open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aleksej Kosigin

**Aleksej Nikolajevič Kosigin** (; Sankt Peterburg, 21. februar 1904 — Moskva, 18. decembar 1980) je bio političar i administrator u Sovjetskom Savezu. Od 1964. do 1980, Kosigin je bio Premijer Sovjetskog Saveza.

## Biografija
Kosigin je stupio u Crvenu armiju 1919, sa 15 godina, i borio se u Ruskom građanskom ratu. Nakon toga se obrazovao u Lenjingradu, a zatim radio u Sibiru pridruživši se Komunističkoj partiji 1927. 1930-ih je pohađao *Lenjingradski tekstilni institut* nakon čega je radio kao inženjer, i napredovao je do direktora tekstilne fabrike „Oktobarskaja” u Lenjingradu.

Staljinova Velika čistka je otvorila mnogo novih mesta u partijskoj administraciji, što je omogućilo Kosiginu da dobije stalni posao u partiji, kao šef lenjingradskog partijskog odseka za industriju i transport, a zatim kao gradonačelnik Lenjingrada. 1939. je stupio u sovjetski kabinet kao narodni komesar za tekstilnu industriju. Iste godine, Kosigin je izabran u Centralni komitet Komunističke partije Sovjetskog Saveza. Od 1940. do 1946, bio je zamenik predsedavajućega Saveta narodnih komesara Sovjetskog Saveza sa odgovornošću za potrošačke industrije. Takođe je služio kao premijer Ruske SSR od 1943. do 1946.

Nakon Drugog svetskog rata, Kosigin je postao član-kandidat Politbiroa, a punopravni član je postao 1948. Kratko je bio na dužnosti ministra finansija Sovjetskog Saveza 1948, a onda je služio kao ministar lake industrije do 1953.

Nakon Staljinove smrti, marta 1953, Kosigin je premešten, ali pošto je bio verni saveznik Nikite Hruščova njegova karijera se ubrzo promenila. Postao je predsedavajući Državnog komiteta za planiranje Sovjetskog Saveza, 1959. a zatim punopravni član predsedništva (kako se Politbiro tada zvao) 1961. Kada je Hruščov sklonjen sa vlasti, oktobra 1964, Kosjigin je preuzeo njegovu funkciju sovjetskog premijera, u početnom trijumviratu sa Leonidom Brežnjevim kao generalnim sekretarom i Nikolajem Podgornim kao predsednikom.

Kosigin je pokušao da sprovede ekonomske reforme, kako bi prebacio akcenat sovjetske ekonomije sa teške industrije i vojne proizvodnje, na laku industriju, i proizvodnju potrošačkih dobara. Brežnjev nije podržavao ovu politiku, i ometao je Kosiginove reforme. Do kraja decenije, Brežnjev je postao neprikosnoveni vođa Sovjetskog Saveza. Iako je Kosigin zadržao poziciju premijera, i ostao u Politbirou do 1980, njegova pozicija je vremenom slabila.

Kosigin se razboleo, i napustio je svoje dužnosti oktobra 1980, samo nekoliko nedelja pre smrti.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Čikaška sedmorica

**Čikaška sedmorica** ili **Čikaška sedmorka** () je naziv za grupu američkih radikalno lijevih aktivista koji su 1969. godine postali branjenici na sudskom procesu, gdje su bili optuženi za podsticanje nasilja na neredima prilikom održavanja Demokratske nacionalne konvencije u Chicagu 1968. godine. Suđenje, koje su branjenici i njihovi advokati shvatili i iskoristili kao priliku za političku agitaciju pred američkom javnošću, je završilo tako što je pet od sedam branjenika proglašeno krivim i osuđeno na pet godina zatvora, ali je presuda nakon žalbe 1972. godine poništena, a federalne vlasti potom odustale od novog suđenja. Suđenje Čikaškoj sedmorici je izazvalo izuzetnu pažnju javnosti, pri čemu su branjenicima podršku pružale brojne ugledne ličnosti i hollywoodski celebrityji, te je kasnije postalo predmetom brojnih referenci u popularnoj kulturi.

## Vanjske veze

* 
* 
* Country Joe McDonald's testimony.
*  (1987 HBO made-for-television movie).
* ''Chicago 10'' (2007) at imdb.com
* 
* An excerpt from *The Chicago Conspiracy Trial: Revised Edition* by John Schultz.
Villa Forni Cerato

**Villa Forni Cerato** je renesansna vila u naselju Montecchio Precalcino kod sjevernotalijanskog grada Vicenze, koju je projektirao Andrea Palladio.

## Historija i karakteristike
Vila Forni Cerato je rijedak primjer kada je Palladio prihvatio narudžbu od običnog građanina, a ne kao uvijek dotad od plemića. Narudžbu da preuredi već postojeći objekt za uspješnog trgovca drvima Girolama Fornija prihvatio je jer se radilo o njegovom dobrom prijatelju i poslovnom partneru (dobavljaču), ljubitelju i meceni brojnih umjetnika. Palladio je dotad već podigao u samoj Vicenzi palaču za notara Pietra Cogolla koji također nije bio plemić, ali ovaj put se radilo i o skromnim sredstvima kojima je raspolagao investitor. Usprkos tome, Palladio je uspio stvoriti vrlo elegantni objekt, pomalo asketski, ali monumentalan u svojoj jednostavnosti. Centralna lođa s istaknutim lukom (uz vijenac) jedini je ukras na objektu.

Villa Forni Cerato je 1996. uvrštena na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Evropi kao jedan od objekata lokaliteta Historijski centar Vicenze i Palladijeve vile.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Villa Forni Cerato, Montecchio Precalcino (VI)'' (na portalu Palladio museum)
Salon

**Salon** (od francuskog: *salon*, augmentativ od *salle* = prostorija, talijanski: *salone*) je poveća prostorija u stanu (kući), najčešće luksuzno dekorirana i namještena, koja služi za primanje gostiju. Tako se zovu i reprezentativne prostorije po dvorcima, rezidencijama, hotelima, sjedištima korporacija i sl. Danas tom terminu u suvremenim stanovima donekle odgovara dnevna soba.

## Karakteristike
Salonom se nazivaju i prostorije u kojima se izlažu (i prodaju) umjetnička djela, namještaj, automobili, pa se u skladu sa tim i nazivaju izložbenim ili prodajnim salonima. Isto tako i poneki zanatlije svoje bolje uređene lokale nazivaju salonima, pa tako imamo krojački, frizerski i kozmetički salon.

Tako se (po uzoru na pariške) nazivaju i neke veće godišnje izložbe; proljetni, jesenji... Od sredine 16. vijeka u Francuskoj je zavladala moda okupljanja književnika i intelektualaca po salonima  koji su nazvani literarni saloni, oni su odigrali veliku ulogu u francuskoj književnosti.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Salon''
Abraham Polonsky

**Abraham Lincoln Polonsky** (5. decembar 1910 - 26. oktobar 1999) bio je američki književnik, filmski scenarist i režisera najpoznatiji kao autor scenarija za film *[[Force of Evil]]*. Na djela i karijeru su mu značajno uticala komunistička uvjerenja zbog kojih se u vrijeme makartističkih progona početkom 1950-ih našao na Hollywoodskoj crnoj listi te mu je skoro dvije decenije bilo zapriječeno pisanje scenarija pod vlastitim imenom.

