open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ujedinjenje Njemačke

**Ujedinjenje Njemačke** se može odnositi na:

* Ujedinjenje Njemačke 1871.
* Ujedinjenje Njemačke 1990.
Velika Britanija

**Velika Britanija** se može odnositi na:
* Velika Britanija (ostrvo), ostrvo u severozapadnoj Evropi
* Kraljevstvo Velika Britanija, bivša država u severozapadnoj Evropi, koja je postojala od 1707. do 1801.

ili:
* Ujedinjeno Kraljevstvo (zvanično Ujedinjeno Kraljevstvo Velike Britanije i Severne Irske), država u severozapadnoj Evropi
* Ujedinjeno Kraljevstvo Velike Britanije i Irske, zvanično ime Ujedinjenog Kraljevstva između 1801. i 1927.

## Povezano
* Britanija, razvrstavanje
* Nova Britanija, ostrvo
Restauracija Meiji

**Restauracija Meiji** (jap. 明治維新 *Meiji Ishin*), naziv za lanac događaja kojima je 1868. u Japanu restaurirana praktična carska vlast pod carem Meijijem. Naziva se još i *obnova*, *revolucija* ili *reforma Meiji*.

U stvarnosti, prevrat su izveli samuraji i regionalni klanovi ujedinjeni u reformatorski pokret protiv šogunove vlasti, oslabljene nakon što je pod pritiskom zapadnih sila prekinuta viševjekovna politika izolacije Japana od vanjskog svijeta. Centar pokreta bio je u buntovnim, ali i zavađenim pokrajinama Satsuma i Choshu. 

Oni su se ujedinili godine 1866. a godinu dana kasnije preuzeli carsku palaču, natjeravši posljednjeg šoguna Tokugawa Yoshinubu da podnese ostavku. Šogunovi pristaše su još dvije godine pružali oružani otpor.

Meiji revolucija predstavlja jedan od najvažnijih događaja u historiji Japana i svijeta, jer je njime započeo proces napuštanja drevnih feudalnih institucija i ubrzane transformacije Japana u modernu industrijsku državu i svjetsku silu.
Defektologija

**Defektologiju** kao nauku izrazitog transdisciplinarnog karaktera je, u izvesnoj meri, teško definisati. Dosadašnji pokušaji definisanja su kretali od generalnih definicija koje kažu da je "defektologija nauka o hendikepiranom čoveku", preko definisanja defektologije kao nauke "koja proučava stanje osoba čiji je integritet usled trajnih psihofizičkih smetnji narušen, a sposobnost socijalne integracije smanjena" (Marković D. prema Stošljević L., 1990.), pa sve do nešto kompetentnijih definicija koje defektologiju posmatraju kao "sistem znanja, sveukupnost naučnih razmatranja o rehabilitaciji hendikepiranih lica" (Keramitčievski S., 1978).
Politika

**Politika** u najširem smislu označava aktivnost kroz koju ljudi stvaraju, čuvaju, provode ili mijenjaju pravila po kojima žive. Kao takva označava prvenstveno društvenu aktivnost, koja je s jedne strane bitno vezana uz postojanje različitosti i konflikta, a s druge strane spremnosti na kompromis i konsenzus. Politika u pravilu nikada ne predstavlja ostvarenje, nego nastojanje da se ostvari razrješenje sukoba.

**Politika** je i proces i metod sticanja i održavanja podrške javnosti.

Nauka koja proučava političko ponašanje i istražuje metode sticanja i primene vlasti, nametanja volje jedne grupe drugoj, zove se političke nauke.

## Etimologija
Definicija riječi politika se bazira na osnovu historije riječi i ideja. Ona se pored toga u velikoj mjeri inspiriše prihvaćenim koncepcijama i rječnikom. U humanističkim naukama treba se prepustiti općem mišljenju. Sociolozi su primjetili direktno podudaranje između jezika i stvaranja prava. Isto to se odrazilo i na političke pojmove. Umjesto različitih i spornih solucija, preovladava definicija koja je *najviše* prihvaćena.

Naime izraz politika dolazi od grčke riječi *polis, politeia,poliktika,politike*.
* *[[polis]]*: grad-država, grad, predjel, skup građana koji obrazuju grad
* *politeia*: država, ustav, politički režim, republika, državljanstvo
* *politika*: neutralna množina od riječi politikos, političke stvari, građanske stvari, sve što se odnosi na državu, ustav, politički režim, republiku, suverenitet.
* *politike tehne*: političko umjeće

## Pojam politike i različito značenje reči "politika"

Kroz historiju su se iskristalizirala četiri glavna značenja, odnosno definicije pojma "politika". To su:

* politika kao "umjetnost vladanja";
* politika kao vođenje javnih poslova;
* politika kao sredstvo rješavanja sukoba;
* politika kao ostvarivanje vlasti, odnosno raspolaganje društvenim resursima.

## Povezano

* Političar
* Politička stranka
* Ideologija
* Društveno-političko uređenje

## Vanjske veze

* The Talent - Politics Beyond Nations
* Political Forums
* Talk Politics
Preduzeće

**Preduzeće** ili **poduzeće**, osnovni privredni subjekt (organizacija), koji se osniva radi sticanja dobiti. Ciljna funkcija preduzeća je dobit (profit). Ovo karakteriše sve pravne forme preduzeća. Preduzećima koja obavljaju delatnost od opšteg interesa svojstveno je da, pored ove ciljne funkcije, mogu imati i sekundarnu ciljnu funkciju. Ona se sastoji u zadovoljavanju potreba korisnika usluga iz obavljanja ove djelatnosti.

Preduzeća organizuju proizvodnju, nude na tržištima određene količine roba (gotovih proizvoda), nastojeći da maksimiziraju svoje dobiti. Kada odlučuju o proizvodnji ponudi, preduzeća nastoje da svoje prozvode (usluge) prodaju po takvim cenama, kako bi pokrili cene koštanja (odnos ukupnih trpškova proizvodnje i prometa po jedinici proizvoda) i ostvarili određeni iznos dobiti (na primer, u vrednosti 10% cene koštanja). 
Preduzeća se uzdržavaju od smanjivanja cijena, jer to mogu uraditi i konkurenti. Time mogu više izgubiti nego dobiti. Ovakvo ponašanje preduzeća svojstveno je privredama sa izraženom konkurencijom i bez značajnih inflatornih i monoplističkih tendencija.

Osnovna obeležja preduzeća su:
* preduzeće ima svoju ekonomiju;
* ekonomiju ostvaruje u okruženju sa kojim je u permanentnoj komunikaciji;
* preduzeće je složen, dinamički, ekonomski sistem;
* preduzeće je poslovno-finansijski entitet, te se kao takav rukovodi, pre svega, poslovno-finansijskim ciljevima;
* procesima i pojavama u preduzeću upravlja kompetentan menadžment.

