open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eleonora Duse

**Eleonora Duse** (Vigevano, 3. listopada 1858. – Pittsburg, 21. travnja 1924.), talijanska glumica.

Smatrala se jednom od najvećih glumačkih zvijezda i ikonom popularne kulture Belle Epoquea. Bila je poznata i po burnom ljubavnom životu, uključujući aferu s poznatim književnikom Gabriele d'Annunziom.

U 66. godini, teško bolesna od tuberkuloze, zadivila je svjetsku javnost iznenadnim gostovanjem u Pragu i Pittsburgu. Godinama usamljena i daleko od pozornice vratila se na scenu trijumfalno, ali posljednji put. Kao protagonistica u drami *"Zatvorena vrata"* glumila je sjedeći, a govorila promuklim jedva čujnim glasom, da bi zadnju snagu svojih razjedenih pluća čuvala za svršetak, kada je znamenitim scenskim krikom očajnički zavapila: *"Sama! Sama!"*. Kraj predstave poistovjetio se i s krajem njezina burna i slavna života. 

Zagušena kašljem, umrla je sasvim sama, u hotelskoj sobi u Pittsburgu.
Ljubomir Đukić

**Ljubomir Đukić** (8. jul 1966), jugoslavenski pisac. Piše poeziju, poetsku prozu, prozu, kritičke osvrte, a aktivan i na polju performansa. Idejni tvorac i osnivač Umetničke radionice „Kanjiški krug“ i dvojezičnog književnog časopisa *[[Orbis (časopis)|Orbis]]* (objavljivan od 1996. do 2007. godine)

Objavio je osam knjiga poezije. Bio je saradnik mnogih omladinskih, studentskih i knjževnih časopisa u SFRJ.

„Divne, realne laži“ je knjiga o poeziji Ljubomira Đukića autora Miodraga Mrkića (1999)

Deceniju se bavio organizacijom klupskog života; propagirajući elektronsku muziku (*house, techno, trance...*).

Živi i stvara u Subotici, izučavajući psihosocijalnu kulturu, umetnost i komunikaciju seksualnih manjina (LGBT populacija).
## Opus
;Knjige
* *Darežljivi morbidarijum*
* *Lični prtljag*
* *Divne, realne laži*, knjiga o poeziji Ljubomira Đukića; autora Miodraga Mrkića (1999)
;E-knjige
* *Stara Kanjiža* (2015)
* *Nije teško biti gej* (2016)
*fragmenti intime (2019)

## Vanjske veze
* Divne, realne laži
* Stara Kanjiža
* Nije teško biti gej
* fragmenti intime
Euktemon

**Euktemon** ( odn. Ευκτήμων ο Αθηναίος, ; druga polovina 5. veka pne.), bio je atinski astronom, Metonov savremenik i saradnik. O njegovom radu se malo zna, osim partnerstva sa Metonom i onoga što pominje Klaudije Ptolemej. Sa Metonom je obavio niz osmatranja solsticija (tačaka u kojima je Sunce na najvećoj udaljenosti od ekvatora), kako bi odredili dužinu tropske godine. Gemin i Ptolemej ga navode kao izvor znanja o izlasku i zalasku zvezda. 

Mesečev krater Euktemon je nazvan po njemu.

## Vanjske veze
(na engleskom:)
* Imago Mundi: Euctemon 
* The Ancient Library 
* Greek Astronomy
Kapitulacija Japana

**Predaja Japana** u augustu 1945. je označila konačni završetak drugog svjetskog rata. 10. augusta 1945. nakon što su Mandžuriju napale sovjetske trupe i nakon što su SAD izvršile atomsko bombardiranje Hiroshime i Nagasakija, japansko vodstvo - koje je predstavlajo Vrhovni ratni savjet (tzv. "velika šestorka") je odlučilo da, načelno, prihvati savezničke zvjete za završetak rata iznesene u Potsdamskoj deklaraciji. Nakon nekoliko dana skrivenih pregovora i neuspjelog državnog udara, car Hirohito se preko radija obratio narodu te carskoj objavi 15. augusta objavio kako Japan pristaje na predaju. 28. augusta je započela okupacija Japana od strane Vrhovnog komandanta Savezničkih sila. 2. septembra je japanska vlada potpisla Japanski protokol predaje, kojim je službeno završio drugi svjetski rat. Neke izolirane jedinice japanskih oružanih snaga u Aziji i na pacifičkim otocima su se odbili predati te su mjesecima, pa i godinama, sve do 1970-ih, nastavili borbu.

## Vanjske veze
=
* Original Document: Surrender of Japan  
* United Newsreel of surrender from Google Video  
* The last mission over Japan 
* Hirohito's Determination of surrender 終戦 ''Syusen'' (japanski)
* Tajne bilješke privatnih razggovora britanskog premijera Churchilla i maršala Staljina na Potsdamskoj konferenciji 17. jula 1945.
Kleomed

:*Za krater videti [[Kleomed (krater)]]*
**Kleomed** ( odn. Κλεομήδης ο κοσμογράφος, ; vreme života: ?)

## Periodizacija njegovog dela
Datumi njegovog rođenja i smrti nisu poznati - sugestije za vreme nastanka njegovog dela se kreću od polovine 1. veka pne. do 400. n.e.. Oni raniji datumi počivaju na činjenici da se Kleomed opširno poziva u svom delu na rad matematičara i astronoma Posidonija sa Rodosa (135 - 51. pne.), a izgleda ne na sva dela Ptolemeja (85 - 165 n.e.). Ove pretpostavke su dovedene u pitanje na osnovu toga što se Kleomedovo delo bavi relativno elementarnom astronomijom, tako da pozivanje na Ptolemeja ne bi moralo biti očekivano.

Matematičar Otto Neugebauer je pažljivo ispitivao Kleomedova astronomska osmatranja i kao njihov datum pretpostavio 371. n.e. (±50 godina). Nojgebauerova procena je takođe dovedena u pitanje, na osnovu toga što je Kleomed dovoljno često pravio osmatračke greške da bi smo mogli presuditi kojim osmatranjima treba verovati, u svrhu datiranja njegovog dela.

## ''O kružnim kretanjima nebeskih tela''
Knjiga po kojoj je Kleomed poznat, prilično je osnovni astronomijski udžbenik u dva toma. Njegova namera u pisanju je izgleda bila filozofska koliko i naučna - dosta prostora troši na kritiku (zaista pogrešnih) epikurejskih naučnih ideja (Kleomed je izgleda bio posvećeni stoik).

Većina modernih astronoma kritikuje Kleomedovu knjigu kao loše napisanu - cene je pre svega što je u njoj očuvana, izgleda doslovce, glavnina Posidonijevih spisa o astronomiji (nijedna Posidonijeva knjiga nije sačuvana). Kleomed je tačan u nekim zapažanjima u vezi pomračenja Meseca, naročito u svojoj pretpostavci da senka na Mesecu sugeriše sferičnu Zemlju. Takođe, dalekovido uviđa da su apsolutne veličine mnogih zvezda možda veće od Sunčeve (i da bi Zemlja, gledano sa površine Sunca, mogla izgledati kao mala zvezdica).

Ova knjiga je prvi izvor poznate priče o tome kako je Eratosten izmerio obim Zemlje. Mada neki misle da je ovo legendarna priča, većina modernih matematičara i astronoma veruje da je opis razuman (i veruju da je ovo Eratostenovo dostignuće jedno od najimpresivnijih u antičkoj astronomiji).

