open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Umberto D.

***Umberto D.*** je italijanski crno-bijeli film snimljen u režiji Vittorija De Sice i premijerno prikazan 1952. godine, poznat kao jedno od najuglednijih ostvarenja italijanskog neorealizma. Naslovni protagonist, koga tumači Carlo Battisti, je umirovljeni državni službenik koji se suočava sa time da njegova mirovina više nije dovoljna za najam sobe. Radnja prikazuje njegove očajničke napore da pokuša pronaći novac, pri čemu mu jedinu utjehu pruža njegov vjerni pas. *Umberto D.* su kritičari cijenili zbog jednostavnosti stila i prirodnih izvedba, čemu je značajno pridonio Battisti, koji je po struci bio lingvist, a ne glumac. De Sica je kasnije izjavio da mu je *Umberto D.* najdraži film u karijeri.

## Vanjske veze
* Criterion collection essay by Peter Becker
* Criterion Collection essay by Stuart Klawans 
*
Julian Green

**Julian Wesley Green** (Tampa, 6. lipnja 1995.) je njemačko-američki koji trenutno igra za njemački Bayern München te američku reprezentaciju. Prije nego je na seniorskom nivou počeo igrati za Sjedinjene Države, Green je nastupao za mlađe uzraste Njemačke i Sjedinjenih Država, što je mogao zbog dvostrukog državljanstva. Predstavljao je Sjedinjene Države i na Svjetskom prvenstvu 2014., gdje je postigao svoj prvi reprezentativni gol u porazu od Belgije 2:1. U tom je trenutku bio najmlađi strijelac turnira, pretekavši Divocka Origija.
Telegon

**Telegon** () bio je, u grčkoj mitologiji, sin Odiseja i čarobnice Kirke. Njegovo ime, prevedeno s grčkog, doslovno znači "rođen daleko" i aludira na njegovo rođenje na mitskom ostrvu Eeji, daleko od Odisejeve Itake.

## Mitologija
Kirka je Odiseju, s kojim je imala ljubavnu vezu (*Odiseja*, X‒XII pevanje), rodila sina, Telegona (Τηλέγονος = "rođen daleko"). Telegon odraste živeći s majkom na ostrvu Eeji. Na podstrek boginje Atene, Kirka mu saopšti očevo ime. Prema jednom podatku u izvodu iz Pseudo-Apolodorove *[[Biblioteka (Pseudo-Apolodor)|Biblioteke]]*, Kirka mu daje i jedno naročito moćno koplje, čiji je vrh umočen u otrov, a koje je napravio sam bog Hefest. Telegon otplovi prema Itaci, ali na moru ga uhvati oluja, koja ga izbaci upravo na to ostrvo, ali on to ne shvata i ne zna gde se nalazi, pa stane pustošiti zemlju i ukrade Odisejeva goveda. Odisej izađe pred njega s vojskom kao na neprijatelja, ali ga Telegon u neznanju probode svojim specijalnim kopljem, čime se delimično ispuni Tiresijino proročanstvo dato u *Odiseji*, da će, naime, Odiseja stići smrt "s mora". Dok Odisej leži na samrti, on i Telegon se prepoznaju. Videvši šta je učinio, Telegon uzme očevo mrtvo telo te se s Penelopom i Telemahom, drugim Odisejevim sinom, vrati majci na Eeju. Tu pokopa oca, a Kirka ostale odbari besmrtnošću. Telegon se oženi Penelopom, a Telemah Kirkom.

Ovu priču o Telegonu opevala je *[[Telegonija]]*, izgubljena starogrčka epsk pesma koja je pripadala trojanskom ciklusu i predstavljala završnu epizodu u okviru kikličkih epopeja; taj se ep sastojao iz dva pevanja i sadržinski se naslanjao na *[[Odiseja|Odiseju]]*, a pripisivao se Kinetonu Spartancu ili Eugamonu Kirenjaninu. Telegon je bio i glavni junak jedne Eshilove tragedije, od koje su sačuvani samo fragmenti.