## Oblici i vrste preduzeća u savremenim uslovima

* Privredna ili trgovačka društva:
** društva lica: 
** ortačko 
** komanditno
* društva kapitala:
** akcionarska društva
** društva sa ograničenom odgovornošću
* javna preduzeća 
* inokosna preduzeća (radnje)
* zadruge
* korporacije
* holdinzi
* poslovna udruženja

## Povezano

* trgovačko društvo

## Vanjske veze
Slobodni softver

**Slobodan softver** ili u engleskom originalu **[[:en:Free_software|free software]]**, definisan od strane Free Software fondacije, je softver koji se može koristiti, kopirati, mjenjati i redistribuirati bez ikakvih restrikcija. Sloboda od restrikcija je centralni koncept, a suprotno je od slobodnog softvera koji je vlasnički softver (ne odnosi se na razliku da li softver košta ili ne). Uobičajni način distribucije softvera kao slobodnog je za softver koji je licenciran pod slobodnom licencom (ili kao javno vlasništvo), te da je izvorni kod javno dostupan (za kompajlirani jezik).

## Slobode

Slobodni softver ukazuje na slobodu korisnika da pokreće, presnimava, distribuira, proučava, mijenja i poboljšava softver. Još određenije, ukazuje na četiri vrste sloboda za korisnike softvera:

* Sloboda pokretanja programa, u bilo koje svrhe (sloboda 0).
* Sloboda proučavanja rada programa, i prilagodbe istog vašim potrebama (sloboda 1). Pristup izvornom kodu je preduvjet za to.
* Sloboda distribuiranja presnimaka, da biste mogli pomoći svomu bližnjemu (sloboda 2).
* Sloboda poboljšavanja programa i ustupanje vaših poboljšaka javnosti, za blagodat cijele zajednice (sloboda 3). Pristup izvornom kodu je preduvjet za to. 

Program je slobodni softver ako korisnici istog imaju sve te slobode. Prema tome, možete slobodno distribuirati presnimke, s preinakama ili bez njih, bez naplate ili s naplatom troškova distribucije, svakome svugdje. Biti slobodnim činiti sve to znači (između ostalog) da ne morate tražiti dopuštenje ni platiti za njega.

## Primeri

* autor programa može dati svoj kôd javnosti na uporabu, takav kôd nazivamo otvorenim kodom (eng. *open source*). Prevođenje izvornog koda u strojni jezik pravo je korisnika
* autor koda može dati javnosti osim izvornog koda i prevedeni kod za jednu (ili više) hardverskih platformi/operacijskih sustava
* autor može dati kod javnosti besplatno na korištenje, a može naplaćivati prevedene programe koje je on sam preveo (primjer je Xchat IRC klijent, koji ima otvoreni kod, izvršna inačica za linux je također besplatna, dok inačica za Windows OS se naplaćuje. No kako je izvorni kod besplatan, postoje na Internetu i neslužbene inačice za Windows-e, koje su besplatne za korištenje.)
* autor (ili druge osobe/tvrtke) mogu naplaćivati medij, odnosno tiskane upute/priručnike na kome distribuiraju programe/izvorni kod slobodnog softvera, odnosno koji se prodaju zajedno u paketu

## Linkovi

* Richard Stallman
* GNU
* GNU/Linux (GNU + Linux kernel)
Trgovina

**Trgovina** u najširem smislu proces razmene robe i/ili usluga. Naziv potiče od slovenske reči *[[trg]]*.

Pod **trgovinom** se u užem smislu podrazumijeva komercijalna ponuda robe u zamjenu za platežno sredstvo odnosno novac, ili za drugu robu (robna razmjena). Prava trgovina postoji samo u slučaju, kad u njoj posreduje treća osoba (trgovac), koja živi od tog posredovanja između proizvođača i kupca. Trgovina se ograničava samo na nabavu, transport i prodaju dobara, kapitala ili znanja bez da ih se u bitnom mijenja ili dorađuje. Pretpostavka za početak trgovine (ne razmjena poklona, i ne direktna razmjena između prodavača i kupca) je još u predhistorijsko vrijeme bila infrastruktura koja ju je omogućila. Pravno gledano, danas se između trgovinskim partnerima sklapaju ugovori. Između partnera koji sudjeluju u trgovini postoji trgovinski odnos.

## Povezano

* Tržište
* Tržnica
* Burza
* Trgovačka ruta
* Međunarodna trgovina

## Vanjske veze

* World Bank Data and Statistics on Trade and Regional Integration in South Asia 
* United Nations Commodity Trade Database
* Trade-Related Issues
* European Trade Directory 
* China Trade Directory
* 
* National Association of Trade Exchanges
* Federation of International Trade Associations
Urbanizam

**Urbanizam** (lat. urbanus gradski, varoški) 1. uređenje gradova s obzirom na estetske, higijenske i praktične potrebe stanovnika; 2. *lingv.* reč (izraz) karakteristična za govor gradskog stanovništva.

Eminentna preduzeća koja se u Srbiji bave urbanizmom su:
* Urbanistički zavod Beograda
* Urbanistički zavod Republike Srpske
* Zavod za urbanizam, Niš
Mediji

**Mediji** je termin koji se koristi da bi se označile one strukture u društvu koje postoje da bi komunicirale sa širom javnošću. Termin mediji se počeo koristiti 1920-ih godina sa proširenjem prisustva radija i novina koje su te decenije počele da dostižu daleko veću javnost (na državnim nivoima). Negativne konotacije medija se vezuju uglavnom za stvarajnje kulture društvenog istomišljeništva u kojima grupe u društvu postaju više podležne medijskim manipulacijama.

## Povezano

* televizija
* medijske kuće

## Vanjske veze

* Unimedia
Industrija

**Industrija** je grana privrede koja zahteva veću količinu prirodnih resursa i izvora energije da bi se dobio krajnji proizvod. Industrija zahteva velike količine početnih ulaganja kapitala, pre nego što počne da se realizuje dobit. 

Najuspešnija industrijska preduzeća u datom sektoru su najčešće ili preduzeća osnovana izrazito velikim kapitalom, ili preduzeća inovatori, koja su prva osvojila neku novu tehnologiju, proces ili tržište.

Industrija je postala ključni sektor proizvodnje u evropskim i severnoameričkim zemljama tokom industrijske revolucije, koja je izmenila pređašnje merkantilne i feudalne ekonomije kroz niz velikih tehnoloških napredaka kao što je izum parne mašine. Industrijske zemlje su zauzele kapitalistički ekonomski kurs. Železnica i parobrodi su omogućili jeftin prevoz roba do ranije praktično nedostupnih udaljenih tržišta, i omogućili privatnim firmama zgrtanje velikog bogatstva. Nakon industrijske revolucije, oko jedne trećine svetske ekonomske proizvodnje je dolazilo iz industrijskog sektora - što je veći udeo od udela poljoprivrednog sektora, ali danas je uslužni (takozvani tercijarni) sektor razvijeniji od industrijskog.
Telekomunikacije

**Telekomunikacije** ili komunikacije na daljinu, način su obavljanja komunikacija na daljinu s pomoću elektromehaničkih metoda: telegraf, telefaks, telefon, internet.