Kleomed je prvi dao jasan iskaz u vezi objašnjenja Sunčeve iluzije (ili Mesečeve iluzije). Tvrdio je da Sunce (ili Mesec) izgleda udaljenije na horizontu nego u zenitu, pa time i veće (pošto je njegova ugaona veličina konstantna). Ovo objašnjenje je pripisao Posidoniju.

## Zaveštanje
Po Kleomedu je nazvan jedan krater u severoistočnom delu vidljivog Meseca.

## Fusnote

## Dodatna literatura
(na engleskom:)
* Alan C. Bowen, Robert B. Todd, *Cleomedes' Lectures on Astronomy. A Translation of The Heavens with an Introduction and Commentary*. University of California Press, 2004. 

## Vanjske veze
(na engleskom:)
* 
* An article on Cleomedes' description of atmospheric enlargement from ''Perception'' (2000)
Leopold I. (razvrstavanje)

Ime **Leopold I.** može biti:
* Leopold I., car Svetog Rimskog Carstva (1640-1705)
* Leopold I. (belgijski kralj) (1790-1865)
Emilio Salgari

**Emilio Salgari** ( ispravno, mada često pogrešno i kao [ˈsalgaɾi]; 21. august 1862 – 25. april 1911) bio je italijanski pisac, koji je početkom 20. vijeka stekao enormnu popularnost s avanturističkim i historijskim romanima. Iako u svoje vrijeme nije bio cijenjen od strane kritike, dan-danas je zadržao reputaciju jednog od najčitanijih italijanskih pisaca. Njegova proza, često smještena u egzotične lokacije, imala je za njegovo vrijeme nekarakterističan antiimperijalistički stav, zbog čega je 1960-ih stekao dodatnu popularnost. Današnja ga publika najviše pozna po seriji romana o Sandokanu, koja je 1970-ih adaptirana u popularnu TV-seriju s Kabirom Bedijem u glavnoj ulozi.

## Povezano
* Sandokan
Sandokan

**Sandokan** je čuveni izmišljeni gusar iz kasnog 19. veka, koji se prvi put pojavio u romanu objavljenom 1883. Njegov lik je stvorio italijanski pisac Emilio Salgari. Bio je heroj 11 avanturističkih romana. U regionu Južnog kineskog mora poznat je kao „Malezijski tigar“.

Sandokan je predvodnik grupe gusara poznatih kao Tigrovi iz Mompracema. Oni se bore protiv evropskih kolonijalista. Glavni pomoćnik mu je Janez de Gomera, portugalski hrabri i duhoviti avanturista.

Ime Sandokan je varijacija imena grada Sandakan na severnom Borneu.

Naslovi romana su:
* Misterija crne džungle (*I Misteri della Jungla Nera*, 1895)
* Malezijski gusari (*I Pirati della Malesia*, 1896)
* Tigrovi iz Mompracema (*Le Tigri di Mompracem*, 1900)
* Dva tigra (*Le due Tigri*, 1904) 
* Kralj mora (*Il Re del Mare*, 1906)
* Potraga za prestolom (*Alla conquista di un impero*, 1907)
* Sandokan uzvraća (*Sandokan alla riscossa*, 1907)
* Povratak u Mompracem (*La riconquista del Mompracem*, 1908)
* Braman (*Il Bramino dell'Assam*, 1911)
* Imperija se ruši (*La caduta di un impero*, 1911)
* Janezova osveta (*La rivincita di Yanez*, 1913)

## Sandokan u medijima
Serija filmova o Sandokanu je snimljena 1960-ih u Italiji, sa američkim glavnim glumcima.
* *[[Sandokan the Great (film)|Sandokan the Great]]* (1963) - Stiv Rivs
* *[[Sandokan - The Pirate of Malaya]]* (1964) - Stiv Rivs
* *Sandokan Fights Back* (1964) Rej Denton
* *Sandokan Against The Leopard of Sarawak* (1964) Rej Denton

Najpoznatija adaptacija Sandokana na ekranu je RAI-jeva miniserija *[[Sandokan (TV serija)|Sandokan]]* snimljena 1976. godine, u kojoj je naslovnu ulogu glumio indijski glumac Kabir Bedi. Ona je također u prikazivana kao igrani film u dva dela, te imala sledeće nastavke:

* *Sandokan* (1976)
* *Sandokan Fights Back* (1977)
* *The Return of Sandokan* (1996)
* *The Son of Sandokan* (1998)

Animirani filmovi: 
* Serija BBC iz 1992, u kojoj je Sandokan animirani tigar. 
* Italijanska animirana serija u tri dela iz 1998. (*Sandokan, la tigre della Malesia*, *Sandokan, la tigre ruggisce ancora*, *Sandokan, il coraggio della tigre*)

## Vanjske veze
* Prva tri poglavlja knjige Tigrovi iz Mompracema
Le Tigri di Mompracem

**Tigrovi Mompracema** () je roman italijanskog pisca Emilio Salgari|Emilija Salgarija, izvorno objavljen 1900. godine. Radnja romana, smještena u sredinu 19. vijeka, prati pustolovine malezijskog pirata Sandokana koji se zajedno sa svojim prijateljem Yanezom de Gomerom bori protiv britanskih imperijalista, kao i za srce prelijepe Lady Marianne Guillonk. Radnja romana je poslužila kao predložak za *[[Sandokan (mini-serija)|Sandokan]]*, enormno popularnu TV-seriju iz 1976. godine.

## Vanjske veze
* Read the first three chapters. 
* Read a review of Sandokan: The Tigers of Mompracem.
* Read a review of the Sandokan series at SFSite.com. 
* Read a review at Pirates and Privateers. 
* Read a Sandokan Biography. 
* Read about the historical Sandokan.
* Find a copy.
Univerzitet u Prištini

**Univerzitet u Prištini** ima više značenja:

* Univerzitet u Prištini (1969–1999), univerzitet u Prištini osnovan 1969. i podeljen 1999. na dva današnja univerziteta istoga naziva.
** Univerzitet u Prištini (Kosovska Mitrovica), univerzitet sa sedištem u Kosovskoj Mitrovici, koji kao službeni jezik nastave ima srpski.
** Univerzitet u Prištini (Priština), univerzitet sa sedištem u Prištini, koji kao službeni jezik nastave ima albanski.
Trikvetrum (astronomija)

**Trikvetrum** (, sa značenjem "trouglasti/trokutasti") - srednjovekovni naziv antičkog astronomskog instrumenta, kojeg je prvi opisao Ptolemej u *[[Almagest]]*u (V.12). Bio je poznat i po nazivom *Paralaktički lenjiri*, korišćen je za određivanje altituda (visina) nebeskih tela. Ptolemej ga naziva *paralaktičkim instrumentom*, izgleda da ga je koristio za određivanje zenitalnog rastojanja i paralakse Meseca.

Vršio je istu funkciju kao i kvadrant, a zamišljen je da bi se prevazišle teškoće graduisanja lukova i krugova. Sastojao se od vertikalne letve sa graduisanom skalom i dva pivotirana kraka uzglobljena s obe strane (vidi sliku), pri čemu gornji krak ima nišan. Dva kraka su tako spojena da njihovi krajevi mogu klizati. Dok osoba posmatra (nišani) duž gornjeg kraka, donji menja svoj ugao. Očitavanjem položaja donjeg kraka, u kombinaciji sa vertikalnom dužinom, može se izračunati zenitalno rastojanje (ili alternativno, altituda) nebesko tela.

