open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wouri

**Wouri** (čita se *Vuri*) je rijeka na  jugozapadu Kamerunu duga 160 km, u čijem se estuariju nalazi najveća luka.i ekonomski centar zemlje 
Douala.

## Hidrologija

Wouri se formira sutokom rijeka Nkam i Makombé, 32 km sjeveroistočno do grada Yabassia.
Od tamo teče prema jugozapadu do ušća u Gvinejski zaljev. 
Rijeka je plovna od ušća oko  64 km, skoro sve do Yabassija.

Portugalski pomorac Fernão do Po vjerojatno je bio prvi evropljanin koji je doplovio do estuarija, kog je zbog obilja rakova kozica nazvao *Rio dos Camarões* (Rijeka kozica). Kasnije je prevladala španjolska varijanta *Camarones*, iz koje je izvedeno ime zemlje Kamerun. 

Sliv rijeke površinei oko 11,700 km² prostire se po Provinciji Primorje.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Wouri River'' (na portalu Mapy)
Telekomunikacijski centar Skoplje

**Telekomunikacioni centar u Skoplju**, poznat i kao Pošta u Skoplju, nalazi se u centru glavnog grada Sjeverne Makedonije. Predstavlja jedan od najznačajnijih objekata izgrađenih u obnovi poslije zemljotresa 1963. god. Autor ove zgrade je makedonski arhitekta Janko Konstantinov.

Skoplje je 26. jula 1963. godine bio pogođen razornim zemljotresom koji je oduzeo živote više od 1.000 ljudi i uništio preko 65% zgrada u glavnom gradu. Zemljotres je bio prekretnica u razvoju grada. Ubrzo je započela obnova grada i bio je izgrađen veliki broj objekata i spomenika u duhu moderne arhitekture.   

Projekat je u tri varijante završen do 1972. godine u stili brutalizma. Realizovan je u nekoliko faza. U prvoj fazi izgrađeni su kula (visina 7 spratova) i blok (visina 4 sprata) u kome je smještena telekomunikaciona oprema. Zatim je realizovana i „Šalter sala“, prostor za rad sa javnošću. Nalazi na zapadnoj strani, u neposrednoj blizini bulevara „Goce Delčev“ i „Ilinden“. Prepoznatljiva je po svom kružnom obliku i predstavlja dopunu figurativne igre elemenata - vertikale telekomunikacijske kule, pravougaonog telekomunikacijskog bloka i predviđene administrativne zgrade (u kvadratnom obliku). U sali su postavljeni murali s motivima iz Narodnooslobodilačke borbe poznatog makedonskog akademskog slikara Borka Lazeskog (1917. - 1993.), koji su uništeni u požaru 2013. godine. 

Telekomunikacioni centar izgrađen je u natur betonu. Fasadna platna tretirana su širokim potezima, a površine na betonu su bile bez bilo kakve dorade. Trend pretvaranja postojećih zgrada u savremene scenografije nije mimoišao ni ovu zgradu. 

Maketa ovog objekta bila je predstavljena na izložbi 2018-2019. god. pod naslovom -  "Ka betonskoj utopiji: Arhitektura u Jugoslaviji, u Muzeju moderne umjetnosti (MoMA) u New Yorku kao i na mnogim drugim izložbama širom svijeta.
 
## Vanjske veze
* 
## Izvori
Studentski dom Goce Delčev u Skoplju

**Studentski centar Goce Delčev u Skoplju** nalazi se u naselju Taftalidže, na bulevaru „Mitropolit Teodosije Gologanov“, Skoplje, Sjeverna Makedonija. Izgradnja centra svečano je započeta na Dan oslobođenja Skoplja, 13. novembra 1969. god, a završena 1973. Objekat je dio projekta obnove glavnog grada Makedonije nakon zemljotresa. Projektovan je i izgrađen u prepoznatljivom stilu brutalizma. Predstavlja jedan od najznačajnijih objekata izgrađenih u obnovi poslije zemljotresa 1963. god. Autor projekta je makedonski arhitekta Georgi Konstantinovski, autor većeg broja objekata u zemlji.

Skoplje je 26. jula 1963. godine bio pogođen razornim zemljotresom koji je oduzeo živote više od 1.000 ljudi i uništio preko 65% zgrada 
u glavnom gradu. Zemljotres je bio prekretnica u razvoju grada. Ubrzo je započeta obnova grada i bio je izgrađen veliki broj objekata i spomenika u duhu moderne arhitekture.

Objekat ima kapacitet za smeštaj 1200 studenata, organizovanih u 4 bloka sa kapacitetom od 300 studenata. Blokovi su raspoređeni na odgovarajućoj udaljenosti, upisujući simbol beskonačnosti i formirajući centralno dvorište. Atrijum je djelimično otvoren, pri 
tome u potpunosti definisan snažnim mostovnim vezama između visokih kula.

Dom sadrži jednokrevetne, dvokrevetne i bračne sobe, kao i kuhinju, restoran, biblioteku, sportska igrališta, park itd.

## Vanjske veze
* 
## Izvori
Georgi Konstantinovski

**Georgi Konstantinovski** (Kragujevac, 29. jul 1930. – 8.decembar 2020.) je makedonski i jugoslavenski arhitekta. 

Diplomirao je 1956. godine na Arhitektonskom fakultetu u Skoplju, a magistrirao 1965. u Školi arhitekture na Jejlu, SAD, u radionici Pola Rendolfa i Serža Šermajefa. Poslije toga je u Njujorku radio na projektovanju administrativnih zgrada, gde je sarađivao sa Henrijem Kobom i Araldom Kosutom. Vratio se u Makedoniju nakon što je Skoplje srušeno u zemljotresu, kako bi učestvovao u njegovoj obnovi. 

Bio je predsjednik Savjeta za urbanističko planiranje u Skopja (1983) i dekan Arhitektonskog fakulteta (1987–1988). Do 1995 bio je profesor na Fakulteti za arhitekturo u Skoplju. Od 1999 je član Akademije za arhitekturo pri Udruženj makedonskih arhitekata.
 
Skupština Slovenske akademije znanosti i umjetnosti je prof. Georgija Konstantinovskega 1. juna 2007 izabrala za dopisnoga člana.
Sada je penzionisani profesor Katedre za dizajn Arhitektonskog fakulteta u Skoplju.

Dobitnik je brojnih priznanja i nagrada, od kojih su neke najviša makeodnska nagrada za umjetnosti „11. oktomvri“ za najbolje arhitektonsko ostvarenje u Skoplju i nagrada iz 2004. za arhitektonsko ostvarenje Memorijalnog centra ASNOM.

Arhitekt Georgi Konstantinovski je bio među pedeset najslavnijih arhitekata, čija su djela predstavljena na Trećem svjetskom trienalu arhitekture u Beogradu (1991). Tom prilikom je izabran za najboljeg arhitektu među najuglednijim jugoslavenskim kolegama. 
## Ostvarenja
Njegovi rani radovi spadaju u arhitektonski pravac brutalizam. Neki od najistaknutiji njegovih 360 projekata i nacrta su:
* Arhiv grada Skoplja, (1966)
* Studentski dom Goce Delčev u Skoplju, Skoplje (1969)
* Institut za zemljotresni inženjering i inženjering seizmologije, Skoplje (1978)
* Spomen kuća Razlovečkog ustanka, Razlovci kod Delčeva (1979)
* Palata „Union“, Skoplje (1993)
* Palata „Kuzman“, Skoplje (1994)
* Memorijalni centar ASNOM, Pelince kod Kumanova (2004)

## Reference
Adamaoua

*Adamaoua*' (francuski: **Région de Adamaoua**) je jedna od 10 regija na koje je Republika Kamerun administrativno 
podjeljena.

