open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Troposfera

**Troposfera** ( — povratak izmena i  — lopta) je najniži i najgušći deo atmosfere, koji se prostire od visine 8&nbsp;km iznad polova i do 18&nbsp;km iznad ekvatora. U njoj se nalazi 80% mase atmosfere, skoro sva atmosferska voda, tu se stvaraju oblaci, nastaju sva značajnija strujanja vazduha i odvijaju se sve vremenske promene. Temperatura s visinom opada i na gornjoj granici troposfere iznosi od -55&nbsp;°C do -80&nbsp;°C. Jedino je u ovom sloju moguć život. Od stratosfere je odvaja tropopauza.
## Podela troposfere
U okviru same troposfere mogu se izdvojiti sledeća tri sloja:
* *Prizemni sloj* — do visine od 100 metara, zbog direktnog kontakta sa Zemljinom površinom u ovom sloju su velika kolebanja temperature i vlažnosti vazduha.
* *Pogranični sloj* — između 100 i 3000 metara, odlikuju ga ista kolebanja kao i u donjem sloju, osim što ovde dolazi do povećanja brzine vetra sa porastom nadmorske visine.
* *Slobodna atmosfera* — najviši sloj troposfere između 3000 i 8000 metara, sa visinom opada temperatura i vlažnost vazduha, a kako je kondenzacija velika ovde se obrazuju svi tipovi oblaka.

## Povezano
* Tropopauza

## Literatura
* Mastilo, Natalija (2005): *Rečnik savremene srpske geografske terminologije*, Geografski fakultet, Beograd
* Dukić, Dušan (2006): *Klimatologija*, Geografski fakultet, Beograd
Netscape

**Netscape Communications** (ranije poznata kao **Netscape Communications Corporation** i kolokvijalno kao **Netscape**) je američka kompanija za računalne usluge, najpoznatija po svom web pregledniku po imenu Netscape Navigator. Kada je bila nezavisna, sjedište joj je bilo u Mountain Viewu u Kaliforniji.

Netscapeov web preglednik je nekada dominirao u udjelu korisnika, ali ga je najvećim dijelom izgubio u korist Internet Explorera tokom prvog browserskog rata. Udio korisnika je pao od preko 90 posto sredinom 1990-ih do manje od 1 posto na kraju 2010.

Netscapeu se pripusuje razvoj protokola Secure Sockets Layer (SSL) za zaštitu online komnikacija, a koji se dan-danas koristi, kao i JavaScripta, najkorištenijeg jezika za komunikacije klijenata sa skriptama web-stranica.

Netscapeoveom dionicama se trgovalo na burzi od 1995. do 2000. kada je poduzeće otkupio AOL u tranzakciji sklapanja interesa vrijednoj 10 milijardi US$. Nedugo prije otkupa od strane AOL-.a, Netscape je izdao izvorni kod za svoj preglednik i stvorio Mozilla Organization kako bi koordinirao budući razvoj svog proizvoda. Mozilla Organization je ponovno napisala cijeli izvorni kod preglednika u Gecko engineu za renderiranje; i sva buduća izdanja Netscapea su se temeljila na ovom kodu. Gecko engine se kasnije koristio za pokretanje preglednika Firefox.

Pod AOL.omn se razvoj Netscapeovog preglednika nastavio do decembra 2007. godine kada je Tom Drapeau, direktor AOL-ovog Netscape Branda, objavio da će kompanija prestati podržavati Netscapeove softverske proizvode na dan 1. marta 2008. Netscapeov brend se još uvijek koristi od strane AOL-a za popust pri pružanju internetskih usluga.

## Izvori

## Literatura
* Clark, Jim, *Netscape Time: The Making of the Billion-Dollar Start-Up That Took On Microsoft*, New York : St. Martin's Press, 1999.
* Fortune, "Remembering Netscape: The Birth Of The Web", July 25, 2005.
* Not Enough Shaders - Why Netscape Almost Never Happened  - Online gaming history between Nintendo and Netscape, July 2012

## Vanjske veze
* AOL.com – Netscape
* The Netscape Archive 
* The Netscape Blog 
* The Netscape Unofficial FAQ 
* Netscape Browser Archive , SillyDog701
* A Netscape Timeline , Holger Metzger
* Mosaic Communications Corporation
* Mosaic Communications, early job ads
* Netscape navigator 9.0.06  
* Netscape 1.0 emulator
Dezodorans

**Dezodoransi** ili **deo proizvodi** su supstance koje se nanose na telo da bi sprečile neprijatne mirise koje izazivaju bakterije tokom znojenja. Postoji i posebna podgrupa deo proizvoda, antiperspiranti, koji pružaju i zaštitu od znojenja (a neke vrste čak imaju i mirisne note, pored uobičajenih neutralinih antiperspiranata koji samo sprečavaju znojenje). Mada se dezodoransi popularno odnose samo na proizvode u spreju, oni zapravo obuhvataju pored sprejeva i roll-on-ove i stikove (to su tri aplikacione forme u kojima su dostupni dezodoransi).

## Istorijat
Mada dezodorans datira iz 9. veka, prvi dezodorans koji se našao u prodaji je bio Mum, 1888. godine u Americi, u Filadelfiji, od strane pronalazača čije ime nije ostalo zabeleženo. Tada se prodavao kao krema u teglici, i nanosio se prstima. Tu malu kompaniju je 1931. godine kupila veća komapnija Bristol-Myers, da bi 1940. godine Helen Diserens, radnica u kompaniji, unapredila način nanošenja - po uzoru na tada tek otkrivene ball-point hemijske olovke. Taj proizvod, promenjenog imena i načina nanošenja, počeli su da reklamiraju kao Ban roll-on. U Evropi je taj proizvod lansiran 1958. godine, u Ujedinjenom Kraljevstvu, pod nazivom Mum Rollette.

## Reference

## Vanjske veze

* Antiperspirants/Deodorants and breast cancer
* Antiperspirants cancer and Aluminium chloride
The Bells of St. Mary's (pjesma)

***The Bells of St. Mary's*** () je američka zabavna pjesma objavljena 1917. godine, a za koju je muziku komponirao E. Emmet Adams, a tekst napisao engleski tekstopisac Douglas Furber. Furber je inspiraciju za tekst pronašao u zvuku zvona crkvi sv. Marije (St. Mary's) u Southamptonu. Tokom decenija su je izvodili brojni izvođači, a najpopularnija je verzija koju je otpjevao Bing Crosby u istoimenom filmu iz 1945. godine. Taj je film, s obzirom na svoj božićni ugođaj, pjesmi dao atribute božićne pjesme, koju originalnu nije imala.

