open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zastava PPZ

**Zastava PPZ** je poslednja generacija pištolja serije CZ 99, napravljena  u više kalibara.

## Historija
2007. godine Zastava je započela rad na novoj generaciji pištolja zasnovanih na seriji CZ 99, pod radnim nazivom **"CZ M-07"** . M-07 je bio generalna izmjena pištolja CZ 99/999. Vrh klizača je spljošten, stranice su nagnute (slično kao kod H&K USP), osovina provrta je spuštena za 4 &nbsp;mm, mehanizam za okidanje kao i mehanizam za otpuštanje i skidanje mehanizma takođe su redizajnirani, dodat je duži rep i kapacitet magacina je povećan sa 15 + 1 na 17 + 1.

2010. godine novi prototip je predstavljen na IVA u Nirnberg u pod novim radnim nazivom "RASHOMON". Najveća razlika bio je novi polimerni okvir sa izmjenljivim stražnjim remenom i šinom MIL-STD-1913 pune dužine. Klizač je takođe doživio izmjenu kao i okidač, otpuštanje klizača i mehanizam za odvajanje. Masa je smanjena na 650 grama (.45 ACP).

Godine 2012. novi prototip je predstavljen na IVA u Nirnbergu pod novim radnim nazivom "PPZ" kojim se daljnje usavršavanje prototipa RASHOMON-a. Zastava PPZ je u završnoj fazi dizajna, a testiranje pouzdanosti održano je od aprila 2013. godine.

## Karakteristike
Zastava PPZ ima polimerni okvir, izmjenjivu stražnju traku i produženu šinu Mil-Std-1913 koja će pokretati cijelom dužinom klizača.

PPZ je dizajniran od prema kalibru .45 ACP, ali se očekuje i verzija od 9×19 mm, zajedno sa .40S&V verzijom. Očekuje se da će dizajn biti modularan što zahteva samo cijev, povratnu oprugu, magacin i eventualno ekstraktor za pretvaranje pištolja iz jednog kalibra u drugi.

Postoje nepotvrđene glasine da će PPZ biti dostupan u kalibru 7,62 × 25&nbsp;mm Tokarev. Procjenjuje se da će kapacitet magacina u .45 ACP kalibru biti 14 metaka, 15 metaka kalibra .40 S&V, 17 ili 18 metaka u 9×19 mm (na osnovu povećanja kapaciteta prototipa u prototipu Zastave CZ 07/M-07), dok je za 7,62 × 25&nbsp;mm kapacitet procijenjen na 20 metaka.

## Povezano

* Zastava oružje 
* Zastava M88 
* Zastava CZ 99 
* Zastava CZ 999 
* Zastava EZ

## Vanjske veze

* Zastava oružje (arhivirano) 
* cz99.org  
* Danas.rs 
* Blic.rs
LK M85

**LK M85** je utemeljen na tradicionalnom konceptu sistema bravljenja koji Zastava primjenjuje kod lovačkih karabina repetirnnog tipa. Mini Mauser je prihvaćeni naziv za lovačke karabine koji koriste municiju manje energije.

## Karakteristike
Cijev karabina se izrađuje od hrom-vanadijum čelika, metodom hladnog kovanja. Kundak je izrađen od orahovog drveta. Oblici kundaka koje korisnik može da odabere su: Pig back i Monte Carlo. Potkov kundaka se izrađuje od gume a zaštitnik vrata izrađuje se od orahovog drveta. Ovaj karabin je siguran za korištenje kod koga se kočnicom polužnog tipa vrši blokiranje sistema za okidanje. Na sanduku karabina izrađeni su navoji za vezu postolja optičkih sprava. LK M85 u kalibru .22 HORNET vrši hranjenje iz odvojivog magacina. Površinska zaštita metalnih dijelova se vrši bruniranjem, dok se drveni dijelovi nauljuju i politiraju.

## Varijanta
M85 Fullstock je varijanta LK M85 sa kundakom tipa Mannlicher i skraćenom cijevi. Sve ostale karakteristike su ostale nepromijenjene.

## Reference
LK M70

**Lovački karabin M70** je tip civilne puške koji proizvodi preduzeće Zastava.

## Karakteristike

Lovački karabin M70 ima originalni Mauzer sistem bravljenja. Cev je izrađena od hrom-vanadijum čelika, metodom hladnog kovanja, što garantuje visoku preciznost, postojanu tačnost i dugotrajnost.

Kundak lovačkog karabina M70 se izrađuje od kvalitetnog biranog orahovog drveta. Dostupni oblici kundaka su: *Svinjska leđa* i -{*Monte Carlo*}-. Potkov kundaka se izrađuje od gume, a zaštitnik vrata kundaka se izrađuje od orahovog drveta.

Lovački karabin M70 je bezbedno oružje kod koga se kočnicom polužnog tipa vrši blokiranje sistema za okidanje. Metalne pređice obezbeđuju sigurno kačenje remnika.

Dostupni tipova mehanizma za okidanje su:
*Sa jednom obaračom
*Sa jednom obaračom DAT (mogućnost predokidanja potiskivanjem obarače unapred, nakon čega je sila okidanja mala)
*Sa dve obarače (mogućnost predokidanja jednom obaračom, nakon čega je sila okidanja na drugoj obarači mala)
Na sanduku karabina izrađena su 4 navoja, u koje su uvijeni zaštitni zavrtnjevi. Navoji su namenjeni za vezu postolja optičkih sprava koje se opciono ugrađuju.

Lovački karabin je opremljen mehaničkim nišanima: zadnji-otvorenog tipa; prednji-mušica sa zaštitnikom.

Standardna površinska zaštita metalnih delova ostvaruje se bruniranjem, dok se drveni delovi nauljuju i politiraju.

## Varijante
### M70 Fullstock
Ova varijanta M70 ima skraćenu cijev i kundak tipa Mannlicher. Sve ostale karakteristike identične su karakteristikama i opcijama Lovačkog karabina M70 Standard.

### M70 Lefthand
Ova varijanta M70 je u suštini ista sa M70 Standard samo što je ergonomski prilagodjena ljevorukim korisnicima.

### M70 Battue
M70 Battue ima ugradjen ekspres nišan za brzo navodjenje oružja na cilj.

### M70 American Style
M70 American Style se razlikuje od običnog M70 po sljedećim karakteristikama:
* nema mehanički nišan
* karakteristična površinska zaštita (pozlaćena obarača, polirani metalni delovi, lakiran kundak)

### M70 PS
Lovački karabin LK M70 PS je varijanta modela M70 kod koga je kundak od polimera. Kundak na zadnjem delu ima fiksiran gumeni potkov. Lovački karabin LK M70 PS se izrađuje u varijantama sa i bez mehaničkih nišana.

## Tehničke karakteristike

Kalibri koji su najviše zastupljeni u lovu su:
# .270 Win.
# 7x64
# .30-06 Sprg.
# .25-06
# 9.3x62
# 8x57 JS

## Reference

## Vanjske veze
* https://www.zastava-arms.rs/sr
LK M48

**LK M48** Mauser je jugoslovenska verzija belgijske Fabrikue Nationale, dizajnirana poslije Drugog svjetskog rata, kratka puška Mauser Model 1924, koju je Kraljevina Jugoslavija proizvela po ugovoru počevši 1928. i završivši sa nacističkom okupacijom 1941.

