open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Giuseppe Penone

**Giuseppe Penone** (3. april 1947 -) je italijanski likovni umjetnik, koji je počeo profesionalno djelovati 1968. i postao poznat kao jedan od mlađih članova pokreta "Arte Povera". Penoneov opus se nastoji baviti uspostavom kontakta između čovjeka i prirode. 

## Izvori

* 
* G. Celant, Arte Povera, Mazzotta, Milan 1969
* Catalog of Giuseppe Penone "Sculture du Linfa" - Biennale di Venezia, 2007
Boyd Webb

**Boyd Webb** (Christchurch, 1947 - ) je novozelandski fotograf i instalacijski umjetnik. Njegov opus često kombinira različite medije, a čest motiv mu je ljudska seksualnost.

## Vanjske veze

* Članak u Independentu (1994)
Eric Fischl

**Eric Fischl** (9. mart 1948 -) je američki slikar, kipar i grafičar. Omiljeni motiv mu je život u američkim predgrađima, a široj je javnosti postao poznat po kontroverznom kipu *Kotrljajuća žena* posvećenom žrtvama napada 11. septembra.

## Izvori

* Fischl biography  at EricFischl.com

## Literatura
* Danto, A.C., Enright, R., and Martin, S. (2008). *Eric Fischl, 1970-2007.* New York: Monacelli Press.

## Vanjske veze
* EricFischl.com, official site
* Fischl at World Wide Arts Resources 
* Jablonka Galerie, Berlin
* Eric Fischl
Hiroshi Sugimoto

**Hiroshi Sugimoto** (杉本博司, Sugimoto Hiroshi), rođen 23. februara 1948, je japanski fotograf. Poznat je po istraživanju uticaja vremena na različite predmete, kao i neuobičajeno dugoj ekspoziciji svojih fotografija.

## Izvori
 

## Vanjske veze
* Biography, interviews, essays, artwork images and video clips  from PBS series *Art:21 -- [[Contemporary art|Art in the Twenty-First Century]]* - Season 3 (2005).
* official webpage
* Interactive web catalogue for "Hiroshi Sugimoto: Photographs of 'Joe' " at the Pulitzer Foundation for the Arts 
* Hiroshi Sugimoto at Gagosian Gallery 
* Listing at Luminous Lint
Richard Prince

**Richard Prince** (1949 -) je američki slikar i fotografija, poznat po aproprijacijama fotografija, s kojima je počeo 1975. godine. Njegova slika *Untitled (Cowboy)*, "refotografija" fotografije koju je Sam Abell snimio za reklamu cigareta je poznata kao prva "refotografija" prodana za više od 1 mil US$ na aukciji u njujorškom Christie'su. 

## Izvori

## Vanjske veze
* Richard Prince Books: An independent online resource for Richard Prince books, catalogs, posters and ephemera 
* Gladstone Gallery: Richard Prince 
* Sadie Coles: Richard Prince 
* 1991 Richard Prince monograph from ''frieze'' 
* Richard Prince interviewing the American artist Alex Katz
* Richard Prince interviewing the German artist Walter Dahn
* Richard Prince audio work "Catherine" published at Tellus Audio Cassette Magazine
* Other Images
** Untitled (girlfriend) by Richard Prince 1993 
** Spiritual America by Richard Prince 1983
Guillaume Bijl

**Guillaume Bijl** (Antwerpen, 1946 -) je belgijski instalacijski umjetnik. Poznat je postao zahvaljujući instalaciji vozačke škole u Antwerpenu 1979. godine, koju je popratio manifestom kojim traži ukidanje umjetničkih centara.

## Izvori

## Vanjske veze
* Guillaume Bijl Official Website
* M.U.K.H.A
* the-artist.org 
* Guillaume Bijl at Franklin Furnace
Chris Burden

**Christopher "Chris" Burden** (Boston, 1946 -) je američki umjetnik koji se bavi performansima, kiparstvom i instalacijskom umjetnošću. 1970-ih je izazvao pažnju kontroverznim performansima kojima je vlastito zdravlje i život izlagao raznim opasnostima; kasnije se preorijentirao na instalacije.

## Vanjske veze

* ''Chris Burden'' by Robert Horvitz - detailed overview and analysis of Burden's early work, published in the May 1976 issue of Artforum magazine 
* 1996 review of Burden's MAK retrospective 
* Ghost Ship 
* UbuWeb Film & Video: Chris Burden
* A feature article on Burden in June 2008 issue of ''Men's Vogue'' 
* "Poetic, Model: A New Criticism Of Chris Burden via Evil Monito Magazine" 
* Chris Burden in the Mediateca Media Art Space 
* Photos of Chris Burden's Urban Light near the Los Angeles County Museum of Art, Los Angeles, CA
Philip Clairmont

**Philip Clairmont** (Nelson, 1949 - Auckland, 1984) je bio novozelandski slikar. Njegov opus, na koji su snažno uticali Vincent van Gogh i Francis Bacon, se tradicionalno smješta u ekspresionizam. Clairmont, koji je bio poznat po burnom privatnom životu i imidžu "zločestog dečka", život je okončao počinivši samoubistvo.

## Vanjske veze
* Photographic portrait of Clairmont  by Marti Friedlander
Tony Cragg

**Tony Cragg** (Liverpool, 9. april 1949 -) je britanski kipar, koji od 1977. živi i radi u Wuppertalu u Njemačkoj. Opus mu je za motive često imao socijalne razlike u njegovoj domovini. Trenutno radi kao direktor Kunstakademie Düsseldorf.

## Vanjske veze
* Official website
* List of works at the Tate
* Interview on BBC4
* Etchings on the Crown Point Press website 
* Sculpture Park and Villa Waldfrieden in Wuppertal, Germany  (opened September 2008)
*  Tony Cragg
* Nasher Sculpture Center - First US Museum Exhibition (Sept 2011 - Jan 2012)
Enzo Cucchi

**Enco Kuki** (; Moro d' Alba, 14. novembar 1950) je italijanski slikar.

Jedan je glavnih od predstavnika transavangarde, zajedno sa Sandrom Kijom, Frančeskom Klementeom, Mimom Paladinom i Nikolom De Marijom. Pokret je bio na svom vrhuncu tokom osamdesetih godina dvadesetog veka, a bio je deo šireg pokreta Neoekpresionizma koji je zagovaralo više slikara iz celog sveta.

Kuki je izradio veliki broj crteža sa kratkim propratnim poetičnim tekstovima. Takođe je slikao i velike uljane slike na koje je ugrađivao keramičke, drvene i gvozdene predmete. Istupao je protiv narušavanja zapadnjačke umetničke tradicije.

## Vanjske veze
* Stranica posvećena Encu Kukiju na sajtu -{artnet.com}-
Tru Calling

***Tru Calling*** je američka fantastična TV-serija koja se originalno emitirala na programu mreže Fox od 2003. do 2005. Protagonistica serije, koju je tumačila Eliza Dushku, je bila studentica medicine zaposlena u mrtvačnici i obdarena sposobnošću da se u pojedinim slučajevima vrati jedan dan u prošlost kako bi pokušala spasiti život osobama koje su prethodno bile dovedene u tu istu mrtvačnicu. Snimanje serije je zbog slabe gledanosti obustavljeno tokom druge sezone.

Na prostoru bivše Jugoslavije je prikazivana pod naslovom ***Pravi poziv***.

