open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Artists and Models

***Artists and Models*** je američka filmska komedija snimljena 1955. u režiji Franka Tashlina. Predstavljalo je 14. po redu film znamenitog komičarskog dvojca Martin i Lewis, odnosno početak uspješne suradnje Jerryja Lewisa sa Tashlinom. Protagonisti filma su bili ženskarenju skloni slikar Rick Todd (koga je glumio Dean Martin) i njegov cimer Eugene Fullstack (koga je glumio Lewis), šašavi pisac knjiga za djecu opsjednut stripovima o "Bat Lady"; radnja je pratila Rickove napore da iskoristi Eugeneove noćne more kao inspiraciju za popularni strip, kao i peripetije nastale kada se ispostavilo da je Abigail Parker (čiji lik tumači Dorothy Malone), autor stripa o Bat Lady, njihova susjeda.

Film, u kome je jednu od svojih prvih važnijih uloga - horoskopom opsjednute Parkerine cimerice Bessie Sparowbush - tumačila Shirley MacLaine, se smatra jednim od najboljih u zajedničkom opusu Martina i Lewisa. Tashlin, koji je karijeru izgradio u animiranim filmovima, koristio je anarhoidan humor, isto kao što je scenario sa korištenjem implicitnih seksualnih aluzija (double entendre) izazivao tadašnje standarde tadašnje holivudske cenzure. Film je poznat i po tome što je na satirički način komentirao tadašnju popularnu kulturu u SAD, a prije svega moralnu paniku vezanu uz stripove, inspiriranu znamenitom knjigom *[[Seduction of the Innocent]]*. Film je također sadržavao i nekoliko muzičkih brojeva, koji su postali hitovi svog vremena.

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* My Favourite Comic Book Movie, or How To Keep the Tarnish Off Brass Knuckles
* ARTISTS AND MODELS And Its Mysterious Missing Plot Points
The Great Pretender

"**The Great Pretender**" je singl američkog sastava The Platters. Tekst i glazbu napisao je Buck Ram. Singl je izdan 3. studenog 1955., te je 1956. zauzeo mjesto broj.1 na američkoj top ljestvici singlova.

## Freddie Mercury 1987.
"**The Great Pretender**" je sedmi samostalni singl britanskog pjevača rock sastava "Queen" Freddija Mercuryja. Singl je izdan 23. veljače 1987., na "B" strani se "Exercises in Free Love", a singl se popeo na mjesto broj.4 britanske top ljestvice singlova.

Mercury je oduvjek želio obraditi ovu pjesmu zajedno sa sastavom "Queen", ali sastav nije pristao na to stoga što nikad nisu snimili niti jedan studijski materijal nekog drugog autora, već su snimali isključivo svoje materijale. Kao prateći vokal pojavljuje se bubnjar sastava "Queen" Roger Taylor, koji uz Mercuryja nastupa i u glazbenom spotu u kojem nose žensku odjeću. Za potrebe ovog spota ponovno su snimane razne scene iz prijašnjih spotova sastava "Queen", i to tako vjerno da je teško otkriti razlike. Pjesma je objavljena na kompilacijama "The Freddie Mercury Album" iz 1992. godine i "Greatest Hits III" iz 1999. godine.

Uz Mercuryja i mnogi drugi glazbenici su obradili ovu pjesmu, primjerice: Dolly Parton, Roy Orbison , Pat Boone......

## Vanjske veze
* Tekst pjesme "The Great Pretender"
Potres u Banjoj Luci 1969.

**Zemljotres u [[Banja Luka|Banjaluci]] 1969.** je bio potres jačine 8 stepeni po Merkalijevoj, ili 6 stepeni po Rihterovoj skali, koji se desio 27. oktobra 1969. godine. Počeo je neuobičajeno jakim „prethodnim udarom“ u nedjelju, 26. oktobra u 16:35 časova. Podrhtavanje tla se nastavilo do sutradan, kad je novi još razorniji zemljotres potresao Banjaluku. To se dogodilo u ponedjeljak, 27. oktobra 1969. godine u 08:53 časova. Hipocentar je bio 20 kilometara ispod grada.

Zemljotres je 1969. devastirao grad. Poginulo je 15 Banjalučana, a 1.117 ljudi su bili teže i lakše ozlijeđeni. Materijalna šteta je bila ogromna. Potpuno je uništeno 86.000 stanova ili 3,7 x 10^6 metara kvadratnih stambene površine. Velika oštećenja nanesena su školskim (266), kulturnim (146), zdravstvenim (133), društvenim i objektima javne uprave administracije (152). Privreda je pretrpila značajne gubitke. Sva preduzeća su naredni period radila sa značajno smanjenim kapacitetima, a neka su potuno prestala sa proizvodnjom. Autobusi su iz Banje Luke odvezli osnovce i srednjoškolce koji su, skoro započetu, školsku godinu završili u raznim krajevima bivše Jugoslavije. Ubrzo je počela rekonstrukcija i sanacija devastiranih objekata, obnovljena je gradska infrastruktura i počela brza urbanizacija.

## U fikciji
Potres i njegove posljedice su rekonstruirane u igranom filmu *[[Dan duži od godine]]* snimljenom 1971. godine.

## Povezano
*Potres u Petrinji 2020.
Only You (And You Alone)

"**Only You (And You Alone)**" (često skraćena kao "**Only You**") je pop pjesma iz 1954. koju je napisao Buck Ram. Izveo ju je niz poznatih muzičara, među kojima s najveći uspjeh imali *[[The Platters]]* sa glavnim vokalistom Tonyjem Williamsom 1955.

Prva verzija, koju su Williams i *The Platters* snimili za Federal Records 1954. godine, završila je neuspjehom, ali nova verzija je postala veliki hit nakon izdavanja 3. jula 1955. Došla je na prvo mjesto američke R & B top-liste te na peto mjesto ''Billboard'' Hot 100 chart. Na top-listi je ostala 30 tjedana, porazivši suparničku cover verziju bjelačkog benda The Hilltoppers. Platters su ubrzo nakon toga snimili i "The Great Pretender", a s obje pjesme su 1956. nastupili u filmu *[[Rock Around the Clock (film)|Rock Around the Clock]]*.

Kasnije je često obrađivana, pri čemu se možda najviše ističe verzija Ringa Starra iz 1974.

## Reference

## Vanjske veze
* Vocal Hall Of Fame: The Platters
Egida

**Egida** je Jupiterov (Zevsov) blistavi štit načinjen od kože one koze koja ga je hranila na Kritu; u sredini ima Gorgoninu glavu.

## Vanjske veze
937.

__NOTOC__
Godina **937.** (**[[rimske brojke|CMXXXVII]]**) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju u julijanskom kalendaru.

## Događaji
* Bitka kod Brunanburha u kojoj engleski kralj Athelstan tuče udružene vojske vikinškog kralja Dublina, Škota i Strathclydea.
* Premijer Li Bian izvodi puč u kineskoj Državi Wu te proglašava novo kraljevstvo Južni Tang.
* 21. 9. &ndash; U Magdeburgu se na poziv kralja Otona sastaje Dijeta, čime taj grad postaje de facto prijestolnica Svetog Rimskog Carstva.