### Rimske verzije
Higin, rimski pisac iz 1. veka nove ere, daje nekoliko novih detalja u odnosu na Proklov sažetak. Kod Higina i Odisej i Telemah izlaze s vojskom pred Telegona, a kaže se i da je Odiseju bilo jasno prorečeno da se pazi sina. Neki pripovedaju i da je iz braka Telegona i Penelope rođen Ital, eponimmni heroj Italije.

Brojni rimski pesnici smatraju Telegona osnivačem Preneste ili Tuskula, važnih latinskih gradova.

## Druge ličnosti
* Prema Pseudo-Apolodorovoj *[[Biblioteka (Pseudo-Apolodor)|Biblioteci]]*, **Telegon** je bio sin morskog boga Proteja i brat Poligona; obojicu braće usmrtio je Herakle nakon što su ga izazvali na rvanje.
* **Telegon** je bilo ime i jednog mitskog egipatskog kralja, koji se oženio Ijom kad je ova došla u Egipat posle svojih luutanja i pronašla svog sina Epafa. Prema jednoj sholiji uz Euripidovog *[[Orest (Eugripid)|Oresta]]*, ovaj je Telegon bio sin Epafa i brat Libije.
* Dionisije Halikarnašanin spominje i jednog **Telegona** koji je bio sin mitskog kralja Latina i Rome.

## Reference

## Literatura
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze
The Big Sky (film)

***The Big Sky*** (), također poznat i kao ***Tajna Indijanke***, je američki crno-bijeli vestern film snimljen 1952. godine u režiji Howarda Hawksa. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana A.B. Guthrieja Juniora. Radnja se događa 1830-ih i prikazuje kako grupa trgovaca krznom putuje rijekom Missouri duboko u divljinu kako bi trgovala s prijateljskim plemenom Crnih nogu. Protagonisti, koje tumače Kirk Douglas i Dewey Martin, su iskusni lovac Jim Deakins i mladi pustolov Boone Caudill, koji tokom putovanja postaju prijatelji, ali čije će prijateljstvo na kušnju staviti indijanska princeza (čiji lik tumači Elizabeth Threatt). *The Big Sky*, koji je sniman na autentičnim lokacijama, se često navodi kao jedan od manje uspješnih ostvarenja Hawksove filmografije, a za što se kao razlog navodi "recilkiranje" motiva iz Hawksovog ranijeg i mnogo hvajenijeg filma *[[Red River (film)|Red River]]*, kao i odluka da se film snimi u crno-bijeloj tehnici, iako je tada film u boji već postajao standard za ostvarenja ovakvog žanra.

## Uloge
* Kirk Douglas ...Jim Deakins
* Dewey Martin ...Boone Caudill
* Elizabeth Threatt ...Teal Eye
* Arthur Hunnicutt ...Zeb Calloway
* Buddy Baer ...Romaine, jedan od Frenchyjevih ljudi
* Steven Geray ...'Frenchy' Jourdonnais
* Henri Letondal ...Labadie
* Hank Worden ...Poordevil
* Jim Davis ...Streak

## Reference

## Vanjske veze
* 
*
Aleksandar Kokorin

**Aleksandar Aleksandrovič Kokorin** (ruski: **Алекса́ндр Алекса́ндрович Коко́рин**; Valujiki, 19. ožujka 1991.) je ruski nogometaš i reprezentativac koji trenutno igra za Aris Limasol kao napadač. Kokorin je uspjeh ostvario tokom sezone 2012/13, kada postaje jedan od najskupljih igrača ruske lige. Za reprezentaciju nastupa od 2011. godine.