## Glumačka postava

;Glavni likovi
* Eliza Dushku ... Tru Davies (2003–2005)
* Zach Galifianakis ... Davis (2003–2005)
* Shawn Reaves ... Harrison Davies (2003–2005)
* Jason Priestley ... Jack Harper (2004–2005)
* A. J. Cook ... Lindsay Walker (2003–2004)
* Jessica Collins ... Meredith Davies (2003–2004)
* Benjamin Benitez ... Gardez (2003–2004)
* Matthew Bomer ... Luc Johnston (2003–2004, ranije povremeni)
;Specijalne gustujće zvijezde
Znamenite ličnosti koje su bile povremeni likovi:
* Cotter Smith ... Richard Davies (2004–2005)
* Liz Vassey ... Dr. Carrie Allen (2005)
* Eric Christian Olsen ... Jensen Ritchie (2005)
;Gostujuće zvijezde
Dvoje prijatelja Tru na medicinskom fakultetu:
* Lizzy Caplan ... Avery Bishop (2005)
* Parry Shen ... Tyler Li (2005)

## Reference

## Vanjske veze

*
Richard Deacon

**Richard Deacon** CBE (15. august 1949 -) je britanski apstraktni kipar, poznat kao dobitnik Turnerove nagrade.

## Izvori i literatura

## Vanjske veze
* richarddeacon.net
* Biography and images at LA Louver gallery 
* Actual exhibitions, works in museums and galleries
* ''Between the Eyes'' , Queen's Quay, Toronto, Ontario
Richard Deacon (razvrstavanje)

**Richard Deacon** se može odnositi:

* Donald McCormick (1911–1998), britanski pisac koji je koristio pseudonim Richard Deacon
* Richard Deacon (glumac) (1921–1984), američki glumac
* Richard Deacon (kipar) (r. 1949), britanski kipar
* Dickie Deacon (1911–1986), škotski fudbaler

## Ostalo
* Richard Deacon, lik iz stripova Marvel Comics također poznat kao The Fly
Markos Bagdatis

**Marcos Baghdatis** (, rođen 17. juna 1985. u Paramiti, Kipar) je profesionalni kiparski teniser. Najveći uspesi u karijeri su mu dostizanje 8. mesta na ATP listi, osvajanje četiri turnira i dostizanje finala Otvorenog prvenstva Australije.

Tokom Otvorenog prvenstva Francuske 2008. godine, Bagdatis je pretrpeo ozbiljnu povredu zgloba, zbog koje je bio primoran da propusti sve turnire u 2008. godini. Njegova trenutna pozicija na ATP listi je 27. mesto.

## Oprema
Markos Bagdatis nosi opremu firme *[[Adidas]]*, i reket *-{TFlash 315}-* marke *-{Tecnifibre}-*.

## Grend slem finala
### Pojedinačno (1)
#### Porazi (1)

## Finala u karijeri
### Pojedinačno (6)
#### Pobede (2)

#### Porazi (4)

### Parovi (1)
#### Porazi (1)

## Reference

## Vanjske veze

* Zvanična prezentacija
* Markos Bagdatis na sajtu ATP
Muziciranje

**Muziciranje** (fr. *faire de la musique*, engl. *music-making*) je lepo, jasno i izražajno izvođenje muzičkog dela, ispravno tumačenje kompozitorove zamisli i epohe kojoj delo pripada, uz dodatak ličnog doživljaja (emotivnog naboja) koji treba preneti na slušaoca.

## Koji su uslovi za dobro muziciranje
To su pre svega talenat i muzikalnost, kao i smisao za lepo i meru, ali i muzičko obrazovanje i posedovanje analitičkog duha.

## Bliže objašnjenje pojma muziciranje
Ako se uporedi sa likovnom umetnošću: tačno odsvirani notni tekst bio bi samo *[[crtež]]* (*[[skica]]*), a samo muziciranje bi činilo *kompletnu umetničku sliku* sa svim njenim efektima — osećanjem prostora, doživljajem boje, svetlosti i senke.

Pojam **muziciranje** je usko vezan za sledeće termine: artikulacija, fraziranje, umetnik, solo, solista, kao i za termine muzičar-izvođač-interpretator (pevač, instrumentalista-svirač).

## Kako se praksuje muziciranje
Treba znati i osetiti:

* šta staviti u prvi plan,
* a šta u drugi ili treći;
* koje su muzičke celine u kompoziciji — fraze,
* šta treba podvući,
* gde naglasiti,
* gde ubrzati (agogika),
* gde usporiti;
* gde pojačavati,
* gde utišavati itd.

Znači, treba unapred napraviti plan aktivnosti tokom izvođenja kompozicije, tj. treba sve to sebi ”ispričati”, ali tek pošto se savlada ceo komad onako kako je napisan notama.

To bi praktično izgledalo ovako, zapitajte se:
kako želim da odsviram ovo delo — odavde ću početi široko-raspevano, pa ću naglasiti ovaj ton; počeću u ovakvoj dinamici, a ovde ću načiniti krešendo ili diminuendo, i sl.

Ovo misaono planiranje izvođenja muzičkog dela činite nekoliko puta, tokom nekoliko dana pred nastup, sve dok niste sigurni da baš tako želite i da tako treba da svirate-muzicirate, da je ta prepričana ideja postala vaša svojina.

## Reference
Franz Böhme

**Franc Fridirh Beme** (; Zeltveg, Štajerska, Austrougarska, 15. april 1885. - Nirnberg, 29. maj 1947) bio je nemački general pešadije i ratni zločinac.

Pre Drugog svetskog rata bio je komandant 30, a kasnije 32. nemačke divizije. U Drugom svetskom ratu najpre je bio komandant 32. pešadijske divizije, zatim komandant 18. brdskog korpusa, a od 16. septembra 1941. do novembra 1941. opunomoćeni komandujući general u Srbiji. U to vreme su izvršene mnogobrojni masakri nad civilnim stanovništvom u Srbiji sa elementima genocida. Od 24. juna do 17. jula 1944. bio je komandant 2. oklopne armije, koja je operisala na Balkanu, uglavnom na teritoriji Jugoslavije; kasnije je komandant 20. armije u Norveškoj. Suđeno mu je u Nirnbergu kao odgovornom za masakr hiljada nevinih srpskih civila. Izvršio je samoubistvo skočivši sa četvrtog sprata.

## Gušenje ustanka u Srbiji 1941.

Dana, 16. septembra lično Hitler je imenovao generala Bemea za opunomoćenog komandujućeg generala u Srbiji. Berne je primio zadatak, „da na području Srbije osigura puteve i za nemačku ratnu privredu važne objekte i potom na celokupnoj ustaničkoj teritoriji najoštrijim sredstvima ponovo uspostavi red. Zajedno sa Bemeom u Srbiji su poslate dve borbene jedinice za pojačanje: 125. divizija iz Grčke i 342. divizija iz Francuske.

General Beme je trupama tražio da celoj Srbiji stvore zastrašujući primer, koji mora najteže pogoditi celokupno stanovništvo. Naređenje generala Bemea za „čišćenje okuke Save" nije ostavljalo sumnju o načinu kako treba postupati u Srbiji. Beme je ocenio da nije više primarna direktna borba protiv vojnog otpora, već uništenje baze pokreta otpora, dakle direktna borba protiv civilnog srpskog stanovništva. U naređenju, između ostalog, kaže:

Beme je svojim jedinicama naređivao činjenje zločina pod pretnjom ratnog suda:

## Zarobljavanje u Norveškoj 1945.

## Izvori

## Vanjske veze
Drugovac

**Drugovac** je naseljeno mesto grada Smedereva u Podunavskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 1906 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 2130 stanovnika).