## Rođenja

* Vojvoda Guillaume IV od Akvitanije (u. 995)
* Gu Hongzhong, kineski slikar

## Smrti

* 11. 7. &ndash; Kralj Rudolf II od Burgundije
* 14. 7. &ndash; Vojvoda Arnulf I od Bavarske

## Reference
Strathclyde

**Strathclyde** (*Srath Chluaidh* na gelskom, što znači "dolina rijeke Clyde") je bila jedna od devet regija lokalne uprave u Škotskoj stvorenih Zakonom o lokalnoj upravi 1973. i ukinutih 1996. temeljem Zakona o lokalnoj upravi 1996.. Regija Strathclyde region se sastojala od 19 distrikata.

Područje joj je bilo smješteno na zapadnoj obali Škotske i prostiralo se od Highlandsa na sjeveru do Southern Uplandsa na jugu. Po broju stanovnika - preko 2,5 miliona - bila je najveća od svih regija. Nadležnosti su joj bile u oblasti obrazovanja, socijalnog rada, policije, vatrogastva, cesta i trasnporta, te je u njenoj upravi bilo zaposleno preko 100.000 službenika i namještenika.

Sjedište uprave je bilo u najvećem gradu - Glasgowu - a političkim životom je dominirala Laburistička stranka. 

Danas se regija očuvala tek u obliku zasebnih državnih organa sa regionalnom nadležnošću - policije Strathclydea, vatrogasne službe i agencije za transport.

Regija je ime dobila po bivšoj državi britskog plemena Damnonii koje se zvalo Kraljevina Strathclyde.
Car Liezu od Južnog Tanga

**Car Liezu od Južnog Tanga** (南唐烈祖) (889-943), također poznat kao **Xianzhu od Južnog Tanga** (南唐先主, doslovno "prvi vladar Južnog Tanga"), osobno ime **Li Bian** (李昪), ranije poznat kao **Xu Zhigao** (徐知誥), kurtoazno ime **Zhenglun** (正倫), nadimak **Pengnu** (彭奴), bio je osnivač južne kineske države Južni Tang, jednog od Deset kraljevstava, a koji je vladao od 937. do smrti.

Li Bian je bio usvojeni sin Yang Xingmija, osnivača južne kineske države Wu. Kasnije ga je, međutim, posvojio Xu Wen, Yang Xingmijev vojskovođa koji je nakon Yang Xingmijeve smrti kao kancelar postao de facto vladarom Wua. Li Bian je od svog poočima 927. naslijedio kancelarski naslov, a deset godina kasnije svrgnuo Yang Xingmijevog nasljednika Yang Pua. Sebe je tada proglasio novim carem Kine, odnosno nasljednikom dinastije Tang.

Vladao je sljedećih šest godina, tokom kojih je stabilizirao svoju vlast i omogućio svom nasljedniku Zhongzhuu da kroz teritorijalnu ekspanziju od Južnog Tanga učini jednu od najuspješnijih kineskih država iz tog perioda.

## Izvori

## Literatura

* 
* 

|-
Bitka kod Brunanburha

**Bitka kod Brunaburha** se odigrala 937. u današnjoj sjevernoj Engleskoj ili južnoj škotskoj između engleske vojske pod kraljem Athelstanom i njegovim bratom Edmundom na jednoj, te savezničke vojske vikinškog (nordo-gelskog) dublinskog kralja Olafa III Guthfrinsona, škotskog kralja Constantinea II i strathclydeskog kralja Owena I na drugoj strani. Na temelju relativno oskudnih historijskih podataka je teško rekonstruirati političku pozadinu sukoba koji je doveo do bitke, njen tok, pa i samu preciznu lokaciju, koja je dan-danas nepoznata. Međutim, svi ti izvori - koji uključuju kako Anglosaksonsku kroniku, tako i irske ljetopise i nordijske sage, se slažu da je završila engleskom pobjedom, ali i da je izazvala strahovite gubitke na obje strane. Kasniji britanski historičari je drže najvećom bitkom na britanskom tlu sve do Hastingsa, kao i da je u mnogo čemu pridonijela konačnom uspostavljanju Engleske kao jedinstvene nacionalne države.

## Izvori

## Vanjske veze
* Text of the poem "Battle of Brunanburh", including Anglo-Saxon version, modern English translation, and Tennyson's version
* Short documentary produced by C Bebenezer about aural traditions and the possible Burnley location of the battle
Gu Hongzhong

**Gu Hongzhong** () (937–975) bio je kineski slikar iz doba Pet dinastija i Deset kraljevstva, koji je u južnoj državi Južni Tang. O njegovom životu se malo zna i pretpostavlja se da je bio dvorski slikar cara Li Yua. Gu was je bio aktivan od 943. do 960. Najpoznatije djelo mu je slika *Noćno slavlje Han Xizaija* (韩熙载夜宴图), čiji je original izgubljen, ali koji se sačuvalo u obliku kopije izrađene u 12. vijeku za vrijeme dinastije Song.

## Galerija

## Izvori

## Vanjske veze
* Private Realm of the Literati, Department of Education
* Wang Qingsong on ''The Night Revels of Han Xizai 
* ''The Night Revels of Lao Li and Reviews 
* ChinaCulture.org on ''The Night Revels of Han Xizai''
Guillaume IV od Akvitanije

**Guillaume IV** (Vilim; 937 &ndash; 3. februar 994), poznat po nadimku **Fierebras** ili **Fierebrace** ("Ponosna ruka" na francuskom *Fier-à-bras* ili *Fièrebrace*, od latinskog *Ferox brachium*) bio je vojvoda Akvitanije i grof Poitoua od 963. do povlačenja 990.

Teritorije je naslijedio od oca Guillaumea III, koji se povukao u opatiju Saint-Cyprien u Poitiersu, ostavivši upravu Fierebrasu. Majka mu je bila Gerloc, kćer vojvode Rolloa od Normandije. Sestra mu je bila Adelaide, supruge Huga Capeta, kralja s kojim se Guillaume kasnije borio za svoje vojvodstvo. Početak vladavine su mu obilježili brojni ratovi, najčešće protiv grofova Anjoua, najprije Geoffreya Sivoplaštog, koji je zauzeo Loudun.

Godine 988. je odbio priznati Huga Capeta kao novouzabranog kralja Francuske te s njim krenuo u ratu. Capet je bio dobio Akvitaniju od kralja kralja Lothair prije nego što se Lothair bio pomirio sa Guillaumeovim ocem. Capet je bez obzira na to nastavio prisizati vojvodstvo te ju je iste godine napao. Kraljevska vojska je razbijena u dolini Loirea. Guillaume je tada kod sebe primio Louisa, sina Charlesa od Donje Lorene, posljednjeg legitimnog karolinškog nasljednika. Smjestio ga je u palaču Poitiers i prema njemu se odnosio kao francuskom monarhu.

Godine 968. se oženio za Emma ili Emmeline, kćer Theobalda I od Bloisa i Luitgarde od Vermandoisa. Brak je bio buran, prije svega zbog Guillaume sklonosti drugim ženama i lovu na divlje životinje. Na kraju se ipak, slijedeći očev primjer, povukao u samostan ostavivši Emmi da vlada u ime njegovog sina Guillaumea do 1004. Njihov drugi sin Ebles je umro iza 997.

