open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bogdan Šolaja

**Bogdan Šolaja** (Beograd, 8. 7. 1951) je srpski hemičar, redovni profesor na Hemijskom fakultetu Univerziteta u Beogradu i dopisni član SANU. 

## Biografija
Rođen je 1951. godine u Beogradu. Oženjen je, otac troje dece.

Osnovne studije hemije završio je 1975. godine na Hemijskom fakultetu u Beogradu, gde je i magistrirao 1978. godine i doktorirao 1984. godine kod profesora Milutina Stefanovića.

Bavi se organskom hemijom, koju i predaje studentima hemije Hemijskog fakulteta u Beogradu. U zvanje docenta biran je 1989, vanrednog profesora 1995. i redovnog 2001. godine. Bio je prodekan za finansije Hemijskog fakulteta tkom 1992. i u periodu 1996-1998. 

Dopisni je član Srpske akademije nauka i umetnosti od 2.11.2006. godine.

Bio je sekretar Srpskog hemijskog društva od 1996. do 2001. godine, potpredsednik od 2001. do 2005. godine i predsednik od 2005. do 2009. godine. 

Od 8.12.2009. počasni je predsednik Srpskog hemijskog društva.

## Vanjske veze
* Biografija na sajtu SANU
* Bogdan Šolaja - prezentacija na sajtu Hemijskog fakulteta
Crni biseri (film)

**Crni biseri** je crno-beli jugoslovenski film iz 1958. godine. Režirao ga je Toma Janić, a scenario je pisao Jug Grizelj. Film je socijalna drama čija je tema maloletnička delinkvencija. Film je bio inspiracija za ime srpske muzičke grupe Crni Biseri. Film je sniman u Korčuli. Glavna lokacija je bilo malo ostrvo Badija, na kome se nalazi Dominikanski manastir, koji je bio glavna lokacija u filmu.

## Radnja

Radnja filma prati pokušaje učitelja u kazneno-popravnom domu smeštenom na ostrvu Badija kod Korčule, da pozitivno utiče na živote „crnih bisera“, grupice dečaka-štićenika doma, koje uprava smatra nepopravljivim.

## Uloge

## Vanjske veze
* 
* Neke od slika iz filma 
* Informacije o filmu na Answers.com
Jug Grizelj

**Jug Grizelj** (Vrlika, 2. avgust 1926 — Beograd, 5. januar 1991) je bio jugoslovenski novinar.

## Biografija
Rođen je u Vrlici 2. avgusta 1926. godine. Gimnaziju je završio u Splitu. U Drugom svetskom ratu bio je partizan. U Beogradu je studirao na Novinarsko-diplomatskoj visokoj školi dok ga nisu poslali na Goli otok.

Novinarstvom je počeo da se bavi 1947. godine i radio je u listovima »Napred«, »Student«, »Naš vesnik«, »Mladost«, »Svet«.

U »Večernjim novostima« je, tokom sedam godina, počev od 1969. godine, svakog dana objavljivao komentare na 38 redova pod nadnaslovom »Iz mog ugla«. Iz »Novosti« prelazi u »NIN« u kom je zapamćen po mnogobrojnim intervjuima sa poznatim ličnostima sa domaće i međunarodne scene, među kojima su bili i Piter Justinov, Kurt Valdhajm, Anjeli, Boris Vukobrat, Stane Dolanc, Mencinger, Vladimir Goati, Voja Stanovčić, Vili Ričard, M.Rožič, Sajrus Sulcberger, Stipe Mesić, Ficroj Mekklin i Oriana Falači.

Pisao je za ljubljansko »Delo«, splitsku »Slobodnu Dalmaciju« - za koju je, između ostalog, izveštavao iz Pekinga 1988. godine - i mariborski »Večer«. Bio je jedan od osnivača »Vremena« za koje je pisao poslednje tekstove. Po njegovim scenarijima snimljena su tri igrana filma – »Crni biseri«, »Čudna devojka« i »Ostrva« i desetak kratkih filmova. Snimio je dugometražni film o životu mornara.

Bio je prvi tajnim glasanjem izabran predsednik Udruženja novinara Srbije (1987-1989). Jedan je osnivača UJDI-ja (Udruženje za jugoslovensku demokratsku inicijativu) i Foruma za ljudska prava.

Umro je u Beogradu 5. januara 1991. godine.

Na inicijativu petorice uglednih beogradskih novinara – Dušana Simića, Aleksandra Nenadovića, Slavoljuba Đukića, Milana Miloševića i Stevana Nikšića – u znak sećanja i iz poštovanja prema svom kolegi Jugu Grizelju, i uz podršku Jugove porodice, u decembru 1991. godine osnovan je Fond Jug Grizelj. Cilj ove zadužbine je da trajno čuva uspomenu na Juga Grizelja i da podstiče novinarsko stvaralaštvo.

## Povezano
* Fond Jug Grizelj
* Nagrada Jug Grizelj

## Vanjske veze
*
Nagrada Jug Grizelj

**Nagrada [[Jug Grizelj]]** se dodeljuje za dostignuća u istraživačkom novinarstvu u službi razvijanja prijateljstva među ljudima i uklanjanja granica među narodima dobila je ime po velikom srpskom novinaru Jugu Grizelju. Dodeljuje se od 1991. godine.
* 1991. Lila Radonjić
* 1992. Željko Vuković
* 1993. Predrag Koraksić
* 1994. Gordana Logar i redakcija "Naše Borbe"
* 1995. Bojana Lekić i Svetlana Lukić
* 1996. Stojan Cerović, kolumnista nedeljnika "Vreme"
* 1997. Agencija "Beta"
* 1998. nagradu su podelili Radio Bajina Bašta, Radio Pančevo i požarevački "Bum 93"
* 1999. Teofil Pančić, kolumnista "Vremena"
* 2000. Omer Karabeg
* 2001. Nenad Stefanović
* 2002. Ivan Torov
* 2003. Antonela Riha, novinar RTV B92
* 2004. Miloš Vasić, novinar lista "Vreme"
* 2005. niko
* 2006. Vukašin Obradović, „Novine Vranjske“
* 2007. Filip Švarm, novinar i urednik nedeljnika "Vreme", za dokumentarni serijal „Jedinica“
* 2008. Dimitrije Boarov
* 2009. Brankica Stanković za emisiju "Insajder" na televiziji B92
* 2010. Boro Kontić, publicista iz Sarajeva
* 2011. Drago Hedl, novinar i publicista iz Osijeka
* 2012. Stevan Dojčinović, novinar i urednik Centra za istraživačko novinarstvo Srbije(CINS)
* 2013. Olja Bećković, autorka emisije „Utisak nedelje“
* 2014. BIRN Srbija
* 2015. Tamara Skrozza, novinarka lista "Vreme"

## Reference
Bojana Lekić

**Bojana Lekić** (devojačko prezime Kirćanski, rođena 9. septembra 1966. u Beogradu) je srpska novinarka. Završila je Filološki fakultet u Beogradu, odsek  jugoslovenska i opšta  književnost. Radila je za Omladinske novine, TV Beograd, Studio B, B92, RTS, BKTV. Danas je vlasnik firme Brendon, koja se bavi savetovanjem, obrazovanjem i produkcijom.

## Karijera
Postala je poznata kao urednik i voditelj u B92 i emisijom "U četri oka sa Bojanom Lekić". Nakon dobijanja nagrade fondacije "Braće Karić" u 2001. ulazi u sukob sa direktorom B92 nakon čega napušta B92.

Radila je kao najmlađi urednik političkog programa RTS-a, a kasnije je prešla u BKTV. Bojana Lekić imenovana je za generalnu  direktorku  televizije "Avala" 2010. Na toj dužnosti je bila do decembra 2011. godine.
Ima svoju kolumnu u nedeljniku NIN.

