Trnovče (Velika Plana)

**Trnovče** je naselje u Srbiji u opštini Velika Plana u Podunavskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 1060 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1272 stanovnika).

Trnovče je naselje u Srbiji u opštini Velika Plana u Podunavskom okrugu. Nalazi se na putu Veliko orašje –Krnjevo -Trnovče – Miloševac - Lozovik koji se spaja sa Carigradskim putem i nedaleko od pruge Smederevo – Velika Plana. Ovo selo se nalazi na levoj obali Velike Morave na udaljenosti oko 37&nbsp;km od Smedereva i oko 12&nbsp;km od Velike Plane I pretežno je ravničarsko selo sa nadmorskom visinom od 89 m. Trnovče ima oko 350 domova i 1060 stanovnika po popisu od 2004 godine, a prostire se na 1120 hektara.

Trnovčani su prihvatili humanu dužnost da budu staratelji dece Centra za porodični smeštaj ’’ Rada Mladenović – Crna’’ iz Miloševca. U njihove domove, smešteno je, neguje se i školuje srazmerno veliki broj dece iz ove ustanove. Decu prihvataju kao svoju, i brinu o školovanju i profesionalnom usmerenju dece, dok porodice pohađaju seminare (iz oblasti hraniteljstva, zdravstvenog, pedagoškog, i psiološkog obrazovanja ) i prihavataju pomoć stručnjaka iz Centra.

U samom centru sela Trnovče , nalazi se park gde postoji spomenik palim borcima u 1 i 2 svetskom ratu, dom kulture sa unutrašnjom i spoljašnjom pozornicom, mesna zajednica i dom zdravlja. Tik iza , kroz park, ulazi se u dvorište osnovna škola i zabavište. Deca iz ovog kraja se ističu kao najbolja po učenju u opštini Velika plana ali i na fakultetima. KUD ’’Djura Jakšić ’’ je aktivan i postoji folklor, aktiv žena, dramska sekcija , biblioteka i klub izviđača. Fudbalski klub ’’Polet’’, nastao je 1943 godine, a od ostalih sportova izdvajaju se šah, stoni tenis, streljački klub kao i par meštana koji se bave konjičkim sportom. Postoje i 3 radnje, 1 kafana i 1 kafić, 2 terena namenjena sportskim aktivnostima, zadruga, separacija , crkva i seosko groblje. Mesna zajednica pomaže rad fudbalskog kluba, ribolovačkog kluba i izviđača, ali organizuje turnire u skladu sa interesovanjem.

Iako je malo selo , Trnovče , je postiglo značajne rezultate u mnogim oblastima, ponajviše u kulturi (FEDRAS), hraniteljstvu, korparstvu i zadrugarstvu ali Trnovčani su isticani i kao vrsni ratari , stočari, lovci i sportisti. U početku Trnovčani su se bavili stočarstvom i ribarstvom, kasnije je pletarstvo bila primarna delatnost u selu, čak i danas neke porodice održavaju ovaj retki i lepi zanat. Korpari su imali internacionalnu proizvodnju.

U Trnovču je začet FEDRAS, iliti Festival dramskih amatera sela, nastao je 1973 godine, sa trajanjem od 1-5 aprila, i trajao je uspešno 17 godina, sve do 1990, kada je preselen van sela.

Stanovništvo se bavi pretežno zemljoradnjom i stočarstvom, ali i zanatstvom (korpe i nameštaj od prirodnog pruća). Blizina Velike Morave omogućava i bavljenje ribolovom. Što se tiče obrazovne strukture stanovništva 60 % su sa osnovnom školom. 40% sa srednjom i oko 10% je sa višom i visokom školom.

## Historija
Selo se nalazi severno od Velikog Orašja, u prostranoj dolini Morave. O osnivanju ovoga naselja postoji isto predanje kao i za susedna naselja Krnjevo i Veliko Orašje. Sama Velika Plana nastaje tek krajem 19.veka, mada se veruje da je na prostorima Velike Plane nekada bilo rimsko odmaralište i vojni logor, pri kraju 19. veka u Plani nije bilo više od desetak kuća.Po predanju postojalo je staro naselje Livada-Livadica na mestu koje se zove *Selište*, u blizini Krnjeva, Orašja i Trnovča. Zbog Turaka se stanovništvo ovoga naselja raselilo, pa su jedni osnovali današnju Livadicu (požarevačku). Drugi su osnovali Veliko Orašje, a treći se nasele u Savanovac, pa kako su i tu bili na udaru Turcima, uklone se odatle, te jedni zasnuju Krnjevo, a drugi odu u trnje ka Moravi i osnuju današnje Trnovče. Sa Orašijem, Trnovče je činilo opštinu do kraja 19. veka. U prvoj polovimi 18. veka Trnovčani su sagradili prvu crkvu koja se zvala Madžarska, inače su ovu crkvu koristila sva okolna naselja. Ova crkva je ubrzo napuštena, jer je Morava poplavila i crkvu i groblje.
Trnovče se pominje u aračkim spiskovima i imalo je 1818. godine 35 kuća a po popisu iz 1921. godine u selu je bilo 293 kuće sa 1.393 stanovnika.

Za najstarije porodice se smatraju Vlajkovci, Čolaci i Purići. Vlajkovci i Čolaci su starinom od Kosova i njihovi su preci ovamo došli iz starog naselja Livadice. Obe su porodice danas mnogobrojne i imaju veliki broj kuća. Zovu se opštim imenom Vlajkovci i Čolaci, ali imaju razna prezimena. Ostale su porodice došle iz raznih krajeva.` . (podaci krajem 1921. godine).

## Demografija
U naselju Trnovče živi 830 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 42,6 godina (41,5 kod muškaraca i 43,6 kod žena). U naselju ima 328 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,23.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Korišćena Literatura
* „Letopis“: *Podunavska mesta i običaji* Marina (Beč 1999 g.). Letopis period 1812 – 2009 g. Sastavio od Pisanih tragova, Letopisa, po predanju mesta u Južnoj Srbiji, mesta i običaji nastanak sela ko su bili Doseljenici čime se bavili meštani
* Izvor Monografija Podunavske oblasti 1812-1927. objavjeno (1927 g.)„Napredak Pančevo,,
* Izvor ``Trnovče“ - Mr Darko Ivanović , izdato 2011 godine 
* *Napomena*
U uvodnom delu autor je dao kratak istorijski pregled ovog područja od praistorijskih vremena do stvaranje države Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Najveći prilog u ovom delu čine *,»Letopisi«* i trudio se da ne propusti nijednu važnu činjenicu u prošlosti opisivanih mesta.

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)