open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
550. pr. n. e.

__NOTOC__

## Događaji
* Kir Veliki pobjeđuje u ratu protiv medijskog kralja Astijaga, osvaja njegovo kraljevstvo i stvara Ahemenidsko Perzijsko Carstvo.
* Learh davi kirenskog kralja Arkesilaja II.
* Osnovano Kraljevstvo Kolhida.
* Tračani uništavaju Abderu.
* U Efezu dovršen Artemidin hram.
* Sagrađen Herin hram u Pestumu u Italiji (približan datum)
* Siddhartha Gautama osniva budizam u Sjevernoj Indiji nakon što je, poslije šest godina pokore i meditacije postigao prosvjetljenje.
* Završetak starogrčke kolonizacije (približni datum).

## Rođenja
* Aristodem iz Kume, tiranin Kume
* Hekatej iz Mileta, rani grčki histričar
* Miltijad, grčki olimpijski trkač dvokolica
* Epiharm, grčki pjesnik

## Smrti
* Arkesilaj II od Kirene

## Reference
Kritola

**Kritola** ( (6. vijek pne.) bila je starogrčka princeza iz grada Kirene u današnjoj Libiji te članica dinastije *Batijada*. Bila je kći Arkesilaja I, drugog kralja Kirene. Brat Bat II je kasnije postao kralj, isto kao i njen zet i nećak Arkesilaj II.

O njenom životu se zna relativno malo, ali Plutarh navodi da je bila poznata po dostojanstvenom životu i bila primjer svim građanima po pitanju vrline. Članovi njene porodice - sin Poliarh i kći Erikso - su oko 550. pne. ubili uzurpatora Learha. Plutarh također spominje da je Kritola bila u delegaciji koju je Eriksin sin i novi kralj Bat III vodio kod egipatskog faraona Amazisa kako bi spriječio rat.

### Povezano
* Popis kraljeva Kirene
* Kirena
* Kirenaika

### Izvori:
* http://www.bostonleadershipbuilders.com/plutarch/moralia/virtues_of_women.htm 
* http://books.google.com/books?id=yFoGAAAAQAAJ&pg=RA1-PA476&lpg=RA1-PA476&dq=battus+i+of+cyrene&source=web&ots=t0ry2lDq05&sig=de4r9u7WwS3ocdHqMZvG-z6ZZU4
* http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Moralia/Bravery_of_Women*/B.html
Bat II od Kirene

**Bat II II od Kirene**, ponekad nazivan *Eudaimon* (*blaženi*) ili na latinskom *Felix*, (grčki: **Βάττος ὁ Εὐδαίμων**; vladao cca. 583 - 560. pne.) bio je treći grčki kralj Kirenaike i Kirene te član dinastije *Batijada*.

Bat je bio sin prethodnog kralja Arkesilaja I i nepoznate majke. Sestra mu je bila princeza Kritola.

Zahvaljujući proročanstvu u Delfi u Kirenu je za vrijeme njegove vladavine došao veliki broj naseljenika. Oni su osnovali grad Apolonija. Zbog naglog priliva stanovništva došlo je do sukoba s Libijcima i njihovim kraljem Adikranom.

Adikran je pomoć zatražio od egipatskog faraona Apriesa. Zbog toga je oko 570. pne. došlo do bitke između Kirenjana i Egipćana kod izvora Thestis kraj Irase. Kirenjani, vještiji u oružju od Egipćana, koji, po Herodotu, "bitku nisu shvatili ozbiljno", do nogu su potukli egipatsku vojsku te se samo malen broj vratio u Egipat. Poraz je tako bolno odjeknuo u Egiptu, da su Egipćani, uvjereni kako je sam faraon namjerno žrtvovao vojsku, digli pobunu i svrghnuli Apriesa.

Batova pobjeda je, s druge strane, osigurala ne samo postojanje nego i nezavisnost grčkih kolonija. Bat je kasnije sklopio savez s novim faraonom Amazisom II.

Bat, koga je Plutarh opisao kao časnog čovjeka, umro je oko 560. pne. Naslijedio ga je sin Arkesilaj II .

## Povezano
* Popis kraljeva Kirene

## Izvori
* Herodotus, The Histories, Book 4.
* Morkot, R., The Penguin Historical Atlas of Ancient Greece, Penguin Books, The Bath Press - Avon, Great Britain, 1996. 
* Burn, A R. The Penguin History Greece, Penguin Books, Clay Ltd, St Ives P/C, England, 1990. 
* http://books.google.com/books?id=yFoGAAAAQAAJ&pg=RA1-PA476&lpg=RA1-PA476&dq=battus+i+of+cyrene&source=web&ots=t0ry2lDq05&sig=de4r9u7WwS3ocdHqMZvG-z6ZZU4
* http://www.livius.org/ct-cz/cyrenaica/cyrenaica.html 
* http://www.mediterranees.net/dictionnaires/smith/cyrene.html
* http://www.bostonleadershipbuilders.com/plutarch/moralia/virtues_of_women.htm
Arkesilaj II od Kirene

**Arkesilaj II od Kirene** ili **Arkesilaj II ** (grčki:** Ἀρκεσίλαος ὁ Χαλεπός**, 6. vijek pne.) također poznat kao *Arkesilaj II Tlačitelj*, *Tvrdi* ili *Strogi* je bio četvrti kralj starogrčke kolonije Kirene. Pripadao je dinastiji *Batijada* koja je za vrijeme njegove vladavine počela slabiti.

Arkesilaj je bio sin kralja Bata II. Kao princ se oženio za Erikso, svoju blisku srodnicu te je s njome imao sina po imenu Bat.

Kada je došao na vlast, na vidjelo je izašla njegova teška narav, različita od njegovih predaka. Arkesilaj se počeo loše ponašati prema kirenskim plemićima, a u tome ga je podržavao Learh, bliski suradnik koji je, s vremenom, počeo kovati zavjeru protiv kralja.

Kada je Arkesilaj doznao za zavjeru, dao je prognati Learha koji je, pak, sa svojim pristašama osnovao novi grad po imenu Barka. Arkesilajeva je vojska potom krenula na Barku, ali ih je Learh, zajedno sa svojim pristašama i libijskim saveznicima, porazio u bitci kod Leukona. Arkesilaj se na putu otrovao ribom, a potom ga je Learh uhvatio i dao zadaviti. 

Learh je potom došao u Kirenu po prijestolje, ali su ga tamo na prevaru ubili Erikso i njen brat Poliarh. Novi je kralj tako postao Bat III.

### Izvori
* Herodotus, The Histories, Book 4.
* Morkot, R., The Penguin Historical Atlas of Ancient Greece, Penguin Books, The Bath Press - Avon, Great Britain, 1996. 
* http://books.google.com/books?id=yFoGAAAAQAAJ&pg=RA1-PA476&lpg=RA1-PA476&dq=battus+i+of+cyrene&source=web&ots=t0ry2lDq05&sig=de4r9u7WwS3ocdHqMZvG-z6ZZU4
* http://www.livius.org/ct-cz/cyrenaica/cyrenaica.html 
* http://www.mediterranees.net/dictionnaires/smith/cyrene.html
* http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Moralia/Bravery_of_Women*/B.html
* http://www.bostonleadershipbuilders.com/plutarch/moralia/virtues_of_women.htm
Kirenaika

**Kirenaika** ili **Cirenaika** (, arapski: **برقه**, **Barqah**) je istočna obalna reghija Libije te bivša provincija ili država ("muhafaza" ili "vilajet") Libije (uz Tripolitaniju i Fezan) u administrativnom sistemu od prije 1970-ih. Ono što je u starom sistemu bila provincija Kirenaika je danas podijeljeno u nekoliko okruga - šabijata (arapski Sha'biya) (v. Administrativna podjela Libije). Kirenaika je u prošlosti, tj. u doba talijanske kolonijalne uprave i za Kraljevine Libije, sadržavala i južno zaleđe, odnosno cijeli istočni dio zemlje (v. za relevantnu kartu).