## Karakteristike

Regija se nalazi u sredini zemlje, prostire se na površini od 63,701 km², u kojoj živi 201,000 stanovnika.

Adamaoua je planinski kraj, barijera između šuma na jugu i savana na sjeveru, ona je treća po površin, ali slabo naseljena. Većina stanovnika bavi se stočarstvom.

Na jugu je dio Južnokamerunskoj visoravni, a od 
6 stupnja geografske širine počinje se blago uzdizati do Visoravni Adamaoua, nadmorske visine od 1,000 do 
2,000 metara (prosječno oko 1,100 m) koja se proteže od Nigrerije do Centralnoafričke Republike. 
Pored granice sa Nigerijim nalazi se *Tchabal Mbabo*, najviši vrh u zemlji visok 2,460 m.

Adamaoua na jugu graniči sa regijama; Centar i Istok, na jugozapadu sa regijama; Sjeverozapad i Zapad, na zapadu sa Nigrerijom, na istoku sa Centralnoafričkom Republikom i na  sjeveru sa 
Regijom Sjever.

Administrativni centar regije je grad Ngaoundéré, koji ima 152,698 stan.

Regija je osnovana predsjedničkim dekretom 2008.
Administrativno je podjeljena na 5 departmana;
* Djérem
* Faro-et-Déo 
* Mayo-Banyo
* Mbéré
* Vina, 21 vopćinu i jedan grad.
## Izvori

## Vanjske veze

* ''Carte de la région de l’Adamaoua''
Centar (regija, Kamerun)

*Centar*' (francuski: **Région du Centre**) je jedna od 10 regija na koje je Republika Kamerun administrativno 
podjeljena.

## Karakteristike

Regija se kako joj i ime govori nalazi u centru zemlje, prostire se na površini od 68,926 km², u kojoj živi 5,000,000 stanovnika.

Regija na  sjeveru graniči sa Regijom Adamaoua, na jugu sa Regijom Jug, na istoku sa Regijom Primorje i na zapadu sa Regijom Zapad

Centar se čitavom svojom povšinom prostire po Južnokamerunskoj visoravni. Nadmorska visina varira od 500 do 1,000 metara, osim dolina rijeke Sanaga i njezinih pritoka, koje se spuštaju i do 200 metara. Teren se blago uzdiže od jugozapadne obalne ravnice prema
Visoravni Adamaoua.

Teren karakteriziraju valovita, šumovita brda, od kojih najviša imaju gole, stjenovite vrhove. 
Najviša planina  je Mbam Minkom, sjeverozapadno od Yaoundéa, visoka 1,295 metara.

Administrativni centar regije je glavni grad Yaoundé, koji ima 1,817,524 stan.

Administrativno je podjeljena na 10 departmana;
* Haute-Sanaga
* Lekié 
* Mbam-et-Inoubou
* Mbam-et-Kim
* Méfou-et-Afamba,
* Méfou-et-Akono,
* Mfoundi,
* Nyong-et-Kéllé,
* Nyong-et-Mfoumou,
* Nyong-et-So’o, 70 općina i jedan grad.
## Izvori

## Vanjske veze

* ''Carte de la région du Centre, Cameroun ''
Južnokamerunska visoravan

**Južnokamerunska visoravan** (francuski; *Plateau Sud-Camerounais*) je visoravan površine 225 100 km², koja se prostire po kamerunskim regijama; Centar, Jug i Istok, što je otprilike polovica površine zemlje. 

## Karakteristike

Smještena između 2. i 6. paralele na sjeveru i između 10. i 16. meridijana na istoku, gdje graniči sa
Centralnoafričkom Republikom, a na jugu sa Republikom Kongo, Gabonom i Ekvatorijalnom Gvinejom. 

Visoravan se proteže od obalne ravnice na zapadu do Visoravni Adamaoua na sjeveru. 

Reljef je monoton, isprekidan tek sa nekoliko planina oko glavnog grada Yaoundéa.

Nadmorska visina varira od 650 i 900 metara (1/3) osim desetak planina koje se uzdižu i do visina preko 1,000 metara. 
Rijeke koje izviru i protiču po njoj pripadaju atlanskom ili slivu rijeke Kongo. 

Regijom dominira tropska klima pa je najvećim dijelom prekrivena tropskom šumom.

## Izvori
 
## Vanjske veze

* ''Le plateau sud-camerounais''
Adamaoua (visoravan)

**Adamaoua** (francuski; *Massif de l'Adamaoua*) je visoravan na zapadu Centralne Afrike, površine oko 67,300 km², koja se prostire po 
sredini Kameruna i istoku Nigerije.

## Karakteristike
Nadmorska visina varira od 1,000 do 2,000 metara, ali se pored Nigrerijske granice nalazi **Tchabal Mbabo**, najviši vrh u Kamerunu visok 2,460 
m.

Na visoravni izvire rijeka Benue.
Brojni ugasli krateri i mala jezera jasno ukazuju da se radi o vulkanskom porijeklu. 
Vegetacija se sastoji ponajviše od savana i nešto tropskih šuma. 

To je rijetko naseljen kraj u kom se večina stanovnika bavila nomadskim stočarstvom. Od davnina se iskapa kositar, a boksit od 1976.

Visoravan je dobila ime po osnivaču fulbanskog emirata Modibu Adamu (umro 1847./1848.).

## Izvori
 
## Vanjske veze
 
* ''Adamawa Plateau'' (na portalu Encyclopædia Britannicaa)
Sanaga

**Sanaga** je rijeka koja čitavom svojom dužinom od 525 km, protiče po Kamerunu.

## Hidrologija

Rijeka se formira sutokom rijeka Djérem i Lom, 90 km sjeverozapadno do grada Bertoua u Regiji Adamaoua.
Od tamo teče prema jugozapadu preko Južnokamerunske visoravni i protiče pored gradova Nanga Eboko, Monatéléa i Edéa. U Atlanski ocean uvire širokim estuarijem 48 km južno od gada Douale.

Rijeka je plovna nekih osamdesetak km od ušća do Edéa, jer uzvodno ima brojne brzake i slapove. 
Jedan od njih visok 18 metara iskorišten je za gradnju hidroelektrane i proizvodnju električne energije

Plodne doline rijeke oduvjek su privlačile ljude da se po njima nasele.
Na pritoci Djérem podignuta je brana, tako je formirano akumulacijsko jezero *Mbakaouu* kojim se regulira protok vode.

Sliv rijeke površine 129,212 km² prostire se po regijama; Regiji Adamaoua, Istok, Centar i Primorje.

## Izvori

## Vanjske veze
[[Commonscat|Sanaga River}}
* ''Sanaga River'' (na portalu Mapy)
Bélabo

**Bélabo** je grad i općina od 15,616 stanovnikana jugoistoku Kameruna, u Regiji Istok.

## Geografske karakteristike

Bélabo je udaljen 80 km sjeverozapadno od svog administrativni centra Bertoua.

