Osma zagrebačka mjesna konferencija KPJ

**Osma mjesna konferencija zagrebačke organizacije [[Savez komunista Jugoslavije|Komunističke partije Jugoslavije]]** održana je u gostionici na Pantovčaku u Zagrebu u noći sa 25. na 26. februar 1928. godine.

Ova mjesna konferencija je bila značajna po tome što je na njoj pobedila linija protiv frakcionaštva u KPJ, a među najaktivnije »antifrakcionaše« treba ubrojiti Đuru Đakovića, Blagoja Parovića, Josipa Broza i druge. Također je odlučeno da se uputi pismo Kominterni, koja bi svojim autoritetom uticala na nestanak frakcionaštva. Na konferenciji je odglasana Titova rezolucija (sa 27 glaso­va, 3 protiv i 1 ustegnut) kojom su oštro osuđene i leva i desna frakcija u KPJ.

Na konferenciji je Josip Broz izabran za sekretara mjesne partijske organizacije u Zagrebu, ali je ubrzo potom uhapšen.

## Pripreme za konferenciju
U toku 1927. i 1928. godine, najjače uporište antifrakcijske struje unutar KPJ postala je zagrebačka partijska organizacija, koja je bila jedna od najjačih organizacija KPJ u Jugoslaviji. U svom „Obrazloženju spora u KPJ“, napisanom za Kominternu u januaru 1928. godine, Đuro Đaković je dao analizu frakcijskih sukoba u KPJ, izloživši kritici i *desnicu* i *levicu* i tražeći da se aktiviše partijsko članstvo na konkretnim pitanjima političkog života.

U okviru priprema za Osmu konferenciju zagrebačke partijske organizacije došlo je do rascepa u Mesnom komitetu povodom izvešća većine njegovih članova, koju su činile pristalice *levice* i koji su se suprotstavljali zahtevima da se osudi ne samo *desnica*, nego i *levica* i kritički preispitaju političke pogreške i jedne i druge frakcije.

## Rad konferencije

Konferencija je započela s radom 25. februara uveče, uz učešće 29 delegata partijskih ćelija kao i predstavnika Centralnog komiteta KPJ i Kominterne, a na njoj su podnesena dva izveštaja. U ime antifrakcijske manjine u Mesnom komitetu poseban izveštaj podneo je njegov organizacioni sekretar Josip Broz, koji je izražavao opšte antifrakcijsko raspoloženje u mesnim i pokrajinskim organizacijama Nezavisnih sindikata. Broz je podvrgao kritici *frakcijaštvo, sektaštvo i koterijaštvo* u radu KPJ u celini, te je jedinu mogućnost suzbijanja frakcionaštva video u njenom *praktičnom radu u masama*, povezivanju s industrijskim radnicima i podizanju ideološkog nivoa partijskog članstva.

Na Konferenciji je usvojen izveštaj Josipa Broza, i on je izabran za političkog sekretara novog Mesnog komiteta. U rezoluciji Konferencije odobren je njegov istup kao korak neophodan u borbi za sređivanje stanja u rukovodstvu ove partijske organizacije i u CK KPJ. Delegati konferencije su u tom duhu usvojili i posebne direktive svom delegatu za predstojeće savetovanje u Izvršnom komitetu Kominterne o stanju u rukovodstvu KPJ, po sadržaju suprotne direktivama koje je krajem 1927. bio usvojio CK KPJ.

Ocenjena je politički štetnom aktivnost i *desne* i *leve* frakcije. Prva je osuđena zato što je pokušala da *nacionalnu borbu prenese u sindikalni pokret*, nastojeći da se u svom radu *što više stavi iznad partije*, a druga jer nije uspela da aktiviše KPJ i organizuje nijednu centralizovanu akciju čak ni za izbore, niti je *svoju pravilnu političku liniju koristila za pravovremeno reagovanje partije na važne političke odgađaje*, nego se ograničila na borbu u vođstvu umesto da tu liniju prenese u mase. Predloženo je da se KPJ organizaciono učvrsti, između ostalog da se stvori *jedno sposobno nefrakcijsko Centralno rukovodstvo*.

## Posledice

Odluke Osme konferencije zagrebačke partijske organizacije bile su klica nove partijske politike i novih metoda rada, usmerenih protiv oportunizma i sektaštva unutar KPJ.

Izvršni komitet Komunističke internacionale (IK-KI), dva mjeseca kasnije, maja 1928, svojim je Otvore­nim pismom ocijenio pobjedu Titove rezolucije kao do­kaz za prijelom sa jalovim intelektualnopolitičkim nad­mudrivanjem u Partiji koja se, po riječima IKKI, pre­tvorila u "diskusioni klub", potisnuvši u pozadinu sva živa pitanja stvarne političke borbe.

## Literatura

* *Enciklopedija hrvatske povijesti i kulture*. „Školska knjiga“, Zagreb 1980. godina.
* *Istorija Saveza komunista Jugoslavije*. Izdavački centar „Komunist“, „Narodna knjiga“, „Rad“, Beograd 1985. godina.

## Izvori