1522.

Godina **1522** (**[[rimski brojevi|MDXXII]]**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji
* 9. 1. - Adriaan Florenszoon Boeyens je novi papa Hadrijan VI. (do 1523), jedini Holanđanin ikad i poslednji ne-Italijan do Ivana Pavla II. 1978.
* 13. 1. - Svadba kralja Ludovika II i Marije Austrijske.
* 7. 2. - Briselski ugovor: podjeljeni posjedi njemačkih i španjolskih Habsburga, Ferdinand uz Austrijske zemlje, te Kranjsku i Korušku dobija i njihove posjede "u Istri i Furlanskoj, nadalje Trst, Goricu, slovensku krajinu i grofoviju Ortenburg" kao i "Tirol s Vorarlbergom, kao i habsburzka posjedovanja u Švabskoj".
* 22. 2. - Kralj Ludvig II otišao iz Budima u Češku, gdje se zadržava godinu dana - Ugarskom upravlja palatin Stjepan VII. Batori.
* 9. 3. - "Afera kobasica": Ulrich Zwingli sa saradnicima prekršio Veliki post s opravdanjem da u Bibliji nema opšteg zakona o hrani - ovo se smatra početkom Reformacije u Švajcarskoj. 
* ožujak - Bernardin Frankapan traži pomoć u Veneciji. 
:+ Izviđački upad bosanskih Turaka u Hrvatsku. 
* 18. 3. - Juan Sebastián Elcano tokom cirkumnavigacione ekspedicije otkrio ostrvo Amsterdam.
* 7. 4. - Car Karlo ustupa Ludvigu II 4.000 pješaka i 20.000 konjanika (senjski biskup Franjo Jozefić i Stjepan Esterhazi su ugarski poslanici na saboru u Nirnbergu). 
* travanj - Turske provale u Hrvatsku i (habsburšku) Sloveniju, ban Karlović porazio jedan turski odred na povratku. 
* 27. 4. - Talijanski ratovi: Bitka kod Bicocce, Francuzi poraženi u pokušaju da povrate Milano.

* 28. 5. - Bosanski sandžak-beg Gazi Husrev-beg sa hercegovačkim sandžakom zauzeo tvrdi grad **[[Knin]]** (posada se predala), koji postaje sedište Krčkog i Ličkog sandžaka; pašće i opustjeli **[[Skradin]]**, kao i **[[Drniš]]**, Kijevo, Kistanje.
** Klis je pod opsadom.
* jun - Radič Božić sa šajkašima razbio kod Petrovaradina turski pljačkaški odred (pomaže mu franjevac Pál Tomori).
* lipanj - Ban Karlović opsjeo Cetin, grad Frankapana Slunjskih, nakon što su ovi bez kraljeva naloga uzeli grad Klokoč od osramoćenog kninskog zapovjednika. 
* lipanj, polovicom - U Hrvatsku stigli vrhovni kapetan grof Nikola Salm i štajerski kapetan Dietrichstein, koje je poslao nadvojvoda Ferdinand - Salm pomaže u obrani Hrvatske (naročito gradova na Uni - Bihać, Krupa i dr.). 
* 16. 6. - Windsorski ugovor Henryja VIII i Karla V protiv Francuske. 
* 18. 6. - Mostarski paša odustao od opsade Klisa zbog jakog otpora (Petar Monoković).
* 28. 7. - Sulejman I počinje opsadu Hospitalera na Rodosu.
* 6. 9. - Juan Sebastián Elcano se sa brodom *Victoria* posle tri godine vratio u Sanlúcar de Barrameda, čime je završeno prvo oplovljavanje planete. 
:+ Babur osvojio Kandahar posle dvogodišnje opsade.
* 14. 9. - Rusko-litvanski ratovi: potpisano primirje (na pet godina pa do 1533).
* 19. 11. - Bernardin Frankopan drži govor *Oratio pro Croatia* na njemačkom državnom saboru u Nirnbergu.
* 20. 12. - Opsada Rodosa: posle teških uličnih borbi, preživeli Vitezovi se predali a Sulejman im dozvoljava evakuaciju - od Karla V će 1530. dobiti Maltu.

### Tokom/tijekom godine
* Mladi despot Stevan Berislavić nakratko bio u opustošenom Kupiniku, zatim otišao u očev Brod.
* Prvi pomen starog manastira Jazak. 
* Mostar postao sedište Hercegovačkog sandžaka umesto Foče. 
* U turskoj provali strada Kosinj u Lici (početak osvajanja ove oblasti).
* 1521/22 - Petar Kružić je novi senjski kapetan. 
* Razmirice između bana Karlovića i jajačkog bana Keglevića (ovaj drugi je zamenjen nekim Gilethfijem koji brani i Banju Luku i Vrbaski Grad).
* Pobuna vitezova u Nemačkoj protiv cara i katoličke crkve (Franz von Sickingen). 
* *Blutgericht von Wiener Neustadt* - nadvojvoda Ferdinand uništio opoziciju u Beču koji će od sada biti pod direktnom kontrolom. 
* Gil González Dávila istražuje područje Nikaragve. 
* Počinje širenje Komplutenske poliglote (višejezične Biblije). 
* Feliks Petančić objavio Segonov rukopis *De itineribus in Turciam...*.

## Rođenja

* 2. 2. - Lodovico Ferrari, matematičar († 1565)
* 11. 9. - Ulisse Aldrovandi, prirodnjak († 1605)
* tokom/tijekom godine - Filoteja Atinska, pravoslavan monahinja i mučenica († 1589)
* pribl. - Miho Pracat, pomorac († 1607)

## Smrti

* Piero di Cosimo, slikar (* 1462)
* 15. 2. - Karlo Pucić, pjesnik - latinist (* ca. 1458-61)
* 26. 4. - Jurij Slatkonja, bečki biskup (* 1456)
* 11. 6. - Nikola VI. Frankapan Tržački
* 13. 6. - Pier Soderini, firentinski državnik (* 1452)
* 25. 6. - Franchinus Gaffurius, muzički teoretičar (* 1451)
* 30. 6. - Johann Reuchlin, humanista (* 1455)
* 13. 11. - Nikola Ćerlo, sveštenik i književnik iz Kotora
* decembar - Pahomije I Carigradski, vaseljenski patrijarh

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak drugi: dio treći.... Treća knjiga: Doba kralja Matijaša Korvina i Jagelovića (1458-1526) (archive.org)