19. vijek na filmu

Ovaj članak predstavlja prikaz najvažnijih događaja vezanih za historiju filma, odnosno razvoj filmske tehnologije u 19. vijeku.

## Događaji
* 1826 - Nicephore Niepce stvara prvu fotografiju u historiji. (V. Pogled s prozora u Le Grasu)
* 1832 - Joseph Plateau u Belgiji i Simon von Stampfer u Beču istovremeno postavljaju naučnu demonstraciju uređaja koji stvara optičku iluziju pokreta preko crteža na obrtajućem disku. Plateauova verzija je poznata kao "fenakitoskop", "fenakistiskop", "fenakistikop" ili "fantaskop", dok je Stampferova verzija poznata kao stroboskop. Uređaji, čija je prvotna namjera bila demonstracija "perzistencija vida" se uskoro nakon toga počinje reklamirati kao igračka.
* 1834 - Izumljen Zoetrope. Uređaj predstavlja šuplji bubanj sa crtežima sa unutrašnje strane. Kada se okreće i promatra kroz prorez na vanjskoj strani slike odaju iluziju pokreta. Uređaj se prvi put počeo reklamirati 1860-ima kada su postavljeni prvi patenti. Bio je poznat kao "Zoetrope", "Zootrope", "Kotač života" i sl.
* 1870-e - Francuski izumitelj Charles-Émile Reynaud poboljšava Zoetrope kroz zamisao o postavljanju ogledala u središte bubnja. Svoj izum naziva praksinoskop. Reynaud razvija druge verzije praksinoskopa, uključujući Praxinoscope Theatre, gdje je uređaj stavljen u kutiju za gledanje, kao i proijicirajući praksinoskop. Na kraju se stvara "Théâtre Optique", velika mašina temeljena na praksinoskopu koja je u stanju projicirati duže animirane slike. Reynaudov izum se bez dozvole počinje proizvoditi 1879. u New Yorku pod naslovom "Whirligig of Life".
* 1878 - Željeznički tajkun Leland Stanford unajmljuje britanskog fotografa Eadwerda Muybridgea kako bi uz njegovu pomoć razriješio okladu o tome da li konj u galopu ima sve četiri noge na tlu. Muybridge uspješno fotografira konja u brzom pokretu koristeći seriju od 12 kamera aktiviranih žicom. Muybridgeove fotografije pokazuju da konj ima sve četiri noge u zraku. Muybridge nakon toga organizira turneju tokom koje pokazuje svoje fotografije na uređaju zvanom zoopraksiskop. Muybridgeovi eksperimenti inspiriraju francuskog naučnika Étienne-Julesa Mareya da izumi opremu za snimanje i analizu ljudskog pokreta. Marey svoj izum naziva kronofotografska kamera, a ona je u stanju snimati nekoliko slika jednu na drugu.
* 1879 - Američki izumitelj George Eastman pronalazi uređaj za emulziju koja omogućava masovnu proizvodnju fotografskih suhih ploča.
* 1880 - George Eastman počinje komercijalnu proizvodnju suhih ploča za fotografiju.
* 1880 - Eadweard Muybridge javno demonstrira svoj zoopraksiskop, magičnu svjetiljku sa rotirajućčim diskom koji sadrži slikane prizore Muybridgeovih kronofotografskih sekvenci (originalni uređaj se danas čuva u Museum of Kingston upon Thames u Engleskoj).
* 1. januar 1881 - Američki pronalazač George Eastman osniva Eastman Dry Plate Company.
* 1882 - Američki pronalazač George Eastman počinje eksperimentiranje sa novim vrstamaa fotografskog filma, zajedno sa svojim pomoćnikom Williamom Walkerom.
* 1882 - Francuski fiziolog Étienne-Jules Marey pronalazi kronofotografsku pušku, kameru u obliku puške koja je u stanju snimiti dvanaest uzastopnih fotografija u sekundi.
* 1885 - Američki izumitelji George Eastman i Hannibal Goodwin istovremeno pronalaze osjetljiv celuloidnu bazu rolu fotografskog filma koja će zamijeniti dotadašnje staklne ploče.
* 1887 - Hannibal Goodwin podnosi patent za svoj fotografski film.
* 1888 - George Eastman podnosi patent za svoj fotografski film.
* 1888 Thomas Edison se susreće sa Eadwerdom Muybridgeom kako bi raspravio dodavanje zvuka pokretnim slikama. Edison počinje sa vlastitim eksperimentima.
* 1888 - Louis Aimé Augustin Le Prince stvara prve filmove s pokretnim slikama koristeći papirnate filmske role.
* 1889 - Eastmanova fotografski film sa celuloidnom bazom u obliku role postaje komercijalno dostipan.
* jun 1889 ili novembar 1890 - William K. L. Dickson, radeći za Thomasa Edisona, stvara prve poznate filmove s pokretnim slikama snimljene u SAD, Monkeyshines filmove.
* 1891 - Koristeći ranija dostignuća Muybridgea, Mareya i Eastman, Edisonov zaposlenik William K. L. Dickson dovršava vlastitu filmsku kameru koju naziva Kinetograf, te uređaj za gledanje koji je nazvao Kinetoskop.
* 20. maj 1891 - Thomas Edison drži prvu javnu demonstraciju Kinetoskopa u Nacionalnoj federaciji ženskih klubova.
* 24. august 1891 - Thomas Edison podnosi patent za Kinetoskop.
* 1892 - Charles-Émile Reynaud u pariškom Théâtre Optique prikazuje pokretne slike u trajanju od 15 minuta.
* 1892 - Eastman Company postaje Eastman Kodak Company.
* 14. mart 1893 - Thomas Edison dobiva patent #493,426 za "aparat za prikazivanje fotografija pokretnih predmeta" (Kinetoscope).
* 1893 - Thomas Edison gradi filmski studio kraj svog laboratorija, koji će osoblje prozvati "Black Maria".
* 9. maj 1893 - Thomas Edison u SAD drži prva javna prikazivanja filmova snimljenih Kinetografom u Brooklyn Instituteu. Kinetoskop, uređaj za prikazivanje, je, međutim, dostupan tek jednom gledatelju.
* 7. januar 1894 - Thomas Edison snima Kinetoscopeom svog asistenta Freda Otta kako zijeva u studiju "Black Maria."
* 14. april 1894 - Prva komercijalna prezentacija Kinetoscopea u salonu Holland Brothers' Kinetoscope Parlor na njujorškom Broadwayu.
* 1894 - Saloni za gledanje Kinetoscopea se otvaraju u vodećim američkim gradovima, pri čemu svaki salon sadrži nekoliko uređaja.
* 1895 - Braća Auguste i Louis Lumière u Francuskoj dizajniraju i izrađuju laganu, rukom držanu filmsku kameru pod imenom Cinématographe. Braća Lumière također otkrivaju kako njihov uređaj također može služiti za projiciranje slika na veliki ekran. Braća Lumière koriste tu tehnologiju kako bi snimili nekoliko kratkih filmova koji se smatraju ključnima za dalji razvoj filmske umjetnosti.
* novembar 1895 - U Njemačkoj Emil i Max Skladanowsky razvijaju vlastiti filmski projektor Bioskop.
* decembar 1895 - Auguste i Louis Lumière u Francuskoj priređuju prvo javno prikazivanje vlastitih filmova snimljenih Cinématographea.
* januar 1896 - Birt Acres i Robert W. Paul u Britaniji razvijaju vlastiti filmski projektor Theatrograph (kasnije poznat kao Animatograph).
* januar 1896 - Charles Francis Jenkins i Thomas Armat razvijaju novi projektor pod imenom Vitascope.
* april 1896 - Edisonov i Armatov Vitascope prvi put korišten za javne projekcije u New Yorku.
* 1896 - Francuski mađioničar i sineast Georges Méliès počinje eksperimentirati sa novom filmskom tehnologiji, razvivši rane specijalne efekte uključujući i kadar-po-kadar tehniku.
* 1897&ndash;125 gine u požaru koji je izbio tokom filmske projekcije na pariškom Charity Bazaar; požar izbija kada se na zavjesi zapalio eter korišten za pokretanje projektora.
* 1899 - Osnovana filmska kompanija Pathé-Frères.

