ubrzo nakon što je habsburšku krunu preuzela Marija Terezija, pruski kralj Fridrih Veliki je od nje zatražio da mu preda Šlesku. Kada je kraljica to odbila pruske snage su u decembru 1740. Napale Austriju i započele Prvi šleski rat. Pruski saveznici su bili: Bavarska, Saksonija, Španija i Francuska. Austrijski saveznici su bili Velika Britanija i Rusija.

Kako je rat odmicao austrijski položaj se sve više pogoršavao, dok su neprijateljske snage bile duboko u državi Marije Terezije, a usled nedostatka pomoći saveznika svi su očekivali brzi krah Austrije. Međutim zahvaljujući sposobnosti kraljice i neslozi među protivnicima potpuni krah je izbegnut.

Prvi šleski rat je okončan 1742. ustupanjem većeg dela Šleske Fridrihu Velikom.

## Povezano
*Bitka kod Išteda
*Drugi šleski rat
Karnatski ratovi

**Karnatski ratovi** () vođeni su sredinom 18. veka između Francuske i Velike Britanije za kolonijalnu prevlast u Indiji. Naziv su dobili po jugoistočnoj obali indijskog podkontinenta. Bili su ograničenih razmera; vođeni su, uglavnom, snagama istočnoindijskih kompanija dveju zaraćenih zemalja uz podršku indijskih feudalaca.

## Prvi Karnatski rat

Prvi Karnatski rat (1746—1748) izbio je kao odjek rata za austrijsko nasleđe. Francuzi su, u početku, pokušali da na podrućju Azije ostanu neutralni, da pregovorima sa Britancima osiguraju nesmetani rad svojoj kompaniji. Britanska vlada je, međutim, odbila svaki sporazum. Neprijateljstva su izbila posle zarobljavanja francuskih trgovačkih brodova. U nemogućnosti da se sam odupre britanskim snagama, francuski guverner u Indiji Dipleks pozvao je u pomoć flotu sa Mauricijusa koja je, posle duže opsade, uspela da zauzme Madras. Ahenski mir je zaustavio dalje akcije, a Madras je vraćen Britancima.

## Drugi Karnatski rat
Drugi Karnatski rat (1749—1754) počeo je inicijativom Dipleksa, koji je želeo, koristeći se nezadovoljstvom domorodaca prema Britancima kao i dinastičkim borbama karnatskih feudalaca, da se osveti za izgubljeni Madras i proširi francuske posede. Posle ograničenih akcija, plašeći se zaoštravanja odnosa sa Velikom Britanijom u Severnoj Americi, francuska vlada smenila je Dipleksa i zaključila mir.

## Treći Karnatski rat

Treći Karnatski rat (1757—1763) vođen je u okviru sedmogodišnjeg rata. Francuzi, kao i u prvom ratu, nisu želeli da pogoršavaju svoj položaj u kolonijama i izbegavali su otvorena neprijateljstva. Bitka kod Plesija (juna 1757.), posle koje je ceo Bengal pao u ruke Britanaca, odlučila je dalji tok događaja. Ograničeni samo na Pondišeri, bez šireg zaleđa, Francuzi supokušali da pojačanjima iz metropole zaustave dalje nadiranje neprijatelja. Nekoordinirane akcije njihovih pomorskih i kopnenih snaga omogućile su Britancima da, najpre potuku njihovu flotu kod Madrasa, a zatim da unište i njihove snage na kopnu u blizini Vandivaša i osvoje Pondišeri. Time je rešena sudbina francuskih poseda u Indiji. 

## Povezano
* Rat za austrijsko nasleđe
* Sedmogodišnji rat
* Britanska istočnoindijska kompanija
* Francuska istočnoindijska kompanija

## Izvori
* Vojna enciklopedija, tom 4 (246)
Francuska istočnoindijska kompanija

**Francuska istočnoindijska kompanija** () je komercijalno preduzeće, osnovano 1664. sa zadatkom da se suprotstavi Britancima i Holanđanima. Osnovao ju je Žan Batist Kolber, a privilegije joj je dao kralj Luj XIV zbog trgovine na istočnoj hemisferi. 

