open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dagobert I

**Dagobert I** (603—19. januar 639) je bio kralj ujedinjenog franačkog kraljevstva (629—634). Pripadao je dinastiji Merovinga. Bio je kralj Austrazije (623—634) i kralj Neustrije i Burgundije (629—634). Dagobert je poslednji merovinški kralj koji je imao punu vlast nad kraljevstvom. Nakon njega dolaze kraljevi koji su u istoriji poznati kao lenji kraljevi.

## Dolazak na vlast
Bio je najstariji sin kralja Hlotara II. Hlotar II je vladao sam od 613, a Dagobert je postao kralj Austrazije 623. kad je plemstvo Austrazije tražilo kralja koji će samo njima vladati. Kada mu je umro otac 629, Dagobert I je nasledio i Neustriju i Burgundiju i time postao kralj svih Franaka. Njegov polubrat Haribert se usprotivio i tražio Neustriju za sebe. Hariberta je podržavao jedan rođak, koga je Dagobert ubio. Haribertu je ustupio Akvitaniju. Kada je Haribert umro 632, Dagobert je naručio ubistvo njegovog sina. Na taj način, 632, Dagobert se dočepao i Burgundije i Akvitanije, pa je postao najmoćniji merovinški kralj i najugledniji vladar Zapadne Evrope.

## Vladavina
Tokom 632. pobunilo se plemstvo Austrazije pod vođstvom majordoma Austrazije, Pipina. Dagobert je udovoljio zahtevima plemića postavljajući svog trogodišnjeg sina Zigeberta kao kralja Austrazije. Tokom svoje vladavine izgradio je zamak u Mersburgu, koji je danas najstariji zamak u Nemačkoj. Izgradio je i baziliku Sen Denis na mestu benediktinskog manastira u Parizu.

## Diplomatski odnosi i ratovi
Potpisao je sporazum 631. sa vizantijskim carem Iraklijem. Sklopio je savez sa Lombardima 632. godine.

Franački trgovci su ubijeni i opljačkani od strane Samovih Slovena. Zbog toga je Dagober predvodio tri vojske 631. protiv slovenskog kralja Sama, ali njegove Austrazijske snage su poražene kod danas nepoznatog Vogatisburga. Posle toga, kralj Samo je prodro sve do Tiringije i pljačkao je. Dagoberu je zato posebno bio bitan sporazum sa Saksoncima 633, da bi mu branili granice od Slavena.

Vodio je rat protiv Baska 638. i protiv Bretonaca.

## Dagobertova smrt
Dagobert je umro 639. i bio je prvi francuski kralj pokopan u kraljevskim grobnicama Sen Denisa. Njegov drugi sin Hlodoveh II nasledio je ostatak kraljevstva još dok je bio veoma mlad. Sve do kraja Merovinške dinastije nastavljao se isti niz kraljeva dečaka, koji nisu bili stvarni vladari, nego bi vladali taman da bi dobili naslednika, a stvarnu vlast su vršile razne plemićke porodice i majordomi.

  
File:France historique et monumentale - Planche XXIII - Monuments de Dagobert.png|Abel Hugo - *France historique et monumentale* (1837).


## Povezano
* Merovinzi
Papinski legat

**Papinski legat** ili **apostolski legat** zastupljuje kao izaslanik i veleposlanik Vatikana ovlasti Pape i djeluje u njegovo ime. Ime mu dolazi od latinskog naslova *[[legatus]]*. On je predstavljao i zastupao u srednjem vijeku na kraljevskom dvorovima i interese papâ. Legat je također mogao dovesti organizacijske odluke za stvaranje primjerice biskupija i nadbiskupija.

## Povezano
* nuncij
Bonifacije III

**Bonifacije III.** (? - 12. studeni 607.) je bio papa od 19. veljače 607. do 12. studenog 607. godine. Bio je sin Ivana Katadioka, Rimljanina grčkog porijekla. Kao đakon je impresionirao papu Grgura Velikog, koji ga je 603. imenovao za *[[apocrisiarius]]a* (preteču papskog legata), odnosno vlastitog izaslanika na bizantskom dvoru u Konstantinopolu. Tamo se Bonifacije istakao diplomatskim vještinama, stekavši duboko povjerenje cara Foke; uspješno je, po papinom nalogu, riješio spor oko crkvene nadležnosti između episkopa Alkisona od Kasiope (na otoku Korkira) i episkopa Jovana od Aurije, koji je na taj otok sa vjernicima pobjegao pred najezdom Slavena. Kao izaslanika ga je vjerojatno koristio i Grgurov nasljednik Sabinijan. Nakon Sabinijanove smrti u februaru 606. je Bonifacije izabran za njegovog nasljednika, ali je dužnost preuzeo tek za godinu dana; postoje razna tumačenja za tako dugu pauzu, a tradicionalno se objašnjava da Bonifacije nastojao biti potpuno siguran da je njegov izbor načinjen na valjan način. Kada se vratio u Rim, donio je važne reforme vezane uz izbor papi; pod prijetnjom ekskomunikacije je svima zabranio da raspravljaju o imenovanju papskog nasljednika, te odredio da proces izbora novog pape ne smije početi dok ne prođu tri dana od smrti prethodnog pape.
NGC 412

**NGC 412** je jedan do danas još nepotvrđen i neutvrđen objekt u zviježđu Kitu.

## Reference

## Vanjske veze
*
Li Daozong

**Li Daozong** (李道宗) (603?-656?), kurtoazno ime **Chengfan** (承範), je bio kineski carski princ iz dinastije Tang. Bio je rođak cara Taizonga i za vrijeme njegove vladavine komandirao vojskom u pohodima protiv Istočnog Tujuea, Tuyuhuna, Goguryeoa i Xueyantuoa. Godine 653. je za vrijeme vladavine Taizongovog sina cara Gaozonga Li Daozong uvrijedio Gaozongovog ujaka, moćnog kancelara Zhangsun Wujija; Zhangsun je zbog toga dao prognati u Prefekturu Xiang (象州, današnji Laibin u Guangxi), pod optužbom za povezanost sa izdajnikom Fang Yi'aijem (房遺愛). Li Daozong je umro na putu do mjesta progonstva.

## Reference
NGC 421

**NGC 421** je jedan do danas nepotvrđeni objekt u zviježđu Ribama. Opisao ga je njemačko-britanski astronom William Herschel.

## Reference

## Vanjske veze
*
NGC 460

**NGC 460** je otvoreni skup u zviježđu Tukanu, u Malom Magellanovom oblaku. Pridružen je jednom području H II.

## Reference

## Vanjske veze
*
Yeon Gaesomun

:*Za istoimenu TV-seriju v. [[Yeon Gaesomun (TV serija)]].*

**Yeon Gaesomun** (603–666) je bio korejski vojskovođa i državnik, poznat kao vrhovni komandant vojske i de facto vladar države Goguryeo, jednog od Tri kraljevstva Koreje. Yeon je bio najstariji sin premijera Yeon Taejoa, a o njegovom životu se malo zna sve do 642. kada je kao komandant trupa u Zapadnim provincijama došao u sukob sa kraljem Yeongjuem. Čuvši da ga kralj namjerava ubiti, Yeon je organizirao raskošnu gozbu za vodeće kraljeve pristaše, na kojoj ih je sve mučki pobio, potom marširao na prijestolnicu, ubio kralja i na prijestolje postavio njegovog nećaka Bojanga, koji je postao Yeonova marioneta. Taj državni udar je poslužio kao izgovor kineskom caru Taizongu da 645. pokrene veliki pohod protiv Goguryeoa, ali je Yeon Kinezima nanio katastrofalan poraz, jedini koji su pretrpili pod inače uspješnim carem Taizongom. To je poniženje potaklo Taizongovog nasljednika Gaozonga da 661. pokrene još jedan pohod, ali je i on završio neuspjehom. Ratovi protiv Kine, iako uspješni, iscrpili su državu Goguryeo i dvije godine nakon Yeonove smrti je ona uništena pod udarom Kine i njenog saveznika, korejske države Silla kojoj je uspjelo ujediniti Koreju. Yeon se u tradicionalnim historijama - kako kineskim, tako i korejskim - opisivao kao krvoločni i beskrupulozni tiranin, zaslužan za uništenje svoje države; međutim, u 19. vijeku su ga korejski nacionalisti zbog uspješnog otpora Kinezima počeli slaviti kao patriota i velikog nacionalnog junaka, stvorivši historijske kontroverze koje traju do današnjih dana.

