open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Washington (savezna država)

**Washington** je 42 američka savezna država koja se nalazi na krajnjem zapadu, uz obale Pacifika i kanadsku granicu.

## Geografija
Washington ima površinu od 176 365 km² i 6 724 540 stanovnika (popis 2010).

### Okruzi (Counties)
Washington je administrativno podjeljen na 39 okruga (counties).

### Regije
Washington se satoji od nekoliko glavnih regija. Istok države zauzima gorovito područje Okanogan (Okanogan Highlands) na sjeveru koje na jugu prelazi u plato Columbia (Columbia Plateau). Središnji dio države zauzimaju planine Cascade (Cascade Range) koje se sa sjevera prema jugu protežu od juga Britanske Kolumbije i preko Washingtona i Oregona do sjeverne Kalifornije. Na području Washingtona nalaze se i dva istaknuta vrha, stratovulkani Mount St. Helens i Mount Adams. Zapadno od Cascadea protežu se nizinski krajevi Puget Sounda i obalno područje (Coastal Region) na pacifičkoj obali.

## Ime
Država je svoje ime *Washington* dobila u čast prvog američkog predsjednika Georgea Washingtona.

## Historija
*Teritorij Washington*, koji je nastao 1853. odcjepljenjem od Oregona, proglašen je 11. novembra 1899. **42** američkom saveznom državom.

## Stanovništvo

### Indijanci
Indijanci Washingtona pripadaju u nekoliko etno-lingvističkih porodica, to su Salishan, Shahaptian, Chimakuan, Chinookan. Danas ovdje žive po nekoliko većih i manjih rezervata. Domaća plemena Washingtona su: Cathlamet, Cathlapotle, Chehalis, Chelan, Chilluckittequaw, Chimakum, Chinook, Clallam, Colville, Copalis, Cowlitz, Duwamish, Hoh, Humptulips, Klickitat, Kwaiailk, Kwalhioqua, Lummi, Makah, Methow, Mical, Muckleshoot, Nespelem, Nisqually, Nooksack, Okanagon, Ozette, Palouse, Pswanwapam, Puyallup, Quiatso, Quileute, Quinault, Sahehwamish, Samish, Sanpoil, Satsop, Semiahmoo, Senijextee (Lake), Sinkaietk, Sinkakaius, Sinkiuse (Columbia), Skagit, Skilloot, Skin, Snohomish, Snoqualmie, Spokan, Squaxin, Suquamish, Swallah, Swinomish, Taidnapam, Twana, Walla Walla, Wanapam, Wauyukma, Wenatchee, Wishram, Wynoochee, Yakima.

## Reference

## Vanjske veze

* The Pacific Northwest: Washington
* ''Washington'' na portalu Encyclopædia Britannica
Chimakum

**Chimakum** [Chemakum, Aqokúlo (vlastiti naziv), Port Townsend Indijanci], /značenje imena Chimakum ili Chemakum je nepoznato/ maleno ratoborno pleme Chimakuan Indijanaca sa poluotoka između Port Townsenda i Hood Canala u američkoj državi Washington. Zajedno sa plemenima Hoh i Quileute tvore jezičnu porodicu Chimakuan, koja po njima nosi ime. 
Chimakum Indijanci bili su u konstantnom ratu sa Clallam Indijancima i drugim Salishan plemenima, što ih je dovelo do skorašnjeg nestanka. Mooney (1928) procjenjuje da ih je 1780. bilo oko 400. Pleme Chimakum stradava u masakru 1822. kada ih je napala velika skupina ratnika sa Otočja Kraljice Charlotte. Godine 1847. napadaju ih Snoqualmie, i tada ih je dosta stradalo. Prema Gibbsu (1877) preostalo ih je svega 90 1855., a te su godine ugovorom Point-no-Point smješteni na rezervat Skokomish ali su ih pet godine kasnije (1860) plemena Duwamish i Suquamish gotovo zbrisali pod vodstvom poznatog poglavice Seattle. Popisom iz 1910. preostalo ih je svega trojica koji su mogli govoriti svoj jezik. -Popularni naziv za njih je Port Townsend Indijanci, ime koje su dobili po obližnjem gradu. 

## Vanjske veze

* Chimakum žena-profil
Garry Marshall

**Garry Kent Masciarelli** (13. novembar 1934 – 19. jul 2016) je bio američki režiser, glumac, scenarist, i producent. Poznat je kao *[[Happy Days]]* i *[[The Odd Couple (TV serija)|The Odd Couple]]* te kao režiser uspješnih filmova kao što su *[[Nothing in Common]]*, *[[Pretty Woman]]*, *[[Runaway Bride]]*, *[[The Princess Diaries (film)|The Princess Diaries]]*, i *[[Valentine's Day (film)|Valentine's Day]]*.

## Režija
* *[[Young Doctors in Love]]* (1982)
* *[[The Flamingo Kid]]* (1984)
* *[[Nothing in Common]]* (1986)
* *[[Overboard (1987 film)|Overboard]]* (1987)
* *[[Beaches (film)|Beaches]]* (1988)
* *[[Pretty Woman]]* (1990)
* *[[Frankie and Johnny (1991 film)|Frankie and Johnny]]* (1991)
* *[[Exit to Eden (film)|Exit to Eden]]* (1994)
* *[[Dear God]]* (1996)
* *[[The Other Sister]]* (1999)
* *[[Runaway Bride]]* (1999)
* *[[The Princess Diaries (film)|The Princess Diaries]]* (2001)
* *[[Raising Helen]]* (2004)
* *[[The Princess Diaries 2: Royal Engagement]]* (2004)
* *[[Georgia Rule]]* (2007)
* *[[Valentine's Day (film)|Valentine's Day]]* (2010)
* *[[Dear Eleanor]]* (2010)

## Televizijski opus (kao scenarist i / li producent)
* *[[The Tonight Show]]* (zajedno sa Jackom Paarom)
* *[[The Dick Van Dyke Show]]* (1961-1966)
* *[[Bob Hope Presents The Chrysler Theater]]* (1964)
* *[[The Joey Bishop Show]]* (1961-1964)
* *[[The Danny Thomas Show]]* (1953-1964) (poznat kao *[[The Danny Thomas Show|Make Room for Daddy]]*)
* *[[The Lucy Show]]* (1962-1968)
* *[[Hey Landlord!]]* (1966)
* *[[Sheriff Who?]]* (1967)
* *[[The Odd Couple]]* (1970-1975)
* *[[Me and the Chimp]]* (1972)
* *[[Evil Roy Slade]]* (1972)
* *[[Dominick's Dream]]* (1974)
* *[[Love, American Style]]* (1974)
* *[[The Brian Keith Show]]* (1974)
* *[[Happy Days]]* (1974-1984)
* *[[Wives]]* (1975)
* *[[Laverne & Shirley]]* (1976-1983)
* *[[Blansky's Beauties]]* (1977)
* *[[Who's Watching the Kids]]* (1978)
* *[[Beanes of Boston]]* (1979)
* *[[Angie (TV serija)|Angie]]* (1979-1980)
* *[[Mork & Mindy]]* (1978-1982)
* *[[Out of the Blue (1979 TV serija)|Out of the Blue]]* (1979)
* *[[Makin' It]]* (1979)
* *[[Mean Jeans]]* (1981)
* *[[Joanie Loves Chachi]]* (1982-1983)
* *[[The New Odd Couple]]* (1982-1983)
* *[[Herndon]]* (1983)
* *[[Nothing in Common]]* (1986)