## Historija

Historija komunikacije na daljinu uključuje dimne signale i bubnjanje (vizualnu i auditivnu komunikaciju). U Francuskoj, između Pariza i Lillea, 1792. godine pokrenuta je vizualna telegrafska linija uporabom sustava semafora i *[[Chappov kod|Chappovog koda]]* (prema francuskom inženjeru Claudeu Chappeu koji je sagradio taj sustav). Električni telegraf ušao je u uporabu 1839. godine, iako je Samuel Morse prvu (neuspješnu) demonstraciju svog sustava prikazao još dvije godine ranije (1837.). Tridesetak godina kasnije, točnije 1866. godine, položen je prvi transatlantski kabel koji je omogućio trenutnu komunikaciju između Starog i Novog svijeta.

## Telekomunikacije danas
* Mobiteli
* Internet
Rekreacija

**Rekreacija** je korišćenje vremena na neprofitabilan način, a na mnogo načina predstavlja i terapeutsko osveženje za telo i duh. 
Rekreacija se često razlikuje od dokolice. 
Dok se za *dokolicu* smatra da je, ili bi trebala biti, odmarajuća, *rekreacija* je osvežavajuća i zabavna. 
Kako sve više i više vodimo sedeći način života, potreba za rekreacijom se povećava. 
To pokazuje i rast popularnosti takozvanih aktivnih odmora.

Rekreacija, igra i zabava nisu svojstvene samo ljudima, već im se gotovo sva bića donekle prepuštaju. Igra je neophodna za razvoj raznih sposobnosti, uključujući i one najosnovnije kao što su motoričke sposobnosti kod mladih.

Vikend je tipično vreme za rekreaciju, možda (u judeo-hrišćanskoj i islamskoj kulturi) zbog toga što sabat pada na vikend, a sabat je "dan odmora". 
Praznici su takođe često vreme za rekreaciju.

Tradicionalno, muzika i ples su sredstvo rekreacije u mnogim kulturama, kao što su i sportovi, hobiji, igre i turizam. 
Gledanje televizije i slušanje muzike su česti oblici rekreacije, ili pre dokolice.

Mnoge aktivnosti mogu biti funkcionalne i/ili rekreacione:
* jedenje i pijenje
* gledate teve
* kupovina
* lov i ribolov
* putovanje
* seksualni odnosi
* korišćenje interneta i telefona kao i razgovor sa ljudima licem u lice
* čitanje knjige

U skorije vreme, neki 'uzbudljiviji' oblici rekreacije uključuju: 
skijanje, skijanje na dasci, bandži džamp, skakanje padobranom, zmajarstvo, peint bol, planinarenje, bekpeking, kanjoning, speleologija, BASE skakanje, avanturistički turizam. 

Neki ljudi uživaju u oblicima rekreacije koje drugi smatraju nemoralnim, kao što su: upotreba droge, kockanje, nudizam i neki oblici seksa. 
Dok neki ljudi veruju da postoji određeno vreme kada se mogu ili ne mogu upražnjavati određeni oblici rekreacije, na primer, ne nedeljom, sabatom ili tokom ramazana.

Pošto se u velikoj meri ocenjuje kao neproduktivna, ili čak trivijalna aktivnost, preterana rekreacija se ne smatra zdravom, i može biti označena kao bekstvo od stvarnosti.

## Povezano
* Lista tema o igrama
* Lista hobija
Hobi

**Hobi** je ime za aktivnost koja se obavlja zbog ličnog zadovoljstva, a ne zbog novčanih nagrada ili primanja. Kroz hobi osoba može proširiti znanje, veštinu i iskustvo te uspostaviti (brojne) kontakte s drugim ljudima koje zanima isti hobi. Za uspehe u hobiju osoba može dobiti i nagrade od kruga istomišljenika ili od šire zajednice (npr. za slikarstvo ili fotografiju), ali osnova hobija je lično zadovoljstvo.

Sve čime se ljudi bave može biti predmetom hobija: umetnost i muzika, ples, slikarstvo; tehnika kao i modelarstvo, programiranje; nauka i kao astronomija, matematika; sport; zanatskih poslova kao što su stolarstvo, šivenje; poljoprivrede kao što je vinogradarstvo, vrtlarstvo, pčelarstvo; ili aktivnosti poput uzgoja i dresure pasa, sakupljanja maraka, posmatranje ptica.

Ponekad hobi preraste u posao. Pioniri svojim novim hobijima ponekad započnu novu industriju (npr. Steve Jobs i Steve Wozniak industriju PC računara svojim Apple-om).
Dizajn

**Dizajn** je *proces* donošenja serije odluka koje imaju za cilj konstruisanje, oblikovanje ili kreiranje nečega. Dizajn se precizno definiše kao dosezanje cilja unutar ograničenja. Dizajn se obično odvija po unapred određenom planu, ideji ili zamisli. Svrha dizajna je realizacija plana ili ideje koji mogu biti uzrokovani potrebom da se reši određen problem. Zbog toga se proces dizajna često definiše i kao proces rešavanja problema.

Kada se govori od dizajnu nekog proizvoda, predmeta ili objekta, obično se pod dizajnom smatra aranžman ili konfiguracija pojedinačnih komponenti koji čine celinu proizvoda, predmeta ili objekta.

Riječ *dizajn* ima korijen u latinskim riječima *de* i *signare*.

Danas dizajn ne predstavlja specifičnu profesiju niti disciplinu jer je pojam preširok. Postoje mnogobrojne discipline dizajna. Neke od njih su:
* industrijski dizajn
* interijer dizajn
* grafički dizajn
* modni dizajn
* type dizajn
 
Razvojem tehnologije i shodno potrebama društva, nameću se nove oblasti dizajna koje su tek u začetku razvoja kao što su:
* veb dizajn
* interaktivni dizajn
* informacioni dizajn

Neki pojmovi koji se često vežu uz dizajn su: ergonomija; estetika
Slikarstvo

**Slikarstvo** je sve što nastaje umetničkim slikanjem.

Slikanje je postupak gde se nečim (četkom, špahtlom, pastelom itd) nanosi boja (mešavina pigmenta i veziva) na podlogu. Tako nastaje slika. Čovjek koji se ozbiljno bavi slikanjem je slikar. Slikar koristi kombinaciju, crteža, kompozicije, svetla i boje da iskaže koncepte ili opiše svet oko sebe.

Podloga je često napeto platno, koje se unapred priprema za slikanje u zavisnosti od vrste boje koja će se koristiti. osim platna,podloga može biti takođe i papir, drvo, staklo, zid (freske), lesonit itd. Slike i crteži obično se stavljaju u ram i kače na zid, ali ima i mnogo drugih načina da se izlažu.

Crtanje je postupak gdje se nešto (olovka, grafit, kreda, pero itd) pritiska ili pomera po površini i ostavlja tragove na njoj. Tako nastaje crtež. Čovjek koji se ozbiljno bavi crtanjem je crtač.