## Izvođači
* Frances Alda (1920)
* Nat Shilkret and the Victor Orchestra (1928)
* Chet Atkins
* Bob B. Soxx & the Blue Jeans (1963)
* Webster Booth (1947)
* Mother Maybelle Carter
* Perry Como (1962)
* Bing Crosby (1945, filmski soundtrack)
* Sheryl Crow (2008)
* Vic Damone
* The Drifters (1956)
* Connie Francis (1959)
* Ted Heath and his Orchestra
* Wendy Lewis
* Vera Lynn
* Raymond W. McLean
* Aaron Neville (1993)
* Perfume Genius (2012)
* Jimmy Preston
* Reno and Smiley (1960, kao bendžo instrumental)
* Sister Rosetta Tharpe
* Andy Williams (1965)
* Taylor Winwood and the Peachettes

## Izvori
Douglas Furber

**Douglas Furber** (13. maj 1885 – 20. februar 1961) bio je britanski književnik i tekstopisac, najpoznatiji kao autor stihova za pjesmu "The Lambeth Walk" iz 1937. godine. libreto za mjuzikl *[[Me and My Girl]]*., kao i "The Bells of St. Mary's", kasnije korištenu u popularnom istoimenom filmu gdje ju je pjevao Bing Crosby. Ona je nastala 1917. godine u suradnji sa australijskim kompozitorom A. Emmett Adamsom, sa kojim je 1914. posjetio crkvu sv. Marije (St. Mary's) u Southamptonu. Veliki hit mu je bila i pjesma "Limehouse Blues" iz 1924. godine, koju je napisao zajedno sa kompozitorom Philipom Brabhamom.

## Izabrana filmografija
* *[[Soldiers of the King (film)|Soldiers of the King]]* (1933)
* *[[Queen of Hearts (1936 film)|Queen of Hearts]]* (1936)
* *[[So This Is London (1939 film)|So This Is London]]* (1939)

## Izvori
The Bells of St. Mary's

***The Bells of St. Mary's*** () je američki crno-bijeli igrani film snimljen 1945. godine u režiji Lea McCareya. Predstavlja nastavak Oscarom nagrađenog i popularnog filma *[[Going My Way]]*. U njemu Bing Crosby ponavlja ulogu nekonvencionalnog katoličkog svećenika oca O'Malleya. Radnja prikazuje kako je poslan u župu St. Mary's u "problematičnom" dijelu gradu, gdje se mora pozabaviti zapuštenom školom koju crkvene i gradske vlasti nastoje zatvoriti, a čemu se žestoko protivi redovnica Sestra Mary Benedict (koju tumači Mary Benedict). Kao i prethodni film, i *The Bells* sadrži muzičke brojeve, uključujući istoimenu pjesmu koju izvodi Crosby, a koja je postala jedan od najvećih hitova njegove karijere. S obzirom da se radnja događa za vrijeme Božića, *The Bells of St. Mary's* je postao jedan od najpopularnijih božićnih filmova. Iako nije ponovio "oskarovski" uspjeh svojih prethodnika, The Bells se odlikovao izuzetnom gledanošću, postavši film s najvećom zaradom u historiji studija RKO Pictures i jedan od filmova s najvećom zaradom u historiji Hollywooda uopće.

## Uloge
* Bing Crosby ... Otac Chuck O'Malley
* Ingrid Bergman ... Sestra Mary Benedict
* Henry Travers ... Horace P. Bogardus
* William Gargan ... Joe Gallagher
* Ruth Donnelly ... Sestra Michael
* Joan Carroll ... Patricia "Patsy" Gallagher
* Martha Sleeper ... Mary Gallagher
* Rhys Williams ... Dr. McKay
* Richard Tyler ... Eddie Breen
* Una O'Connor ... Mrs. Breen

## Reference

## Vanjske veze

* 
*
The Bells of St. Mary's (razvrstavanje)

The Bells of St. Mary's () može označavati:

* ''The Bells of St. Mary's'' (pjesma), pjesma E. Emmeta Adamsa i Douglasa Furbera iz 1917. godine, koja je kasnije postala božićni evergrin;
* ''The Bells of St. Mary's'' (film), američki igrani film iz 1945. godine, rež. Leo McCarey
Marcia Davenport

**Marcia Davenport** (9. jun 1903 – 16. januar 1996) bila je američka književnica, publicistkinja i muzička kritičarka, poznata kao autor biografskih knjiga i romana među kojima je najpoznatiji *[[The Valley of Decision (roman)|The Valley of Decision]]*. Rodila se kao **Marcia Glick** u porodici Bernarda Glicka i operne pjevačice Alme Gluck, a kasnije joj je očuh postao violinist Efrem Zimbalist. Bila je bliska prijateljica čehoslovačkog političara i diplomata Jana Masaryka, čiji je život opisala u nekoliko knjiga.

## Bibliografija
* *Mozart*, biografija (New York: Scribner, 1932)
* *Of Lena Geyer*, roman (New York: Scribner, 1936)
* *[[The Valley of Decision (roman)|The Valley of Decision]]*, roman (New York: Scribner, 1942)
* *East Side, West Side*, roman (New York: Scribner, 1947)
* *[[My Brother's Keeper (roman, Davenport)|My Brother's Keeper]]*, roman (New York: Scribner, 1954)
* *Garibaldi: Father of Modern Italy*, omladinska biografija (New York: Random House, 1956)
* *The Constant Image*, roman (New York: Scribner, 1960)
* *Too Strong for Fantasy*, autobiografija (New York: Scribner, 1967)
* *Jan Masaryk: Posledni Portret*, memoari (Čehoslovačka, 1990)

## Povezano
* *[[Homer and Langley]]*
* Jerry Yulsman

## Literatura
*
Île de la Cité

**Île de la Cité** je otok na rijeci Seini i najstariji je dio Pariza. Od početnih 8 ha, kroz historiju povećao se na 17 ha, te je sa devet mostova povezan sa lijevom *([[Rive gauche]])* i desnom obalom *([[Rive droite]])* Seine, te sa otokom Île Saint-Louis. Mostovi su, u smjeru kazaljke na satu od zapada prema istoku: Pont Neuf, Pont au Change, Pont Notre-Dame, Pont d’Arcole, Pont Saint-Louis, Pont de l’Archeveché, Pont au Double, Petit Pont i Pont Saint-Michel. Otok pripada 1. i 4. arondismanu. 

## Historija
Île de la Cité bio je naseljen još u antičko doba. Najprije su otok naseljavali Kelti, a kasnije od 52. godine p. n. e. grad pripada Rimskom carstvu u provinciji Galiji. Oko 540-50. godine pod vladavinom franačkog kralja Childebert I na otoku je izgrađena katedrala Kathedrale St. Etienne, na čijim je osnovama kasnije izgrađena katedrala Notre-Dame de Paris. Preuzimanjem vlasti od Klodviga I u ranom šestom stoljeću, Île de la Cité postaje centar vladavine dinastije Merovinga.
Gradnjom mosta Pont Neuf otok se povezuje sa obalama Seine. Gradnjom mosta za vrijeme vladavine Henrika III, otok se povezuje sa tri manja močvarana otoka, te se površina otoka povećava, a na tome se dijelu kasnije gradi trg Place Dauphine i kuće, čijim se prodajama, finacira gradnja mosta.

## Poznate građevine
* Katedrala Notre-Dame de Paris;
* bivša kraljevska palača Palais de la Cité (danas palača ministarstva pravde);
* bivša kapela Sainte-Chapelle;
* Conciergerie;
* trg Place Dauphine;
* spomenik Mémorial de la Déportation;
* cvijetna pijaca (nedjeljom mjesto za prodaju ptica).

## Javni prijevoz
Otok je sa gradom povezan sa dvije stanice pariškog metroa  Cité i Saint-Michel, te sa dvije linije  pariške željeznice  i .

## Vanjske veze

* http://paris1900.lartnouveau.com/paris00/l_ile_de_la_cite.htm
Vecchia guardia

***Vecchia guardia*** () je italijanski crno-bijeli film snimljen 1934. godine u režiji Alessandra Blasettija, poznat kao najeksplicitnije pro-fašističko ostvarenje u njegovoj filmografiji.