## Glumački nastupi
* *[[Blansky's Beauties]]* (1977)
* *[[Lost In America]]* (1985)
* *[[Soapdish]]* (1991)
* *[[A League of Their Own]]* (1992)
* *[[Murphy Brown]]* (1994)
* *[[Hocus Pocus (film)|Hocus Pocus]]* (1993)
* *[[Pinky & The Brain]]* (1997) (glas)(animirana serija)
* *[[Never Been Kissed]] (1999) 
* *Orange County* (2002)
* *Monk* (2002)
* *Sabrina, the Teenage Witch* (2002)
* *Father of the Pride* (2004) (glas)
* *Chicken Little* (2005) (glas)
* *Angelica and Susie's Pre-School Daze* (2005-2008) (glas)
* *Keeping Up with the Steins* (2006)
* *Brothers and Sisters* (2006)
* *Race to Witch Mountain'' (2009)

## Vanjske veze
* 
* Garry Marshall Archive of American Television Interview
Love, American Style

***Love, American Style*** (slikovito prevedeno kao "Ljubav na američki način") je američka TV antologija ljubavno-humoristične tematike koja se emitirala na programu mreže ABC od 1969. do 1974. Epizode, koje su trajale 60 minuta ili pola sata, nisu imale vezani sadržaj, i nije bila rijetkost da jedni te isti glumci u različitim epizodama tumače različite likove. Specifičnost serije su bili i posebni humoristični skečevi u stilu nijemog filma koji su se ubacivali između različitih segmenata.

Serija je kasnije postala kao inspiracija producentu Aaronu Spellingu za njegov format "mini-sapunice" iskušan u TV-seriji *[[Love Boat|Brod ljubavi]]*. Ipak, najpoznatija je po tome što je služila kao svojevrsno "odlagalište" pilot-epizoda za TV-serije za koje tadašnje američke mreže nisu bile zainteresirane. Najznamenitiji takav slučaj je sitkom Garryja Marshalla *New Family in Town* koji je 1972. emitiran kao epizoda pod naslovom *Love and the Happy Days*. Nakon uspjeha tematski sličnog filma *[[Američki grafiti]]* je godine 1974. ta epizoda konačno uvjerila mrežu ABC da počne snimati popularni sitkom poznat pod nazivom *[[Happy Days]]*.

## Vanjske veze
* 
* Release of "Love, American Style" on DVD planned
Fonziejev sindrom

**Izbijajući lik** () je naziv za fiktivni lik u nekom književnom ili scenskom djelu koji je od strane autora zamišljen kao sporedan i/li kao negativac, ali koji iz raznovrsnih razloga - najčešće u obliku reakcije publike - stiče iznenađujuće veliku popularnost te postaje *de facto* zaštitni znak tog djela, odnosno protagonist nastavaka i/li nositelj eventualne medijske franšize. Taj je fenomen najlakše opaziti u televizijskim serijama, a za što se kao klasični primjer navodi lik Fonzieja u popularnom američkom sitkomu *[[Happy Days]]* i po čemu je dobio ime **Fonziejev sindrom**.

## Primjeri
* Little Audrey se je prvič pojavila v *Santa's Surprise*. Ona je malo djevojčica, ki je živela v Manhattan v New York City. Little Audrey bio je mnogo popularniji među sveamerički muškarcima, i prvenstveno je usmjeren na odrasle muške publike. Zaradi nju velike popularnosti, Little Audrey službeno je razmatran prvo sveamerički tomboy, postaje službena maskota Paramount Pictures; ali je stečena po Harvey Comics u 1959.
* Woody Woodpecker se prvi put pojavio u 1940 Andy Panda short, "*Knock Knock*", ali Woody je završio postaje globalni uspjeh, a publika ga je voljela. Budući da je Woody odmah nagrađen vlastitom solo serijom crtanih kratkih hlača sljedeće godine, Walter Lantz je brzo odlučio blokirati popularnost Andyja Pande. Zbog njegove masovne popularnosti tijekom Drugog svjetskog rata, Woody Woodpecker je konačno postao naj legarnija megastar Walter Lantz, kao i službena maskota Universal Pictures.
* Porky Pig bio je prvi pravi Warner Bros. lik crtića. Najprije se pojavljuje u I Haven't Got a Hat u 1935, Porky je namjeravao biti pomoćnik mnogim zaboravljen Beans the Cat. Budući da je bio prvi veliki lik Looney Tunes, Porky je pokazao mnogo popularniji od graha, uzrokujući mu da se zajedno s ostalim zvijezdama napiše u samo jednoj godini, dok je Porky ostala istaknuta već desetljećima.
* Inspektor Clouseau, koji se prvi put 1963. pojavio kao sporedni lik u filmu *[[The Pink Panther (film, 1963)|The Pink Panther]]*, da bi već sljedeće godine postao protagonist filma *[[A Shot in the Dark (film, 1964)|A Shot in the Dark]]* i niza uspješnih filmskih nastavaka; 
* J. R. Ewing, glavni negativac u TV-seriji *[[Dallas (TV serija)|Dallas]]*; 
* Dr. Hannibal Lecter, koji se prvi put pojavio kao sporedni lik u romanu *[[Red Dragon|Crveni zmaj]]* Thomasa Harrisa, potom postao glavni negativac u Kad jaganjci utihnu, te protagonist romana *[[Hannibal]]* i *[[Hannibal Rising]]*.

## Povezano
*Spin-off

## Izvori
Tom Bosley

**Thomas Edward "Tom" Bosley** (1. oktobar 1927 – 19. oktobar 2010) bio je američki glumac, najpoznatiji po ulozi Howarda Cunninghama, oca porodice, u popularnom televizijskom sitkomu *[[Happy Days]]*. Nakon toga je nastupao i u TV-serijama *[[Murder, She Wrote]]* te kao naslovni protagonist TV-serije *[[Father Dowling Mysteries]]*. Imao je i zapaženu karijeru u teatru, pri čemu se ističe naslovna uloga u Pulitzerovom nagradom ovjenčanom brodvejskom mjuziklu *[[Fiorello!]]*, za koju je godine 1960. dobio nagradu Tony u kategoriji najboljeg sporednog glumca.

## Reference

## Vanjske veze

* 
* 
* Archive of American Television interview
* 
*
Marion Ross

**Marion Ross** (25. oktobar 1928 -) je američka glumica, najpoznatija po ulozi Marion Cunningham, majke glavnog protagonista, u popularnom TV-sitkomu *[[Happy Days]]*.

## Vanjske veze

* 
*
Erin Moran

**Erin Marie Moran** (18. oktobar 1960 -) je američka glumica najpoznatija po ulozi Joanie Cunningham u popularnom televizijskom sitkomu *[[Happy Days]]* i kao naslovna protagonistica njegovog spinoffa *[[Joanie Loves Chachi]]*.

## Vanjske veze

* Official website
* Internet Movie Database Inc. 
* Allmovie LLC  
* Viacom International Inc.
Anson Williams

**Anson Williams** (25. septembar 1949 -) je američki glumac i televizijski režiser. Najpoznatiji je po ulozi Warrena "Potsieja" Webbera, najboljeg prijatelja glavnog junaka u popularnom televizijskom sitkomu *[[Happy Days]]*. Nakon završetka serije se preorijentirao na režiju te iza sebe ima brojne epizode popularnih TV-serija.

