Univerzitet Alabame

**Univerzitet Alabame** (engleski: *University of Alabama*) je javni istraživački univerzitet američke savezne države Alabame koji je osnovan 1831. godine. Sa svojih 36 000 studenata, Univerzitet Alabame najveći je univerzite u ovoj američkoj saveznoj državi. Kao jedan od prvih javnih univerziteta osnovanih početkom 19. stoljeća na jugozapadnim granicama SAD-a, UA ostavio je golem kulturni pečat na ovu saveznu državu, širu regiju ali i naciju u cjelini, a naročito u vremenu Američkog građanskog rata i u pokretu za građanska prava.

## Historija

1818. Kongres SAD-a odobrio je novoosnovanom teritoriju Alabama uspostavu *"seminara za obrazovanje"*. Kada je Alabama primljena u Uniju 14. decembra 1819. kampus seminara je proširen dodatnim zemljištem na ukupno 186&nbsp;km2. Skupština Države Alabame osnovala je seminar 1820. i nazvala ga *Univerzitet Države Alabame* te je osnovala odbor za upravljanje institucijom. Odbor je kao mjesto za kampus odabrao zemljište na rubu Tuscaloose koja je tada bila glavni grad savezne države. Univerzitet je svoja vrata otvorio prvim studentima 18. aprila 1831. godine.

U prvim godinama univerzitet je posebnu pažnju posvećivao izučavanju latinskog i grčkog jezika ali i društvenim i prirodnim naukama. U prvoj deceniji univerzitet je godišnje upisivalo svega oko 100 studenata. Uz to, kako je Alabama bila zabačeno pogranično područje unije, sa velikim površinama tada još uvijek pod kontrolom lokalnih indijanaca, i lošom infrastrukturom, univerzitet nije mogao studentima pružiti zadovoljavajuću razinu visokog obrazovanja. To je za posljedicu imalo da je vrlo mali broj studenata u prvim godinama ostajao na univerzitetu i sticao diplome. Ipak, oni koji jesu često su ostvarivali zapažene karijere u Alabami i ostatku SAD-a.

Pred početak Američkog građanskog rata univerzitet je posjedovao jednu od najvećih biblioteka u zemlji sa ukupno 7000 naslova, a na kampusu je razvijena i živa literarna aktivnost. Ta se aktivnost odvijala kroz nekoliko književnih društava koja su snažno zagovarala južnjački robovlasnički sistem koji je bio od središnje važnosti za univerzitet i saveznu državu. Stroga disciplina bila je jedna od glavnih opsesija univerzitetske uprave u ovome periodu. Studentima je bilo zabranjeno konzumiranje alkohola, psovanje, neodobreno napuštanje kampusa ili sviranje muzičkih instrumenata osim unutar sat vremena posebno određenih za ovu aktivnost. Rektor Landon Garland lobirao je, i 1860 dobio dopuštenje zakonodavaca da univerzitet pretvori u vojnu školu.

Mnogi kadeti koji će naknadno diplomirati na univerzitetu naknadno će služiti u južnjačkoj vojsci Konfederacije. Kao osvetu, sjeverne će snage spaliti kampus 4. aprila 1865. te će od požara ostati sačuvano samo 4 zgrade. Univerzitet je ponovo otvoren 1871. godine, a 1880. Kongres mu je dodijelio 162&nbsp;km2 zemlje 250 000 dolara kao djelomičnu kompenzaciju za štete nastale u ratu.

Prvim studenticama odobreno je pohađanje univerziteta 1892, ali pod uslovima da su starije od osamnaest godina, i da upisuju drugu godinu nakon što su prvu uspješno završile na drugoj instituciji i položile prijemni ispit. 1893. prvih je deset djevojaka upisalo studije, a 1897. djevojkama je odobreno upisivanje u na prvu godinu studija.

U toku Drugog svjetskog rata univerzitet je bio jedna od 131 institucije koja je obrazovala kadrove za američku mornaricu.