Naziv Kirenaika dolazi od Kirene, antičke grčke kolonije oko koje se razvila regija, dok arapsko ime - Barqah, etimološki vuče porijeklo od antičkog antičkeBarke a možda i od *Barneeka* ili *Berenice*, drevnih naziva za Benghazi, koji je u modernom dobu postao glavni grad regija. Kufra, važna oaza za put preko Sahare, nalazi se u južnom pustinjskom području Kirenaike.

## Vanjske veze

* Cyrenaica Archaeological Project. 
* Livius.org: Cyrene and the Cyrenaica 
* Inscriptions of Roman Cyrenaica 
* *Cyrenaica in Antiquity* (Society for Libyan Studies Occasional Papers). Graeme Barker, John Lloyd, Joyce Reynolds 
* Lexiorient.com's article on Cyrenaica.
* Cyrenaica's Page on Encarta Online (encarta.msn.com). 
* Dynamic map of Cyrenaica on Encarta Online (encarta.msn.com). 
* Dynamic map of Cyrenaica on Google Maps. 
* Worldstatesmen.org's History and list of rulers of Tripolitania, Cyrenaica.
* Hostkingdom.net's History and list of rulers of Cyrenaica. 
* Zum.de's History of Cyrenaica.
Erikso

**Erikso** (grčki: **η Ἐρυξώ**; 6. vijek pne.) bila je starogrčka princeza, a kasnije i kraljica Kirene iz dinastije *Batijada*.

Majka joj je bila princeza Kritola. Bila je udana za princa Arkesilaja, svog bliskog rođaka te mu rodila sina Bata.

Nakon što je Arkesilaj došao na vlast, s vremenom se posvadio sa svojim doglavnikom Learhom, koji je protiv njega kovao zavjeru. Learh je prognan, ali je osnovao novi grad zvan Barka. Arkesilaj je u pokušaju da osvoji taj grad poražen, a potom otrovan, zarobljen i zadavljen.

Learh je potom došao u Kirenu kako bi se proglasio za kralja. Nastojeći legitimirati svoju vlast, nastojao se oženiti za Erikso. Ona je pristala da ga primi u svoj krevet, ali se zajedno s bratom Poliarhom dogovorila da ubije Learha, što je i učinjeno. Novi je kralj postao njen sin Bat.

Learhovo ubistvo je uzrujalo egipatskog faraona Amazisa II, te je Erikso zajedno s Kritolom i Poliarhom otišlo u Egipat kako bi spriječili rat, a u čemu su uspjeli.

## Izvori
* Herodotus, The Histories, Book 4.
* http://books.google.com/books?id=yFoGAAAAQAAJ&pg=RA1-PA476&lpg=RA1-PA476&dq=battus+i+of+cyrene&source=web&ots=t0ry2lDq05&sig=de4r9u7WwS3ocdHqMZvG-z6ZZU4
* http://www.livius.org/ct-cz/cyrenaica/cyrenaica.html 
* http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Moralia/Bravery_of_Women*/B.html
* http://www.bostonleadershipbuilders.com/plutarch/moralia/virtues_of_women.htm  
* http://www.attalus.org/translate/polyaenus8B.html#41.1
Bat III od Kirene

**Bat III od Kirene** ili **Bat III**, poznat i kao **Bat Hromi** (grčki:**Βάττος ο Χωλός**, 6. vijek pne.) bio je peti po redu kirenski kralj i pripadnik dinastije *Batijada*.

Bat je bio sin-jedinac kralja Arkesilaja II i kraljice Erikso. Nadimak *Hromi* je dobio kada se u djetinjstvu ispostavilo da ne može normalno hodati. U mladosti je bio oženjen za Kirenjanku dorskog porijekla po imenu Feretima.

Godine 550. pne. oca mu je ubio njegov bivši doglavnik Learh i nakratko osvojio vlast u Kireni. Majka Erikso, uz pomoć svog brata Poliarha, je na prevaru ubila Learha te je Bat proglašen za kralja.

Mladi kralj je brzo shvatio kako su mu grad i kraljevstvo postali nestabilni, odnosno kako su nužne promjene da bi se izbjegli dinastijski sukobi i građanski ratovi. Zato je otišao na hodočašće u Delfi, gdje je od proročice dobio savjet da ode u Mantineju i Arkadiji i potraži čovjeka po imenu Demonaks.

Demonaks je uživao veliki ugled među Mantinejcima, te ga je Bat pozvao u Kirenu da mu pomogne napraviti novi ustav grada. Demonaks je pristao te građane Kirene podijelio u tri grupe - ovisno o tome da li potječu sa There, Krete i Peloponeza, odnosno drugih egejskih otoka. Predstavnici sve tri grupe su postali članovi gradskog senata kome je predsjedao kralj. Novi je ustav ograničio kraljevsku vlast, koja se svela na podjelu javne zemlje i vjerske ceremonije. Upravu su vršili efori, a formirana je i gradska policija od 300 ljudi.

Uz unutrašnje reforme, Bat je nastojao osigurati zemlju od susjednog Egipta i to tako što je svoju kći Ladiku dao udati za faraona Amazisa.

Bat je umro oko godine 530. pne. a naslijedio ga je sin Arkesilaj.

## Povezano
* Popis kraljeva Kirene
* Kirena
* Kirenaika

## Izvori
* Herodotus, The Histories, Book 4.
* http://books.google.com/books?id=yFoGAAAAQAAJ&pg=RA1-PA476&lpg=RA1-PA476&dq=battus+i+of+cyrene&source=web&ots=t0ry2lDq05&sig=de4r9u7WwS3ocdHqMZvG-z6ZZU4
* http://www.livius.org/ct-cz/cyrenaica/cyrenaica.html 
* http://www.mediterranees.net/dictionnaires/smith/cyrene.html
Pitak

**Pitak** (cca. 640-568. pne.) bio je starogrčki vojskovođa i državnik s otoka Lezbosa, poznat kao jedan od Sedam mudraca Grčke.

Pitak je bio na čelu vojske koja branila Mitilenu od atenske vojske na čelu s Frinontom. Pred samu bitku je Frinontu ponudio da se njih dvojica okušaju u dvoboju koji će odlučiti rat, te tako izbjegne nepotrebno krvoproliće. Frinont je pristao i Pitak ga je ubio mačem, nakon čega se atenska vojska povukla.

Zahvalni Mitilenjani su nakon toga Pitaka proglasili kraljem. Pitak je vladao sljedećih deset godina, a za koje vrijeme je imao običaj donositi zakone u stihovima. Geslo mu je bilo "Ne učini svom susjedu što ne bi htio da susjed učini tebi".

