open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bad Radkersburg

**Bad Radkersburg** (slovenski: *Radgona*, mađarski: *Regede*) je termalno lječilište i grad 
na jugu Austrije od 3,092 stanovnika, koji administrativno podpada pod Okrug Südoststeiermark u 
Saveznoj zemlji Štajerska.

## Geografija

Bad Radkersburg leži na lijevoj obali  rijeke Mure, na ušću potoka Sulz, točno preko puta slovenske Gornje Radgone.

## Historija

Radkersburg je podignut za vladavine Otakara II između 1261. - 1265. kao pogranična utvrda prema Ugarskoj. Gradske utvrde su bitno ojačane i proširene između 1546. - 1591. pod vodstvom Domenica dell’Allia.

Nakon Prvog svjetskog rata su ga nakratko okupirale jedinice Vojske Kraljevine Jugoslavije, a od 1918. njegovi dotadašnji dijelovi na desnoj obali Mure (zamak Oberradkersburg sa okolicom - Gornja Radgona) pripali su Kraljevini Jugoslaviji.

Grad je ozbiljno oštećen za Drugog svjetskog rata - 1945. 
Radkersburg se tek od 1978. zove Bad Radkersburg, jer su tad njegove terme službeno priznate kao - lječilište.

## Znamenitosti

Najveće znamenitosti Bad Radkersburga su kasnogotička parohijska crkva (prvi put dokumentirana 1402) sa utvrđenim zvonikom, crkva Marije pomoćnice iz 1496, vijećnica podignuta između 15 - 16. vijeka, sa 
fasadom obnovljenom pri kraju 19. vijeka, ispred koje je osmerokutni toranj sa satom.

I Radkersburg kao i većina austrijskih gradova ima
kužni stup posvećen sv. Trojstvu iz 1680.

## Privreda

Ekonomija Bad Radkersburga bazira se na termama i terapijskom centru, koje godišnje posjeti 97,189 turista.

Voda u bazenima termi ima od 36 do 38 °C, crpe se iz termalnog izvora koji leži na 1900 m) ispod površine (tamo ima temperaturu od 80 °C) navodno je dobra za liječenje bubrežnih bolesti. Voda iz termi se i flašira i prodaje širom Austrije.

## Pobratimski gradovi
* , Varaždin
* , Lenti

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Bad Radkersburga''
Spital am Semmering

**Spital am Semmering**  je općina i naselje na istoku Austrije od 1,770 stanovnika, koje administrativno podpada pod Okrug Bruck-Mürzzuschlag u 
Saveznoj zemlji Štajerska.

## Geografija

Spital am Semmering leži u kotlini potoka Fröschnitzbach, na štajerskoj strani Prijevoja Semmering.

## Historija

Spital (što znači bolnica) osnovao je kao hospicij štajerski markgrof Ottokar III - 1160. kako bi olakšao prelaz putnicima preko Prijevoja Semmering.

## Znamenitosti

Najveća znamenitost Spitala je gotička parohijska sa neonogotičkom fasadom.

Prirodna atrakcija je spilja Räuberhöhle.

## Privreda

Ekonomija Spitala bazira se na turizmu, godišnje ga posjeti 106,764 turista.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Spital am Semmeringa''
Colt M1892

**Colt M1892** bio je revolver koji je američko poduzeće Colt proizvelo za potrebe američkih oružanih snaga, te koji se od 1892. do 1908. koristio kao službeni pištolj vojske i mornarice. Predstavljao je zamjenu za Colt Single Action Army uveden 1873. godine. Značajna inovacija u odnosu na prethodnika je predstavljao sistem dvostrukog djelovanja (double action) prilikom opaljivanja, odnosno mogućnost da se doboš izvadi postrance umjesto vadi naprijed, a što je olakšavalo i ubrzavalo punjenje. Za novi revolver je uveden nešto manji kalibar .38 Long Colt. Novi je revolver korišten u nekoliko sukoba, uključujući Filipinsko-američki rat gdje je postao predmetom zamjerki od strane vojnika, koji su držali da je kalibar municije preslab i navodili da je potrebno nekoliko metaka da bi se onesposobili neprijateljski borci prilikom juriša. Zbog toga su američke vlasti odlučile uvesti veći kalibar .45 Colt te su tome prilagodili novi revolver Colt M1909.

## Izvori

## Vanjske veze
* The Colt Revolver in the American West—Model 1903 New Army and Navy
Luger P08

**P08** ili **Luger P08** je bio prvi poluautomatski pištolj korišten od njemačke vojske. Konstrukcija je trajala od 1893. do 1908. godine kada je uveden u upotrebu kao zamjena za dotada korišten Reichsrevolver.

## Funkcija sistema
Konstruisan je kao moderan primjer pištolja sa zatvaračem u obliku koljena. Pri pucnju, zatvarač se sa cijevi vraća nekoliko milimetara unazad pri čemu se zatvarač oslobađa i putem zgloba se pomjera prema gore kako bi otvorio put za čahuru. Pri povratku prema naprijed, tjeran oprugom, zatvarač iz magazina kupi novi metak i gura ga u cijev. Za povratak unazad i izbacivanje ispaljene čahure se koristi suvišna (reakciona) energija metka pri paljenju. U njemačkoj vojsci ga kao standardni pištolj nasljeđuje Walther P38.

## Reference

## Povezano
* M1879 Reichsrevolver

## Vanjske veze

* Pištolj P 08 na WaffenHQ.de 
* koljenasti zatvarač 
* Luger 08 u dijelovima 
* Maßtafeln zur Pistole 08 und langen Pistole 08
Lopo do Nascimento

**Lopo Fortunato Ferreira do Nascimento** (Luanda, 10. lipnja 1942.) je angolski političar i prvi premijer Angole od 1975. do 1978. godine. Uz to, Lopo do Nascimento je bio i generalni sekretar Narodnog pokreta za oslobođenje Angole (MPLA).

Nakon što je premijerska pozicija ukinuta 1978. godine, Nascimento je ostao u politici te je kasnije bio ministar teritorijalne uprave. Ostavku je podnio 9. travnja 1992., kada ga je zamijenio Paulo Kassoma. Sljedeće godine je na stranačkom kongresu izabran za generalnog sekretara MPLA. 

Na parlamentarnim izborima 2008. je bio 66. na listi vladajuće MPLA te je izborio skupštinski mandat nakon uvjerljive pobjede MPLA. Dana 27. siječnja 2013. godine se povukao iz aktivne politike.
Fernando José de França Dias Van-Dúnem

**Fernando José de França Dias Van-Dúnem** (Luanda, 24. kolovoza 1934.) je angolski pravnik i političar, najpoznatiji po tome što je bio jedina osoba u historiji Angole koji je u dva navrata bio premijer te zemlje. Svoj prvi mandat započeo je u lipnju 1991., kada je funkcija premijera vraćena nakon dogovora vladajuće MPLA i oporbenih stranaka. Funkciju je obnašao do prosinca 1992., kada ga je zamijenio Marcolino Moco. 

Van-Dúnem je ponovo postao premijer 1996. godine te je obnašao tu dužnost do 1999., nakon čega je pozicija tri godine bila upražnjena. Nakon odlaska s funkcije, Van-Dúnem je radio kao profesor prava i historije političke misli na sveučilištu. Van-Dúnem je pravo završio u Aix-en-Provenceu, magistriravši i doktoriravši javno pravo. 

