open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ninety Degrees in the Shade

***Ninety Degrees in the Shade*** ili ***Tricet jena v stinu*** () je britansko-čehoslovački crno-bijeli igrani film snimljen 1965. u režiji Jiříja Weissa. Po žanru je drama, a protagonistica, čiji lik tumači Anne Heywood je zaposlenica jedne praške trgovine koja otpočinje strastvenu ljubavnu vezu sa poslovođom (koga tumači James Booth). Radnja prikazuje kako ga, nakon što otkrije da potkrada tvrtku, nastoji zaštiti, a što će dovesti do tragičnih posljedica. *Ninety Degrees in the Shade* je bio snimljen u praškim studijima Barrandov. Prikazan je na berlinskom festivalu gdje je dobio nagradu UNICRIT.

## Plot
## Uloge
*James Booth.....Vorell
*Anne Heywood.....Alena
*Rudolf Hrusínský.....G. Kurka
*Ann Todd.....Gđa Kurka
*Donald Wolfit.....Bazant
*Ladislav Potmesil.....Jirka Kurka
*Vera Tichánková.....Vavrova
*Jiřina Jirásková.....Vera
*Jorga Kotrbová.....Hanka
*Jan Libícek.....Čovjek u govornici

## Reference

## Vanjske veze
*
*
*The Digital Fix DVD review
Shakespeare Wallah

***Shakespeare Wallah*** je američki crno-bijeli igrani snimljen 1965. godine u režiji Jamesa Ivoryja i produkciji Ismaila Merchanta. Radnja se događa u Indiji u prvim godinama nezavisnosti te prati putujuću teatarsku trupu na čelu sa članovima britanske porodice Buckingham, odnosno njihove napore da se prilagode novim okolnostima u kojima se publika od teatra okreće prema bollywoodskim filmovima kao omiljenom načinu zabave. Film je velikim dijelom bio inspiriran stvarnim događajima, odnosno porodicom Kendall, čiji članovi - Felicity i Geoffrey Kendall - tumače fiktivne verzije samih sebe. *Shakesperare Wallah* je prikazan na Berlinskom festivalu, gdje je izazvao veliku pažnju, a indijska glumica Madhur Jaffrey osvojila Srebrni medvjed.

## Uloge
* Shashi Kapoor ... Sanju
* Felicity Kendal ... Lizzie Buckingham
* Geoffrey Kendal ... Mr. Tony Buckingham
* Laura Liddell ... Mrs. Carla Buckingham
* Madhur Jaffrey ... Manjula
* Utpal Dutt ... Maharaja
* Praveen Paul ... Didi
* Prayag Raj ... Sharmaji (kao Prayag Raaj)
* Pinchoo Kapoor ... Guptaji
* Jim D. Tytler ... Bobby (kao Jim Tytler)
* Hamid Sayani ... Direktorov brad
* Marcus Murch ... Dendi u 'The Criticu'
* Partap Sharma ... Aslam
* Jennifer Kendal ... Mrs. Bowen (van špice)
* Ismail Merchant ... Vlasnik teatra (van špice)

## Literatura

* 
* 

## Vanjske veze
* 
*Merchant Ivory overview
Madhur Jaffrey

**Madhur Jaffrey** CBE (jindi: मधुर जाफ़री *madhur jāfrī*; 13. august  1933) je indijska glumica koja je slavu stekla nastupima u filmovima tandema Merchant Ivory, također poznata i kao autorica niza kulinarskih knjiga kojima je popularizirala indijsku kuhinju u Zapadnom svijetu.

## Vanjske veze
* Madhur Jaffrey's website
* Madhur Jaffrey on the My Kitchen Table website
* 
* 
* Madhur Jaffrey  at the Museum of Broadcast Communications
* Meet Chef Madhur Jaffrey at AhitoZiti.com 
* James Beard Foundation Awards
* gremolata.com , 'Madhur Jaffrey Interview', February 2007.
The Householder

***The Householder*** (hindi: *Gharbar*; ) je indijski crno-bijeli igrani film snimljen 1963. godine u režiji Jamesa Ivory i produkciji Ismaila Merchanta, poznat kao prvo ostvarenje tog tandema i njihove kompanije Merchant Ivory Productions. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana  Ruth Prawer Jhabvala koja je također napisala scenario. Protagonist, koga tumači Shashi Kapoor, je Prem Sagar, mladi nastavnik na delhijskom privatnom koledžu koji je upravo stupio u dogovoreni brak sa djevojkom Indu (čiji lik tumači Leela Naidu). Radnja prikazuje komplikacije uzrokovane neiskustvom mladih supružnika, odnosno pokušaje Prema Sagar da se uz pomoć starijih poznanika i ljudi od autoriteta prilagodi novoj situaciji. *The Householder* je nastao nakon što je propao Mecrhantov pokušaj da u režiji Sidneya Myersa snimio film *Devgar*, kome je Ivory trebao biti direktor fotografije; Merchant je umjesto toga prikupljena sredstva kao i dio glumačke postave uložio u novi projekt, gdje je Ivory postao režiser. Film je snimljen u dvije verzije - na hindiju i na engleskom jeziku.

## Uloge
* Shashi Kapoor - Prem Sagar
* Leela Naidu– Indu
* Durga Khote  - Premva majka
* Achla Sachdev  - Mrs. Saigal
* Harindranath Chattopadhyay - Mr. Chadda
* Pro Sen  - Sohanlal
* Romesh Thapar  - Mr. Khanna (DXirektor škole)
* Indu Lele  - Mrs. Khanna
* Pinchoo Kapoor  - Mr. Saigal
* Prayag Raaj  - Raj
*  Shama Beg - Mrs. Raj
* Patsy Dance - Kitty
* Walter King - Profesor
* Ernest Castaldo - Ernest
* Pahari Sanyal - Swami

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* ''The Householder'' overview at Merchant Ivory website
Private Gladiator

***Private Gladiator*** (je španski pornografski film snimljen 2002. godine u režiji Antonija Adama, poznat kao jedan od najskupljih ostvarenja žanra u 21. vijeku. Inspiriran je hollywoodskim mainstream filmom *[[Gladiator (film, 2000)|Gladijator]]* sa kojim dijeli vrijeme i mjesto radnje, kao i dio (historijskih) likova. Protagonist, koga tumači Toni Ribas, je rimski vojskovođa koji dolazi u sukob sa carem Komodom (koga glumi Frank Gunn) te ostane bez čina i završi kao gladijator u areni gdje postepeno svojim borilačkim umijećem stiče naklonost naroda i počinje ugrožavati Komodovu vlast. *Private Gladiator* se sastoji od tri dijela - *Gladiator 1*, *Gladiator 2: In the City of Lust* i *Gladiator 3: Sexual Conquest*, u ukupnom trajanju od oko 6 sati. U ulozi amazonke se u filmu pojavljuje Sophie Evans, koja će postati Ribasova supruga u stvarnom životu.