## Reference

## Literatura
* Owen, D. D. R. *Eleanor of Aquitaine, Queen and Legend*. 1993.
* *Nouvelle Biographie Générale*. Paris, 1859.
Darwin, Falklandi

**Darwin** zvan i **Port Darwin** je malo naselje na poluotoku **[[Lafonia]]**, dijelu otoka - Istočni Falkland u Falklandskom arhipelagu. Naselje leži u Kanalu Choiseul, na istočnom dijelu uske prevlake koja spaja Lafoniju sa ostatkom Istočnog Falklanda, 4 km sjevernije od većeg naselja Goose Green.

*Darwin* danas ima samo 7 stanovnika, a nekad je bio drugo naselje po veličini odmah nakon Stanleya. 
## Historija
Naselje je dobilo ime po Charlesu Darwinu, koji je na svojoj slavnoj ekspediciji sa brodom Beagle posjetio Falklandske otoke, i po nekim izvorima prenoćio na tom mjestu.

Negdje oko 25 godina nakon tog Darwinova posjeta, osnovano je naselje Darwin, prva zgrada koja je sagrađena 1859., bio je vikarov dom. Naselje je izgrađeno kao centar za uzgoj ovaca po Lafoniji, tu funkciju je imalo sve do 1922., kad je stočarska farma preseljena u Goose Green, južno od Darwina. Vrlo brzo je Goose Green potpuno zasjenio Darwin, koji je od tad počeo stagnirati.

U vrijeme svog najvećeg zenita - krajem 19. vijeka u Darwinu su većina stočara bili Škoti. Njihovom inicijativom podignuta je crkva 1873., čija je željezna konstrukcija dovežena iz Engleske. Tad se (oko 1880.) na farmi Darwin čuvalo se 15 891 ovaca. Darwin je imao od 1880. do 1972. vlastitog liječnika.
Telefonska linija duga 80 km, dovedena je iz Stanleya do Darwina 1907.
### Darwin za Falklandskog rata
*Darwin* i njegova okolica bili su poprište velikih borbi za vrijeme Falklandskog rata zapravo za vrijeme *Bitke kod Goose Greena*, u kojoj je poginulo puno argentinskih vojnika, tako da je danas pored naselja izgrađeno njihovo groblje. 

Bitka je počela u ranim jutarnjim satima 28. maja 1982., kad su britanski vojnici iz 2. padobranskog puka zauzeli nakon žestokih borbi brdo Darwin Hill, koje dominira čitavim krajem. Nakon tog su otpočeli gađati argentinske položaje minobacačkom vatrom, slijedećeg dana Argentinci su se predali.
## Izvori

## Vanjske veze
* ''Darwin and Goose Green'' na portalu Addictedtotravel 
* ''Darwin'' na portalu Falkland Islands Tourist Board
1393.

Godina **1393** (**[[rimski brojevi|MCCCXCIII]]**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu (1. 1. po julijanskom kalendaru).

## Događaji
* 28. 1. - *[[Bal des Ardents]]*: na priredbi u Parizu izgorela četvorica plemića koji su plesali, kralj Charles VI spašen brzom reakcijom rođake.
* travanj - Hrvatski ban Ivan Frankapan šalje senjskog biskupa Leonarda u Veneciju, gdje moli za brodove radi opsade Zadra i predlaže savez sa ugarskim kraljem Žigmundom - oboje odbijeno.
* maj - Timur uništio nelojalne Muzafaride u južnoj Persiji.
* 17. 7. - Posle tromesečne opsade palo Veliko Trnovo, bugarska carska prestonica, Ivanu Šišmanu ostaje Nikopolj i nekoliko gradova uz Dunav; nakon ovoga mnogi Bugari dolaze u Srbiju (npr. Konstantin Filozof, Grigorije Camblak 1402).
* srpanj - Sastanak kraljeva Žigmunda i Dabiše u Đakovu - mir, Dabiša se odriče Hrvatske i Dalmacije, naslediće ga Žigmund.
* 23. 8. - Povelja Hrvoja Vukčića kojom priznaje đakovački dogovor (u slučaju rata služiće Žigmundu a ne Dabiši).
* rujan - Odmetnici od Žigmunda, braća Ivan i Pavao Horvat u Bosni.
* 29. 11. - U Senju umro hrvatsko-dalmatinski ban i knez Ivan Frankapan; nasljeđuje ga krbavski knez Butko Kurjaković.

### Kroz godinu
* Kneginja Milica se zamonašila u manastiru Ljubostinji, zajedno sa rođakom Jefimijom. 
* Mošti svete Petke prenete iz Trnova u Vidin. 
* pre 1393 - Patrijarh Danilo III napisao *Pohvalno slovo o knezu Lazaru*.
* Lješ pod mletačkom vlašću (uzeli ga od Dukagjini-ja). 
* zima 1393/4 - Bajazit I sazvao balkanske vazale u Ser, razmišljao da ih ubije, ali prošli uz zakletvu vernosti.

## Rođenja

## Smrti

## Reference

* Svezak drugi: dio prvi. Treće doba: Vladanje kraljeva iz raznih porodica (1301-1526). Prva knjiga: Anžuvinci i Sigismund do gubitka Dalmacije (1301-1409), Vjekoslav Klaić (archive.org)
Dijeta (skupština)

**Dijeta** je izraz koji u politici, odnosno u historijskom kontekstu označava skupštinu, odnosno savjetodavni sastanak na kome se donose neke važne odluke. Pod time se prije svega podrazumijevaju skupštine na kojima su sudjelovali vodeći plemići, svećenici ili pripadnici vladajuće elite u nekoj državi, te koji po svojim ovlastima i sastavu obično ne odgovara suvremenim parlamentima. Jedno od najpoznatijih takvih tijela je Carska dijeta (Reichstag u Svetom Rimskom Carstvu; slične institucije su imale i njemačke države tog doba, a što se odrazilo i na nazive pokrajinskih (zemaljskih) skupština (Landtag), pa i današnji Bundestag. Izraz Dijeta se, pak, danas koristi za japanski parlament, a što porijeklo ima u tome da je ta institucija u 19. vijeku osnovana temeljem Meiji ustava kopiranog iz tadašnjeg ustava Kraljevine Pruske.

## Etimologija

Termin (takođe u nutritivnom smislu) može biti izveden iz srednjovjekovne latinske diete, što znači i "parlamentarna skupština" i "dnevna količina hrane", iz ranijeg latinskog diaeta transkribirajući klasičnu grčku diaita diaita, što znači "način života", i stoga "dijeta", "redovan (svakodnevni) posao". U alternativnom pogledu, dijeta znači "ljudi". Riječ se odnosi na Deutsch, Dutch i Diets (nizozemska riječ koja se odnosi na ljude iz niskih zemalja ili njihov jezik). Dijeta je godišnji susret naroda, germanska tradicija. Kroz lažnu etimologiju, koja se odražava u promeni pravopisa koji zamenjuje ae sa e, reč je postala povezana sa latinskim umorima, "danom". Reč je počela da se koristi u smislu "skupštine" zbog njene upotrebe za rad skupštine na dnevnoj bazi, a samim tim i za samu skupštinu. Povezanost sa umovima se ogleda u upotrebi Tagung-a (sastanak) i -taga na nemačkom jeziku (ne znači samo "dan", kao u Montagu - ponedeljak - već i "parlament", "savet", ili druga komora za razmatranje zakona, kao u Bundestagu ili Reichstagu).

