open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Istočni Azarbajdžan

**Istočni Azarbajdžan** (perz. آذربایجان شرقی; *Āzarbājdžān-e Šarki*, punim imenom استان آذربایجان شرقی; *Ostān-e Āzarbājdžān-e Šarki*) je jedna od 31 iranske pokrajine. Smještena je na sjeverozapadu zemlje, a omeđena je Ardabilskom pokrajinom na istoku, Zandžanskom pokrajinom na jugu, Zapadnim Azarbajdžanom na zapadu, te suverenim državama Armenijom i Azerbajdžanom na sjeveru. Pokrajina se prostire na 45.491 km², a prema popisu stanovništva iz 2006. godine u njoj je živjelo 3,603.456 stanovnika. Sjedište Istočnog Azarbajdžana je grad Tabriz.

## Okruzi
* Adžabširski okrug
* Aharski okrug
* Azaršaherski okrug
* Bonapski okrug
* Bostanabadski okrug
* Čarujmački okrug
* Džolfski okrug
* Haštrudski okrug
* Heriški okrug
* Hodafarinski okrug
* Hurandski okrug
* Kalejbarski okrug
* Malekanski okrug
* Marandski okrug
* Maraški okrug
* Mijanski okrug
* Oskuanski okrug
* Sarapski okrug
* Šabestarski okrug
* Tabriški okrug
* Varzakanski okrug

## Vanjske veze
* Službene stranice Istočnog Azarbajdžana 
* Encyclopædia Iranica ''Azerbaijan''
* UNESCO: ''Arasbaran Biosphere Reserve'' 
* UNESCO: ''Lake Urmia Biosphere Reserve'' 
* Istraživački park Istočnog Azarbajdžana 
;Ostali projekti
30. vijek pr. n. e.

**30. vijek pne.** je vijek koji je počeo godine 3000. pne. a završio godine 2901. pne.

----
## Događaji

* 3000. pne. - Prva dinastija Egipta: Djer, drugi faraon Egipta, započinje vladavinu, koja traje 41 godinu.
* 3000. pne. - Caral, započinje gradnja prvog grada u Amerikama.
* Razvoj grnčarije u Amerikama
* Osnovana Civilizacija Doline Inda
* 2925 - 2776. pne. - Ratovi Prve dinastije u Egiptu
* cca. 2920. pne. - Djet, treći faraon Egipta.
* 2900. pne. - Početak Ranog dinastičkog perioda I u Mezopotamiji.

## Značajne osobe

## Pronalasci, otkrića, pojave
* *Shekal* se pojavljuje u Mezopotamiji kao monetarna i mjerna jedinica, v. drevni sistem mjera.
Džer

**Džer** je drugi po redu egipatski kralj Prve dinastije, sin Horusa-Ahe, te otac Džeta i Merneit. Maneton mu daje ime **Athothis** ili**Atoti**.
Amerike

**Amerike** su zemlje zapadne hemisfere ili Novog svijeta koje se sastoje od kontinenata Sjeverna Amerika i Južna Amerika sa svim pridruženim otocima i regijama. Amerike pokrivaju 8.3% ukupne površine Zemlje (28.4% kopna) i sadrže 14% svjetskog stanovništva. 

Izraz je relativno nov i predstavlja nešto jasniju alternativu izrazu **Amerika**, koji može značiti i cijelu kopnenu masu ili Sjedinjene Američke Države. Originalni izraz se koristio za ono što se ponekad smatra jednim kontinentom ili superkontinentom , pri čemu *Amerike* predstavljau skupni izraz za kopnenu masu i pojedine regiju u njemu. Kada se koristi za kopnenu masu, izraz koji odgovara *Americi* ili *Amerikama* su *[[Eurazija]]*, koja se sastoji od Evrope i Azije, odnosno *[[Eurafrazija]]*, koja označava Euraziju i Afriku.

## Vanjske veze

* The Naming of America 
* Organization of American States http://www.oas.org
* America noviter delineata / M. Merian, fecit. 1633 Map of North and South America, hosted by the Portal to Texas History.
Džet

**Džet** je bio treći egipatski kralj iz Prve dinastije, sin Džera, brat i muž Merneit, te otac Dena. Njegovo ime znači guja.

Malo se zna o njegovoj vladavini, ali je postao poznat zahvaljujući grobnoj steli. Ona je ukrašena njegovim Horus imenom, i pokazuje specifični egipatski stil koji se u to vrijeme već bio razvio. Njegova vladavina je zabilježena u izgubljenim ili uništenim dijelovima Kamena iz Palerma.

## Literatura
* Toby A. H. Wilkinson, *Early Dynastic Egypt*, Routledge, London/New York 1999, , 73-74 
* Toby A. H. Wilkinson, Royal Annals of Ancient Egypt: The Palermo Stone and Its Associated Fragments, (Kegan Paul International), 2000.

## Povezano
* Faraon
* Popis faraona
* Prva dinastija Egipta

## Vanjske veze

* Egyptian kings: Djet
Močvara

**Močvare** su dijelovi kopna s povremeno vrlo vrlo mokrim, muljevitim dnom sa stajaćom vodom. Nalaze se najčešće u riječnim nizinama ili uz jezera. U močvarama se, za razliku od tresetišta, ne stvara treset. 

To je životni okoliš u kojem ne rastu stabla, ponekad ima grmova, a općenito se tu nalaze ekološke zajednice koje uspijevaju na mokrom mineralnom pa do organskom tlu, a mogu opstati samo uz neprekidni višak vode. Razgraničenje između močvara i drugih tipova biotopa nije jednostavno. One su međuoblik između drugih biotopa kao što su tresetišta, vodene površine koje se isušuju ili mokre livade i grmišta. Tipične biljne vrste su iz rodova *[[Eupatorium]]* i *[[Lysimachia]]*, kao i neke druge biljne zajednice koje su vrlo važne kao "paša" za leptire i druge kukce. 

Mnoge su močvare ugrožene ili su u prošlom stoljeću i ranije potpuno isušene zbog potreba poljoprivrede za obradivim površinama ili iz zdravstvenih razloga (malarija). U novije vrijeme je došlo do promjene odnosa prema močvarama. Shvaćen je njihov značaj za ukupnost čovjekove životne sredine, i česti su uspješni napori za renaturiranjem tih područja.
Tona

**Tona** je jedinica za masu ali nije prihvaćena kao osnovna jedinica u SI sistem.

## Definicija

**Jedna tona se definiše kao 1000 [[kilogram]]a ili 1 mega [[gram]].**

**1 T = 1000&nbsp;kg = 1 000 000 g

1 T = 1*10<sup>3</sup> kg = 1*10<sup>6</sup> g**

## Izvedene jedinice

## Povezano
* Bruto-registarska tona
Bukurešt

**Bukurešt** (rumunjski: *Bucureşti*) je glavni i najveći grad u Rumunjske. Grad je 2011. godine brojio 2.272.163b stanovnika. Godine 1931. grad je imao samo 638.000 stanovnika; brzi rast doveo je do nestašice stambenih objekata.

## Geografija
Rijeka Dâmboviţa dijeli Bukurešt na dva dijela, a adminstrativno je podijeljen na šest dijelova, dok okolni ruralni dio čini sedmi. Površina administrativnog područja je oko 300&nbsp;km². Nadmorska visina iznosi 88 metara, a grad je udaljen 265&nbsp;km od Crnog mora i 65 kilometara od Dunava.