## Izvori
K'inich Janaab' Pakal

**K'inich Janaab' Pakal**, poznat i kao **Pacal II** ili **Pacal Veliki**, (23. mart 603 – 28. august 683) je bio vladar Palenquea, majanskog grada-države u Kasnom klasičnom periodu pretkolumbovske mezoameričke kronologije. Tokom izuzetno duge vladavine od 68 godina Pakal je bio zaslužan za izgradnju ili dograđivanje većine današnjih građevina, spomenika i natpisa u Palenqueu.

K'nich Janaab Pakal je bio unuk Janaab' Pakala, odnosno sin kraljice Sak K'uk', a na prijestolje je došao u dobi od 12 godina. Njega je naslijedio sin Chan Bahlum II, a njega još jedan Pakalov sin - Kan Xul II. Nakon smrti je Pakal bio deificiran i govorilo se da komunicira sa svojim potomcima.

Pakal je najpoznatiji po grobnici koju je otkrio meksički arheolog Alberto Ruiz Lhuillier 1948. Ona je konačno otvorena 1952. i u njoj je pronađen Pakalov skelet. On je postao predmetom kontroverze, s obzirom da istrošenost zubiju sugerira osobu koja je umrla u 30-tim, a ne 70-godinama života; dio historičara, pak, smatra da je Pakal jednostavno kao član povlaštene elite imao bolju, zdraviju i po vlastite zube manje štetnu prehranu.

Pakalov sarkofag je ukrašen reljefom koji predstavlja jedan od najspektakularnijih primjera majanske umjetnosti. Prizor koji prikazuje se tradicionalno tumači kao Pakalov ulazak u Xibalbu, majanski podzemni svijet. Alternativno tumačenje je, pak, 1968. godine ponudio švicarski pisac Erich von Däniken u svojoj knjizi *[[Sjećanja na budućnost]]* prema kojoj taj prizor predstavlja astronauta u svemirskom brodu, a što je po njemu krunski dokaz veza drevnih Maja sa vanzemaljskim posjetiocima; takvo tumačenje odbacuje većina stručnjaka za Maje.

## Povezano

* Lista najdugovječnijih vladara

## Napomene

## Izvori
* 

## Vanjske veze

* Drawings of the sarcophagus of Pacal the Great
* Photo of the sarcophagus of Pacal II
* Mesoweb's description of the discovery of Pacal II's tomb 
* Michael Finley's "The 'Maya Astronaut,'" a discussion of Von Daniken's claims.
Aj Ne' Yohl Mat

**Aj Ne' Yohl Mat** (? - 11. august 612) bio je kralj majanskog grada Palenque. Na prijestolje je došao oko 605. i vladao sve do smrti. Za vrijeme njegove vladavine je Palenque napala vojska suparničkog grada Calakmul.

## Vanjske veze
* name glyph of Aj Ne' Yohl Mat
Janaab' Pakal

**Janaab' Pakal** ili **Pakal I** (? - 9. mart 612) bio je *[[ajaw]]* majanskog grada-države Palenque. Nije posve jasan njegov položaj ili veza sa vladarskom dinastijom, iako je moguće da je bio brat prethodnog vladara ili suvladara Aj Ne' Yohl Mata. Moguće je da nikada nije bio vladar u stvarnom smislu riječi. U svakom slučaju je bio otac Gospe Sak K'uk', koja je nedugo nakon njegove smrti postala jedna od rijetkih vladajućih kraljica u majanskoj historiji.

Njegov slično imenovani unuk K'inich Janaab' Pakal je poznat kao jedan od najvećih vladara u historiji Maja.

## Reference
Sak K'uk'

**Ix Sak K'uk** (ponekad navođena i kao **Zac Kuk**) je bila kraljica majanskog grada *B'aakal*, danas poznatog kao Palenque.

Otac joj je bio kralj Janaab' Pakal. Nekoliko mjeseci nakon što je umro, vjerojatno bez muških nasljednika, Sak K'uk je došla na prijestolje 22. oktobra 612. Tamo se vjerojatno zadržala tek kao svojevrsni regent, s obzirom da je prijestolje 29. jula 615. naslijedio njen sin K'inich Janaab' Pakal. Usprkos toga, čini se da je imala određeni politički uticaj na početku duge sinove vladavine. Sak K'uk' je umrla 12. septembra 640.
604.

__NOTOC__
Godina **604.** (**[[rimske brojke|DCIV]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru. Oznaka 604. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Japanski princ Shotoku proglašava Ustav od sedamnaest članaka (ili 603).
* Bizantsko-perzijski rat 602-628: Perzijanci uništavaju bizantsku tvrđavu Dara.
* Franački kraljevi Teudebert II i Teuderik II nanose poraz svom rođaku Klotaru II.
* Aethelfrith od Nortumbrije ujedinjava anglijska kraljevstva Deira i Bernicija.
* Saebert nasljeđuje Sleddu kao kralj Essexa.
* 13.9. &ndash; Sabinijan nasljeđuje Grgura I kao 65. papa.
* Sveti Laurencije postaje novi nadbiskup Canterburyja.
* Melit postaje biskup Londona i gradi prvu katedralnu crkvu Sv. Pavla.
* Biskup Just gradi katedralu u gradu Rochester.


## Rođenja
* Oswald, kralj Bernicije i Bretwalda

## Smrti
* 12.3. &ndash; papa Grgur I
* 26.5. &ndash; Augustin od Canterburyja (ili 605)
* 13.8. &ndash; Car Wen od Suija (r. 541)
* Sledda, kralj Essexa
* Aethelric, kralj Deire
* Yohl Iknal, vladarica majanskog grada Palenquea
* Chen Shubao, bivši južnokineski car (r. 553)
* Xiao Mohe, kineski vojskovođa
* Yang Yong, kineski princ iz dinastije Sui

## Reference
Biskup Londona

**[[Episkopos|Biskup]] Londona** je ordinarij Crkve Engleske u biskupiji London crkvene provincije Canterburyja.

Biskupija pokriva 458&nbsp;km² površine u 17 općina Šireg Londona sjeverno rijeke Temze (historijski Grofovija Middlesex) te manji dio Grofovije Surrey. Biskupska stolica se nalazi u londonskom Cityju, odnosno sjedište je u Katedralnoj crkvi Svetog Pavla, podignutoj 604. i obnovljenoj 1675. poslije Velikog londonskog požara (1666).

