open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sayonara

***Sayonara*** je američki igrani film snimljen 1957. u režiji Joshue Logana. Radnja se temelji na istoimenom romanu Jamesa A. Michenera i smještena je u Japan za vrijeme korejskog rata. Protagonist, čiji lik tumači Marlon Brando, je američki vojni pilot koji se zaljubi u japansku zabavljačicu (čiji lik tumači Miiko Taka). Radnja prati njegove napore da se sa njom oženi pri čemu nailazi na otpor kako od strane svojih rasističkih kolega, tako i od samog Ratnog zrakoplovstva koja takvu vezu smatra skandaloznom.

Film, koji se za tadašnje hollywoodske standarde neuobičajeno hrabro pozabavio tematikom međurasnih veza i institucionalnim rasizmom u američkim oružanim snagama, dobio je brojne pohvale od kritike. Red Buttons i Miyoshi Umeki, koji u filmu tumače još jedan međurasni par, su dobili Oscare za najboljeg sporednog glumca i najbolju sporednu glumicu|glumicu.

## Uloge

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* Trailer of Sayonara introduced by Miika Taka
* The Duke and His Domain by Truman Capote
* James Garner Interview on the ''Charlie Rose Show'' 
* James Garner interview at Archive of American Television - (c/o Google Video) - March 17, 1999
Separate Tables (film)

***Separate tables*** (preveden kao ***Odvojeni stolovi***) je američki igrani film snimljen 1958. u režiji Delberta Manna. Temelji se na dramskim tekstovima Terencea Rattigana, a radnja mu je smještena u hotel u engleskom gradu Bournemouthu gdje prati međusobne odnose gostiju i članova osoblja.

## Uloge
* Debora Ker ... Sibil Rajlton-Bel
* Rita Hejvort ... En Šankland
* Dejvid Niven ... major Angus Polok
* Vendi Hiler ... Pat Kuper 
* Bert Lankaster ... Džon Malkom 
* Gledis Kuper ... gospođa Rajlton-Bel

## Nagrade
* Oskar za najboljeg glumca (Dejvid Niven)
* Oskar za najbolju sporednu glumicu (Vendi Hiler)
* Nagrada udruženja njujorških filmskih kritičara za najboljeg glumca (Dejvid Niven)

## Reference

## Vanjske veze
* 
*
Reap the Wild Wind

***Reap the Wild Wind*** (naslov preveden kao ***Požanji divlji vjetar***) je američki avanturistički film snimljen 1942. u režiji Cecilea B. De Millea. Radnja se temelji na istoimenom romanu Thelme Strabel i smještena je na obale Floride 1840-ih gdje operiraju često beskrupulozni sakupljači tereta sa havariranih brodova.

Snimljen u boji i s relativno visokim budžetom, u kina je došao nedugo nakon američkog ulaska u drugi svjetski rat i doživio veliki uspjeh, što se često tumači time da je ratom zabrinutoj publici pružio dva sata raskošne eskapističke budžeta. Historičarima filma je zanimljiv i kao jedna od rijetkih filmova gdje John Wayne tumači lik antiheroja.

## Uloge
* Ray Milland .... Steven Tolliver
* John Wayne .... Jack Stuart
* Paulette Goddard  .... Loxi Claiborne
* Raymond Massey .... King Cutler
* Robert Preston .... Dan Cutler
* Lynne Overman .... kapetan Philpott
* Susan Hayward .... Drusilla Alston
* Milburn Stone .... poručnik Farragut 
* Charles Bickford .... Bully Brown
* Walter Hampden .... komodor Devereaux
* Louise Beavers .... Maum Maria, the Claiborne Maid
* Martha O'Driscoll .... Ivy Devereaux
* Elisabeth Risdon .... gđa. Claiborne
* Hedda Hopper .... Aunt Henrietta Beresford
* Victor Kilian .... Mathias Widgeon
* Oscar Polk .... Salt Meat

## Vanjske veze

* 
* 
* Comparison of novel and film
The Chase (film, 1966)

***The Chase*** (u bivšoj Jugoslaviji naslov preveden kao ***Potjera bez milosti***) je američki igrani film snimljen 1966. u režiji Arthura Penna. Radnja, temeljena na kazališnom komadu Hortona Footea, je smještena u južnjački gradić odakle je rodom mladi zatvorenik (čiji lik tumači Robert Redford) koji je upravo pobjegao iz zatvora. Protagonist, čiji lik tumači Marlon Brando, je lokalni šerif koji očajnički želi uhapsiti mladića prije nego što ga uhvate i linčuju njegovi krvožedni sugrađani organizirani u vigilante.

Film se odlikovao izuzetno uglednom postavom, ali i za tadašnje standarde neuobičajeno realističnim prikazom rasističkih predrasuda na američkom Jugu, kao i institucionalne korupcije te općeraširenog preljuba i seksualnog nemorala. Na publiku su, međutim, najveći dojam ostavile scene izuzetno brutalnog i realistički prikazanog nasilja kao i mračna završnica, potpuno drukčija od dotadašnjih hollywoodskih standarda o obaveznom hepi endu. Time da publika za to nije bila spremna se često tumači komercijalni neuspjeh filma, ali je prekid sa hollywoodskom tradicijom karakterističan za ovaj film vrlo brzo postao standard Novog Hollywooda čiji je Penn bio istaknuti predstavnika.

## Uloge

## Izvori

## Vanjske veze
* DVD Savant comprehensive DVD review by Glenn Erickson
* Movie Poop Shoot - DVD DiaTribe  Read the second review on this page by D. K. Holm
*
Wilsonville, Nebraska

**Wilsonville** je selo u američkoj saveznoj državi Nebraska. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 93 stanovnika.

## Demografija

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze
The Nun's Story (film)

***The Nun's Story*** je američki igrani film snimljen 1959. godine u režiji Freda Zinnemanna. Temelji se na istoimenom romanu književnice Kathryn Hulme koja je, pak, inspiraciju pronašla u životu svoje prijateljice Marie Louise Habets. Radnja opisuje život katoličke redovnice Gabriele van der Mal (čiji lik tumači Audrey Hepburn), odnosno njeno službovanje kao bolničarka u Belgijskom Kongu i rodnoj Belgiji za vrijeme nacističke okupacije.

Film, poznat kao posljednji snimljen u Kongu za vrijeme belgijske kolonijalne vlasti, je doživio veliki uspjeh i smatra se komercijalno najuspješnijim u karijeri Audrey Hepburn. Sama Hepburn, koja se za vrijeme snimanja sprijateljila sa Habets, ju je navodila kao svoj najdraži film. Neki kritičari su, s druge strane, naveli da je scenario "napuhao" seksualne tenzije između protagonistice i njenog pretpostavljenog, dr. Fortunatija (čiji lik tumači Peter Finch), a koje ne postoje u književnom predlošku.

*The Nun's Story* se pojavljuje u scenariju filma ''Batman'' iz 1989. godine, odnosno u sceni kada mladi Bruce Wayne odlazi u kino s roditeljima prije nego što će biti ubijeni.

