1693.

***1693.*** bila je redovna godina koja počinje u četvrtak po Gregorijanskom kalendaru i redovna godina koja počinje u nedjelju po Julijanskom kalendaru.
__NOTOC__
## Događaji
### Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak

* januar - Patrijarh Arsenije III obilazi manastir Lepavinu.
* januar? - Veliki turski rat: pregovori o primirju - preko holandskog ambasadora ponuđeno desetogodišnje primirje po principu *uti possidetis* ali sultan odbija (zapravo "Beogradski predlozi" od prošle jeseni).
* 11. 1. - Potres na Siciliji 1693.: erupcija Etne izaziva po nekim procjenama najjači potres u povijesti Italije (7,4 po Richterovoj ljestvici) koji pogađa Siciliju i dijelove Malte, te pokreće tsunamije. U njemu je poginulo oko 60.000 osoba..
* 27. 3. - Dimitrie Cantemir nakratko nasleđuje oca kao vojvoda Moldavije, ali Turci postavljaju Constantina Ducu.

### April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj
* 5. 4. - Predlog generala Hajzlera da se srpske čete podrede carskim zapovednicima, a civili nasele na Kumansko polje između Dunava i Tise, odn. da se zanatlije i trgovci presele u Budim i Peštu.
* april - Izdat ferman hercegovačkom paši da ne čini smetnje mitropolitu Simeonu pri sakupljanju dažbina, istaknuto pravo da ih ima pravo pobirati i od katolika - ali Mlečani mu nisu dozvolili povratak u Tursku.
* 18. 5. - Rat Velike alijanse: snage Luja XIV napadaju Heidelberg. Francuzi osvajaju grad četiri dana kasnije i raznose tornjeve dvorca uz pomoć eksploziva.
* maj - Okončana Suđenja vešticama iz Sаlema: oslobođeni preostali optuženi.
* jun - Umro hrvatski ban Nikola Erdödy, kralj Leopold će na molbu Hrvata imenovati grofa Adama Batthyányja (do 1703).
* jun - Srbi iz kraja oko Marče se okupili u Lipovčanima, poručuju unijatskom episkopu Isaiji Popoviću da se "ostavi zagrebačkog biskupa" inače bi se moglo desiti da jednog dana izginu i on i kaluđeri.
* 27. 6. - Bitka kod Lagosa: francuska flota pobjeđuje nizozemsku i englesku flotu kraj Portugala, opljačkano mnogo trgovačkih brodova.
* jun-jul - Austrijske vlasti neuspešno pokušavaju regrutovati dve srpske regimente za rat protiv Francuske; ipak Antonije Znorić sa 1.000 ljudi se nalazi na francuskom frontu.

### Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan
* 29. 7. - Bitka kod Neerwindena: snage kralja Williama III. poražene u Belgiji.
* 31. 7. - Ravanički kaluđeri dobili od ruskih careva darodavnu povelju da svake sedme godine mogu dolaziti u Rusiju da bi dobili pomoć; ove godine i hilandarski jeromonah Jov sakuplja milostinju u Rusiji.
* 4. 8. - 12. 9. - Neuspešna austrijsko-srpska opsada Beograda, ali veliki vezir odvraćen od pohoda ka Erdelju. Veliki vezir prozvao grad "Hajrul-bilad" ("Mesto sreće"), posetio ga i sultan Ahmed II.
* 14. 9. - Galikanizam: kralj Luj XIV obaveštava papu da je izdao naređenje protiv Deklaracije francuskog sveštenstva iz 1682.

### Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac
* 4. 10. - Bitka kod Marsaglie: Francuzi potukli savojsku vojsku blizu Torina.
* 11. 10. - Francuske snage osvajaju Charleroi (do 1698).
* oktobar - Patrijarh Kalinik I hirotonisao Nektarija Zotovića za hercegovačkog mitropolita. Ove godine je mitropolit Visarion preneo sedište Mitropolije dabrobosanske u Sarajevo.
* jesen - Podvojvoda Jovan Monasterlija stavljen pod zapovedništvo generala Stahremberga (deo Hajzlerovog plana).
* 18. 11. - Županijski sud odlučio da se Srbi proteraju iz Pečuja jer nisu poštovali uniju sa katoličkom crkvom (nije sprovedeno).