U listopadu 2018. godine uhapšen je, zajedno s drugim igračem, Pavelom Mamajevom, zbog napada na državnog službenika. Optužen je, osuđen te je proveo oko godinu dana u zatvoru prije puštanja krajem 2019. godine.
Europa '51

***Europa '51*** je italijanski crno-bijeli film snimljen 1952. u režiji Roberta Rossellinija, poznat kao jedno od posljednjih značajnih ostvarenja neorealizma. Protagonistica, čiji lik tumači tadašnja Rossellinijiva supruga Ingrid Bergman, je žena iz rimskog otmjenog društva koja radi održavanja statusa zapostavlja vlastitog sina, koji će na kraju počiniti samoubistvo. Radnja, prikazuje, kako se gonjena grižnjom savjesti i na poticaj komunističkog intelektualca (čiji lik tumači Ettore Giannini), odlučuje posvetiti dobrotvornom radu i pomaganju rimskim siromasima, a što, pak, njenog muža (čiji lik tumači Alexander Knox) potakne da počne sumnjati u njeno duševno zdravlje. Ideju za film je Rossellini dobio razmišljajući što bi se dogodilo kada bi se Sveti Franjo Asiški pojavio u suvremenom svijetu, i kakve reakcije bi izazvali njegovi postupci. Film je, s druge strane, bio inspiriran i privatnim životom supružnika, odnosno time da je Bergman nekoliko godina prije, zbog skandalozne ljubavne veze sa Rossellinijem, bila odbačena od strane Hollywooda u kome je dotada imala status najveće zvijezde. *Europa '51* je premijerno prikazana na venecijanskoj Mostri gdje je Rossellini dobio Veliku međunarodnu nagradu.

## Uloge
* Ingrid Bergman – Irene Girard (italijanska sinkronizacija: Lydia Simoneschi)
* Alexander Knox – George Girard
* Ettore Giannini – Andrea Casatti
* Giulietta Masina – Passerotto
* Marcella Rovena – Gđa Puglisi
* Tina Perna – Cesira
* Sandro Franchina – Michele Girard

## Vanjske veze
* 
*
DnaN

**dnaN** je gen koji kodira DNK stegu (takođe poznatu kao β klizeća stega) DNK polimeraze III kod prokariota. β stega fizički fiksira Pol III na DNK lanac tokom replikacije, čime doprinosi povećanju procesivnosti. The eukaryotic equivalent to the β clamp is PCNA.

## Reference

## Povezano
* Beta stega
DnaQ

**dnaQ** je protein koji je neophodan za replikaciju DNK kod bakterija. On je ε (epsilon) podjedinica holoenzima DNK polimeraza III.

Uloga ε podjedinice je da uklanja incorektno inkorporirane baze iz DNK.

## Reference

## Vanjske veze
*
DnaX

**DnaX** je gen koji kodira τ i γ podjedinice postavljača DNK stege kod prokariota. Eukariotski ekvivalent postavljača DNK stege je replikacioni faktor C, koji je kodira genima RFC1, RFC2, RFC3, RFC4, i RFC5.

## Reference
Aleksandar Keržakov

**Aleksandar Anatoljevič Keržakov** (ruski: **Алекса́ндр Анато́льевич Кержако́в**; Kingisepp, 27. studenog 1982.) je umirovljeni ruski nogometaš i reprezentativac koji je igrao kao napadač. Keržakov je najbolji strijelac u historiji ruskog nogometa, postigavši ukupno 233 golova u službenim utakmicama tokom svoje petnaestogodišnje karijere. Za reprezentaciju je nastupao od 2002. do 2016. godine te je s 30 golova najbolji strijelac u historiji ruske reprezentacije od raspada Sovjetskog Saveza. 

Nakon umirovljenja, Keržakov se posvetio trenerskom poslu te je trenutno izbornik U-18 reprezentacije Rusije.
Le Carrosse d'or

***Zlatna kočija*** (; ) je francusko-italijanski film snimljen 1952. u režiji Jeana Renoira. Temelji se na kazališnom komadu *Le Carrosse du Saint-Sacrement* francuskog pisca Prospera Mériméea. Radnja je smještena u Peru u 18. vijeku i prikazuje kako je tamošnji španski potkralj dao iz Evrope dovesti zlatnu kočiju kako bi impresionirao svoje podanike i lokalne uglednike. Protagonistica, čiji lik tumači Anna Magnani, je glumica iz putujuće trupe koja izvodi predstave *[[commedia dell'arte]]*, a koja je stigla istim brodom kao i kočija, i koja postaje predmetom žudnje tamošnjih muškaraca.