Treći po senioritetu u Crkvi Engleske, poslije nadbiskupa Canterburyja i Yorka, biskup Londona je jedan od pet viših biskupa, koji uz nadbiskupe Canterburyja i Yorka, te biskupe Durhama i Winchestera sjedi kao jedan od 26 duhovnih lordova u Domu Lorodva (za razliku od nižerangiranih biskupa koji preostala mjesta u Domu lordova dobijaju prema kronološkom senioritetu).

Biskupova je rezidencija je The Old Deanery, Dean's Court u Londonu. Ranije je preko hiljadu godina rezdiencija bila Fulham Palace, da bi od 18. vijeka to bila London House, nedaleko od Bishop's Chapela u ulici Aldersgate Street, gdje je postojalo daleko više prostorija i bilo pogodnije vršiti upravne poslove.

Biskup Londona je prvotno bio zadužen za crkvu u britanske kolonije u Sjevernoj Americi, ali su nakon Američke revolucije pod njegovom nadležnošću preostale samo Britanski zapadnoindijski otoci.

Trenutni biskup Londona je Veleuvaženi i Velečasni dr. Richard John Carew Chartres, 132. lord biskup Londona, koji je ustoličen 26. januara 1996. i koji se potpisuje kao *Richard Londin*.

## Popis biskupa

## Izvori
* *Haydn's Book of Dignities* (1894) Joseph Haydn/Horace Ockerby, reprinted 1969
* *Whitaker's Almanack* 1883 to 2004, Joseph Whitaker and Sons Ltd/A&C Black, London
* Powicke, F. Maurice and E. B. Fryde *Handbook of British Chronology* 2nd. ed. London:Royal Historical Society 1961

## Vanjske veze

* http://www.london.anglican.org/
* Bishop of London refuses to ban gay Bishop from church service
* [The papers of the Bishops of London covering 1423-1945 are held at Lambeth Palace Library](http://archives.lambethpalacelibrary.org.uk:8080/archives/dserve.exe?dsqIni=Dserve.ini&dsqApp=Archive&dsqDb=Catalog&dsqCmd=Show.tcl&dsqSearch=(RefNo=='fp'))
Beogradska mitropolija

**Beogradska mitropolija** je bila pomjesna autonomna (od 1831.) te autokefalna crkva (od 1879. do 1920. godine). Prije toga je bila eparhija Vaseljenske patrijaršije u Otomanskom carstvu pod nadležnošću grčkih fanariota.

## Historija

Mitropolija beogradska nastala je iz Beogradske episkopije, koja je do 1831. godine bila u neposrednoj nadležnosti Carigradske patrijaršije. Nakon uspostave srpske autonomije (1831), proglašena je i autonomna Beogradska mitropolija pod jurisdikcijom Carigradske patrijaršije. Carigradski patrijarh je pristao da mu knez predlaže episkope, a da ih on potvrđuje. 1832. g. je Srbija sklopila sa carigradskom patrijaršijom sporazum o samoupravi srpske Crkve.

Mitropolija je bila umešana u međudinastičke borbe u Srbiji, pa je prvi mitropolit Petar Jovanović, kao protiv Obrenovićevac, nakon povratka kneza Miloša na vlast bio prinuđen da podnese ostavku 1859. godine, nakon čega je otišao u karlovačku mitropoliju i postao je episkop gornjokarlovački.

Godine 1878. priznata je nezavisnost Srbije, a godinu dana, 1879. godine je Beogradska mitropolija dobila autokefalnost.

## Eparhije
U sastavu Beogradske mitropolije nalazile su se eparhije: Beogradska, Užička i Šabačka. Nešto kasnije nastale su i Požarevačka i Timočka eparhija, a poslije prisajedinjenja (1878) i Niška eparhija. U 20. vijeku, postojale su sljedeće eparhije: Beogradska, Šabačka, Žička, Niška i Timočka. Beogradski episkop je bio arhiepiskop i mitropolit Srbije.

U toku balkanskih ratova (1912—1913) u sastav Beogradske mitropolije su ušle i eparhije: Skopska, Veleško-debarska i Prizrenska.

## Ustrojstvo
Arhijerejski sabor je bio najviša crkvena vlast u Kraljevini Srbiji. Predsjednik mu je mitropolit, a članovi svi eparhijski episkopi. Redovno se sastajao jedanput godišnje u proljeće ili jesen. Sjednicama je obično prisustvovao i referent za crkvene poslove pri Ministarstvu prosvjete Kraljevine Srbije. Pored vjerskih, duhovno-disciplinskih, liturgijskih i vjeronaučnih poslova, u djelokrug Arhijerejskog sabora spadao je i izbor episkopâ, organizovanje eparhija, parohija i manastira, te rukovanje crkvenim fondovima i uticanje na donošenje državnih zakona i uredaba za Crkvu i sveštenstvo. Osim toga, kao crkveno-sudska vlast, Sabor je sudio i raspravljao sve međusobne razmirice episkopâ i mitropolita, kao i njihove krivice i bračne sporove kralja i članova Kraljevskoga doma.

Za rješavanje crkvenih sporova, godine 1836. je osnovana je Opšta konzistorija, a 1839. i eparhijske konzistorije.

## Literatura
* Radoslav M. Grujić: *„Pravoslavna srpska crkva“*

## Izvori

## Povezano
* Karlovačka mitropolija
* Beogradska nadbiskupija
* Istorija Srpske pravoslavne crkve

## Vanjske veze
* Istorija Beogradske mitropolije  (pravoslavlje.spc.rs)
* Kratki istorijat Beogradske nadbiskupije (kc.org.rs)
* Autonomna Mitropolija i država Srbija (pravoslavlje.spc.rs)
Karlovačka patrijaršija

**Karlovačka patrijaršija** je bila pomjesna autokefalna crkva od 1848. do 1920. godine. Nastala je uzdizanjem Karlovačke mitropolije na rang patrijaršije. Postojala je do ujedinjenja u SPC 1920. godine.

## Osnivanje
Ustanovljena je 1848. godine kada je Karlovačka mitropolija uzdignut na rang patrijaršije. Karlovačka patrijaršija je postojala sve do 1920. godine kada se ujedinila s Beogradskom mitropolijom u jedinstvenu Srpsku patrijaršiju. Sjedište Karlovačke patrijaršije je bilo u Sremskim Karlovcima.

## Historija
Na Majskoj skupštini u Sremskim Karlovcima (1848), Srbi na prostoru Habzburške monarhije su proglasili stvaranje Srpske Vojvodine, srpskog autonomnog regiona unutar Monarhije. Mitropolit karlovački, Josif Rajačić, proglašen je za patrijarha, a samim tim je i Karlovačka mitropolija uzdignuta na rang patrijaršije.

Posljednji karlovački patrijarh, Lukijan Bogdanović, ubijen je 1913. godine. Nakon njegove smrti, patrijaraški tron je ostao prazan zadnjih sedam godina njegovog postojanja.

Godine 1920, Karlovačka patrijaršija je spojena u jedinstvenu Srpsku pravoslavnu crkvu. Crkveno-pravni pisac protojerej Jovan Jeremić je branio „autonomiju“ Karlovačke mitropolije nakon ujedinjenja 1918.

Sadašnji srpski patrijarsi se smatraju nasljednicima karlovačkih patrijaraha.

## Eparhije
U sastavu Karlovačke patrijaršije je bilo sedam eparhija. Na prostoru Ugarske postojala je Vršačka, Temišvarska, Budimska i Bačka eparhija, a na prostoru Srema, Slavonije i Hrvatske bile su Karlovačka, Pakračka i Plašćanska ili Gornjokarlovačka.

