open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Heartland with John Kasich

***From the Heartland with John Kasich*** je bila američka televizijska emisija koja se sastojala od vijestiju i razgovora koja se je prikazivala na američkoj televizijskoj postaji Fox News Channel. Voditelj emisije bio je današnji guverner američke savezne države Ohia John Kasich. Emisija se je svake subote emitirala uživo u 8 navečer po istočnom američkom vremenu. Za razliku od većine Fox News-ovih emisija koje su bile iz New Yorka, Kasicheva se je emisija prikazivala iz Columbusa.

*From the Heartland* bila je slična emisiji Billa O'Reillyja koja se je sastojala od vijestiju *[[The O'Reilly Factor]]*. Neke od priča bile su nešto kao zbivanja oko događaja koji su se zbili tijekom tjedna na *The O'Reilly Factoru*. Kasich je također bio čestim gostom-voditeljem *The O'Reilly Factora*.

Zadnje izdanje *From the Heartland with John Kasich* emitirano je 21. travnja 2007. godine.

## Reference

## Vanjske veze
* ''Heartland'' na FoxNews.com
Wikitravel

**Wikitravel** je višejezični internetski wiki-projekt turističkih informacija. Danas (2012. godine) postoji 11 jezičnih projekata s više od tisuću članaka. Projekt su pokrenuli Evan Prodromou i Michele Ann Jenkins 2003. godine.

Tri godine poslije, 2006. godine tvrtka "Internet Brands" kupuje zaštićeno ime i poslužitelje Wikitravela, te potom uvodi reklame na svoje stranice.

## Reference

## Vanjske veze
* Službene stranice
Phoebe Cates

**Phoebe Cates** (16. srpnja 1963.), američka glumica poznata po ulogama u nekoliko filmova za mlade.

Rođena je u New Yorku kao *Phoebe Belle Katz* u obitelji vezanoj uz televiziju i Broadway.
Otac i ujak su joj producenti koji su radili za nekoliko kvizova na televiziji i nekoliko dodjela nagrade Oskar.

Pohađala je Školu za djecu profesionalaca i legendarnu školu Julliard. Ima kineske, filipinske, ruske i židovske krvi. U dvadeset godina rada na filmu ostvarila je 18 uloga. Najpoznatija su joj djela Gremlini 1 i 2, Crkni Fred, Zatučen na smrt, Raj (čiji zaplet je sličan onome iz filma Plava laguna) i Pobuna na vojnoj akademiji.

1989. udala se za 16 godina starijeg oskarovca Kevina Klinea.
2001. se povukla iz glume, te se posvetila obitelji. Ima dvoje djece: Owena, također glumca i Gretu.
Jusuf Zejnullahu

**Dr Jusuf Zejnulahu** (; Svirce 1944) je ekonomista i društveno-politički radnik SAP Kosova.

## Biografija
Rođen je 1944. godine u Svircu. Godine 1968, diplomirao je ekonomiju u Prištini, a 1971. završio doktorat na Ekonomskom fakultetu u Zagrebu.

Radio je u Ministarstvu privrede SAP Kosova u Odseku za promet i veze, bio savetnik za privredu u Skupštini Kosova, direktor Ureda ekonomskog razvoja u Prištini, potpredsednik Privredne komore Kosova, ravnatelj metalurškog postrojenja „Feronikel“, potpredsednik Privredne komore Jugoslavije i ostalo.

Dana 14. aprila 1989, bio je izabran za člana Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije, a 4. decembra iste godine postao je predsednik Izvršnog veća Skupštine SAP Kosova.

U danima antibirokratske revolucije, 3. aprila 1990, Zejnulahu i nekoliko ostalih članova Izvršnog veća ponudili su ostavke u znak protesta protiv politike Slobodana Miloševića u smanjivanju autonomije Kosovu. Na sednici Skupštine Kosova, održanoj 23. maja, njihove ostavke su odbijene. Zejnulahu je kasnije učestvovao u proglašenju deklaracije o otcepljenju Kosova 2. jula 1990, posle čega su Izvršno veće i Skupština Kosova raspušteni. Bio je uhapšen 17. septembra 1990. zbog poticanja secesionizma Kosova. Zejnullahu je bio premijerom kosovske vlade u egzilu, od 7. septembra 1990. do 5. oktobra 1991. godine. Na mjestu premijera u sjeni zamijenio ga je Bujar Bukoshi. 1999. je godine emigrirao u SAD u Klirvoter na Floridi, gdje je ostao.

## Izvori
Solaris (TV-film)

**Solaris** (rus. **"Солярис"**) - sovjetski televizijski film u dva dijela snimljen prema istoimenom romanu Stanisława Lema.

Proizvodnja: Glavna redakcija književno-dramskog programa Centralne televizije (Gosteleradio SSSR), 1968.

## Uloge
* Vasilij Lanovoj - psiholog Kris Kelvin
* Vladimir Etuš - kibernetičar Snaut
* Antonina Piljus - Kelvinova žena Harey
* Viktor Zozulin - fizičar Sartorius
* Anatolij Kacynskij (sporedna uloga)
* Vjačeslav Dugin (sporedna uloga)

## Literatura
* Anohina, J., "Soljaris: do i posle Tarkovskogo", Kinovedčeskije zapiski, 2011., № 98

## Napomene

## Vanjske veze
* Solaris na **Kino Teatr**
* Solaris na **Kino Poisk**
Dragutin Haramija

**Dragutin Haramija** (Čavle, 12. kolovoza 1923. - Zagreb, 28. studenoga 2012.) bio je hrvatski i bivši jugoslavenski političar, poznat kao premijer SR Hrvatske u doba Hrvatskog proljeća, kao i jedan od osnivača Hrvatske narodne stranke.

## Biografija

Rođen je u Čavlima i djetinjstvo i ranu mladost proveo je na Grobinštini, uz dvojicu braće i sestru. Očeva obitelj bila je imućna i ugledna trgovačka obitelj. Dragutin je Haramija upisao građansku školu na Sušaku i svakoga je dana pješice odlazio niz Banska vrata na Sušak. Sa 16 godina, ostavši bez oca, počeo je sa starijim bratom uzdržavati obitelj, a odmah na početku talijanske okupacije pridružio se Narodnooslobodilačkoj borbi i kraj rata dočekao je u Primorsko–goranskoj diviziji NOVJ.

Nakon rata je započeo političku karijeru u tadašnjoj KPJ. S vremenom je došao na mjesto gradonačelnika Rijeke, a u svibnju 1969. je izabran za predsjednika Izvršnog vijeća Sabora SR Hrvatske. Na tom je mjestu nastojao voditi politiku ekonomskih reformi, ali i nastojati da SR Hrvatska dobije što više samostalnosti u odnosu na tadašnju jugoslavensku federaciju. S predsjednikom IS Skupštine SR Slovenije Stanom Kavčičem je u listopadu 1970. potpisao sporazum o gradnji Nuklearne elektrane Krško.