## Vanjske veze
* 
* 
* Critics' reviews and background about the film
The Men (film)

***The Men*** je američki igrani film snimljen 1950. u režiji Freda Zinnemanna prema scenariju Carla Foremana. Protagonist filma, čiji lik tumači Marlonu Brandu, je mladi američki oficir koji je za vrijeme drugog svjetskog rata biva teško ranjen, uslijed čega će ostatak života provesti kao paraplegičar. Radnja prati njegovo liječenje i pokušaje da se prilagodi novim okolnostima. Film se odlikovao za tadašnje hollywoodske standarde izuzetno realističnim prikazom invalidnosti, a što se tumači time da je scenarist Foreman dugo vremena proveo istražujući po veteranskim bolnicama. Najpoznatiji je, međutim, kao prva filmska uloga Marlona Branda, koji je, nastojeći se što bolje uživiti u lik, kao metodski glumac također provodio vrijeme među stvarnim invalidima u veteranskim bolnicama.

## Reference

## Vanjske veze
* .
Anne Revere

**Anne Revere** (25. lipnja 1903. - 18. prosinca 1990.), američka kazališna, filmska i televizijska glumica, dobitnica Oscara za najbolju sporednu glumicu (1945. godine). Jedna je od žrtava makartističke histerije s početka 1950-ih godina.

## Biografija
Rođena u New Yorku, Revere je od rane mladosti bila glumica, pojavljujući se u školskim predstavama. Nakon što je diplomirala na koledžu Wellesley, pridružila se kazalištu mladih "American Laboratory Theatre". Brodvejski debi je imala 1931. godine, a ubrzo zatim, 1934. godine, snimila je i svoj prvi film, *Dupla vrata* (*Double Door*). Sljedeće se godine udala za pisca i redatelja Samuela Rosena. Ponovo se vratila kazalištu, gdje je nastupala do 1940. godine. Tada je snimila svoj drugi film, nakon šest godina pauze. Manja, ali zapažena uloga u tom filmu, *Howardi iz Virginije* (*The Howards of Virginia*), gdje je nastupila uz Caryja Granta, omogućila joj je daljnje angažmane.

U naredne četiri godine snimila je čak 20 filmova, od kojih je jedan bio i *[[National Velvet (1945)|National Velvet]]*. U njemu je glumila majku lika Elizabeth Taylor, velike dječje zvijezde, koja se natječe kao džokej. Film, koji je bio veliki hit, a i danas je često na TV programu, donio je Anne Revere Oscara za najbolju sporednu glumicu, koji joj je izmakao prethodne godine za ulogu u filmu *[[Bernadettina pjesma (1943)|Bernadettina pjesma]]* (*The Song of Bernadette*). Treću je nominaciju zaradila za ulogu u filmu *[[Džentlmenski sporazum (film)|Džentlmenski sporazum]]* (1947.)

Uspješna karijera Anne Revere je naprasno prekinuta 1951. godine, kada se našla na "hollywoodskoj crnoj listi" nepodobnih. Optužena je da je član Komunističke partije i gotovo otjerana iz Hollywooda, premda je tvrdila da su dokumenti korišteni u procesu protiv nje bili krivotvoreni. Vrativši se u New York, ponovo je počela nastupati u kazalištu, s velikim uspjehom. Tek dvadeset godina nakon izgona iz Hollywooda, dobila je filmsku ulogu. Pojavila se i u nekoliko TV uloga, ali se nije uspjela približiti nekadašnjem uspjehu.

Anne Revere je umrla od upale pluća 1990. godine.

## Vanjske veze
*
John C. Reilly

**John Christopher Reilly** (, 24. svibnja 1965.) je američki glumac koji je dva puta bio nominiran za Oscara i Zlatni globus.

Otac mu je Irac, a majka Litavka. Otac mu je bio vlasnik tvrtke za nabavu posteljine. Odgojen je kao katolik, pa je i maturirao iz katoličke škole.

Da bi prestao s nepodopštinama, zainteresirao se za kazalište, a kasnije je studirao dramu na Sveučilištu DePaul. Glumi od 1989. godine i do sada je ostvario oko 50 uloga.

Debitirao je u filmu "Žrtve rata" (redatelja Briana De Palme). Iako je njegova uloga bila mala, De Palmi se njegova izvedba toliko svidjela da je proširio ulogu. Tamo je John i upoznao buduću suprugu. U braku je od 1992.,ima dvoje dece.

Također je i talentirani pjevač. Dobar prijatelj mu je redatelj Paul Thomas Anderson, a nastupio je u tri od njegovih pet filmova.

## Izabrana filmografija

* Kralj pornića
* Bande New Yorka
* Sati
* Chicago
* Avijatičar

## Reference
Gandhi (film)

***Ghandi*** je britansko-indijski biografski film snimljen 1982. u režiji Richarda Attenborougha. Radnja prikazuje život Mahatme Ghandija, znamenitog borca za nezavisnost Indije od Britanskog Carstva. Posvećen jednoj od najvažnijih ličnosti 20. vijeka, *Ghandi* je predstavljao jednu od najprestižnijih filmskih produkcija svog vremena. Snimao se na lokacijama u Indiji, gdje je Ben Kingsley, koji je tumačio naslovnu ulogu, dočekivan kao božanstvo. Za scenu u kojoj je rekonstruiran Ghandijev pogreb je angažirano čak 300.000 statista, što je prema, Guinessovoj knjizi rekorda, čini najmasovnijom scenom u historiji filma.

Film je doživio brojne pohvale od strane kritike, a nagrađen je i sa nizom Oscara, uključujući Oscar za najbolji film te za za najboljeg glumca koga je osvojio Kingsley.

## Uloge

## Nagrade
* **Osvojene nagrade**
** Oskar za najbolji film
** Oskar za najboljeg glavnog glumca - Ben Kingsli
** Oskar za najboljeg režisera - Ričard Atenboro. 
** Najbolja scenografija - Stjuart Krejg, Bob Lang, -{Michael Seirton}-
** Oskar za najbolju kameru - Bili Vilijams, Roni Tejlor 
** Oskar za najbolju kostimografiju - Banu Ataja, Džon Molo
** Oskar za najbolju montažu - Džon Blum
** Oskar za najbolji originalni scenario - Džon Brili
* **Nominacije**
** Oskar za najbolju šminku - Tom Smit
** Oskar za najbolju originalnu muziku - Ravi Šankar, Džordž Fenton 
** Oskar za najbolji zvuk - Džeri Hamfriz, Robin O'Donohju, Džonatan Bejts, Sajmon Kej

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
* 4 Speeches from Movie in Text, Audio, Video from AmericanRhetoric.com
* Gallery of photos from the set of ''Gandhi'' 
* ''Gandhi'' 25 Year Reunion , filmed BAFTA event with cast and crew (3 December 2007)
Charade (film, 1963)

***Charade*** je američki igrani film snimljen 1963. godine u režiji Stanleya Donena. Protagonistica je Amerikanka (čiji lik tumači Audrey Hepburn) koja živi u Parizu, te koja nedugo nakon iznenadne smrti muža doznaje da je isti bio upetljan u neke mračne poslove, te da bi u njih mogao biti upetljan tajanstveni i šarmantni Peter Joshua (čiji lik tumači Cary Grant) koga je upoznala na zimovanju. Film, koji se odlikuje neoubičajenim miješanjem žanrova trilera i screwball komedije, kao i muzikom Henryja Mancinija i animiranom špicom, doživio je veliki uspjeh. Često se smatra jednom od posljednjih velikih uloga Caryja Granta, a brojne pohvale je dobila i njegova partnerica Hepburn. Često se naziva i "najboljim Hitchcockovim filmom koji Hitchcock nije snimio".

Snimljeno je nekoliko remakeova, od kojih je najpoznatiji *[[The Truth About Charlie]]* iz 2002. godine, koji je neslavno propao na kino-blagajnama.