Prvi pokušaj uvođenja integriranog međurasnog obrazovanja na univerzitetu dogodio se 1956. kada je 3. februara Autherine Lucy uspješno upisala diplomski studij knjižničarstva nakon što je dobila sudsku naredbu kojom je univerzitetu zabranjeno da odbije njezinu aplikaciju na temelju rase. Opravdavajući svoju odluku nasilnim protestima koji su izbili sa ciljem da joj spriječe obrazovanje, univerzitet joj je prvo suspendirao pohađanje nastave, a zatim je i izbacio pod izgovorom da joj nisu u mogućnosti pružiti sigurno obrazovno okruženje. Univerzitet nije uspješno integriran sve do 1963. kada su se Vivian Malone Jones i James Hood registrirali za početak predavanja 11. juna.

U ovom je slučaju guverner George Wallace izveo neslavno Stajanje na vratima škole kojim je želio fizički spriječiti registraciju afroameričkih studenata i proces integracije na univerzitetu. Ipak, njegov je prosvjed prekinut intervencijom predstavnika federalnih vlasti. James Hood je odustao od studija nakon dva mjeseca, da bi se ponovno vratio i 1997. stekao doktorat iz područja filozofije. Malone je ustrajala na studiju i postala je prva afroamerikanka koja je diplomirala na ovom univerzitetu, a 2000. univerzitet joj je dodijelio i doktorat. Izbacivanje Autherine Lucy poništeno je 1980. godine nakon čega se i ona vratila na studije i 1992. stekla magisterij na Univerzitetu Alabame. Kasnije u svom životu, guvernet Wallace se ispričao zbog svog prijašnjeg protivljenja međurasnoj obrazovnoj integraciji. Univerzitet je 2010. podigao toranj sa satom koji je ponio ime po ovih troje studenata.

2011. Tuscaloosu je pogodio snažan tornado u kojem je smrtno stradalo šest studenata Univerziteta Alabame koji su živili u privatnim smještajima van kampusa.

## Kampus

U toku godina, kampus Univerziteta Alabame porastao je od malog kampusa sa ukupno sedam zgrada do kampusa u čijem se sastavu nalazi preko 295 zgrada te univerzitetski arboretumom. Prema *Campus Squeeze's 20 Most Beautiful Colleges in the USA* kampus Univerziteta Alabame proglašen je 17. najljepšim među javnim i privatnim univerzitetima u SAD-u.

## Akademski život
Najveći dio studentske populacije na univerzitetu čine studenti koji pohađaju preddiplomske četverogodišnje studije. Univerzitet je akreditiran od nacionalno priznatog tijela za visokoškolsku akreditaciju na jugu SAD-a- *Južne asocijacije koledža i škola* (engleski: *South Association of Colleges and Schools*). Univerzitet ima značajnu istraživačku aktivnost i svrstan je red institucija sa *visokom istraživačkom aktivnošću* (ispod grupe sa *vrlo visokom istraživačkom aktivnošću*). Univerzitet slijedi klasičnu podjelu na jesenji, proljetni i dodatni ljetni semestar. 2.6% studenata su međunarodni studenti iz 61 zemlje. Za jesen 2012. univerzitetu je pristiglo 26,409 aplikacije za preddiplomske studije od kojih je prihvaćeno njih 14,019 te je upisano 6,371 studenata. 22% koji upisuju studij prilaže rezultate SAT ispita sa prosječnim rezultatima od 1490 do 1870 bodova. 75% ih prilaže rezultate ACT ispita sa prosječnim rezultatima od 22 do 30 bodova.


Image:Shelby UA.jpg|Shelby dvorana
Image:AlabamaNatMuseum.jpg| Prirodoslovni muzej Alabame
Image:Malone Hood Plaza University of Alabama northeast view.jpg|toranj sa satom posvećen prvim afroameričkim studentima
Image:BDS Night (Iron Bowl 2006).jpg|Univerzitetski stadion
Image:Sigma Alpha Epsilon Building.jpg|Zgrada Sigma Alpha Epsilon


## Bivši studenti
* Džimi Vels
* Harper Lee
* Antonio McDyess
* Gerald Wallace
* Robert Horry
* Jim Nabors
* Sela Ward

## Povezano
*Visoko obrazovanje u Sjedinjenim Američkim Državama
*Akreditacija institucija za visoko obrazovanje u SAD-u

## Vanjske veze
* Official UA website

## Reference