Radnja se događa 1922. godine u malom italijanskom gradiću gdje radikalni ljevičari, u nastojanju da izazovu socijalističku revoluciju, organiziraju štrajk i paraliziraju sve aktivnosti, a na što reagiraju pripadnici fašističkih crnokošuljaša. Nominalni protagonist, koga tumači mladi Franco Brambilla, je dječak koji se protiv volje roditelja pridružuje crnokošuljašima i gine u sukobu sa ljevičarima, poslije čega će njegova mučenička smrt natjerati sugrađane da se pridruže maršu na Rim.

Iako napravljen u propagandne svrhe, *Vecchia guardia* je dobio povoljne kritike od mnogih tadašnjih, ali i kasnijih kritičara, koji su cijenili Blasettijevo vješto vođenje radnje i inzistiranje na realističkom prikazu događaja. Fašistički režim je, pak, imao podvojene reakcije prema Blasettijevom filmu; neki njegovi predstavnici su bili užasnuti prikazom nasilja, odnosno stavljanja fašista na stranu kapitalističkih poslodavaca protiv radnika, a što je bilo suprotno službenoj korporatističkoj ideologiji, odnosno prikazu Fašističke partije kao donosioca reda i zakona na dotada nemirne ulice Italije. S druge strane, fašistički vođa Benito Mussolini je bio oduševljen filmom koji ga je, prema nekim navodima, potakao na suze. Film je imao uspjeha i u nacističkoj Njemačkoj čiji je vođa Adolf Hitler bio njime oduševljen te mladog Brambillu primio u službenu audijenciju.

## Uloge
* Gianfranco Giachetti ... Dott. Claudio Cardini 
* Mino Doro ... Roberto 
* Franco Brambilla ... Mario 
* Maria Puccini ... La moglie 
* Barbara Monis ... La maestra 
* Graziella Antonelli ... La sorella della maestra 
* Ugo Ceseri ... Marcone 
* Umberto Sacripante ... Il pazzo Tralicò 
* Graziela Betti ... La ragazza del convento 
* Gino Viotti ... Il sindaco 
* Cesare Zoppetti ... L'assessore 
* Aristide Garbini ... L'uscere 
* Italo Tancredi ... L'infermiere 
* Andrea Checchi ... Pompeo 
* Ugo Sasso ... Uno squadrista

## Izvori


## Literatura
* Gundle, Stephen. *Mussolini's Dream Factory: Film Stardom in Fascist Italy*. Berghahn Books, 2013.
* Moliterno, Gino. *Historical Dictionary of Italian Cinema*. Scarecrow Press, 2008.

## Vanjske veze
*
Aldebaran (film)

***Aldebaran*** je italijanski crno-bijeli snimljen 1935. u režiji Alessandra Blasettija. Po žanru je drama, a protagonist, koga glumi Gino Cervi je oficir italijanske Kraljevske mornarice koji pokušava pomiriti dužnost zbog koje sve vrijeme provodi na moru sa žudnjom da se vrati na kopno zbog sumnje da ga supruga vara. *Aldebaran* je djelomično bio zamišljen kao propagandni film, te je Blasetti dobio podršku mornarice snimajući ga na pravom ratnom brodu sa pravim mornarima koji tumače sami sebe. Blasetti je, međutim, kasnije za *Aldebaran* tvrdio da mu je najgori film. Kritičari su, pak, zapazili da je izuzetno realistički prikaz pomorskog života kombiniran sa melodramatskim i "umjetnim" scenama na kopnu, mnogo sličnijim kasnije omraženom žanru "bijelih telefona". *Aldebaran* je jedan od najopskurnijih naslova italijanske kinematografije, te se toliko rijetko prikazuje da postoje navodi u knjigama kako su sve kopije uništene, odnosno film izgubljen.

## Uloge
* Gino Cervi ... Komodor Corrado Valeri 
* Evi Maltagliati ... Anna Weiss 
* Gianfranco Giachetti ... Admiral Claudio Valeri 
* Egisto Olivieri ... Komodor Stefano Devon 
* Elisa Cegani ... Nora Bandi 
* Gian Paolo Rosmino ... Luigi Bandi 
* Ugo Ceseri ... Bertrame 
* Franco Coop ... Glavni intendant Gennarino 
* Umberto Sacripante ... Mornar Stella 
* Vittorio Vaser ... Rocchi 
* Doris Duranti ... Annina prijateljica
* Gemma Bolognesi ... Giuditta 
* Rosina Anselmi ... Orsolina 
* Ermanno Roveri ... Solinas 
* Piero Pastore ... Mornar
* Aristide Garbini ... Pomoćnik vođe palube 
* Vasco Creti ... Kapetan Titana 
* Franco Brambilla ... Dječak 
* Mario Steni ... Por. Silich 
* Luigi Pavese ... Norin prijatelj
* Tatiana Pavoni ... Carlotta 
* Silvia Melandri ... Elsa 
* Dina Romano ... Fortunatova majka 
* Romolo Costa ... Fortunatov brat 
* Alessandro Blasetti ... Radio operator

## Izvori


## Literatura
* Moliterno, Gino. *Historical Dictionary of Italian Cinema*. Scarecrow Press, 2008.

## Vanjske veze
*
Sloboda ili ništa

**Sloboda ili ništa** je sedmi po redu studijski album grupe Partibrejkers.

## Popis pjesama

# Sloboda ili ništa
# Ćutanje
# Ništa ne očekujem
# Dugo te nema
# Kamenje
# Srce kuca tu je
# Puno ljubavi
# Lobotomija
# Biraj
# Zamena za ljubav
# Budući dani
# Koliko je sati
Zvanični sajt grupe
Gramzivost i Pohlepa

**Gramzivost i Pohlepa** je šesti po redu studijski album grupe Partibrejkers.

## Popis pjesama

# Pogledaj
# Žurim
# Razmetljivko
# Noćas u gradu
# Da li se još volimo
# Svaki dan
# Želim da svane
# Gramzivost i pohlepa
# Puno lepih reči
# Hej ljudi
# Bez ljubavi
Zvanični sajt grupe
The Valley of Decision (roman)

***The Valley of Decision*** () je roman američke spisateljice Marcije Davenport objavljen 1942. godine. U njemu je prikazan život nekoliko generacije porodice Scott, vlasnika željezara u Pennsylvaniji, odnosno kako su se na njih održavale ekonomske i političke promjene od 1873. do napada na Pearl Harbor. Protagonisti su William Scott koji osniva željezaru i suočava se sa prvim sindikatima, njegov prosvijećeni sin Paul koji nastoji reformirati tvornicu za vrijeme Prvog svjetskog rata, odnosno Williamova praunuka Claire koja kao novinarka u Istočnoj Evropi pokušava upozoriti američku javnost na opasnost od izbijanja Drugog svjetskog rata; sva zbivanja se, međutim, prate iz vizure Mary Rafferty, mlade irske imigrantice koja će kao sobarica vjerno služiti Scottovima nekoliko decenija.

*The Valley of Decision* je brzo postao bestseler, te je 1945. snimljena i istoimena filmska adaptacija sa Gregoryjem Peckom u glavnoj ulozi.