Sremsko-karlovačka eparhija je bila arhiepiskopija, a njen arhiepiskop ujedno je bio i mitropolit, odnosno od 1848. godine i patrijarh srpski. Od 1911, uz njega kao episkop postoji i arhidijecezanski vikar.

## Literatura
* Radoslav M. Grujić: *„Pravoslavna srpska crkva“*

## Reference

## Povezano
* Karlovačka mitropolija


Datoteka:Grb-karlovacke-mitropolije.jpg|Grb
Datoteka:KuK Nichtunierte.jpg|Područje patrijaršije (1909)
Pravoslavna crkva u Crnoj Gori

**Pravoslavna crkva u Crnoj Gori** se danas može značiti:

* Crnogorska pravoslavna crkva
* Mitropolija crnogorsko-primorska Srpske pravoslavne crkve

Tokom historije ova podjela nije postojala, već je Pravoslavna crkva u Crnoj Gori bila jedinstvena Cetinjska mitropolija.

## Historija

Sa ukidanjem Pećke patrijaršije (1766), obrazovana u Crnoj Gori samostalna *[[Mitropolija cetinjska]]*. Crnogorski crkveni poglavari ujedno su bili i političke vođe tadašnje crnogorske države iz dinastije Petrovića. U Crnoj Gori je postojala neka vrsta pravoslavne teokratske vladavine, sa jakim osloncem na Rusiju. Danilo I (1851—1860) je odvojio crkvenu vlast od svjetovne.

Opisujući istoriju Crkve u Crnoj Gori, protojerej dr Radoslav Grujić kaže da je ona često bila uključena u borbe protiv Turaka:

Valtazar Bogišić je pisao da je "Crnogorska crkva posve avtokefalna i osobenu jerarhiju ima, a nema nikakvijeh zvaničnih odnošaja s drugijem avtokefalnim crkvama, nego mir i ljubav". U zvaničnom katalogu pravoslavnijeh crkava, zvanom Sintagma, "Avtokefalna mitropolija crnogorska" je bila navedena pod rednijem brojem 9, a srpska pod 14.

Stvaranjem Kraljevine SHS, Crnogorska mitropolija je 1920. godine postala deo ujedinjene Srpske pravoslavne crkve.

## Izvori

## Vanjske veze

* Članak "Super-laž o SPC kao kanonskoj crkvi u Crnoj Gori"
Beogradska nadbiskupija

**Beogradska nadbiskupija** je metropolija i nadbiskupija Katoličke crkve.

Nadležni metropolit i nadbiskup je monsinjor Stanislav Hočevar, a sjedište nadbiskupije se nalazi u Beogradu.

## Historija
Beogradska biskupija postojala je još od rimskog doba, kada je Beograd nosio naziv Singidunum. Nakon turskog osvajanja, u Beogradu su od 1521. godine dužnost biskupa vršili apostolski administratori.

Početkom 16. vijeka javlja se i Smederevska biskupija koja je kasnije sjedinjena s Beogradskom. Početkom 20. vijeka počeli su pregovori između Kraljevine Srbije i Svete Stolice. Pred početak Prvog svjetskog rata (1914) bio je sklopljen konkordat i njime je uspostavljena Beogradska nadbiskupija. Prvi beogradski nadbiskup, franjevac Rafael Rodić, došao je u Beograd tek 1924. godine.

Dana 16. decembra 1996, tadašnji papa Jovan Pavle II formirao je Beogradsku metropoliju, kojoj uz Sremsku Mitrovicu, pripadaju još dvije biskupije: Subotička i Zrenjaninska.

## Nadbiskupi
* Ivan Rafael Rodić (1924—1936);
* Josip Ujčić (1936—1964);
* Gabrijel Bukatko (1964—1980);
* Alojzij Turk (1980—1987);
* Franc Perko (1987—2001);
* Stanislav Hočevar (od 2001).

## Povezano
* Zrenjaninska biskupija
* Subotička biskupija
* Beogradska mitropolija

## Vanjske veze

* Zvanična stranica Beogradske nadbiskupije
Mitropolit beogradski Melentije

**Melentije Pavlović** (1776—1833) je bio beogradski arhiepiskop i mitropolit 1831—1833, i prvi Srbijanac koji je upravljao Beogradskom mitropolijom nakon sticanja autonomije od Vaseljenske patrijaršije.

Sultanovim hatišerifom iz 1830. Srbi su dobili pravo slobode veroispovesti i da mogu birati mitropolita između sebe, umesto do tada Grka fanariota, kako što i knez Miloš u pismu kaže: "sinove našeg Otečestva možemo imati za episkope". Tako je 1831. Melentije postao prvi Srbin na tronu beogradskih mitropolita posle dugo vremena, jer do tada su od 1801. na tom položaju bili isključivo Grci (Leontije, Agatanel i Antim). Tada je u Srbiji bilo tri eparhije: beogradska, užička i šabačka, kojima je od 1833. pridodata i timočka. Carigradski patrijarh Konstantin I je svojim pismom od januara 1832. dao Beogradskoj mitropoliji autonomiju.

Melentije je bio saradnik kneza Miloša Obrenovića. Prvi crkveni ustav beogradske mitropolije je dao 1833. godine. Prikupljao je stare srbulje, stare povelje i druge rukopise i pripremao ih za štampu. Rođen je u selu Crnuća kod Gornjeg Milanovca. Bio je iguman manastira Vraćevšnica, a uz manastir je napravio osnovnu školu, petu po redu u Srbiji. Razboleo se i umro u manastiru Vraćevšnici 11. juna 1833. godine, gde je i sahranjen.
Austrijsko-turski rat

**Austrijsko-turski rat** se može odnositi na:

* Austrijsko-turski rat (1526–1552)
* Austrijsko-turski rat (1566–1568)
* Dugi rat (1593–1606)
* Austrijsko-turski rat (1663–1664)
* Veliki turski rat 1683–1699.
* Austrijsko-turski rat (1716–1718)
* Rusko-austrijsko-turski rat (1735–1739)
* Austrijsko-turski rat (1787–1791)
MPC

**MPC**, ili **Mpc** ima više značenja:

* Makedonska pravoslavna crkva
* Moldavska pravoslavna crkva
* Malankarska pravoslavna crkva

ili:

* Megaparsek
Rochester (Kent)

**Rochester** je grad od 66,505 stanovnika na jugoistoku Engleske u Grofoviji Kent.

## Geografija
Rochester leži na južnoj obali rijeke Medway, udaljen 32 km jugoistočno od Londona.
Prostire se iznad ušća Medwaya u estuarij Temze, i praktički je spojen sa susjednim (istočnim) Chathamom i Gillinghamom u konurbaciju koju zovu *[[Medway (unitarna jedinica)|Medway Towns]]*.

Točno preko puta Medwaya leži - Strood, koji se danas ubraja u Rochester.

## Historija

Za antike se na tom mjestu prostirao rimsko-britski utvrđeni grad **Durobrivae**, smješten duž rimskog puta od luka na Kanalu La Manche do Londona na mjestu gaza preko Medwaya.

Srednjovjekovni Rochester izrastao je oko svoje katedrale, koju je kao crkvu sv. Andrije osnovao 604. kralj Aethelbert od Kenta, on je i Rochester proglasio sjedištem biskupije.