Tokom 2008. je izabran kao jedan od zastupnika MPLA u Narodnoj skupštini Angole.
Karlovarski kraj

**Karlovarski kraj** (češki **Karlovarský kraj**) je administrativna jedinica, odnosno kraj u Češkoj. Nalazi se na krajnjem zapadu povijesne regije Bohemije. Nosi naziv po glavnom gradu: Karlovy Vary. Regija je poznata po termama, a glavni su centri sam Vary i Mariánské Lázně. Prema procjeni iz 2015., Karlovarski kraj ima oko 300.000 stanovnika, te površinu od 3.314&nbsp;km2.

## Vanjske veze
*Zvanični website
Otakar II od Češke

**Otakar II**   (?, 1233. - Dürnkrut, Austrija, 26. august 1278.), bio je češki kralj od 
1253. - 1278. koji je u jednom kratkom razdoblju uspio formirati najmoćnije kraljevstvo unutar 
Svetog Rimskog Carstva.

## Biografija

Rođen je kao sin češkog kralja Vaclava I, Otakar je u novembru 1251. izabran za austrijskog vojvodu, a svog oca naslijedio u septembru 1253. kao češko - moravski kralj. 
Nakon tog je 1254. krenuo u križarski rat protiv pogana u Istočnoj Pruskoj, gdje su kasnije
teutonski vitezovi po njegovom imenu nazvali svoju citadelu u Königsbergu (današnji Kalinjingrad u Rusiji).

On je također proveo i Drugi križarski rat protiv Litvanaca (1266-67). 
U istom razdoblju je zauzeo Štajersku 1260. i iz nje istjerao Ugare, a nakon tog 1269. i Korušku, 
Kranjsku i Istru.

U tom trenutku su se njegove domene protezale od Šleske do Jadrana, pa je postao najmoćniji princ pretendent na tron Svetog Rimskog Carstva. Sreća mu je okrenula leđa 1273. kad je za njemačkog kralja izabran Rudolf Habsburški.

Uskoro su njih dvojica postali ljuti rivali i neprijatelji. Otakar je prvi put lišen svojih prava na Austriju, Štajersku i Korušku od strane Dijete održane u Regensburgu 1274., a nakon tog i carskom odlukom u junu 1276.

Na kraju je Rudolf napao Austriju i prisilio ga da u novembru 1276. u Beču potpiše 
mirovni ugovor, kojim se odrekao svih teritorija osim Češke i Moravske. Dvije godine kasnije, Otakar je pokušao da se ponovno domogne svojih izgubljenih zemalja i povrati prava na njih, sakupio je vojsku i krenuo na Beč, ali je ubijen u Bitci na Moravskom polju.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Otakar II'' na portalu Encyclopædia Britannica
Liberečki kraj

**Liberečki kraj** () je administrativnsa jedinica, odnosno kraj u Češkoj, koji se nalazi na krajnjem sjeveru dijela povijesne regije Bohemije. Glavni joj je grad Liberec. Dijeli granicu sa Njemačkom i Poljskom. Susjedni krajevi su Ustečki kraj na zapadu, Središnja Češka na jugu i Královéhradečki kraj na istoku. Prema procjeni iz 2015., broji oko 440.000 stanovnika, a površina joj je 3162&nbsp;km2.

## Vanjske veze
*Zvanični website
Moravskošleski kraj

**Moravskošleski kraj** (, , ) jedan je od 14 administrativnih jedinica, odnosno krajeva u Češkoj. Prije 2001. se zvala **Ostravski kraj** (), pošto je Ostrava sjedište regije. Moravskošleski kraj nalazi se na sjeverozapadnom dijelu historijske regije Moravske i u većini Češke Šleske, dio Šleske. Susjedni češki krajevi su Olomoučki kraj na zapadu i Zlínski kraj na jugu. Takoer graniči na sjeveru i istoku sa dvije države – Poljskom i Slovačkom.

Nekoć izrazito industrijalizirana regija, u komunističkom razdoblju se zvala "čelično srce države". U moderno doba, ekonomija regije se oslanja na granične usluge sa Poljskom i Slovačkom. Moravskošleski kraj broji oko 1.260.000 stanovnika prema procjeni iz 2015., te obuhvaća površinu od 5.426&nbsp;km2, što ga čini jednim od najvećih i najmnogoljudnijih krajeva Češke.
## Vanjske veze
* Zvanični website
* Statistike kraja
Zlínski kraj

**Zlinski kraj** () jedan je od 14 administrativnih jedinica, odnosno krajeva u Češkoj. Ime je dobio po Zlínu, sjedištu regije. Zlinski kraj nalazi se u sklopu historijske regije Moravske, na istoku Češke. Susjedni češki krajevi su Olomoučki kraj na sjeverozapadu, Moravsko-šleski kraj na sjeveru i Južna Moravska na jugozapadu. Također graniči na istoku sa Slovačkom.

Zlinski kraj uspostavljen je 1. januara 2001. te broji 305 općina i 30 gradova. Zlinski kraj je prema češkim statistikama najsigurnija regija države: ima najmanju zabilježenu stopu napada, silovanja, kriminalnih prekršaja, samoubojstava i prometnih nesreća po glavi u cijeloj Češkoj. Broji oko 600.000 stanovnika prema procjeni iz 2015., te obuhvaća površinu od 3.963&nbsp;km2.

## Reference

## Vanjske veze
* Zvanični website
Trofaiach

**Trofaiach** je grad u centru Austrije od 11,208 stanovnika, koji administrativno podpada pod Okrug Leoben u Saveznoj zemlji Štajerska.

## Geografija

Trofaiach leži u dolini potoka Vordernberger sjeverozapadno od Leobena, na takozvanoj željeznoj cesti za Eisenerz.

## Historija i znamenitosti

Trofaiach je izrastao za srednjeg vijeka kad su podignute prve vodeničke kovačnice.
Zahvaljujući tada unosnoj proizvodnji željeza prosperirao je sve do 19. vijeka. 
Status grada dobio je 1979.

Trofaiach se 2013. spojio sa susjednim naseljima Hafning bei Trofaiach i Gai.

## Znamenitosti

Najveće znamenitosti Trofaiacha su parohijska crkva, orginalno romanička, sa korom 
iz 14. vijeka i brodom iz 1462. ispred koje je dobro utvrđeni zvonik i crkva sv.Trojstva 
podignuta početkom 16. vijeka.

## Privreda

Najviše ljudi radi tercijarnom sektoru (trgovina) i u šumarstvu i drvnoj industriji

## Pobratimski gradovi
* , Clonmel
* , Kamnik

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Trofaiacha''
Južnomoravski kraj

**Južna Moravska** ili **Južnomoravski kraj** (; ) jedan je od 14 administrativnih jedinica, odnosno krajeva u Češkoj. Nalazi se na jugoistočnom dijelu historijske regije Moravske. Sjedište kraja je Brno. Susjedni češki krajevi su Južna Češka na zapadu, Vysočina na sjeveruzapadu, Olomoučki kraj na istoku i Zlínski kraj na istoku. Također graniči na sjeveru i jugu sa dvije države – Austrijom i Slovačkom.

Južna Moravska je podijeljena u četiri okruga. Ima 673 općina i 49 gradova. Broji oko 1.200.000 stanovnika prema procjeni iz 2015., te obuhvaća površinu od 5.194&nbsp;km2, što ga čini jednim od najvećih i najmnogoljudnijih krajeva Češke.
## Vanjske veze
* Zvanični website
Jonas Savimbi

**Jonas Malheiro Savimbi** (Munhango, 3. kolovoza 1934. – Lucusse, 22. kolovoza 2002.) je bio angolski političar i gerilski vođa koji je osnovao i do svoje smrti vodio Nacionalnu uniju za potpunu nezavisnost Angole (UNITA). 

