open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
FK Slovan Bratislava

**FK Slovan Bratislava** () je slovački fudbalski klub iz Bratislave.

Slovan je jedan od najuspešnijih i najpopularnijih slovačkih fudbalskih klubova. Osnovan je 1919. godine pod imenom *1. ČsŠK Bratislava* *(1. ČsŠK Bratislava)*. Najveći uspeh kluba, uz pet naslova prvaka Corgonj lige od Slovačke nezavisnosti, je osvajanje Kupa pobednika kupova 1969. Svoje domaće utakmice igraju na stadionu Teheljno polje, a zbog boje dresova nadimak im je *Belasi* (nebesko plavi).

## Imena
* 1919. - 1939. : **1. ČsŠK Bratislava**
* 1939. - 1948. : **ŠK Bratislava**
* 1948. - 1953. : **Sokol NV Bratislava**
* 1953. - 1961. : **ÚNV Slovan Bratislava**
* 1961. - 1990. : **Slovan CHZJD Bratislava**
* 1990. - → : **ŠK Slovan Bratislava**

## Uspjesi
Prvaci
* **[[Corgonj liga|Slovačka liga]]** *(od 1993.)*
** **Prvaci (6):** 1994., 1995., 1996., 1999., 2009., 2011.
* **[[Corgonj liga|Slovačka liga]]** (1939—1944)
** **Prvaci (4):** 1940., 1941., 1942., 1944.
* **[[Slovenski Pohar|Slovački kup]]** 
** **Osvajači (12):** 1970., 1972., 1974., 1976., 1982., 1983., 1989., 1994., 1997., 1999., 2010., 2011.
* **[[Pribina Kup|Slovački Superkup]]** 
** **Osvajači (3):** 1994., 1995., 1996.
* **Čehoslovačka liga** *(1945—1992)*
** **Prvaci (8):** 1949., 1950., 1951., 1955., 1970., 1974., 1975., 1992.
* **Čehoslovački Kup** 
** **Osvajači (5):** 1962., 1963., 1968., 1974., 1982.
* **[[Kup pobednika kupova u fudbalu|Kup pobednika kupova]]**
** **Osvajači (1):** 1968/69

## Vanjske veze
* Zvanična prezentacija
Stanislav Varga

**Stanislav Varga** (8. oktobar 1972.), Lipanj, Slovačka) bivši je igrač slovački fudbaler i reprezentativac. Igrao je za Tatran Prešov, Slovan Bratislava, Sanderland, Vest Bromvič albion, Seltik i Barnli.

## Karijera
Varga, zbog svoje visine i tehnike igra na poziciji centarhalfa. Engleski fudbalski klub Sanderland ga je 2000. godine preuzeo od slovačkog prvoligaša Slovan za £650.000. Na početku svoje karijere u Engleskoj, tačnije na prvoj utakmici za novi tim protiv Arsenala (1:0), je dobio epitet igrača utakmice.

Standardan je na internacionalnim utakmicama svoje slovačke reprezentacije i već je odigrao preko 50 utakmica. Tu je u stvari i impresionirao svoje poslodavce iz Sanderlanda. Piter Rejd, menadžer kluba, ga je posmatrao na prijateljskoj utakmici Slovačke protiv Norveške, i bio je impresioniran načinom kako je čuvao i onemogućio protivničke napadače Tore Andreja Flo i Ole Gunar Solšera, i praktično ih izbacio iz igre.

Relativno je bio nepoznat u Engleskoj, ali njegovi slovački navijači prate svaku njegovu utakmicu u engleskoj premijer ligi ili Škotskoj premijer ligi.

Sezonu 2001&ndash;02, Varga je proveo na pozajmici u Vest Bromviču. Međutim tu se nije najbolje snašao, pa je u januaru 2003. otišao iz kluba.

Manje od mesec dana kasnije preuzeo ga je škotski Seltik. Potpisao je dvogodišnjei ugovor u julu 2003. godine. Sa Seltikom je Varga u sezoni 2003&ndash;04 osvojio duplu krunu, šampionat i kup. U sezoni 2004&ndash;05, Varga je sa Seltikom nastavio da ređa uspehe. Čak je na utakmici Lige šampiona postigao gol kada je Seltik porazio Milan sa 3:1.

Avgusta 2006. godine, Varga se vratio u Sanderland za sumu od £1.100.000.

I pored svoje izuzetno jake igre, Varga je morao da se zadovolji klupom za rezerve. Iz tog razloga je u polusezoni 2008. pristao da ode na pozajmicu u Barnli.
U svom prvom nastupu za novi klub, pobedi protiv Plimut Argajla 1&ndash;0, pružio je sjajnu partiju, zbog koje je uvršten u idealan tim nedelje engleskog Šampionata.

Sanderland ga je pustio na kraju sezone i momentalno ima status slobodnog igrača.

## Reference

## Vanjske veze

* Profil na Sokerbejzu 
* Profil Varge na stranici Sanderlanda
* Stanislav Varga, profil
Aerodrom Žilina

**Aerodrom Žilina** (, , ) je međunarodni aerodrom u Slovačkoj. Nalazi kod Donjeg Hričova, desetak kilometara zapadno od Žiline i opslužuje oblast severozapadne Slovačke u kojoj živi oko 1.2 miliona stanovnika. Aerodrom se koristi za redovan i čarter saobraćaj, pilotsku obuku u sklopu Žilinskog univerziteta, potrebe Žilinskog aero-kluba i udruženja amaterskih sportskih pilota, ali i za održavanje aeromitinga i trka motocikala. Danas postoji redovna linija ka Pragu, koju dva puta dnevno obavlja ČSA pomoću dva aviona ATR 42, sa 46 sedišta.

## Prošlost aerodroma

Napravljen je početkom `70 godina XX veka, da bi zamenio stari aerodrom *Brezovski Majer* (*Letisko Brezovský Majer*) koji je srušen da bi se omogućilo dalje širenje grada. Prvi let je obavljen 04.05.1972. godine, a zvanično je otvoren 02.08.1974. godine. Iste godine je uvedena i redovna linija Žilina-Prag-Žilina koja je ukinuta 1981. godine, da bi ponovo bila uspostavljena u periodu od 1986. do 1990. godine. Aerodrom je u aprilu 1991. godine otvoren za čarter saobraćaj, a redovan saobraćaj ka Pragu je opet obavljan u periodu od 1997. do 1998. godine, kada je ponovo obustavljen zbog bankrota kompanije koja ga je obavljala (*[[Er Ostrava]]*). Izgradnja novog modernog terminala je započeta 2004. godine da bi se omogućilo obnavljanje redovnog saobraćaja, koji je na liniji ka Pragu uspostavljen 15.07.2005. godine. Povodom pedesetpetogodišnjice Žilinskog univerziteta i devedesetogodišnjice vazduhoplovstva u Čehoslovačkoj, na aerodromu je 28.06.2008. godine održan aeromiting.

## Statistike

## Redovne linije
* ČSA (Prag)
## Fotografije sa aeromitinga Žilina 2008

Image:Zilina_Air_Show_2008_II.jpg|
Image:Zilina_Air_Show_2008_XIV.jpg|
Image:Zilina_Air_Show_2008_XIX.jpg|
Image:Zilina_Air_Show_2008_XX.jpg|
Image:Zilina_Air_Show_2008_III.jpg|
Image:Zilina_Air_Show_2008_VII.jpg|
Image:Zilina_Air_Show_2008_VIII.jpg|
Image:Zilina_Air_Show_2008_XIII.jpg|


## Reference

## Povezano
* Aerodromi u Slovačkoj
* Žilina
* ČSA

## Vanjske veze

* Zvanična prezentacija aerodroma Žilina
FK Žilina

**FK Žilina** () je slovački fudbalski klub iz grada Žiline, na severozapadu zemlje. Drugi najuspešniji je klub u državi, od njenog osamostaljenja 1993. godine i aktuelni je prvak države, za sezonu 2016/2017, a u sezoni 2017/2018 će nastupati u Ligi Šampiona.