## Uloge
* Keri Grant — Piter Džopua
* Odri Hepbern — Redžina „Redži“ Lamper
* Volter Matau — Hamilton Bartolemju
* Džejms Kobern — Teks Pantholou
* Džordž Kenedi — Herman Skobi
* Dominik Mino — Silvi Godel
* Ned Glas — Liopold V. Gideon
* Žak Marin — inspektor Eduar Granpjer

## Reference

## Vanjske veze

* 
* 
* 
* Criterion Collection essay by Bruce Eder
Mira Kosovka

**Mira Kosovka** (rođena kao Mirjana Petričević, 3. maj 1959, Đakovica, FNRJ) je srpska folk pevačica iz osamdesetih i devedesetih godina.

## Karijera
Sa svakog albuma izdvojilo se po nekoliko pesama a Mira je nizala hitove od kojih se izdvajaju: Noćas bagrem miriše (1986), Tražim samo minut il dva (1986), 
Grešna ti duša (1986), Za šaku ljubavi (1988) za koju se smatra da je Mirina lična karta, Žali bože (1988) duet sa Džejom Ramadanovskim, Jedna noć sa tobom (1988), Rastasmo se mi (1990), Kosovka (1990), Vero moja (1991) Koliko žena te kune (1991), Decembar moj davni (1991), Ti mirno spavaj (1995), Ljubi te sestra (1996) i Hajde srećo pesma iz 2004. sa poslednjeg albuma. Godine 2006. na tržište je plasirana kompilacija sa 14 pesama. Od 1999. godine živi u Australiji.

## Filmografija
Mira Kosovka ostvarila je i nekoliko uloga najčešće glumeći samu sebe kako u filmskim tako i u serijskim ostvarenjima naše kinematografije.

### Filmovi
* Špijun na štiklama (1988)
* Za sada bez dobrog naslova (1988)
* Srećni ljudi (1993)

## Diskografija
* Grešna ti duša (1986)
* Za šaku ljubavi (1988)
* Rastasmo se mi (1990)
* Vero moja (1991)
* Putuješ (1993)
* Ti mirno spavaj (1995)
* Nikad život da naučim (1996)
* Hajde srećo (2004)

## Reference

## Vanjske veze
* 
* Diskografija Mire Kosovke na sajtu *Discogs*
* www.filmovi.com
Utrka života

**Utrka života** može označavati:

*''Seabiscuit'', američki igrani film iz 2003. godine, ul. Tobey Maguire, u Hrvatskoj prikazan pod naslovom *Utrka života*
*''Rush'' (2013), američko-britansko-njemački film iz 2013. godine, ul. Liam Hemsworth i Daniel Brühl, u Hrvatskoj također prikazan pod naslovom *Utrka života*
Seabiscuit (film)

***Seabiscuit*** je američki igrani film snimljen 2003. u režiji Garyja Rossa. Radnja se temelji na knjizi **' [[Laura Hillenbrand|Laure Hillenbrand]] i opisuje karijeru [[Seabiscuit]]a, ostarjelog trkaćeg konja čiji je iznenađujući uspjeh na američkim trkalištima krajem 1930-ih ušao u legendu i dao nadu masama osiromašenim [[Velika depresija|Velikom depresijom]].

U Hrvatskoj je bio distribuiran pod naslovom ***Utrka života**'.

== Uloge ==
* [[Tobi Magvajer]] -[[Red Polard]]
* [[Džef Bridžiz]] - [[Čarls S. Hauard]]
* [[Kris Kuper]] - Tom Smit
* [[Vilijam H. Mejsi]] - Tik Tok Maklohlin
* [[Elizabet Benks]] - Marsela Hauard
* [[Gari Stivens]] - [[Džordž Vulf]]
* [[Edi Džouns (glumac)|Edi Džouns]] - [[Samjuel D. Ridl]]
* [[Karl M. Krejg]] - Kingston Deker - Sam

== Nagrade ==
Film je nominovan za sedam [[Oskar]]a, dva [[Zlatni globus|Zlatna globusa]], [[Udruženja filmskih glumaca]] ga je nominovalo u dve kategorije, ali nije osvojio nijednu nagradu.

* [[Oskar za najbolji film]]: [[Ketlin Kenedi]], [[Frenk Mašal]] i [[Gari Ros]]
* [[Oskar za najbolji adaptirani scenario]]: [[Gari Ros]] po romanu [[Lora Hilenbrand]]
* [[Oskar za najbolji umetnički dizajn]]: [[Dženin Klodija Opeval]] and [[Lesli A. Poup]]
* [[Oskar za najbolju sinematografiju]]: [[Džon Švarcman]]
* [[Oskar za najbolji dizajn kostima]]: [[Džudijana Makovski]]
* [[Oskar za najbolju montažu]]: [[Vilijam Goldenberg]]
* [[Oskar za najbolji zvuk|Oskar za najbolje mešanje zvuka]]: [[Ana Belmer]], [[Tod A. Mejtland]] i [[Endi Nelson]]
* [[Zlatni globus za najbolji film (drama)]] : [[Ketlin Kenedi]], [[Frenk Maršal]] i [[Gari Ros]]
* [[Zlatni globus za najboljeg sporednog glumca u igranom filmu]]: [[Vilijam H. Mejsi]]
* [[Nagrada Udruženja filmskih glumaca za najboljeg glumca u sporednoj ulozi]]: [[Kris Kuper]]
* [[Nagrada Udruženja filmskih glumaca za najbolju filmsku postavu]]: [[Elizabet Benks]], [[Džef Bridžiz]], [[Kris Kuper]], [[Vilijam H. Mejsi]], [[Tobi Magvajer]], [[Gari Stivens]].

== Izvori ==


== Vanjske veze ==
* 
* 
* 
* 
* 
* [http://humanscience.wikia.com/wiki/Seabiscuit *Seabiscuit*] at [http://humanscience.wikia.com Human Science]
* [http://www.secondrunning.com Photos and Facts About *Seabiscuit''s Great Races and Red Pollard]
Patrijarh moskovski Aleksije II

**Patrijarh moskovski Aleksije II** (svetovno *Aleksej Mihajlovič Ridiger*; Talin, Estonija, 23. februar 1929 – Moskva, 5. decembar 2008) je bio 16. vrhovni predstojatelj Ruske pravoslavne crkve.

## Biografija

Rođen je kao Aleksej Mihajlovič Ridiger () u Talinu, u Estoniji, u porodici ruskih emigranata; potomak je plemićke porodice baltičkih Nemaca Fon Ridiger, koja je u 18. veku prihvatila pravoslavlje. Diplomirao je na Lenjingradskoj duhovnoj bogosloviji 1949. godine. Postao je đakon 1950. (a kasnije sveštenik i monah); diplomirao je na Lenjingradskoj duhovnoj akademiji 1953. godine. Postavljen je za episkopa Talina i Estonije 14. avgusta 1961; za arhiepiskopa je izabran 23. juna 1964, a 25. februara 1968, u 39. godini, za mitropolita. Od 1986. do izbora za patrijarha bio je mitropolit Novgoroda i Lenjingrada. Nakon smrti patrijarha Pimena I (1990), Aleksije je izabran za novog patrijarha Ruske pravoslavne crkve.

Malo se zna o njegovom ličnom životu. Rezidencija patrijaršije se nalazi u Peredelkinu, predgrađu Moskve; čine je 350 godina stara obnovljena crkva, muzej i trospratna kuća. Postoji i zimska rezidencija – stan u centru Moskve. Obe rezidencije istovremeno su mu služile kao dom i kancelarija patrijarha. Za obavljanje svojih dužnosti koristio je automobil koji je bio pod zaštitom federalnih agenata. Kao monahu nije mu dozvoljeno da poseduje bilo kakvu imovinu; rezidencije i automobili su vlasništvo Moskovske patrijaršije.