## Nagrade
Bojana Lekić je dobitnik više nagrada:
* nagrada "Jug Grizelj" za istraživačko novinarstvo za 1995.
* nagrada fondacija "Braća Karić" u 2001. godini

## Reference

## Vanjske veze
* "Intervju - Bojana Lekić".
Stojan Cerović

**Stojan Cerović** je bio srpski novinar.

Rođen je u Titogradu 9. jula 1949. godine. Diplomirao je na grupi za psihologiju Filozofskog fakulteta u Beogradu 1973. godine. Magistrirao je Kliničku psihologiju 1985. na Univerzitetu u Beogradu. Radio je kao asistent na niškom Filozofskom fakultetu u periodu od 1974. do 1986. godine. Od 1986. radio je kao dopisnik Radio Frans Internasional iz Beograda.

Jedan je od osnivača nedeljnika Vreme 1990. godine. Bio je kolumnista i predsednik Upravnog odbora nedeljnika Vreme.

Knjiga izabranih tekstova Stojana Cerovića pod naslovom Bahanalije objavljena je 1993 u Beogradu. Prevod na švedski pojavio se 1994. godine. Druga knjiga Stojanovih tekstova, Izlazak iz istorije1999-2004 objavljena je 2004. godine.

Stojan Cerović dobio je novinarsku stipendiju Neiman fondacije na univerzitetu Harvard, gde je proveo akademsku godinu 1993/94.
Objavljivao je tekstove u mnogim evropskim listovima i časopisima. Predavao je na Centralnoevropskom univerzitetu u Budimpešti, tokom jeseni 1999. Tokom 2000. bio je Senior Fellow na Američkom institutu za mir (USIP) u Vašingtonu.

Dobitnik je domaćih novinarskih nagrada Dušan Bogavac 1991. i Jug Grizelj 1996. Stojan Cerović bio je jedan od osnivača i prvi predsednik Centra za antiratnu akciju (1991-1993).

Stojan Cerović umro je 21. marta 2005. u Parizu posle teške bolesti. Njegov otac Komnen, bio je učesnik Narodnooslobodilačkog rata i proglašen je za narodnog heroja.
Aleksa Dundić (film)

„**Aleksa Dundić**“ () je jugoslovenski-sovjetski film iz 1958. godine u režiji Leonida Lukova o Aleksi Dundiću, heroju iz doba Ruskog građanskog rata.

## Radnja

Februarska revolucija potresa Rusku Imperiju i Srpski dobrovoljački korpus. Vojnici počinju da dezertiraju iz korpusa i pridružuju se jedinicama Crvene garde. Jedan od njih je i Aleksa Dundić, dobrovoljac i poručnik Srpskog dobrovoljačkog korpusa, koji odbija da služi vladu Aleksandra Kerenskog. Njegov odred. Zajedno sa svojim odredom se proslavlja u Buđonijevoj konjici u borbama protiv Belih, na čiju stranu je prešao Pavle Hodžić, njegov bivši saborac iz SDK.

## Produkcija
Film je snimljen u sovjetsko-jugoslovenskoj koprodukciji u godinama nakon Staljinove smrti i otopljavanja odnosa između sve zemlje.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Šolaja (razvrstavanje)

**Šolaja** može biti:

* Šolaja, srpsko prezime

ili

* Šolaja (film), jugoslovenski film iz 1955.

ili

* Bogdan Šolaja
* Simo Šolaja
Miloš Vasić

**Miloš Vasić** ima više značenja:

* Miloš Vasić (general) (1859–1935), srpski i jugoslovenski general
* Miloš Vasić (novinar) (1947-2021), jugoslovenski i srpski novinar
* Miloš Vasić (veslač) (1991), srpski veslač.
Jedini izlaz

**Jedini izlaz** je jugoslovenski ratni film iz 1958. godine. Režirali su ga Aleksandar Petrović i Vicko Raspor, a scenario su pisali Antonije Isaković i Stjepan Zaninović.

## Radnja

Grupa partizana kreće da uništi nemačko skladište benzina u Postojnskoj jami. Jednog borca obuzima strah i nepoverenje prema novom komandiru ali kada se komandir vrati i spasi ga od eksploziva, poverenje se uspostavlja.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Mija Aleksić

**Milosav Mija Aleksić** (Gornja Crnuća, 26. septembar 1923 – Beograd, 12. mart 1995) je bio srpski filmski i pozorišni glumac.

## Biografija
Rođen je 1923. godine u selu Gornja Crnuća, kod Gornjeg Milanovca. U oktobru 1941. godine, kada je nemačka vojska preduzela masovno streljanje stanovništva u Kragujevcu, pobegao je spasavajući goli život.1944. godine se priključio 17. Istočnobosanskoj udarnoj diviziji.
Po završenoj gimnaziji u Kragujevcu upisao je prava.

Glumom se amaterski bavio još od gimnazijskih dana. Od oslobođenja, pa do 1948. godine bio je član Narodnog pozorišta u Kragujevcu.
 
Bio je član Jugoslovenskog dramskog i Narodnog pozorišta u Beogradu. Član Jugoslovenskog dramskog pozorišta postaje 1951. i radi sve do 1965. godine, kada je prešao u Narodno Pozorište gde je i okončao svoju pozorišnu karijeru.

Igrao je i u Ateljeu 212 i drugim scenama. Od 1977. godine imao je status slobodnog umetnika.

Sahranjen je u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju u Beogradu.

## Radio, televizija i film
Najveću popularnost stekao je u serijama pedesetih i šezdesetih godina dvadesetog veka, npr. „Veselo veče“ (radio) i serije koje je režirao Radivoje Lola Đukić: „Ogledalo građanina Pokornog“, „Servisna stanica“, „Crni sneg“, „Muzej voštanih figura“ (televizija).

Igrao je u više od dve trećine svih ekranizacija Nušićevih dela, tako i svoju prvu filmsku ulogu policijskog pisara u kratkom filmu Muva (B. Ćelović, 1950); sledile su uloge u filmovima.

## Uloge

## Pozorište
Pozorišne uloge po kojima je poznat:
* Pomet (Dundo Maroje Marina Držića)
* Sceledro (Hvalisavi vojnik Plauga)
* Proka (Ožalošćena porodica Branislava Nušića)
* Ževakin (Ženidba N. V. Gogolja)
* Smedrijakov (Braća Karamazovi Fjodora Mihajloviča Dostojevski)
* Čeda Urošević (Gospođa ministarka Branislava Nušića)
* Tartif (Tartif Molijera)
* Zganarel (Don Žuan B. Molijera)
* Sirano (Sirano de Beržerak E. Rostana)
* Vule Pupavac (Podvala Milovana Glišića)
* Arkadije (Šuma A. N. Ostrovskog)
* Jevrem Prokić (Narodni poslanik Branislava Nušića)
* Pop Ćira (Pop Ćira i pop Spira Stevana Sremca)
* Ričard Treći (Ričard Treći Vilijama Šekspira)
* Policijski provokator (Policajci Slavomira Mrežeka)
* Jovanča Micić (Put oko sveta Branislava Nušića)
* Agaton (Ožalošćena porodica Branislava Nušića)
* Vili Loman (Smrt trgovačkog putnika Artura Milera).

## Priznanja
Za svoja ostvarenja na filmu dobio je najviša društvena priznanja i staleške nagrade.
Dobitnik je sledećih nagrada:
* Oktobarska nagrada grada Beograda 1961.
* Zlatna arena filmskog festivala u Puli 1962. i
* Sedmojulska nagrada 1976.
* Dobričin prsten 1982.
* 1985 dobitnik Statuete Joakim Vujić koju Knjaževsko-srpski teatar dodeljuje svake godine, na Sretenje, 15. februara.
 
Za svoja pozorišna ostvarenja nagrađen Sterijinom nagradom za životno delo i mnogim drugim značajnim priznanjima.