## Filmografija
* *[[Golden Earrings]]* (ko-autori: Frank Butler i Helen Deutsch) (1947)
* *[[Body and Soul (1947 film)|Body and Soul]]* (1947)
* *[[Force of Evil]]* (ko-autori: Ira Wolfert) (1948) (također eežija)
* *[[I Can Get It for You Wholesale (film)|I Can Get It for You Wholesale]]* (ko-autor: Vera Caspary) (1951)
* *[[Odds Against Tomorrow]]* (ko-autor: Nelson Gidding) (1959) (van špice)
* *[[Kraft Suspense Theatre]]* (1965) (TV)
* *[[Seaway (TV series)|Seaway]]* (1965) (TV)
* *[[Madigan]]* (ko-autor: Howard A. Rodman) (1968)
* *[[Tell Them Willie Boy Is Here]]* (1969) (također režija)
* *[[Romance of a Horsethief]]* (1971) (samo režija)
* *[[Avalanche Express]]* (1979)
* *[[Monsignor (film)|Monsignor]]* (ko-autor: Wendell Mayes) (1982)
* *[[Mommie Dearest]]* (1981) (van špice)

## Romani i eseji
* *The Goose is Cooked* (1940) (ko-autor:_ Mitchell A Wilson - pseudonim Emmett Hogarth)
* *[[The World Above]]* (1951) (roman)
* *A Season Of Fear* (1956)
* "How the Blacklist Worked in Hollywood" (1970) (esej)
* "Making Movies" (1971) (esej)
* *Zenia's Way* (1980) (roman)
* *Children of Eden* (1982) (nedovršeni roman)
* *To Illuminate Our Time:  The Blacklisted Teleplays of Abraham Polonsky* (1993)
* *Body and Soul:  The Critical Edition* (2002)
* *Force of Evil:  The Critical Edition* (1996)
* *Odds Against Tomorrow:  The Critical Edition* (1999)
* *You Are There Teleplays:  The Critical Edition* (1997)

## Reference

## Vanjske veze
* 
* Senses of Cinema: Great Directors Critical Database
* 
*
Looney Tunes

***Looney Tunes***  () je serija kratkih animiranih filmskih komedija produciranih od američkog studija Warner Bros. od 1930. do 1969. godine, a koja se zajedno sa sestrinskom serijom *[[Merrie Melodies]]* smatra najpoznatijim ostvarenjem Zlatnog doba američke animacije. Poznata je po tome što su se u njoj prvi pojavili Bugs Bunny, Daffy Duck, Porky Pig, Elmer Fudd, Tweety, Sylvester, Granny, Yosemite Sam, Foghorn Leghorn, Marvin the Martian, Pepé Le Pew, Speedy Gonzales, Tasmanian Devil, Ptica Trkačica, Wile E. Coyote i drugi najpozantiji i najpopularniji likovi u historiji filmske animacije.

Ime je dobila po ranoj Disneyevoj seriji kratkih muzičkih animiranih filmopva *[[Silly Symphonies]]*. Ispočetka je služila za promoviranje muzičkih kompozicija na koju je Warner imao prava, i to kroz pustolovine likova kao što su Bosko i Buddy. Warnerov animacijski studio je sa vremenom stekao izuzetan ugled, i to zahvaljujući režiserima kao što su Tex Avery u Chuck Jones i glasovnom glumcu Melu Blancu. Od 1942. do 1964.  *Looney Tunes* i *Merrie Melodies* su se smatrali najpopularnijim kratkim animiranim kino-filmovima.

*Looney Tunes* su otada postali svjetska medijska franšiza na kojoj se temelji nekoliko televizijskih serija, cjelovečernjih filmova, stripova, muzičkih albuma, video igara i tematskih parkova te se smatra najvažnijom od svih franšiza Warner Brosa. Mnogi od njenih likova se pojavljuju u raznim TV-serijama, filmovima i reklama. Najpoznatiji od svih likova *Looney Tunes*, Bugs Bunny, se smatrea pop ikonom i ima vlastitu zvijezdu na Hollywoodskoj stazi slavnih. Nekoliko filmova iz serije *Looney Tunes*  se smatra najboljim animniranim filmovima ikada napravljenim, a dva (*[[Knighty Knight Bugs]]* u *[[For Scent-imental Reasons]]*) su osvojila Oscare.

## Filmovi
* Svemirski basket (1996)
* Šašava družina: Ponovo u akciji (2003)
* Svemirski basket: Novo nasleđe (2021)

## Reference

## Vanjske veze

* Looney Tunes Official  website
* WB LT Filmography
Człowiek z żelaza

***Człowiek z żelaza*** () je poljski igrani film snimljen u režiji Andrzeja Wajde i premijerno prikazan 1981. godine, poznat kao jedno od najistaknutijih i najuspješnijih ostvarenja njegove filmografije i jedan od rijetkih eksplicitno antikomunističkih filmova  u Istočnoj Evropi napravljenih prije pada komunizma.

Predstavlja nastavak Wajdinog, slično, iako nešto manje eksplicitnog filma *[[Čovjek od mramora]]*, a napravljen je u vrijeme jačanja antikomunističkog pokreta oko sindikata Solidarnost, koga je tadašnja, ekonomski oslabljena komunistička vlast legalizirala prethodne godine. Radnja filma rekonstuira te događaje iz perspektive Winkela (čiji lik tumači Marian Opania), radio-novinara koga je komunistička vlast poslala u Gdanjsko brodogradilište sa zadatkom d ocrni Tomczyka (čiji lik tumači Jerzy Radziwilowicz), karizmatskog vođu strajkaša; na kraju se ispostavi da je Tomczyk sin Macieja Birkuta (protagonista prethodnog filma) koji je stradao u krvavom gušenju štrajka deset godina ranije.

Wajda je prilikom snimanja vješto koristio labavljenje dotadašnje cenzure, te se film isticao izuzetnim realizmom i nastojanjem da se što autentičnije prikažu ekonomske i političke prilike u tadašnjoj Poljskoj, te brojni dijelovi, pogotovo oni snimanju u Gdanjsku i brodogralištu imaju dokumentarni karakter. U filmu se također pojavljuje i karizmatski sindikalni vođa i budući predsjednik Lech Walesa koji u nekoliko scena tumači samog sebe. Film je premijerno prikazan na Kanskom festivalu gdje je osvojio Zlatnu palmui postavši prvi poljski film  i zasad jedini nastavak kome je to uspjelo. Poslije toga je prikazivan na nekoliko festivala, a Poljska ga je kandidirala za Oscar za najbolji strani film. Međutim, samo nekoliko mjeseci nakon premijere su poljske komunističke vlasti uvele ratno stanje i počele kršiti pokret Solidarnosti; u takvim je okolnostima kandidatura bila povučena.