## Literatura
* 
*
The Valley of Decision

***The Valley of Decision*** () je američki crno-bijeli film snimljen 1945. u režiji Taya Garnetta. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana Marcije Davenport. Radnja je smještena u Pittsburgh krajem 19. vijeka i prikazuje porodicu vlasnika lokalne čeličane koja se našla u sukobu sa svojim odnedavno sindikalno organiziranim radnicima. Protagonistica, koja tumači Greer Garson je mlada irska imigrantica koja se kao sobarica zapošljava kod vlasnika čeličane i s vremenom započinje ljubavnu vezu sa njegovim sinom (koga glumi Gregory Peck). Film, koji je uz elemente melodrame sadržavao i socijalni angažman, odnosno za tadašnji Hollywood neobično blagonaklon prikaz radničkog pokreta, postigao je veliki uspjeh. Osim velike gledanosti je Greer Garson donio petu uzastupnu nominaciju za Oscar za najbolju glumicu, rekord koga dan-danas dijeli sa Bette Davis.

## Uloge
* Greer Garson ... Mary Rafferty
* Gregory Peck ... Paul Scott
* Donald Crisp ... William Scott
* Lionel Barrymore ... Pat Rafferty
* Preston Foster ... Jim Brennan
* Marsha Hunt ... Constance Scott
* Gladys Cooper ... Clarissa Scott
* Reginald Owen ... McCready
* Dan Duryea ... William Scott Jr.
* Jessica Tandy ... Louise Kane
* Barbara Everest ... Delia
* Marshall Thompson ... Ted Scott

## Reference

## Vanjske veze
*
Ledeno doba (album)

**Gramzivost i Pohlepa** je peti po redu studijski album grupe Partibrejkers.

## Popis pjesama

# Sit gladan
# Ne možeš mi ništa
# Generacija
# Dobro radio, loše radio
# Ledeno doba
# Kraj mora
# Sjajnija budućnost
# Dan za danom
# Velika reka
# Prijatelju ...
Zvanični sajt grupe
Fero

**Fero** (Fe2+) u hemiji označava dvovalentno jedinjenje gvožđa (+2 oksidaciono stanje), dok naziv feri označava trivalentno jedinjenje gvožđa (+3 oksidaciono stanje). Ovaj oblik imenovanja jedinjenja je sve manje zastupljen, pošto imena po IUPAC nomenklaturi sadrže oksidaciono stanje napisano rimskim ciframa unutar zagrada, na primer gvožđe(II) oksid za fero oksid (FeO).

Izvan hemije, fero je pridev koji se koristi za indiciranje prisustva gvožđa. Reč je izvedena iz latinske reči *ferrum* (gvožđe). Fero metali obuhvataju čelik i sirovo gvožđe (sa sadržajem ugljenika od nekoliko procenata) i legure gvožđa sa drugim metalima (kao što je nerđajući čelik).

## Reference

## Povezano
* Feromagnetizam
* Gvožđe(II) oksid 
* Gvožđe(II) hlorid
* Gvožđe(II) bromid
Divalentan

U hemiji, **divalentan** jon ili molekul ima valencu dva, te može da formira dve veze sa drugim jonima ili molekulima. U starijoj literaturi se može naići i na termin *bivalentan*.

Divalentni anjoni su atomi ili radikali sa dva dodatna elektrona u odnosu na njihovo elementarno stanje (drugim rečima, sa 2 elektrona više nego protona). Na primer, S2– je sulfidni anjon.

Divalentnom katjonu nedostaju dva elektrona u poređenju sa neutralnim atomom. Na primer, gvožđe (II) ili Fe2+ je divalentna katjonska forma gvožđa. Divalentni katjoni su prisutni u izobilju u tvrdoj vodi, na primer, kalcijum (Ca2+) i magnezijum (Mg2+). Ti jonski minerali u rastvoru daju vodi svojstva tvrdoće, kao što je formiranje naslaga kamenca.

## Reference

## Povezano
* Valentni elektroni
Maja Ruth Frenkel

**Maja Ruth Frenkel** (Zagreb, 14. 4. 1971), hrvatska poduzetnica i bivša zamjenica ministra gospodarstva Republike Hrvatske.

## Biografija
Maja Ruth Frenkel je rođena 14. 4. 1971 u Zagrebu. U Zagrebu je završila osnovnu školu i gimnaziju. Od 1991 do 1992 pohađala je studij ekonomije na Ekonomskom fakultetu u Beču. 1994 je diplomirala na Ekonomskom fakultetu Sveučilišta u Zagrebu. Od 1998 do 2000 radila je u Agrokoru kao šefica financijske službe i članica upravnog odbora. Od 2000 do 2002 godine Maja je bila zamjenica Goranka Fižulića, ministra gospodarstva Hrvatske, zadužena za privatizaciju javnih poduzeća. Maja je isto tako radila u više hrvatskih poduzeća, počevši od DIP Turopolje d.d. (od 1998 do 2008 kao član upravnog odbora), Ledo d.d. (od 1997 do 2000 kao član nadzornog odbora), Jadranski naftovod d.d. (2000 kao član nadzornog odbora), Hotel Opera Zagreb d.d. (od 1999 do 2006 kao član nadzornog odbora), INA d.d. (od 2002 do 2003 kao član upravnog odbora) i Hrvatske šume d.d. (od 2002 do 2003 kao član nadzornog odbora). Maja trenutno sa suprugom radi na nekoliko građevinskih projekata kao investitor. 2008 započela je EMBA studij na Međunarodnom svečilištu u Monaku. Sa suprugom Aaronom Frenkelom planira investirati od 6,5 do 8 milijardi kuna u uređenje "Športsko-rekreacijskog centra s golfskim igralištem i turističkim naseljem Bosanka sjever i Bosanka jug" u Dubrovniku, popularno nazvanog "Golf na Srđu".

## Obitelj
2004 godine Maja se udala za izraelskog poduzetnika Aarona Frenkela. Prije braka je prošla proces konvertiranja na židovstvo kod zagrebačkog rabina Kotela Da-Dona. Po završetku konverzije uzela je tradicionalno židovsko ime Ruth. Majin suprug je stekao bogatstvo na trgovini dijamantima i ruskom naftom. Bivši hrvatski predsjednik Stjepan Mesić je imenovao Majinog supruga počasnim konzulom Hrvatske u Izraelu. Maja aktivno govori hebrejski jezik. Najviše vremena provodi u Monaku jer joj djeca tamo idu u školu, praznike sa obitelji provodi u Izraelu, a ljetni odmor u Hrvatskoj.

## Reference
NAD

Termin **NAD** ima više značenja.

* **[[Nikotinamid adenin dinukleotid]]**, kofaktor
* **[[Noradrenalin]]**, hormon i neurotransmiter
Zoran Kostić

**Zoran Kostić** poznatiji kao **Cane** (rođen 17. avgusta 1964. u Beogradu) je srpski i jugoslovenski rok muzičar, najpoznatiji kao pevač i frontmen grupe *[[Partibrejkers]]*. Pevačku karijeru je započeo u grupi *[[Urbana gerila]]*. Kasnije postaje frontmen grupe *[[Radnička kontrola]]* sa kojom poslednji put nastupa u oktobru 1981. u Ljubljani kao predgrupa grupi *[[Šarlo akrobata]]* na njihovom poslednjem koncertu. Godinu dana kasnije, u avgustu 1982, osniva grupu *Partibrejkers*.