Za vladavine (1066.-87) Williama I Osvajača bio je jedna od njegovih rezidencija. Kralj Henry III (1216.-72) obdario je Rochester brojnim privilegijama, što su kasnije potvrdili slijedeći vladari svojim poveljama, tako da danas ima specijalni status.

## Znamenitosti

Najveća znamenitost grada je gotička katedrala, koja još uvjek ima normansku zapadnu fasadu (1125.-30.). Pored nje ima i ostatke normanskog zamka, masivne utvrde koja je kontrolirala riječni prelaz i fragmente gradskih bedema iz 13. vijeka.

Ostale značajne građevine uključuju cehovsku palaču - *Guildhall* iz 1687., ubožnicu iz 1579. i elizabetanski dvorac u kom se danas nalazi muzej.

Rochester je danas poznat kao grad u kom je od svoje osme godine živio Charles Dickens (točnije u Chathamu) u kom se zbivaju mnoge radnje njegovih romana.

Poznat je i po Instituciji Borstal koja je radila na preodgoju maloljetnih delikvenata u istoimenom selu (danas zapadna periferija).

## Privreda i transport

Rochester je industrijski grad još od 1850-ih, a danas je poznat po građevinarstvu, velikoj cementari i tvornici papira.
On je i velik transportni centar jer se nalazi na magistralnoj željezničkoj pruzi London - Canterbury-Dover. 
A i Medway je plovan do mosta u centru grada za brodove gaza do 8 metara, pa je i vrlo prometna luka.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Medway Council''
Yang Yong

**Yang Yong** (楊]勇; ? - 604), nadimak **Xiandifa** (睍地伐), ponekad poznat i po posthumnoj tituli **Princ od Fanglinga** (房陵王), bio je kineski krunski princ iz dinastije Sui. Bio je najstariji sin osnivača dinastije cara Wena i njegove supruge Dugu Qieluo. Pao je u nemilost roditelja zbog rasipništva (što mu je zamjerao otac) i velikog broja konkubina (što mu je zamjerala majka). Njegov mlađi brat Yang Guang se nije isticao takvim manama, te je stekao njihovu naklonost. Godine 600. car Wen je smijenio Yang Yonga sa mjesta krunskog princa i imenovao Yang Guanga. Kada je car Wen 604, umro, a Yang Guang preuzeo prijestolje kao car Yang, dao je svog starijeg brata pogubiti.
Arsenije IV Jovanović

**Arsenije IV Jovanović Šakabenta** (1698, Peć – 18. januar 1748, Sremski Karlovci) je bio 28. pećki patrijarh (1725-1737), te karlovački mitropolit (1737-1748) austrijskih Srba.

Arsenije nije bio sklon makarijevskoj politici i saradnji sa Carigradom, već je ratovao sa Austrijom protiv Otomanske države. Usled toga, pod patrijarhom Arsenijem IV srpski narod je doživeo jedno od najvećih stradanja u svojoj istoriji, što je kulminiralo drugom Velikom seobom Srba.

## Život
Arsenije je rodom iz Banjana iz sela Šake kod Renovca po čemu su i dobili prezime Šakabente. 
 
Zamonašio se kao mladić i vrlo rano postao raški mitropolit. Patrijarh Mojsije ga je za života odredio za svog naslednika, pa je Arsenije postao patrijarh 1725. godine.

Arsenija IV je, poput Arsenija III Čarnojevića, aktivno radio na oslobođenju Srbije od Turaka uz pomoć Austrijanaca, odnosno na priključenju južnih srpskih oblasti Austrijskoj pokrajini Kraljevini Srbiji. On se pridružio austrijskoj vojsci kada je 1737. godine izbio novi austro-turski rat. Sa njim su se mnogi Srbi i arbanaški Klimenti stavili na stranu Austrije. Ali, kao i u slučaju njegovog prethodnika, Austrija ubrzo doživljava poraz i Arsenije IV predvodi drugu veliku seobu Srba na sever, u Ugarsku. Vuk Karadžić u svojim zapisima beleži da mnogo više onih koji su krenuli pobijeno (oko 80,000 ljudi), no što je stiglo do Austrije:

Nakon smrti karlovačkog mitropolita Vikentija, patrijarh Arsenije IV postao je i administrator Karlovačke mitropolije. Carica Marija Terezija potvrdila je 1741. godine mitropolitsko dostojanstvo Arseniju IV i postavila ga za duhovnog poglavara nad celim srpskim sveštenstvom i narodom.

Arsenije IV je, na mestu stare i skromne mitropolijske rezidencije u sremskim Karlovcima podigao novi dvor (kasnije je izgoreo u požaru) i seminar i kapelu svetog Trifuna koja je postojala sve do podizanja karlovačke Saborne crkve.

Za vreme upravljanja Karlovačkom mitropolijom patrijarh Arsenije IV nije imao nikakve veze sa svojim naslednikom na tronu Pećke patrijaršije, patrijarhom Joanikijem III, kojeg je postavila Carigradska patrijaršija. Tada su ukinute u Karlovačkoj mitropoliji i pećke kutije za skupljanje priloga u korist Pećke patrijaršije, sa kojom su prekinute i duhovne veze.

Patrijarh Arsenije IV umro je januara 1748. godine u Karlovcima. Sahranjen je u manastiru Krušedol.

## Reference

## Povezano
* Pećka patrijaršija
* Kraljevina Srbija (1718-39)
* Velika seoba Srba
* Arsenije III Čarnojević
Saeberht od Essexa

**Sæberht**, **Saberht** ili **Sæbert** (? - cca. 616) bio je kralj Essexa od cca. 604 do smrti, poznat kao prvi istočnosaksonski kralj koji se preobratio na kršćanstvo.

Sæberht je bio sin kralja Sledda, a majka mu je, prema Bedi Uvaženom bila Ricula, sestra kentskog kralja Aethelberta, prvog anglosaksonskog vladara preobraćenog na kršćanstvo.

Na samom početku Saeberhtove vladavine je galski ili rimski kršćanski misionar Melit od strane Augustina posvećen za biskupa u provinciji Istočnih Saksonaca i sa sjedištem u Londonu, čime je postao prvi biskup Londona. Prema Bedi se iste godine i sam Saebertht preobratio na kršćanstvo. Saeberht je umro 616. godine, iste godine kada i Aethelbert, a zbog čega su članovi gregorijanske misije ostali bez pokrovitelja; zato je Melit morao bježati pred Saaberhtovim paganskim sinovima.

Kralj Sæberht i njegova supruga Ethelgoda su pokopani u Westminsterskoj opatiji, u grobnici koju je sagradio kasniji engleski kralj Henry III.

## Reference

### Izvori
* Higham, N.J. *The Convert Kings. Power and Religious Affiliation in Early Anglo-Saxon England*. Manchester, 1997.
* Kirby, D.P. *The Earliest English Kings*. London, 1991.
* Yorke, Barbara. "The Kingdom of the East Saxons." *Anglo-Saxon England* 14 (1985): 1-36.
* Yorke, Barbara. *Kings and Kingdoms of Early Anglo-Saxon England*. London, 1990.
* Thornbury, Walter. *Westminster Abbey: Chapels and royal tombs', Old and New London: Volume 3 (1878), pp.&nbsp;431–450.

== Literatura ==
* "Sæberht 1 (Male)." *Prosopography of Anglo-Saxon England*.
* Hirst, S. and S. Lamb. *The Prittlewell Prince: The Discovery of a Rich Anglo-Saxon Burial in Essex''. London, 2004.
605.