Zlatna kočija je snimljena u rimskim studijima Cinecitta, pri čemu je Renoir nastojao maksimalno iskoristiti tehniku filma u boji, pri čemu mu je pomogao njegov brat i direktor fotografije Claude Renoir. Za film je također zanimljivo da je u originalu snimljen na engleskom, te je tek u kasnijoj distribuciji nasinkroniziran na francuski i italijanski. Kasniji kritičari su izuzetno hvalili film, prije svega zbog izvrsne uloge Anne Magnani. François Truffaut je kasnije izjavio da *Zlatnu kočiju* smatra "najplemenitijim i najrafiniranijim filmom ikada napravljenim".

## Uloge

* Anna Magnani ... Camilla
* Odoardo Spadaro ... Don Antonio
* Nada Fiorelli ... Isabella
* Dante (Harry August Jensen) ... Harlekin
* Duncan Lamont ... Ferdinand, potkralj
* George Higgins ... Martinez
* Ralph Truman ... Vojvoda de Castro
* Gisella Mathews	 ... Markiza Irene Altamirano
* Raf De La Torre	 ... Glavni sudac
* Elena Altieri ... Vojvotkinja de Castro
* Paul Campbell ... Felipe
* Riccardo Rioli ... Ramon, toreador
* William Tubbs ... Aubergiste, gostioničar
* Jean Debucourt ... Biskup

## Reference

## Vanjske veze
* 
* Criterion Collection essay by Andrew Sarris
HolA

Kod *[[E. coli]]* i drugih bakterija, **holA** je gen koji kodira delta podjedinicu DNK polimeraze III.

## Reference
HolB

Kod *[[E. coli]]* i drugih bakterija, **holB** je gen koji kodira delta prajm podjedinicu DNK polimeraze III.

## Reference
RFC2

**Replikacioni faktor C, podjedinica 2** je protein koji je kod ljudi kodiran *RFC2* genom.

Za elongaciju prajmiranog DNK šablona posredstvom DNK polimeraze delta i epsilon neophodni su pomoćni proteini, proliferišući ćelijski nuklearni antigen (PCNA) i replikacioni faktor C (RFC). RFC, takođe poznat kao aktivator 1, je proteinski kompleks koji se sastoji od pet podjedinica sa 145, 40, 38, 37, i 36.5 kD. Ovaj gen kodira 40 kD podjedinicu, za koju je pokazano da je odgovorna za ATP vezivanje. Brisanje ovog gena je asocirano sa Vilijamsovim sindromom. Alternativno splajsovane transkriptne varijante kodiraju distinktne izoforme.

## Interakcije
RFC2 formira interakcije sa BRD4, CHTF18, PCNA, RFC4 i RFC5.

## Reference

## Literatura
Enciklopedijski članak

**Enciklopedijski članak** je osnovni element enciklopedijskog djela, prozni tekst koji objašnjava neki pojam.

Preciznije, enciklopedijski članci na leksikografski dotjeran način, obično abecednim redom, prema ključnim riječima (natuknicama, odredicama) donose i objašnjavaju pojave, događaje, osobe i znanje općenito. Nastaju podjelom znanja na manje dijelove. Članci se obično nižu metodičkim slijedom - abecednim, sustavnim ili kronološkim redanjem. Dodjeljivanjem uputnica uspostavlja se veza među člancima.

### Vrste enciklopedijskih članaka
# **leksikonski** - dužina teksta do 10 redaka
# **enciklopedijski** - dužina teksta od 10 do 5000 redaka, dijele se na:
#* *veliki pregledni članci* (Hrvati, Njemačka i sl.) - do 5000 redaka 
#* *veliki članci* (brodogradnja, filozofija, renesansa) - od 100 do 500 redaka
#* *značajni pregledni članci* (leksikografija) - od 40 do 100 redaka
#* *pregledni članci* (enciklopedijski rječnik) - od 20 do 40 redaka
#* *članci niže obavijesne razine* (uputnica) - od 10 do 20 redaka
#* *mali članci* - do 10 redaka
# **makropedijski** - sastoji se od više desetina tisuća redaka

### Dijelovi encikopedijskog članka
Enciklopedijski članak u načelu sastoji se od sljedećih dijelova:
# glave članka (lema ili deskriptor)
# definicije
# teksta
# uputnice
# ilustracija
# popisa literature
# raznih poveznica

Enciklopedijski članak je strukturiran slično kao i leksikografski članak, samo što - osim podataka - iznosi i druga objašnjenja ili analize.