Kompanija nije uspela da osnuje koloniju na Madagaskaru, ali je osnovala luku na obližnjim ostrvima Burbon i Pariska regija (današnji Reinion i Mauricijus).
Drugi šleski rat

**Drugi šleski rat** () bio je oružani sukob koji se od 1744. do 1745. vodio između Kraljevine Pruske na jednoj, i Habsburške Austrije i Saksonije na drugoj strani. Predstavljao je dio šire cjeline poznate kao Rat za austrijsko nasljedstvo, odnosno svojevrsni nastavak Prvog šleskog rata u kome je pruski kralj Friedrich II dvije godine ranije porazio Austriju i mirovnim sporazumom joj oduzeo Šlesku, jednu od najbogatijih oblasti tadašnje Centralne Evrope. Friedrich je rat pokrenuo u jesen 1744. godine, nakon što se na drugim bojištima Rata za austrijsko nasljedstvo ratna sreća okrenula u korist Austrijanaca, te se bojao kako bi austrijska nadvojvotkinja Marija Terezija mogla odatle poslati trupe da pokušaju povratiti pokrajinu. Friedrichov preventivni rat je započeo invazijom Češke, ali se odatle morao povući pod pritiskom svojih bivših saveznika Saksonaca, koji su bili stali na stranu Austrije. Pokušaj Austrijanaca i Saksonaca da prodru na područje Brandenburga je osujećen u bitci kod Kesselsdorfa u kojoj su Prusi izvojevali pobjedu. Friedrich je nakon toga sklopio Dresdenski mir kojim je potvrđena njegova vlast nad Šleskom.

## Vanjske veze
*
Sardinijska ekspedicija

**Sardinijska ekspedicija** () bio je vojno-pomorski pohod koji je krajem 1792. godine pokrenula republikanska Francuska sa ciljem osvajanja strateški važnog mediteranskog otoka Sardinija. Pohod, koji je predstavljao prvu značajniju operaciju Rata Prve koalicije na mediteranskom bojištu je pokrenut protiv otoka koji je bio pod vlašću Kraljevine Sardinije (Pijemonta), tada još uvijek neutralne u tom sukobu. Zadatak je povjeren admiralu Laurentu Truguetu, zapovjedniku Mediteranske flote; pripreme za invaziju su se, međutim, odužile zbog kaosa koji je Francuska revolucija bila izazvala u redovima francuske ratne mornarice. To je dalo vremena braniteljima na samoj Sardiniji da se pripreme za predstojeću invaziju; lokalno stanovništvo, koje je zbog katoličke vjere francuske republikance svojim smrtnim neprijateljima, je relativno brzo napunilo redove sardinijske vojske. Treugetov pokušaj da zauzme Cagliari je 21. decembra 1792. osujetila iznenadna oluja u Cagliarskom zaljevu, nakon čega je umjesto toga zauzeo obližnje otoke San Pietro i Sant'Antioco; 22. januara 1793. je pokušaj da zauzme Cagliari odbijen od strane sardinijske obalne artiljerije. 11. februara se 1200 francuskih vojnika iskrcalo u gradu Quartu Sant'Elena nedaleko od Cagliarija; nakon nekoliko neuspješnih napada i oluje zbog koje se nasukao linijski brod ''Léopard'', Treguet je 17. februara odustao od operacije, ostavivši manji garnizon na obližnjim otocima. Paralelno s tim događanjima je kao demonstracija pokrenuta manja operacija na sjeveru, u kojoj je nekoliko stotina francuskih vojnika, pretežno Korzikanaca pod zapovjedništvom Colonne Cesarija, 22. februara, pokušalo zauzeti utvrđeni otok La Maddalena. Francuske snage su se uspjele iskrcati i zauzeti obližnji otok Santo Stefano, ali je potom stigla zapovijed o povlačenju, pri čemu su Francuzi 25. februara bili prisiljeni ostaviti topove; Napoleon Bonaparte, mladi oficir koji je sudjelovao u napadu, će potom za fijasko optužiti sabotažu od strane korzikanskih separatista, pristaša Pasqualea Paolija. Preostali francuski garnizoni na otocima San Pietro i Sant'Antioco su se 25. maja predali kada je pred njih stigla nadmoćna španska flota od 23 brodova pod komandom Juana de Lángare. Fijasko Sardinijske ekspedicije je imao značajne političke posljedice, kako na Korzici čiji se vođa Paoli sljedeće godine otcijepio od Francuske i uz britansku zaštitu osnovao kratkotrajnu državu, tako i u samoj Francuskoj gdje je za zapovjednika Mediteranske flote imenovan Trogoff de Kerlessy koji će se priključiti kontrarevolucionaroj pobuni, a što će dovesti do opsade Toulona.