## Povezano
* Partibrejkers

## Reference

## Vanjske veze
* Intervjui sa Canetom na zvaničnom sajtu grupe ''Partibrejkers'' 
* Nije došlo do očekivane demokratije („Politika“, 13. februar 2012)
* Najlepše pesme nikad ne budu snimljene („Politika“, 11. novembar 2012)
Kiselo i slatko

**Kiselo i slatko** je četvrti po redu studijski album grupe Partibrejkers.

## Popis pjesama

# Ja hoću da te volim
# Hoću da znam
# Ljudi nisu isti
# Javi se
# Molitva
# Daleko od očiju
# Ja sam doktor
# Težak zaborav
# Ona je prokleta
# Ti si moja sreća
Zvanični sajt grupe
Partibrejkers III

**Partibrejekers III** je treći po redu studijski album grupe Partibrejkers.

## Popis pjesama

Sve pjesme napisali: Zoran Kostić i Nebojša Antonijević.

Zvanični sajt grupe
Partibrejkers II

**Partibrejekers II** je drugi po redu studijski album znamenite grupe Partibrejkers. 
	 	
## Popis pjesama

Zvanični sajt grupe
Partibrejkers I

**Partibrejekers I** je prvi po redu studijski album grupe Partibrejkers. 
	 	
## Popis pjesama

Zvanični sajt grupe
Sekosteroid

**Sekosteroid** je molekul sličan steroidu, ali sa otvorenim B-prstenom.

Dobro poznati primer sekosteroida kod ljudi je vitamin D.

Cholecalciferol.svg|Holekalciferol (D3)
Ergocalciferol.svg|Ergokalciferol (D2)


## Reference

## Vanjske veze
*
Nuklearno naoružanje Ukrajine

Raspadom Sovjetskog Saveza 1991. godine, neovisna Ukrajina je posjedovala treći po snazi nuklearni arsenal na svijetu. Ukrajinski nuklearni arsenal tada je bio veći od arsenala Velike Britanije, Francuske i Kine zajedno. U ožujku 1994. Ukrajina je zbog vlastite i međunarodne sigurnosti donijela odluku da sama do 1996. postane ne-nuklearna sila, što je ujedno bio poticaj svim ostalim bivšim sovjetskim republikama (izuzev Rusije) da se odreknu nuklearnog naoružanja. 

Posljednjih 1900 ukrajinskih nuklearnih bojevih glava poslano je 1996. u Rusiju na reciklažu, a Ukrajina je zauvrat međunarodnim sporazumom dobila jamstvo Rusije, SAD-a i ostalih nuklearnih sila o poštivanju njezinog suvereniteta i teritorijalnog integriteta. Navedenim postupcima i potpisivanjem Sporazuma o neširenju nuklearnog naoružanja iz 1994. godine, Ukrajina je postala država koja se prva dobrovoljno odrekla vlastitog nuklearnog naoružanja i danas aktivno potiče napuštanje proizvodnje nuklearnog naoružanja među svim nuklearnim silama.

## Summit o nuklearnoj sigurnosti 2010.

U Washingtonu je 2010. održan međunarodni summit 50 zemalja svijeta o nuklearnoj sigurnosti i razoružanju. Prvi konkretan uspjeh postignut je s političkim vodstvom Ukrajine na čelu s predsjednikom Viktorom Janukovičem, koje je najavilo da će se u duhu razvoja uspješnih međunarodnih odnosa, jačanja međunarodne stabilnosti i sigurnosti, najkasnije do 2012. godine riješiti svojih zaliha obogaćenog urana.

Američka delegacija predvođena predsjednikom Barackom Obamom, pozdravila je ukrajinsku odluku o reciklaži preostalih zaliha obogaćenog urana, a glasnogovornik Bijele kuće Robert Gibbs je podsjetio kako su SAD godinama pokušavale nagovoriti Ukrajinu da odustane od svojeg novog nuklearnog programa. Iako nije precizirano o kojim se količinama obogaćenog urana radi, nuklearni stručnjaci tvrde kako se radi o materijalu dovoljnom za izradu više nuklearnih bojevih glava.

## Izvori

## Vanjske veze
* Ukraine Special Weapons
* Memorandum on Security Assurances
* Ukraine’s Nuclear Ambitions: Reminiscences of the Past
7. venecijanski filmski festival (1946)

**Međunarodna manifestacija filmske umjetnosti u Veneciji** (), bio je filmski festival održan u Veneciji od 31. augusta do 15. septembra 1946. Predstavljao je svojevrsni nastavak predratnog, odnosno preteču, a po nekim tumačenjima i prvo "pravo" izdanje današnjeg Venecijanskog filmskog festivala. Za razliku od ranijih festivala, održanih pod fašističkim režimom, i koji su, pogotovo za vrijeme Drugog svjetskog rata, bili pod sjenom fašističke ideologije i osovinske propagande, festival 1946. godine je imao izrazito antifašistički karakter, te su na njemu prvi put nakon rata prikazani filmovi iz savezničkih SAD i SSSR-a. Službena nagrada, koja je prije rata nosila ime Mussolinijev kup po fašističkom diktatoru Benitu Mussoliniju, nije dodijeljena. Umjesto toga je novinarski žiri posebno priznanje dao američkom filmu *[[The Southerner (film)|The Southerner]]* u režiji Jeana Renoira.

## Vanjske veze
*  Mostra del Cinema di Venezia 1946  sull'Internet Movie Database
* Sito ufficiale della Mostra del Cinema di Venezia
* La Manifestazione Internazionale d'Arte Cinematografica di Venezia nell'archivio della Biennale
Eugenia Grandet

***Eugenia Grandet*** (također poznata i pod naslovom *Eugenie Grandet*) je italijanski crno-bijeli film snimljen 1946. u režiji Marija Soldatija. Temelji se na romanu *[[Eugenie Grandet]]* francuskog pisca Honorea de Balzaca. Naslovna protagonistica, čiji lik tumači Alida Valli, 1830-ih živi u imućnoj porodici, ali u siromaštvu zbog patološki škrtog oca. Radnja prikazuje kako joj u kuću dolazi mladi rođak (koga glumi Giorgio De Lullo), u koga će se zaljubiti, ali koji će bezdušno iskoristiti njene osjećaje da se dočepa porodičnog bogatstva. Film je premijerno prikazan na prvoj poslijeratnoj venecijanskoj Mostri. Sljedeće godine je Valli za svoju ulogu dobila nagradu Nastro d'Argento za najbolju glumicu.

## Uloge
* Alida Valli: Eugenia Grandet
* Giorgio De Lullo: Charles Grandet
* Gualtiero Tumiati: Felix Grandet
* Giuditta Rissone: Eugenia's mother
* Maria Bodi: Madame Des Grassins
* Giuseppe Varni: Mr. Des Grassins 
* Pina Gallini: Nanon
* Lina Gennari: Marquise D'Aubrion 
* Enzo Biliotti: Notar Cruchet 
* Liana Del Balzo

## Izvori

## Vanjske veze
*
Il sole sorge ancora

***Il sole sorge ancora*** () je italijanski crno-bijeli ratni film snimljen 1946. u režiji Alda Vergana. Radnja se događa u Lombardiji nakon italijanske kapitulacije u Drugom svjetskom ratu, kada se ta oblast našla pod njemačkom okupacijom. Protagonist, koga tumači Vittorio Duse, je bivši vojnik koji se vratio kući, ali se na kraju odlučuje priključiti partizanima koji se bore protiv okupatora. Il sole, koji se u mnogo čemu odlikovao neorealističkim stilom, je premijerno prikazan na prvoj poratnoj venecijanskoj Mostri.