## Povezano

* Sabor
Britanske prekomorske teritorije

**Britanski prekomorski teritoriji** (engleski: *British Overseas Territories*), je naziv za četrnaest teritorija koji su pod izravnom jurisdikcijom Ujedinjenog Kraljevstva, to su ostatci nekadašnjeg Britanskog Imperija - zemlje koje nisu dobile nezavisnost.

Sve do 1981. to su bile Britanske krunske kolonije tad su postale **Britanske zavisne teritorije** (British Dependent Territory), taj naziv izmjenjen je 2002. u današnji naziv.

## Geografija

Sve teritorije imaju ukupno 1 727 570 km² (od tog se najveći dio odnosi na Britanski Antarktički Teritorij) na kojem živi ukupno 260 000 stanovnika (sve su teritorije naseljene, osim; Britanskog Antarktičkog Teritorija i vojnih baza Akrotiri i Dhekelia i Britanski teritorij Indijskog oceana (Diego Garcia).
## Lista britanskih prekomorskih teritorija

## Reference

## Vanjske veze

* Foreign and Commonwealth Office- "UK Overseas Territories" 
* The British Overseas Territories (na portalu Britlink)
Herbert Henry Asquith

**Herbert Henry Asquith, 1. baron Oxford i Asquith** (Morley, Yorkshire, 12. rujna 1852. - Sutton Courtenay, Oxfordshire, 15. veljače 1928.) je bio premijer Ujedinjenog Kraljevstva od 1908. do 1916., te kasniji vođa parlamentarne opozicije tijekom konzervativne vlade.

## Rani život i početak političke karijere
Herbert Henry Asquith rođen je u Morleyu 12. rujna 1852. Nakon diplomiranja na Oxfordu 1874., studirao je pravo, a 1886. je izabran u Parlament kao Liberal. Nacionalnu prominenciju zadobio je kao mlađi odvjetnik irskog nacionalističkog vođe Charlesa Stewarta Parnella, kada je on bio pod istragom Parlamenta 1888., a 1892. je postao tajnik premijera Gladstonea. Od 1895. do 1905. bio je van politike, no 1905. postaje ministar financija. Kodine 1908. dobiva titulu najmoćnijeg čovjeka Ujedinjenog Kraljevstva, titulu premijera. Na tu poziciji došao je kao nasljednik premijera Campbell-Bannermana.

## Asquith kao premijer
Asqithov mandat kao premijer obilježen je mnogim državnim i međunarodnim krizama. Prva je počela 1909. kada je Kuća Lordova odbila vladin budžet, i prisilila Asquitha da krene u kampanju koja bi uništila moć veta britanskog neizbornog gornjeg doma. Nakon dugotrajne borbe uspio je u svom naumu i dobio je paragraf u Zakonu o Parlamentu iz 1911. Tada je započeo sa ostvarivanjem još jednog Liberalnog cilja - zakon o autonomnoj vladi Irske. Kontroverza oko ovog problema je podijelila državu na period od 3 godine. Suočen sa prijetnjama oružanih pobuna protivnika domaće vlade Sjeverne Irske i otvorene podrške britanskih konzervativaca prema tim prijetnjama, Asquith je doluku odugovlačio kroz 1913. i kroz dobar dio 1914. i unatoč tome pritisak u tom vremenu je rastao. Nasilna solucija spriječena je samo radi početka Prvog svjetskog rata.

## Vodstvo u Prvom svjetskom ratu
Asquith je čvrsto vjerovao kako treba podržati Francusku protiv Njemačke, a unatoč tomr Asquith nije htio ući u rat sve dok narod ne bude zgrožen Njemačkom agresijom na neutralnu Belgiju. Kako je rat napredovao, veliki neuspejsi britanskih trupa uzrokovale su da Asquithova vlada bude meta snažnih kritika Konzervativaca i Liberala. U svibnju 1915. Asquith je udovoljio zahtjevima za koalicijsku vladu. U prosincu 1916. opozicija ga je prisila na otkaz u korist njegovog ministra rata Davida Lloyda Georgea. Godine 1925. njegove titule dobile su nasljednost. Herbert Henry Asquith umro je 15. veljače 1928. godine.

## Povezano
*Anthony Asquith, njegov sin, poznati filmski režiser

## Vanjske veze

* Extended entry in the 1937 - Dictionary of National Biography
Jevonsov paradoks

**Jevonsov paradoks** (Dževonsov paradoks), takođe i Jevonsov efekt, je stav iz oblasti ekonomike kojim se tvrdi da *uvećanje efikasnosti korišćenja nekog resursa teži da uveća (a ne smanji) stopu potrošnje tog resursa*. Engleski ekonomista William Stanley Jevons je 1865. primetio da su tehnološka poboljšanja koja su uvećala efikasnost korišćenja uglja dovela do njegove povećane potrošnje u mnogim industrijama. Zato je tvrdio, protivno uobičajenoj intuiciji, da se za smanjenje potrošnje goriva ne može oslanjati na tehnološki napredak.

Ovo pitanje preispituju današnji ekonomisti, koji proučavaju efekte povraćaja (*rebound effect*) od poboljšane energetske efikasnosti. Osim što smanjuje količinu potrebnu za neku potrebu, poboljšana efikasnost snižava relativnu cenu korišćenja resursa, što uvećava i njegovu potražnju, što potencijalno poništava uštedu od uvećane efikasnosti. Osim toga, uvećana efikasnost ubrzava ekonomski rast, što dalje uvećava potražnju za resursima. Dževonsov paradoks se javlja kada preovlađuje efekat od uvećane potražnje, što dovodi do uvećanja ukupne potrošnje resursa.

Dževonsov paradoks je korišćen kao argument da je štednja energije uzaludna, jer bi poboljšana efikasnost mogla uvećati potrošnju goriva. Ipak, uvećana efikasnost može poboljšati životni standard. Takođe, potrošnja goriva dodatno opada ako se primeni i ekološki porez ili neka druga politika konzervacije koja cenu upotrebe održava na istom (ili višem) nivou.

Pošto se Dževonsov paradoks odnosi samo na tehnološka poboljšanja koja uvećavaju efikasnost korišćenja goriva, mere koje nameću konzervacione standarde i uvećavaju troškove ne podležu paradoksu.

## Reference
Sporazum o specijalnim paralelnim vezama

**Sporazum o specijalnim paralelnim vezama** je sporazum između Republike Srbije i Republike Srpske (Bosna i Hercegovina), prvi put potpisan 28. februara 1997. godine. Sporazum je implementiran 15. decembra 2010. Potreba za ovim sporazumom je nastala raspadom SFRJ, jer su građani Republike Srpske hteli da ostanu u zajednici sa Srbijom.

Ovaj sporazum je potpisan radi razvijanja saradnje između Srpske i Srbije u oblastima privrede i korišćenja privrednih resursa, planiranja, privatizacije i denacionalizacije, nauke i tehnologije, obrazovanja, kulture i sporta, zdravstva i socijalne politike, turizma i zaštite okoline, informisanja, zaštite sloboda i prava građana, kao i suzbijanje kriminala.

Iako sporazum o specijalnim odnosima Srbije i Srpske formalno nije u suprotnosti sa Ustavom BiH i ovlašćenjima koja je Dejtonski sporazum dao entitetima, on stvara neravnopravan tretman građana BiH u Srbiji, posebno u oblastima zdravstva i obrazovanja. Obzirom da su nadležnosti BiH u mnogim oblastima uglavnom na nivou entiteta, Evropski pokret u Srbiji preporučuje zaključivanje sporazuma o specijalnim i paralelnim odnosima i sa Federacijom BiH, kako bi tretman građana BiH u Srbiji bio ravnopravan.

