Kratovo (Priboj)

**Kratovo** je naselje u Srbiji u opštini Priboj u Zlatiborskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 305 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 349 stanovnika).

## Geografija

Mesnu zajednicu Kratovo čine sela Kratovo, Jelača, Brezna i Pribojske Čelice. Ovaj prostor zahvata istočni deo pribojske opštine. Samo selo Kratovo čine mesta Kratovo i zaseoci Orašac, Simovići i Pod. Sa zapada Kratovo se graniči sa Banjom, sa juga sa Bistricom i Čelicama, sa istoka Rutosima, sa severa Breznima i sa severozapada Jelacom. Od Banje ga odvaja Banjsko brdo, od Čelica planinski masiv Vijenac i Klik. Granica sa Rutošima je Godin potok a sa Breznima Krstače.

### Hidrografska mreža
Okosnicu hidrografske mreže čini Kratovska reka. Ona izvire u Radoinji, pa se jos naziva Radošnjica. Svojim tokom prolazi kroz Rutoše, zbog čega se na pojedinim kartama naziva i Rutoška reka. Od Kratova ona teče kroz kanjon Bjeličkovice i dolazi do Potpećkog jezera u koje se uliva kod Ćirkovića.

Kratovska reka, iako je mala bogata je ribom, ranije je količina ribe bila znatno veća, ali se umanjila osamdesetih godina, prilikom gradnje stepeničastih kaskada, visokih i po nekoliko metara, čime je presečen put ribi iz Potpećkog jezera uz Kratovsku reku. U nekoliko navrata je izvršeno poribljavanje Kratovske reke, tako da se danas u njoj može sresti potočna i kalifornijska pastrmka.

## Ime
Prema legendi koja i nad danas postoji, ovim krajevima je nekada prolazio srpski kralj Uroš I, koji je imao nekakvo kožno oboljenje, pa su ga još nazvali i Uroš I Hrapavi.

Tom prilikom kralj sa vojskom je zanoćio na Banji. Ujutru pošto se probudio kralj se umi na toplom banjskom izvoru i sa vojskom nastavi put dalje. Kad je stigao do sadašnjeg sela Kratova, Uroš je primetio da su rane na licu počele da mu zarastaju i da su se već stvorile kraste, pa zato i tom mestu dade ime Kratovo. Putujući dalje kraste sa njegovog lica počele su da otpadaju i lice je počelo da mu se ruta, te mestu dade ime Rutoši. 
## Historija

Arheološka nalazišta ukazuju da je prostor Kratova naseljavan još tokom neolitskog doba. Prema imenom znana plemena koja su živela ovim krajevima bi trebalo da su ilirskog porekla. U ova područja krajem četvrtog veka prodrli su Kelti. Kasnije Kratovo se nalazilo na udarnom putnom pravcu kojim su Turci nadirali ka zapadu. O turskom Kratovu postoji malo podataka. Nešto više podataka postojio iz 14. veka i iz vremena Prvog srpskog ustanka. Tokom 1807. godine u ovim krajevima vođene borbe protiv Turaka. Žešće borbe vođene su u Vilovima i kod Priboja, a manje okršaja bilo je u Radoinji, Kratovu, Bistrici i Štitkovu.

### Počeci razvoja školstva
U vreme prve škole Kratovo je bilo siromašno selo sa patrijahalnim načinom života. Vekovna vladavina Turaka u ovim krajevima ostavila je duboke posledice po Kratovo i okolini.

Međutim pošto nije nađeno zajedničko rešenje, svako selo je pristupilo podizanju sopstvene školske zgrade. Bez osnovnih nastavnih srestava i potrebnog namestaja otpočeo je rad prvi učitelj Dimitrije-Diko Purić, sa 51 učenikom koji su bili raspoređeni u 3 razreda. Nova škola u Kratovu otvorena je 10. novembra 1965. godine.

## Demografija
U naselju Kratovo živi 248 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 41,0 godina (38,9 kod muškaraca i 43,1 kod žena). U naselju ima 101 domaćinstvo, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,02.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Iskopavanje praistorijske grobnice u Kratovu („Večernje novosti“, 8. septembar 2011)