## Povezano
* abecedno redanje
* definicija
* enciklopedija
* enciklopedijski rječnik
* enciklopedistika
* kazalo
* kronološko redanje
* leksikografija
* leksikologija
* leksikon
* natuknica (enciklopedijska)
* uputnica

## Literatura
* Vujić, Antun (glavni urednik) : *Opća i nacionalna enciklopedija u 20 knjiga*. Zagreb : Pro leksis, Večernji list, 2005-2007;
Historija Saudijske Arabije

**Historija [[Saudijska Arabija|Saudijske Arabije]]** ujedinjene pod dinastijom Saud počinje sa islamskim vjerskim reformatorom Muhamedom ibn Abdul-Vahabom koji je oko 1750. godine udružio snage s Muhamedom ibn Saudom, vladarom mjesta Dirija u središnjoj Arabiji čiji su nasljednici do početka 19. vijeka s potporom širokih slojeva oduševljenih novim vjerskim vođom osvojili većinu Arabije u Emirat Diriju. Veza dinastije Saud s vahabijskom interpretacijom islama ostat će jedno od ključnih obilježja saudijske države i u budućnosti.

Nova arapska sila pobudila je reakciju svojih moćnih susjeda, Osmanskog Carstva i njegovog saveznika Egipta koji su 1818. uništili prvu saudijsku državu. Ubrzo je uslijedila obnova i osnivanje Druge saudijske države (Emirata Nadžd), ali je podlegla unutrašnjim sukobima i ratovima sa susjedima 1891. godine.

Modernu Saudijsku Arabiju osnovao je Abdulaziz al-Saud, poznat kao Ibn Saud, koji je 1902. započeo okupljati tradicionalne obiteljske zemlje kombinacijom oružanih sukoba i vješte diplomacije. Ujedinjeno Kraljevstvo, tada najznačajnija sila na Bliskom Istoku, priznalo je nezavisnost Saudove kraljevine 1927., a 1932. Hidžaz i Nadžd (središnji dio Arabije) i formalno su ujedinjeni u Kraljevinu Saudijsku Arabiju.

Politički uspjesi nisu bili praćeni ekonomskim sve dok nisu otkrivena naftna nalazišta u maju 1938. godine. Razvojni programi iskorištavanja nalazišta su prekinuti Drugim svjetskim ratom 1939. godine, da bi bili ponovo pokrenuti 1946. godine, a proizvodnja je dostigla pune kapacitete 1949. godine. Nafta je osigurala ekonomski prosperitet zemlje i ojačala njenu poziciju u svijetu.

Poslije Abdul Azizove smrti 1953. godine tron je preuzeo njegov sin Saud, koji je vladao do 1964. godine, da bi ga naslijedio Faisal. Faisala 1975. godine ubija nećak princ Faisal ibn Musaida. Nakon ubojstva prijestolje je preuzeo kralj Khalid koji je vladao sedam godina. Njega je pak naslijedio kralj Fahd 1982. godine. Fahd je umro 2005. godine, a naslijedio ga je njegov polubrat Abdulah. Njega je 2015. godine naslijedio polubrat Salman, trenutačni vladar Saudijske Arabije.
Piperidindion

**Piperidindioni** su derivati piperidina sa dve ketonske funkcionalne grupe. Postoji šest izomera, svaki od kojih ima molekulsku težinu od 113,115 i formulu C5H7NO2. Piperidindioni su u osnovi mnoštva lekova.