## Historija

Belebo je niknuo 1960-ih, kao naselje radnika koji su radili na izgradnji Transkamerunske željeznice
Željeznička stanica podignuta je 1969. uz nju se naselilo puno ljudi sa obale u potrazi za poslom.
Veliki poticaj daljnem razvoju bio je osnivanje kompanije SOFIBEL (Société Forestière et Industrielle de Belabo) 1977.

Do 1982. naselje je toliko naraslo da je dobilo status općine.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Commune de Belebo''
David Marshall (singapurski političar)

**David Saul Marshall** (*né* **Mašal**; Singapur, 12. ožujka 1908. – Singapur, 12. prosinca 1995.), singapurski advokat (*[[barrister]]*) i državnik, koji je od 1955. do 1956. godine bio prvi Glavni ministar Singapura, a od 1978. do 1993. godine singapurski amnbasador u Francuskoj. Mjesto Glavnog ministra napustio je svojevoljno nakon samo godinu dana nakon što je njegova delegacija, koja je trebala pregovarati o daljnjoj autonomiji i eventualnoj nezavisnosti Singapura, odbijena u Londonu. Međutim, nastavio je imati ključnu ulogu u oblikovanju ideje o singapurskoj nezavisnosti te u pregovorima koji su 1959. godine doveli do gotovo potpune autonomije. 

Rođen u tadašnjim Tjesnačkim naseljima kao sin "ultraortodoksnih" bagdadskih Židova (ime po rođenju bilo mu je David Šaul Mašal), Marshall je odgojen u židovskoj vjeri, ali je dobio i izrazito dobro svjetovno obrazovanje. Od vjere se postepeno udaljavao nakon što je izbačen iz škole jer je izbivao s nastave zbog Jom kipura. U mladosti je patio od problema s plućima — s 14 godina liječio se od malarije u Jakarti, a sa 16 od tuberkuloze u Švicarskoj — a njegov plan da upiše studij medicine propao je kada je izgubio svijest dan prije prijemnih ispita te je morao ići na liječenje u Švicarsku. Kasnije je studirao pravo u Londonu. Tijekom japanske okupacije Singapura u Drugom svjetskom ratu bio je ratni zarobljenik.

Iako je imao ugodan život, Marshall je bio ljevi nacionalist koji se borio za nezavisnost Singapura, a kasnije će osnovati i Radnički front i Radničku partiju. Godine 1963. odrekao se stranačke politike te je do kraja života djelovao kao nezavisni političar. Njegov najvažniji politički cilj — potpuna nezavisnost Singapura — ostvario se 1965. godine. 

Godine 1978. postao je diplomat te je sljedećih 15 godina služio kao prvi singapurski ambasador u Francuskoj; njegov je mandat na toj poziciji još uvijek najduži u historiji. Osim u Francuskoj, istovremeno je bio i prvi ambasador u Portugalu, Španjolskoj i Švicarskoj. U to je vrijeme aktivno zastupao singapurske interese na međunarodnoj političkoj sceni, iako se nije slagao s cjelokupnom politikom premijera Leeja, koji je bio njegov stari politički rival i kolega pravnik. Unatoč tome, nije imao problema s javnim iznošenjem konstruktivnih kritika na račun Leejeve vlade. 

Umirovio se 1993. godine, a preminuo je dvije godine kasnije od raka pluća. Imao je 87 godina. Za njim je ostala supruga Jean Mary Gray (1926. – 2021.), s kojom je bio u braku od 1961. godine i s kojom je imao četvoro djece.

## Reference

## Literatura
* 
* 
* 
*
*

## Vanjske veze
*
Ngaoundéré

**Ngaoundéré** (čita se *Ngaudere*) je grad od 152,698 stanovnika u sredini Kameruna, u Regiji Adamaoua u kojoj je administrativni centar.

## Geografske karakteristike

Grad se prostire u planinski kraju Visoravni Adamaoua na nadmorskoj visini od 1,276 metara, pa ima relativno umjerenu klimu.
Važno je raskršće za sav |cestovni i |željeznički promet između juga i sjevera zemlje.

Planina Ngaoundéré, koja se uzdiže iznad grada, je popularno izletište planinara.
## Historija
Ngaoundéré je niknuo u prvoj polovici 19. vijeka kao prijestolnica fulbanskog emira Modiba Adama.

I pored tog ostao je mali i izoliran sve do 1970-ih kad je do njega izgrađena dionica Transkamerunske željeznice do Yaoundé i Douale.

Nakon tog je naglo narastao, tako da je 2008. dobio |status grada i općine.

Danas je Ngaoundéré grad sa velikom regionalnom bolnicom, aerodromom, i nekoliko obrazovnih institucija, uključujući univerzitet.

## Privreda
Ngaoundéré je grad pogona prehrambene industrije, koji prerađuju proizvode njegove stočarsko - ratarske okolice; žitarice, pamuka, kikiriki, mlijeko i meso.
Grad je poznat po jednom od najvećih stočarskih sajmova u zemlji.

Južno od grada iskapa  se boksit.

Pored tog on je i turistička destinacija zbog velikog rezervata divljih životinja na sjeverozapadu i dva nacionalna parka na sjeveru i sjeveroistoku. 

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Ngaoundéré''
Hotel Podgorica

**Hotel Podgorica** je smješten na obali rijeke Morače, Podgorica, Crna Gora. To je najvažnije djelo crnogorske arhitektice Svetlane Kane Radević. Projekt za ovaj objekat bio je pobjednički prijedlog na konkursu. To je ujedno bio i njen prvi značajan rad koji ju je plasirao na sam vrh arhitektonske scene tadašnje Jugoslavije. Hotel je zvanično otvoren 13. jula 1967. godine, na Dan državnosti Crne Gore. Sljedeće godine prokekat je dobio prvo republičku, a odmah zatim i saveznu (jugoslavensku) Borbinu nagradu za arhitekturu.
## Lokacija
Lokacija hotela na obali Morače je specifično mjesto u smislu prirodnih faktora i istorijskog naslijeđa. S jedne strane, tu je netaknuti pejzaž rijeke Morače i njenog specifičnog, strmog korita, a s druge strane - ostaci najstarijeg podgoričkog naselja - Nemanjinog grada. Sam Hotel Podgorica je izvanredno prilagođen obali rijeke i morfologiji terena što je rijedak primjer u vremenu kada su se prirodni tereni prilagođavali objektima. Utisak jedinstva sa okolinom naglašen je upotrebom moračkog oblutka na fasadama i u enterijeru, kako bi se stvorio svojevrsni tradicionalni materijalni ambijent. Time je crnogorska arhitektura približena najsavremenijim trendovima tog vremena.
## Izvedba
Objekat hotela je dvospratna zgrada na dva važna nivoa - gornje i donje prizemlja, a ispod - smjelih konzolnih terasa, koje lebde iznad vode Morače. Mirni oblik hotelskog krila prati konturne linije i na kraju završava izgradnjom tornja, odnosno vrlo prepoznatljivog skupa zidova koji teže toku preko strmog terena. Izgled hotela karakterišu dvije komponente forme. Jedna je mirna koju čine intimne sobne jedinice i druga je javni prostor sa restoranima i barovima.