## Kontroverze

* Prema dokumentima koje je iz Rusije krišom izneo Vasilij Mitrokin i koja su objavljena u Engleskoj 1999, patrijarh Aleksije II je navodno bio agent KGB-a tokom sovjetske ere. Prema Mitrokinu, njegovo tajno ime Aleksija II je bilo *Drozdov* i regrutovan je 28. februara 1958. Ruska pravoslavna crkva veruje da su ovi dokumenti krivotvoreni.
* Patrijarh Aleksije II je bio dosledno protiv homoseksualnosti u Rusiji, a posebno protiv gej parada u Moskvi i Sankt Peterburgu. Crkva „nepromenljivo podržava instituciju porodice i osuđuje netradicionalne odnose, videći u njima izopačenost od Boga date ljudske prirode“, pisao je Aleksije II.

## Reference

## Vanjske veze

* Njegova svetost patrijarh Aleksije II 
* Njegova svetost patrijarh Aleksije II 
* Aleksije II pred Skupštinom SE o Kosovu  
* Umro Aleksije Drugi („Politika“, 6. decembar 2008.)
* Zamirotočio portret patrijarha Aleksija Drugog
Moskovski patrijarhat

**Moskovski patrijarhat** () je drugo službeno ime Ruske pravoslavne crkve na čijem čelu stoji patrijarh moskovski i sve Rusije.

Osim toga, u crkveno-istorijskoj literaturi termin se koristi za dio ruske crkve od 1589. godine do kraja 18. vijeka, koji se nalazio u jurisdikciji moskovskih patrijaraha, izuzimajući Kijevsku mitropoliju i ruske eparhije u Državnoj zajednici Poljske i Litvanije.

Naziv *„Moskovski patrijarhat“* se često upotrebljava da bi se razlikovala ova vjerska zajednica od drugih pravoslavnih organizacija ruske tradicije koje se ne nalaze u vezi s patrijarhom moskovskim ili imaju veći stepen administrativne nezavisnosti od Svetog sinoda Moskovskog patrijarhata.

## Moskovska patrijaršija

U Ustavu Ruske pravoslavne crkve iz 2000, termini *Moskovski patrijarhat* () i *[[Ruska pravoslavna crkva|Moskovska patrijaršija]]* () su dobili različita značenja, dok su ranije važili kao sinonimi. Od 2000, Moskovski patrijarhat je postao drugo službeno ime Ruske pravoslavne crkve, a Moskovska patrijaršija je postala sinonim za sveobuhvatnost crkvenih organa koji se neposredno nalaze u jurisdikciji patrijarha moskovskog i sve Rusije.

## Izvori
* Ustav Ruske pravoslavne crkve 

## Povezano

* Moskovska patrijaršija
* Patrijarh moskovski i sve Rusije
* Ruska pravoslavna crkva

## Vanjske veze
* Službena stranica Moskovskog patrijarhata 
* Službena stranica Odsjeka spoljnih crkvenih veza Ruske pravoslavne crkve
Young Bess

***Young Bess*** (prevedn kao ***Mlada Bess***, također distribuiran i pod naslovom ***Kraljica devica***) je američki historijski film snimljen 1953. u režiji Georgea Sidneya. Radnja, temeljena na romanu Margaret Irwin, prikazuje život engleske kraljice Elizabete I (čiji lik tumači Jean Simmons) prije njenog dolaska na prijestolje. Lik Elizabetinog oca Henryja VIII tumači Charles Laughton, ponavljajući ulogu koja ga je dvadeset godina ranije proslavila u filmu *[[The Private Life of Henry VIII]]*.

## Uloge

## Reference

## Vanjske veze

* 
*
Don Juan DeMarco

**'Don Huan de Marko**' (originalni naslov ***Don Juan DeMarco***) je američki irgani film iz 1995. koji je režirao Džeremi Leven. Glavne uloge igraju: Džoni Dep koji igra **Džona R. Demarka** koji veruje za sebe da je Don Žuan, najveći ljubavnik na svetu, Marlon Brando, njegov doktor u mentalnoj bolnici i Fej Danavej, doktorova supruga.

## Uloge

## Zarada
Film je imao budžet oko 25.000.000 dolara, dok je ukupno zaradio 66.200.000, od toga 22.200.000 dolara SAD.

## Reference

## Vanjske veze
*
Mehmet Ali Ağca

**Mehmet Ali Ağca** () (rođen 9. januara 1958.) je Turčin koji je pucao i ranio papu Jovana Pavla Drugog 13. maja 1981. Nakon odsluženja 19 godina kazne u Italiji, deportovan je u Tursku, gdje je odslužio drugu presudu za ubistvo Abdija Ipekčija, ljevičarskog novinara, 1979. godine. Oslobođen je 18. januara 2010. Agdža sebe opisuje kao plaćenika bez političke orjentacije, iako je poznato da je bio pripadnik turske ultra-nacionalističke organizacije Sivi vukovi.

## Rani život

Agdža je rođen u okrugu Hekimhan, provincija Malatja, Turska. Kao mladić počeo je da se bavi sitnim kriminalom i postao je član ulične bande u svom rodnom gradu. Nakon toga je postao krijumčar između Turske i Bugarske.

On tvrdi da je imao dva mjeseca obuke korištenja oružja, i terorističke taktike u Siriji kao član ljevičarskog Narodnog fronta za oslobođenje Palestine kojeg je plaćala bugarska komunistička vlada, iako je to upitno. 

## Pokušaj atentata na papu

Početkom avgusta 1980. Agdža je počeo prelazak Mediterna, promjenom pasoša i identiteta. U Rim je ušao 10. maja 1981., dolazeći vozom iz Milana.

Prema Agdžinom kasnijem svjedočenju, on se u Rimu sastao sa tri saučesnika, jednim Turčinom i dvojicom Bugara. Operacijom je komandovao Zilo Vasilev, bugarski vojni ataše u Italiji. On je rekao da mu je ovu misiju dodijelio turski mafijaš Bekir Celenek u Bugarskoj. *Le Monde diplomatique*, međutim, tvrdi da je atentat organizovao Abdulah Čatli „u zamjenu za sumu od 3 miliona maraka“, koju je Bekir Celenek platio Sivim vukovima.

Prema Agdži, plan je bio da on i revolveraš Oral Čelik otvore vatru na Trgu svetog Petra i pobjegnu do bugarske ambasade pod okriljem panike koju bi garantovala mala eksplozija. Toga dana, 13. maja, oni su sjedili na Trgu i pisali razglednice, čekajući da papa naiđe. Kada ih je on prošao, Agdža je nekoliko puta pucao i kritično ga ranio, ali je bio uhvaćen od strane nadgledača i šefa vatikanske bezbjednosti Kamila Cibina, koji ga je spriječio da ubije Papu ili pobjegne. Papa je bio pogođen sa četiri metka, dva od njih u stomak, jedan u lijevu ruku, a jedan u desno rame. Takođe su ranjena dva gledaoca. Čelik se uspaničio i pobjegao bez postavljanja bombe ili otvaranja vatre.

## Kasniji događaji i oslobađanje

Mehmed ali Agdža je 2. maja 2008. tražio da mu bude dodijeljeno poljsko državljanstvo jer želi da poslednje godine svog života provede u zemlji porijekla pape Jovana Pavla Drugog. Izjavio je da nakon puštanja želi da posjeti papin grob.