## Vanjske veze
*
Te noći

***Te noći*** je jugoslavenski igrani film snimljen 1958. u režiji Jovana Živanovića. Po žanru je kombinacija drame i filma katastrofe, a glavni protagonist inženjer koji mora pronaći način da spasi živote koje je ugrozila nesreća u rudniku.

## Vanjske veze
*
Gospođa ministarka (razvrstavanje)

**Gospođa ministarka** može označavati:
* Gospođa ministarka (predstava), satirički pozorišni komad Branislava Nušića;

njene adaptacije
* ''Gospođa ministarka'' (film), igrani film Žorža Skrigina iz 1958.
* ''Gospođa ministarka'' (TV drama, 1966), TV-drama iz 1966.
* ''Gospođa ministarka'' (TV drama, 1978), TV-drama iz 1978.
* ''Gospođa ministarka'' (TV drama, 1989), TV-drama u režiji Zdravka Šotre iz 1989.

## Povezano
* *[[Smrt gospođe ministarke]]*
April i detektivi (TV drama, 1958)

**April i detektivi** je bila jugoslavenska TV drama za djecu emitirana 16. aprila 1958. Napisala ju je Dušica Manojlović, a režirala Mirjana Samardžić u produkciji tadašnje TV Beograd. S obzirom da su se TV-drame u to doba emitirale uživo, a studio TV Beograd još uvijek nije bio dovršen, April i detektivi su emitirana iz studija tadašnje TV Zagreb.

## Uloge

## Izvori
Četiri kilometra na sat

**Cetiri kilometra na sat** je jugoslovenski film iz 1958. godine. Režirao ga je Velimir Stojanović, a scenario je pisao Ratko Đurović.

## Uloge

## Vanjske veze
*
April i detektivi

***April i detektivi*** može označavati:
* April i detektivi (TV drama 1958), prva televizijska drama emitovana na programu TV Beograd 1958.
* April i detektivi (TV drama 2008), njen rimejk emitovan povodom 50. godišnjice
Pogon B

***Pogon B*** je jugoslavenski igrani film snimljen 1958. u režiji Vojislava Nanovića. Radnja prati nastojanje grupe radnika da osposobe naftnu bušotinu.

Godine 1960. snimljen je nastavak pod naslovom *[[Bolje je umeti]]*.

## Radnja

U trenutku kada naftaši iz pogona B pretpostavljaju da su nadomak izvora nafte, stiže rešenje o zatvaranju pogona. Verujući da će nafta ipak poteći, oni nastavljaju radove. Kada su izgubuli nadu iznenada izbija požar i tada se nafta pojavljuje.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Cesta duga godinu dana

***Cesta duga godinu dana*** () je jugoslavensko-italijanski igrani film snimljen 1958. godine u režiji Giuseppea de Santisa. Radnja je smještena u zabačeno i siromašno područje jedne fiktivne države, a čiji stanovnici, usprkos maćehinskog odnosa vlasti, pokušavaju izgraditi cestu koja će ih spojiti s ostatkom svijeta. Predstavljao je izuzetno ambiciozan projekt za obje kinematografije. Film se svrstava u neorealizam.

Nominiran je za Oscara za najbolji film na stranome jeziku, jedan od samo šestero filmova iz Jugoslavije kojima je to uspijelo (ostali su *[[Deveti krug]]*, *[[Tri (film)|Tri]]*, *[[Skupljači perja]]*, *[[Bitka na Neretvi (film)|Bitka na Neretvi]]* i *[[Otac na službenom putu]]*).

## Radnja

Iako nema dozvolu, Emil Kozma iz izolovanog planinskog sela u opštini Zagora pokreće inicijativu za izgradnju puta do glavnog puta prema gradu. Postupno mu se pridružuju i drugi seljaci, pretpostavljajući da je u pitanju državna inicijativa i da će moći sada dobiti kredit za podmirenje najnužnijih životnih potreba. Kad se otkrije da je Emil preduzeo radove na svoju ruku, prekasno je zaustaviti projekt koji bi mogao čitavo mesto povezati sa svetom.

## Uloge

## Reference

## Vanjske veze
*
Gledaoci i mi

**[[Publika|Gledaoci]] i mi** je jugoslavenska (hrvatska) TV drama prikazana 1957. na programu tadašnje RTV Zagreb. Režirao ju je Anton Marti i predstavlja prvu TV dramu prikazanu na području bivše Jugoslavije. U njoj su glavne uloge tumačili Pero Kvrgić, Ljubica Jović i Sven Lasta.

## Vanjske veze
*
Đurđa Ivezić

**Đurđa Ivezić** ( 17. listopada 1936-2020) je hrvatska kazališna, televizijska i filmska glumica.

## Filmografija
### Televizijske uloge
* "Vrijeme ratno i poratno" (1975.)
* "Brak je uvijek riskantna stvar" (1970.)
* "Ljubav na bračni način" (1970.)

### Filmske uloge
* "Čarobnjakov šešir" kao Re i Bobo (1990.)
* "Čudesna šuma" kao Re i gljivarica (1986.)
* "Motel mjesečina" (1976.)
* "Reakcionari" (1975.)
* "Teret dokaza" (1972.)
* "Stanica tel" (1970.)
* "Meteor" (1969.)
* "Sedma zapovjed božja - kradi malo manje!" (1967.)
* "Nastavak slijedi" (1966.)
* "Druga strana medalje" (1965.)
* "Sve same varalice" (1964.)
* "Poštar zvoni dva puta" (1960.)
* "H-8" kao Alma Novak (1958.)

## Vanjske veze
*
Ljubica Jović

**Ljubica Jović** (Banja Luka, 20. travnja 1936.) je hrvatska kazališna, filmska i televizijska glumica. Najpoznatija je po ulozi Laure u TV-seriji *[[U registraturi (TV serija)|U registraturi]]*.

## Filmografija
### Televizijske uloge
* "Najbolje godine" kao Jasenka Lovrić "Beba" (2010.)
* "Dome slatki dome" kao Ada Fabrizi (2010.)
* "Bračne vode" kao gospođa u dućanu #2 (2008.)
* "Ponos Ratkajevih" kao grofica Antonija pl. Ratkaj (2007.-2008.)
* "U registraturi" kao Laura (1974.)
* "Gorčina u grlu" (1973.)
* "Fiškal" kao grofica Ana (1970.)
* "Buco" (1971.)
* "Maratonci" (1968.)
* "Kruh" (1968.)
* "Gdje je duša mog djetinjstva" (1968.)
* "Kravata u šarenom izlogu" (1967.)
* "Kineski zid" (1967.)

### Filmske uloge
* *[[Das Fräulein]]* kao Mila (2006.)
* *[[Mirta uči statistiku (1991)|Mirta uči statistiku]]* (1991.)
* *[[Neobični sako (1984)|Neobični sako]]* (1984.)
* *[[Kraljevo (1981)|Kraljevo]]* (1981.)
* *[[Sitne igre (1981)|Sitne igre]]* (1981.)
* *[[Sve su plave (1978)|Sve su plave]]* (1978.)
* *[[Sam čovjek (1970)|Sam čovjek]]* (1970.)
* *[[Baština (1969)|Baština]]* (1969.)
* *[[Ožiljak (1969)|Ožiljak]]* (1969.)
* *[[Ljubav (1968)|Ljubav]]* (1968.)
* *[[Sonata facile (1965)|Sonata facile]]* (1965.)
* *[[Ključ (1965)|Ključ]]* (1965.)
* *[[Propali dvori (1963)|Propali dvori]]* (1963.)
* *Blaze of Glory* kao Yvette (1963.)
* *[[Martin u oblacima (1961)|Martin u oblacima]]* kao Zorica (1961.)
* *[[Čovjek od važnosti (1961)|Čovjek od važnosti]]* (1961.)
* *La furia dei barbari* kao Kathrina (1960.)
* *[[Ulica bez izlaza (1960)|Ulica bez izlaza]]* (1960.)
* *[[Pukotina raja (1959)|Pukotina raja]]* kao Marija Marković (1959.)
* *[[Vlak bez voznog reda]]* (1959.)
* *[[H-8 (film)|H-8]]* kao Krešova supruga (1958.)
* *[[Svoga tela gospodar (film)|Svoga tela gospodar]]* kao Marica (1957.)
* *[[Gledaoci i mi]]* kao Kolombina (1957.)