Brutalistički izraz forme je ponovo jasna asocijacija na istorijski ostatak srednjovjekovnog Starog grad koji se nalazi na suprotnoj obali Morače. 

Specifična karakteristika je upotreba autentičnog lokalnog materijala - oblutaka (šljnak) iskopanih direktno iz korita rijeke. 

Maketa ovog objekta bila je predstavljena na izložbi 2018-2019. god. pod naslovom -  "Ka betonskoj utopiji: Arhitektura u Jugoslaviji, u Muzeju moderne umjetnosti (MoMA) u New Yorku kao i na mnogim drugim izložbama širom svijeta.

Nažalost, originalni unutrašnji prostori su restaurirani 2000-ih godina. Dijelovi fasade od oblutaka iz Morače sada su zaštićeni mramorom.
 
## Vanjske veze
* 
* 

## Izvori
Jug (regija, Kamerun)

**Jug** (francuski: *Région du Sud*) je jedna od 10 regija na koje je Republika Kamerun administrativno 
podjeljena.

## Karakteristike

Regija se kako joj i ime govori nalazi na jugu zemlje, prostire se na površini od 47,110 km², u kojoj živi 920,715 stanovnika.

Teren regije se postepeno uzdiže od mora do Južnokamerunske visoravni, gdje  prosječna Nadmorska visina varira od 500 do 1,000 metara. 

Regija na  sjeveru graniči sa Regijom Centar, na sjeverozapadu sa Regijom Primorje, na istoku 
sa Regijom Istok  i na jugu sa tri države; Ekvatorijalnom Gvinejom, Gabonom i 
Republikom Kongo

Administrativni centar regije je grad Ebolowa, koji ima 64,980 stan.

Administrativno je podjeljena na 4 departmana;
* Dja-et-Lobo
* Mvila 
* Océan
* Vallée-du-Ntem, 29 općina i dva grada Ebolowa i Kribi.
## Izvori

## Vanjske veze

* ''Carte de la région du Sud, Cameroun''
Edéa

**Edéa** je grad i općina od 66,581 stanovnikana zapadu Kameruna, u Regiji Primorje.

## Geografske karakteristike
Grad se prostire duž rijeke Sanage, udaljen 60 km od Douale i 180 od glavnog grada Yaoundéa.

## Historija

Edea je osnovana 1891., godinu dana nakon dolaska prvih njemačkih katoličkih misionara.
Mjesto je odabrano za budući grad, jer se do njega moglo doploviti parobrodom iz Douale. 

Još za Njemačke kolonijalne vladavine povezana je Transkamerunskom željeznicom sa Doualom. Tad je izgrađen i željezni most koji je sve do 1980-ih bio gotovo jedini preko rijeke.

Industrijski razvoj Edéje počeo je za Francusko kolonijalne vladavine, kad je između 1949.-1953. podignuta prva hidroelektrana u Kamerunu.
Nakon tog je 1955. podignuta tvornica aluminija Alucam, na bazi boksita koji se iskapa u okolici grada.

U okolici se nalaze kamenolomi, plantaže kakaovca, kaučuka, palma uljarica i mlinovi koji ih prerađuju.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Edéa''
Miloš Dudić

**Miloš Miša Dudić** (Klinci, kod Valjeva, 15. avgust 1915 — Šekovići, januar 1944) je bio oficir Jugoslovenske kraljevske vojske, srpski partizan, učesnik Narodnooslobodilačke borbe i narodni heroj Jugoslavije.

Sin je partizanskog ustaničkog vođe Dragojla Dudića Čiče.

## Biografija
Rođen je 15. avgusta 1915. godine u selu Klinci, kod Valjeva. Potiče iz zemljoradničke porodice. Milošev otac Dragojlo, bio je član KP Jugoslavije od 1920. godine i aktivni učesnik Narodnooslobodilačke borbe, poginuo je, novembra 1941. godine, na funkciji predsednika Glavnog Narodnooslobodilačkog odbora Srbije.

Posle završene gimnazije u Valjevu, upisao je Vojnu akademiju u Beogradu. 

### Drugi svetski rat

Rat ga je zatekao kao poručnika jugoslovenske kraljevske vojske. Posle kapitulacije Kraljevine Jugoslavije uspeo je da izbegne zarobljavanje i došao u rodno selo.

Zajedno sa ocem Dragojlom, koji je tada bio član Okružnog komiteta KPJ za Valjevo, aktivno je učestvovao u organizovanju ustanka. Juna 1941. godine postao je komandant Azbukovačke partizanske čete, a zatim Rađevskog bataljona Valjevskog partizanskog odreda. 

Uoči bitke za Krupanj, došlo je do sastanka partizana i četnika radi dogovora o zajedničkom napadu na Nemce. Prema sećanju Ratka Martinovića, tada je sreo svog druga sa Vojne akademije, Mišu:

U trenucima predaha, Miša Dudić svirao je na usnoj harmonici melodije revolucionarnih pesama. Miša je postao član Komunističke partije Jugoslavije od novembra 1941. godine. Krajem novembra 1941, kada se posle Prve neprijateljske ofanzive glavnina partizanskih jedinica povukla u Sandžak, Miloš Dudić je ostao u zapadnoj Srbiji kao komandant Suvoborskog partizanskog odreda. Marta 1942. godine, kada je velikom osovinskom ofanzivom Suvoborski odred uništen, Miša je sa par drugova uspeo da se probije iz obruča. Od tada radi na obnavljanju partizanskih snaga u Srbiji.

Marta 1943. godine postao je komandant obnovljenog Valjevskog partizanskog odreda, a nekoliko meseci kasnije zamenik komandanta Prve šumadijske brigade. 

### Pogibija

Novembra 1943. njegova šumadijska brigada krenula je u Sandžak, da se priključi Drugoj proletrskoj diviziji. Na tom putu je, 4. decembra 1943. godine, učestvovala u jednoj od najtežih bitaka narodnooslobodilačkog rata, bici za Prijepolje, tokom koje je 1. šumadijska brigada desetkovana a Miloš teško ranjen.

Borci su ranjenog komandanta nosili preko Ozrena i Konjuha do Centralne bolnice NOVJ, ali je od posledica teškog ranjavanja preminuo sredinom januara 1944. godine u Šekovićima.

## Priznanja

Odlukom Predsedništva Antifašističkog veća narodnog oslobođenja Jugoslavije (AVNOJ), a na predlog Vrhovnog komandanta Jugoslovenske armije maršala Josipa Broza Tita za „osvedočena herojska dela na bojnom polju i herojsko držanje pred neprijateljem“ proglašen je za narodnog heroja 25. septembra 1944. godine. Istom odlukom za narodne heroje proglašeni su i drugi istaknuti partizanski borci i rukovodioci ustanka u Srbiji 1941. godine — Filip Kljajić Fića, Ratko Mitrović, Dušan Jerković i Milan Ilić Čiča.

## Literatura
*  
*  
*  

## Reference

## Vidi još
* Dragojlo Dudić
* Kuća porodice Dudić u Klincima (Valjevo)
Jugozapad (regija, Kamerun)

**Jugozapad** (francuski: *Région du Sud-Ouest*) je jedna od 10 regija na koje je Republika Kamerun administrativno 
podjeljena.