Slikarstvo može biti realistično i da predstavlja realne objekte (kao npr. mrtva priroda ili pejsaž), abstrakto, nabijeno opisnim elementima, simbolima, emocijama ili političkim sadržajima. Istorijski, veliki broj dela se bavio duhovnošću i religioznim temama. Ova vrsta slikarstva se pojavljuje još od mitoloških prizora na grnčariji do biblijskih scena na zidovima katedrala.

## Slikarske tehnike

Postoji uzajamni odnos slikarskih tehnika i boja. Jedna od slikarskih tehnika je pastel, on stvara ugođaj nježnosti i ljupkosti. Akvarel svojom providnošću daje bojama prozračnost. Fresko-slikarstvo, tehnika zidnog slikarstva, nema puno detalja i dočarava prostornost i monumentalnost. Temperi je svojstvena plošnost, pa je svojstvena plakatu, a uljene boje (obično na platnu napetom na drveni okvir) su pogodne za slikanje najmanjih detalja.

Različite vrste slikarkih boja se obično identifikuju medijumom u kome je pigment rastvoren. Taj medijum određuje osnovne karakteristike boje kao što su gustina, elasticitet, rastvorljivost, brzina sušenja i tako dalje.

Vrste boja:

* Akrilik 
* Enkaustika (vosak) 
* Fresko
* Gvaš 
* Mastilo
* Ulje 
* Suvi pastel 
* Uljani pastel

## Smerovi u slikarstvu:

* Renesansa
* Manirizam
* Barok
* Rokoko
* Ikonopis
* Romantizam
* Impresionizam
* Poentilizam
* Ekspresionizam
* Futurizam
* Fovizam
* Dadaizam
* Nadrealizam
* Kubizam
* Abstraktni Ekspresionizam
* Pop art
* Hiperealizam ili fotografski realizam
* Slikanje slamom
* Naivno slikarstvo
* Simbolizam

## Poznati slikari:

* Leonardo da Vinči
* Artemizija Đentileski
* Pablo Pikaso

## Najpoznatije slike su:
 
* Mona Liza - Leonardo da Vinči
* Poslednja večera - Leonardo da Vinči

## Srpsko slikarstvo

* Marija Djurić
* Slavko Krunić
* Uroš Knežević
* Aleksandar Luković Lukijan
* Vojislav Lukoviċ
* Milan Kečić
* Milan Tucović
* Nadežda Petrović
* Aca Kuzmanovic

## Povezano

* Slikarske tehnike
Kina (razvrstavanje)

Dve države pretenduju na ime ***Kina***:

* Narodna Republika Kina je priznata od strane Ujedinjenih Nacija, što je i razumno pošto ova država kontroliše nemerivo veći prostor u odnosu na suparničku državu.
* Republika Kina je zvanično ime države šire poznate kao Tajvan. Ova država svoje istorijske pretenzije na ime *Kina* zasniva na republici nastaloj početkom 20. veka po padu carstva. Republikanski nastrojeni Kinezi i njihova vojska pod vođstvom Kuomitanga su po porazu u građanskom ratu (neposredno posle Drugog svetskog rata) pobegli na ostrvo Tajvan i proglasili sebe naslednikom *Kine*. Do sedamdesetih godina dvadesetog veka ova država je bila priznata od strane UN kao *Kina*.
Irska

**Irska** (irski **Éire** [ˈeːɾʲə], engleski **Ireland** [ˈaɪərlənd]), ostrvska država na zapadu Evrope sa glavnim gradom Dublinom.

## Geografija
Irska zauzima otprilike pet šestina irskoga otoka, a udaljena je osamdesetak kilometara od obale Velike Britanije. Zbog svojih bujno zelenih otoka Irska je dobila naziv "smaragdni otok".

Na rubovima Irske nalazi se isprekidani lanac planina. Središnja je ravnica niska, manje od jedne šestine zemlje diže se iznad 200 m nadmorske visine, s brežuljcima i grebenima, koji se izdižu iz vapnenačke podloge. Ledenjaci ledenoga doba ostavili su iza sebe plodno tlo posuto stijenama. Česta su mala jezera poznata kao lough i tresetišta. Glavne su rijeke: Liffey, Blackwater, Clare i Shannon (najduža rijeka na britanskim otocima) široke i spore.
Kraće i brže rijeke spuštaju se s rubova gorja prema obali. Najveći su lanci granitno gorje Wicklow na istoku i gorje Macgillicuddy's Reeks na krajnjem jugozapadu.

Obalni je pojas najfascinantniji na zapadu, jer je stjenovit i duboko razveden, s mnogo spektakularnih klifova. Na krajnjem jugozapadu planine se pružaju u Atlantik nizom krševitih i širokih poluotoka međusobno razdvojenih zaljevima kao što su Dingle Bay I Bantra Bay.

## Gradovi
* Popis gradova u Irskoj

## Povezano
* Himna Irske
Površina

**Površina** je geometrijski pojam kojim se mjeri koliko je velik neki prostor. 
Točka i linija nemaju površinu, odnosno površina im je nula. Sa druge strane ravan ima beskonačnu površinu.
Površina je također i dio tijela u prostoru koji je izložen spoljašnjosti.
## Historija
Merenjem površina su se bavili još stari Egipćani, ali su ga do nivoa nauke podigli tek stari Heleni. Kod njih se površina neke geometrijske slike izračunavala tako što se nizom transformacija pretvara u kvadrat iste površine. Zatim se izmere stranice kvadrata i lako izračuna površina. Od tih dana je izračunavanje površine dobilo drugi naziv: kvadratura.

## Merne jedinice
Po SI mernom sistemu, osnovna merna jedinica površine je m<sup>2</sup> ''kvadratni metar'', gde vrede i sve ostale izvedenice:

* dm2 (kvadratni decimetar, retko se koristi)
* cm2 (kvadratni centimetar, retko se koristi)
* mm2 (kvadratni milimetar, koristi se za merenje preseka žice u elektrotehnici)

Za merenje površine zemljišta, koriste se veće mere:

* 1 ar = 100 m2
* 1 hektar = 10.000 m2
* 1 km<sup>2</sup> = 1.000.000 m2

## Osnovne formule za računanje površine
Sjeverna Amerika

**Sjeverna Amerika** je potkontinent na sjevernoj i zapadnoj hemisferi koji obuhvaća sjeverni dio većeg superkontinenta Amerike.

## Historija

Godine 1492. Kristofor Kolumbo je bio poslan u ime španjolske kraljice da dođe do Indije, ali mu je namjera bila krenuti sa zapada da dođe na istok jer je vjerovao da je Zemlja okrugla. Kada je došao do kopna (nepoznati kontinent) mislio je da je to Indija, pa je tako nazvao i domorodce koji su tamo živjeli. Tek kasnije, Amerigo Vespucci je istraživao sve oko Amazone i shvatio da je riječ o sasvim novom kopnu, zbog čega je po njemu i nazvano.

## Geografija

Sjeverna Amerika je treći kontinent po veličini. Najveća država u Sjevernoj Americi je Kanada, od 9,976.140&nbsp;km2 površine, Kanada je ujedno i druga država po veličini u svijetu, a najmanja joj je država Grenada. Ona pripada Karipskim otocima, a površina joj iznosi 340&nbsp;km2.