## Epizode TV-serija u univerzumu Star Treka
* "Real Life" 
* "The Gift" 
* "Statistical Probabilities"
* "Demon" 
* ""
* "It's Only a Paper Moon"

## Vanjske veze
* 

* http://www.ansonanddon.de  a fan-based, non-profit-making Website, approved by Mr. Williams
Henry Winkler

400x400400x400

**Henry Franklin Winkler** (30. oktobar 1945 -) je američki glumac, režiser, producent iu pisac. Najpoznatiji je po ulozi Fonzieja u popularnom televizijskom sitkomu *[[Happy Days]]*. Zahvaljujući njemu je lik auto-mehaničara i *[[Greaser (supkultura)|greasera]]* "The Fonza", ispočetka zamišljen tek kao sporedni lik, s vremenom postao protagonist serije. Taj fenomen je kasnije ušao u televizijsku terminologiju pod nazivom Fonziejev sindrom.

## Filmografija
* *[[Crazy Joe]]* (1974)
* *[[The Lords of Flatbush]]* (1974)
* *[[Happy Days|Happy D ays]]* (TV serija) (1974–1982)
* *[[Katherine (film)|Katherine]]*, također poznat kao *The Radical* (1975)
* *Henry Winkler Meets William Shakespeare* (specijalna TV-emisija) (1976)
* *[[Heroes (1977 film)|Heroes]]* (1977)
* *[[The One and Only (1978 film)|The One and Only]]* (1978)
* *[[An American Christmas Carol]]* (made for television 1979)
* *[[Night Shift (film)|Night Shift]]* (1982)
* *[[Cop and a Half]]* (directing) (1993)
* *[[Scream (film)|Scream]]* (1996) (Principal Himbry)
* ** (1997)
* *[[Dad's Week Off]]* (1997)
* *[[Ground Control (film)|Ground Control]]* (1998)
* *[[The Waterboy]]* (1998)
* *[[Ugly Naked People]]* (1999)
* *[[Elevator Seeking]]* (1999)
* *[[P.U.N.K.S.]]* (1999)
* *[[Dill Scallion]]* (1999)
* *[[Little Nicky (film)|Little Nicky]]* (2000)
* *[[Down to You]]* (2000)
* *[[I Shaved My Legs for This]]* (2001)
* *[[Law and Order SVU]]* (2002)
* *[[Holes (film)|Holes]]* (2003)
* *[[Arrested Development (TV serija)|Arrested Development]]* (TV serija) (2003–2006)
* *[[Fronterz]]* (2004)
* *[[King of the Hill]]* (2004)
* *[[Berkeley (film)|Berkeley]]* (2005)
* *[[The Kid & I]]* (2005)
* *[[Out of practice]]* (TV serija) (2005–2006)
* *[[Duck Dodgers]]* (2006)
* *[[The King of Central Park]]* (2006)
* *[[Unbeatable Harold]]* (2006)
* *[[Click (2006 film)|Click]]* (2006)
* *[[I Could Never Be Your Woman]]* (2007)
* *[[A Plumm Summer]]* (2007)
* *[[NUMB3RS]]* (2008-2009)
* *[[You Don't Mess with the Zohan]]* (2008)
* *[[Merry Christmas, Drake & Josh]]* (2008)
* *[[The Most Wonderful Time of the Year]]* (2008)
* *[[Sit Down, Shut Up (američka TV serija)|Sit Down, Shut Up]]* (2009) (TV serija)
* *[[Peter Pan]]* (2009) (kazališna produkcija u Liverpool Empire Theatre)
* *[[Royal Pains]]* (TV, 2010)
* *[[Childrens Hospital]]* (TV, 2010)

## Izvori

## Vanjske veze

* 
* 
* Hank Zipzer 
* First News
* Peter Pan Pantomime with Henry Winkler as Hook
* Interview with Henry Winkler about dyslexia and the Hank Zipzer book series 
* Henry Winkler as a suicide hotline operator in Ob La Da 
* Henry Winkler Archive of American Television Interview
Don Most

**Don Most** (Brooklyn, 8. august 1953 -) je američki glumac, najpoznatiji po ulozi Ralpha Malpha u popularnom televizijskom sitkomu *[[Happy Days]]*.

## Vanjske veze
*
Scott Baio

**Scott Vincent James Baio** (22. septembar 1960-) je američki glumac i televizijski režiser, najpoznatiji po ulozi Chachija Arcole u popularnom televizijskom sitkomuj *[[Happy Days]]* kao i njegovoj izvedenici *[[Joanie Loves Chachi]]*, te kao naslovni protagonist sitkoma *[[Charles in Charge]]*.

Baio je od 2007. oženjen za svoju dugogodišnju djevojku Renee Sloan, sa kojom je u novembru iste godine dobio kćer Bailey Deluca Baio.

## Reference

## Vanjske veze
* Official website
* 
*
Al Molinaro

**Albert Francis "Al" Molinaro** (24. jun 1919 - 2015) je američki filmski televizijski glumac, najpoznatiji po ulozi Ala Delvecchija u popularnom televizijskom sitkomu *[[Happy Days]]* kao i njegovoj izvedenici *[[Joanie Loves Chachi]]*. Glumačku karijeru je prekinuo 1992. ali se 1994. pojavio u video-spotu za pjesmu *[[Buddy Holly (pjesma)|Buddy Holly]]* grupe *[[Weezer]]* ponovivši svoju najpoznatiju ulogu.

## Vanjske veze
* 
* On-Cor Communications page  - includes an Advertising history section.
Pat Morita

**Noriyuki "Pat" Morita** (, 23. lipnja 1932. - , 24. studenog 2005.), američki glumac, nominiran za Oscara 1984. godine.

Rodio se kao Noriyuki Morita u mjestu Isleton, Kalifornija. Roditelji su mu bili japanski useljenici u SAD. U drugoj godini obolio je od tuberkuloze kralježnice, i slijedećih devet godina proveo je po bolnicama sjeverne Kalifornije. Često su ga stavljali u gipsani oblog duž cijelog tijela i govorili mu da nikad više nikad neće hodati. Usamljen i izoliran od čarapa je pravio krpene lutke i zabavljao se. Konačno je u 11. godini kirurg spojio 4 kralješka u njegovom tijelu, pa je naučio hodati. No bjesnio je Drugi svjetski rat, pa su mu roditelji poslani u zarobljenički kamp dok traje rat. Pošao je za njima u logor na rijeci Gila u Arizoni. Tamo je upoznao katoličkog svećenika od kojeg će preuzeti i ime Pat. Nakon kraja rata, roditelji su mu neko vrijeme držali restoran. Tamo je on zabavljao goste i bio meštar ceremonija kod grupnih večera. Kasnije se zaposlio, postao suprug i otac. No, znatno se udebljao, pa je dao otkaz i odlučio postati stand-up komičar. Najpoznatije su mu uloge Arnolda u seriji "Sretni dani" i gospodina Miyagija u tetralogiji "Karate Kid". Za ulogu gosp. Miyagija bio je noiminiran za Oscara 1984. godine. Pojavio se u nizu filmova i serija, jedna od kojih je i "Pod istim krovom". Bio je i teški alkoholičar. Umro je u Las Vegasu u 73. godini. Nadživjela ga je supruga i troje djece.
Ron Howard

**Ronald William "Ron" Howard** (izgovor: Ron Hauard; 1. mart 1954 -) je američki filmski režiser i producent, koji je karijeru započeo kao glumac. Pažnju javnosti je privukao dijete 1960-ih glumeći Opieja Taylora, sina šerifa Andyja Taylora u popularnom sitkomu *[[The Andy Griffith Show]]* (kada je na špici navođen Ronny Howard), a popularnost obnovio 1970-ih ulogom Richieja Cunninghama, sina Arthura Cunnighama i najboljeg prijatelja Arthura Fonzarelli u popularnom sitkomu *[[Happy Days]]*. Od 1980-ih se povukao iz glume i preusmjerio karijeru na režiju, istakavši se uspješnim filmovima kao što su *[[Splash (film)|Splash]]*, *[[Cocoon (film)|Cocoon]]*, *[[Backdraft (film)|Backdraft]]*, *[[Apollo 13 (film)|Apollo 13]]*, *[[A Beautiful Mind (film)|A Beautiful Mind]]*, *[[How the Grinch Stole Christmas (film)|How the Grinch Stole Christmas]]*, *[[Frost/Nixon (film)|Frost/Nixon]]*, *[[The Da Vinci Code (film)|The Da Vinci Code]]* i *[[Angels & Demons (film)|Angels & Demons]]*.