Neki pisci spominju kako je imao sina Tireja koji je ubijen. Kada je ubica uhvaćen i doveden pred njega, Pitak ga je pustio rekavši da je "pomilovanje bolje od kazne".

Pitak je nakon deset godina dobrovoljno napustio položaj.

Antička tradicija mu pripisuje cijeli niz mudrih izreka kao što su "Znaj svoje mogučnosti" i "Oprostiti je bolje nego patiti".

## Povezano
Bijant

**Bijant** (grčki: *Βίας) je ime koje označava:
* [[Bijant iz Prijene]], znameniti grčki filozof;

== Mitologija ==
* *'Bijant (mitologija)**, sin [[Amitaon]]a iz [[Jolk|Jolka]] i njegove žene [[Idomena|Idomene]]. 
* Druga dva **Bijanta** su bili ahejski vojnici - borci i učesnici u [[Trojanski rat|Trojanskom ratu]].
* **Bijant''' je bio i otac trojanskih ratnika Laogona i Dardana, koje je u dvoboju ubio ahejski junak Ahil.
Bijant iz Prijene

**Bijant** (grčki: *Βίας ο Πριηνεὺς*, 6. vijek pne.), sin Teutamov i građanin Prijene bio je grčki filozof. Satir naziva ga najmudrijim od Sedam mudraca Grčke.

Poznat je po izrekama "Većina ljudi je nečasna"  i "Puno radnika kvari rad".

## Izvori

* Diogen Laertije: *[[Životi i mišljenja znamenitih filozofa]]*, 
* On-line version
Kleobul

**Kleobul** (grčki: Κλεόβουλος, Cleovoulos), sin Evagorin, bio je grčki filozof rodom iz Linda. Živio je do oko 560. pne. Studirao je filozofiju u Egiptu. Imao je kći po imenu Kleobulina, koja je skladala zagonetke u heksametru. Navodi se da je obnovio hram Atene sagrađen od Danaja. Navodi se kao jedan od Sedam mudraca Grčke.

## Najpoznatije izreke
:"Ne čini ništa na silu”.
:"Dosljednost je najbolja stvar."
:"Izbjeći nepravdu."
:"Nemoj biti promjenjiv ili nezahvalan."
:"Mjeru znati je najbolje."

## Izvori

* Diogenes Laertius: *[[Životi i mišljenja znamenitih filozofa]]*, (On-line verzija na engleskom: http://classicpersuasion.org/pw/diogenes/ )
Mizon

**Mizon iz Hena** (grčki: ) je bio jedan od Sedam mudraca Grčke. Svi antički izvori se slažu da je bio običan seljak, ali ne i o tome koje mu je rodno mjesto i boravište. Živio je u selu po imenu Hen, koje je moglo biti u Lakoniji ili na Kreti.

## Vanjske veze
* Detailed entry from ''Lives of the Eminent Philosophers''
Sedam mudraca

**Sedam mudraca (Grčke)** ili **Sedam mudraca** (grčki: οἱ ἑπτά σοφοί, hoi hepta sophoi; cca. 620. pne.–550. pne.) je naziv koji je starogrčka tradicija dala sedmorici filozofa, državnika i zakonodavaca iz ranog 6. vijeka pne. koje su buduće generacije cijenile zbog njihove izuzetne mudrosti.

Govoreći o najistaknutijim filozofima i govornicima, Platon navodi ovih 7 imena:  
* Tales Milećanin, trgovac, matematičar i filozof prirode;
* Bijant iz Prijene, tiranin;
* Solon, atenski političar, zakonodavac i pjesnik;
* Pitak iz Mitilene, tiranin na Lezbosu;
* Kleobul iz Linda, tiranin na Rodosu;
* Mizon iz Hene, seljak;
* Hilon iz Sparte, efor.

Diogen Laertije ovako svjedoči o nesuglasnosti oko imena i broja mudraca:

## Reference
Hilon

**Hilon iz Sparte** je bio spartanski državnik iz 6. vijeka pne., poznat kao jedan od Sedam mudraca Grčke. Hilon je bio spartanski efor, koji uveo običaj da efori pomažu kralju u poslovima državne uprave.

Poznat je bio nizu uzrečica, od kojih je najpoznatija "Ne govori ništa loše o mrtvima" i "Upoznaj sam sebe".

Antički izvori tvrde da je doživio duboku starost, te umro od sreće u naručju sina koji je upravo pobijedio na Olimpijskim igrama.
Perijandar

**Perijandar** (grčki: Περίανδρος) bio je drugi tiranin grada Korinta u 7. vijeku pne.. Bio je sin prvog tiranina Kipsela, koga je naslijedio godine 627. pne.

Perijandar je najpoznatiji po tome što je dao sagraditi Diolkos - sistem rampi preko Korintske prevlake kojim su se brodovi mogli prebacivati iz Korintskog zaljeva u Egejsko more, čime se skraćivao pomorski put oko Peloponeza. Korištenje Diolkosa se naplaćivalo i donijelo tako izdašne prihode Korintu, da je Perijandar ukinuo poreze. Mnogi ga antički autori ubrajaju među Sedam mudraca Grčke.

Kasniji autori, uključujući Aristotela, opisuju Perijandra kao okrutnog tiranina, a Herodot tvrdi da ga je okrutnosti podučio miletski tiranin Trazibul. Pripisuje mu se zamisao da dječake s Korkire pošalje u Lidiju da ih kastriraju, kao i ubistvo i nekrofilsko silovanje vlastite supruge Melise. Kada je za to saznao njegov sin Likofront, Perijandar ga je dao izgnati u Korkiru. Sin je kasnije odbio vratiti se u Korint dok Perijandar ne abdicira. Kada se otac pokajao i odlučuio abdicirati, otkrilo se da su Korkirani, plašeći se njegovog bijesa, ubili mladića.

## Vanjske veze

* Diogenes Laertius: Life of Periander
Likofront iz Korinta

**Likofront iz Korinta** je bio sin korintskog tiranina Perijandra koji je živio u 7. vijeku pne. Antički zapisi govore da je napustio grad i otišao u Korkiru saznavši da mu je otac ubio majku Melisu. U grad se odbio vratiti sve dok Perijandar ne abdicira. Otac se s njim htio pomiriti, ali su Korkirani ubili mladića uvjereni da će ih inače moćni Perijandar napasti.
Trazibul (tiranin)

:*Ovo je članak o tiraninu iz Mileta. Za atenskog vojskovođu v. *Trazibul*.*

**Trazibul** je bio tiranin grada Milet u 7. vijeku pne. Pod njegovom vladavinom je Milet vodio dugotrajan rat protiv susjedne Lidije. Rat nije imao pobjednika, a Herodot tvrdi da je razlog tome što je Trazibul lukavstvom nagovorio lidijskog kralja Alijata II da sklopi mir. Nakon završetka rata su Milet i Lidija postali saveznici.

Trazibul je poznat po anegdoti koju također prenosi Herodot. Njegov je saveznik bio moćni korintski vladar Perijandar. Kada je na Trazibulov dvor došao Perijandrov glasnik tražeći savjet o najboljem načinu vladavine, Trazibul je umjesto riječi glasnika odveo u polje te počeo otkidati sve najviše klasove. Glasnik je to prenio Perijandru, a korintski vladar to shvatio kao preporuku da likvidira sve podanike koji se ističu od ostalih, odnosno koji bi mogli steći dovoljno bogatstva ili uticaja da u budućnosti ugroze njegovu vladavinu. Trazibulov primjer je kasnije često korišten od strane mnogih čvrstorukaških vladara kroz historiju.