Trikvetrum je bio jedan od najpopularnijih astronomskih instrumenata do otkrića teleskopa; uglove je mogao meriti s većom preciznošću nego astrolab. Kopernik opisuje njegovu upotrebu u četvrtoj knjizi *[[De Revolutionibus]]*, pod naslovom *Instrumenti parallactici constructio*. Instrument je koristio i Tiho Brahe.

## Fusnote
Lipov Lad

**Lipov Lad** je jedan od beogradskih krajeva i jedna od 17 zvezdarskih mesnih zajednica.

## Ime

Kraj je dobio ime po kafani "Lipov Lad" (skraćeno od "lipov hlad"), oko koje rastu lipe.

## Položaj
Kraj se nalazi na oko 2,5 kilometra od centra Beograda. Granice mesne zajednice (MZ) "Lipov Lad" su: Bulevar Kralja Aleksandra, ranije Revolucije (prema severoistoku i zvezdarskoj MZ "Slavujev Potok" odn. Lionu), ul. Stanislava Sremčevića (jugoistok, MZ Vračarsko Polje), ul. Vojislava Ilića (jugozapad, opština Vračar odn. kraj Crveni Krst) i ul. Bregalnička (severozapad, MZ Smederevski Đeram).

## Karakteristike
Kraj je uglavnom stambeni, sa višim zgradama i komercijalnim sadržajima uglavnom uz Bulevar. Prema popisu iz 2002., MZ je imala 5162 stanovnika. Kraj je uglavnom izgrađen 1960-tih, sa travnjacima, igralištima i zelenilom između zgrada. Kafana "Lipov Lad" (nova zgrada), po kojoj je kraj dobio ime, nalazi se u zapadnom delu MZ, uz Bulevar.

## Peti Park
Peti Park ili Parkić je mala zelena površina u severoistočnom kutu MZ, na uglu ulica Stanislava Sremčevića i Despota Olivera, bivša Toneta Tomšiča. Gradska vlada je tu sredinom 2005. isekla drveće zbog gradnje tržnog centra. Lokalno stanovništvo je protestovalo, želeći da sačuva zelenu površinu, tako da je i policija morala uredovati. Gradska vlada je tvrdila da je površina bila namenjena za gradnju još 1980-tih a da je mini-park bio samo privremeno rešenje. Lokalno stanovništvo je dobilo podršku ostalih Beograđana i nekih slavnih ličnosti i rok grupa. U januaru 2008. zvezdarska opština je posadila 31 jelu u pokušaju da očuva park.

## U popularnoj kulturi
U filmu "Ko to tamo peva", dok putnici autobusa hodaju u učiteljevoj pogrebnoj povorci, Pevač (Dragan Nikolić) kaže Mladi (Neda Arnerić): "Zakasniću na audiciju za pevače u Lipovom Ladu. To je najbolji restoran u Beogradu".

## Izvori
* Granice opštine Zvezdara i mesnih zajednica  - .kml fajl, otvara se *Google Earth*om.
* Fotokarta Beograd, *MapSoft & Geokarta*, 2005.
* Plan grada Magic Map
* Spisak Mesnih zajednica:
** Na sajtu opštine , ali ima nekoliko parova MZ sa istom adresom sedišta (stanje od 31.1.2009.), što je preneto i u gore pomenuti .kml fajl, što otežava identifikaciju.
** Alternativni spisak  - pouzdaniji, osim za MZ Zvezdara (za nju vidi prethodni sajt) (stanje od 31.1.2009.)

## Vanjske veze
* Pesma o starom Lipovom ladu
* Peti Park
Glas

**Glas** ili **fon**, u jezikoslovlju, najmanji raspoznatljivi govorni odsječak, odonosno najmanju raspoznatljivu govornu jedinicu. Glas je najmanji odsječak govora koji se može ponavljati ili zamjenjivati.

Glas je najmanja jezična jedinica kojom razlikujemo značenje riječi.
Znak kojim se glas bilježi je slovo, Glasovi mogu biti: Prema načinu tvorbe, prema mjestu tvorbe i prema zvučnosti

Dva su glasa različita ako se razlikuju za barem jedno opažajno obilježje. Tako je npr. glas  u riječi *A*'n**a'' različit od glasa  u riječi ''A**n**ka''. Prvi je glas po mjestu tvorbe nadzubni (alveolarni) a drugi mekonepčani (velarni).

== Podjela glasova u srpskohrvatskom ==
=== Samoglasnici ===
[[Samoglasnik|Samoglasnici]], otvornici ili vokali u [[Fonetika|fonetskom]] smislu glasovi su koji se stvaraju bez zapreke u govornom traktu tako da zračna struja slobodno prolazi od pluća do usana.

Samoglasnici u standardnom srpskohrvatskom jeziku u fonetskom smislu su: [**a**], [**e**], [**i**], [**o**], [**u**] i [[dvoglas]] [] (''ije'').

U [[Fonologija|fonološkom]] smislu samoglasnici su [[slog]]otvorni glasovi.

U tom smislu, osim gore navedenih samoglasnika, i slogotovorno [] predstavlja samoglasnik u srpskohrvatskom jeziku (crv, prst).

=== Suglasnici ===
[[Konsonant|Suglasnici]], konsonanti ili zatvornici (u fonetskom smislu) glasovi su koji se stvaraju tako da je prolaz zračnoj struji potpuno ili djelomično zatvoren.

Suglasnici u srpskohrvatskom jeziku su: [**b**], [] (***c***), [] (***č***), [] (***ć***), [**d**], [] (***dž***), [] (***đ***), [**f**], [**g**], [] (***h***), [**j**], [**k**], [**l**], [] (***lj***), [**m**], [**n**], [] (***nj***), [**p**], [**r**], [**s**], [] (***š***), [**t**], [] (***v***), [**z**] i [] (***ž**').

Samoglasnici i suglasnici nižu se u riječi, a onaj dio riječi koji se može izgovoriti kao izgovorna cijelina naziva se slog.

Suglasnici se dijele po tvorbenom mjestu i načinu.<br />
Suglasnici po tvorbenom mjestu:<br />
usnenici: b, p, m<br />
zubousnenici: v, f<br />
zubnici: c, z, s, d, t, n<br />
desnici: r, l<br />
nepčanici: j, lj, nj, đ, dž, š, č, ć<br />
jedrenici: k, g, h

Suglasnici po tvorbenom načinu: zvonačnici (sonanti) i šumnici (konsonanti)<br />Šumnici se po zvučnosti dijele na zvučne i bezvučne.<br />


Odnos čestoće pojavljivanja u srpskohrvatskom jeziku je 45[[Postotak|%]] samoglasnici naspram 55% suglasnici.

== Povezano ==
* [[fonem]]
* [[fonetika]]
* [[samoglasnik]]
* [[suglasnik]]
* [[Gramatika srpskohrvatskog jezika]]

== Izvori ==


== Literatura ==
* Stjepan Babić i sur.: *Povijesni pregled, glasovi i oblici hrvatskoga književnog jezika*. Hrvatska akademija znanosti i umjetnosti i Globus, Nakladni zavod, Zagreb, 1991. 
* Lugarić, Koharović: *Hrvatski jezik'' - udžbenik za 8. razred osnovne škole
Sandokan (mini-serija)

***Sandokan*** je italijansko-zapadnonjemačko-britanska mini-serija, originalno prikazana na programu italijanske TV-mreže Rai Uno 1976. godine. Radnja joj se temeljila na *[[Le Tigri di Mompracem|Tigrovima Mompracema]]* romanu Emilija Salgarija i pratila pustolovine Sandokana, malezijskog princa i gusara koji se sredinom 19. vijeka borio protiv britanskih kolonijalista. Serija je doživjela tako veliki uspjeh da je širom Evrope bila distribuirana u obliku dvodijelnog igranog filma, a tumač naslovne uloge, indijski glumac Kabir Bedi postao je međunarodna zvijezda. Serija je dobila tri nastavka u obliku TV-filmova, a potakla je i izdavanje niza roto-romana, stripova i albuma sa samoljepivim sličicima o Sandokanu.