## Istorijat kluba

FK Žilina je osnovana 1908. godine od strane radnika fabrike tekstila *„Slovena“* i hemijskih proizvoda *„Považje“*, a zvanično je formirana na sastanku održanom 20.06.1909. godine. Tokom svoje istorije, deset puta je menjao ime, a najznačajniji uspesi na međunarodnoj sceni su četvrtfinale Kupa pobednika kupova u sezoni 1961/1962. kada su ispali od Fiorentine i finale Mitropa kupa u sezoni 1973/1974, kada su izgubili od FK Tatabanje. Na domaćem planu, klub je bio dva puta — 1928. i 1929. prvak Slovačke između dva svetska rata. Nakon raspada Čehoslovačke 1993. godine, FK Žilina je sedam puta bila prvak države (2002, 2003, 2004, 2007, 2010, 2012. i 2017), četiri puta drugoplasirana (2005, 2008, 2009. i 2015) i četiri puta je osvajala Super Kup Slovačke (2003, 2004, 2007. i 2010), što je čini drugim najuspešnijom ekipom u Slovačkoj po broju osvojenih titula (FK Slovan iz Bratislave je osvojio osam titula) i drugim najuspešnijom ekipom po broju osvojenih bodova..

## Raniji nazivi
* 1909 - Osnovan kao *ZsTK Zsolna*
* 1910 - Preimenovan u *ZsTS Zsolna*
* 1919 - Preimenovan u *SK Žilina*
* 1948 - Preimenovan u *Sokol Slovena Žilina*
* 1953 - Preimenovan u *Jiskra Slovena Žilina*
* 1956 - Preimenovan u *DSO Dynamo Žilina*
* 1963 - Preimenovan u *Jednota Žilina*
* 1967 - Preimenovan u *TJ ZVL Žilina*
* 1990 - Preimenovan u *ŠK Žilina*
* 1995 - Preimenovan u *MŠK Žilina*

## Uspesi
* **[[Superliga Slovačke u fudbalu|Korgonj liga]]** (od 1993)
** *Šampioni (7):* 2002, 2003, 2004, 2007, 2010, 2012, 2017
** *Vicešampioni (4):* 2005, 2008, 2009, 2015.
* **Slovačka liga** (1925 — 1933)
** *Šampioni (2):* 1928, 1929
* **Slovački super kup**
** *Osvajači (4):* 2003, 2004, 2007, 2010.

### Nastupi u evrokupovima
* **[[Kup pobednika kupova u fudbalu|Kup pobednika kupova]]**
** *Četvrtfinale (1):* 1961
* **[[Mitropa kup]]**
** *Finalisti (2):* 1974, 1983

## FK Žilina u evropskim takmičenjima

## Povezano
* Žilina
* Fortuna liga

## Reference

## Vanjske veze

* Zvanična prezentacija
Stadion pod Dubňom

**Stadion pod Dubnom** () je fudbalski stadion u slovačkom gradu Žilini, na kome svoje utakmice igra FK Žilina. Trenutno se renovira i proširuje (radovi su otpočeli 2006. godine i planira se njihovo okončanje 2011. godine).

Nakon raspada Čehoslovačke 1993. godine, FK Žilina je pet puta bila prvak države (2002, 2003, 2004, 2007. i 2010), tri puta drugoplasirana (2005, 2008. i 2009) i tri puta je osvajala Super Kup Slovačke (2003, 2004. i 2007), što je čini najuspešnijom ekipom u Slovačkoj po broju osvojenih titula (FK Slovan iz Bratislave je takođe osvojio pet titula) i najuspešnijom ekipom po broju osvojenih bodova..

Sam stadion je napravljen 1941. godine oko terena koji je klub koristio od svog osnivanja, a tokom prve decenije XXI veka je postao peti stadion u Slovačkoj koji je dobio rasvetu. Rekordan broj gledalaca na stadionu je 25.000, zabeležen 1953. godine na utakmici protiv moskovskog Dinama, dok je današnji kapacitet stadiona 7.781 mesta za sedenje.

## Reference

## Povezano
* FK Žilina
* Stadioni u Slovačkoj
* Žilina
Privilegium pro Slavis

**Privilegium pro Slavis** (*Privilegije Slovenima*) je povelja koju je 7. 5.1381. godine, tokom posete gradu Žilini (danas Slovačka, tada kraljevina Mađarska), izdao kralj Lajoš Veliki (1342—1382). Njom je uvažio pritužbe slovenskih građana Žiline i izjednačio njihova prava sa pravima nemačkih kolonista. U povelji je bilo potvrđeno da polovinu članova gradskog veća čine Nemci, a drugu polovinu Slovaci, dok se gradonačelnik bira na godinu dana i to naizmenično iz redova jednih i drugih. Očuvana je u prepisu iz 1431. godine, a danas se čuva u Državnom arhivu u obližnjoj Bytči. U znak sećanja na izdavanje ove povelje, na gradskoj kući je 3. 12.1993. godine otkrivena spomen ploča.

## Istorijske okolnosti

Prostor današnje Žiline je naseljen Slovenima od V veka, kada je postojalo naselje, otkriveno u gradskoj oblasti Frambor. U IX veku je postojalo naselje u gradskoj oblasti Banova, da bi se pre početka XIII veka počeo razvijati grad u gradskoj oblasti Rudine, kraj Rajčanke, na jugozapadu današnjeg grada. Iz tog perioda i potiče prvi pomen grada pod današnjim imenom, kada se u dokumentu nitranskog župana Tomaša, iz 1208. godine, pominje *terra de Selinan* (*Žilinska zemlja*), dok se oblik *Žilina* u izvorima prvi put javlja 1297. godine.

Tokom XIII veka, grad se razvijao kao središte pogranične oblasti kraljevine Mađarske prema Šleskoj i lokalni trgovački centar. Iz tog vremena potiče i danas najstarija očuvana građevina u Žilini, crkva svetog Štefana Kralja, sagrađena u prvoj polovini XIII veka. U njegovoj drugoj polovini je podignuto, danas isčezlo, utvrđenje pored Vaha, a krajem veka su u Žilinu došli nemački kolonisti iz Tešina, koji su iznova podigli grad po modelu karakterističnom za tadašnje nemačke gradove, zbog čega su Žilinu nazivali i *mađarski [[Nirnberg]]*. U njegovom središtu je smešten veliki trg (danas *Marijanski trg*), približno kvadratnog oblika (okvirnih dimenzija 100 x 100 metara), sa čijih temena polaze po dve široke ulice ka ostalim delovima grada, dok dve uže polaze sa sredine njegove zapadne i istočne strane.

Žilina se kao grad prvi put pominje 1312. godine, a devet godina nakon toga je kralj Karlo Robert (1310—1342), tokom posete gradu, 12. 7. izdao povelju kojom je Žilinu proglasio slobodnim kraljevskim gradom, koju su kasnije, 1397. odnosno 1497. godine potvrdili i kraljevi Žigmund Luksemburški (kralj Mađarske 1387—1437, sveti rimski car 1433—1437) i Vladislav II Jagelo (kralj Češke 1471—1516, kralj Mađarske 1490—1516).

Mikulaš od Lukova je 1378. godine napravio kopiju Magdeburškog zakonika, koga su se pridržavali nemački kolonisti, dok su živeli u Tešinu. To je bio početak Žilinske knjige (*Žilinská kniha*) koja predstavlja *najvrednije pismeno nasleđe srednjeg veka u Slovačkoj*, a ujedno i najstariji sačuvani zapis na slovačkom jeziku koji se nalazi u današnjoj Slovačkoj. Naredne godine je na jednom računu od 8. 3., prvi put zabeležen grb grada, koji se i danas koristi.