Bukurešt je poznat i kao Balkanski Pariz; kroz grad prolaze dva velika bulevara, a velik dio zgrada izgradili su strani arhitekti, najčešće Francuzi i Talijani. Rumunjski arhitekti razvili su stil sličan francuskom, a razlog tomu je što se većina imućnijih Rumunja prije dolaska komunizma školovala u Francuskoj. Nakon dolaska komunista na vlast sve se više grade zgrade strogog izgleda koje je bilo lakše i jeftinije izgraditi, ali je Bukurešt i dalje ostao grad parkova i lijepe arhitekture. Klima je u Bukureštu jako oštra, ovaj kraj nema proljeća i jeseni; zime su hladne s jakim vjetrovima, a ljeta su vruća i suha.

## Historija
Tragovi naseljenosti sežu u kameno doba, ali grad je zapravo osnovan 1479. Najpoznatije su građevine Rumunjski parlament (nakon Pentagona druga najveća zgrada na svijetu – 270 x 270 x 89 m), Palača Pravde, Pantheon, Athenaum, Narodna banka, Predsjednička palača, Glavna sveučilišna knjižnica, Kraljevski dvorac i mnoge druge (uključujuči i preko 100 muzeja).

Zlatno doba Bukurešta bilo je između dva svjetska rata; grad su u drugom svjetskom ratu teško bombardirali Saveznici. Sljedeća velika nesreća koja je pogodila Bukurešt bila je 1977. kada je u potresu poginulo preko 1500 ljudi. Sljedeći potres dogodio se 1990., ali je šteta bila mnogo manja. Velika je bila i materijalna šteta za vrijeme revolucije 1989.

Bukurešt je kako kulturno tako i ekonomsko i industrijsko središte. S oko jednom desetinom stanovništva Rumunjske Bukurešt ostvaruje 21% BDP-a i oko četvrtinu indutrijske proizvodnje, a dvije trećine cjelokupnog poreza Rumunjske plaćaju građani i tvrtke iz Bukurešta.

## Vanjske veze

* Country Profile from BBC News.
* Romania Article and Country Profile from Encyclopaedia Britannica
* Romania Profile from Balkan Insight.
* 
* Romania information from the United States Department of State.
* Portals to the World from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov
* Romania  at *UCB Libraries GovPubs*.
* 
* 
* Key Development Forecasts for Romania from International Futures.
* Romanian Law and Miscellaneous – English 
* Službene stranice okruga 
* Istoria numelor județelor din România
Organ (anatomija)

:*Ovaj članak se odnosi na organ u [[anatomija|anatomskom]] smislu. Za ostala značenja riječi, pogledajte članak [[organ]].*

**Organ** (od grčkog, *organon*, na latinskom, *organum*, "oruđe, instrument") je skupina tkiva koja vrši specifičnu funkciju ili grupu funkcija. Organi koji su zajednički životinjama su: srce, pluća, mozak, oči, stomak, slezena, gušterača (pankreas), bubrezi, jetra, crijeva, koža, materica, mokraćna bešika, kosti. Skupina povezanih organa čini organski sistem.

## Vitalni ljudski organi
Vitalni ljudski organi su unutrašnji organi ljudskog tijela koji su neophodni za održavanje života. Bez svih vitalnih organa i njihovog normalnog rada u ljudskom tijelu, normalni život i njegovo normalno održavanje su nemogući. U ove organe spadaju:
* **[[mozak]]**, koji reguliše bioritam disanja, srčanog pulsa, proizvodnje hormona, čulnih informacija i pokreta mišića
* **[[srce]]**, koje održava tok kiseonikom obogaćene krvi kroz tijelo
* **[[pluća]]**, koja udišu vazduh i prenose kiseonik u krv
* **[[jetra]]**, koja otklanja celularne otpatke iz krvi i prebacuje ih u mokraćnu bešiku
* drugi organi povezani s probavom hrane i njenog odstranjivanja iz tijela su takođe vitalni u smislu dugoročnog opstanka. Međutim postoji mnogo ljudi koji žive bez važnih tjelesnih organa, poput bubrega, slezene ili crijeva.
Umbrija

**Umbrija** je planinska regija u Centralnoj Italiji, u dolini rijeke Tiber. Umbrija graniči s regijama Toskana (na zapadu), Marke (na istoku) i Lacij (na jugu). Regija pokriva 8456&nbsp;km² i dom je za 834,000 žitelja (po popisu iz 2003.).

Regija je dobila ime po plemenu Umbri, koji su se tu naselili u 6. stoljeće pne.. Njihov jezik je bio umbrijski, srodan latinskom.

Današnja Umbrija je, u osnovi, posve različita regija Italije od Rimske Umbrije, koja se u vrijeme rimskog imperija protezala preko većeg dijela današnje regije Marke, sve do Ravene, no bez zapadne obale rijeke Tiber 

Glavni grad regije je Perugia. Regija je podijeljena u dvije provincije: Perugia, sa 59 komuna i Terni, sa 33 komune.

Važniji gradovi:

* Assisi
* Città di Castello
* Deruta
* Foligno
* Gubbio
* Montefalco
* Narni
* Orvieto
* Perugia
* Spoleto
* Terni
* Todi

## Historija

## Vanjske veze

* Službene stranice regije Umbrija 
* Umbria.org
* Gazetteer of Umbria
* Umbria 2000 
* ArgoNet 
* Umbria Online
* Umbria A La Carte 
* AboutUmbria.com 
* Umbria Eventi
* PrimItaly: Umbria
* Umbria Turismo.it 
* IGM (Istituto Geografico Militare) mape Umbrije 
* Umbria Tourism
* Umbria Travel 
* ItalianVisits.com: Umbria
* SlowTrav.com: Umbria 
* FarmHouse Umbria
Drevni sistem mjera

Kroz historiju je postojalo mnogo mjernih jedinica. Mnoge od njih su bile nejasne i netočne. Iako su nekada imale isti izvor, njihove vrijednosti su se znale razlikovati od države do države. To ne smije dovesti do zaključke da su sve bile netočne. Često su poslužile za precizna mjerenja i vijekovima služile kao standard. Tako je dužina stranice Velike piramide u Gizi 235 m imala toleranciju od 15 mm, i to prije 4500 godina.lkkbb

## Mezopotamski sistem
### [[Dužina]]
* *kù?* -- lakat (sumerski). Akadsko *amatu*. Bakrena palica *[[Nippur|Nipurskega]] lakta*, prva znana standardna palica, je označavala sumerski lakat od 51,72 cm oko godine 1950. pn.e. Bila je podijeljena na četiri jedinica, a svaka od njih na 16 jedinica. Babilonski lakat je vjerojatno ikmao 48 cm. Tako je unutarnji kvadrat babilonskega tornja ima razmjere 120 x 120 lakata..
* stopa -- njegovu vrijednost od 26,45 cm je odredio sumerski vladar Gudea iz Lagaša oko godine 2575. pne.. To je najstariji poznati standard za dužinu.
* palac (prst) -- 1 / 16 stope ili 1 / 30 lakta
* stadij -- 148.5 m
* parasang -- babilonska stara morska milja (liga) je 5,6 km

### Površina
* *sar* -- 
* *iku* -- 
### Prostor
* *log* -- 
* *homer* -- 
### Težina i novac
* *šekal* -- 
* *mina* -- 60 *šekalov*
### Vrijeme
* godina -- 
* tjedan -- 
* sat --

## Vanjske veze
- na engleskom:
* Dictionary of Units of Measurement 
* Units of measure
* Unit systems 
* Mile measurements 
* Mesopotation bibliograpy 
* Old units of measure
* Measures from Antiquity and the Bible
* Greek measure 
* More on the schoinos
* Measuring length in Ancient Egypt 
* Egyptian units
* Egypt unidades, pesos e medidas
* Las Matemáticas en el Antiguo Egipto
* Irrational numbers and pyramids 
* Sekeds and the Geometry of the Egyptian Pyramids 
* English Customary Weights and Measures 
* Alte Längenmaße und ihre Bedeutung 
* Projekt zur Erschliessung historisch wertvoller Altkartenbestände 
* Scandinavian units 
* Swedish units
29. vijek pr. n. e.

