open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Colorado (rijeka)

**Colorado** (španjolski: *Río Colorado*) je jedna od najvećih rijeka na jugozapadu Sjedinjenih Američkih Država i sjeverozapadu Meksika duga 2 330&nbsp;km, poznata po svom spektakularnom - Grand Canyonu, najdubljem kanjonu na svijetu.
## Geografija
*Colorado* izvire u Stjenovitim planinama kod Prijevoja Poudre u državi Colorado na nadmorskoj visini od 3 104 m.

*Colorado* sa svojim pritokama ima porječje veliko oko 637 000 km², koje obuhvaća dijelove američkih država Wyoming, Colorado, Utah, New Mexico, Nevada, Arizona, Kalifornija i meksičkih država Baja California i Sonora. 

*Bazen Colorada* je suh polupustinjski kraj, pa rijeku zovu *Linijom života* američkog jugozapada.

*Colorado* formira granicu između američkih država Nevada i Arizona, tu se nalazi poznati Nacionalni park Grand Canyon, inače u bazenu *Colorada* leži čak 11 Nacionalnih parkova. Na *Coloradu* je u blizini Las Vegasa 1936. izgrađena čuvena Hooverova brana dugo vremena, najviša brana na svijetu.

U svom donjem toku, u dužini od nekih 28&nbsp;km *Colorado* formira granicu između Sjedinjenih Američkih Država i Meksika. Od ulaska u Meksiko *Colorado* teče još nekih 50 - tak km, pa onda formira deltu sa kojom otječe u Kalifornijski zaljev.

## Povezano
* Lista najdužih rijeka na svijetu

## Reference

## Vanjske veze
* ''Colorado River'' na portalu Encyclopædia Britannica
Columbia (rijeka)

**Columbia** (španjolski: *Río Columbia*) je najveća rijeka na zapadu Sjevernoameričkog kontinenta koja utječe u Tihi ocean duga 2 000&nbsp;km, poznata po svom izuzetnom - hidropotencijalu.
## Geografija
*Columbia* izvire u kanadskim Stjenovitim planinama u Britanskoj Kolumbiji iz Jezera Columbia na nadmorskoj visini od 820 m. Od izvora rijeka isprva teče prema sjeverozapadu, zatim skreće na jug, te ulazi u američku državu - Washington, zatim teče kroz Oregon u pravcu zapada gdje se kod mjesta Astoria ulijeva u Tihi ocean.

*Columbia* sa svojim pritokama ima porječje veliko oko 668 000 km², koje obuhvaća dijelove kanadske provincije Britanska Kolumbija i dijelove američkih država Oregon i Washington. Dvije petine porječja pripada Kanadi, a to je nekih 800&nbsp;km.

Po količini voda *Columbia* je četvrta rijeka po veličini u Sjedinjenim Američkim Državama i prva u pacifičkom slivu, kako rijeka ima i veliki pad, dakle i veliku snagu, na rijeci je podignuto 14 hidroelektrana, uz brojne po njenim pritokama, tako da je i po tom *Columbia* prva među rijekama Sjeverne Amerike.
## Reference

## Vanjske veze
* ''Columbia River'' na portalu Encyclopædia Britannica
Amur

**Amur** (ruski: *Аму́р*, kineski: *Heilong Jiang*, mongolski: *Kharamuren*) je najveća rijeka na krajnjem istoku Rusije koja utječe u Tihi ocean duga 2824 km.
Kinesko ime rijeke *Heilong Jiang* znači Rijeka crnog zmaja, a mongolsko ime *Kharamuren* Crna rijeka.

## Geografija
Amur se formira spajanjem rijeke Šilka, sa rijekom Argun kod sela Pokrovka na tromeđi Rusije, Kine i Mongolije. Šilka se formira u Siburu, spajanjem rijeka Ingoda i Onon. Argun izvire u kineskoj autonomnoj regiji Unutrašnja Mongolija.

### Gornji Amur

Za Gornji Amur se uzima rijeka od svog formiranja do uvira rijeke Zeje kod ruskog grada Blagovješčensk a to je nekih 900&nbsp;km. Tu rijeka teče kroz planinski kraj.

### Srednji Amur
Srednji Amur proteže se nekih 970&nbsp;km od ušća Zeje do grada Habarovska. U svom srednjem dijelu rijeka utiče u nizinu Zeja - Bureja, tu rijeka formira rusko-kinesku granicu.

### Donji Amur
Donji Amur, proteže se nekih 970&nbsp;km od grada Habarovska do ušća u more. Ovdje rijeka protiče kroz nizinski kraj, ruske Amurske oblasti i Habarovskog kraja. Amur sa svojim pritokama ima sliv velik oko 1,855.000 km², koje obuhvaća dijelove ruskog Sibira i dijelove kineske autonomne regije Unutrašnja Mongolija, kao i dio Mongolije.
 
## Povezano
* Lista najdužih rijeka na svijetu

## Reference

## Vanjske veze

* ''Amur River'' na portalu Encyclopædia Britannica
Murray (rijeka)

**Murray** je najveća rijeka u Australiji koja utječe u Indijski ocean duga 2 530&nbsp;km.
## Geografija
*Murray* izvire na obroncima Australskih Alpi na istoku zemlje odatle teče na zapad sve do Velikog australskog zaljeva gdje utječe u Indijski ocean. 

*Murray* sa svojim pritokama ima porječje veliko oko 1 061 469 km², koje obuhvaća veći dio jugoistočne Australije, države Novi Južni Wales, Victoria i Južna Australija. 
## Izvori

## Vanjske veze
* ''Murray River'' na portalu Encyclopædia Britannica
Harry Patch

**Harry Patch** (17.6.1898. - 25.7.2009.) je bio britanski vojnik poznat pre svega kao poslednji preživjeli vojnik Prvog svetskog rata koji se u njemu i borio. U trenutku smrti on je bio također i najstariji muškarac u Evropi.

## Život

Harry Patch je rođen u engleskoj pokrajini Somerset 1898. godine,a u vojsku je bio mobiliziran 1916. godine. Nakon završene obuke poslao je na front tokom juna 1917 gde će 22.9.1917. godine biti teško ranjen tokom bitke kod Pašendala pa ostatak Prvog svetskog rata za njega prolazi na bolničkom lečenju. Po oporavku Harry se vraća svojoj struci to jest poslu postavljanja i popravljanja vodovodnih instalacija. Kao što je tokom rata bio jedan od miliona nepoznatih vojnika tako je i kasnije živio životom osobe zaboravljene od države kojoj je služi sve do 1998. godine kada ga BBC otkriva tokom snimanja dokumentarca o Prvom svetskom ratu. Kako se broj preživjelih vojnika iz rata smanjivao tako je Harrijeva medijska popularnost rasla pa je između 1998. godine i svoje smrti 2009. dobio počasni doktorat, orden Legije časti, potom je proglašen i oficirom Legije i najviši belgijski orden.

Harry Patch je umro 25.7.2009., a u skladu s njegovim željama u pokopu su učestvovali vojnici iz Velike Britanije, Belgije, Francuske i Nemačke. Pokop je zbog velikog interesovanja zbog odlaska poslednjeg vojnika koji je učestvovao u Prvom svetskom ratu prenošen na televiziji.