## Povezano
* Žilina

## Reference

## Literatura
*
Žilinska knjiga

**Žilinska knjiga** () predstavlja najvrednije pismeno nasleđe srednjeg veka u Slovačkoj, a ujedno i najstariji sačuvani zapis na slovačkom jeziku koji se nalazi u današnjoj Slovačkoj. Pisana je na tri jezika (latinskom, nemačkom i slovačkom) u periodu od 1378. do 1561. godine i sastoji se od tri dela. Prvi deo čini prepis Magdeburškog zakonika na nemačkom jeziku, koji je 1378. godine napravio Mikulaš od Lukova. Drugi deo je njegov prepis na slovačkom jeziku nastao 1473. godine, dok treći i najobimniji deo čine imovinski i privatni zapisi vođeni u kontinuitetu od 1380. do 1524, nakon čega su sporadično unošeni do 1561. godine. Žilinsku knjigu sačinjava 149 listova papira dimenzija 29 x 22 cm, ukoričenih u XV veku. Danas je smeštena u Državnom arhivu u Žilini, a 1988. godine je proglašena za narodni kulturni spomenik.

## Povezano
* Žilina
* Slovački jezik

## Reference
Kisuca

**Kisuca** () je reka u severnoj Slovačkoj koja teče dužinom od 66 kilometara i kod Žiline se uliva u Vah, kao njegova desna pritoka.

## Tok
Kisuca izvire kod sela Makova, u blizini granice sa Češkom republikom, ispod vrha Hričovec na obroncima planine Javorniki. Ona prvo teče ka severozapadu, praveći prirodni granicu između planinskih masiva Kisuckih Beskida i Javornikija i protiče kroz Turzovku. U Čadci, reka menja se okreće ka jugu i protiče između Kisucke vrhovine i Javornikija, protičući kroz Horelicu, Krasno nad Kisucom (u kojoj se u nju uliva njena najveća pritoka Bistrica) i Kisucko Novo Mesto. Reka posle toga ulazi u Žilinsku kotlinu i u blizini Budatinskog zamka se uliva u Vah, najveću reku Slovačke i pritoku Dunava.

## Napomene

## Galerija

Image:Kysuca.jpg|Reka pri malom vodostaju
Image:Kysuca-sept 2007.jpg|Reka pri velikom vodostaju


## Povezano
* Čadca
* Budatin
* Žilina
* Vah

__BEZSADRŽAJA__

## Vanjske veze
Rajčanka

**Rajčanka** (, ponekad *Žilinka*) je reka u severnoj Slovačkoj koja teče dužinom od 47.5 kilometara i kod Žiline se uliva u Vah, kao njegova leva pritoka. Reka je plovna u dužini od 32 kilometra.

## Tok
Rajčanka izvire nedaleko od Čičmanija, na obroncima Stražovskih vrha. Odatle teče ka severu, između Stražovskih vrha i Lučanske Male Fatre i protiče kroz Rajecku Lesnu, poznatu po ''Slovačkom Vitlejemu'', velikoj drvenoj skulpturi. Reka na svom daljem toku prolazi kroz gradić Rajec i banjsko lečilište Rajecké Teplice. Rajčanka zatim ulazi u Žilinu i u kvartu Strážov, na visini od 326.1 metar nmv. se se uliva u Vah, najveću reku Slovačke i pritoku Dunava.

Veće pritoke Rajčanke su Porubski i Kuneradski potok, koji se u nju ulivaju nedaleko od Rajeckih Teplica.

## Povezano
* Rajec
* Rajecké Teplice
* Žilina
* Vah

__BEZSADRŽAJA__
TV Markiza

**TV Markiza** () je slovačka televizija koja je sa emitovanjem počela avgusta 1996. Sedište televizije je u bratislavskoj četvrti Zahorska Bistrica, a generalna direktorka je Zuzana Ćapakova. Vlasnik televizije je konzorcijum "CME" (). Markiza emituje program 24 sata dnevno, a gledanost televizije je 86%.

Sestrinski program Markize je hrvatska televizija Nova TV, koja je sa emitovanjem počela maja 2000.

## Emisije
* 112
* 4 venčanja
* I pametan zgreši
* Bez salvete
* Čehoslovačka Superstar
* Danas
* Hurikan
* Lamparnica
* Ples sa zvezdama
* Milioner
* Plavo s neba
* Na krovu
* Na telo
* Paljba
* Banda
* Refleks
* Vreme
* Sedam s.r.o
* Pavlakica
* Telejutro
* Televizijske novine
* Farma
* Masteršef

## Serije
### Slovačke
* Među nama
* Ordinacija u ružičastom vrtu
* Komšiluk
* Drugarice
* Da, ljubimče!
* U ime zakona
* Zita na grlu
* Drugi dah
* Vruća krv
* Burno vino
* Sekerovci

### Strane
* Čari
* Kobra 11
* Doktor Haus
* Inspektor Reks
* Sedmo nebo
* Dva i po muškarca
* H2O: Samo dodaj vodu
* Invazija
* Zločini iz prošlosti
* Mank
* Zodijak
* Heroji
* Prijatelji
* Korak po korak
* Bračne vode
* Dosije iks 
* Gilmorove
* Vampirski dnevnici
* Smolvil
* Štreberi

## Vanjske veze

* Markíza - zvanični sajt
TV JOJ

**TV JOJ** () je slovačka televizija, koja emituje od 2. marta. 2002. godine. Sam program emituje od 25 marta 2000, pod imenom TV Global. Prvo sedište je verovatno najpre bilo u Košicama. Sadašnje sedište televizije JOJ je u Bratislavi. Prvi generalni direktor televizije je bio Rihard Ribniček a sadašnji direktor je František Borovski. Program se sastoji od tri televizijska kanala: televizije JOJ, televizije PLUS i televizije VAU. Plus emituje od 5. oktobra 2008. U martu, 2013 je televizija JOJ obavestila da će 15. aprila 2013, početi s emitovanjen televizija VAU, kanal za sve žene. Televizija je popularna i gledana televizija, a najviše po tome što ima najbolje vesti u Slovačkoj. Na programu se emituju razni filmovi, crtani filmovi, telenovele, emisije, rijaliti šou programi, politika i razne vesti.
HK Slovan Bratislava

**Slovan Bratislava** () je slovački hokejaški klub iz Bratislave. Klub se takmiči u Kontinentalnoj hokejaškoj ligi. Klub utakmice kao domaćin igra u Samsung areni kapaciteta 10.115 mesta.

## Historija
Klub je osnovan 1921. pod imenom *CSK Bratislava*. Današnji naziv dobio je 1939. godine.

Slovan je u sezoni 1978/79. prvi i jedini put postao prvak Čehoslovačke. Nakon osamostaljenja Slovačke hokejaši Slovana su bili sedam puta prvaci Slovačke. Slovan je 2004. godine osvojio Kontinentalni kup.

Od sezone 2012/13 se takmiči u Kontinentalnoj hokejaškoj ligi. Već u debitantskoj sezoni klub se plasirao u plej-of gde su poraženi od kasnijeg šampiona Dinama iz Moskve.

## Dvorana

Samsung arena ili Klizalište Ondrej Nepel ima kapacitet 10.110 mesta. Dvorana je otvorena 14. decembra 1940. godine i njen kapacitet je bio 8.350 mesta. Njena rekonstrukcija je počela 2009. godine i završena je 2011, za potrebe Svetskog prvenstva 2011. godine.

Slovan je 30. septembra 2008. godine odigrao meč sa NHL klubom Tampa bej lajtningsima. Utakmica je završena pobedom američkog kluba od 3:2.

