open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Suđenje tridesetorici

**Suđenje tridesetorici** (francuski: *Procès des trente*) je bio sudski proces u Parizu 1894. godine koji je za cilj imao dati legitimitet zloglasnim *[[lois scélérates]]*, koji su doneseni tokom 1893. i 1894. godine. Sudilo se anarhistima i pravdalo medijsku cenzuru tako što se pokušalo dokazati postojanje čvrste povezanosti među francuskim anarhistima.

Proces je započeo 6. kolovoza, a trajao sve do 31. listopada. Sudilo se ukupno tridesetorici navodnih francuskih i stranih anarhista, a pod optužbom da su bili dio zločinačke organizacije (*association de malfaiteurs*). Vođen u kontekstu *[[lois scélérates]]*, suđenje je služilo kao apologija medijske cenzure i restrikcija koje su uvodili zakoni, što je dovelo do toga da su se u istom procesu našli i stvarni anarhisti i obični kriminalci.

Među optuženicima su bili Charles Chatel, Ivan Aguéli, Sébastien Faure, Félix Fénéon, Jean Grave, Louis Armand Matha, Maximilien Luce, Émile Pouget, Paul Reclus, Alexander Cohen, Constant Martin i Louis Duprat.

Suđenje je bilo izrazito popraćeno te je dovelo do niza debata oko činjenica i optužbi prezentiranih na procesu. U konačnici, glavni tužitelj Bulot nije uspio dokazati postojanje zločinačke organizacije te je postepeno odustajao od optužnica za pojedine optuženike, ali je i dalje zahtijevao visoke kazne za one koje je smatrao krivima. U konačnici, zbog nedostatka dokaza, porota je oslobodila sve okrivljenike osim trojice običnih kriminalaca, koji su oduđeni na 15 (Ortiz) i 8 godina teškog rada (Chericotti), odnosno 6 mjeseci zatvora (Bertani).
IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 1970.

**Svjetsko prvenstvo u rukometu 1970.** bilo je ukupno 7. izdanje IHF Svjetskog prvenstva koje se od 26. veljače do 8. ožujka 1970. godine održalo u Francuskoj. Bio je to prvi put da je Francuska dobila domaćinstvo ovoga turnira. Sudjelovalo je ukupno 16 ekipa iz tri konfederacije, a igralo se u čak 22 grada. Prvak je po treći put postala Rumunjska, koja je u finalu pobijedila Istočnu Njemačku, kojoj je to bila prva medalja sa svjetskih prvenstava. Treće mjesto osvojila je SFR Jugoslavija, koja je porazila Dansku.

Najbolji strijelac turnira bio je sovjetski igrač Vladimir Maksimov s 31 postignutim golom.

## Gradovi domaćini

Svjetsko prvenstvo 1970. igralo se u čak 23 različita grada, što je u to vrijeme bio rekord (srušen tek 1982. godine u Zapadnoj Njemačkoj). Grupna faza se igrala u četiri (A i B), odnosno pet gradova (C i D), dok se druga faza igrala u još pet novih gradova, uz Pariz. Finale i utakmice za plasman od trećeg do osmog mjesta igrale su se u Parizu.

Pregled gradova domaćina po fazama i grupama izgleda ovako:

;Grupna faza

;Grupa A
*Quimper
*Saint-Nazaire
*Rennes
*Nantes

;Grupa B
*Bayonne
*Angoulême
*Agen
*Toulouse

;Grupa C
*Rouen
*Pariz
*Évreux
*Amiens
*Caen

;Grupa D
*Mulhouse
*Longwy
*Strasbourg
*Hagondange
*Metz

;Druga faza

;Četvrtfinala
*Pariz
*Orléans
*Grenoble
*Besançon

;Polufinala
*Lyon
*Bordeaux

;Finalne utakmice
*Pariz

## Kvalificirane momčadi

:1 **Boldirne** godine znače osvajanje prvenstva te godine.
:2 Godine u *italiku* označavaju domaćinstvo prvenstva te godine.

## Grupna faza

### Grupa A

----
----

----

----
----

----

----
----

----

----
----

### Grupa B

----
----

----

----
----

----

----
----

----

----
----

### Grupa C

----
----

----

----
----

----

----
----

----

----
----

### Grupa D

----
----

----

----
----

----

----
----

----

----
----

## Druga faza

### Grupno razigravanje (9. - 12. mjesto)

----
----

----

----
----

----

----
----

----

----
----

----
}}" align="}" valign="}" |

| width="}" align="}" valign="}" |

|}

### Četvrtfinale

----

----

----

### Utakmice za plasman (5. - 8. mjesto)

----

#### Utakmica za 7. mjesto

#### Utakmica za 5. mjesto

### Polufinale

----

### Utakmica za treće mjesto

### Finale

## Nagrade

}}" align="}" valign="}" |

| width="}" align="}" valign="}" |

|}
DNK polimeraza II

**DNK polimeraza II** (**DNK Pol II** ili **Pol II**) je prokariotska DNK polimeraza. Smatra se da ona učestvuje u popravci DNK.

Ovaj enzim je težak 90 kDa i kodiran je polB genom. DNK Pol II može da sintetiše nove DNK baze sa prosečnom brzinom od 40 do 50 nukleotida/sekundi Vrste kojima nedostaje ovaj gen manifestuju defektivan rast ili replikaciju. Sinteza **Pol II** se indukuje tokom stacionarne faze ćelijskog rasta. Ti he faza u kojoj dolazi do malo rasta i replikacije DNK.

Pol II se razlikuje od Pol I po tome što nema 5'->3' eksonukleazno dejstvo, i ne može da koristi dupleksni šablon.

## Povezano
*Replikacija DNK

## Reference
Italijanska lira

**Talijanska lira**, ISO 4217: **ITL** je bila službeno sredstvo plaćanja u Italiji. Označavala se simbolom **₤**, a dijelila se na 100 centezima.

Talijanska lira zamijenjena je eurom 2002. u omjeru 1 euro = 1936,27 lira.

U optjecaju su bile kovanice od 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500 i 1 000 lira, i novčanice od 1 000, 2 000, 5 000, 10 000, 50 000, 100 000, 500 000 lira

## Vanjske veze
*Italijanska lira na BBC
Dekarburacija

**dekarburacija** (franc. *décarburation*), postupak uklanjanja ugljenika uobičajeno sa površinskog sloja predmeta napravljenog od gvožđa ili čelika; dekarburiranje. Suprotan proces dekarburaciji je karburacija, poznatija kao cementacija čelika.

## Povezano

* karburacija
* proizvodnja čelika
Albert de Broglie

**Jacques-Victor-Albert, 4. vojvoda de Broglie** (Pariz, 13. lipnja 1821. – Pariz, 19. siječnja 1901.) je bio francuski monarhistički političar koji je u dva navrata bio premijer Francuske u ranom razdoblju Treće Republike.

Rođen je u Parizu 1821. godine kao najstariji sin Victora de Brogliea, liberalnog političara iz Julske Monarhije koji je takošer bio francuski premijer. Nakon kratke diplomatske karijere u Madridu i Rimu, revolucija 1848. prisilila je de Broglieja da se povuče s političke scene i posveti književnosti. Bavio se prevođenjem, a ubrzo je ostavio trag u časopisima *[[Revue des deux mondes]]* i *Le Correspondant*. To mu je donijelo mjesto u *[[Académie française]]*, sjedalo 18, na kojemu je naslijedio Lacordairea, čime se pridružio ocu u toj organizaciji.

