Žene narodni heroji Jugoslavije

U Narodnooslobodilačkoj vojsci Jugoslavije borilo se preko sto hiljada žena, od kojih je oko 25.000 poginulo. Od oko 40.000 žena, koliko je ranjeno tokom NOB-a, preko 3.000 su postali teški invalidi. Za narodne heroje proglašena je 91 žena, a njih 3.344 dobilo je Partizansku spomenicu 1941. Više od 2.000 žena postale su oficiri Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije. Žene-borci su bile: delegati, politički komesari, komandiri i komandanti, referenti saniteta, bolničarke, borci, puškomitraljesci, bombaši, partijski i skojevski rukovodioci i odbornici Narodnooslobodilačkih odbora. Od oko 1.700.000 Jugoslovena, koliko je stradalo tokom Drugog svetskog rata, oko 620.000 su žene, a samo u logorima ih je ubijeno više od 282.000. 

Od 91 žene, koliko je proglašeno za narodne heroja, njih 73 je poginulo tokom NOB-a, dok je samo njih 17 odlikovano za života. Za prvog narodnog heroja proglašena je, 15. oktobra 1943. godine, Marija Bursać, borac-bomabaš Desete krajiške brigade. Prva žena koja je za života odlikovana Ordenom narodnog heroja je Spasenija Cana Babović, koja je odlikovana 5. jula 1952. godine. 