## Literatura
* 
* 
* 
* 
*
Jacques Cathelineau

**Jacques Cathelineau** (5. januar 1759 – 14. jula 1793) bio je vrhovni zapovjednik (*[[generalissimo]]*) Kraljevske i katoličke vojske, odnosno vođa kontrarevolucionarne pobune pobune u francuskoj pokrajini Vandeji protiv u Revoluciji uspostavljenog republikanskog režima. Cathelineau, koji je stekao nadimak "svetac iz Anjoua", se iskazao nizom uspjeha u borbama sa republikanskim snagama u proljeće 1793. godine, ali je smrtno ranjen u bitci kod Nantesa nakon čega je došlo do oseke ustanka i njegovog gušenja.

## Biografija

Rodom iz mjesta Le Pin-en-Mauges, Chatelineau je u *[[ancien regime]]u* živio kao putujući trgovac. Prije Revolucije je stekao reputaciju pobožnog katolika, a svoje sunarodnjake i poznanike duboko impresionirao fizičkom snagom. Kao i mnogi njegovi sunarodnjaci je nakon izbijanja Revolucije prema njoj zauzeo neprijateljski stav, dodatno pojačan mjerama republikanskih vlasti za kontrolu nad Crkvom, pogubljenjem kralja Luja XVI i prisilnom regrutacijom mladića za Rat Prve koalicije.

10. marta 1793. godine su se mladići u obližnjem mjestu Saint-Florent-le-Vieil pobunili protiv regrutacije i protjerali republikanske vlasti. Čuvši za to, Chatelineau je svoje susjede nagovorio da im pomognu oružjem, a nakon čega mu se priključilo 27 ljudi. Toj se koloni priključilo još seljaka, te su u mjestu Jallais uspjeli protjerati republikanski garnizon smješten u lokalnom *[[chateau]]u* i zarobiti jedan top. Nakon toga je Chatelineauova vojska narasla na čak 3000 ljudi. Iako je raspolagao sa slabo naoružanim i obučenim trupama, a sam nije imao nikakvog vojničkog iskustava, postigao je niz uspjeha u borbama sa republikanskim snagama te stekao izuzetnu popularnost među ljudstvom. To su prepoznali i drugi vođe vandejske pobune, kao Charles de Bonchamps, Louis d'Elbée i Louis Marie de Lescure, te su ga 12. juna 1793. proglasili vrhovnim zapovjednikom. Chatelineau je svoju popularnost dugovao i ličnoj hrabrosti, odnosno sklonosti da sam vodi juriše. Prilikom pokušaja da zauzme strateški važan grad Nantes je ranjen hicem iz puške, a nakon čega je napad obustavljen. Chatelineau je od rana umro 14. jula, a njegova smrt se često navodi kao početak kraja ustanka, koji je brutalno ugušen krajem godine.

Chatelineauovi potomci su za vrijeme Bourbonske restauracije dobili plemićke titule, a među lokalnim stanovništvom je decenijama kasnije postojala inicijativa da ga Katolička crkva proglasi svecem.