## Trofeji
* **[[Slovačka ekstraliga u hokeju na ledu|Slovačka ekstra liga]]**:
** **Prvak (8)** :1997/98, 1999/00, 2001/02, 2002/03, 2004/05, 2006/07, 2007/08, 2011/12.
* **[[Hokejaška liga Čehoslovačke]]**:
** **Prvak (1)** :1978/79.
* **[[Kontinentalni kup u hokeju na ledu|Kontinentalni kup]]**:
** **Prvak (1)** :2003/2004.

## Povezano
* Slovačka ekstraliga u hokeju na ledu

## Reference

## Vanjske veze

* Zvaničan sajt kluba
Univerzitet Komenskog

**Univerzitet Komenskog u Bratislavi** () najstariji je i najveći slovački univerzitet, sa većinom fakulteta smeštenih u samoj Bratislavi. Univerzitet je osnovan 1919. godine, nedugo nakon što je osnovana Čehoslovačka. Univerzitet je poneo ime Jana Komenskog, XVII vekovnog češkog profesora i filozofa.

28,300 studenata pohađalo je univerzitet u 2012/2013. akademskoj godini i na njemu je bilo oko 2000 članova akademskog osoblja. Kao većina univerziteta u zemlji, institucija je primarno financirana iz javnoga proračuna. Više neuspelih pokušaja za uvođenjem školarina stavjani su pred zakonodavca, sa poslednjim neuspelim pokušajem u 2005. godini.

## Historija
Institutcija je osnovana 1919. godine uz podršku Karlovog univerziteta iz češkog Praga. Namera je bila da ovaj univerzitet zameni prijašnji Elizabetanski univerzitet, koji je prisilno preseljen iz Slovačke po odluci župana Samuel Zocha. Elizabetanski je univerzitet u gradu funkcionisao od 1912. do 1919. godine, nakon čega je premješten u Budimpeštu u koju je prešao i najveći broj profesora. Elizabetanski će univerzitet ponovno biti preseljen i pretvoren u današnji Univerzitet u Pečuhu. Odlazak većine mađarskih profesora stvorio je potrebu za pomoć od strane češke akademske zajednice u uspostavi novoga slovačkog univerziteta. Prvi rektor novoga univerziteta Prof. MUDr. Kristian Hynek, kao i mnogi profesori, bili su etnički česi budući da lokalna sredina nije mogla pružiti dovoljan broj kvalificiranog kadra koji bi govorili slovački jezik. Bez obzira na oskudna financijska sredstva, univerzitet je od samoga početka radio i na razvoju istraživačkog rada. 1919. na univerzitetu je osnovan medicinski fakultet, a 1921. osnovani su i pravni i filozofski fakultet. Uz humanističke i društvene nauke, filozoski je fakultet u prvim godinama funkcionisao i kao učiteljski fakultet na kojemu su obrazovani neophodni učitelji za slovčke srednje škole. 1937. izgrađena je i univerzitetska centralna zgrada.

### Drugi svetski rat
U periodu Drugog svetkog rata institucija se našla pod snažnim pritiskom Trećeg Rajha i marionetske Slovačke Republike. Akademske slobode bile su drastično ograničene, a preratni češki profesori izbačeni su sa institucije. Institucija je preimenovana u *Slovački univerzitet* 1939. godine, da bi joj originalni današnji naziv bio ponovo vraćen 1954. godine.

## Kampus

Image:Bratislava10Slovakia78.JPG|Filozofski i pravni fakultet
Image:Fmfi f1 zelen.jpg|Fakultet matematike, fizike i informatike
Image:LF - Dekanat 1.jpg|Medicinski fakultet
Image:Botanicá Záhrada in Bratsilava.jpg|Botanička bašta
Image:Kapitulská 26 01.jpg|Katolički teološki fakultet


## Povezano
* Jan Amos Komenski

## Reference

## Vanjske veze

*  Univerzita Komenského v Bratislavě
Ružinov

**Ružinov** () je gradska četvrt Bratislave, u okrugu Bratislava II, u Bratislavskom kraju, Republika Slovačka.

## Stanovništvo

Prema podacima o broju stanovnika iz . godine naselje je imalo  stanovnika.

### Etnički sastav

### Religija

## Reference

## Vanjske veze

* Ružinov
FK Petržalka 1898

**FK Petržalka 1898** () je slovački fudbalski klub iz Bratislave, koji se takmiči u Trećoj ligi Slovačke. Klub je dvostruki šampion Slovačke, a u sezoni 2005/06. je učestvovao u Ligi šampiona. Do Lige šampiona klub je došao izbacivši kazahstanski Kairat, Seltik i Partizan. Godine 2008. osvajaju duplu krunu u Slovačkoj, dok sezone 2009/10. ispadaju u Drugu ligu, da bi u sezoni 2011/12. ispali i u Treću ligu.

## Ime kluba kroz istoriju
* 1898 – *Pozsonyi Torna Egyesület*
* 1939 – *Engerau Pressburg*
* 1945 – *ŠK Petržalka*
* 1949 – *Kovosmalt Petržalka*
* 1953 – *Spartak Kovosmalt Bratislava*
* 1963 – *TJ Považské Strojárne Bratislava*
* 1965 – *SKS Petržalka*
* 1976 – *TJ ZŤS Petržalka*
* 1986 – Udruženje sa *TJ Internacionál Slovnaft Bratislava* i formiranje *TJ Internacionál Slovnaft ZŤS Bratislava*, ali su postali ponovo razdvojeni 1990.
* 1990 – *1. FC Hydronika Petržalka*
* 1991 – *1. FC Petržalka*
* 1993 – *FK Artmedia Petržalka*
* 2004 – *FC Artmedia Bratislava*
* 2007 – *FC Artmedia Petržalka*
* 2009 – *MFK Petržalka*
* 2010 – *FC Petržalka 1898*

## Trofeji
* **[[Superliga Slovačke u fudbalu|Superliga Slovačke]] : 2**
** 2005, 2008
* **[[Kup Slovačke u fudbalu|Kup Slovačke]] : 2**
** 2004, 2008
* **[[Superkup Slovačke u fudbalu|Superkup Slovačke]] : 1**
** 2005

## Petržalka u evropskim takmičenjima

## Vanjske veze
* Zvanični sajt kluba
Petržalka

**Petržalka** (, , ) je gradska četvrt Bratislave, u okrugu Bratislava V, u Bratislavskom kraju, Republika Slovačka.

## Geografija
Nalazi se u sjevernom dijelu okruga Bratislave V, na desnoj obali Dunava, površine 28,7&nbsp;km². Od centra Bratislave udaljeno je oko 2&nbsp;km. S lijevom obalom Dunava povezano je sa pet mostova. Na sjeveru i istoku okruženo je Dunavom, južno je gradska četvrt Jarovce, a na zapadu je granica sa Austrijom. Veći dio gradske četvrti je izgrađen od stambenih zgrada, po kome je Petržalka poznata.

## Stanovništvo
Petržalka je jedna od najgušće naseljenih naselja ne samo u Slovačkoj nego i u centralnoj Evropi. Prema podacima o broju stanovnika iz 2011. godine gradsko naselje je imalo 105.763 stanovnika.

## Turizam i sport
Jedna od glavnih turističkih atrakcija je pogled sa platforme Novog mosta, na visini od 95 metara, koji je simbol moderne Bratislave. U Petržalki postoje razne mogućnosti za sport, posebno za biciklizam, tenis, odbojku. U Petržalki se nalazi poznati fudbalski klub FK Petržalka 1898.