Nakon 21. sjednice Predsjedništva CK SKJ u Karađorđevu podnio je ostavku na sve partijske i državne funkcije, te se povukao iz politike sve do prvih višestranačkih izbora 1990. Na njima je nastupao zajedno sa čelnicima Hrvatskog proljeća Savkom Dabčević-Kučar i Mikom Tripalom u okviru Koalicije narodnog sporazuma. U jesen iste godine je zajedno s njima osnovao današnju Hrvatsku narodnu stranku.

## Izvori
Trockizam

**Trockizam** je naziv za marksističku teoriju prema tumačenju ruskog revolucionara i osnivača Crvene armije Lava Trockoga, koji je po njemu dobila ime.

Tokom velikog terora u SSSR 1930-ih godina, "trockizam" je korišten kao zbirni naziv za svako suprotstavljanje Staljinu. Borba protiv trockizma zapravo je bila borba staljinističke birokratije protiv revolucionarnih proleterskih tradicija.

## Povijest trockizma

Trocki je sebe smatrao ortodoksnim marksistom i boljševikom-lenjinistom, te je podržavao uspostavu avangardne partije radničke klase. Njegovi su se politički stavovi značajno razlikovali od staljinističkih, prije svega u inzistiranju na permanentnoj revoluciji nasuprot konceptu socijalizma u jednoj zemlji, za koga je smatrao da predstavlja odstupanje od proleterskog internacionalizma, kao i u vjerovanju da se autentična diktatura proletarijata mora temeljiti na samoemancipaciji radničke klase i masovnoj demokraciji, a nasuprot jačanju nikome odgovorne birokracije koja se razvila u SSSR-u poslije Lenjinove smrti.

Trocki, koji je za vrijeme ruske revolucije bio ideološki i lično blizak Lenjinu, igrao je važnu ulogu u tim događajima, pa se ponekad naziva "su-vođom" revolucije. Svoje viđenje službene marksističko-lenjinističke ideologije je počeo formulirati 1920-ih nakon Lenjinove smrti, ali je zbog toga došao u sukob sa drugim partijskim i revolucionarnim vođama, od kojih je najjačim postao Staljin. Ti su sukobi svoju eskalaciju dobili kada je Trocki izbačen iz KPSS, a njegovi stavovi službeno zabranjeni u SSSR-u. Trocki je otišao u egzil, ali je zahvaljujući ugledu stečenom u revoluciji i građanskom ratu zadržao dio sljedbenika, pogotovo u inozemstvu, gdje je ponekad dolazilo do raskola komunističkih partija na "pravovjerne" staljinističke i trockističke frakcije.

Potonje su se 1938. počele organizirati u Četvrtu internacionalu; u međuvremenu je raskol između trockista i staljinista dobio i svoju nasilnu komponentu. Trocki je u SSSR-u proglašen narodnim neprijateljem, a navodna "trockistička" subverzija je 1936. postala povodom za Veliku čistku, kao i krvavi obračun pro-sovjetskih vlasti španske Republike sa trockističkim revolucionarima iz stranke POUM koji će značajno pridonijeti njenom porazu u građanskom ratu. Ubistvo Lava Trockog 1940. kao i drugi svjetski rat su doveli do marginalizacije Četvrte internacionale, i njenom raspadu na nekoliko suprotstavljenih grupa.

Iako je trockizam dugo vremena bio marginaliziran, sa vremenom su se ponovno počele pojavljivati relativno značajne trockističke grupe i pokreti, prije svega krajem 1960-ih u okviru radikalnih pokreta Nove ljevice, a poslije završetka hladnog rata je trockizam kod mnogih radikalnih ljevičara preuzeo mjesto kompromitirane i odbačene komunističke ideologije sovjetskog tipa.

## Povezano
* Radnička borba, trockistička organizacija koja djeluje u današnjoj Hrvatskoj

## Reference
B streptokoke

**B streptokoke** čiji je najpoznatiji predstavnik **streptokokus agalaktije** () su gram pozitivne bakterije iz roda streptokoka. Po Lensfildovoj klasifikaciji (na osnovu strukture ugljenih hidrata ćelijskog zida ili C supstance) svrstane su u grupu B. Izazivaju infekcije kod osoba sa oslabljenim imunitetom. Kod novorođenčadi spadaju među najčešće izazivače meningitisa (uz ešerihiju koli) i sepse.

## Izgled i građa

B streptokoke su bakterije loptastog oblika, grupisane u u obliku lanca ili niti. Ćelijski zid građen je iz debelog sloja mureina u kom se nalazi polisaharidni polimer, supstanca A. Na osnovu tipa ovog antigena svrstane su u grpu B po Lensfildu (pogledati streptokoke). Spadaju u grupu β hemolitičkih streptokoka, jer na hranljivoj podlozi krvni agar razlažu gotovo sve eritrocite i na taj način stvaraju β zonu hemolize.

## Patogenitet i bolesti

Za čoveka je jednino značajna vrsta streptokokus agalakcije, zato će se o ovoj baktriji govoriti kao o B streptokokama. 
Ove bakterije izazivaju infekcije kože, vezivnog tkiva, mokraćnih puteva, zapaljenja pluća, sepsu itd. kod osoba sa oslabljenim imunitetom.

Kod novorođenčadi su jedan od najčešćih uzročnika meningitisa i sepse. Infekcija se javlja u prvim danima (rani početak infekcije) ili prvim nedeljama života (kasni početak). Kod infekcija ranog početka obično se dete zarazi B streptokokama u toku porođaja, jer ove bakterije mogu da naseljavaju vaginu. Infekija može imati težak tok.

## Povezano

* Streptokoke
* Meningitis
* Sepsa

## Literatura

* Fritz H. Keyser, Kurt A. Bienz *Medizinische Mikrobiologie* Thieme
Stéphane Courtois

**Stéphane Courtois** (25. novembar 1947 - ) je francuski historičar i univerzitetski profesor, najpoznatiji kao jedan od autora i izdavač *[[Crna knjiga komunizma|Crne knjige komunizma]]*. Courtois, koji je u mladosti bio radikalni ljevičar i prigrlio militantni maoizam, kasnije se preobratio u gorljivog antikomunista te karijeru posvetio izučavanju komunističke represije i zločina. Njegova istraživanja su ga dovela do zaključka da je komunizam odgovoran za najmanje 100 miliona smrti u 20. vijeku, te da se zbog toga treba smatrati najsmrtonosnijom ideologijom u historiji.