## Karakteristike
Lovački karabin sa originalnim MAUSER sistemom bravljenja. Cijev je izrađena metodom hladnog kovanja od hrom vanadijum čelika, što joj daje veliku preciznost. Ovo je modifikacija vojničke puške M48. Zaštita metalnih dijelova se ostvaruje bruniranjem, dok se drveni dijelovi izrašeni od bukve nauljuju i politiraju. M-48 je brzometno oružje, i može se puniti sa najviše 5 metaka od jednom. Na pušku je moguće montirati i bajonet. 
Modifikacija **M48/63** se još uvijek proizvodi u Zastavi kao lovačka puška. Glavna razlika između M48 i K98k je u tome što M48 koristi prijemnik srednje dužine. Obično ih je lako prepoznati po gornjem rukohvatu, koji se proteže iza stražnjeg nišana i završava tik ispred prstena prijemnika, mada ova karakteristika postoji i na drugim modelima.

## Reference

## Vanjske veze
* and Yugoslav Mauser Rifles'', Bogdanović, Branko
*M1878/80 Serbian Mauser
* [Upustvo za upotrebu puške M-48 (engleski)](http://mauser98k.internetdsl.pl/download/Mauser%2098k%20-%20Model%2048%20Rifle%20(8mm)%20-%20Manual.pdf)
Zastava M77

**Zastava M77** je razvijena i proizvedena u bivšoj Jugoslaviji od kasnih 1970-ih. Zasnovana je na puški Zastava M70 i bila je namenjena izvoznoj prodaji, a nudi se u vojnoj verziji za selekciju vatre i u poluautomatskoj samo civilnoj verziji.

## Historija
Rane verzije sadržavale su mašinske prijemnike, a moderne verzije koje se još proizvode u fabrici Zastava oružje odlikuju se čeličnim žigovima. Zastava takođe nudi moderniju verziju svoje puške M77, označene kao M05N. Izrađuje se od polimernog okvira, seta Pikatini šina i sa dve dužine cijevi, standardne (500&nbsp;mm) i kratke (406&nbsp;mm).

## Karakteristike
M77 funkcioniše po Kalašnjikov principu. Odlikuje ga efikasan i pouzdan sistem bravljenja sa sigurnosnim sistemom koji onemogućava opaljenje prije poptpunog zabravljivanja. Dugotrajnost i visoka preciznost cijevi postignuta je metodom izrade hladnog kovanja. Rebrasta cijev ima brže hlađenje, pa je na taj način osigurana preciznost oružje pri režimima korištenja. Dobra ergonomska rješenja i odlična izbalansiranost rezultira malim trzanjem. Poluga regulatora paljbe ima 3 položaja: jedinična, rafalna i ukočeno. regulator protoka barutnih gasova omogućava korišćenje oružja u ekstremnim klimatskim uslovima i u uslovima velike zaprljanosti oružja. Integralno dvonožno postolje, koje se može sklopiti, olakšava nišanjenje i dejstvo pri rafalnoj paljbi. Mehanički nišani sa tricijumskim cjevčicama omogućavaju nišanjenje pri sulovima slabe vidljivosti. Obloge cijevi i kundak su izrađeni od bukovine. Da bi se smjestio duži i snažniji 7.62h51N kalibar, okvir i vijak su ojačani, cijev je izrađena duže i opremljena je skrivačem plamena.

## Varijante
Zastava M05 N1 je osnovni model nove grupe jurišnih pušaka kalibra 7,62 × 51&nbsp;mm. Sve karakteristike prethodne verzije M77 zadržane su u ovom modelu i mnoge nadograđene karakteristike rezultat su savremenih taktičkih zahtjeva.

Zastava M05 N2 je model sa ambicioznim selektorom vatre i spada u grupu novih modela jurišnih pušaka kalibra 7,62 × 51&nbsp;mm. Sve karakteristike prethodne verzije M77 zadržane su u ovom modelu i mnoge nadograđene karakteristike rezultat su savremenih taktičkih zahtjeva.

## Reference

## Vanjske veze
* Zvanični veb-sajt Zastave oružje
Zastava M59/66

Poluautomatska puška PAP M59/66, **Zastava M59/66** ili popularno papovka, je jugoslovenska verzija sovjetske puške SKS.

## Istorija upotrebe
Serijska proizvodnja je započeta 1964. godine u fabrici „Zavodi Crvena zastava”, danas „Zastava Oružje”. Bila je osnovno oružje Jugoslovenske narodne armije, sve do početka osamdesetih godina, kada je postepeno povučena iz upotrebe i zamenjena Zastavom M70. Nakon toga je zadržana u naoružanju pomoćnih jedinica, a velike količine su remontovane i uskladištene u magacinima ratne rezerve. Devedesetih su ove puške masovno korišćene u ratovima tokom raspada Jugoslavije. Povučena je iz upotrebe iz država nastalih na teritoriji bivše Jugoslavije, međutim i dalje se koristi u mnogim armijama širom sveta.

## Upotreba

PAP M59/66 služi za uništavanje neprijateljske žive sile, utvrđenih ciljeva, vozila i niskoletećih objekata puščanom vatrom, tromblonom ili nožem. Poseduje integrisani tromblonski dodatak i tromblonski nišan, kao i regulator protoka barutnih gasova koji omogućava gađanje trombolonom. Puška je opremljena preklopnim nožem smeštenim ispod cevi.

##### Civilna upotreba

Zastava je u svojoj ponudi tokom godina imala više varijanti ove puške u civilnoj verziji bez noža i tromblonskog dodatka. Očuvani primerci iz ratnih rezervi se prodaju na zapadu kao lovački karabini, pa je tako Politika 2008. godine objavila podatak da se Zastava M59/66, u fabričkom stanju u Kanadi može kupiti za 329 dolara, dok je cena u SAD 195,99 dolara.

## Reference

## Vanjske veze
* Zastava M59/66, prezentacija na jutjubu
* Titova papovka još uvek puca (Politika)
* Megasword 

## Literatura
* PAP M59/66 (Vojnotehnički institut)
* Stanisław Kochański, Broń strzelecka lat osiemdziesiątych, Warszawa, WMON.
Priroda (filozofija)

**[[Priroda]]** ili **narav** je bitan pojam u filozofiji, koji ima dva glavna značenja. S jedne strane, označava ukupnost prirodnih stvari. S druge strane, označava suštinu pojedinačnih stvari.

Već u klasična vremena, filozofska upotreba ovih riječi kombinovala je dva različita značenja, koja imaju zajedničko to da se odnose na način na koji se stvari dešavaju po sebi, „prirodno”, bez „interferencije” ljudskog odlučivanja, božanske intervencije ili bilo čega vani što se smatra normalnim za razmatrane prirodne stvari.

Kako shvatiti prirodu je dosljedna tema u historiji zapadne civilizacije, u filozofskim poljima metafizike i epistemologije, kao i u teologiji i nauci. Studija prirodnih stvari i zakona koji upravljaju njima, naspram diskusije o tome šta znači biti prirodno, polje je prirodnih nauka.

## Etimologija

Starogrčki termin za prirodu *[[Physis|fúsis]]*, izveden je iz glagola za prirodni rast. Latinska riječ za „prirodu”, **, je filozofski termin izvedenog iz glagola za rođenje.

U hrvatskosrpskom su uobičajene reči narav (praslavenska) i priroda (rusizam), iako se u ontološkom i teološkom smislu češće rabi narav, a u slučaju okolišne stvarnosti češće priroda. Npr. na izlet se odlazi u prirodu, ali je kod bogoslova reč o božjoj naravi.