2**9. vijek pne.** je vijek koji je počeo godine 2900. pne. a završio godine 2801. pne.

## Događaji
*  2900. pne. &mdash; Počinje druga faza gradnje Stonehengea (do ca. 2600 pne.) - drvena struktura i kremacioni grobovi.
* 2850. pne.&mdash;: Početak perioda Tri Uzvišena i Pet Careva u Kini.
*  2850. pne. &mdash;: Polunomadski stočari, mešavina ljudi iz Jamna kulture i Istočnoevropskog neolita dolaze u Skandinaviju - prethodni farmeri, koji su tu živeli oko 1000 godina, ubrzo nestaju, današnji Skandinavci su uglavnom potomci pridošlica.
* 2890. pne.&mdash;Egipat: Faraon Qa'a umire. Kraj Prve dinastije, početak Druge dinastije. Faraon Hotepsekhemwy počeo vladati.
* 2900 &ndash; 2334. pne.&mdash;Mezopotamski ratovi Ranog dinastičkog perioda
* U 29. vijeku pne. (2874. pne.?) uvedena godina od 365 dana u drevnom Egiptu, s fiksnim lunarnim danima od 30 dana + 5 epagomenalnih dana http://www.leidenuniv.nl/nino/aeb93/aeb93_8.html 
* Ur postaje jedan od najbogatijih gradova Sumera http://www.iraqdirectory.com/en/aboutiraq.asp .

## Značajne osobe
* Fu Hsi, legendarni vladar Kine (traditionalni datumi: 2852. pne.-2738. pne.)
Momčilo Krajišnik

**Momčilo Krajišnik** (rođen 20. 1. 1945 u Sarajevu, umro 15. 9. 2020) bio je bivši bosanskohercegovački političar srpskog porijekla i jedan od čelnika Republike Srpske, koji trenutno predstavlja najviše rangiranog funkcionara na prostoru bivše Jugoslavije koji je na Haškom sudu osuđen zbog ratnih zločina.

Prije bavljenja politikom, Krajišnik je bio osuđen zbog pronevjere u poduzeću Energoinvest, ali mu je nakon osam mjeseci provedenih u zatvoru odlukom Vrhovnog suda tadašnje SR BiH presuda preinačena u oslobađajuću.

Godine 1990. se priključio Srpskoj demokratskoj stranci, a nakon što je na prvim demokratskim izborima u BiH pobijedila koalicija tri nacionalne stranke, izabran je za predsjednika Skupštine BiH.

Nakon što se godine 1992. formirala Srpska republika Bosna i Hercegovina, preteča današnje Republike Srpske, Krajišnik je napustio svoju dužnost i postao predsjednikom novoformirane Narodne skupštine SR BiH, kasnije Narodne skupštine RS. Za vrijeme rata je stekao nadimak "Mr. No" zbog svoje nepopustljivosti u pregovorima s predstavnicima međunarodne zajendice. Nakon Daytonskog sporazuma i formiranja novih državnih institucija je godine 1996. kao postao član Predsjedništva BiH, a tu dužnost napustio 1998. godine.

## Optužnica i suđenje
Od strane Tužiteljstva Haškog suda je optužen za zločine vezane uz etničko čišćenje i genocid za vrijeme rata. 3. 4. 2000. su ga uhapsili francuski komandosi u okviru SFORa, te sproveli u pritvor Suda u Nizozemskoj. Nakon smrti Slobodana Miloševića, Krajišnik je bio najviše rangirani politički funkcionar u tom zatvoru. 27. 9. 2006. je osuđen na 20 godina zatvora za ratne zločine, ali je oslobođen optužbi za genocid. Na slobodi je od 30.avgusta 2013,jer je izdržao dve trećine kazne.

## Reference

## Vanjske veze

* Krajisnik Indictment
Tri Uzvišena i Pet Careva

**Trojica Uzvišenih i pet careva** () su bili mitološki vladare Kine od oko 2850. pne. do 2205. pne., što je doba koje prethodi dinastiji Xia.

## Trojica Uzvišenih
Trojica Uzvišenih, za koje se ponekad koristi izraz **Tri Suverena**, su po predaji bili bogovi-kraljevi odnosno polubožanstva koja su svojim magičnim moćima poboljšavali život svog naroda. Zahvaljujući svojoj uzvišenoj vrlini doživjeli su duboku starost i vladali u periodu velikog mira.

Trojici Uzvišenih se pripisuju različiti identiteti u različitim kineskim historijskim tekstovima. *[[Zapisi velikog historičara]]* Sime Qiana kao njihova imena navode:
* Nebeski suveren (天皇), koji je vladao 18.000 godina
* Zemaljski suveren (地皇), koji je vladao 11.000 godina
* Ljudski suveren (泰皇 or 人皇), koji je vladao 45.600 godina

*Yundou shu* (運斗樞) i *Yuanming bao* (元命苞) za njih navode da su:
* Fuxi (伏羲)
* Nüwa (女媧)
* Shennong (神農)
Fuxiju i Nüwi, odnosno bračnom paru boga i božice, se pripisuje da su bili praoci čovječanstva nakon katastrofalne poplave, isto kao što se za Shennonga navodi da je izmislio zemljoradnju i prvi koristio biljke u ljekovite svrhe.

*Shangshu dazhuan* (尚書大傳) i *Baihu tongyi* (白虎通義) su Nüwu zamijenili sa Suirenom (燧人), pronalazačem vatre. *Diwang shiji* (帝王世紀) je Nüwu zamijenio sa Žutim carem (黄帝), mitskim pretkom Han Kineza.

## Pet Careva
Pet Careva su bili legendarni, moralno savršeni kraljevi-mudraci. Po *Zapisima velikog historičara* to su bili:
* Žuti car (黄帝)
* Zhuanxu (顓頊)
* Car Ku (嚳)
* Car Yao (堯)
* Car Shun (舜)

Yao i Shun su također poznati kao *Dva Cara*, a, zajedno s Yuem Velikim (禹), osnivačem dinastije Xia, se smatraju uzornim vldarima i moralnim primjerima koje su u kasnijoj kineskoj historiji koristili konfucijanci. *Shangshu Xu* (尚書序) i *Diwang shiji* uvode Shaohaoa (少昊) umjesto Žutog cara.

*[[Pjesma Chua]]* (楚辭) kao Pet Careva navodi bogove - strane svijeta:
* Shaohao (istok)
* Zhuanxu (sjever)
* Žuti car (centar)
* Shennong (zapad)
* Fuxi (jug)

*[[Knjiga obreda]]* (禮記) izjednačuje Pet Careva s Pet Loza (五氏), koje tvore:
* Youchao-shi (有巢氏)
* Suiren-shi (燧人氏)
* Fuyi (伏羲氏)
* Nüwa (女媧氏)
* Shennong (神農氏)

U određenom smislu, prvi historijski Car Kine bio je Qin Shi Huang (秦始皇), koji je uveo novi izraz za "Cara" (*huangdi* 皇帝) kombinirajući nazive "uzvišeni" (*huang* 皇) i "bog-kralj" (*di* 帝).