## Reference
Crna knjiga komunizma

**Crna knjiga komunizma: Zločini, teror represija** () je knjiga grupe međunarodne grupe historičara na čelu sa Stephaneom Courtoisom u kojoj se detaljno dokumentiraju brojevi žrtava terora, represije i masovnih ubistava (uključujući genocide) koji su počinjeni pod komunističkim režimima u 20. vijeku. Knjiga je originalno objavljena u Francuskoj, da bi potom bila objavljena u nizu drugih država, uključujući i Hrvatsku 1999. godine. Glavna je teza autora da je komunizam po svojoj prirodi totalitarna ideologija, a da je u svojoj praksi značajno nadmašio fašizam i nacizam po razmjerima zločina i broju žrtava.

Knjiga je izazvala veliku pažnju i različite reakcije, od oduševljenja i prihvaćanja kao konačni sud o komunizmu, do žestokog osporavanja i tvrdnji da predstavlja ništa drugo do antikomunistički pamflet. Recenzije u masovnim medijima i popularnim publikacijama bile su pretežno pozitivne, dok su akademski tiskovi i specijalističke recenzije bile kritičnije ili mješovite zbog povijesnih netočnosti i manipulacije brojevima, u težnji da konačna brojka premaši 100 miliona. Često se navodi kako je Rezolucija Vijeća Europe 1481/2006 bila temeljena upravo na navodima *Crne knjige komunizma*.

Tri su se glavna urednika knjige javno disasocirala od Courtoisovih izjava na početku knjige i njegovih rezultata zbog opsjednutosti s postignućem velike okrugle brojke od 100 miliona, kao rezultat "aljkavog i pristranog proučavanja", inflacije brojeva koje su daleko nadmašile njihove vlastite figure, ubrajanja nacista i nezačete djece u doba smanjene stope plodnosti kao žrtava komunizma. Okrivili su ga za preuveličavanje broja umrlih u određenim zemljama i odbacili usporedbu komunizma sa nacizmom.

## Broj žrtava komunizma, prema Crnoj knjizi komunizma
Crna knjiga navodi sljedeće procjene o broju ljudi ubijenih od strane komunističke vladavine u navedenim zemljama:

* Kina: 65 miliona
* Sovjetski Savez: 20 miliona 
* Kambodža: 2 miliona
* Sjeverna Koreja: 2 miliona
* Etiopija: 1,7 miliona 
* Afganistan: 1,5 miliona 
* Istočni blok: 1,5 miliona
* Vijetnam: 1 milion
* Latinska Amerika: 150.000
* 10,000 žrtava kao "rezultat djelovanja međunarodnog komunističkog pokreta i komunističkih partija koje nisu na vlasti"

## Povezano
* Crna knjiga kapitalizma - odgovor na knjigu Crna knjiga komunizma.

## Vanjske veze
*  Extracts by the publisher from many different reviews
*  Reviews on Amazon.com
*  Review&nbsp;– Journal of American History
*  Philippe Bourrinet, "Du bon usage des livres noirs" 
*  Noam Chomsky, "Counting the Bodies" , Spectre No. 9
*  Laurent Joffrin, "Sauver Lénine?", *[[Libération]]*, December 17, 1997
*  Gilles Perrault, "Communisme, les falsifications d'un «livre noir»", *[[Le Monde diplomatique]]*
*  Ronald Radosh, "The Black Book of Communism: Crimes, Terror, Repression" , review on Firstthings.com, February 2000
Politbiro

**Politbiro** (politički biro) je izvršni, operativni dio određenog obično višeg rukovodećeg tijela političke partije ili druge političke ili društvene organizacije i ima određene nadležnosti i obično statutom predviđene obaveze, a sprovodi njegove odluke i stavove i obavlja tekuće poslove između dvije sjednice, a u praksi mnogih partija uzdiže se u nositelja političke inicijative i usmjerivača cijele organizacije.

Politbiro Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije sačinjavao je određeni broj članova Centralnog komiteta. Centralni komitet birao je Politbiro, radi obavljanja poslova između njegovih sjednica. Politbiro CK Saveza komunista Jugoslavije je u određenim uvjetima i samostalno donosio odluke, direktive, proglase i ostalo. Prema statutu usvojenom na Šestom kongresu SKJ ne predviđa se stvaranje Politbiroa, već Izvršni komitet CK KPJ obavlja poslove između zasjedanja Centralnog komiteta SKJ, pripremanje i sazivanje sjednica komiteta, kojem odgovara za svoj rad.

Sjednicama je predsjedavao i vodio ih Generalni sekretar.

U Jugoslaviji svaka republička partijska organizacija imala je vlastiti Izvršni komitet SK. Izvršni komitet je 1982. godine preimenovan u Predsjedništvo.
Operacija Herbst

**Operacija Jesen** (njem. *Herbst*) je bila zajednička operacija Vermahta i snaga NDH protiv partizana u Slavoniji.

Prva faza, **Herbst I** je vođena od 25. do 29. septembra 1943. godine, u oblasti planine Dilj.

Druga faza, **Herbst II** je vođena od 19. do 21. oktobra 1943. godine. Cilj operacije „Herbst 2" bilo je čišćenje prostorije Županja – Bosanski Šamac – Vrpolje – Vinkovci. Komandu nad operacijom imao je LXIX rez. korpus. U operaciji su učestvovali: 3 ojačana bataljona 187. rez. div.

## Izvori

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation "Herbst" (vojska.net)
* Operation "Herbst I" (axishistory)
* Operation "Herbst II" (axishistory)
Nomenklatura (komunizam)

**Nomenklatura** () je izraz koji u kontekstu komunističkih država opisuje vodeće članove vladajuće partije, državne uprave, privrednih poduzeća te kulturnih i svih javnih organizacija. S obzirom da se sva ta mjesta moglo doći isključivo uz blagoslov partije ili, u pravilu, kao njeni vodeći članovi, izraz nomenklatura često predstavlja sinonim za elitu, odnosno društveni sloj koji bi u komunističkim državama predstavljao ekvivalent vladajuće klase.

Izraz se u samim komunističkim državama u pravilu nije upotrebljavao, dijelom i zbog toga što je bio suprotstavljen njihovim ideološkim temeljima prema kojima je u njima na djelu bila diktatura proletarijata, odnosno vladavina samo jedne - radničke klase. Izraz je stoga prvi 1970. godine upotrijebio sovjetski disident i sociolog Mihail Voslenski kao naslov svoje samizdat knjige posvećene eliti tadašnjeg Sovjetskog Saveza. Nakon što je izdana u Austriji 1980. godine, izraz je ušao u široku upotrebu u nizu država, uključujući i bivšu Jugoslaviju. U tom smislu je počeo zamjenjivati izraz nova klasa, prethodno populariziran od strane jugoslavenskog disidenta Milovana Đilasa u njegovoj istoimenoj knjizi.