Tokom kolonijalnog perioda, UNITA je zajedno s MPLA i FNLA povela rat za nezavisnost od Portugala koji je uspješno zaključen 1975. godine. Međutim, iste godine je došlo do izbijanja višegodišnjeg građanskog rata, kojeg su UNITA i FNLA povele protiv MPLA. Savimbi je bio glavni vođa oporbenih gerilaca te je dugo godina, uživajući podršku Sjedinjenih Država i Južne Afrike, stvarao brojne probleme prvo Netovoj, a onda i dos Santosovoj vladi. 

Savimbi je postao simbol angolske gerile, a službena MPLA ga je smatrala izrazito opasnim protivnikom. Na općim izborima 1992. je osvojio drugo mjesto, iza dos Santosa, jednako kao što je UNITA završila iza MPLA. Savimbi je odbio priznati rezultate izbora i ponovo započeo građanski rat. UNITA je u ovoj fazi rata imala sve manje uspjeha, pogotovo nakon što su Sjedinjene Države povukle svoju podršku. 

Tokom 2002. godine, nakon što je preživio niz pokušaja atentata i nekon što je najmanje 17 puta proglašavan mrtvim, Savimbi je ubijen u sudaru njegovih trupa s vladinom vojskom. Savimbi je u izmjeni vatre primio 15 metaka u glavu, vrat, trup i noge; umro je na mjestu. Zbog brojnih lažnih vijesti, narod Angole je bio skeptičan nakon objave o njegovoj smrti, sve dok na nacionalnoj televiziji nisu prikazane snimke njegovog krvavog trupla. Nakon njegove smrti, mirovni proces je nastavljan, a građanski rat ubrzo priveden kraju.
Phillip Rhee

**Phillip Rhee** (rođen 7. septembra, 1960) je korejsko-američki glumac, redatelj, majstor borilačkih vještina i filmski producent, najpoznatiji po ulozi u Best of the Best filmskom serijalu.

## Život i karijera
Phillip Rhee je rođen u Južnoj Koreji, a odrastao je  u San Franciscu, Kalifornija. On je producent, borilački umjetnik, glumac, i redatelj  koji je stvorio, proizveo i glumio u brojnim filmovima, uključujući i Best of the Best filmski serijal. Prvi Best of the Best film je  izrodio tri nastavka; Best of the Best II,  Best of the Best III i Best of the Best IV.

## Osobni život
Phillip Rhee je oženio svoju ženu, Ejmi, 1990. godine.

## Filmografija
* 2015 *[[Underdog Kids]]*
* 1998 *[[Best of the Best 4: Without Warning]]*
* 1995 *[[Best of the Best 3: No Turning Back]]*
* 1993 *[[Best of the Best 2]]*
* 1989 *[[Best of the Best (1989 film)|Best of the Best]]*
* 1988 *Silent Assassins*
* 1987 *Hell Squad*
* 1986 *[[Ninja Turf|L.A. Streetfighters]]*
* 1985 *Crime Killer*
* 1984 *Furious*
* 1977 *[[The Kentucky Fried Movie]]* Klahn's Guard (segment "A Fistful of Yen")

## Vanjske veze
*
Crispin Glover

**Crispin Hellion Glover** (20. april 1964) je američki glumac, redatelj, scenarist, scenski umjetnik, izdavač i autor. Iako je rođen u New Yorku, djetinjstvo je proveo u Južnoj Kaliforniji. Završio je srednju školu na Beverly Hillsu.

Crispin Glover je započeo svoju glumačku karijeru 1974. godine u seriji "Happy Days". On se pojavio u sekundarnim - malim ulogama. Njegova prva filmska uloga je bila 1983. godine u filmu My Tutor.

Glover je najpoznatiji po ulozi ekscentričnih filmskih likova, kao što je George McFly u filmu Povratak u budućnost, Layne u drami River Edge, pustinjak Rubin Farr u Rubin i Ed, "Creepy Thin Man" u filmskoj adaptaciji Čarlijevi anđeli, Willard Stiles u rimejku *Willard*, The Knave of Hearts i Phil u Alice in Wonderland.

## Filmografija

## Vanjske veze

* 
* 
* 
* TV.com bio and filmography
Jiří Růžek

**Jiří Růžek** (Litomerice, Čehoslovačka, 29. august 1967.) češki erotski fotograf.

## Biografija

Jiří Růžek rođen je 1967. godine u Litomericama (Češka), kasnije je živio u selu Libochovany. Danas živi u Pragu. Životna suputnica mu je arhitektica i fotografkinja Ludmila Foblová.

Najpoznatiji je po svojim fotografijama golih žena. 2004. - 2005., surađivao je s hrvatskom umjetnicom Teom Hatadi.

## Izložbe
* 1. Holešovická kavárna 2006, Prag
* Jiří Růžek - Akty 2007 (1. Holešovická kavárna Prag)
* Designblok 2009 (Superstudio A4 Holešovický pivovar, Prag)
* Prague Photo 2010 (Exhibition Hall Mánes, Prag)
* Jiří Růžek - Holky v altánu/Girls in the Arbor 2010 (Viniční altán, Prag)
* Maximální fotografie 2010 (Brava Rudoltice)
* Jiří Růžek - V lůně středohoří 2010 (Galerija Na Baště Litoměřice)
* Digiforum 2010 (Clarion Congress Hotel, Prag)
* Art For Sue Ryder 2010 (Sue Ryder, Prag)
* Základní Instinkt/Basic Instinct 2010 (Malostranská Beseda, Prag)
* Základní Instinkt/Basic Instinct 2011 (Langhans Galerija, Prag)
* Naked in Algarve, 2011 (Galeria Arte Algarve, Lagoa, Portugal)
* Feira de arte Arte Algarve IV, 2011 (Única - Adega Cooperativa do Algarve em Lagoa, Lagoa, Portugal)

## Nagrade
* Akty X 2009 - 1. nagrada (Reflex magazine best nude photo contest)
* Základní instinkt 2010 - 1. nagrada (polufinale, Instinkt)

## Knjige
* *Transit* (2009, Euphoria Factory, Japan) 
* *Nude Photography* (2010, Loft Publications, Španjolska/Frechmann GmbH., Njemačka) 
* *Dame tus ojos* (2011, Random House, Španjolska) 
* *Fetish Fantasies* (2011, Feierabend Unique Books, Njemačka) 
* *Pussymania* (2011, Edition Skylight, Švicarska) 

## Izvori

## Vanjske veze
 
* www.jiriruzek.net
Petronell-Carnuntum

**Petronell-Carnuntum** je trgovište na istoku Austrije od 1,231 stanovnika, koje administrativno podpada pod Okrug Bruck an der Leitha u Saveznoj zemlji Donja Austrija.

## Geografija

Petronell-Carnuntum leži jugoistočno od Beča u Bečkoj kotlini, na južnoj obali Dunava, između Fischamenda i Hainburg an der Donaua.

## Historija

Za rimskih vremena, se nedaleko od naselja prema Bad Deutsch-Altenburgu nalazio kastrum Karnuntum sa amfiteatrom. Danas je to muzej na otvorenom *[[Arheologija|Arheološki]] park Petronell-Carnuntum*, kog dijeli sa susjednim 
Bad Deutsch-Altenburgom.

