open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kurija

**Kurija** (lat. *curia*, množ. *curiae*) je izraz koji se u starom Rimu prvotno koristio za upravnu jedinicu u gradu, odnosno označavao dio stanovništva na istoj teritoriji i/li povezan neposrednim krvnim srodstvom. Izraz potječe od starolatinskog izraza "co-viria" koji znači "udruženje ljudi". Uz kurije, rimsko stanovništvo se još dijelilo na centurije (sr) (*centuriae*; kao osnov za vojne jedinice) i tribe (sr) (*tribus*). Same kurije su se dijelile na deset dekurija (*decuriae*). Na čelu svake kurije je bio službenik ili magistrat po imenu kurion (*curio*). Ta se organizacija, s vremenom, počela širiti i izvan granica Rima, u municipije kojima su upravljali službenici poznati kao kurijali (*curiales*).
 
Izraz kurija se, pak, u samom Rimu počeo sve više koristiti i za mjesta na kojima su se sastajale kurije, odnosno njihovi predstavnici, od kojih su najpoznatije starješine od kojih će nastati rimski Senat. Za sjedište Senata se tako počeo koristiti izraz kurija, a od zgrada pod tim imenom su poznate Curia Hostilia, Curia Cornelia i Curia Julia. Kurija je kasnije postala središte carske uprave, koja je s uspostavljanjem kršćanstva dobila i vjerske zadatke. U potonjem obliku se kurije mogu naći i danas u Rimokatoličkoj crkvi kao upravna tijela, a od kojih je najpoznatija Rimska kurija.

## Izvori
Pompejev teatar

**Pompejev teatar** (*Theatrum Pompei, Theatrum Lapideum*) je objekt koji je izgrađen za vrijeme kasne Rimske Republike (od 61. do 55. pne.) u Rimu na Marsovom polju (*Campus Martius*). Pompejev teatar je bio prvi stalni teatar (napravljeno od kamena umjesto drveta) u Rimu i primalo je od 12.000 do 27.000 gledalaca. Objekat je imao prostor namjenjen za orkestar, scenu, i druge tradicionalne namjenske dijelove pozorišta. Pompejev teatar je također poznat i po tome što je nedaleko od njega ubijen Julije Cezar 15. marta 44. pne.
AmigaOS

**AmigaOS** ta je operacijski sustav koji se koristi na Amiga kompjuterima. Svojom pojavom 1985. izazvao je pravu senzaciju zbog naprednih mogućnosti koje je sadržavao, ali propast Commodorea i napredak Windowsa su doveli do njegovog praktičkog nestanka s tržišta. 

## Dijelovi
AmigaOS se sastoji od dva osnovna dijela. Prvi od njih se zove Kickstart a drugi Workbench. Kickstart je u stvarnosti ROM svih Amiga kompjutera, dok bi se za Workbench u današnje vreme reklo da je operativni sistem. Tijekom postojanja kompanije Commodore Kickstart i Workbench su izdavani zajedno, ali pošto je zadnji Kickstart proizveden 1993. godine svi kasniji Workbenchovi pri svom instaliranju rade njegovu nadogradnju (engleski:update)

## Verzije
* Kickstart/Workbench 1.0, 1.1 (Amiga 1000)- 1985/86. godine
* Kickstart/Workbench 1.2 (Amiga 500,Amiga 2000) - 1987. godine
* Kixctstar/Workbench 1.3 (Amiga 500, Amiga 1500, CDTV, Amiga 2000) - 1988.
* Kickstart/Workbench 2.0, 2.1 (Amiga 500 plus, Amiga 600, Amiga 2000, Amiga 3000) - 1990.
* Kickstart/Workbench 3.0/3.1 (Amiga 1200,Amiga 4000, CD32) - 1993.
* AmigaOS 3.5, 3.9 - 1999 /2000
* AmigaOS 4.0 (podrška za PowerPPC procesore) - 2006
* AmigaOS 4.1 - 2008/2009

## Vanjske veze

Za više informacija o Amiga OS pogledajte stranice: Amiga.com
* English Amiga Board forum za korisnike Amiga računala
* Back To The Roots  mnogo legalnog Amiga softvera
* WinUAE najbolji emulator Amiga računala za Windows operativni sustav
* Amiga Forever legalni paket s AmigaOS,programima itd
Cezarove invazije na Britaniju

**Cezarove invazije Britanije** predstavljaju dva pohoda koje je tokom galskih ratova godine 55. pne. i 54. pne. rimski vojskovođa Julije Cezar poduzeo protiv Brita, odnosno domorodačkog stanovništva u antičkoj Britaniji. Usprkos vojničkih uspjeha, Cezar prilikom njih, najviše zbog ogromnih logističkih problema i nesigurne baze u nemirnoj Galiji, nije uspio uspostaviti trajnu rimsku vlast ili prisustvo u Britaniji. Usprkos toga, taj je događaj imao veliku važnost s obzirom da je Britansko Otočje otada stupilo u trajni kontakt s antičkim svijetom, odnosno otada počinje njegova pisana historija.
Cerovo (Ražanj)

**Cerovo** je naselje u Srbiji koje administrativno pripada opštini Ražanj u Nišavskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 66 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 91 stanovnika).

## Demografija
U naselju Cerovo živi 62 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 59,6 godina (59,8 kod muškaraca i 59,4 kod žena). U naselju ima 30 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,20.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Cerovo (Bijelo Polje)

**Cerovo** je naselje u opštini Bijelo Polje u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 261 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 306 stanovnika).

## Demografija
U naselju Cerovo živi 190 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 35,3 godina (33,7 kod muškaraca i 37,2 kod žena). U naselju ima 71 domaćinstvo, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,65.

Ovo naselje je uglavnom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2003. godine).

## Reference

## Vanjske veze
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
Cerovo (Nikšić)

**Cerovo** je naselje u opštini Nikšić u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 162 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 164 stanovnika).

## Demografija
U naselju Cerovo živi 128 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 40,6 godina (39,6 kod muškaraca i 41,5 kod žena). U naselju ima 55 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,95.

Ovo naselje je uglavnom naseljeno Crnogorcima (prema popisu iz 2003. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Cerovo (Neum)

**Cerovo** je naselje u Bosni i Hercegovini koje administrativno pripada općini Neum u Federaciji BiH.

## Stanovništvo

## Vanjske veze

* Satelitska snimka
Parafimoza

**Parafimoza** je opasno oboljenje penisa koje se manifestuje u nemogućnosti da se kožica, koja je van erekcije prevučena preko glansa, odnosno glavića, vrati preko glavića, nego ostane kao prsten čvrsto stegnuta oko suženja ispod oboda glavića (u koronarnom sulkusu). Zbog poremećene cirkulacije krvi, mogu nastati otekline uz jake bolove, a neliječenje može dovesti do gangrene.

## Uzroci
Obrezane osobe ne mogu oboljeti od parafimoze. Ona obično nastaje kad je kožica duže vrijeme povučena ispod glavića, zbog dijagnostičkih testova, pregleda ili medicinskih zahvata: kateterizacije i cistoskopije. Rjeđe, može nastati i ozlijeđivanjem, zbog pirsinga, seksualnih pomagala ili grube masturbacije.

