Jablanica (Čajetina)

**Jablanica** je seosko naselje u Srbiji u opštini Čajetina u Zlatiborskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 924 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1187 stanovnika).

## Geografija
Jablanica se nalazi jugozapadno od Čajetine i turističkog naselja Zlatibor u Srbiji. Prostire se dolinom istoimene reke. Reka Jablanica izvire ispod Tornika, najvišeg vrha Zlatibora (1496), a uliva se u Crni Rzav koji sa Belim Rzavom koji dolazi sa Tare, otiče u Drinu kod Višegrada. Selo je granično prema Bosni i Hercegovini. Od Zlatibora preko Ribnice i podno Tornika do centra sela vodi asfaltni put. Kroz zapadni deo sela prolazi i železnička pruga Beograd-Bar.

Mada je Jablanica jedno celovito selo, **Jablaničani** i Zlatiborci razlikuju **Gornju** i **Donju Jablanicu**.

## Historija
Ovo selo pominje i Evlija Čelebija u svom poznatom putopisu kada je 1664. godine posetio ove krajeve.
 
Posle Drugog srpskog ustanka granica između Srbije i Turske išla je od Šargana preko Zlatibora, tj. Tornika i Murtenice i dalje, tako da su od sadašnjih sela opštine Čajetina, van granica Srbije, tj. u Turskoj, ostala sela Semegnjevo, Jablanica i Dobroselica. Tek postavljanjem granične linije 1834. godine ova su sela ušla u sastav Kapetanije Rujno a time i u sastav Srbije.

U Jablanici se nalazi jedna od retkih drvenih crkvica, crkva brvnara. Sagrađena je 1838. godine. Oltar je zaokrugljen a vrata su sa interesantnom ornamentikom. U sklopu crkvenog kompleksa se nalaze sobrašice (sofrašice, sobre, sofre, šatre, čardak, čardačić). To su male drvene zgradice koje su podizali imućniji domaćini i koje su njima i njihovim gostima služile prilikom održavanja crkvenih sabora. U užičkom i zlatiborskom kraju još se jedino ovde mogu videti ovakvi građevinski objekti kao svedoci nekadašnjeg graditeljstva.
 
Osnovna škola je izgrađena 1919. godine. Kao i crkvica brvnara i ova školska zgrada bila je drvena. Tek 1934. godine Jablaničani su podigli zidanu plansku školu sa svim potrebnim prostorijama. Sada u selu postoji potpuna osnovna škola.

## Demografija
U naselju Jablanica živi 796 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 46,6 godina (45,1 kod muškaraca i 48,0 kod žena). U naselju ima 313 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,95.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

Po najpotpunijem popisu u 19. veku, koji je obavljen 1863. godine, Jablanica je bila među najmanjim opštinama u srezu i tada je imala u 84 domaćinstava i 667 stanovnika. **Broj stanovnika** se od tada stalno značajno povećavao (uz poznato usporenje u toku balkanskih i Prvog svetskog rata) sve do druge polovine dvadesetog veka kada je počelo opadanje, tako da je 1971. godine zabeleženo 1864. a popisom 2002. godine svega 924 stanovnika, tj. došlo je do smanjenja za 50,4%. Za razliku od popisa od pre 140 godina, Jablanica po najnovijem popisu iz 2002. spada među najveća sela u opštini i zauzima po veličini drugo mesto (sadašnja opština se u priličnoj meri, ali ne potpuno, poklapa sa ondašnjim srezom, a selo sa ondašnjom opštinom). I u ovom selu je izražen problem **starenja stanovništva**. Starijih od 65 godina je jedna četvrtina stanovnika (26,1%) a predškolske dece 4,1%.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)