Sterculia apetala

***Sterculia apetala***, **panamsko drvo**, je vrsta cvjetnice iz porodice Malvaceae. Nalazi se na Floridi, južnom Meksiku, Centralnoj Americi i sjevernoj Južnoj Americi, a unesena je i na Karipska ostrva. *Sterculia apetala* je priznata kao nacionalno drvo Republike Paname.

## Opis
*Sterculia apetala* je višegodišnja i listopadna biljka. Debla su ravna, cilindrična i imaju veliko potporno korijenje u podnožju. Visina se kreće od 20 do 40 metara (66 do 131 stopa).

Listovi su naizmjenični, dlanasti s pet režnjeva i gusto skupljeni na kraju grana. Uključujući peteljku, dužina lista kreće se od 15 do 50 centimetara (5,9 do 20 inča).

Cvjetovi su ljubičasti i žuti i imaju pet čašičnih listića. Cvjetovi *S. apetala* nemaju latica; strukture koje podsjećaju na njih su zapravo čašični listići. Prečnik cvijeta kreće se između 2,5 i 3,5 centimetara (0,98–1,4 inča). Ovi cvjetovi su jednospolni, što znači da postoje različite muške i ženske jedinke koje se koriste za razmnožavanje.

Plodovi su spojevi do pet miješaka, koji potiču iz peteljki koje mogu doseći dužinu i do 30 centimetara (12 inča). Unutar miješaka nalaze se sjemenke, kao i narandžaste urtikarne dlačice koje mogu uzrokovati bol pri dodiru. Prirodno, drvo obično cvjeta i donosi plodove između decembra i marta.

Sjemenke su crni elipsoidi, obično dimenzija 2,5 cm × 1,5 cm (0,98 in × 0,59 in). Te sjemenke sadrže sterkulinsku kiselinu i malvalinsku kiselinu, dvije vrste ciklopropenskih masnih kiselina. Antioksidativni spojevi mogu se dobiti iz sjemenki kontinuiranom ili šaržnom ekstrakcijom korištenjem vode ili etanola kao rastvarača.

## Taksonomija i nomenklatura
Španski nazivi za ovu vrstu uključuju **camoruco**, **manduvi** ili **anacagüita**. *Sterculia apetala* pripada rodu *[[Sterculia]]*, klasifikovanom u porodicu sljeza Malvaceae. Jedna je od 150 poznatih vrsta *Sterculia*. 

Naziv roda *Sterculia* izveden je od latinske riječi , što se prevodi kao "izmet". To je zbog jakog mirisa karakterističnog za cvijeće i lišće unutar tog roda. Njen specifični epitet odnosi se na nedostatak latica.

## Rasprostranjenost
*Sterculia apetala* se nalazi u tropskim regijama Floride, Meksika, Centralne Amerike, Trinidada i Tobaga, Bolivije, sjevernog Brazila, Kolumbije, Ekvadora, Perua i Venecuele (uključujući Venecuelanske Antile).

## Upotreba
Drvo vrste *Sterculia apetala* koristi se za proizvodnju sanduka, gajbi, industrijskog i kućnog drvenog posuđa, kanua i drški za alate. Često se uzgaja radi hlada, što je rezultat njegovih velikih listova. U nekim regijama, sjemenke se konzumiraju nakon kuhanja ili pečenje, koriste za aromatiziranje čokolade ili daju životinjama kao hrana. Cvjetovi se koriste kao antitusik.

## Očuvanje
U močvarama Pantanala u centralnom Brazilu, ugrožena vrsta *[[Anodorhynchus hyacinthinus]]* pravi gnijezda gotovo isključivo u prirodnim udubljenjima *S. apetala*.

## Galerija

File:Árbol Panamá - Sterculia apetala - Árbol Nacional de Panamá 10.JPG|Stablo i lišće *Sterculia apetala*
File:Sterculia apetala fruits - Frutas de Sterculia apetala, árbol Panamá G.JPG|Voće *S. apetala*
File:Sterculia apetala fruit.JPG|Miješak i sjeme *S. apetala*
File:Sterculia apetala 002 Anacagüita.jpg|Voće i sjeme *S. apetala*
File:Arbol Panama (Sterculia apetala) en flor.JPG|Cvjetni grozd *S. apetala*
File:Sterculia Apetala Flowers; Ala Moana Park; Wendy Cutler.jpg|Pojedinačni cvjetovi *S. apetala*
File:Sterculia apetala 001 Anacagüita.jpg|Staro drveće *S. apetala*
File:Sterculia apetala 005 Anacagüita.jpg|Stablo i kora *S. apetala*


## Reference