## Historija

Selo se nalazi jugozapadno od Kolara. Drugovac je starije naselje. U njegovom ataru su se iskopavali starinski novac i druge stvari. Selo nije bilo oduvek na današnjem mestu. Ranije je ovo naselje bilo u dolini reke Konjske, u Velikoj Desimiči, odakle se, po predanju, „zbog morije“ njegovo stanovništvo preselili kod starog groblja. To je „staro selo“ i tu danas nema kuća. Iz „starog sela“ su se kasnije premestili na današnja mesta. Ovo narodno predanje potrđuju i podaci iz literature. U spisku naselja iz 1732. pominje se i Desimaćъ sa 32 kuće, a na jednoj karti iz toga doba uneto je kao naseljeno mesto *Dessimatie*.

U aračkim spiskovima iz prvih desetina 19. veka spominje se Drugovac, koji je 1818. imao 41, a 1882. 45 kuća. Godine 1846. selo je imalo 72 kuće, a po popisu iz 1921. u Drugovcu je bilo 333 kuće sa 2059 stanovnika.

Najstarije porodice u Selu: Radivojevići (danas sa raznim prezimenima) čiji su čukunded Radiša doselio iz Hercegovine. Najpre su stanovali u Desimići, kasnije u Starom selu, odakle su prešli na današnja mesta; Vitorovići (danas sa raznim prezimanima) čiji su pradedovi sa mnogo stoke došli „od Kosova“ a i živeli neko vreme u Desimići; Dejići (danas sa raznim prezimanima) čiji je čukundeda došao sa Kosova; Brkići (danas sa raznim prezimanima) starinom sa Kosova, odakle su došli najpre u Žabare (kragujevački), zatim u Desimiću. Ostale su porodice mlađi stanovnici. (podaci datiraju od 1732-1925. g).

u Drugovcu se u toku 2. svetskog rata dogodio četnički masakr 29. aprila 1944. godine u kojem je ubijeno 72 civila.

## Demografija
U naselju Drugovac živi 1541 punoletni stanovnik, a prosečna starost stanovništva iznosi 42,7 godina (41,0 kod muškaraca i 44,4 kod žena). U naselju ima 529 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,60.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Literatura
Korišćena literatura:
# „Letopis“: *Podunavska mesta i običaji* Marina (Beč 1999).

# Letopis period 1812 – 2009. Sastavio od Pisanih tragova, Letopisa, po predanju mesta u Južnoj Srbiji, mesta i običaji nastanak sela ko su bili Doseljenici čime se bavili meštani

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Sava Mrmak

**Sava Mrmak** (4. mart 1929 - 9. oktobar 2002) bio je srpski televizijski režiser, najpoznatiji kao autor brojnih dokudrama (TV drama i miniserija) vezanih uz historiju Jugoslavije i Srbije, a koje je režirao za Radioteleviziju Beograd i Televiziju Sarajevo.

## Izabrana filmografija

* *[[Čovek koji je bombardovao Beograd]]* (1976)	                        		          * *[[Metak u leđa]]* (1976)
* *[[Crni dani (TV serija)|Crni dani]]* (1977)
* *[[Husinska buna (TV film)|Husinska buna]]* (1980)
* *[[Slom (TV serija)|Slom]]* (1981)
* *[[Španac (TV serija)|Španac]]* (1982)
* *[[Poslednji čin]]* (1982)
* *[[Operacija Teodor (TV film)|Operacija Teodor]]* (1982)
* *[[Dani AVNOJ-a]]* (1983)
* *[[Banjica (TV serija)|Banjica]]* (1984)
* *[[Odlazak ratnika, povratak maršala]]* (1986)
* *[[Misija majora Atertona]]* (1986)
* *[[Četrdeset osma - Zavera i izdaja]]* (1988)
* *[[Smrt gospođe ministarke]]* (1991)
* *[[Kraj dinastije Obrenović]]* (1995)

## Vanjske veze

*
Čovek koji je bombardovao Beograd

**Čovek koji je bombardovao Beograd** je jugoslovenska televizijska dokudrama iz 1976. godine snimljena u režiji Save Mrmka po scenariju Siniše Pavića. Originalno ju je prikazala Radiotelevizija Beograd u okviru mreže JRT. Radnja je smeštena u Beograd neposredno posle drugog svetskog rata te prikazuje suđenje bivšim nemačkim generalima za ratne zločine počinjene na području tadašnje Jugoslavije.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Veleprodaja

**Veleprodaja** se definira kao prodaja dobara ili robe prodavnicama, industrijskim, komercijalnim, institucionalnim, ili drugiim poslovniim korisnicima, ili drugim trgovcima na veliko. U principu, to je prodaja robe bilo kome osim krajnjem potrošaču.

Prema podacima statističkog ureda Ujedinjenih nacija, "na veliko" je preprodaja (prodaja bez transformacije) novih ili polovnih proizvoda.
U bankarskoj industriji "na veliko" obično se odnosi na veliko bankarstvo, pružanje namenske usluge velikim klijentima, u suprotnosti sa stanovništvom, pružanje standardizovane usluge velikom broju manjih kupaca.
Lasers

**Lasers** je album repera Lupea Fijaska, na kome se nalazi pjesama.

## Pjesme
* 1. *[[Letting Go]] ft.[[Sarah Green]] 
* 2. *Words I Never Said ft. Skylar Grey 
* 3. *[[Till I Get There]] 
* 4. *I Don't Wanna Care Right Now ft. MDMA 
* 5. *[[Out Of My Head]] ft. [[Trey Songz]] 
* 6. *The Show Goes On 
* 7. *[[Beautiful Lasers]] ft. [[MDMA]] 
* 8. *Coming Up ft. MDMA 
* 9. *[[State Run Radio]] ft. [[Matt Mahaffey]] 
* 10. *Break The Chain ft. Eric Turner & Sway 
* 11. *[[All Black Everything]] 
* 12. *Never Forget You ft. John Legend
Brodska Tvrđa

**Brodska tvrđa** je barokna utvrda u Slavonskom Brodu, podignuta na inicijativu Eugena Savojskog uz rijeku Savu tokom 18. vijeka.

Svojevremeno jedna od najvećih utvrda prema Osmanskom Carstvu, danas je spomenik nulte kategorije u čijim su obnovljenim dijelovima smješteni; klasična gimnazija Marijan Lanasović, Skupština i Poglavarstvo Slavonskog Broda i Galerija Ružić.

## Historija
Nakon prodora Eugena Savojskog u Bosnu i potpisivanja mira u Srijemskim Karlovcima 1699. rijeka Sava postala je granica sa Osmanskim Carstvom. stara brodska utvrda **Vukovac** usprkos dogradnje pokazala se premalenom za ambiciozne planove Eugena Savojskog, koji je nove granice prema Osmanskom Carstvu želio osigurati izgradnjom brojnih snažnih utvrda; Gradiška, Brod, Rača, Petrovaradin, Osijek, Beograd, Arad...

Radovi na izgradnji nove brodske utvrde počeli su 1715. prema nacrtima vojnog inženjera J. Willera. On se razbolio, pa su njegov plan razradili njegovi pomoćnici Perette de Silea i Oett. Na kraju je nacrt utvrde za smještaj 4000 vojnika i 150 topova, potpisao osobno sam Eugen Savojski.