Sjeverna Amerika obuhvaća sjeverni dio zemljane mase poznate po nazivima Novi Svijet, Zapadna Hemisfera ili Amerike. Jedina kopnena točka dodira između Sjeverne i Južne Amerike i mjesto gdje prestaje Sjeverna, a počinje Južna Amerika je Panamska prevlaka kroz koju je prokopan Panamski kanal (prema nekim izvorima mjesto gdje završava Sjeverna Amerika i počinje Južna je prevlaka Tehuantepec u Meksiku).

Kontinentalna obala je duga i nepravilna. Meksički zaljev je najveća vodena površina udubljena u kontinent, nakon nje slijedi Zaljev Hudson, a ostali značajniji su Zaljev St. Lawrence i Kalifornijski zaljev.

Uz obalu sjevernoameričkog kontinenta nalaze se brojna otočja npr. Kanadski Arktički Arhipelag, Bahami, Otoci Turks i Caicos, Veliki i Mali Antili, Aleutski otoci i te brojni veliki otoci poput Newfoundlanda i Grenlanda.

Bermudski otoci geološki nisu dio Amerika, to je oceanski otok koji je nastao pukotinom srednjeatlantskog grebena prije 100 milijuna godina. Najbliže kopno otocima je Cape Hatteras, u Sjevernoj Karolini, te se Bermudski otoci zbog svojih povijesnih, političkih i kulturnih veza smatraju dijelom američkog kontinenta.

## Politička podjela i površina
Sjeverna Amerika se dijeli na Sjevernu i Srednju Ameriku. Prostire se u žarkom pojasu (jug Sjeverne Amerike), sjevernom umjerenom pojasu (središnja Sjeverna Amerika, pretežito SAD) i sjevernom hladnom pojasu (većina Kanade, Aljaska i Grenland tj. sjever Sjeverne Amerike).
Iako Sjeverna Amerika najvećim dijelom pripada umjerenom klimatskom pojasu, izuzevši najsjevernije krajeve u subpolarnim i najjužnije u suptropskom i tropskom pojasu, njezina klima ovisi o reljefu. Zbog gorja koje se pruža kao podnevnici, gotovo u smjeru sjever-jug, unutrašnjost kontinenta otvorena je utjecajima hladnog sjevera i vrućeg juga.

## Reference

## Vanjske veze

* Houghton Mifflin Company, "North America"
Arktik

**Arktik** obuhvata severnu polarnu oblast (Severni ledeni okean, ostrva Novu Zemlju, Špicberška ostrva, Medveđe ostrvo, Franc-Jozefovu zemlju, Novosibirska ostrva, Franklinov arhipelag sa Bafinovom zemljom i Grenlandom) unutar izoterme od 10°. Ovde spadaju i najseverniji delovi evropskog, azijskog i amreičkog kopna, što iznosi oko 26 mil. km², zajedno kopno i more.

Severni pol je otkrio 6. aprila 1909. Amerikanac Robert Piri. I pre njega je bilo dosta otkrića pomorskih puteva preko Arktika.

Arktik ima veliki međunarodni značaj.

## Geografija
Arktik uključuje delove država Rusije i Kanade, zatim područja Aljaske, Grenlanda, Islanda, Laponije, Svalbarda te Arktički ocean.

Arktik nije kontinent gledano po kriterijumu jedinstvenosti kopnene mase. Unatoč tome, nije retkost da ga se naziva "kontinentom". Tada se u njega ne svrstavaju područja severnoameričke, evropske i azijske glavne kontinentalne mase.

### Klima
Arktička klima je veoma hladna. Najhladnije je u Verhojansku oko -68 stepeni i Ojmjakomu do -78 stepeni, jer su to oblasti Sibira. Još u periodu 9-12. veka počela su istraživanja u oblasti Arktika. Norveški vikinzi otkrili su Island, Grenland, Labrador i Belo more. Posle 2. svetskog rata nastavljena su istraživanja uglavnom radi podizanja arktičkih vazduhoplovnih baza. Dve američke podmornice "Nautilus" i "Skejt" stigle su 1958. na Severni pol ploveći ispod polarnog leda.

## Historija
Već su antički pomorci, Feničani koji su išli na daleka putovanja, znali da se visoko na severu s one strane skandinavskih zemalja more pretvara u nešto neugodno: u vodenu površinu punu belih plovećih brda koja polako prelazi u čvrstu ledenu površinu. Taj su kraj sveta smatrali rubom Zemlje. Na plovidbama prema severu raniji pomorci držali su se Severnjače - svetle zvezde u zvežđu Malog medveda.

Grci su to zvežđe zvali Arktos, a zemlja Velikog medveda od tada se naziva Arktik. Arktik je golemi ravni ledeni breg koji se nalazi na Sjevernom ledenom moru. Konačni dokaz za to dala je američka atomska podmornica Nautilus 1958. god. koja je prvi put zaronila ispod Severnog pola. Pritom je prevalila udaljenost od gotovo 3 hiljade kilometara.
Amerika

**Amerika** ima više značenja:

## Geografska i politička
* Amerike, *tj.* američki kontinenti:
** Severna Amerika
** Centralna Amerika
** Južna Amerika
* Sjedinjene Američke Države

## Ostalo
* Amerigo Vespuči, italijanski istraživač i kartograf
* "Amerika", pesma od folk muzičkog dua Sajmon i Garfankl iz 1960ih
* Amerika, rokenrol bend; takođe naziv njihovog debi albuma
* *[[Amerika (film)|Amerika]]*, film iz 1924. koji je režirao D.V. Grifit
* *[[Amerika (mini-serija)|Amerika]]*, futuristička mini serija o sovjetskoj okupaciji SAD, snimljena 1980-ih.
* Amerika Belohorizonte, fudbalski klub

## Povezano
* America (razvrstavanje)
* América (razvrstavanje)
Utrka za Afriku

**Utrka za Afriku** je proces kolonijalne ekspanzije kojim su u drugoj polovini 19. veka zapadnoevropske sile ustanovile svoju vlast nad gotovo cjelokupnim afričkim kontinentom.

Iako su evropske sile, počevši od Portugala, ustanovile svoja prva uporišta na obalama Afrike još u 15. vijeku, ekspanzija u unutrašnjost je bila ograničena zbog cijelog niza klimatskih, političkih i vojnih razloga. Kolonizatori, za razliku od afričkih domorodaca, nisu razvili imunitet na razne tropske bolesti, odnosno nisu raspolagali dovoljnim snagama da suzbiju svaki malo žešći otpor domorodačkih plemana i država. Umjesto toga je kontrola nad afričkim obalama vršena posredno, pomoću obalnih tvrđava i mornaricom, odnosno prijateljskih raspoloženih plemena i država kojima su oružje i druga zapadna roba davala prednost u odnosu na suparnike. Unutrašnjost kontinenta je ostala neistražena. 

