Bob (biljka)

**Bob** (lat. *Vicia faba*) je jednogodiišnja biljka iz porodice mahunarki (lat. *[[Fabaceae]]*), krupnih sjemenki, koja se koriste u prehrani slično kao grah.

## Opis
Bob je jednogodišnja biljka nerazgranatih, šupljih, četvrtastih uspravnih stabljika, visoka do 1 m. Listovi su mesnati, plavičastozeleni s lisnom drškom, koja se produžava u zašiljeni vrh na kojem su 2-3 para sjedećih jajastih listića. Zalisci su krupni i srcolikih. Cvatovi su sa 2-4 krupna leptirasta bijela i mirišljava cvijeta. Mahune su u početku uspravne, kasnije viseće. Na poprečnom presjeku su okrugle, dugačke od 8 do 20&nbsp;cm i oko 1–2&nbsp;cm široke. Mlade su zelene i zeljaste, a zrele tamnomrke, kožaste. Mahuna je iznutra pregrađena poprečnim zidovima, sadrži 2-7 graholikih do 3&nbsp;cm velikih sjemenki.

Bob se uzgaja na vlažnim mjestima, na bogatom tlu. Sije se u drugoj polovini ožujka. Ubiranje zrna obavlja se, kada većina mahuna sazri - pocrni. U našim se krajevima uglavnom bere i priprema još zelen.

Preko 100 varijeteta boba uzgaja se u Starom svijetu. U Sjevernoj Americi i Kanadi bob se relativno malo uzgaja.

## Upotreba
Bob se koristi kao povrće. U prehrani se koriste mlade mahune ili sjemenke, bogate hranjivim tvarima. 100 grama zrelog sirovog sjemena sadrži preko 25 grama bjelančevina, ugljikohidrate, vlakna i minerale.

## Historija
Ova mahunarka je bila uzgojena još u kasnom neolitiku, vjerojatno prvo u Alžiru ili u jugozapadnoj Aziji, kasnije u željeznom dobu, već je raširena diljem Europe. Bob je bio jedna od najvažnijih namirnica mediteranske civilizacije, posebno Starih Grka i Rimljana. Prije nego što je grah donesen iz Amerike u Europu, (prije 16., 17. stoljeća) variva slična onim koja se danas rade od graha, pripremana su od boba.

Danas se bob najviše uzgaja u: Kini, Etiopiji, Iranu, Egiptu i dr.

Bob je bogat aminokiselinom L-dopa, koja je prekursor dopamina pa se preporučuje kod oboljelih od Parkinsonove bolesti, jer njihov organizam slabo proizvodi dopamin.

U Hrvatskoj postoje manifestacije: Dani boba i blitve na otoku Braču i Fešta od boba u Kaštel Kambelovcu.

## Zdravstveni aspekt
Polen i sirovo seme boba sadrže alkaloide (vicin) koji mogu da izazovu hemolitičku anemiju kod osoba koja imaju nasledni poremećaj metabolizma eritrocita - manjak enzima glukozo - 6 fosfat dehidrogenaze. Ovo stanje poznato je kao '''favizam''' i često se javlja u područjima zahvaćenim malarijom. Hemoliza eritrocita indukovana favizmom deluje nepovoljno na razvoj izazivača malarije ''Plasmodium falcipacrum'', pa u izvesnom smislu predstavlja zaštitu od ove bolesti.

Bob je bogat aminokiselinom L-dopa, koja je preteča dopamina pa se preporučuje kod obolelih od parkinsonizma, jer njihov organizam slabo proizvodi dopamin.

## Galerija

Datoteka: Vicia faba.jpg |Cvijet boba 
Datoteka: Tuinboon voor zaad.jpg | Zrele mahune boba
Datoteka: Fava beans 1.jpg | Sjemenka boba u mahunama
Datoteka: Fried broad beans (china).jpg| Sjemenke boba kao grickalice


## Literatura
* Jančić Radiša, Stojanović Danilo. Ekonomska botanika, korisne biljke i njihovi proizvodi. 1. izd. Beograd: Zavod za udžbenike, 2008.

## Vanjske veze

* bob-zdrava hrana 
* sokobanjsko grne - pihtije od boba 
* Fava beans and G6PD Deficiency information 
* ''Vicia faba'' at Purdue University
* Alternative Field Crops Manual at Purdue University