## Povezano

* Crvena buržoazija
* Uža partija

## Reference
Miodrag Jeremić

**Miodrag Jeremić** je bio srpski novinar, dopisnik Borbe, i predstavnik srpske socijaldemokratije s početka 20. veka.

## Misli

Jeremić je kritikovao ulogu škole u stvaranju mitova:

Posebno je kritikovao ulogu školskog sistema u ratnom huškanju:

O balkanskim ratovima je rekao sledeće:

Govoreći o stanju u Srbiji je kontatovao:

## Izvori
Operacija Arnim

**Operacija Arnim** ili **Arnin** je bila vojna operacija Vermahta protiv partizana u oblasti Fruške gore. Vođena je od 14. do 17. oktobra 1943. godine.

Angažovane jedinice: 
* 1. kozačka divizija, 
* delovi 173. rezervne divizije,
* delovi 12. tenk. čete za specijalnu namenu, 
* 3 pol. bat. i 
* 2 oklopna voza.
Rukovođenje je imala 1. kozačka divizija.

## Izvori

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation "Arnim"
* Operation "Arnin"
Drevna sela sjeverne Sirije

**Antička sela sjeverne Sirije** čini skupina od 40 sela (od oko njih 700) grupiranih u osam parkova koji se nalaze u sjeverozapadnoj Siriji, jugozapadno od Alepa, a pružaju izvanredno svjedočanstvo seoskog života u kasnoj antici i tijekom bizantskog razdoblja. Napuštena od 8. do 10. vijeka, sela koja datiraju od 1. do 7. vijeka (kao što su: Serjilla, Al-Bara, Telanissos, i dr.), poznata i kao **Mrtvi gradovi Sirije**, imaju izuzetno dobro očuvan krajolik i arhitektonske ostatke stambenih zgrada, poganskih hramova, crkava (kao što je Crkva Svetog Simeona Stupnika iz 475. god. u mrtvom gradu Telanissosu), cisterni, termi, itd. Reliktni kulturni krajolik ovih sela također predstavlja važnu ilustraciju prijelaza iz antičkog poganskog svijeta rimskog carstva do bizantskog kršćanstva. Poneki posjedi ilustriraju hidrauličke tehnike, obrambene zidove i planiranje rimskih poljoprivrednih parcela kao svjedočanstvo majstorstva mještana u poljoprivrednoj proizvodnji.

Napušteno i danas pusto, područje mrtvih gradova nekad je obiliovalo velikim brojem prosperitetnog stanovništva, jer je bogato maslinicima i bilo je zaleđe velikog kršćanskog središta, grada Antiohije. Gradovima i selima ("gradovi" je pogrešan naziv, ali zvuči dramatičnije) nedostaje mrežni plan antičkih gradova, i umjesto toga čini se kako su se ova naselja organski razvila u prirodi.

Nakon islamskog osvajanja bizantskoga svijeta, politički i demografski centar preselio se iz Antiohije u Damask i ovoj regiji, koja je ovisila o Antiohiji, počelo je propadati. Njegovi stanovnici su se odselili ostavljajući za sobom duh gradova. U nedostatku provala ili prirodnih katastrofa, ti gradovi i sela su ostali izvanredno dobro očuvani kroz vjekove. Zbog toga su od 2011. godine upisani na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Aziji i Oceaniji.


Datoteka:QalbLoze,SE.jpg|Bazilika u Qalb Lozeu
Datoteka:SYRIE 183.jpg|Piramidalni mauzolej u Al-Bari
Datoteka:Sejilla-ruins.jpg|Ruševine Serjille
Datoteka:DeirSeman,SW-ConventSW.jpg|Deir Seman


## Izvori

## Vanjske veze

* "Utvrđeno sklonište" 
* Fotografije Mrtvih gradova 
* Mrtvi gradovi - skriveni antički lokaliteti u Siriji
Oscar za najbolje vizualne efekte

**Oscar za najbolje vizualne efekte** (eng. *Academy Award for Visual Effects*) je Oscar koji se dodjeljuje svake godine filmu koji pokazuje najviše postignuće na polju vizualnih efekata.

Kategorija je 1939., kad je tek stvorena, dobila naziv najbolji specijalni efekti. 1963. se podijelila na dvije kategorije: najbolji vizualni efekti i najbolji zvučni efekti. Akademija je 1972. prestala dodjeljivati nagrade za vizualne efekte i počela dodjeljivati Nagrade za specijalna dostignuća. No, to se dogodilo tek u nekoliko prigoda; kategorija je ubrzo postala godišnja natjecateljska nagrada. Kategorija je ponovono doživjela promjenu 1996. kad je postala jednostavno nagrada za najbolje vizualne efekte. 2007. je odlučeno da će biti izabrano 15 filmova kako bi se postigla veća raznovrsnost, nakon čega bi se njihov broj srezao na 7 od kojih bi bila izabrana 3 nominirana.

Kako bi film bio nominiran za ovu nagradu, umjetnici efekata moraju stvoriti nešto što se ne može snimiti. Primjerice, digitalni Empire State Building ne bi film učinio podobnim budući da se on može snimiti; s druge strane, digitalni prikaz antičkog Rima bi budući da se on ne može snimiti.
## Dobitnici i nominirani
### 1930-e

### 1940-e

### 1950-e

### 1960-e

### 1970-e

### 1980-e

### 1990-e

### 2000-e

### 2010-e
Operacija Wildsau (1943)

::*Za operaciju u okolini Zagreba videti [[Operacija Wildsau (1944)]]*
**Operacija Divlja svinja** (njem. *Wildsau*, Vildzau) je bila zajednička operacija Vermahta i snaga NDH protiv partizana severoistočno od Tuzle. Vođena je od 26. do 29. oktobra 1943. godine.

Cilj operacije bilo je čišćenje rejona Brod – Doboj – Zvornik – ušće Drine, te ponovno zauzimanje Tuzle, koju su partizani oslobodili 2. oktobra 1943. u Prvoj tuzlanskoj operaciji.

## Pozadina

Prelazak partizana iz Srema u Bosnu i njihova koncentracija na prostoriji Tuzle zahtevali su hitno preduzimanje operacije Wildsau radi razbijanja ovih snaga. Jedinice 17. udarne divizije NOVJ, 1. vojvođanske udarne brigade 16. udarne divizije i Majevičkog NOP odreda u rejonu Doboj – Tuzla, su 9. oktobra 1943. zauzele Puračić i Lukavac (kod Tuzle).

## Angažovane snage

Operacijom je rukovodio: 69. rezervni korpus. Angažovane jedinice: ojačana 1. kozačka divizija, delovi 187. rez. divizija (2 bat.), delovi 369. pešadijske divizije, 3 bat, vojnoupravnog komandanta Srbije i, po mogućstvu, 2 tenka gren. puka 1. oklopne divizije.

## Tok operacije

Delovi 16. vojvođanske divizije NOVJ odbili su napade, pa je operacija završena neuspehom.