## Povezano
* Popis neolitskih kultura u Kini
* Car Kine
New Deal

**New Deal** nju diːl (engl.: novo poslovanje, nova pogodba), naziv za niz ekonomskih i upravnih mjera koje je 1930-ih donijela administracija američkog predsjednika Franklina Delanoa Roosevelta u svrhu suzbijanja posljedica Velike ekonomske krize. Karakteristike te politike je bila za SAD dotada nezapamćeno uplitanje države u privredu, odnosno zamjena dotadašnjeg sistema temeljenog na slobodnom tržištu i monetarizmu sa sistemom temeljenim na intervenciji, odnosno povećanoj kontroli države nad bankama, industrijom, kao i stimuliranju potrošnje. Kao jedan od autora ovog programa se često navodi britanski ekonomist John Maynard Keynes.

Pošto je najvidljivija posljedica krize bila nezaposlenost, mjere New Deala su uključivale osnivanje cijelog niza agencija kojima je svrha bila zapošljavanje, odnosno javni radovi. Osim toga su uvedene kontrole cijena, minimalne nadnice, kao i prvi federalni mirovinski sistem, koji i dan danas postoji pod nazivom *[[Social Security]]*. U svrhu nadzora nad bankama je osnovana Komisija za vrijednosne papire i burzu (SEC) i Federalna korporacija za osiguranje depozita (FDIC). Danas također postoji i Uprava doline Tenneseeja, osnovana u svrhu federalnog nadzora nad vodama.

Iako se New Deal često navodi kao primjer uspješne reforme kapitalističkog sistema, oporavak američke privrede je išao prilično sporo, a Rooseveltove mjere su izazivale žestoke otpore. 1937. je ponovno otpočela recesija. Američka privreda se oporavila tek za vrijeme drugog svjetskog rata zahvaljujući vojnim narudžbama.

## Vanjske veze

* Cantril, Hadley and Mildred Strunk, eds. ''Public Opinion, 1935-1946'' (1951) , massive compilation of many public opinion polls from US, UK, Canada, Australia, and elsewhere.
* FDR Cartoon Archive, 2000+ original editorial cartoons 
* New Deal Document Library 
* New Deal Photo Library 
* Fireside Chats of Franklin D. Roosevelt 
* National Youth Administration (in Texas)
* Arthur Schlesinger, Jr. ''The Age of Roosevelt''  (3 vol, 1957-60).
* Powell, Jim ''How FDR's New Deal Harmed Millions of Poor People''
Semerket

**Semerket** je bio šesti kralj Drevnog Egipta iz Prve dinastije koji je vladao oko godine 2950. pne. Bio je sin Anedžiba i kraljice Betrest. Iako se malo zna o njegovoj vladavini, Semerket je izgleda imao problema tokom vladavine sudeći po zapisima Manethona.

Manethon tvrdi da su se dogodile brojne katastrofe za vrijeme Semerkhetove vladavine, i to pripisuje činjenici da je Semerket bio uzurpator prijestolja. Semerket je namjerno izbrisao Anedžibovo ime s brojnih artefakata, ali je Semerketovo vlastito ime kasnije izbrisano iz Saqqarske liste kraljeva. S druge strane je uspio sagraditi daleko veći grob od Anedžiba usprkos kratke vladavine od 9 godina. Semerket je inače poznat samo na temelju jednog ili dva artefakata i, pto je važnije, Anala Kamena iz Palerma.

## Duljina vladavine
Iako Manethon, svećenik iz 3. vijeka pne., bilježi kako je ovaj kralj vladao Egiptom 18 godina, ta brojka je po svemu duseći dodala jedno desetljeće njegovoj vladavini. Toby Wilkinson u svojoj analizi Kamena iz Palerma u *Royal Annals of Ancient Egypt*, primjećuje kako Kairski fragment Jedan registar III ovog dokumenta daje **"Semerkhetu 8 1/2 godina (brojka je sigurna, jer je cijela vladavina zabilježena."** (Wilkinson: str.78 & 258) Semerketovo kraljevsko ime, zapisano u sereku, takošer je sačuvano u ovoj sekciji dokmumeta—dakle 9-godišnja vladavina može pripadati samo njemu. Wilkinson zajljučuje kako je ovaj kralj vladao 9 punih ili djelomičnih godina na temelju Anala Kamena iz Palerma iz 5. dinastije koji je dao mnogo preciznije podatke za vladavinu kraljeva 1. i 2. dinastije. (Wilkinson: str.80)

Semerket je sahranjen u Grobu U kraljevske nekropole u Umm El Kaabu, kraj Abidosa.

## Literatura
* Toby A. H. Wilkinson, *Early Dynastic Egypt*, Routledge, London/New York 1999, , 79-80
* Toby Wilkinson, Royal Annals of Ancient Egypt: The Palermo Stone and Its Associated Fragments, (Kegan Paul International), 2000.

## Povezano
* Faraon
* Popis faraona
* Prva dinastija Egipta

## Vanjske veze
* Plan of tomb
* Known artifacts
Den (faraon)

**Den** (ili **Dewen**) bio je peti egipatski kralj prve dinastije, sin Džeta i otac Anedžiba. Anali spominju bitke protiv beduinskih plemena na Sinaju za vrijeme njegove vladavine. Bio je prvi koji je koristio titulu "Kralj Donjeg i Gornjeg Egipta" i prvi koji je nosio dvostruku krunu.
Anedžib

Kao peti vladar 1. dinastije, **Anedžib** je slabo poznat i prilično opskuran, te se spominje tek kao natpis na spomenicima. Njegovo ime znači "Čovjek s odvažnim srcem". Bio je sin Dena i Sešemetke, a otac Semerketa, koji ga je svrgnuo.

Anedžibov prethodnik Den uživao je dugu vladavinu od preko 30 godina što sa sobom povlači pretpostavku da je Anedžib bio prilično star kada je preuzeo vlast. Zapisi iz tog doba sugeriraju da je vladao Egiptom u doba političke nestabilnosti i dinastijskog sukoba između Donjeg i Gornjeg Egipta. Za Anedžiba se misli da je potekao iz oblasti gornjoegipatskog grada Abid, poznatog kao Tis, s obzirom da je zapisan kao tinitski kralj na Sakarskoj listi kraljeva. Anedžib je bio priisljen ugušiti nekoliko ustanaka u Donjem Egiptu.

Anedžib je pokopan u grobu 10 u Umm el-Qa'abu u Abydosu.

## Literatura
* Peter Clayton, Chronicle of the Pharaohs, Thames & Hudson Ltd, 1994.
* Nicolas Grimal, A History of Ancient Egypt, Blackwell Books, 1992.
* Toby A. H. Wilkinson, *Early Dynastic Egypt*, Routledge, London/New York 1999, , 78-79
* Toby A. H. Wilkinson, Royal Annals of Ancient Egypt: The Palermo Stone and Its Associated Fragments, (Kegan Paul International), 2000.

## Vanjske veze

* Anedžib
Druga dinastija Egipta

Poznati vladari, u historiji Egipta, za **Drugu dinastiju**.

Prva i **Druga dinastija** drevnog Egipta se često stavljaju pod zajendički naziv, Rani dinastički period Egipta. Glavni grad u to doba je bio Thinis.