Petronell je izrastao pri kraju 11. vijeka, a status trgovišta dobio je 1142.
Svoje današnje ime Petronell-Carnuntum dobio je 1963.

## Znamenitosti

Od znamenitosti Petronell-Carnuntum ima romaničku parohijsku crkvu, koja se prvi put spominje 1125, 
izgrađenu oko 1200., restauriranu krajem 14. vijeka, kad su joj dograđeni gotički elementi, romaničku kružnu 
kapelu iz 12. vijeka, srednjovjekovni zamak, restauriran u 17. vijeku, kužni stup iz 100. posvećen sv.
Trojstvu i ostatke osmanskih fortifikacija.

## Privreda
Ekonomija Petronella bazira se na poljoprivredi (vinogradarstvo), drvnoj industriji i turizmu.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Petronell-Carnuntuma''
Bad Deutsch-Altenburg

**Bad Deutsch-Altenburg** je termalno lječilište i trgovište na istoku Austrije od 1,540 stanovnika, koje administrativno podpada pod Okrug Bruck an der Leitha u Saveznoj zemlji Donja Austrija.

## Geografija

Bad Deutsch-Altenburg leži jugoistočno od Beča u Bečkoj kotlini. Na južnoj (desnoj) obali Dunava, na obrancima brda Hundsheimer visokog 480 metara

Termalni izvor kod Deutsch-Altenburga sa vodom temperature od 28 °C, koristi se još od  rimskih vremena, poznat je po tome što najviše joda i sumpora u Centralnoj Evropi, što pogoduje kod lječenja reumatizma.

## Historija

Za rimskih vremena, se nedaleko od naselja prema Petronell-Carnuntumu nalazio kastrum - **[[Karnuntum]]** sa amfiteatrom čije se iskopine danas čuvaju u muzeju  *Carnuntinum* podignutom 1904.

Srednjovjekovni - *Altenburg* prvi put je dokumentiran 1297. a status trgovišta dobio je 1579.
Prefiks Deutsch dodan mu je u 19. vijeku da se razlikuje od nedalekog ugarskog Altenburga (današnji Mosonmagyaróvár).

## Znamenitosti

Od znamenitosti Deutsch-Altenburg ima romaničku bazilikalnu crkvu iz 13. vijeka, sa korom i desnim zvonikom podignutim u gotičkom stilu u 14. vijeku, Dvorac Ludwigstorff iz 17. vijeka i brojne građanske vile podignute za bidermajera.

## Privreda
Ekonomija Deutsch-Altenburga bazira se na turizmu, godišnje ga posjeti 106,427 turista.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Bad Deutsch-Altenburga''
Hainburg an der Donau

**Hainburg an der Donau** je najistočni grad u Austriji od 6,217 stanovnika, koji administrativno podpada pod Okrug Bruck an der Leitha 
u Saveznoj zemlji Donja Austrija.

## Geografija

Hainburg an der Donau leži jugoistočno od Beča u Bečkoj kotlini. Smješen je na južnoj (desnoj) obali Dunava, neposredno prije njegovog velikog zavoja kod slovačke Devínske tvrđave, između brežuljaka Hundsheimer i Malih Karpata pored slovačke granice.

Zapadno od grada prema Bad Deutsch-Altenburgu izgrađen je 1973 most preko Dunava.

## Historija

Najstarije naselje iz neolita iskopano je na brdu Braunsberg.

Za rimskih vremena, nedaleko od grada prema zapadu, nešto dalje od susjednog Bad Deutsch-Altenburga ležao je kastrum Karnuntum.

Hainburg je izrastao za srednjeg vijeka, nakon što je car Heinrich III naredio da se tu podigne zamak. Grad je kasnije utvrđen bedemima, ali mu oni nisu pomogli za Druge opsade Beča 1683. kad su ga Osmanlije razorile.

U decembru 1984 održane su demonstracije zbog najavljene izgradnje hidroelektrane na Dunavu, koja bi potopila močvaru Hainburg Au.

## Znamenitosti

Grad i danas ima dobro očuvane ostatke srednjovjekovne utvrde (kružni bedem i tornjeve 
iz 13. vijeka). Ostala su očuvana i nekoliko gradskih vrata - Bečka vrata (Wienertor) podignuta oko 1270. dograđena 1529., u kojima je danas smješten lokalni muzej, Ugarska vrata (oko 1260., dograđena u 15. vijeku) i vrata Fischer (oko 1330).

Na brdu Schlossberg (290 m) iznad grada, leži srednjovjekovni zamak, osnovan 1043., koji se navodi u epu Nibelungenlied pod imenom **Heimburc**, on je kasnije obnavljan i dograđivan sve do 18. vijeka.

U centru grada leži parohijska crkva, prvi put dokumentirana 1236., koja je oko 1700. restaurirana i dograđena u baroknom stilu. Na glavnom trgu koči se barokni kužni stup iz 1749. posvećen sv. Mariji.

## Privreda

Najviše zaposlenih, njih 64% radi u administraciji i uslugama, a najveći industrijski pogon je tvornica duhana, u vlasništvu *Austrija-Tabak-Werke*, koja radi od 1723.

## Pobratimski gradovi

*, Nieder-Roden
*, Šamorín

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Hainburg an der Donaua''
Jaroslav Čermák

**Jaroslav Čermák** (Prag, 1. septembra 1831. – Pariz, 23. aprila 1878.), češki slikar poznat po slikama povijesne tematike. Mnoga njegova djela izložena su u Narodnoj galeriji u Pragu. 

## Biografija

Rođen je 1. septembra 1831. u Pragu u obitelji praškog liječnika. Godine 1847. se upisuje na prašku akademiju umjetnosti. Slikarstvo je studirao u Pragu, Njemačkoj, Belgiji i Parizu. Poslije 1848. godine putovao je po Njemačkoj i Belgiji te postao jedini učenik belgijskog slikara Louisa Galleta. Na izložbi svoje slike "Slovački iseljenici" u Bruxellesu je izazvao pažnju belgijskog kralja Leopolda I. Od 1858. godine posebno se počeo zanimat za slavenstvo. Tako je najprije obišao Moravsku, a nakon toga i Hrvatsku, Dalmaciju, Hercegovinu i Crnu Goru. Nakon što je 1862. drugi put dolazio u Crnu Goru Nikola I. Petrović Njegoš mu je uručio posebno odlikovanje.

Sudjelovao je 1862. oko Cetinja u borbama protiv Turaka te je bio odlikovan medaljom za hrabrost. Umro je 23. travnja 1878. godine u Parizu. U Hrvatskoj je utjecao na Vlahu Bukovca.

## Galerija


Image:Jaroslav Čermák - Husité průsmyk bránící.jpg|Husiti brane prolaz
Image:Cermak, Jaroslav - Protireformace (1854).jpg|Protureformacija (1854.)
Image:Jaroslav Cermak Montenegrinerin.jpg|Crnogorka (1865.)
Image:Jaroslav Čermák - Indian.jpg|Indijanka.
Image:1473 R a Čermák.jpg| Hercegovka.