Utvrdu od zemlje, drva, cigle i tek manjim dijelom od kamena, gradilo je uglavnom domaće stanovništvo slijedećih tridesetak godina.

Nakon smrti Eugena Savojskog, pukovnik Nicolas Doxat de Demoret 1727. radi novi plan za Brodsku tvrđu, i transformira kvadratnu tvrđavu u osmerokutnu zvjezdu, dodavanjem kontragardi i luneta.

Posljednji dodatak tvrđi bila je izgradnja kapele sv. Ane - 1743. u samom središtu tvrđe. Ona je izgrađena na inicijativu generala Ascania de Guadagna, po nacrtu Eugena Savojskog kako tvrdi historičar umjetnosti Zlatko Uzelac.

Posljednja faza dogradnje utvrde bila je između 1766.-1784. kad je izgrađen veliki kavalir oko kasarne.

Značaj Brodske tvrđe prestao je 1879., nakon aneksije Bosne i Hercegovine, odtad je počelo njeno propadanje, iako je jedan njen manji dio služio kao kasarna sve do 1991. Tvrđa je poklonjena gradu 1995. koji je od tada obnavlja i uređuje kao dio proširenog središta grada.

## Izvori

## Vanjske veze

* Slavonski Brod Fortress 
* Tvrđava Brod
Sankt Pölten

**Sankt Pölten** je najveći i glavni grad savezne države Donje Austrije od 52,747 stanovnika.

Sankt Pölten je pored toga što je administrativni centar vlastitog bezirka (jer je statutarni grad), ujedno i administrativni centar 
Okruga Sankt Pölten-Land koji ima 97,910 stanovnika.

## Geografija

*Sankt Pölten* leži na obalama rijeke Traisen, šesdesetak kilometara zapadno od Beča, između padina Alpa i Dunava.
## Historija
Sankt Pölten se razvio u 8. vijeku oko samostana posvećenog sv. Hipolitu na ostatcima rimskog naselja - **Aelium Cetium**. Iz svečeva imena je vremenom nastalo današnje ime grada, jer je *Sankt Pölten* germanizirani oblik imena - sv. Hipolit. Sve do 1490. grad je bio pod vlašću biskupa iz Passaua (danas grad u Njemačkoj). *Sankt Pölten* je dobio status grada 1159., a 1785. je postao biskupsko sjedište. 

*Sankt Pölten* je izabran tek - 1986. za administrativni centar savezne države Donje Austrije umjesto Beča, tad su izgrađene brojne zgrade u stilu moderne arhitekture za smještaj pokrajinske administracije, koje tvore oštar kontrast sa brojnih starim građevinama u gradu.

## Znamenitosti i kultura
Historijsko središte grada prepuno je vrijednih građevina, od kojih valja istaknuti katedralu, koja je izvorno bila samostanska crkva i renesansnu gradsku vijećnicu, koja je restaurirana u 18. vijek. Zatim samostan Institut der Englischen Fraulein i crkvu Prandtauer, djela lokalnog arhitekta Jakoba Prandtauera (1660. - 1726.), Biskupsku palaču (1636. - 1653.), franjevačku crkvu (1757. -1768.) i augustinski samostan u obližnjem Herzogenburgu.

## Privreda i transport
*Sankt Pölten* je jedan od važnijih austrijskih željezničkih čvorišta i trgovački centar svoje neposredne okolice. U gradu ima i nešto prerađivačke industrije.
## Gradovi prijatelji
Sankt Pölten je zbratimljen sa slijedećim gradovima;

## Izvori

## Vanjske veze
* Sankt Pölten na portalu Encyclopædia Britannica Online 
* Službene stranice grada
Konsonanca

**Konsonanca** (lat. *consonantia*, fr. i , što znači *blagozvučje, sklad, sloga, saglasje*) je sazvučje koje nastaje kada istovremeno zvuče dva ili više tona (intervala) i kod slušaoca izazivaju utisak prijatnosti, sklada i ugode za uho i *ne traže razrešenje*.

Konsonantni intervali dele se na:

# ***Savršene konsonance***: čista prima, kvarta, kvinta i oktava.
# ***Nesavršene konsonance***: velika i mala terca i velika i mala seksta.

Suprotno *konsonanci* je *[[disonanca]]*, koja se doživljava kao neprijatno, nesmireno i napeto zvučanje za ljudsko uho i *traži razrešenje u konsonancu*.

## Reference
Eisenstadt

**Eisenstadt** (hrvatski: *Željezno*, mađarski: *Kismarton*) je grad na istoku Austrije od 
13,664 stanovnika.

Eisenstadt je administrativni centar savezne zemlje Burgenland, ali i vlastitog 
okruga jer je statutarni grad, uz to je i administrativni centar Okruga Eisenstadt-Umgebung.

## Geografija

*Eisenstadt* leži na južnom kraju masiva Leitha, 12&nbsp;km od mađarske granice.
## Historija
*Eisenstadt* se kao naselje prvi put spominje u dokumentima 1264. Od 1648. grad ima status slobodnog kraljevskog grada u Ugarskoj  i poznat je kao sjedište bogate feudalne porodice Esterhazy.

Nakon Prvog svjetskog rata i raspada Austro-Ugarske, dotadašnja Županija Šopron koja je pripadala Ugarskoj podjeljena je po etničkoj osnovi - 1921., tako da se veći zapadni dio (Deutsch-Westungarn) u kom je preovladalo njemačko stanovništvo ujedinio sa Austrijom.

Nakon tog je 1925. osnovana deveta austrijska savezna država Burgenland, sa *Eisenstadtom* kao administrativnim centrom.

## Znamenitosti i kultura
Najveće znamenitosti *Eisenstadta* su nekadašnji dvorac porodice Esterhazy iz 14. vijeka (obnovljen 1663. - 1672.), Crkva Kalvarija (Kalvarienbergkirche) sa grobom slavnog kompozitora Josepha Haydna. Kuća u kojoj je Haydn živio između 1766. - 1790., koja je danas pretvorena u muzej, pa župna crkva iz 1450. - 1522. i franjevačka crkva iz 1625. - 1630.), u kojoj se nalazi grobnica porodice Esterházy. U neposrednoj okolici grada nalazi se *Dvorac Forchtenstein*, nekadašnje sjedište grofova von Mattersdorf.

## Stanovništvo
U samom gradu živi 13 147 stanovnika , a u široj okolici 40 943 stanovnika Burgenlanda.*Eisenstadt* je kulturno središte hrvatske nacionalne manjine - Gradišćanskih Hrvata.
## Privreda i transport
*Eisenstadt* je trgovačko središte voćarskog i vinogradarskog kraja, sa značajnom industrijom koja proizvodi su tekstil, skijašku opremu, metalno posuđe i električnu opremu. Dobar dio stanovnika radi u javnoj upravi i uslužnim djelatnostima.
## Gradovi prijatelji
Eisenstadt je zbratimljen sa slijedećim gradovima; 

## Izvori

## Vanjske veze
* Eisenstadt na portalu Encyclopædia Britannica Online 
* Službene stranice grada
Lameh

**Lameh** () je lik iz *[[biblija|Biblije]]*, spomenut kao jedan od patrijarha prije potopa. 

## U ''Bibliji''

Lameh je bio sin Metušalaha, unuk Enoha. U *Bibliji* se o njemu kaže sljedeće:

::"Kad je Metušalahu bilo sto osamdeset i sedam godina, rodi mu se Lameh."