## Vanjske veze

* 
* Ron Howard's Television Schedule
* 2002 Commencement Address (USC School of Cinema-Television) 
* Ron Howard: Imagining the Wonders of ''Willow'' - Article at StarWars.com
* Ron Howard Archive of American Television interview
* Encyclopedia of Oklahoma History and Culture - Howard, Ron
Cathy Silvers

**Cathy Silvers** (New York, 27. maj 1961 -) je američka spisateljica i bivša glumica. Rodila se kao kćer znamenitog glumca i komičara Phila Silversa. Najpoznatija uloga joj je Jenny Piccalo u popularnom sitkomu *[[Happy Days]]* (gdje je u jednoj epizodi nastupila i zajedno sa ocem), a posudila je glas Marie Dodo u seriji *[[Sesame Street Presents Follow That Bird]]*.

Silvers je godine 2007. napisala knjigu *Happy Days Healthy Living*.

Silvers je po vjeri Svetac posljednjih dana (mormonka).

## Izvori

## Vanjske veze
*
Good Times

***Good Times*** je američki televizijski sitkom koji se originalno prikazivao na programu mreže CBS od 1974. do 1979. Predstavljao *[[spin off]]* popularnog sitkoma *[[Maude (TV serija)|Maude]]*, koji je sam bio spin off još popularnijeg sitkoma *[[All in the Family]]*. Radnja je bila smještena u Chicago, odnosno u veliku stambenu zgradu u siromašnoj crnačkoj četvrti (inspiriranu zloglasnim naseljem Cabrini-Green gdje je odrastao Eric Monte, jedan od scenarista) i pratila život crnačke obitelji na čelu sa Floridom Evans (koju je tumačila Esther Rolle) i njenim suprugom Jamesom Evansom Sr. (koga je tumačio John Amos) i njene napore da prežive siromaštvo i nezaposlenost. Iako je, kao i mnogi drugi projekti producenta Normana Leara, imala notu snažnog socijalnog angažmana, publici se najviše dopao lik budalastog sina J. J.-a; to je s vremenom izazvalo napetosti između producenata i dijela glumačke ekipe koja je smatrala da se forsiranjem njegovom lika podstiču negativni stereotipovi na račun crnaca. Dvoje glavnih glumaca su zbog toga napustili seriju, ali joj to nije umanjilo popularnost sve do 1979. kada je dalje snimanje obustavljeno.

## Vanjske veze

* 
* ''Good Times'' at TVLand.com
John Amos

**John Amos** (27. decembar 1939 - 21. august 2024) je američki glumac i bivši igrač američkog fudbala. Najpoznatiji je po televizijskim ulogama 1970-ih, kao što su one u sitkomima *[[The Mary Tyler Moore Show]]* i *[[Good Times]]*, te miniserija *[[Roots (TV serija)|Korijeni]]* u kojoj je tumačio lik Kunta Kintea. Zbog korpulentne građe često tumači karakterne uloge osoba od autoriteta, pri čemu se ističu film *[[Die Hard 2]]* te TV-serija *[[The West Wing|Zapadno krilo]]*.

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* 
*
Lynda Goodfriend

**Lynda Goodfriend** (Miami, 31. oktobar 1953 -) je američka glumica poznata po ulozi Lori Beth Cunnigham rođ. Allen, djevojke i supruge glavnog junaka, u popularnom televizijskom sitkomu *[[Happy Days]]*. Prije te uloge je 1977. godine nastupila u *[[Blansky's Beauties]]*, spin offu iste serije, gdje je tumačila lik Ethel "Sunshine" Akalino.

## Vanjske veze
*
Jimmie Walker

**James Carter** "**Jimmie**" **Walker** (25. jun 1947 -) je američki glumac i stand-up komičar, najpoznatiji po ulozi J.J. Evansa, šašavog sina glavnih junaka popularnog sitkoma *[[Good Times]]*.

## Reference

## Vanjske veze
* Official website 
* 
* Jimmie Walker interview  with Nardwuar
* Interview with Nardwuar in mp3
Derrick

***Derrick*** je njemačka policijska TV serija koja se originalno emitirala na programu njemačke mreže ZDF, austrijske mreže ORF i švicarske mreže SRG od 1974. do 1998. Naslovni protagonist je bio glavni detektiv-inspektor (*Oberinspektor*) Stephan Derrick (koga je tumačio Horst Tappert) koji je zajedno sa svojim vjernim suradnikom, inspektorom (*Kriminalhauptmeister*) Harryjem Kleinom (koga je tumačio Fritz Wepper) rješavao slučajeve ubistava i drugih zločina u Münchenu i okolici.

*Derrick* se smatra jednom od najuspješnijih TV serija u historiji njemačke televizije, odnosno televizije u kontinentalnoj Evropi. Emitiran je u preko 100 zemalja svijeta, uključujući Kinu gdje je stekao popularnost koja se može mjeriti s popularnošću u vlastitoj domovini.

Na prostoru bivše Jugoslavije je *Derrick* 1980-ih prikazivala TV Sarajevo u okviru mreže JRT.

## Vanjske veze

* Derrick Blog
* ZDF Enterprises 
* Derrick – Der Fanclub (German)
*
Fritz Wepper

**Fritz Wepper** (München, 17. august 1941.) je njemački televizijski glumac, najpoznatiji po ulozi policijskog inspektora Harryja Kleina koju je tumačio u popularnim serijama *[[Der Kommissar (TV serija)|Der Kommisar]]* i *[[Derrick]]*. Poznat je i po ulozi Fritza Wendella, njemačkog Jevreja koji se pokušava izdati za kršćanina, u znamenitom filmu *[[Cabaret (film)|Cabaret]]*.

Godine 1979. se oženio za Angelu von Morgen, s kojom ima kćer Sophie.

## Vanjske veze

* 
* Alexander Agency Munich
Erik Ode

**Erik Ode** (pravim imenom **Fritz Erik Signy Odemar**, Berlin, 6. novembar 1910 - Weißbach-Tegernsee, 19. jul 1983) bio je njemački glumac najpoznatiji po ulozi policijskog komesara Herberta Kellera u popularnoj TV-seriji *[[Der Kommissar (TV serija)|Der Kommissar]]*.

## Vanjske veze
* The IMDb entry on Ode
* Der Kommissar Unofficial Website 
* Der Kommissar Unofficial Website 
* Der Kommissar ZDF Webpage 
* Photographs of Erik Ode
Elmar Wepper

**Elmar Wepper** (Augsburg, 16. 4. 1944. -31. 10. 2023) je njemački glumac. Stariji brat mu je glumac Fritz Wepper, a poznat je po tome što ga je zamijenio u popularnoj TV-seriji *[[Der Kommissar (TV serija)|Der Kommisar]]*. Godine 2007. je primio prestižnu glumačku nagradu. Poznat je po tome što sinkronizira glas najvećih holivudskih zvijezda u verzijama njihovih filmova za njemačko govorno područje.