Tek je industrijska revolucija, a s njom razvitak modernog oružja i medicine omogućio prvo zapadnim istraživačima, potom misionarima, a na kraju i vojskama da prodru u unutrašnjost afričkog kontinenta. Otkriće prostranog teritorija, velikih prirodnih bogatstava i stanovništva koje je bilo relativno lako pokoriti dalo je veliki poticaj za ekspanziju, pogotovo državama koje su bile inferiorne Britanskom Imperiju i koje je mamila mogućnost stvaranja velikog tržišta za proizvode domaće industrije. Taj je proces još u prvoj polovici 19. vijeka započela Francuska sa osvajanjem Alžira, iz čega se nastavilo širenje prema jugu kontinenta. 

U drugoj polovici 19. vijeka su agresivno širenje započele novoujedinjene države Njemačka, Italija i Belgija. To je s vremenom natjeralo Britance, zabrinute za svoja dotadašanja uporišta u Južnoj Africi i moguće ugrožavanje strateških pomorskih ruta prema Indiji, također započnu s ubrzanom ekspanzijom, što je godine 1898. dovelo do spora s Francuskom koji umalo nije izazvao rat. Strah da bi burske republike mogle potpasti pod njemački uticaj je doveo do burskog rata čime je formalno završena Utrka za Afriku.

Time je cjelokupni afrički teritorij završio pod kontrolom zapadnih država, uz izuzetak Etiopije, koja će svoju nezavisnost izgubiti tek nakon abisinijskog rata 1935-36. godine.

Nezadovoljstvo Njemačke, a manjim dijelom i Italije, rezultatima Utrke za Afriku bilo je jednim od glavnih uzroka prvog, a kasnije i drugog svjetskog rata.
Stanovništvo

**Stanovništvo** jedne geografske teritorije predstavlja skup ljudi koji žive na njoj. Ljudsko stanovništvo se izučava naukama koja se nazivaju demografija, sociologija i geografija stanovništva. Jedna grana ekologije je biologija koja izučava sve vrste na planeti Zemlji, pa i ljudsku vrstu. Statistikom stanovništva se mere promene njenog broja u određenim vremenskim intervalima.

Obično se jednom stanovništvu pripisuje jedna teritorija, kapacitet naseljavanja (*carrying capacity*), koja ograničava porast broja stanovništva.

## Opis stanovništva

Opis stanovništva se može vršiti na više načina:
* Opisnim varijablama (prosečna visina, starosna, polna, obrazovna struktura i slično)
* Genetički (procenom učestanosti pojedinih gena)
* Dinamički (natalitet, mortalitet, stopa rasta, migracije)

## Svetsko stanovništvo

Orijentaciono, na kraju epohe Paleolita (15 hiljada godina p. n. e.) broj stanovnika na zemlji bio je 3 miliona. Do kraja Neolita (2 hiljade godina p. n. e) živelo je na Zemlji 50 miliona ljudi. Na početku Nove ere, stanovništvo je brojalo 230 miliona, a oko 1000. godine Nove ere, 275 miliona. Milijarditi čovek je rođen oko 1800-te. Godine 1900. bilo nas je 1,6 milijardi, 1960. 3 milijarde, 1993. 5,5 milijardi, 2003. 6,3 milijardi,  2017. u martu 7,4 milijardi.

Prognozira se da će 2021. godine na svetu živeti 9 milijardi ljudi.

Neki naučnici smatraju da svaka teritorija ima svoj „kapacitet“, koji ograničava mogućnost rasta stanovništva. Oni tvrde da nekontrolisan rast stanovništva vodi u katastrofu Maltusovog tipa. Postoje stručnjaci koji se ne slažu sa ovom tezom.

U 1993. na svetu je živelo (u milionima ljudi): u Evropi 728, Aziji 3336, Africi 670, Severnoj i Srednjoj Americi 442, Južnoj Americi 308, Australiji i Okeaniji 28.

Države sa najviše stanovnika u svetu su Kina i Indija.

U Indiji popis stanovnistva traje od 2008 a trebalo bi da se zavrsi 2031. Cinjenica je da se u Indiji svaki dan rodi i umre vise desetina hiljada ljudi te utice na tacnost konacnog broja.

## Vanjske veze

* http://www.populationdata.net  Podaci o svetskom stanovništvu
Valuta

**Valuta** je jedinica razmjene za olakšavanje trgovine koja se upotrebljava u nekoj državi.

## Vanjske veze

* Currency converter
* Minting New Security 
* Foreign Currency Trading Articles 
* World Paper Money Picture Catalog 
* Currency-related world records 
* American Society of Currency Statisticians
Enigmatika

**Enigmatika** je vještina sastavljanja i rješavanja zagonetaka (enigmi). Naziv je nastao od grčkog pridjeva *ainigmatikos*: zagonetan.

Već dugo se koristi i naziv zagonetaštvo (koga nema u poznatijim rječnicima hrvatskog ili srpskog jezika), dok Bratoljub Klaić u svom "Rječniku stranih riječi", uz odrednicu enigmatika, navodi i naziv zagonetarstvo, koji se u savremenoj enigmatici ne koristi.
Bugarska

**Bugarska** ( bɐɫˈɡarijɐ; službeno **Republika Bugarska**, bug. **Репyбликa Бългapия** rɛˈpublikɐ bɐɫˈɡarijɐ), država u jugoistočnoj Evropi, u severoistočnom delu Balkanskoga poluostrva, između Rumunije (dužina granice 609&nbsp;km) na severu, Turske (259&nbsp;km) i Grčke (493&nbsp;km) na jugu, Srbije (341&nbsp;km) i Severne Makedonije (165&nbsp;km) na zapadu te Crnog mora (378&nbsp;km) na istoku; obuhvata 110 994&nbsp;km2. Glavni grad Bugarske je Sofija.

## Istorija Bugarske
Bugarska je na Balkanu imala snažne srednjevekovne države - Prvo bugarsko carstvo sa prestonicama u Pliski i Preslavu (VII-XI v.) i Drugo bugarsko carstvo sa prestonicom Veliko Trnovo u XII-XIV veku. U vreme drugog carstva bugarski vladari bili su i u rođačkim vezama sa srpskim dvorom. Sveti Sava je umro i sahranjen u Trnovu, prestonici bugarske države, u priprati crkve Četrdeset mučenika. Kako je bugarska srednjevekovna država pala pod vlast Osmanlija pre srpske, došlo je do preseljenja učenih duhovnika u despotovinu...

### XVIII. i XIX. vek
Nacionalni preporod proistekao je kod Srba i Bugara iz težnji za oslobođenjem od turskog ropstva, kroz formiranje nacionalne ideje na novim, prosvetiteljskim osnovama. Važnu ulogu su pri tome imale ideje o slovenskoj uzajamnosti, koje su iz dela poput Istorije raznih slovenskih naroda, najpre Bugara, Hrvata i Srba Jovana Rajića, Stematografije Hristifora Žefaroviča, uticale i na bugarske preporoditelje. Nakon prosvetitelja, nacionalne barjake su poneli romantičari. Kada su srpski ustanici počeli da osvajaju sve veću autonomiju od Turaka, Obrenovići su podržavali na različite načine napore Bugara za oslobođenjem. Veliki broj bugarskih knjiga i neki časopisi su štampani u srpskim gradovima. S druge strane, Bugari su učestvovali u akcijama pobune u srpskim gradovima, kao npr. posle događaja na Čukur česmi.