## Vanjske veze
*
Kruno Valentić

**Krunoslav Valentić** (Banja Luka, 7. veljače 1932. - Krušak 17. ožujka 2000.) je bio hrvatski filmski i kazališni glumac.

## Biografija
Član HNK od 1957.

## Filmografija
### Filmske uloge
* "Promašaj" (2000.)
* "Maršal" kao Roko (1999.)
* "Prepoznavanje" kao Knežević (1996.)
* "Djed i baka se rastaju" kao vlasnik restorana (1996.)
* "Isprani" (1995.)
* "Doktorova noć" (1990.)
* "Mala pljačka vlaka" kao Guslač (1984.)
* "Pod starim krovovima" (1984.)
* "Noć poslije smrti" (1983.)
* "Kiklop" (1982.)
* "Prijeki sud" (1978.)
* "Mećava" (1977.)
* "Pucanj" kao Mato Škorić (1977.)
* "Zec" (1975.)
* "Nocturno" (1974.)
* "Timon" (1973.)
* "Zaista zamršen slučaj" (1973.)
* "Moji dragi susjedi" (1972.)
* "Dramolet po Ciribliju" (1972.)
* "U gori raste zelen bor" kao Štef (1971.)
* "Družba Pere Kvržice" kao šumar (1970.)
* "Hranjenik" (1970.)
* "Ljubav i poneka psovka" kao Jozo (1969.)
* "Gravitacija ili fantastična mladost činovnika Borisa Horvata" (1968.)
* "Breza" kao Žandar (1967.)
* "Pred odlazak" (1967.)
* "Kaja, ubit ću te!" (1967.)
* "Mokra koža" (1966.)
* "Ponedjeljak ili utorak" (1966.)
* "Nema razloga za uzbunu" (1965.)
* "Nikoletina Bursac" kao Jankelija (1964.)
* "Licem u lice" kao Raka (1963.)
* "Dvostruki obruč" (1963.)
* "Svečanost" kao drugi činovnik (1962.)
* "Carevo novo ruho" kao dvorjanin II (1961.)
* "Vlak bez voznog reda" kao policajac (1959.)
* "Ne okreći se, sine" kao policajac (1956.)

### Televizijske uloge
* "Naša kućica, naša slobodica" (1999.)
* "Inspektor Vinko" kao gospodin Čavlek (1984.)
* "Smogovci" (1982.)
* "Nepokoreni grad" (1981.)
* "Mačak po šljemom" (1978.)
* "U registraturi" (1976.)
* "Vrijeme ratno i poratno" (1975.)
* "Kuda idu divlje svinje" kao željezničar (1971.)
* "Maratonci" (1968.)
* "Na licu mjesta" (1963.)
* "Jedna od onih godina" (1963.)
* "Građanin Dahlke" (1962.)
* "Čovjek od važnosti" (1961.)

### Kazališne uloge
* "Dundo Maroje" kao Ugo Tudešak
* "U očekivanju Godota" kao Lucky
* "Mjera za mjeru" kao Pjena
* "Kiklop" kao Mitar (kazališna adaptacija Marinkovićevog romana) (1977)
* "Kralj Lear"
Slavica Fila

**Slavica Fila** (Zagreb, 23. 7. 1930. – 18. 5. 2014) je bila hrvatska kazališna, televizijska i filmska glumica, najpoznatija po ulozi u dječjoj TV-emisiji *[[Mendo i Slavica]]*.

## Filmografija
### Televizijske uloge
* "Bibin svijet" kao Violeta (2011.)
* "Zabranjena ljubav" kao Baka Mraz (2008.)
* "Mendo i Slavica" kao Slavica (1958.)

### Filmske uloge
* "Ne dao Bog većeg zla" kao Slavica (2002.)
* "Čarobnjakov šešir" kao Do (1990.)
* "Doktorova noć" kao goropadna žena (1990.)
* "Zanirci dolaze" (1988.)
* "Čudesna šuma" kao Bobo (1986.)
* "Vuk samotnjak" kao učiteljica (1972.)
* "H-8" (1958.)

### Sinkronizacija
* glas Olive u "Popaju"
* Čarobnjakov šešir

## Vanjske veze
*
Sanda Fideršeg

**Sanda Fideršeg** (Zagreb, 15. rujna 1928. &mdash; Zagreb, 28. ožujka 2007.) je hrvatska televizijska, kazališna i filmska glumica.

## Filmografija
### Televizijske uloge
* "Ptice nebeske" (1989.)
* "Nepokoreni grad" (1982.)
* "Mejaši" (1970.)

### Filmske uloge
* "Izbavitelj" (1981.)
* "Kolinje" (1970.)
* "Le goût de la violence" (1961.)
* "Carevo novo ruho" kao dama #3 (1961.)
* "Martin u oblacima" kao pazikuća (1961.)
* "Natječaj za crnu priču" (1960.)
* "H-8" kao supruga liječnika Šestana (1958.)
* "Majka Katina" (1949.)

## Vanjske veze
*
Marija Aleksić

**Marija Aleksić** (1923. - Zagreb, 22. listopada 1998.) je bila hrvatska kazališna, televizijska i filmska glumica.

## Filmografija
### Televizijske uloge
* "Putovanje u Vučjak" kao Evina mama (1986.)
* "Inspektor Vinko" (1984.)
* "Nepokoreni grad" (1982.)
* "Gruntovčani" kao Cila Grabarić (1975.)
* "Krhka igračka" (1973.)
* "Prosjaci i sinovi" (1972.)
* "Mejaši" (1970.)

### Filmske uloge
* "Baka bijela" kao baka Greta (1992.)
* "Orao" kao susjeda (1990.)
* "Čovjek koji je volio sprovode" (1989.)
* "Horvatov izbor" (1985.)
* "Rani snijeg u Münchenu" kao Karlova majka (1984.)
* "Neobični sako" (1984.)
* "Rano sazrijevanje Marka Kovača" (1981.)
* "Mećava" (1977.)
* "Vlak u snijegu" kao časna sestra (1976.)
* "Živjeti od ljubavi" kao gazdarica (1973.)
* "Golgota" (1973.)
* "Lov na jelene" (1972.)
* "Licem u lice" kao Stevanova žena (1963.)
* "Opasni put" kao Slavkova majka (1963.)
* "Sreća dolazi u 9" (1961.)
* "H-8" (1958.)
* "Svoga tela gospodar" (1957.)

## Vanjske veze
*
Mendo i Slavica

***Mendo i Slavica*** je bila TV-serija za djecu koja se 1958. emitirala na programu TV Zagreb. Glavni likovi su bili medvjed Mendo Mendović i njegova prijateljica Slavica, koju je tumačila Slavica Fila. Serija je u svoje doba uživala izuzetnu popularnost.

## Vanjske veze
* 
* Mendo i Slavica na leksikon-yu-mitologije.net
Zlata Filipović

**Zlata Filipović** (Sarajevo, 3. decembra 1980.), bosanskohercegovačka književnica. Najpoznatija po svom dnevniku koji opisuje strahote rata u Bosni i Hercegovini na području Sarajeva gledane iz dječjih očiju. Zlatin dnevnik koji će biti izdan u Bosni i Hercegovini tijekom 1993. godine uz pomoć njenih učitelja prati događaje u Sarajevu između 6. 10.1991. i 23. 12.1993. godine kada je ona zajedno s svojom obitelji nakon što je postala internacionalno poznata evakuirana iz Sarajeva u Pariz.