## U filozofiji
### Antika

Anaksagora je govorio da kako u živim stvorovima, tako i u naravi, postoji um koji je uzrok sklada i sjelokupnog poretka.

Prema Aristotelu, celokupna priroda (ili narav) poseduje tvar.

Stoicizam potiče ljude da žive u skladu s prirodom. Pironizam podstiče ljude da koriste prirodu kao vodilju u donošenju odluka.

### Srednji vek

Jovan Skot Eriugena, po kriteriju stvaranja, celokupnu prirodu deli na četiri vrste: 
* prirodu koja stvara a nije stvorena, 
* prirodu koja je stvorena i stvara, 
* prirodu koja je stvorena a ne stvara, i 
* prirodu koja je niti stvorena niti stvara.

Priroda koja stvara a nije stvorena jeste bog, koji je prvi uzrok.

Za Đordana Bruna, priroda je božanska sjena, odnosno priroda je Bog u stvarima (*natura est deus in rebus*). Cijeli je univerzum veliko živo biće, odnosno postoji jedan Život u kojem sudjeluje bezbroj božanskih monada – živih bića.

### Novi vek

Spinoza je reči bog ili priroda (lat. *deus sine natura*) koristio kao sinonime, odnosno smatrao je da su bog i priroda isto biće. Njegova predstava prirode je kao jedne i beskonačne, obdarene svojstvima koji sačinjavaju boga. Ovo Spinozino shvatanje naziva se panteizam. Priroda jeste božije tijelo, odnosno Bog sam, a svako biće ili stvar, dio je Boga.

## Literatura
* Gerard Naddaf, *The Greek Concept of Nature*, New York, State University of New York Press, 2005.

## Izvori

## Povezano
* Filozofija prirode
Zastava M12

**Zastava M12 Crno Koplje** je anti-materijalna puška kalibra 12,7&nbsp;mm ili .50 koju je razvila Zastava oružje.

## Opis
**M12** je zasnovana na Mauserovoj akciji. Unutrašnjost cijevi je hromirana, a spolja su napravljeni uzdužni žlijebovi koja poboljšavaju hlađenje. Ima kočnicu koja pomaže da se smanji trzaj.

Povlačenje i položaj okidača mogu se podesiti; sigurnosni mehanizam je takođe ugrađen na okidač. Kundak je napravljen od aluminijuma i ima ugrađeni amortizer da bi se dodatno smanjio efekat odvajanja i treću sklopivu nogu koja se može podesiti po visini, kako bi se upotpunila bipod sastavljena ispod bačve.

Može se komoriti za 12,7 × 108&nbsp;mm (maksimalni raspon 1800 m) ili .50 BMG (maksimalni raspon 1.600 m) municija. Na vrhu sanduka nalazi se Pikatini šina za fiksiranje različitih vrsta optičkih uređaja. 

## Povezano

* Zastava M93 
* Zastava M76 
* Zastava M91 
* Zastava M07

## Reference
Zastava M70

**Zastava M70** je poluautomatski pištolj jednostruke akcije, idealno oružje za odbranu i lagano za rukovanje i održavanje. Punjenje pištolja se vrši iz odvojivog magacina sa sigurnim ukopčavanjem i zakopčavanjem. Kočenje se obavlja pomjeranjem poluge kočnice, nišan je mehanički prednji dio nišana je fiksni, zadnji dio je pomjerljiv po pravcu lijevo-desno. Metalni dijelovi su izrađeni od visokokvalitetnog čelika a korice od polimera ili orahovog drveta.

## Historija
Pištolj M70 je nastao kao nasljednik Zastave M57. Tehnički zahtjevi su podrazumijevali oružje sa slobodnim zatvaračem i fiksnom cijevi. Konstrukcijska grupa, sa inžinjerom Božidarom Blagojevićem na čelu, sa radom na novom modelu počela je 1966. Projekat je nosio ime „Artikal 07”, a prvi prototip je završen 1967. nakon čega je izrađena za vojna istraživanja izrađena opitna „nulta” serija od 1000 primjeraka.

## Karakteristike
Pri projektovanju usvojena je konstrukcija standardnog oružja 7,62mm M57 sa pojednostavljenom automatikom. Blagojević je skratio dužinu cijevi, rama i rukohvata, dok je kapacitet okvira smanjena sa 9 na 8 metaka. Kako je cijev bila nepokretna sa nje su uklonjeni prstenasti ispusti i spojnica. Radijalni žlebovi su uklonjeni i sa unutrašnje strane navlake. Na prednjoj strani je zadržana vođica sa otvorom za vođenje cijevi, prednji oslonac povratnog mehanizma i otvor na ispustu za prolaz prednjeg oslonca povratne opruge. Vođica sa povratnom oprugom ležala je u žlebu rama i preko potiskivača sa svojom oprugom, oslanjala se u izrezu na spojnici cijevi, navlake i rama. Na prvim prototipovima zadržani su spojiva cijev sa osovinom i viljuškastim utvrđivačima spojnice, zadržač zatvarača i navlake u zadnjem položaju nakon ispaljenja metka iz okvira. Blok mehanizma za okidanje nije mijenjan, spojnica se i dalje montirala sa lijeve strane rama. Prednji nišan je izrađivan kao deo navlake, dok je zadnji bio postavljen na principu „lastinog repa”. Kočnicu je činilo tijelo i poluga koje se nalazilo na zadnjem lijevom dijelu rama. Tokom 1970. pristupilo se izmjeni konstrukcije u cilju pojednostavljenja proizvodnje. Odbačen je viljuškast utvrđivač spojnice, dok je spojnica fiksirana ispustom vođice povratne opruge. Istovremeno smanjena je širina rukohvata i započeta je proizvodnja novih okvira prilagođenih dužini municije 7,65 × 17mm i 9 × 17&nbsp;mm. U zavodu je započeta serijska proizvodnja modela M70A. Jedina razlika je bila u mehaniičkoj kočnici, premještena na lijevu zadnju stranu navlake.

## Reference

## Vanjske veze
*Zastava oružje
Zastava P25

**Zastava P25** (poznatiji kao "crna dama") je poluautomatsko oružje jednostruke akcije sa sigurnim mehanizmom za zaključavanje i okidanje. Funkcioniše po principu slobodnog povlačenja cijevi. Oružje je malih dimenzija, idealno za samoodbranu i jednostavno za upotrebu i održavanje.
## Karakteristike
Pištolj je napunjen odvojivim magacinom koji je sigurno povezan sa ležištem. Pištolj ima fiksni željezni nišan, pištolj je izrađen od legure aluminijuma, okvir i klizač su od legiranog čelika, a drške su od oraha ili polimera. Standardna završna obrada je fosfatiranje i farbanje aluminijumskih delova. Čelični dijelovi su plavi.

## Reference
Zastava P10

**Zastava P10** varijanta jugoslovenske Zastave M70, koja je smanjeni Tokarev. Pištolj je dobrog kvaliteta i izrađen je od boljih materijala od M70.

## Historija
Početkom 1991. god. Zastava je obratila pažnju na sve veću popularnost metka 10&nbsp;mm AUTO. Metak 10&nbsp;mm FBI, 10h25mm projektovan je na inicjativu Džefrija Kupera. Konstruktorski tim na čelu sa Rodoljubom Matkovićem je pristupio prilagođavanju Zastavinog modela za 10&nbsp;mm AUTO i 1992. god. fabrika je plasirala na tržište pištolj Zastava P10.

