Antifašističko sobranje narodnog oslobođenja Makedonije

**Antifašističko sobranje narodnog oslobođenja Makedonije** (; skraćeno **ASNOM**) je predstavljalo vrhovno predstavničko, zakonodavno i izvršno telo narodne vlasti u Makedoniji, u tijeku narodne revolucije u periodu od avgusta 1944. do aprila 1945. godine.

ASNOM je konstituisan na Ilindan 2. kolovoza 1944. na prvom zasjedanju u manastiru Prohoru Pčinjskom, tada na oslobođenom teritoriju Makedonije.

Kasnije je Manastir Prohor Pčinjski je pripao Federalnoj Srbiji.

16. aprila 1945, na Trećem zasjedanju ASNOM je preraslo u Narodnu skupštinu Makedonije.

## Formiranje ASNOM-a i Prvo zasjedanje

**Inicijativni odbor za osnivanje ASNOM-a** formiran je novembra 1943. godine u selu Crvena voda. 

U njegovom sastavu nalazili su se:
* Metodije Andonov Čento (predsjednik),
* Strahil Gigov (sekretar),
* Cvetko Uzunovski,
* Venko Markovski i
* Mihajlo Apostolski.

Marta 1944. godine IO je uputio pismo svim Narodo-oslobodilačkim odborima u Makedoniji da izaberu delegate za Prvo zasjedanje ASNOM-a.

Prvi sastanak Inicijativnog odbora održan je 30. aprila 1944. godine u selu Stajovce, i na njemu je u rad odbora uključeno još 17 članova.

**Prvo zasjedanje ASNOM-a** održano je 2. avgusta 1944. godine u manastiru sv. Prohor Pčinjski. Iako je izabrano 116. delegata, zasjedanju je prisustvovalo samo 60-ak.

Na zasjedanju su donesene odluke, kojima je:
* ASNOM proglašen za vrhovno zakonodavno i izvršno predstavničko telo i najviši organ državne vlasti u demokratskoj Makedoniji;
* Makedonski jezik uveden kao službeni jezik u makedonskoj državi; 
* Ilindan proglašen za narodni i državni praznik u makedonskoj državi; 
* prihvaćene odluke Drugog zasjedanja AVNOJ-a i 
* odobren rad Glavnog štaba NOV i PO Makedonije

Na kraju zasedanja izabran je Prezidijum (Predsjedništvo) ASNOM-a. Predsjedništvo se sastojalo od predsjednika, dva potpredsjednika, dva sekretara i 17 članova.

## Članovi Predsjedništva ASNOM-a

* Metodije Andonov Čento, predsjednik;
* Panko Brašnarov i Emanuel Čučkov, potpredsjednici;
* Ljupčo Arsov i Vladimir Poležinovski, sekretari;
* Venko Markovski,
* Cvetko Uzunovski,
* Blagoja Fotev,
* Mihajlo Apostolski,
* Strahil Gigov,
* Petre Piruze,
* Kiril Petrušev,
* Jovan Gorgov,
* Epominonda pop Andonov,
* Kamber Hasan,
* Aco Petrovski,
* Mladen Georgiev i
* Ljiljana Čalovska.

## Drugo zasjedanje ASNOM-a

**Drugo zasjedanje** Antifašističke skupštine narodnog oslobođenja Makedonije održano je u oslobođenom Skoplju od 28. do 30. novembra 1944. godine. 

Ovom zasjedanju su prisustvovali i

podpredsjednici Nacionalnog komiteta oslobođenja Jugoslavije:
* Edvard Kardelj,
* Svetozar Vukmanović Tempo,
* Dimitar Vlahov;
predsjednik Otačastvenog fronta Bugarske
* Dobri Trpešev i

predstavnici sovjeteske i anglo-američke vojne misije.

## Treće zasedanje ASNOM-a

**Treće zasjedanje** Antifašističke skupštine narodnog oslobođenja Makedonije je održano od 14. do 16. aprila 1945. godine u Skoplju.

Na ovom zasjedanju *Predsjedništvo ASNOM*-a je postalo *Vlada Federalne Makedonije*, a *ASNOM* je postao *Narodna skupština (sobranje) Makedonije*.

Za prvog *predsjednika Vlade* tada je izabran Lazar Koliševski.

## Obeležavanje

Nakon raspada SFRJ, Makedoncima nije bilo dopušteno da obeležavaju godišnjice antifašističkog veća, ASNOM-a, u manastiru Prohora Pčinjskog na teritoriji Srbije.

## Izvori