## Povezano

* Prvi svetski rat
Darling (rijeka)

**Darling** je treća po veličini rijeka u Australiji duga 1 472&nbsp;km, najveća pritoka Rijeke Murray sa kojom zajedno formira najveći australski riječni sistem.
## Geografija
*Darling* se formira spojem rijeka Barwon i Culgoa kod mjesta Brewarrina na sjeveroistoku Novog Južnog Walesa, odatle teče u smjeru jugozapada do svog ušća u rijeku Murray kod gradića Wentworth. Ako se uračuna duljina *Darlingovih* sastavnica koje izviru u Velikom razvodnom masivu na granici Novog Južnog Walesa i Queenslanda, - tad je *Darling* najveća australska rijeka duga 2 739&nbsp;km.

U prošlosti je rijeka često presušivala, pa je zbog tog izgrađeno nekoliko akomulacionih jezera do kraja 1960-ih, koje osiguravaju njen stalni protok.
## Izvori

## Vanjske veze
* ''Darling River'' na portalu Encyclopædia Britannica
Angara

**Angara** je rijeka u Sibiru duga 1 779&nbsp;km, najveća pritoka Jeniseja sa kojom zajedno formira jedan od najvećih riječnih sistema na svijetu.
## Geografija
*Angara* je jedina rijeka koja istječe iz Bajkalskog jezera nakon tog teče Sibirom prema sjeveroistoku kroz Irkutsku oblast i Krasnojarski kraj, do svog ušća u Jenisej kod mjesta Jenisejk.

Porječje *Angare* veliko je oko 1 040 000 km², to je teren pokriven bazaltnim stijenama kroz koje je rijeka probila svoje korito, tako da ima brojne brzake i veliki hidropotencijal. Zbog tog je na rijeci izgrađeno puno hidroelektrana sa svojim akomulacionim jezerima. Prva hidroelektrana podignuta je 1956. kod Irkutska, nakon tog podignuta je 1964. hidroelektrana kod Bratska sa akomulacionim jezerom velikim 5 504 km². Treća hidroelektrana podignuta je kod 1977. kod mjesta Ust-Ilimsk, a odmah nakon tog i još jedna nešto nizvodno kod mjesta Bogučani.
## Izvori

## Vanjske veze
* ''Angara River'' na portalu Encyclopædia Britannica
Koča Anđelković

**Korun "Koča" Anđelković** (Panjevac (danas Kočino Selo) kod Jagodine, 1755 — Tekija, novembar 1788) je vođa srpskih dobrovoljaca u austrijsko-turskom ratu 1788 — 1791.

Bio je trgovac stokom, imućan čovek, ali je u trgovini dosta izgubio. Pola godine pred izbijanje rata prebegao je s porodicom u Kovin na Dunavu. Pred početak rata stupio u dobrovoljce i sudelovao u obe pripremane austrijske ekspedicije protiv Beograda (1787. i 1788.). Pokupio je nešto dobrovoljaca, čiji se broj stalno uvećavao i s njima vodio četničke borbe protiv Turaka, većinom u Pomoravlju. Poznato je da je izvršio tri velika prepada na turske transporte u Bagrdanskom tesnacu u martu i aprilu 1788. Osim njega u ovom ratu su se istakli kao njegovi saborci kapetan Radič Petrović iz Siokovca, kapetan Marjan Jovanović iz Laništa, Stanko Arambašić, Jovan Novaković, Živko Milenković i drugi.

Od cara Josifa II dobio je čin kapetana i orden. Najčešće je delovao iz manastira Jošanice. Posle šest meseci borbi s Turcima morao se povući u Banat gde je u sukobu kod Brzaske 7. septembra 1788. bio zarobljen od Turaka. Odveden je u Tekiju i tamo strašno mučen i na kraju nabijen na kolac i u strašnim mukama izdahnuo, zajedno sa trideset svojih saboraca. Po njegovom imenu narod je ovaj kraj i čitav taj rat nazvao Kočina krajina.
U znak sećanja, njegovo rodno mesto Panjevac kod Jagodine je tridesetih godina dvadesetog veka promenilo naziv u Kočino Selo.

## Literatura
* D. Pantelić: Kočina krajina, Beograd 1930; 
* Radmilo Stefanović: Kočina krajina, Beograd: Prosveta, 1956 
* D. Pantelić: Jedna tužba protiv kapetana Koče, Godišnjica Nikole Čupića 1931. 
* D. Pantelić: Seoba Koče Anđelkovića u Banat, Beograd, 1939.
* Tekst Dušana Perovića direktora Muzeja prvog srpskog ustanka, Beograd u Enciklopediji Jugoslavije JLZ Zagreb 1980. godine.
Dragan Vujić

**Dragan Vujić „Vujke“** (Beograd, 1961) je srpski glumac. Sredinom 1990.-ih je na TV Pink vodio emisiju o filmu Vujketova filmska svaštara. Glumi u mjuziklima pozorišta na Terazijama od 1991. godine.

## Uloge

|- style="background:Lavender; text-align:center;"
| colspan="4" | 1980.-te
|-
| 1987. || Bolji život (serija) || Raznosač
|-
| 1988. || Šta radiš večeras || Majin dečko
|-
| 1989. || Boj na Kosovu || Turski vojnik
|- style="background:Lavender; text-align:center;"
| colspan="4" | 1990.-te
|-
| 1991. || Najtopliji dan u godini ||
|-
| 1994. || Kameni Grad || 
|-
| 1995. || Svadbeni marš || Jovan
|-
| 1997. || Gore dole (serija) || 
|-
| 1997. || Tri letnja dana || Novinar
|- style="background:Lavender; text-align:center;"
| colspan="4" | 2000.-te
|-
| 2000. || A sad adio (TV) || Sanitarni inspektor
|-
| 2000. || Zeka, Crvenkapa i Lotar Mateus (TV) || 
|-
| 2001. || Budi fin (mini-serija) || 
|-
| 2002. || Porodično blago 2 (serija) || Monsjur Lakroa
|-
| 2003. || Život je marš || 
|-
| 2004. || Tragom Karađorđa (serija) || Rista Đorđević
|-
| 2004. || Paradoks (TV) || Ministar
|-
| 2004. || Stižu dolari (serija) || Johan Uberhart
|-
| 2006. || Drugo stanje (serija) || Kum Steva
|-
| 2006. || Stižu dolari 2 (serija) || Johan Uberhart
|-
| 2007. || Božićna pečenica || Kristijan
|-
| 2006-2007. || Bela lađa (serija) || Panjković
|-
| 2008. || Bela lađa 2 (serija) || Panjković
|-
| 2009. || Drug Crni u Narodnooslobodilačkoj borbi || Major Krigermajster
|-
| 2009. || Zauvijek mlad (serija) || Toma Protić
|- style="background:Lavender; text-align:center;"
| colspan="4" | 2010.-te
|-
| 2009-2011. || Bela lađa 3 (serija) || Panjković
|}

## Vanjske veze
* 
* Gluma je javna usamljenost („Politika“, 6. decembar 2011)
Aleksander Kamiński

**Aleksander Kamiński** (Varšava, 28. januar 1903 - Varšava, 15. mart 1978) bio je poljski prosvjetni radnik, pedagog i književnik, poznat kao jedan od vodećih ličnosti skautskog (izviđačkog) pokreta, kao i u sudjelovanju u poljskom pokretu otpora, odnosno Domovinskoj armiji (AK) za vrijeme njemačke okupacije u drugom svjetskom ratu.