## Literatura
*Jacques Cretineau-Joly, *Histoire de la Vendée militaire*
*Célestin Port, *Vie de J. Calhelineau* (1882); *La Légende de Cathelineau* in the review *La Révolution française*, vol. xxiv; *Les Origines de la Vendée* (Paris, 1888, 2 vols.); *Dictionnaire Historique, Géographique et Biographique de Maine-et-Loire* (1874–1878, 3 vols.)
*Théodore Muret, *Vie populaire de Cathelineau* (1845)
Igrani program Televizije Sarajevo

Igrani program Televizije Sarajevo predstavlja sve igrane sadržaje, odnosno televizijske drame, filmove i serije u produkciji TV Sarajevo od početka emitiranja 1969. godine do 1992. godine kada je izbijanje rata u BiH dovelo do prekida igrane produkcije, a Televizija Sarajevo preustrojila u današnju Bosanskohercegovačku radio-televiziju.

## Produkcija

### Dugometražni filmovi

### TV-drame i TV-filmovi

1970 &#9660; | 1980 &#9660; | 1990 &#9660;















### TV serije

## Povezano
* Bosanskohercegovačka radio-televizija

## Vanjske veze
* Televizija Sarajevo IMDB
Oj, živote (TV drama)

***Oj, živote*** je jugoslavenska TV komedija u produkciji TV Sarajevo emitirana 1974. godine. Predstavlja adaptaciju istoimene monodrame Josipa Pejakovića koji nastupa u glavnoj ulozi. Režirao ju je Sulejman Kupusović.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Zubajr ibn al-Avam

**Zubajr ibn al-Avam** (), Muhamedov sljedbenik (ashab) i rašidunski vojni zapovjednik. 

## Djetinjstvo
Zubajr je rođen od oca al-Avama ibn Huvajlida, brata Hatidže bint Huvajlid i majke Safije bint Abdul-Mutalib, kćerke Abdul-Mutaliba. Rođen je u ogranku kurejškog plemena Asad, a bio je i rođak Muhamedov jer su njegova majka Safija i Muhamed bili djeca od dvije sestre. Imao je dvojicu braće, Saiba i Abdul-Kabu. Još u djetinjstvu je pokazivao osobine borbenosti i junaštva jer se spominje slučaj da se još kao dječak potukao s odraslim čovjekom pri čemu mu je slomio ruku. Otac mu umire dok je Zubajr bio još mlad. Opisivan je kao osoba srednje visine, mršav, tamne i dlakave puti ali rijetke brade. Kosa mu je padala do ramena.

## Primanje islama
Nakon početka objave Kurana, Abu Bakr je uz Muhameda propovijedao islam. Zubajr je prihvatio islam pod utjecajem Abu Bakra, i bio je četvrti ili peti odrasli muškarac koji je to učinio. Osim toga, bio je jedan od prvih petnaest muslimana koji su 615. godine učinili prvu hidžru, tj. iseljenje u Abisiniju. Tom državom je vladao pravedni kralj, što je bio jedan od razloga zašto su se prvi muslimani sklonili baš tamo. Dok je bio u Abisiniji, izbila je pobuna protiv kralja i on se suprotstavio pobunjenicima na obalama Nila. Muslimani, u velikoj meri zabrinuti zbog gubitka svog zaštitnika, delegirali su Zubajra da bude njihov informator o novonastaloj situaciji. Otplivao je nizvodno Nilom do mjesta okršaja i nakon pobjede kralja, Zubajr se vratio muslimanima. Trčao je i mahao svojom odjećom govoreći: "Hura, kralj je pobjedio, a Bog je uništio svoje neprijatelje i učvrstio ga u njegovoj zemlji!" Muslimani se raduju.

Zubajr je bio među onima koji su se vratili u Meku 619. godine jer su čuli da su Kurejši prihvatili islam. "Ali kada su se približili Meki, shvatili su da je izvještaj netočan, tako da su ušli u grad pod zaštitom građana ili potajno." Zubajr se pridružio općem iseljenju muslimana iz Meke u Medinu 622. godine, tj. hidžri. Prvo je stanovao kod al-Munzir ibn Muhameda. Muhamed mu je poklonio veliku parcelu za izgradnju kuće, kao i nekoliko stabala palmi.