## Vanjske veze
*
Prvenstvo Srbije u rešavanju sudokua

**Prvenstvo Srbije u rešavanju sudokua** održava se od 2006. godine. Organizuje ga Savez zagonetača Srbije. Najuspešniji takmičari stiču pravo nastupa u reprezentaciji Srbije na Svetskom prvenstvu u rešavanju sudokua.

Dosadašnji osvajači medalja na prvenstvima Srbije u rešavanju sudokua bili su:
* 2006. (Novi Sad): **1.** Nikola Živanović, 2. Milan Sečujski, 3. Jelena Đurić;
* 2007. (Beograd): **1. Dragan Tolomanoski**, 2. Dragan Stojanović, 3. Jelena Đurić;
* 2008. (Beograd): **1. Nikola Živanović**, 2. Dragan Tolomanoski, 3. Bojana Vojnović;
* 2009. (Beograd): **1. Dragan Tolomanoski**, 2. Branko Ćeranić, 3. Dragan Stojanović;
* 2010. (Pančevo): **1. Nikola Živanović**, 2. Dragan Tolomanoski, 3. Vesna Jovanović.

## Povezano
* Savez zagonetača Srbije 
* Reprezentacija Srbije u rešavanju logičkih zagonetaka
* Svetsko prvenstvo u rešavanju sudokua
* Svetsko prvenstvo u rešavanju logičkih zagonetaka
Prvenstvo Srbije u kvizovci

**Prvenstvo Srbije u kvizovci** održava se od 2005. godine. Organizuje ga Savez zagonetača Srbije. Prvenstvo se organizuje s ciljem da se kvizovci, koja je slična engleskom skreblu, vrati popularnost koju je imala osamdesetih godina 20. veka u Jugoslaviji i Srbiji.

Dosadašnji osvajači medalja na prvenstvima Srbije u kvizovci bili su:
* 2005. (Novi Sad): **1. Dejan Maslarević**, 2. Zoran Radisavljević, 3. Dejan Nedić;
* 2006. (Valjevo): **1. Marko Obradović**, 2. Jovan Novaković, 3. Zoran Radisavljević;
* 2007. (Čačak): **1. Marko Obradović**, 2. Velibor Marjanović, 3. Slavko Bovan;
* 2008. (Beograd): **1. Marko Obradović**, 2. Velibor Marjanović, 3. Nikola Živanović.
* 2009. (Valjevo): **1. Zoran Radisavljević**, 2. Marko Obradović, 3. Velibor Marjanović.
* 2010. (Beograd): **1. Marko Obradović**, 2. Zoran Radisavljević, 3. Velibor Marjanović;

## Povezano
* Savez zagonetača Srbije
Agrokomerc

***Agrokomerc*** je naziv za poljoprivredno poduzeće sa sjedištem u Velikoj Kladuši. Osnovano je 1968. godine te se u nepune dvije decenije, zahvaljujući menadžerskim sposobnostima svog direktora Fikreta Abdića pretvorila u jedno od najuspješnijih i najvećih poduzeća socijalističke Jugoslavije. Godine 1987. je Agrokomerc postao predmetom afere Agrokomerc, odnosno skandala vezanih uz milione dolara bezvrijednih mjenica, a koji je dobio političku i etničku dimenziju. Poslovne veze i logistička infrastruktura Agrokomerca su za vrijeme rata u Bosni i Hercegovini omogućili stvaranje kratkotrajne Republike Zapadne Bosne s Abdićem na čelu. Nakon rata Agrokomerc je prešao u vlasništvo Federacije BiH.
Timoharis

**Timoharis iz Aleksandrije** (; oko 320. pne. - 260. pne.), grčki astronom i filozof. Verovatno je rođen u Aleksandriji, bio je Euklidov savremenik.

Uz Aristilovu pomoć je, negde u prvoj polovini 3. veka pne., napravio prvi zvezdani katalog u zapadnom svetu. Preko 150 godina kasnije, Hiparh će porediti svoj katalog sa Timoharisovim i otkriti da se vremenom promenila longituda zvezda, na osnovu čega je utvrdio prvu vrednost precesije ekvinoksa.

Njegov pomen Merkura je treći zabeleženi u istoriji.

Po njemu je nazvan jedan krater na Mesecu.

## Vanjske veze
(na engleskom:)
* Windows to the Universe: Discover Mercury
Philippe Leroy

**Philippe Leroy** (Pariz, 15. oktobar 1930. -) je francuski glumac, najpoznatiji po ulozi Yaneza de Gomere, portugalskog pomorca koji se pridružio naslovnom junaku u popularnoj TV-seriji *[[Sandokan (mini-serija)|Sandokan]]*.

## Vanjske veze
* 
*
Kviz-kup Srbije

**Kviz-kup Srbije** prvi put je održan 2008. godine u okviru Memorijala Tomislava Munišića. Organizuje ga Savez zagonetača Srbije.

## 2008.
Na **Kviz-kupu Srbije** za 2008. godinu ljubitelji kvizova, među kojima je bilo i nekoliko poznatih šampiona, pokazali su izvanredno znanje, a u uzbudljivom finalu **Vladimir Krnač** pobedio je **Marka Obradovića**. Treće mesto, na osnovu boljeg rezultata u kvalifikacijama, zauzeo je **Jovan Ćuk**.

Uoči ovog takmičenja formirana je **kviz-sekcija** u okviru Saveza zagonetača Srbije, koja će uskoro imati i rubriku na sajtu Saveza zagonetača Srbije .

## Povezano
* Savez zagonetača Srbije
Prvenstvo Srbije u rešavanju optimizacijskih problema

**Prvenstvo Srbije u rešavanju [[optimizacijski problemi|optimizacijskih problema]]** održava se od 2009. godine. Organizuje ga Savez zagonetača Srbije. Prvenstvo se odvija preko interneta, a pravo učešća imaju i strani rešavači.

## 2009.
Osvajači medalja za 2009. godinu su: **1. Marko Obradović**, 2. Zoran Tanasić, 3. Milovan Kovačević. Oni su ostvarili najbolje rezultate od rešavača iz Srbije. Pobednik turnira bio je Rus **Vladimir Kljačin**.

## Povezano
* Savez zagonetača Srbije
Kabir Bedi

**Kabir Bedi** (16. januar 1946., Punjab, Indija) je indijski filmski i televizijski glumac koji je 1970-ih stekao međunarodnu slavu naslovnom ulogom u popularnoj TV-seriji *[[Sandokan (mini-serija)|Sandokan]]*. Godine 1983. je tumačio ulogu negativca Gobinde u *[[Octopussy (film)|Octopussyju]]*, filmu iz serije o Jamesu Bondu.

Bedija često opisuju kao glumca koji je karijeru izgradio na tri kontinenta - kao bolivudski glumac u domovini, te čestim nastupima u italijanskim i američkim TV-serijama.