## Liječenje i posljedice
S vremenom, zbog blokade cirkulacije, može doći i do gangrene glavića, te je obavezno hitno posjetiti urologa. Liječenje se može obavljati mehanički, uz korišćenje ledenih obloga i lijekova protiv bolova, i hirurški, u slučaju da mehanička (tzv. konzervativna) metoda nije uspjela. Hirurški zahvat podrazumijeva ubadanje hirurškom iglom na više mjesta da bi se vanjskim izlivanjem krvi smanjio otok a zatim primijenila mehanička metoda, ili, u slučaju da to ne uspije, obrezivanje. Nakon obrezivanja, pacijent više ne može oboljeti od parafimoze.

Strogo se preporučuje izbjegavanje samostalnog liječenja i obavezna posjeta ljekaru (urologu), da bi se spriječile potencijalne opasne teške posljedice.

## Povezano
* Fimoza
* Obrezivanje

## Reference
54. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **54. pne.** je bila godina predjulijanskog rimskog kalendara. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Apija i Ahenobarba** illi, nešto rjeđe, **godina 700. ''[[Ab urbe condita]]**''. Izraz 55. pne. (prije Krista) se za ovu godinu počeo koristiti u ranom srednjem vijeku, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala uvriježena metoda za imenovanje godina.

 

## Događaji

* Rimskom Republikom upravljaju konzuli Apije Klaudije Pulher i Lucije Domicije Ahenobarb.
* Pompej gradi prvi trajni teatar u Rimu, kasnije poznat kao Pompejev teatar.
* Kras dolazi u Siriju kako bi nad njom preuzeo upravu kao rimski prokonzul.
* Rimska plemkinja Oktavija Mlađa, pranećaka Julija Cezara, se udaje za anti-cezarovskog političara Gaja Klaudija Marcela Mlađeg.
* jul - Galski ratovi : Julije Cezar pokreće drugi po redu rimski pohod na Britaniju. Nakon što je vojnički slomio otpor britskih plemena i natjerao kralja Kasivelauna na predaju, Cezar instalira Mandubracija kao klijentskog kralja.
* Smrt Julije, Cezarove kćeri i Pompejeve supruge, označava početak raspada Prvog trijumvirata.
* Galski ratovi: Ambioriks započinje novu pobunu keltskih plemena u Galiji.

## Rođenja
* Seneka Stariji (približan datum), rimski retoričar (u. cca. 39. n.e.)
* Tibul (približan datum), rimski pjesnik (u. 19. pne.)

## Smrti
* Gaj Valerije Katul, rimski pjesnik (r. 84. pne.)
* Huo Chengjun, kineska carica iz dinastije Han
* Julija, kćer Julija Cezara i supruga Pompeja (pri porodu) (r. 83 ili 82. pne.)
* Lucije Valerije Flak, rimski gradski pretor
* Mitridat III, kralj Partije
Cerovo

**Cerovo** može biti:
* Cerovo (Neum, BiH), naselje u općini Neum
* Cerovo (Bijelo Polje), naseljeno mesto u opštini Bijelo Polje u Crnoj Gori.
* Cerovo (Nikšić), naseljeno mesto u opštini Nikšić u Crnoj Gori.
* Cerovo (Ražanj), naseljeno mesto u opštini Ražanj u Srbiji.
* Cerovo (Pirot), naseljeno mesto u opštini Pirot u Srbiji.
* Cerovo (Polog), naseljeno mesto u opštini Želino u Republici Makedoniji.
Ambioriks

**Ambioriks** (*Ambiorix*, 1. vijek pne.) je bio jedan od vođa belgijskog plemena Eburona tijekom Cezarovog osvajanja Galije.

## Život
Ambiorix je zajedno sa starim Katuvolejem bio vladar plemena Eburona (na današnjem području Belgije), a kada su Rimljani došli na područje njegovog plemena radi gradnje tvrđave u kojoj će prezimiti Ambioriks ih je dočekao raširenih ruku predstavljajući se kao prijatelj zahvalan na prijašnjoj pomoći njegovom narodu. Tu šaradu on će uspješno igrati sve do kraja svojih odnosa s 8. rimskom legijom. Prvu pošiljku hrane i drugih potrebština Ambiorix je poslao Rimljanima u listopadu 54. god.pne. čime je uspio dokazati svoje prijateljstvo. Dok su tako naizgled odnosi bili srdačni on je unutar svog plemena pokušavao nadglasati Catuvoleusa koji nije htio zaratiti s Rimljanima. Taj pokušaj je na kraju uspio u prvim danima studenog kada su Eburoni napali i uništili 8. rimsku legiju u Bitci za Aduataku. Do očekivanog ustanka susjednih plemena nije došlo pošto su ona ostala zadivljena junačkim otporom osuđene legije tako da je Ambioriksov zimski napad na drugu rimsku legiju propao. Sljedeće godine Julije Cezar je s 50 000 vojnika napao Ambioriksa i Katuvoleja dajući ujedno potpuno slobodne ruke susjednima plemenima da se pridruže u potpunom zatiranju plemena Eburona. Katuvolej je najprije prokleo Ambioriksa, a potom počinio samoubojstvo vješanjem shvativši da su osudili svoj narod na propast. Dok su 52. g. pne. sva sela Eburona gorjela Ambioriks je nastavljao svoj rat bez nade u pobjedu sve do sljedeće godine kada shvaćajući da nema izbora bježi na istočnu stranu rijeke Rajne izvan dosega Rimljana. U te kratke 2 godine ovoga rata pleme Eburona je bilo potpuno zatrto s lica zemlje tako da se ono više nikada ne pojavljuje u povijesti.

## Sadašnjost
Kada je Belgija 1830. godine postala nezavisna njeni povjesni stručnjaci su počeli tražiti povjesnu osobe koje bi trebale postati nacionalni junaci. U tom traženju izbor je pao na hrabrog Ambioriksa koji je svoj narod neodgovornom politikom doveo do genocida. Danas je praktički nemoguće naći mjesto u Belgiji koje nema nekakvu posvetu ovome vođe Eburonesa.

## Literatura
* Petar Heather: The fall of the Roman Empire
Carica Huo Chengjun

**Carica Huo Chengjun** (霍成君) (? - 54. pne.) bila je kineska carica iz dinastije Han. Bila je druga supruga cara Xuana, a otac joj je bio znameniti državnik Huo Guang, poznat kao regent u doba cara Zhaoa i najmoćniji političar u doba Xuanove vladavine. 

Za cara Xuana se udala nedugo nakon što je postavljen za cara. Xuan, koji je prije dolaska na prijestolje živio kao običan pučanin, već je bio oženjen za Xu Pingjun, koju nije htio ostaviti te ju je proglasio. Gospa Xian, majka Huo Chengjuan, caricu Xu je dala otrovati, pa je Huo Chengjun postala carica. Kada je car Xuan nekoliko godina kasnije doznao za zavjeru, dao je Huo Chengjun protjerati s dvora. Nekoliko decenija kasnije je počinila samoubistvo.
Apije Klaudije Pulher (konzul 54. pr. n. e.)

**Apije Klaudije Pulher** (97. pne. - 49. pne.) bio je rimski političar iz doba kasne Republike, najpoznatiji kao brat popularskog vođe Publija Klodija Pulhera i zloglasne Klodije.