## Uloge
* Jerzy Radziwiłowicz - Maciej Tomczyk / Mateusz Birkut
* Krystyna Janda - Agnieszka
* Marian Opania - Winkel
* Irena Byrska - Majka Hulewicz
* Wiesława Kosmalska - Wiesława Hulewicz
* Bogusław Linda - Dzidek
* Franciszek Trzeciak - Badecki
* Janusz Gajos - zamjenik predsjednika Radijskog komiteta
* Andrzej Seweryn - Kap. Wirski
* Marek Kondrat - Grzenda
* Jan Tesarz - Szef
* Jerzy Trela - Antoniak
* Krzysztof Janczar - Kryska
* Krystyna Zachwatowicz - Hanka Tomczyk
* Bogusław Sobczuk - Urednik TVP
* Lech Wałęsa - sam sebe
* Anna Walentynowicz - sama sebe

## Reference

## Vanjske veze
*
*
Tell Them Willie Boy Is Here

***Tell Them Willie Boy Is Here*** () ili, skraćeno, ***Willie Boy***, je američki vestern film snimljen 1969. godine u režiji Abrahama Polonskog. Temelji se na istoimenoj knjizi historičara i publicista Harryja Lawtona u kojoj su opisani stvarni događaji koji su se dogodili u unutrašnjosti Kalifornije godine 1909. Naslovni lik, kojeg tumači Robert Blake je Paiute Indijanac koji je imao ljubavnu vezu sa bjelkinjom (čiji lik tumači Katharine Ross) te u samoobrani ubio njenog oca. Radnja prikazuje kako zajedno sa njom bježi, te ga goni zamjenik šerifa (čiji lik tumači Robert Redford) koji dobro pozna život Indijanaca i ima razumijevanje za njegove postupke, ali ga svejedno nastoji uhvatiti. *Willie Boy* se svojim sadržajem i tonom uklapao u tadašnji trend revizionističkih vesterna koji su Divlji Zapad često prikazivali iz perspektive gubitničkih Indijanaca, ali i u političke stavove režisera Polonskog, koji je zbog komunističkog svjetonazora bio na Hollywoodskoj crnoj listi te mu je ovaj film bio prvi nakon više od dvije decenije pauze.

## Uloge
* Robert Redford ... Zamjenik šerifa Christopher 'Coop' Cooper
* Katharine Ross ... Lola
* Robert Blake ... Willie Boy
* Susan Clark ... Dr. Elizabeth Arnold
* Barry Sullivan ... Ray Calvert
* John Vernon ... George Hacker
* Charles Aidman ... Judge Benby
* Charles McGraw ... Šerif Frank Wilson
* Shelly Novack ... Johnny Finney
* Robert Lipton ... Charlie Newcombe
* Lloyd Gough ... Dexter
* Ned Romero ... Tom
* Garry Walberg ... Dr. Mills

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* 
* Pictures of Willie Boy's monument and a map to the monument location
Danton (film, 1983)

***Danton*** je francusko-poljsko-zapadnonjemački historijski film snimljen u režiji Andrzeja Wajde i premijerno prikazan početkom 1983. godine. Predstavlja adaptaciju drame *[[Sprawa Dantona|Slučaj Danton]]* poljske književnice Stanislawe Przybyszewske posvećene posljednjim mjesecima životza Georgesa Dantona, jednom od vođa Francuske revolucije. Njegov lik u filmu tumači Gerard Depardieu, a radnja prikazuje kako se godine 1794. godine pokušava vratiti u politiku jer je, iako je na početku i sam bio radikal, postao umjerenjak zgrožen krvavom strahovladom koju provodi njegov nekadašnji suborac, prijatelj i istomišljenik Maximilien Robespierre (čiji lik tumači Wojciech Pszoniak).

Iako prikazuje događaje koji su se zbili nepuna dva vijeka ranije, *Danton* je nakon premijere shvaćen kao alegorija na aktualna zbivanja, prije svega u Wajdinoj rodnoj Poljskoj, gdje su komunističke vlasti krajem 1981. godine bile proglasile ratno stanje u namjeri da skrše antikomunistički pokret oko sindikata Solidarnost. Tim je špekulacijama dosta doprinio casting, odnosno Wajdina odluka da Dantona i njegove umjerene pristaše tumače francuski, a Robespierrea i njegove radikalne jakobince poljski glumci; sam je Wajda to intervjuima tumačio tvrdnjom da Danton predstavlja tadašnji Zapad, a Robespierre Istok. Sam se film isticao komornom i izuzetno mračnom atmosferom, a nakon premijere je osvojio niz prestižnih nagrada.

## Glavne uloge
* Gérard Depardieu ... Georges Danton
* Wojciech Pszoniak ... Maximilien Robespierre
* Patrice Chéreau ... Camille Desmoulins
* Bogusław Linda ... Louis de Saint-Just
* Angela Winkler ... Lucile Desmoulins
* Andrzej Seweryn ... François Louis Bourdon
* Serge Merlin ... Pierre Philippeaux
* Roland Blanche ... Jean-François Delacroix
* Jacques Villeret ... François Joseph Westermann
* Anne Alvaro ... Éléonore Duplay
* Roger Planchon ... Antoine Quentin Fouquier-Tinville
* Franciszek Starowieyski ... Jacques-Louis David
* Alain Macé ... François Héron

## Reference

## Vanjske veze

* 
* 1983 review by Vincent Canby at  nytimes.com
*''Danton: The Worst of Times'' an essay by Leonard Quart at the Criterion Collection
Eine Liebe in Deutschland

***Eine Liebe in Deutschland*** () je zapadnonjemačko-francuski igrani film snimljen 1983. godine u režiji Andrzeja Wajde. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana Rolfa Hochhutha. Radnja okvirno započinje u sadašnjosti kada dva muškarca posjećuju malo mjesto u jugozapadnoj Njemačkoj, te se potom kroz flashbackove prikazuje kako je tamo godine 1941. za vrijeme Drugog svjetskog rata vlasnica lokalne trgovine (čiji lik tumači Hanna Schygulla), kojoj je muž bio fronti, započela ljubavnu vezu sa poljskim ratnim zarobljenikom (čiji lik tumači Piotr Lysak)  koji je dodijeljen kao ispomoć, a što stvori skandal i suđenje pred nacističkim sudom zbog skrnavljenja rase. *Eine Liebe* je u tadašnjoj Zapadnoj Njemačkoj loše prošao i kod kritike i u kino-dvoranama, a što je Wajda kasnije objasnio vlastitim nepoznavanjem svakodnevnoj života u Trećem Reichu, što je dovelo do brojnih pogrešnih detalja.

## Vanjske veze
* 
* Offizielle Website von Andrzej Wajda
V. V. Giri

**Varahagiri Venkata Giri** (10. august 1894 – 24. jun 1980), poznatiji kao **V. V. Giri**, bio je indijski političar koji je od 1969. do 1974. godine služio kao četvrti po redu predsjednik Indije.

Rođen u Telugu brahmanskoj porodici, političku karijeru je započeo pod britanskom vlašću kao sindikalni i aktivist pokreta za nezavisnost, te je bio zatvaran za vrijeme Drugog svjetskog rata. Nakon sticanja nezavisnosti je obavljao niz diplomatskih i funkcija guvenera nekoliko indijskih država. Godine 1967. je izabran za potpredsjednika, a godine 1969. se natjecao za predsjednika kao nezavisni kandidat, iako uz podršku premijerke Indire Gandhi koja je tom kandidaturom nastojala nametnuti svoj autoritet protiv establišmenta vladajuće Kongresne stranke. Nakon što je izabran bio je jedan od Gandhinih navjernijih suradnika.

## Izvori

## Vanjske veze

* V. V. Giri at Encyclopædia Britannica
Villa Thiene

**Villa Thiene** je renesansna vila u naselju Quinto Vicentino pokraj sjevernotalijanskog grada Vicenze. Vilu je projektirao Andrea Palladio.