## Povezano
* Odnosi Srbije i Bosne i Hercegovine

## Izvori
Azavad

**Azavad** (, Neo-Tifinagh: ⴰⵣⴰⵓⴷ), ponekad **Azawad** ili **Azaouad**, je nepriznata samoproglašena ''de facto'' suverena država na sjeverozapadu Afrike. Pod svojom kontrolom u aprilu 2012. godine drži Timbuktou, Kidal, Gao i dijelove regiona Mopti, koji su međuanrodno priznati kao dio Republike Mali. Teritorija Azavada se graniči sa Malijem i Burkinom Faso na jugu, Mauritanijom na zapadu i sjeverozapadu, Alžirom na sjeveru i Nigerom na istoku i jugoistoku. Obuhvaća dio Sahare i Sahelske zone.

Treći rat za nezavisnost Azavada u pola veka je počeo nakon rata u Libiji kada je oboren Moamer Gadafi koji je bio garant mira sklopljenog 2009. godine. Formalni početak ovog rata za nezavinost se dogodio 17.1.2012, a već 6. aprila 2012. ona je proglašena od strane Nacionalnog pokreta za oslobođenje Azavada, čije snage kontroliraju najveći dio područja, odgovarajući tekst o "nepovratnoj" nezavisnosti od Malija objavio na svojoj stranici. Država još nije dobila ničije međunarodno priznanje.

## Reference

## Literatura

*
Bobija (planina)

**Bobija** je planina u Zapadnoj Srbiji u predelu pod nazivom Azbukovica, nalazi se između desne obale Drine, Sokolskih planina, Jablanika, Medvednika i kanjona Trešnjice. Bobija je udaljena od Ljubovije 30 kilometara, a od Bajine Bašte i Valjeva koji kilometar više. Najviši vrh nosi naziv Tornička Bobija i visok je 1272 metara. Bobiju krase četinarske i bukove šume, pašnjaci i proplanci. Najveća sela su Savkovići (Donji i Gornji Savkovići) i Gornje Košlje u čijem sastavu se nalaze i brojni zaseoci. Stanovništvo se najviše bavi stočarstvom i voćarstvom. Seljaci proizvode kvalitetno mleko, sir i kajmak. Od voćarstva zastupljena je šljiva i malina. Za stanovništvo u selima na padinama Bobije proizvodnja maline predstavlja glavni izvor prihoda.

## Povezano

* Azbukovica
Liao

**Liao** može označavati:

* Dinastija Liao (915–1125), bivša dinastija vladara sjeverne Kine koju su osnovali Kitani
** Sjeverni Liao (1122–1123), država koju su Kitani osnovali u sjevernoj Kini
** Zapadni Liao (1124–1218), ili Kara-Kitanski Kanat, kitansko carstvo u Centralnoj Aziji
* Liaoning, skraćeno Liao, provincija Kina 
* Liao (prezime) (廖), kinesko porodično ime
* Liao (rijeka), rijeka na sjeveroistoku Kine
* Kuća Liao ili Kapelanska konfederacija u fiktivnom univerzumu BattleTech
* kralj Liao od Wua, kralj države Wu iz perioda Proljeća i Jeseni
Bitka na Bach Dangu (938)

**Prva bitka na rijeci Bach Dang** se odigrala u današnjem sjevernom Vijetnamu 938. između vijetnamskih ustanika na čelu sa Ngô Quyềnom, i vojske kineske države Južni Han pod kraljem Liu Yanom s druge strane. U njoj su ustanici izvojevali pobjedu te tako omogućili da Vijetnam kao novostvorena država Dai Viet stekne nezavisnost nakon više od hiljadu godina kineske vlasti.

Bitka se zbila u vrijeme Pet dinastija i Deset kraljevstva, odnosno kada se dotadašnje Kinesko Carstvo, koje je od vremena dinastije Han u 2. vijeku pne. držalo sjeverni Vijetnam, nakon pada dinastije Tang raspalo na nekoliko suparničkih država, od kojih je Vijetnam preuzela država Južni Tang. Domaće stanovništvo je iskoristilo slabost te države kako bi se oslobodilo kineske vlasti. Liu Yan je u više navrata pokušao ugušiti ustanak, ali je tek 938. organizirao veliki pohod. Njegova flota je došla u zaljev Halong, pa potom preko rijeke Bach Dang nastojala prodrijeti u središte sjevernog Vijetnama. Ngo Quyen je, pak, na dno rijeke postavio niz kolčeva sa zašiljenim željeznim vrhovima koje se nisu mogli zapaziti iz običnog čamca. Kada su kineski brodovi s dubokim gazom naletjeli na njih, nasukali su se. Vijetnamske snage su to iskoristile kako bi napale Kineze i razbili ih. U borbi je poginuo Liu Yanov sin Liu Hongcao, nakon čega se Liu Yanova flota povukla natrag u Kanton.

Na istom mjestu će Vijetnamci u dvije kasnije bitke poraziti napadače sa sjevera - kinesku dinastiju Song u 981. i Mongole 1288. godine.

## Vanjske veze
* Spears offer insight into early military strategy
Gospa Ise

**Lady Ise** (伊勢 ili 伊勢の御息所 *Ise no miyasudokoro*) (cca. 875 – c. 938) bila je japanska waka pjesnikinja i dvorjanka. Rođena je kao kćer plemića Fujiwara no Tsugukagea iz Isea. S vremenom je postala ljubavnica princa Atsuyoshija i konkubina cara Ude; imala je sina po imenu princ Yuki-Akari.

22 njene pjesme su uključene u zbirku *[[Kokin Wakashū]]*.

She is not to be confused with Ise no Taiu, a later poet with a similar name.

## Izvori


## Vanjske veze
* http://home.infionline.net/~ddisse/ise.html 
* http://www.sacred-texts.com/shi/hvj/hvj062.htm
* http://www.ahapoetry.com/twamth1.htm 
*
Falklandski kanal

**Falklandski kanal** (engleski: *Falkland Sound*, španjolski: *Estrecho de San Carlos*) je morski kanal u Falklandskom arhipelagu na južnom Atlantiku koji razdvaja otoke Istočni od Zapadnog Falklanda. 
## Geografija
*Falklandski kanal* proteže se u smjeru sjeveroistok - jugoistok u dužini od 80&nbsp;km, širok je od 2 do 32&nbsp;km. Duž kanala nalaze se brojni mali otoci;Swan, Tyssen, Great i Speedwell. Sa sjeverenog ulaza u kanal na Istočnom Falklandu, nalazi se Stijena Eddystone sa svjetionikom, na jugoistočnom kraju kanala pored Zapadnog Falklanda leže brojni otoci arhipelaga Arch.

Duž kanala leže i nekoliko rijetkih otočkih naseobina, to su Ajax Bay, Port San Carlos i San Carlos na Istočnom Falklandu te Port Howard i Fox Bay na Zapadnom Falklandu.
## Porijeklo imena i otkriće kanala
Do Falklandskog kanala prvi je doplovio britanski moreplovac John Strong, on se 29. januara 1690. usidrio i iskrcao pored Port Howarda. Kanal je nazvao po škotskoj plemićkoj tituli Viscount Falkland, po istoj tituli je nazvano i cijelo otočje, kao i dva najveća otoka.