Godine 1870., naslijedio je svog oca kao 4. vojvoda de Broglie. Sljedeće godine izabran je za zastupnika u Narodnoj skupštini, a samo nekoliko dana kasnije imenovan je veleposlanikom u Londonu.

Ipak, u ožujku 1872. godine, de Broglie se odrekao veleposlaničke titule zbog kritika koje je dobio vezanih uz pregovore oko trgovinskih sporazuma između Britanije i Francuske. Vratio se u Skupštinu gdje je postao jedan od vođa monarhističke opozicije predsjedniku Thiersu.

Kada je Thiersa naslijedio Mac Mahon, de Broglie je ubrzo postao premijer i ministar vanjskih poslova, s tim da je u rekonstrukciji vlade u studenom iste godine uzeo mjesto ministra unutarnjih poslova. Njegov premijerski mandat bio je obilježen naglašenim konzervativizmom, kao i cijelom serijom političkih gafova. Naime, zbog politike koju je vodio je navukao mržnju republikanaca, legitimiste je udaljio koketirajući s bonapartisima, a bonapartiste je razljutio zbog kompromisne politike koju je vodio po pitanju pretendenata na francuski tron.

Posljedica toga bio je pad njegove vlade u svibnju 1874. godine. Tri godine kasnije, tokom krize koju je izazvao sam Mac Mahon, de Broglie je ponovo imenovan premijerom s ciljem da osigura većinu u parlamentu koja bi bila sklonija predsjedniku. Ipak, izbori su ojačali republikansku većinu. De Broglie je izgubio u vlastitoj izbornoj jedinice te je nakon samo pola godine podnio ostavku.

Iz politike se konačno povlači 1885. godine te se posvećuje historiografiji, pišući knjige i biografije. Umro je u Parizu, 19. siječnja 1901. godine.
Kriza 16. maja 1877.

**Kriza 16. svibnja 1877.** godine je bila institucionalna kriza tokom Treće Republike koja je nastala zbog konflikta koji je postojao između monarhističkog predsjednika, Patricea de Mac Mahona, i Zastupničkog doma kojim su dominirali republikanci predvođeni Léonom Gambettom.

Krizu je inicirao sam Mac Mahon, želeći imenovati premijera sukladno vlastitim političkim nazorima, a koji nije uživao podršku parlamenta. Republikanac Jules Simon je bio prisiljen dati ostavki, što je bilo očito prekoračenje ovlasti od strane Mac Mahona, a njegovim nasljednikom imenovan je Albert de Broglie. Održani su izbori na kojima republikanci osvajaju još izraženiju većinu. De Broglieova vlada pada, a isto se u kratkom roku događa i s vladom Gaëtana de Rochebouëta. Nakon više od pola godine, Mac Macoh je 13. prosinca 1877. konačno priznao poraz i imenovao republikanca Dufaurea premijerom.

Posljedice krize bile su enormne - republikanski duh u tada još mladoj Trećoj Republici postaje dominantna politička sila, a sve nade monarhista u treću restauraciju monarhije su tako ugušene. Također, orleanistička interpretacija ustavnih zakona iz 1875. prema kojoj je vlada bila odgovorna parlamentu i predsjedniku, koji je imao aktivnu ulogu u francuskoj politici, konačno je zamijenjena strogo republikanskoj u kojem je izvršna vlas bila odgovorna isključivo parlamentu.
Ejet

**Ejet** ( bio je, u grčkoj mitologiji, sin Helija i Okeanove kćerke Perseide, brat Kirkin, Pasifajin i Persov, kralj Eje u Kolhidi. Idija, najmlađa od Okeanovih kćeri ― okeanida ― rodila je Ejetu Medeju i Halkiopu, a kavkaska nimfa Asterodija rodila mu je sina Apsirta.

## Mitologija
Ejetu je otac dao vlast nad Korintom, ali je on zemlju ustupio Bunu i potom otišao u Kolhidu, u oblast ispod Kavkaza, na obali Crnog mora. Tamo je postao kralj grada Eje i živeo je u velelepnoj palati, u kojoj je iz česama tekla voda, mleko, vino i ulje. Kad je Friks na zlatorunom ovnu doleteo u Kolhidu, Ejet mu je dao ruku svoje kćerke Halkiope, a Friks je zauvrat Ejetu poklonio ovnovo zlatno runo. Pošto mu je bilo prorečeno da će vladati Ejom sve dok zlatno runo bude u njegovom posedu, on ga je okačio o jedno drvo u Aresovom gaju i postavio strašnog zmaja da ga čuva. Kad je kasnije Jason sa Argonautima došao po zlatno runo, Ejet je obećao da će mu ga dati ako pripitomi bikove s gvozdenim nogama i poseje zmajeve zube. Jason je oba zadatka izvršio uz pomoć Ejetove kćerke Medeje. Ejet nije održao datu reč, ali se Jason ipak uspeo dokopati zlatnog runa, bilo tako što je ubio zmaja ili uz pomoć Medeje, koja ga je uspavala magičnim napitkom. Ejeta je s prestola kasnije zbacio njegov brat Pers. Nakon toga Ejet je je dugo živeo, dočekavši starost sasvim zapušten i u prljavštini, a suze su mu nagrizale lice. Ali, kad se Medeja vratila iz Grčke u Kolhidu, ubila je strica i vratila Ejeta na presto.

## Reference

## Literatura
*
*
RNK polimeraza IV

**RNK polimeraza IV** je enzim koji sintetiše malu interferirajuću RNK (siRNK) kod biljki. Polimeraza IV je specifična za biljne genome i neophodna je za sintezu preko 90% 24-nukleotidnih heterohromatičnih siRNK.

## Funkcija
RNK polimeraza supresuje transpozone i repetitivnu DNK u siRNK putu. siRNK ima značajnu ulogu u odbrani genoma od invazionih virusa i transpozivnih elemenata putem RNK usmerene DNK metilacije.

Polimeraza IV i ROS1 demetilaza otključavaju i rekondenzuju 5S rDNK hromatin, koji je prisutan u semenu i koji se koristi za razviće svojstava odraslih biljki. Polimeraza IV učestvuje u uspostavljanju metilacionih obrazaca u 5S genima tokom biljne maturacije. 

## Reference
Haiku

**Haiku** (japanski 俳句) je jedna od najpoznatijih vrsta japanske poezije. Konačno definisana u 17. veku. Sastoji se od tri stiha koji imaju 17. slogova.

Haiku pokazuje izuzetno koncentrisani moment prirode, koji je povezan s događajima u ljudskoj unutrašnjosti. Prvi stih haiku idealno ilustruje osnovnu sliku, atmosferu, osećaja ili misli.

Haiku vrlo često sadrži reči koje se odnose na određeno godišnje doba. Reči se mogu odnositi na biljke ili životinje, ljude, aktivnosti ili svečanosti. Procvetala japanska trešnja ukazje na proleće, ljiljani na leto, hrizantema na jesen i repa na zimu.

Haiku stil je uobličen pod jakim uticajem zena.