## Reference
* Herodot, *Historija*
* Fine, John V.A. *The Ancient Greeks: A critical history* (Harvard University Press, 1983) 

## Vanjske veze
* The anecdote  from Herodotus.
* Herodotus on the war between Miletus and Lydia
Drugi mesenijski rat

**Drugi mesenijski rat** je bio rat između starogrčkih država Mesenije i Sparte. Počeo je oko 40 godina nakon završetka Prvog mesenijskog rata, kada su se mesenijski robovi pobunili protiv svojih spartanskih gospodara. Trajao je od 685. do 668. pne.

## Uzrok
Sparta je u Prvom mesenijskom ratu porazila Meseniju, čije je stanovništvo protjerano, odnosno prisiljeno prihvatiti Spartance kao svoje gospodare. Mesanci se, međutim, ni nakon decenija ropstva nisu htjeli odreći snova o slobodi. Uvjeti za to su se stekli kada je na njihovo čelo došao Aristomen te podigao ustanak.

## Tok
Spartanska i mesenijska vojska su se prvi put sudarile u bitci kod Dera. Nijedna strana nije imala saveznike, pa je bitka završila neodlučeno. Mesanci su, pak, bili zadivljeni Aristomenovim umijećem te su ga nakon bitke proglasili za kralja.

Aristomen je odlučio krenuti u ofenzivu na Spartu. Uspio se ušuljati u sam grad te ostavio štit sa svojim potpisom u hramu Atene. To je uplašilo Spartance koji su se sa savjet obratili proročištu u Delfima. Ono im je reklo da pomoć potraže u Ateni, a ona je stigla u obliku hromog pjesnika Tirteja koji je ohrabrio spartanske vojnike.

Usprkos toga, Spartanci su poraženi u bitci kod Veprovog groba. Međutim, u bitci kod Velikog rova su zabilježili odlučujuću pobjedu, prethodno podmitivši mesanske saveznike. Shvativši da se više ne može suprotstaviti Spartancima na otvorenom polju, Aristomen se povukao u tvrđavu na planini Eira. Nju su Spartanci opsjedali deset godina, a kada je pala, dio Mesanaca je izbjegao u Italiju gdje je osnovan grad Messina, a dio je ponovno porobljen.

## Posljedice
Dio historičara vjeruje kako su spartanska iskustva u mesenijskim ratovima dovela do militarizacije spartanskog društva, odnosno surovog sistema vladavine upravljenog protiv helota, čija je svrha spriječavanje novih ustanaka.

## Reference

## Reference
* Pauzanija (geograf)
* Diodor
* Tirtej
Heloti

**Heloti** (grčki: Εἵλωτες / Heílôtes) su bili državni robovi u Sparti. Za razliku od robova u drugim antičkim državama, heloti nisu bili u vlasništvu pojedinca već su dodjeljivani uz državna zemljišta na kojima su služili. Dobiveni prinos od zemljoradnje bili su dužni u utvrđenoj količini predati Spartancima, a višak im je ostavljan za preživljavanje.

Načelno su mogli zasnivati obitelji i živjeti u njima te je njihova populacija rasla prirodnim putem za razliku od robova u drugim državama gdje je njihov broj uglavnom uvećavan zarobljavanjem neprijatelja u ratnim pohodima. 

Brojem su uvelike nadmašivali spartanske građane i to u omjeru većem od deset naprama jedan, a kako su uz to živjeli u izuzetno teškim uvjetima, njihove pobune su bile vrlo učestale. Stoga su Spartanci nad njima provodili brutalne demonstracije moći, a najpoznatija je kriptija. Ovaj termin označava "tajnu službu" ili pohod koji bi pojedinačno poduzimao svaki mladi Spartanac po završetku agoge. Tijekom kriptije mladić bi se danju sakrivao, a noću nekažnjeno napadao i ubijao istaknutije ili fizički jače helote. Na taj način, osim usavršavanja u ubijanju pojedinaca, Spartanci su držali populaciju helota bez istaknutijih članova.

Poznati su slučajevi masovnih pogubljenja helota. Najpoznatiji primjer desio se tijekom rata protiv Tebe kada se Sparta našla u vrlo nepovoljnoj situaciji. Kako bi neutralizirali unutrašnju prijetnju, Spartanci su izdvojili su dvije tisuće helota pod izlikom da će biti proglašeni neodamodima i odveli ih prema hramovima na posvećivanje. Tijekom tog hodočašća svi su heloti potajno pogubljeni. Osim ovakvih, posebnih događaja, povremeno bi efori formalno proglasili rat protiv helota i tada bi ih bilo koji slobodan stanovnik Lakademona mogao nekažnjeno ubijati. Upravo zbog takvih postupaka često se govorilo: "*U Sparti su slobodni ljudi više slobodni nego drugdje ali su zato i robovi više robovi nego bilo gdje drugdje*".

Ukoliko se netko od helota istaknuo u vojnom pohodu u kojima su pratili Spartance kao poslužitelji, a ponekad i kao lako naoružani pješaci - peltasti, mogli su zaslužiti slobodu i biti proglašeni novograđanima - neodamodima.
Aristomen

**Aristomen** je bio kralj Mesenije u 7. vijeku pne., slavljen zbog borbe sa Spartancima u drugom mesenijskom ratu. 

Kada su Mesenci digli ustanak protiv svojih spartanskih gospodara, Aristomen je postao komandantom ustaničke vojske. Iako je prva bitka sa Spartancima završila neodlučeno, Mesenci su bili impresionirani njegovom ratničkom vještinom, te su ga proglasili za kralja.

Aristomen je nakon toga krenuo u napade na Spartu. Jednom je uspio doći u sam grad i ostaviti štit sa svojim potpisom u hramu boginje Atene. To je uplašilo Spartance koji su zbog toga poslali izaslanstvo u Delfi|Delfe da od proroćišta dobiju savjet kako poraziti Mesence.

Usprkos sve svoje vještine, Aristomen nije uspio poraziti Spartance te je nakon nekoliko bitaka bio prisiljen povući se na planinu Iru od koje je napravio utvrđeno uporište. Njega Spartanci nisu uspjeli osvojiti jedanaest godina. Odatle je povremeno vršio napade na Spartu te bio zarobljavan čak tri puta. Dva puta je pušten uz otkup, a treći put su ga Spartanci odlučili ubiti, bacivši ga u jamu Keda zajedno s drugim zarobljenicima.

Aristomen je preživio pad i na dnu jame ostao tri dana. Odatle se izvukao prateći lisicu koja je znala put iz jame. Kada se vratio na Iru, dočekan je kao heroj.

Ira je nakon jedanaest godina opsade pala, a Mesenci su ili ponovno postali heloti ili pobjegli u Italiju gdje je osnovan grad Messina. Aristomen je pak otišao - neki antički izvori kažu uz pomoć bogova - na otok Rodos gdje je umro u izgnanstvu.