Agdža je pušten iz zatvora 18. januara 2010. Prebačen je u vojnu bolnicu kako bi se procijenilo da li je, u 52. godini, i dalje spreman za odsluženje vojnog roka. Vojska ga je odbacila kao nedostojnog za službu zvog „antisocijalnog poremećaja ličnosti“. U izjavi, on je rekao „Vidjećemo se u naredna tri dana. U ime Boga Svedržitelja, objavljujem kraj svijeta u ovom vijeku. Cijeli svijet će biti uništen, sva ljudska bića će umrijeti. Ja nisam Bog, ja nisam božji sin, ja sam Hristos Vječni“.

## Reference
Partizanski odredi Slovenije

Partizanski odredi formirani na teritoriji Slovenije bili su deo Narodnooslobodilačke vojske i partizanskih odreda Jugoslavije, koji su se tokom Narodnooslobodilačkog rata, od jula 1941. do maja 1945. godine, borili protiv okupatora i njegovih saradnika. Njima je komandovao Glavni štab NOV i PO Slovenije, a po potrebi i Vrhovni štab NOV i POJ. 

Prvi partizanski odredi na teritoriji Slovenije počeli su se formirati tokom 1942. godine. Na vojno-političkom savetovanju u Stojicama, održanom septembra 1941. godine, rukovodstvo Narodnooslobodilačkog pokreta je jasno definisalo organizaciju partizanskih odreda. 

U toku Narodnooslobodilačkog rata na teritoriji Slovenije formirano je preko dvadeset partizanskih odreda.

Tokom oslobođenja Slovenije 1945. godine, partizanski odredi su rasformirani, a njihovo ljudstvo je ili upućivano u sastav drugih jedinica NOVJ ili KNOJ-a ili demobilisano. 

## Spisak partizanskih odreda u Sloveniji

## Literatura

* *[[Vojna enciklopedija]]* (knjiga sedma), Beograd 1974. godina.
Glavni štab Narodnooslobodilačke vojske i partizanskih odreda Slovenije

**[[Glavni štab Narodnooslobodilačke vojske i partizanskih odreda Slovenije (Glavni štab NOV i POS, GŠ NOV i POS)]]** bio je štab, koji je nadzirao i upravljao operacijama partizanskih odreda, koji su delovali na području Slovenije za vreme Drugog svetskog rata. Bio je podređen Vrhovnom štabu Narodnooslobodilačke vojske i partizanskih odreda Jugoslavije.

## Istorijat
Glavni štab osnovan je 22. juna 1941. godine u Ljubljani, pod imenom **[[Vrhovno zapovedništvo slovenačkih partizanskih četa]]**. Osnovni deo zapovedništva bila je Vojna komisija pri Centralnom komitetu Komunističke partije Slovenije. Septembra 1941. godine, Vrhovno zapovedništvo preimenovano je u Glavno zapovedništvo slovenačkih partizanskih četa. Od kraja 1942. godine, uspostavljeno je Glavno zapovedništvo slovenačke narodnooslobodilačke vojske i partizanskih odreda Slovenije. U maju 1943. godine, Glavno zapovedništvo SNOV i POS najzad je preimenovano u Glavni štab NOV i PO Slovenije. To je ime Štab nosio sve do marta 1945. godine, kada je preimenovan u Glavni štab Jugoslovenske armije za Sloveniju. Glavni štab ukinut je 18. maja 1945. godine.

Do sredine 1943. godine, Glavni štab bio je podređen Izvršnom odboru Oslobodilačkog fronta Slovenije, a zapovednike Štaba imenovao je Vrhovni štab NOV i PO Jugoslavije. Sedište Štaba isprva se nalazilo u Ljubljani, da bi se maja 1942. godine preselilo u Kočevski Rog. Štab je tamo delovao sve do novembra 1942. godine, kada je premešten u Polhograjske dolomite. Štab je tamo delovao od novembra 1942. do aprila 1943. godine, kada je njegovo sedište opet premešteno na Kočevski Rog.

Nakon kapitulacije Italije, septembra 1943., i početka nemačke operacije Volkenbruh, Štab je ponovo bio prisiljen na premeštanje svog delovanja. Neka od sedišta Štaba bila su u gradu Soteski, Pribišju, Kotu pri Semiču, Črmošnjicama, Dragatušu, Lokvama kod Črnomlja i u Trstu.

Glavni štab Slovenije izdavao je glasilo „Slovenački partizan“.

## Funkcije
### Komandanti
* Franc Leskošek Luka (22. jun 1941. – 1. oktobar 1942.)
* Ivan Maček Matija (1. oktobar 1942. – 13. jul 1943.)
* Franc Rozman Stane (13. jul 1943. – 7. novembar 1944.)
* Dušan Kveder Tomaž (novembar 1944. – 1. maj 1945.)

### Politički komesari
* Boris Kidrič (22. jun 1941. – polovina jula 1941.)
* Miha Marinko (jul 1941. – avgust 1941.)
* Boris Kidrič (avgust 1941. – oktobar 1941.)
* Miha Marinko (oktobar 1941. – 10. decembar 1941.)
* Boris Kidrič (decembar 1941. – mart 1942.)
* Ivan Maček (mart 1942. – 1. oktobar 1942.)
* Boris Kidrič (1. oktobar 1942. - 23. maj 1943.)
* Boris Krajger (23. maj 1943. - 16. oktobar 1944.)
* Boris Kidrič (18. oktobar 1944. - 26. mart 1945.)
* Viktor Avbelj (26. mart 1945. - 7. maj 1945.)

## Literatura

* **[[Enciklopedija Jugoslavije]]** (knjiga sedma). „Jugoslavenski leksikografski zavod“, Zagreb 1968. godina.
14. slovenska divizija NOVJ

**Četrnaesta slovenačka udarna divizija** formirana je 13. jula 1943. godine u Dolenjskom od Prve slovenačke udarne brigade „Tone Tomšič“ i Druge slovenačke udarne brigade „Ljubo Šercer“, a 9. avgusta u njen sastav su ušle Treća slovenačka udarna brigada „Ivan Gradnik“ i Sedma slovenačka udarna brigada „France Prešeren“. Nakon kompletiranja divizija je imala oko 2.400 boraca.

## Borbeni put 14. divizije

Divizija je 24. jula u sadejstvu sa Petnaestom slovenačkom divizijom napala italijansko uporište Žužemberk. Napad se pretvorio u višednevne ulične borbe i, nakon povlačenja iz Žužemberka, teške borbe protiv koncentričnog napada višestruko nadmoćnijih italijanskih snaga.

Nakon kapitulacije Italije divizija je popunjena i u njenom sastavu formirane su još tri brigade, od kojih su dve kasnije rasformirane. Treća i Sedma slovenačka brigada izašle su iz sastava divizije, pa su krajem septembra 1943. diviziju sačinjavale Prva, Druga i Trinaesta slovenačka brigada „Mirko Bračič“. Početkom oktobra divizija ulazi u sastav Sedmog slovenačkog korpusa. Tokom ovih borbi divizija je 13/14. oktobra 1943. godine izvršila uspešnu i značajnu diverziju na Štampetovom mostu presekavši železničku vezu Ljubljanske kotline sa Tršćanskim zalivom. Divizija je bila zahvaćena nemačkom oktobarskom „Romelovom“ ofanzivom koja je trajala od 21. oktobra do 10. novembra 1943.