## Napomene

## Izvori

## Vanjske veze
*
*
*
* Private Gold 54: Gladiator 1 na sajtu adultfilmdatabase.com 
* Private Gold 55: Gladiator 2 — In the City of Lust na sajtu adultfilmdatabase.com 
* Private Gold 56: Gladiator 3 — Sexual Conquest na sajtu adultfilmdatabase.com 
*Private Gladiator Honoured by FHM  
*Verzija sa izbačenim scenama seksa na YouTubeu
Die Todesstrahlen des Dr. Mabuse

***Die Todesstrahlen des Dr. Mabuse*** ) je zapadnonjemačko-francusko-italijanski crno-bijeli science fiction kriminalistički film snimljen 1964. godine u režiji Huga Fregonesea i Victora De Santisa. Predstavlja nastavak filma *[[Scotland Yard jagt Dr. Mabuse]]* iz serije o genijalnom zlikovcu Dr. Mabuseu (čiji lik tumači Wolfgang Preiss). Radnja se događa na Malti gdje grupa međunarodnih obavještajaca pokušava spriječiti Dr. Mabusea pomoću zraka smrti uništi svijet. Film je dobio loše kritike, te se često navodi kao pokušaj da se ime Dr. Mabusea iskoristi kao izgovor za jeftinu kopiju tada popularnih filmova o Jamesu Bondu. Nije doživio uspjeh, te je predstavljao posljednje ostvarenje iz serije, mada će još nekoliko filmova o Dr. Mabuseu biti napravljeno tokom nekoliko sljedećih decenija.

## Uloge
* Peter van Eyck ... Maj. Bob Anders 
* O.E. Hasse ... Prof. Larsen 
* Yvonne Furneaux ... Gilda Larsen 
* Rika Dialyna ... Judy 
* Wolfgang Preiss ... Dr. Mabuse 
* Walter Rilla ... Prof. Pohland 
* Ernst Schroder ... Chefarzt 
* Robert Beatty ... Col. Matson 
* Valéry Inkijinoff ... Dr. Krishna 
* Dieter Eppler ... Kaspar 
* Claudio Gora ... Direktor Botani / Dr. Mabuse 
* Gustavo Rojo ... Mario Monta 
* Massimo Pietrobon ... Jason Monta 
* Charles Fawcett ... Cmdr. Adams 
* Leo Genn ... Adm. Quency 
* Yoko Tani ... Mercedes

## Izvori


## Literatura
* Reimer, Robert C. & Reimer, Carol J. *The A to Z of German Cinema*. Scarecrow Press, 2010.

## Vanjske veze
*
Dr. Mabuse

**Dr. Mabuse** je fiktivni lik genijalnog kriminalca koji zahvaljujući vještini prerušavanja, ali hipnozi i drugim tehnikama kontrole uma posjeduje tajnu armiju kriminalaca sa kojima izvodi složene i spektakularne zločine kao što su prevare, pljačke i ubistva. Stvorio ga je godine 1921. luksemburško-njemački pisac Norbert Jacques kao glavni lik svog romana *Dr. Mabuse, Der Spieler* (Dr. Mabuse, Kockar). Kao uzor su mu poslužili slični likovi iz petparačke književnosti kao što su Fantomas, Fu Manchu i Svengali, ali i karizmatski političari tadašnje Weimarske Njemačke. Dr. Mabuse je sljedeće godine postao protagonist znamenitog nijemog filma Dr. Mabuse, Der Spieler, koji je donio slavu režiseru Fritzu Langu. Godine 1933. je Lang režirao zvučni nastavak pod naslovom *[[Das Testament des Dr. Mabuse (film, 1933)|Das Testament des Dr. Mabuse]]*. Godine 1960. je snimio novi nastavak, pod naslovom *[[Der 1000 Augen des Dr. Mabuse]]* u kome je naslovni lik tumačio Wolfgang Preiss; na temelju njegovog uspjeha je tokom sljedećih nekoliko godina snimljeno još pet filmova.

Dr. Mabuse se kasnije kao lik pojavio u još nekolliko nevezanih filmova. Posljednji od njih je bio *[[Dr. M (film)|Dr. M]] u režiji [[Claude Chabrol|Claudea Chabrola]] iz 1990. godine.

Godine 1984. je njemačka pop grupa [[Propaganda (bend)|Propaganda]] svoj debitantski singl nazvala *Dr. Mabuse*.

== Literatura ==
*Kalat, David (2001) *The Strange Case of Dr. Mabuse: A Study of the Twelve Movies and Five Novels*. Jefferson, North Carolina: McFarland. .
*Haase, Holger: *The Many Masks of Dr. Mabuse: Mabuse in the 1960s''. (Kindle 2020)
The Volunteer

***The Volunteer*** () je britanski kratki igrani film snimljen 1944. godine u režiji  Michael Powella i Emerica Pressburgera. Napravljen je u vrijeme Drugog svjetskog rata u propagandne svrhe po narudžbi britanskog Ministarstva informacija. U glavnoj ulozi nastupa Ralph Richardson, tumačeći lik glumačke zvijezde na West Endu čiji se garderobijer (koga glumi Pat McGrath) kao dobrovoljac priključi  mornaričkom zrakoplovstvu, postaje ratni heroj i stekne isto toliko slave kao njegov bivši poslodavac. Film, u kome su se u cameo ulogama našli tadašnje glumačke zvijezde Laurence Olivier i Anna Neagle, te režiser  Anthony Asquith, se ponekad navodi kao razlog zbog koga je britansko Mornaričko zrakoplovstvo 1944. godine primilo više kandidata za pilote nego ranijih godina.

## Vanjske veze
* ''The Volunteer'' reviews and articles at the Powell & Pressburger Pages
*
Anna Neagle

**Dame Anna Neagle**, DBE (20. oktobar 1904 &ndash; 3. jun 1986), rođena kao **Florence Marjorie Robertson**, bila je engleska glumica i pjevačica koja je uživala izuzetnu popularnost sredinom 20. vijeka. Slavu su joj donijele uloge znamenitih žena iz engleske i britanske historije, kao što su  Nell Gwynn (u filmu *Nell Gwynn*, 1934), kraljica Victoria (u filmovima *Victoria the Great*, 1937, i  *Sixty Glorious Years*, 1938) te Edith Cavell (u *Nurse Edith Cavell*, 1939). Često je surađivala sa režiserom Herbertom Wilcoxom za koga se 1943. godine udala.

## Filmografija
Sljedeći popis sadrži sve na špicama navedene Neagleine nastupe u cjelovečernjim filmovima sa izuzetkom *Queen Victoria* (1942), koji je, u stvari, komplilacija dva prethodna filma *Victoria the Great* i *Sixty Glorious Years*.
Sve njene filmove je režirao Herbert Wilcox, a producirani su u Ujedinjenom Kraljevstvu ako nije drukčije navedeno.

Neagle se uz to nakratko pojavila tumačeći sama sebe u propagandnom filmu  *The Volunteer* (1943), te bvila naratorica filmova *The Prams Break Through* (1945) i *Princess's Wedding Day* (1947). Neagle je tako]er bila producent tri filma sa Frankiejem Vaughanom (u kojima nije nastupila): *These Dangerous Years* (1957), *Wonderful Things* (1957) i *The Heart of a Man* (1959).