## Izvori

## Povezano
* Anne Frank
* Tatjana Savičeva
Mis Ston

**Mis Ston** () je jugoslavenski igrani film snimljen na makedonskom jeziku 1958. u režiji Žike Mitrovića. Premijera filma bila je 21. novembra 1958. godine. Radnja, smještena u Makedoniju na početku 20. vijeka se temeljila na istinitim događajima poznatim kao afera Mis Ston i opisivala kako je američka protestantska misionarka Ellen Maria Stone (koju je u filmu tumačila Olga Spiridonović) bila oteta od strane makedonskih revolucionara kako bi se od otkupnine namaknula sredstva za borbu protiv Osmanskog Carstva.

## Vanjske veze
*
Giuliano de' Medici (1453–1478)

**Giuliano de' Medici** (* Firenca, 1453. - † 26. aprila 1478.) bio je drugi sin Piera Cosima Medicija (Piera Nadutog), brat Lorenza Veličanstvenog ubijen sa svega 25 godina u *Uroti Pazzi*.

Njegov vanbračni sin rođen u vezi sa ljubavnicom *Fiorettom Gorini*, bio je Giulio di Giuliano de' Medici, kojeg je prigrlio i odgojio brat Lorenzo koji je u 45 godini postao je papa Klement VII.

## Biografija
*Gulijano Medici* bio je drugi sin (od petero djece) Piera Nadutog (Piero il Gottoso) i Lucrecije Tornabuoni. Roditelji su mu bili poput njegova djeda Cosima veliki mecene umjetnosti, njegova majka Lucrezia, bila je solidna pjesnikinja. Nakon rane očeve smrti 2. decembra 1469. Lorenzo i *Gulijano* preuzeli su vođenje sa firentinskom *[[signoria|signoriom]]* uz pomoć majke koja im je bila savjetnica. *Gulijano* je slovio za *zlatnog dečka* - svojim obrazovanjem, sportskim duhom i držanjem i benevoletnom odnosu prema umjetnosti

### Smrt
Lorenza i *Gulijana* napali su noževima i mačevima, ujutro 26. aprila 1478. na uskršnjoj misi u firentinskoj katedrali Santa Maria del Fiore atentatori Francesco de' Pazzi i Bernardo Bandini - taj događaj kasnije je nazvan *Urota Pazzi*. *Gulijana* je ubio *Francesco de' Pazzi* sa 19 udaraca mačem u glavu od kojih je umro, a Lorenzo se uspio mada ranjen ipak spasiti bijegom.

*Gulijano Medici* je pokopan u očev grob u *staroj sakristiji* bazilike San Lorenzo, ali je kasnije s bratom Lorenzom premješten u novoizgrađenu *novu sakristiju* u istoj crkvi, u nedovršeni grob koji je započeo i nikad dovršio Michelangelo.

## Povezano
* Medici
* Lorenzo de' Medici

## Napomene

## Vanjske veze

* Biografija Gulijana Medicija, na portalu treccani.it
Partviš

**Partviš**, **bartviš**, **pahalica**, **pahaljka** (od austrijsko-njemačkog: Bartwisch) je klasični ručni alat za čišćenje podova od prašine. Partviš je u načelu vrlo sličan metli, ali nije metla (ona je puno grublja) i još i danas ima široku primjenu po domaćinstvima, uredima, školama, bolnicama i svim javnim prostorima.

## Materijal i izgled
Pravi klasični partviš iz prve polovice 20. vijeka radio se od konjske dlake (dio za skupljanje prašine i smeća) i drva, nosač dlaka i drška. Današnji partviši rade se od plastike i po mnogočemu više nemaju ona svojstva koja su imali klasični (ne čiste tako dobro).

## Etimologija riječi partviš
Partviš je tipični germanizam iz Austro-Ugarske koji se toliko udomaćio u hrvatsko-srpskom da zapravo i nema zamjene. I sami možete provjeriti na portalu Rijecnik.org  gdje stoji da je partviš ista riječ na hrvatskom, srpskom i bosanskom.

Zapravo postoje sinonimi za tu riječ - **pajalica** u srpskom, te **smetnik** u novije vrijeme na hrvatskom koji se izraz nije udomaćio. U hrvatskome postoje i riječi **pahalica**, te **pahaljka**.
*Partviš* zapravo dolazi od njemačke sintagme Bartwisch bart = brada + wish = smeće, prašina. *Bartwisch* se kao riječ upotrebljava jedino u Austriji od zemalja njemačkog govornog područja, ostali imaju drugu riječ za tu alatku **Handbesen**
U Sloveniju, Hrvatsku i Bosnu i Hercegovinu riječ je došla i austrijskog dijela Austro-Ugarske, a u Srbiju iz Ugarske (Vojvodine). Partvis postoji i u mađarskom  te u ostalim zemljama koje su nekoć gravitirale Austro-Ugarskoj.

## Povezano
* Metla

## Reference

## Vanjske veze
* Metle i partviši Partviš miješana konjska dlaka
* Jednom su sadili lipu... - Parapsihopatologija 
* Kistovi,Žičane četke,melte,partviši,valjak,posebne narudžbe, industrijske četke
Olga Spiridonović

**Olga Spiridonović** (Split, 11. jun 1923 - Beograd, 15. maj 1994) bila je jugoslavenska glumica. Najpoznatija je po naslovnoj ulozi u makedonskom filmu *[[Mis Ston]]*, za koju je dobila Zlatnu arenu na pulskom festivalu 1959.

## Filmografija

|- style="background:Lavender; text-align:center;"
| colspan="4" | 1950.-te
|-
| 1957. || Potraži Vandu Kos || Olga Bojanić
|-
| 1957. || Na kraju puta || Neda Gorski
|-
| 1958. || Mis Ston || Elen Stone
|-
| 1959. || Pukotina raja || 
|-
| 1959. || Krizantema || 
|-
| 1959. || Dundo Maroje || Laura
|- style="background:Lavender; text-align:center;"
| colspan="4" | 1960.-te
|-
| 1960. || Spletka i ljubav || 
|-
| 1960. || Dan četrnaesti || 
|-
| 1961. || Jerma || 
|-
| 1963. || Romeo i Đulijeta || 
|-
| 1963. || Šest svečanih pozivnica || 
|-
| 1964. || Buburos || Adela
|-
| 1965. || Mrtvima ulaz zabranjen || 
|-
| 1965. || Klakson || Olga udovica
|-
| 1965. || Francuske kraljice || 
|-
| 1965. || Devojka sa tri oca || Natalija
|-
| 1965. || Čuvaj mi Ameliju || 
|-
| 1965. || Alergija || 
|-
| 1967. || Kafanica na uglu || 
|-
| 1967. || Kuda posle kiše || 
|-
| 1967. || Sedam Hamleta || 
|-
| 1968. || Tako je ako vam se tako čini || Amalija
|-
| 1968. || Sile || 
|-
| 1969. || Put gospodina Perisona || 
|- style="background:Lavender; text-align:center;"
| colspan="4" | 1970.-te
|-
| 1970. || Udovistvo gospođe Holrojd || 
|-
| 1971. || Fabijen || 
|-
| 1972. || Musa iz cirkusa || 
|-
| 1972. || Lica || 
|-
| 1972. || Dragi Antoan || 
|-
| 1972. || Ženski razgovori || 
|-
| 1973. || San Dr Mišića || 
|-
| 1973. || Pet neradnih dana || Komšinica
|-
| 1973. || Šta se može kad se dvoje slože || 
|-
| 1974. || Provod || Albertova majka
|-
| 1974. || Mister Dolar || Gospođa savetnikovica bez reputacije
|-
| 1974. || Meri Rouz || 
|-
| 1974. || Jastuk || 
|-
| 1975. || Crni petak || Marija Molerović
|-
| 1976. || Vlajkova tajna || 
|-
| 1976. || U banji jednog dana || 
|-
| 1976. || Koštana || Koštanina majka
|-
| 1977. || Opekotine || 
|-
| 1977. || Miris poljskog cveća || Desa
|-
| 1979. || Lanci || Gospođa Đurđević
|-
| 1979. || Osvajanje slobode || Milanova majka
|- style="background:Lavender; text-align:center;"
| colspan="4" | 1980.-te
|-
| 1980. || Nemam više vremena || 
|-
| 1981. || Svinjski otac || Upravnica KPZ
|-
| 1981. || Na rubu pameti || 
|-
| 1981. || Frede, laku noć || 
|-
| 1982. || Sabinjanke || Ledi Džesmin 
|-
| 1982. || Lukicijada || 
|-
| 1982. || Priče preko pune linije || 
|-
| 1983. || Sumrak || 
|-
| 1983. || Razvojni put Bore Šnajdera || 
|-
| 1984. || Zid || 
|-
| 1984. || Čaj u pet || Nora Jermolenko
|-
| 1984. || Pazi šta radiš (Maturanti) || Nikolina majka
|-
| 1984. || Jedan cijeli ljudski vijek || 
|-
| 1986. || Smešne i druge priče || 
|-
| 1986. || Nestaško || 
|-
| 1986. || Majmun u tramvaju || 
|-
| 1986. || Kružna putovanja || Gospođa sa oglasa
|- style="background:Lavender; text-align:center;"
| colspan="4" | 1990.-te
|-
| 1991. || Vera Hofmanova || 
|-
| 1993. || Kockar || Grofica
|}