Sir Richard Burton tvrdi da su priče o Aristomenu poslužile kao inspiracija za lik Sinbada iz *[[1001 noć]]i*.
Tirtej

**Tirtej** (također *Tyrtaios*, grčki: ) bio je grčki elegijski pjesnik koji je živio u Sparti sredinom 7. vijeka pne.

O Tirtejevom porijeklu ne postoji suglasnost među klasičnim izvorima. Bio je rodom iz Afidne - koja je po nekima bila mjesto u Lakoniji, što bi Tirteja učinilo građaninom Sparte; a po drugima dema u Ateni, što bi ga učinilo Atenjaninom; treći izvori ga nazivaju *[[Milet|Milećaninom]]*.

Tirtej je živio u doba drugog mesenijskog rata, a tradicija ga navodi kao njegovog sudionika. Legenda kaže da su Spartanci bili uplašeni kada je mesenijski kralj Aristomen ostavio svoj potpis u spartanskom hramu Atene. Upitali su za savjet proročište u Delfima, gdje im je rečeno da moraju otići u Atenu i od tog grada zamoliti pomoć u obliku vojskovođe.

Kada su ga Atenjani čuli što od njih Spartanci traže, kao generala su poslali Tirteja, hromog učitelja koji nije mogao držati mač u ruci. Spartanci su bili preneraženi, ali je Tirtej u ruci držao liru. Kada je s njom počeo pjevati, srca Spartanaca su se razgalila i nastavili su rat s Mesencima do konačne pobjede.

Od Tirtejeve poezije je ostalo nekoliko fragmenata, uglavnom patriotske prirode. Neki od novijih historičara smatraju da je Tirtej živio u 5. vijeku pne., a neki da uopće nije postojao.

## Vanjske veze
* Tyrtaeus: Greek texts
* Noctes Gallicanae: Tyrtée de Sparte
Svetomir Nikolajević

**Svetomir Nikolajević** (Raduša, 1844. – Beograd, 1922) bio je srpski pisac i političar, profesor Velike škole (*suplent Velike škole, a za Katedru opšte istorije literature s naročitim pogledom na literaturu Slovena i Srba*), član Srpske kraljevske akademije, premijer Srbije (u periodu od 3. 4. do 27. 10. 1894. godine), gradonačelnik Beograda i ministar unutrašnjih poslova. Jedan je od osnivača Radikalne stranke, Društva Svetog Save i masonske lože „Pobratim“.
Ljubomir Davidović

**Ljubomir Davidović** (24. 12. 1940., Beograd) je bio srpski i jugoslovenski političar, državnik i osnivač Demokratske stranke.

Školovao se u Beogradu. Završio je prirodni odsek na Filozofskom fakultetu Velike škole i bio je profesor gimnazije u unutrašnjosti Srbije. Bio je čak i profesor prestolonasledniku Aleksandru Karađorđeviću, sa kojim je u vreme njegove vladavine, iako oštro suprotstavljen, naročito njegovoj ličnoj diktaturi iz 1929, do njegove pogibije, ostao u dobrim ličnim odnosima.

Bio je u Narodnoj radikalnoj stranci i 1901. godine je bio u krilu koje se izdvojilo. Godine 1912. postaje vođa Samostalne radikalne stranke (od 1919. se objedinjuje u Demokratsku stranku). Bio je ministar prosvete (1904.), predsednik Opštine Beogradske (1909), predsednik Narodne skupštine (1909) pa ministar prosvete (1904.). Tokom srpske golgote bio je zadužen za smeštaj i obrazovanje izbegličke dece na grčkom ostrvu Krfu. Zahvaljujući njemu su na Krfu izlazile i srpske novine.

Nakon Prvog svetskog rata i stvaranja Demokratske stranke, sastavljao je ispred svoje stranke Vladu tri puta (dva puta 1919. i jednom 1924), ali je na njoj ostao razmerno kratko, svega 289 dana.

Predsednik je Demokratske stranke od osnivanja 1919. godine do 1940. godine. Na mestu predsednika Demokratske stranke ga je nasledio Milan Grol.

## Vanjske veze
* Informacija o njegovom grobu
Kosta Kumanudi

**Kosta Kumanudi** bio je srpski i jugoslavenski političar iz 20. vijeka.

Kumanudi je bio član Demokratske stranke. Od 1921. do 1922. je bio ministar financija u vladi Kraljevine SHS, a od 1922. kraće vrijeme i ministar unutarnjih poslova. Kasnije se priključio Jugoslovenskoj radikalnoj zajednici. Od 1926. do 1929. je bio gradonačelnik Beograda.

Nakon aprilskog rata 1941. i sloma Kraljevine Jugoslavije, Kumanudi je bio među potpisnicima Apela srpskom narodu u kome se pozivalo na suradnju s njemačkim okupatorom i podršku Nedićevoj kvislinškoj vladi. Nakon pobjede partizana zbog izdaje je bio osuđen na zatvorsku kaznu.
Đurica Jojkić

**Đurica Jojkić** (1914-1981) bio je vojvođanski, srpski i jugoslavenski komunistički političar.

Rođen je 1914. godine u selu Turiji kod Srbobrana. Gimnaziju je učio u Srbobranu i Vrbasu, a Pravni fakultet je završio u Beogradu. Završio je i Višu političku školu "Đuro Đaković" u Beogradu.

Učestvovao je u radu naprednog studentskog pokreta. Bio je član KPJ od 1939. godine u NOB učestvuje od 1941. godine. Ilegalni partijski radnik u Vojvodini. Po oslobođenju je bio pomoćnik komandanta Vojne oblasti za Bačku i Baranju, potpredsednik Narodnooslobodilačkog odbora za Novosadski okrug, član predsedništva Glavnog narodnooslobodilačkog odbora Vojvodine. Neprekidno je biran za narodnog poslanika Narodne skupštine NR Srbije i za narodnog poslanika Narodne skupštine FNRJ. 

Bio je predsednik Narodnog odbora sreza Beograd, narodni poslanik Saveznog veća Savezne narodne skupštine za izborni srez Beograd III, član Centralnog odbora Saveza boraca NOR Jugoslavije, član Glavnog odbora SSRN Srbije, član CK SK Srbije. 

Od 1950. do 1951. godine bio je ministar prosvete u Vladi NR Srbije, a posle toga predsednik Gradskog narodnog odbora u Beogradu, od 1951. do 1955. godine; sekretar Gradskog komiteta SK Srbije za Beograd, predsednik Narodnog odbora sreza Beograd. 

Predsednik Izvršnog veća AP Vojvodine bio je od 1962. do 1963. godine, a od 6. 6. 1967. do 7. 5. 1969. godine predsednik Izvršnog veća SR Srbije.

Nosilac je Partizanske spomenice 1941. godine. Odlikovan je Ordenom bratstva i jedinstva I reda, Ordenom za hrabrost i Ordenom zasluga za narod II reda.
Aćim Čumić

**Aćim Čumić** (Trešnjevica kod Kragujevca, 1836. – Kusatak, 27. 7. 1901) bio je profesor prava, sudija, predsednik vlade Srbije.

Studirao je pravo u Hajdelbergu i Parizu. Radio je kao profesor gimnazije, zatim u sudu. Za profesora kaznenog prava na Velikoj školi postavnjen je 1865. godine. Učestvovao je u radu ustavnog odbora iz 1868. godine i bio zapažen po rečitosti i predlogu da se vlada stavi pod nadzor državnog saveta, a ne skupštine. 