## Izvori

## Vanjske veze
*
*
*Photographs of Anna Neagle
*Anna Neagle's appearance on This Is Your Life
A Canterbury Tale

***A Canterbury Tale*** () je britanski crno-bijeli igrani film snimljen 1944. godine u režiji  Michaela Powella i Emerica Pressburgera. Po žanru je mješavina drame i komedije, a autorima je kao inspiracija poslužio znameniti Chaucerov tekst *[[The Canterbury Tales]]*. Film je, pak, sniman za vrijeme Drugog svjetskog rata, te je imao snažan propagandni naboj, odnosno zbog toga je radnja premještena u suvremeno doba. Protagonisti su troje likova - američki vojnik (koga tumači John Sweet, koji je tada stvarno služio vojsku u Britaniji), britanski vojnik (koga tumači Dennis Price) i pripadnica ženskih dobrovoljačkih radnih trupa (koju tumači Sheila Sim) - a koji sticajem okolnosti putuju na istu destinaciju, fiktivni gradić u pokrajini Kent. Radnja prati njihove pustolovine, tokom kojih se upoznaju s historijom, a veliki dio je posvećen kulturnim razlikama između Amerikanaca i Engleza koje proizvode niz komičnih nesporazuma. *A Canterbury Tale* nije doživio komercijalni uspjeh u domovini; nastojeći vratiti dio novca, Powell i Pressburger su napravili novu, drastično skraćenu verziju za američko tržište, uključujući naknadno snimljene scene gdje Kim Hunter tumači lik djevojke američkog vojnika.

## Uloge
* Nar. John Sweet, Vojska SAD ... Bob Johnson
* Dennis Price ... Peter Gibbs
* Sheila Sim ... Alison Smith
* Eric Portman ... Thomas Colpeper
* Charles Hawtrey ... Thomas Duckett
* Esmond Knight ... Narator / Vojnik u Seven-Sisters  / Seoska luda
* Eric Maturin ... Geoffreyjev otac
* Kim Hunter ... Johnsonova djevojka (američka verzija)
* Raymond Massey ... Narator (američka veryija) (glas)

## Reference

### Literatura

* Powell, Michael. *A Life in Movies: An Autobiography*. London: Heinemann, 1986. .
* Powell, Michael. *Million Dollar Movie*. London: Heinemann, 1992. .
* Tritton, Paul. *[http://www.powell-pressburger.org/Reviews/44_ACT/TheBook2.html A Canterbury Tale – Memories of a Classic Wartime Movie]*. Canterbury: Tritton Publications, August 2000. .

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* Reviews and articles at the Powell & Pressburger Pages
* Criterion Collection essay by Graham Fuller
* Criterion Collection essay by Peter von Bagh
* Scorsese and Schoonmaker talk about ''A Canterbury Tale''
* A screening of ''A Canterbury Tale'' in Canterbury cathedral
Charulata

***Charulata*** ( *Cārulatā*), djelomičnmo distribuiran i pod engleskim naslovom  ***The Lonely Wife*** () je indijski crno-bijeli igrani film snimljen na bengalskom jeziku 1964. godine u režiji Satyajita Raya. Po žanru je drama, a predstavlja adaptaciju pripovjetke *[[Nastanirh]]* ("Razbijeno gnijezdo")  Rabindranatha Tagorea. Naslovna protagonistica, čiji lik tumači Madhabi Mukherjee, je Charu, supruga bogatog, ali prezaposlenog izdavača Bhupatija (čiji lik tumači Sailen Mukharjeea) koji vodi list u Calcutti 1870-ih. Radnja prikazuje kako Bhupati, shvativši kako mu je supruga usamljena, u svoj dom poziva mladog rođaka Amala (čiji lik tumači Soumitra Chatterjee) da joj pravi društvo, a nakon čega se ona zaljubi u mladića.

Iako je originalna pripovjetka izdana 1901. godine, te bila radnjom bila smještena u tadašnje doba, Ray je odlučio filma premjestiti nešto dalje u prošlost, te je uložio dosta truda i novaca kako bi vjerno rekonsturirao Calcuttu tadašnjeg doba. Film, za koga su mnogi tvrdili da odaje snažan uticaj evropske i zapadne kinematografije, je odbijen od strane selektora Kanskog festivala, ali je nedugo potom Rayu donijela drugi uzastopni Srebrni medvjed za najbolju režiju na Berlinskom festivalu.

## Uloge
* Soumitra Chatterjee - Amal
* Madhabi Mukherjee - Charulata
* Shailen Mukherjee - Bhupati Dutta
* Shyamal Ghoshal - Umapada
* Gitali Roy - Manda
* Bholanath Koyal - Braja
* Suku Mukherjee - Nishikanta
* Dilip Bose - Shashanka
* Joydeb - Nilotpal Dey
* Bankim Ghosh - Jagannath

## Literatura
*Antani, Jay.  "Charulata review." *Slant Magazine*, April 2004.
*Biswas, Moinak. "Writing on the Screen: Satyajit Ray’s Adaptation of Tagore "
*Chaudhuri, Neel. "Charulata: The Intimacies of a Broken Nest"
*Cooper, Darius.*The Cinema of Satyajit Ray:Between Tradition and Modernity* Cambridge University Press, 2000.
*Nyce, Ben. *Satyajit Ray : A Study of His Films*. New York: Praeger, 1988
* Seely, Clinton B. "Translating Between Media: Rabindranath Tagore and Satyajit Ray"
* Sen, Kaustav "Our Culture, Their Culture:Indian-ness in Satyajit Ray and Rabindranath Tagore explored through their works Charulata and Nashtanir "

## Reference

## Vanjske veze
*Official website 
*
Kärlek 65

***Kärlek 65*** () je švedski crno-bijeli igrani film snimljen 1965. godine u režiji Boa Widerberga. Po žanru je drama, a protagonist, koga tumači Keve Hjelm je poznati filmski režiser koji se u svojoj vili priprema za svoj sljedeći projekt. Radnja prikazuje njegov odnos sa porodicom i kolegama, ali i komplikacije izazvane učestalim preljubničkim vezama. *Kärlek 65* je napravljen u modernističkom stilu, te se često tumačio kao Widerbergovo nastojanje da emulira, odnosno sintetizira opus svojih tada poznatih evropskih kolega - tema je tako "posuđena" od Fellinijevog *[[8 1/2]]*, stil režije od Antonionija, a dijalozi inspirani opusom  Jean-Luc Godarda. Glumci u filmu, pak, tumače likove koji imaju ista imena kao i oni u stvarnom životu. Widerberg je pokušao za film angažirati poznatu glumicu Anitom Ekberg, ali se sa njom prije snimanja posvađao. Na Berlinskom festivalu je *Kärlek 65* osvojio nagradu FIPRESCI.

## Uloge
* Kent Andersson - Kent
* Thommy Berggren - Glumac
* Ben Carruthers - Benito (kao Benito Carruthers)
* Agneta Ekmanner - Glumica
* Björn Gustafson - Björn
* Ann-Marie Gyllenspetz - Ann-Marie
* Keve Hjelm - Keve
* Eva-Britt Strandberg - Eva-Britt
* Inger Taube - Inger
* Nina Widerberg - Nina

## Vanjske veze
*
*
Seksploatacijski film

**Seksploatacijski film** () je izraz kojim se u najširem smislu označavaju eksploatacijski filmovi čija je glavna karakteristika, odnosno atrakcija, korištenje teme ili motiva seksa, odnosno elemenata erotike i/li golotinje u daleko većoj mjeri nego kod uobičajenih eksploatacijskih ostvarenja. U svom užem smislu se pod time, a pogotovo u kontekstu historije američke i, rjeđe, drugih zapadnih kinematografija, podrazumijevaju filmovi koji su se proizvodili u trećoj četvrtini 20. vijeka, odnosno predstavljali svojevrsni prijelazni oblik prema esksplicitno erotskim i pornografskim filmovima 1970-ih.