## Galerija

Datoteka:Petržalka apartment blocks in Bratislava.jpg|Novi most i Blokovi
Datoteka:Ato gessayova spoza luky.jpg|Blokovi
Datoteka:Ato chorvatske rameno.jpg|Blokovi
Datoteka:Panonska1.jpg|Ulica *Panonska cesta*
Datoteka:Zstpetrzalka.jpg|Željeznička stanica
Datoteka:Nový most a Aupark Tower.jpg|Novi most i Aupark Toranj


## Reference

## Vanjske veze

* Zvanični sajt Petržalke
Lunjik IX

**Lunjik IX** () je gradska četvrt Košica, u okrugu Košice II, u Košičkom kraju, Republika Slovačka.

## Stanovništvo
Prema podacima o broju stanovnika iz 2011. godine gradsko naselje je imalo 6.094 stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Lunjik IX
Monarhsi Bratislava

**Monarhsi Bratislava** su klub američkog fudbala iz Bratislave u Slovačkoj. Osnovani su 1996. godine i najstariji su tim američkog fudbala u svojoj zemlji. Takmiče se trenutno u Prvenstvu Slovačke, i u regionalnoj CEI Interligi.

## Povezano
* CEI interliga

## Vanjske veze
* Monarhsi Bratislava
Požunski mir

**Požunski mir** (nemački: Preßburger Frieden, francuski: Traité de Presbourg), takođe poznat i kao **Bratislavski mir** ili **mir u Presburgu** potpisan je 26. decembra 1805. godine u Požunu (današnja Bratislava) između Francuske i Austrije. Potpisivanjem Požunskog mira završen je Rat treće koalicije između Francuske i Austrije.

## Mir

Požunski mir je direktna posledica austrijskog gubitka kod Austerlica i Ulma. Austrija je morala u roku od 6 nedelja ustupiti Kraljevini Italiji Veneciju, Istru i Dalmaciju sa Bokom kotorskom (svi posedi koje je stekla Kampoformijskim mirom iz 1797. godine). Bavarskoj je predala Tirol i Forarlberg, a austrijski posedi u Švapskoj pripali su Bavarskoj, Virtembergu i Badenu; od Bavarske je dobila pokrajinu Salcburg.

Požunskim mirom Austrija je sasvim potisnuta iz Italije, a u Nemačkoj je sačuvala samo carsku titulu.

## Povezano
* Rat treće koalicije
* Bitka kod Austerlica
* Bitka kod Ulma

## Izvori
* Vojna enciklopedija, tom 5 (715)
Jablonka

**Jablonka** može biti:

* Jablonka (Myjava), naseljeno mjesto u okrugu Mijava, Trenčinski kraj, Republika Slovačka
* Jablonka (Novotarski povjat), naseljeno mjesto u povjatu Novotarskom, u Vojvodstvu Malopoljskom, Republika Poljska

ili

* Nižna Jablonka, naseljeno mjesto u okrugu Humenje, Prešovski kraj, Republika Slovačka
* Višna Jablonka, naseljeno mjesto u okrugu Humenje, Prešovski kraj, Republika Slovačka
Janovce

**Janovce** može biti:

* Janovce (Poprad), naseljeno mjesto u okrugu Poprad, Prešovski kraj, Republika Slovačka
* Janovce (Bardjejov), naseljeno mjesto u okrugu Bardjejov, Prešovski kraj, Republika Slovačka
* Jánovce (Galanta), naseljeno mjesto u okrugu Galanta, Trnavski kraj, Republika Slovačka
Jamnjik

**Jamnjik** može biti:

* Jamnjik (Spiška Nova Ves), naseljeno mjesto u okrugu Spiška Nova Ves, Košički kraj, Republika Slovačka
* Jamnjik (Liptovski Mikulaš), naseljeno mjesto u okrugu Liptovski Mikulaš, Žilinski kraj, Republika Slovačka
Jelka (ime)

**Jelka** je žensko ime koje je prisutno u Mađarskoj, Sloveniji i Hrvatskoj i ili je naziv biljke jelke (jele) uzeto za lično ime ili je to deminutiv od imena Helena. U Srbiji je izvedeno od imena Jela. U Rusiji je ovo varijanta imena Jelena.

## Popularnost
U Sloveniji je ovo ime 2007. bilo na 99. mestu po popularnosti.

## Reference
Deminutiv

**Deminutiv** (**umanjenica**; od ) je imenica koja ima umanjeno značenje. Nastaje dodavanjem prefiksa ili sufiksa (tvorbenih nastavaka) na osnovni oblik ili korijen imenice. Svojim oblikom deminutivi mogu biti isti, ili slični, hipokoristicima.

## Građenje deminutiva

U srpskom jeziku deminutivi se uglavnom grade dodavanjem sufiksa:

* -ić
* -ak
* -ica
* -ence

Primeri:
* list > list+ak > listak
* prst > prst+ić > prstić
* kuća > kuć+ica > kućica
* glava > glav+ica > glavica
* dete > det+ence > detence 
* sveska > svesk+ica > sveščica

## Povezano
* Augmentativ (uvećanica)
* Hipokoristik
* Leksika
Jablonjec

**Jablonjec** može biti:

* Jablonjec (Pezinok), naseljeno mjesto u okrugu Pezinok, Bratislavski kraj, Republika Slovačka
* Gemerski Jablonjec, naseljeno mjesto u okrugu Rimavska Sobota, Banskobistrički kraj, Republika Slovačka

## Povezano
* Jablonec na Nisi, grad u Češkoj Republici
Jablonové

*Jablonové*' mogu biti:

* Jablonové (Bytča), naseljeno mjesto u okrugu Bitča, Žilinski kraj, Republika Slovačka
* Jablonové (Malacky), naseljeno mjesto u okrugu Malacki, Bratislavski kraj, Republika Slovačka
Nuklearna elektrana Bohunjice

**Nuklearna elektrana Bohunice** (slov. *Atómové elektrárne Bohunice*, ili EBO) je nuklearna elektrana koja se nalazi 2,5 kilometra udaljena od mjesta Jaslovské Bohunice u okrugu Trnava, u zapadnoj Slovačkoj. Nuklearna elektrana Bohunice ima trenutno 2 nuklearna reaktora u pogonu, u dijelu koji se naziva Nuklearna elektrana Bohunice V-2, a sastoji se od 2 VVER reaktora (VVER-440), tlačnih reaktora PWR ruske konstrukcije i snage 2 x 505 MW, koji su priključeni na elektroenergetski sustav između 1978. i 1985. Nuklearna elektrana Bohunice godišnje proizvede oko 12 000 GWh električne struje, ali je dodatno priključena i na kogeneraciju, za grijanje grada Trnava, koji se nalazi u blizini Jaslovské Bohunice. Dio grijanja je pušten u rad 1987., dok je 1997. dodan novi toplovodni sustav prema gradovima Leopoldov i Hlohovec.

## Nuklearna elektrana Bohunice V-1
Nuklearna elektrana Bohunice V-1 je stavljena van pogona 22. veljače 1977., kada je nuklearni reaktor A-1 (teškovodni reaktor hlađen plinom) doživio nesreću s lokalnim posljedicama (razina 4 prema INES ljestvici). Nakon toga je nastavila s radom, ali je i isključeno je na zahtjev Europske unije iz sigurnosnih razloga, što je bio i uvjet za prijem Slovačke u Europsku Uniju. Prvi nuklearni reaktor je prestao s radom 2006., a dvije godine kasnije i drugi.

Tadašnje slovačke vlasti nisu isključile mogućnost ponovnog aktiviranja reaktora u postrojenju V-1. To se zamalo i dogodilo 2009., kada je Europu zahvatila energetska kriza zbog spora oko plina između Rusije i Ukrajine. Tada su vlasti najavljivale reaktiviranje postrojenja V-1 u nuklearnoj elektrani Bohunice, uslijedile su oštre reakcije Europske unije, a nakon rješenja krize Slovačka je odustala.