## Historija i karakteristike
Palladio se prihvatio posla da za braću Thiene podigne vilu na obali rijeke Tèsine kod Quinta Vicentina i palaču u Vicenzi, zapravo da dovrši projekte i posao na kojima je dotad radio Giulio Romano prije nego što je umro. Palladio je radikalno promjenio projekt Giulija Romana i isprojektirao nacrt koji je bio vrlo različit i od njegovih dotadašnjih rješenja. Ideja mu je bila da u centar tog velikog kompleksa poljoprivrednih objekata postavi lođu s lukovima, višu i veću od ostalih zgrada artikuliranih dorskim pilastrima koja su trebala okruživati dva velika dvorišta.

Objekte je gradio od cigle i orginalno pokrivao malterom (vidljivo danas), a bijeli kamen koristio je samo za kapitele, rubove zabata, stilobate i prozorske klupičice. Palladio je projekt izradio između 1542. i 1543. godine, istovremeno kad i onaj za palaču, ali je gradnja vjerojatno prekinuta 1550-ih kada je Adriano umro na dvoru francuskog kralja Françoisa II za kog je radio. Porodica Thiene se nakon tog posvadila oko nasljedstva pa je vila ostala nedovršena. Engleski arhitekt Inigo Jones je u svom reizdanju Palladijeve *[[I quattro libri dell'architettura|I quattro libri]]* iz 1614. zabilježio da je vila nedovršena i da lođa nema lukove. Nakon tog je vilu dovršio Francesco Muttoni, nešto prije 1740. godine, na način da je uklonio veliku lođu i stvorio novu glavnu fasadu prema jugu.

Villa Thiene je 1996. uvrštena na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Evropi kao jedan od objekata lokaliteta Historijski centar Vicenze i Palladijeve vile.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Villa Thiene, Quinto Vicentino (VI)'' (na portalu Palladio museum)
Tèsina

**Tèsina** je rijeka u Sjevernoj Italiji u Venetu - Provicija Vicenza, duga 26.61 km.

## Karakteristike

Tèsina izvire kod naselja Sandrigo, od tamo teče prema jugu do ušća u rijeku Bacchiglione kod mjesta San Pietro Intrigogna.

Na obali rijeke kod Quinta Vicentina nalazi se Vila Thiene - koja je je 1996. uvrštena na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Evropi kao jedan od objekata lokaliteta - Historijski centar Vicenze i Palladijeve vile. 
## Reference

## Vanjske veze

* ''Brevi cenni storico - geografici''
The Computer Wore Tennis Shoes

***The Computer Wore Tennis Shoes*** () je američka science fiction filmska komedija 1969. godine u režiji Roberta Butlera. Radnja se događa na fiktivnom Medfield Collegeu kome je lokalni poslovni čovjek (čiji lik tuimači Cesar Romero) poklonio kompjuter. Radnja prikazuje kako mladi student Dexter Riley (čiji lik tumači Kurt Russell) radeći sa njim doživi nesreću nakon koje stekne fotografsko pamćenje ali i preuzima kompjuterove podatke, nakon kojih mu postane jasno da je dobročinitelj upetljan u kriminal. Nastao u produkciji Walt Disney Pictures i namijenjen za porodičnu publiku, *The Computer* je postigao uspjeh, te je dvije godine kasnije snimljen nastavak pod naslovom *[[Now You See Him, Now You Don't]]*.  đ

1995. je snimljen istoimeni remake.

## Uloge
* Kurt Russell ... Dexter Riley
* Cesar Romero ... A.J. Arno
* Joe Flynn ... Dean Higgins
* William Schallert ... Profesor Quigley
* Alan Hewitt ... Dean Collingsgood
* Richard Bakalyan ... Chillie Walsh
* Debbie Paine ... Annie Hannah
* Frank Webb ... Pete
* Michael McGreevey ... Schuyler
* Jon Provost ... Bradley
* Frank Welker ... Henry
* W. Alex Clarke ... Myles
* Bing Russell ... Angelo
* Pat Harrington ... Moderator
* Fabian Dean ... Little Mac
* Fritz Feld ... Sigmund van Dyke
* Pete Ronoudet ... Por. Charles "Charlie" Hannah
* Hillyard Anderson ... J. Reedy
* David Canary* ... Walski
* Robert Foul* ... Dežurni policijski narednik
* Ed Begley Jr.* ... učesnik debate na Springfield Stateu

* nenavedeni na špici.

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* 
*
Alfredo Ovando Candía

**Alfredo Ovando Candía** (6. april 1918 – 24. januar 1982) bio je bolivijski vojskovođa i političar koji je u dva navrata nakratko upravljao Bolivijom kao predsjednik - od 1965. do 1966. te od 1969. do 1970. godine.

Candía se rodio u porodici špansko-italijanskih imigranata koja je pripadala bolivijskoj višoj srednjoj klasi. Vojnu karijeru je počeo kao tinejdžer te je služio u ratu sa Paragvajem. Ispočetka je bio apolitičan, iako mu je tek dolazak na vlast stranke Revolucionarni nacionalistički pokret (MNR) 1952. godine omogućio da napreduje u vojsci, koja je od 1960-ih uslijed Hladnog rata primala financijsku i materijalnu pomoć od SAD, a također postala i važan politički faktor s obzirom da se MNR počela dijeliti na neprijateljske lijeve i desne frakcije. Kada se predsjednik Víctor Paz Estenssoro godine 1964. odlučio natjecati za treći predsjednički mandat, njegov potpredsjednički mandat René Barrientos je godine 1964. uz Candijinu pomoć izvršio puč i tako postao predsjednik. Nekoliko mjeseci kasnije se Candia priključio Barrientosu kao član dvočlane hunte, a potom vladao sam do izbora na kojima je Barrientos u septembru 1966. pobijedio. Candia je pod Barrientosovim vodstvom sudjelovao u gušenju ljevičarskih pobuna, uključujući i ustanak prilikom koga je uhvaćen i strijeljan znameniti revolucionar Che Guevara.

Candia se smatrao Barrientosovim prirodnim nasljednikom, ali je Barrientosova smrt u helikopterskoj nesreći 27. aprila 1969. godine predsjednikom učinila demokršćanskog potpredsjednika Luisa Adolfa Silesa, koji se sa Candijom odmah posvađao i za predstojeće izbore kao kandidata odlučio podržati Armanda Escobara, popularnog gradonačelnika La Paza. Ne želeći riskirati izborni poraz, Candia je 26. septembra izveo novi puč i sebe postavio za predsjednika.

Candijino predsjednikovanje je trajalo 13 mjeseci. Na samom početku je izašao u susret ljevici najavljujući socijalne reforme, napunivši svoj kabinet ljevičarima te nacionalizirajući pogone američke korporacije Gulf Oil. Međutim, to nije bilo dovoljno da zauzda radikalnu ljevicu koja je ponovno započela sa gerilskim aktivnostima, dok su ga desničari u vojsci i establišmentu smatrali previše "mekanim". To je 6. oktobra 1970. godine dovelo do novog puča, nakon koga je Candia pobjegao tražeći azil u stranoj ambasadi; za vrijeme puča se, međutim, pokazalo kako je vojska ideološki podijeljena poput ostatka društva, a što je dovelo do kaotičnih i krvavih borbi između različitih jedinica. U njima su pobjedu odnijeli ljevičari na čelu sa Candijinim prijateljem, ljevičarskim generalom Juanom Joseom Torresom. Osramoćeni i iscrpljeni Candia mu je pristao prepustiti predsjedništvo i preuzeti mjesto ambasadora u Španiji gdje je je boravio do 1978. godine. Nakon povratka u Boliviju je podržavao Demokratsku i narodnu uniju (UDP).