## Bibliografija

* *[[Kamienie na szaniec]]* (1943) 
* *Wielka Gra* (1942, 1981)
* *Przodownik. Podręcznik dla kierowników oddziałów Zawiszy* (cz. 1-2, December 1942, II 1943, III 1944)
* *[[Batalion Zośka|Zośka]] i [[Batalion Parasol|Parasol]]. Opowieść o niektórych ludziach i niektórych akcjach dwóch batalionów harcerskich*
* *Antek Cwaniak* (1932)
* *Książka wodza zuchów* (1933)
* *Krąg rady* (1935)
* *Narodziny dzielności*
* *[[Andrzej Małkowski]] (1934)*
* *[[Józef Grzesiak (borac pokreta otpora)|Józef Grzesiak]] "Czarny"*

## Literatura
* Andrzej Janowski "*Być dzielnym i umieć się różnić – Szkice o Aleksandrze Kamińskim*" Wydawnictwa Naukowe PWN, Warszawa 1992; 
* Barbara Wachowicz z cyklu Wierna Rzeka Harcerstwa "*Kamyk na szańcu – opowieść o druhu Aleksandrze Kamińskim*" Wydawnictwo Rytm; 
* Anna Zawadzka "*O Aleksandrze Kamińskim "Kamyku"*" HBW Horyzonty, Warszawa 2001; 
* Krystyna Heska-Kwaśniewicz "*Braterstwo i Służba; Rzecz o pisarstwie Aleksandra Kamińskiego*", Katowice 1998, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego;
Vršački Ritovi

**Vršački Ritovi** su naselje u Srbiji u opštini Vršac u Južnobanatskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 91 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 156 stanovnika).

## Naziv i nastanak
Vršački Ritovi su zvanično klasifikovani kao jedno selo, ali se zapravo sastoje od dva odvojena naselja: glavnog sela Vršački Ritovi, koji se nalazi u blizini železničke pruge koja povezuje Vršac i Zrenjanin na oko 3&nbsp;km od regionalnog puta Vršac-Zrenjanin, i naselja Novogradnja na samom putu.

### Novogradnja
Pravo naselje Vršački Ritovi se najčešće imenuje kao Pumpa , jer je nam mestu u prošlosti je bila pumpa za vodu.
Novogradnja se nalazi na regionalnom putu Vršac-Zrenjanin, u blizini upravne zgrade bivšeg korporacije i silosa pšenice. Manje od Pumpe, novogradnja je u stvari sada jedini naseljeni deo.

## Historija
Selo je prilično novo, a izgrađeno je oko bivše velike poljoprivredne korporacije „Vršački Ritovi“, nekada pokretačke ekonomska sila u regionu. Mesto je bilo naseljeno i pre toga, ali sa samo nekoliko kuća. Počev od 1950, selo je počelo da raste, i dostiglo svoj vrhunac sredinom 1970-ih i 1980-ih, sa svojim malim, ali veoma bogatim stanovništvom. Raspad Jugoslavije doneo pad od sela. Naslonnjeno uglavnom na poljoprivrednu korporaciju u kojoj je bilo zaposlen najveći broj stanovnika, počeo je brzi pad sela. Nametnuti embargo UN na Jugoslaviju doveo zaustavljanje za izvoz poljoprivrednih proizvoda, dok raspada SSSR-a, njenog glavnog tržišta, doneo potpuni kolaps. Korporacija je bila u državnom vlasništvu, i počela je da se razbiaj na manje delove od kojih je jedino ribnjak u funkciji.

## Demografija
U naselju Vršački Ritovi živi 77 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 41,0 godina (36,1 kod muškaraca i 48,6 kod žena). U naselju ima 37 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,46.

Ovo naselje je uglavnom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Napomene
→ * - Podaci za površinu i gustinu naseljenosti dati su zbirno za katastarsku opštinu Vršac, na kojoj se nalaze dva naselja, Vršac i Vršački Ritovi.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Loire

**Loara** (francuski: *Loire*, oksitanski: *Léger*, bretonski: *Liger*) je najduža Francuska rijeka duga 1 020&nbsp;km, poznata po brojnim dvorcima uz svoje obale, zbog tog je decembra 2000. uvrštena na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine kao lokalitet - Dolina Loire.
## Geografija
*Loara* izvire na nadmorskoj visini od 1 370 m u masivu Cévennes na jugu Francuske nakon tog teče prema sjeveru preko Središnjeg masiva, nakon što uđe u Parišku zavalu, kod Orleansa zavija prema zapadu i teče relativno pravilno do svog estuarija koji počinje od Nantesa da se kod Saint-Nazaire ulije u Atlantski ocean.

Porječje *Loare* veliko je oko 117 000 km², to je vrlo različiti teren, od brdovitog kraja u gornjem toku, do ravničarskog u srednjem i donjem dijelu. U svom gornjem toku na više mjesta je pregrađivana, tako da je danas plovna za velike brodove samo do Nantesa. Uzvodno njome plove još samo turistički brodovi, koji gostima omogućavaju pogled na svjetski poznate dvorce uz njenu obalu.

Porječje *Loare* ima umjerenu oceansku klimu, bez sušne sezone, sa brojnim oborinama, uključujući i snijeg u gornjem toku. U tom dijelu su česte i jake jesenske oluje sa Sredozemlja. Vodostaj je obično najviši krajem zime, ali ne postoji pouzdano pravilo, tako da se rijeka može izliti i plaviti u bilo kojem mjesecu, ali ipak je to najmanje vjerojatno u julu i augustu.

U svom srednjem toku rijeka teče kroz ravničarski kraj, koji je nekoć bio močvarni kraj. Izgradnja nasipa i kultiviranje kraja počela je još od 12. vijeka, a dovršena je u 19. vijeku. Efikasna poljoprivredna melioracija počela je od 14. vijeka, veliki poticaj tome bila je prisutnost francuskog dvora u 15. i 16. vijeku, koji je imao u srednjem toku rijeke brojne feude, koje su željeli unaprijediti proizvodnju. *Loara* je vrhunac prosperiteta imala u 18. vijeku, prije francuske revolucije, tad je bila izuzetno važna prometnica za prijevoz roba, a gradovi na njenim obalama bili su velike luke. Tad su za potrebe razvoja riječnog prometa prokopani brojni kanali tokom 17. i 18. vijeka, kojim je *Loara* spojena sa Seinom pa se roba iz Atlantika mogla rijekom prevesti do Pariza. Ti kanali su preuski za moderne brodove, pa je njihova upotreba danas ograničena, tako da je *[[porječje]] Loare* ostalo izvan suvremenih tokova, ruralni kraj starog svijeta, na koji je malo utjecala moderno industrijsko doba.