Pripadao je uglednoj patricijskoj porodici Klaudijevaca, a Apije Klaudije Pulher (konzul 79. pne.)|istoimeni otac mu je bio konzul godine 79. pne. Sam Pulher je konzulom postao 54. pne. a nakon toga služio kao guverner Kilikije gdje se istakao korupcijom. Godine 50. pne. je služio kao cenzor. Sljedeće godine, kada je izbio građanski rat, priključio se Pompeju i s njim izbjegao u Grčku. Nedugo potom je umro.

Vodio je korespondenciju s Ciceronom, od koje su sačuvana jedino Ciceronova pisma njemu.
Abelisaurus

***Abelisaurus*** (nazvan po njegovom otkrivaču, Robertou Abelu) je rod dinosaura iz kasne krede, prije oko 80 milijuna godina. Pronađena je samo jedna lubanja od ovog dinosaura.

Do sada je imenovana jedna vrsta, *A. comahuensis*, čiji se drugi dio imena odnosi na regiju Comahue u Argentini, gdje je fosil pronađen. I rod i vrstu su opisali argentinski paleontolozi Jose Bonaparte i Fernando Novas 1985. godine i stavili su ih u novostvorenu porodicu Abelisauridae.

## Opis

Budući da osim lubanje nisu pronađeni drugi ostaci, znanstvenici su morali zamisliti ostatak tijela na osnovu drugih, bolje poznatih abelisaurida. Pretpostavlja se da je imao tipičan oblik tijela velikih teropoda i da je bio dug oko 9 metara. Hodao je na dvije noge i vjerojatno je na prednjim udovima imao po tri prsta. 

Jedina otkrivena lubanja je nepotpuna, posebno sa desne strane. Također nedostaje veći dio gornjeg dijela usta. Bila je duga preko 85 cm. Velika glava ovog dinosaura je imala zaobljenu njušku, a zubi su mu bili prilično maleni za dinosaura mesoždera njegove veličine. Iako ne postoje nikakve koštane kvrge ili rogovi, poput onih koji postoje kod drugih abelisaurida kao što je *[[Carnotaurus]]*, gruba mjesta na njušci i iznad očiju su možda držala roščiće od keratina, koji se nisu mogli fosilizirati. Lubanja mu je neobična po tome što ima ogromne otvore tik iznad ralja, koji su mnogo veći nego kod drugih dinosaura.

Nastanjivao je riječne doline današnje Argentine.

## Reference

## Drugi projekti
Alosaurus

**Alosaurus** (*drugačiji gušter*) najkrvoločniji je i najčešći dinosaur iz doba kasne jure. Othniel C. Marsh, najveći paelontolog 19-og stoljeća, dao je ovom dinosauru latinski naziv *Allosaurus*.

## Opis

Hodao je uspravno. Zadnji udovi služili su mu za kretanje, a prednji za lov. Na snažnim rukama imao je po tri prsta sa kandžama koje su mogle probiti kožu plijena i zadržati ga da ne pobjegne. Zadnji su mu udovi imali četiri kandže kojima bi kidao velike komade mesa. Imao je veliko mišićavo tijelo dugo 7-12 metara.  

Vrat je bio kratak, a velika glava mu je bila lakša zahvaljujući tome što je imala velike rupe. Zubi su bili dugi između 10 i 15 cm. Iznad očiju je imao prepoznatljive koštane kvrge.Maksimalna velicina je dostizala 14 m.

## Ponašanje
Pretpostavlja se da je lovio dinosaure biljoždere, ali je sigurno bio i strvinar. Smatra se da su se mladunci hranili manjim životinjicama poput guštera, žaba, većih kukaca, stonoga i sl.

## Rasprostranjenost i stanište
Nastanjivao je područja današnje Sjeverne Amerike, Španjolske i istočne Afrike. U doba kasne jure ta su područja bile ravnice.
## Vanjske veze

## Vanjske veze
Chaparral

**Chaparral** je tip žbunaste vegetacije mediteranskog tipa, razvijen na zapadu Severne Amerike (obale Kalifornije). Klimatske karakteristike predela gde se razvija čaparal su blage i vlažne zime, vrela i suva leta, kao i česti letnji požari. Najvažnije biljne vrste u čaparalu su pojedini zimzeleni hrastovi, kao i druge pirofite.

## Etimologija naziva
Reč čaparal potiče iz španskog jezika, od reči *chaparro* koja označava niske zimzelene hrastove. Sama španska reč ima baskijsko poreklo – reč *txapar* u baskijskom jeziku označava ove hrastove.

## Uporedi
* makija
* gariga
* matoral
* finbos
Vegetacija

**Vegetacija** je pojam koji može značiti:
* Vegetacija (biljke) je raslinje, biljni pokrov, koji se po svom nastanku dijeli na:
:* Vegetacija (primarna) je raslinje, biljni pokrov koji se razvio bez utjecaja čovjeka i
:* Vegetacija (sekundarna) (antropogena) je raslinje, biljni pokrov na čiji razvoj je čovjek izvršio određeni utjecaj; 
* Vegetacija (fitocenoza) je ukupnost biljnih zajednica određenog kraja;
* Vegetacija (patologija) je pojam u medicini.

Koriste se i izvedenice iz tog pojma, kao što je:
* Vegetacijsko razdoblje je vrijeme u kojem biljka raste.
Bertha von Suttner

**Bertha von Suttner** (rođena u Pragu 9. 6. 1843 kao grofica Kinski; umrla u Beču 21. 6. 1914) je austrijska književnica i pacifist.

Glavna književna dela su joj: Dole oružje (roman 1899), Rat i mir, Pesma umrlom, Memoari (1909) i dr.

Zalagala se za mir u svetu. Osnovala je u Austriji Društvo prijatelja mira 1891. Od 1894-1900 izdavala je pacifistički časopis *Dole oružje* (Die Waffen nieder). Dobitnik je Nobelove nagrade za mir 1905. godine.

Lik joj se nalazi na austrijskoj kovanici od 2 evra.
Štefan Sijarto

**Štefan Sijarto** (mađ.: *Szijjártó István* (Večeslavci, o. 1765. – Domanjševci, 10.9., 1833.) je bio slovenački pisac i evangelički učitelj u Mađarskoj.

Rođen u današnjim mjestu Večaslavci, koji je prekomurska mjesta uz Štajersku. Njegov otac Ivan Sijarto je bio slovenski seljak. Školavo u Čobinu (Nemescsó), zatim pohađao gimnaziju u Sopronu od 1783. godine. Učiteljsku službu isprva je obljavljao u Križevcima, 1787.-1806. godine u Puconcima uz Murskom Sobotu. Napokon radio u Domanjševcima.

U Puconcima pisao svoje djelo *Mrtvecsne Peszmi* (Pogrebni pjesmi) 1796. godine.