## Karakteristike
Pištolj je opremano ergonomičnim drvenim koricama i produženim "repom" (zadnjim dijelom rama). Rukohvat je bio pogodan za strijelce i sa manjom šakom. Eksterni udarač je izraživan sa produženim repom ili sa zaobljenom glavom. Oružje se punilo jednorednim okvirom kapaciteta 8 metaka. Tržištu je ponuđena i modifikovana verzija sa kompenzatorom na prednjem dijelu navlake.

## Reference

## Vanjske veze
* Veb sajt proizvođača
Zastava M93

**Zastava M93 "Crna strela"** je snajperska antimaterijalna puška, namenjena dejstvu protiv ljudstva, zaklonjenih ciljeva, posada lakih oklopnih vozila i dejstvu na velikim daljinama. Spada u kategoriju teških snajpera, prvenstveno zbog velike vatrene moći. Pušku je razvilo preduzeće Zavodi Crvena Zastava, danas Zastava Oružje 1993. iz Kragujevca.

Rad na projektu počeo je 1991, da bi puška bila prvi put predstavljena 1998, neposredno pred sukobe sa albanskim teroristima na Kosovu i Metohiji.

Korišćena je tokom rata na Kosovu i Metohiji 1998-1999, rata u Makedoniji 2001. kao i tokom razbijanja albanskih bandi na jugu Srbije 2001.

## Opis i karakteristike

Crna strela uspešno eliminiše žive ciljeve do 1900 metara, a kada su u pitanju zaklonjeni ciljevi, lako oklopljena vozila, vazduhoplovi i sredstva veze, efikasna je do 800m.

Proizvodi se u dva kalibra: za potrebe domaćih formacija u kalibru 12,7h 108 milimetara, a za izvoz u kalibru 12,7h 99 milimetara (.50 Braunung).

Cev je izrađena hladnim kovanjem (od legure koja se koristi za cevi topova), unutrašnjost je hromirana, kako bi se obezbedila trajnost i preciznost puške. Nišan je optički (optika "Zrak", M94 8h56), a postoje i preklapajući mehanički pogodni za dejstva do 400 metara.

Redukcija trzaja ublažena je postavljanjem dvokomorne gasne kočnice na usta cevi (redukuje trzaj i do 62%) i ugrađivanjem parnih amortizera u kundak. Kundak i obloge izrađeni su od polimera i staklenih vlakana.

Princip rada je brzometni (repetitni), dok je bravljenje Mauzerovo.

Crna strela ima integrisani dvonožac i preklapajuću ručku koji omogućavaju lakše nošenje, odnosno nameštanje u položaj za gađanje.

## Kritike

Iako ova puška ima dosta pristalica, mnogi koji je koriste upućuju kritike na račun težine, punjenja i pražnjenja (problemi sa okvirom i glavljenjem metka), kao i optike: optika zrak prvenstveno je namenjena za kalibar 7,9 milimetara, pa samim tim ne odgovara trzaju koji stvara kalibar 12,7 milimetara. Ova okolnost se negativno odrazila na preciznost puške kada su u pitanju dugometražna dejstva.

## Reference

## Vanjske veze

* Specijalne-jedinice.com | Zastava M93
* Zastava oružje
* Zastava M93 na veb strani Vojske Srbije
* Crna strela M93 12.7 mm– RTS emisija Dozvolite – Zvaničan kanal
Minobacač M74

**M74** je laki minobacač konstruisan i proizveden u bivšoj SFRJ. Predstavlja oruđe druge generacije i usavršen model prethodnog minobacača M52. Sa minobacačem M75 služi kao vatrena podrška pešadije u dejstvu na zemaljske ciljeve, neprijateljsku živu silu, lako oklopljene mete, utvrđenja i zapreka (žičanih prepreka i minskih polja) kao i za osvetljavanje terena u uslovima smanjene vidljivosti.
Minobacač M74 se može koristiti i za dejstvo po motorizovanim jedinicama radi odvajanja i uništenja pešadije od borbenih vozila kao i za zadimljavanje terena. Osnovna razlika između M74 i M75 je u sklopu i konstrukciji pojedinih delova. Razlikuju se u prečnicima cevi i samom postolju (lafetu).

## Reference

## Vanjske veze

* -{M74 na sajtu VTI}-
9М14 Маљутка

**9М14 Маљутка** је противоклопна вођена ракета, развијена у Совјетском Савезу, присутна у наоружању земаља бившег Варшавског пакта.
## Развој и производња
По лиценци набављеној у бившем СССР-у од 1973. године у фабрици „Крушик“ у Ваљеву производи се противоклопна ракета маљутка у две основне варијанте – 9М14М са ручним вођењем и 9М14П1 са полуаутоматским вођењем. 

Ракета маљутка може да се лансира и води са преносног противоклопног лансирног комплета (ПОЛК) 9К11 у који улази пулт за вођење 9С415М, перископски дурбин 9Ш16, лансер 9П111 и ракета која може да се постави на удаљености до 15 метара од пулта. 

Механизована пешадија има по два лансера ракета маљутка на борбеним возилима пешадије М80А. Борбена возила породице БОВ искоришћена су као платформа за противоклопни лансер (ПОЛ) М83 (БОВ-1) који има турелу са шест ракета 9М14П1

Маљуткама се гађа и из ваздуха са хеликоптера гама (борбена варијанта газеле) наоружана са по четири ракете постављене на бочним носачима. 

У фабрици „Крушик“ усвојене су усавршене варијанте маљутке са тандем кумулативном бојном главом пробојности преко 800 -{mm}- + EPA - и аеросолном бојном главом.

## Карактеристике
* Послуга: 3 
* Борбена маса: 12 -{kg}- 
* Погонска група: дизел-мотор Deutz F6L413F снаге 110 -{kW}-
* Лансирни уређај: 6 усмеривача за ракете 9М14П1
* Максимална брзина: 432 -{km/h}-
* Калибар:125 -{mm}-
* Маса ПОЛК-а: 30,5 -{kg}-
* Маса ракете:10,9 -{kg}-
* Максимална даљина гађања: 3.000 -{m}- 
* Минимална ефикасна даљина гађања: 500 -{m}-
* Пробојност хомогене панцирне плоче:
** ракета 9М14М – 400 -{mm}-
** ракета 9М14П1 – 460 -{mm}- 
* Средња брзина лета ракете: 120 -{m/s}- 
* Време лета до максималног домета: 25 -{s}- 
* Помоћно наоружање:
** митраљез 7,62 -{mm}- ПКТ са 1.500 метака
** 2 ручна ракетна бацача 64 -{mm}- М80 
** 4 димне кутије
300п|мини|десно|9М14 Маљутка.

## Корисници
*  
* 
* 
* 
* 
*  
* 
*  
*  
*  
*  
*  
* 
* 
*  
* 
 
* 
* 
* 
*  
*  
* 
*  
*  
*  
* 
* 

## Спољашње везе

* http://www.fas.org/man/dod-101/sys/land/row/at3sagger.htm 
* http://warfare.ru/?catid=261&linkid=2202
Medovarce

**Medovarce** je naseljeno mjesto u okrugu Krupina, u Banskobistričkom kraju, Slovačka Republika.

## Stanovništvo

Prema podacima o broju stanovnika iz . godine naselje je imalo  stanovnika.

### Etnički sastav

### Religija

## Reference

## Vanjske veze
* 
*
M79 Osa

**M-79 ''Osa*** je vrsta [[oružje|oružja]] koja se koristi se za uništavanje [[oklopna vozila|oklopnih vozila]] na daljinama do 350 metara i za uništavanje nepokretnih oklopnih vozila, živih ciljeva i vatrenih sredstava u [[bunker]]ima i drugim utvrđenim položajima na daljinama do 600 metara.