## Vanjske veze

* 
* Official Website
* Special Feature - "Global Appeal - Kabir Bedi" in The Stage
* Bedi's voice for Burma at the House of Commons
* Candid In-depth Interview 2007 
* Extensive Interview with Filmfare in October 2001 
* Interviewed by Indian Express in 1999
* ''Images from the 1976 Sandokan miniseries
Sister Carrie

***Sister Carrie*** (*Sestra Carrie*) je roman američkog književnika Theodorea Dreisera. Naslovna junakinja romana je Caroline "Sister Carrie" Meeber, lijepa i idealistička 18-godišnja provincijalka iz Wisconsina koja, nastojeći ostvariti američki san, dolazi kod rodbine u Chicago i shvaća da uspjeh, odnosno materijalno bogatstvo može najlakše steći ako kompromitira vlastite moralne vrijednosti i postane ljubavnicom oženjenog muškarca.

Dreiserov naturalistički prikaz seksualnosti kao sredstva za uspinjanje na društvenoj ljestvici je bio previše kontroverzan za izdavača Franka Nelsona Doubledaya, koji je ispočetka odbio objaviti roman, navodno na nagovor svoje supruge. Doubledayev suradnik Frank Norris je, međutim, nagovorio Doubledaya da se predomisli, iako je Dreiser bio prisiljen napraviti brojne izmjene teksta kako bi ga učinio prihvatljivijim. Dreiser je, međutim, odbio sugestije da - u skladu s tada važećim moralnim i književnim konvencijama - napravi kraj u kojoj je protagonistica kažnjena za svoj grijeh.

Roman je godine 1952. adaptiran u film Carrie s Jennifer Jones i Laurenceom Olivierom u glavnim ulogama.

Originalna verzija romana je na temelju Dreiserovih bilješki rekonstruirana godine 1981.

## Reference

## Vanjske veze
**Izvori**
* ''Sister Carrie'' , restored text, 1981 Pennsylvania Edition. A reconstruction by leading scholars to represent the novel before it was edited by hands other than Dreiser's. Online edition, for print edition see "Sources" in "Bibliography" above.
*  Plain text.
* ''Sister Carrie'', available at Internet Archive. Scanned illustrated original edition books.
* ''Sister Carrie'', available at The Online Books Page. HTML web and other formats and editions.
* ''Sister Carrie'' . Both Chinese and English ebook in HTML format.

**Komentar**
* Sister Carrie  from the Dreiser Web Source. Commentary from the authors of the University of Pennsylvania edition (see Bibliography sources above).
* Shawcross, Nancy M. "Sister Carrie: 'A Strangely Strong Novel in a Queer Milieu" . A virtual exhibition. 
* Sister Carrie, Spark Notes study guide.
* "Why did they ever ban a book this bad?", by Garrison Keillor, *[[Salon Magazine]]*, October 13, 1997.
Dioptra

**Dioptra** je antički astronomski i geodetski instrument, koji potiče iz 3. veka pne. Imala je oblik cevi kroz koju se gledalo ili, alternativno, šipke sa nišanima s oba kraja, postavljene na stativ. Opremljena uglomerima, njome su se mogli meriti uglovi.

## Upotreba
Grčki astronomi su koristili dioptru za merenje položaja zvezda; Euklid i Gemin je pominju u svojim astronomskim delima. U Ptolemejevo vreme (2. vijek pne.) već je bila zastarela kao astronomski instrument, zamenila ju je obručasta sfera.

Ali i dalje je korišćena u zemljemerstvu. Prilagođena toj nameni, dioptra je slična teodolitu, koji potiče iz 16. vijeka. Preciznija je verzija grome.

Dioptra je mogla biti dovoljno prefinjena da bi se uz njenu pomoć npr. probio tunel kroz planinu sa dve suprotne strane. Spekuliše se da je mogla biti korišćena pri gradnji Eupalinijskog akvadukta, velikog inženjerskog poduhvata antičkih vremena, tunela dužine 1036 metara, prokopanog kroz pl. Kastro na grčkom ostrvu Samos u 6. veku pne.. Ali, proučavaoci se ne mogu složiti da li je dioptra postojala u to vreme.

Heronu Aleksandrijskom je pripisana jedna knjiga o gradnji i upotrebi dioptre, koji je opisan kao "jedan od najdomišljatijih inženjera i primenjenih matematičara u istoriji".

Dioptra je dosta korišćena prilikom gradnje akvadukata. Okretanjem zavrtanja na nekoliko delova instrumenata olakšano je vrlo precizno osmatranje.

Dioptra je na kraju prevaziđena i u zemljemerstvu, zamenio ju je teodolit.

## Izvori
* Michael Jonathan Taunton Lewis (2001), *Surveying Instruments of Greece and Rome*, Cambridge University Press, 
* Lucio Russo (2004), *The Forgotten Revolution: How Science Was Born in 300 BC and Why It Had To Be Reborn*, Berlin: Springer. . 
* Evans, J., (1998) *The History and Practice of Ancient Astronomy*, pages 34–35. Oxford University Press.

## Povezano
* Alidada
* Geodezija

## Vanjske veze
(na engleskom:)
* Michael Lahanas, Heron of Alexandria, Inventions, Biography, Science
* Nathan Sidoli (2005), Heron's Dioptra 35 and Analemma Methods: An Astronomical Determination of the Distance between Two Cities, Centaurus, 47(3), 236-258 
* Bamber Gascoigne, History of Measurement, historyworld.net 
* Tom M. Apostol (2004), The Tunnel of Samos, Engineering and Science, 64(4), 30-40 
* Sajt o rimskim akvaduktima, pri čijoj je gradnji korišćena i dioptra.
Oz

**oz**, **oz.**, **Oz**, **OZ** or **O.Z.** se može odnositi na:

## Kompjuterske i video-igre
* OpenZaurus, distribucija Linuxa
* Oz (programski jezik)
* *[[OZ - Over Zenith]]*, igra za Playstation 2
* Wizard of Oz experiment, eksperimentalna tehnika u interakciji čovjeka i kompjutera

## Geografija
* Australija, nadimak za zemlju i kontinent
* Oz (Isère), grad i općina u Francuskoj

## Ličnosti
* Kevin Nash, američki profesionalni hrvač
* Ozzy Osbourne, britanski muzičar i TV-ličnost
* Amos Oz, izraelski pisac
* Frank Oz, britanski filmski režiser, glumac i lutkar 
* Mehmet Oz, američki kirurg i pisac
* Oz Fox, pjevač, kantautor i gitarist u bendu Stryper

## Medija
### ''Čarobnjak iz Oza''
* *[[The Wonderful Wizard of Oz]]*, knjiga L. Frank Bauma, izdana 1900. godine
** Zemlja Oz, fiktivno carstvo prikazano u knjizi
** Čarobnjak (Oz), ključni lik u knjizi
* *[[The Fairylogue and Radio-Plays]]*, prva filmska adaptacija serije knjiga, snimljena 1908.
* *[[The Wonderful Wizard of Oz (1910 film)]]*, kratki film
* *[[His Majesty, the Scarecrow of Oz]]*, film iz 1914.
* *[[Wizard of Oz (1925 film)]]*, film
* *[[The Wizard of Oz (1939 film)]]*, film u kome Judy Garland glumi Dorothy
* *Mala Ayşe i čarobnji patuljci u Zemlji snova* (turski: *[[Ayşecik ve Sihirli Cüceler Rüyalar Ülkesinde]]*), film snimljen 1971, godine temeljen na knjizi L. Frank Bauma
* *[[The Wiz]]*, brodvejski mjuzikl iz 1975. godine temeljen na knjizi
* *[[Oz (1976 film)]]*, (također poznat kao *Oz - A Rock 'n' Roll Road Movie*, izdan kao *20th Century Oz* u SAD), australski re-make filma iz 1939. godine premješten u Australiju 1970-ih
* *[[The Wiz (film)]]*, film iz 1978. godine, adaptacija brodvejskog mjuzikla
* *[[The Wizard of Oz (1982 film)]]*, japanski animirani (anime) film
* *[[A Barnstormer in Oz]]*, science-fiction roman Philipa Joséa Farmera iz 1982. godine
* *[[Return to Oz]]*, film koji je Disney izdao 1985. godine
* *[[The Wonderful Wizard of Oz (1986 TV serija)]]*, u Japanu poznata kao , japanska animirana (anime) TV-serija
* The Wonderful Galaxy of Oz, japanska animirani (anime) film izdan 1992. godine, originalno prikazan 1990. godine kao TV-serija *Adventures of Space Oz*, poznata u Japanu 