## Djela
* Mrtvecsne Peszmi, stere szo szti sztári piszm vküp pobráne, pobougsane, ino, na haszek szlovenszkoga národa zdaj oprvics Na szvetloszt dáne, po S. S. P. S. Stampane v Szombotheli, Pri Sziesz Antoni vu Leti 1796
* Molitvi na sztári szlovenszki jezik obrnyene, ino na haszek szlovenszkoga národa vö dáne po Szijarto Stevani püczonszkom solszkim vucsiteli. Stampane v-Soproni, pri Siesz Anni Klári vu leti 1797.
* Sztarisinsztvo, i zvacsinsztvo, szem szpodobnimi prilikami za volo, szvádbeni mladénczov. S. L. D. V-Soproni, szpiszkimi Sziesz Antona vu leti 1807.
* Sztarisinsztvo i zvacsinsztvo vödáno po Udvary Ferenczi kermedinszkom knigovezári. Na lasztivnom sztroski. V-Szombatheli z-piszkmi Bertalanffy Imrea 1852. *(Navodno)*

## Povezano
* Slovenska književnost u Mađarskoj
* Protestantizam

## Izvori
* Jože Vugrinec: PREKMURSKI SLOVENSKI PROTESTANTSKI PISCI 18. IN 19. STOLETJA IN NAHAJALIŠČA NJIHOVIH NAJPOMEMBNEJŠIH DEL 
* **Anton Trstenjak:** *Slovenci na Ogrskem,* Narodnapisna in književna črtica, OBJAVA ARHIVSKIH VIROV MARIBOR 2006.
Eoraptor

***Eoraptor*** je bio jedan od prvih dinosaura na svijetu. Bio je dvonožni teropod i mesožder koji je živio prije oko 228 milijuna godina na sjeverozapadu Argentine. Tipična vrsta je *Eoraptor lunensis*, "jutarnji kradljivac Doline Mjeseca", što se odnosi na mjesto otkrića prvog primjerka (grč. **eos/εως** znači "zora" ili "jutro", na latinskom **lunensis** znači "od Mjeseca"). Paleontolozi vjeruju da je *Eoraptor* predak svih dinosaura. Pronađeno je nekoliko dobro očuvanih skeleta.

## Opis

*Eoraptor* je imao tanko tijelo i bio je dug oko 1 metra i težak oko 10 kilograma. Trčao je na prstima na zadnjim nogama. Prednji udovi su mu bili upola kraći od zadnjih. Imao je po pet prstiju na rukama. Tri najduža prsta su imala pandže na kraju i vjerojatno su služile za lov. Znanstvenici pretpostavljaju da su četvrti i peti prst bili previše maleni da bi ikako služili u lovu. Glava je bila duga i tanka i puna malenih, oštrih zuba. Kosti su mu bile šuplje.
Smatra se da se *Eoraptor* hranio uglavnom malenim životinjama. Bio je brz trkač i, nakon što bi ulovio plijen, rastrgao bi ga zubima i pandžama. Međutim, imao je i zube mesoždera i zube biljoždera, pa je možda bio svežder.

Vjeruje se da je nastanjivao šume.

## Otkriće

Kosti ovog primitivnog dinosaura je otkrio 1991. godine paleontolog Ricardo Martínez. Mjesto otkrića je tijekom trijasa bila riječna nizina, ali sada je to pustinja. *Eoraptor* je pronađen u formaciji Ischigualasto, istoj formaciji gdje je otkriven *[[Herrerasaurus]]*, vrlo rani teropod. Do 1993. paleontolog Paul Sereno je utvrdio da je to jedan od najranijih dinosaura. Njegovu starost je odredilo nekoliko faktora, a ne njegove primitivne osobine. 

Činjenica da je on imao nekoliko zuba biljoždera i pet potpuno razvijenih prstiju navelo je znanstvenike na pomisao da je on još stariji od *Herrerasaurusa*. Samo su neki prosauropodi nedavno otkriveni na Madagaskaru stariji. Postoji mogućnost da je *[[Staurikosaurus]]* stariji, ali je prilično velik za to. Izgleda da *Staurikosaurus* ima osobine zajedničke za prosauropode, što je navelo znanstvenike da razmisle o primitivnosti *Eoraptora* u odnosu na druge dinosaure, ali Nesbitt et al. (2009.) kaže kako je on teropod koji je negdje između herrerasaurida i *[[Coelophysis]]a*.

## Izvori

## Drugi projekti
Ljubinci

**Ljubinci** je naselje u Srbiji koje administrativno pripada opštini Aleksandrovac u Rasinskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 323 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 371 stanovnika).

## Demografija
U naselju Ljubinci živi 261 punoletni stanovnik, a prosečna starost stanovništva iznosi 43,7 godina (41,8 kod muškaraca i 45,7 kod žena). U naselju ima 94 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,43.

Ovo naselje je skoro u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Brahiosaur

**Brahiosaur** (*gušter-ruka*) je dinosaur sa kraja jure.

Ime je dobio jer su mu prednji udovi bili duži nego zadnji.

Dugo je bio najveći poznati dinosaur. Prvi mu je kostur nađen u Grand River kanjonu u Coloradu u SAD-u. Nađeni su poslije kosturi dinosaura koji su brahiosaura prešli u dimenzijama. Takav je recimo argentinosaur.
Brahiosaur je bio visok 25 metara, a glavu je mogao podići 13 iznad zemlje. Međutim, postoje dokazi da je bio viši od navedena broja. Težio je 15 do 78 tona.

Bio je dvonožni biljojed maloga mozga.

Imao je građu žirafe, rupičastu lubanju i 8 pandži.
Isidora Sekulić

**Isidora Sekulić** (Mošorin, 16. 2. 1877 – Beograd, 5. 4. 1958) je bila srpska književnica i akademik SANU.

## Život
Rođena je 16. 2. 1877. godine podno Titelskog brega, u Bačkom Selu Mošorinu kod Titela. Detinjstvo je provela u Zemunu, Rumi i Novom Sadu. Školovala se u Novom Sadu (Viša devojačka škola), Somboru (Srpska preparandija) i Budimpešti (Pedagogijum). Radila kao nastavnica u Pančevu, Šapcu i Beogradu.

## Stvaralaštvo
Do kraja, i bez ostatka, posvećena lepoti smislene reči, književnica Isidora Sekulić je za života stekla uvaženje kao najobrazovanija i najumnija Srpkinja svoga vremena. Znalac više jezika, i poznavalac više kultura i područja umetničkog izražavanja, Isidora Sekulić je kao pisac, prevodilac i tumač književnih dela ponirala u samu suštinu srpskog narodnog govora i njegovog umetničkog izraza, smatrajući govor i jezik kulturnom smotrom naroda.

Penzionisana je 1931. godine. Izabrana je za dopisnog člana Srpske kraljevske akademije 16.2. 1939, a za redovnog člana Srpske akademije nauka 14.11. 1950, kao prva žena akademik. Umrla je 5. 4. 1958. godine u Beogradu.

Duboko promišljen i umetnički istančan njen književni, prevodilački i kritički izraz je praznik naše pisane reči.

## Rekla je
Ta larma što je dignuta oko mene mnogo me je potresla. Molila sam neke poznanike, mlade ljude, da gde god vide nešto o meni napisano, priguše. Ali eto šta su uradili. Zvali su me na neko veče o meni, ali ja sam odbila, rekla sam da sam bolesna. Svi su hteli da me skinu sa dnevnog reda. Kažu: ima 80 godina, skoro će umreti, daj da napišemo nešto i da je ostavimo. To strašno vređa. Volim tišinu, zato me je ta buka oko mene mnogo potresla. Ako nešto vredim, neka kažu posle moje smrti, a ni dva dana pred smrt ne želim da me hvale. Nisam bila srećna. S tim sam se pomirila. Postoji vasionska sreća koja opredeljuje ljude. Ako niste voljeni, uzalud ćete vi nastojati da vas vole.