## Karakteristike

Regija se kako joj i ime govori nalazi na jugozapadu zemlje, prostire se na površini od 24,571 km², u kojoj živi 1,553,320 stanovnika.

Regija na sjeveroistoku graniči sa Regijom Sjeverozapad, na istoku  sa Regijom Zapad, 
na jugoistoku  sa Regijom Primorje, na jugozapadu sa Atlanskim oceanom i na sjeverozapadu sa Nigerijom.

Administrativni centar regije je grad Buéa, koji ima 90,090 stan. Pored grada uzdiže se Vulkan Kamerun visok 4,095 metara. To je najviši vrh u zemlji i na zapadu 
Supsaharske Afrike.

Administrativno je podjeljena na 6 departmana;
* Fako
* Koupé-Manengouba 
* Lebialem
* Manyu
* Meme 
* Ndian, 28 arondismana i 31 općinu.
## Izvori

## Vanjske veze

* ''Carte de la région du Sud-Ouest, Cameroun''
Ebolowa

**Ebolowa** (čita se *Ebolova*) je grad od 64,980 stanovnika na jugozapadu Kameruna, u Regiji Jug u kojoj je administrativni centar.

## Geografske karakteristike

Grad se prostire na Južnokamerunskoj visoravni, 112 km jugozapadno od glavnog grada Yaoundéa, na raskršću cesta za Yaoundé, Kribi (zapad) i Gabon jug.

## Historija
Ebolowa je niknula kao domorodačko naselje *Koma*- 1902., pored misije američkih protestanata
Kad su stigli prvi njemački kolonisti, prezvali su ga po brdu iznad mjesta - Ebolewo.

Mjesto je brzo raslo zahvaljući velikim plantažama koje su počevši od 1910. osnivale moćne kompanije (John Holt, West African Commercial, King).

Ebolowa je |status grada i općine dobila dekretom 1947.

Do 1976. narasla je u 11 grad po veličini u Kamerunu, sa 18.239 stanovnika.

Ebolowa je danas grad sa velikom bolnicom , aerodromom i regionalnim muzejom.
Centar je za trgovinu kakaom. agronomska škola pored grada vodi eksperimentalne plantaže za afričke poljoprivredne kulture; kakao i palme uljarice. 

Brojne pilane obrađuju drvo za izvoz preko luke Kribi.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Ebolowa''
Malezijski sporazum

**Malezijski sporazum**, punog naziva **Sporazum o Maleziji između Ujedinjenog Kraljevstva Velike Britanije i Sjeverne Irske, Malajske Federacije, Sjevernog Bornea, Sarawaka i Singapura (MA63)**, bio je sporazum kojim su se britanske krunske kolonije Sjeverni Borneo (Sabah), Sarawak i Singapur pripojile Malajskoj Federaciji i tako osnovale Maleziju. 

Malezijski sporazum bio je direktna posljedica procesa dekolonizacije Indokine, a koji je u nekoliko faza provođen nakon Drugog svjetskog rata; u tom je periodu Britanski Imperij postepeno davao sve veću autonomiju indokineskim kolonijama. U poslijeratnom periodu, sentimenti lokalnog stanovništva sve su više naginjali prema potpunoj nezavisnost, a dio populacije vjerovao je da Britanije niti može niti želi štititi lokalne interese, osvrčući se na period japanske okupacije tijekom rata. Također, dekolonizacija je bila u osnovi tadašnje globalne politike Ujedinjenih nacija.

Nacrt sporazuma kojim bi indokineske kolonije dobile samostalnost sastavljen je još 1961. godine, a dokument je službeno potpisan 9. srpnja 1963. godine u Londonu. Osim potpisnica, delegaciju je poslao i Brunej, međutim ista nije potpisala sporazum jer je Sultan Bruneja htio povlašten status unutar nove federacije, što je odbijeno; Brunej će do 1984. godine ostati britanski protektorat. 

Stipulirano je kako će sporazum stupiti na snagu 16. rujna 1963. godine, a osim temeljnog sporazuma sastojao se i od deset aneksa (A–K). Pet dana prije stupanja na snagu, 11. rujna 1963. godine, savezna država Kelantan podnijela je tužbu za proglašavanje sporazuma ništetnim ili, ako već ne u cijelosti ništetnim, onda neobvezujućim za Kelantan jer je novi sporazum poništavao prethodne te je zahtijevao individualnu potvrdu svake buduće članice federacije; sud je smatrao zahtjev neosnovanim. 

Sporazum je prema planu stupio na snagu u punom opsegu, a dvije godine kasnije, Singapur je nakon glasovanja u parlamentu izbačen iz Malezije te je postao nezavisna republika. Danas se smatra kako su Sabah i Sarawak oštećeni u desetljećima nakon potpisivanja sporazuma jer garancije i obećanja koja su im dana nisu ispoštovani. 

## Bilješke

## Reference

## Literatura
* 
* 
* 
*James Chin (2019) The 1963 Malaysia Agreement (MA63): Sabah And Sarawak and the Politics of Historical Grievances – Via ResearchGate
* 

## Vanjske veze

* Hansard of Parliament of the United Kingdom Malaysia Bill
* Malaysia Act 1963
* Affecting the Malaysia Act 1963
* Solidarity with the Peoples of Non-Self-Governing Territories by Resolution of General Assembly 60/119 of 18 January 2006
* Trust and Non-Self-Governing Territories listed by the United Nations General Assembly.
* United Nations General Assembly 18th Session – the Question of Malaysia (pages:41–44) 
* Malaysia Timeline by the BBC News Channel.
Transkamerunska željeznica

**Transkamerunska željeznica** (francuski: *Transcamerounais*) je željeznička pruga u.Kamerunu duga 918 km.

## Historija
Pruga se počela graditi za kolonijalnih vremena Njemačkog Kameruna, Nijemci su tom prugom htjeli povezati unutrašnjost zemlje sa 
lukom u Douali. Do Prvog sjetskog rata izrađena je dionica Douala-Eséka, duga 173 km.

Nakon rata Francuzi koji su dobili mandat od [Lige naroda da vladaju Kamerunom, nastavili su graditi prugu na bazi njemačkih planova i do [1927. izgradili dionicu do prijestolnice Yaoundé, a do 1932. i prugu Douala-Nkongsamba (172 km).

Nakon što je 1960.zemlja postala nezavisna, do 1969. izgrađena je pruga Mbanga-Koumba (29 km) i prva dionica pruge Yaoundé-Bélabo (296 km).

U januaru 1970. započeli su radovi na 327 km dugoj dionici od Bélaba do Ngaoundera na Visoravni Adamaoua koji su dovršeni 1974. 

## Izvori

## Vanjske veze
* ''The Trans-Cameroon Railway''
Zapad (regija, Kamerun)

**Zapad** (francuski: *Région de l'Ouest*) je jedna od 10 regija na koje je Republika Kamerun administrativno 
podjeljena.

## Karakteristike

Regija se kako joj i ime govori nalazi na zapadu zemlje, prostire se na površini od 13 936 km², u kojoj živi 2,770,400 stanovnika.