## Primer Haiku
Smatra se najkraćim oblikom poezije na svetu. Kao na primer:

* **Vatra pod pepelom**
* **Kuća pod snegom**
* **Ponoć**

## Poznati pesnici i pisci

Među najvažnije haiku pesnike se smatra Macuo Bašo (1644—1694), Josa Buson (1716—1783), Kobayaši Issa (1763—1827) i Masaoka Šiki (1867—1902). Bašo je obnovio sa svojom učenicima haikai pesništvo, i uspeo da bude prepoznata kao ozbiljna literatura. Šiki se smatra osnivačem moderne haiku. On je skovao izraz *Haiku*(u odnosu na starije *haikai* ili *hokku*).

### Muromači razdoblje (1336—1573)
* Ikju Sodžun (1394—1481.)

### Edo razdoblje (1603—1868)
* Macuo Bašo (1644—1694.)
* Jos Busoni (1716—1783.)
* Kobayaši Issa (1763—1827.)

### Meidži razdoblje (nakon 1868)
* Masaoka Šiki (1867—1902.)
* Takahama Kioši (1874—1959.)
* Saito Mokiči (1882—1953.)
* Taneda Santoka (1882—1940.)
* Nakamura Kusatao (1901—1983.)

Haiku je imao značajnog odjeka u evropskoj književnosti u dvadesetom stoleću.

Jedino je tanake pesnička vrsta koja se po popularnosti, u Japanu, može meriti sa Haiku poezijom

## Reference

## Literatura
* Rečnik književnih izraza - Dr Slobodan A. Jovanović, BIGZ 1972.

## Vanjske veze

*Društvo hrvatskih haiku pjesnika
Jules Armand Dufaure

**Jules Armand Stanislas Dufaure** (Saujon, 4. prosinca 1798. – Rueil-Malmaison, 28. lipnja 1881.) je bio francuski političar i državnik koji je čak tri puta bio premijer Francuske te, na nekoliko sati, vršitelj dužnosti predsjednika tokom 1879. godine.

Dufaure je rođen 1789. godine u Saujonu kao sin mornaričkog časnika. Studirao je pravo i nakon karijere u Bordeauxu, godine 1834. izabran je u parlament. U početnoj fazi svoje političke karijere, bio je ministar javnih radova u vladi maršala Soulta te je zaslužan za razvoj francuske željeznice. Godine 1840. pridružuje se, kao nestranački zastupnik, opoziciji kralja Louisa-Philippea I, a 1845. godine biva izabran za potpredsjednika Zastupničkog doma.

Dufaure je tokom revolucije 1848. postao strastveni pobornik republikanskih ideja. Tokom Druge Republike je bio zastupnik u Narodnoj skupštini, a kasnije i ministar unutarnjih poslova u privremenoj vladi generala Cavaignaca. Uspon Napoleona III i formiranje Drugog Carstva prisililo ga je na povlačenje iz politike. Vratio se odvjetničkoj praksi u pariškoj odvjetničkoj komori, a 1863. godine postaje član *[[Académie française]]*.

S krahom Drugog Carstva, Dufaure se pridružio već ostarjelom Adolpheu Thiersu u formiranju Treće Republike. Ubrzo je imenovan premijerom i ministrom pravosuđa te je bio najzaslužniji za donošenje zakona o poroti. Godine 1873. posvađao se s Thiersom, ali je 1875. ponovo postao ministar pravosuđa u vladi Louisa Buffeta, kojega će sljedeće godine naslijediti na mjestu premijera. Nakon nekoliko mjeseci podnosi ostavku, ali se 13. prosinca 1877. godine vraća na mjesto premijera nakon neuspjele krizne situacije koju je inicirao predsjednik Mac Mahon. Dufaure je imao izrazito značajnu ulogu u rušenju Mac Mahona u narednih godinu i pol dana te je obnašao premijersku funkciju sve do 1879. godine. Dana 30. siječnja 1879., Mac Mahon podnosi ostavku, a Dufaure je na nekoliko sati postao vršitelj dužnosti predsjednika republike, sve dok istoga dana novi predsjednik nije postao Jules Grévy.

Premijersku funkciju obnašao je do 4. veljače 1879. godine, nakon čega se povukao u konačnu političku mirovinu. Umro je 28. lipnja 1881. godine.
Transpozaza

**Transpozaza** je enzim koji se vezuje za kraj transpozona i katalizuje pomeranje transpozona do drugog dela genoma putem "izreži i spoji" mehanizma ili replikativnog transpozicionog mehanizma. 

Reč "transpozaza" su formirale osobe koje su klonirale enzim koji je neophodan za tranpoziciju Tn3 transpozona. Potojanje transpozona je postulirala Barbara Maklintok tokom kasnih 1940-tih, koja je izučavala nasleđivanje kukuruza, dok je aktuelna molekularna baza transpozicije opisana znatno kasnije. Maklintok je otkrila da delovi hromozoma menjaju svoje pozicije, skačući iz jednog hromozoma u drugi. Repozicioniranje tih transpozona (koji kodiraju boju) omogućava izražavanje drugih gena za pidment. Transpozicija kod kukuruza uzrokuje promene boje; dok kod drugih organizama, kao na primer kod bakterija, ona može da uzrokuje nastanak otpornosti na antibiotike. Transpozicija je takođe važna pri kreiranju genetičke raznovrsnosti unutar vrsta i adaptabilnositi na promenljive životne uslove. Tokom ljudske evolucije, oko 40% genoma je razmešteno putem transpozicije transpozona.

Transpozaze su klasifikovane pod EC brojem EC 2.7.7.

Geni koji kodiraju transpozaze su široko rasprostranjeni u genomima većine organizama i ubrajaju se među najzastupljenije poznate gene.

## Reference

## Vanjske veze
*
Parke

**Parke** () bile su, u rimskoj mitologiji, žene koje personifikuju sudbinu; na hrvatskom se često nazivaju suđenice, a u grčkoj mitologiji odgovaraju im Mojre. Bilo je tri Parke i upravljale su metaforičkom životnom niti svakog smrtnika i besmrtnika od njegovog rođenja do smrti. I bogovi se se plašili Parki, a u njihovoj je moći bio i sam Juputer. Njihova su imena:

* **[[Nona (mitologija)|Nona]]** (grčki pandan: Kloto = "Prelja"), koja prede nit života sa svoje preslice na vreteno;
* **[[Decima (mitologija)|Decima]]** (grčki pandan: Lahesa = "Sudbina"), koja svojim štapom meri nit života;
* **[[Morta (mitologija)|Morta]]** (grčki pandan: Atropoa = "Neumitna"), koja preseca nit života i odlučuje o načinu čovekove smrti.

Najstariji poznati dokumenti koji spominju ova božanstva jesu tri male stele *(cippi)* pronađene kod drevnog Lavinija nakon drugog svetskog rata. Na njima se nalazi ovaj natpis:


*Neuna fata, Neuna dono, Parca Maurtia dono*


Tu se navode dva od tri imena rimskih Parki (*Neuna* = Nona, *Maurtia* = Morta) i povezuju sa s konceptom subine *(fata)*.