## Literatura
*Mesa José de; Gisbert, Teresa; and Carlos D. Mesa, "Historia De Bolivia," 5th edition.,  pp.&nbsp;641–655.
*Prado Salmon, Gral. Gary. "Poder y Fuerzas Armadas, 1949-1982."
Criminal Minds (sezona 15)

Petnaesta sezona serije *[[Zločinački umovi]]* će premijerno biti emitovana na kanalu CBS od 8. januara do 26. februara 2020. godine i broji 10. epizoda.

## Opis

## Uloge

* Joe Mantegna kao David Rossi 
* Matthew Gray Gubler kao dr. Spencer Reid
* A. J. Cook kao Jennifer Jareau 
* Kirsten Vangsness kao Penelope Garcia
* Aisha Tyler kao Tara Lewis 
* Daniel Henney kao Matthew Simmons
* Adam Rodriguez kao Luke Alvez 
* Paget Brewster kao Emily Prentiss

## Epizode



## Vanjske veze
Hotel Jugoslavija

**Hotel „Jugoslavija”**, otvoren 1969. godine, bio je jedan od prva tri značajna objekta koji su planirani u Novom Beogradu, pored zgrade CK KPJ i zgrade Predsedništva vlade FNRJ. 

Arhitektonski konkurs za ovaj objekat, odnosno za državni reprezentativni hotel „Beograd”, kako je tada planirano da bude nazvan, raspisan je 1947. godine. Prvu nagradu dobio je Projektni zavod Hrvatske, naime, poznati arhitekti zagrebačke škole moderne Mladen Kauzlarić, Lavoslav Horvat i Kazimir Ostrogović. Njihov projekat je predlagao beskompromisno modernistički koncipiran objekat, primeren ideji o Novom Beogradu kao savremenom gradu. Lokacija za hotel na Dunavskom keju, pored železničke stanice Zemun, određena je u Idejnom planu Novog Beograda arhitekte Nikole Dobrovića (1948). 

Na osnovu prvonagrađenog rešenja i projekta, izgradnja hotela započela je već 1948. godine. Tada je, u saradnji građevinskih preduzeća i omladinskih radnih brigada, izvedeno složeno fundiranje na armiranobetonskoj ploči u koju je ugrađeno oko 3.800m3 betona, čije je betoniranje trajalo uzastopnih dvanaest dana, i završena je čitava armiranobetonska skeletna konstrukcija. Ali, već 1949. godine, zbog ekonomske krize koja je usledila posle političke krize razlaza sa SSSR-om i zemljama Varšavskog pakta, obustavljena je izgradnja Novog Beograda, a sa tim i izgradnja hotela. Radovi su ponovo obnovljeni tek 1960. godine, po izmenjenom projektu, koji je izradio jedan od autora prvonagrađenog rešenja na konkursu, arhitekta Lavoslav Horvat. Hotel „Jugoslavija” je potom građen punih šest godina (1961–1967), a otvoren je tek 1969. godine, kada su završeni enterijeri po projektima vodećih beogradskih arhitekata: Ivana Antića, Mirka Jovanovića, Vladete Maksimovića i Milorada Pantovića. 

Kada je izgrađen, hotel „Jugoslavija” bio je najveći i najmoderniji hotel u SFRJ, sa sedam spratova i pratećim zgradama, 1.500 prostorija, 1.100 ležaja u 200 jednokrevetnih, 400 dvokrevetnih soba i 23 apartmana, restoranom sa 600 mesta i manjim restoranom sa 200 mesta i svim pratećim sadržajima. 

Hotel Jugoslavija je ponovo počeo sa radom krajem 2013. godine. Za sada su u rad puštene 104 sobe na dunavskoj strani na trećem, četvrtom i šestom spratu i trenutno je jedan od najpovoljnijih hotela u Beogradu u kategoriji hotela sa tri zvezdice. Takođe poseduje sedam restorana, frizersko kozmetički salon, prodavnice, i oko 100 kancelarija. U okviru kompleksa nalazi se i Grand Kazino Beograd, veliki parking, auto perionica, tehnički pregled i još mnogo atraktivnih sadržaja. 

Zatvoren je 2024. i počela je demolicija.

## Reference

## Vanjske veze

* Muzej grada Beograda - Hotel Jugoslavija , pristupljeno 17. septembra 2011.
* Hotel “Jugoslavija” još uvek čeka renoviranje, pristupljeno 17. septembra 2011.
* http://www.novosti.rs/vesti/beograd.74.html:472679-I-Beograd-dobija-kule-bliznakinje
Antonio José de Sucre

**Antonio Hose de Sukre i Alkala** (, 1795 – 1830), bio je general, političar, veliki maršal Ayacucha i jedan od najvažnijih boraca za nezavisnost Latinske Amerike. Od svoje petnaeste godine rukovao je naoružanjem. Rano stiče i vojna znanja potrebna komandantu i koristi ih već u prvoj vojnoj kampanji koju je predvodio Mirinda. Posle emigracije u Antilima bio je komandant kolumbijskog bataljona, vojni starešina u mnogim mestima, Bolivarov saradnik, glavnokomandujući Gvajane i komandant kolumbijskih snaga u bitkama sa Špancima 1821. godine. Dobio je bitku kod Pinčinče (1822) i oslobodio današnji Ekvador. U pohodu na Peru odneo je čuvenu pobedu u Bitci kod Ayacucha 1826. što je njegov najveći uspeh pored oslobođenja La Paza (1825). Iste 1826. godine izabran je za predsednika Bolivije i na tom položaju ostao je do 1828. godine. Ostavku je podneo 1830. ali se kasnije na kratko ponovo pojavio na političkoj sceni kada je izabran za predsednika Velike Kolumbije. U politiku se vratio kako bi sprečio opšti građanski rat. I pored njegovih nastojanja rat je izbio a on je u njemu izvojevao pobedu kod Tarkija. Uslovi koje je nametnuo poraženima bili su blagi, slični onima koje je nametnuo Špancima nakon bitke kod Ayacucha.

Ubijen je u atentatu 4. juna 1830. u južnoj Kolumbiji.

Po njemu su ime dobili grad Sukre (1840), današnje zakonodavno središte Bolivije, i novčana jedinica Ekvadora dok kao valuta nije prihvaćen američki dolar.

## Povezano
* Borci za nezavisnost Latinske Amerike

## Vanjske veze
Kronika wypadków miłosnych

***Kronika wypadków miłosnych*** () je poljski igrani film snimljen 1986. godine u režiji Andrzeja Wajde. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana Tadeusza Konwickog, koji je također sudjelovao u pisanju scenarija. Radnja se započinje 1939. godine u (tada poljskom gradu) Vilniusu, a protagonist, koga tumači Piotr Wawrzyńczak je mladić koji sa kćeri oficira (čiji lik tumači Paulina Młynarska) započinje ljubavnu vezu koju će prekinuti izbijanje Drugog svjetskog rata.