Regija na sjeveru graniči sa Regijom Sjeverozapad, na sjeveroistoku  sa Regijom Adamaoua, na istoku  i jugoistoku sa Regijom Centar, na jugu sa Regijom Primorje i na zapadu sa Regijom Jugozapad.

Teren je planinski u kom dominira Masiv Bamboutos sa najvišim vrhom visokim 2,740 metara. Postepeno se spušta prema jugu do Južnokamerunske visoravni.

Administrativni centar regije je grad Bafoussam, koji ima 239,287 stan.

Administrativno je podjeljena na 8 departmana;
* Bamboutos
* Haut-Nkam 
* Hauts-Plateaux
* Koung-Khi
* Menoua 
* Mifi
* Ndé
* Noun, 40 arondismana i 40 općina.
## Izvori

## Vanjske veze

* ''Carte de la région de l’Ouest, Cameroun''
Nanga-Eboko

**Nanga Eboko** je grad i općina od 18,282 stanovnika u sredini Kameruna, u Regiji Centar.

## Geografske karakteristike
Grad se prostire duž rijeke Sanage, na trasi nacionalne ceste N°1 koja povezuje glavni grad Yaoundé (150 km) sa administrativnim centrom Regije Centar Bertouom.

## Historija

Nanga Eboko je dobila status grada i općine 1956.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Nanga-Eboko''
Monatélé

**Monatélé** je grad i općina od 36,933 stanovnika u sredini Kameruna, u Regiji Centar.

## Geografske karakteristike

Monatélé se prostire duž južne obale rijeke Sanage, udaljen 90 km  sjeverno od glavnog grada Yaoundéa.

## Historija

Općina Monatélé je osnovana 1964. Ona je svojom površinom od 375,5 km² jedna je od najvećih u Regiji Centar..

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Monatélé Online''
Tihomir Preradović

**Tihomir Preradović** (rođen 6. aprila 1960. u Zagrebu) hrvatski je kompozitor, producent i aranžer.

## Život i karijera
Godine 1973., Preradović je počeo učiti gitaru kod . Godine 1974., upisao je I. gimnaziju u Zagrebu i započeo grupu Homo Kiborg, koja je bila aktivna do 1988.; muzičko usmjerenje bilo je opisano kao eklektično. U bendu je Preradović svirao gitaru, pjevao, te komponirao i aražirao. Također je nastupao u teen pop bendu . 1986., diplomirao je na Pedagoškoj akademiji u Zagrebu.

Tijekom 1980-ih, radio je kao ton majstor i producent za razne underground i alternativne bendove, uključujući  i . U to vrijeme, počeo je surađivati s kompozitorom Vladimirom Delačem, i kao rezultat toga počeo je pisati i aranžirati glazbu za Delačeve suradnike. Od 1990., radio je s hrvatskim i bosanskim tekstopiscem i producentom Zrinkom Tutićem. U suradnji s njim, Preradović je počeo komponirati i aranžirati glazbu za mainstream imena, uključujući Crvenu Jabuku, Severinu, Maju Blagdan, Željka Bebeka i Jasnu Zlokić. Bio je gitarist i prateći vokalist za Massima na Jugoviziji 1990. Od ranih 1990-ih, surađivao je s Arsenom Dedićem na više kazališnih produkcija. Suradnja se nastavila i tijekom 2000-ih, pri čemu je Preradović radio klavijaturne aranžmane za Dedića u svom studiju.

Na početku 2000-ih, Preradović je počeo raditi sa mladim izvođačima. Producirao je pjesmu "Ti si moja prva ljubav" i album za Dinu Jelusića; pjesma je osvojila prvi Dječji Eurosong održan 2003. u Kopenhagenu. Slijedeće godine, aranžirao je pjesmu Nike Turković "Hej Mali", koja je predstavljala Hrvatsku na Dječjem Eurosongu 2004, zauzevši treće mjesto.

Pod pseudonimom Slow Mo'T, u suradnji s  (D'Knock), radio je s . Bio je ko-producent na Kaliopinom albumu *Poraka* iz 2010. Nakon toga, komponirao je i aranžirao glazbu za izvođače Jacquesa Houdeka i Ninu Kraljić, oboje su predstavljali Hrvatsku na Eurosongu.

Radio je kao kompozitor i producent u kazalištu, filmu i dokumentarnim serijama. Komponirao je za film *[[Kako je počeo rat na mom otoku]]*. Također je radio na reklamama i raznim multimedijskim projektima. Godine 2025., bio je član Dorinog žirija.

## Nagrade
Preradović je dobio Porin (2004.) za najbolji dječji album za svoj rad na Dječjem Eurosongu. Bio je jedan od producenata zadnjeg albuma Arsena Dedića *Rebus* (2008.), koji je osvojio Porina.

## Reference

## Vanjski linkovi
* 
*
Sjever (regija, Kamerun)

**Sjever** (francuski: *Région du Nord*) je jedna od 10 regija na koje je Republika Kamerun administrativno 
podjeljena.

## Karakteristike

Regija se kako joj i ime govori nalazi na sjeveru zemlje, prostire se na površini od 65,576 km², u kojoj je 2015. živjelo 2,442,578 stanovnika.

Regija na sjeveru graniči sa Regijom Daleki sjever, na jugu sa Regijom Adamaoua, na istoku  sa Republikom Čad i Centralnoafričko Republikom  i na zapadu sa Nigerijom.

Dolina rijeke Benue je glavna karakteristika te regije, tu živi većina stanovnika. Južno od nje prostire se slabije naseljena Visoravan Adamaoua
90% stanovnika regije, bavi se poljoprivredom i stočarstvom, pamuk je glavna kultura.

Administrativni centar regije je grad Garoua, koji ima 235,996 stan.

Administrativno je podjeljena na 4 departmana;
* Bénoué
* Faro 
* Mayo-Louti
* Mayo-Rey, 21 arondisman i 21 općinu..
## Izvori

## Vanjske veze

* ''Carte de la région du Nord, Cameroun''
Garoua

**Garoua** je grad i općina od 235,996 stanovnika na sjeveru Kameruna, u Regiji Sjever u kojoj je administrativni centar.

## Geografske karakteristike
Grad se prostire duž desne obale rijeke Benue, udaljen 1,107 km sjeveroistočno od glavnog grada Yaoundéa. 
Važno je raskršće cesta za Maroue i Ngaoundéré i riječna luka..

## Historija
Garou je osnovao u prvoj polovici 19. vijeka Modibo Adam, emir Plemena Fulba osnivač Emirata Adamaoua. 

Za kolonijalnih vremena Njemačkog Kamaeruna koristio se kao luka za parobrode i šlepove  koji su do njega mogli doploviti iz 1,900 km udaljenog Burutua u Nigeriji, za kratkog kišnog perioda od augusta do septembra.

Nakon Prvog svjetskog rata za Francuskog Kameruna osnovane su velike plantaže pamuka, a u gradu predionice pamuka. Tako se razvio kao centar tekstilne industrije.

Službeno je osnovan kao općina 1951., a status grada dobio je 1974.

Pored pogona tekstilne industrije danas u gradu rade i brojne druge tvornice, koje proizvode pivo i bezalkoholna pića, sapun, ulje, građevinski materijal, obuću i 
prehrambene proizvode.