La Charite-120-Loire-2008-gje.jpg|La Charité
Pont-canal de Briare-140-2008-gje.jpg|Pont-canal de Briare
Château de Gien-116-Bruecke-2008-gje.jpg|Gien
Loire bei Sully-sur-Loire-116-2008-gje.jpg|Sully-sur-Loire
Château de Menars-114-2008-gje.jpg|Menars
Blois-110-Loire-Bruecke-2008-gje.jpg|Blois
Loire bei Chaumont-114-Pferde-2008-gje.jpg|Chaumont
Loire bei Bréhémont-118-2008-gje.jpg|Bréhémont
Candes Saint-Martin-136-Blick zur Loire-2008-gje.jpg|Candes Saint-Martin
Château de Saumur-110-Stadt-2008-gje.jpg|Saumur
Loire bei Le Thoureil-124-Strasse-2008-gje.jpg|Le Thoureil
Loire bei Les Ponts-de-Cé-112-2008-gje.jpg|Les Ponts-de-Cé


## Reference

## Vanjske veze
* ''Loire River'' (na portalu Encyclopædia Britannica)
Kamienie na szaniec

***Kamienie na szaniec*** je knjiga koju je godine 1943. pod pseudonimom napisao poljski književnik i pedagog Aleksander Kaminski, a potom izdao u organizaciji Poljske Podzemne Države, odnosno pokreta otpora za vrijeme njemačke okupacije u drugom svjetskom ratu. Knjiga opisuje stvarne događaje vezane uz operaciju Arsenal, a protagonisti su trojice mladića koji su prije rata bili članovi skautskog pokreta, a potom svoje vještine nastojali iskoristiti u pokretu otpora, odnosno organizaciji *[[Sivi redovi]]*, kako bi svog prijatelja spasili iz ruku Gestapoa.

Knjiga je tokom rata prevedena na engleski i izdana u Londonu pod naslovom *Stones for the Rampart*, a poslije rata je postala dio obavezne lektire u Poljskoj. Godine 1977. je po njoj snimljen igrani film *[[Akcja pod Arsenałem]]*.

## Izvori
1019.

__NOTOC__
Godina **1019.** (**[[rimske brojke|MXIX]]**) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru.

## Događaji
* Osnovana Ohridska arhiepiskopija. Jovan Debarski, raniji patrijarh iz Samuilovog doba ostaje na čelu.
* proleće - Vizantijsko-seldžučki ratovi: Jovan II Komnin zauzima Laodikeju na Liku nakon opsade.
* Nakon katastrofalnog vojnog poraza kitanske dinastije Liao okončan Treći korejsko-kitanski rat.
* Jaroslav Mudri po drugi put tjera Svjatopolka iz Kijeva i postaje knez Kijevske Rusije.
* Japanski regent i državnik Fujiwara no Michinaga se formalno povlači iz javnog života, postavivši na mjesto regenta svog sina Yorimichija; Michinaga, međutim, nastavlja voditi državne poslove iz sjene kao de facto vladar Japana sve do smrti 1028.
* Toi invazija prilikom koje jurčenski pirati sa područja kitanske dinastije Liao u Mandžuriji napadaju japanski otok Kyūshū.
* Invazija Azdadžija uništava Kraljevstvo Nekor u današnjem Maroku.
* Mahmud Gaznevi podiže Veliku džamiju u Ghazniju, prijestolnici Gaznavidske države.
* U Kungälvu sklopljen sporazum o miru između Švedske i Norveške.
* Saraceni napadaju francuski grad Narbonne.
* Moravska postaje dio Češke (ili 1029).

## Rođenja
* Hartaknut, kralj Engleske i Danske (ili 1018) (u. 1042)
* Sima Guang, kineski historičar i političar (u. 1086)
* Wen Tong, kineski kineski slikar iz doba dinastije Sjeverni Song poznat po slikama izrađenim tintom na bambusu (u. 1079)
* Zeng Gong, kineski historičar i učenjak (u. 1083)

## Smrti
* Svjatopolk I, knez Kijeva
* Ja'far al-Kalbi, kalbidski emir Sicilije

## Reference
Operacija Gorgopotamos

**Operacija Gorgopotamos** (u britanskim izvorima **operacija Harling**) je bila jedna od najspektakularnijih diverzija u okupiranoj Evropi.

25. novembra 1942. godine grčki gerilci (ELAS i EDES) uz pomoć britanskih sabotera SOE, srušili su železnički vijadukt kod Gorgopotamosa u srednjoj Grčkoj, preko kojeg je prelazila železnička pruga Solun-Atina. Ovim je prekinuta najvažnija saobraćajnica na Balkanu, koja je tokom jednog dela 1942. imala ulogu u snabdevanju Romelovog Afričkog korpusa, što je imalo značajne posledice na ishod borbe u severnoj Africi.

U septembru 1942. S. O. E. u Kairu napravio plan za napad na gorgopotamski most. Akcija je dobila kodni naziv „Operacija Harling" (). Formirana je borbena grupa Harling () od dvanaest članova pod komandom pukovnika "Edija“ Majersa (). Tokom noći 28/29. septembra i sledeće noći, ova grupa je spuštena padobranima u centralnu Grčku. Tamo su uspeli da stupe u vezu sa vođom ELAS-a Arisom Veluhiotisom i sa vođom EDES-a Napoleonom Zervasom i da ih pridobiju za akciju. Formirali su zajedničku borbenu grupu od oko 150 ljudi za izvođenje akcije.

Operacija je izvedena 25. novembra. Most je u bunkerima na severnom i na južnom kraju obezbeđivalo oko 80 italijanskih vojnika. Na severno obezbeđenje mosta napadala je grupa od 25 gerilaca EDES-a, a na južno grupa od 70 gerilaca ELAS-a. Dvojica britanskih specijalista i trojica komandosa sačinjavala su grupu za postavljanje eksploziva, dok su ostali raspoređeni na obezbeđenju od neprijateljske intervencije. Ovi obezbeđujući delovi su pred početak akcije presekli telefonske i telegrafske linije za vezu.

Napad je počeo u 23 časa. Nakon oko jednog sata borbe, južna grupa uspela je da savlada italijansku odbranu. To su iskoristili mineri za postavljanje eksploziva. Nakon uspešno izvedenog rušenja, i severna grupa savladala je otpor Italijana na svom sektoru. Grupa za obezbeđenje zaustavila je italijanski voz iz pravca Lamije. U 2:30 operacija je okončana i sve borbene grupe povukle su se u predviđenim pravcima.

Tokom ove operacije Italijani su imali oko 30 vojnika izbačenih iz stroja, ali je mnogo važnija posledica bilo izbacivanje ove pruge iz upotrebe tokom šest nedelja bitnih za razvoj situacije u severnoj Africi. Nakon operacije obezbeđenje mosta preuzeli su Nemci.

Nakon ovog uspeha S. O. E. je dobila na značaju i uskoro je veoma raširila svoja dejstva u okupiranoj Evropi.