Imena vladara Druge dinastije i doba njihove vladavine su predmet rasprave. Za prvih pet vladara, većina izvora se slaže:

Međutim, identitet slijedeća dva ili tri vladara je nejasan: moguće da su neki od njih odvojeno spomenuti pod Horusovim ili *Nebtyjevim* (što znači *dvije*) imenom *i* svojim rodnim imenom; tako da mogu biti sasvim različiti pojedinci ili to mogu biti legendarna imena. Lijevo su spomenuti vladari koje većina egiptologa smješta u period; desno su imena koja dolaze iz Manethonove *Aegyptice*:

S posljednjim vladarom ponovno dolazi do konsenzusa:

Iako Manethon tvrdi da je glavni grad bio u Thinisu, isto kao i u doba Prve dinastije, najmanje tri kralja su pokopana u Saqqari, što sugerira da se centar moći pomakao u Memfis. Osim toga se vrlo malo može reći od događajima tokom ovog perioda; godišnji zapisi na Kamenu iz Palerma su očuvani samo na kraju vladavine Raneba i u dijelovima vladavine Nynetjera. Jedan važan događaj se možda dogodio za vrijeme vladavine Khasekhemwyja: mnogi egiptolozi čitaju njegovo ime ("Dvije sile su okrunjene") kao obilježavanje unije Gornjeg i Donjeg Egipta.

## Vanjske veze

* Ancient Egypt: The Second Dynasty
Hotepsekhemwy

**Hotepsekhemwy**, isto tako poznat kao **Bedjau** ili **Baunetjer** (na grčkom **Boethos**), bio je prvi kralj Druge dinastije Egipta. Ime mu znači "dvije sile su u miru". Malo se zna o njegovoj vladavini .

Moguće je da je Hotepsekhemwy postao faraon ženidbom za princezu. Tako ne znamo je li bio u srodstvu sa starom thinitskom lozom vladara ili ne. Nije poznato da li je bio sin faraona Qa'aa, ali je moguće da mu je bio zet. Bez obzira na to, sagradio mu je spomenike i vjerojatno organizirao pogreb. Pečati s natpisom "Hotepsekhemwy" su pronađeni van grobnice Qa'aa u Abydosu.

Grob mu je identificiran u Saqqaru; unutrašnjost nije očuvana, ali su zato pronađeni ostaci vanjskog zida.

Manethon mu pripisuje vladavinu od 38 godina.

## Literatura
* Toby A. H. Wilkinson, *Early Dynastic Egypt*, Routledge, London/New York 1999, , 83-84

## Povezano
* Faraon
* Popis faraona
* Druga dinastija Egipta

## Vanjske veze
* Egyptian kings: Hotepsekhemwy
Interkalacija

**Interkalacija** je ubacivanje prijestupnog dana, tjedna ili mjeseca kako bi kalendarske godine bile u skladu s godišnjim dobima.
 
Solarna godina se ne sastoji od cijelih dana, ali se kalendarska godina mora sastojati od cijelih dana. Jedini način da se to pomiri jest variranje broja dana u kalendarskoj godini.

U mnogim kalendarima se to čini tako da se običnoj godini od 365 dana doda dodatni dan (**prijestupni dan** ili **interkalarni dan**): to čini prijestupnu godinu od 366 dana.

Edikt iz Canopusa, koga je izdao faraon Ptolemej III, Euerget od Egipta godine 239. pne., odredio je sistem prijestupnih godina.

U gregorijanskom kalendaru kao i julijanskom kalendaru koji mu je prethodio, interkalacija se provodi dodavanjem jednog dana mjesecu februaru svake prijestupne godine. U julijanskom kalendaru se to čini svake 4 godine. U gregorijanskom kalendaru se godine djeljive sa 100, ali ne 400, izuzimaju od interkalacije radi poboljšane točnosti.

Solarna godina također nema cijeli broj lunarnih mjeseci, pa se lunisolarni kalendar mora koristiti promjenljivim brojem mjeseci u godini. To je obično 12 mjeseci, ali se nekad 13. mjesec (**interkalarni** ili **embolizmički** mjesec) dodaju godini.

ISO 8601 uključujue godinu od 52 tjedna. Svaka godina koja ima 53 četvrtka ima 53 tjedna; taj dodatni tjedan se može nazivati interkalarnim.

Određivanje ima li godinu interkalaciju se može računati prema (julijanskom, gregorijanskom ili hebrejskom kalendaru ili odrediti kroz promatranje (iranskog kalendara).

## V. kalendar
* Kalendar 
* Bahá'í kalendar i Ayyám-i-Há
* Julijanski kalendar 
* Gregorijanski kalendar 
* Iranski kalendar 
* Hebrejski kalendar 
* Hindu kalendar 
* Kineski kalendar 
* Islamski kalendar (interkalacija je zabranjena)
* Prijestupna sekunda
Indokina

**Indokina**, odnosno **Indokineski [[poluotok]]**, je dio Indija u Jugoistočnoj Aziji a obuhvaća njene dijelove koji od azijskog kopna ulaze u Južno kinesko more.

Naziv je izveden od ranijeg naziva francuske kolonije "Francuska Indokina", koja je obuhvaćala velike dijelove poluotoka, a povezan je i s kulturnim utjecajima koje su na to područje imali Kina (na Vijetnam) i Indija (na Kambodžu, Laos i Tajland).

*Indokineski poluotok* leži između Sijamskog (često se naziva i Tajlandski zaljev) i Tonkinškog zaljeva, oba zaljevi Južnokineskog mora, koje je, opet, rubno more Tihog oceana (Pacifika). U zemljopisnom smislu, na poluotoku su cijela Kambodža, južni dio Laosa, istočni dio središnjeg Tajlanda i središnji i južni dio Vijetnama, područja jugoistočno od zamišljene crte između Bangkoka kao najzapadnije točke Indokineskog i najistočnije točke Malajskog poluotoka, i Tonkinškog zaljeva.

Sjeverno odnosno sjeverozapadno od te crte, poluotok prelazi u azijski kontinent. 

*Indokina* se sastoji od područja slijedećih država:
* u užem smislu, samo nekadašnja kolonijalna Francuska Indokina:
:* Kambodža
:* Laos
:* Vijetnam
:* istočni dio danas središnjeg dijela Tajlanda i Isaan
* u širem smislu, koristi se i naziv *kopneni dio Jugoistočne Azije*, što uključuje:
:* Poluotočni dio Malezije (Malajski poluotok, ali ne i malajske otoke)
:* Mianmar (ranije Burma i dio Britanske Indije do 1937.)
:* Tajland (ranije Siam)

## Otoci
U područje *Indokine* ubrajaju se još i otoci:
* Dao Phu Quốc
* Ko Chang
* Ko Kut

Glavna religija ovog područja su Theravada i Hinayana budizam. U Vijetnamu prevladava Mahayana budizam, dok je Malezija multireligiozna sa islamom kao glavnom religijom, a budistima, hinduistima i kršćanima kao najvećim manjinama.
Kaa

**Kaa** je bio posljednji kralj Prve dinastije Egipte. Imao je prilično veliku grobnicu u Abydos površine 30 x 23 metra ili (98,5' x 75,5 stopa). (Clayton:str.25) Manethon mu pripisuje 26 godina vladavine čemu u prilog ide veličina njegove grobnice u Abydosu. Otisak pečata s imenom Hotepsekhemwyja je pronađen blizu ulaza u grob Kaaa (Grob Q) od strane Njemačkog arheološkog instituta sredinom 1990-ih. Ovo otkriće je bilo protumačeno kao dokaz da je Kaa bio pokopan—i dakle naslijeđen—od strane Hotepsekhemwyja kao što tvrdi Manethonov Epitom. Grob jednog od Qáa'ovih državnih službenika—izvjesnog plemića po imenu Merka—sadržavao je predmete visoke kvalitete. To kao i visoka kvaliteta brojnih kraljevskih stela koje prikazuju kralja sugerira kako je Kaaova vladavina bila prilično stabilan i prosperitetan vremenski period.