Garoua je i danas neformalna prijestolnica muslimanskog Naroda Fulba, trgovačkii i industrijski.centar tog dijela zemlje
Grad sa aerodromom, bolnicom i brojnim školama.
Centar prehrambene, 1970-ih i tekstilne industrije.

Od 1970-ih je  Tanskamerunskom željeznicom povezan sa lukom Doualom, na atlantskoj obali.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Commune de Garoua''
Buéa

**Buéa** je grad i općina od 90,090 stanovnika na zapadu Kameruna, u Regiji Jugozapad u kojoj je administrativni centar.

## Geografske karakteristike

Grad se prostire po jugoistočnim padinama aktivnog Vulkana Kamerun na nadmorskoj visini od 870 metara.
Od Gvinejskog zaljeva je udaljen je 23 km, a od Douale 65 km.

## Historija

Prvi njemački kolonisti došli su do domorodačkog sela 1894:, nakon neuspjelog pokušaja 1891:

Nijemci su ga zbog ugodne jumjerene klime odabrali 1902. za prijestolnicu svoje nove Kolonije Kamerun, to je i bio sve do 1916. kad je administracija preseljena u Yaoundé.

Iz tih vremena još ima tragova, počevši od Bismarckove fontane, Škole za domoroce (1902. - 1904.), Njemačkog groblja (1911.) do  Palače guvernera.

U toku Prvog svjetskog rata Njemačko Carstvo izgubilo je Kamerun, taj dio pripao je Velikoj Britaniji. 
Tako da je Buéa od 1922. ponovno prijestolnica i rezidencija  ali ovaj put britanskog guvernera

Nakon što je zemlja 1960. postala nezavisna.grad se razvio kao centar tekstilne, građevinske i drvne industrije.

Okolica je ratarski kraj poznat po velikim plantažama kakaovca i palmi uljarica.

Kako se iznad grada stere Vulkan Kamerun visok 4,095 metara, grad je i popularan među planirarima i alpinistima.

Buea ima aerodrom, bolnicu, a od 1992. i univerzitet, koji je filijala Univeziteta iz Yaoundéa.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Découverte De Buea''
Kribi

**Kribi** je lučki grad od 59,928 stanovnika na jugozapadu Kameruna, u Regiji Jug.

## Geografske karakteristike

Grad se prostire na ušću rijeke Kienké u Atlanski ocean, 150 km južno od Douale, a općina duž 75 km obale.

## Historija

Kribi je nastao oko 1890. nakon dolaska katoličkih misionara i formiranja garnizona Njemačkog Kameruna.
Za Prvog svjetskog rata od 1916. je dio Francuskog Kameruna.

Za francuske kolonijalne vladavine podignute su velike plantaže, pa je toliko je narastao da je 1950. postao općina.

Nakon što je zemlja postala nezavisna Kribi je od 1961. administrativni centar Departmana Océan.
Status grada dobio je 1974., to je potvrđeno predsjedničkim dekretom 2008. pa odtad ima gradonačelnika, kog sam bira.

Kribi je danas ekonomski centar krajnjeg juga zemlje

Iz njegove luke se izvozi kakao, drvo i kava.
Zbog prekrasnih plaža i nedalekog rezervata Campo Faunal postao je i turistička destinacija.

Cestama je povezan sa Edéom, Ebolowom i Doualom, a ima i aerodrom.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Ville de Kribi''
Zdravko Jovanović

**Zdravko Jovanović** (Osladić, kod Valjeva, 1909 — Dednik, kod Velike Lašče, 3. februar 1943) bio je komandant Valjevskog partizanskog odreda i narodni heroj Jugoslavije.

## Biografija
Rođen je 1909. u selu Osladiću, kod Valjeva. Posle završene škole stupio je u aktivnu vojnu službu i do 1941. bio narednik-vodnik Vojske Kraljevine Jugoslavije. Još 1937. postao je član Komunističke partije Jugoslavije (KPJ).

### Drugi svetski rat

Posle Aprilskog rata i kapitulacije kraljevske vojske, uspeo je da izbegne zarobljavanje i vrati se u rodni kraj. Bio je jedan od organizatora ustanka u Valjeskom kraju. Kada je u leto 1941. formiran Valjevski partizanski odred, Zdravko je postavljen za komandanta. Naročito se istakao u napadu Odreda na Lajkovac, 14. i 15. avgusta i borbama za oslobođenje Krupnja, od 1. do 3. septembra 1941. godine, kada je predvodio bombaški vod, koji je napadao nemačko utvrđenje. Njegovom zaslugom, u borbama na Zavlaci, jake nemačke snage zadržane su četrnaest dana i naneti im veliki gubici.

Kao komandant Valjevskog partizanskog odreda, prisustvovao je vojnom savetovanju Glavnog štaba NOP odreda Jugoslavije, održanom 26. septembra 1941. u Stolicama.

Posle Prve neprijateljske ofanzive i povlačenja Glavnine partizanskih snaga u Sandžak, krajem novembra i početkom decembra 1941. godine, Zdravko je sa Valjevskim i Mačvanskim partizanskim odredom ostao na terenu zapadne Srbije. Ovi Odredi su krajem 1941. i početkom 1942. godine, po vrlo hladnom zimskom vremenu, vodili teške borbe sa nadmoćnijim neprijateljskim snagama. Izložen neprekidnim napadima, Zdravko Jovanović je bio prisiljen da Valjevski partizanski odred, marta 1942. godine, prebaci preko Drine u istočnu Bosnu, gde se povezao sa Drugom proleterskom brigadom.

Posle prelaska u Bosnu, Zdravko je izvesno vreme bio na dužnosti komandira čete u Beogradskom bataljonu Prve proleterske udarne brigade. Krajem 1942. završio je Viši kurs vojne škole NOVJ u Donjem Lapcu i odlukom Vrhovnog štaba NOV i POJ poslat u Sloveniju, gde mu je postavljen za načelnika Štaba Druge (notranjske) operativne zone Slovenije. Na toj dužnosti je i poginuo 3. februara 1943. u mestu Dednik, kod Velike Lašče, u blizine Ljubljane.

## Nasleđe

Ukazom Predsedništva AVNOJ-a posthumno je 6. jula 1945. odlikovan Ordenom zasluga za narod prvog reda. Ukazom predsednika FNR Jugoslavije Josipa Broza Tita 6. jula 1953. proglašen je za narodnog heroja.

## Reference

## Literatura
*  
*
Bora Marković

**Borivoje Bora Marković** (Zabrežje, kod Obrenovca, 1. decembar 1907 — Kadinjača, kod Užica, 29. novembar 1941) bio je učesnik Narodnooslobodilačke borbe, politički komesar Posavskog NOP odreda i narodni heroj Jugoslavije.

## Biografija
Rođen je 1. decembra 1907. godine u selu Zabrežju, kod Obrenovca. Bravarski zanat je izučio u Beogradu, gde je i radio do 1926. godine, kada je otišao na odsluženje vojnog roka.

Posle povratka iz vojske radio je kao bravar u privatnim radionicama. Radničkom pokretu je pristupio 1928. godine, kada je počeo da radi u podružnici metalskih radnika i Savezu komunističke omladine Jugoslavije (SKOJ). Polovinom 1931. godine zaposlio se u Električnoj centrali u Beogradu, gde je 1932. učestvovao u formiranju Sindikalne podružnice, čiji je bio prvi sekretar. Godine 1934. primljen je za člana Komunističke partije Jugoslavije (KPJ).