## Ostali stripovi i manga izdanja
* *[[Oz (priča o Sucu Dreddu)]]*, mini-serija objavljena *2000 AD*
* *[[Oz (magazin)]]*, bivši australski satirički časopis
* *Oz (manga)*, manga čiji je autor Natsumi Itsuki
* *[[Oz (One Piece)]]*, fiktivni lik u mangi *One Piece*
* *[[OZ (Ultimate Marvel)]]*, fiktivni mutagen koji se pojavljuje u stripu *Ultimate Marvel*

## Ostali filmovi i TV-serije
* Chris Ostreicher, lik u filmskoj seriji *American Pie*
* Organization of the Zodiac, organizacija u anime seriji *Mobile Suit Gundam Wing*
* *[[Oz (Buffy the Vampire Slayer)]]*, fiktivni televizijski lik
* *[[Oz (TV serija)]]*, TV-serija zatvorskog žanra u produkciji HBO 

## Ostalo
* Asiana Airlines IATA kod
* Circus Oz, australska cirkuska grupa
* Congregation Ohab Zedek, sinagoga u Manhattanu
* Unca, mjerna jedinica (skraćenica **oz.**)
* Jednadžba Ornstein-Zernike, koncept statističke mehanike
* Skraćenica za imena kao što su Oswald, Oscar i druga
* O.Z. Whitehead
* Oz (bend)
The Wonderful Wizard of Oz

***The Wonderful Wizard of Oz*** (doslovno: "Čudesni čarobnjak od Oza"), poznatiji pod naslovom je roman za djecu koga je napisao L. Frank Baum, a ilustrirao W.W. Denslow. Prvo izdanje romana izdala je George M. Hill Company u Chicagu 1900, te je od tada reizdan veliki broj puta, uglavnom pod nazivom ***The Wizard of Oz*** (odnosno ***Čarobnjak iz Oza***), koji su koristili i kazališna predstava iz 1902. godine te enormno popularna i hvaljena filmska adaptacija iz 1939. godine. Zaplet romana prati pustolovine djevojčice Dorothy u Zemlji Oz. Velikim dijelom zahvaljujući filmskoj adaptaciji, postao je jednim od najpoznatijih djela američke popularne kulture te preveden na veliki broj jezika.

## Napomene

## Vanjske veze
* 
* "Down the Yellow Brick Road of Overinterpretation," by John J. Miller in the Wall Street Journal
* The Wonderful Wizard of Oz Audio Book a Librivox project.
* The Wonderful Wizard of Oz (1900 illustrated copy), Publisher's green and red illustrated cloth over boards; illustrated endpapers. Plate detached. Public Domain – Charles E. Young Research Library, UCLA.
* ''The Wonderful Wizard of Oz'' , full text and audio.
* ''The Wonderful Wizard of Oz by L. Frank Baum'' , an unabridged dramatic audio performance at Wired for Books.
Jakov Fak

**Jakov Fak** (Rijeka 1. 8. 1987) je biatlonac koji je nekada skijao za Hrvatsku a od 2010. za Sloveniju. Senzacionalni je osvajač bronzane medalje sa Svetskog šampionata u biatlonu u južnokorejskom Pjong Čangu 17. 2. 2009. godine. On je od 120 biatlonaca trku dugu 20 km prešao 17 sekunda nakon najboljeg biatlonca svih vremena Norvežanina O. A. Bjerndalena, kojemu je to čak trinaesti naslov, i svega 3 sekunda nakon srebrenog Nemca Stefana.

Sportsku je karijeru počeo kao skijaš-trkač, a kasnije se prebacio u biatlonce. Ima sjajne rezultate u juniorskoj konkurenciji. Prvu medalju na svetskim prvenstvima Fak je osvojio u dohvatnoj trci na 12,5 km na juniorskom svetskom prvenstvu u letnjem biatlonu održanom u septembru 2008. godine u Francuskoj. To je bila prva svetska medalja za Hrvatski biatlonski savez nakon odcepljenja od Hrvatskog skijaškog saveza 2006. godine.

U sezoni 2008/09. postao je prvim Hrvatom koji je osvojio bodove u Svetskom kupu.

Krajem jula 2010. odlučio da ne nastupa više za Hrvatsku, već za Sloveniju.
Carole André

**Carole André** (Pariz, 11. mart 1953. -) je francuska filmska i televizijska glumica. Kao kći etablirane glumice Gaby Andre svoje prve filmske uloge je imala još kao tinejdžerka. Jedna od zapaženijih uloga je bila prostitutka Esmeralda u znamenitom Viscontijevom filmu *[[Smrt u Veneciji (film)|Smrt u Veneciji]]*. Popularnost je, pak, stekla kao Lady Marianna Guillonk, velika ljubav naslovnog junaka TV-serije *[[Sandokan (mini-serija)|Sandokan]]* koga je tumačio Kabir Bedi. Uspjeh serije je potakao ponovno sparivanje tih dvoje glumaca u filmu *[[Il Corsaro Nero|Crni gusar]]*. Od početka 1990-ih Andre se povukla iz svijeta glume kako bi se bavila arhitekturom.

## Vanjske veze
*
Pismo registarskih tablica

Na registarskim tablicama obično se koriste posebno razvijeni tipovi pisma.
Najpoznatije je nemačko: **FE-Schrift** što je skraćenica od nemačkog **fälschungserschwerende Schrift** (u prevodu približno *pismo koje se teško falsifikuje*) koje se na registarskim tablicama vozila registrovanih u Nemačkoj koriste od novembra 2000. godine.

Za razliku od tipa pisma koji se ranije koristio (prema standardu DIN 1451), nije više moguće vršiti izmene na tablici, upotrebom crne boje ili crne lepljive trake (npr. slovo P u R, ili cifru 3 u 8) pošto sada svi znakovi imaju jedinstven oblik. Parovi znakova, koji se inače lako mogu zameniti, kao npr. E i F, ili O i 0) dobili su drugačiji oblik , tako da se lakše razlikuju. Prepravljanje tablice otežava i to što je podloga od reflektujuće bele boje, tako da su prepravke pomoću obične bele boje, posebno noću, vrlo lako uočljive.

FE-Schrift je razvio nemački Savezni zavod za izgradnju puteva, u periodu od 1978. do 1980., kao rezultat pritiska terorističkih aktivnosti. Značajno učešće je imao Karlgeorg Hoefer (1914. – 2000.), koji je radio u Zavodu.

Sve oznake su visine 75&nbsp;milimetara. Slova su široka 47,5&nbsp;mm, cifre - 44,5&nbsp;mm. Za manje tablice, koje se koriste na motociklima, oznake su visoke 49&nbsp;mm, a slova su široka 31&nbsp;mm a cifre 29&nbsp;mm.