Bio je političar konzervativne orijentacije, blizak starijim političarima Iliji Garašaninu i Jovanu Marinoviću, i predvodnik grupe mladokonzervativaca. Bio je temperamentan čovek, oštrog jezika. 

1871. godine postao je predsednik beogradske opštine, ali ga je liberalsko namesništvo, na čijem čelu se nalazio Jovan Ristić, ubrzo zbacilo. Potom se bavio advokaturom u Beogradu, da bi 1873-1874. godine bio ministar unutrašnjih dela u Marinovićevom kabinetu. 

25. 11. 1874. godine Čumić je zamenio Marinovića i sam postao predsednik vlade. Zadržao je ministarstvo unutrašnjih dela. Pošto vlada nije uživala poverenje skupštine, to je već posle tri meseca, 22. 1. 1875. godine, bila zamenjena drugom. Potom je postavljen za sudiju Kasacionog suda.

Od strane liberalske vlade uhapšen je 1878. godine zbog navodnog učešća u Topolskoj buni i osuđen na smrt zajedno sa Jevremom Markovićem, ali je ubrzo pomilovan i osuđen na 10 godina robije. Pušten je iz zatvora po padu Ristićeve vlade i dolasku naprednjačke 1880. godine. Kasnije se više nije bavio politikom.

Tokom 1880-tih godina bio je vladin predstavnik ('komesar') kod društva za izgradnju i eksploataciju srpskih železnica. Veoma se angažovao na podizanju Kolarčevog fonda. Napisao je sledeća dela: *Kasacijona vlast* (1867) i *Zadužbine u odbrani Srpstva* (1890). 

Bio je član Srpskog učenog društva i počasni član Srpske kraljevske akademije od 1892. godine.
Nebojša Čović

**Nebojša Čović** (rođen u Beogradu 2. jula 1958) je srpski političar. Čović je  zamenik premijera u Vladi Republike Srbije i bivši šef Koordinacionog centra za Kosovo i Metohiju.

## Biografija
Čović je rođen 2. jula 1958. u Beogradu. Završio je Mašinski fakultet, na kom je i doktorirao 2000. Radio je u preduzećima "Ivo Lola Ribar" iz Beograda i REIK "Kolubara", bio je generalni direktor DP "Proleter" i predsednik UO MDD "FMP" Beograd.Bio je asistent na Mašinskom fakultetu 8 godina.

Kao član Socijalističke partije Srbije je 1992. izabran za potpredsednika IO Skupštine Beograda za privredu i finansije. Čović je postao predsednik Gradske vlade 1993, da bi godinu dana kasnije bio izabran za gradonačelnika Beograda i na tom položaju je ostao do 1997. Bio je poslanik u Narodnoj skupštini u dva mandata. Nakon odlaska iz SPS-a 1997, osnovao je Demokratsku alternativu. Nakon saveznih izbora 24. septembra 2000. je postao poslanik u Saveznoj skupštini na listi Demokratske opozicije Srbije. Bio je kopredsednik prelazne vlade nakon Demonstracija 5. oktobra. U vladi Zorana Đinđića je bio zamenik premijera i šef Koordinacionog centra za jug Srbije, kao i Koordinacionog centra za Kosovo i Metohiju. Nakon izbora 28. decembra 2003, ujedinio je Demokratsku alternativu sa Socijaldemokratskom partijom Slobodana Orlića.

Nebojša Čović je nosilac Ordena Svetog Save I reda.  Takođe je bio predsednik Košarkaškog saveza Jugoslavije.

Nebojša Čović je oženjen Vesnom i sa njom ima dvoje dece, kćerku Tijanu i sina Filipa.

## Reference

## Vanjske veze
Vojislav Mihailović

**Vojislav Mihailović**, pravnik, političar je rođen 3. septembra 1951. godine u Beogradu. U vreme njegovog rođenja otac Branko je, kao informbirovac, bio na Golom otoku i prvi put ga video dve godine posle rođenja. Ime je dobio po stricu koji je poginuo kao četnik negde kod Foče 1943. godine. Oženjen je i otac dvoje dece.

## Karijera
Diplomirao na Pravnom fakultetu u Beogradu 1980. godine. Još kao student radio kao komercijalista u izdavačkoj kući „Slovo ljubve“, potom bio advokat, pa prešao u privatnike. Sada se bavi privatnim biznisom i suvlasnik je firme koja prodaje „Pampers“ pelene.

## Politička karijera
Od kraja 1993. godine počeo da se bavi politikom kada je određen za nosioca izborne liste Deposa u Kragujevcu. Izabran je za poslanika, a potom (11. februara 1994.) i za potpredsednika Skupštine Srbije (biran ponovo i u sazivu skupštine posle izbora 1997). Član Predsedništva SPO-a od 1994, a pred izlazak iz SPO bio je potpredsednik stranke. Na izborima '97. bio nosilac liste SPO-a na Čukarici, a 22. januara 1999. godine izabran je za gradonačelnika Beograda. Bio je na funkciji potpredsednika skupštine Srbije i kopredsednika (zajedno sa Veroljubom Stevanovićem) Srpskog Demokratskog Pokreta Obnove, stranke koja je nastala odvajanjem od SPO zbog neslaganja sa Vukom Draškovićem.

Vojislav Mihailović je, između ostalog, poznat po dedi, unuk je đenerala Dragoljuba Mihailovića, komandanta kraljevske vojske u otadžbini i vođe četničkog pokreta za vreme Drugog svetskog rata.
Milan St. Protić

**Milan St. Protić** je srpski političar, zamenik predsednika Demohrišćanske stranke Srbije.

Rođen je u Beogradu 28. 7. 1957. godine. Praunuk je prvog premijera Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca Stojana Protića. Beogradski Pravni fakultet završio je 1980. godine. Magistrirao je (1982) i doktorirao (1987) modernu evropsku istoriju na Kalifornijskom univerzitetu u Santa Barbari (SAD).

Predavao na fakultetima u SAD, Kanadi, Velikoj Britaniji, Francuskoj, Nemačkoj i Grčkoj.
Od 1995. do 1998. bio je direktor Centra za srpske studije u Beogradu.
Od 1985. radi u Balkanološkom institutu Srpske akademije nauka i umetnosti (SANU).

Politikom se bavi od 1992. godine. Bio je član DEPOS-a, jedan od osnivača Demokratske stranke Srbije, aktivan učesnik demonstracija 1996-1997 i član vođstva Saveza za Promene i DOS-a. Bio je predsednik Srpskog demokratskog kluba Odbrana (1998-2001) i kopredsednik Nove Srbije (1999-2001).

Na septembarskim izborima 2000. predovodio listu DOS-Vojislav Koštunica u izbornoj jedinici Novi Beograd i bio izabran za saveznog poslanika u Veću građana Skupštine SRJ. Kandidovan je i za odbornika u Skupštini Beograda u svojoj matičnoj opštini(Stari Grad) i tu je odneo ubedljivu pobedu.

U noći 5. 10. izabran je za predsednika Skupštine grada Beograda (za gradonačelnika).

Ambasador SRJ u Sjedinjenim Američkim Državama postao je u februaru 2001. Sa tog položaja smenjen je avgusta iste godine.

Od 2007. do 2008. godine, obavljao je funkciju direktora nastave na visokoj školi, Akademija za diplomatiju i bezbednost u Beogradu.