## Vanjske veze
* 
* Interview mit Elmar Wepper in DIE ZEIT 13. Februar 2008 
## Vanjske veze
Herbert Reinecker

**Herbert Reinecker** (24. decembar 1914 - 27. januar 2007.) je bio njemački romanopisac, dramatičar i televizijski scenarist, poznat po izuzetno plodnom opusu, a među kojima se ističu scenariji temeljem kojih su stvorene izuzetno popularne kriminalističke TV-serije *[[Der Kommisar (TV serija)|Der Kommisar]]* i *[[Derrick]]*.
Horst Tappert

**Horst Tappert** (26. maj 1923 − 13. decembar 2008) je bio njemački filmski i televizijski glumac poznat po tumačenju naslovne uloge inspektora Stephana Derricka u popularnoj TV-seriji *[[Derrick (TV serija)|Derrick]]*.

## Izvori

## Vanjske veze

* 
* ZDF Profile  
* Palz Agency Munich
Matt Helm

**Matt Helm** je fiktivni lik američkog obavještajca/tajnog agenta čiji je zadatak eliminacija odnosno likvidacija neprijateljskih tajnih agenata i operativaca, a koga je stvorio književnik Donald Hamilton. Helmov lik se prvi put pojavio u romanu *[[Death of a Citizen]]* 1960. godine. te potom bio protagonist serije romana koja će imati ukupno 27 naslova. Helm se među drugim fiktivnim tajnim agentima svog doba istakao brutalnošću i beskrupuloznošću, odnosno svijet špijunaže koji je opisivao Hamilton bio daleko mračniji i depresivniji, odnosno bliži "tvrdokuhanim" ili *[[film noir|noir]]* krimićima nego eskapističkim avanturama nalik na romane serije o Jamesu Bondu.

Na temelju Hamiltonovih knjiga su 1960-ih snimljena četiri filma, koji su žanrovski bliža komediji nego špijunskom filmu, a u kojima je ulogu Helma tumačio Dean Martin. 1975. je, pak, snimljena TV-serija u kojoj je Helm postao privatni detektiv, a njegov lik tumačio Tony Franciosa.

## Vanjske veze
* Article on the history of the Matt Helm films
Donald Hamilton

**Donald Bengtsson Hamilton** (24. mart 1916 - 20. novembar 2006) bio je američki pisac rodom iz Švedske, poznat kao autor brojnih špijunskih, kriminalističkih i vestern romana, od kojih su neki i ekranizirani. Najpoznatije djelo mu je serija od 27 špijunskih romana u kojima je od 1960. od 1993. opisivao pustolovine američkog tajnog agenta-ubice Matta Helma. Hamilton, koji je najveći dio života proboravio u Santa Feu te slobodno vrijeme provodio baveći se planinarenjem i lovom, odnosno plovidbom na jahti, napisao je i veliki broj članaka za časopise koji su se bavili tim djelatnostima.

## Vanjske veze
* Thriller writer Donald Hamilton
* Matt Helm: The Unofficial Home Page
* Writer at Work: Donald Hamilton, '' A long article in two parts. ''
Matt Helm (TV serija)

***Matt Helm*** je bila američka kriminalistička TV serija koja se originalno emitirala od 1975. do 1976. Naslovni protagonist je bio istoimeni tajni agent, odnosno junak serije špijunskih romana Donalda Hamiltona; u seriji je njegov lik tumačio Anthony Franciosa. U pilot-epizodi je Helm napustio tajnu službu kako bi započeo karijeru privatnog detektiva. Gledateljima se, međutim, ta scenaristička intervencija nije svidjela, te je snimanje zbog slabe gledanosti obustavljeno već na pola prve sezone.

## Vanjske veze
* 
*
Anthony Franciosa

**Anthony Franciosa** (25. oktobar 1928 &ndash; 19. januar 2006) bio je američki glumac, koji je također često nastupao pod imenom **Tony Franciosa**. Poznat je po nizu zapaženih sporednih uloga, ali i kao zvijezda nekoliko TV-serija početkom 1970-ih.

## Vanjske veze
* 
* 
* 
*
Saturday Night Live

***Saturday Night Live*** (SNL, doslovno: "Subotom navečer uživo") je američka zabavno-humoristička TV-serija koja se od 1975. emitira na programu mreže NBC. Sadržaj joj predstavljaju muzički brojevi te humoristički skečevi koji se tradicionalno izvode uživo pred kamerama. Serija je tokom tri decenije postala popularna ne samo u SAD nego i u svijetu, prvenstveno zahvaljujući tome što su kao članovi njene stalne glumačke postave karijeru započeli neki od najpoznatijih komičara, ali i zbog toga što su neki od skečeva kasnije poslužili kao podloga za uspješne igrane filmove, među kojima se najviše ističu prva dva, *[[Braća Blues]]* i *[[Wayneov svijet]]*, a ostali mnogo manje, kao što je *[[Stuart Saves his Family]]*. S vremenom je gostovanje u SNL postalo pitanje prestiža među javnim ličnostima u SAD, pa u njoj nekada znaju nastupati i političari kao što su predsjednik Gerald Ford, njujorški gradonačelnik Rudy Giuliani te potpredsjednička kandidatkinja Sarah Palin.

## Vanjske veze

* Official NBC website
* Official website for Broadway Video
* Saturday Night Live: Early Years  - slideshow by *[[Life (magazine)]]*
* 
* ''SNL'' Archives from snl.jt.org
* ''SNL'' Transcripts from snltranscripts.jt.org
* Saturday Night Live Cast and Musical guest database  from snlmusic.parshaparts.com
Paula Putanov

**Paula Putanov** (Darda, 14. VII. 1925), srpska hemičarka, profesor univerziteta u penziji i akademik SANU.

## Biografija
Rođena je u Dardi od oca Stevana i majke Ranke, rođene Lokić. Diplomirala je 1952. godine na Tehnološkom fakultetu u Beogradu. Na istom fakultetu odbranila je doktorsku disertaciju „Potenciometrijsko ispitivanje tečnih nevodnih sistema“ 1958. godine.

## Univerzitetska karijera
Bila je profesor fizičke hemije na Tehnološkom fakultetu u Novom Sadu od 1966. do penzionisanja 1990. godine. Godine 1973. postala je redovni profesor.

Glavne oblasti njenog naučnog delovanja su fizička hemija i kataliza. Objavila je više od 150 naučnih radova i 8 monografija.

Za dopisnog člana tadašnje Vojvođanske akademije nauka i umetnosti izabrana je 1979. godine, a za redovnog 1984. Nakon spajanja te akademije sa Srpskom akademijom nauka i umetnosti 1991. godine ona je akademik SANU u Odeljenju hemijskih i bioloških nauka.

Bila je prorektor za nastavu i naučni rad Univerziteta u Novom Sadu 1975-1977. Počasni predsednik Unije hemijskih društava Jugoslavije postala je 1986. godine. Član predsedništva SANU bila je 1998-2006. godine.

## Nagrade
Za svoj rad dobila je više nagrada i priznanja, među kojima su Orden zasluga za narod sa srebrnom zvezdom 1974. godine, Orden rada sa zlatnim vencem 1991. godine i druge.

## Vanjske veze
* Biografija na sajtu SANU
* Bibliografija važnijih radova
* Intervju: akademik Paula Putanov („Politika“, 4. novembar 2009.)
Esther Rolle

**Esther Rolle** (8. novembar 1920 &ndash; 17. novembar 1998) bila je američka teatar|kazališna i televizijska glumica. Najpoznatija je po tumačenju lika Floride Evans, Afroamerikanci|crne pomoćnice naslovne protagonistice popularnog sitkoma *[[Maude (TV serija)|Maude]]*, a koga je kao protagonistica ponovila u spin-offu pod nazivom *[[Good Times]]*.