## Vanjske veze
*
Ilija Milčin

**Ilija Milčin** (, Prilep, 19. jun 1918 - Skopje, 11. mart 2002), bio je makedonski glumac, režiser, lingvist i prevodilac.

## Vanjske veze
*
Jane Sandanski

**Jane Sandanski** (; Vlahi, 31. januar 1872. — Pirin planina, 22. april 1915.) je bio makedonski revolucionar i član VMRO-a.

## Biografija
Rođen je 31. janzara 1872. godine u selu Vlahi kod Melnika, Pirinska Makedonija. Završio je progimnaziju u Dupnici u Bugarskoj. U mladosti je bio aktivan među makedonskom emigracijom u Dupnici. Od 1895. do 1897. bio je učesnik četničkog ustanka, kojeg je organizovao Vrhovni makedonski komitet (vrhovisti). Godine 1899. upoznao se sa Gocom Delčevim i Đorčom Petrovim i prešao u Tajno makedonsko-odrinsku revolucionarnu orgaizaciju (TMORO). Delčev ga je 1901. godine odabrao za vojvodu pograničkih regiona Sereskog okruga za zaštitu teritorije od vrhovista. 

Godine 1903. usprotivio se rešenju Solunskog kongresa o dizanju ustanka iste godine. Nakon početka Ilindanskog ustanka organizovao je Krstovdanski ustanak u Sereskom revolucionarnom okrugu. Učestvovao je na Rilskom kongresu, 1905. godine, i na okružnim kongresima u Serskom okrugu. Po njegovoj naredbi izvršeno je suđenje i likvidacija Ivana Garvanova i Borisa Safarova, 1907. godine. 

Od 1908. godine sarađivao je sa mladoturcima i učestvovao u mladoturskom pohodu na Istanbul, kada je 1909. godine detronisan sultan Abdul Hamid II.

Učestvovao je u Prvom balkanskom ratu, kada su odredi pod njegovim vođstvom oslobodili Melnik. Dejstvovao je i pri zauzimanju Rupelske klisure. Sa svojim je odredima 1912. godine ušao u Solun, gde se sukobio sa bugarskim oficirima zbog svojih stavova o autonomnoj i neovisnoj Makedoniji.
Za vreme drugog balkanskog rata borio se na bugarskoj strani u rilskoj diviziji.

U zasedi su ga ubili politički protivnici na Pirin planini, 22. aprila 1915. godine.

### Nasleđe
Sandanski je bio protivnik vrhovizma i bugarske dominacije nad Makedonijom. Njegove ideje nastavili su sledbenici, nazvani sandanistima.

I Bugari slave Sandanskog kao svog nacionalnog heroja, pa je tako u Pirinskoj Makedoniji mesto Sveti Vrač, 1949. godine, preimenovano u Sandanski.

Za vreme Narodnooslobodilačke borbe u Makedoniji od 1941. do 1944. godine, Bitoljski partizanski odred nosio je njegovo ime.

## Izvori


## Literatura

* *[[Makedonska enciklopedija]]*, „MANU“, Skoplje 2009. godina.
1001 noć (razvrstavanje)

**1001 noć** može označavati:

* 1001 noć, znamenita zbirka kratkih priča arapske i perzijske književnosti;
* Tausend und eine Nacht, valcer koji je komponirao Johann Strauss
* A Thousand and One Nights (film), holivudski film iz 1945.
* Binbir Gece ("Hiljadu i jedna noć"), turska TV serija
Bergüzar Korel

**Bergüzar Korel** (2. septembar 1982. - Istanbul, Turska) turska je televizijska i kazališna glumica.

## Biografija
Bergüzar je rođena u Istanbulu, gdje je provela djetinjstvo. Pohađala je *Nilüfer Hatun İlköğretim Okulu* i *Star College*. Maturirala je na *Mimar Sinan Üniversitesi Devlet Konservatuarı Tiyatro Bölümünü*. Veoma je voljela odbojku i bila je članica mnogih profesionalnih klubova. Tijekom školovanja, sudjelovala je u mnogim kratkim filmovima. 1998. godine *Broken lives*.

## Filmografija
* *Beskrajna [[pjesma]]* kao Feraye (2010.)
* *[[Ne pitaj]]* kao Gözde (2009.)
* *[[Binbir Gece|Tisuću i jedna noć]]* kao Šeherezada Evliyaoğlu (2006. - 2008.)
* *[[Dolina vukova: Irak]]* kao Leyla (2006.)
* *[[Bijeli show]]* kao Bergüzar Korel
* *[[Maslinova grana|Maslinova grančica]]* kao Iklim (2005.)

## Izvori
* 
* www.sapunice.net/glumci/berguzar-korel
Halit Ergenç

**Halit Ergenç** (Istanbul, 30. travnja 1970.), turski kazališni, filmski i televizijski glumac.

Sin je turskog glumca Alija Ergença. Majka je albanskog porijekla. Srednju školu završio je u Istanbulu. Započeo je studij brodogradnje, koji je prekinuo na drugoj godini, da bi započeo studij glazbe i glume, koji je završio. Kao ljubitelj mjuzikla, otišao je u New York i pokušavao dobiti uloge u mjuziklima. Dobio je uloge samo u dječjim mjuziklima poput "Zekinih avantura". Vratio se u Tursku i izgradio uspješnu karijeru glumeći u kazalištu (mjuzikli, opera, balet), na filmu i u TV-serijama. Jedna od njegovih najpoznatijih uloga je uloga Onura Aksala u TV-seriji "Tisuću i jedna noć".

Bio je osam mjeseci u braku s turskom glumicom Gizem Soysallı. Rastavio se od nje, jer se zaljubio u glumicu Bergüzar Korel s kojom je glumio u televizijskoj seriji "Tisuću i jedna noć". Vjenčali su se 2009. i dobili sina Alija 8. veljače 2010. godine.

## Filmografija
* Muhteşem Yüzyıl - 2011, režija: EMONTION : Sultan Sulejman.
* Dersimiz Atatürk - 2010, režija: Hamdi Alkan
* Acı Aşk - 2009, režija: A. Taner Elhan
* Devrim Arabaları - 2008, režija: Tolga Örnek
* İlk Aşk - 2006, režija: Nihat Durak
* Babam ve Oğlum - 2005, režija: Çağan Irmak
* The Net 2.0 - 2005, režija: Charles Winkle
* Okul - 2003, režija: Taylan Biraderler
* Hiç Yoktan Aşk - 2000, režija: Filiz Kaynak
* Ölümün El Yazısı - 2000, režija: Feyzi Tuna

## Reference
Trajče Popov

**Trajče Popov** (; Veles, 15. juli 1923 - Skopje, 30. mart 2007) je bio makedonski filmski režiser, snimatelj i scenarist. Najpoznatiji je po filmu *[[Makedonska krvava svadba (film)|Makedonska krvava svadba]]* iz 1967. godine.