__NOTOC__
Godina **605.** (**[[rimske brojke|DCV]]**) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. Oznaka 605. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Kineski car Yang od Suija naređuje da se prijestolnica premjesti iz Chang'ana u Luoyang, te da otpočne gradnja Velikog kineskog kanala.
* Amshuvarma postaje kralj nepalske države Licchavi.
* Aj Ne' Yohl Mat postaje vladar Palenquea.
* U Kini dovršen Most Zhaozhou, jedan od najstarijih danas stojećih kamenih mostovima sa lukovima.


## Rođenja
* Car Gong od Suija
* Yang Tong, kineski princ

## Smrti
* 26.5. &ndash; Augustin od Canterburyja (ili 604)
* Damjan, koptski patrijarh Aleksandrije
* Aleksandar iz Tralesa, grčki ljekar

## Reference
Sabinijan (papa)

**Sabinijan** je bio papa od 604. do 606.

Potječe iz Blere pored Viterba. Sin je nekog Bona, a godina njegova rođenje je nepoznata.

Papa Grgur I. ga je poslao kao apokrizijara tj. apostolskog nuncija u Carigrad 593. godine, ali ga je već 595. godine povukao s dužnosti, jer nije dovoljno odlučno slijedio papino gledište, a nije ni spriječio carigradskog patrijarha, da uzme naslov ekumenski patrijarh.

Nakon misije u Galiji, te obnašanja svih crkvenih dužnosti, imenovan je za nasljednika pape Grgura Velikog 604. godine, no morao je čekati potvrdu cara Foke, pa je službeno preuzeo dužnost tek 13. rujna 604. Kritizirali su ga jer je kao papa zadržao svoje nekršćansko ime.

Posredovao je vjerojatno za mir između ravennskog egzarha Smaragda i langobardskog kralja Agilulfa. Kada je izbila glad, prodavao je žito iz papinskih žitnica, iako su ga njegovi prethodnici dijelili besplatno, pa je bio omrznut. Nisu poznate okolnosti u kojima je umro 22. siječnja 606., no njegovo su tijelo morali prenijeti iz Laterana u Crkvu Svetog Petra da ga zaštite od bijesne gomile.

Pripisuje mu se uvođenje zvonjenja crkvenih zvona prilikom slavljenja euharistije.
'Amr ibn Adi

**'Amr ibn Adi ibn Nasr ibn Rabia ibn Namarah ibn Lakhm** (? - 295) je bio prvi lahmidski kralj. Kraljevstvo, sa sjedištem u al-Hiri u današnjem južnom Iraku je naslijedio od svog ujaka, tanuhidskog poglavice Jadhime ibn Malika. Prema predaji ga je odgajala majka Raqush te bila toliko opčinjena sinovljevom ljepotom da ga je tjerala da nosi veo. Oko godine 268. je Jadhimu dala ubiti, palmirska kraljica Zenobija te je Amr ibn Adi, u nedostatku drugih nasljednika, preuzeo prijestolje. Amr je postao poznat kao veliki štovatelj manihejske filozofije te je štitio njene poklonike od progona u Sasanidskom Carstvu. Neko je vrijeme čak uspio nagovoriti perzijskog kralja Narseha da prekine sa progonima manihejaca. Amrovo je ime i vladavina atestirana zahvaljujući tome što je 272. otišao pokloniti se svom perzijskom sizerenu, a što je zabilježeno na natpisu u Paikuliju.

## Izvori
Imru-l-Qays ibn Amr

**Imru' al-Qays ibn 'Amr** (? - 328) je bio drugi lahmidski kralj, odnosno prvi koji se preobratio na kršćanstvo. Naslijedio je oca Amr ibn Adija. Njegova majka je bila Marija bint' Amr, sestra Ka'b al-Azdija. Prema nekim izvorima se u sukobu između Perzije i Rima stavio na rimsku stranu. Na jednom se natpisu proglasio "kraljem svih Arapa", odnosno tvrdio da vlada Arabijom za njihov račun. Neki izvori navode da mu se vlast prostirala sve do Najrana, gdje je počinjala vlast jemenskog vladara Shammar Yahri'sha. U svakom slučaju 328. godine je njegova vladavina završila kada je al-Hiru, sjedište lahmidskog kraljevstva, zauzela perzijska vojska pod kraljem Šapurom II. Tada je Imru al-Qays ubijen, a nakon kraćeg konfuznog perioda ga je oko 330. naslijedio sin 'Amr ibn Imru' al-Qays koji će postati perzijski vazal i saveznik.
Amr ibn Imru-l-Qays

**'Amr ibn Imru' al-Qays** (? - 363) bio je treći po redu lahmidski kralj al-Hire koji je vladao od oko 330. do 363. Bio je sin Imru' al-Qays ibn 'Amra, prvog kršćanskog kralja koji je u sukobu Perzije i Rima sa perzijske prešao na rimsku stranu. Nakon perzijskog zauzimanja al-Hire i kraćeg interregnuma, Amr ibn Imru je došao na prijestolje, ali postao i vjeran perzijski saveznik. Već 337. historijski izvori spominju Amr ibn Imruove lahmidske trupe kako napadaju rimsku granicu.  

## Reference
Aws ibn Qallam

**Aws ibn Qallam ibn Batina ibn Jumayhir al-[[Lihyan]]i** je bio četvrti kralj arapskog grada al-Hire, koji je vladao od 363. do 368. Njegova vladavina je nakratko prekinula vladavinu dinastije Lahmida. Historijski izvori ga opisuju kao poglavara porodice arapskih kršćanskih plemića; jedan njegov rođak je u al-Hiri podigao crkvi a drugi postao biskup al-Hire. Poginuo je u ustanku koji je podigao Juhjuban ibn Atik al-Lakhmi, član lahmidske porodice. S obzirom na oskudne i često proturječne izvore, ponekad se navodi da je zapravo vladao u interregnumu nakon smrti Imru-l-Qaysa ibn Amra. 

## Izvori
Imru-l-Qays II ibn Amr

**Imru' al-Qays II ibn 'Amr** (? - 390) je bio peti po redu lahmidski (arapski) kralj al-Hire, koji je vladao od oko 368. do smrti. O njemu, kao i većini lahmidskih vladara iz 4. vijeka, postoje prilično oskudni podaci. Naki od arapskih pjesnika iz njegovog vremena su za njega skovali nadimak **Muhrik** ("žigosač") zato što je imao običaj žigosati uhvaćene buntovnike.

Naslijedio ga je sin al-Nu'man I (vl. 390–418).
Lahmidi

**Lahmidi** (arapski: ), **Banu Lahm** (arapski: ), **Munteridi** (arapski: ), su bili grupa arapskih kršćana koja je živjela u južnom Iraku, gdje je 266. osnovala grad al-Hirah, 3&nbsp;km južno od Kufe na zapadnoj obali Eufrata. Njihovi potomci su danas poznati kao Arslani i predstavljaju važnu porodicu među libanonskim Druzima.