## Uloge

* Paulina Młynarska (Alina)
* Piotr Wawrzyńczak (Witek)
* Magdalena Wójcik (Zuza, koleżanka Aliny)
* Dariusz Dobkowski (Engel)
* Bernadetta Machała-Krzemińska (Greta)
* Jarosław Gruda (Lowa)
* Joanna Szczepkowska (Cecylia)
* Gabriela Kownacka (Olimpia)
* Krystyna Zachwatowicz (matka Witka)
* Bohdana Majda (matka Cecylii i Olimpii)
* Adrianna Godlewska (Nałęczowa, matka Aliny)
* Jerzy Klesyk(kuzynek Sylwek)
* Jerzy Block (dziadek Witka)
* Beata Poźniak (Zosia, pokojówka Nałęczów)
* Leonard Pietraszak (Nałęcz, ojciec Aliny)
* Tadeusz Łomnicki (pastor Baum, ojciec Grety i Engela)
* Tadeusz Konwicki (Nieznajomy)

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* 
* *[http://akademiapolskiegofilmu.pl/pl/historia-polskiego-filmu/filmy/kronika-wypadkow-milosnych/113 Kronika wypadków miłosnych] * w bazie Akademii Polskiego Filmu
Les Possédés

***Les Possédés*** () je francuski igrani film snimljen 1988. godine u režiji Andrzeja Wajde. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana ruskog književnika Fjodora Dostojevskog. Radnja se događa 1872. godine u ruskom provincijskom gradiću gdje grupa likova bude upetljana u revolucionarnu aktivnost protiv carskog režima.

## Uloge
* Isabelle Huppert ... Maria Sjatov
* Jutta Lampe ... Maria Lebjadkin
* Philippine Leroy-Beaulieu ... Lisa
* Bernard Blier ... Le Gouverneur
* Jean-Philippe Écoffey ... Peter Verchovenskij
* Laurent Malet ... Kirillov
* Jerzy Radziwiłowicz ... Sjatov
* Omar Sharif ... Stepan
* Lambert Wilson ... Nikolaj Stavrogin
* Philippe Chambon ... Chigalev
* Jean-Quentin Châtelain ... Virguinski
* Rémi Martin ... Erkel
* Serge Spira ... Fedka
* Wladimir Yordanoff ... Lebjadkin
* Zbigniew Zamachowski ... Liamchine
* Piotr Machalica ... Maurice
* Bożena Dykiel ... Virginska
* Krzysztof Kumor ... Aide de campe
* Witold Skaruch ... Secrétaire du Gouverneur
* Tadeusz Łomnicki ... Captaine

## Reference

## Vanjske veze
*
Pierścionek z końskiego włosia

***Pierścionek z końskiego włosia*** () je roman poljskog književnika Aleksandera Scibor-Rylskog posthumno objavljen 1991. godine. Sastoji se od dva dijela u kojima se opisuju završni mjeseci Drugog svjetskog rata u Poljskoj, odnosno uspostava poratnog komunističkog poretka pod sovjetskim pokroviteljstvom. Protagonist je Marcin, mladi zapovjednik Domovinske armije čija jedinica stradava u Varšavskom ustanku i koji nakon toga, deziluzioniziran i motiviran željom da spriječi dalje prolijevanje poljske krvi, pristaje surađivati sa pro-sovjetskim vlastima i njihovom tajnom policijom kako bi kao doušnik izdao svoje bivše drugove. *Pierścionek z końskiego włosia* je Ścibor-Rylski originalno napisao 1965. godine, ali su mu tadašnji komunistički cenzori odobrili objavljivanje samog prvog dijela, dok je drugi zabranjen; Ścibor-Rylski je to odbio i rukopis je ostao kod njega do smrti, a pronađen je tek 1991. godine.

Godine 1992. je Andrzej Wajda po tom romanu režirao film *[[Pierścionek z orłem w koronie]]*.
Pierścionek z orłem w koronie

***Pierścionek z orłem w koronie*** () je poljski igrani film snimljen u režiji Andrzeja Wajde i premijerno prikazan početkom 1993. godine. Predstavlja adaptaciju romana *[[Pierścionek z końskiego włosia]]* Aleksandra Ścibor-Rylskog. Protagonist, čiji lik tumači Rafał Królikowski, je mladi oficir poljske Domovinske armije koji nakon sloma Varšavskog ustanka, traumatiziran krvoprolićem, pristaje surađivati sa pro-sovjetskim vlastima koje nastoje uspostaviti kontrolu nad Poljskom po završetku njemačke okupacije u Drugom svjetskom ratu. Radnja prikazuje kako njegova nastojanja doživljavaju neuspjeh, odnosno postaje tek pijun u igri sovjetskih vlastodržaca koji ga koriste kao doušnika protiv njegovih bivših ratnih drugova. *Pierścionek z orłem w koronie* je zbog sličnosti teme bio često uspoređivan sa ranijim i daleko poznatijim Wajdinim filmom *[[Pepeo i dijamanti (film)|Pepeo i dijamanti]]*.

## Uloge
* Rafał Królikowski – Marcin
* Cezary Pazura – Kosior, porucznik UB
* Piotr Bajor – major Steinert
* Mirosław Baka – Tadeusz Śliwa "Tatar", sekretarz powiatowy PPR
* Adrianna Biedrzyńska – prostytutka Janina
* Jerzy Kamas – pułkownik "Prawdzic", szef sztabu AK
* Agnieszka Wagner – Wiśka
* Piotr Rzymyszkiewicz - Porucznik Kmicic
* Maria Chwalibóg – łączniczka Steinerta
* Wojciech Klata – "Łabęda", członek oddziału Marcina
* Tomasz Rojek – "Kastet", członek oddziału Marcina
* Wojciech Lasota – "Funk", członek oddziału Marcina
* Jadwiga Jankowska-Cieślak – Choińska, gospodyni wynajmująca pokój Marcinowi i Janinie
* Tomasz Konieczny – Maciek Chełmicki
* Andrzej Blumenfeld – strażnik w komitecie powiatowym PPR
* Piotr Gąsowski – lekarz
* Marek Kępiński – kolejarz
* Katarzyna Kwiatkowska – pielęgniarka
* Mariusz Leszczyński – Ładoń
* Dominik Łoś – powstaniec rozjechany przez czołg
* Włodzimierz Musiał – członek dowództwa WiN-u
* Michał Staszczak – żołnierz w komitecie powiatowym PPR
* Andrzej Szenajch – strażnik sowiecki na bocznicy kolejowej
* Jerzy Trela – oficer Armii Czerwonej wkraczający do Warszawy
* Mirosław Zbrojewicz – Ukrainiec gwałcący Wiśkę
* Bartosz Żukowski – podwładny Kosiora
* Jerzy Gudejko – strażnik w siedzibie UB
* Magdalena Stużyńska-Brauer – sanitariuszka
* Czesław Mroczek – kolejarz
* Mariusz Krzemiński – strażnik
* Sławomir Holland – strażnik sowiecki na bocznicy kolejowej

## Vanjske veze
* 
* 
* 
*
Villa Valmarana (Lisiera)

**Villa Valmarana** je renesansna vila u naselju Bolzano Vicentino pokraj sjevernotalijanskog grada Vicenze, koju je projektirao Andrea Palladio.