Nona je odlučivala o dužini čovekobog života na da *dies lustricus*, tj. na dan kad je detetu davano ime, što se događalo devetog dana po rođenju dečaka i osmog dana po rođenju devojčice.

Parke nisu uvek zamišljanje kao prelje, već i kao boginje koje zapisuju sudbinu čoveka pri rođenju i potom te zapise brižljivo čuvaju, a takođe se spominju i kao čuvarice celokupnog božanskog arhiva.

## Reference

## Literatura
* 

## Vanjske veze
*
Hasavjurtski sporazumi

**Hasavjurtski sporazumi** () je serija sporazuma koje su 31. augusta 1996. sklopili predstavnici Ruske Federacije sa jedne, i Čečenske Republike Ičkerije sa druge strane, a kojima je sklopljeno primirje, odnosno okončan Prvi čečenski rat. Do njih je došlo nedugo nakon iznenandnog čečenskog napada kojim je zauzet najveći dio Groznog, a ruske trupe opkoljene, razbijene ili istjerane iz grada. Suočena s potpunim rasulom i demoralizacijom vojske, kao i krajnjom nepopularnošću rata u ruskoj javnosti, vlada predsjednika Borisa Jeljcina je 20. augusta naredila jednostrani prekid vatre i ovlastila savjetnika za nacionalnu sigurnost Aleksandra Lebeda, poznatog po ranijoj kritici rata, da otpočne formalne pregovore s pobunjenicima. Lebed je u mjestu Hasavjurt u susjednom Dagestanu zajedno sa čečenskim generalom Aslanom Mashadovom potpisao sporazum kojim su se obje strane obavezale da se odriču nasilja i oružane sile u rješavanju međusobnih sporova; Rusija se obavezala da će povući svoje vojne snage iz Čečenije, a Čečenija se obavezala da će svoje zakonodavstvo uskladiti sa Općom deklaracijom o pravim čovjeka, odnosno garantirati ljudska i građanska prava svim svojim državljanima bez obzira na nacionalnost; obje strane su dogovorile stvaranje zajedničkih tijela u svrhu borbe protiv terorizma i organiziranog kriminala, kao i pripremu trajnog sporazuma o miru. Najvažnija odredba je, međutim, bila ona kojom se pitanje državnopravnog statusa, odnosno nezavisnosti Čečenije ili njenog ostanka u Ruskoj Federaciji mora riješiti najkasnije do 31. decembra 2001. godine. Iako je dio deputata Državne dume pokrenuo pitanje njegove ustavnosti, držeći da je time de facto priznata nezavisnost Čečenije i prekršene odredbe Ustava Rusije o nepovredivosti i teritorijalnom integrirtetu, najveći dio ruske javnosti je pozdravio sporazum, držeći da Čečenija nije bila vrijedna krvoprolića. U samoj Čečeniji, a i u ostatku svijeta, sporazum je protumačen kao čečenska pobjeda, odnosno veliko poniženje predsjednika Jeljcina. Čečenska Republika Ičkerija je tokom sljedećih nekoliko mjeseci uspostavila vlast na područjima sa kojih su se povukle ruske trupe, a u februaru 1997. su održani izbori na kojima je Mashadov izabran za predsjednika. Nekoliko mjeseci kasnije je Mashadov otišao u Moskvu gdje je 12. maja potpisan Rusko-čečenski sporazum o miru i načelima međusobnih odnosa kojim je dodatno ojačana pozicija Čečenija kao nezavisne države.

## Vanjske veze
* Chechnya: Khasavyurt Accords Failed To Preclude A Second War, RFE/RL, August 30, 2006
* Ten years since the end of the “first Chechen war" , Prague Watchdog, August 31, 2006
* Tekst sporazuma na ruskom
* Text of the Khasavyurt Accord in English
* Text of all peace accords for Russia
Božo Vidas Vuk

**Božidar Božo Vidas — Vuk** (Hreljin, kod Bakra, 19. prosinca 1894. — Ruše, kod Maribora, studeni 1931.), bio je bravarski radnik i član Centralnog komiteta KPJ.

## Biografija
Rođen je 19. prosinca 1894. godine u Hreljinu, kod Bakra u Hrvatskoj.

U socijalističkom pokretu bio je od 1911. godine. Od 1911. do 1913. godine bio je na radu u Kanadi i u Sjedinjenim Američkim Državama, gdje je vodio revolucionarni rad među jugoslavenskim iseljenicima. Poslije protjerivanja iz Sjedinjenih Američkih Država, 1921. godine vratio se u Kraljevinu Srba, Hrvata i Slovenaca, gdje je radio u Hrvatskom primorju i Zagrebu. Tada je postao član Nezavisnih sindikata i Komunističke partije Jugoslavije (KPJ).

Godine 1923. izabran je za člana Centralnog rukovodstva legalne Nezavisne radničke partije Jugoslavije, a na Drugoj zemaljskoj konferenciji KPJ, održanoj u svibnju 1923. u Beču, izabran je za člana Centralog partijskog vijeća.

Pošto je ostao bez posla, 1924. godine otišao je ponovno u emigraciju, najprije na Kubu, a potom i u Meksiko, gdje je postao član Centralnog komiteta Komunističke partije Meksika. Od 1929. godine boravio je u Sovjetskom Savezu.

U srpnju 1931. godine, vratio se, po zadatku CK KPJ, u Kraljevinu Jugoslaviju, kako bi pomogao u uspostavljanju pokidanih Partijskih veza. Uhitila ga je jugoslavenska policija, 30. rujna 1931. godine, u rodnom mjestu. Odveden je u Zagreb gdje je na policiji mučen. Početkom studenoga 1931. godine ubili su ga u blizini mjesta Ruše, kod Maribora, na jugoslavensko-mađarskoj granici.

## Izvori

## Literatura
* **[[Mala enciklopedija Prosveta]]**, Beograd 1959. godina
Dragutin Bukvić

**Dragutin Bukvić** (Očka Gora kod Čajetine, 28. februar 1885 – Očka Gora kod Čajetine, 23. jul 1960), revolucionar i sindikalni aktivista.Preziveo logor na Banjici,svirepo mucen od Gestapo-a.Bio je clan Kominterne i veliki prijatelj Dolores Ibaruri.

## Biografija
Rođen je 28. februara 1885. godine u selu Očka Gora, kod Čajetine. Po zanimanju je bio opančarski radnik.

Član sindikata je bio od 1905. godine, a član Srpske socijaldemokratske partije od 1910. godine. Učestvovao je na Prvom kongresu Socijalističke radničke partije Jugoslavije (komunista), u Beogradu aprila 1919. godine i na Drugom kongresu KPJ, u Vukovaru juna 1920. godine.

Na izborima za izborima za Ustavotvornu skupštinu Kraljevine SHS, novembra 1920. godine, bio je izabran za narodnog poslanika na na listi KPJ. Bio je član Centralnog partijskog veća Komunističke partije Jugoslavije i Izvršnog odbora Nezavisnih sindikata, od 1922. do 1923. godine. Sarađivao je u listovima - „Radničke novine“, „Organizovani radnik“ i „Radničko jedinstvo“.

Učestvovao je na kongresu Crvene sindikalne internacionale u Moskvi, 1922. godine, a bio je i jedan od predstavnika KPJ na Četvrtom i Petom kongresu Kominterne u Moskvi, 1922. i 1924. godine.