## Izvori
Mauser Model 1871

**Mauser Model 1871**, također poznata i kao **Gewehr 71** ili **Infanterie-Gewehr 71** () bila je sporometna puška ostraguša koju je dizajnirao Paul Mauser, te koja je od 1872. do kraja 19. vijeka služila kao standardna puška oružanih snaga Njemačkog Carstva. Nastala je na temelju iskustava njemačkih vojski u francusko-pruskom ratu kada se ispostavilo da je Dreyse M 1844, sa kojom su bili naoružane pruske snage bila bitno inferiornija u odnosu na francuski Chassepot, a zbog čega su njemačke snage, usprkos pobjede u ratu, pretrpile značajne gubitke. Mauser je razvio novi i kvalitetniji zatvarač te poboljšao domet i brzinu paljbe. Njemačka je 1872. uvela pušku u svoje naoružanje, sa izuzetkom Bavarske koja je neko vrijeme nastavila vlastitu pušku-ostragušu Werder M.1869.

Srpski oficir i oružar Kosta "Koka" Milovanović je na temelju Mauserovog modela razvio vlastitu, poboljšanu verziju M1878/80, koja je 1881. ušla u redovno naoružanje vojske Kraljevine Srbije. Ta verzija, poznata pod imenom "kokinka" je sa uspjehom primijenjena protiv ustanika u Timočkoj buni; iako je nekoliko godina kasnije u Srpsko-bugarskom ratu srpska vojska doživjela poraz, "kokinka" je stekla reputaciju jednog od najkvalitetnijih oružja svog doba.

Temeljem iskustava iz rusko-turskog rata, kada su Turci djelomično naoružani winchersterkama nanijeli teške gubitke Rusima, njemačke vojne vlasti su donijele odluku i da i njihova vojska mora biti naoružana repetirkama. Umjesto da se dizajnira novi model, Mauser M 1871 je konvertirana u brzometnu pušku tako da joj je dodan cijevni magazin od 8 metaka. Ta je verzija postala poznata kao **Mauser M 1870/1884** ili Mauser M 1884 te je korištena sve do 1888. godine kada je uveden novi model pod imenom Gewehr 88. Na temelju prepravki Mausera M 1884 je stvorena nova verzija koju je kao standardno oružje pod imenom **Model 1887** uvelo Osmansko Carstvo.

Godine 1907. je Srbija također odlučila modernizirati svoj arsenal tako što je "kokinke" konvertirala u brzometno oružje, odnosno uvela novi model "mauzerke" koji je bio prilično sličan Mauser M1898, odnosno koristio okvir od 5 metaka.

Mauser Model 1871 je u različitim varijantama bio prodavan ili licenciran u nizu zemalja Azije i Latinske Amerike. Godine 1914. su irski republikanci, neposredno pred izbijanje Prvog svjetskog rata i tokom ustavne krize povodom uvođenja irske autonomije prokrijumčarili oko 900 komada Mauser M1871, koje su nekoliko godina bile korištene u Uskršnjem ustanku.

## Izvori

## Vanjske veze
* Official Manual 
* Video of M71 operation
* Mauser-Milovanović (many photos)
* http://www.militaryfactory.com/smallarms/detail.asp?smallarms_id=656
Kosta Milovanović

**Kostantin**, **Kosta** ili **„Koka“' Milovanović** (Beograd, 8. jun 1847 — Beograd, 6. maj 1905) je bio srpski general, profesor Vojne akademije u Beogradu i konstruktor puške zvane „mauzer-kokinka“, jedne od najboljih pušaka na svetu krajem 19. veka.

## Biografija
Bio je prvi vojni izaslanik Kneževine Srbije u Austrougarskoj od 1878—1880.

Za dopisnog člana Srpskog učenog društva izabran je 30. januara 1885. godine, ali se u junu pismeno izjasnio da se ne prihvata izbora.

## Reference

## Vanjske veze
* Koka popravlja Mauzera
Sarajevski atentat (film, 1968)

***Sarajevski atentat*** je jugoslavenski film historijski film snimljen 1968. godine u režiji Fadila Hadžića. U njemu se prikazuju događaji vezani uz atentat na austro-ugarskog prijestonasljednika Franza Ferdinanda (koga tumači Bert Sotlar) u Sarajevu 1914. godine, koji su poslužili kao povod izbijanje Prvog svjetskog rata. Radnja kao okvir ima zbivanja u Drugom svjetskom ratu, odnosno prikazuje kako se ilegalac bježeći pred Gestapom u okupiranom Sarajevu skriva kod jednog starca, za koga se ispostavi da je bio pripadnik Mlade Bosne te mu počinje pričati o vlastitoj ulozi u atentatu. *Sarajevski atentat* se od ostvarenja na sličnu temu isticao neobičnim, modernističkim stilom, a kritičari su ga kasnije hvalili u odnosu na daleko spektakularniju verziju Veljka Bulajića iz 1975. godine.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Sveti pesak

***Sveti pesak*** je jugoslovenski crno-beli igrani film snimljen 1968. godine u režiji Miroslava Antića. Kao i mnogi filmovi u tadašnjoj Jugoslaviji krajem 1960-ih se svojom temom dotakao naličja tadašnjeg socijalističkog društva i komunističkog režima, te se smatra jednim od ostvarenja Crnog talasa.

## Radnja

Čovek koji je bio nekada politički komesar brigade, ogrešio se o društvo. Dvadeset godina posle rata, na mesto gde se otkriva spomenik njegovim mrtvim drugovima, došao je i on, nepozvan i odbačen. Prozivali su mrtve i žive, ali njegovo ime nisu izgovorili. A on je ostao pred svojim drugovima, gledali su se u oči. Stajao je a kao da kad ga nikad nije bilo.

## Uloge

## Reference

## Vanjske veze
*
Tihomir Pleskonjić

**Tihomir Pleskonjić** (Živkovci kod Aranđelovca, 11. jul 1927 — Novi Sad, 22. oktobar 1989) je bio pozorišni, filmski i televizijski glumac.

## Biografija
Pleskonjić je rođen u selu Živkovci u blizini Aranđelovca, 11. jula 1927. godine. Bio je stalni član ansambla drame Srpskog narodnog pozorišta u Novom Sadu. Otac je glumice Aleksandre Pleskonjić-Ilić i glumca Mihaila Pleskonjića.

Umro je 22. oktobra 1989. godine, u Novom Sadu.

## Filmografija

|- bgcolor="Lavender" align=center
| colspan="4" | 1960.-te
|-
| 1967. || Džandrljivi muž || Svetozar
|-
| 1968. || Sveti pesak ||
|- bgcolor="Lavender" align=center
| colspan="4" | 1970.-te
|-
| 1973. || San Dr Mišića ||
|-
| 1973. || Filip na konju || Ruski vojnik
|-
| 1975. || Hitler iz našeg sokaka || Šturmfirer Han
|-
| 1976. || Salaš u Malom Ritu (TV serija) || Nemac
|-
| 1976. || Povratak otpisanih || Kmet
|-
| 1977. || Šta se dogodilo sa Filipom Preradovićem || Mlinar
|-
| 1977. || Vatreno krštenje ||
|-
| 1977. || Taksist ||
|-
| 1978. || Stići pre svitanja ||
|-
| 1978. || Povratak otpisanih (TV serija) || Kmet
|-
| 1978. || Nije nego ||
|-
| 1978. || Ćutanje profesora Martića ||
|-
| 1978. || Dvoboj za južnu prugu || Nemački general
|- bgcolor="Lavender" align=center
| colspan="4" | 1980.-te
|-
| 1980. || Velika potraga ||
|-
| 1980. || Bilo, pa prošlo || Žandar
|-
| 1983. || Jesen Đuke Dražetića ||
|-
| 1983. || Snohvatice ||
|-
| 1985. || Život je lep || Trubač
|-
| 1986. || Najlepši dani u životu Ivana Kiseka ||
|-
| 1989. || Specijalna redakcija || Ladislav Kukić
|-
| 1989. || Seobe ||
|-
| 1989. || Balkan ekspres 2 || Konobar
|}