## Dela
U pola veka književnog rada u više oblika umetničkog iskazivanja i rasuđivanja - objavila je mnoštvo knjiga narativne proze, kritičkih knjiga i članaka. Navodimo samo neka od važnijih dela:
* Saputnici (1913) – pripovedna vrsta intimnog dnevnika
* Pisma iz Norveške (1914) – putopis
* Iz prošlosti (1919)
* Đakon Bogorodičine crkve (1919) – roman
* Kronika palanačkog groblja (1940) – pripovetke
* Zapisi (1941)
* Analitički trenuci i teme, knj. 1-3 (1941) – eseji
* Zapisi o mome narodu (1948)
* Njegošu knjiga duboke odanosti (1951)
* Govor i jezik, kulturna smotra naroda (1956).
* Bure (1955)

## Povezano
* Nagrada Isidora Sekulić

## Vanjske veze

* Intervju sa Isidorom Sekulić
* Isidora Sekulić na Myserbia.net
Međunarodni aerodrom Tân Sơn Nhất

**Međunarodni aerodrom Tan Son Nhat** (Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất) , također poznat kao **Međunarodni aerodrom Tan Son Nhat**, je aerodrom smješten u Tan Binhu, 6&nbsp;km sjeveroistočno od Ho Chi Minh Grad, Vijetnam.

Aerdorom je zračno raskršće za Vietnam Airlines, Jetstar Pacifica.

## Aviokompanije i odredišta

### Cargo airlines

## Reference

## Vanjske veze

* Tan Son Nhat International Airport (official site)
Gaj Klaudije Marcel Mlađi

**Gaj Klaudije Marcel Mlađi** (*Gaius Claudius Marcellus Minor*, 88. pne. - maj 40. pne.) bio je rimski političar iz doba kasne Republike, poznat po tome što se, usprkos rodbinske povezanosti, suprotstavljao Juliju Cezaru.

Gaj je pripadao uglednoj rimskoj porodici Klaudijevaca i bio direktni potomak Marka Klaudija Marcela, heroja drugog punskog rata. Bio je oženjen dva puta. Njegova druga supruga je bila Oktavija Mlađa, Cezarova pranećaka i sestra budućeg cara Augusta. S njome je imao troje djece - dvije kćeri po imenu Klaudija Marcela i sina Marka.

Gaj se od samih početaka svoje karijere suprotstavljao Cezaru. Godine 54. pne. je Cezar, nedugo nakon smrti Julije, svoje kćeri i Pompejeve supruge, navodno Oktaviju pokušao nagovoriti da se razvede od Gaja i uda za Pompeja, kako bi se očuvao Prvi trijumvirat. Pompej nije pristao na plan, a Gaj je ostao žestoki Cezarov protivnik. Godine 50. pne. je postao konzul, a mandat mu je obilježen pokušajima da se Cezar opozove s mjesta prokonzula, odnosno komandanta vojnih snaga u Galiji. Kada pokušaji da se to uredi zakonskim tekstom nisu uspjeli, Gaj je direktno od Cezara tražio da podnese ostavku. Istovremeno je nastojao spriječiti da se Cezar kandidira za konzula *in absentia*, čime mu se oduzela mogućnost da u Rim dođe pod zaštitom svojih vojnika.

Kada je, pak, Cezar sa svojom vojskom sljedeće godine provalio u Italiju, započevši građanski rat, Gaj je, za razliku od svog brata Marka i rođaka Gaja Starijeg, odlučio ostati u Rimu i ne priključiti se pompejanskoj vojsci u izbjeglištvu. Zbog toga mu je Cezar dao pomilovanje. Godine 47. pne. je, nakon bitke kod Farsala, uspješno isposlovao pomilovanje za Marka i Gaja Starijeg.

Umro je u maju 40. pne. a Oktavija se nakon njegove smrti preudala za Marka Antonija.

Njegovi unuci iz prvog braka su bili carski vojskovođa Publije Kvinkcilije Var i njegove dvije sestre.
 
## Napomene
* Rimske kovanice s Gajevim likom se mogu vdijeti na http://www.wildwinds.com/coins/sear5/s0409.html
Hồ Chí Minh (grad)

**Hồ Chí Minh** (vijet. , ranije ) je najveći grad u Vijetnamu. U svojoj dugoj historiji, bio je poznat pod brojnim imenima kao što je *Prey Nokor*, kada je bio važna kmerska morska luka prije nego što su ga osvojili Vijetnamci u 17. vijeku. Pod imenom *Saigon* bio je glavni grad francuske kolonije Indokine a kasnije i nezavisne republike Južni Vijetman u periodu od 1955 - 1975. godine. Južni Vijetnam je bila kapitalistička antikomunistička država, a borila se protiv komunističkog Sjevernog Vijetnama i Viet Conga tokom Vijetnamskog rata uz podršku SAD i drugih država. Saigon su okupirale sjeverovijetnamske snage 30. aprila 1975. godine, kada je rat i završen pobjedom komunista. Grad je spojen 2. jula 1976. godine sa obližnjom provincijom Gia Định i zvanično je preimenovan u *Ho Chi Minh grad* po vijetnamskom vođi Hồ Chí Minhu (mada se i danas često koristi stari naziv Sài Gòn).

U šire područje Ho Chi Minha, koje čini metropolsko područje grada, ulaze i manji okolni gradovi Thủ Dầu Một, Dĩ An i Biên Hòa, a ukupni broj stanovnika metropole je preko 9 miliona, što čini najveće naseljeno područje u Vijetnamu. Prema procjenama broj gradskog stanovništva do 2025. godine mogao bi narasti do 13,9 miliona. Metropolsko područje grada Ho Chi Minha obuhvata najveći dio jugoistočne regije kao i provincije Tiền Giang i Long An, a nakon što se zvanično konstituira obuhvatat će prostor oko 30.000 km2 sa stanovništvom od preko 20 miliona do 2020. godine.

Prema podacima Mercer Human Resource Consulting, Economist Intelligence Unit i ECA International, Ho Chi Minh je rangiran na 132. mjestu najskupljih gradova svijeta za strane radnike.

## Reference
Đồng Hới

**Đồng Hới** (*Đồng Hới*) ili Šangaj je luka i jedan od najvećih gradova Quảng Bình provinciji, Vijetnam, koji se nalazi u Quang Ninh, Bo Trach, Južno kinesko more.
Nalazi se pored rijeke Nhật Lệ.
Aerodrom Dong Hoi je aerodrom smješten u Loc Ninhu, 6 km sjeveroistočno od Dong Hoi.
Phong Nha-Ke Bang smješten u Bo Trachu, 50 km sjeveroistočno od Dong Hoi.
Rimsko osvajanje Britanije

**[[Drevni Rim|Rimsko]] osvajanje [[Britanija (otok)|Britanije]]** započelo je godine 43. kada se rimska vojska pod komandom cara Klaudija iskrcala na područje današnje južne Engleske, pokorila tamošnja britska plemena i uspostavila trajnu rimsku vlast. U sljedećih nekoliko decenija, područje pod rimskom vlašću se proširilo na zapad u današnji Wales te na sjever prema današnjoj Škotskoj. Rimska osvajanja su, pak, okončana kada je godine 122. započela izgradnja Hadrijanovog zida, koji je postao dio limesa; područja sjeverno od njega su ostavljena barbarskim domorocima.