## Spisak žena narodnih heroja Jugoslavije
* **[[Jelisaveta Andrejević Aneta]]** (1923–1943), za narodnog heroja proglašena 9. oktobra 1953. godine 
* **[[Vera Aceva]]** (1919–2006), Ordenom narodnog heroja odlikovana 27. novembra 1953. godine 
* **[[Spasenija Cana Babović]]** (1908–1977), Ordenom narodnog heroja odlikovana 5. jula 1952. godine 
* **[[Rajka Baković]]** (1920–1941), za narodnog heroja proglašena 24. jula 1953. godine 
* **[[Olga Ban]]** (1926–1943), za narodnog heroja proglašena 26. septembra 1973. godine 
* **[[Malči Belič]]** (1908–1943), za narodnog heroja proglašena 27. novembra 1953. godine 
* **[[Anka Berus]]** (1903–1991), Ordenom narodnog heroja odlikovana 24. jula 1953. godine 
* **[[Vera Blagojević]]** (1920–1942), za narodnog heroja proglašena 6. jula 1953. godine 
* **[[Persa Bosanac]]** (1922–1943), za narodnog heroja proglašena 23. jula 1952. godine 
* **[[Milka Bosnić]]** (1928–1944), za narodnog heroja proglašena 17. maja 1974. godine 
* **[[Marija Bursać]]** (1921–1943), za narodnog heroja proglašena 15. oktobra 1943. godine 
* **[[Anka Butorac]]** (1905–1942), za narodnog heroja proglašena 14. decembra 1949. godine 
* **[[Marija Vidović Abesinka]]** (1924–1942), za narodnog heroja proglašena 27. novembra 1953. godine 
* **[[Rada Vranješević]]** (1918–1944), za narodnog heroja proglašena 5. jula 1951. godine 
* **[[Đina Vrbica]]** (1913–1943), za narodnog heroja proglašen 24. jula 1953. godine 
* **[[Majda Vrhovnik]]** (1922–1945), za narodnog heroja proglašena 5. jula 1951. godine 
* **[[Milica Vučetić]]** (1920–1944), za narodnog heroja proglašena 27. novembra 1953. godine 
* **[[Milica Vučinić]]** (1921–1943), za narodnog heroja proglašena 13. jula 1953. godine 
* **[[Ljubica Gerovac]]** (1919–1942), za narodnog heroja proglašena 27. novembra 1953. godine 
* **[[Božidarka Damjanović-Marković Kika]]** (1920–1996), Ordenom narodnog heroja odlikovana 9. oktobra 1953. godine 
* **[[Nada Dimić]]** (1923–1942), za narodnog heroja proglašena 7. jula 1951. godine 
* **[[Đuka Dinić|Đurđelina Đuka Dinić]]** (1913–1943), za narodnog heroja proglašena 6. jula 1945. godine 
* **[[Rezeka Dragar]]** (1913–1941), za narodnog heroja proglašena 15. jula 1952. godine 
* **[[Dara Dragišić]]** (1921–1944), za narodnog heroja proglašena 9. oktobra 1953. godine 
* **[[Andreana Družina]]** (1920–2021), Ordenom narodnog heroja odlikovana 22. jula 1953. godine 
* **[[Kata Dumbović-Kovačić]]** (1903–1941), za narodnog heroja proglašena 20. decembra 1951. godine 
* **[[Ovadija Estreja Mara]]** (1922–1944), za narodnog heroja proglašen 11. oktobra 1953. godine 
* **[[Savka Javorina-Vujović]]** (1918–2002), Ordenom narodnog heroja odlikovana 9. oktobra 1953. godine 
* **[[Vida Janežić Vilma Lučka]]** (1914–1944), za narodnog heroja proglašena 22. jula 1953. godine 
* **[[Ravijojla Janković Rava]]** (1919–1944), za narodnog heroja proglašena 20. decembra 1951. godine 
* **[[Lizika Jančar Majda]]** (1919–1943), za narodnog heroja proglašena 27. novembra 1953. godine 
* **[[Olga Jovičić]]** (1920–1942), za narodnog heroja proglašena 20. decembra 1951. godine 
* **[[Vera Jocić]]** (1923–1944), za narodnog heroja proglašena 20. decembra 1951. godine 
* **[[Elpida Karamandi]]** (1920–1942), za narodnog heroja proglašena 11. oktobra 1951. godine 
* **[[Milka Kerin Pohorska]]** (1923–1944), za narodnog heroja proglašena 21. jula 1953. godine 
* **[[Slava Klavora]]** (1921–1941), za narodnog heroja proglašena 27. novembra 1953. godine 
* **[[Milanka Kljajić]]** (1924–1943), za narodnog heroja proglašena 27. novembra 1953. godine 
* **[[Dragica Končar]]** (1915–1942), za narodnog heroja proglašena 23. jula 1952. godine 
* **[[Fana Kočovska-Cvetković]]** (1927–2004), Ordenom narodnog heroja odlikovana 9. oktobra 1953. godine 
* **[[Danila Kumar]]** (1921–1944), za narodnog heroja proglašena 20. decembra 1951. godine 
* **[[Milka Kufrin]]** (1921–2000), Ordenom narodnog heroja odlikovana 23. jula 1953. godine 
* **[[Antonija Kuclar]]** (1896–1942), za narodnog heroja proglašena 21. jula 1953. godine 
* **[[Radojka Lakić]]** (1917–1941), za narodnog heroja proglašena 8. avgusta 1945. godine 
* **[[Vahida Maglajlić]]** (1907–1943), za narodnog heroja proglašena 20. decembar 1951. godine 
* **[[Zaga Malivuk|Zagorka Zaga Malivuk]]** (1919–1942), za narodnog heroja proglašena 27. novembra 1953. godine 
* **[[Albina Mali-Hočevar]]** (1925–2001), Ordenom narodnog heroja odlikovana 13. septembra 1952. godine 
* **[[Sonja Marinković]]** (1916–1941), za narodnog heroja proglašena 25. oktobra 1943. godine 
* **[[Danica Materić]]** (1921–1943), za narodnog heroja proglašena 27. novembra 1953. godine 
* **[[Anka Matić Grozda]]** (1918–1944), za narodnog heroja proglašena 2. oktobra 1953. godine 