## Reference

## Vanjske veze
* Tihomir Pleskonjić - Filmska banka
Beba Selimović

**Izeta Beba Selimović** (Trebinje, 27. mart 1939 — Sarajevo, 10. mart 2020) bila je jedna od popularnih interpretatorki sevdalinki. Rođena je 27. marta 1939. godine u Trebinju. Kao četvorogodišnja djevojčica se doselila u Sarajevo gdje je završila školovanje. Započela je svoju pjevačku karijeru 1957. godine u Radio Sarajevu i ubrzo postala veoma popularna. Mnogi su je nazivali "*Dama sevdaha*" zbog njenog ozbiljnog i časnog odnosa prema svojoj profesiji, kao i zbog njenog ozbiljnog ponašanja na estradi. Cijelu svoju karijeru je posvetila izvornoj sevdalinki i zadržala je njenu originalnost bez imalo modernizacije. Snimila je značajan broj arhivskih snimaka sevdalinki u Radio Sarajevu. Osim sevdalinke snimala je i starogradske pesme ali i veliki broj balada.

Sarađivala je često sa Zaimom Imamovićem, Zehrom Deović,Zorom Dubljević, Nadom Mamulom, Safetom Isovićem, Mehom Puzićem koji joj je bio veliki i drag prijatelj, te sa mnogim drugim bosanskohercegovačkim sevdalijama i muzičarima. Debitovala je u filmu Sarajevski atentat.

Dobitnik je "Povelje Zlatne značke" RTVSA, "Oskar za životno djelo" (Tuzla 2008), te mnogih drugih priznanja i povelja za muzički uspjeh i nesebičnu pomoć u humanitarnim koncertima.

Član je estradnih radnika BiH. Povukla se sa estradne scene 2005. godine kada je objavila trostruki album sa svojim najlepšim pesmama i tom prilikom je izjavila: "Treba se povući onda kada je najljepše. Čovjek se mora povući kad je najslađe, ostati dostojanstven i poštovan. Neka ide mladost, neka krči put."Umrla je 10. marta.2020 u Sarajevu.

## Značajnije izvedbe

## Festivali
* 1966. Ilidža - Vjetar nosi žuto lišće
* 1968. Ilidža - Ah ljubav, ljubav
* 1970. Beogradski sabor - Na zemlji se jednom diše
* 1970. Ilidža - O ćuti, ćuti, sad srce moje
* 1971. Beogradski sabor - Ja lutam
* 1973. Ilidža - Zbogom

## Diskografija

*2012 - Folk zvijezda zauvijek - Beba Selimović (kompilacija)

## Povezano
* Sevdalinka
* Spisak sevdalinki

## Vanjske veze
* Kolekcija tonskih zapisa
Azra Čengić

**Azra Čengić** (27. septembra 1948) je jugoslovenska glumica, bosanskohercegovačkog porekla. Glumom se bavi od 1968. godine, a debitovala je filmom *[[Sarajevski atentat (film, 1968)|Sarajevski atentat]]*. Posebno su značajne uloge u serijama *[[Zaboravljeni (TV serija)|Zaboravljeni]]* i *[[Bolji život]]*.

## Uloge

## Filmografija

|- style="background:Lavender; text-align:center;"
| colspan="4" | 1960.-te
|-
|1968.|| Sarajevski atentat || Sofijina pratilja
|-
|1968.|| Uđi, ako hoćeš ||
|- style="background:Lavender; text-align:center;"
| colspan="4" | 1970.-te
|-
|1970.|| Karađoz ||
|-
|1974.|| Košava ||
|-
|1975.|| U orfeumu kod Brane || Sofijina prijateljica
|-
|1975.|| Odbornici ||
|-
|1976.|| Četiri dana do smrti ||
|-
|1977.|| Šta se dogodilo sa Filipom Preradovićem || Lepa Kata
|-
|1979.|| Osma ofanziva || Zdenka
|- style="background:Lavender; text-align:center;"
| colspan="4" | 1980.-te
|-
|1982.|| Divlje meso || Mima, laka devojka
|-
|1983.|| Malograđani || Tatjana
|-
|1985.|| Kakav radostan dan ||
|-
|1987.|| Uvek spremne žene || Nadzornica u gvožđari
|- style="background:Lavender; text-align:center;"
| colspan="4" | 1990.-te
|-
|1990.|| Zaboravljeni || Zaga
|-
|1990.|| Bolji život || Kurčubićeva supruga
|-
|1992.|| Der zweite Tod des Gregor Z. || Madam Savić
|-
|1993.|| Policajac sa Petlovog brda ||
|-
|1995.|| Urnebesna tragedija ||
|-
|1998.|| Bure baruta || Žena
|- style="background:Lavender; text-align:center;"
| colspan="4" | 2000.-te
|-
|2004.|| San zimske noći ||
|-
|2006.|| Mi nismo anđeli 3: Rokenrol uzvraća udarac || Profesorka
|-
|2010.|| Selo gori, a baba se češlja ||
|}
The Heart Is a Lonely Hunter (film)

***Srce je usmaljeni lovac*** () američka je filmska drama iz 1968. reditelja Roberta Elisa Milera. Scenario je zasnovan na istoimenom romanu Karson Makalers iz 1940. Radnja smeštena na američkom jugu gradi se oko povređenih i usamljenih pojedinaca čiji se međusobni pokušaji da komuniciraju završavaju neuspehom. Glavni protagonista Džon Singer je gluvonemi juvelir koji se seli u novi gradić, ne bi li bio bliže svom jedinom prijatelju gluvonemom i mentalno obolelom Antonapulosu. Iznajmivši novi stan, on se sprijateljuje sa tinejdžerkom Mik Keli, alkoholičarom Džejkom Blantom i doktorom afroamerikancem Koplandom.
 
Makalers je prodala autorska prava na snimanje filma producentu i scenaristi Tomasu C. Rajanu 1961. Složenost i pre svega suptilnost romana nije bilo lako adaptirati u filmski scenario. Rajan je završio scenario 1966, i pročitao ga književnici, koja je tada zbog mnogobrojnih zdrastvenih problema bila delimično paralizovana. Makalers je umrla 29. septembra 1967. samo tri dana pre početka snimanja ekranizacije njene debitanske knjige. Film je snimljen u Selmi, država Alabama. Ovo je bio filmski glumački debi Sondre Lok u ulozi Mik Keli i Stejsija Kiča u ulozi Džejka Blanta. Producent je u vreme kupovine prava na roman planirao da uzme Montgomerija Klifta za ulogu Džona Singera, ali je zbog Kliftovog poblematičnog ponašanja i konačno smrti 1966, uloga dodeljena Alanu Arkinu. Film je naišao na pozitivne ocene filmskih kritičara, koji su posebno hvalili glumu, ali su istakli da Milerov film nije u potpunosti uspeo da prenese melanholične tonove i emocionalne nijanse prisutne u knjizi, složivši se da je Makalersin roman nemoguće u potpunosti adaptirati u film. Arkin je nagrađen za svoju izvedbu Nagradom njujorških filmskih kritičara i nominacijom za oskara u kategoriji najbolja glavna muška uloga, dok je Sondra Lok nominovana za Oskara u kategoriji najbolja glumica u sporednoj ulozi.