Neke zemlje poput Bosne i Hercegovine, Južnoafričke Republike, preuzele su FE-Schrift, a neke razvijaju sopstvene slične tipove pisma.

I u Srbiji se govori o mogućnosti upotrebe ovog tipa pisma na novim tablicama koje treba da se naprave pošto je prestala da postoji SCG.
## Vanjske veze
* FE-Schrift na nemačkim registarskim tablicama  nemački
* Anlage Va  Opis uzorka i dimenzije na sajtu nemačkog ministarstva pravde
L. Frank Baum

**Lyman Frank Baum** (15. maj 1856 &ndash; 5. maj 1919) bio je američki pisac, pjesnik, dramatičar, glumac i filmaš, danas najpoznatiji po tome što je zajedno s ilustratorom W. W. Denslowom bio tvorac znamenitog romana za djecu *[[The Wonderful Wizard of Oz|Čarobnjak iz Oza]]*. Baum je napisao trinaest nastavaka tog romana, devet drugih fantasy romana te imao izuzetno plodan opus (55 romana, 82 priče, preko 200 pjesama, nepoznat broj drama i scenarija, kao i novinskih članaka), od kojih je mnoge nastojao adaptirati za teatar, a kasnije za film.

## Reference

## Izvori
* Algeo, John. "A Notable Theosophist: L. Frank Baum." *American Theosophist*, Vol. 74 (August&ndash;September 1986), pp.&nbsp;270–3.
* Attebery, Brian. *The Fantasy Tradition in American Literature*. Bloomington, IN, Indiana University Press, 1980.
* Baum, Frank Joslyn, and Russell P. Macfall. *To Please a Child*. Chicago, Reilly & Lee, 1961.
* Baum, L. Frank. *The Annotated Wizard of Oz*. Edited with an Introduction and Notes by Michael Patrick Hearn. New York, Clarkson N. Potter, 1973. Revised 2000. New York, W.W. Norton, 2000.
* Ferrara, Susan. *The Family of the Wizard: The Baums of Syracuse*. Xlibris Corporation, 1999. 
* Ford, Alla T. *The High-Jinks of L. Frank Baum*. Hong Kong, Ford Press, 1969.
* Ford, Alla T. *The Musical Fantasies of L. Frank Baum*. Lake Worth, FL, Ford Press, 1969.
* Gardner, Martin, and Russel B. Nye. *The Wizard of Oz and Who He Was*. East Lansing, MI, Michigan State University Press, 1957. Revised 1994.
* Hearn, Michael Patrick. *The Critical Heritage Edition of the Wizard of Oz*. New York, Schocken, 1986.
* Koupal, Nancy Tystad. *Baum's Road to Oz: The Dakota Years*. Pierre, SD, South Dakota State Historical Society, 2000.
* Koupal, Nancy Tystad. *Our Landlady*. Lawrence, KS, University of Nebraska Press, 1986.
* Littlefield, Henry. "The Wizard of Oz: Parable on Populism." ''American Quarterly''. v. 16, 3, Spring 1964, 47-58. online version
* Parker, David B. ''The Rise and Fall of The Wonderful Wizard of Oz as a "Parable on Populism" ''Journal of the Georgia Association of Historians, vol. 15 (1994), pp. 49-63. 
* Riley, Michael O. *Oz and Beyond: The Fantasy World of L. Frank Baum*. Lawrence, KS, University of Kansas Press, 1997. 
* Rogers, Katharine M. *L. Frank Baum, Creator of Oz: A Biography*. New York, St. Martin's Press, 2002. 
* Sale, Roger. *Fairy Tales and After: From Snow White to E. B. White*. Cambridge, MA, Harvard University press, 1978. 
* Wagner, Sally Roesch. *The Wonderful Mother of Oz*. Fayetteville, NY: The Matilda Joslyn Gage Foundation, 2003.

## Vanjske veze

* Biografije
** Find-A-Grave profile for L. Frank Baum
** L. Frank Baum Papers at Syracuse University
* Bibliographies and public domain texts
** Bibliography (Baum and Oz) 
** International Wizard of Oz Club 
** L. Frank Baum public domain audiobooks at Librivox.org
** L. Frank Baum Works Archive
** Wonderful Wizard of Oz Website
**
Registarske oznake motornih vozila u Lihtenštajnu

Na **[[registarske tablice|registarskim tablicama]]** motornih vozila u Lihtenštajnu nalaze se dva slova i do pet brojeva, između kojih se nalazi lihtenštajnski grb. Tablice imaju bijela slova i brojeve na crnoj pozadini i koriste istu vrstu slova kao i na švicarskim tablicama.

Pošto je Lihtenštajn mala zemlja na tablicama se koristi samo jedna oznaka: 
* **FL** - *Fürstentum Liechtenstein* (Kneževina Lihtenštajn)

## Vanjske veze
* www.olavplates.com - Fotografije registarskih tablica motornih vozila iz Lihtenštajna
Frank Norris

**Benjamin Franklin Norris, Jr.** (5. mart 1870 – 25. oktobar 1902) bio je američki književnik, koji se u svom relativnom kratkom životu uspio nametnuti kao jedan od predvodnika naturalističkog pravca u američke književnosti. Kao pobornik darvinističkih ideja, Norris je u svom opusu često istraživao sukob "civiliziranog" čovjeka sa svojom iskonskom, "životinjskom" prirodom. Pri tome se posebno ističe roman *[[McTeague]]* (1899), koji je kasnije poslužio kao predložak za znameniti film *[[Greed (film)|Greed]]* Ericha von Stroheima. Norris se također bavio i sukobom industrijskih korporacija i "malog čovjeka" u trilogiji *Empire of Wheat* koja je ostala nedovršena zbog njegove smrti od peritonitisa.

## Vanjske veze
* Works by Frank Norris at Internet Archive (scanned books original editions)
*  (plain text and HTML)
* Frank Norris Page at the William Dean Howells Society; includes links to works on the web, bibliography, index to ''Frank Norris Studies'' 
* Frank Norris' Gravesite
The Octopus: A Story of California

***The Octopus: A California Story*** je roman američkog književnika Franka Norrisa originalno izdan 1901. godine. Radnja, inspirirana stvarnim događajima poznatim kao Tragedija u Mussel Sloughu, opisuje sukob kalifornijskih uzgajivača pšenice sa željezničkom kompanijom. Norris je roman zamislio kao prvi u nikada dovršenoj trilogiji *Empire of the Wheat* posvećenoj suvremenom kapitalizmu.

## Napomene


## Vanjske veze
* ''The Octopus: A story of California'', available at Internet Archive (scanned books)
* 
* ''The Octopus: A Story of California''  Free eBook in PDF version.
* "Zola in San Francisco", by Victor Davis Hanson in *[[The New York Times Book Review]]*, January 1, 2006.
Miroslav Ilić (imenjaci)

Ime i prezime **Miroslav Ilić** nosili su ili nose:

* Miroslav Ilić, popularni pjevač narodnih pjesama (rođen 1950)
* Miroslav Ilić (Bilje), pjesnik iz Bilja (rođen 1954)

## Povezano
* Miroslav Ilić Guliver, uloga iz TV-serije Više od igre u tumačenju Nikole Simića
Izvori prava

**Izvori prava** u materijalnom smislu su svi akti države kojima ona stvara pravo. U većini nacionalnih država se pod njima podrazumijevaju ustav, zakoni, sudska praksa te podzakonski akti kao što su uredbe i pravilnici. 

