1634.

Godina **1634** (**[[rimski brojevi|MDCXXXIV]]**) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u srijedu po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.

## Događaji
* 14. 1. - Druga buna Štibrenaca: Hrvatski sabor rekao da se pobunjenici koji prebjegnu na imanja druge vlastele mogu hvatati.
* 18. 2. - Carski komandant Albrecht von Wallenstein otvoreno optužen za izdaju.
* 24/25. 2. - Wallenstein ubijen od svojih škotskih i irskih oficira.
* 1. 3. - Smolenski rat: ruski logor prinuđen na predaju (komandant Mihail Šein zbog ovoga pogubljen u aprilu).
* 25. 3. - U Provinciju Maryland stiže njen prvi guverner Leonard Calvert; dva dana kasnije osnovan St. Mary's City, četvrto trajno englesko naselje u Americi.
* 2. 5. - Tridesetogodišnji rat: grad Bautzen spaljen prilikom povlačenja carske vojske, poginulo 700 građana.
* 13. 5. - Bitka kod Liegnitza je saksonska pobeda nad carskom vojskom.
* 8. 6. - Hrvatski sabor šalje u Austriju dvojicu izaslanika da traže pomoć, jer se Turci spremaju za rat (protiv Poljske) - jedan se vraća sa tri velika željezna topa i dr.
* 14. 6. - Poljanovski mir između Poljske-Litvanije i Rusije.
* 2. 7. - Venčali se Rembrandt van Rijn i Saskia van Uylenburgh koja će biti model na nekoliko njegovih slika.
* 26. 7. - Carske trupe povratile Regensburg.
* avgust? - Jean Nicolet je prvi Evropljanin u Wisconsinu, nada se da će naći Pacifik.
* 18. 8. - U Loudunu, Francuska, spaljen svećenik Urbain Grandier optužen za vještičarenje.
* 6. 9. - Tridesetogodišnji rat: bitka kod Nördlingena je velika carsko-španska pobeda nad Šveđanima i nemačkim protestantima, zarobljen švedski general Gustav Horn; na desnom krilu se istakli Hrvati.
* septembar - Poljsko-turski rat (1633-34): obe strane okupljaju vojsku, ali sklapa se mir.
* 11/12. 10. - Poplava Burchardi odnosi hiljade života na nemačkoj i danskoj obali Severnog mora.
* 1. 11. - Pariski ugovor: Francuska ulazi direktno u Tridesetogodišnji rat na strani protestanata (Šveđani nisu sasvim zadovoljni ovim ugovorom pa će u aprilu biti sklopljen drugi).
* 6. 11. - Hrvatski sabor iznosi neke žalbe: general Schwarzenberg izazvao bana Erdedija na dvoboj, njemački vojnici u Varaždinu pretukli plemićkog suca Šemovečkog, episkop Maksim zauzeo imanje Domankuš, ivanićki kapetan oteo biskupove zemlje u okolici, čak 14 pritužbi na koprivničkog kapetana Mensperga itd.
* 18. 12. - Kralj Ferdinand došao na sabor u Šopronu (traje do veljače).
* prosinac - Ogulinski kapetan Gašpar Frankopan upao u Tursku i opljačkao "Pritinsku" kod Izačića, zatim razbio bihaćke Turke kod Zavalje, poginuo im zapovjednik Derviš-aga Hudugarić.

### Kroz godinu
* 1633/34 - Obnovljene freske u Crkvi svetih Apostola u Pećkoj patrijaršiji.
* 1633/34 - Izgrađena Devova džamija u Foči i 1634/35. Ibrahim-agina džamija u Mostaru.
* Prvi put se spominje Ruma, raniji Jelenac.
* Bosanski beglerbeg Hasan-paša svrgnut i osuđen na smrt - jedno vrijeme se skriva u Sarajevu pa bježi u šumu.
* Katolici Srbi i Albanci u Staroj Srbiji i Makedoniji pod udarom Turaka nakon rata sa Poljskom - dolazi do prisilne islamizacije, naročito u Prizrenskoj nahiji i Metohiji.
* Turci ugušili pobunu Kuča i Pipera, pridobili Crnogorce koji su u lošim odnosima sa brdskim i hercegovačkim plemenima.
* U manastiru Hopovo napisan Žitomislićki hronograf.
* prije 1635 - Katolici iz Požeškog polja ubili srpskog episkopa Ćirila (ranije je Požeška eparhija zahvaljujući dobrim odnosima sa Turcima tražila vjerske daće i od katolika).
* Stockholm je i zvanično proglašen švedskom prestonicom.
* Špekulanti ulaze na tržište lala u Holandiji (tulipanomanija dostiže vrhunac 1637).
* Holanđani zauzeli Kurasao.
* Englezi se naselili u portugalskoj luci Kočin u Indiji.
* Etiopski car Fasilides sasvim proterao jezuite iz zemlje.
* U Minhenu osnovana pivara Paulaner; ove godine kuga u gradu ubila trećinu stanovništva.

## Rođenja

* ? - Šiško Gundulić, pjesnik i dramatik († 1682)

## Smrti

* 25. 2. - Albrecht von Wallenstein (ubijen), carski general (* 1583)
* 23. 8. - Abaza Mehmed-paša (pogubljen), vidinski paša (* 1576)
* ? - Ahizade Hüseyin Efendi (pogubljen), osmanski šejhulislam

## Reference

;Literatura
* Rudolf Horvat, *[https://hr.wikisource.org/wiki/Povijest_Hrvatske_I._%28R._Horvat%29/Ban_Sigismund_Erdedi Ban Sigismund Erdedi]* (hr Wikisource)
* *Historija naroda Jugoslavije II*, Školska knjiga Zagreb, 1959