## Uloge

## Izvori

## Literatura
* 
* 

## Vanjske veze
* 
*
Sirota Marija

**Sirota Marija** je jugoslovenska filmska komedija snimljena u režiji Dragoslava Lazića i premijerno prikazana početkom 1968. godine. Scenario su pisali Ljubiša Kozomara i Gordan Mihić.

## Radnja

Film govori o moleru i bolešljivoj seljančici sa kojom živi u divljem braku. Čitavo selo učestvuje u komičnim peripetijama koje nastaju zbog devojčine prevelike želje da se uda za molera ali to nije lako jer on voli da se provodi, ipak posle mnogo truda želja joj se ostvaruje.

## Uloge

## Izvori

## Vanjske veze
*
Stan (TV drama)

**Stan ** je jugoslovenska TV drama u produkciji Radiotelevizje Beograd emitovana 1968. godine. Režirao ju je Sava Mrmak, a scenario je napisao Ivica Ivanec.

## Sadržaj film

Jednostavna, svakidašnja priča o čoveku koji daje svoj stan pri­­jatelju i njegovoj devojci za jedno veče. Njegov stan mu iz­gle­da dosadan jer živi sam. Isti stan ovaj par vidi u drugačijem svet­lu jer u njemu doživljava nešto lepo.

## Uloge

## Kritika
* Ovo je najstarija sačuvana drama u režiji Save Mrmaka, emitovana je 25. januara 1968. U kritici koja je objavljena tri dana kasnije u zagrebačkom „Vjesniku“, pisalo je:

## Reference

## Vanjske veze
*
Sunce tuđeg neba

***Sunce tuđeg neba***  je jugoslovenski crno-beli igrani film snimljen 1968. godine u režiji Milutina Kosovca po scenariju Arsena Diklića i Bogdana Jovanovića.

## Radnja

Radnici emigranti postaju žrtve prevaranta koji im je obećao posao u inostranstvu. Kako bi Gane od oca dobio novac koji mu je neophodan da bi otputovao i pobegao od policije, pretvara se da je oženjen devojkom koju je sreo na putu i poveo sa sobom.

## Uloge

## Reference

## Vanjske veze
*
The Heart Is a Lonely Hunter

***The Heart Is a Lonely Hunter*** () je debitanski roman američke književnice Karson Mekalers iz 1940. Radnja je smeštena u gradiću na američkom jugu gde čitalac prati život Džona Singera, usamljenog gluvonemog čoveka, i grupe od četvoro različitih usamljenika, koji su privučeni Singerovom ljubaznom i saosećajnom prirodom. Pokušaj junaka da pronađu predah i da drugome saopšte svoje snove i želje ostaju besplodni pokušaji koji vode samo u još dublju tugu. Književni kritičar Lorens Grejver ga je opisao kao parabolu ljudskog stanja, izolacije, žudnje za razgovorom i nemogućnosti komunikacije; kao i parabolom neizbežnih obmanama, propraćenih isto toliko neizbežnom ljudskom potrebom za ljubavlju.

Roman žanrovski pripada južnjačkoj gotici i ispripovedan je u trećem sveznajućem licu. Likovi su često oslikani uz pomoć groteske. Osim usamljenosti, otuđenja i nemogućnosti komunikacije, „Srce je usamljeni lovac“ tematizuje problem rodnih uloga, rasizam i klasnu nejednakost. Kada je izdat, književni kritičari su toplo i pozitivno dočekali roman, iznenađeni talentom dvadestrogodišnje autorke i njenim razumevanjem ljudskog stanja. Roman se na kraju dvadestog veka našao na sedamnaestom mestu liste najboljih romana na engleskom jeziku koju je sastavila izdavačka kuća Moderna biblioteka (Modern Library).

Roman je na srpskohrvatski jezik prvi put preveden 1960. u prevodu Zlatka Gorjana pod imenom „Srce je lovac samotan“ (Svjetlost, Sarajevo), dok je 2014. preveden na srpski od strane Aleksandre Milosavljević kao „Srce je usmaljeni lovac“ (LOM, Beograd).

## Filmska adaptacija
Po romanu je 1968. snimljen istoimeni film u režiji Roberta Elisa Milera sa Alanom Arkinom, Sondrom Lok i Siseli Tajson u glavnim ulogama. Film je relativno verna adaptacija događaja opisnih u romanu i dobro je dočekan od strane filmskih kritičara, hvaljen podjednako zbog osećajnosti u prikazivanju samoće i otuđenja, kao i zbog dirljive glume glavnih glumaca.

## Reference

## Literatura
* 
* 
* 

## Vanjske veze
* O romanu na sajtu posvećenom Karson Mekalers 
* Ocene i kritike čitaoca na sajtu gudridsa
Hej, Džo! (TV drama)

***Hej, Džo!*** je jugoslavenska TV drama u produkciji RTV Zagreb emitirana 1968. godine. Predstavlja adaptaciju drame *[[Eh Joe]]* irskog pisca Samuela Becketta. Režirao ju je Zvonimir Bajšić.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Holden Roberto

**Holden Álvaro Roberto** (M'banza-Kongo, 12. siječnja 1923. – Luanda, 2. kolovoza 2007.) je bio angolski političar i revolucionar, najpoznatiji kao dugogodišnji predsjednik Nacionalnog oslobodilačkog fronta Angole (FNLA) te kao jedan od predvodnika borbe za nezavisnost Angole od Portugala. 

## Biografija

Rođen je 1923. godine u obitelji plemićkog porijekla iz bivšeg Kraljevstva Kongo. Njegova obitelj se 1925. godine preselila u Belgijski Kongo, gdje se Roberto obrazovao i kasnije radio u belgijskoj kolonijalnoj vladi. Godine 1951., Roberto se vratio u Angolu gdje je vidio kako portugalski službenici maltretiraju starca, što ga je inspiriralo na političko djelovanje.

Zajedno s Barrosom Necacom, godine 1956. osniva Uniju naroda Angole (preteča Nacionalnog oslobodilačkog fronta Angole). Bio je predstavnik Angole na Panafričkom narodnom kongresu Gane 1958. godine, gdje se upoznao s kasnijim afričkim vođama Patriceom Lumumbom i Kennethom Kaundom.

Financijski potpomognut od strane Ujedinjenih naroda, Roberto je 15. ožujka 1961. pokrenuo oružani ustanak protiv portugalske kolonijalne vlasti u Angoli. Njegovi borci isprva su primali pomoć samo od Sjedinjenih Država, a kasnije su ih financirali i kongoanski vođa Mobutu Sese Seko te Izrael (od 1963. do 1969. godine). FNLA je uglavnom primala pomoć od Zapada, jer se ideološki temeljila na nacionalizmu i antikomunizmu, nasuprot marksističkog MPLA.

Jonas Savimbi se 1964. godine izdvojio iz FNLA i osnovao novi oslobodilački pokret, UNITA-u. Nakon završetka rata za nezavisnost 1974., MPLA se profilirao kao najjači poslijeratni pokret. Zahvaljujući pomoći kubanskih vojnika, MPLA je vojno uništila FNLA 1975. godine, a njeni preostali borci se povukli u Zair. UNITA je ostala jaka i pokrenula rat protiv vlade u Luandi. Kada je 1991. dogovoren mirovni sporazum, Robertu je dozvoljeno da se vrati u Angolu. Kandidirao se na predsjedničkim izborima 1992., ali je osvojio samo 2.11 % glasova i završio na četvrtom mjestu.