## Izvori

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation "Wildsau"
* Naređenje Komande 2. oklopne armije od 7. oktobra 1943. Komandi 69. armijskog korpusa za operaciju Wildsau
* Zapovest komandanta avijacije NDH od 19. oktobra 1943. potčinjenim jedinicama za podršku 1. kozačke divizije i ojačanog 92. grenadirskog motorizovanog puka u operaciji "Vildzau"
Operacija Ferkel

**Operacija Prase** (nem. *Ferkel*) je bila zajednička operacija 187. divizije Vermahta i podređenih snaga NDH protiv protiv 16. vojvođanske divizije i jedinica 3. korpusa NOVJ na području Brčko–Tuzla. Vođena je od 7. do 13. novembra 1943. godine sa ciljem ponovnog zauzimanja oslobođene Tuzle.

## Tok operacije

Pod komandom komandanta 187 rez. div. otpočela je 7. 11. iz Brčkog sporedna akcija »Ferkel«. Jedinice triju osovinskih udarnih grupa uz jak otpor snaga NOVJ izbile su na liniju: Njiverica – južna ivica mesta Potočari – zap. ivica Kršići.

Sporedna akcija »Ferkel«: Noću 10. novembra partizanske snage jačine 1.500 ljudi, sa p.t. topovima, minobacačima i artiljerijom napale cio front južno od Brčkog. Jednovremeno druge snage (300–400 ljudi) napale mostobran istočno od Brčkog. U nemačkom izveštaju se kaže: "Neprijatelj je dobro vođen."

Glavna akcija »Ferkel«: 11. novembra u 11,45 časova prednji dijelovi izbili na zapadnu ivicu Tuzle. U 13,30 čas. komandujući general ušao u Tuzlu, u 15 čas. posjednuta Tuzla sa okolnim visovima.

## Izvori

## Povezano
* Prva tuzlanska operacija NOVJ
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation "Ferkel"
Operacija Adler

**Operacija Orao** (nem. *Adler*) je bila zajednička operacija Vermahta i snaga NDH protiv partizana, izvođena u više faza.

Prva faza je vođena od 11. do 26. novembra 1943. godine u oblasti Dalmacije. Nakon toga je nastavljena kao "Adler I" i "Adler II" januara 1944. godine, u zaleđu i Lici.

U okviru opšte operacije Adler vođena je operacija Drežnica u Gorskom kotaru, od 23. do 31. januara 1944. godine.

## Operacija Adler (1943)

Cilj operacije Adler bio je zauzimanje obalskog pojasa Rijeka – Zadar i razbijanje tamošnjih jakih partizanskih snaga. Operacijom razbijanja partizanskih snaga na severnodalmatinskom obalskom sektoru je rukovodio 15. brdski armijski korpus.

Angažovane jedinice: 114. lovačka divizija, Pol. puk 14; delovi 3 („Germanskog") SS-oklopnog korusa, delovi Grupe armija "B".

## Operacija Adler I (1944)

Operacija „Adler I" je imala za cilj zaposedanje obalskog odseka Novi – Karlobag. Njome je rukovodio 15. brdski armijski korpus, izvodile su je trupe: 371. peš. divizija i ustaška formacija Gospić. Vođena je januara 1944.

## Operacija Adler II (1944)

Operacija „Adler II" je imala za cilj zaposedanje i čišćenje obalskog odseka, uključujući priobalna ostrva između desne granice grupe armija i Zadra, te razbijanje partizanskih snaga koje se nalaze u Lici. Njome je rukovodio 15. brdski armijski korpus, izvodile su je trupe: 392 (hrv.) leg. divizije.

## Izvori

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation "Adler"
* Operation "Adler"
Operacija Rauhreif

**Operacija Inje** (njem. *Rauhreif*, Raurajf) je bila vojna operacija Vermahta protiv partizana u oblasti naselja Turbe, kod Travnika. Vođena je od 13. do 17. novembra 1943. godine.

Prema vlastitom završnom izveštaju, nemačke jedinice su u operaciji pretrpele gubitke od 7 poginulih i 28 ranjenih.

Partizani su već 19. novembra uspeli da ponovo osvoje Turbe.

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Reference

## Vanjske veze
* Operation "Raureif"
Operacija Spatz

**Operacija Vrabac** (njem. *Spatz*, Špac) je bila vojna operacija Vermahta protiv jedinica NOVJ u oblasti Dalmacije. Vođena je od 14. do 20. oktobra 1943. godine.

Operacija "Špac" počela je 21. oktobra 1943. sa 2 bataljona 114. lovačke divizije.

## Izvori

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation "Spatz"
Operacija Balkanski klanac

**Operacija Balkanski klanac** (njem. *Balkanschlucht*, Balkanšluht) je bila vojna operacija Vermahta protiv NOVJ i Italijana koji su prešli na stranu partizana u Crnoj Gori. Vođena je od 17. do 24. oktobra 1943. godine.

Vođena je u dolinama Tare i Lima, pa je tako i nazivana u jugoslovenskoj istoriografiji (***Operacije u dolinama Tare i Lima***).

## Plan operacije

Prema planu Komande 2. oklopne armije za ovladavanjem zaleđem obalskog pojasa, komandant 21. nemačkog brdskog armiskog korpusa, general Kibler, naredio je 7. oktobra da se jedinice 118. i 297. nemačke divizije prikupe za operaciju »Balkanski klanac« (»Balkanschlucht«) protiv glavnih snaga 2. udarnog korpusa i italijanske divizije »Venecija« u dolini Lima i Tare.

Cilj operacije bio je razbijanje italijanske divizije „Venecija" u Beranama i partizanskih snaga oko Berana, odnosno da se snage 2. udarnog korpusa NOVJ odbace od komunikacije Peć – Podgorica. Ovom operacijom Vermaht je namjeravao da potpuno ovlada zaleđem obalnog pojasa, uspostavi svoju kontrolu nad saobraćajnicama koje vode od Jadranskog mora preko Crne Gore u pravcu Srbije, Sandžaka i Kosova, te da u gradovima: Andrijevica - Berane - Kolašin - Mateševo uspostavi svoje garnizone i razoruža talijanske jedinice.

## Angažovane snage

Operaciju »Balkanski klanac« je poduzeo Štab njemačkog 21. brdskog korpusa. Operaciju je vodila 118. lovačka divizija uz pomoć 297. divizije. Na pravcu Peć - Čakor - Andrijevica - Berane, angažirana je 297., a na pravcu Podgorica - Kolašin 118. njemačka divizija.

Pored sopstvenih snaga, Nemci su angažovali dva italijanska fašistička puka (oko devet bataljona), čiji su štabovi bili u Baru i Podgorici, zatim muslimansku fašističku miliciju i ostatke četnika Draže Mihailovića. U službi okupatora za izvršenje operacije »Balkanski klanac« bilo je pored dviju njemačkih divizija i oko 5.000 balista, talijanskih fašista i četnika.