## Otkriće
Prije 1967. je bio potpuno nepoznat u arheološkim artefaktima sve dok Muzej u Louvreu nije kupio fino izrezbarenu vapnenu stelu koja pokazuje kralja zagrljenog od strane boga Horusa s jastrebovom glavom. (Clayton: str.25) http://xoomer.alice.it/francescoraf/hesyra/dyn3-Qa_Hedjet.htm Otada su također pronađene brojne oznake godina koje datiraju iz njegove vladavine,a koje su pronađene na groblju Prve dinastije u Umm el-Qa'abu u Abydosu. Za Kaaa se vjeruje da je vladao Egiptom oko godine 2900. ili 2800. pne.

## Napomene

## Literatura
* Peter Clayton, Chronicle of the Pharaohs, Thames & Hudson Ltd, 1994.
* Toby A. H. Wilkinson, *Early Dynastic Egypt*, Routledge, London/New York 1999, , 80-81
Merneit

**Merneit** je bila kraljica za vrijeme 1. dinastije drevnog Egipta i sestra-žena Djeta. Ona i Djet su bili djeca Djera. Sa svojim bratom je bila majka majka Dena.

Neko vrijeme je vladala Egiptom sudeći po grobnom kompleksu koji joj je posvećen u Abydosu i Saqqaru. Dio njenih grobnih dobara je uključivao oko 20 Egipćana, koji su bili obrtnici. Ne zna jesu li ti ljudi ubijeni ili su umrli nakon nje prirodnom smrću. Postoji stela na kojoj je njeno ime s kraljevskim amblelmom, isto kao i na njenom sarkofagu.
28. vijek pr. n. e.

**28. vijek pne.** je vijek koji je počeo godine 2800. pne. a završio godine 2701. pne.

## Događaji
*  2800. - Ljudi s poreklom sa Pontsko-kaspijske stepe stižu u današnju Švajcarsku, prema istraživanju genoma. (→ Kultura vrpčaste keramike).
* 2775 - 2650. pne. - Ratovi Druge dinastije u Egiptu
* 2750. pne. - Kraj Ranog dinastičkog I perioda, i početak Ranog dinastičkog II perioda u Mezopotamiji. Kulture: Grimizna lončarija na Dijali, Niniva V na severu, Proto-elamski period, ili Suza III, na jugozapadu Irana. 
** ca. 2900-2700 - Ušumgalova stela, na kojoj se možda pominje Aga od Kiša
** ca. 3100-2700 - Blauovi spomenici, možda kameni međaši iz okoline Uruka

## Značajne osobe
* Fu Hsi, legendarni vladar Kine (tradicionalni datumi: 2852. pne.-2738. pne.)

## Pronalasci, otkrića, pojave
* cca. 2750. pne.—Počela izgradnja Silbury Hilla
Silbury Hill

**Silbury Hill** () je dio kompleksa neolitskih spomenuka oko Aveburyja u engleskoj grofoviji Wiltshire (koja uključuje West Kennet Long Barrow), je najviši prehistorijski umjetni brežuljak u Evropi i jedan od najvećih na svijetu.

## Vanjske veze

* British Archaeology magazine article on Silbury 
* 
* SSSI boundary at English Nature's "Nature on the Map" website
27. vijek pr. n. e.

**27. vijek pne.** je vijek koji je započeo godine 2700. pne. a završio godine 2601. pne.

## Događaji
* 2900 - 2334. pne. -- Mezopotamski ratovi Ranog dinastičkog perioda
* 2775 - 2650. pne.—Ratovi Druge dinastije u Egiptu
* Nicanje bristleconskog bora zvanog "Metuzalem" oko 2700. pne., najstarijeg danas živućeg drva 
* 2697. pne.—Prema kineskoj tradiciji, ove godine je Huangdi (Žuti car) ujedinio plemena Centralne Kine. Datum se tradicionalno smatra početkom kineske civilizacije
* 2686. pne.—Egipat: Kraj Druge dinastije i Ranog dinastičkog perioda, početak Treće dinastije i Starog kraljevstva. Faraon Khasekhemwy umro. Faraon Sanakhte počeo vladati.
* 2668. pne. - Faraon Sanakhte umro.
* 2630. pne. - 2611. pne. - Vladavina Djosera, egipatskog faraona.
* 2630 - 2611. pne. - Imhotep, egipatski vezir, gradi Djoserovu piramidu
* 2627 - 2000. pne. - Peru: Izgradnja caralske metropole
* 2613. pne.—Egipt: Kraj Treće dinastije, početak Četvrte dinastije. Faraon Huni umro. Faraon Sneferu počeo vladati.
* 2600. pne. - Kraj Ranog dinastičkog II perioda i početak Ranog dinastičkog IIIa perioda u Mezopotamiji
* 2700. pne. – Mezoamerikanci počinju saditi i pripitomljavati kukuruz.

## Značajne osobe
* Gilgameš, četvrti kralj Uruka u Sumeru.
* Djoser, prvi faraon Treće dinastije Egipta.
* Imhotep, vezir Egipta i arhitekt.
Fanzin

**Fanzin** je ručno izrađena, amaterska publikacija, koju izdaju entuzijasti iz ljubavi, ne zbog profita. Fanzin je medij andergraund scene. Oni su drukčiji od mejnstrim časopisa jer ne dolaze od sistema već od običnih ljudi za ljude. Uradi sam filozofija (*Do It Yourself*) nalaže da sve oko fanzina završimo sami snalazeći se i oslanjajući se jedni na druge. Npr. neko ima štampač, nečija mama može da kopira na poslu itd. Sponzori i reklamame ubijaju fanzin.

Ranije su se fanzini pravili na pisaćim mašinama, pa su se seckali i lepili (to je bila priprema za štampu) i onda nosili na kopiranje. Danas je internet malo potisnuo štampane fanzine jer je lakše izdavati preko interneta. Štampani fanzin se može čitati i napolju, ne morate sedeti pored ekrana. S druge strane, danas mnogo ljudi ima štampač, tako da je nikad lakše štampati fanzin. Mnogi fanzinaši kače svoje fanzine skenirane na internet tako da svako ko želi može da ih odštampa na kućnom štampaču.

## Vanjske veze

* Helly Chery Zine 
* Neradnik
Underground

**Andergraund** ( – "podzemlje") je pridev koji se odnosi na nešto što je "pod zemljom", odnosno van očiju šire javnosti. Kao imenica, aundergraund može da označava celu subkulturu, sistem podzemne železnice u zemljama engleskog govornog područja ili ilegalne aktivnosti.

*Andergraund* (), odnosno *Podzemlje* je i naziv istoimenog filma Emira Kusturice.

Izraz **andergraund** se može odnositi na:

* Andergraund strip, izraz za nekomercijalne stripove
* Andergraund kulturu, izraz koji opisuje brojne alternativne kulture
* Andergraund muziku, muzika koja sadrži određeni prezir prema komercijalno uspešnoj muzici
* Andergraund film, filmovi van mejn-strim ostvarenja
Lokanj

**Lokanj** je selo u opštini Zvornik.

Selo Lokanj se dijeli u dva dijela: Gornji Lokanj i Donji Lokanj.