== Karakteristike ==
:Lanser:
:Masa bez rakete: 6,2 -{kg}-
:Masa u borbenom položaju: 10,7 -{kg}-
:Raketa:
:Masa rakete: 3,5 -{kg}-
:Masa kontejnera sa raketom: 5,1 -{kg}-
:Dužina rakete: 672 -{mm}-
:Dužina kontejnera sa raketom: 735 -{mm}- 
:Brisani domet za cilj visine 2 -{m}-: 350 -{m}-
:Teoretski maksimalni domet: 1.350 -{m}-

== Ručni bacač raketa 90 -{mm}- M79 ==
Pešadijske jedinice [[Vojska Srbije|VS]] za odbranu od protivničkih oklopnih vozila i uništavanje utvrđenih položaja koriste ručne bacače [[raketa]] (RBR) kalibra 90 -{mm}- M79 *Osa*. Kao pomoćno naoružanje koristi se na samohodnim višecevnim lanserima raketa [[M-77 Oganj|M77 Oganj]].

U naoružanje je uvedena [[1979]]. godine. Raketa se proizvodila u fabrici *„Pretis“* u [[Vogošća|Vogošći]], a lansirne cevi od [[Staklena vlakna|staklenih vlakana]] u fabrici *„11. oktombri“'' u Prilepu. Lanser može da se koristi za maksimalno 100 gađanja. Osa ima mehanički i optički nišan sa povećanjem od četiri puta.

## Vanjske veze

* Eurokompozit: M79
Džvari

**Manastir Džvari**, *[[gruzijski jezik|gruz.]] ჯვრის მონასტერი*, je gruzijski pravoslavni manastir iz 6. stoljeća, blizu Mchete u istočnoj Gruziji. Zajedno s drugim povijesnim strikturama Mchete uvršten je na UNESCO-v popis svjetske baštine.

Džvari Manastir se nalazi na stjenovitoj planini na ušću rijeka Mtkvari i Aragvi, s pogledom na grad Mchetu, bivšeg glavnog grada Kraljevine Iberije. Prema starim izvorima, manastir je sagrađen  na mjestu gdje se nalazio veliki drveni križ, koji je podignut na mjestu jednog poganskog hrama u ranom 4. stoljeću, u vrijeme kada se kralj Mirijan III. preobratio na kršćanstvo. Za križ se smatralo da radi čuda, pa je privlačio hodočasnike iz raznih krajeva Kavkaza. Crkvica je podignuta nad ostatcima drvenog križa oko 545. godine pod nazivom "mala crkva Džvari". Za sadašnju zgradu, ili "veliku crkvu Džvari" smatra se da je podignuta između 590. i 605. godine, od strane Stjepana I. Iberijskog. To se temelji po natpisu koji se nalazi na pročelju, gdje su navedeni glavni graditelji crkve: Stjepan patricij, Demetro hipaton i Adarnaz hipaton. Profesor Cyril Toumanoff ne slaže sa ovim stavom, a identificira te pojedince kao Stjepana II, Demetra (brata Stepana I.) i Adarnaza II. (sin Stepana II.)

Važnost Džvari kompleksa povećao se s vremenom i privukao brojne hodočasnike. U kasnom srednjem vijeku, kompleks je bio utvrđen kamenim zidom i vratima, čiji ostaci su opstali. Tokom sovjetskog razdoblja, crkva je sačuvana kao nacionalni spomenik, ali pristup je otežan zbog jakih mjera sigurnosti obližnje vojne baze. Nakon osamostaljenja Gruzije, zgrada je vraćena u aktivnu vjersku upotrebu. Džvari je uvršten, zajedno s ostalim spomenicima Mchete, 1994. godine na UNESCO-v popis svjetske baštine.

Tokom stoljeća strukture Džvarija su pretrpjele štetu od kiše i vjetra, erozije i neadekvatnog održavanja. Godine 2004. Džvari je uvršten u Popis za nadzor svjetskih spomenika od strane Zaklade svjetskih spomenika.


Mtskheta-Jvari-Kirche-06-von Svetitskhoveli-2019-gje.jpg|
Mtskheta-Jvari-Kirche-16-2019-gje.jpg|
Mtskheta-Jvari-Kirche-28-Eingang-2019-gje.jpg|
Mtskheta-Jvari-Kirche-34-Kreuz der hl Nino-2019-gje.jpg|
Mtskheta-Jvari-Kirche-36-innen-2019-gje.jpg|
File:Shekvetili Park Jvari monastery Gruzia 2019 13.jpg|


## Izvori

## Literatura

* Abashidze, Irakli. Ed. *Georgian Encyclopedia. Vol. IX.* Tbilisi, Georgia: 1985.
* ALTER, Alexandre. *A la croisée des temps.* Edilivre Publications: Paris, - (novel)- 2012. 
* Amiranashvili, Shalva. *History of Georgian Art.* Khelovneba: Tbilisi, Georgia: 1961.
* Grigol Khantsteli. *Chronicles of Georgia.*
* Rosen, Roger. *Georgia: A Sovereign Country of the Caucasus.* Odyssey Publications: Hong Kong, 1999.
The Apple (Star Trek: The Original Series)

***The Apple*** () je epizoda američke science fiction televizijske serije *[[Star Trek: The Original Series|Zvjezdane staze]]* koja je premijerno prikazana 13. oktobra 1967. godine. U njoj se prikazuje kako istraživački tim kapetana Kirka završi na naizgled rajskoj planeti čije primitivne stanovnike u ropstvu drži misleća mašina, te kako se i *Enterprise* nađe u teškoj situaciji kada mašina odluči porobiti njegovu posadu.

## Vanjske veze

*

*"The Apple" Review of the remastered version at TrekMovie.com
The Doomsday Machine (Star Trek: The Original Series)

***The Doomsday Machine*** () je epizoda američke science fiction TV-serije *[[Star Trek: The Original Series|Zvjezdane staze]]*, originalno emitirana 20. oktobra 1967. Zaplet prikazuje kako se *USS Enterprise* i njegova posada suočavaju sa tajanstvenim ali ubojitim uređajem za uništavanje planeta iz druge galaksije. Epizoda, čiji je scenario napisao ugledni SF-pisac Norman Spinrad, se smatra jednom od najboljih u historiji franšize.

## Vanjske veze
*

*
*"The Doomsday Machine" Screen shots from the re-mastered version at TrekMovie.com
*"The Doomsday Machine" Full Episode for viewing at CBS.com
*"The Doomsday Machine" Music Revealed Documentary about Sol Kaplan's music for the episode
Catspaw (Star Trek: The Original Series)

***Catspaw*** () je epizoda američke SF-serije *[[Star Trek: TOS|Zvjezdane staze]]*, premijerno emitirana 27. oktobra 1967. godine. Radnja prikazuje kako kapetan Kirk zajedno sa članovima svoje posade završi na naizgled mrtvoj planeti gdje se suočava sa neobičnim fenomenima za koji je zaslužno dvoje vanzemaljaca sposobno manipulirati materijom i preuzimati različite oblike. Epizoda, čiji brojni detalji predstavljaju asocijacije na gotske horore, je originalno trebala biti prikazana na Dan vještica 1967. godine.

