Ludvig Holberg

**Ludvig Holberg** (Bergen, 1684 – Kopenhagen, 1754) bio je norveški i danski pisac, esejist, filozof, povjesničar i dramatičar.

## Život

Rođen je u Bergenu u Norveškoj 3. decembra 1684., u vrijeme postojanja jedinstvene države Dansko-Norveške, kao najmlađe od šestero djece časnika norveške vojske Christiana Nielsena Holberga, koji je umro prije nego što je Ludvig napunio godinu dana. Do svoje osamnaeste godine Ludvig je živio u svom rodnom gradu, koji je bio relativno uspješna luka zahvaljujući trgovini drveta s Engleskom. Odatle je započeo svoj teološki studij u Kopenhagenu, a zatim je se kao samouk posvetio raznim disciplinama kao što su pravo, historija i jezik sve dok nije napustio teološki put. U mladosti je, dakle, vodio skroman život, zarađujući za život sveučilišnim predavanjima, ili kao suputnik plemića, kao privatni sportski trener, a ponekad i uz stipendije koje su mu omogućavale putovanja. 1704. putuje u Holandiju, 1706/07. dugo boravi u Oxfordu. Nije bio službeno primljen na Oxfordskom Univerzitetu, ali je tu proveo neko vrijeme koristeći knjižnice i sudjelujući u latinskim raspravama s engleskim studentima. 1708. bio je u Leipzigu i u Dresdenu. Godine 1714/16. boravio je u Parizu i kratko vrijeme živio u Rimu. Nakon razdoblja naukovanja, imenovan je docentom na Sveučilištu u Kopenhagenu i prihvatio je mjesto predavača metafizike (1717). Kasnije postao je profesor i počeo je predavati retoriku (1720) i latinski jezik. Godine 1722. započeo je glumačku karijeru u prvom danskom kazalištu, po uzoru na Molièrea, nakon prve izvedbe *L'Avare* u Kopenhagenu. Iste godine predložio je i svoje prvo kazališno djelo, komediju *Den politiske Kandestøber*. Godine 1725. ponovno se vratio u Pariz. Iste godine kazalište je zapalo u financijske probleme, a 1727. bilo je prisiljeno zatvoriti zbog bankrota. Holbert je za tu priliku napisao pokop u obliku komedije (*Den danske Komedies Ligbegøngelse*, 1727). Kazalište je pokušalo ponovo otvoriti, ali ga je požar 1728. osudio na definitivno zatvaranje. Na kraju je Holbergova karijera okrunjena dodjelom profesorskog mjesta na predmetu koji je najviše cijenio i na kojem je bio najproduktivniji, historiji (1730). Holberg je bio pragmatičan i trezven čovjek, odan štednji, često je putovao pješice. Tokom godina ulagao je u nekretnine, sve dok nije kupio farmu Brorupgaard u blizini Havrebjerga. Nekoliko godina kasnije, kupio je i imanje Tersløsegard pokraj Dianalunda, jedini njegov posjed koji je preživio jer su ostali u Bergenu, Kopenhagenu i Havrebjergu spaljeni ili srušeni. Kraće vrijeme obnašao je dužnost rektora Sveučilišta u Kopenhagenu (1735/1736). Godine 1747. kralj Christian VI imenovao ga je barunom od Holberga. Nakon smrti kralja Christiana VI iste 1747., pijetizam je izgubio uporište na dvoru i kazalište je ponovno otvoreno s Holbergom kao dirigentom, ali se on ubrzo povukao s dužnosti. Tokom ljeta često je boravio povučeno na svom imanju u Tersløsegardu u Zeelandu. Umro je u Kopenhagenu u januaru 1754. Za života se nije ženio i nije imao djece. Sahranjen je u crkvi cistercitske opatije Sorø.

## Djela
### Komedije
* *[[Den Politiske Kandestøber]]* (1722)
* *[[Den vægelsindede]]* (1722)
* *Jean de France eller Hans Frandsen* (1722)
* *Jeppe på bjerget eller den forvandlede Bonde* (1722)
* *Mester Gert Westphaler* (1722)
* *Barselstuen* (1723)
* *Den ellefte Junii* (1723)
* *Jacob von Tyboe eller den stortalende Soldat* (1723)
* *Ulysses von Ithacia* (1723)
* *[[Erasmus Montanus]] eller Rasmus Berg* (1723)
* *Don Ranudo de Colibrados* (1723)
* *Uden Hoved og Hale* (1723)
* *[[Den Stundesløse]]* (1723)
* *Hexerie eller Blind Allarm* (1723)
* *Melampe* (1723)
* *[[Det lykkelige Skibbrud]]* (1724)
* *Det Arabiske Pulver* (1724)
* *Mascarade* (1724)
* *[[Julestuen]]* (1724)
* *De Usynlige* (1724)
* *Diderich Menschenskraek* (1724)
* *Kildereisen* (1725)
* *Henrich og Pernille* (1724–1726)
* *Den pantsatte Bondedreng* (1726)
* *Pernilles korte Frøkenstand* (1727)
* *Den Danske Comoedies Liigbegængelse* (1727)
* *Den honette Ambition* (1731)
* *Den Forvandlede Brudgom* (1753)
* *Plutus eller Proces imellom Fattigdom og Riigdom* (izd. 1753)
* *Husspøgelse eller Abracadabra* (izd. 1753)
* *Philosophus udi egen Indbildning* (izd. 1754)
* *Republiqven eller det gemeene Bedste* (izd. 1754)
* *Sganarels Rejse til det philosophiske Land* (izd. 1754)

### Pjesme
* *Peder Paars* (1720)
* *fire Skæmtedigte* (1722)
* *Metamorphosis eller Forvandlinger* (1726)

### Romani
* *Nicolai Klimii iter subterraneum* (1741)

### Eseji
* *Moralske Tanker* (1744)
* *Epistler* (1748–1754)
* *Moralske Fabler* (1751)
* *Tre latinske levnedsbreve* (1728–1743)

### Historijska djela
* *Introduction til de fornemste Europæiske Rigers Historier* (1711)
* *Morals Kierne eller Introduction til Naturens og Folke-Rettens Kundskab* (1716)
* *Dannemarks og Norges Beskrivelse* (1729)
* *Dannemarks Riges Historie* (1732–1735)
* *Den berømmelige Norske Handel-Stad Bergens Beskrivelse* (1737)
* *Almindelig Kirke-Historie* (1738)
* *Den jødiske Historie fra Verdens Begyndelse, fortsat til disse Tider* (1742)
* *Adskillige store Heltes og berømmelige Mænds sammenlignede Historier* (1739–1753)
* *Adskillige Heltinders og navnkundige Damers sammenlignede Historier* (1745)