## Tok operacije

Nastupanjem nemačke 118. lovačke divizije iz Podgorice ka Kolašinu i 297. pešadijske divizije iz Peći ka Andrijevici i Beranama otpočela je, 15. oktobra, operacija »Balkanšluht«. Dok se 2. dalmatinska brigada postavila pred neprijateljsku kolonu koja je nadirala od Peći preko Murine i Sjekirice ka Andrijevici i Beranama, 4. proleterska brigada vodila je žestoke borbe s njemačkom kolonom koja je od Podgorice prodirala ka Mateševu i Kolašinu.

Tokom ove operacije, 18. oktobra uništen je četnički štab u manastiru Ostrog. Na čelu četničkog štaba nalazio se Blažo Đukanović, komandant četničkih snaga Crne Gore, Sandžaka i Boke. Komandant »Južnog fronta« pukovnik Bajo Stanišić, sa nekoliko rođaka, odbio je da se preda, te je poginuo u samom manastiru.

Posle višednevnih borbi, Nemci su 23. oktobra ušli u Andrijevicu, a potom zauzeli i Berane. Time je u dolini gornjeg toka Lima i Tare završena nemačka operacija „Balkanšluht".

## Izvori

## Povezano
* Borbe za Kolašin 1943.
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation "Balkanschlucht"
Cela nota

Nota (lat. *znak*) je znak kojim beležimo trajanje tona ili zvuka.

Oblici nota su raznovrsni:       itd. Njima određujemo i beležimo različita trajanja tonova. Najduži ton po trajanju u današnjoj notaciji označava se znakom  i zove se **cela nota** (, ). Njenim deljenjem stvaramo manje notne vrednosti, što najbolje ilustruje sledeći primer:

## Čime se produžava notna vrednost
Svaka notna vrednost, pa i *cela nota*, može da se produži:
# tačkom iza notne glave
# lukom koji spaja dve iste visine
# koronom iznad ili ispod note

## Povezano
* Notna vrednost
* Nota

## Izvori
Operacija Landsturm

**Operacija Landsturm** (Landšturm) je bila vojna operacija Vermahta protiv partizana u oblasti Dalmacije. Vođena je od 24. oktobra do 12. novembra 1943. godine.

## Izvori

## Povezano
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH

## Vanjske veze
* Operation "Landsturm"
* Operation "Landsturm"
Neoromanika

**Neoromanika** je bio jedan smjer unutar stilskog razdoblja historicizma koji je okvirno trajao od prve trećine 19. do prve trećine 20. vijeka, gotovo istovremeno kad i neogotika. Ona je bila nostalgično vraćanje korijenima ranokršćanstva, pa je kao svoj uzor imala romaniku.

Po njemačkim zemljama zvali su je **rundbogenstil** (Stil oblog luka) a po Francuskoj i Engleskoj **normanski stil**, u Italiji **longobardski stil** zbog tog jer je u 11. i 12. vijeku romanika uhvatila najviše korijena po Lombardiji.

## Historija i karakteristike
Za razliku od neogotike, neoromanika nije počivala na nikakvim teorijama o stilu koji najviše odgovara nacionalnom biću ili određenoj konfesiji, već je bila nešto kao povratak jednostavnosti i iskrenosti ranokršćanstva, preko bizanta do romanike.

Velike ravne plohe novih građevina, lako su se razigravale lunetama romaničkih prozora i vrata, a krovni vijenci nizom slijepih arkada. Zbog tog su neoromaničke građevine postale popularne i kod gradnje običnih svjetovih objekata, poput tvornica, banaka, željezničkih stanica, bolnica a ne samo sakralnih objekata kao što je to bio slučaj sa neogotikom.

Najznačajniji predstavnici neoromanike u Engleskoj bili su; Thomas Henry Wyatt (crkva Ivana Krstitelja - Hindon), D. Brandon (Dvorac Hensol), James William Wild (Toranj Grimsby), Henry Clutton (samostan Battle). Po Njemačkoj su to bili; Heinrich Hübsch (katedrala u Speyeru), Friedrich Ludwig Persius (Dvorac Babelsberg u Potsdamu), Friedrich August Stüler (Nationalmuseum Stockholm), Friedrich von Gärtner (Bayerische Staatsbibliothek München) i Heinrich Strack. U Italiji su glavni protagonisti bili Luca Carimini (crkva Antuna Padovanskog, Rim) i Camillo Boito (škole, bolnice), u Danskoj, Johan Daniel Herholdt (biblioteke, željezničke stanice), u Francuskoj Léon Vaudoyer (katedrala u Marseillesu), a u Holandiji Hendrik Petrus Berlage (Berlage Amsterdam).

Neoromanika je bila osobito popularna u Sjedinjenim Američkim Državama i Kanadi, u kojoj su brojne novoosnovane protestanske kršćanske zajednice pronašle uzor za gradnju svojih crkava. Tu modu osobito je proširio arhitekt Henry Hobson Richardson, pa se po njemu čak to i zvao **Ričardsonova neoromanika** (Richardsonian Romanesque). On je izgradio u drugoj polovici brojne objekte od Albanya, Bostona, Buffala, Chicaga do Pittsburgha, a najpoznatiji njegov objekt je katedrala sv. Trojstva u Bostonu (1872.). Pored njega bio je poznat i Thomas Alexander Tefft koji je romaničke lukove ukomponirao u izgradnji ne samo crkava već i industrijskih pogona i željezničkih stanica.
## Povezano
* Romanika
* Historicizam

## Reference

## Vanjske veze

* Neoromànico (na portalu Sapere) 
* ''Neoromanico'' (na portalu Enciclopedia Treccani)
Socijalna država

**Socijalna država** ili **država blagostanja** u svom tradicionalnom smislu označava zemlju ili društveno-ekonomski poredak u kome država pruža glavninu ili veliki dio usluga socijalne zaštite, odnosno one uzimaju veliki dio financijskih i drugih resursa države. Pod "socijalnom zaštitom" u tim zemljama se mogu podrazumijevati različiti oblici pružanja društvenih usluga - od isplate penzija (mirovinsko osiguranje), zdravstvenih usluga (zdravstveno osiguranje), subvencirano ili besplatno stanovanje, hranu, obrazovanje i sl. Socijalne države najčešće to postižu kroz preraspodjelu bogatstva, odnosno progresivno oporezivanje u kome najviše stope poreza plaćaju najimućniji građani. Kao "idealni tip" socijalne države se najčešće spominje nordijski model koji se razvio u nordijskim zemljama u 20. vijeku.