::"Kad su Lamehu bile sto osamdeset i dvije godine, rodi mu se sin. Nadjene mu ime Noa, govoreći: "Ovaj će nam pribavljati, u trudu i naporu naših ruku, utjehu iz zemlje koju je Bog prokleo. Po rođenju Noinu Lameh je živio pet stotina devedeset i pet godina te mu se rodilo još sinova i kćeri. Lameh poživje u svemu sedam stotina sedamdeset i sedam godina. Potom umrije."

Lamehovi su unuci bili Sem, Ham i Jafet. 

U *Bibliji* je spomenut još jedan Lameh, sin Metušaela i potomak Kajinov.

## U ''Knjizi Jubileja''
Prema *Knjizi Jubileja*, Lamehova majka i baka imaju isto ime – Edna. Lamehova je žena bila Betenos.
Aaron Ramsey

**Aaron James Ramsey** (Caerphilly, 26. decembar 1990) velški je fudbaler koji trenutno nastupa za Juventus i reprezentaciju Velsa. Iako primarno igra na poziciji centralnog veznog fudbalera, može da igra i na pozicijama levog i desnog krila. U školskim danima igrao je za Kardif Siti, gde je postao najmlađi debitant u seniorskom timu u istoriji kluba, upisavši 22 nastupa — uključujući i finale FA kupa 2008. godine.

Ramsey je prešao u Arsenal 2008. godine, za 5 miliona funti. Međutim, karijera mu je stagnirala nakon preloma noge u meču protiv Stouka u februaru 2010. godine. Nakon što je bio poslat na dve pozajmice od strane Arsenala, u sezoni 2011/12. se vraća u potpunu igračku formu, i postaje standardni član prve postave. Ramsey postaje ključni igrač Arsenala u sezoni 2013/14, postigavši 16 golova u svim takmičenjima, uključujući i pobedonosni gol u finalu FA kupa protiv Hal Sitija 2014. i protiv Čelsija 2017. godine. Dana 1. jula 2019. godine zvanično je postao član Juventusa.

Ramsey je 2008. godine debitovao i za reprezentaciju Velsa, za koju je igrao i na Evropskom prvenstvu 2016. godine (uključujući i kvalifikacije za isto takmičenje). Igrao je i na Letnjim olimpijskim igrama 2012. u Londonu, kao olimpijac reprezentacije Velike Britanije.

## Reference

## Vanjske veze

* 
*
Antony Gormley

**Antony Mark David Gormley** OBE RA (30. august 1950 -) je britanski kipar, najpoznatiji po skulpturi Anđeo sjevera postavljenoj na sjeveru Engleske 1998. odnosno instalaciji *[[Event Horizon (skulptura)|Event Horizon]]* premijerno prikazanoj 2007.

## Izvori

## Vanjske veze

* Official website
* Antony Gormley on Artcyclopedia

* Gormley's exhibition in Guernsey for the International Artist In Residence Programme IAIRP
* Pictures of Gormley's sculpture in Oxford being erected on 15 February 2009 
* An interview with Gormley by Edward Lucie Smith in RealMedia format
* Interactive video interview with Gormley and interactive exploration of his work at the Tate Gallery 
* Antony Gormley audio: The artist considers his art and his research into the Wellcome collections 
* Antony Gormley at Xavier Hufkens, Brussels
* Tate: In the Studio: Antony Gormley A tour of the artist's studio. 1 September 2007.
* Studio Visit: Antony Gormley. London, 4 November 2011 
* Gormley's artwork Mothership with Standing Matter in Lillehammer, Norway
Lupe Fiasco

**Lupe Fijasko** (), pravo ime **Vasalu Muhamad Džako** (; Čikago, 17. februar 1982) je američki muzičar nagrađivan Gremi nagradama, koji se pre svega bavi rep muzikom. Svetsku slavu je stekao svojim prvim albumom *Lupe Fiasco's Food & Liquor* iz 2006. godine. Ovaj album dođiveo je mnogobrojne kritike, kako pozitivne tako i negativne. Svetski poznat izvođač rep muzike Džej Zi opisao je Fijaska kao "*dah svežeg vazduha*" na rep muzičkoj sceni koja je polako počela da se stapa sa pop muzikom, a kritičari su ga opisivali kao "*predvodnika nove generacije rep muzičara*." 

## Diskogrfija
* *[[Lupe Fiasco's Food & Liquor]]* (2006) 
* *[[Lupe Fiasco's The Cool]]* (2007) 
* *[[Lasers]]* (2011) 
* *[[Lupe Fiasco's Food & Liquor|:The Great American Rap Album Part 1]]* (2012) 
* *[[Lupe Fiasco's Food & Liquor|:The Great American Rap Album Part 2]]* (?) 
* ''TBA (Sa Pharelom Williamsom) (?)

## Galerija

Datoteka:Lupe Fiasco (6934285644).jpg
Datoteka:Lupe-Fiasco WGCI-2011-03-10 photo-Adam-Bielawski.jpg
Datoteka:Lupefiascointerview.jpg
Datoteka:Lupe Fiasco Ottawa Bluesfest.jpg


## Reference

## Vanjske veze

* Zvaničan sajt
Bill Viola

**Bill Viola** (25. januar 1951 -) je američki video umjetnik, poznat kao vodeća ličnost generacije umjetnika koja se izražava preko elektronike, zvuka i slikovne tehnologije novih medija. Opus mu se uglavnom bavi glavnim ljudskim iskustvima kao što su rođenje, smrt i različiti aspekti svijesti.

## Izvori

## Vanjske veze
* Bill Viola's Official Website
* 
* 
* Interview with Bill Viola
* San Francisco Museum of Modern Art - comprehensive feature on Bill Viola - 25 year survey exhibition 1999 
* Tate Modern - Bill Viola talks about his work June 2006
* Bill Viola at Mediateca Media Art Space 
* James Cohan Gallery Works, biography, video clips, articles and reviews.
* Bill Viola's "Space Between the Teeth"  on WGBH's New Television Workshop .
* Bill Viola's "Reverse Television"  on WGBH's New Television Workshop .
* Bill Viola's Profile on the Getty site
* The Passions, Getty
* The Passions, National Gallery, London 
* Guardian review of LOVE/DEATH Tristan Und Isolde
* Bill Viola talks to The Independent about The Passions 
* Viola's exhibition at the Centre of Contemporary Art Malaga
* Bill Viola-Interview With The US Video Artist, Designboom
* "Flow and Presence in Bill Viola's ‘The Passing’"
* "Will There Be Condominiums in Data Space?" by Bill Viola 
* "22nd Premi Internacional Catalunya 2010"
* Bill Viola on Facebook
* Bill Viola biography on Media Art Net
* ZKM
Donald Sultan

**Donald Sultan** (Asheville, Sjeverna Karolina, 1951 -) je američki likovni umjetnik poznat po velikim slikama čiji je motiv mrtva priroda. Radio je i kao ilustrator, surađujući sa Davidom Mametom i njegovoj knjizi *Bar Mitzvah*.