## Izvori

## Vanjske veze
* combatsim.com 
* New Zealand Electronic Text Centre
Slikanje na bambusu

**Slikanje na bambusu** ili **bambus slikarstvo**, pri čemu se kao materijal obično koristi tinta, predstavlja jedan od motiva ili podžanrova istočnoazijskog slikarstva. Kada se bambusi oslikavaju tintom, umjetnik ili kaligraf će naslikati bambus ili grupu bambusa. Kontrast između različitih tekstura na stabljikama obično daju umjetniku priliku da prikaže svoju vještinu.

Uz bambus-slike se obično nalaze i popratne pjesme, koje su oslikane kaligrafskim tehnikama nalik na slikarske.

S obzirom na količinu bambus slika, sposobnost oslikavanja bambusa je postao jedan od standardnih izazova istočnoazijskih kandidata na ispitima.

## Reference

* Buhot, Jean, "Chinese and Japanese Art"
* Ju, I-Hsiung. The Book of Bamboo. Art Farm Gallery. 1989
Fujiwara no Yorimichi

**** (992–1074), bio je japanski dvorski plemić iz klana Fujiwara, koji je od 1020. i 1068. služio kao regent, odnosno de facto vladar Japana. Otac mu je bio uticajni plemić Michinaga, koji je također služio kao regent. Godine 1017. je Yorimichi oca naslijedio kao *[[Sesshō i Kampaku|sesshō]]*, a 1020. je postao *[[Sesshō i Kampaku|kampaku]]*. Osim po izuzetno dugoj vladavini, poznat je i kao osnivač budističkog hrama Byodoin, smještenog u Ujiju. Jedan od njegovih sinova Fujiwara no Morozane ga je naslijedio na mjestu regenta.

## Literatura
* Sansom, George (1958). *A History of Japan to 1334.* Stanford, California: Stanford University Press.
* Varley, Paul (2000). *Japanese Culture.* Fourth Edition. Honolulu, HI: University of Hawai'i Press.
* Brown, Delmer Myers (tr), and Ichirō Ishida (tr) (1979). *The future and the past: a translation and study of the Gukanshō*: University of California Press.
Toi invazija

**Toi invazija** (na japanskom  toi no nyūkō) je naziv za veliki pljačkaški pohodi koji su jurčenski pirati izveli na sjevernu obalu japanskog otoka Kyūshū. Ime su dobili po riječi "Toi" (, *Doe*) koja se na korejskom u to vrijeme koristila za "barbare".

Toi pirati su iz pravca države Goryeo sa oko 50 brodova napali provincije Iki i Tsushima, a potom i zaljev Hakata. Koristeći otok Noko ( noko no shima) u zaljevu Hakata kao bazu, pljačkali su lokalna sela i žitelje uzimali kao robove. Tek kada je u oblasti Dazaifu, podignuta vojska, lokalni žitelji su uspjeli protjerati pirate.

Japanci su uspjeli zarobiti trojicu pirata za koje se ispostavilo da su Korejci, a ne Jurčeni. Zbog toga su japanske vlasti ispočetka sumnjale da iza napada stoji država Goryeo. Tek nakon što je Nakamine no Mochitaka krišom došao u Goryeo i ustanovio da to nije istina, došlo je do kontakta između dviju država. Nekoliko mjeseci kasnije je u Japan došao korejski izaslanik Jeong Jaryang (鄭子良) sa viješću da su tamošnje vlasti napale piratsku bazu kod Wonsana i oslobodile oko 260 Japanaca. Oni su kasnije repatrirani u Japan. Japanske kronike bilježe da su dvije žene - Kura no Iwame i Tajih no Okomi - dale detaljan izvještaj o svom zarobljeništvu i jurčenskim piratima.

## Izvori

*  Timeline (includes information on Toi invasion)
Džurdži

**Džurdži**, polunomadski tunguski narod sa sjeveroistoka današnje Kine, nastanjen na područjima kasnije Mandžurije, današnji Liaoning, Heilongjiang i Jilin, direktni predci suvremenih Mandžuraca. Džurdži su bili skupina više plemena: Divlji Džurdži, Wanyan, Jianzhou Džurdži, Haixi Džurdži, Mohe (Heishui Mohe, Sumo, Baishan, Haoshih, Anchegu, Bodo, Yulou, Funie). Godine 946. zemljom naroda Džurdži ili Jurchen ovladaju Khitani, osnovavši carstvo Liao, a gradovi su im se nalazil sve do Pekinga, što im granice na jug idu sa dinastijom Song i na zapad sa dinastijom Xixia, odnosno Tangutima. Džurdži su bili ratoborni a Khitani malobrojniji, pa ovi 1115. podignu ustanak i utemelje svoje carstvo. U ovome im pomogoše i Kinezi. Džurdži osnuju vlastitu dinastiju u Kaifengu a Kinezi Južni Song u gradu Lin’an, današnji Hangzhou.

Džurdži su se od Kineza razlikovali po svojem jeziku, posebnim običajima i svojoj nošnji. Bili su ratoborni i ponosni, ali i manjima među Kinezima. Na sjeveru su lutale mongolske horde koje će uskoro pod vodstvom Džingis-kana osvojiti Kaifeng i zemlju Džurdža. Ovo se zbilo 1234, napadom ujedinjenih snaga Mongola i dinastije Song, a 1279 osvoje cijelu Kinu. Južni dio zemlje doći će pod vlast Kine (dinastija Ming), nakon što Mongoli budu protjerani u 14. stoljeću. Srednji dio i sjever još je u njihovim rukama. Džurdži će ustat protiv Kineza pod vodstvom Nurhačija (1559-1626) koji se proglasio carem (1616) te zaratio sa Kinezima. Za prijestolnicu si je uzeo Mukden. Kinu će Mandžurci napasti 1644. i do 1680 njome potpuno ovladati.

Džurdžijska plemena službeno će postat Mandžurcima nakon 16. stoljeća.

## Ostali nazivi za njih
Yojin (korejski); Jurchen (engleski); Jurchid (mongolski); Nuzhen (suvremeni kineski); Sushen, Jishen i Jushen (preci Džurdža; stari kineski nazivi) 

## Reference

## Vanjske veze
## Galerija

|Mandžurka
Datoteka:1900s Qing Manchu soldiers with spears n knifes.jpg|Mandžurski vojnici.
Wen Tong

**Wen Tong** () (1019–1079) bio je kineski slikar iz doba dinastije Sjeverni Song, rodom iz Sečuana poznat po svojim slikama tintom na bambusu. Bio je jedan od najpoznatijih predstavnika "učenjačkog slikanja" (shi ren hua), koje je idealiziralo spontanost i slikanje bez financijske nagrade.

Bio je poznat po tome što je istovremeno mogao oslikavati dva bambusa držeći kist u lijevoj i deesnoj ruci, i to naslijepo, jer se već navikao na sve vrste i oblike. Od njega potiče kineska izreka "postoje cijeli bambusi u njegovom srcu" (胸有成竹), kojom se opisuje dobro osmišljeni plan.

Wen Tong je, kao mnogi umjetnici svog doba, također pisao poeziju. Sudeći prema jednoj od pjesama kao ljubimce je držao gibone, te je nakon smrti jednog od njih napisao elegiju.