## Povezano
*Seks komedija
*Erotski triler

## Vanjske veze
* Sexploitation Movies: Definition and data base 
* Razor Reel: Sexploitation: Art of perversion  
* Atomic Cinema - Sexploitation Films 
* Razor Reel: Sexploitation: The European Story 
* Something Weird Video: Popular online resource for Sexploitation movies
* Interview with Stephanie Rothman
Alosauridi

**Alosauridi** (lat. **Allosauridae**) su bili porodica srednje do veoma velikih dinosaura mesoždera iz podreda Theropoda. U nju su spadali *[[Saurophaganax]]*, *[[Allosaurus]]* i nedovoljno istraženi *[[Epanterias]]*, koji bi mogao biti primjerak *Allosaurusa*. Naziv Allosauridae 1878. im je dao američki paleontolog Othniel Charles Marsh.

Tačan broj rodova koji bi se mogli priključiti ovoj porodici nije sigurno ustvrđen, budući da je većina gornjojurskih i donjokredskih karnosaura u bliskom srodstvu sa *[[Allosaurus]]om*. U svakom slučaju, čini se da su alosauridi bili najuspješniji grabežljivci svog vremena, nadmašivši u brojnosti i megalosauride i ceratosauride protiv kojih su se natjecali za plijen. Alosauride su na kraju, tokom perioda krede, na južnoj hemisferi zamijenili njihovi bliski srodnici karkarodontosauri, a na sjevernoj hemisferi celurosaurski tiranosauridi.

## Izvori
Masakr u Rauzdi

**Masakr u Rauzdi** bio je ratni zločin koji su počinili pripadnici sovjetske vojske i pripadnika afganistanske komunističke partije kada su 30.6. 1983. izvršili masakr nad 23 nenaoružana civila u selu Rauzdi, ublizini Gaznija, u Afganistanu, tijekom sovjetske invazije Afganistana. Prema izvještajima, ubijeni su izvan konteksta oružanog sukoba.

## Izvori

## Literatura
*
*
Private Media Group

**Private Media Group, Inc.** je kompanija za proizvodnju i distribuciju zabave za odrasle što uključuje časopise, DVD-ove, odnosno streaming usluge preko Interneta i mobilnih telefona.

*Private* je osnovana u Stockholmu u Švedskoj godine 1965. od strane Betha Miltona Sr. kao prvi evropskim časopis koji je sadržavao eksplicitno, tj. hard pornografske saržaje. Početkom 1990-ih je njegov sin  Berth Milton, Jr. sjedište kompanije premjestio u  Sant Cugat del Vallès u Barceloni, iako je službeno inkorporirana u američkoj državi Nevada. Pod njegovim vodstvom je Private počeo proizvoditi pornografske filmove, pri čemu je brzo stekao reputaciju kako zbog sklonosti da se koristi novim tehnologijama kao što su DVD i Internet, tako i zbog velike količine novca ulaganih u pojedine filmove. Godine 1999. je postala prva kompanija specijalizirana za zabavu za odrasle s čijim se dionicama trguje na NASDAQ-ovoj burzi.

## Izvori

## Vanjske veze
*
Masakr u Lagmanu

**Masakr u Lagmanu** bio je ratni zločin koji su počinili pripadnici sovjetske Crvene armije kada su aprila 1984. izvršili masakr nad oko 500 osoba tijekom ofenzive u nekoliko okruga provincije Lagman, u Afganistanu, tijekom sovjetske invazije Afganistana.

8. aprila sovjetska armija je osigurala stratešku autocestu Kabul-Džalalabad na mjestu gdje prolazi kroz okrug Kac na južnoj granici Lagmana. Kolona vojnika potom se podijelila i krenula na sjever, gdje je jedna polovica zauzela regiju oko glavnog grada provincije a druga okrug Kargaj. Vojnici su potom napali sela.

Nakon što su suzbili nekoliko skupina otpora, Sovjeti su ušli u sela, uništavali usjeve i klali stoku, ubijali cijele porodice, pa i djecu, koju su izbadali bajonetom ili zapalili žive, pljačkali kuće a potom se povukli.

Afganistanski informacijski centar predstavio je sljedeće podatke o minimalnom broju žrtava: 

Prema opisima očevidaca, Sovjeti su u 21:00 sati razbili vrata kuća granatama i tražili oružja, ali i novac ili vrijednosne stvari. Opljačkali su 1.100 kuća. Ubili su konje i krave. Oko 2:00 ujutro sati, mudžahedini su saznali što se događa u tim selima, te su došli nakon čega je nastala bitka koja je trajala tri sata, sve do jutra, kada su stigli zrakoplovi. Mudžahedini su se povukli, i ostavili tri ruska leša. Iz osvete, sovjetski vojnici su ubijali dalje po selu, a jedno dijete su izboli do smrti bajonetom dok ga je majka šititila u naručju. Oko 14:00 sati, stiglo je 14 MiG-ova i bombama ubili 35 konja na polju. Bacili su potom i 39 bombe napalma i uništili puno kuća i trgovina. Bacali su rakete da započnu požare po poljima i voćnjacima.  Jedan dječak je opisao kako su ruski vojnici ušli u njegovu kuću po noći i bajonetom mu ubili oca dok je spavao. Drugi svjedoci navode kako su ostale ubijali rezanjem grkljana ili zapalili 20 žive djece i žena u njihovoj kući, u kojoj su se skrivali od njih. Zabilježeno je i silovanje.

Nakon što su se ruski vojnici povukli, stanovnici su se vratili u sela i vijdeli leševe bez glave, zgnječena lica od premlaćivanja. Kada je skupina Afganistanaca prenosila leševe, Rusi su se opet pojavili i pitali: "Da li vi muslimani vjerujete u Boga? Pozovite ga da vas spasi od smrti. Gdje je vaš Bog, i kako je? " Ljudi su im odgovorili: "Mi vjerujemo u Boga, što god da se dogodi je Božja volja." Rusi su ih potom ubili.

Kada su je nakon ovog pokolja pojavili pripadnici Demokratske Republike Afganistan (DRA) kako bi pokopali mrtve i pokušali uvjeriti preživjele da su samo Rusi odgoovrni za masakr, a ne oni, te im obećali hranu, deke i skloništa. Ali mnogi ih nisu htjeli ni slušati. Čak niti simpatizeri ili članovi komunističke partije nisu pošteđeni.

## Izvori

## Literatura

*
*
Pajarito Gómez

***Pajarito Gómez, una vida feliz*** () je argentinska crno-bijela filmska komedija snimljena 1965. u režiji Rodolfa Kuhna. Film je inspiriran tada aktualnim fenomenom pop muzike namijenjene adolescentima, odnosno televizijskom emisijom *[[Club de Clan]]* koja je od njihovih izvođača stvarala instant pop-idole. Naslovni protagonist, koga tumači Hector Pellegrini, je mladić koji preko slične emisije, odnosno zahvaljujući priči o tome da je siromašni provincijalac došao u grad tražiti slavu, stiče ogromnu popularnost. Radnja prikazuje kako je ta priča u stvari obična fasada, te da je Pajarito u stvari dezorijentirani alkoholičar koji mrzi vlastitu majku. *Pajarito*, koji će kasnije biti navođen kao jedan od najžešćih filmskih satira u historiji argentinske kinematografije, je prikazan na Berlinskom festivalu gdje je dobio posebnu nagradu za najbolji omladinski film.

