1633.

Godina **1633** (**[[rimski brojevi|MDCXXXIII]]**) bila je redovna godina koja počinje u subotu po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u utorak po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.

## Događaji
* 13. 2. - Galileo Galilej stiže u Rim radi suđenja pred inkvizicijom.
* 20. 4. - Tridesetogodišnji rat: protestanti pod Bernhard von Sachsen-Weimarom masakrirali stanovnike grada Landsberg am Lech.
* 23. 4. - Osnovana Heilbronnska liga Švedske, Francuske i protestanata zapadne Nemačke.
* 18. 6. - Charles I se posle osam godina krunisao i u Škotskoj.
* 22. 6. - Presuda Galileju: sumnjiv je za herezu (heliocentrizam), osuđen na zatočenje što je odmah izmenjeno u kućni pritvor u kome ostaje do smrti. "Dijalog o dva glavna sistema sveta" je zabranjen, kao i njegova buduća dela.
* 29. 6. - Poljsko-turski rat (1633-34): Tatari iz Budžaka upadaju u Poljsku-Litvaniju i robe oko Kamenec-Podolskog, hetman Stanisław Koniecpolski im se ubrzo osvetio.
* 2. 7. - Prva moderna trka *[[Palio di Siena]]*.
* 8. 7. - Bitka kod Oldendorfa - švedska pobeda u Nemačkoj.
* 9. 9. - General Heinrich von Holk umro u Saksoniji od kuge, kao i 1000 Hrvata.
* 4. 10. - Smolenski rat: Poljaci deblokirali grad od ruske opsade.
* 16. 10. - Hrvatski sabor: ponovna molba da se zabrani novačenje za Njemačku u Hrvatskoj, standardizuju se mjere za žito: 32 pinte, koje služe za mjeru vina, čine 1 zagre­bačku mjeru, a 16 pinta čine pol mjere (vagan).
* 22. 10. - Silistrijski paša Abaza Mehmed-paša i nogajski Kan Temir poraženi u Poljskoj.
* 22. 10. - Bitka u zalivu Liaoluo: kineska flota porazila holandsku.
* 22. 11. - Hrvatski sabor zaključuje da se, po kraljevom traženju, sastave popisi šteta koje su nanijeli Turci, odnosno tvrđava koje su napravili i zauzeli na granici.

### Kroz godinu
* Podignuta tvrđava Kriva Palanka u Makedoniji, zbog masovne hajdučije u tom kraju, osnivač Bajram-paša prethodno ugušio neku bunu.
* Turci zauzeli Veliku Kladušu.
* Petsto Turaka iz Virovitice četuje u Podravini dok ih kod Virja nije razbio gen. Juraj Schwarzenberg.
* Druga buna Štibrenaca (kaptolskih podložnika), predvode sela Nart i Kraljevec. Istovremeno i Prva sisačka buna, na vlastelinstvu zagrebačkog kaptola
* Pobuna kmetova protiv vojnog odreda koji je prolazio kraj Ptuja (anticipacija pobune iz 1635).
* Sultan Murat IV zabranio kafu, duvan i alkohol pod pretnjom smrti.
* Iranci zauzeli gruzijske zemlje Kartli i Kaheti, proteravši Tejmuraza I - opet se razgoreva Osmansko-safavidski rat (1623-39).
* Završena katedrala Svetog Kolumbe u Derry-ju, severna Irska, prva protestantska katedrala.
* Epidemija boginja u Massachusettsu, teško pogodila Indijance ali i naseljenike.
* Španski franjevci podigli misiju San Luis de Apalachee u "dršci" današnje Floride.
* Japanski šogun Tokugawa Iemitsu započinje politiku izolacije *[[Sakoku]]*.

## Rođenja

* 23. 2. - Samuel Pepys, dnevničar († 1703)
* 20. 4. - Go-Kōmyō, japanski car († 1654)
* 15. 5. - Sébastien Le Prestre de Vauban, maršal Francuske i vojni inženjer († 1707)
* 1. 6. - Geminiano Montanari, astronom († 1687)
* 16. 6. - Jean de Thévenot, putopisac († 1667)
* 8. 9. - Ferdinand IV., hrvatsko-ugarski kralj († 1654)
* 24. 10. - James II od Engleske (James VII od Škotske) († 1701)
* ? - Arsenije III Crnojević, patrijarh srpski († 1706)
* ? - Nikola Spanić, korčulanski biskup († 1707)

## Smrti

* jun? - Étienne Brûlé, istraživač (* ca. 1592)
* 22. 7. - Trijntje Keever, možda najviša žena ikad (* 1616)
* 12. 8. - Jacopo Peri, kompozitor (* 1561)
* 9. 9. - Heinrich Holk, dansko-njemački vojskovođa (* 1599)
* 1. 10. - Filaret, patrijarh moskovski (* ca. 1553)
* 7. 11. - Cornelis Drebbel, pronalazač (* 1572)
* 8. 11. - Xu Guangqi, naučnik (* 1562)
* 27. 12. - Meletij Smotricki, unijatski kijevski mitropolit, lingvista (* ca. 1577)

## Reference

;Literatura
* Rudolf Horvat, *[https://hr.wikisource.org/wiki/Povijest_Hrvatske_I._%28R._Horvat%29/Ban_Sigismund_Erdedi Ban Sigismund Erdedi]* (hr Wikisource)
* *Historija naroda Jugoslavije II*, Školska knjiga Zagreb, 1959