Nepuni vijek prije Klaudijevog pohoda, Julije Cezar je za vrijeme galskih ratova godine 55. i 54. pne. poduzeo dva kratka pohoda na Britaniju, pri čemu je potonji rezultirao nominalnom uspostavom rimske vlasti preko klijentskog britskog kralja.

## Literatura
* The Great Invasion, Leonard Cottrell, Coward-McCann, New York, 1962, hardback. Was published in the UK in 1958.
* Tacit, *[[Historije (Tacit)|Historije]]*, *[[Anali (Tacit)|Anali]]* i *[[Agricola (knjiga)|De vita et moribus Iulii Agricolae]]*
* *A.D. 43*, John Manley, Tempus, 2002.
* *Roman Britain*, Peter Salway, Oxford, 1986
* Miles Russel - Ruling Britannia - History Today 8/2005 p5-6
* Francis Pryor. 2004. *Britain BC*. New York: HarperPerennial.
* Francis Pryor. 2004. *Britain AD*. New York: HarperCollins.
* George Shipway - Imperial Governor. 2002. London: Cassell Military Paperbacks.
Seneka Retor

**Marko Anej Seneka** (), takođe poznat i kao Seneka Stariji i Seneka Retor, otac Seneke Filozofa, bio je rimski orator i pisac. Rođen je u Kordubi (današnja Kordoba) 54. pne. a umro je 39.
Tibul

Albije **Tibul** (*Albius Tibullus*, 54.pr.Kr - 19.pr.Kr), rimski liričar. Pisao je ljubavne elegije i ubraja se među najvažnije rimske elegičare i lirike uopće. Najčešće piše o čežnji za idiličnim seoskim životom i ljubavnom srećom. U razdoblju humanizma i renesanse utječe na niz hrvatskih pjesnika, među kojima je i Ivan Česmički (Jannus Pannonius).
Mary Anderson

**Mary Anderson** (1866 – 1953) je bila inovatorka brisača za vetrobranska stakla na automobilu.

Pre nego što je proizveden prvi automobili u Sjedinjenim Američkim Državama, Meri Anderson, 1903. godine, pantentirala je mehaničke brisače za vetrobranska stakla. Kao svestrana, pragmatična i vrlo sposobna, Meri Anderson, uspešno se bavila građevinom, uzgojem stoke i vinove loze.

Mehanizam, koji se sastojao od ručice, poluge i obložene gume, od 1916. godine, bio je standardan deo opreme u Sjedinjim državama, a po isteku prava, 1920. godine, njen pronalazak doživeo je primenu u automobilskoj industriji u čitavom svetu. 
Od svog patenta, tokom svog života, Meri Anderson nije imala mnogo. Pokušaji da unovči pravo za proizvodnju brisača, uglavnom su bili bezuspešni. Jedini prihod koji je ostvarivala od svog patenta, bila je jednokratna provizija za ustupanja prava proizvodnje na određeni period, ali uslovi su bili veoma nepovoljni po nju.

U početku pronalazak Meri Anderson, nailazio je na oštre kritike, čak i podsmeh. Mnogi su smatrali da brisači za vetrobranska stakla, odvlače pažnju vozaču tokom vožnje. Uobičajeni način čišćenja vetrobranskog stakla tokom putovanja, početkom 20. Veka, podrazumevao je zaustavljanje vozila i ručno brisanje.

Evropska asocijacija proizvođača automobila, objavila je podatak da je u 2008. godini proizvedeno oko 50 miliona automobila u svetu. Svi oni u sebi imaju ugrađen pronalazak Meri Anderson.

## Izvori
* Meri Anderson na About.com
* Meri Anderson na sajtu Massachusetts Institute of Technology 
* Meri Anderson na women-inventors.com 

## Napomene
* Tekst delom sadrži prevod članka sa Wikipedije na engleskom jeziku (http://en.wikipedia.org/wiki/Mary_Anderson_(inventor) ) pod uslovima Licence za slobodnu dokumentaciju GNU-a i licence CC-BY-SA 3.0 Unported.
Aerodrom Đồng Hới

**Međunarodni aerodrom Dong Hoi** (Sân bay Đồng Hới) , također poznat kao **Cảng hàng không Đồng Hới**, **Dong Hoi Airport**, je aerodrom smješten u Loc Ninhu, 6 km sjeveroistočno od Dong Hoi, Vijetnam. 

Aerdorom je zračno raskršće Vietnam Airlinesa.

## Aviokompanije i odredišta
* Vietnam Airlines (Hanoi, Ho Chi Minh Grad)
## Vanjske veze

* Dong Hoi Airport  (službena stranica)
53. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **53. pne.** je bila godina predjulijanskog rimskog kalendara. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Mesale i Kalvina** illi, nešto rjeđe, **godina 701. ''[[Ab urbe condita]]**''. Izraz 55. pne. (prije Krista) se za ovu godinu počeo koristiti u ranom srednjem vijeku, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala uvriježena metoda za imenovanje godina.

## Događaji

* Rimskom Republikom kao konzuli upravljaju Marko Valerije Mesala i Gnej Domicije Kalvin.
* Marko Licinije Kras, rimski guverner Sirije i trijumvir, pljačka hramove u Hijerapolisu i Jeruzalemu kako bi financirao svoj veliki pohod na Partsko Carstvo.
* Galski ratovi: Julije Cezar na čelu rimske vojske kod rijeke Sabis guši ustanak Belga pod Ambioriksom.
* Artavazd II postaje kralj Armenije.
* Bitka kod Kare u kojoj partske snage pod Surenom uništavaju rimsku vojsku pod Krasom, koji je tom prilikom ubijen.
* Galski ratovi: Vercingetoriks, poglavica Arverna, u centralnoj Galiji započinje veliki ustanak protiv Rimljana kome će se priključiti gotova sva galska plemena.

## Rođenja
* Yang Xiong, kineski filozof (u. 18)

## Smrti
* Marko Licinije Kras, rimski političar i trijumvir (r. cca. 115. pne.)
* Abgar II, knez Osroene
Sabis

**Sabis** može označavati:

* Antičko ime za rijeku Sambre u današnjoj sjevernoj Francuskoj i južnoj Belgiji;
** Bitka na Sabisu, koja se kraj istoimene rijeke odigrala u doba galskih ratova.
* Dolina Sabis na planeti Mars, ime dobila po antičkoj rijeci;
* Školski sistem SABIS koji koristi Međunarodna škola Choueifat
* *A Dirge for Sabis*, prvi roman iz fantasy trilogije *[[The Sword of Knowledge]]*.
Marko Valerije Mesala Ruf

**Marko Valerije Mesala Ruf** (*Marcus Valerius Messalla Rufus*, cca. 104/3 - 26. pne.) bio je rimski političar iz doba prijelaza Republike u Carstvo.

Bio je sin inače nepoznatog Marka Valerija Mesale te Hortenzije, sestre znamenitog govornika Kvinta Hortenzija. Njegova sestra Valerija Mesala je bila četvrta supruga diktatora Sule.