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* Esther Rolle  at the Lortel Archives
* 
* 
* Esther Rolle  at the African American Registry
Zoran

**Zoran** je muško ime popularno među južnoslavenskim narodima, a koje potiče od izraza zora.

## Varijante imena

Zoran, Zoranče, Zorančo, Zorica, Zorin, Zorislav, Zorko, Zoro.

## Neke od ličnosti
* Zoran Jankovič, slovenski privrednik i političar, gradonačelnik Ljubljane
* Zoran Lilić, srpski političar
* Zoran Milanović, hrvatski političar, vođa SDP
* Zoran Milanović (muzičar), srpski rock-muzičar
* Zoran Radmilović, srpski glumac
* Zoran Tadić, hrvatski filmski režiser
* Zoran Vojnović, srpski ikonopisac
* Zoran Živković (pisac), srpski teoretičar i izdavač SF-književnosti
* Zoran Živković (političar), bivši srpski premijer
Sergijev Posad

**Sergijev Posad** (ruski: Сергиев Посад) jeste ruski grad u Sergijevo-posadskom okrugu u okviru Moskovske oblasti.

Broj stanovnika: 
* 114.100 (procjena 2005.)
* 113.581 (2002. popis) 
* &nbsp; 94.000 (1971.)
* &nbsp; 45.000 (1939.)
* &nbsp; 25.000 (1897.)

## Ime i nastanak
Do 1919. grad je nosio ime **Sergijevski Posad** (Сергиевский посад) i **Sergijev Posad** (Сергиев Посад), od 1919.—1930. se zvao **Sergijev** (Сергиев), od 1930.—1992. **Zagorsk** (Загорск), a od 1992. opet Сергиев Посад.

Grad je izrastao oko najvećeg od svih ruskih samostana, Trojce-Sergijeve lavre ili "Trojstva". Grad se spojio s njime 1742.. Budući je njegovo ime imalo snažne vjerske predznake, sovjetske vlasti su mu promijenile ime u *Zagorsk* 1930. godine. Izvorno ime, u značenju "Sergejevo naselje", s aluzijom na Svetog Sergeja Radonežskog, se vratilo u uporabu 1991.. 

Turizam u svezi sa Zlatnim prstenom igra važnu ulogu u regionalnom gospodarstvu.

## Gradovi prijatelji
*   Gniezno, Poljska

## Vanjske veze

* Sergijev Posad na Google Maps
* http://www.sergievposad.ru
* http://www.mpda.ru/ru/
* http://towns.sportmax.ru/serg_history.shtml
Lavra

**Lavra** () manastirsko je naselje koje se sastoji od niza zgrada sa monaškim ćelijama oko središnjeg dvorišta. U dvorištu je redovno saborna crkva. 

## Prve lavre
Prve lavre nastale su u IV. i V. veku u Palestini, a zatim u Siriji i Egiptu, na Sinaju i Atosu (Velika lavra iz 963. godine).

## Ukrajina
U Ukrajina se ističu Kijevsko-pečerska lavra u Kijevu iz 1598. i Počajevsko-uspenska lavra u Počajevu iz 1833. i Unevsko-uspenska lavra u Unevu iz 1542.

## Rusija
U Rusiji su poznate Trojice-Sergijeva lavra u Sergijev Posadu iz 1744. i Lavra Aleksandra Nevskog u Petrogradu iz 1797.
Pirgos, Elida

**Pirgos** (grčki: *Πύργος*) je sjedište Prefekture Elis, na zapadnom dijelu poluotoka Peloponeza u Grčkoj. Grad je dobio ime po gradskom promatračkom tornju, kuli (grčki se toranj kaže pyrgos / Πύργος).

Pirgos ima oko 34, 902 stanovnika i dio je Periferije Zapadna Grčka.

## Historija
Pirgos je za antike živio u sjeni obližnje slavne Olimpije koja se nalazi na 25&nbsp;km istočno od središta grada. Veći dio srednjeg vijeka Pirgos je bio pod vlašću Bizanta. 
Nakon Četvrtog križarskog rata i pada Konstatinopolisa 1204 godine te osnutka Latinskog Carstva, Pirgos je bio u sastavu novoosnovane križarske tvorevine Kneževine Ahaja. Pod križarima je ostao sve do 1430. g., kada na kratko vrijeme ponovno dolazi pod vlast oslabljenog Bizanta. Pirgos zauzimaju Turci 1458 godine, za sultana Mehmeda II. i vladaju njime do Grčkog rata za nezavisnost i osnivanja Prve grčke republike 1828.

## Geografija

Grad je smješten u zapadnom dijelu Peloponeza u ravnici koju tvori najveća rijeka na poluotoku Alfej, koja protječe 4&nbsp;km jugoistočno od grada. Sjeverno od grada uzdiže se gora Sv. Đorđe (Aghios Georgios). Odmah pored grada (3–4&nbsp;km od sjedišta grada u pravcu juga) je Jonsko more, veliki zaljev Kiparisija.

Pirgos je udaljen 96&nbsp;km od Patrasa u pravcu sjeveroistoka, s kojim je povezan Grčkom nacionalnom cestom br. 9 (E 55), 320&nbsp;km od Atene. Grad Tripoli udaljen je 144&nbsp;km u pravcu istoka od grada, kao i antički arheološki lokalitet Olimpija na kojem su održavane olimpijade starog vijeka, koja se nalazi na 25&nbsp;km od grada u pravcu istoka.

## Rast stanovništva posljednjih desetljeća

## Reference

## Vanjske veze

* Služnene stranice grada
Trojice-Sergijeva lavra

**Trojstvena lavra svetog Sergeja** ili **Trojice-Sergijeva lavra** (ruski: Троице-Сергиева лавра) je najvažniji ruski pravoslavni manastir (statusa *[[lavra|lavre]]*) i duhovno središte Ruske pravoslavne crkve. 

Nalazi se u gradu Sergijevu Posadu, oko 90 km prema sjeveroistoku od Moskve cestom za Jaroslavlj.

## 14. vijek
Manastir je osnovao 1345. jedan od najslavljenijih ruskih svetaca, Sveti Sergij Radonežski, koji je sagradio drvenu crkvu u čast Svetom Trojstvu na brdu Makovec. Godine 1744. ovaj manastir je stekao status lavre.
## Svjetska baština
Arhitektonska cjelina Trojice Sergijeve lavre u Sergijevom Posadu su 2021. godine uvrštene na listu UNESCO-ove svjetske baštine. Ovaj vjerski i vojni kompleks predstavlja oličenje razvoja ruske arhitekture i sadrži neke od najboljih izraza te arhitekture. Izvršila je dubok uticaj na arhitekturu u Rusiji i drugim delovima istočne Evrope.

Glavna crkva Lavre, Saborni hram Uspenja Gospodnjeg sadrži grob Borisa Godunova. Među blagom Lavre je i čuvena ikona, Trojice, Andreja Rubljova. 

## Galerija

Datoteka:Trinity Lavra 06-2015 img2 Holy Spirit Church.jpg
Datoteka:Trinity Lavra 06-2015 img6 Holy Spirit Church.jpg
Datoteka:Russia-Sergiev Posad-Troitse-Sergiyeva Lavra-Duck Tower-3.jpg
Datoteka:Trinity Lavra of St. Sergius 08.03.03014 (7).jpg
Datoteka:STSL.jpg
Datoteka:SergueyPosad-Tumbs.JPG

## Izvori

## Vanjske veze
* Službena stranica Svetog Trojstva - Sergejeve lavre
Preveza

**Preveza** (grčki: *Πρέβεζα*) je grad na sjeverozapadu Grčke. Grad je smješten na ulazu u Ambrakijski zaljev. Preveza je glavni grad Prefekture Preveza, koja je dio Periferije Epir. Novi podmorski tunel povezuje Prevezu u Etoliji i nasuprotni Akcij u Akarniji.