## Izomeri
* 2,3-Piperidindion
* 2,4-Piperidindion - 
** Primeri obuhvataju metiprilon
* 2,5-Piperidindion - 
* 2,6-Piperidindion - 
** Primeri obuhvataju glutetimid i deksetimid
* 3,4-Piperidindion
* 3,5-Piperidindion

## Reference

## Povezano
* Barbiturna kiselina
Maša Čorak

**Maša Čorak**, rođ **Utković** (Rijeka, 1983 -) je hrvatska političarka i predsjednica Piratske stranke u Hrvatskoj. Od 2014. je potpredsjednica Internacionale piratskih partija.
The Crimson Pirate

***The Crimson Pirate*** (), u bivšoj Jugoslaviji poznat pod naslovom ***Crveni gusar***, je američki pustolovni film snimljen 1952. u režiji Roberta Siodmaka. Radnja je smještena na Karibe u 18. vijeku i prikazuje kako Vallo, kapetan piratskog broda nastoji iskoristiti sukob kolonijalnih vlasti sa revolucionarima radeći za obje strane, sve dok ga prema revolucionarima ne okrene lijepa kćer revolucioarnog vođe, čiji lik tumači Eva Bartok. Originalni scenario, koji je napisao Waldo Salt, po svojim žanrovskim određenjima je bio daleko bliže drami sa modernim političkim konotacijama, ali je odbačen, dijelom i zato što je Salt tokom produkcije kao komunist završio na Hollywoodskoj crnoj listi. Režiser Siodmak je umjesto toga odlučio naglasak staviti na humor i akciju, pri čemu su se trebale iskoristiti akrobatske sposobnosti Burta Lancastera, koji je istovremeno bio i jedan od producenata. Lancaster je iskoristio priliku ne samo da ponovi "formulu" iz svog prethodnog hita *[[The Flame and the Arrow]]*, nego i angažira svog prijatelja i bivšeg akrobatskog partnera Nicka Cravata. *The Crimson Pirate*, koji je sniman u londonskim studijima i na italijanskom otoku Ischia, je kasnije postao jedan od najuspješnijih i najpopularnijih filmova u Lancasterovoj karijeri.

## Uloge
* **[[Burt Lancaster]]** ... **Kapetan Vallo**, vođa pirata i glavni protagonist
* **[[Nick Cravat]]** ... **Ojo**, Vallov vjerni pomoćnik
* **[[Eva Bartok]]** ... **Consuelo**, kćer *El Librea* 
* **[[Leslie Bradley]]** ... **Baron Jose Gruda**, glavni antagonist
* **[[James Hayter (glumac)|James Hayter]]** ... **Profesor Prudence**, genijalni naučnik i pronalazač
* **[[Torin Thatcher]]** ... **Humble Bellows**, Vallov buntovnički prvi oficir
* **[[Frederick Leister]]** ... **El Libre**, vođa pobunjenika i Consuelin otac
* **[[Margot Grahame]]** ... **Bianca**
* ** [[Noel Purcell (glumac)|Noel Purcell]]** ... **Pablo Murphy**
* **[[Christopher Lee]]** ... **Joseph**, pomoćnik Baron Grude
* **[[Dana Wynter]]** ... Grudin saputnik
* **[[Margot Grahame]]** ... **Bertha**, plesačica koju je Vallo prethodno držao za otkup

## Reference

## Vanjske veze
* ''The Crimson Pirate''  Radio Times review
* ''The Crimson Pirate'' Empire review
* 
*
Boršt pri Dvoru

**Boršt pri Dvoru** je naselje u slovenskoj Općini Žužemberku. Boršt pri Dvoru se nalazi u pokrajini Dolenjskoj i statističkoj regiji Jugoistočnoj Sloveniji. 

## Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 22 stanovnika.