## Rođenja
* 9. april 1830 &ndash; Eadweard Muybridge, engleski fotograf
* 20. februar 1860 &ndash; Karl Mantzius, danski kazališni glumac, režiser i pisac 
* 3. jul 1869 &ndash; Svend Kornbeck, danski glumac
* 12. jul 1854 &ndash; George Eastman, američki poduzetnik, osnivač Eastman Kodak Company, izumitelj filmske role
* 23. februar 1868 &ndash; Anna Hoffman-Uddgren, švedska glumica

## Smrti

## Popis najznačajnijih filmova iz 19. vijeka
### 1887
* *[[Man Walking Around A Corner]]* - moguće snimljen 1888. 

### 1888
* *[[Roundhay Garden Scene]]* - smatra se jednim od prvih filmova za koje se zna.
* *[[Traffic Crossing Leeds Bridge]]*
* *[[Louis Le Prince#Accordion Player (LPCCP Type-1 MkII)|Accordion Player]]* - vjeruje se da je snimljen 1888.

### 1889
* *[[Leisurely Pedestrians, Open Topped Buses and Hansom Cabs with Trotting Horses]]*

### 1890
* *[[Monkeyshines, No. 1]]* - proturječni izvori navode da je snimljen ili u junu 1880. ili novemrbu 1890.
* *Monkeyshines, No. 2*
* *Monkeyshines, No. 3*
* *[[London's Trafalgar Square]]*

### 1891
* *[[Dickson Greeting]]*
* *[[Newark Athlete]]*

### 1893
* *[[Blacksmith Scene]]*

### 1894
* *[[Fred Ott's Sneeze]]*
* *Fred Ott Holding a Bird
*

### 1895
* *[[Dickson Experimental Sound Film]]*
* *[[L'Arrivée d'un Train en Gare de la Ciotat]]*
* *[[Radnici napuštaju Lumièreovu tvornicu]]*
* *[[L'Arroseur Arrosé]]*

### 1896
* *[[The Kiss (film, 1896)]]*
* *[[La Fée aux Choux]]*
* *[[Rip van Winkle (film)|Rip van Winkle]]*

### 1897
* *[[The Milker's Mishap]]*
* *[[New Pillow Fight]]
*

### 1898
* *[[The Nearsighted School Teacher]]*
* *Procesija Svetog tjedna u [[Sevilla|Sevilli]]* http://www.youtube.com/watch?v=q5hmMWwheNM

### 1899
* *[[Jeanne d'Arc (1899 film)]]*

### 1900
* *[[The Enchanted Drawing]]*

## Izvori

## Vanjske veze
* A Who's Who of Victorian Cinema