* Ostatci antičkog grada Nikopolisa nalaze se 5&nbsp;km sjevernije od grada.

## Historija

Preveza je osnovana 290. pne., kao **Berenikija** od strane epirskog kralja Pira.

Pored grada odigrala se slavna Bitka kod Akcija, u kojoj je oktavijanova vojska pobijedila udružene snage Marka Antonija i Kleopatre. Grad Nikopolis (*grad pobjede*) podignut je u blizini da obilježi veliku Oktavijanovu pobjedu.

Preveza je nakon toga bila pod rimskom, pa bizantskom vlašću, a povremeno je na kraće vrijeme bila i pod bugarskom vlašću (920.-922., 977.-983., 996.-997.).

Nakon 1204 godine podpala je pod vlast Epirske Despotovine (1204.-1230., 1241.-1338., 1356.-1358.), s prekidima u vladavini 1230 - 1241 godine kada je bio pod vlašću Drugog bugarskog carstva , te 1348 - 1356 godine kada je podpala pod vlast Srpskog carstva. Nakon toga grad je pod vlašću Despotije Arta (1358 - 1401 godine), zatim podpada pod vlast Mlečana sve do pada pod otomansku vlast 1499 godine.

Za turske vladavine grad se zvao **Preveze**, i bio je sjedište *[[Sandžak (teritorijalna jedinica)|sandžaka]] Karlı İli* koji se zapravo razvio iz ranijeg posjeda Carla Tocca - Despotije Epir, zato se tako zvao. Taj vilajet uključivao je u sebe gotovo iste teritorije kao i današnja Prefektura Etolija Akarnija i bio je dio *[[Ajalet|Vilajeta]] [[Rumelija]]* (1499 - 1670) a poslije toga *Vilajeta Janja* (Janjina).

Velika pomorska Bitka kod Preveze odigrala se je pored obala Preveze 1538 godine, u njoj je otomanska flota admirala Hajrudina Barbarose pobijedila ujedinjenu kršćansku mornaricu pod vodstvom genoveškog admirala Andreje Dorije.

Otomanska vladavina prekidana je je u dva navrata; prvi put od strane Venecije za vrijeme Morejskog rata (1684 - 1699), te drugi put od 1717 do 1797 godine. Tada je na osnovu točaka Mira iz Campo Formija Preveza data na upravljanje Francuskoj, koja je vlast nad Prevezom prepustila Ali Paši od Janjine 1798 godine.

Nakon toga Preveza je ostala pod turskom vlašću sve dok je nisu zauzele jedinice grčke vojske 3. novembra 1912 godine, za vrijeme Prvog balkanskog rata.

Za vrijeme Drugog svjetskog rata Preveza je bila okupirana od strane Kraljevine Italije od 1941 do 1943 godine, te potom od strane Njemačke od 1943 do 1944 godine.

## Kretanje stanovništva posljednjih desetljeća

## Gradovi prijatelji
* , Judenburg
* , Altea
* , Bellagio
* , Sherborne
* , Spišská Nová Ves

## Reference

## Vanjske veze
* Službene stranice Preveze 
* Općina Preveza na stranicama GTP-a , 
* Grad Preveza na stranicama GTP-a ,
Palini

**Palini** (grčki: Παλλήνη), je donedavno bio satelitski grad, a danas je sjeveroistočno predgrađe Atene u Grčkoj.

Palini je upravno sjedište prefekture Istočna Atika. Samo 4.13 % registriranih stanovnika i doista živi u Paliniju. Dio Palinija *Kantza*, na jugu grada, danas brzo rastuća i jako poželjna stambena zona metropolitanskog grada Atene.

## Geografija

Palini leži na južnim padinama planine Penteli, dolina Mesogeja prostire se južno od grada, a grad Atena zapadno od Palinija.
Palini se nalazi jugozapadno od Maratona, zapadno od Rafina, oko 20&nbsp;km sjeverno od atenskog aerodroma Eleftherios Venizelos, i oko 18&nbsp;km sjeveroistočno od grada Atene.

Glavne prometnice između Palinija i Atene su; autoput Atiki Odos, Avenija Maraton i Avenija Lavrija. 

Teren oko Palinija je još uvijek mješanog karaktera, djelomično je poljoprivrednog karaktera sa seoskim imanjima (kakvih je bilo puno više u prošlosti), a djelomično sa rezidencijalnim zonama (u takvo se pretvara).
Tipične prigradske kuće počele su podizati od 1970-ih do 2000-ih. Seoska imanja još uvijek postoje u južnim i sjeveroistočnim dijelovima Palinija. Šume pinija dominiraju sjevernim i istočnim dijelovima Palinija.

Palini posljednjih decenija doživljava građevinsku eksploziju, svake godine unutar njegova teritorija iznikne puno novih građevina. Isto tako ubrzano raste i broj stanovnika.

## Rast stanovništva Palinija posljednjih decenija

## Reference

## Vanjske veze

* Službene starnice
Aliakmon

**Aliakmon** (grčki: *Ἁλιάκμων*, Haliákmōn, na modernom grčkom: *Αλιάκμονας*, Aliákmonas, na makedonskom: *Bistrica*) najduža je grčka rijeka sa svojih 297&nbsp;km.

Englezi nazivaju tu rijeku *Haliacmon* ( po novogrčkom demotičkom izgovoru- Aliákmonas), za rijeku je često ime i *Aliákmon* ( po starijem novogrčkom načinu izgovora - *katharevousa*), u srpskohrvatskom kao i kod ostalih slavenskih geografa (Čeha, Poljaka, Rusa) udomaćio se stariji način izgovora - *Aliakmon*.

## Geografija
Rijeka izvire na planini Gramos u Pindskom gorju blizu granice s Albanijim na sjeveru Grčke, zatim teče u pravcu jugoistoka. Zatim mjenja smjer te teče sjeveroistočno kroz grčke periferije Zapadnu i Centralnu Makedoniju, zatim pored jezera Orestijada. Tu rijeka mijenja smjer i teče u pravcu juga pa zatim opet sjeveroistoka kroz Solunsku nizinu i ulijeva se u Egejsko more u *Termajskom zaljevu*. Tu tvori veliku deltu na zapadnom dijelu Solunskog zaljeva, zajedno sa rijekom Vardar i rijekom *Ludias*.

Rijeka Aliakmon izuzetno je važna za navodnjavanje, njome služe brojni poljoprivrednici u prefekturama; Florina, Kastorija, Grevena, Kozani, Imatija i Pijerija, korito rijeke je izrazito poljoprivredni kraj. Na rijeci se nalazi kanjon kod grada Verija.
Kod grada Kozanija napravljeno je umjetno jezero - Polifitos ( 20&nbsp;km dugo i 4 do 5&nbsp;km široko) zbog navodnjavanja.

U doba antike, Klaudije Ptolomej naziva planinski masiv u kojima izvire rijeka sjeverni Pind) *Canalovii*. Po Juliju Cezaru rijeka je formirala granicu između Makedonije i Tesalije, danas to nije tako. Ali je moguće da su rijeke Aliakmon i Ludias imale zajednički tok u antičko vrijeme, slika gore pokazuje mogući spoj rijeka.

## Vanjske veze
Zoran Milanović (muzičar)

**Zoran Milanović** (*Зоран Милановић*; Kragujevac, 7. listopada 1952.), basist grupe *[[Smak]]* i jedan od osnivača iste. 