Tokom svoje političke karijere je dva puta bio optužen za izbornu prevaru - jednom ga je uspješno obranio tetak Hortenzije, a drugi put je osuđen. Usprkos toga je godine 54. pne. izabran za konzula, te vršio tu dužnost godine 53. pne. Osim političke, imao je i vjersku funkciju augura koju je vršio 55 godina, te o vjerskim obredima napisao i danas izgubljenu knjigu. Za vrijeme građanskog rata je stao na Cezarovu stranu. Nedugo prije Ciceronovog pogubljenja godine 43. pne. se oženio za njegovu bivšu suprugu Terenciju.

Dva Valerijeva sina iz prethodnog braka su postali konzuli - Marko (godine 32. pne.) i Poticije (kao suffect godine 29. pne.).

## Fusnote

## Literatura
* Syme, Ronald, *Augustan Aristocracy*
* Cicero, *Ad Fam.* vi. i8, viii. 4, *ad Alticum,* iv. 16;
* Dio Cassius xl, 17, 45;
* *Bellum africanum*, 28;
* Macrobius, *Saturnalia*, i. 9, 14
* Aulus Gellius xiii. 14, 3.
Gnej Domicije Kalvin

**Gnej Domicije Kalvin** (*Gnaeus Domitius Calvinus*, 1. vijek pne.) bio je rimski političar i vojskovođa iz doba prijelaza Republike u Carstvo, poznat kao vjerni sljedbenik Cezara i Oktavijana.

## Literatura
* Matthias Gelzer. *.* Harvard University Press, 1997.
* Ronald Syme. *[[The Roman Revolution]].* Oxford University Press, 1939.
Artavazd II od Armenije

Kralj **Artavazd II** (, ? - 31. pne.) je bio vladar Armenije od 53. do 34. pne. Bio je sin kralja Tigrana Velikog te nakon stupanja nastavio njegovu pro-rimsku politiku pružajući pomoć Krasu u njegovom pohodu na Partsko Carstvo. Kras je, pak, odbio Artavazdov prijedlog da rimska vojska napreduje preko armenskih planina, nego se odlučio za direktan put kroz pustinju, što je dovelo do katastrofe kod Kare. Nakon toga je Artavazd bio prisiljen priznati partskog kralja Oroda II za svog sizerena te svoju sestru udati za Orodovog sina i nasljednika Pakora.

Kada je godine 36. pne. u Armeniju došla nova rimska vojska pod Markom Antonijem, Artavazd je ponovno prešao na rimsku stranu. Međutim, čim je Antonije podružio na istok kako bi pokorio Mediju Atropatenu, Artavazd se vratio pod partsku vlast.

Antonije nije odustajao, te je godine 34. pne. Artavazdu poslao svog prijatelja Kvinta Delija na čelu izaslanstva koje je armenskog kralja trebalo nagovoriti da svoju kćer uda za Aleksandra Heliosa, Antonijevog sina iz braka s egipatskom kraljicom Kleopatrom. Artavazdova neodlučnost u prihvaćanju ponude je dovela do još jednog Antonijevog pohoda; pokušaj da se kralj zarobi vabljenjem na lažne pregovore u Nikopolisu nije uspio, ali je rimska vojska kasnije opsjela i zauzela glavni grad Artaksatu, zarobivši pri tome Artavazda i članove njegove porodice. Antonijev pokušaj da tako zavlada Armenijom nije uspio; armensko plemstvo je za novog kralja izabralo Artavazdovog sina Artaksiju koji je zatražio partsku pomoć.

Antonije se sa zarobljenim kraljem vratio Kleopatri te priredio trijumf, prilikom koga je Artavazd, iako vezan zlatnim lancima, odbio proskinezu. Ostao je u zarobljeništvu sve do 31. pne. kada je u kod Akcijuma u sukobu s Oktavijanom uništena Antonijeva vojska. Kleopatra je, očajnički tražeći saveznike, pokušala na svoju stranu privući Artavazda I, vladara Medije Atropatene s kojim je Artavazd II bio u dugogodišnjoj zavadi. Armenskog kralja je dala pogubiti te njegovu glavu poslala u Atropatenu; Oktavijanovo osvajanje Aleksandrije je, međutim, taj plan učinilo besmislenim.
 
## Napomene


## Izvori
* Plutarh, *Život Krasa*.
Teofan Grk

**Teofan Grk** (nekada navođen kao "Feofan Grk" od , grčki: Θεοφάνης; cca. 1340 &ndash; cca. 1410) bio je bizantski grčki umjetnika i jedan od najvećih ikonografa, odnosno slikara ikona u moskovskoj Rusiji, poznat i kao učitelj i mentor velikog Andreja Rubljova.

## Neka djela
**Freske**

Image:Spas na Ilyine - Saint Macarius the Great.jpg|Sv. Makarije iz Egipta
Image:Spas na Ilyine - Stylite Daniel.jpg|Sv. Danijel Stolipnik
Image:Spas na Ilyine - Patriarch Abel.jpg|Abel
image:Spas na Ilyine - Trinity.jpg|Trojstvo

**Ikone** - za neke od njih je Teofanovo autorstvo predmet kontroverze

image:Feofan_Donskaja.jpg|Donskaja ikona
image:Theofanus uspenie.jpg|Uspenje Marijinoi (Uspenie Bogorodici)
Image:Deisusnaya_ikona_Bogoroditsy_Feofan.jpg|Marija, Blagoveščenski sabor u Moskovskom Kremlju
image:Feofan predtecha.jpg|Ivan Krstitelj zajedno sa Bogorodicom
Nizozemska politika prema drogama

**Holandska politika o drogama** se zasniva na 2 principa:

# Korišćenje droga je javno zdravstveno pitanje, a ne kriminalno.
# Pravi se razlika između teških droga i lakih droga.

Holandski zakon razlikuje da li supstanca izaziva samo psihičku ili takođe i fizičku zavisnost. Razlikuju se teške droge, koje nose „neprihvatljih rizik“ (npr. kokain, heroin, itd.) i lake droge (poput pečurki psilociba i derivata konoplje: hašiša i marihuane).

U Holandiji je dozvoljeno uzgajanje 5 biljaka konoplje po osobi, ili posedovanje 5 grama hašiša ili marihuane po osobi. Mesta na kojima se konoplja i magične pečurke prodaju su kofi šopovi. 
Prodaja konoplje je „zabranjena, ali nije kažnjiva“, pa zakon zvanično ne prisiljava na poštovanje ovih, širom nacije prihvaćenih pravila:
* ne reklamirati
* ne prodavati i teške droge
* ne prodavati maloletnicima
* ne prodavati više od dozvoljene količine (5 grama)
* ne uznemiravati javnost

Jedan od glavnih ciljeva ovakve politike je da razdvoji tržište teških i lakih droga da bi uživaoci lakih teže dolazili u dodir sa teškim drogama. Cilj je takođe izbaviti tržište lakih droga iz ruku kriminalaca, i tako smanjiti kriminal.