* **[[Nada Matić]]** (1924–1944), za narodnog heroja proglašena 6. jula 1953. godine 
* **[[Jelica Mašković Jeja]]** (1924–1942), za narodnog heroja proglašena 20. decembra 1951. godine 
* **[[Pavla Mede Katarina]]** (1919–1943), za narodnog heroja proglašena 20. decembra 1951. godine 
* **[[Danica Milosavljević]]** (1925–2018), Ordenom narodnog heroja odlikovana 6. jula 1953. godine 
* **[[Rada Miljković]]** (1917–1942), za narodnog heroja proglašena 6. jula 1953. godine 
* **[[Vukica Mitrović]]** (1912–1941), za narodnog heroja proglašena 9. maja 1945. godine 
* **[[Vukosava Mićunović]]** (1921–2016), Ordenom narodnog heroja odlikovana 10. jula 1952. godine 
* **[[Vera Miščević]]** (1925–1944), za narodnog heroja proglašena 27. novembra 1953. godine 
* **[[Nada Naumović]]** (1922–1941), za narodnog heroja proglašena 20. decembra 1951. godine 
* **[[Mara Naceva]]** (1920–2013), Ordenom narodnog heroja odlikovana 27. novembra 1953. godine 
* **[[Ljubica Odadžić]]** (1913–1942), za narodnog heroja proglašena 26. septembra 1953. godine 
* **[[Dobrila Ojdanić]]** (1919–1995), Ordenom narodnog heroja odlikovana 10. jula 1953. godine 
* **[[Drinka Pavlović]]** (1919–1943), za narodnog heroja proglašena 06. jula 1953. godine 
* **[[Milica Pavlović Dara]]** (1915–1944), za narodnog heroja proglašena 14. decembra 1949. godine 
* **[[Anka Pađen]]** (1924–1945), za narodnog heroja proglašena 20. decembra 1951. godine 
* **[[Ibe Palikuća]]** (1927–1944), za narodnog heroja proglašena 8. oktobra 1953. godine 
* **[[Katarina Patrnogić]]** (1921–1971), Ordenom narodnog heroja odlikovana 27. novembra 1953. godine 
* **[[Kata Pejnović]]** (1899–1966), za narodnog heroja proglašena 3. juna 1968. godine 
* **[[Olga Petrov]]** (1921–1942), za narodnog heroja proglašena 27. novembra 1953. godine 
* **[[Smilja Pokrajac]]** (1920–1943), za narodnog heroja proglašena 20. decembra 1951. godine 
* **[[Ljubica Popović]]** (1921–1942), za narodnog heroja proglašena 12. jula 1949. godine 
* **[[Dragica Pravica]]** (1919–1942), za narodnog heroja proglašena 8. juna 1945. godine 
* **[[Nada Purić]]** (1903–1941), za narodnog heroja proglašena 6. jula 1953. godine 
* **[[Jovanka Radivojević]]** (1922–1943), za narodnog heroja proglašena 6. jula 1953. godine 
* **[[Lepa Radić]]** (1925–1943), za narodnog heroja proglašena 20. decembra 1951. godine 
* **[[Darinka Radović]]** (1896–1943), za narodnog heroja proglašena 9. oktobra 1953. godine 
* **[[Vera Radosavljević Nada]]** (1922–1943), za narodnog heroja proglašena 5. jula 1951. godine 
* **[[Anđa Ranković]]** (1909–1942), za narodnog heroja proglašena 6. jula 1953. godine 
* **[[Zorka Regancin]]** (1921–1944), za narodnog heroja proglašena 27. novembra 1953. godine 
* **[[Sofija Ristić]]** (1900–1944), za narodnog heroja proglašena 9. oktobra 1953. godine 
* **[[Mira Svetina]]** (1915–2007), Ordenom narodnog heroja odlikovana 27. novembra 1953. godine 
* **[[Silvira Tomazini]]** (1913–1942), za narodnog heroja proglašena 27. novembra 1953. godine 
* **[[Vida Tomšič]]** (1913–1998), Ordenom narodnog heroja odlikovana 27. novembra 1953. godine 
* **[[Radmila Trifunović]]** (1919–1943), za narodnog heroja proglašena 27. novembra 1953. godine 
* **[[Ivanka Trohar]]** (1923–1944), za narodnog heroja proglašena 24. jula 1953. godine 
* **[[Jelena Ćetković]]** (1916–1943), za narodnog heroja proglašena 5. jula 1952. godine 
* **[[Tončka Čeč Olga]]** (1896–1943), za narodnog heroja proglašena 21. jula 1953. godine 
* **[[Lidija Šentjurc]]** (1911–2000), Ordenom narodnog heroja odlikovana 27. novembra 1953. godine 
* **[[Majda Šilc]]** (1923–1944), za narodnog heroja proglašena 19. juna 1945. godine 
* **[[Radmila Šišković]]** (1923–1943), za narodnog heroja proglašena 20. decembra 1951. godine 
* **[[Mihaela Škapin]]** (1924–1943), za narodnog heroja proglašena 4. septembra 1953. godine 
* **[[Milka Šobar]]** (1922–1943), za narodnog heroja proglašena 20. decembra 1951. godine

## Statistika

* **ukupno proglašenih**: **91**
* iz Srbije: **28**
** iz centralne Srbije: *20*
** iz Vojvodine: *6*
** iz Kosova i Metohije: *2*
* iz Hrvatske: **17**
* iz Slovenije: **16**
* iz Bosne i Hercegovine: **10**
* iz Crne Gore: **8**
* iz Makedonije: **8**
* van Jugoslavije: **4**

* **poginule u toku rata**: **73**
* poginule 1941. godine: **9**
* poginule 1942. godine: **18**
* poginule 1943. godine: **25**
* poginule 1944. godine: **19**
* poginule 1945. godine: **2**

## Literatura

* **[[Narodni heroji Jugoslavije (knjiga)|Narodni heroji Jugoslavije]]**, „Mladost“, Beograd 1975. godina
* **Žene Srbije u NOB-u**, „Nolit“, Beograd 1975. godina
* Špiro Lagator i Milorad Čikuć „**Partizanke Prve proleterske**“, NIP „Eksport-pres“ i Konferencija za pitanja društvenog polžaja žena u Jugoslaviji, Beograd 1978. godina