Kao pristalica desne frakcije u KPJ, u jesen 1925. godine je napustio KPJ i Nezavisne sindikate. Potom je prišao grupi Ujedinjenje i učestvovao je u osnivanju Ujedinjenih radničkih sindikata Jugoslavije, čime je prestala njegova aktivnost u revolucionarnom radničkom pokretu.

Umro je 23. jula 1960. godine u Očkoj Gori.

## Literatura
* **[[Enciklopedija Jugoslavije]]** (knjiga druga). „Jugoslavenski leksikografski zavod, Zagreb“, 1982. godina.
Gojko Vuković

**Gojko Vuković** (1887 – 1934) je bio jugoslovenski revolucionar i politički aktivist.

## Biografija
Gojko Vuković rođen je 31. jula 1887. godine u Mostaru. Po zanimanju je bio limarski radnik. Limarski zanat izučio je u rodnom gradu, gde je do 1914. godine radio i privremeno „frentovao“ po nekim evropskim zemljama. Već je tada radio na osnivanju i učvršćivanju organizacija sindikata i Socijaldemokratske stranke Bosne i Hercegovine u Mostaru i okolini, da bi posle otpuštanja iz austrougarske vojske, u kojoj je služio od 1914. do kraja 1916. godine, u polulegalnoj političkoj aktivnosti postao istaknuti lider radničkog pokreta u Mostaru i čitavoj Hercegovini.

I posle cepanja radničkog pokreta između 1918. i 1920. godine ostao je veran svom pretežito revolucionarnom opredeljenju, tako da je od Vukovarskog kongresa Komunističke partije Jugoslavije do svoje smrti bio član Centralnog veća, odnosno Centralnog komiteta KPJ. Na listi KPJ izabran je u Mostaru za poslanika Konstituante i bio nosilac radničke liste za mostarski okrug 1923, 1925. i 1927. godine. Učestvovao je u radu Trećeg kongresa KPJ i Četvrtog kongresa Kominterne. Često zatvaran od strane policijskih organa, 1929. godine bio je osuđen od strane Državnog suda za zaštitu države u Beogradu na tri godine robije. Nakon izlaska iz kaznionice u Sremskoj Mitrovici u maju 1932. godine, iako pod stalnom policijskom prismotrom, Vuković je nastavio svoj revolucionarni rad.

Umro je 6. jula 1934. godine u Mostaru od ozleda zadobivenih posle pada sa krova jedne kuće na kojoj je obavljao limarske radove.

## Literatura
* **[[Enciklopedija Jugoslavije]]** (knjiga osma), „Jugoslavenski leksikografski zavod“, Zagreb, 1971. godina
Jakob Žorga

**Jakob Žorga Jaka** (1888 – 1942) je bio slovenski revolucionar, radnički aktivista i član CK KPJ. Poznat je i pod ilegalnim imenima Bon i Rogič.

## Biografija
Jakob Žorga rođen je 10. maja 1888. godine u Brežicama. Zajedno sa bratom Marcelom radio je na železnici u Sloveniji, a od 1921. do 1923. godine u ljubljanskom arsenalu. Istakao se kao radnički organizator, te je bio jedan od osnivača Komunističke partije u Sloveniji i jedan od najviše progonjenih slovenačkih komunista.

1919. godine bio je izdavač i odgovorni urednik prvog slovenačkog komunističkog lista „Baklja“ (izašao samo jedan broj). Aprila 1920. godine bio je član štrajkaškog odbora železničara, juna 1920. godine delegat na Vukovarskom kongresu Komunističke partije Jugoslavije i od septembra 1920. godine član Centralnog veća KPJ. Učestvovao je na brojnim partijskim konferencijama. Za člana Centralnog komiteta KPJ kooptiran je 1926. godine, a ušao je i u Politbiro CK KPJ. 1928. godine bio je na savetovanju pri Izvršnom komitetu Kominterne i delegat na Četvrtom kongresu KPJ u Dresdenu, gde je ponovo biran za člana Centralnog komiteta. Nekoliko meseci vršio je poslove organizacionog sekretara Centralnog komiteta.

Posle hapšenja u aprilu 1929. godine i osude na pet godina robije, koju je izdržao u kaznionici u Sremskoj Mitrovici, 1935. godine je bio ponovo uhapšen. Kad mu je 1942. godine istekla kazna na robiju koju je izdržavao u kaznionici u Nišu, odveden je u koncentracioni logor na Banjici i streljan 9. maja 1942. godine.

## Literatura
* *[[Enciklopedija Jugoslavije]]* (knjiga osma). „Jugoslavenski leksikografski zavod“, Zagreb, 1971. godina
Jovo Jakšić

**Jovo Jakšić** (1893 — 1971) je bio jugoslovenski političar i rukovodilac Socijalističke partije Jugoslavije.

## Biografija
Rođen je u Foči 12. novembra 1893. godine. Početkom druge decenije dvadesetog veka pristupio je socijalističkom pokretu Bosne i Hercegovine. Bio je član Glavnog odbora Socijaldemokratske stranke i uprave Glavnog radničkog saveza.

Godine 1919. godine, na Kongresu ujedinjenja izabran je za jednog od sekretara Socijalističke radničke partije Jugoslavije (komunista). Poslije Drugog kongresa Komunističke partije Jugoslavije, 1920. godine, opredijelio se za reformističku struju, postavši članom Socijalističke partije Jugoslavije.

U periodu od 1921. do 1941. godine, bio je sekretar Oblasnog odbora Socijalističke partije Jugoslavije za Bosnu i Hercegovinu i član njenog Izvršnog odbora, te sekretar Radničke komore za Bosnu i Hercegovinu. Napisao je više članaka i nekoliko brošura.

Umro je 17. septembra 1971. godine u Beogradu.

## Literatura
* *[[Enciklopedija Jugoslavije]]* (knjiga peta), „Jugoslavenski leksikografski zavod“, Zagreb 1988. godina.
Lovro Klemenčič

**Lovro Klemenčič** (1891 – 1928) je bio slovenski komunista, učesnik Oktobarske revolucije i aktivista KPJ.

## Biografija
Lovro Klemenčič rođen je 9. avgusta 1891. godine u Šentvidu kod Stične. Kao student medicine u Beču, 1912. godine postao je jedan od vodećih članova nacionalno-revolucionarne organizacije „Preporod“ i saradnik njenog istoimenog lista. 1913. godine otputovao je u Rusiju gde se zbližio s eserima. Na početku Prvog svetskog rata predao se Rusima. Kasnije je kao dobrovoljac bio u Srbiji, na Krfu i u Solunu, odakle je 1917. godine otputovao u Rusiju da bi publicistički delovao za demokratsko ujedinjenje Južnih Slovena.

Pod uticajem Oktobarske revolucije pridružio se boljševicima i vratio se u domovinu 1919. godine da bi se posvetio organizovanju levog krila u slovenačkoj socijaldemokratiji. Posle otcepljenja levice osnovao je zajedno sa Vladislavom Fabijančičem u maju 1920. godine slovenački organ Komunističke partije Jugoslavije (KPJ), „Rdeči prapor“. Posle Vukovarskog kongresa bio je prvi sekretar Pokrajinskog komiteta kpj za Sloveniju. U Ustavotvornu skupštinu izabran je na listi KPJ u Makedoniji. Posle donošenja Obznane i Zakona o zaštiti države osnovao je 1921. godine legalni organ KPJ „Delavske novice“.