Španjolsko ime kanala *Estrecho de San Carlos* odnosi se na ime broda - San Carlos, koji je doplovio do kanala 1768.

## Reference

## Vanjske veze
* Falkland Sound (na portalu Encyclopædia Britannica) 
* Detaljna karta Falklanda
Thankmar

**Thankmar** ili **Tammo** (900 ili 906 - Eresburg, 28. jul 938) bio je njemački princ iz dinastije Liudolfinga, odnosno jedini sin njemačkog kralja Heinricha I Ptičara i njegove prve supruge Hatheburg.

Thankmarova majka je prije udaje za Heinricha već bila udana, ali i neko vrijeme provela kao redovnica u samostanu. Zbog toga je njen kasniji brak s Heinrichom, a zajedno s njime i Thankmarova zakonitost, bila upitna.

Godine 929. je Heinrich, nedugo prije smrti, sazvao skupštinu u Erfurtu sa ciljem da ratificira njegovu odluku o nasljedstvu. Zemlje i bogasttvo su morala naslijediti četiri sina - Oton, Heinrich, Bruno i Thankmar, s time da je samo Oton trebao naslijediti krunu. Od braće se jedino Thankmar suprostavio takvom planu, te za vrijeme Otonove krunidbe bio u kućnom pritvoru u Bavarskoj.

Kada je 937. umro Thankmarov rođak Siegfried, grof od Meresburga, Thankmar je prisizao za Meresburgom. Oton je na to mjesto, pak, postavio Geroa. Dok je trajao spor, protiv Otona su se digli Eberhard od Frankonije i Wichmann Stariji; Thankmar se priključio pobuni. Kada su kraljevske snage opsjele njegovo uporište Eresburg, građani su otvorili dveri i omogućili im zauzimanje grada. Thankmar se sklonio u kapelu gdje je molio za milost, ali ga je svejedno ubio kraljev vitez Maginzio. Zbog tog čina, odnosno ubistva kraljevog brata, je Maginzio od Otona kažnjen "okrutnom smrću".

## Literatura
* Reuter, Timothy. *Germany in the Early Middle Ages 800&ndash;1056*. New York: Longman, 1991.
* Bernhardt, John W. *Itinerant Kingship and Royal Monasteries in Early Medieval Germany, c. 936&ndash;1075*. Cambridge: Cambridge University Press, 1993.
Obermarsberg

**Obermarsberg**, ranije **Eresburg**, je jedna od sedamnaest četvrti općine/grada Marsberg u njemačkoj saveznoj pokrajini Sjeverna Rajnska-Vestfalija. Smještena je na brdu 130m iznad rijeke Diemel, pritoke Wesera.

Originalno je nastao kao brdska utvrda u Željeznom dobu, ali se u historijskim izvorima prvi put spominje tek u Saksonskim ratovima (770 - 785) kada je bilo glavno uporište paganskog saksonskog vođe Widukinda. Prema lokalnoj predaji, za vrijeme tih ratova se lokalno saksonsko stanovništvo na vijest o dolasku franačke vojske Karla Velikog sklanjalo u *Drachenholler*, lokalne pećine.

U blizini se nalazi *Priesterberg*, lokalitet koji se često vezuje uz legende o Irminsulu, svetom drvu-stupu svijeta. Oko 800. je na tom mjestu sagrađena crkva.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* Förderverein Historisches Obermarsberg e.V.
938.

__NOTOC__
Godina **938.** (**[[rimske brojke|CMXXXVIII]]**) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru.

## Događaji
* Dinastija Liao zauzima Peking; Nanjing je proglašen njenom "Južnom palačom".
* Bitka na Bach Dangu u kojoj vijetnamski ustanici pobjeđuju i tako stiču nezavisnost od kineske države Južni Han.

## Rođenja

* Hugo Capet, kralj Francuske (u. 996)

## Smrti

* 28. 7. &ndash; Thankmar, polubrat Otona I (za vrijeme opsade Eresburga) (r. cca. 908)
* Gospa Ise, japanska pjesnikinja (približni datum) (r. cca. 877)

## Reference
Kanal Choiseul

**Kanal Choiseul** (engleski: *Choiseul Sound*, španjolski: *Seno Choiseul*) je morski kanal u Falklandskom arhipelagu dio Atlanskog oceana koji razdvaja otok Istočni Falkland od poluotoka Lafonia.
## Geografija

*Kanal Choiseul* na ulazu kod otoka Lively ima dubinu od 21.9 do 32.9 metara, dno je muljevito pokriveno školjkama i algama, što je karakteristika stjenovitog dna.

Kanal je prvi oplovio francuski moreplovac Louis Antoine de Bougainville (1729. - 1811.) i nazvao ga po tadašnjem francuskom ministru vanjskih poslova Étienneu François de Choiseulu (1719. -1775.) 
## Izvori

## Vanjske veze
* Choiseul Sound (na portalu Marine World Database) 
* Detaljna karta Falklanda
939.

__NOTOC__
Godina **939.** (**[[rimske brojke|CMXXXIX]]**) bila je redovna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru.

## Događaji

* U Vijetnamu, nakon hiljadu godina kineske vlasti osnovana nezavisna država Dai Co Viet.
* Edmund I preuzima englesko prijestolje.
* Kraljevina Leon zauzima Madrid kojim su do tada vladali Mauri iz al-Andalusa.
* 8. 7. &ndash; *Ghaybat el-Kubra* ili Velika okultacija šijitskog imama Muhameda al-Mahdija, za koga šijiti dvanaestnici vjeruju da je dan-danas "skriven" od običnih vjernika.
* 14. 7. &ndash; Stjepan VIII nasljeđuje Lava VII kao 127. papa.
* 2. 10. &ndash; Bitka kod Andernacha u kojoj njemački kralj Oton I razbija pobunjene velmože koji su se okupili oko Eberharda od Frankonije.

## Rođenja

* Car Roman II od Bizanta
* car Taizong od Songa

## Smrti

* 13. 7. &ndash; Papa Lav VII
* 2. 10. &ndash; Gilbert, vojvoda od Lorene
* 27. 10. &ndash; kralj Athelstan od Engleske

## Reference
Bitka kod Andernacha

**Bitka kod Andernacha** se odigrala na obali Rajne 2. oktobra 939. između istočnofranačke (njemačke) kraljevske vojske na jednoj, i pobunjenih velmoža na čelu sa frankonijskim vojvodom Eberhardom i lotaringijskim vojvodom Gilbertom (Giselbertom) na drugoj strani. Njime je okončana pobuna njemačkih velikaša protiv njemačkog kralja Otona I.

Do pobune je došlo 938. godine nakon što je Eberhard odbio iskazati vjernost kralju Otonu. Eberhard je bio vjeran Otonovom ocu Heinrichu Ptičaru, ali samo zato što je stari monarh sebe vidio kao "prvog među jednakima" u odnosu na njemačke plemiće. Oton je, međutim, bio odlučan da ojača centralnu vlast, a što je protiv njega okrenulo ne samo velikaše poput Eberharda, nego i članove vlastite porodice kao što su bio braća Thankmar. Godine 938. je Oton uspio likvidirati Thankmara, ali je Eberhard sljedeće godine na svoju stranu privukao Otonovog brata, bavarskog vojvodu Heinricha I i lotariginijskog vojvodu Giselberta; podršku ustanicima je pružao i zapadnofranački (francuski) kralj Louis IV.