## Nuklearna elektrana Bohunice V-2
Nuklearna elektrana Bohunice V-2 je trenutno u normalnom radu. Postrojenje V-2 je od 2005. do 2008. dodatno opremljeno da bi dostiglo proizvodnju od 2 x 505 MW. Pri tom su ugrađeni dodatni sigurnosni sustavi za slučaj potresa, a unaprijeđeni su sustavi za kontrolu i hlađenje reaktora, čime je „životni vijek" elektrane produljen do 2025. Obnova je koštala Slovačku pola milijarde eura.

## Nuklearna elektrana Bohunice V-3
U svibnju 2009., češki premijer Jan Fischer i slovački premijer Robert Fico su objavili gradnju nove Nuklearne elektrane Bohunice V-3. Vrijednost radova se planira da će vrijediti 3,7 milijarde eura. Još nije odlučena vrsta nuklearnog reakora i snaga (između 600 i 1 600 MW), niti je odlučen proizvodač opreme. Planiranje je povezano s gradnjom 2 nova reaktora u Nuklearnoj elektrani Temelín (Češka).

## Izvori

## Vanjske veze

* Prezentacija gašenja reaktora A1 
* Opis na stranicama kompanije Slovačke elektrane
Jasenov

**Jasenov** može biti:

* Jasenov (Sobrance), naseljeno mjesto u okrugu Sobrance, Košički kraj, Republika Slovačka
* Jasenov (Humenje), naseljeno mjesto u okrugu Humenje, Prešovski kraj, Republika Slovačka
Jalova

**Jalova** može biti:

* Jalova (Turska), grad u Turskoj
* Jalova (vilajet), vilajet u Turskoj
* Jalova (Snjina), naseljeno mjesto u okrugu Snjina, Prešovski kraj, Slovačka Republika
Jarok

**Jarok** može biti:

* Jarok (ostrvo), ostrvo u Jakutiji, Rusija
* Jarok (Njitra), naseljeno mjesto u okrugu Njitra, NJitranski kraj, Republika Slovačka
* Jarok (Zakarpatska oblast), naseljeno mjesto u Zakarpatskoj oblasti, Republika Ukrajina
* Jarok (Dnjepropetrovska oblast), naseljeno mjesto u Dnjepropetrovskoj oblasti, Republika Ukrajina
Jalovec

**Jalovec** može biti:

* Jalovec (vrh), vrh u Julijskim Alpima, u Sloveniji
* Jalovec (Liptovski Mikulaš), naseljeno mjesto u okrugu Liptovski Mikulaš, Žilinski kraj, Republika Slovačka
* Jalovec (Prievidza), naseljeno mjesto u okrugu Prievidza, Trenčinski kraj, Republika Slovačka
Jakubovani

**Jakubovani** mogu biti:

* Jakubovani (Liptovski Mikulaš), naseljeno mjesto u okrugu Liptovski Mikulaš, Žilinski kraj, Republika Slovačka
* Jakubovani (Sabinov), naseljeno mjesto u okrugu Sabinov, Prešovski kraj, Republika Slovačka
Njevidzani

**Njevidzani** mogu biti:

* Njevidzani (Zlate Moravce), naseljeno mjesto u okrugu Zlate Moravce, Njitranski kraj, Republika Slovačka
* Nevidzany (Prievidza), naseljeno mjesto u okrugu Prievidza, Trenčinski kraj, Republika Slovačka
Ljutina

**Ljutina** je vrsta visoke padavine koja je karakteristična za zimski period. Tačnije, to je sneg koji se izlučuje u vidu ledenih iglica ili pločica pri vrlo niskim temperaturama (ispod —20&nbsp;°C) i stabilnom vremenu. Karakteristična je za više geografske širine.

## Povezano
* Sneg
* Led

## Literatura
* Ducić, Vladan i Anđelković, Goran (2007): *Klimatologija - praktikum*, Geografski fakultet, Beograd
Oblačnost

**Oblačnost** predstavlja ukupnost oblaka koji su uočljivi na nebu, posmatrano u određenom trenutku ili periodu. Izražava se u desetinama od 0 do 10 ili u procentima pokrivenosti neba oblacima. Oblačnost je jedna od najvažnijih klimatskih elemenata.

## Merenje oblačnosti
Za merenje oblačnosti ne postoji nikakav instrument. Ona se procenjuje "od oka“,prostim osmatranjem neba. Ukoliko se na svodu ne uočavaju oblaci,onda je vreme vedro,ako je pokrivenost do šest desetina to je umereno oblačno,dok u slučaju celokupne pokrivenosti neba govorimo o potpuno oblačnom vremenu. U slučaju kada su oblaci "razbacani“ po nebu,pristupa se njihovom vizuelnom grupisanju o određivanju oblačnosti. Meteorologija i klimatologija bave se osmatranjem,proučavanjem i definisanjem ovog klimatskog elementa.

## Godišnji tok oblačnosti
Relativna vlažnost i oblačnost imaju uglavnom podudarne godišnje tokove. Najveća oblačnost je oko ekvatora, u suptropskim predelima tokom zime, kao što je i slučaj sa umerenim pojasom. Najmanja oblačnost je u polarnim predlima i u letnjim mesecima u umerenom pojasu. Prosečna oblačnost na planeti Zemlji je 54,4% (tj, 5,5). Ona je uvek veća iznad okeana, a manja iznad kopna. Posmatrano po mesecima u godini – jul je najoblačniji, a mart i april su najvedriji. Na kartama se ovaj trend najvernije prikazuje izonefama. Mesto sa najvećim iznosom oblačnosti na svetu je Ben Nevis u Škotskoj.

## Povezano
* Oblak
* Klimatski elementi
* Meteorologija

## Vanjske veze

* Republički hidrometeorološki zavod Srbije
* Vremenska prognoza

## Literatura
* Mastilo, N. (2005): *Rečnik savremene srpske geografske terminologije*, Geografski fakultet, Beograd
* Dukić, D. (2006): *Klimatologija*, Geografski fakultet, Beograd
* Rodić D. i Pavlović M. (1994): *Geografija Jugoslavije 1*, Savremena administracija, Beograd
Klimatski elementi

**Klimatski elementi** imaju promenljive vrednosti jer zavise od niza pojava i procesa u atmosferi. Za osmatranje su od najvećeg značaja njihove srednje i ekstremne (minimum i maksimum) vrednosti. Najvažniji klimatski elementi su sledeći:
* Sunčeva radijacija (kratki i dugi talasi),
* Temperatura vazduha i površine Zemlje,
* Vazdušni pritisak,
* Pravac i brzina vetra,
* Vlažnost vazduha,
* Isparavanje,
* Oblačnost,
* Sunčev sjaj,
* Padavine i
* Snežni pokrivač.

Osim ovih glavnih elemenata mogu se izdvojiti još neki manje važni:
* Elektricitet u vazduhu
* Aerosoli u vazduhu

## Povezano
* Klima
* Meteorologija
* Klimatologija
* Klimatski faktori

## Literatura
* Mastilo, Natalija (2005): *Rečnik savremene srpske geografske terminologije*, Geografski fakultet, Beograd
* Dukić, Dušan (2006): *Klimatologija*, Geografski fakultet, Beograd
Klimatski faktori

**Klimatski faktori** predstavljaju kompleks činilaca koji utiču na promjenu solarne klime, tako što je mijenjaju u terestričnu (fizičku). Sa ekološkog aspekta, klimatski faktori su faktori nežive prirode koji vrše jak uticaj na živa bića. Klimatski faktori su udaljenost od ekvatora, raspored kopna i mora, reljef, morske struje, vegetacija i ljudska delatnost.