Zbog široke lokalne, odnosno pokrajinske, primene taktike jedinstvenog fronta prvo sa socijalistima i hršćanskim socijalistima na izborima marta 1923. godine, kao i zbog negativnog odnosa prema Nezavisnoj radničkoj partiji Jugoslavije koja je u to vreme osnovana, bio je u aprilu 1923. uklonjen s položaja pokrajinskog sekretara i isključen iz KPJ. Godine 1925. se priključio Bernotovoj socijalističkoj frakciji, uticao na njenu radikalizaciju i na zajedničko istupanje sa KPJ na parlamentarnim izborima 1927. godine.

Umro je 28. jula 1928. godine u Podbrezju.

## Literatura

* *[[Enciklopedija Jugoslavije]]* (knjiga peta). „Jugoslavenski leksikografski zavod“, Zagreb, 1962. godina.
Rusko-čečenski sporazum o miru i načelima međusobnih odnosa

**Sporazum o miru i načelima međusobnih odnosa između Ruske Federacije i Čečenske Republike Ičkerije**, poznat i kao **Moskovski sporazum**, bio je formalni mirovni sporazum potpisan u Moskvi 12. maja 1997. između Ruske Federacije s jedne, i  Čečenske Republike Ičkerije, a kojim je formalno okončan Prvi čečenski rat, te kojim su obje strane potvrdile odredbe prethodne godine sklopljenog Hasavjurtskog sporazuma o uzdržavanju od primjene nasilja u međusobnim odnosima, odnosno navele kako će svoje odnose "regulirati prema načelima međunarodnog prava". Sporazum je u ime Rusije potpisao predsjednik Boris Jeljcin, a u ime Čečenije predsjednik Aslan Mashadov, izabran nekoliko mjeseci ranije na izborima čije se rezultate odranije Rusija obavezala priznati. Iako njime nije stavljen van snage Hasavjurtski sporazum, odnosno odredba o kojoj se o državnopravnom statusu Čečenije "treba odlučiti do 31. decembra 2001. godine", pa je po ruskom tumačenju Čečenija još uvijek bila dio Rusije, većina stranih a i veliki dio ruskih promatrača je Moskovski sporazum tumačio kao de facto priznanje čečenske nezavisnosti od strane Jeljcina i njegove vlade. Sporazum je utro put da isti dan ruski premijer Viktor Černomirdin sa Mashadovom sklopi sporazum o dugoročnoj ekonomskoj suradnji Rusije i Čečenije.

Sklapanju sporazuma su prethodili dugi pregovori između Jeljcinovih savjetnika za nacionalnu sigurnost Ivana Ribkina i Borisa Berezovskog na jednoj, te čečenskih izaslanika Movladija Udugova i Ahmeda Zakajeva, pri čemu je jedno od glavnih pitanja bio spor oko reparacija, odnosno odštete koju bi Rusija trebala platiti za razaranja u Čečeniji; Berezovski, tada jedan od najmoćnih ruskih oligarha i siva eminencija U Kremlju je tom prilikom javno obećao da će se Čečenija obnoviti putem privatnih donacija te je sam uplatio 1 mil. US$ (a što će kasnije biti izvor brojnih kontroverzi).

Sporazum je pozdravljen u Rusiji, koja je bila umorna od rata, a još više dio Čečeniji, gdje je shvaćen kao prvi korak ka međunarodnom priznanju nezavisnosti. Dio Čečena ga, međutim, nije htio priznati, prije svega ratni zapovjednici koji su se tokom sukoba radikalizirali, a najviše među njima Salman Radujev koji je nastavio vršiti izvoditi otmice ruskih građana i terorističke akcije u susjednim dijelovima Rusije. Nesposobnost vlade Aslana Mashadova da takvim aktivnostima stane na kraj, ali i sve veće jačanje vahabističkih radikala, je dovelo do toga da se postepeno ruska javnost počne okretati protiv Sporazuma. To je svoj vrhunac imalo u ljeto 1999. godine kada je iz Čečenije pokrenuta invazija Dagestana poslužila kao povod ruskoj vladi da pokrene novu invaziju Čečenije. Tada je Sporazum prestao važiti, a nekoliko mjeseci kasnije je Čečenija okupirana te uspostavljena pro-ruska Čečenska Republika kao inetgralni dio Ruske Federacije. Usprkos toga, dio čečenskih funkcionara je inzistirao na njegovoj primjeni, odnosno tumačenju o među-državnom sukobu nastojeći ishoditi za zarobljene pripadnike čečenskih paravojnih formacija tretman u skladu sa Ženevskim konvencijama.
Lazar Vukičević

**Lazar Vukičević** (1887 – 1941) je bio novinar i knjižar, učesnik Oktobarske i Mađarske Revolucije, osnivač KPJ i član prvog Centralnog komiteta.

## Biografija

Lazar Vukičević je rođen u Somboru 1887. godine. Po zanimanju je bio tipografski radnik. Pre Prvog svetskog rata je bio aktivista Socijaldemorkatske partije Mađarske i urednik socijaldemokratskog lista „Slo­boda“ u Novom Sadu.

### Ruska revolucija

Vukičević je u Rusiji od 1914. godine. Polovinom 1918. u Caričinu izdaje revolucionarni list „Internacionalist“. Septembra 1918. postaje urednik „Svjetske revolucije“ i predsjednik Jugoslovenske komunističke grupe.

5. novembra 1918. godine od Jugoslovenske komunističke grupe organizirano je vodstvo Komunističke partije Srba, Hrvata i Slovenaca u Moskvi. Tom prilikom je dogovoreno da se po povratku u Kraljevinu SHS organizira ilegalni revolucionarni rad. Predviđeno je da radom KP SHS upravlja uski krug ljudi, prvenstveno bivši sudionici oktobarske revolucije i ruskog građanskog rata. Za predsednika Centralnog komiteta KP SHS izabran je Lazar Vukičević.

### Povratak u Jugoslaviju

U veljači 1919. stigli su u Novi Sad kao posljednji članovi rukovodstva KP(b) SHS predsjednik Lazar Vukićević i Nikola Grulović. Prema sjećanjima Vukićevića, on se pred odlazak iz Rusije sreo s Lenjinom koji mu je savjetovao da se balkanski komunisti ujedine, jer će samo jedinstvo osigurati uspjeh u borbi i pomoć mladoj sovjetskoj republici. Po povratku, vojvođanska grupa je počela djelovati neovisno, neznajući za djelovanje Ćopićeve grupe u Hrvatskoj i drugim krajevima.

Na Kongresu ujedinjenja izabran je u Centralno partijsko veće. Učesnik u Mađarskoj revolu­ciji 1919.

### Smrt

Streljan je u Jajincima od strane Gestapoa 1941. godine.

## Literatura
* Nikola Grulović, „Jugosloveni u ratu i oktobarskoj revoluciji“, Beograd 1965.

## Izvori

## Povezano
* Jugosloveni u Oktobarskoj revoluciji
* Komunistička partija (boljševika) Srba, Hrvata i Slovenaca
* Afera Diamantstein
Lazar Stefanović

**Lazar Stefanović Laza** (Vreoci , 1885 – Beograd, 7. april 1950), drvodeljski radnik i društveno-politički radnik FNR Jugoslavije i NR Srbije.