## Povezano
* Dekriminalizacija
* Lake i teške droge

## Vanjske veze
* Dutch Soft Drugs Policy 
* Dutch drugs policy for tourist
* "Holland's Half-Baked Drug Experiment"
* 2000-2001 Progress Report on the Drug Policy of the Netherlands (pdf)
Lake i teške droge

**Lake i teške droge** predstavlja podelu psihoaktivnih droga. Ova razlika se pravi kako u nezvaničnom govoru, tako i u zakonodavstvu određenih država. Pojam **teške droge** se koristi za droge koje stvaraju fizičku zavisnost, dok se pojam **lake droge** koristi za one droge koje izazivaju blagu psihološku zavisnost ili je ne izazivaju uopšte.

Ova kategorizacija je često subjektivna, društveno i kulturno uslovljena za svaku drogu. Zavisno od konteksta, određena droga se može kategorizovati na više različitih načina. LSD se svrstava u laku drogu sa teškim posledicama

## Teške droge

Primeri teških droga su heroin, morfijum, kokain, amfetamin i metamfetamin. Alkohol i nikotin (duvan) se takođe svrstavaju u teške droge zbog toga što izazivaju zavisnost i opasne su po zdravlje. Droge u ovoj grupi se najčešće opisuju time što izazivaju fizičku zavisnost, postoji veća mogućnost predoziranja, i nose brojne zdravstvene rizike, uključujući smrt.

## Lake droge

Primeri lakih droga su kanabis, meskalin, psilocibin i LSD. Pojam lakih droga se najčešće upotrebljava za indijsku konoplju (marihuanu ili hašiš) jer nije povezana sa smrtnim slučajevima, niti kriminalom i nasiljem među korisnicima, niti postoje dokazi da izaziva fizičku zavisnost. Ovo razlikovanje lakih i teških droga je važno za politiku droga Holandije, gde je uzgajanje i upotreba konoplje tolerisana. Neke psihodelične droge, poput psilocibina i LSD-a se takođe smatraju lakim drogama jer ne postoje dokazi da izazivaju fizičku zavisnost i skoro je nemoguće predozirati se njima. Ali postoje zdravstveni rizici vezani za njihovu upotrebu.

## Izvori

## Povezano
* Droga
* Holandska politika droga
Metamfetamin

**Metamfetamin** je sintetička droga iz skupine spojeva feniletilamina koja brzo izaziva ovisnost. Stimulativna svojstva su slična adrenalinu. Efekti ove droge su teži nego kod kokaina i drugih droga i nekada uključuju akutnu depresiju, psihotične epizode i oštećenja mozga. Prodaje se ilegalno u raznim oblicima (pilule, prašak, kapsule). Jeftinija je od drugih ilegalnih droga i od legalno dostupnih supstanci. Suvremenim kemijskim procedurama ova se droga lako sintetizira, što je čini izuzetno društveno opasnim, uzimajući u obzir i rizik za mentalno zdravlje dugotrajnih korisnika.

## Reference

## Literatura

* 

## Povezano
* Feniletilamini
* PiHKAL
* Psihoaktivne droge

## Vanjske veze

* NIDA o metafmetaminu 
* NIDA o metafmetaminu
Yang Xiong (pisac)

**Yang Xiong** (53. pne. – 18. n.e.) bio je kineski taoistički pjesnik iz pisac rodom iz današnjeg Chengdua. Na kineskom se njegovo ime piše 揚雄, ali se često pogrešno navodi kao 楊雄 u historijskim dokumentima kao što je *[[Sancai Tuhui]]*.

Yang se kao filozof smatra materijalistom. Za razliku od Mencija (4. vijek pne.) nije pisao kako su ljudi po svojoj prirodi dibri, niti da su kao Xunzi (cca. 300&ndash;230. pne.) po svojoj prirodi zli, nego da nastaju kao mješavina i jednog i drugog . Među djelima mu se ističe molitvenik pod nazivom *Taixuan* (太玄, "Velika misterija"), antologija *Fayan* (法言, "Rijeli po kojima treba živjeti") i *[[Fangyan]]*, prvi rječnik kineskih dijalekata. Bio je bliski suradnik dvorskog funkcionara i filozofa Huan Tana.

## Povezano
* Materijalizam

## Reference

* Chen, Keming and Zhang, Shancheng, "Yang Xiong" . *[[Encyclopedia of China]]* (Philosophy Edition), 1st ed.
* Zhu, Binjie, "Yang Xiong" . *[[Encyclopedia of China]]* (Chinese Literature Edition), 1st ed.

## Vanjske veze
* Yang Xiong, Internet Encyclopedia of Philosophy biography
* Yang Xiong, *Qin Shi Bu* (琴史補; "Appended History of the Guqin") article
*
Barbiturat

**Barbiturati** su psihofarmakološka sredstva, poznata i kao hipnotici, koja deluju na više psihičke procese i funkcije. Dele se na vrste sa brzim, srednjim i dugim delovanjem, uvek sa sličnim simptomima: poremećaj u proceni vremena, opadanje pažnje i budnosti, labavljenje mišićnog tonusa, sporije učenje i opadanje motoričkih veština.
Hronična upotreba stvara toleranciju na veće doze, kao i zavisnost. Unošenje prekomerne doze, kada se mešaju sa alkoholom, može uzrokovati komu i smrt.

## Reference

## Vanjske veze

* DEA o barbituratima
* Barbiturati na EROWID sajtu
Mir-Jam

**Milica Jakovljević** (poznata pod pseudonimom **Mir Jam**; rođena 22. 4. 1887. u Jagodini, umrla 22. 12. 1952. u Beogradu) je bila srpska književnica. Detinjstvo i mladost provela je u Kragujevcu, a nakon Prvog svetskog rata preselila se u Beograd. Novinarsku karijeru je započela u beogradskim „Novostima“, a nastavila u „Nedeljnim ilustracijama“. Pod pseudonimom Mir Jam objavila je više ljubavnih priča i romana.

## Književni rad
Laki, ljubavni sadržaji, kao i jednostavan, često sladunjav i iznad svega slikovit stil, obezbedili su njenim romanima stalnu popularnost. Stvarnu vrednost njenih romana predstavlja detaljno i autentično dočaravanje života i vrednosti građanske klase u međuratnoj Jugoslaviji, koje joj je donelo nadimak Džejn Ostin srpske književnosti.

Milica Jakovljević, sestra Stevana Jakovljevića (autora „Srpske trilogije“) govorila je ruski i francuski jezik i, iako je pisala o ljubavi i braku, nikad se nije udavala.

## Objavljena dela
Romani:
* Ranjeni orao
* To je bilo jedne noći na Jadranu
* Nepobedivo srce
* Otmica muškarca
* Greh njene majke
* U slovenačkim gorama
* Samac u braku
* Mala supruga
* Izdanci Šumadije

Zbirke pripovedaka: 
* Dama u plavom
* Devojka sa zelenim očima
* Časna reč muškarca
* Sve one vole ljubav

Pozorišni komadi:
* Tamo daleko
* Emancipovana porodica

## Ekranizovani romani
* Ranjeni orao (TV serija)
* Ranjeni orao (film iz 2009)
* Nepobedivo srce (TV serija)
* Greh njene majke (TV serija)
* Samac u braku (TV serija)
* Jedne letnje noći (TB sepija)

## Vanjske veze
* 
* "Mir Jam - PERO PUNO LJUBAVI", Miljana Laketić, *V. Novosti*, feljton, 2009.
* Tužna sudbina „ranjenog orla“ , Mile Nedeljković, *Press magazin*, 18. januar 2009.