## Izvori

## Literatura
* Barnhart, R. M. et al. (1997). Three thousand years of Chinese painting. New Haven, Yale University Press. 
* Ci hai bian ji wei yuan hui (辞海编辑委员会）. Ci hai （辞海）. Shanghai: Shanghai ci shu chu ban she （上海辞书出版社）, 1979.
Zeng Gong

**Zeng Gong** (, 1019–1083), kurtoazno ime **Zigu** (子固), bio je kineski učenjak i historičar iz doba dinastije Song. 

Zeng Gong se rodio u Jianchang (建昌, odnosno današnjem Fuzhouu). Prema predaji je jedan od najpoznatijih tekstva *Liulun* 六論 ("Šest argumenata") napisao kada mu je bilo dvanaest godina. Njega je pročitao Ouyang Xiu, jedan od najuglednijih kineskih intelektualaca tog doba, te pohvalio Zeng Gonga koji je tako postao slavan.

Godione 1037. se Zeng Gong preselio u okrug Yushan (玉山縣, u današnjem Shangraou) zajedno sa ocem Zeng Yizhanom (曾易占), koji je tamo imenovan za magistrata. Za boravka u Yushanu je često putovao i na temelju tog putovanja napisao putopis *[[You Xinzhou Yushan Xiaoyan Ji]]* (遊信州玉山小岩記), koji se često hvalio kao primjer mladenačkog talenta. Nastavio je putovati širom Kine te se sprijateljio za učenjakom i budućim reformatorom Wang Anshijem.

Godine 1057. je Zeng Gong na carskom ispitu dobio diplomu *[[Jinshi (carski ispit)|jinshi]]* te je imenovan na vojnu dužnost u provincijama. Sljedeće godine je vraćen u prijestolnicu i služio u odjelu za historiju, gdje je prikupljao dokumente. Od 1069. je služio kao guverner gradova kao što su Qizhou (齊州), Xiangzhou (襄州), Hongzhou, Fuzhou, Mingzhou (明州) i Bozhou（亳州）. 

Godine 1080. je na putu za grad Cangzhou, gdje je bio imenovan za guvernera, dobio audijenciju na dvoru cara Shenzonga. Car je bio toliko impresioniran s njim da mu je dozvolio da ostane u prijestolnici, gdje je počeo raditi na historiji Pet dinastija. Godine 1082. je Zeng Gong imenovan Pomoćnikom majstora spisa (中書舍人). Sljedeće godine je umro u Jiangningu. Novi car Lizong mu je dao posthumnu titulu "Wending" (文定).

Zeng Gong je za života napisao oko 400 pjesama i brojne eseje. U političkoj filozofiji je bio sljedbenik Ouyang Xiua. Zbog toga je često u kasnijim historijama zanemirivan u korist svog mentora.
Solistička kadenca

Izraz **kadenca** (ital. i eng. *Cadenza*) u muzici ima dva značenja:

:1. Jedno od njih ste već upoznali na časovima solfeđa, pevajući u razloženim akordima kadence u raznim tonalitetima: u tom smislu (melodijskom i harmonskom), kadenca je niz akorada koji karakteriše određeni tonalitet i kojim se završava muzička celina.

:2. No, kadenca ima i drugo značenje: odlomak koji izvodi solista sam, dok (klavirska ili orkestarska) pratnja pauzira, kao na primer:

Takva, **solistička kadenca** se nalazi najčešće pri kraju kompozicije (prvi stav koncerta, mada može i u ostalim stavovima). Obično se beleži sitnijim notama, a izvodi se u slobodnom tempu, bez podele u taktove, kao kakva improvizacija (i zaista, u klasičnim koncertima kompozitori obično nisu ni komponovali kadencu, već su prepuštali izvođaču da je improvizuje i u njoj prikaže svu svoju virtuoznost, ali i muzikalnost).

*Solistička kadenca* se obično javlja na koroni i često se završava trilerom, koji priprema ponovni ulazak klavira ili orkestra.

## Povezano
* Kadenca

## Izvori
Parta

**Parta** je naselje u Srbiji u opštini Vršac u Južnobanatskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 444 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 518 stanovnika).
= Istorija =
U istorijskom periodu Parta je imala više imena:
* Godine 1421.- Patrik (Patrygh)
* A 1713.- Parta
Godine 1421. pominje se -{duo Patrygh}- kao posed Jovana de Janka u Krašovskom komitatu (okrug) . Patrik je ime lica. Parta 1713.godine brojala je 16 kuća a 1749.godine 33 kuće 
Kada su Turci 1739.g upali u selo da ne bi išli u vojsku i oslobodili ih selo Turcima dalo harač, jednu kesu groša. 
Crkva je podignuta 1825.g. Godine 1827. popisano je 617 pravoslavnih i 2 katolika 
9.novebra 1848.g selo su spalili Mađari, jer su stanovnici pucali na mađarske trupe. Brojno kretanje stanovništva: 1869-471 stanovnik; 1880-575; 1900-667; 1910-749 stanovnika. Na dan 31.januara 1921.g popisano je 740 stanovnika, od kojih je bilo: Srba -732; Rumuna-2; Nemaca-6 stanovništva.

## Demografija
U naselju Parta živi 357 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 41,7 godina (41,0 kod muškaraca i 42,3 kod žena). U naselju ima 138 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,22.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Korišćena Literatura

# Istorijiski preglad Podunavske Oblasti Banatski deo napisao: Feliks Mileker bibliotekar i kustos gradske biblioteke i muzeja u Vršcu 1928.
# Letopis Opština u južnom Banatu: *Banatska mesta i običaji* Marina M.(Beč 1999). Letopis period 1812 – 2009 g. Sastavio od Pisanih tragova, Letopisa, po predanju o Banatskih mesta i običaji nastanak sela ko su bili Dosenjenici čime se bavili meštani.

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Klosterneuburg

**Klosterneuburg** (prevedeno *[[Samostan]]ski grad*) je grad na istoku Austrije od 26.463 stanovnika, koji administrativno podpada pod Okrug Wien-Umgebung u Saveznoj zemlji Donja Austrija.

## Geografija
Klosterneuburg  leži sjeverozapadno od Beča, na južnoj obali Dunava. Od susjednog Korneuburga dijeli ga Dunav, koji je u srednjem vijeku promijenio svoj tok, a od Beča brda Kahlenberg i Leopoldsberg.

## Historija
Ostatci najstarijeg naselja iz neolitika iskopani su na mjestu gdje se danas nalazi samostan Klosterneuburg. Tu 
su iskopani i ostatci rimske citadele za koju se nezna kako se zvala, a na istom mjestu se između nalazila i nekropola u 
kojoj se pokapalo između 1. do 5. vijeka. Danas su svi ti nalazi smješeni u lokalnom muzeju i samostanskoj 
riznici.

Današnji  Klosterneuburg je prvi put dokumentiran 1108. kao rezidencija Babenbergovca. Prvi je podigao svoj zamak Leopold III a nakon njega i Leopold VI, oni su ga uzdigli do grada, pa je 1289. dobio status grada. Klosterneuburg je djelomično razoren od strane Osmanlija za Prve (1529.) i Druge opsade Beča (1683.). Između 1938. i 1954. Klosterneuburg je bio 26 bečki okrug (bezirk).