## Vanjske veze

*
*
*"Catspaw" Side-by-side comparisons at TrekMovie.com
I, Mudd

***I, Mudd*** () je epizoda američke SF-serije *[[Star Trek: TOS|Zvjezdane staze]]*, premijerno emitirana 3. novembra 1967. godine. Predstavlja nastavak *[[Mudd's Women]]*, epizode prikazane godinu dana ranije. Roger C. Carmel ponavlja ulogu Harryja Mudda, međuzvjezdanog varalice. Radnja prikazuje kako je, pobjegavši iz zatvora, završio na planetu gdje su ga androidi iz galaksije Andromeda prihvatili kao svojeg vladara i ispunjavaju mu svaku želju, te kako on zauzvrat na prevaru zarobi *[[USS Enterprise (Star Trek)|USS Enterprise]]* kako bi androidima omogućio proučavanje ljudske tehnologije.

## Reference

## Vanjske veze

* 

* "I, Mudd" Side-by-side comparisons at TrekMovie.com
Roger C. Carmel

**Roger Charles Carmel** (27. septembar 1932 – 11. novembar 1986) bio je američki glumac, koji je uglavnom nastupao u karakternim i gostujućim ulogama na televizijima. Među njima je najpoznatiji međuzvjezdani varalica Harry Mudd u originalnoj TV-seriji ''Zvjezdane staze'', jedini gostujući lik koji se pojavio u dvije epizode.

## Vanjske veze
* 

* News From ME: Roger (Over and Out)
* The Death of Roger C. Carmel?

### Video
* Roger C. Carmel in a Marathon candy bar commercial - Public Domain YouTube ad
Parovi

**Parovi** se može odnositi na:
*''Parovi'' (rijaliti šou), srpski rijaliti šou
*''Coupling'' (TV serija), britanski sitkom
Selce (Krupina)

**Selce** je naseljeno mjesto u okrugu Krupina, u Banskobistričkom kraju, Slovačka Republika.

## Stanovništvo

Prema podacima o broju stanovnika iz . godine naselje je imalo  stanovnika.

### Etnički sastav

### Religija

## Reference

## Vanjske veze
* 
*
Shunryū Suzuki

::*Ne mešati sa [[D. T. Suzuki]]*
**Šunrju Suzuki** (ja. 鈴木 俊隆, en. Suzuki Shunryū; 1904 - 1971) je bio japanski zen budista, znan kao popularizator zen budizma u SAD.
Zavija (institucija)

**Zavija** (arapski: زاوية‎ / zāwiyah= *zbor*, *grupa*, *krug*, perzijski: khānqāh, turski: tekke / tekija) je generalno govoreći u islamskom svijetu ime za monaški kompleks, najčešće centar ili naselje sufijskog (mističnog) bratstva.

Pojednostavljeno rečeno - *zavije* su islamska svetišta, građena uglavnom po Sjevernoj Africi, ponekad čak i važnija od džamija, u nekim drugim slučajevima *zavije* i džamije koegzistiraju unutar iste građevine. Neke *zavije* su pretvorene u džamije, a po gradovima su brojne džamije podizane pored *zavija* ali i obrnuto.
   
U ponekim arapskim zemljama *zavijama* se zovu i sve manje privatne bogomolje koje se ne financiraju sredstvima zajednice.

## Historija i karakteristike

Prve sjevernoafričke *zavije* pojavile su se u 13. vijeku, i bile su slične eremitorijima u kojima su živjeli pustinjaci sa svojim učenicima. Njihova pojava bila je usko povezana sa širenjem sufizma koji se od zapada rapidno brzo raširio po Sjevernoj Africi. Na kraju tog procesa *zavije* su postale snažni centri vjerske i paravojne moći. U svojoj suštini *zavije* su nadživjele sve turbuletne periode i žive i danas u 21. vijeku.

*Zavije* su najčešće podizane pored stana ili turbeta kakvog sveca (svetice) to su građevine jednostavnog enterijera i isto takvog eksterijera sa 
kupolom.
Pored samog svetišta (mjesta za molitvu) najčešće su podizani i drugi objekti; učionice, stambeni objekti za učenike i hodočasnike.

Sredinom 19. vijeka vjersko bratstvo iz libijske Kirenajke - Sanusi, osnivanjem čitave mreže *zavija* u krajevima udaljenim od centralnih vlasti, uspjelo je steći političku i vjersku  kontrolu nad tom pokrajinom. Zbog tog su za Prvog svjetskog rata Sanusi uspjeli regrutirati velik broj svojih članova u rat  protiv talijanskih snaga. 
Zbog tog je Talijanska vojska kasnije razorila i uništila dobar dio *zavija*.

Zavije ili *hanikahe* su se gradile i po Bosni kao sufijski obrazovni centri , najpoznatije su Isa-begova zavija i Gazi Husrev-begova medresa u Sarajevu.

## Povezano
* Tekija

## Reference

## Vanjske veze

* ''Zawiyah'' (na portalu Treccani)
Crkva svetog Nikole u Krčedinu

**Crkva prenosa moštiju svetog oca Nikolaja u Krčedinu** srpska je pravoslavna crkva u općini Inđija, Srem, Vojvodina, Srbija, podignuta 1781. godine.  Predstavlja nepokretno kulturno dobro kao spomenik kulture od velikog značaja.

## Arhitektura
Crkva u Krčedinu pripada sremskom vladičanstvu. Posvećena je svetom Nikoli (ljetnom, prijenos njegovih moštiju u Bari), podignuta je kao jednobrodna građevina sa oltarskom apsidom na istočnoj i zvonikom na zapadnoj strani, sa krovom na dvije vode. Fasade su raščlanjene niskim soklom, pilastrima i profilisanim krovnim vencem.

Pjevnice su rad drvorezbara Marka Vujatovića iz 1806. godine, na kojima stoje slike Teodora Vitkovića i Dimitrija Lazarevića iz 1810. godine. Visoka, višekatna oltarska pregrada, ukrašena bogatim drvorezbarskim ukrasom, klasicistički je rad Eduarda Vladarša iz 1843. godine. Prestone ikone su flankirane kaneliranim stupovima obavijenim vijencima ruža sa kompozitnim kapitelima. Motivi su biljni: hrastovo lišće, ruže, grozdovi i grančice. Ikone na ikonostasu slikao je Petar Kamber 1853. godine. Konzervatorsko-restauratorski radovi na arhitekturi obavljeni su 1973. godine, a radovi u unutrašnjosti hrama i na čišćenju rezbarenih dijelova ikonostasa 1981. godine. 

## Zanimljivosti
Adam Pribićević je u Srpskom Kolu 1911. godine objavio tekst pod naslovom *Kako Srbi slave crkvenu slavu*. Sa osudom je opisao plan višednevne (8 dana) proslave crkvene slave svetog Nikole u Krčedinu. U porti crkve je podignut šator, iskopana je rupa da se napravi zahod od dasaka, jelo se, pilo, zvonilo, pucalo (ispucali su 20 kila baruta)... Pribićević zaključuje: *Gde se ovako slavi crkvena slava, tu ne može biti govora o dobru. Onda nije čudo što su Krčedinci posrnuli i uzmakli ispred tuđinaca, što su ih potisli Mađari i drugi stranci...* 

## Reference
FutureLearn

**FutureLearn** je neprofitabilna obrazovna organizacija koja nudi veliki broj onlajn kurseva MOOCS. Osnivači ove organizacije su Open University i Seek Limited. FutureLearn sarađuje sa mnogo univerziteta kako bi obezbedila onlajn kurseve. U aprilu 2019, FutureLearn je imala 10.0 milion korisnika i 2400 kurs, sa 143 univerziteta.