## Uloge
* Héctor Pellegrini – Pajarito Gómez
* María Cristina Laurenz – Pajaritova zaručnica
* Nelly Beltrán – Rosalía
* Lautaro Murúa – Gravini
* Alberto Fernández de Rosa – Bobby
* Maurice Jouvet
* Beatriz Matar
* Jorge Rivera López
* Federico Luppi
* Marta Gam
* Alberto Barcel
*Francisco Urondo
* Hugo Dargo
* Zulema Katz
* Orlando Bor
* Fabiana Gavel

## Vanjske veze
* 
* Pajarito Gómez en cinenacional.com (Argentina)
* Reseña en ''Orgullo y Bizarría'' 
* Reseña en ''Cuaderno de Trabajo''
* Reseña en "Festival de Cine de Berlín 1965"
Le Bonheur (film, 1965)

***Le Bonheur*** () je francuski igrani film snimljen 1965. u režiji Agnès Varda. Po žanru je drama. Protagonist, koga tumači Jean-Claude Drouot, je François, mladi tesar koji živi naizgled savršenim i idiličnim životom uz suprugu Thérèse (koju glumi Claire Drouot) i dvoje djece, ali usprkos toga započinje i održava vanbračnu vezu sa Émilie (koju tumači Marie-France Boyer). Radnja prikazuje kako otkriće afere vodi do supruginog samoubistva, ali i kako ono uklanja posljednju prepreku Françoisu da ženidbom za svoju ljubavnicu upotpuni svoju životnu sreću. *Le Bonheur* je snimljen u stilu Novog vala, a na Berlinskom festivalu je osvojio Specijalnu nagradu žirija.

## Uloge
* Jean-Claude Drouot ... François
* Claire Drouot ... Thérèse
* Olivier Drouot ... Pierrot 
* Sandrine Drouot ... Gisou
* Marie-France Boyer ...  Émilie Savignard
* Marcelle Faure-Bertin
* Manon Lanclos
* Sylvia Saurel - (kao Sylvie Saurel)
* Marc Eyraud
* Christian Riehl
* Paul Vecchiali ... Paul

## Reference

## Vanjske veze
*
Ženevski sporazum (1988)

**Ženevski sporazum** bio je formalni dogovor oko razrješenja sovjetsko-afganskog rata a koji je potpisan 14. 4. 1988. između Afganistana i Pakistan, a SAD i SSSR su bili garantori ugovora. Prema njemu, dovršen je 9-godišnji rat, a sovjetski vojnici su se povukli 15. 2. 1989. Mudžahedini nisu sudjelovali u pregovorima, te su odbili prihvatiti ih, čime su nastavili borbu protiv komunista sve do pada Nadžibulahova režima u Afganistanu 1992.

## Reference
Srećko Goranin

**Srećko Goranin** (rođen: ***Feliks Steiner***) (Sarajevo, 1916 - Turovi, 1942), jugoslavenski student, član Komunističke partije Jugoslavije, učesnik Narodnooslobodilačke borbe i mlađi brat narodnog heroja Jugoslavije Pavla Goranina Ilije.

## Biografija
Srećko Goranin je rođen 1916 u židovskoj porodici Mavre Steinera. Otac mu je bio profesor u mostarskoj i sarajevskoj realnoj gimnaziji. Odrastao je u Sarajevu uz starijeg brata Pavla. Naprednom omladinskom pokretu pristupio je u gimnaziji, a za člana Komunističke partije Jugoslavije (KPJ) je primljen 1934 godine. U Sarajevu je studirao agronomiju. Do početka Drugog svjetskog rata vrlo aktivno je delovao u sindikalnom pokretu i u sindikalnom Savezu bankovnih i trgovačkih činovnika (SBOTIČ). Narodnooslobodilačkoj borbi (NOB) je pristupio u julu 1941. Po direktivi Pokrajinskog komiteta (PK) KPJ za Bosnu i Hercegovinu (BiH), Srećko je otišao u trebevićki kraj radi organizovanja odreda. Po formiranju partizanskog Trebevićkog odreda postavljen je za komandira tog odreda. Krajem augusta 1941 postavljen je za člana Štaba grupe partizanskih odreda. Srećko Goranin je poginuo u borbi u februaru 1942 godine u selu Turovi pokraj Trnove.

## Reference

## Literatura

* 
*
Grindhouse

**Grindhouse** je izraz koji u SAD označava kino-dvoranu specijaliziranu za prikazivanje eksploatacijskih filmova. U prenesenom smislu se pod time podrazumijeva repertoar takvih kino-dvorana od 1950-ih do 1970-ih, odnosno filmovi koji su u njima bili prikazivani, u pravilu kao alternativa mainstream ostvarenjima koja je proizvodio Hollywood. Osim eksploatacijskih komercijalnih ostvarenja znalo se naći i ne-američkih, odnosno stranih filmova, uključujući i neke koje se danas smatra umjetničkim.

Grindhouse dvorane su originalno nastale kao "obične" dvorane, ali prije svega namijenjene publici iz niže klase, zbog čega su se otvarale u siromašnim četvrtima velikih gradova, a vlasnici su profit nastojali ostvariti prikazivanjem jeftinih B filmova, odnosno praksom prikazivanje što većeg broja različitih ostvarenja u istom danu, odnosno non-stop prikazivanju filmova. Na grindhouse dvorane je 1950-ih značajno uticala pojava televizije kao novog, popularnog medija koji im je oduzeo publiku, ali i kolaps klasičnog holivudskog poslovnog sistema u kome su veliki studiji držali lance kino-dvorana. Ključnim su se, međutim, pokazale odluke Vrhovnog suda kojima je postepeno uklanjan dotada strogi sistem filmske cenzure, a što je prikazivačima omogućilo da počnu prikazivati ostvarenja sa "problematičnim" sadržajem, uglavnom vezanim uz eksplicitni seks i nasilje, a što je 1970-ih kulminiralo kada su u repertoar ušla i pornografska ostvarenja. Potražnja za novim sadržajima, koji bi ispunili repertoare grindhouse dvorana, je bila tolika da je često nije mogla ispuniti američka kinematografija, te su se često uvozili filmovi iz inozemstva, a što je američkoj publici omogućilo uvid u različite žanrove kao što su italijanski špageti vesterni, japanski yakuza filmovi ili hongkonški filmovi borilačkih vještina.

Kraj grindhouse kinematografije je označila pojava videorekordera, odnosno kablovska televizija početkom 1980-ih koja je ciljanoj publici omogućila da u "paprenom" ili nekonvencionalnom filmskom sadržaju uživa u privatnosti i udobnosti svojih domova. Do danas se u SAD očuvalo samo nekoliko grindhouse dvorana koje među publikom uglavnom imaju nostalgične filmofile.

Godine 2007. su Quentin Tarantino i Robert Rodriguez fenomenu grindhousea odali počast sa projektom *[[Grindhouse (film)|Grindhouse]]*, filmom čiji je sadržaj trebao odgovarati dvostrukom programu tipične grindhouse dvorane 1970-ih.
  
## Povezano
*Nickelodeon

## Vanjske veze
* THE DEUCE: Grindhouse Cinema Database
* The Grindhouse Schoolhouse: Exploring Classic Adult Cinema
* A review of ''Grindhouse: The Forbidden World of "Adults Only" Cinema'', by Eddie Muller and Daniel Faris.
* Grindhouse.com
* David Church, "From Exhibition to Genre: The Case of Grind-House Films," ''Cinema Journal'', vol. 50, no. 4 (2011): 1-25.
Ismail Kan

**Mohammad Ismail Khan** (perzijski: محمد اسماعیل خان) (rođen 1946) je afganistanski političar koji od 2005. vrši dužnost ministra energetike, ali koji je poznatiji kao jedan od najistaknutijih vođa mudžahedina u ratu protiv Sovjeta, odnosno gospodara rata u postkomunističkom građanskom ratu.