Lokanj ima oko 800 domaćinstava. U Donjem Lokanju se nalazi OŠ "Nikola Tesla" do 5 razreda. U Gornjem Lokanju se nalazi Pravoslavna Crkva Presvete Bogorodice.

Selo Lokanj ima takođe fudbalski klub:"FK. LOKANJ" (3 liga).
Kontrakultura

**Kontrakultura** (eng. *counterculture*) predstavlja skup vrednosti, radikalno suprotstavljen glavnim vrednostima dominantne kulture. Ona se zalaže za drugačije načine života, drugačije oblike porodice, drugačije forme rada i „ne-karijerizam” kao način odnosa prema radu i životu.

Za razliku od podkultura koje mogu relativno mirno koegzistirati sa vrednostima vladajuće kulture, vrednosti kontrakulture su im potpuno suprotstavljene i teže njihovom ukidanju.

Kontrakulturna omladina se suprotstavlja vladajućoj kulturi i politici na razne načine, protestima, marševima, svirkama, proglasima, grafitima, načinom života. Kontrakultura razvija svoje alternativne “institucije”: andergraund štampu (vidi fanzini), komune, skvotove, alternativne kulturne i socijalne centre, zadruge.

Međutim, kontrakultura uglavnom ne uspeva da u potpunosti ostvari svoj alternativni koncept življenja, obzirom da ne može zahvatiti društvo u celini već samo neke aspekte društvenog života. Ona najčešće zahvata područja duhovne kulture (poezije, muzike, pozorišta, slikarstva, alternativne umetnosti uopšte) ne zahvatajući pri tome celokupnost načina proizvodnje života (ekonomske i političke strukture).

Kontrakultura, kakvu danas poznajemo, je nastala u SAD u decenijama posle II svetskog rata (iako Arnold Tojnbi piše o hipicima u starom Rimu), kao odgovor na rastuće socijalne nejednakosti, nepravde američkog kapitalističkog sistema i rata u Vijetnamu. Nasuprot tome, američki sociolog Rošak (Roszak) smatra da je kontrakultura samo omladinski bunt protiv kulture odraslih.

Kontrakultura 1960-ih u najširem smislu obuhvata pokret bitnika, novu levicu, hipi pokret, antiratni i pacifistički pokret, feminizam, seksualnu revoluciju, pokrete za gej i lezbejska prava, anarho-komune, ekološki pokret, esid kulturu i rok muziku, iako rok muzikom počinje prelazak od kontrakulture ka masovnoj kulturi. Vremenom rok muzika postaje sve više etablirana tako da muziku kontrakulture 1980-ih predstavlja pank.

Iako je kontrakultura 1960-ih predstavljala politički promašaj (nije ostvarila željenu promenu sveta) ona je znatno uticala na liberalizaciju mnogobrojnih sfera života.

## Povezano
* Hipici
* Punk

## Literatura
* Roszak, Theodore (1978) Kontrakultura, Zagreb, Naprijed.
* Sen-Žan-Polen, Kristijana (1999) Kontrakultura, Beograd, Clio.
Međunarodni odnosi

**Međunarodni odnosi** su kako akademska tako i oblast javnog delovanja, grana političkih nauka, koja se bavi spoljnom politikom države unutar **međunarodnog sistema**. Ovo uključuje i uloge međunarodnih organizacija, nevladinih organizacija (NVO), i multinacionalnih korporacija. Pošto se međunarodni odnosi bave analizom i formulacijom spoljne politike, ova oblast može biti pozitivistička ili normativna.

Međunarodni odnosi povezuju mnoštvo različitih oblasti poput političkih nauka, 
ekonomije, filozofije, sociologije, kulturoloških studija i drugih društvenih nauka. Međunarodni odnosi bave se širokim opsegom problema i pitanjima, uključujući i ekološki pokret, nuklearnu opasnost, nacionalizam, međunarodnu pomoć, ekonomski razvoj i ljudska prava.

## Teorije
Postoji mnogo idejnih pristupa teoriji međunarodnih odnosa, uključujući i konstruktivizam, institucionalizam, marksizam, neo-gramšizam, i drugi. Ipak, najdominantnije su škole realizma i liberalizma.

## Historija
Istorija međunarodnih odnosa može da se prati do Vestfalskog mira iz 1648. godine kojim su dati okviri savremenog međudržavnog uređenja, kakav poznajemo danas. Vestfalski mir uveo je nove teze i pojmove u međunarodne odnose: rat više nije posmatran kao borba različitih veroispovesti za istinu, već kao spor dva svetovna, sekularna suverena. Konačno rešenje oružanih sukoba, nakon Vestfalije, nije više bio dogovor teologa i vojnih najamnika. Umesto toga, ovi ugovori došli su u nadleštvo nove kategorije činovnika: profesionalnih diplomata i ratnika, zakletih na vernost služenju državi.

Pre Vestfalskog sporazuma ne može se jasno prepoznati profesija diplomate. Špijuni, izaslanici, glasnogovornici koji su prenosili proglase i deklamacije bili su uobičajeni načini kojima su vladari obaveštavali i upozoravali jedan drugog o svojim namerama. Nakon Vestfalije, diplomatski zanat obavljali su predstavnici višeg staleža, obučeni i opunomoćeni da iznose činjenice, određuju prioritete, potpuno svesni posledica ratnih razaranja.

Takođe, vojska je uglavnom bila vođena od strane preduzimača, koji su primali platu najčešće od pljačke pobeđenih teritorija. Nakon Vestfalije, vojskom je počela da upravlja vojna birokratija koja je počela da regrutuje vojsku i da plaća njihovo izdržavanje uglavnom kroz poreze. Tu su se stvorili okviri uzajamnog dejstva vojske i diplomatije, koja je od tada sve manje težila "pobedi" a sve više "postizanju povoljnog mira".

Rat je, nakon Vestfalije, kako je to primetio Klauzevic (Karl von Clausewitz), postao "jači oblik diplomatije", a bojno polje proširenje pregovaračke sale.

Tek 1919. godine otvoreno je prvo univerzitetsko odeljenje posvećeno međunarodnim odnosima, na univerzitetu *Aberystwyth** u Velsu. Iste godine, *Georgetown University's Walsh School of Foreign Service* osnovala je obrazovni smer "međunarodni odnosi".
Most Golden Gate

**Most Golden Gate** je jedan od najprepoznatljivijih simbola San Francisca.

Most je izgrađen 1937. godine. Ukupna dužina mosta (uključujući prialze) je 2,7 kilometara (1,7 milja). Udaljenost između 2 tornja (glavni luk) je 1280 metara (4,200 stopa), dok je visina do vode 69 metara (220 stopa). Dva tornja se uzdižu na visinu od 227 metara (744 stopa). Promjer glavnih nosećih kablova je 0,91 metara.

Golden Gate most je bio najveći viseći most na svijetu nakon izgradnje 1937. godine, te je odmah postao međunarodni simbol San Francisca. Trenutno je to drugi najveći viseći most u SAD-u, nakon mosta Verrazano-Narrows u New Yorku.

## Vanjske veze

*  Službene stranice mosta 
*  Uprava Golden Gatea
Centar (politika)

U politici, odnosno političkoj teoriji **centar** je naziv koji označava pokrete, stranke i ideologije koji promoviraju umjerene stavove, odnosno pokušavaju pronaći srednji put između ekstrema ljevice i desnice. Ideologija koja promovira politički centar kao alternativu ljevici i desnici naziva se **centrizam**.