Izabran je za basista 1977. i 1978. godine. Prije sastava Smak, svirao je i u sastavu Senke. Također je surađivao s gitaristom YU grupe Batom Kostićem. Poslije 1992. godine se povlači iz aktivnog sudjelovanja u glazbi.
Suzy (razvrstavanje)

**Suzy** može označavati:

* Suzy, diskografska kuća u Zagrebu;
* žensko ime u anglosaksonskim zemljama, skraćenica od Suzanne;
* Suzy Turquoise Blue, lik u *The Keys to the Kingdom* od Gartha Nixa
* ''Suzy'' (1936 film), u kome nastupšaju Jean Harlow, Franchot Tone and Cary Grant
* SuZy, tursko-izraelska pjevačica
* "Suzy" (pjesma Fool's Garden), pjesma njemačkog pop benda Fool's Garden 
* Suzy (Aisne), komuna u sjevernoj Francuskoj
Boris Aranđelović

**Boris Aranđelović** (rođen 13. oktobra 1948. u Kragujevcu - umro 27. avgusta 2015. u Roterdamu) bio je srpski pevač i član grupe Smak.

U grupu Smak je došao 1973. godine kao vokalni solista. Poznat po pevanju u visokim registrima što mu je, uz osobenu boju glasa, donelo prepoznatljivost, pa samim tim i popularnost kod najšire publike. Koncertni frontmen, na svojim plećima je izneo teret koji su nametnule složene melodije i ritmička kompleksnost tekstova. Vredi pomenuti i razumevanje za odnos pevačkih i instrumentalnih numera koje su se nalazile na repertoaru grupe. Posebnu atrakciju u nastupima benda Smak predstavljao je dijalog između Borisovog glasa i Točkove gitare (poslušati Alo, Šumadijski bluz, Profesor).

Živeo je u Holandiji odakle je povremeno dolazio zbog učešća na koncertima koje Smak priređuje u Kragujevcu.

Posle višegodišnje pauze, Boris Aranđelović je snimio i objavio novi album koji se zove Boris & Dinosaurusi „Milion godina“.
Posle duge i teške bolesti umro je 27. avgusta 2015.godine u 67-oj godini u Roterdamu.

Neke od pesama koje je izveo jesu:
* Perle
* Satelit
* El Dumo
* Alo
* Bluz u parku
* Šumadijski bluz
* Crna dama

## Diskografija
* „Iz Profila“, solo album (*Diskoton*, 1982)
* učešće na albumu Mikija Petkovskog „Ko Zna“ (1978)
* *Milion godina* sa **Dinosaurusima** (2001)

## Reference

## Literatura
*
Smak

**Smak** je jugoslovenska i srpska rok grupa koju je osnovao gitarista Radomir Mihajlović Točak sa bubnjarom Slobodanom Stojanovićem Kepom i basistom Zoranom Milanovićem u Kragujevcu, 1971.

## Članovi
Od 1971. godine kada je sastav imao svoj prvi nastup pa do 1992. godine članovi su bili:
* Radomir Mihajlović Točak (gitarista)
* Boris Aranđelović (vokalni solista)
* Slobodan Stojanović Kepa (bubnjar)
* Zoran Milanović (basista)
* Laza Ristovski (klavijaturista)
* Miodrag Miki Petkovski (klavijaturista)
* Milan Đurđević (klavijaturista)
* Lola Andrijić (česti gost, basista)
* Dejvid Mos (česti gost, bubnjar)
Od 1994. godine u Smaku se menja postava zbog delimičnog ili potpunog povlačenja pojedinih članova. Novi članovi su:
* Dejan Stojanović Kepa (bubnjar)
* Milan Milosavljević Mikica (ritam gitarista)
* Dejan Najdanović Najda (vokalni solista)
* Vlada Samardžić (basista)
* Slobodan Marković Sale (basista)

Na mnogim neizdatim pesmama gostuje Točkov i Kepin prijatelj Lola Andrejić koji je 1974. svirao nekoliko koncerta sa Smakom umesto Zorana Milanovića. Dejvid Mos, bubnjar gostovao je na snimanju albuma *Stranice našeg vremena*. Točak, Lola i Dejvid su '80 godina svirali pod nazivom *R. M. Točak bend* ili R. M. Točak Trio (poznate pesme: Because, Public Session (sa koncerta u Skoplju), Zagreb Intro (sa koncerta u Zagrebu), obrade Hendriksovih pesama i interpretacije džez standarda). Pera Džo, usni harmonikaš, je gostovao na koncertima tokom '92 i '93 godine.

## Diskografija
### Albumi
* Smak (RTV Ljubljana, 1975.)
* Crna dama (PGP RTB, 1977.)
* Stranice našeg vremena (PGP RTB 1978.)
* Black Lady (Bellaphon 1978.)
* Dub in the Middle (Bellaphon 1978.)
* Rok cirkus (PGP RTB 1980.)
* Zašto ne volim sneg (PGP RTB 1981.)
* Smak 86. (PGP RTB 1986.)
* Bioskop Foks (Vans / Komuna / PGP RTS 1995.)
* Egregor (PGP RTS 1999.)

### Singlovi
* Živim ja / Biska 16 (PGP RTB 1974.)
* Ulazak u harem / Sto ptica (Suzy 1975.)
* Ulazak u harem / Epitaf (RTV LJ 1975.)
* Ljudi nije fer / El dumo (RTV LJ 1976.)
* Satelit / Šumadijski bluz / Čoveče ti si mlad / Slikar sa Pikadilija (RTV LJ 1976. maksi singl)
* Crna dama / Plava pesma (PGP RTB 1977.)
* ALO / Daire (PGP RTB 1977.)
* Nevidljive terazije / Hitopadeza (PGP RTB 1978.)
* Na Balkanu / Gore Dole (PGP RTB 1979.)
* Rok cirkus / Hirošima (PGP RTB 1980.)

### Kompilacije, uživo albumi
* Plava pesma - Best of (RTV LJ 1977. kompilacija)
* Smak retrospektiva (PGP RTB 1992. kompilacija)
* OdLIVEno (Sorabia disk 1992. kaseta)
* The Best Of Smak (RTV S 1996. kompilacija)
* Live without audience (1997. dupli koncertni CD)
* Istorija (PGP RTS 2000.)
* 3. mart 2000. Kragujevac, klub "La Cinema" (2000.)

### Nezvanično
* Live 1992
* Live in Nis (1995)
* Live 1997
* Live in Zupa (1998)

## Vanjske veze
* Smak
Slobodan Stojanović Kepa

**Slobodan Stojanović Kepa** je rođen 26. novembra 1950. u Kraljevu.
Bubnjar grupe Smak i jedan od osnivača iste. Svirao je u grupi Cveće sa kojima ima jedan album. Poslednjih nekoliko godina svira sa svojim sinom Dejanom.
Miodrag Miki Petkovski

**Miodrag Miki Petkovski** je bivši jugoslovenski muzičar, rođen 1951. godine u Skoplju. 
U kragujevačku grupu Smak je došao 20. 11. 1976. godine zamenivši Lazu Ristovskog.
Osim klavira svira i violončelo. Sa grupom Smak je snimio njihov najuspešniji album "Crna Dama".

Miki Petkovski je svirao i u grupi "Breg", diplomirao je violončelo kod poznatog Andre Navara.

Posle odlaska u Čikago, preselio se u Kanadu gde trenutno radi kao profesionalni muzičar.

## Diskografija
* solo album "Ko Zna"
* Origins, 2006

## Vanjske veze
* MIKI PETKOVSKI na -{Progarchives.com}-
* MIKI PETKOVSKI Origins 
* MIKI PETKOVSKI City Settlers