## Biografija
Lazar Stefanović rođen je 1885. godine u Vreocima. Po zanimanju je bio drvodeljski radnik. Bio je istaknuti rukovodilac drvodeljskih radnika Srbije od 1906. do 1914. godine. Od 1903. godine je član Srpske socijaldemokratske stranke, a 1914. godine je izabran za člana Glavne partijske uprave SSDS-a.

Član Komunističke partije Jugoslavije bio je od njenog osnivanja, a na Vukovarskom kongresu u junu 1920. godine, izabran je u njen Centralni izvršni odbor. Na izborima za Ustavotvornu skupštinu izabran je za narodnog poslanika na komunističkoj izbornoj listi. Kao takav je uhapšen u avgustu 1921. godine i osuđen na dve godine zatvora. Po izlasku iz zatvora u jesen 1923. godine, ponovo se uključuje u partijski rad. U februaru 1924. godine izabran je u Centralni odbor Nezavisne radničke partije Jugoslavije (NRPJ), a iste godine i u Izvršni odbor Centralnog radničkog sindikalnog odbora Nezavisnih sindikata. Bio je delegat na Petom kongresu Kominterne 1924. godine u Moskvi. Na Četvrtom kongresu KPJ u novembru 1928. godine izabran je za člana Centralnog komiteta KPJ.

1929. godine emigrirao je u Sovjetski Savez, gde je bio član Svesavezne komunističke partije (boljševika) i sekretar Međunarodnog komiteta drvodeljskih radnika do 1936. godine. U Jugoslaviju se vratio 1944. godine. Bio je jedan od osnivača Jedinstvenih sindikata radnika i nameštenika Jugoslavije i njegov potpredsednik sve do smrti. Od 1949. godine bio je član Centralnog komiteta Komunističke partije Srbije.

Umro je 7. aprila 1950. godine u Beogradu i sahranjen je u Aleji narodnih heroja na Novom groblju.

## Literatura
* *[[Enciklopedija Jugoslavije]]* (knjiga osma), „Jugoslavenski leksikografski zavod“, Zagreb, 1971. godina
Mihailo Todorović

**Mihailo Todorović Mika** (1889 – 1964), publicista, profesor, učesnik Prvog svetskog rata i društveno-politički radnik FNR Jugoslavije i NR Srbije.

## Biografija
Mihailo Todorović rođen je 20. marta 1889. godine u Užicu. Još kao učenik gimnazije u Užicu opredelio se za socijalistički pokret. Po završetku Filozofskog fakulteta, germanske grupe, na Beogradskom univerzitetu postavljen je za suplenta užičke gimnazije. U Užicu je na opštinskim izborima 1914. godine izabran je za odbornika Srpske socijaldemokratske stranke (SSDS). Za vreme Prvog svetskog rata, zajedno sa srpskom vojskom, prešao je Albaniju. U Parizu je 1917. godine bio član redakcije „Budućnosti“, organa srpskih socijalista, a u Ženevi 1918. godine delegat Srpske radničke komore pri Crvenom krstu.

1919. godine se pominje kao jedan od zaverenika u aferi Dijamantštajn. Učestovao je u stvaranju »podzemnog sovjeta« u Zagrebu, koji je vodio ilegalnu organizaciju boljševičkog pokreta.

U Beogradu je od 1919. do 1920. godine bio sekretar Radničke komore. Učestvovao je na Drugom kongresu KPJ u Vukovaru 1920. godine, na Prvoj (1922.) i Drugoj zemaljskoj konferenciji KPJ (1923.), koje su održane u Beču, te na Petom proširenom plenumu Kominterne u Moskvi 1925. godine. U novembru 1920. godine na izborima za Ustavotvornu skupštinu izabran je na listi Komunističke partije Jugoslavije za narodnog poslanika timočkog okruga.

Posle zabrane KPJ 1921. godine, radi na stvaranju ilegalnih organizacija partije. Od jula 1922. do maja 1923. godine bio je politički sekretar Centralnog komiteta KPJ. Učestvovao je u stvaranju Nezavisnih sindikata i bio glavni urednik njihovog centralnog organa „Organizovanog radnika“, u osnivanju Nezavisne radničke partije Jugoslavije i bio sekretar Centralnog odbora NRPJ od osnivanja u januaru 1923. do referenduma u NRPJ u februaru 1924. godine. U vreme frakcijskih borbi u KPJ pripadao je desnici. Posle objavljivanja Šestojanuarske diktature 1929. godine, pasivizirao se u radničkom pokretu i bio profesor u privatnoj gimnaziji u Beogradu.

Po oslobođenju zemlje 1945. godine, kooptiran je u AVNOJ. Do penzionisanja 1952. godine bio je bibliotekar u Centralnom odboru Saveza sindikata Jugoslavije. Napisao je veliki broj članaka u partijskoj i sindikalnoj štampi i više brošura, a bavio se i prevođenjem.

Umro je 28. marta 1964. godine u Beogradu.

## Literatura
* **[[Enciklopedija Jugoslavije]]** (knjiga osma), „Jugoslavenski leksikografski zavod“, Zagreb, 1971. godina
Dušan Cekić

**Dušan Cekić** (1879 — 1939), politički radnik i član Centralnog komiteta Komunističke partije Jugoslavije.

## Biografija
Rođen je u Leskovcu 28. februara 1879. godine. Radio je na formiranju Srpske socijaldemokratske stranke i sindikalnog pokreta. Bio je blizak saradnik Dimitrija Tucovića. 1908. godine došao je u Skoplje, gde je 1909. bio jedan od osnivača i sekretar Skopske socijaldemokratske organizacije. Pokretač je lista „Socijalistička zora“.

Zajedno sa Vasilom Glavinovim, Stojanom Divlevim i Mihailom Cokovim bio je predstavnik makedonskih socijalističkih organizacija u Beogradu na Prvoj balkanskoj socijaldemokratskoj konferneciji u januaru 1910. godine.

Skopska socijaldemokratska organizacija obnovljena je 9. januara 1919. godine, a za njenog predsednika bio je izabran Cekić. Kao delegat iz Makedonije prisustvovao je Kongresu ujedinjenja Socijalističke radničke partije Jugoslavije (komunista) u Beogradu 1919. godine i bio izabran za člana novoformiranog Centralnog komiteta. Učestvovao je i na Drugom kongresu KPJ 1920. godine, a iste je godine bio izabran za sekretara Oblasnog komiteta KPJ za Makedoniju. Kao delegat KPJ, 1921. je učestvovao na Trećem kongresu Kominterne.

Krajem 1921. godine buio je nakratko isključen iz KPJ zbog neslaganja sa tadašnjom politikom njenog vođstva, ali je ubrzo vraćen. Već je 1922. učestvovao kao delegat na Prvoj zemaljskoj konferenciji KPJ u Beču.

Na parlamentarnim izborima 1923. godine, bio je kandidat Nezavisne radničke partije Jugoslavije (iza koje je stajala KPJ), ali nije dobio mandat. Odnosi između Cekića i partijskog rukovodstva su bili sve napetiji, te je ubrzo bio trajno isključen iz KPJ. Posle toga se povukao iz politike.