Plene Banu Lahm je porijeklom iz današnjeg Jemena, a na sjever je počela migrirati u 2. vijeku. Lahmidsku državu je 325. okupirala Sasanidsko Carstvo pod Šapurom II koji je masakrirao dio žitelja, prognao dotadašnjeg vladara Imru 'al Qaysa, a preživjelima nametnuo Aus ibn Qallama za vazalnog vladara. Međutim, njega je oko 330. porazio Imru 'al Qaysov sin 'Amr. Lahmidi su, međutim, ostali vjerni Perzijancima kao svojim sizerenima. U tome im je pomoglo i prihvaćanje nestorijanske vjere u 5. vijeku, prema kojoj su perzijski vladari bili tolerantniji nego prema ostalim oblicima kršćanstva. Lahmidi su postali vjerni perzijski saveznici i razvili su snažno suparništvo sa Gasanidima, susjednim arapskim plemenom na zapadu koje je bilo vjerni saveznik Rima, odnosno Bizanta, u rimsko-perzijskim ratovima. To je savezništvo prekinuo perzijski kralj Hozroje II koji je 602. napao i zauzeo al-Hiru, te pogubio Na'amana. Time je ugašena dinastija, ali su preživjeli Lahmidi dobili ime "Arslan". Dio historičara smatra da je uništenje Lahmida uklonilo tampon državu koja je čuvala južne perzijske granice od napada drugih arapskih plemena, te je tako stvorilo uvjete za kasnije muslimansko osvajanje Perzije. Njih je islamski kalif 634. poslao na Levant, gdje su postali nasljedni guverneri Bejruta, i gdje je neko vrijeme postojala Kneževina Sin-el-Fil.

## Lahmidski vladari

## Reference

* Ibn Haldun
* Ibn al-Athir
* Ibn Hisham
* 
* Britannica Encyclopedia
* Bahrain government website "Arabic website"
* Article about al-Hira history "Arabic website" 

## Vanjske veze
* Battle of Dhi
* Al Sejel el Arslaneh (the book of the history of the Arslan dynasty)
Numan I ibn Imru-l-Qays

**Al-Nu'man I ibn Imru' al-Qays**, nadimak **al-A'war**, "jednooki" i **al-Sa'ih**, "lutalac/asket", bio je kralj lahmidskih Arapa koji je vladao od oko 390. do 418)

Nu'man je bio sin Imru al-Qaysa II koga je naslijedio na prijestolju. Najpoznatiji je po izgradnji dviju velebnih palača kraj prijestolnice al-Hira - Khawarnaq i Sadir, koje su njegovi arapski suvremenici nazivali svjetskim čudiima. Khawarnaq je sagrađena kao odmaralište za njegovog sizerena, perzijskog šaha Jezdigerda I (vl. 399–420) i njegovog sina Bahrama V (vl. 420–438), koji je u al-Hiri proveo djetinjstvo.

Prema kasnijoj arapskoj predaji, sa prijestolja se dobrovoljno povukao nakon 29 godina vladavine kako bi se posvetio asketskom životu, te je, također po predaji, posjetio kršćanskog pustinjaka Simeona Stolpnika. Naslijedio ga je sin al-Mundhir I (vl. 418–452), koji je igrao važnu ulogu u rimsko-sasanidskom ratu 421-422 te usponu Bahrama V na prijestolje nakon Jezdegerdove smrti.

## Izvori

## Izvori
* 
* 
* 

]
Al-Numan II ibn al-Aswad

**Al-Nu'man II ibn al-Aswad** (? - 503) je bio deseti po redu lahmidski kralj, koji je vladao od 497. do 503. Sudjelovao je na strani Perzijanaca u Anastazijevom ratu. Bez uspjeha je napao Harran, ali je kasnije porazio bizantske trupe u Kirkesiji. Umro je od zadobivenih rana. Nakratko ga je naslijedio Abu Ya'fur ibn Alqama, guverner prijestolnice al-Hire.
Al-Mundhir I ibn al-Numan

**Al-Mundhir ibn al-Nu'man** (? - 461) je bio sedmi lahmidski kralj, koji je vladao od 418. do smrti. (418-461). Otac mu je bio kralj al-Nu'man I, a majka Hind bint Zayd-Manāt ibn Zayd-Allah al-Ghassani. Porodica mu je bila u izvrsnim odnosima sa Sasanidima, čiji su vladari imali palaču nedaleko od lahmidske prijestolnice al-Hire. Mundhir je na vlast došao 418. nakon što mu je otac, po predaji, kao pobožni kršćanin odlučio napustiti prijestolje kako bi se posvetio asketskom životu. Perzijski kralj Jezdegerd I je bio poslao svog sina Bahram Gura da bude podignut na dvoru u al-Hiri. Nakon Jezdegerdove smrti, dio perzijskih plemića je nastojao spriječiti Bahramov uspon na prijestolje, a na što je Mundhir reagirao poslavši vlastite trupe na Ktesifon. Mundhir je igrao važnu ulogu u rimsko-sasanidskom ratu 421-422, kojima us povod, između ostalog, bili progoni kršćana u Sasanidskom Carstvu, koje su zoroastrički Perzijanci smatrali rimskom petom kolonom. Kako bi dokazao svoju vjernost, Mundhir se odrekao kršćanske vjere i postao paganin. Njegove trupe su pomagale Bahramu u napadima na Nisibis, a kasnije i pustošile okolicu Antiohije sve dok ih nije porazio rimski vojskovođa Vicijan. Prilikom drugog pohoda je prelazio Eufrat i tada se, prema raznim izvorima, došlo do masovnog utapljanja njegove vojske, pri čemu je, ovisno o različitim izvorima, poginulo nekoliko desetaka hiljada ljudi. Rat je završio 422. Mundhir je, međutim 457. izvršio još jedan pohod na rimske teritorije kada je zauzeo "Beth Hur" kraj Harrana i njegove stanovnike odveo u roblje.

Mundhira je naslijedio sin al-Aswad ibn al-Mundhir (vl. 462–490).

## Reference
Abu Ya'fur ibn Alqama

**Abu Ya'fur ibn Alqama ibn Malik ibn Uday ibn Dhumayl ibn Thawr ibn Asis ibn Ruba ibn Namara ibn Lakhm** je bio lahmidski general koji je nakratko vladao gradom al-Hirah nakon smrti kralja al-Nu'man II ibn al-Aswada 503. 

Abu Ya'fur je pripadao Dhumaylima, ogranku klana Lahmida koji, pak, nije pripadao vladajućoj dinastiji. O njegovom životu se ne zna gotovo ništa, osim da ga je Nu'man imenovao da upravlja al-Hirom dok je on sam bio zauzet ratom protiv Istočnog Rimskog Carstva. Poslije kraljeve pogibije kod Kirkesija je Abu Ya'fur preuzeo vlast; nejasno je da li je uzurpirao vlast ili tek služio kao regent Nu'manovom sinu al-Mundhiru III.

Sirijski kršćanski vođa Filoksen od Mabuga mu je poslao pismo u kome ga upoznaje sa "herezom" Nestorija. 

## Izvori
Al-Mundhir III ibn al-Numan

**Al-Mundhir III ibn al-Nu'man** (? - 554) je bio kralj Lahmida, poznat po vojničkim uspjesima u bizanstko-perzijskim ratovima.

Bio je sin kralja Numana II i majke Marije bint Awf bin Geshem. Još prije dolaska na prijestolje se istakao vojničkim vještinama, služeći Perzijancima u Anastazijevom ratu kada je 503. u Palestini i Arabiji zarobio veliki broj bizantskih vojnika. Iste godine mu je u borbi protiv Bizantinaca u Kirkesiju poginuo otac. Mundir je na prijestolje došao dvije godine kasnije, naslijedivši Abu Ya'fur ibn Alqamaa, za koga je nejasno da li je bio uzurpator ili tek očev namjesnik. U svakom slučaju, nastavio je sa agresivnom politikom, te 516. pokrenuo veliki pohod protiv arapskih plemena na jugu, u kome je dopro do Nedžda i borio se himjaritskim kraljem Maadi Karbom. 