## Literatura
* Dunlop, Ian and Lynne Warren. (1987). *Donald Sultan*.
* Sultan, Donald, David Mamet, Steven Henry Madoff. (2000) *Donald Sultan: In the Still-Life Tradition.* Exhibit Catalog. Memphis, Tennessee: Memphis Brooks Museum of Art. 
* Mamet, David (1999) *Bar Mitzvah.* New York: Diane Publishing Co. 
* www.donaldsultanstudio.com

## Vanjske veze
* Still Life: Collaboration with American poet Robert Creeley at 2River
* http://www.harelart.com/sultan : Artist's Book
* http://www.maxime-groosman.com/infos/jean-tinguely-1/index.html: Gallery presenting works on paper by Donald Sultan
* Artist's Website
* Donald Sultan on artnet Monographs
Julian Schnabel

**Julian Schnabel** (26. oktobar 1951 -) je američki likovni umjetnik i fikmski režiser. Slavu je stekao 1980-ih svojim "slikama na tanjurima", pri čemu je koristio razbijene keramičke ploče. Njegov filmski opus je uglavnom bio biografske prirode, uključujući prvijenac Basquiat posvećenom svom prijatelju Jean-Michelu Basquiatu, gdje je njegov lik tumačio Gary Oldman. Njegov film *[[Skafandar i leptir]]* iz 2007. je dobio niz prestižnih nagrada.

## Reference

## Vanjske veze
* Julian Schnabel's art work at Robilant + Voena 
* 
*
Martin Kippenberger

**Martin Kipenberger** (; rođen 25. februara 1953. u Dortmundu – umro 7. marta 1997. u Beču), bio je njemački slikar, vizuelni i plastični umjetnik. Poznat je po upotrebi širokog spektra umjetničkih stilova i medija, kao i zbog svoje provokativne i konfliktne ličnosti u javnim nastupima.

Kipenbergera se smatra jednim od najtalentovanijih umjetnika svoje generacije u koju se svrstavaju i Albert Ulen Markus Ulen, Verner Bitner, Georg Herold, Dieter Guls i Ginter Forg.

## Biografija
Martin je studirao na Akademiji lijepih umjetnosti u Hamburgu, radeći u početku pod Polkeovim utjecajem. Godine 1978. osnovao je „Kipenbergov berlinski biro“. Njegovo široko interesovanje za fotografiju, kolaž i skulpturu navodi ga da proizvede brojne instalacije u kojima dovodi u pitanje stvari kao što su red, racionalnost i potreba za jedinstvom. Njegova strategija se sastojala u kreiranju uznemirujućih djela koja su predstavljena kao površna, međutim ispod naizgled neozbiljnog aranžmana kriju se ozbiljna pitanja moralne odgovornosti umjetnika u odnosu na vrijednosti i uvjerenja zapadne kulture. Za postizanje takvog rezultata koristi se montažom i aranžmanom predmeta iz svakodnevnice što nerijetko uključuje i „sopstvenu sliku“ u vidu lutke manekena, što doprinosi umjetnikovom ciničnom doživljaju života i tadašnjih aktuelnih umjetničkih tendencija kao što je neoekspresionizam. Jedno od njegovih najpoznatijih djela je instalacija *Srećan završetak „Amerike“ Franca Kafke*, u Pozorištu Oklahoma, 1994. godine, inspirisana krajem posmrtno objavljenog Kafkinog djela.

## Izvori
Neoekspresionizam

**Neoekspresionizam** je stil u modernoj umetnosti i razvijao se od 1970. godine i bio je dominantan oko 1980. godine. Sličan je američkoj lirskoj apstrakciji i razvijao se u Evropi kao reakcija na konceptualnu umetnost i minimalizam. Neoekspresionisti su se vraćali ka slikanju raspoznatljivih objekata i inspirisali su se delima Maks Bekemana, Georg Grosa, i delima Edvard Munka. U Nemačkoj se ovaj pravac naziva „Neo Wilde“.
.
## Neoekspresionistički umetnici u svetu

* **[[Nemačka]]**

** Georg Bazelic („Georg Baselitz“) 
** Anzelm Kifer („Anselm Kiefer“)
** Jorg Imendorf („Jörg Immendorff“)
** Stil se po nekad zove „Neue Wilde“
* **[[Sjedinjene Američke Države|SAD]]** 

** Žan- Mišel Baskija („Jean-Michel Basquiat“)
** Erik Fišl („Eric Fischl“)
** Dejvid Sale („David Salle“)
** Džulijan Šnabel („Julian Schnabel“)
* **[[Francuska]]**

** Remi Blanšard („Rémi Blanchard“)
** Fransoa Basrond („François Boisrond“)
** Robert Kombas („Robert Combas“)
** Herve Di Rosa („Hervé Di Rosa“)
** Stil se po nekad zove *Figuration Libre*.
* **[[Italija]]**

** Frančesko Klemente („Francesco Clemente“)
** Sandro Kia („Sandro Chia“)
** Enco Kuki („Enzo Cucchi“)
** Stil se po nekad zove *Transavantgardia* 
* **[[Engleska]]**

** Dejvid Hoknej („David Hockney“)
** Frenk Auerbah („Frank Auerbach“)
** Leon Kosof („Leon Kossoff“)
* **[[Holandija]]**

** Meno Bars („Menno Baars“)
* ** [[Južna Afrika]]**

** Marlen Duma („Marlene Dumas“)
* **[[Španija]]**

** Migel Barcelo („Miquel Barcelo“)
* **[[Australija]]**

** Džordž Džitez („George Gittoes“)
* **[[Meksiko]]**

** Žulijo Galan („Julio Galán)
* **[[Češka Republika|Češka]]**

** Jiri Georg Dokupil („Jiři Georg Dokupil“)

## Literatura
# iz engleske Vikipedije

## Vanjske veze
* ''And then it went boom'' , on the neo-expressionist "Neuen Wilden" artists
Jenny Holzer

**Jenny Holzer** (1950 -) je američka konceptualna umjetnica, poznata po javnim umjetničkim instalacijama feminističke i društveno angažirane orijentacije.

## Vanjske veze

* Biography, interviews, essays, artwork images and video clips  from PBS series ** - Season 4 (2007).
* “Jenny Holzer Protect Protect”  Donna De Salvo (curator at the Whitney Museum ) discusses the PROTECT PROTECT exhibition on video. Channel Thirteen (PBS, NYC) Sunday Arts program. 6 and a half mins.
* Jenny Holzer  at Cheim & Read gallery, New York.
* * [http://www.metropolismag.com/cda/story.php?artid=1894 Ground Zero’s Saving Grace] * Metropolis Magazine - Installation at 7 World Trade Center
* Solomon R. Guggenheim Museum installation 
* *[http://adaweb.walkerart.org/project/holzer/cgi/pcb.cgi Please Change Beliefs]* Visitors to the website are allowed to evaluate and modify a selection of Holzer's Truisms.
* Blue light special of a different kind tells a good story post-gazette.com - July 20, 2005
* Article with photos about Holzer's light projections in London 
* Jenny Holzer in the Video Data Bank
* 
* zingmagazine  Project "Declassified" curated by Melanie Flood in issue #20
* Jenny Holzer at Sprüth Magers Berlin London
Rajkova pećina

**Rajkova pećina** je jedna od najlepših pećina u Srbiji, udaljena 2&nbsp;km od Majdanpeka. Do sada je istraženo oko 3.600 metara pećinskih kanala.Pećina se sastoji iz Ponorskog i Izvorskog dela, od čega svaki ima svoj Rečni i Suvi horizont.