Oton je ustanike prvo porazio kod Xantena, ali nije uspio uhvatiti njihove vođe. Eberhard i Giselbert su se pregrupirali i ponovno napali kraljeva područja na obali Rajne, prvo opljačkavši Niederlahngau. Kada su prelazili Rajnu kod Andernacha, iznenadio ih je manji odred kraljevih lojalista pod grofom Konradom Kurzboldom od Niedrelahngau i njegovim rođakom Udom, grofom od Wetteraua i Rheingaua. Eberhard je poginuo u borbi, a Giselbert se utopio u Rajni prilikom pokušaja bijega. Na taj je način skršena pobuna, a Oton uspostavio svoj autoritet u kraljevstvu.
Andernach

**Andernah** () je grad u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 86 opštinskih središta okruga Majen-Koblenc. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 29.585 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (*AGS*) 7137003.

## Geografski i demografski podaci

Andernah se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Majen-Koblenc. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 60 metara. Površina opštine iznosi 53,2&nbsp;km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 29.585 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 556 stanovnika/km².

## Međunarodna saradnja




## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* Zvanični sajt opštine 
* Njem. Savezni zavod za statistiku 
* Stalna konferencija gradova i opština 
* KommOn  - Informacioni sistem gradova, opština i okruga.
Eberhard od Frankonije

**Eberhard III** (cca. 885 – 939) bio je njemački plemić i princ iz Konradinske dinastije, koji je od decembra 918. do smrti bio vojvoda Frankonije. 

Bio je brat njemačkog kralja Konrada I, a od 913. grof Hessengaua i Persgaua, te 918. grof od Oberlahngau. Frankonijom je zavladao 914. kao markgrof, da bi titulu vojvode stekao 918. Od 926. do 928. je nakratko bio i vojvoda Lotaringije.

Eberhard je titulu frankonijskog vojvode stekao zahvaljujući svom bratu, koji je u decembru 918. na samrti odlučio svoju krunu, umjesto članovima vlastite porodice, predati saksonskom vojvodi Heinrichu; Konradov je motiv bilo nastojanje da se postigne pomirenje između Saksonaca i Franaka, odnosno spriječi raspad istočnofranačkog (njemačkog) kraljevstva na plemenske države u trenutku kada su ga sa istoka ugrožavali Mađari. Konrad je kao kompenzaciju dobio Frankoniju.

Eberhard je ispočetka bio vjeran novom kralju, čak u toj mjeri da mu je 926. povjerena vlast nad vojvodstvom Lotaringija gdje je za dvije godine ugušio pobune, a potom mirno predao vlast novom vojvodi.

Dolazak Heinrichovog sina Otona na prijestolje 929. je, međutim, doveo do kvarenja odnosa sa saksonskom dinastijom, jer je Oton, za razliku od oca, inzistirao na jačanju centralne vlasti i umanjivanju moći velikaša. Povod za sukob je bio incident 937. koji se zbio u zamku Helmern kraj Peckelsheima, gdje je komandant lokalnog garnizona, Saksonac, odbio položiti zakletvu ne-Saksoncu. Kralj je Eberharda pozvao u Magdeburg gdje ga je natjerao da za kaznu plati globu, a njegove pomoćnike da nose mrtve pse na ulicama. Eberhard je takvo poniženje iskoristio kao povod da 938. digne ustanak. Njemu su se pridružili Otonov brat Thankmar i bavarski vojvoda Eberhard. Pobuna je nakratko ugušena nakon Thankmarove likvidacije 938.

Međutim, već sljedeće godine je Eberhard digao novi ustanak. Ovaj put je na svoju stranu doveo lotaringijskog vojvodu Giselberta, a podršku ustanicima je pružio i zapadnofranački (francuski) kralj Louis IV. Međutim, ustanici su 2. oktobra 939. odlučno poraženi u bitci kod Andernacha gdje je Eberhard poginuo.

## Izvori

 
 |-
Giselbert od Lotaringije

**Gilbert** (ili **Giselbert**) (cca. 890 - 2. oktobar 939) bio je vojvoda Lotaringije u prvim decenijama 10. vijeka. Bio je sin vojvode Reginara, a nije jasno kada je, zapravo postao vojvoda; kao datumi se spominju 910. i 915.

Godine 925. je dao zakletvu vjernosti istočnofranačkom (njemačkom) kralju Heinrichu I. Godine 930. se oženio za Heinrichovu kćer Gerbergu, kćer novog kralja Otona. Sa Otonom je došao u sukob i, uz podršku zapadnofranačkog (francuskog) kralja Louisa IV, digao ustanak, odnosno priključio se ustanicima vojvode Eberharda. Sudjelovao je u bitci kod Andernacha gdje su ustanici poraženi, te se utopio pokušavajući pobjeći preko Rajne. Vojvodstvo je preuzeo Otonov brat Heinrich.

## Vanjske veze
*
Dai Viet

**Đại Việt** (大越 , doslvno "Veliki Viet") je bilo službeno ime za državu pod vlašću vijetnamskih dinastija počevši s vladavinom Lý Thánh Tônga (vl. 1054–1072), trećeg kralja dinastije Ly. Ranije, od vremena Đinh Bộ Lĩnha (vl. 968–979), službeni naziv zemlje je bio Đại Cồ Việt (大瞿越); cồ (𡚝) je sinonim za 大. Izraz "Việt" is kognat s kineskom riječi "Yue", nazivom koji se u drevna vremena koristio za ne-kineske narde na području današnje južne Kine i sjevernog Vijetnama.

Godine 1400. je osnivač dinastije Ho, Hồ Quý Ly, promijenio ime u Đại Ngu (大虞). Godine 1407. je Vijetnam ponovno pao pod kinesku vlast pod dinastijom Ming, koja je potrajala do 1427, kada je zemlja preimenovana u Annam. Godine 1428. je Lê Lợi, osnivač dinastije Le, osloboidio Annam i ponovno proglasio kraljevstvo Đại Việt.

Kada je vlast nad zemljom preuzela dinastija Nguyen, naziv zemlje je godine 1804. promijenjen u Việt Nam (越南), sve dok ga car Minh Mạng 1839. nije opet promijenio u Đại Nam (大南, doslovno "Veliki Jug"); predstavljalo je službeno ime sve do 1945. kada se ponovno koristi izraz Việt Nam.

## Povezano
* Historija Vijetnama
* Popis vijetnamskih monarha

## Vanjske veze
* Google Books search
Stjepan VIII (papa)

**Stjepan VIII.** je bio papa od 14. srpnja 939. do listopada 942. godine. O njegovom životu ima vrlo malo podataka. Navodi se da je bio rodom iz današnje Njemačke, te da ga je za papu postavio lokalni rimski velmoža Alberic II od Spoleta. Kao i njegov prethodnik Lav VII, bio je Albericova marioneta, a sličan status će imati i njegov nasljednik Marin II.
Taira no Masakado

**Taira no Masakado** (&#24179;&#23558;&#38272;, ?&ndash;940) je bio član Kamu Taira klana u Japan. On je bio sin Taira no Jošimasa, šoguna Činđufua.