Nakon okončanja nemačke ofanzive, Sedmi korpus preduzeo je svoju ofanzivu. U sklopu te operacije, Četrnaesta divizija 22. novembra zauzela je Grahovo, zatim Cerknicu i Begunje, a 1. decembra Velike Lašče. 9. decembra počeo je napad na nemačko-belogardistički garnizon Kočevje, ali je nakon borbi u samom gradu morao biti obustavljen zbog prodora nemačke 162. divizije kroz divizijska osiguranja.

Usled teških borbi tokom jeseni 1943. godine brojno stanje divizije je veoma opalo. Kada je 6. januara 1944. upućena na pohod u Štajersku, radi dejstava na komunikacijama i podsticanja Narodnooslobodilačkog pokreta u ovoj strateški važnoj pokrajini, u njenom sastavu bilo je svega 1.127 boraca. Tokom marša i proboja preko Žumberka, Pokulja i Hrvatskog Zagorja do Štajerske njeno brojno stanje je gotovo prepolovljeno.

Nakon odmora i popune u oblasti Savinjskih Alpa divizije je razvila intenzivna napadna dejstva na komunikacije i manje nemačke garnizone. Tokom druge polovine 1944. i početkom 1945. godine koncentracija nemačkih snaga u ovoj oblasti stalno je rasla, ali je **Četrnaesta slovenačka divizija** u vrlo složenim uslovima razvila intenzivna i uspešna dejstva i uspela da stvori nekoliko slobodnih teritorija.

U znak priznanja za postignute uspehe i podnete žrtve, 26. oktobra 1944. godine **Četrnaesta slovenačka divizija** proglašena je **udarnom**.

U završnim operacijama **Četrnaesta slovenačka divizija** učestvovala je u razbijanju i razoružavanju krupnih nemačkih i kvislinških snaga u slovenačkoj i austrijskoj Koruškoj.

## Literatura

* **[[Vojna enciklopedija]]**, Beograd 1975. godina
* Lado Ambrožič Novljan: '''POHOD ČETRNAESTE DIVIZIJE ''', Vojnoizdavački zavod, Beograd 1984. godina

## Vidi još
* Pohod Četrnaeste divizije
Alfonz Šarh

**Alfonz Šarh – Iztok** (1893—1943), učesnik Narodnooslobodilačke borbe i narodni heroj Jugoslavije.

## Biografija
Rođen je 25. avgusta 1893. godine u Slovenskoj Bistrici, u seljačkoj porodici. Porodica mu se kasnije preselila na Lobnicu kod Ruša, gde su obrađivali mali posed. Alfonz je osnovnu školu pohađao u Rušama, posle čega je obrađivao zemlju. On i njegova žena Marija imali su devetero dece.

Posle smrti svoga brata 1917. godine, Alfonz je pobegao s fronta na Soči u „zeleni kadar“ na Pohorje. S grupom Rušana je 1. novembra 1918. godine otišao u Maribor, u pomoć generalu Majsteru pri odbrani severne granice. Između dva rata dugo je bio zastavnik društva „Sokol“ u Rušama. Bio je politički angažovan, učestvovao je u mnogim narodnim akcijama, a pred Drugi svetski rat zbližio se s članovima Komunističke partije Jugoslavije u akcijama za odbranu Jugoslavije.

Po početku Aprilskog rata 1941, bio je mobilisan u Jugoslovensku vojsku i uskoro zarobljen u mariborskoj kasarni. Odatle je bio pušten kući, ali je posle nekoliko dana ponovo bio uhapšen. Kada mu je juna 1941. ponovo zapretilo hapšenje, povukao se u ilegalnost.

U vreme nemačkog napada na Sovjetski Savez, on je već bio s grupom ilegalaca na Smolniku iznad Ruša. Posle formiranja Prve pohorske partizanske čete u julu 1941, bio je u vezi s njom od početka. Bio je njihov kurir i obaveštajac. U to se vreme skrivao pred Nemcima u bunkeru u šumi nedaleko od svoje kuće.

Kada je u zimu 1941/'42, u blizini Ruša od ostataka Prve pohorske čete osnovana Ruška četa, on se povezao i s njom. Najzad joj se pridružio 2. avgusta 1942. godine, kad su Nemci uhapsili članove njegove porodice. Supruga mu je umrla posle tri meseca u Aušvicu, a većina dece skončala je u logoru za maloletnike u Fronlajtenu. Tri najstarija sina, Anton, Jožek i Ivan, su sa grupom dece avgusta i septembra 1942. pobegli iz logora i pridružili se ocu u Ruškoj četi.

Kad se 3. novembra 1942, Ruška četa uključila u Pohorski bataljon, Šarh je bio dodeljen Trećoj četi Pohorskog bataljona. S bataljonom je učestvovao u svim borbama u novembru i decembru 1942. godine.

On i njegova tri sina bili su među 69 boraca Pohorskog bataljona, koji su 8. januara 1943. godine izginuli u boju protiv nemačkih vojnika na Osankarici. Sve žrtve su posle bitke sahranjene na centralnom groblju u Gracu.

Ukazom predsednika Federativne Narodne Republike Jugoslavije Josipa Broza Tita, 22. jula 1953. godine, proglašen je za narodnog heroja.

## Literatura

* *[[Narodni heroji Jugoslavije (knjiga)|Narodni heroji Jugoslavije]]*. „Partizanska knjiga“ Ljubljana, „Narodna knjiga“ Beograd, „Pobjeda“ Titograd, 1982. godina.
Beogradska sinagoga

**Beogradska sinagoga** je, trenutno, jedina aktivna jevrejska bogomolja u Srbiji. Nalazi se u centru Beograda, u Ulici maršala Birjuzova 19.

Dana 15. juna 1924. godine, održana je ceremonija postavljanja kamena temeljca, kojom prilikom je pročitana i povelja napisana na hebrejskom i srpskom jeziku, a potpisana od kralja Aleksandra i kraljice Marije. Gradnja sinagoge je završena 1. novembra 1925, a zgrada je otvorena u leto 1926. godine i osveštao ju je rabin Šlang.

Sinagoga je izgrađena na zemljištu koje je Društvo beogradskih Jevreja Aškenaza kupilo od Grada. Prema zvaničnim planovima, zgrada je trebalo da sadrži sinagogu, ritualna kupatila (mikve), školu, kancelarije Društva i stanove za zaposlene u Društvu. U blizini današnje, do 19. veka, nalazila se druga aškenaska sinagoga koja je srušena radi urbanističkog razvoja.

U početku, u ovoj sinagogi su se poštovali aškenaski rituali kongregacije beogradskih Jevreja koji su govorili Jidiš. Međutim, danas ona služi maloj zajednici Sefarda koji su ostali u Beogradu, preživevši holokaust. Službe se redovno održavaju petkom uveče (početak Šabata), subotom ujutru i na jevrejske praznike. Glava ove sinagoge je glavni rabin Srbije − Isak Asiel.

Na teritoriji Beograda, u Zemunu, danas se nalazi još jedna sinagoga, podignuta 1850. godine.