## Vanjske veze
* http://www.imdb.com/name/nm0691355/
Đorđi Abadžiev

**Đorđi Abadžiev** (, Dojran, 7. oktobar 1910. - Skoplje, 2. avgust 1963.) je makedonski književnik, istoričar, publicista i scenarista.

Sa porodicom je za vreme Prvog svetskog rata emigrirao u Bugarsku. Srednju školu završio je u Blagoevgradu. Studirao je na Pravnom fakultetu u Sofiji. Za vreme studija je učestvovao u organizovanju makedonske dijaspore u Bugarskoj. U Bugarskoj se počeo baviti novinarstvom. Bio je urednik časopisa „Makedonsko zname“ (1945. - 1947.). Po povratku u Makedoniju, 1948. godine počinje da se bavi književnošću. Napisao je više pripovedaka sa tematikom iz vremena borbe makedonskog naroda za oslobođenje (Ilindenski ustanak i NOB) i roman iz vremena hajdukovanja u Makedoniji "Aramisko gnezdo". Roman "Pustina" je preveden na srpskohrvatski, slovenački, albanski, ruski, češki, bugarski i rusinski jezik. Radio je u Institutu za nacionalnu istoriju (Институт за национална историја) u Skoplju i bio je njegov direktor. Georgi Abadžiev je bio član Društva pisaca Makedonije (Друштво на писателите на Македонија) od 1949. godine. Dobitnik je nagrade za prozu NR Makedonija i „11 Oktomvri“.

Jedna ulica u Skoplju nosi njegovo ime http://www.skopje.gov.mk/Registri/Regulici%20so%20konverzija.nsf/0/5b28d4c8d3d8681f80256c9a00322521?OpenDocument
## Stvaralaštvo

Georgi Abadžiev je poznat kako istorijski beletrist pošto istorija ima istaknuto mesto u njegovim delima. Motive za svoja dela crpi skoro isključivo iz života i borbe Makedonaca pod turskim ropstvom. Autor je knjiga:
* „Trud i luđe“ (1936.)
* „Izgrev“ (zbirka pripovedaka, 1950.),
* „Epopejata na Nožot“ (zbirka pripovedaka, 1951.),
* „Posledna sredba“ (*Poslednji susret*) (zbirka pripovedaka, 1953.),
* „Aramisko gnezdo“ (*Hajdučko gnezdo*) (roman, 1954.),
* „Pustina“ (roman, 1961.),
* „Balkanskite vojni vo Makedonija“ (monografija, 1972.).

Izbor njegovih dela u 4 toma je objavljen 1972. godine

## Literatura
* *Mala Enciklopedija Prosveta - Opšta Enciklopedija (A-Lj). Izdavačko preduzeće "Prosveta", Beograd 1959.*
* *Enciklopedija Jugoslavije (A-Biz) - Jugoslavenski leksikografski zavod, Zagreb 1980.*
Pavle Strugar

**Pavle Strugar** (Peć, Kosovo, Kraljevina Jugoslavija, 13.7. 1933. - 12.12.2018. Beograd), je bivši general JNA koji je proglašen krivim za ratne zločine na Međunarodnom krivičnom sudu za bivšu Jugoslaviju (MKSJ) zbog svoje uloge tijekom opsade Dubrovnika.

## Biografija

Rođen je 13. jula 1933. u Peći na današnjem Kosovu. Diplomirao je na Vojnoj akademiji kopnene vojske 1952. godine, a nakon toga je obavljao razne dužnosti u Jugoslovenskoj narodnoj armiji u Socijalističkoj Republici Sloveniji i Socijalističkoj Republici Srbiji. Kasnije je unapređen u čin general-majora i imenovan za komandanta Vojne akademije kopnene vojske.

Godine 1989. postao je komandant snaga Teritorijalne odbrane u Socijalističkoj Republici Crnoj Gori. U decembru 1989. unapređen je u
čin general-pukovnika.

## Opsada Dubrovnika

U oktobru 1991. imenovan je za komandanta 2.
operativne grupe, koju je JNA oformila da bi vodila vojnu kampanju na
području Dubrovnika u Republici Hrvatskoj. Kao komandant 2. operativne grupe JNA, oformljene radi vođenja dubrovačke kampanje, Strugar je vršio i de jure i de facto vlast nad snagama pod svojom komandom.

Napadu sa kopna prethodila je pomorska blokada Jugoslovenske ratne mornarice, a bio je propraćen bombardovanjem saobraćajnica i elektro-instalacija. JNA je osvojila teritoriju jugoistočno i severozapadno od grada Dubrovnika i praktično zatvorila obruč oko grada. Tokom napada na Dubrovnik od 23. oktobra 1991. do zaključno 6. 12. 1991. godine, na područje Starog grada pale su stotine granata koje su ispalile snage JNA. Opsada je završila početkom 1992. porazom JNA koja se povukla sa Dubrovnika. Strugar je otišao u mirovinu 1993.

## Suđenje u Haagu

MKSJ je za Dubrovnik 2001. podigao optužnicu protiv Strugara, Miodraga Jokića, Vladimira Kovačevića i Milana Zeca. Strugar se dobrovoljno predao i izjasnio da "nije kriv". 2005. osuđen za napade na civile, uništavanje ili hotimično nanošenje štete ustanovama namenjenim religiji, dobrotvornim svrhama i obrazovanju, umetnosti i nauci, istorijskim spomenicima i umetničkim i naučnim delima, pustošenje koje nije opravdano vojnom nuždom, protivpravne napade na civilne objekte. Međutim, presuda mu se ograničila samo za napade 6.12. 1991. Dobio je 8 godina zatvora.

Zbog narušenog zdravlja, pušten je iz zatvora 2009.

## Reference

## Vanjske veze
* Sažetak presude
Junija

**Sveta Junija** je bila saputnica Andronika Panonskog i jedna od sedamdeset apostola. Pominje je apostol Pavle:

Kada je Andronik bio postavljen za episkopa Panonije, putovao je po celoj Panoniji i propovedao Evanđelje zajedno sa Junijom. Uspeli su da mnoge ljude privole hrišćanskoj veri i zaslužni su za ukidanje (ili rušenje) mnogih paganskih hramova i izgradnju hrišćanskih na njihovom mestu. Prema hrišćanskom predanju, njih dvoje su imali isceliteljske sposobnosti i smatrali su ih čudotvorcima. Svoj život su posvetili Hristu, za koga su i umrli, tako da ih danas smatraju i apostolima i mučenicima. Njihove mošti pronađene su u predelima Evgenije.

Junija se često navodi kao primer žene apostola iz vremena ranog hrišćanstva.

Pravoslavna crkva slavi svetu Juniju 17. maja po julijanskom, a 30. maja po gregorijanskom kalendaru.

## Reference
 
## Literatura
* Ohridski prolog, Vladika Nikolaj Velimirović
Pistis Sofija

**Pistis Sophia** (gr. πίστις - „vera“, σοφία - „mudrost“, doslovno »Vera Mudrost«) je ranohrišćanski gnostički spis iz 3. vijeka.

Djelo je nastalo u Egiptu, po svoj prilici u krugu barbelo-gnostika.

## Historija

Ime »Pistis Sophia« dali su tekstu prvi izdavači g. 1851. (Schwartze i Petermann); tekst je pronađen u koptskom kodeksu *[[Codex Askewianus]]*, koji se nalazi u Brit. Mus. (Add. 5114). Kodeks potječe iz druge polovice 4. vijeka (C. Schmidt). Izvornik je morao biti napisan na grčkom jeziku.