U formalnom smislu pod izvorima prava se podrazumijevaju razne pojave i oblici na temelju kojih se može razabrati sadržaj prava.
Mladen Fain

**Mladen Fain** (Sutomišćica, otok Ugljan, 28. XII. 1942. — Zagreb, 6. V. 1999), ekonomist po zanimanju, enigmat i pisac aforizama. Živio je u Zadru.

## Enigmatika
Zagonetke je objavljivao u izdanjima EU "Čvora" iz Bjelovara i drugdje. Uvršten je u *"[[Leksikon zagonetača Jugoslavije]]"* Stjepana Horvata, ali s vrlo oskudnim podacima, čak i bez datuma rođenja. Od godine 1975, zamijenivši Zdravka Žarkovića, objavljivao je križaljke u zadarskom *"[[Narodni list|Narodnom listu]]"*. U opisivanju križaljki vodio se maksimom "određeno i jasno, lijepo i kratko", a o svojim dilemama i iskustvima u sastavljanju i opisivanju križaljki objavio je članak *"Prilozi za razmišljanje"* u bjelovarskom *"[[Zagonetaču]]"*.

## Aforizmi
Njegovi aforizmi uvršteni su u knjigu *"Kristalna šestica"*, koju je u Splitu 1996. godine izdala Književna izdavačka zajednica (KIZ) "Tin Ujević", skupa s aforizmima Joze Čizmića, Drage Maršića, Veseljka Vidovića, Krunoslava Zujića i karikaturama Ivana Franića.

Samostalnu zbirku aforizama *"Žmul istine"* s karikaturama Mojmira Mihatova izdao je u Zadru 1997. godine, na 64 stranice formana 14 x 21&nbsp;cm, s tekstom *"Škrinjice duha i duhovitosti"* Miljenka Mandže.

## Napomene

## Izvori
* Stjepan Horvat: *"[[Leksikon zagonetača Jugoslavije]]"*, Bjelovar, 1979.
* NSK: Kristalna šestica
* NSK: Žmul istine
Nikola Živković (Hadži-Neimar)

*Vidi i: [[Nikola Živković (imenjaci)]]

*'Nikola Živković (Hadži-Neimar)** ([[Vodno]], [[Grčka]] [[1792]]. - [[Beograd]], [[1870]]) bio je prvi arhitekta u obnovljenoj [[Srbija|Srbiji]] kneza [[Miloš Obrenović|Miloša Obrenovića]]. Nije poznato da li je imao više obrazovanje. Izgradio je mnoge državne zgrade po nalogu kneza Miloša. Posle izgnanstva kneza Miloša [[1839]]. godine i Živković napušta Srbiju. Za vreme druge vlade kneza Miloša ([[1858]]-[[1860]]), vraća se u Srbiju i postaje "nadziratelj pravitelstvenih građevina" u Glavnoj upravi građevina u [[Beograd]]u. Na toj funkciji ostaje do smrti [[1870]]. godine.

**Važnije zgrade koje je izgradio u Beogradu:**
* [[Konak kneginje Ljubice]]
* [[Konak kneza Miloša u Topčideru|Konak kneza Miloša]] u [[Topčider]]u
* [[Đumrukana]] na [[Sava|savskom]] pristaništu (stara carinarnica srušena [[1944]])
* Crkva svetog Marka na Bulevaru kralja Aleksandra - nekadašnjem Bulevaru revolucije (srušena [[1942]], posle bombardovanja)
* Velika kasarna u Ulici kneza Miloša br. 31 (adaptirana za zgradu Narodne skupštine [[1926]])

Prve zgrade ([[konak]]e) gradio je u balkanskom stilu 18. veka, a u kasnijem periodu koristi manje elemente tada aktuelnog [[Srednja Evropa|srednjoevropskog]] graditeljstva.

----
**Izvori:*'
* Članak inž. Branislava Kojića u [[Enciklopedija Jugoslavije|Enciklopediji Jugoslavije]] 8 "Srbija-Ž", Zagreb, 1971, 647.
* Nikola B. Nestorović: *"Građevine i arhitekti u Beogradu prošlog
stoleća"*, Beograd, 1937.
* Branislav Đ. Kojić: *"Stara gradska i seoska arhitektura u Srbiji"'', Beograd, 1949.
Nikola Živković (imenjaci)

Ime i prezime **Nikola Živković** nosili su ili nose:

# Nikola Živković (Hadži-Neimar) (1792-1870), srpski arhitekta;
# Nikola Živković (historičar), srpski historičar, autor više knjiga;
# Nikola Živković (rođ. 1942), kulturni poslenik, pisac i političar iz Belog Manastira.
Valhall

**Valhall** se može odnositi na:

* Valhall (bend), norveški bend
* Naftno polje Valhall, norveško naftno polje

## Povezano
* Valhalla
* Walhalla
Booker T. Washington

**Booker Taliaferro Washington** (5. april 1856 – 14. novembar 1915) bio je američki prosvjetni radnik, govornik, književnik i politički vođa tadašnje afroameričke zajednice. Kao dijete je bio oslobođen od ropstva, te se, obavljajući niz slabo plaćenih poslova u Zapadnoj Virginiji, uspio obrazovati na Hampton Institute i Sjemeništu Wayland. Na preporuku Hamptonovog osnivača Sama Armstronga, je kao mladić imenovan za prvog čelnika Instituta Tuskegee, tadašnje učiteljske škole za crnce. Washington je na toj dužnosti bio od 1881. do smrti 1915. godine.

Washington je pažnju šire američke javnosti privukao autobiografskom knjigom *[[Up from Slavery]]* koja je 1901. godine postala nacionalni bestseler. Njen uspjeh je, između ostalog, potakao predsjednika Theodorea Roosevelta da Washingtona, usprkos toga što je bio crnac, pozove na večeru u Bijelu kuću, što je dotada bilo nezamislivo.

Washington je kod dijela afroameričke zajednice, ali i kasnijih političkih aktivista, optuživan zbog toga što se nije direktno suprotstavljao institucionalnom rasizmu, odnosno zakonima o rasnoj segregaciji, nego je umjesto toga propovijedao obrazovanje preko koga bi afroamerička popravila svoj materijalni položaj i tako stekla bazu za politička prava.

## Izvori

* Booker T. Washington's West Virginia Boyhood
* 
* ''Up from Slavery'', Project Gutenberg edition
* from Slavery'' , Electronic Edition
* Booker T. Washington's 1909 Tour of Virginia on the newly completed Virginian Railway
* Dr. Booker T. Washington papers - comments about Henry Rogers 
* National Park Service Booker T. Washington Birthplace
* Legends of Tuskegee 
* Booker T. Washington's Gravesite

## Reference

## Vanjske veze
* An Autobiography: The Story of My Life and Work. Toronto, Ont.; Naperville, Ill.: J. L. Nichols & Co., c1901.
* Frederick Douglass. London: Hodder and Stoughton, 1906.
* My Larger Education: Being Chapters from My Experience. Garden City, New York: Doubleday, Page & Company, 1911.
* Up from Slavery: An Autobiography. Garden City, N.Y.: Doubleday & Co., c1901.
* Booker T. Washington: Online Resources, from the Library of Congress
*  
* The Booker T. Washington papers digital archive, University of Illinois Press searchable index to complete annotated text of all important letters to and from Washington and all his writings.
* A Criticism of the Atlanta Compromise by W.E.B. Dubois 
* Booker T. Washington Delivers the 1895 Atlanta "Compromise" Speech from the American Social History Project / Center for Media and Learning (Graduate Center, CUNY) and the Center for History and New Media (George Mason University)
* Booker T. Washington statue at Tuskegee University