Od 2009. do 2014. godine, obavljao je dužnost ambasadora Republike Srbije u Švajcarskoj i Lihtenštajnu.

Oženjen je i otac tri kćeri.

Član je Rotari kluba Beograd.

## Dela
Istoriografska dela:
* Radikali u Srbiji — ideje i pokret 1881-1903 (1990)
* Uspon i pad srpske ideje (1994, 1995)
* Ogledi o raspadu Jugoslavije (1995)
* Mi i oni (1996)
* Izneverena revolucija — 5.oktobar 2000. (2005)
* Izneverena revolucija 2 - Lica i naličja (2006)
* Velika Iluzija :Život i smrt Jugoslavije (2017)

Autor je obrazovne televizijske serije „Mala srpska čitanka“.

## Medijska pojavljivanja
2003. godine Milan St. Protić je bio žrtva skrivene kamere zajedno sa Nenadom Čankom i Vladanom Batićem. Nepristojni izrazi koje su on i Batić koristili tom prilikom su izazvali dosta polemike u medijima.

Krajem 2005. godine njegovo gostovanje u televizijskoj emisiji „Utisak nedelje“ privuklo je veliku pažnju. Naime, Protić je jedinog srpskog nobelovca Ivu Andrića nazvao „moralnom nulom“, optuživši ga pritom da je posle Drugog svetskog rata intervenisao kod komunističkih vlasti kako bi se sa njegove slike sa Hitlerom uklonio njegov lik (Andrić se sa Hitlerom sastao u funkciji ambasadora Kraljevine Jugoslavije u Nemačkoj). Protić je još dodao da mu je Andrić, ipak, omiljeni pisac.
Zoran Alimpić

**Zoran Alimpić** (Pančevo, 20.10. 1965. - ) je srpski političar. 

Od 1968. živi u Beogradu gdje je završio osnovnu i srednju školu, kao i Šumarski fakultet. Politikom se bavi od 1992. kada je izabran za mjesto odbornika Skupštine opštine Čukarica. Od 1996. je član Gradske skupštine Beograda, a bio je na čelu Skupštine opštine Čukarica od 1997. do 2004. U julu 2004. je kao član Demokratske Srbije postao poslanik Narodne skupštine Srbije.

Posle izbora 2004. je bio predsednik Skupštine opštine Beograd, a po smrti gradonačelnika Nenada Bogdanovića 2007. je bio vršilac dužnosti gradonačelnika.

## Vanjske veze
* Chairman of the Assembly
Radmila Hrustanović

**Radmila Hrustanović** je srpska političarka.

Rođena je 25. 11. 1952. u Beogradu, gde je i završila osnovnu i srednju školu.
Diplomirala je na Pravnom fakultetu u Sarajevu.

Po zanimanju je advokat. Radila je 14 godina u Saveznom izvršnom veću, a 8 godina u advokaturi.

Od 1996. do 2000. bila je članica Izvršnog odbora SO Zvezdara (Koalicija "Zajedno").
Od oktobra 2000. je članica odbora Skupštine grada Beograda, zadužena za imovinsko-pravne poslove, građevinsko zemljište i informisanje. Istovremeno, 7 meseci je vršila dužnost direktorke JRDP "Studio B". Od juna 2001. do novembra 2004. bila je predsednica skupštine grada Beograda( gradonačelnik Beograda).

Kao gradonačelnica Beograda trepela je velike kritike, između ostalih i od poznate francuske glumice Brižit Bardo zbog tretmana Grada prema psima lutalicama (naime, za vreme njenog mandata, organi grada Beograda su nastavili da ubijaju pse lutalice).

Jedna od osnivača Ženske političke mreže u Srbiji (februar 2000.)

Bila je članica Saveza reformskih snaga Jugoslavije i Građanskog Saveza Srbije od osnivanja. Oktobra 2004. isčlanila se iz GSS-a, da bi postala nova članica Demokratske stranke.

Udata je, majka dva punoletna sina.
.me

**.me** je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Crnu Goru.

Nakon nezavisnosti stečene 3. juna 2006. godine Crna Gora je dobila NIDdk .me koji je zamena za .yu (.cg.yu) koji je koristila dok je bila sastavni deo prethodnih država i koji će biti ugašen do 30. septembra 2009. godine.

Domen je delegiran 11. septembra 2007. godine, a postao aktivan 24. septembra iste godine. Sponzorska organizacija je Vlada Crne Gore. U početku glavni registar je bio *Univerzitet Crne Gore - Registar crnogorskog domena* koji je uspostavio rad domena i registovao nekoliko domena od državnog značaja za Crnu Goru. Funkciju glavnog registra je 14. novembra preuzelo preduzeće Domen d.o.o. (*doMEn*).

6. maja 2008. otpočela je registracije za domene čiji nazivi predstavljaju registrovane trgovinske marke, a otvorena registracija je počela 16. jula 2008. godine.

## Pozicioniranje
Registar **.me** domena pokušava da pozicionira ovaj domen kao globalni zbog njegovog značena na engleskom jeziku (*me* = ja). Očekuju da će biti korišćen za lične i poslovne veb prezentacije i da će biti veoma privlačan marketinški alat širom sveta, na početku za prezentacije na engleskom jeziku, a kasnije i globalno prihvaćen kao jedan od najzastupljenijih domena.

## Struktura
Registracija direktno pod **.me** nema ograničenja i dostupna je na globalnom nivou.

Registracija domena na trećem nivou rezervisana je za sva pravna i fizička lica iz Crne Gore. Za registraciju na trećem nivou zadužen je *[[Me-net]]* koji je ujedno i jedini registar za ove domene.
Struktura je sledeća:
* **.co.me** — namenjen privrednim subjektima (prednost pri registraciji određenih domena imaju vlasnici **.cg.yu** domena);
* **.org.me** — namenjen je civilnim organizacijama i asocijacijama;
* **.net.me** — namenjen je Internet provajderima;
* **.its.me** — namenjen fizičkim licima;
* **.priv.me** — takođe namenjen fizičkim licima;

Pored ovih postoje i kategorije drugog stepena kojima upravlja *Centar informacionih sistema [[Univerzitet Crne Gore|Univerziteta Crne Gore]]*. Kategorije su sledeće:
* **.edu.me** — namenjen je obrazovnim institucijama u Crnoj Gori;
* **.ac.me** — namenjen je akademskim institucijama u Crnoj Gori;
* **.gov.me** — namenjen je vladi i državnim institucijama Crne Gore.

## Vanjske veze
* www.nic.me NIC za novi domen Crne Gore
* Informacije o postupku registracije
* Registracija domena
* IANA informacije o .me domenu
Ljubovija

**Ljubovija** je grad i središte istoimene opštine u Mačvanskom okrugu u Srbiji. Prema popisu iz 2002. bilo je 4130 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 3663 stanovnika).

## Demografija
U naselju Ljubovija živi 3124 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 35,2 godina (34,6 kod muškaraca i 35,8 kod žena). U naselju ima 1315 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,11.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.

## Značajne osobe
* Branko Lazić, srpski košarkaš

## Reference

## Povezano
* Azbukovica

## Vanjske veze

* Jelena Tešić, „Napisali su o Ljuboviji“ 
* www.ljubovija.info - Zvanična prezentacija Opštine Ljubovija 
* www.skolaljubovija.org - Naš grad
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain) 
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Drakon

**Drakon** (grčki , 7. vijek pne.) je starogrčki državnik poznat po tome što je bio prvi zakonodavac u historiji Atene, odnosno po strogoći svojih zakona.