Kasnije je djelo otkriveno i u okviru knjižnice Nag Hamadi 1945.

## Sadržaj

Cijeli je rukopis razdijeljen na četiri knjige: četvrta knjiga sadrži Isusove razgovore s učenicima odmah poslije uskrsnuća, a prve tri donose razgovore, čini se, iz 11. godine poslije uskrsnuća; zastupa se da je Isus 11 godina poslije uskrsnuća održavao veze s učenicima. Glavni su Isusovi sugovornici Ivan i Marija Magdalena. Prve tri knjige govore o sudbini, padu i otkupljenju duhovnog bića nazvanog Pistis Sophia, koje je iz 13. eona palo u materiju, odakle ga Isus spasava i odvodi na njegovo pravo mjesto, među 24 Nevidljiva; četvrta knjiga, kao zasebna cjelina, govori o sudbini duše poslije smrti i o misterijima pomoću kojih će ona izbjeći arhontima.

Pistis Sofia sadrži i raspravu između Petra i Marije Magdalene. Petar se žali da Marija dominira razgovorom s Isusom i istiskuje zakonit prioritet Petra i apostola. On podstiče Isusa da je ućutka, ali biva prekoren. Kasnije, Marija priznaje Isusu da se jedva usuđuje da govori s njim slobodno zbog Petra:

Isus odgovara da koga god Duh nadahnjuje, božanski je određen da govori, bilo da je muškarac ili žena.

## Kritika teksta

Koestlin je g. 1854. zaključio da je riječ o dva različita spisa. Cijeli je rukopis razdijeljen na četiri knjige: prve tri tvore jedno djelo, a četvrta drugo. Za prvo djelo može se iz rukopisa izvući naslov »*Knjige Spasiteljeve*« (*Teucha tou soteros*), a drugo nema naslova. Kritika misli da je drugo djelo (tj. četvrta knjiga) po postanku ranije (iz prve polovice III st.), a prvo kasnije (iz druge polovice III st.).

## Izvori

## Povezano
* Apokrifi
* Knjižnica Nag Hamadi
* Žene u ranom hrišćanstvu

## Vanjske veze
*  Pistis Sophia (gnosis.org)
*  Pistis Sophia (early christian writings)
*  Pistis Sophia (sacred-texts.com)
531.

__NOTOC__
Godina **531.** (**[[rimske brojke|DXXXI]]**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Lampadija i Proba** (ili, rjeđe, **godina 1284. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 531. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* 19.4. &ndash; Iberijski rat - Bitka kod Kalinikuma u kojoj Perzijanci nanose poraz bizantskoj vojsci pod Belizarom; za njenog novog komandanta imenovan Mundo.
* Hozroje I nasljeđuje Kavada I kao sasanidski kralj Perzije.
* U sjevernoj Kini s carskog prijestolja dinastije Sjeverni Wei svrgnut princ Yuan Ye. 
* Teudis nasljeđuje Amalarika kao kralj Vizigota.
* Franci i Saksonci nanose poraz kraljevsvu Turinga (Tiringija).
* U Konstantinopolu počinje izgradnja velike Bazilike Sv. Sofije (koja će biti dovršena 537).
* U Konstantinopolu su pripadnici Plave i Zelene stranke - grupa dvokoličarskih navijača - uhapšeni pod optužbom za ubistvo, što će poslužiti kao povod izbijanje Nika nereda sljedeće godine.


## Rođenja
* Yan Zhitui, kineski službenik, učenjak, slikar i budistički pisac (u. 591)

## Smrti
* Amalarik, kralj Vizigota (atentat)
* Xiao Tong, krunski princ južne kineske dinastije Liang
* Car Xiaozhuang od Sjevernog Weija

## Reference
Mundus

Mundus je latinska riječ za svijet. Također može značiti:
* Mundus (namještaj), nekadašnja austro-ugarska kompanija za proizvodnju namještaja
* Mundus (general), bizantski vojskovođa u službi Justinijana
* Frank Mundus, američki ribolovac
* Mundus (stari Rim), u drevnom Rimu ritualni otvor u zemlji, prolaz u donji svet
* Mundus je jedan od likova u video igri ''Devil May Cry''
* Mundus je jedan od svjetova u video-igri *[[Elder Scrolls]]*;
* mundus Cereris, jama koja je u rimskoj mitologiji označavala prolaz u svijet mrtvih
* Erasmus Mundus, međunarodni program akademske suradnje
Teudis

**Teudis** je bio vizigotski kralj u Hispaniji od 531. do 548.

Nakon smrti Amalariha, poslednjeg izdanka Balti dinastije, ostrogotski velikaš i bivši vojskovođa Teodorika Velikog bio je izabran za kralja. On je preselio vizigotsku prestonicu iz Narbona u Barselonu.

Tokom njegove vladavine, izdat je jedinstven zakonik, prvi od Eurihovog. Proklamovan je novembra 546. godine i sadržao je brojne rimske citate.

Godine 541. morao je da se suprotstavi Francima i Hlodovehu koji su došli do Pamplone i Saragose i opsedali ih 49 dana. Nakon uspešne odbrane gradova, Teudis je isterao France sa vizigotske teritorije. S druge strane, nije pošao u odbranu Seute koju su Vizantinci opsedali s mora i s kopna 542. godine.

Godine 548. ubio ga je novi pretendent na vizigotski presto, Teudigisil, u palati u Barseloni.

## Vanjske veze
* Istorijska biblioteka:Teudis
* J.B. Bury. *History of the Later Roman Empire*, Chapter 19, section 14.
* Edward Gibbon, *History of the Decline and Fall of the Roman Empire*, Chapter 41.
Pichilemu

**Pichilemu** (*[[Srpskohrvatski jezik|sh.]] Pičilemu*) je grad u Čileu (12.392 stanovnika, 2002). *Pichilemu* je osnovan 1891. godine.

## Vanjske veze
* Pichilemu.cl
Bitka kod Kalinika

**Bitka kod Kalinika** se odigrala za vrijeme Iberijskog rata 19. aprila 531. između bizantske vojske na čelu sa Belizarom na jednoj, i perzijske vojske na čelu sa Azaretom na drugoj strani. Do nje je došlo godinu dana nakon perzijskog poraza u bitci kod Dare, odnosno neposredno nakon još jednog perzijskog pohoda s ciljem da se Bizantincima preotme Sirija. Taj je pohod Belizar uspio zaustaviti vještim manevrom i prisiliti Perzijance na povlačenje. Prema navodima historičara, bizantski vojskovođa je neprijatelja namjeravao istjerati bez bitke, ali su njegovi vojnici "postali nemirni" te je nevoljko odlučio zajedno sa svojim arapskim saveznicima iz plemena Gasanida uništiti Perzijance u uređenoj bitci. Njegov suparnik, perzijski vojskovođa Azaret, raspolagao je s podjednakim snagama, među kojima je bilo i arapsko pleme Lahmida. Bitka je trajala dugo s promjenjivim ishodom sve dok Perzijanci nisu uspjeli probiti desno bizantsko krilo na kome su bili Gasanidi te potisnuti Bizantince na obalu Eufrata, pri čemu se dio bizantskih vojnika utopio u rijeci. Belizar je tek krajnjim naporom uspio stablizirati bizantske redove, što je omogućilo da Bizantinci pruže dovoljno snažan otpor kako bi se u kakvom-takvom redu mogli povući preko rijeke. Iako su Perzijanci odnijeli pobjedu, imali su previše gubitaka da bi mogli iskoristiti uspjeh; ni Bizantinci nisu bili u stanju voditi dalje bitke. Sve je to sljedeće godine dovelo do Vječnog mira kojim je Bizant prepustio sve teritorije dotada osvojene u ratu i pristao plaćati danak.

## Reference

## Literatura
* 
* 
* 
*