1359.

Godina **1359** (**[[Rimske brojke|MCCCLIX]]**) bila je redovna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru (1. siječnja/januara).

## Događaji
### Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak
* 9. 1. - Sultanat Tlemsen u Alžiru je oslobođen marokanske marinidske vlasti, abu Hammu II vlada do 1389.
** Novi marinidski vladar od ove godine je Ibrahim ibn Ali (do 1361), nakon Abu Bakr ibn Farisa.
* januar? - Simeon Nemanjić ponovo počinje borbu, dolazi blizu Skadra.
* zima 1358/59 - Po nalogu austrijskog vojvode Rudolfa IV krivotvoren je *[[Privilegium Maius]]* po kome Austrija postaje nadvojvodstvo. Car Karlo IV to ne priznaje, ali će stoleće kasnije priznati Fridrih III, član porodice.
* 10. 3. - Stogodišnji rat: engleski vitez Robert Knolles je zauzeo Auxerre nakon dvomesečne opsade. 
* 24. 3. - Drugi londonski ugovor: zarobljeni francuski kralj Jean II daje engleskom Edwardu III još više teritorija nego prošle godine.

### April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj
* proleće? - Vojislav Vojinović uzima posede umrlog velikog čelnika Dimitrija (župe Dabar, Drina, Gacko i Rudine). Ove godine se poslednji put pominje njegov brat Altoman Vojinović, Vojislav će uzeti i njegove posede u gornjem Podrinju. Altomanova udovica i sin Nikola dobijaju samo mali posed (ali ovaj će 1368. preuzeti sve). 
* 2. 5. - Kraljevo pismo poziva splitsko vijeće da izabere bana Nikolu Seča za kneza, što ono jednoglasno i čini, na dvije godine.
* proleće? - Jedan velikaš na severu Srbije je u zavadi sa drugim, pa je pozvao Ugarsku u pomoć.
* 31. 5. - Ugarski kralj Ludovik I. Veliki je u Slankamenu, šalje deo vojske preko Save i Dunava, koja dopire do kraja ravnice a srpska vojska se nakon žestoke bitke povukla u planine.
* maj? - Vaseljenski patrijarh Kalist I je osnovao Ugrovlašku mitropoliju, prvi mitropolit je Grk Jakint, poslednji mitropolit Vičine (grad na Dunavu, verovatno u Dobrudži). Prvo sedište mitropolije je Kurtea de Arđeš (Trgovište od 1517, Bukurešt od 1668).
** Zalaskom Vičine, nove važne luke su Brăila i Stara Kilija.
* jun? - Bitka kod Aheloja: epirski despot Nikifor II Orsini je poražen i poginuo u sukobu sa albanskim vođama Pjetrom Ljošom i Đin Bua Spatom u Etoliji.
** Ovi Albanci osnivaju Despotovinu Artu (do 1416).
** Simeon Nemanjić je povratio Tesaliju, zatim i epirske gradove. Radoslav Hlapen 1359-60 uzima Tesaliju (tj. utvrđenje Damasis na severu Tesalije) u ime posinka Tome Preljubovića. Simeon će dati Kostur/Kastoriju i ćerku Mariju Tomi, a sam će sedeti u Trikali.
* 19. 6. - Savojski grof Amadeo VI je kupio baroniju Vaud (kanton Bern je zauzima 1536, samostalni kanton od 1798/1803).
* 21. 6. - Umro je švedski suvladar Erik XII, njegov otac Magnus IV ostaje jedini. Ovim otpada njegovo obećanje da će dati Skåne danskom kralju. 
* 25. 6. - Francuska skupština staleža odbija Londonski ugovor, što engleski kralj shvata kao objavu rata - dolazi na jesen.

### Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan
* 4. 7. - Gospodar Forlija Francesco II Ordelaffi se predao papinom legatu Egidiju Albornozu. Ugarski kralj je poslao Nikolu Lackovića sa četama u Italiju, u pomoć papinom legatu. Papa je trenutno u sukobu sa carem Karlom IV, pa se priča kako bi ga papa mogao zameniti Ljudevitom.
* srpanj - Ugarski kralj Ludvig je u Srbiji sa pojačanjima - ali Srbi su se povukli u planine, u koje ovi ne zalaze. Braničevo, verovatno i Kučevo je izgubljeno za srpsku državu, tamošnji Rastislalići su vazali ugarskog kralja.
* leto - Papin legat Petar Toma prati mletačke i hospitalerske brodove koji ojačavaju Smirnu, zatim učestvuje u napadima na Lampsak.
* 2. 8. - Mali Ivan, kraljev sinovac, spominje se kao "herceg Slavonije, Hrvatske i Dalmacije" (ali umire sledeće godine).
* 6. 8. - Prema pismu dubrovačkog kneza Ivana Bunića, Vojislav Vojinović je poslao vojsku na Rijeku, Rožat i Šumet, dubrovačkom poslaniku preti pustošenjem celog kotara, traži Stonski rat/Pelješac nazad. Ovo je nastavak rata sa Ugarskom, jer Dubrovnik je od prošle godine pod ugarskim sizerenstvom.
* avgust - Umro je kan Zlatne Horde Berdi Beg, što je kraj Batu-kanove loze. Nasleđuje ga Qulpa (do februara). Horda ulazi u nestabilni 20-godišnji period sa 25 kanova ("Velikaja zamjatnja", → en).
* 23. 8. - Prevrat u Granadi: Ismail II je zbacio polubrata Muhameda V, a i sam će biti zbačen za manje od godinu dana (Muhamed V se vraća 1362-91).
*  25. 8. - Sklopljen mir između Dubrovnika i Vojinovića, koji dobija 4.000 perpera, tj. 2.000 forinti (novi sukob 1361).
* 29. 8. - Kralj je u Višegradu izdao povelju kojom je ponovno utvrdio sudačku vlast bana u Slavoniji. U ovo doba se slavonsko plemstvo izborilo da opstane slavonska kovnica novca i vlastiti banovci, pošto je kralj planirao uvesti ugarske novce.
* 27. 9. - Kralj Ljudevit je potvrdio slobodnoj kraljevoj općini na brdu Gradcu kod Zagreba ranije privilegije.

### Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac
* 28. 10. - Stogodišnji rat: engleski kralj Edward III se iskrcao sa snagama u Calaisu.
* 13. 11. - Umro je Ivan II., moskovski veliki knez, nasleđuje ga sin Dimitrije zvani Donski (do 1389).
* 14. 11. - Umro je solunski arhiepiskop Grigorije Palama, bogoslov i mistik (kanonizovan 1368).
* 30. 11. - Engleski kralj je opseo Reims, gde se namerava krunisati za francuskog kralja - bezuspešna opsada traje do januara.
* decembar? - Zabrinuti biranjem bana Nikole Seča za kneza po dalmatinskim gradovima, Dubrovčani šalju poslanike kralju da im potvrdi pravo izbora (što ovaj i čini 3. siječnja).

### Kroz godinu
* Vuk Hranić Kosača je ubijen iz osvete za ubistvo Branka Rastislalića 1352. Iza Vuka ostaju Vlatko (Tvrtkov vojvoda, † 1392) i Hrana (Sandaljev otac, † < 1392).
* Karlo Topija vlada u srednjoj Albaniji (do 1388).
* Prema diplomi ugarskog kralja iz marta sledeće godine, Vlasi u Moldaviji su se bunili protiv ugarske prevlasti, ali ih je suzbio vojvoda Dragoș I. Negde između ove godine i 1365. se datira odlazak Bogdana I Osnivača iz Maramureša u Moldaviju, koji će postati prvi nezavisni vladar te zemlje (Moldavija će biti poznata i kao Bogdanska). 
* Turci prvi put zauzeli Didimotiku u Trakiji (definitivno 1361).

## Rođenja

* 11. 1. - Go-En'yū, severni japanski car († 1393)
* Šejh Bedreddin, mistik, pobunjenik († 1420)

## Smrti

* 21. 6. - Erik XII, kralj Švedske (* 1339)
* 10. 10. - Hugo IV od Kipra, kralj (* 1293-96)
* 13. 11. - Ivan II., moskovski veliki knez (* 1326)
* 14. 11. (1357 ili '59) - Grigorije Palama
* 14. 12. - Cangrande II della Scala, gospodar Verone (* 1332)

## Reference

; Literatura
* Svezak drugi: dio prvi. Treće doba: Vladanje kraljeva iz raznih porodica (1301-1526). Prva knjiga: Anžuvinci i Sigismund do gubitka Dalmacije (1301-1409), Vjekoslav Klaić (archive.org)
* *Istorija srpskog naroda*, Prva knjiga, Od najstarijih vremena do Maričke bitke (1371), SKZ Beograd 1981 (I)