O Drakonovom životu postoji vrlo malo podataka. Pretpostavlja se da je bio porijeklom atički plemić, odnosno pripadao klasi Eupatrida. Godine 621. pne. je izabran za arhonta, odnosno - prema Aristotelu - sastavio prvi pisani zakonik po nalogu arhonta Aristehma.

Dotadašnji atenski zakoni, odnosno ustav su se prenosili isključivo usmenom predajom. Drakon ih je popisao, te dao izrezbariti na posebnim stelama, tako da je svaki pismeni građanin Atene njih mogao biti svjestan.

Drakon je u atenski ustav uveo Savjet 400 koga mnogi navode kao jednu od temeljnih institucija atenske demokracije.

S druge strane, Drakonov zakonik je, pogotovo u oblasti krivičnog prava bio poznat po izuzetnoj strogoći propisa. Gotovo za svaki prekršaj je bila predviđena smrtna kazna. 

Atenjani su relativno brzo shvatili koliko je takav zakon nepraktičan, pa ga je generaciju kasnije reformirao Solon. Strogi zakoni i mjere se, pak, danas po Drakonu nazivaju **drakonskim**.
Sveti Stefan

**Sveti Stjepan** ili **Sveti Stefan**, nazvan ili *Prvomučenik*, je bio prvi kršćanski mučenik, jedan od sedam đakona izabranih u počecima crkve, prema *[[Djela apostolska|Djelima apostolskim]]* (Dj 6:5).

Stefanova uloga u ranom hrišćanstvu čini se da je bila jedna od bitnijih.

## Ime

Njegovo ime na grčkome jeziku znači »kruna« ili »vijenac.« Prema tradiciji iz 5. stoljeća, *stefanos* je grčki ekvivalent aramejskog *kelil* (sirsko *kelila,* "kruna").

## Život

Ništa se ne zna o Stjepanovom ranom životu. Zna se da je bio Židov grčkog jezika koji je živeo u Jerusalimu. U jerusalimskoj crkvi je izabran prvi među sedam đakona, kao čovek pun vere i duha, što se pominje u Djelima apostolskim:

Nakon Isusove smrti Stjepanova otvorena propovijedanja Isusa i pripadništvo zajednici kršćanskih učenika dovela ga je do osude za bogohuljenje. Naime, naučavao je da će Isus “*razoriti ovo mesto (tj. Hram) i izmeniti običaje koje nam je Mojsije predao*” (Dela 6:14). U njegovoj besedi koja je sačuvana u Delima i koja rezultira mučeništvom projavljuje se specifična teološka misao čija je suština osuda bogosluženja u jerusalimskom hramu uz argument da „Svevišnji ne živi u rukotvorenim hramovima“.

Stefan je od sanhedrina osuđen za blasfemiju protiv Mojsija i Boga () i govora protiv Hrama i Zakona (), a potom kamenovan do smrti, 30-ih godina 1. veka u Jerusalimu.

Prema Eusebiju, "posle mučeničke smrti Stefana, Jevreji su podigli prvo veliko gonjenje na jerusalimsku crkvu, i svi učenici, osim onih dvanaest, razidjoše se po Judeji i Samariji."

## Nauk

Jovan Zizjulas smatra da Stefan izlaže "revolucionarnu ideju distanciranja hrišćanstva od judejskog hrama" u periodu kada su prvi hrišćani još uvek nastavljali da se mole u jerusalimskom hramu. Stefan se, kao predstavnik „helenista“, pojavljuje kao prvi propovednik udaljavanja hrišćanstva od bogosluženja judejskog hrama. Zizjulas smatra da Dvanaestorica, koji su upravljali jerusalimskom hrišćanskom zajednicom, verovatno nisu delili ovo mišljenje, čime se može objasniti da su hrišćani helenisti prognani iz Jerusalima, dok ostali jevrejski hrišćani nisu.

## Štovanje

Sveti Stjepan se obično prikazuje kao mladić odjeven u đakonsku dalmatiku, s mučeničkom palmom u jednoj ruci, a s kamenom u drugoj.

Blagdan sv. Stjepana slavi se u Katoličkoj Crkvi 26. prosinca, drugog dana Božića, i državni je blagdan u Republici Hrvatskoj i nizu drugih država.

U pravoslavnim crkvama slavi se 27. prosinca, a ako se koristi julijanski kalendar, onda je to po gregorijanskom 9. siječnja.

## Izvori

## Povezano

* Helenistički judaizam
* Rano hrišćanstvo i judaizam
* Rano hrišćanstvo i helenizam
* Kršćanski mučenici
Radio-televizija Federacije Bosne i Hercegovine

**Radio-televizija Federacije Bosne i Hercegovine** (skrać. **RTVBiH**), također poznata pod nazivom **[[Federalna televizija]]** (skrać. **FTV**) je javno preduzeće, odnosno nacionalna radio i TV-stanica u BiH.

Nastala je 2001. godine transformacijom nekadašnje Radio-televizije Bosne i Hercegovine. Televizijski program se od 2001. do 2003. emitirao na dva kanala (FTV1 i FTV2), da bi se od aprila 2003. emitirao samo na jednom.

## Povezano
* Federalni radio
* Federalna televizija

## Vanjske veze
* Službena stranica RTVFBiH
* Federalna.ba
Alternativna televizija

**Alternativna televizija** (skraćeno **Alternativna TV** ili **ATV**) je TV stanica koja se emituje iz Banja Luke i čiji signal pokriva uglavnom sjeverne djelove BiH. Ona je član Mreže plus, medjunarodne TV mreže u BiH.

## Historija
ATV je s radom počela u septembru 1996. kao dopisnička jedinica prve međuentitetske TV mreže OBN. U junu 1997. je registrovana kao medijska kompanija kod Ministarstva Informisanja RS, a od 2001. je deo Mreže plus. Od maja 2006. ATV emituje program iz vlastitog studija.

## Vanjske veze
* Alternativna Televizija Banja Luka - zvanični sajt
Radio-televizija Unsko-sanskog kantona

**Radio-televizija Unsko-sanskog kantona** je regionalna TV-stanica sa sjedištem u Bihaću u Bosni i Hercegovini. Osnovana je kao javno preduzeće krajem 1995. godine. Televizijski signal pokriva osam općina Unsko-sanskog kantona Federacije BiH, a moguće ga je gledati i u susjednim područjima Republike Srpske i Hrvatske. 

Isto preduzeće emitira i program Radio Unsko-sanskog kantona.

## Vanjske veze

* Radio-televizija Unsko-sanskog kantona - zvanični sajt
Televizijske stanice u Bosni i Hercegovini

## '''A'''
* Alternativna televizija

## '''B'''
* Radio-televizija Bosne i Hercegovine
* BN televizija

## '''F'''
* Radio-televizija Federacije BiH

## '''H'''
* Televizija Hayat
* Herceg TV
* HTV Oscar C
* HTV Mostar

## '''M'''
* Mreža Plus
* MTV Adria

## '''O'''
* Televizija OBN

## '''U'''
* Radio-televizija Unsko-sanskog kantona

## '''R'''
* Radio-televizija Republike Srpske
* RTM Mostar