## Kursevi
FutureLearn pruža tečajeve iz zrakoplovstva, informatike, medicine i biologije, društvenih i humanističkih znanosti, umjetnosti, matematike i statistike, ekonomije i financija.

## Partneri
FutureLearn je pokrenuo partnerstva sa sveučilištima, kao što su *[[École nationale de l'aviation civile]]*, SUPAERO, *Grenoble École de management*, itd.

FutureLearn je rekao da će se nova partnerstva i tečajevi i dalje dodavati platformi.

## Reference

## Spoljasnje veze
* FutureLearn oficial
Mostaganem

**Mostaganem** (arapski: مستغانم) je lučki grad od 162,885 stanovnika na sjeverozapadu Alžira u Pokrajini Mostaganem čiji je 
administrativni centar.

Mostaganem je poznat kao rodno mjesto osnivača borbenog misticističkog pokreta Sanusi - Muhameda Alija as-Senusija, iako je on rođen u tadašnjem selu Bouguirat (danas je to jedno od predgrađa).
## Geografija

Mostaganem leži u zaljevu Arzew, udaljen 80 km istočno od grada Orana.

## Historija

Tokom 11. vijeka bio je poznat pod imenom - **Murustuge**, mjesto sa kazbom (citadelom) Bordj el-Mehal, za koju se pretpostavlja da ju je sagradio u tom istom vijeku almoravidski emir Jusuf ibn Tašfin.
Berberski pirat Hajrudin Barbarosa zauzeo je grad 1516., nakon njega Mostaganemom vlada njegov brat, to je bilo vrijeme prosperiteta, ali je nakon tog počeo stagnirati.
Od 1833. dio je Francuskog kolonijalnog carstva i važan garnizon.

Korito Vadija *Aïn Sefra* dijeli grad na dva dijela, novi moderni evropski na lijevoj obali i zbijenu islamsku medinu - Tidgita na desnoj obali. 
lučki (bolje rečeno luke jer ih ima dvije) i plaže za kupanje La Salamandre i Les Sablettes, nalaze se na lijevoj (sjeverozapadnoj) obali.

Današnji Mostaganem je i univerzitetski grad jer ima *Univerzitet Abdelhamid Ibn Badis*, koji genezu ima od 1978. a formalno je osnovan 1998. U njemu danas studira 29 000 studenata.

## Privreda i transport

Ekonomija grada bazira se na industriji (tvornica celuloze i šećerana) i luci iz koje se izvozi; vino, voće, povrće i dijatomejska zemlja. 
Okolica je poznata po žitaricama (pšenica, ječam), agrumima, grožđu i pamuku.

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''Službene stranice''
Mostaganem (pokrajina)

**Mostaganem** (arapski: ولاية مستغانم) je jedna od 48 Alžirskih pokrajina (vilajeta) na koji je Alžir od 1984. administrativno podjeljen.

## Geografija

Mostaganem se prostire na sjeverozapadu zemlje duž obale Sredozemnog mora i po unutrašnjosti na površini od 2,175 km² u kojoj živi 737,118 stanovnika.

Pokrajina je administrativno podjeljena na 10 distrikta (daïrasa) i 32 općine (baladije).

Mostaganem graniči sa slijedećim Alžirskim pokrajina, sa istoka sa Šlefom, sa juga sa Maskarom i Relizanom i sa zapada Oranom, a sa sjevera mu je granica Sredozemno more.

Administrativni centar Pokrajine Mostaganem je grad Mostaganem.

## Reference

## Vanjske veze
* ''Mostaganem (Wilaya de Mostaganem)'' (na portalu Mapnall)
Mers el-Kébir

**Mers el-Kébir** (arapski: بلدية المرسى الكبير) što prevedeno znači *Velika luka* je lučki grad od 15,639 stanovnika na sjeverozapadu Alžira u Pokrajini Oran.

Mers el-Kébir je poznat po jezivom događaju iz Drugog svjetskog rata kad je Kraljevska ratna mornarica Ujedinjenog Kraljevstva nakon odbijenog ultimatuma artiljerijskom paljbom sa svojih brodova potopila gro francuske flote, da ne padne u ruke Kriegsmarine Trećeg Reicha.

## Geografija

Mers el-Kebir se smjestio duž Sredozemnog mora, na zapadnom kraju Oranskog zaljeva i po obroncima planine Santon, na čijem se istočnom kraju nalazi istoimena pomorska baza. Njegovu odličnu prirodnu luku od istočnih vjetrova štite lukobrani.

Mers el-Kébir je udaljen svega desetak km zapadno od centra grada Orana, pa je danas samo predgrađe toga grada.

## Historija

Prvi put je dokumentiran u 12. vijeku kao - mornarički arsenal almohadijske dinstije.

Tokom 15. vijeka gradom vladaju emiri iz Tlemcena, a od 1492. gradom su zavladali Berberski korsari pa jedno vrijeme bio njihova baza. 
Nakon njih za prevlast nad tom odličnom lukom borili su se Španjolci, Portugalci i Osmanlije, sve do 1830. kad su je zauzeli Francuzi, pa je odtad dio Francuskog kolonijalnog carstva.

Francuzi su počevši od 1939. pa sve do 56. izradili veliku pomorsku bazu koja je sve do 1968. bila glavna francuska pomorska baza.

Prema klauzulama Sporazuma u Évianu kojim je Alžiru data nezavisnost 1962., Francuska je imala pravo koristiti  pomorsku bazu nakon tog još 15 godina, ali ju je ipak prepustila Alžiru 1968.
## Reference
 
## Vanjske veze

* ''Village de Mers-el-Kébir''
Udre Udre

Ratu **Udre Udre** ( ; *nepoznato* – sjeverni Fidži, cca. 1840.) bio je fidžijski poglavica i ratnik, najpoznatiji po činjenici da ga Guinnessova knjiga rekorda navodi kao najvećeg kanibala u historiji čovječanstva; za života, Udre Udre je navodno pojeo najmanje 872 osobe, a neki izvještaji penju se i do brojke od 999 žrtava.
 
Udre Udre je bio lokalni poglavica sa sjevera otoka Viti Levu, okrug Rakiraki, te je često ratovao zajedno sa susjednim poglavicama. Prema iskazu njegova sina, Ravatua, koji je 1849. godine pričao s britanskim misionarom Richardom Lythom, nakon vojnih pohoda, susjedna bi plemena ostavljala sve žrtve rata Udreu, koji bi ih onda jeo. Navodno je sve svoje žrtve jeo sam i nije dijelio hranu s drugim pripadnicima plemena.

Priča o Udreu postala je javna kada je Richard Lyth posjetio Udreov grob 1849. godine, otprilike devet godina nakon što su ga britanski kolonijalisti navodno ubili, s tim da su okolnosti njegove smrti i dalje nepoznanica. Kada je došao na lokaciju, Lyth je pronašao niz od 872 kamena, koji su simbolizirali broj pojedenih ljudi, s tim da su u nizu postojale rupe koje su sugerirale kako je dio kamenja uklonjen; Ravatu je Lythu u razgovoru potvrdio kako je njegov otac doista pojeo sve te ljude te kako je stvarna brojka još veća. Lyth je tokom svog putovanja otkrio i druge slične nizove kamenja, sugerirajući kako je dobar dio Udreove obitelji također imao kanibalističke sklonosti, a susjedni seljani su tvrdili kako je pojeo čak 999 ljudi.