## Pojam
Klimatski faktori određuju osnovni karakter klime neke oblasti . Stanje klimatskih faktora u datom momentu čini vrijeme određenog mjesta, dok prosječno stanje vremena ukazuje na klimu jedne oblasti. Prema svom porijeklu i dejstvu na žive organizme, klimatski faktori su biotički i abiotički, odnosno faktori nežive prirode. To je najveća grupa ekoloških faktora, koji djeluju kompleksno, uzajamno se uslovljavaju i mijenjaju. Pored toga, klimatski faktori utiču i na dejstvo svih ostalih faktora, kao što su edafski. Oni mijenjaju primarni reljef, uzrokuju eroziju i utuču na deponovanje erodiranog materijala. S druge strane, od njih u prvom redu zavisi raspored živih bića na površini zemlje i to u tolikoj mjeri da je karakter i raspored vegetacije po pravilu indikator klimatskih uslova jedne oblasti . I živi svijet mijenja neke određene klimatske faktore. U oblastima šuma vegetacija ima jak uticaj na klimu, tako da je modifikuje u *šumsku klimu*, a ublažava i dejstvo erozije.

## Podjela
Klimatski faktori čine meteorološke elemente, te stalno variraju u prostoru i vremenu. Obuhvataju veliki broj uticaja, koji djeluju neposredno i stalno na sva živa bića u prirodi. U klimatske faktore spadaju: 
* temperatura, 
* svjetlost,
* voda i vlažnost,
* vazdušni pritisak,
* strujanje vazduha ili vjetar. 
Pored navedenih klimatskih faktora, za klimatologiju i meteorologiju važni su i ovi faktori: geografska širina i geografska dužina, reljef, vegetacija, vodene površine, tlo i uticaji čovjeka.

## Povezano
* Klimatski elementi

## Reference
Barca

**Barca** može biti:

* Barca (Košice), gradska četvrt Košica, u okrugu Košice IV, Košički kraj, Republika Slovačka
* Barca (Rimavska Sobota), naseljeno mjesto u okrugu Rimavska Sobota, Banskobistrički kraj, Republika Slovačka
Stare Mesto

**Stare Mesto** može biti:

* Stare Mesto (Bratislava), gradsko naselje u okrugu Bratislava I, Bratislavski kraj, Republika Slovačka
* Stare Mesto (Košice), gradsko naselje u okrugu Košice I, Košički kraj, Republika Slovačka
Krasna

**Krasna** može biti:

* Krasna (reka), reka u Rumuniji i Mađarskoj
* Krasna (Salaž), naseljeno mjesto u okrugu Salaž, Republika Rumunija
* Krasna (Košice), gradsko naselje u okrugu Košice IV, Košički kraj, Republika Slovačka
* Krasna Luka, naseljeno mjesto u okrugu Sabinov, Prešovski kraj, Republika Slovačka
* Krásna Ves, naseljeno mjesto u okrugu Banovce na Bebravi, Trenčinski kraj, Republika Slovačka

ili
* Krasna Lužica, himna Lužičkih Srba

## Povezano
* Krasno
Krasno

**Krasno** može biti:

* Krasno (Senj), naseljeno mjesto grada Senja, Ličko-senjska županija, Republika Hrvatska
* Krásno, naseljeno mjesto u okrugu Partizanske, Trenčinski kraj, Republika Slovačka
Južnokorejski von

**Južnokorejski von**, ISO 4217: **KRV** je službeno sredstvo plaćanja u Republici Koreji.  Označava se simbolom **₩**, a dijeli se na 100 jeona.

Južnokorejski von je uveden 1945. godine, nakon drugog svjetskog rata i podjele Koreje na Republiku Koreju i Demokratsku Narodnu Republiku Koreju.

U optjecaju su kovanice od 1, 5, 10, 50, 100 i 500 vona, i novčanice od 1000, 5000, 10.000  i 50.000 vona.
Dubravka

**Dubravka** može biti:

* Dubravka (ime), žensko ime
* Dubravka (Ivan Gundulić), drama pjesnika Ivana Gundulića
* Dubravka (film), jugoslovenski film iz 1973. godine, režirao Jovan Konjović

ili:

* Dubravka (Bratislava), gradska četvrt u Bratislavi, Bratislavski kraj, Slovačka Republika
* Dubravka (Mihalovce), naseljeno mjesto u okrugu Mihalovce, Košički kraj, Slovačka Republika
* Dubravka (Konavle), naseljeno mjesto u opštini Konavle, Dubrovačko-neretvanska županija, Republika Hrvatska
Sudeti

**Sudeti** (njemački: *Sudetenland*, češki i slovački: *Sudety*, poljski: *Kraj Sudetów*) je naziv za pogranično područje u bivšoj Čehoslovačkoj današnjoj Češkoj Republici, na njenoj granici ka današnjoj Austriji, Njemačkoj i Poljskoj. U Sudetima je prije Drugog svjetskog rata živjelo većinom njemačko stanovništvo - Sudetski Nijemci.

## Historija

### Osnivanje Čehoslovačke

Sudeti se prvi put spominju još 1918. godine:

Dan-dva nakon osamostaljenja Čehoslovačke (28. listopada 1918) 4 oblasti u kojima su živjeli Nijemci - Njemačka Bohemija (Deutschböhmen), **Sudeti** (Sudetenland), Šumavska župa (Böhmerwaldgau) i Njemačka južna Moravska (Deutschsüdmähren) pokušale su se odcjepiti i pripojiti Austriji. Čehoslovačka vlada je u periodu između 1. i 20. prosinca 1918, bez većih vojnih intervencija, povratila ova područja. Tijekom ovih sukoba, koji su često bili isprovocirani i to od obje strane, ubijeno je nekoliko desetina građana, pretežno Nijemaca. Ove žrtve su nacionalisti kasnije koristili za raspirivanje konflikta.

Tadašnji **Sudeti** – *Sudetenland* u sjevernoj Moravskoj i u Češkoj Šleziji zauzimali su površinu od oko 6.543&nbsp;km² na kojoj je živjelo oko 650.000 stanovnika, a centar je bio u gradu Opavi (*Troppau*).

### Međuratni period

Tokom 20-ih i 30-ih godina 20. stoljeća, termin **Sudeti** (*Sudetenland*) počeo se koristiti za većinu pograničnih oblasti čeških zemalja (uklj. Moravsku i Šleziju), gdje je sve do 1945–1946. godine živjela brojna njemačka manjina njih od 3 do 3,5 milijuna.

Prema uzoru Alpske zemlje/alpski Nijemci, Nijemci u Češkim zemaljama počeli su sebe nazivati **sudetskim Nijemcima**, a Češke zemlje su počeli zvati *Sudetske zemlje*.

Naziv Sudeti, koji je u međuvremenu dobio i političku konotaciju koju su njemački nacisti, uz podršku dijela njemačkog stanovništva koje je živjelo u Sudetima (prije svega Sudetonjemačke stranke – SdP), zloupotrebili za razbijanje predratne Čehoslovačke. 
Poslje Minhenskog dogovora (1938), kao ***Sudetenland*** se označavaju sva područja koje je ondašnja Čehoslovačka morala predati Hitlerovoj Njemačkoj.

## Vanjske veze

* Eva Hahn – povjesničarka, rođena u Pragu, koja „se preko tri desetljeća bavi povjesti njemačko-čeških odnosa, bez da vjeruje u takozvane nacionalne konflikte“ (njemački)
* Češka Republika: Bilateralni odnosi  - stranice njemačkog ministarstva vanjskih poslova (njemački, engleski , francuski , španjolski )
* Udruženje sudetskih Nijemaca (SL)
* Udruženje sudetskih Nijemaca u Austriji (SLÖ)
* Savez prognanih (BdV) 
* Savez landsmanšafta etničkoh Nijemaca Austrije (VLÖ)
* Detaljne informacije o nazivima Sudeti, Sudeten, Sudetenland, Sudetendeutschland, sudeťák, sudetoněmecký, … (na češkom) - Emil Hruška
* Tekst o osnovama Sudeta - i projmeni njihovog značnja u povjesnom i teritorijalnom kontekstu (na češkom)  - Ulrich Krulík
* Reč „Sudeti“ u češkim enciklopedijama i riječnicima (na češkom)

### Ostali projekti
Malaysia Airlines

**Malaysia Airlines** (mal. ) je nacionalna avio-kompanija Malezije u vlasništvu države. Obavljaju letove iz svog matičnog čvorišta na Aerodrom Kuala Lumpur, i sa svog sekundarnog čvorišta u Kota Kinabalu. Sedište avio-kompanije se nalazi na Aerodromu Sultan Abdul Aziz Šah u Subangu, Selangor.