## Vojna karijera
* Bitka na Bedru
* Bitka kod Uhuda
* Bitka na Hendeku
* Bitka kod Hajbara
* Bitka za Meku
* Muslimansko osvajanje Egipta
* Prva fitna
** Bitka kamile

## Porodica

## Reference
Ensarije

**Ensarije** ili **ansariti** (, translit. *al-anṣār*, dosl. pomagač) u islamskoj terminologiji su stanovnici Medine koji su pomogli Muhamedu i muhadžirima u izvršenju hidžre iz Meke u Medinu. Njihova pomoć ogledala se u prihvatu velikog broja muhadžira, njihovom smještaju, zaštiti, pomoći u hrani i drugim vidovima potpore.

## Povezano
* Hidžra
* Muhadžiri
Talha

**Talha ibn Ubajdulah** (; Meka, 590-ih – Basra, 656), Muhamedov sljedbenik (ashab) i rašidunski vojni zapovjednik. Otac mu je bio Ubajdulah ibn Usman iz kurejškog klana Tajma, a majka al-Saba bint Abdulah iz plemena Hadram. Historijski izvori opisuju Talhu kao tamnoputog čovjeka s bujnom ricastom kosom, lijepog lica i uskog nosa. Zarađivao je kao trgovac tekstilom i posjedovao je nekretnine u vrijednosti 30 mil. dirhama. Godine 612. zajedno s rođakom Abu Bakrom posjetio je Muhameda i postao jedan od prvih muslimana. Borio se kod Uhuda, na Hendeku i u drugih bitkama, a posebno se iskazao u prvoj jer je tijelom branio Muhameda i dobio 75 rana. Nakon Alijevog preuzimanja kalifata zajedno s Zubajrom i Aišom podigao je ustanak i trojac je otišao u Irak s namjerom da okupe pristaše. Njihove pobunjeničke snage poražene su 656. u bitki kamile kod Basre, a Talha je pogođen strijelom, iskrvario i umro.

## Literatura

* W. Madelung: "Ṭalḥa", u: *[[Encyclopaedia of Islam]]* **2**, 2000,
Fatima bint Asad

**Fatima bint Asad** (; oko 555. – 626), supruga Abu Taliba i Alijeva majka.

## Porijeklo
Fatima je bila kćerka Asada ibn Hašima i Fatime bint Kajs, tako i član klana Hašima iz plemena Kurejša. Zejd ibn al-Asam ibn Ravaha, djed Muhamedove supruge Hatidže bint Huvajlid (s majčine strane), bio je rođak Fatimine majke.

## Potomstvo
Fatima se udala za rođaka Abu Taliba ibn Abd al-Mutaliba i rodila mu sedmero djece:
# Talib
# Fahita (Um Hani)
# Akil
# Džumana
# Džafar
# Rajta
# Ali (suprug Muhamedove kćerke Fatime)

## Biografija
Kada je Muhamed postao siroče od osam godina, preselio se 579. u kuću Fatime i Abu Taliba. Fatima je kasnije primila islam i postala muslimanka, a u primarnim izvorima opisana je kao pravedna žena. Nakon Abu Talibove smrti 620. godine, Fatima se 622. zajedno sa sinom Alijem preselila u Medinu. Muhamed ju je često posjećivao i odmarao se u njezinoj kući.

Fatima je umrla 4. AH (625/626. AD). Prema Anasu ibn Maliku, kada je Muhamed čuo vijest o Fatiminoj smrti, otišao je do njezine kuće, sjeo pored njezinog tijela i molio za nju, a potom je dao svoju košulju da bude s njom sahranjena. Kasnije, Muhamed ju je osobno položio u grob na groblju al-Baki u Medini.

## Reference