## Reference

## Vanjske veze
*
Carlos IV od Španije

**Carlos IV od Španjolske** rođen kao *Carlos Antonio Pascual Francisco Javier Juan Nepomuceno José Januario Serafín Diego de Borbón y Sajonia* (11. novembar 1748. - 20. januar 1819.) bio je monarh koji je vladao Španjolskom u turbulentna vremena  Francuske revolucije od 1788. do svoje abdikacije 1808.

## Biografija

*Carlos IV* je rođen kao drugorođeni sin kralja Carlosa III, ali je nakon smrti svog oca on stupio na ton jer je stariji brat Felipe Antonio umro (on je i onako bio razvlašten kao imbecil).

U nedostatku vlastitih liderskih karakteristika i ambicija, Carlos je prepustio vladanje 1792. Manuel Godoyu štićeniku svoje žene kraljice Marije Luise. 
Kako se njih dvoje svrstalo na stranu Prve koalicije protiv Revolucionarne Francuske, to je 1794. dovelo do francuske invazije.  
Sukob sa Francuskom okončan je u julu 1795. sklapanjenjem Bazelskog mira, koji je sljedeće godine potvrđen sklapanjenjem španjolsko-francuskog savezništva protiv Velike Britanije u San Ildefonsu.

Kad je Napoleon 1807. ponovno zauzeo sjever Španjolske, Carlos je pokušao izvršiti državni udar, kad mu to nije uspjelo htio je pobjeći u Ameriku, ali zaustavljen i prisiljen na abdikaciju u martu 1808. u korist svog sina Fernanda.
Sljedećeg maja Napoleon je razvlastio Fernanda VII i Carlosa, postavivši svog brata Josepha Bonapartu na španjolski tron.

Carlos je ostatak života proveo u egzilu.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Charles IV, king of Spain''
Krnja Jela

**Krnja Jela** može biti:

* Krnja Jela (Sjenica), naselje u opštini Sjenica, Srbija
* Krnja Jela (Šavnik), naselje u opštini Šavnik, Crna Gora
* Krnja Jela (Bosanski Petrovac), naselje u opštini Petrovac, Federacija BiH, BiH

## Povezano
* Krna Jela, naselje u opštini Foča, Republika Srpska, BiH
Jela (razvrstavanje)

**Jela** se može odnositi na:

* Jela, četinarsko drvo
* , žensko ime
* Jelo, dio prehrane, pripremljena hrana, množina su *jela*
* Iella, Benevento, naselje u provinciji Benevento, Italija

## Povezano
* Krna Jela, naselje u opštini Foča, Republika Srpska, Bosna i Hercegovina
* Krnja Jela, razvrstavanje
Súdovce

**Súdovce** je naseljeno mjesto u okrugu Krupina, u Banskobistričkom kraju, Slovačka Republika.

## Stanovništvo

Prema podacima o broju stanovnika iz . godine naselje je imalo  stanovnika.

### Etnički sastav

### Religija

## Reference

## Vanjske veze
* 
*
Real Sitio de San Ildefonso

**Real Sitio de San Ildefonso** (prevedeno *Kraljevski grad Svetog Ildefonsa*) je grad od 5,267 stanovnika stanovnika u sredini Španjolske, koji administrativno podpada pod autonomnu zajednicu Kastilju i Leon i Provinciju Segoviju.

## Geografija
Real Sitio de San Ildefonso leži u podnožju planine Peñalara (istočni krak Kastiljskog gorja) udaljen 11 km jugoistočno od Segovie i 80 km sjeverno od Madridja.

## Historija

San Ildefonso je niknuo krajem 15. vijeka, nakon što je negdje oko 1450. nakon što je kralj Krune Kastilje Enrique IV tu izradio lovački ljetnikovac.
Njega su Katolički kraljevi Ferdinand II. i Isabela - 1477. darovali redovnicima Jeronimitima. Nakon tog je 1720. prodan Filipu V, prvom španjolskom kralju iz Bourbonske dinastije, koji je tamo planirao sagraditi ljetnu rezidenciju koja će parirati francuskom Versajskom dvorcu, i onom u Parmi.

Orginalni projekt za palaču nazvanu La Granja napravio je španjolski umjetnik Teodoro Ardemans u jednostavnom i strogom stilu arhitekta iz 16. vijeka - Juana de Herrere. 
Projekt je radikalno izmijenjen od strane francuskih i talijanskih arhitekata, prije svega od Filippa Juvarre i Giovannija Sacchettije.

Vrlo je interesantna kapela palače sa finom kupolom i dva tornja, oslikana freskama Francisca Bayea y Subiasa u kojoj je grobnica Filipu V i njegove supruge Isabelle Farnese. 
Vrtove je uredio francuski pejzažni arhitekt Etienne Boutelou, sa brojnim fontanama. U kraljevskim apartmanima nalazi se velika kolekcija tapiserija, neke od njih su flamanske, a neke su istkane po djelima Francisca Goya. Palača je oštećena u požaru 1918., ali i pored tog još uvijek privlači brojne turiste.

U mjestu je 1728. osnovana kraljevska tvornica stakla.  
Palača La Granja je bila poprište mnogih važnih događaja u španjolskoj historiji, uključujući abdikaciju Filipu V 1724.), potpisivanje različitih 
Mirovnih ugovora kao što je onaj iz 1796., kojim je Španjolska postala saveznik Francuske Republike) i Pragmatična sankcijaFernanda VII iz 1830. kojim se ukida Salijski zakonik (običajno pravo Salijskih Franaka), kojim se ženskim nasljednicima zabranjivalo 
nasleđivanje trona.

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''Ayuntamiento Real Sitio de San Ildefonso''
Kyozan Jōshū Sasaki

**Kjozan Džošu Sasaki** (: 1. april 1907 — 27. jul 2014) bio je japanski zen nastavnik koji je živeo u Sjedinjenim Američkim Državama. Sasaki je bio osnivač zen centra na planini Baldi u Kaliforniji.

## Biografija
Jošu Sasaki je postao monah sa 13 godina. Njegov učitelj je bio Joten Soko Mijura. Ubrzo nakon toga on je sa svojim učiteljem otišao u kompleks hramova zvan Mijošin-ji. Godine 1953. imenovan je za igumana. Godine 1962. je otputovao u Sjedinjene Američke Države da podučava studente na zapadu. Njegovo podučavanje zavisilo je o njegovom zdravlju. Početkom februara 2012. godine, Sasaki je oboleo od pneumonije. Dana 10. novembra 2012. je podneo ostavku na mestu igumana zen sentra na planini Baldi zbog zdravstvenih razloga. Umro je u medicinskom centru Kedars-Sinaj u Los Anđelesu, 27. jula 2014. godine.

## Reference

## Literatura
*
Maria Luisa od Parme

**Maria Luisa od Parme** (Parma, Vojvodstvo Parma, 9. decembar 1751. – Rim, Papinska Država, 2. januar 1819.) bila je supruga Carlosa IV, španjolskog kralja koji je vladao u turbulentna vremena Francuske revolucije od 1788. do svoje abdikacije 1808. godine. Maria Luisa bila je puno ambicioznija od svog supruga pa je zapravo ona uz pomoć ljubavnika Manuel Godoya vladala zemljom.

## Biografija
Maria Luisa je rođena je kao kći Filippa I, vojvode od Parme, te njegove supruge Louise-Élisabeth od Francuske.
Udala se vrlo mlada, u dobi od 14 godina, dana septembra 1765. u palači La Granja u San Ildefonsu.

## Reference

## Vanjske veze

* ''María Luisa de Parma''