Otvoreno pismo Kominterne članovima KPJ

**Otvoreno pismo IK Kominterne članovima KPJ** je bio apel iz travnja 1928. godine (druga, ispravljena verzija je štampana svibnja 1928) na prevazilaženje frakcijskih sukoba u KPJ.

Otvoreno pismo je pozivalo članove KPJ da učine kraj frakcijskim borbama i formiraju radničko rukovodstvo.

## Pozadina

I pored prividnog jedinstva ispoljenog na Trećem kongresu KPJ, frakcijska borba između levice i desnice je nastavljena. Na Osmoj konferenciji zagrebačke partijske organizacije februara 1928. godine dogovoreno je da se od Kominterne zatraži pomoć u borbi protiv frakcija u KPJ.

Kominterna je odlučila da interveniše i sazvala partijsku konferenciju u Moskvi. Međutim, veliki deo jugoslovenske delegacije je uhapšen u Gracu (Sima Marković, Miloš Marković, Andrija Hebrang, Matija Brezović, Vicko Jelaska, Milorad (ili Milija) Petrović, Dragomir Marjamović, Milan Delić, Đuro Salaj i Jakob Zorga) i svi zajedno su vraćeni jugoslovenskoj policiji.

Konferencija, zapravo savjetovanje, je ipak u krnjem sastavu održano.

## Usvajanje pisma

Izvršni komitet Kominterne je u travnju 1928. godine sazvao savjetovanje rukovodećeg aktiva KPJ u Moskvi. Na savjetovanju su potvrđeni antifrakcijski zaključci Osme zagrebačke konferencije. Na tom sastanku, Filip Filipović je rekao:

Savjetovanje u Moskvi je završilo usvajanjem »Otvorenog pisma« članovima KPJ.

## Sadržaj pisma

Izvršni komitet Kominterne je 13. travnja 1928. uputio Otvoreno pismo članovima KPJ u kojem ih poziva da učine kraj frakcijskim borbama i formiraju radničko rukovodstvo partije. Otvorenim pismom Izvršnog komiteta Komunističke internacionale, međunarodni centar komunističkog pokreta neposredno se obratio jugoslavenskim komunistima pozivajući ih, u prvom redu radnike, u borbu protiv frakcionaštva i »koterijaštva« u KPJ, i s lijeve i s desne strane. Izvršni komitet KI je u »Otvorenom pismu« dao ocjenu situacije na Balkanu i u Jugoslaviji, iznio kratak historijat KPJ, potvrdio odluke II, III i IV plenuma CK KPJ u pogledu njihove analize privrednog i političkog stanja i kritike nedostataka, osudio neprincipijelnost obiju frakcija, njihove greške i postavio opću liniju za budući rad Partije. Za stanje u KPJ, Kominterna je ocijenila, da su podjednako bili krivi vodeći krugovi i desne frakcije i »ljevičara«. Obje grupe, u toku niza godina, »nisu učinile ništa da bi pokazale masama kako Partija postoji i njihovu borbu vodi«.

Jedina partijska organizacija kojoj je odano priznanje u »Otvorenom pismu« KI bila je Mjesna organizacija KPJ u Zagrebu koja je, po ocjeni Kominterne, pokazala da »KPJ ima zdravo članstvo, koje zna da čvrstom radničkom rukom zavede poredak u Partiji.« 

## Posledice

Nakon savetovanja, IK Kominterne je postavio privremeno rukovodstvo KPJ, Biro Centralnog komiteta, iz kojeg su eliminirani "elementi frakcionaštva". U novom rukovodstvu je kao predstavnik Kominterne, najuticajnija ličnost bio Filip Filipović. Radi prihvatanja otvorenog pisma, Kominterna je iste godine uputila u Jugoslaviju desetak partijskih instruktora KPJ, među kojima su bili Milan Gorkić, Jovan Mališić i Đuro Đaković. Filip Filipović dolazi u Zagreb. Boravi oko tri mjeseca i rukovodi akcijom provođenja »Otvorenog pisma« u partijskim organizacijama.

Đuka Cvijić, vođa leve frakcije, je bio jedan od prvih koji se složio s Otvorenim pismom. Beogradska organizacija ga u početku ne prihvata.

## Povezano
* Komunistička partija Jugoslavije
* Sukob leve i desne frakcije u KPJ

## Izvori