## Povezano
* Zemunska sinagoga
* Novosadska sinagoga
* Subotička sinagoga
* Sinagoga u Nišu
* Jevreji u Srbiji
Špricer

**Špricer** (od austrijske varijante njemačkog: *Spritzer* koja je nastala od glagola spritzen=prskati ) je alkoholno piće koje se dobija mješanjem vina (najčešće bijelog) i soda vode.
## Porijeklo i varijacije
Konzumacija *špricera* raširala se kao moda po Austrougarskoj tako da je i danas taj način konzumacije vina popularan u krajevima koji su nekad bili sastavni dijelovi te monarhije; Austriji, Mađarskoj, Sjevernoj Italiji (Veneto i Trst), Rumunjskoj, Sloveniji, Hrvatskoj, Bosni i Hercegovini, Vojvodini, Češkoj, Slovačkoj i dijelovima Ukrajine i Poljske (Galicija).

Zlobnici kažu da se ta moda raširila zbog loših (vrlo kiselih) - vina koje su se točila po tadašnjim gostionama, jer su se mogla popiti samo tako razblažena. 

U Austriji domovini špricera koristi se i izraz *gespritzter* koji se koristi više po njemačkim krajevima. Ali po Njemačkoj se on odnosi na drugu vrst pića, kao na primjer u Hessenu za piće mješano od jabukovače i gazirane vode, i za sva pića koja se razblažuju gaziranom vodom (najčešće su to bezalkoholna pića, mješavina sokova i vode) tamo se za tu vrst pića ipak najviše koristi izraz **schorle**. 

U Mađarskoj se špriceri zovu *fröccs*, ali oni imaju i druga imena za to piće koje zavisi od načina kako se pravi. Na primer špricer zvani *hosszúlépés* (dugi korak) ima jednu trećine vina, pa se ironično tako i zove, jer ima više vode nego vina. U Rumunjskoj se to piće zove *şpriţ de vară* (ljetni špricer) jer se pije ljeti jako razblažen, od 1 / 3 bijelog vina sa 2 / 3 gazirane vode.

Špriceri su popularno piće i po Sjevernoj Italiji naročito u Veneciji i okolici pod imenom *Spritz*, oni mješaju bijelo vino (Pinot Grigio ili Prosecco) sa malo likera (Aperol, Campari) i gaziranu vodu.

Moda ispijanja špricera raširila se do jugozapadne Francuske, tamo su se od 2005. počela proizvoditi pića Rose Pression i Blanc Pression koje su mješavina vina i gazirane vode, tako da imaju mali procent alkohola koji varira između 5% - 6%. 

Ta vrsta pića se u Hrvatskoj i Sloveniji zove **gemišt**, koji se danas mješa isključivo od gaziranih mineralnih voda, termin špricer koristio se isključivo za pića mješana sa soda vodom. Gemišti su osobito popularni u gornjoj Hrvatskoj (Zagrebu i okolica) a uobičajeni normativ za njih je omjer 2 / 3 vina, u posljednje vrijeme postaju popularni - **škropeci** koji su razblaženija varijanta istog pića - samo u omjeru 1 / 1.

Špriceri su još uvijek jako popularno piće po Vojvodini i sjevernoj Srbiji (Beograd i okolica), moda ispijanja špricera proširila se nakon drugog svjetskog rata na jug sve do Makedonije i Crne Gore.

## Bezalkoholni špriceri
U Sjedinjenim Američkim Državama se i neki bezalkoholni gazirani sokovi prodaju pod imenom špricer. To je nastalo na osnovu dosta raširene mode po Njemačkoj da se mješaju sokovi i gazirana mineralna voda, takva pića zovu se saftschorle ili fruchtschorle (a vrlo rijetko i fruchtsaftschorle).

## Izvori

## Vanjske veze
* What is a Spritzer? na portalu Wisegeek
Ride with the Devil (film)

***Ride with the Devil*** je američki western film snimljen 1999. u režiji Anga Leeja. Radnja se temelji na romanu *Woe to Live On* Daniela Woodrella koji je opisivao američki građanski rat na prostoru Srednjeg Zapada koji su karakterizirali sukobi neregularnih lokalnih milicija, te brutalne pljačke, pustošenja i masakri nedužnih civila. I autorima filma, kao i autoru originalnog romana, kao inspiracija su poslužili jugoslavenski ratovi, s obzirom da su u njima pronašli mnoge sličnosti s tim događajima. Iako je imao uglavnom dobre kritike, doživio je komercijalni neuspjeh.

## Radnja

Film započinje u proljeće 1861. godine u pretežno robovlasničkoj državi Missouri, koja je formalno ostala vjerna Uniji, dijelom i zbog velikog broja njemačkih imigranata i njihovih potomaka među koje spada i mladi Jake Roedel (Tobey Maguire). I dok se većina njegovih sunarodnjaka opredijelila za Sjever, Jake odlučuje biti vjeran svom najboljem prijatelju Jacku Bullu Chilesu (Skeet Ulrich), mladom robovlasničkom aristokratu čijeg su oca ubili pripadnici unionističkih paravojnih formacija zvanih "Jayhawkeri". Jake i Chiles se priključuju "Bushwackerima", južnjačkim gerilcima koji bi se trebali suprotstaviti sjevernjačkoj vojsci, a u njihovoj maloj družini je i Daniel Holt (Jeffrey Wright), bivši rob kojemu je Chiles poklonio slobodu i koji se sada nastoji odužiti svom gospodaru kao njegov neslužbeni tjelohranitelj. Nakon godinu i pol dana Missouri je opustošen prljavim gerilskim ratom u kojem se ne biraju sredstva, a Jake i Chiles često sa svojih ruku moraju prati krv ljudi koji su im donedavno bili najbliži susjedi i prijatelji. Njihova družina, nakon što je jedva spasila žive glave, pronalazi utočište na jednoj farmi gdje im hranu donosi lijepa udovica Sue Ellen (Jewel Kilcher) i s kojom će Chiles započeti ljubavnu vezu. No, nakon što i ta farma postane metom napada u kojem Chiles nastrada, Jake će Sue Ellen otpratiti dalje na jug, gdje bi trebalo biti sigurnije, a potom se ponovno priključiti velikoj skupini gerilaca koja sprema spektakularni napad na pro-sjevernjački grad Lawrence u Kansasu. Gerilci napadnu grad i masakriraju stanovnike, ali ih potom vrlo brzo razbija sjevernjačka konjica pri čemu su i Jake i Holt ranjeni. Nakon toga Jake ponovno viđa Sue Ellen koja je u međuvremenu rodila Chilesovo dijete, te počinje preispitivati svoje dalje učešće u ratu.

## Glumačka postava

* Tobey Maguire ... Jake Roedel
* Skeet Ulrich ... Jack Bull Chiles
* Jewel Kilcher ... Sue Lee Shelley
* Jeffrey Wright
* Simon Baker
* Jonathan Rhys-Meyers
* James Caviezel
* Tom Guiry
* Tom Wilkinson
* Jonathan Brandis
* Michael W. Nash
* Zach Grenier
* John Ales ... Quantrill

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* 
*
True Grit (film, 1969)

***True Grit*** (na prostoru bivše Jugoslavije poznat pod naslovima ***Jednooki šerif*** i ***Čovjek zvan hrabrost***) je američki western film snimljen 1969. u režiji Henryja Hathawaya. Radnja se temelji na istoimenom romanu Charlesa Portisa, a protagonist je 14-godišnja djevojčica Mattie Ross (čiji lik tumači Kim Darby), koja unajmljuje ostarjelog, ali revolverima vičnog federalnog šerifa Roostera Cogburna (čiji lik tumači John Wayne) da pronađe ubicu njenog oca. Neobični likovi, inventivni dijalozi i crni humor su se prilično dopali tadašnjoj publici, pa je *True Grit* postao jedan od najpopularnijih filmova u karijeri Johna Waynea, te nekoliko godina kasnije dobio nastavak u obliku filma ''Rooster Cogburn''.