### Kroz godinu
* Morejski rat: Mlečani osvojili i razorili Gabelu (ili '94?).
* Za sremskog unijatskog episkopa postavljen Petar Ljubibratić; Pečujski sud doneo odluku da se pravoslavni Srbi proteraju iz grada, na zahtev biskupa Radonjaja; Srpska milicija ukinuta kao samostalno telo, stavljena pod komandu carskih generala.
* Pravoslavna crkva u mletačkoj Dalmaciji: episkopa Vasilija nasleđuje Nikodim Busović-Šibeničanin (do 1707), patrijarh Arsenije III mu zamera što mu nije došao da ga on zavladiči, a ne filadelfijski arhiepiskop Melentije Tipaldi, unijat (potvrdiće ga 1696).
* Popovski, ljubomirski i trebinjski Srbi odlučili da se presele u mletačku Dračevicu. Iguman Teofil Radulović pobegao sa 30 kaluđera iz manastira Tvrdoš u Herceg Novi.
* Kralj priznao pravo Hrvatskoj na priključenje Like i Krbave, ali obnova županijskog uređenja ostaje samo na papiru.
* U Lici izbija Prva Brinjska buna zbog neopravdanog ubiranja desetine od žita i sijena. Spor između karlovačkog generalata i ogulinskog kapetana zbog "Vlaha" (Srba) u Plaškom, Otoku, Gomirju i još nekim selima.
* Pećki patrijarh Kalinik I Skopljanac zlostavljan u Jedrenu; Ahmed, sin Jegen-pašinog ćehaje, proglašen naslednikom "monaha Arsenija", u šta su uračunata i crkvena dobra.
* Austrijanci (Sigbert Heister) zauzeli Vilagoš i Jenopolje.
* Religijski razdor između švicarskih i alsaskih anabaptista. Sljedbenici Jakoba Ammanna postaju Amiši.
* Tajno društvo Vitezovi apokalipse se organizira u Italiji
* *[[Academia Operosorum Labacensium]]* se osniva u Ljubljani
* John Locke objavljuje knjigu *Neka razmišljanja o obrazovanju*
* William Penn objavljuje svoj prijedlog o Europskoj federaciji, *Esej o sadašnjem i budućem miru u Europi*
* zima 1693/94 - Malo ledeno doba: veoma hladna zima u Francuskoj povrh loše žetve 1693. rezultiraju jednom od najvećih gladi u 17. veku; velika glad 1693-94 ubija 1,7 miliona Francuza.

## Rođenja

* 7. 2. - Ana, ruska carica († 1740)
* 7. 3. - Carlo della Torre di Rezzonico, papa Klement XIII. († 1769)
* mart - James Bradley, astronom († 1762)
* 3. 4. - John Harrison, časovničar († 1776)
* 17. 6. - Johann Georg Walch, njemački teolog († 1775)
* 8. 8. - Laurent Belissen, francuski skladatelj († 1762)
* ? - Louis Dominique Cartouche, francuski odmetnik († 1721)

## Smrti

* 6. 1. - Mehmed IV, bivši sultan (* 1642)
* 7. 2. - Paul Pellisson, francuski pisac (* 1624)
* 13. 2. - Johann Kaspar Kerll, njemački skladatelj (* 1627)
* 27. 3. - Constantin Cantemir, knez Moldavije (* 1612)
* 5. 4. - Anne Marie Louise d'Orléans, vojvotkinja Montpensiera (* 1627)
* 17. 4. - Jakub Ticin, lužički lingvista (* 1656)
* 25. 5. - Madame de La Fayette, francuska spisateljica (* 1634)
* jun - Nikola Erdödy, hrvatski ban
* 19. 9. - Janez Vajkard Valvasor, slovenski plemić i geograf (* 1641)
* 4. 11. - Frane Divnić, glazbeni pisar i zborovođa (* 1612)
* 24. 11. - William Sancroft, Nadbiskup Canterburyja (* 1616)

## Izvori

;Literatura
* Ferdo Šišić. *[http://hr.wikisource.org/wiki/Hrvatska_povijest._Drugi_dio_%28%C5%A0i%C5%A1i%C4%87%29/Poglavlje_V. Hrvatska povijest. Drugi dio /Poglavlje V.]*. (hr Wikizvor)
* *Historija naroda Jugoslavije II*, Školska knjiga Zagreb, 1959
* *Istorija srpskog naroda*, Treća knjiga, prvi tom, Srbi pod tuđinskom vlašću 1537-1699, SKZ Beograd 1993,  (III-1)
* *Istorija srpskog naroda*, Četvrta knjiga, prvi tom, Srbi u XVIII veku, SKZ Beograd 1986 (IV-1)

## Vanjske veze