## Historija i karakteristike
Današnja vila vrlo je različita od one kakva je trebala biti po Palladijevom projektu koji je napravio oko 1563. za Gianfrancesca Valmarana. Kako je ona trebala izgledati pokazao je sam Palladio u svom traktatu *[[I quattro libri dell'architettura]]* gdje je objavio njenu gravuru. To je trebala biti građevina s lođama na kat, zatvorena s bokova dvama tornjićima.

Zna se da je gradnja vile obustavljena 1566. zbog smrti naručioca Gianfrancesca. Imanje i započetu gradnju je vjerojatno nasljedio Leonardo Valmaran, sin njegovog brata, koji je zapao u ekonomske probleme. Zbog tog lođa na katu nikad nije podignuta, a sam centralni sektor dovršen je tako da je umjesto lođe izgrađena neka vrsta atike.

Vila je gotovo uništena bombardiranjem za vrijeme Drugog svjetskog rata, pa je tek nedavno ponovno obnovljena. Godine 1996. uvrštena je na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Evropi kao jedan od objekata lokaliteta Historijski centar Vicenze i Palladijeve vile.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Villa Valmarana, Bolzano Vicentino (VI)'' (na portalu Palladio museum)
Palazzo Thiene

**Palazzo Thiene** je renesansna palača u centru Vicenze, grada u Sjevernoj Italiji (Provincija Vicenza). Palaču je dobrim dijelom projektirao Andrea Palladio.

## Historija i karakteristike
U oktobru 1542. braća Marcantonio i Adriano Thiene započeli su restauraciju porodične palače iz 15. vijeka, prema veličanstvenom projektu koji je zauzeo cijeli blok dimenzija 54 x 62 m u centru Vicenze (današnji Corso Palladio). Bogata i moćna braća Thiene bili su dio talijanskog višeg plemstva i česti gosti na glavnim evropskim dvorovima, pa su osjećali potrebu da i oni imaju dostojnu rezidenciju.

Kada je engleski arhitekt Inigo Jones 1614. posjetio Vicenzu vidio je i ovu palaču, za koju su mu Vincenzo Scamozzi i Palma Mlađi rekli da je projekt za nju napravio Giulio Romano, a da je dovršava Palladio. Vrlo je vjerojatno da je projekt za Palazzo Thiene doista i napravio zreli i iskusni Giulio Romano koji je od 1523. boravio u Mantovi na dvoru Gonzaga, s kojima su Thieni bili vrlo bliski, ali je isto tako jasno da je mladi Palladio bio odgovoran za izvršno planiranje i izgradnju, naročito nakon što je Giulio Romano umro 1546. godine.

Elementi palače koji se odnose na Giulia i koji su strani Paladijevom jeziku jasno su prepoznatljivi, počevši od četverokutnog atrija koji je identičan mantovanskom Palazzo del Te (iako je sistem lukova vjerojatno modificirao Paladio), dok su trabeacije i kapiteli na prvom katu jasno Palladijevi. Izgradnja palače započela je 1542. godine, u decembru iste godine Giulio Romano je boravio u Vicenzi dvije sedmice zbog konzultacija za lođe na Bazilici, pa je najvjerovatnije tom prilikom napravio napravio grube skice za Palazzo Thiene. Radovi su se odvijali sporo, na vanjskoj fasadi je sklesana 1556. godina, a u dvorištu je datum 1558.

Za nešto više od 15 godina bila su dovršena dva krila palače sa strogim fasadama i harmoničnim dvorišnim lođama. Isto tako i unutar palače naveliko su radili dekorateri, slikari i skulptori. Kad je Adriano Thiene 1552. umro u Francuskoj, ubrzo nakon toga je Ottavio (sin njegova brata Marcantonia) postao markiz od Scandiana, pa se zbog interesa porodica preselila u Ferraru. Zbog tog je palača zadugo ostala nedovršena, budući da je za lokalne plemiće bila prevelika. Danas u njoj posluje Banca Popolare di Vicenza.

Palazzo Thiene je 1994. uvrštena na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Evropi kao jedan od objekata lokaliteta Historijski centar Vicenze i Palladijeve vile.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Palazzo Thiene'' (na portalu Banca Popolare di Vicenza)  
* ''Palazzo Thiene, Vicenza'' (na portalu Palladio museum)
The Reivers (film)

***The Reivers*** () je američki igrani film snimljen 1969. godine u režiji Marka Rydella. Po žanru je mješavina drame i komedija, a predstavlja adaptaciju istoimenog romana Williama Faulknera nagrađenog Pulitzerovom nagradom. Radnja se događa na Jugu na prijelazu iz 19. u 20. vijeka te iz perspektive dječaka po imenu Lucius (čiji lik tumači Mitch Vogel) prikazuje kako Boon Hogganbeck (čiji lik tumači Steve McQueen) pustolovinama i sitnom kriminalu skloni uposlenik njegove porodice krade djedov auto, prvi u okrugu Yoknapatawpha, kako bi se zajedno sa Luciusom i crnim prijateljem Nedom (čiji lik tumači Rupert Crosse) odvezao u Memphis i u tamošnjem bordelu zaprositi prostitutku po imenu Corrie (čiji lik tumači Sharon Farrell). *The Reivers* je poznat kao prvi film za koji je originalni soundtrack napisao John Williams koji će tokom sljedećih decenija postati jedan od najuspješnijih hollywoodskih autora filmske muzike.

## Uloge

* Steve McQueen ... Boon Hogganbeck
* Sharon Farrell ... Corrie
* Mitch Vogel ... Lucius
* Rupert Crosse ... Ned
* Burgess Meredith ... Narator
* Ruth White ... Miss Reba
* Michael Constantine ... Mr. Binford
* Clifton James ... Butch Lovemaiden
* Juano Hernandez ... Ujak Possum
* Lonny Chapman ... Maury
* Will Geer ... Boss (Luciusov djed)
* Allyn Ann McLerie ... Alison
* Lindy Davis ... Otis
* Diane Shalet ... Hannah
* Pat Randall ... May Ellen
* Diane Ladd ... Phoebe
* Ellen Geer ... Sally
* Dub Taylor ... Dr. Peabody

## Vanjske veze
* 
* 
*
Nastazja (film)

***Nastazja*** je poljsko-japanski igrani film snimljen 1994. godine u režiji Andrzeja Wajde. Predstavlja adaptaciju završnog dijela romana *[[Idiot (roman)|Idiot]]* ruskog književnika Fjodora Dostojevskog. Radnja prikazuje kako se kraj tijela nedavno umrle Nastasje Filipovne sreću i o njoj počinju raspravljati knez Miškin i Parfion Rogožin. Specifičnost *Nastazje* je što ta dva lika tumače japanski gluimci Toshiyuki Nagashima i Tomasaburo Bando, od kojih potonji, u skladu sa tradicijom japanskih *[[onnagata]]* glumaca tumači lik Nastasje u flashbackovima.

## Vanjske veze
* 
*
Bacchiglione

**Bacchiglione** (latinski: *Medoacus Minor*) je rijeka u Sjevernoj Italiji u Venetu - Provicija Vicenza, duga 94,39 km.

## Karakteristike
Bacchiglione se formira na terenu općine Dueville kod lokaliteta Vivaro, sjeverno od Vicenze gdje se spajaju potoci *Bacchiglioncello* i *Timonchio*. Od tamo rijeka teče prema jugoistoku do ušća u Venecijanski zaljev kod Chioggie.