Ismail Kan se rodio u tadžičkoj porodici. Početkom 1979. je kao profesionalni oficir služio vojsku DR Afganistan u Heratu kada je lokalno stanovništvo diglo ustanak protiv komunističkog režima. Ismail Kan, koji je imao čin kapetana, se sa dijelom priključio ustanicima te sudjelovao u masakru u Heratu stacioniranih sovjetskih vojnih savjetnika, članova njihovih porodica kao i svih žitelja koji su uhvaćeni kako nose zapadnu odjeću. Iako su vladine snage povratile kontrolu nad Heratom, taj mu je čin donio veliki ugled među mudžahedinima. Tokom rata protiv Sovjeta se priključio islamističkoj stranci Jamiat-e Islami Burnahudina Rabanija te se uz Ahmeda Šahoa Masudoa smatrao najuspješnijim od svih mudžahedinskih zapovjednika.

Nakon što je 1992. godine srušena komunistička vlast, Rabani ga je kao predsjednik novoproglašene Islamske Države Afganistan proglasio guvernerom Herata. Ubrzo je, međutim, došao sukob sa talibanskim pokretom na jugu zemlje. 1995. godine uspio obraniti Herat od talibana, a potom čak pokrenuo ofenzivu na talibansko uporište Kandahar. Taj je pothvat propao nakon što je uzbečki vođa Abdul Rašid Dostum prešao na talibansku stranu i napao Herat sa sjevera. Ismail Kan se zbog toga zajedno sa 8000 pristaša morao skloniti u susjedni Iran.

Godine 1997. je pokušao organizirati otpor talibanskoj vlasti, ali je na prevaru zarobljen i predan talibanima. U martu 1999. je uspio pobjeći iz zatvora, te se za vrijeme američke invazije priključio snagama Sjevernog saveza. Nakon toga je kao guvener, odnosno "emir" upravljao Heratom, sve dok ga je nije smijenio predsjednik Hamid Karzai te postavio na mjesto ministra energetike; njegovu smjenu su obilježili incidenti sa snagama suparničkih gospodara rata, a u jednom od okršaja je  poginuo njegov sin Mirwais Sadiq.   

Ismail Kan dan-danas izaziva velike kontroverze u afganistanskoj javnosti; dio ga smatra herojem otpora protiv Sovjeta, a dio mu zamjera brojna kršenja ljudskih prava i upravljanje Heratom kao privatnim feudom.

## Vanjske veze

* Official site of Amir Mohammad Ismail 
* BBC Profile: Ismail Khan
* GlobalSecurity.org - General Mohammad Ismail Khan
Opsada Urguna

**Opsada Urguna** započela je augusta 1983. tijekom afgansko-sovjetskog rata, kada su opsadu vodile sovjetske i DRA snage protiv antikomunističkih pobunjenika okupljenih u mudžahedine. Mudžahedini su vršili opsadu Urguna, koji su branili DRA vojnici. Mudžajedini su pokušali zauzeti grad jurišom tenkova, ali usprkos početnog napretka, nisu uspjeli te su protjerani, čime je opsada prekinuta.

## Izvori
Bitka za Argandab

**Bitka za Argandab** bila je ofenziva koju su 22. V 1987. pokrenule DRA snage uz sovjetsku potporu tijekom afgansko-sovjetskog rata, usmjerena protiv antikomunističkih pobunjenika okupljenih u mudžahedine u Argandabu, u provinciji Kandahar. Operacija je bila neuspješna, te su se DRA snage povukle nakon što su pretrpjele teške gubitke.

## Izvori
Oklopni transporter

**Oklopni transporteri** su borbena oklopna vozila sa svrhom da prevoze pješaštvo po bitci. Obično su samo naoružani s mitraljezom ali ponekad imaju bestrzajne topove, protuoklopne rakete, ili minobacač. Nisu stvarno dizajnirani da bi sudjelovali u bitci niti dodali paljbenu potporu, nego više da bi zaštitili vojnike od šrapnela i zasjede. Mogu imati gusjenice ili kotače. Primjeri su američki M113, finska Patria AMV, i bivši jugoslavenski BOV. Jače oklopljeni i naoružani su borbena vozila pješaštva, koja su dizajnirana za izravnu borbu.
Ljudski štit

**Ljudski štit** ili **živi štit** je izraz koji najčešće opisuje praksu kojom jedna od strana u nekom oružanom sukobu namjerno stavlja neborce (civile) oko sebe ili druge borbene mete kako bi na taj način odvratila neprijateljski napad. U širem smlslu može označavati aktivnosti kojim kriminalci nastoje spriječiti vlastito hapšenje ili likvidaciju tokom izvršenja nekog krivičnog djela ili talačke krize.

Ova tehnika se smatra nezakonitom u ratovanju prema Ženevskim konvencijama i Rimskom statutu Međunarodnog krivičnog suda te se stoga može iskoristiti kao podloga za optužnicu za ratni zločin.

Ljudski štit se u nekim slučajevima može koristiti kao taktika dijela nevladinih organizacija, odnosno pri čemu sami aktivisti dobrovoljno postaju ljudski štit kako bi spriječili eskalaciju nasilja ili djelovanje policije u nekim situacijama.

## Povezano

*Živi zid (organizacija)

## Izvori
Mohamad Nabi Mohamadi

**Maulana Mohammad Nabi Mohammadi** () bio je afganistanski političar, poznat kao osnivač i vođa islamističke stranke Harakat-i-Inqilab-i-Islami, čija se paravojna formacija borila kao dio mudžahedina u ratu protiv Sovjeta. 

Nabi je političku karijeru otpočeo 1965. godine u parlamentu tadašnje Kraljevine Afganistan, gdje se žestoko suprotstavljao komunistima i jednom čak fizički sukobio s budućim komunističkim vladodršcem Babrakom Karmalom. Nakon komunističkog puča 1978. je pobjegao u susjedni Pakistan da bi potom sudjelovao u pokušaju stvaranja široke antisovjetske i antikomunističke koalcije. Njegova stranka, međutim, nije bila jaka poput snaga Ahmad Šaha Masuda i Gulbudina Hekmatjara. Nakon kolapsa komunističkog režima 1992. godine, proglašen je potpredsjednikom novouspostavljene Islamske Države Afganistan. Njegovi napori da Masuda i Hekmatjara pomiri nisu uspjeli,  te je tako u Afganistanu izbio novi rat; u njemu je Nabi odbio zauzeti strane, te se uglavnom povukao iz javnog života. Većina njegovih sljedbenika se kasnije priključila talibanima. Umro je u Pakistanu od tuberkuloze.

## Izvori

*
*
*
*
*
Burnahudin Rabani

**Burhanuddin Rabbani** (; 20 septembar 1940 – 20. septembar 2011) bio je afganistanski političar, vojskovođa i državnik, poznat kao jedan od vođa mudžahedina u ratu protiv Sovjeta. 

Rođen je u tadžičkoj porodici, a obrazovao se na Kabulskom univerzitetu i kairskom univerzitezu Al-Azhar gdje je postao blizak Muslimanskom bratstvu i islamističkim idejama. Bio je osnivač islamističke političke stranke Jamiat-e Islami, a nakon Saur revolucije i dolaska na komunista na vlast bio je jedan od organizatora oružanog otpora. Nakon sovjetske invazije je stvorio dobre odnose sa vladom susjednog Pakistana koja je njegovim snagama pružala utočište i logističku pomoć. Borbu protiv komunista je, odbivši Ženevski sporazum, nastavio i nakon sovjetskog povlačenja 1989. godine, sve dok komunistička vlast nije kolabirala 1992. godine.