Spajanjem suvog i rečnog kanala formirana kružna staza dužine čak 1410 m, ali je turistima za sada omogućen pristup u dužini od 750 m.
Njen rečni horizont prvi je istražio Jovan Cvijić, a njegov rad nastaviće sedamdesetih godina 20. veka dr Radenko Lazarević u saradnji sa grupom speleologa iz Valjeva. R.Lazarević, sa članovima Speloološke grupe iz Valjeva i S. Dozica iz Instituta za šumarstvo, istraživali su, u dva termina čitavu Rajkovu pećinu. U prvoj fazi istražen je ponorski, a u drugoj fazi izvorski deo pećine. Rajkova pećina dobila je ime po hajduku Rajku, koji je opijao i pljačkao putnike, a svoje blago sakrivao u ovoj pećini.Postoji verovanje da je opljačkao silno blago i sakrio ga u ovoj pećini.

Dolazak do pećine je asfaltnim putem pored obale reke Mali Pek i veštačkog jezera Veliki Zaton.

Temperatura pećine je stalnih 8 stepeni celzijusovih, a vlažnost vazduha 100% i zato se za posetu pećini preporučuje toplija garderoba čak i u letnjem periodu.

Rajkova pećina je rečna, protočna pećina; kroz nju protiče istoimena reka, koja polazi od Kapetanskih livada i posle površinskog toka, dugog 3.625 m ponire ispod vertikalnog krečnjackog odseka, visokog 50–100 m, na kontaktu kristalnih škriljaca i gornjejurskih krečnjaka.
Pojavljuje se na koti od 427,58 m.
Površinski teče 22,5 m i spaja se sa Paskovom rekom. Od njih dve nastaje Mali Pek.

Od 2020.godine Rajkova pećina je deo Geoparka Đerdap

## Speleomorfoloske celine Rajkove pećine

## Vanjske veze
* http://www.srbija.travel/priroda/pecine/rajkova-pecina/ 
* Rajkova pećina
Philip-Lorca diCorcia

**Philip-Lorca diCorcia** (1951 -) je američki fotograf, čiji je opus poznat po prikazu uličnog života, gdje su naoko spontani prizori proizvod scenske manipulacije. 

## Izvori

## Vanjske veze
* Philip-Lorca diCorcia's Portfolio at The Collective Shift 
* Philip-Lorca diCorcia at David Zwirner 
* Thousand by Philip-Lorca diCorcia published by Steidl 
* [Philip-Lorca diCorcia by Peter Galassi published by the Museum of Modern Art](http://www.momastore.org/museum/moma/ProductDisplay_Philip-Lorca%20diCorcia%20(HC)_10451_10001_14481_-1_11485_11487_null_shop_) 
* Philip-Lorca diCorcia at LACMA 
* Philip-Lorca diCorcia at ICA Boston 
* The artist interviewed by Robert Ayers & Meeka Walsh, 2008
* The artist profiled in Artforum by Andy Grundberg
* The artist interviewed by Josefina Ayerza
* Philip-Lorca diCorcia: choice, non-event and truth
* 
* Review of The Whitechapel Art Gallery Exhibition, London,by Greg Whitfield
Gustavo Aguerre

**Gustavo Aguerre** (Buenos Aires, 1953 - ) je argentinski likovni umjetnik, fotograf, scenograf i pisac. Godine 1992. je sa svojom suprugom, švedskom slikaricom Ingrid Falk, osnovao umjetnički kolektiv poznat kao FA+.

## Vanjske veze
* Gustavo Aguerre's Photographic works 
* Facebook
* FA+
Disonanca

**Disonsonanca** (lat. *dissonantia*, fr. i , što znači *razdor, nesloga, nesaglasje, zvučni nesklad*) je sazvučje koje nastaje kada istovremeno zvuče dva ili više tona (intervala) i kod slušaoca izazivaju utisak neprijatnosti, nesklada i nemira i *traže razrešenje*, tj. *smirenje*.

Disonantni intervali su:
# ***sve sekunde***
# ***sve septime***
# ***svi umanjeni intervali***
# ***svi prekomerni intervali***

Uho današnjeg čoveka je do te mere postalo imuno na zvučne nesklade i oštrine, da nekadašnje teoretske disonance današnjem čoveku više nisu grube i neprijatne.

Suprotno *disonanci* je *[[konsonanca]]*, koja se doživljava kao prijatno, smireno i ugodno zvučanje za ljudsko uho i *ne traži razrešenje*.

## Reference
Lepenica

**Lepenica** može biti:

* Lepenica (Vladičin Han), naselje u opštini Vladičin Han, Pčinjski okrug, Republika Srbija
* Gornja Lepenica, naselje u opštini Srbac, Republika Srpska, BiH
* Donja Lepenica, naselje u opštini Srbac, Republika Srpska, BiH
* Lepenica (Rogatica), naselje u opštini Rogatica, Republika Srpska, BiH
* Lepenica (Tešanj), naselje u opštini Tešanj, Federacija BiH
* Lepenica (Šibenik), naselje u sastavu grada Šibenika, Dalmacija, Republika Hrvatska

ili

* Lepenica (pritoka Velike Morave), reka u Šumadiji, leva pritoka Velike Morave, Republika Srbija
* Lepenica (pritoka Fojničke rijeke), reka u Bosni i Hercegovini
* Lepenica (oblast), oblast u slivu Lepenice u Šumadiji
Dora Maar

**Dora Maar** pravim imenom **Henriette Theodora Markovitch**  (* Tours, 7. jul 1907. - † Pariz, 28. mart 1997.) bila je francuska slikarica, fotograf i pjesnikinja, poznata Picassova muza, koju je portretirao na brojnim portretima tokom njihove burne ljubavne veze tokom 1930-ih.

Pored tog *Dora Maar* poznata je po brojnim foto portretima Pabla Picassa za vrijeme dok je on slikao svoju čuvenu Guernicu.

## Biografija
*Dora Maar* (Teodora Marković) bila je kći arhitekta Josipa Markovića, Sisčanina, koji se oženio Francuskinjom Louisom Isevoisin 31. marta 1903. u crkvi Sv. Jurja na Trsatu. Marković je bio poznati arhitekt koji je izgradio čitave kvartove po Buenos Airesu, tako da im je kći živjela na relaciji Argentina, Francuska.

*Dora Maar* počela je studirati slikarstvo u Parizu 1927., ali se ubrzo prebacila na fotografiju na *École de Photographie de la Ville de Paris*. U sljedećih nekoliko godina uspjela se etablirati kao vrsni portretist kruga istaknutih nadrealista; André Breton, Man Ray, Paul Eluard..., ali i kao dobra umjetnica vještih foto montaža, portreta, aktova, pejzaža, modnih i reklamnih fotografija i uličnih scena Pariza, Londona i Barcelone.

Sa Picassom se upoznala u januaru 1936. (u dobi od 29 godina), na terasi kafea Les Deux Magots (Saint-Germain-des-Prés, Pariz) gdje je došla u pratnji pjesnika Paul Eluarda. *Dora* je svojom ljepotom i tečnim španjolskim fascinirala Picassa. Postali su ljubavnici, njihov odnos potrajao je gotovo devet godina.

Picasso je napravio puno portreta tužne Dore (patila jer je bila sterilna) i zvao je svojom *privatnom muzom*. Nakon njihova razlaza 1945. doživjela je emocionalni slom, nakog kojeg se dugo oporavljala, pišući poeziju i slikajući gotovo apstraktne pejzaže južne Francuske, uz povremeni rad na fotografiji.

