Dizenterična ameba

**[[Dizenterična]] ameba** () je anaerobna parazitska protista, vrsta amebe iz roda *[[Entamoeba]]*. Većinom parazitira u primatima. Pretpostavlja se da je oko 50 miliona ljudi zaraženo ovim parazitom. I drugi sisari (poputa pasa i mačaka) se mogu inficirati dizenteričnom amebom, ali se pretpostavlja da nisu značajni prenosioci ove bolesti.

Aktivni stadijum dizenterične amebe (trofozoit) postoji samo u krajnjem domaćinu i u „svežem“ fecesu, dok ciste uspevaju da prežive u vodi, vlažnom zemljištu i hrani. Posle ingestije (gutanja) cisti, razvija se stadijum trofozoita i uzrokuje infekciju u digestivnom traktu.

Infekcija ovom vrstom amebe može dovesti do različitih bolesti, poput amebijaze, amebne dizenterije, ili amebnog apscesa jetre. Simptomi infekcije uključuju dizenteriju, dijareju, gubitak mase, nesvestice, bol u stomaku i prisustvo ameba. Amebe se mogu zarivati u zid (epitel) creva, uzrokujući karakteristične flašolike lezije, i potom dospeti u krvotok. Putem krvi, amebe dospevaju do ostalih vitalnih organa domaćina, najčešće do jetre i pluća, a ponekad i do mozga ili slezine.  

Dizenterična ameba je slična ostalim crevnim amebama, naročito intestinalnim komensalima iz istog roda (*Entamoeba*), te sâm mikroskopski pregled nije dovoljan za razlikovanje vrsta i ustanovljavanje infekcije. Ponekad se u citoplazmi dizenteričnih ameba mogu videti ingestovana crvena krvna zrnca.

## Osobine vrste i parazitske manifestacije
{| class="wikitable" border="2" cellpadding="5" cellspacing="0" align="center"
|-
|width="200pt" align="center"| **vrsta**
|width="400pt" align="center"| *Entamoeba histolytica*
|-
|width="200pt" align="center"| **uzročnik bolesti:** 
|width="400pt" align="center"| amebijaza; amebna dizenterija; ekstraintestinalna amebijaza, akutni amebni hepatitis; pleuropulmonalna amebijaza; amebijaza kože
|-
|width="200pt" align="center"| **infektivni stadijum** 
|width="400pt" align="center"| cista
|-
|width="200pt" align="center"| **krajnji domaćin** 
|width="400pt" align="center"| čovek
|-
|width="200pt" align="center"| **način zaražavanja** 
|width="400pt" align="center"| preko usta (oralno)
|-
|width="200pt" align="center"| **nalin transmisije** 
|width="400pt" align="center"| ingestija (gutanje) stare ciste u zaraženoj hrani ili vodi 
|-
|width="200pt" align="center"| **stanište**
|width="400pt" align="center"| tanko i debelo crevo
|-
|width="200pt" align="center"| **patogeni stadijum** 
|width="400pt" align="center"| trofozoit
|-
|width="200pt" align="center"| **način kretanja** 
|width="400pt" align="center"| pseudopodije
|-
|width="200pt" align="center"| **pokreti** 
|width="400pt" align="center"| aktivni, progresivni i usmereni
|-
|width="200pt" align="center"| **[[jezgra]]** 
|width="400pt" align="center"| izgled „Ring and dot" (prsten i tačka): periferni hromatin i sentralni kariosom
|-
|width="200pt" align="center"| **razmnožavanje** 
|width="400pt" align="center"| mitotička binarna fisija
|-
|width="200pt" align="center"| **[[patogeneza]]** 
|width="400pt" align="center"| litička nekroza (nalik na flašolike rupe u presecima gastointestinalnog trakta
|-
|width="200pt" align="center"| **načini stvaranja ciste (incistiranje)** 
|width="400pt" align="center"| zaštitni i reproduktivni
|-
|width="200pt" align="center"| **dijagnostika u [[laboratorija|laboratoriji]]** 
|width="400pt" align="center"| najčešće direktnim razmazom stolice (DFS) i bojenjem (ne omogućava determinaciju do nivoa vrste); enzim-imunoesej (EIA); indirketna hemaglutinacija (IHA); antigenska detekcija monoklonalnih antitelima; PCR za determinaciju vrste. Uzgajanje u kulturi: uzorci stolice na Robinsconocom ili Džonsovom medijumu
|-
{| border="0"
|colspan="2" align="center" bgcolor="khaki"| **stadijum trofozoita**
|-
|width="200pt" align="center"| **dijagnostički karakteri** 
|width="400pt" align="center"| ingestovani eritrociti; jasno odvojena jezgra
|-