Bio je osnivač i predsednik Nabavno-prodajne zadruge radnika električne centrale. Preko te Zadruge, KPJ je vršila legalan uticaj na radnike, naročito posle ukidanja URS-ovih sindikata. Na vanrednom kongresu Saveza sindikata tramvajskih i električnih radnika, Bora je bio izabran za predsednika Centralne uprave, i na toj dužnosti ostao da zabrane URS-a, decembra 1940. godine.

Godine 1938. postao je član Okružnog komiteta KPJ za Beograd. Početkom januara 1939. godine je uhapšen, zbog partijske aktivnosti. Posle izlaska iz zatvora, maja iste godine, zaposlio se u Gradskom zelenilu u Beogradu. Pošto ga je lično poznavao policijski agent Đorđe Kosmajac, koji je takođe poreklom iz Obrenovca, nije dugo ostao na slobodi. Uhapšen je ponovo, krajem 1939. i ostao u zatvoru do 1. juna 1940. godine. Posle izlaska iz zatvora nastavio je da radi u Gradskom zelenilu, sve do juna 1941. godine.

### Drugi svetski rat

Posle Aprilskog rata i okupacije Kraljevine Jugoslavije, 1941. godine, aktivno je radio na pripremama ustanka u Beogradu i okolini. Krajem juna je otišao iz Beograda na planinu Kosmaj, gde je učestvovao u formiranju Kosmajsko-posavskog partizanskog odreda, čiji je bio politički komesar. Kada je krajem jula 1941. godine ovaj Odred podeljen na Kosmajski i Posavski partizanski odred, Bora je postao politički komesar Posavskog odreda.

Učestvovao je u svim borbama Posavskog partizanskog odreda, u leto 1941. godine, kao i kasnije na terenu zapadne Srbije, tokom Prve neprijeteljske ofanzive. Po naređenju Vrhovnog štaba NOPOJ-a, za odbranu Užica, na Kadinjači, novembra 1941. godine, Radničkom bataljonu Užičkog partizanskog odreda, dodate su dve čete Posavskog odreda, kojima je komandovao Bora Marković. Poginuo je 29. novembra 1941. godine, tokom borbi na Kadinjači, zajedno sa komandantom Užičkog odreda Dušanom Jerkovićem, narodnim herojem.
 
Ukazom Predsedništva Antifašističkog veća narodnog oslobođenja Jugoslavije (AVNOJ), a na predlog Vrhovnog komandanta Jugoslovenske armije maršala Josipa Broza Tita, progašen je 6. jula 1945. za narodnog heroja.

## Reference

## Literatura
*  
*  
*
Sporazum o nezavisnosti Singapura (1965)

**Sporazum o nezavisnosti Singapura** (), punim imenom **Sporazum o odcjepljenju Singapura od Malezije kao nezavisne i suverene države** () bio je sporazum između vlada Singapura i Malezije potpisan 7. kolovoza 1965. godine u Kuala Lumpuru, a kojim je formalizirano odcjepljenje Singapura od Malezije i nastanak suverene Republike Singapura. Sporazum je uključivao Proklamaciju o Singapuru () koju je izdao malezijski premijer Tunku Abdul Rahman te formalno Proglašenje Singapura (), koje je izdao singapurski premier Lee Kuan Yew.

Posljedica sporazuma bila je potpuna nezavisnost Singapura, koja je formalno stupila na snagu 9. kolovoza 1965. godine, čime je raniji Malezijski sporazum prestao važiti za Singapur. Jednoglasnom odlukom, Singapur je vrlo brzo, već 20. rujna, primljen u punopravno članstvo u Ujedinjenim nacijama. Sljedeće godine donesen je i Zakon o Singapuru 1966., temeljem kojega je Singapur primljen u Commonwealth. 

## Reference
Proglašenje Singapura

**Proglašenje Singapura** (; , pinyin: *Xīnjiāpō Xuānyán*; ; , *Ciṅkappūriṉ pirakaṭaṉam*) bila je službena proklamacija premijera Singapura Leeja Kuana Yewa objavljena 9. kolovoza 1965. godine. Ovom je proklamacijom Singapur i formalno postao suverena republika, čime je na snagu stupio raniji sporazum o nezavisnosti potpisan s Malezijom. 

Autor teksta proklamacije bio je singapurski političar i pravnik Edmund William Barker, tadašnji ministar pravosuđa, a istu je javno, u 10:00 ujutro, preko Radio Singapura pročitao Steven Lee te kasnije objavljena u *Državnom glasilu*. Izvorni tekst čuva se u Državnom arhivu. Slična, iako nepovezana *Proklamacija o Singapuru* donesena je u Maleziji, a njome je potvrđeno odcjepljenje Singapura od Malezije. 

## Reference
Milorad Milatović

**Milorad Mile Milatović** (Valjevo, 20. jun 1911 — Beograd, 21. avgust 1997) bio je učesnik Narodnooslobodilačke borbe, pravnik, društveno-politički radnik Socijalističke Republike Srbije i diplomata SFR Jugoslavije. Od avgusta 1946. do februara 1953. godine nalazio se na mestu načelnika Uprave državne bezbednosti (UDB) za Srbiju.

## Biografija

Rođen je u Valjevu, 20. juna 1911. godine. Pre Drugog svetskog rata bio je advokatski pripravnik. Član Komunističke partije Jugoslavije (KPJ) postao je 1934. godine. 

### NOB

Učesnik Narodnooslobodilačkog rata (NOR) bio je od 1941. godine i nalazio se na dužnostima političkog komesara bataljona, zamenika komandanta Valjevskog partizanskog odreda, člana Glavnog štaba NOV i PO Srbije i Štaba grupe NOP odreda zapadne Srbije, kao i na raznim partijsko-političkim dužnostima u Srbiji. 

### Period SFRJ

Posle rata bio je sekretar Okružnog Narodnooslobodilačkog odbora u Valjevu. Potom je prešao na mesto pomoćnika ministra unutrašnjih poslova u Vladi Narodne Republike Srbije, Slobodana Penezića Krcuna, a od 1946. do 1953. godine obavljao je dužnost načelnika Uprave državne bezbednosti (UDB) za Srbiju.

Obavljao je funkciju sekretara Izvršnog veća Narodne skupštine NR Srbije, pre nego što je stupio u diplomatsku službu, kao ambasador FNRJ u NR Poljskoj, od 1955. do 1958, i Kanadi, od 1958. do 1961. godine. 

Po povratku u Beograd, bio je sekretar Skupštine SR Srbije i Savezne skupštine SFRJ i dr. Bio je član Glavnog odbora SSRN Srbije. 

Imao je čin general-majora JNA u rezervi.

Godine 1952. je objavio knjigu *Slučaj Andrije Hebranga*.

Umro je u Beogradu, 21. avgusta 1997. godine.

## Odlikovanja

Nosilac je Partizanske spomenice 1941. i drugih jugoslovenskih odlikovanja, među kojima su — Orden jugoslovenske zvezde s lentom, Orden narodnog oslobođenja, Orden zasluga za narod sa zlatnom zvezdom, Orden za hrabrost i dr.

## Literatura
* 
*