Mundir je potom sudjelovao i u Iberijskom ratu, pri čemu se istakao u nekoliko pohoda na Siriju (526, 528 i 529). U posljednjem je zauzeo velika područja, ali se morao povući pred Antiohijom zbog nadmoćne bizantske vojske. Prilikom tog pohoda je zarobio 400 monahinja koje je potom dao žive spaliti, žrtvujući ih arapskoj boginji al-Uzza. 

Za vrijeme Lazijskog rata je Mundir u junu 554. poginuo u sukobu sa Gasanidima, suparničkom pro-bizantskom arapskom dinastijom, koju je vodio Al-Harith ibn Jabalah. Njegova tri sina - 'Amr III (vl. 554–569), Qabus (r. 569–573) i al-Mundhir IV (r. 574–580) - su kasnije postali lahmidski kraljevi.

## Reference
Amr III ibn al-Mundhir

**'Amr III ibn al-Mundhir** (? - 569) bio je kralj Lahmidskih Arapa od 554. do smrti. Bio je sin kralja Mundira III. Majka mu je bila Hind bint al-Harith b. Amr b. Hujr Akil al-Murar al-Kindi, zbog koje se u nekim izvorima naziva **Amr ibn Hind**. Otac ga je imenovao guvernerom Anaha, a 552. je krenuo u veliki pohod na današnji Jemen, gdje se bez uspjeha borio za tamošnjim vladarom Abrahom. Oca je naslijedio nakon njegove pogibije u ratu sa Gasanidima. Prema predaji je bio izuzetno okrutan vladar koji je volio spaljivati sve one koji bi mu se suprostavili. Kada je prilikom jedne gozbe namjerno uvrijedio majku pjesnika 'Amr ibn Kulthuma, ovaj ga je smjesta ubio. Naslijedio ga je brat Qabus ibn al-Mundhir, a kraljem je poslije postao i njegov brat Mundhir.

## Izvori
*
Qabus ibn al-Mundhir

**Qabus ibn al-Mundhir** (grčki Καβόσης, **Kaboses**; ? - 573) bio je kralj Lahmidskih Arapa od 569. do smrti.

Bio je sin kralja Mundira III. Ime mu predstavlja arapski oblik perzijskog imena "Kavus", što sugerira pojačani uticaj sasanidskih sizerena na Lahmide u 6. vijeku. Na prijestolje je došao nakon što je njegov stariji brat 'Amr III ibn al-Mundhir ubijen. O njegovoj vladavini nema mnogo podataka; jedino se zna da je 570. doživio težak poraz od pro-bizantskih Gasanida ppd Al-Mundhir III ibn al-Harithom. Nakon smrti je prijestolnicom al-Hira godinu dana vladao perzijski guverner, prije nego što je kraljem imenovan Qabusov brat al-Mundhir IV ibn al-Mundhir.

## Izvori
* 
*
Al-Mundhir IV ibn al-Mundhir

**Al-Mundhir IV ibn al-Mundhir** (? - 580) bio je kralj Lahmidskih Arapa od 574. do smrti. 

Bio je sin kralja Numana III. Prije njega su na prijestolju bila starija braća 'Amr III ibn al-Mundhir (vl. 554–569) i Qabus ibn al-Mundhir (vl. 569–573). Nakon smrti potonjeg je lahmidskom prijestolnicom al-Hira nakratko vladao perzijski guverner Suhrab, prije nego što je za kralja proglašen Mundhir. Tradicionalni arapski izvori ga opisuju kao vladara koji je zbog nasilne prirode i paganske vjere bio nepopularan među svojim, pretežno kršćanskim, podanicima. O njegovoj vladavini nema previše podataka; jedini značajniji događaj se zbio 575. kada su pro-bizantski Gasanidi napali, zauzeli i opljačkali al-Hiru. Umro je 580. i naslijedio ga je sin al-Nu'man III ibn al-Mundhir koji će biti posljednji lahmidski kralj al-Hire.

## Izvori
* 
*
Al-Numan III ibn al-Mundhir

**Al-Nu'man III ibn al-Mundhir** (), također navođen kao Na'aman, Nu'aman iči Noman i često navođen i s imenom **Abu Qabus**, bio je posljednji lahmidski kralj al-Hire koji je vladao od 580. do 602. godine, poznat i kao jedini koji se preobratio na nestorijansko kršćanstvo.

Bio je sin kralja Al-Mudhira IV ibn al-Mundhira i robinje po imenu Salma ili Sulma. Kasniji historijski izvori navode da je, za razliku od svog paganskog i nasilnog oca, bio popularan vladar te poticao pjesnike. Godine 581. je dao utočište sasanidskom princu Hozroju koji se sklonio pred uzurpatorom Bahramom Čobinom. Usprkos takve usluge, Hozroje je oko 600. od Numana tražio da mu preda svoj kćer u harem; kada je Numan to odbio učiniti, Hozroje je 602. napao i zauzeo al-Hiru te zarobio kralja.

O njegovoj daljoj sudbini postoje različite verzije. Prema jednoj ga Hozroje doveo u Ktesifon i dao zgnječiti slonovima. Prema sirijskim kronikama, Numan je na prevaru zarobljen od Hozroja na gozbi; druga sirijska kronika navodi da je otrovan zajedno sa sinovima. Kada je točno umro, nije poznato; u svakom slučaju je to bilo prije 609. i bitke kod Dhi Qara, odnosno sukoba njegovih podanika sa Sasanidima.

Njegov sin al-Mundhir je nekoliko decenija kasnije pokušao obnoviti lahmidsku državu za vrijeme Ridda ratova te osvojio područje današnjeg Bahreina, ali u tome nije imao uspjeha.

## Izvori
Gnječenje slonom

**Gnječenje [[slonovi|slonom]]** bila je uobičajena metoda smrtne kazne na području južne i jugoistočne Azije, osobito Indije, skoro pa 4 000 godina. Koristili su je Rimljani i Kartažani.

Pošto su se slonovi upotrebljavali u vojne svrhe, to je bila normalna kazna za vojne bjegunce, zarobljenike i zločince. Često je slon osuđenika vukao, dok je osuđenik bio vezan. Pogubljenja su namjerno bila jeziva. Često su se vršila javno, kako bi se sprječilo da drugi prekrše zakon. Mnogo puta slon je bio teži od devet tona.

Pod utjecajem Britanaca prakticiranje kazne je opalo, premda se i danas dogodi da slon ubije čovjeka.
Lučni most

**Lučni most** je naziv za most sa potpornim stubovima koji su oblikovani tako da tvore luk. Lučni mostovi težninu mosta i njegovo strukturno opterećenje djelomično prenose horizontalno, odnosno ograničavaju ih potporni stubovi na obje strane. Vijadukt je jedna od najčešćih varijanti takve vrste mosta.

## Vanjske veze

* NOVA Online - Super Bridge - Arch Bridges
* Matsuo Bridge Co. - Arch Bridges 
* Historic Bridges of the Midwest 
* Historic Arch Railroad Bridges in Western Massachusetts
Licchavi

**Licchavi** se može odnositi na dvije historijske države u Južnoj Aziji:
* Licchavi (klan), koji je vladao dijelovima sjeverne Indije do 4. vijeka pne.
* Licchavi (kraljevstvo), koje je vladalo današnjim Nepalom od 4. do 7. vijeka n.e.