U svom prvom dijelu u Proviciji Vicenza jako meandrira, tako je nekad proticala i u donjem dijelu preko Provicije Padova, ali je još od 12. vijeka njen tok kanalima nastoji urediti da ne šteti Padovi. Kanali su prokapani i prema rijeci Brenti radi plovnosti, tako da je njen tok sada miran i ravan.

Najstariji kanal *Bisatto* kod Longare dug 35,65 km, prokopan je još u 12. vijeku da zaštiti Padovu. 
I mali kanal Battaglia, dug 17,69 km, južno od Padove prokopan je u 12. vijeku. 
Kanal Brentella do Brente dug 11,24 km, prokopan je 1314., a Kanal Scaricatore 2,93 km, prokopan je u drugoj polovici 19. vijeka.

Po teoriji nekih naučnika rijeka je dobila ime od iskrivljenog glagola *bacaliare*, što znači *neprekidno brbljati*, a to je bio opis rijeke u Vicenzi, koja je sa svojim kaskadama vrlo bučna.

Rijeka najviše vode ima u novembru i maju, a najmanje u august i januaru.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Il fiume Bacchiglione''
Panna Nikt

***Panna Nikt*** je poljski igrani film snimljen 1996. godine u režiji Andrzeja Wajde. Po žanru je drama, a temelji se na istoimenoj pripovjetci Tomka Tryzne. Protagonistica, čiji lik tumači Anna Wielgucka je 15-godišnja djevojka po imenu Marysia, koja zajedno sa porodicom iz sela dolazi u grad gdje će dobiti dvoje novih prijateljica - boemsku Kasiu (čiji lik tumači Anna Mucha) i bogatašku kći Ewu (čiji lik tumači Anna Powierza). *Panna Nikt*, prvi film čiju je radnju Wajda smjestio u suvremenu postkomunističku Poljsku, često je shvaćen kao alegorija na moralne dileme izazvane korupcijom i drugim negativnim aspektima postkomunističke tranzicije, odnosno kako  vulgarni materijalizam novog kapitalističkog poretka prijeti tradicionalnim katoličkim vrijednostima.

## Uloge
* Anna Wielgucka − Marysia Kawczak
* Anna Mucha − Kasia Bogdańska
* Anna Powierza − Ewa Bogdaj
* Stanisława Celińska − matka Marysi, Sława Kawczak
* Jan Janga-Tomaszewski − ojciec Marysi, Jan Kawczak
* Małgorzata Potocka − matka Ewy, "Mimi"
* Leszek Teleszyński − ojciec Ewy, "Tutu"
* Małgorzata Pieczyńska − matka Kasi, Karolina Bogdańska
* Anna Romantowska − wychowawczyni
* Elżbieta Karkoszka − nauczycielka plastyki
* Edwin Petrykat − mężczyzna z bukietem kwiatów
* Małgorzata Hajewska-Krzysztofik − wariatka
* Mateusz Grydlik − Kawczak
* Adam Siemion − Tadzio, brat Marysi
* Lech Gwit
* Grzegorz Emanuel

## Vanjske veze
* 
* 
*
Sharon Farrell

**Sharon Farrell** (24. decembar 1940 - 15 Maj 2023) je američka glumica i bivša balerina, poznata prije svega po nastupima u televizijskim serijama.

## Filmografija
### Film

### Televizija

## Vanjske veze

* 
*Sharon Farrell at the American Film Institute
*Sharon Farrell "Hollywood Princess" From Sioux City, Iowa

## Reference
Muzej moderne umjetnosti (New York)

**Muzej moderne umetnosti u Njujorku** () je muzej na centralnom Menhetnu (53. ulica između 5. i 6. avenije) u gradu Njujorku. Smatra se jednim od najuticajnijih muzeja moderne umetnosti u svetu. Muzejska kolekcija je vrhunski pregled moderne i aktuelne umetnosti, koja obuhvata dela arhitekture, dizajna, crteže, slike, skulpture, fotografije, grafike, ilustracije, film i elektronske medije. Biblioteka i arhivi muzeja sadrže preko 300.000 knjiga i predmeta koji se odnose na više od 70.000 umetnika.

Muzej je otvoren 7. novembra 1929. izložbom dela Van Goga, Gogena, Seraa i Sezana, kao prvi muzej moderne umetnosti u SAD. Najuticajniji predsednik muzeja bio je Nelson Rokfeler (1939-1958) koji je preselio muzej na današnju lokaciju.

## Galerija eksponata
 
Slika:Le Grand Baigneur, par Paul Cézanne, Yorck.jpg|Pol Sezan, *Kupač* iz 1885–1887.
Slika:VanGogh-starry night ballance1.jpg|Vinsent van Gog, *Zvezdana noć* iz 1889.
Slika:Paul Gauguin - Te aa no areois - Google Art Project.jpg|Pol Gogen, *Seme Areoja (Te aa no areois)* iz 1892.
Slika:Henri Rousseau 005.jpg|Anri Ruso, *San* iz 1910.
Slika:'Unique Forms of Continuity in Space', 1913 bronze by Umberto Boccioni.jpg|Umberto Bočioni, *Jedinstvene forme kretanja u prostoru* iz 1913.
Slika:Kazimir Malevich - 'Suprematist Composition- White on White', oil on canvas, 1918, Museum of Modern Art.jpg|Kazimir Malevič, *Suprematistička kompozicija: Belo na belom* iz 1918.
Slika:Andy Warhol Campbell's Soup Cans (MoMA - New York).jpg|Endi Vorhol, *Konzerve Kembel supe* iz 1950.
Slika:MOMA chairs 1x.jpg|Stolice u Muzeju moderne umenosti
Slika:Moma shapes.jpeg|Alan Mek Kolum, projekat *Oblici*


## Reference

## Literatura

* 

## Vanjske veze

* Službena internet prezentacija muzeja
Posebna prava vučenja

**Posebna prava vučenja**  (eng. *Special Drawing Rights*, kratica *SDR*) međunarodna je obračunska jedinica koju je utvdrio i definirao Međunarodni monetarni fond (MMF).

## Ustanovljenje
Sporazumom članica Međunarodnog monetarnog fonda 1974. godine, zlato se prestalo koristiti kao mjerilo vrijednosti jer je zbog krize na burzama izgubilo svojstvo sigurnog i stabilnog mjerila vrijednosti. Umjesto zlata uveden je SDR.

## Uporaba
Služi kao mjera veličine nacionalnog gospodarstva i količina do koje MMF može privremeno otkupiti nacionalnu valutu radi uravnoteženja bilance plaćanja pojedine članice.

SDR se koristi i u trgovačkom te pomorskom pravu. Kod potonjeg je važan kod odgovornosti te naročito za institut ograničene odgovornosti za pomorske tražbine.

## Obračun vrijednosti
Vrijednost SDR-a se određuje na temelju dnevnog prosjeka srednjih vrijednosti četiriju svjetskih valuta - košarica valuta (eng. "currency basket"): USD, EUR, JPY, GBP i CNY.

Jedan SDR je 22.rujna 2011. godine vrijedio 1,557790 USD-a. Najčešće se vrijednost SDR-a i kreće *oko 1,5 USD-a*.

## Međunarodni valutni kod
Međunarodni valutni kôd ISO 4217 za ovu valutu je *XDR*

## Izvori

* Pavić, Drago: *Pomorsko imovinsko pravo*, Književni krug, Split, 2006.

## Vanjske veze
* MMF Podatci o posebnim pravima vučenja