## Povezano
* Socijalno osiguranje
* Država dadilja
* New Deal
Društveni rast, razvoj i progres

**Društveni rast, razvoj i progres** su osobine društva.

## Rast
Rast predstavlja uvećanje istog. Rast može biti povoljan i nepovoljan. Povoljan rast je npr. rast proizvodnje legalnih proizvoda, produktivnosti, rentabilnosti, ekonomičnosti, dok je nepovoljan rast npr. rast troškova, proizvodnje narkotika, proizvodnje škarta. Rast stanovništva u razvijenim zemljama je pozitivan rast zato što on dovodi do povećanja broja radno aktivnog stanovništva, a rast stanovništva u nerazvijenim zemljama dovodi do pada društvenog proizvoda, standarda, nezaposlenosti, nazadovanja, političke nestabilnosti.

## Razvoj
Razvoj je stvaranje novog. Do razvoja može voditi rast (porast studenata je rast, zbog toga se stvaraju nove grupe tj. dolazi do razvoja fakulteta). Preduslov za razvoj je napredak nauke i tehnike, tehničke inovacije. Osnov za razvoj kulture je tradicija. Razvoj može da deluje i pozitivno i negativno. Pozitivano - razvoj nauke i tehnike kada se poboljšava ljudski život(medicina), a negativao - zagađenje životne sredine. 

## Progres
Progres je stvaranje novog koje doprinosi boljem čovekovom životu (pozitivne društvene promene). Politika, sloboda i sigurnost su važne za progres. Da bi društvo napredovalo tj. da bi došlo do progresa neophodno je da se ljudi aktivno bore za veća prava i slobodu. Pri tom moraju biti organizovani. Proges je proces, a ne stanje. 

Kriterijumi za progres su:

1. Tehničko tehnološki razvoj - tehnika može da se primenjuje u humane i u nehumane svrhe. Npr. nuklaerna energija se može primenjivati za izradu nuklaernih bombi tj. za uništenje, a može se primenjivati i za grejanje, aparate za lečenje.

2. Ekonomski kriterijum - rast životnog standarda mora da bude rezultat porasta proizvodnje, produktivnoti, a ne rasta zaduženosti države.

3. Politički kriterijum - uže shvatanje politike je vršenje vlasti, a šire shvatanje politike je javna briga o opštim društvenim problemima i usmeravanje društvenog razvoja u pravcu proširenja ljudskih i gradjanskih prava. Politika može da se vodi u interesu gradjana i u interesu najbogatijih. Opšti društveni interes je da postoji neometano odvijanje procesa proizvodnje, a interes vladajuće klase je da država štiti njihovu privatnu svojinu.

4. Kulturni kriterijum - u kulturne kriterijume spadaju iskorenjenje nepismenosti i akumuliranje znanja i njegova primena.
Greatest Hits 87–99

***Greatest Hits 87–99*** kompilacijski je album australske pjevačice Kylie Minogue iz 2003. godine. Album je bio jeftino izdanje izdano samo u Australiji, u istom mjesecu kad je izdan deveti studijski album Minogue *[[Body Language (album Kylie Minogue)|Body Language]]*. Popis pjesama čini proširenje njenog kompilacijskog albuma iz 1992. godine *[[Greatest Hits (album Kylie Minogue)|Greatest Hits]]*, dodani su singlovi koje je objavila pod diskografskom kućom Deconstruction Records. Pridruženi DVD, nazvan *Greatest Hits 87–98* sadrži svaki videospot Minogue objavljen pod diskografskim kućama PWL i Deconstruction Records (njen jedini takav DVD).

## CD popis pjesama
;CD 1
# "The Loco-Motion"
# "I Should Be So Lucky"
# "Got to Be Certain"
# "Je Ne Sais Pas Pourquoi"
# "Especially for You"
# "Turn It into Love"
# "Made in Heaven"
# "It's No Secret"
# "Hand on Your Heart"
# "Wouldn't Change a Thing"
# "Never Too Late"
# "Tears on My Pillow"
# "Better the Devil You Know"
# "Step Back in Time"
# "What Do I Have to Do?" (7" Remix)
# "Shocked" (DNA 7" Mix)

;CD 2
# "Word Is Out" (Summer Breeze 7" Mix) 
# "If You Were with Me Now"
# "Give Me Just a Little More Time"
# "Finer Feelings" (BIR 7" Mix)
# "What Kind of Fool (Heard All That Before)"
# "Celebration" 
# "Confide in Me" (Master Mix)
# "Put Yourself in My Place"
# "Where Is the Feeling?" (BIR 7" Mix)
# "Where the Wild Roses Grow"
# "Some Kind of Bliss"
# "Did It Again"
# "Breathe" (Radio Edit)
# "Cowboy Style" (Radio Edit)
# "Dancing Queen" (7" Edit)
# "Tears"
# "The Real Thing"

## DVD popis pjesama
# "The Loco-Motion"
# "I Should Be So Lucky"
# "Got to Be Certain"
# "Je Ne Sais Pas Pourquoi"
# "Especially for You"
# "It's No Secret"
# "Made in Heaven"
# "Hand on Your Heart"
# "Wouldn't Change a Thing"
# "Never Too Late"
# "Tears on My Pillow"
# "Better the Devil You Know"
# "Step Back in Time"
# "What Do I Have to Do?"
# "Shocked"
# "Word Is Out" 
# "If You Were with Me Now"
# "Give Me Just a Little More Time"
# "Finer Feelings"
# "What Kind of Fool (Heard All That Before)"
# "Celebration" 
# "Confide in Me"
# "Put Yourself in My Place"
# "Where Is the Feeling?" (Edit Version)
# "Where the Wild Roses Grow"
# "Some Kind of Bliss"
# "Did It Again"
# "Breathe"
# "Cowboy Style"

## Vanjske veze
* Službena stranica
Kričke

**Kričke** može značiti:

**Naselja u [[Hrvatska|Hrvatskoj]]**:
* Kričke (Drniš), gradsko naselje Drniša
* Kričke (Novska), gradsko naselje Novske
* Kričke (Pakrac), gradsko naselje Pakraca
Kričke (Pakrac)

**Kričke** su naselje u Republici Hrvatskoj u Požeško-slavonskoj županiji, u sastavu grada Pakraca.

## Geografija
Kričke se nalaze istočno od Pakraca, na sjeverozapadnim obroncima Psunja.

## Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine Kričke su imale 45 stanovnika.

* **Napomena:** Kričke od 1910. do 1981. iskazivane pod imenom **Kričke Zabrdske**.

## Izvor
Dambulla

**Dambulla** (singalski: දඹුලු; tamilski: தம்புள்ளை, *Tampuḷḷai*; ranije poznata kao **Dhamballai**) je naselje u središnjoj provinciji Šri Lanke, 148&nbsp;km sjeveroistočno od Colomba i 72&nbsp;km sjeverno od Kandyja, s oko 65.000 stanovnika. Dambulla je najpoznatiji po kompleksu budističkih hramova u spiljama, osobito po Zlatnom hramu" koji je upisan na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Aziji i Oceaniji 1991. godine; ali i po najvećem nalazištu ružičastog kvarca u Južnoj Aziji i prašumi s takozvanim "željeznim drvećem". Tu su također i redovničke upravne zgrade, hram bo-stabla, dagoba i do sada najranije poznato naselje u Šri Lanki.