Godine 2010. su braća Coen snimila vlastitu verziju sa Jeffom Bridgesom u glavnoj ulozi.

## Uloge

## Nagrade
* Oskar za najboljeg glavnog glumca (Džon Vejn)
* Zlatni globus za najboljeg glavnog glumca u igranom filmu (drama) (Džon Vejn)

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* "The Real Fort Smith: the Fact and Fiction Behind True Grit" Posted on AwardsDaily, 11/17/2010. A look at the veracity of the novel and both film adaptations, from a Fort Smith history perspective.
Tangram

**Tangram** je jedna od najstarijih i najpoznatijih slagalica. Ta matematička zagonetka sastoji se od sedam standardnih dijelova, od kojih se slažu slike različitih objekata.

## Porijeklo
Igra je iz Kine stigla u Evropu i Ameriku početkom 19. stoljeća. Precizna starost igre nije poznata, no većina autora danas smatra da je starija od 3.000 godina.

Sam Loyd je tangram popularizirao u svojoj knjizi *The Eighth Book Of Tan* iz 1903. godine.

Smatra se da naziv "tangram" potiče od "Tang" + "gram".

Igra je stekla veliku popularnost u prvoj polovici 19. stoljeća. Drugi val popularnosti nastupio je za vrijeme Prvog svjetskog rata.

## Dijelovi
Originalni tangram je kvadrat razrezan na sedam dijelova, tako da se dobiju:
* 2 velika jednakokračna pravokutna trokuta (hipotenuza \scriptstyle{1}, stranica \scriptstyle{\sqrt{2}/2}, površina \scriptstyle{1/4})
* 1 jednakokračni pravokutni trokut srednje veličine (hipotenuza \scriptstyle{\sqrt{2}/2}, stranice \scriptstyle{1/2}, površina \scriptstyle{1/8})
* 2 mala jednakokračna pravokutna trokuta (hipotenuza \scriptstyle{1/2}, stranice \scriptstyle{\sqrt{2}/4}, površina \scriptstyle{1/16})
* 1 kvadrat (stranica \scriptstyle{\sqrt{2}/4}, površina \scriptstyle{1/8})
* 1 paralelogram (stranice \scriptstyle{1/2} i \scriptstyle{\sqrt{2}/4}, površina \scriptstyle{1/8})

## Slaganje
Igra se sastoji u tome da se od dijelova sastavljaju, unaprijed zadati, različiti likovi i figure, prema vlastitoj zamisli ili prema prijedlogu voditelja (ako u takmičenju sudjeluje više igrača). Osnovna su pravila, koja se moraju poštivati:
# uvijek se mora upotrijebiti svih sedam dijelova,
# dijelovi se postavljaju jedan do drugog, ne smiju se preklapati,
# dijelovi se po potrebi mogu preokrenuti na drugu stranu (poleđinu).

Samo u 19. stoljeću složeno je preko 6.500 različitih likova, a taj broj stalno raste. Međutim, može se složiti samo 13 konveksnih figura (figura je konveksna ako dužina povučena između neke dvije tačke na opsegu prolazi kroz unutrašnjost te figure).

## Primjeri

datoteka:Tangram 110 Nevit.svg|Svijeća
datoteka:Tangram 203 Nevit.svg|Kuća
datoteka:Tangram 182 Nevit.svg|Čajnik
datoteka:Tangram 089 Nevit.svg|Jedrilica
datoteka:Tangram 046 Nevit.svg|Guska
datoteka:Tangram 083 Nevit.svg|Riba
datoteka:Tangram 025 Nevit.svg|Posluživanje
datoteka:Tangram 167 Nevit.svg|Gospođa


## Izvori

## Vanjske veze
* Ronald C. Read, ''Tangrams: 330 puzzles'', ''Google books''
* Eric Livingston, ''Ethnographies of reason'', ''Google books''
Sweeney Todd

**Sweeney Todd** je fiktivni lik koji se prvi put pojavio kao ubica u viktorijanskom petparačkom romanu u nastavcima *[[The String of Pearls]]* (1846–1847). Kasnije je postao antiherojski protagonist mjuzikla *[[Sweeney Todd: The Demon Barber of Fleet Street]]* i njegovih filmskih adaptacija. Tvrdnje da je Sweeney Todd bio historijska ličnost su žestoko osporavane od strane historičara, iako je moguće da su inspiraciju za njega pružile stvarne ličnosti.

U originalnoj verziji priče Todd je brijač koji svoje žrtve likvidira povlačeći polugu dok sjede na njegovoj brijačkoj stolici. Žrtve tada padaju kroz skrivena vrata u podrum njegove brijačnice i umiru od ozljeda, a za slučaj da su žive, Todd ih "dotjeruje" režući im vrat britvom. U nekim verzijama Todd svoje žrtve kolje dok sjede za stolicom tek ih tek kasnije baca u podrum. Nakon što je Todd opljačkao svoje žrtve, njegova suučesnica Mrs. Lovett (u nekim kasnijim verzijama prijateljica i/li ljubavnica) mu pomaže riješiti se leševa tako što od njih pravi pite s mesom koje nudi mušterijama u svojoj radnji. Toddova brijačnica se nalazi na adresi 186 Fleet Street u Londonu, nedaleko od crkve sv. Dunstana te je sa radnjom Mrs. Lovett u obližnjem Bell Yardu povezana podzemnim prolazom. U većini verzija priče, on i Mrs. Lovett unajmljuju siroče po imenu Tobias Ragg da servira pite mušterijama.

Priča o Sweeneyu Toddu je postala jedna od najpopularnijih viktorijanskih melodrama. Kasnije je postala inspiracijom za balet koji je 1959. napisao engleski kompozitor Sir Malcolm Arnold, a godine 1979. je Stephen Sondheim napisao Tonyjem nagrađeni broadwayski mjuzikl. Sweeney Todd se također pojavljuje kao lik u nekoliko fimova, od kojih je najnoviji *[[Sweeney Todd: The Demon Barber of Fleet Street (2007 film)|Sweeney Todd: The Demon Barber of Fleet Street]]* koji je 2007. režirao Tim Burton a u kome naslovnu ulogu tumači Johnny Depp.

## Izvori

## Vanjske veze
* The String of Pearls etext of the 1846/47 penny dreadful that first featured Sweeney Todd
* BBC Radio 4 Extra - 1835: 2. Haircut, Sir?
Jovan Krkobabić

**Jovan Krkobabić** (Koljane, 27. februar 1930 – Beograd, 22. april 2014) bio je srpski političar, doktor nauka, predsednik Partije ujedinjenih penzionera Srbije.

Njegova partija je u koaliciji sa SPS-om i Jedinstvenom Srbijom na parlamentarnim izborima u maju 2008. godine ušla u Narodnu skupštinu Republike Srbije sa 20 osvojenih mandata. PUPS-u je pripalo 5 mandata.

Krkobabić je, kao najstariji poslanik, predsedavao konstitutivnom sednicom Narodne skupštine Republike Srbije 11. juna 2008. Dana 7. jula 2008. godine izabran je za potpredsednika Vlade Republike Srbije. Na toj je dužnosti ostao i u mandatu sledeće vlade, sve do svoje smrti 22. aprila 2014.

## Izvori

* Politika: Siromašni i razjedinjeni, 25.12.2006. 
* Jovan Krkobabić, potpredsednik Vlade Republike Srbije, 09.07.2008.