Bitka kod Nantesa

**Bitka kod Nantesa** se odigrala 29. juna 1793. godine za vrijeme Rata u Vandeji između francuskih republikanskih snaga na jednoj, i vandejskih pobunjenika okupljenih u Kraljevsku i katoličku vojsku na drugoj strani. U njoj su republikanske snage, usprkos brojčane inferiornosti, pobunjenicima nanijele težak poraz koji je značajno doprinio gušenju ustanka nekoliko mjeseci kasnije, te tako imao značajan efekt na dalji tok Francuske revolucije.

## Pozadina

U Vandeji, oblasti na zapadu Francuske, se njeno, pretežno ruralno, stanovništvo od samog početka opredijelilo protiv Revolucije, te su prvi neredi zabilježeni 1791. godine. Nezadovoljstvo je još više pojačano uspostavom Republike i njenim mjerama za nadzor katoličkog svećenstva, te pogubljenjem svrgnutog kralja Luja XVI koga se smatralo mučenikom. Rat Prve koalicije i odluka vlasti iz Pariza da se zbog nje provede mobilizacija je u proljeće 1793. godine dovela do niza pobuna koje republikanske vlasti i njene vojne snage, uglavnom raspršene po malobrojnim izoliranim garnizonima, nisu bile u stanju ugušiti. Pobunjenici, koji su se prozvali Kraljevskom i katoličkom vojskom, su preuzeli nadzor nad cijelom pokrajinom sa izuzetkom Nantesa, velikog i relativno bogatog grada čije je stanovništvo uglavnom činila buržoazija i radnička klasa, daleko sklonija Revoluciji.

20. juna 1793. se vodstvo pobunjenika sastalo u Angersu i dogovorilo da se Nantes, koji je također imao značajno strateško značenje, zauzme. Četiri dana kasnije je republikanskom garnizonu poslan ultimatum sa zahtjevom za predaju. Pobunjenici su zauzeli obližnje mjesto Ancenis, a potom izradili plan da se grad 29. juna napadne iz dva različita pravca.

## Tok bitke

28. juna je sjeverna pobunjenička kolona prilikom pokušaja prijelaza rijeke Loire oko 30&nbsp;km sjeverno od grada, odbijena od strane republikanske artiljerije. Iako je nedugo potom pronađen slabo branjen prijelaz te rijeka uspješno forsirana, to je dovelo do odgađanja napad i spriječila pobunjenike da Nantes napadnu istovremeno sa sjevera i juga.

Pobunjenici su na južne prilaze gradu stigli 29. juna u 7 sati ujutro. Republikanske snage su ih spremno dočekale i odbile napade,  a zbog čega se težište operacija prenijelo na sjever. Tamo je vođa pobunjenika (*generalissimo*) Jacques Cathelineau uspio potisnuti, ali ne i razbiti republikance kojima je podršku pružala nadmoćna artiljerija. U jednom je jurišu Cathelineau, koji je lično vodio svoje ljude, teško ranjen, a nakon čega su se pobunjenici počeli povlačiti. Iako o gubicima ne postoji precizni podaci, većina historičara smatra da je u borbama poginulo oko 300 republikanskih vojnika i oko 1500 pobunjenika. Više od tjedan dana kasnije, 8. jula, gradske vlasti Nantesa su izdale naredbu da se nesahranjeni mrtvaci pokupe i sahrane i masovne grobnice.

## Posljedice

Iako su je historičari kasnije proglasili odlučnom, bitka kod Nantesa ispočetka nije bitno promijenila situaciju u Vandeji. Građani Nantesa su još nekoliko tjedan živjeli u strahu od novog napada, a pobunjenici, iako značajno demoralizirani svojim prvim porazom, zadržali nadzor nad Vandejom. Cathelineau je ranama podlegao 14. jula, lišivši ih tako najsposobnijeg i najkarizmatičnijeg zapovjednika. Situacija se nedugo potom počela mijenjati u korist republikanaca kada su u Vandeju stigla vojna pojačanja, uključujući garnizon iz Mainza kojem je nakon višemjesečne opsade dozvoljeno da se povuče sa oružjem i opremom. Zahvaljujući njima je ustanak je do kraja godine bio brutalno ugušen.

## Vanjske veze
* Bataille de Nantes sur le site ''HistoiredeVendée.com''.
*   Ernest Colon : Cartes de lieux de batailles durant la guerre de Vendée