Kao kuriozum vrijedi spomenuti da je jedan od portreta Dore Maar koji je naslikao Picasso, ukraden iz jedne saudijske jahte u Antibesu između 7.-11. marta, 1999.
## Literatura
* James Lord: *Picasso and Dora: A memoir*. 1997 New York.  
* Mary Ann Caws: Picasso's Weeping Woman The Life and Art of Dora Maar, Bulfinch, 2000,  
* Mladen Urem: *Janko Polić Kamov, Dora Maar i hrvatska avangarda* 2006 Rival, Rijeka, Hrvatska,  
## Reference

## Vanjske veze
* Dora Maar, na portalu Encyclopædia Britannica Online 
* Fotografije i slike Dore Maar i njeni portreti od strane Pabla Picassa  
* Dora Maar: Photographer
Brezna

**Brezna** može biti:

* Brezna (Priboj), naseljeno mesto u opštini Priboj, Republika Srbija
* Brezna (Gornji Milanovac), naseljeno mesto u opštini Gornji Milanovac, Moravički okrug, Republika Srbija
* Brezna (Kraljevo), naseljeno mesto grada Kraljeva, Republika Srbija
Marš smrti

**Marš smrti** je izraz pod kojim se podrazumijeva prisilno marširanje odnosno hodanje grupe zarobljenika s jedne lokacije na drugu (obično relativno udaljenu i kroz duži vremenski period) koje za posljedicu ima njihovo mučenje, zastrašivanje, fizičko slabljenje i smrt. Od običnog premještanja zarobljenika se razlikuje po tome što vlasti koje drže zarobljenike ne pokazuju nikakav interes za njihovo zdravlje ili preživljavanje, odnosno što su zarobljenici sistematski podvrgavani ponižavanjima, premlaćivanjima, mučenjima, odnosno namjernom izgladnjivanju i dehidraciji, a oni koji uslijed iscrpljenosti i bolesti nisu u stanju nastaviti marš se jednostavno ubijaju. Marševi smrti obično završavaju tako što se preživjeli zarobljenici smeštaju u zatvore, zarobljeničke ili koncentracione logore. U ekstremnim slučajevima je fizička likvidacija zarobljenika glavni motiv marša smrti, pri čemu se kao najčešći primjer navodi armenski genocid kada su Turci zarobljene Armence namjerno tjerali na marš kroz pustinju.

Izraz se prvi put počeo masovno koristiti za vrijeme drugog svjetskog rata, prvenstveno kako bi opisao aktivnosti osovinskih sila prema savezničkim ratnim zarobljenicima, a koje su kasnije proglašene ratnim zločinima. Najpoznatiji primjeri su Dugi marš na Zapad koji je sprovela nacistička Njemačka u zimu 1944/45. godine, odnosno Baatanski marš smrti i Sandakanski marš smrti koje je proveo Japan 1942. i 1945. Izraz *marš smrti* se koristio i za slične aktivnosti prema civilima, pri čemu su najpoznatiji marševi zarobljenih Jevreja 1944/45. iz logora u Poljskoj i na istoku Njemačke, a koji se smatraju dijelom Holokausta.

Retroaktivno se izraz marš smrti koristi i za ranije događaje, pri čemu je jedan od najpoznatijih primjera Staza suza, odnosno prisilno preseljenje američkih Indijanaca sa jugoistočnog dijela SAD u današnju Oklahomu koje se zbilo 1830-ih. Jedan od novijih primjera je i prisilna evakuacija Phnom Penha koje su proveli Crveni Kmeri neposredno nakon preuzimanja vlasti u Kambodži 1975.

Na prostoru bivše Jugoslavije se izraz marš smrti najčešće vezuje uz drugi svjetski rat. Jedan od primjera je Krvavi marš zarobljenih ustanika koje su proveli Nijemci u Srbiji 1941. te *Križni put* ili masovna likvidacija pripadnika oružanih formacija NDH od strane partizana tokom blajburškog masakra u proljeće 1945.
Aerofoni instrumenti

Muzički instrumenti su sredstva pomoću kojih muzičari stvaraju muziku u živom izvođenju. Najtačnija i najpreciznija podela muzičkih instrumenata, zavisno od građe i načina dobijanja tona i zvuka, je na sledeće muzičke instrumente:

:1. **[[Membranofoni instrumenti|Membranofone]]** ili **opnozvučne instrumente**
:2. **[[Idiofoni instrumenti|Idiofone instrumente]]**
:3. **[[Kordofoni instrumenti|Kordofone]], hordofone ili [[žičani instrumenti|žičane instrumente]]
:4. **Aerofone instrumente**
:5. **Elektrofone**, **eterofone** ili **elektronske instrumente**

== Aerofoni instrumenti ==


**Aerofoni instrumenti** (, , , ) - su [[muzički instrumenti]] kod kojih se zvuk dobija strujanjem vazdušnog stuba (od [[Grčki jezik|gr.]] ***αερο*** vazduh i ***φονος**' zvuk) najčešće kroz cev instrumenta, i to duvanjem vazduha iz:
# *usta* i *pluća* [[svirač]]a,
# *meha* ili *mešine* instrumenta.

Smatra se da su *aerofoni instrumenti* najstariji i najmnogobrojniji [[Podela muzičkih instrumenata|instrumenti]] na svetu.

U *aerofone instrumente* spadaju svi [[duvački instrumenti]], [[orgulje]], [[harmonika]], [[usna harmonika]] i [[gajde]].
== Kako se stvara ton kod aerofonih instrumenata ==
Prema načinu stvaranja tona, aerofone instrumente delimo u 5 grupa. Ton na aerofonim instrumentima se stvara:

# [[Usnik (limeni duvački instrumenti)|*Usnikom*]] (levkastim nausnikom) – to su [[limeni duvački instrumenti]] ([[truba]], [[bah truba]], [[bas truba]], [[horna]], [[trombon]], [[tuba]], [[bas tuba]], [[kontrabas tuba]]).
# *Prelamanjem vazdušnog stuba u cjevi* instrumenta ([[frula]], [[flauta]], [[blok-flauta]], [[okarina]], [[panova frula]]).
# *Vibracijom jezička od trske na usniku* ([[klarinet]], [[basethorn]], [[bas-klarinet]], [[saksofon]], [[taragot]]).
# *Vibracijom dvostrukog jezička od trske* ([[zurla]], [[sopile]], [[oboa]], [[oboa d’a more]], [[engleski rog]], [[heklfon]], [[fagot]], [[kontra-fagot]]).
# *Vibracijom jezička i meha'' (orgulje, harmonika, bandoneon).

## Prikaz aerofonih instrumenata
Prikažimo samo neke aerofone instrumenate:


Image:Trumpet 1.jpg|Truba
Image:French horn front.png|Horna 
Image:Flauto Traverso COMET3.jpg|Flauta 
Image:Clarinet-rotate.png|Klarinet  
Image:Saksofon altowy Serie III GP firmy Selmer.jpg|Saksofon 
Image:FoxBassoon.jpg|Fagot 
Image:A converter free-bass piano-accordion and a Russian bayan.jpg|Harmonika 
Image:Dorlisheim StLaurent19.JPG|Orgulje 

## Povezano

* Duvački instrumenti
* Podela muzičkih instrumenata
* Podela muzike
* Birbynė
## Reference