Malaysia Airlines ima dve filijale: Firefly i MASwings. Fajrflaj obavlja redovne letove sa svog matičnog čvorišta na Aerodromu Penang, fokusiran je na tercijarne gradove, a MASwings se fokusira na letove po Borneu. Malaysia Airlines ima teretnu flotu kojom upravlja MAScargo, koja obavlja teretne letove. MASčarter je još jedna filijala Malaysia Airlinesa, koja obavlja čarter letove koristeći avione Malaysia Airlinesa.

Od osnivanja 1963. godine, nakon što je Malajan ervejz odvojena u dva dela, Malaysia Airlines je izgradila snažno brend ime u avio-industriji za uslugu i bezbednosti, zajedno sa velikim brojem nagrada od međunarodnih tela kao što su Skytreks. Malaysia Airlines je akreditovan od strane Međunarodnog udruženja za vazdušni saobraćaj sa IOSA (IATA-Operativna bezbednost revizija) za svoje operativne sigurnosne prakse.

Avio-kompanija je među samo šest avio-kompanija koje su nagrađene sa statusom avio-kompanije 5-zvezdica sa strane Skytreksa (ostali su Asiana Airlines, Qatar Airways, Cathay Pacific, Kingfisher Airlines i Singapore Airlines).

## Vanjske veze
* Malaysia Airlines - zvanična stranica
Ginijev koeficijent

**Džini koeficijent** () predstavlja najčešće korišćenu meru nejednakosti. Džini koeficijent je italijanski statističar i sociolog Korado Džini i objavio 1912. u radu *Varijabilnost i promenljivost* ().

U slučaju apsolutne jednakosti Džini koeficijent ima vrednost 0, a u slučaju apsolutne nejednakosti vrednost 1. Teoretski je moguće da vrednost Džini koeficijenta bude i veća od 1 ukoliko su prihodi neke osobe imaju negativan prihod.

Posmatrano na nivou sveta Džini koeficijent se kreće u intervalu do oko 25% u skandinavskim i neke srednjeevropskim državama i do oko 60% u nekim afričkim i državama Latinske Amerike. Za države Organizacija za ekonomsku saradnju i razvoj, Džini koeficijent se kreće u rasponu od 0,24 do 0,49, pri čemu je za Sloveniju najniži a za Čile najviši. Države u Africi imaju najviše Džini koeficijente, pri čemu Južnoafrička republika ima najviši sa 0,7. 

Prema vrednostima Džini koeficijenata Srbija se nalazi na nivou proseka država regiona.

Postoje problemi pri objašnjenju Džini koeficijenta. Demografska struktura treba da se uzme u obzir. Države sa starijom strukturom, ili gde postoji visoki natalitet, doživljavaju skok Džini koeficijenta.

## Reference

## Izvori
* Preraspodela dohodka, Ekonomski fakultet Beograd USJF - Preraspodela dohotka.ppt‎
Carinska unija

**Carinska unija** ekonomski je prostor u kojem se države članice obvezuju sporazumom da će ukinuti međusobne carine ili takse sličnog učinka, te kvantitativna ograničenja, a prema trećim zemljama primjeniti zajedničku carinsku tarifu. Npr. carinska unija uvedena je 1968. godine od strane zemalja članica EEZ.

## Popis carinskih unija
Odra

Reka **Odra** (, , , ) je reka u Centralnoj Evropi. Izvire u Moravskoj (Češka Republika) i teče kroz zapadnu Poljsku gde formira 187 km dugu granicu između Poljske i Nemačke (deo linije Odra-Nisa). Reka se uliva u Szczecinski zaljev severno od Szczecina i onda putem tri rukavca (Dziwna, Świna i Peenestrom) ističe u Baltičko more.

## Geografija
Reka Odra je duga 854 kilometra: 112 u Češkoj, 742 u Poljskoj (uključujući 187 na granici sa Nemačkom) i druga je po dužini u Poljskoj, posle Visle. Sliv joj ima površinu od 118.861 -{km²}-, 106.056 u Poljskoj (89%), 7.217 u Češkoj (6%), i 5.587 u Nemačkoj (5%). Kanalima je povezana sa rekama Havel, Spree i Visla.

Protiče preko slijedećih Poljskih vojvodstava; Šlesko, Opolsko, Donjošlesko, Lublinsko i Zapadnopomeransko i preko Njemačkih pokrajina; Brandenburg i Mecklenburg-Zapadno Pomorje.

Odra je glavni vodotok koji se uliva u Szczecinski zaljev, u kom su dva otoka; Usedom (na zapadu) i Wolin (na istoku).

Najveće leve pritoke su Opava, Lužička Nisa i Bobr, a desna Warta.

Najveći grad na reci Odra je Wrocław. Drugi važniji gradovi su Ostrava, Opole, Głogów, Frankfurt na Odri, Szczecin, Świnoujście.

## Historija
Reku Odru su stari Rimljani nazivali *-{Viadrus}-* ili *-{Viadua}-*, i to je bila jedna od komunikacija na „putu jantara“ od Baltika prema Rimu. Tokom srednjeg veka, reku su zvali *-{Odera}-* ili *-{Oddera}-*. Prvi put se pominje u dokumentu „-{Dagome iudex}-“, gde se opisuju granice rane Poljske države pod vojvodom Mješkom I oko godine 990.

Rani srednjovekovni dokumenti nabrajaju mnoge narode koji su živeli u dolini Odre: Šlezane, Opoljane, Volinijane, Piržice i druge.

## Vanjske veze

* www.odra.org
Slobodni Grad Danzig

**Slobodni grad Danzig** ili **Gdanjsk** (njemački: *Freie Stadt Danzig*, poljski: *Wolne Miasto Gdańsk*) bila je polu-autonomna grad-država, koja je postojala između 1920. i 1939., a sastojala se od grada Gdanjska i okolnog područja.

Slobodni grad Gdanjsk osnovan je 15. studenog 1920. u skladu s odredbama Versajskog ugovora 1919. bez plebiscita. Uključivao je grad Gdanjsk (Danzig) i preko 200 obližnjih gradova, sela i naselja. 

Prema odluci Lige naroda, regija je trebala biti odvojena i od Njemačke i od ponovno uspostavljene Poljske države. Ovo područje nije bila samostalna država, već pod zaštitom Lige naroda i u obvezujućoj carinskoj uniji s Poljskom. Poljska je također imala druga posebna prava. Područje je proglašeno slobodnim gradom, kako bi se Poljskoj omogućio izlaz na more, dok se u isto vrijeme priznaje, da je populacija uglavnom njemačka.

Godine 1933., vlast je preuzela lokalna nacistička stranka i demokracija je potisnuta. Nakon njemačke invazije na Poljsku 1939., ukinut je Slobodni grad Gdanjsk i pripojen je u novu regiju Danzig-Zapadna Pruska. Slijedilo je antižidovsko raspoloženje i ubojstva.

Nakon što je sovjetska vojska osvojila Gdanjsk u prvim mjesecima 1945., veliki broj etničkih njemačkih državljana bio je protjeran. Grad je pripao Poljskoj i Poljaci su zamijenili dotadašnje njemačko stanovništvo.