### Posle oslobođenja Bugarske i XX. vek
Tokom ratova Turske protiv Rusije i pravoslavnih država na Balkanu, oslobođena je Bugarska 1878. godine, da bi potom bila priznata, najpre na San-Stefanskom miru, a posle revizije, u suženim granicama na Berlinskom kongresu. Obostrane teritorijalne pretenzije prema neoslobođenim delovima turske imperije dovele su do srpsko-bugarskog rata 1885. godine, koji je Srbija izgubila na Slivnici, te balkanskih ratova, koje je izgubila Bugarska. Nasuprot ratnim rešenjima odnosa na Balkanu, paralelno i uvek postojala je i ideja stvaranja balkanske federacije južnoslovenskih naroda.

## Gradovi
* popis gradova u Bugarskoj

## Povezano
* spisak Bugara
* bugarski pesnici
* muzika Bugarske
* bugarska književnost
* bugarska umetnost
* Bugari u Srbiji i Crnoj Gori
* Anna-Maria Ravnopolska-Dean

## Vanjske veze

* Istorija Bugarske na sedam stranica (engleski) (bugarska verzija)
Službeni jezik

**Službeni** ili **zvanični jezik** je jezik izričito određen kao takav u ustavu neke zemlje, države ili teritorije.

Polovina zemalja sveta ima službene jezike. Neke zemlje imaju samo jedan, npr. Albanija, Francuska (iako Francuska ima više domorodačkih jezika), Nemačka i Litvanija. Neke imaju više službenih jezika, npr. Belorusija, Belgija, Kanada, Finska, Avganistan, Paragvaj, Bolivija, Indija, Švajcarska i Južna Afrika. 

U nekim zemljama, kao što su Irak, Italija i Španija, postoji službeni jezik za celu državu, ali drugi jezici dele službeni status u nekim važnim regijama. Neke zemlje, kao što su Sjedinjene Države, nemaju službeni jezik, ali pojedine savezne države imaju službene jezike. Konačno, neke zemlje uopšte nemaju službeni jezik, npr. Australija, Eritreja, Luksemburg, Švedska i Tuvalu.

Zbog kolonijalizma i neokolonijalizma, Filipini i neke afričke zemlje imaju službeni i školski jezik (francuski jezik ili engleski jezik) koji nije ni nacionalni ni najrašireniji jezik. S druge strane, zbog nacionalizma, Irska koristi irski jezik kao državni i prvi službeni jezik, iako ga govori mali deo stanovništva. 

U nekim zemljama, pitanje koji se jezik treba koristiti u kojim kontekstima predstavlja velik politički problem.
Ruska revolucija

**Ruska revolucija**, ponekad nazvana **Ruska revolucija 1917. godine**, je naziv za period političkih previranja u Rusiji godine 1917. koje su započele zbacivanjem ruske monarhije na čelu s carem Nikolajem II., a završile zbacivanjem privremene vlade i uspostavljanjem boljševičkog režima koji će kasnije prerasti u Sovjetski Savez. S obzirom na brzinu i dramatičnost događaja, kao i na posljedice u obliku potpunog preustroja političko-ekonomskog poretka, odnosno raspada jednog od najvećih carstava na svijetu, Ruska revolucija se tradicionalno smatra jednim od najvažnijih događaja svjetske historije.

Ruska revolucija se obično dijeli u dva perioda, odnosno smješta u vremenski okvir koji počinje sa Februarskom revolucijom (u martu 1917.)  u kome je svrgnut Nikolajev carski režim i uspostavljena liberalno-demokratska Privremena vlada, odnosno završava sa Oktobarskom revolucijom (u novembru 1917.) u kojoj je Privremenu vladu svrgnula radikalna ljevica na čelu sa boljševicima i uspostavila Sovjetsku Rusiju.

## Povezano
* Prva ruska revolucija (1905 - 1907)
* Ruska Republika
* Treća ruska revolucija

## Reference

## Vanjske veze
Republika

**Republika**  (Latinski “*res*” i “*publica*”) u bukvalnom prevodu znači “stvar naroda” ili “narodna stvar” i ovo se odnosi na činjenicu da je republika organizacija države u kojoj je vlast u rukama naroda, a ne jednog vladara ili monarha. Ovaj politički pojam se prvi put koristio u Starom Rimu, gde je bila osnovni princip organizacije države. Republika se  ovde sastojala od dve osnovne institucije - Senata i Narodne skupštine.

U današnjem svetu, republika se definiše kao država u kojoj se vlast ostvaruje putem predstavničke demokratije, u kojoj su vlasti razdvojene, a predsednik države je izabran na određeni period.

Kao politički pojam, reč "*republika*" je korišćena u različitim oblicima u mnogim državama širom sveta. U 18. veku, tokom američke revolucije, Sjedinjene Američke Države su se proglasile republikom, a ovaj princip organizacije države je kasnije postao osnovna forma organizacije države širom celog kontinenta.

U Evropi, reč "republika" je prvi put korišćena tokom Francuske revolucije, kada je republikanski režim zamenio monarhiju. Od tada, republika se širila u druge delove sveta, uključujući Aziju i Afriku, gde su nezavisne države stvarane tokom dekolonizacije.

## Povezano

* Republikanizam
Monarhija

**Monarhija** je državno uređenje u kome  državni poglavar, odnosno **[[monarh]]** na svoju funkciju dolazi po nasljednom pravu, a rjeđe i izborom među nasljednim pravom ograničenim kandidatima (članovi vladajuće porodice ili najjači plemići u državi). 

Danas se najčešće razlikuju tri vrste monarhija:
* *[[apsolutna monarhija]]*, u kojoj monarh u svojim rukama drži neograničenu vlast
* *[[ustavna monarhija]]*, u kojoj je vlast monarha ograničena odredbama ustava
* *[[parlamentarna monarhija]]*, u kojoj monarh ima samo dio vlasti, najčešće izvršnu, dok je zakonodavna vlast u rukama parlamenta.

Većina država u današnjem svijetu su republike, a preostali broj monarhija su parlamentarne monarhije.

Trend pretvaranja monarhija u republike, koji se činio nezaustavljivim nakon francuske revolucije i previranja u 20. vijeku, se u posljednje vrijeme usporio, uglavnom zahvaljujući tome što u najvećem broju država šef države uglavnom ima simboličku poziciju, pa nije ni tako važno hoće li na to mjesto biti izabran ili doći nasljedstvom.
Teokratija

**Teokracija** ili **teokratija** (grč. ϑεοϰρατία), oblik vladavine koji se legitimira božjom voljom i u kojem državni (svjetovni) i religijski poredak čine jedinstvo. U teokraciji ne postoji podjela na duhovnu i svjetovnu vlast, odnosno u njoj se sva vlast temelji na striktnom tumačenju određene vjerske doktrine, odnosno pripadnosti određenoj vjerskoj organizaciji koja je stopljena s državom. Drugim riječima, svećenstvo ili crkveni poglavar ima i političku vlast, vlada u božje ime i navodno utemeljuje vlast na božjoj objavi.