Umro je u Skoplju 7. januara 1939. godine.

## Literatura

* *[[Enciklopedija Jugoslavije]]* (knjiga druga). „Jugoslavenski leksikografski zavod“, Zagreb 1982. godina.
Marko Mašanović

**Marko Mašanović** (1894 — 1930), član Politbiroa CK KP Jugoslavije.

Član Komunističke partije Jugoslavije, je od osnivanja 1919. godine. Posle donošenja "Obznane" otpušten je iz službe i 1925. godine odlazi u Moskvu, gde je pohađao Međunarodnu Lenjinovu školu. Juna 1928. godine, odlukom Izvršnog komiteta Kominterne, vraća se u Jugoslaviju radi sprovođenja „Otvorenog pisma članovim Komunističke partije Jugoslavije“, koje je 13. aprila uputila Kominterna.

Na Četvrtom kongresu KPJ, održanom novembra 1928. godine u Drezdenu, izabran je za člana Centranog komiteta KPJ, a kasnije je uključen i u Politbiro CK KPJ. Pri pokušaju policijskih organa da ga uhapse na Cetinju, pružio otpor. Poginuo pošto je prethodno usmrtio jednog, a ranio dvojicu žandarma.

## Reference

## Literatura
* **[[Mala enciklopedija Prosveta]]**, Beograd 1959. godina
Petar Radovanović

**Petar Radovanović** (1882 (?)—1945), sindikalista i partijski radnik.

## Biografija
Petar Radovanović rođen je oko 1882. godine u Zlotu, istočna Srbija. Kao mlad rudar u Senjskom rudniku prišao je radničkom pokretu i 1905. godine, nakon osnivanja prve organizacije Srpske socijaldemokratske stranke (SSDS) u tom kraju (Zaječar), postao je njen član. Kao jedan od najistaknutijih socijalističkih agitatora u istočnoj Srbiji, od 1912. do 1914. godine bio je poslanički kandidat na listi SSDS-a.

Na Kongresu ujedinjenja 1919. godine, učestvovao je kao predstavnik svoga kraja. Takođe je bio delegat i na Vukovarskom kongresu 1920. godine. Na izborima za Ustavotvornu skupštinu 1920. godine, bio je zamenik nosioca okružne liste Komunističke partije Jugoslavije za timočki okrug.

Nakon donošenja Obznane, bio je hapšen i progonjen. Kad su osnovani Nezavisni sindikati, Petar Radovanović je bio član Oblasnog odbora za nišku oblast i sekretar Saveza rudara za istočnu Srbiju. 1928. godine bio je delegat na kongresu Crvene sindikalne internacionale, održanom u Moskvi. Na Četvrtom kongresu KPJ, održanom 1924. godine u Beču, izabran je za člana Centralnoga komiteta KPJ. Posle 1929. godine bio je često hapšen i pod prismotrom policije. Ostao je aktivan u revolucionarnom radničkom pokretu sve do pred rat 1941. godine, kada se teško razboleo.

Umro je 1945. godine od posledica bolesti.

## Literatura
* **[[Enciklopedija Jugoslavije]]** (knjiga sedma), „Jugoslavenski leksikografski zavod“, Zagreb, 1968. godina
Mairbek Šeripov

**Mairbek Džemaldinović Šeripov** (; 1908 - 7. novembar 1942) bio je čečenski nacionalistički vođa, poznat kao jedan od organizatora i vođa antisovjetskog ustanka u Drugom svjetskom ratu. 

Njegov stariji brat Aslanbek Šeripov je bio istaknuti boljševik i osnivač Čečenske crvene armije, kasnije slavljen kao heroj i mučenik građanskog rata. Mairbek Šeripov je po struci bio pravnik. Kao mladić priključio Komunističkoj partiji, ali je njegovu karijeru prekinula Velika čistka tokom koje je 1938. uhapšen pod optužbom za "neprijateljsku propagandu". Sljedeće godine je pušten iz zatvora te je dobio posao u administraciji Čečensko-Inguške ASSR (a prema nekim izvorima radio kao javni tužilac). Nakon početka operacije Barbarosa je odlučio podići ustanak protiv sovjetske vlasti, a sa ciljem stvaranja nezavisne čečenske države, čemu su pomoć trebale dati njemačke trupe. On i njegovi sljedbenici su sa svojim akcijama otpočeli u januaru 1942. kada su zauzeli nekoliko sela u Šatojskom rajonu. Šeripovljevim aktivnostima je značajan poticaj tokom ljeta dala velika njemačka ofenziva, kojoj je cilj bio zauzimanje Kavkaza. Šeripov i njegove pristaše su 20. augusta 1942. opkolile selo Itum-Kale na jugozapadu Čečenije, ali je tamošnji sovjetski garnizon uspio odbiti napad ustanika uz teške gubitke. Nekoliko mjeseci kasnije je za njim u potjeru krenule specijalne jedinice NKVD. 7. novembra 1942. je ubijen u nikada razjašnjenim okolnostima; prema nekim izvorima je to bilo u okršaju sa sovjetskim trupama, a prema drugima su ga ubili vlastiti ljudi, bilo po vlastitoj inicijativi, bilo po naređenju suparničkog ustaničkog vođe Hasana Israilova.
Tu quoque

**Tu quoque** (latinski za "i ti, također") je vrsta argumenta i logičke pogreške u kojoj se prigovor jedne strane pokuša odbaciti time da i neka druga strana ili protivnik to isto čini. Time se ignorira srž nekog problema i pokušava skrenuti pozornost na djelovanje drugih, a ne na djelovanje osobe ili strane u pitanju. Ovo se donekle poklapa sa ad hominem napadom, ali i razlikuje jer se ne gleda na osobinu osobe koja iznosi neku tvrdnju. Nekoliko primjera:

## Izvori
Ustanak Hasana Israilova

**Ustanak Hasana Israilova** () bio je ustanak protiv sovjetske vlasti na Sjevernom Kavkazu koji je godine 1940. pokrenut od strane kavkaskih, pretežno čečenskih nacionalista na čelu sa bivšim sovjetskim komunističkim političarom Hasanom Israilovim; na početku je bio relativno ograničen na nepristupačna planinska područja na jugu današnje Čečenije, ali je tokom Drugog svjetskog rata ugrozio sovjetske pozicije kada su godine 1942. za vrijeme velikog prodora na Kavkaz ustanicima logističku i drugu pomoć pružale njemačke trupe; njihovim povlačenjem se ustanak počeo gasiti, ali je svejedno početkom 1944. poslužio kao izgovor Staljinu i Beriji da pokrenu masovnu deportaciju Čečena i Inguša u Kazahstan. Lišene stanovništva koje im je trebalo davati podršku, male grupe ustanika su tokom sljedećih nekoliko mjeseci likvidirane, uključujući i Israilova čija se pogibija u okršaju s trupama NKVD u decembru 1944. uzima kao okvirni završetak ustanka.

## Povezano
*Operacija Šamil

## Vanjske veze
* Передача о Хасане Исраилове и его восстании на радио «Эхо Москвы», 18 ноября 2007 года