## Historija

Ovo područje je naseljeno još od prahistorije, o čemu svjedoči nedavni pronalazak megalitskog groblja u obližnjem selu Ibbankatuwa. No, u 3. vijeku pne. nastaju najstariji budistički špiljski hramovi, isklesani u erozivnim stijenama velike geološke važnosti. Neki kipovi i slike u spiljama potječu još iz 1. stoljeća pr. Kr. Umjetnička djela obnavljana su redovito: u 11., 12. i 18. vijeku. Tada su neke špilje proširene i izgrađeni su monumentalni ulazi od opeke. Koncem 12. vijeka kralj Nissanka Malla je dao isklesati skulpture u špiljama gornje terase, po uzoru na starije rezbarije, i spilje su dobile sadašnji opći oblik i izgled.

Spilje su nekada služile kralju Valagambi (*Vattagamini Abhaya*) kao utočište u vrijeme njegovog izbjeglištva iz Anuradhapure, kad je taj grad bio pod indijskom okupacijom. Pored toga, redovnici su ga štitili od protivnika. Kad se Valagamba vratio na prijestolje, u znak zahvalnosti sagradio je veliki hram.

U 18. vijeku su sve obojane površine unutar špilja ponovno oslikane ili prebojane u stilu karakterističnim za Kandy školu arhitekture. U to vrijeme su i obojane skromne budističke figure u špiljama uz održavanje izvornih pojedinosti i ikonografije. Također su ulazi obnovljeni i formira se natkrivena vanjska veranda. Tokom 19. vijeka, nakon gubitka kraljevskog pokroviteljstva 1815. godine, povremeno se obavljalo bojenje skulptura, ali i narušavanje ulaznih građevina.

## Spiljski hramski kompleks
U spiljama Dambulle je oko 80 spiljskih hramova, od toga je pet velikih, međusobno povezanih u "Zlatni hram". To je najveći i najbolje očuvan kompleks spiljskih hramova u Šri Lanki. U velikom broju hramova nalaze se povjesne zidne slike i kipovi. Ukupno, u hramovima postoje 153 Budine statue, tri kipa kraljeva i četiri kipa bogova i boginja. Od toga su dva hinduistička boga (Višnu i Ganeš) koji su iz 12. vijeka. Zidne slike s površinom od 2100 m2 prikazuju Budin život, između ostalog Budinu kušnju demona Mare, kao i prvu Budinu propovijed.

## Galerija

Datoteka:Dambulla 01.jpg|Glavni ulaz u kompleks hramova
Datoteka:Dambulla (js).jpg|Ulaz u Zlatni hram
Datoteka:Dambulla 11.jpg|Stupa sa skulpturama Bude
Datoteka:Dambulla-buddha.jpg|Ležeći Buda
Datoteka:Dambulla-estopa.jpg|Stupa u Dambulli


## Povezano
* Seokguram, Južna Koreja
* Špilje Yunganga, Kina
* Longmen špilje, Kina
* Mogao špilje, Kina

## Vanjske veze

* Unesco World Heritage (engl.)
* Fotoreportaža
Kričke (Novska)

**Kričke** su naselje u Republici Hrvatskoj u Sisačko-moslavačkoj županiji, u sastavu grada Novske.

## Geografija
Kričke se nalaze sjeveroistočno od Novske na sjevernim padinama Kričkog brda.

## Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine Kričke su imale 21 stanovnika.

## Izvor
Sinharaja

**Sinharaja** (singalski *sinha* je "lav", a *raja* je "kralj") je tropska kišna šuma na jugozapadu Šri Lanke. Ova prašuma je velika 6.092 hektara, a nalazi se između 300 i 1170 metara nadmorske visine, uključujući vrhove Pinipitigala i Mulawella.

Nacionalni park Sinharaja je osnovan još 1875. godine kao Šumski rezervat, a od 1978. kao Rezervat biosfere. On je od 1988. godine upisan na UNESCOv popis mjesta svjetske baštine u Aziji i Oceaniji kao zadnje veliko, povezano šumsko područje na otoku. Poznato je po svojoj ogromnoj bioraznolikosti i brojnim endemskim vrstama, osobito pticama (21 vrsta). Sinharaja je također dom za više od 60% endemskog drveća i 830 (50%) endemskih vrsta sisavaca, leptira (kao što je jako rijetka vrsta *[[Graphium antiphates]]*), insekata, reptila i vodozemaca Šri Lanke. Ugroženi sisavci koji obitavaju u parku su leopard i indijski slon.

Od 21 vrste ugroženih ptica tu se mogu naći: Šrilankanski šumski golub *(Columba torringtoni)*, Šrilankanska plava svraka *(Urocissa ornata)* i Malkoha crvenog lica *(Phaenicophaeus pyrrhocephalus)*, a od posebnog značaja je i Širokokljuna zlatovrana *(Eurystomus glaucurus)*. Neobična pojava među pticama u ovom parku je to da se kreću u mješovitim jatima, tako Reketorepi Drongo dijeli jato s Narančastokljunim pjevicama.
Od reptila i vodozemaca mogu se naći: ugroženi piton, gruborožni gušter *(Ceratophora aspera)* i endemska uskousna žaba (*microhylid*). Ugrožene ribe su: Pijetlorepa riba *([[Belontia signata]])*, glatkoprsna zmijoglavica *([[Channa orientalis]])*, Crvenorepi glavoč (*[[Sicyopterus halei]]*), te tropske morske ribe, Purpurni šaran *([[Puntius nigrofasciatus]])* i Rumeni šaran (*Puntius titteya*).

### Ptice NP Sinharaja:

Datoteka:Flickr - Rainbirder - Sri Lanka Wood Pigeon (Columba torringtoni) (1).jpg|Columba torringtoni
Datoteka:Thimindu_2010_02_20_Sinharaja_Sri_Lanka_Blue_Magpie_1.jpg|Urocissa ornata
Datoteka:Flickr - Rainbirder - Red-faced Malkoha (Phaenicophaeus pyrrhocephalus) male.jpg|*[[Phaenicophaeus pyrrhocephalus]]*
Datoteka:Loriculus beryllinus -Sinharaja Forest Reserve, Sri Lanka -adult-8.jpg|*[[Loriculus beryllinus]]*
Datoteka:Flickr - Rainbirder - Ceylon Junglefowl (Gallus lafayetii) Male.jpg|Gallus lafayetii


## Napomene

## Vanjske veze

* World Conservation Monitoring Centre  
* Department of Wildlife Conservation, Sri Lanka  
* WWW Virtual Library, Sri Lanka 
* Forestry and environment socitey, University of Sri Jayewardenepura  
* Karte