## Znamenitosti

Najveća znamenitost Klosterneuburga je augustinski Samostan Klosterneuburg, kog je osnovao markgrof Leopold III u 11. vijeku. Pored samostana značajna je i njegova orginalno gotička parohijska crkva, koja je kasnije barokizirana, pored koje leže ostatci drvene karolinške crkve. Klosterneuburg je čuven i po memorijalnom muzeju. Franza Kafke koji je tu umro 1924. u sanatoriju Kierling u samostanu.

## Privreda
Ekonomija Klosterneuburg bazira se na tercijarnom sektoru i turizmu. Godine 1991. oko 78% od 6744 zaposlenih radilo je na uslugama. U Klosterneuburgu imaju sjedišta kompanije *bauMax AG* i *Schömer HG*. U gradu djeluju i brojni instituti, između ostalog Austrijski institut za Istočnu i Južnu Evropu (*Oesterreichisches Ost- und Suedosteuropa Institut*), Austrijska akademija za industrijsku medicinu i državne agencije kao što je Agencija za osiguranje od nesreća (*Allgemeine Unfallversicherungsanstalt*).

## Pobratimski gradovi
*  Göppingen

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Klosterneuburga''
Delta Gangesa

**Delta Gangesa** (poznata i kao **Delta Gangesa i Brahmaputre**, **Delta Sunderbans** ili **Bengalska delta**) je najveća delta na svijetu, velika oko 80.000 km². Nalazi se na jugu Indijskog podkontinenta, uz obale Bengalskog zaljeva. Delta Gangesa prostire se najvećim dijelom po Bangladešu (2/3) i manjim dijelom po indijskoj državi Zapadni Bengal.

## Geografija
Deltu Gangesa formiraju Ganges i Brahmaputra, dvije velike Indijske rijeke. U Bangladešu rijeka Brahmaputra prima pritoku Tistu, te se odatle do svog spoja s Gangesom zove Jamuna. Kad se spoje Ganges i Jamuna, zajednička rijeka zove se Padma. Padma kod bangladešog glavnog grada Dhake prima veliku pritoku Meghnu i odatle se rijeka zove Meghna, koja se razlijeva u brojne rukavce i izlijeva u Bengalski zaljev. Delta se proteže od krajnjeg zapadnog rukavca Hugli do krajnjeg istočnog Meghna, u dužini od oko 355 km duž Bengalskog zaljeva. 

Mnogi manji rukavci u delti stvaraju veliku močvaru dugu oko 260 km duž obale Bengalskog zaljeva, poznatu kao Sundarbans. Deltu Gangesa je 1970. pogodio jedan od najrazornijih ciklona koji joj je nanio dosta štete. Delta Gangesa je jedno od najplodnijih područja na svijetu, zbog tog je i zovu **Zelena Delta**. Kolkata (nekadašnja Kalkuta) i Haldia u Indiji kao i Mongla i Chittagong u Bangladešu su glavne morske luke u delti.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Ganges delta'' na portalu Encyclopædia Britannica
Hrvatska biskupska konferencija

**Hrvatska biskupska konferencija** je skupština biskupa Katoličke crkve sa sjedištem u Republici Hrvatskoj. Osnovana je od strane Svete stolice.

## Historija

Tokom 1991, nakon raspada SFRJ, Hrvatska je dobila državnu nezavisnost i samostalnost. Sveta stolica je priznala Republiku Hrvatsku kao samostalnu državu 13. januara 1992. godine. Nakon toga, hrvatski episkopat izradio je predlog za ustanovljenje Hrvatske biskupske konferencije.

Sveta stolica je dekretom od 15. maja 1993. godine utemeljila za katoličke biskupije na području Hrvatske — Hrvatsku biskupsku konferenciju (HBK) odobrivši njen statut.

Za prvog predsjednika HBK je izabran kardinal Franjo Kuharić, nadbiskup i metropolit zagrebački.

Status HBK obnovljen je 5. februara 2000. godine. Službu predsjednika Hrvatske biskupske konferencije u dva mandata (1997—2007) obavljao je kardinal Josip Bozanić, nadbiskup i metropolit zagrebački.

Na Plenarnom zasjedanju Hrvatske biskupske konferencije u Gospiću (oktobar 2007) za predsjednika HBK je izabran Marin Srakić, nadbiskup i metropolit đakovačko-osječki. Potpredsjednik je Marin Barišić, nadbiskup i metropolit splitsko-makarski.

Hrvatsku biskupsku konferenciju čini 14 biskupija i Vojni ordinarijat u Republici Hrvatskoj. Biskupije su uključene u četiri metropolije: Đakovačko-osječku, Riječku, Splitsko-makarsku i Zagrebačku, dok je Zadarska nadbiskupija neposredno potčinjena Svetoj stolici.

Biskupi s područja Bosne i Hercegovine imaju svoju biskupsku konferenciju.

Hrvatska biskupska konferencija je punopravni član Savjeta biskupskih konferencija Evrope, a u Savjetu biskupskih konferencija Evropske unije ima status posmatrača.

## Članovi

* monsinjor Marin Barišić, potpredsjednik
* kardinal Josip Bozanić
* monsinjor Ivan Devčić
* monsinjor Mijo Gorski
* monsinjor Đuro Hranić
* monsinjor Vjekoslav Huzjak
* monsinjor Vlado Košić
* monsinjor Želimir Puljić, predsjednik
* monsinjor Ivan Šaško
* monsinjor Antun Škvorčević
* monsinjor Mate Uzinić
* monsinjor Ivan Ćurić
* monsinjor Ranko Vidović
* monsinjor Tomislav Rogić
* monsinjor Giorgio Lingua
* monsinjor Roko Glasnović
* vladika Milan Stipić
* monsinjor Bože Radoš
* monsinjor Jure Bogdan

Umirovljeni hrvatski biskupi:

* monsinjor Antun Bogetić (+2017)
* monsinjor Ante Jurić
* vladika Slavomir Miklovš(+2011)
* monsinjor Slobodan Štambuk
* monsinjor Ante Ivas
* monsinjor Juraj Jezerinac
* monsinjor Marin Srakić
* monsinjor Mile Bogović(+2020)
* monsinjor Valentin Pozaić(+2021)
* vladika Nikola Kekić(+2022)
* monsinjor Josip Mrzljak

## Povezano

* Biskupska konferencija

## Vanjske veze

* Zvanična stranica Hrvatske biskupske konferencije
Marin Srakić

Kard. **Marin Srakić** (Ivanovci, 6. srpnja 1937) , nadbiskup đakovačko-osječki u miru.

## Školovanje
Pohađao je Nadbiskupsku klasičnu gimnaziju na Šalati u Zagrebu, a ispit zrelosti položio na liceju Visoke bogoslovne škole u Đakovu. Studij teologije upisao je na Visokoj bogoslovnoj školi u Đakovu i nastavio na Katoličkom bogoslovnom fakultetu u Zagrebu, gdje je i diplomirao. Nakon poslijediplomskoga studija postigao je licencijat iz teologije na Katoličkom bogoslovnom fakultetu u Zagrebu, a na Papinskom lateranskom sveučilištu u Rimu postigao je doktorat iz moralne teologije. 