Rabanijeve snage su bile među prvima koje su ušle u Kabul, ali su se odmah sukobila sa snagama suparničkog vođe Gulbudina Hekmatjara, čime je počeo novi građanski rat. Rabani je, nešto kasnije proglašen predsjednikom Islamske Države Afganistan te je uživao međunarodno priznanje, ali je usprkos toga njegova vlast postala simbolična, pogotovo nakon što su ga u septembru 1996. iz Kabula protjerali talibani. Rabani je nakon toga postao vođom anti-talibanskog Sjevernog saveza koji je držao manji dio teritorija na sjeveroistoku zemlje. U Kabul se vratio nakon američke invazije, te privremeno preuzeo mjesto predsjednika, koje je potom prepustio Hamidu Karzaiju.

Godine 2011. je ubijen u samoubilačkom bombaškom napadu za koji su odgovornost preuzeli talibani.

 

## Izvori

## Vanjske veze
*Burhanuddin Rabbani, President of the Islamic State of Afghanistan webcast at the United Nations Millennium Summit, 8 September 2000
*Biography  at Afghan-web.com
*Afghanistan's Powerbrokers: Burhanuddin Rabbani at *[[BBC News]]*, with link to November 2001 profile
*
*Hundreds mourn Rabbani  RFI English
*Who killed Burhanuddin Rabbani ... and why?  RFI English
*Bibi Mahru Hill & Burhanuddin Rabbani's grave - Kabul 

|-

|-
Bitka za Džadži

**Bitka za Džadži** započela je 17. aprila 1987. tijekom afgansko-sovjetskog rata, kada se sovjetska armija počela povlačiti, ali je odlučila ipak dati potporu DRA snagama protiv antikomunističkih pobunjenika okupljenih u mudžahedine u provinciji Paktija, kako bi se oslobodili garnizon pod opsadom kod Ali Šera, i odsjekli opskrbnu rutu mudžahedinima iz Pakistana. Ishod bitke je nejasan. Sovjetske snage su se na kraju povukle, dok su mudžahedini naveliko preuveličali značaj borbe i pretvorili ju u propagandnu pobjedu kojom su privukli još više dobrovoljaca iz muslimanskih država.

## Izvori
FIM-92 Stinger

**FIM-92 Stinger** je američki prijenosni raketni PVO sistem sa infracrvenim navođenjem. Pored SAD-a Stinger službeno koristi 29 zemalja i neodređen broj vojnih organizacija diljem svijeta. Do danas ih je proizvedeno oko 70000 komada, a neki od osnovnih stingera su korišteni u napadima na civilne avione.

## Opis
Stigner raketa može napasti ciljeve na udaljenosti od 4800 metara na nadmorskoj visini između 180 i 3800 metara. Postoji i nekoliko verzija koje se montiraju na borbena vozila (M-1097 Avenger, M6 Linebacker), također postoji verzija i za helikoptere koja se zove ATAS (Air-to-air Stinger). Postoji i verzija dodatne opreme na brodovima, gdje služe kao dodatni dio protivzračne odbrane na ratnim brodovima SAD-a. Raketa se lansira s malim motorom na sigurnu udaljenost od strijelca, a zatim se uključuje pogon na čvrsto gorivo, kao kod raketnog motora, koji raketa ubrzava do brzine od 2.2 macha. Bojna glava je teška oko 3&nbsp;kg. Stinger raketa pronalazi cilj na temelju UV i IR spektra koji čine nišanski sistem. Ovaj sistem nišanjenja je više otporan na standardne protivmjere u avionima.

Proizvodnja verzije FIM-92A je započela u 1978. godine, a 1983. godine je osmišljena verzija B, a 1987. godine sistem je unaprijeđen u C verziju. Tu je već unaprijed planirana buduća nadogradnja, što je kasnije za rezultat dalo verzije D i G. Verzija Stinger FIM-92E Block I je razvijena u 1995. godini. Uz poboljšani softver Stinger je mogao sad da nišani manje mete i avione s malim “potpisom”. U 2001. godini je napravljena F verzija koja ima poboljšani domet od 7600 metara.

## Upotreba
### Foklandski rat
Britanske jedinice SAS su upotrebljavale rakete stinger protiv argentinskih aviona tokom Folklandskog rata. 21. maja 1982. SAS-ovci su oborili argentinski FMA IA 58 Pucará. Oboren je i helikopter Aerospatiale SA 330, ali drugim projektilom.

### Sovjetsko-afganistanski rat
Tokom Sovjetsko-afganistanskog rata afganistanski borci su koristili Stinger rakete. Već 1985. godine se počeo pritisak iz javnosti na CIA-u zbog prodaje Stingera Afganistancima. Kasnije se smatralo da CIA nedovoljno pomaže afganistanske borce protiv SSSR-a. Njih su naoružavali oružjem koje je porijeklom iz Istočnog bloka kupljeno od Izraela koji ga je zarobio prilikom ratova s Egiptom i Sirijom. Nakon rata SAD je otkupljivao Stingere od Afganistanaca kako u budućnosti oni ne bi bili upotrijebljeni u terorističke svrhe, osigurano je 55 miliona dolara, ali 600 Stingera je do 1996. nestalo. Smatra se da su Stingeri ilegalnim tokovima dospjeli u Hrvatsku, Iran, Šri Lanku, Sjevernu Koreju i Katar.

### Angolski građanski rat
Reganova administracija je dala 310 Stinger sistema pokretu UNITA u Angoli.

### Čad
Tokom libijske invazije Čada amerikanci su isporučili Stingere Čadu koji su oborili libijske Su-22 i MiG-23.

## Povezano
* 9K38 Igla

## Reference
Džalaludin Hakani

Mawlawi **Jalaluddin Haqqani** () (1939 - 2014) bio je afganistanski militant, poznat kao osnivač i vođa Hakanijeve mreže, paravojne formacije koja se 1980-ih istakla boreći se sa mudžahedinima u ratu protiv Sovjeta, ali koja je kasnije postala blizak saveznik talibana i suradnik al Qaede, te se poslije američke invazije istakla nizom gerilskih akcija i samoubilačkih napada  protiv američkih snaga i njihovih zapadnih saveznika. U julu 2015. je objavljeno kako je Hakani umro prethodne godine, ali je njegova porodica osporila te navode.

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* Biography of Jalaluddin Haqqani
Terizinosauridi

**Therizinosauridae** ("gušteri žeteoci") je porodica naprednih dinosaura teropoda, koji su bili biljožderi ili svežderi. Fosilni ostaci terizinosaurida pronađeni su u srednjo- i kasnokredskim naslagama u Mongoliji, Kini i Sjedinjenim Državama.