Primjeri teokracije u današnjem svijetu su prilično rijetki i uglavnom se svode na Vatikan i Iran.

## Povezano

* Autoritaritarna vlast
* Državna religija
* Popis političkih uređenja
* Sekularizam
* Dajte caru carevo

## Vanjske veze

* EtymologyOnLine
* Is Judaism a Theocracy? chabad.org
* Theocracy Watch  - Details the rise of the religious right and dominionism within the Republican Party
* Caliphate: The Future of Islamic Theocracy
* WorldStatesmen- see ach nation; here Mongolia
Okrug Apache, Arizona

**Apache County**.- Okrug Apache nalazi se na krajnjem sjeveroistoku Arizone, nastao 24 veljače 1879. odvojivši se od okruga Yavapai, jednog od 4 izvorna okruga Arizone. Grad St. Johns, Arizona postao je okružno sjedište.

## Osnovni podaci
* Površina 11,205 (sq. mi., ili 29,000 četvornih kilometara)
* Okružno sjedište: St. Johns.

Stanovništvo (2000): 69,423; 2004 (71,320).
* Bijelci (2000): 19.5%
* Indijanci (2000): 76.9%
* Crnci: (2000) 0.2%
* Azijati (2000): 0.1%
* Havajci i pacifički otočani (2000): 0.1%

Domaćinstava (2000): 19,971

## Historija
Prvi poznati stanovnici današnjeg okruga bili su dinosauri čiji su tragovi ostali na obli rijeke Little Colorado. Ovo područje kasnije nastavaju Indijanci Apache, po kojima je okrug i dobio ime. –prvi bijeli čovjek koji je tuda prošao bio je Coronado (1540), prešavši rijeku kod grada St. Johns. Okrug Apache kasnije naseljavaju potomci konkvistadora, a prve obitelji pionira dolaze sa Istoka tek 1880-tih godina. Bogata povijest okruga Apache čuva se danas u muzeju 'Apache County Historical Museum'.
Apache County
* http://www.findcountyrecords.com/images/maps/az.gif 
* http://www.apachecountyaz.com/map.html 

## Znamenitosti
Za manje od sat vremena vožnje na sjever od St. Johnsa nalazi se svjetski poznat nacionalni park Petrified Forest. To je najveći park gdje posjetioci mogu šetati između ležećih stabala okamenjene šume. Fosilni ostaci koji se ovdje mogu naći stari su 225 milijuna godina. Tu su još Painted Desert, Canyon de Chelly National Monument, Window Rock (glavno sjedište plemena Navaho), i arheoloko nalazište 'Casa Malpais'. Na jugozapadu okruga, na području apačkog rezervata nalazi se 25 ribičkih jezera kao i Sunrise Park Ski Resort.

## Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 71.518, što je 2.095 (3,0 %) stanovnika više nego 2000. godine.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* United States Census Bureau
Anarhija

Reč anarhija dolazi od grčkog αναρχία (anarchia), što znači '**bez vlasti'<nowiki/>** (prefiks *an-* znači '**bez'<nowiki/>**, koren *arch-* se prevodi kao '**vlada ili vlast**'). 

**Anarhija** je oblik društva u kom se nastoji poništiti svaki oblik nametnutog autoriteta; anarhisti veruju u čovekovu prirodnu sposobnost autokontrole u društvu. Postojanje društvenih pravila i ugovora nije a priori isključeno u anarhiji, bitno je samo da je ta pravila i te ugovore slobodno odredila i prihvatila zajednica koje se ona i tiču i da nisu nametnuta odozgo, kao što se događa tamo gde jedni ljudi imaju veću moć od drugih. No, to je, svakako, obzirom na realnosti ljudskog razvoja, tek ideal. 

Mada je u ljudskoj povijesti bilo brojnih ostvarenja društava i organizacija baziranih na anarhičnim principima, Pariška komuna iz 1871. je bila verojatno prvi pokušaj anarhične društvene organizacije koji je globalno odjeknuo; kao što je komentarisao Mihail Bakunjin, jedan od velikih mislilaca anarhije. Još je konkretnih i opširnih ostvarenja anarhičnih principa u društvu bilo i u vreme građanskog rata u  Španiji, za vrijeme kojeg su radnici, često kao članovi anarhosindikalnih organizacija kao što je CNT u Kataloniji i Aragonu, dokazali delotvornost samouprave javnog prevoza i proizvodnih preduzeća - industrijskih, kao i poljopriverednih: preko horizontalnih skupština su bile ostvarene kolektivizacije zemlje zaplenjene od veleposednika i u nekim slučajevima je čak bilo ukinuto i privatno vlasništvo; sve je to, međutim, bilo nasilno prekinuto zbog ratnog poraza, naime osim što su se borili protiv nacionalista i fašista pod vodstvom Franciska Franca (koji su imali i podršku fašističke Italije i nacističke Nemačke), anarhisti su se morali čuvati i Komunističke partije, koja je imala podršku od Staljina s izričitom zabranom naoružavanja anarhista i s naredbom da se sabotiraju postignuća anarhičnih organizacija i pojedinaca. Bilo je, međutim vrlo bitno i iskustvo Mahnovšćine, tj. pobunjeničke Ukrajine pod vodstvom seljačkog generala Nestora Ivanoviča Mahna i Kronstadtskog otpora u Rusiji. Oba ova otpora su bila slomljena i izbrisana od strane boljševika i njihove Crvene armije kojom je zapovedao general Lav Trocki. Za takav ishod pomalo su zaslužni i anarhisti, koji nisu imali mehanizam zaštite od posledica nastalih divljačkim postupanjem određenih grupacija, koje su bile deo anarhističkog pokreta.

Reč anarhija danas se pogrešno koristi kao sinonim za haos, što je rezultat decenija pogrešnog tumačenja i definisanja pojma, bilo namerno ili zbog neznanja i neinformisanosti, ponajprije u medijima, popularnoj kulturi i svakodnevnom javnom diskursu.  

Anarhistička misao danas uživa velik broj poštovalaca, kao što je Noam Chomsky - poznati predstavnik MIT-a.

Temeljni princip anarhističke misli se temelji na idealu krajnje slobode koja sprečava svaki oblik vladavine ("Sve stranke bez iznimke, u meri u kojoj nameravaju osvojiti vlast, su razni oblici apsolutizma.", "Vladavina čoveka nad čovekom je ropstvo.", "Ko god me uhvati da bi zavladao mnome je uzurpator i tiranin: ja ga proglašavam svojim neprijateljem." - Pierre-Joseph Proudhon)