Za politički centar se u prošlosti znao koristi izraz **centrumaštvo**, ali je on imao pejorativno značenje, slično kao i izraz *[[močvara (politika)|močvara]]*, koji se koristio za ekvivalent modernog političkog centra u doba francuske revolucije.

## Povezano

* Lijevi centar
* Desni centar
* Radikalni centar
Bristleconski bor

**Bristlecone borovi** su mala grupa stabala borova (porodica Pinaceae, rod *[[Bor (biljka)|Pinus]]*, podsekcija *Balfourianae*) koja može doseći životni vijek dulji od bilo kog drugog danas poznatog živućeg organizma, odnosno do oko 5.000 godina. Postoje tri srodne vrste:
* Stjenjački bristleconski bor *Pinus aristata* u Coloradu, New Mexicu i Arizoni
* Greatbasinski bristelconski bor *Pinus longaeva* u Utahu, Nevadi i istočnoj Kaliforniji
* Bor lisičjeg repa *Pinus balfouriana* u Kaliforniji

Trenutno je najstariji živi orgnizam jedinka *Pinus longaevae* kojoj je dan nadimak "Metuzalem" (po Metuzalemu, najdugovječnijoj ličnosti iz Biblije), lociran u Bijelim planinama istočne Kalifornije, a koja je po mjerenjima uzoraka kore stara 4.700 godina. Služba za šume SAD odbija dati točan položaj "Metuzalema" u bristleconskom šumarku kako bi sačuvala stablo. Brisleconski bor stariji od "Metuzalema", zvan "Prometej", bio je posječen godine 1964. Ostale dvije vrste su također poznate po dugovječnosti, iako ne takvoj kao *P. longaeva*; primjercima obje vrste je izmjerena starost do 3.000 godina.

Bristleconski borovi rastu u izoliranim šumarcima na ili neposredno ispod linije drveća. Zbog niskih temperatura, suhog tla, snažnih vjetrova i kratke sezone rasta, stabla rastu prilično sporo. Drvo je prilično gusto i smolasto, te tako otporno na insekte, gljivice i druge moguće parazite. Kako drvo stari, tako veliki dio njegove kore umire; u prilično starim primjercima se često može pronaći samo prilično uzak pojas živog tkiva koje povezuje korijenje s nešto još uvijek živih grana.

## Povezano
* Drevna šuma bristleconskih borova
* Dendrokonologija ili određivanje starosti po godovima

## Literatura
* Bailey, D. K. 1970. Phytogeography and taxonomy of Pinus subsection Balfourianae. *Ann. Missouri Bot. Gard.* 57: 210-249.
* Richardson, D. M. (ed.). 1998. *Ecology and Biogeography of Pinus*. Cambridge University Press, Cambridge. 530 p.&nbsp;.

## Vanjske veze
* ARKive - images and movies of the bristlecone pine ''(Pinus longaeva)'' 
* Bristlecone pine website
* Arboretum de Villardebelle Images of cones (scroll to bottom of page)
* Gymnosperm Database - ''Pinus aristata''
* Gymnosperm Database - ''Pinus longaeva''
* Gymnosperm Database - ''Pinus balfouriana''
* Companion web site for Nova episode about the Methuselah Tree
* Prometheus: The Martyred One
* NOVA Online: Methuselah Tree (PBS television program, originally broadcast on December 11, 2001)
Metuzalem (drvo)

**Metuzalem** ili **Methuselah** je bristleconski bor u Bijelim planinama Kalifornije, koji je, sa starošću od 4.838 godina, najstariji poznati i dokumentirani živući organizam na svijetu. Ime je dobio po Metuzalemu, biblijskoj ličnosti za koju se govori da je živio 969 godina. Njegov točan položaj nije otkriven javnosti kako bi se stablo zaštitilo od vandalizma.

Još stariji primjerak s nadimkom Prometej, je bio najmanje 5.000 godina star, ali je posječen godine 1964.

Postoje brojne tvrdnje o još starijim primjercima drugih vrsta, ali se one smatraju klonalnim kolonijama, a ne pojedinačnim biljkama.

## Vanjske veze
* Gymnosperm Database
* Info and clips from documentary film
Žuti car

**Žuti Car** ili **Huang Di** () je legendarni kineski suveren i narodni junak za koga se govori da je predak svih Han Kineza. Prema kineskoj tradiciji on je jedan od Pet Careva, te je vladao od 2698. pne. do 2599. pne..

Narodna predaja njegovo povlačenje na zapad u ratu protiv istočnog cara Chi Youa, odnosno bitci kod Zholoua, vidi kao stvaranje nacije Han Kineza.

Žutom Caru se, među brojnim drugim dostignućima, pripisuje otkriće načela Tradicionalne kineske medicine. *Nèijīng* (内經, *Medicinski kanon Žutog Cara*), je navodno napisan u suradnji sa njegovim liječnikom Qi Boom. Međutim, moderni historičari uglavnom tvrde da je on bio sastavljen na temelju drevnih spisa od strane naučnika koji je živio u periodu između dinastija Zhou i Han, više od 2.000 godina kasnije. Njegovo zanimanje za prirodno zdravlje, kao i spriječavanje i liječenje bolesti se smatra razlogom što je živio do dobi od 111 godina, odnosno što je stekao besmrtnost nakon svoje fizičke smrti.

Prema legendi je njegova supruga Lúo Zǔ naučila Kineze da prave svilu od svilenih buba, a njegov historičar Cāng Jié je stvorio prve znakove kineskog pisma.

Legenda kaže da je Žuti Car izmislio magični kompas za vrijeme bitke protiv Chi Youa koji je koristio pješčanu oluju da bi kamuflirao svoju vojsku. Zahvaljujući kompasu, Žuti Car je otkrio gdje se Chi You nalazi i tako ga pobijedio. Pokretna stolica u njegovoj kočiji je također bila kompas koji bi uvijek pokazivao na jug, koji Kinezi uvijek smatraju dobrim Feng Shui. Za njega se također govori da je igrao ulogu u stvaranju guqina, zajedno s Fuxijem i Shennongom, kao i da je izmislio najstariji oblik kineskog kalendara, pa se današnji seksagesimalni ciklusi broje na osnovu njegove vladavine.

Stvarno postojanje Žutog Cara je, u najboljem slučaju, upitno. Period njegove vladavine prethodi pisanoj kineskoj historiji za više od tisuću godina. Zato se pretpostavlja da su priče o njegovim podvizima lako bile preuveličane, odnosno da su u potpunosti apokrifne.

## Žuti Car u popularnoj kulturi

* Huang Di se pojavljuje kao Bog u strateškoj igri  koju je proizvela Sierra Entertainment, današnji odjel Vivendija. U igri je on zaštitnika lova i ima vještine s kojima ljude može voditi u bitku.
* U kopnenoj Kini su snimljene su TV-drame koje prikazuju život Huang Dija. Međutim, njihova historijska točnost je upitna. One su polu-fikcijske jer se uglavnom fokusiraju na borilačke vještine, Wuxiju i dramu.
* Žuti Car se pojavljuje kao junak priče Jorgea Luisa Borgesa "Fauna i ogledalo." Britanski fantasy pisac China Mieville je potom napisala njen svojevrsni nastavak u obliku postapokaliptičke pripovjetke "The Tain" u svojoj zbirci priča - "Looking for Jake."

## Povezano
* Car Kine
* Tri Uzvišena i Pet Careva

## Literatura

* The Yellow Emperor

## Vanjske veze
* The Yellow Emperor