Umro je 2. kolovoza 2007. u svom domu u Luandi. Odlukom predsjednika dos Santosa, organiziran mu je državnički sprovod.

## Reference

## Izvori

* 
* 
* 
* 
* 
*
Aerodrom Quatro de Fevereiro

**Aerodrom Quatro de Fevereiro** (srpskohrvatski: *Aerodrom 4. februara*) je glavni međunarodni aerodrom u Angoli. Aerodrom se nalazi u južnom dijelu općine Luanda, nedaleko od glavnoga grada, u istoimenoj provinciji. Naziv aerodroma odnosi se na 4. veljače 1961. godine, nacionalni praznik u Angoli kojim se slavi početak oružane borbe protiv Portugala. 

Iako je *Quatro de Fevereiro* trenutno glavni aerodrom, u tijeku je izgradnja novog Angolskog međunarodnog aerodroma, koji bi trebao zamijeniti aktualni. Prema podacima iz 2009. godine, aerodrom primi oko 1,800,000 putnika godišnje.
Estádio 11 de Novembro

**Estádio 11 de Novembro** (srpskohrvatski: *Stadion 11. novembra*) je polifunkcionalni stadion u Luandi, Angola. Stadion je dovršen 2010. godine, netom prije početka Afričkog kupa nacija 2010. u Angola; na njemu se igrala finalna utakmica između Egipta i Gane. Naziv je referenca na 11. studenog 1975. godine, dan kada je Angola postala formalno nezavisna zemlja. 

Stadion ima kapacitet između 48,500 i 50,000 sjedećih mjesta, a njegovu redovni korisnici su nogometni klubovi C.D. Primeiro de Agosto i Atlético Petróleos de Luanda. Uz njih, na njemu svoje utakmice igra i angolska reprezentacija.
Wiping

**Wiping** (na engleskom doslovno **brisanje**) je izraz kojim se u kontekstu historije radijske i televizijske djelatnosti označava praksa radiodifuznih kompanija da brišu audio ili video snimke svojih emisija (najčešće na magnetofonskim ili magnetoskopskim vrpcama) kako bi uštedjeli skladišni prostor u arhivama ili te iste vrpce iskoristili za snimanje novih materijala. Praksa je karakteristična za 20. vijek, odnosno prve decenije televizijske djelatnosti kada su magnetoskopske vrpce bile izuzetno skupe odnosno zahtjevale veliki prostor i resurse za redovno održavanje. Brisanje su prakticirale kako javne televizijske kuće kao britanski BBC, tako i privatne kuće poput američkih TV-mreža, i smatra se da su zbog toga danas trajno izgubljene brojne epizode čak i nekih prilično popularnih TV-emisija ili serija kao što je, na primjer, *[[Top of the Pops]]*, odnosno neke od snimaka koje su zbog raznih okolnosti ili detalja stekle važnu historijsku vrijednost. Brisanje su, također, prakticirale i televizijske stanice u bivšoj Jugoslaviji, odnosno u mreži JRT-a. Praksa se počela napuštati tek 1970-ih kada su se televizijski programi počeli redovnije arhivirati, odnosno kada su osuvremenjene metode snimanja i reproduciranja.
 
## Vanjske veze
* Full Details of the BBC's treasure Hunt
* Lost Shows (UK) search engine , Kaleidoscope website
* British TV Missing Episodes Index
* Wiped News.Com - A news and features website devoted to missing TV, Film & Radio 
* The hunt for TV’s lost baseball treasures
* Television Obscurities >> Television — Lost or Missing
Franklin J. Schaffner

**Franklin James Schaffner** (30. svibnja 1920. - 2. srpnja 1989.), američki filmski redatelj.

Schaffner je rođen kao sin misionara u Tokiju, Japan te je odrastao u toj zemlji. Vratio se u Sjedinjene Države i diplomirao na koledžu Franklin and Marshall u Lancasteru, Pennsylvania, gdje je bio aktivan u dramama. Studirao je pravo na sveučilištu Columbia u New Yorku, ali studij je poremetila služba u američkoj mornarici u Drugom svjetskom ratu, gdje je služio u Europi i Sjevernoj Africi. U posljednjoj fazi rata poslan je na Pacifik.

Vrativši se u SAD, počeo je raditi na televiziji, na postaji CBS. Osvojio je Emmyja za režiju originalne televizijske drame iz 1954., *12 bijesnih ljudi*. Kasnije je zaradio još dva Emmyja.

1960. je režirao kazališni komad Allena Druryja, *Advise and Consent*. Njegov prvi holivudski film bio je hvaljeni i utjecajni hit * [[Planet majmuna (1968)|Planet majmuna]]*. Njegov sljedeći film, *[[Patton (1970)|Patton]]*, bio je veliki uspjeh za koji je osvojio Oscara za režiju i nagradu Američkog udruženja redatelja.

Schaffner se 1948. oženio s Helen Jane Gilchrist. Dobili su dvoje djece.

1987. je izabran za predsjednika Američkog udruženja redatelja.

Schaffner je umro 1989., a pokopan je u Westwood Villageu, Los Angeles, Kalifornija.

## Filmografija

* *[[Woman of Summer]]* (1963.)
* *[[The Best Man (1964)|The Best Man]]* (1964.)
* * [[Gospodar rata (1965)|Gospodar rata]]* (1965.)
* *[[The Double Man]]* (1967.)
* *[[Planet majmuna (1968)|Planet majmuna]]* (1968.)
* *[[Patton (1970)|Patton]]* (1970.)
* *[[Nicholas i Alexandra]]* (1971.)
* *[[Papilon (film)|Papilon]]* (1973.)
* *[[Islands in the Stream]]* (1976.)
* *[[Momci iz Brazila]]* (1978.)
* *[[Sphinx]]* (1980.)
* *[[Da, Giorgio]]* (1982.)
* *[[Lavlje srce (1987)|Lavlje srce]]* (1987.)
* *[[Welcome Home (1989)|Welcome Home]]* (1989.)

## Vanjske veze
*
U raskoraku

***U raskoraku*** je jugoslovenski crno-beli igrani film snimljen 1968. godine u režiji Milenka Štrpca koji je napisao i scenario. Prikazan je na Berlinskom filmskom festivalu.

## Radnja

Aktivista u godinama izgradnje, spasavajući zadružna kola, lomi kičmu i postaje invalid i primoran je da se bori za goli opstanak. Umesto rešenja o invalidnini dobija odlikovanje i postaje glavni junak jedne televizijske emisije, koja donosi nekoliko dalekosežnih posledica za autora emisije i glavnog junaka.

## Uloge

## Reference

## Vanjske veze
*
Uzrok smrti ne pominjati

***Uzrok smrti ne pominjati*** je jugoslovenski igrani film snimljen 1968. godine u režiji Jovana Živanovića, i po scenariju Branka V. Radičevića.

## Radnja

Rat u Srbiji donosi smrt - masovna streljanja okupatora. Bojadžija u tuzi i nevolji hoće da pomogne svom narodu, da ga snabde crninom. Ali, nema dovoljno crnine za sve, jer je smrt brža od bojadžije. Bojadžija, veruje u poštene namere svoga kuma - crnoberzijanca, i deli, preko okupatora nabavljeno, platno narodu. Ali narod u svom bolu, ne može da razlikuje dobre od zlih namera.

## Uloge

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* Uzrok smrti ne pominjati (www.port.rs)