## Uloge
* Elli Parvo: Matilde
* Lea Padovani: Laura
* Vittorio Duse: Cesare 
* Massimo Serato: Major Heinrich 
* Gillo Pontecorvo: Pietro 
* Checco Rissone: Mario
* Carlo Lizzani: Don Camillo
* Ada Cristina Almirante: Grofica
* Egisto Olivieri: Laurin otac
* Giuseppe De Santis: Grofičin sluga
* Alfonso Gatto: Kondukter
* Checco Durante
* Guido Aristarco

## Vanjske veze
* I luoghi del film a Castellazzo di Bollate 
* 
*
Panique

***Panique*** () je francuski crno-bijeli film snimljen 1946. godine u režiji Juliena Duviviera. Temelji se na romanu *Les Fiançailles de monsieur Hire* Georgesa Simenona, a po žanru predstavlja kombinaciju kriminalističkog filma i drame. Protagonist filma, koga tumači Michel Simon, je ekscentrični gospodin Hire koji živi u predgrađu Pariza, i ne krije svoju naklonost prema lijepoj susjedi Alice (koju tumači Viviane Romance). Radnja prikazuje kako Alice zajedno sa svojim ljubavnikom-kriminalcem s njime vješto manipulira kako bi ga lažno optužila za ubistvo sobarice. *Panique* je premijerno prikazan na prvoj poratnoj venecijanskoj Mostri. Kasniji kritičari su njegov zaplet i opći ugođaj smatrali odrazom nedavno završenog rata, bilo kroz alegorijski prikaz antisemitske histerije i Holokausta, bilo masovnog linča i likvidacija stvarnih i lažnih suradnika okupatora na samom kraju rata.

Godine 1989. je snimljen remake pod naslovom *[[Monsieur Hire]]* u režiji Patricea Lecontea.

## Reference

## Vanjske veze
*
The Southerner (film)

***The Southerner*** () je američki crno-bijeli film snimljen 1945. u režiji Jeana Renoira. Po žanru je drama, a radnja je smještena u Teksas. Protagonist, koga tumači Zachary Scott je siromašni napoličar koji sa ušteđenim novcem kupuje vlastitu farmu kako bi osigurao život za suprugu (koju glumi Betty Field) i dvoje djece, ali se nakon toga suočava sa bolešću, vremenskim neprilikama, zavidnim i zlobnim susjedima. Oporost i realistički pristup su prilično impresionirali tadašnje kritičare, te je *The Southerner* bio nominiran za nekoliko Oscara. Na obnovljenoj venecijanskoj Mostri godine 1946. je dobio novinarsku nagradu za najbolji film.

## Uloge
* Zachary Scott ... Sam Tucker
* Betty Field ... Nona Tucker
* J. Carrol Naish ... Devers
* Beulah Bondi ... Granny Tucker
* Percy Kilbride ... Harmie
* Charles Kemper ... Tim
* Blanche Yurka ... Mama Tucker
* Norman Lloyd ... Finlay
* Estelle Taylor ... Lizzie
* Paul Harvey ... Ruston
* Noreen Nash ... Becky Devers
* Jack Norworth ... Dr. White
* Nestor Paiva ... Bartender
* Paul E. Burns ... Uncle Pete Tucker
* Jay Gilpin ... Jot Tucker
* Jean Vanderwilt ... Daisy Tucker

## Vanjske veze

* 
*
Tauridska gubernija

**Tauridska gubernija**(ruski: *Таврическая губернiя*) bila je jedna od gubernija Ruskog Carstva koja je egzistirala od 1802. do 1817.
## Geografija
Gubernija se prostirala po poluotoku Krim i dijelu Ukrajine južno od rijeke Dnjepar kraju poznatom kao Sjeverna Tavrija.

Površina gubernije iznosila je 56 596 km², na kojoj je živjelo 1 921 000 stanovnika, ona je bila administrativno podjeljena na 8 oblasti; Simferopoljsku, Berdjansku, Dnjeprovsku, Jevpatorijsku, Melitopoljsku, Perekopsku, Fedosijsku i Jaltinsku.

Prema popisu stanovništva iz 1897. godine, u Tauridskoj guberniji živjelo je 1 447 790 stanovnika, od tog je njih 611 121 je govorilo maloruski (Малорусский) današnji ukrajinski, njih 404 463 ruski, 196 854 tatarski, 78 305 njemački i 41 260 bugarski, uz puno manje govornika ostalih jezika.

Po tom istom popisu, u guberniji je bilo 73,88% pravoslavnih kršćana i 13,18% muslimana. 
## Historija
Tauridska gubernija službeno je osnovana 8. oktobra 1802., dekretom cara Aleksandra I. kojim je dotadašnja Novorosijska gubernija (Ukrajina) podjeljena na 3 nove; Jekaterinoslavsku, Nikolajevsku i Tauridsku. Pa su već 8. maja 1803. svečano otvorene institucije državne uprave u Simferopolju.

Gubernija je dobila ime po starogrčkom imenu za Krim **[[Tavrija|Taurida]]**.

Nakon izbijanja Oktobarske revolucije 1917. godine, teritorij gubernije je podeljen između Krimske Narodne Republike na jugu i Jekaterinoslavske gubernije na sjeveru.
## Reference

## Vanjske veze
* ''Таврическая губерния'' na portalu РУНИВЕРС
1947. na filmu

## Događaji
* 16. april - Osnovana Britanska akademija za filmsku i televizijsku umjetnost (BAFTA).
* 29. april - Premijerno prikazana *[[Slavica (film)|Slavica]]*, koji se tradicionalno navodi kao prvo cjelovečernje ostvarenje u historiji jugoslavenske kinematografije, odnosno kao prvi partizanski film.
* oktobar - Elia Kazan, Cheryl Crawford i Robert Lewis u New Yorku osnivaju uglednu glumačku školu Actors Studio.
* 24. novembar - Predstavnički dom američkog Kongresa u svom 80. sazivu, sa 346 glasova "za" i 17 "protiv" odobrava podizanje optužnice za protiv deset hollywoodskih ljevičarskih sineasta, koji su se odbili odazvati pozivu Odbora za antiameričke aktivnosti. 
* 25. novembar - Direktori vodećih hollywoodskih studija objavljuju Waldorfsku izjavu kojom se obavezuju da neće angažirati glumce i drugo osoblje za koje se ispostavi da su komunisti; time neformalno otpočinje režim hollywoodske crne liste.

## Filmovi
* *[[Monsieur Verdoux]]*
* *[[Out of the Past]]*
* *[[The Ghost and Mrs. Muir]]*
* *[[Odd Man Out]]*
* *[[Konjić Grbonjić (film)|Konjić Grbonjić]]*
* *[[Black Narcissus]]*
* *[[Ostatni etap]]*
* *[[Boomerang (1947 film)|Boomerang]]*
* *[[Crossfire (film)|Crossfire]]*
* *[[Dark Passage (film)|Dark Passage]]*
* *[[Osam hiljada lija Oblaka i Mjeseca]]*
* *[[The Fugitive (1947 film)|The Fugitive]]*
* *[[The Lady from Shanghai]]*
* *[[Miracle on 34th Street]]*
* *[[The Secret Life of Walter Mitty (1947 film)|The Secret Life of Walter Mitty]]*
* *[[The Paradine Case]]*
* *[[L'École des facteurs]]*
* *[[Podvig razvjedčika]]*

## Filmske nagrade
* Oscar za najbolji film - *[[Gentleman's Agreement]]*
* Zlatni globus za najbolji film - *[[Gentleman's Agreement]]*
* Zlatni lav - *[[Siréna]]*
* Photoplayeva nagrada za najbolji film - *[[The Jolson Story]]*

## Debiji
* Anouk Aimée - *[[La maison sous la mer]]*
* Janet Leigh - *[[The Romance of Rosy Ridge]]*
* Toshiro Mifune - *[[Snow Trail]]*
* Marilyn Monroe - *[[The Shocking Miss Pilgrim]]*
* Sidney Poitier - *[[Sepia Cinderella]]*
* Richard Widmark - *[[Kiss of Death (1947 film)|Kiss of Death]]*

## Rođenja

## Smrti

## Reference

## Vanjske veze

* 1947  na Internet Movie Database
Kanski filmski festival 1946.