## Svećeničke i nastavničke službe
Za svećenika je zaređen 6. ožujka 1960. godine. Vršio je sljedeće službe:
* od 1960. do 1961. bio je duhovni pomoćnik u Slavonskom Brodu;
* od 1961. do 1965. upravitelj župe Podravski Podgajci;
* od 1965. do 1967. te od 1970. do 1973. odgojitelj u Bogoslovnom sjemeništu u Đakovu;
* od 1977. do 1989. rektor Bogoslovnoga sjemeništa u Đakovu;
* od 1966. do 1967. te od 1970. do 1999. profesor moralne teologije na Visokoj bogoslovnoj školi u Đakovu, kasnije Teologiji u Đakovu, područnoga studija Katoličkoga bogoslovnog fakulteta Sveučilišta u Zagrebu. 

## Biskupska služba
Sveti otac Ivan Pavao II. imenovao ga je pomoćnim biskupom Đakovačke i srijemske biskupije 2. veljače 1990. godine. Za biskupa je zaređen 24. ožujka iste godine. Obavljao je službu generalnoga vikara i prepošta Stolnoga kaptola đakovačkog i srijemskog. Imenovan je biskupom koadjutorom Biskupije đakovačke i srijemske 10. veljače 1996. godine, a službu đakovačkoga i srijemskoga biskupa preuzeo je 6. veljače 1997. godine. 

Na zasjedanju Hrvatske biskupske konferencije (HBK) u Gospiću 18. listopada 2007. godine izabran je za predsjednika HBK. 2008. papa Benedikt XVI. uzdigao je tadašnju biskupiju Đakovačku i srijemsku ili Bosansku u rang nadbiskupije i metropolitanskog sjedišta, a Marin Srakić je imenovan nadbiskupom i metropolitom. Papa Franjo prihvatio je njegovo odreknuće od službe dana 18. travnja 2013. zbog navršene kanonske dobi te je novim nadbiskupom/metropolitom imenovan mons. dr. Đuro Hranić, dotadašnji pomoćnik biskupa (koadjutor).

## Službe u [[Hrvatska biskupska konferencija|HBK]]
* predsjednik HBK 
* predsjednik Stalnoga vijeća HBK 
* predsjednik Pravne komisije HBK 
* predsjednik Vijeća HBK za sjemeništa i duhovna zvanja

## Izvori

Titule u Katoličkoj crkvi
Padma (rijeka)

**Padma** je rijeka u Bangladešu duga 145&nbsp;km, koju formiraju glavni rukavac Gangesa i Brahmaputra (u Bangldešu zvana **Jamuna**) u Delti Gangesa.
## Geografija
Od svog formiranja *Padma* teče u pravcu jugoistoka kroz središnji Bangladeš, kod glavnog grada Bangladeša Dhake prima veliku pritoku Meghnu - odatle se zajednička rijeka zove Meghna, koja se razlijeva u brojne rukavce i izlijeva u Bengalski zaljev.

*Padma* je poznata po teškim erozijama obala svog korita, i izlijevanju u brojne kanale, bare i močvare, ali i po bogatsvu riba.

## Izvori

## Vanjske veze
* ''Padma River'' na portalu Encyclopædia Britannica
1020.

__NOTOC__
Godina **1020.** (**[[rimske brojke|MXX]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru.

## Događaji
* Rimsko-njemački car Heinrich II Sveti poduzima treći po redu pohod sa ciljem uspostave svoje vlasti u Italiji .
* Kralj Knut Veliki kodificira zakone u Engleskoj.
* Nakon završetka korejsko-kitanskih ratova i rješavanja teritorijalnog spora, korejska država Goryeo i kitanska dinastija Liao uspostavljaju ambasade.
* Osnovan grad Saint-Germain-en-Laye.
* U Khajurahou, glavnom gradu Chandela, podignut veliki hinduistički hram Kandariya Mahadeva.

## Rođenja
* Zhang Zai, kineski neokonfucijanski filozof i kozmolog iz doba dinastije Song (u. 1077)
* Su Song, znameniti kineski naučnik i inženjer iz doba dinastije Song (u. 1101)

## Smrti
* 12. 6. &ndash; Lyfing, nadbiskup Canterburyja
* Ferdowsi Tousi, perzijski epski pjesnik (r. 935)
* Leif Ericson, islandski istraživač
* Fan Kuan, kineski slikar poznat po pejzažima

## Reference
Sima Guang

**Sīmǎ Guāng** () (1019–1086) bio je kineski historičar, učenjak i političar iz dinastije Song, poznat kao glavni sastavljač kapitalnog historijskog djela *[[Zizhi Tongjian]]*.

Rodio se u imućnoj porodici u današnjem Yunchengu u provinciji Shanxi. Kao vrlo mlad je položio carski ispit i stekao diplomu *[[jinshi (carski ispit)|jinshi]]* s kojom je 1038. otpočeo karijeru u državnoj upravi. S vremenom je napredovao do mjesta carskog kancelara. Godine 1064. je caru Yinzongu predstavio *Liniantu* (歷年圖 "Karta uzastopnih godina"), knjigu od pet tomova koja je predstavljala sažeti prikaz kineske historije od 403. pne. do 959. u pet tomova. Na temelju njega je 1066. proširio na tekst *Tongzhi* (通志; "Potpuni zapisi") u osam tomova, koji je opisao Period zaraćenih država i dinastiju Qin. Car je bio oduševljen te donio ukaz kojim mu se daje pristup carskim bibliotekama, kao i fondovi i pomoć najuglednijih historičara kako bi se nastavio. Rad se nastavio i nakon careve smrti, pod njegovim nasljednikom Shenzongom, a konačno je dovršen 1084.

U međuvremenu je Sima Guang stekao reputaciju vođe konzervativne frakcije na carskom dvoru, odnosno glavnog protivnika reformatorske frakcije koju je vodio Wang Anshi. Zbog tog sukoba je 1071. napustio carski dvor, ali historičari smatraju da se upravo zahvaljujući tome mogao umjesto politike koncentrirati na historiografski rad.

Sima Guang se također bavio leksikografijom, te je 1066. objavio rječnik *Leipian* (類篇; "Klasificirana poglavlja", temeljen na *[[Shuowen Jiezi]]ju.*

## Literatura
* .
* Ji xiao-bin. (2005). *Politics and Conservatism in Northern Song China: The Career and Thought of Sima Guang (1019-1086)*. Hong Kong: Chinese University Press. 
* Pulleyblank, Edwin G. (1961). "Chinese Historical Criticism: Liu Chih-chi and Ssu-ma Kuang," in *Historians of China and Japan*, William G. Beasley and Edwin G. Pulleyblank, eds., Oxford: Oxford University Press, pp.&nbsp;135-66.
* Joseph P Yap. (2009). *Wars With the Xiongnu - A translation From Zizhi tongjian.* Extract translations on Qin, Han, Xin and Xiongnu and Introduction. AuthorHouse. 

## Vanjske veze

* Emperor Huan and Emperor Ling , *Zizhi Tongjian* Chapters 54-59 (157-189 BCE), translated and annotated by Rafe de Crespigny

jinshi 1038.