939. godine, u vreme Heian perioda, digao je bunu napadom na garnizon centralne vlade u Hitači provinciji, kada je i zarobio guvernera provincije. U decembru te godine osvojio je provincije Šimocuke i Kozuke i proglasio se novim carem. Centralna vlas u Kjotou je ucenila njegovu glavu i raspisala poternicu. 59 dana kasnije njegov rođak Sadamori ga je ubio i odneo njegovu glavu u Kjoto.
940.

__NOTOC__
Godina **940.** (**[[rimske brojke|CMXL]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru.

## Događaji
* Saadia Gaon u današnjem Iraku dovršava svoj siddur (jevrejsku knjigu molitvi).
* Na vlast stupa Gorm Stari, najstariji potvrđeni kralj Danske.
* Dinastija Liao na područjima pod svojom vlašću ukida dotadašnji običaj da mlađa sestra ima u braku zamijeniti stariju preminulu sestru. 
* U japanskoj Chibi osnovan hram Narita-san.
* U Velikoj Poljskoj se počinju graditi utvrđenja Giecz, Bnin, Lad, Gniezno, Poznan i Grzybowo, a koje će biti dovršene do 942.

## Rođenja

* Abu'l-Wafa, iranski matematičar
* Brian Boru, veliki kralj Irske
* Géza, *fejedelem* Mađara (približni datum)

## Smrti

* ar-Radi (kalif Bagdada)
* Ibn Muqlah, islamski kaligraf (r. 886)
* Taira no Masakado, vođa klana Taira

## Reference
Taira (klan)

:*Za ostala značenja riječi Taira v. [[Taira (razvrstavanje)]]*

 bio je vodeći japanski klan samuraja u srednjovjekovnom Japanu.

U japanskoj historiji, se zajedno sa klanom Minamoto, prvi put pojavljuje u Heianskom periodu kada su carevi bivšim članovima carske porodice davali plemićke titule. Za klan Taira se često koriste izrazi  ili , pri čemu se koristi kineski izgovor *hei*.

Ime Taira su prvi put koristili potomci carske dinastije, odnosno neki od unuka cara Kammua 825. ili kasnije. Kasnije se prezime počelo koristitu i za potomke careva Nimmyōa, Montokua i Kōkōa. Specifične nasljedne loze koje potiče od ovih careva se ponekad po caru Kammuu nazivaju *Kammu Heishi*.

Taira je bio jedan od četiri važna klana koji je dominirao japanskom politikom u Heianskom periodu (794-1185) - ostala tri su bila Fujiwara, Tachibana i Minamoto.

Loza Kammu Heishi, koju je 889. osnovao Taira no Takamochi (praunuk Kammu tennoa, vl. 781-806), bila je najjača od svih te se krajem Heianskog perioda pod Taira no Kiyomorijem nametnula svim ostalim, ustanovivši prvi režim pod dominacijom samuraja u historiji Japana.

Praunuk Heishi Takamochija, Taira no Korihira, preselio se u provinciju Ise (danas prefektura Mie) i uspostavio veliku dinastiju daimyoa. Masamori, njegov unuk; i Tadamori, praunuk, postali su sljedbenici zaređenih careva Shirakawe i Tobe. Taira no Kiyomori, sin i nasljednik Tadamorija, postao je daijō daijin (veliki ministar države) nakon pobjeda u Hogen metežu (1156) i Heiji metežu (1160). Kiyomori je uspio svog sina ustoličiti kao cara Antokua 1180, a što ej dovelo do Genpei rata (1180-85), ili Taira-Minamoto rata.

Kiyomorijevi sinovi, posljednji poglavari Kammu Heishije su konačno uništeni od vojske Minamoto no Yoritomoa u bitci kod Dan-no-ure. Njihov kraj je predmet japanskog epa *[[Priča o Heikeu]]* *(Heike Monogatari)*.

Kammu Heishi je imao mnoge pobočne loze kao što su Hōjō, Chiba, Miura i Hatakeyama.

Klan Oda iz vremena Ode Nobunage (1534-1582) je tvrdio da potiče od Taire, preko Taira no Chikazanea, unuka Taira no Shigemorija (1138-1179).
1394.

Godina **1394** (**[[rimski brojevi|MCCCXCIV]]**) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak (1. 1. po julijanskom kalendaru).

## Događaji
* 27. 1. - Savez hrvatsko-dalmatinskog bana Butka Kurjakovića sa gradom Zadrom (prijateljstvo i savez protiv neprijatelja kralja Žigmunda). 
* januar? - Razlaz i sukob bosanskog kralja Stjepana Dabiše sa Ivanom Horvatom i drugim protivnicima ugarsko-hrvatskog kralja Žigmunda.
* 11. 3. - Pobuna na Pagu protiv vlasti grada Zadra, koji na to brutalno odgovara.
* 9. 4. - Vuku Brankoviću potvrđeno pravo na mletačko građanstvo (najesen dogovorio prenos blaga u Dubrovnik).
* jun - Dabišin knez Ivan Radivojević opseda Horvatove ljude u Omišu i zauzima grad.
* jul - Markova braća Andrijaš i Dmitar tokom seobe u Ugarsku svratili u Dubrovnik i uzeli očevu srebrninu.
* 12. 8. - Vojska kralja Žigmunda, sa novim hrvatsko-dalmatinskim banom Nikolom Gorjanskim zauzela i spalila tvrđavu Dobor (kod Modriče) - zarobljena braća Horvat (Ivan i Pavao), vođe hrvatske opozicije Žigmundu, i mnogi drugi. 
** poslije Dobora - Dabiša se mora izričito odreći pretenzija u Hrvatskoj i Dalmaciji; ban Nikola Gorjanski porazio Vuka Vukčića kod Knina i zauzeo grad - kraj 12-godišnje pobune u Hrvatskoj. 
* 15. 8. - Ivan Horvat raščerečen u Pečuhu; nekoliko dana kasnije u Budimu pogubljen 31 plemić, i Čovko, verni mačonoša Stjepana Konta.
* 16. 9. - U Avignonu umro Klement VII., protupapa, 28. 9. ga nasljeđuje Benedikt XIII.
* 10. 10. - Bitka na Karanovasi ("rovovima"): Vlaški vojvoda Mirča I odbio invaziju Bajazita i njegovih vazala (postoji konfuzija između ove i bitke na Rovinama sledećeg proleća).
* 29. 11. - Seoul postao glavni grad korejske dinastije Čoson.
* prosinac - Split izabrao Nikolu Gorjanskog, hrvatsko-dalmatinskog bana, za svog kneza. 
* decembar? - Konstantin Balšić ovladao Krojom kao turski vazal, oženio se Jelenom Topija (ranije žena Marka Barbadiga, bivšeg vladara grada).

### Tokom/tijekom godine
* Novi mačvanski ban je Stjepan I. Korogy, a slavonski Detrik Bubek (obojica po drugi put). 
* Bajazit I počinje opsadu Carigrada (traje do Angorske bitke 1402, kao početak se pominju i '95 i '90).

## Rođenja

## Smrti

## Reference

* Svezak drugi: dio prvi. Treće doba: Vladanje kraljeva iz raznih porodica (1301-1526). Prva knjiga: Anžuvinci i Sigismund do gubitka Dalmacije (1301-1409), Vjekoslav Klaić (archive.org)