**Međunarodni festival filma** (), održan od 20. septembra do 5. oktobra 1946. godine u Cannesu, bio je prvi filmski festival koji će kasnije postati poznat kao Kanski festival ().

Originalno se trebao održati krajem ljeta 1939. godine, ali je njegovo otvaranje - predviđeno za 1. septembar - spriječila diplomatska kriza koja će na isti dan eskalirati u Drugi svjetski rat. Konačno je održan godinu dana nakon njegovog završetka, ali na program, odnosno sadržaj filmova je značajno uticao rat. Organizatorima je također bilo izuzetno stalo da festival iskoriste kao priliku da obnove ratom pokidane veze između svjetskih sineasta i kinematografija, a zbog čega je čak 11 filmova iz 11 različitih država podijelilo Veliku nagradu (Grand Prix), preteču današnje Zlatne palme.

## Dobitnici nagrada

;Dugometražni filmovi

* Velika nagrada festivala:
** *[[Brief Encounter]]*, rež. David Lean
** *[[Iris and the Lieutenant|Iris och löjtnantshjärta]]*, rež. Alf Sjöberg
** *[[The Last Chance (1945 film)|The Last Chance]]*, rež. Leopold Lindtberg
** *[[The Lost Weekend (film)|The Lost Weekend]]*, rež. Billy Wilder
** *[[María Candelaria]] (Xochimilco)*, rež. Emilio Fernández
** *[[Men Without Wings]]*, rež. Frantisek Cáp
** *[[Neecha Nagar]]*, rež. Chetan Anand
** *[[The Red Meadows]]*, rež. Bodil Ipsen i Lau Lauritzen Jr.
** *[[Rome, Open City]]*, rež. Roberto Rossellini
** *[[La Symphonie pastorale (film)|La Symphonie pastorale]]*, rež. Jean Delannoy
** *[[The Turning Point (1945 film)|Velikiy perelom]]*, rež. Fridrikh Ermler
* Nagrada međunarodnog žirija: *[[La Bataille du rail]]*, rež. René Clément
* Najbolji glumac: Ray Milland u *[[The Lost Weekend (film)|The Lost Weekend]]*
* Najbolja glumica: Michèle Morgan u *[[La symphonie pastorale (film)|La symphonie pastorale]]*
* Najbolja režija: René Clément za *[[La Bataille du rail]]*
* Najbolja fotografija: Gabriel Figueroa za *[[María Candelaria]] (Xochimilco)* i *[[Los tres mosqueteros]]*
* Najbolji dizajn animacije: *[[Make Mine Music]]*
* Najbolja boja: *[[The Stone Flower]]*
* Međunarodna mirovna nagrada: *[[The Last Chance (1945 film)|The Last Chance]]*
* Nagrada FIPRESCI: *[[Farrebique ou Les quatre saisons]]*, rež. Georges Rouquier

;Kratkometražni filmovi
* *[[Vánoční sen]]*, rež. Karel Zeman
* *[[Zvírátka a petrovstí]]*, rež. Jiří Trnka
* *[[Molodost Nasej Strany]]*, rež. Sergei Yutkevich
* *[[Les mines de sel de Wieliczka]]*, rež. J. Brzozowski
* *[[La cité des abeilles]]*, rež. Andrev Winnitski
* *[[Épaves]]*, rež. Jacques-Yves Cousteau
* *[[Fall of Berlin – 1945]]*, rež. Yuli Raizman

## Reference

## Vanjske veze
*  L'édition 1946 sur le site officiel du Festival de Cannes
Velika nagrada žirija (Cannes)

**Velika nagrada žirija** dodjeljuje se na filmskom festivalu u Cannesu jednom od filmova u službenoj konkurenciji. To je druga najprestižnija nagrada, odmah iza Zlatne palme. Prije njenog stvaranja, *[[Nagrada žirija (Cannes)|Nagrada žirija]]* je zauzimala "drugo mjesto". 

## Lista dobitnika
### Posebna velika nagrada žirija

### Velika nagrada žirija

## Grand Prix

## Povezano
* Zlatna Palma

## Reference

* Cannes Film Festival official website

## Vanjske veze
* Cannes Film Festival at IMDb .
PH indikator

**pH indikator** je hemijsko jedinjenje koje se dodaje u malim količinama u rastvor da bi se pH vrednost rastvora (kiselost ili baznost) mogla vizuelno odrediti. pH indikator je hemijski detektor hidronijum jona (H3O+) ili vodonikovih jona (H+) u Arenijusovom modelu. Normalno, indikator uzrokuje promenu boje rastvora u zavisnosti od pH vrednosti.

Na standardnoj temperaturi (25°C) pH vrednost neutralnog rastvora je 7.0. Rastvori sa pH vrednošću ispod 7.0 su kiseli, dok su rastvori sa pH vrednošću iznad 7.0 bazni. Kako su većina prirodnih organskih jedinjenja slabi protoliti, e.g. karboksilne kiseline i amini, pH indikatori nalaze mnogobrojne primene u biologiji i analitičkoj hemiji. pH indikatori su jedan od glavnih indikatora jedinjenja u hemijskoj analizi.

## Teorija
Sami po sebi, pH indikatori su često slabe baze ili kiseline. Opšta reakciona šema pH indikatora se može formulisati na sledeći način:

:HInd + H2O &#x21cc; H3O+ + Ind-

Ovde HInd označava kiseli oblik, a Ind- je konjugovana baza indikatora. Njihov odnos određuje boju rastvora, i povezuje je sa pH vrednošću. Za pH indikatore koji su slabi protoliti, može se napisati Henderson-Haselbalčova jednačina:

:\textrm{pH} = \textrm{pK}_{a}+ \log \frac{[\textrm{Ind}^-]}{[\textrm{HInd}]}

Ova jednačina je izvedena iz konstante disocijacije kiseline. Ona navodi da su oba oblika prisutna u odnosu 1:1, kad je pH jednak sa pKa vrednošću indikatora. Ako je pH iznad pKa vrednosti, koncentracija konjugovane baze je veća od koncentracije kiseline, i boja konjugovane baze dominira. Ako je pH ispod pKa vrednosti, suprotno važi.

## Reference

## Literatura

*  (Previous edition published as )
* 
*  (Non-aqueous solvents)
*  (translation editor: Mary R. Masson)
* 
*
Hrvati u Peruu

**Hrvati u Peruu** (španjolski.*Inmigración croata en Peru*) su osobe u Peruu s punim, djelomičnim, ili većinskim hrvatskim podrijetlom, ili u Hrvatskoj rođene osobe sa prebivalištem u Peruu.

