Imunski odgovor

**Imunski odgovor** predstavlja fiziološki odgovor organizma koji započinje aktivacijom imunog sistema prispjelim antigenom, a uključuje (korisni) imunitet na patogene mikroorganizme, naprimjer, ali i štetni *(auto)imunitet* na vlastite antigene, alergije i '(auto)transplantate*.

*Imunska reakcija* se ispoljava u interakciji specifičnog antigena i odgovarajućeg antitijela. Opća svojstvenost antigena je, prema tome, sposobnost iniciranja produkcije antitijela i vezivanja za njih. *Potpuni antigeni* posjeduju oba svojstva, a *nepotpuni* isključivo reagiraju sa antitijelima. Prema porijeklu, antigene dijelimo u prirodne (proteini, polisaharidi, mukopolisaharidi, izvjesni liposaharidi itd.) i *sintetičke* (poliaminokiseline: polifenilalanin, politriptofan itd.).

U imuni odgovor organizma poglavito su uključeni *T*– i *B*–limfociti i [[makrofag]]i. *T*–ćelije produciraju limfokine koji utiču na aktivnost drugih ćelija organizma–domaćina, dok *B*–limfociti *sazrijevaju* do produkcije imunoglobulina ili antitijela koji inter–reaguju sa različitim antigenima. Makrofagi “procesuiraju” antigene do imunogenih jedinica koje, s jedne strane, stimuliraju sazrijevanje *B*–limfocita u plazmocite koje produciraju antitijela, a s druge, podstiču oslobađanje limfokina iz *T*– ćelija.

*Komplement* je grupa “normalnih” serumskih proteina koji potpomažu imunitet organizma, a aktivirani su reakcijom [[antigen]] – [[antitijelo]]. [Već prvi kontakt [[organizam|organizma]] sa antigenom izaziva senzibilizaciju i pobuđuje primarni imuni odgovor. Ponovni kontakt senzibiliziranog organizma s istim antigenom, čak i na vremenskoj distanci od nekoliko sedmica, mjeseci ili godina, rezultira bržom i intenzivnijom reakcijom koja je okarakterizirana kao *sekundarni imuni odgovor*
(poznat i kao *anamnestička reakcija* ili “booster”– pojačani odgovor). Sekundarni imuni odgovor se prati mjerenjem nivoa cirkulirajućih antitijela u [[serum]]u. Imuni odgovor je moguće prenijeti iz senzibiliziranih u nesenzibilizirane jedinke preko seruma ili ćelija. Za imuni odgovor bitno je naglasiti da je visoko specifičan za pobuđujući antigen te da je, u normalnim okolnostima, usmjeren samo na strane (nevlastite) antigene.

==Proces==
Proizvedena antitijela u imunom procesu (*imunoantitijela*) će trajno reagirati sa provocirajućim antigenom svaki puta kada se on pojavi u organizmu ili ako se antigen i specifična antitijela izmiješaju u epruveti. Ponekad su antitijela permanentno prisutna i bez invazije odgovarajućeg antigena (npr. u [[krvna grupa|*ABO* sistemu krvnih grupa]] – *normoantitijela*).

Općenito uzevši, registrirano je više specifičnih oblika reakcije antigen – antitijelo, a koji se tretiraju kao sekundarne manifestacije istoznačnog osnovnog fenomena. Kada se kao antigen javlja određeni dio [[ćelije (biologija)|ćelije]], ova reakcija izaziva njegovu *aglutinaciju* (sljepljivanje,  zgrušavanje) ili *lizu* (razgradnju). Ponekad se takva reakcija može detektirati i taloženjem (*precipitacijom*), što je relativno česta pojava.  Pored toga, u imunim reakcijama se javljaju i *neutralizacija* (inaktivacija toksičnih antigena) i *opsonizacija* (povećavanje osjetljivosti antigena na fagocitozu, specijalnim imunim tijelima – *opsoninima*). Prema tome, na osnovu izloženog, možemo rezimirati da se imunitet organizma definira kao stanje otpornosti na određenu [[bolest]] (ili stranu [[organ]]sku supstancu) koja se realizira putem imunog sistema (*T*– i *B*–limfociti i njihovi produkti: *limfokini* i *imunoglobulini*). Aktivni imunitet se razvija u organizmu kao rezultat imunog odgovora na specifični antigen. Pasivni imunitet je stečeni [[imunitet]] koji se ostvaruje injekcijom antitijela ili imuno–ćelija  porijeklom iz drugog organizma. Za potpunije razumijevanje prirode i razvoja imuniteta, između ostalog, neophodno je i poznavanje još nekoliko temeljnih procesa i pojava, odnosno već pomenutih i drugih pojmova koji ih definiraju.

Odbrambena svojstva leukocita zasnivaju se na *fagocitozi*. Taj fenomen se ogleda u sposobnosti da prilikom prve invazije određenog antigena prvo reagiraju fagocitarne ćelije – [[Limfociti|*neutrofilni granulociti* i *monociti*]], koje intracelularno razlažu prispjele antigene. Budući da se na istovjetan način eliminiraju svi antigeni, ovaj proces je označen kao *nespecifična imuna reakcija*. U daljem razvoju imunog odgovora, pomenutim fagocitima se pridružuju i *limfociti* koji kontaktno reagiraju sa dijelovima fagocitiranog [[antigen]]a i skupa sa pomenutim fagocitima luče niz aktivnih supstanci (*kina*). Pritom fagociti i limfociti djeluju interaktivno i stimuliraju blastnu transformaciju limfocita. *Blasti* su relativno male ćelije – sa izrazito visokim [[mitoza|mitotskim]] indeksom. Njihovom ubrzanom diobom, u limfnim [[organ]]ima se ostvaruju uvjeti za nastanak ekskluzivnih antitijela za diferenciranu eliminaciju određenih antigena, tj. javljaju se *specifične imune reakcije''.

## Povezano
*Imunitet
*Imunski sistem

## Reference