## Klasifikacija
Porodicu Therizinosauridae 1954. je stvorio Evgeny Maleev kako bi ona sadržavala enigmatičnu vrstu *[[Therizinosaurus|Therizinosaurus cheloniformis]]*, za koju je Maleev isprva smatrao da predstavlja vrstu "divovskog guštera poput kornjače." Smatrala se neobičnom životinjom, koja je vjerojatno bila mesožder. Srodnici *Therizinosaurusa* pronađeni su kasnije, ali nisu prepoznati kao takvi neko vrijeme. Ti potpuniji primjerci bili su biljojedi i imali bizarnu kombinaciju osobina koje su se istraživačima činile ornitišijskim i "prosauropodskim". Oni su kolektivno priključeni porodici **Segnosauridae** ("spori gušteri") zbog teških tijela, kratkih nogu i pretpostavljenog sporog života poput onog koji je vodio divovski ljenivac. Naknadna istraživanja pokazala su da segnosauridi nisu bili ni prosauropodi ni ornitišiji, već bizarni teropodi, te da je *Therizinosaurus* također bio njen pripadnik. Budući da je porodica Therizinosauridae dobila naziv prije Segnosauridae, potonja je postala mlađi sinonim prve, unatoč činjenici da je *Therizinosaurus* bio nov dodatak grupi segnosaurida.

Paul Sereno je 1998. prvi put dao filogenetsku definiciju Therizinosauridae tako što ju je definirao kao sve dinosaure bliže *[[Erlikosaurus]]u* nego *[[Ornithomimus]]u*. Kako se srodstvo terizinosaurida sa ostalim teropodima razbistravalao i sve više pripadnika veće grupe terizinosaura otkrivalo, ograničenija definicija za porodični naziv Therizinosauridae postala je prihvaćenija. Sami je Sereno, na primjer, 2005. ponovo definirao naziv tako da on sadrži vrste *[[Therizinosaurus|Therizinosaurus cheloniformis]]*, *[[Nothronychus|Nothronychus mckinleyi]]* i *[[Neimongosaurus|Neimongosaurus yangi]]*.

### Taksonomija
* **Porodica Therizinosauridae**
** *[[Enigmosaurus]]*
** *[[Erliansaurus]]*
** *[[Erlikosaurus]]*
** *[[Nanshiungosaurus]]*
** *[[Neimongosaurus]]*
** *[[Nothronychus]]*
** *[[Segnosaurus]]*
** *[[Suzhousaurus]]*
** *[[Therizinosaurus]]* (tip)

### Filogenija
Dolje predstavljeni kladogram slijedi filogenetsku analizu iz Phila Sentera iz 2007. godine.

## Povezano
* Hronologija istraživanja terizinosaura

## Reference
Gospina batarija

**Gospina batarija** glavna je utvrda  koju je sagradila Austrija početkom XIX. st. u gradu Visu i nazvala ju Levarman. Kada su Talijani zaposjeli otok preimenovana je u Batteria della Madona, danas se naziva Gospina batarija.
Utvrda je imala bateriju od osam topova smještenih na visokom nasipu obzidanom kamenim zidom. Ispod nasipa su se nalazila skladišta i tamnice. U Viškoj bitci 1866. talijanska oklopnjača Formidabile uplovila je u višku luku s još tri manja broda i s utvrdom započela topnički dvoboj koji je završio tako da se je talijanska oklopnjača zapalila i morala se je tako brzo povući da ni sidro nije stigla izvući.

Utvrda je opkoljena jarkom dubokim oko dva metra, a obrambeni zidovi su nakošeni i izgrađeni od obrađenog kamena. Ulaz u utvrdu nalazi se s istočne strane, izgrađen je lučno, s bunjasto obrađenim kamenom. U utvrdu se ulazilo preko pomičnog drvenog mosta, u prostrano pravokutno dvorište na čijem kraju se nalazi bunar za opskrbu vodom. Sa sjeverne strane dvorišta nalazi se visok nasip obzidan visokim kosim zidom nad kojim su nekoć bili smješteni topovi. Ispod nasipa je parabolični kameni svod sa skladišnim prostorima i tamnicom. S južne strane je glavna zgrada s prizemljem i katom u kojoj su bili smješteni zapovjedništvo otoka i vojarna za časnike i vojnike.

Danas je utvrda kulturno središte otoka u kojemu se održavaju izložbe, kazališne predstave, pjesničke večeri. U njoj je smještena Arheološka zbirka Issa, hidroarheološka zbirka, arheološko–etnografska i kulturnopovijesna izložba. Izloženi su predmeti vezani uz ribarstvo, brodogradnju, vinogradarstvo, prijevoz robe te suvremenu povijest.

## Izvori
Big Mac

**Big Mac** (fonetski: "Big Mek"; doslovno: "Veliki Mac") je hamburger koji proizvodi kompanija McDonald's te prodaje u svojim restoranima brze hrane. Sastoji se od dva komada govedine (od po 45,4 g), američkog sira, umaka za salatu hiljadu otoka, zelene salate, krastavca i tri komada lepinje. Prvi put je uveden 1967. godine u Pittsburghu i sa vremenom je postao najpopularniji od svih McDonald'sovih proizvoda.

Big Mac se svog svoje popularnosti i raširenosti po svijetu često koristi kao svojevrsni simbol kapitalizma. Časopis *[[The Economist|Economist]]* ga je koristio kao glavnu referencu za troškove života u pojedinim zemljama - Big Mac Index.

## Vanjske veze

* Official US product information
* Official UK product information
* Official product information for the Chicken Maharaja-Mac 
* The Big Mac Index
* The Big Mac Museum  in North Huntingdon, Pennsylvania
** Photo Tour of Big Mac Museum
Dolina Pandžšir

**Dolina Pandžšir** (također se piše i kao **Panjsheer** ili **Panjsher**;  - *Dare-ye Panjšēr*; doslovno *Dolina pet lavova*) je dolina u sjeverno-središnjem dijelu Afganistana, 150 km sjeverno od Kabula, u blizini planinskog lanca Hindukuš. Nalazi se u pandžširskoj pokrajini, a dijeli su rijeka Pandžšir. Dolina je dom oko 140.000 osoba, među njima i najvećoj afganistanskoj koncentraciji Tadžika. 

Bila je poprište ofenziva koju su Demokratska Republika Afganistan i SSSR vodili protiv antikomunističkih mudžahedina tijekom afgansko-sovjetskog rata od 1980. do 1985., u sklopu pandžširske ofenzive. Dolina je ponovno pretrpjela rat tijekom afganistanskog građanskog rata 1996.-2001. koji se vodio između Talibana i Sjevernog saveza koji je vodio narodni heroj države, Ahmad-šah Masud.

## Izvori
Paktijska pokrajina

**Paktijska pokrajina** je jedna od 34 pokrajine Avganistana. Na istoku je zemlje. Glavni grad je Gardez. Ova pokrajina je ranije uključivala i teritoriju Hostanske pokrajine, koja je nedavno nastala.

Doktor Nadžibulah Ahmadzai, bivši predsednik Avganistana, je iz Paktijske pokrajine. On je rođen u Melanskoj dolini.

Paktija se sastoji od 12 oblasti (centri oblasti su u zagradama):

*Azra (Sur Kac)
*Tsamkani (Čamkani)
*Dand Va Patan (Gondai)
*Gardez (Gardez)
*Zardan (Vaza)
*Zazi (Ali Kel)
*Jani Kel (Jani Kel)
*Laza Mangal (Laza)
*Sajed Karam (Sejed Karam)
*Šamal (Šamal)
*Švak (Švak)
*Zurmat (Zarmal)
Kunarska pokrajina

**Kunarska pokrajina** (pers. کُنَر) jedna je od 34 pokrajine Avganistana. Nalazi se na severoistočnom delu zemlje.

Administrativni centar je grad Asadabad. Površina pokrajine je 4.942 km², sa populacijom od oko 578.500 ljudi. Glavno stanovništvo su Paštuni.