Procjenjuje se da u Peruu živi 6.000 Hrvata i osoba hrvatskog podrijetla i to poglavito u gradu Limi.

## Historija
Daleke 1821. počelo je prvo doseljavanje hrvatskog stanovništva u Peru. U to vrijeme Hrvati su bili navedeni kao "Austrijanci", jer je Hrvatska bila dio Habsburške Monarhije.

Većina ljudi koji su napustili svoje domove svojedobno zbog loše ekonomske situacije. Najupečatljiviji primjer bila je takozvana "Vinska klauzula" trgovinskog sporazuma iz 1891. između Austo-Ugarske i Italije, koji je bio posebno nepovoljan za hrvatsko vinogradarstvo. Vinskom klauzulom dozvoljen uvoz jeftinih talijanskih vina uz vrlo povoljne uvjete, a njome je Austro-Ugarska namjeravala kupiti talijansko prijateljstvo odnosno vojno savezništvo. Hrvatska vinska poljoprivreda je teško pogođena ovom odlukom bečke vlasti. Sporazum je trajalo dugi niz godina.

Nakon Drugog svjetskog rata stotine tisuća Hrvata je napustilo svoju domovinu zbog straha od odmazde i ukidanje demokracije od strane jugoslavenskih vlasti. Iseljenici su bili uglavnom ljudi iz ruralnih područja, mladi i bez stručnih kvalifikacija.

Tzv. lančana iseljavanja dovodila su do kompaktnih skupina iseljenika, često povezanih obiteljskim vezama, mjestom iseljavanja, regijom itd.

## Povezano
* 

## Vanjske veze
* Historijski zbornik g. XXXVII (1), 1985. Ljubomir Antić: prikaz knjige Zivane Meseldzic de Pereyre
Antifibrinolitik

**Antifibrinolitici**, kao što su aminokaproinska kiselina (ε-aminokaproinska kiselina) i traneksaminska kiselina se koriste kao inhibitori fibrinolize. Ovi lekovi slični lizinu ometaju formiranje fibrinolitičkog enzima plazmina iz njegovog prekursora plazminogena posredstvom plasminogenskih aktivatora (prvenstveno t-PA i u-PA). Do toga dolazi uglavnom u oblastima bogatim lizinom na površini fibrina. Ovi lekovi blokiraju mesto vezivanja enzima ili plasminogena, i time sprečavaju formiranje plazmina.

Oni se koriste tokom menoragija i za kontrolu krvarenja uzrokovanih kancerom. Oni su korisni za pacijente sa hiperfibrinolizom jer brzo zaustavljaju krvarenje, ukoliko druge komponente hemostatičkog sistema funkcionišu. Time se može izbeći primena krvnih proizvoda, kao što je sveže zamrznuta plazma.

Kliničko ispitivanje CRASH-2 iz 2010. je pokazalo da antifibrinolitički lek traneksaminska kiselina bezbedno umanjuje mortalitet kod pacijenata sa traumama krvarenja.

Antifibrinolitički lek aprotinin je povučen sa tržišta zbog ozbiljnih nuspojava, posebno na bubrezima.

## Reference

## Vanjske veze
* 
*
Seksualna disfunkcija

**Seksualne disfunkcije** su raznolika grupa poremećaja, čija je zajednička karakteristika neuspešnost ili nepotpunost seksualnog odnosa. To može biti subjektivni doživljaj neuspeha ili objektivna neuspešnost u vršenju seksualnog odnosa. Neke od najpoznatijih i najčešćih seksualnih disfunkcija su: frigidnost, impotencija, vaginizam, prevremena ejakulacija, dispareunija, nimfomanija i satirijaza.

## Reference

## Vanjske veze
* Pregled seksualnih problema
Odnos

﻿**Odnos** je u socijalnom radu, uspostavljanje kontakta sa klijentima, uzajamna razmena emocija, dinamička interakcija. Savremena orijentacija u socijalnom radu najčešće tretira odnos kao relaciju saradnika (terapeuta i klijenta) u cilju zajedničkih napora da se nađe najbolje rešenje. Kao posledica intenzivne brige za veliki broj klijenata, socijalni radnici mogu iskazivati znake „izgaranja” bernaut sindrom.

## Literatura
* 

## Vanjske veze
* Povezanost radnog mesta i pojave sindroma izgaranja
Antihemoragici

**Antihemoragik** je supstanca koji uzrokuje hemostazu (zaustavlja krvarenje). *Stipse* su specifičan tip agensa koji deluje putem kontrakcije tkiva, čime se zatvaraju oštećeni krvni sudovi. Stipsna olovke sadrže adstringente.

Antihemoragijski agensi se koriste u medicini kao: 
* Sistemski lekovi deluju putem inhibicije fibrinolize ili promovisanjem koagulacije. 
* Lokalni hemostatički agensi uzrokuju vazokonstrikciju ili podstiču agregaciju trombocita.

## Systemski
Postoji nekoliko klasa antihemoragijskih lekova. Oni obuhvataju antifibrinolitike, vitamin K, fibrinogen, i faktore koagulacije krvi.

## Lokalni
Topikalni hemostatički agensi nalaze primenu u hitnoj kontroli krvarenja, posebno u vojnoj medicini. Oni su dostupni u dve forme – kao granularni prah kojim se posipa rana, ili impregnirani u obloge za rane.

## Reference

## Povezano
* ATC kod B02 – Antihemoragici
* Hemostat
* Zeolit
Anorgazmija

**Anorgazmija** je poremećaj seksualnog života uglavnom kod žena čija je glavna manifestacija nemogućnost postizanja orgazma za vreme polnog akta. Ovim pojmom obuhvaća se i frigidnost iako se ona prioritetnije odnosi na psihološko stanje. Anorgazmija ima i šire značenje jer obuhvaća i one slučajeve kod kojih orgazam izostaje zbog organskih razloga.

## Reference

## Vanjske veze

* Anorgasmija
Poremećaj

**Poremećaj** je stanje do koga dolazi narušavanjem nekog reda i poretka odnosa koji su formirani na osnovu kriterijuma. Poremećaj zato predstavlja formu odstupanja od koncepta celine, odnosno homeostaze. Ovaj termin se široko koristi u medicinskim, socijalnim i psihološkim naukama kao npr.: bolest kao **poremećaj** fiziološke homeostaze, somatski **poremećaj**i, **poremećaj**i ličnosti, **poremećaj**i ponašanja, funkcionalni **poremećaj** i sl.

## Reference

## Vanjske veze
* Health Topics, MedlinePlus descriptions of most diseases, with access to current research articles.
* OMIM Comprehensive information on genes that cause disease at Online Mendelian Inheritance in Man
* CTD The Comparative Toxicogenomics Database is a scientific resource connecting chemicals, genes, and human diseases.
Ribonukleotid

**Ribonukleotid** je nukleotid u kome je purinska ili pirimidinska baza vezana za molekul riboze. Baza može da bude adenin (A), guanin (G), citozin (C), ili uracil (U). Timin (T), koji se nalazi u dezoksiribonukleotidima, nije nađen među ribonukleotidima živih organizama. Ribonukleotidi imaju jedan, dva, ili tri fosfatne grupe vezane za šećer ribozu.

U ribonukleotide se svrstava adenozin-trifosfat (ATP), koji je glavni izvor energije za ćelijski rad.

## Reference