## Izvor
Zablaće

**Zablaće**, dio Šibenika na obali Šibenskoga kanala, 2&nbsp;km zračne udaljenosti i 7&nbsp;km cestom jugozapadno od središta grada. Nije fizički povezano s urbanim naseljem Šibenika no spada pod Šibenik zbog blizine i historijski veza. Administativno se danas naziva gradskom četvrti Zablaće. Prvi se put spominje 1432. U srednjem vijeku ondje su djelovale solane, od kojih su sačuvani tek toponimi: Velika jezera i Mala solina, slana jezera između centra grada i Zablaća. Za osmanskih provala na to područje Zablaće je u dva navrata bilo razoreno (1510. i 1537) kao i njegove solane. Trgovina soli je Šibeniku u srednjem vijeku donosila najveću dobit i može se reći da je na temeljima te trgovine podignuta Šibenska katedrala. Proizvodnja soli prestala je polovicom XVIII. st. U XIX. i XX. st. dio stanovništva emigrirao je u prekomorske zemlje, velikim dijelom u SAD. Stanovništvo se kasnije počelo baviti vinogradarstvom, maslinarstvom, stočarstvom i ribarstvom. Crkva sv. Ivana Krstitelja sagrađena je 1837., a župa utemeljena 1928.

U drugom svjetskom ratu omladinci i omladinke Zablaća masovno su se prodružili NOP-u i krenuli u borbu protiv fašističkog okupatora. Tridesettroje ih se nikad nije vratio a i danas u centru Zablaća stoji spomenik borcima poginulima u NOB-u i žrtvama fašističkog terora od 1941. do 1945. Za vrijeme rata u Zablaću je bio prvo talijanski a nakon uspostave NDH četnički logor u kojem su streljane mnoge žrtve fašističkog terora iz šibenskog područja.

Godine 1966. u neposrednoj blizini naselja počela je gradnja turističkog naselja Solaris čiji je četvrti i posljednji hotel Andrija završen 1971. U samom mjestu Zablaće je tad sagrađen autokamp Zablaće. Solaris je i danas jedan od najvažniji turističkih objekata u Dalmaciji. Zablaće je poznato i po ljekovitom blatu, za koje je medicinski utvrđeno da je djelotvorno u liječenju reume.
## Reference

## Izvori
* Zablaće, Hrvatska enciklopedija
*
Granit Xhaka

**Granit Xhaka** (Basel, 27. rujna 1992.) je švicarski nogometaš i reprezentativac albanskog porijekla koji trenutno igra za Sunderland.

Karijeru je započeo u rodnom Baselu, s kojim je tokom dvije sezone postao švicarski prvak. Godine 2012. odlazi u njemački klub Borussia Mönchengladbach, gdje dobiva pohvale za svoje tehničko umijeće, ali i kritike zbog temperamenta. U dobi od 22 godine, tokom 2015. godine, postao je kapetan Borussije te je pomogao momčadi da dvije uzastopne sezone izbori Ligu prvaka. Prije Eura 2016. godine, Xhaka je za £30,000,000 prešao u londonski Arsenal.

Za reprezentaciju je debitirao 2011. godine, a sudjelovao je i na Svjetskom prvenstvu 2014. godine. Kasnije je sudjelovao na Euru 2016. godine te na Svjetskom prvenstvu 2018.

## Vanjske veze

* 
*
Blerim Džemaili

**Blerim Džemaili** (albanski: **Blerim Xhemaili**; Tetovo, 12. travnja 1986.) je švicarski nogometaš i reprezentativac makedonsko-albanskog porijekla koji trenutno igra za Bolognu. Za reprezentaciju Švicarske je debitirao 2006. godine te je sudjelovao Euru 2016. i na svjetskim prvenstvima 2006., 2014. i 2018. godine.
Xherdan Shaqiri

**Xherdan Shaqiri** (Gnjilane, 10. listopada 1991.) je švicarski nogometaš i bivši reprezentativac albanskog koji igra na poziciji krila. Prve uspjehe ostvario je u Baselu, odakle prelazi u Bayern München 2012. godine. Za reprezentaciju je debitirao 2010. godine te je sudjelovao na Svjetskim prvenstvima 2010. i 2014. godine. Na potonjem, Shaqiri je postigao hat-trick u pobjedi protiv Hondurasa, postavši tako tek drugi švicarski reprezentativac, nakon Josefa Hügija, koji je zabio hat-trick na jednom Svjetskom prvenstvu.
NGC 1516A

**NGC 1516A** (također poznat kao **MCG -2-11-17**, **NGC 1524** i **PGC 14515**) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 457 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Eridan. Najveći prečnik je 1,40 (186 hiljada sg) a najmanji 0,9 uglovnih minuta (120 hiljada sg).

## Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.

## Povezano
* Novi opći katalog
* Spisak NGC objekata
* Spisak galaksija

## Napomene
*  Prividna magnituda od 14,6 – Apsolutna magnituda: *M = m - 5 ((log<sub>10</sub> D<sub>L</sub>) - 1)*, gdje je *m=14,6* i *D<sub>L</sub>=140,1 * 10<sup>6</sup>*.
*  1,40 uglovnih minuta – *S = A * D * 0,000291 * P*, gdje je *A=1,40*, *D=140,1* i *P = 3,2616*.
*  Bazirano na euklidsku udaljenost.
## Reference




## Literatura
*  
*  
*  
  
## Vanjske veze
### NGC 1516A

*  NGC 1516A na Aladin pregledaču
### NGC katalog
*  Interaktivni NGC Online Katalog
*  Astronomska baza podataka SIMBAD
*  NGC katalog na Messier45.com 
*  NGC/IC projekt 
*  NGC2000 na NASA sajtu 
*  NGC na ''The Night Sky Atlas'' sajtu
Messier 43

**Messier 43** (M43 ili NGC 1982) je dio Orionove maglice odvojen prašnjavim oblakom od ostatka maglice. 
Maglicu je prvi uočio Jean-Jacques Dortous de Mairan 1731. godine kao "sjaj koji okružuje zvijezdu". Charles Messier uključio ju je u svoj katalog zajedno s M42. NGC 1982 je emisijska maglina i nalazi se u sazviježđu Orion. Prvo otkriće je napravio Jean-Jacques Dortous de Mairan 1731. godine.

## Svojstva
Maglica okružuje mladu promjenjivu zvijezdu NU Oriona koja svoj prividni sjaj mijenja od + 6.5 - + 7.6 magnitude. Udaljenost maglice je istovjetna udaljenosti M42, tj udaljena je 1,600 ly. Prividne dimenzije M43 su 20' x 15', što odgovara stvarnim dimenzijama od 9' x 7' ly.

## Amaterska promatranja
Maglicu je moguće vidjeti u dvogledima većim od 10x50. U teleskopu se uočava kao maglica oko plave zvijezde tik iznad Trapeza. Na istočnom rubu se nalazi tamni oblak prašine koji blokira svjetlost. UHC filter pomaže ali ne previše.

## Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.

## Povezano
* Novi opći katalog
* Spisak NGC objekata
* Spisak galaksija

## Napomene
*  Bazirano na euklidsku udaljenost.
## Reference




## Literatura
*  
*  
*  
  
## Vanjske veze
### NGC 1982

*  NGC 1982 na Aladin pregledaču
### NGC katalog
*  Interaktivni NGC Online Katalog
*  Astronomska baza podataka SIMBAD
*  NGC katalog na Messier45.com 
*  NGC/IC projekt 
*  NGC2000 na NASA sajtu 
*  NGC na ''The Night Sky Atlas'' sajtu
Messier 67

**Messier 67** (M67 ili NGC 2682) je otvoreni skup u zviježđu Rak. Otkrio ga je Johann Gottfried Koehler 1779. godine., a Charles Messier ga je samostalno otkrio godinu dana kasnije i dodao u katalog. NGC 2682 je otvoreno zvjezdano jato i nalazi se u sazviježđu Rak. Prvo otkriće je napravio Johann Gottfried Koehler 1779. godine.

## Svojstva
M67 se nalazi oko 2,700 ly od Zemlje. Skup se proteže oko 30' na nebu ili 23 ly u stvarnosti. Starost skupa je velika, između 3.2 i 5 milijardi godina. Novije procjene govore o starosti od 4 milijarde godina. M67 nije najstariji otvoreni skup u galaksiji ali pripada među starije. Gravitacijska privlačnost među zvijezdama otvorenih skupova nije velika i oni se u većini slučajeva dezintergriraju u roku od milijardu godina.

M67 je se detaljno istražuje i proučava ali unatoč tome, njegova svojstva se znatno razlikuju od izvora do izvora. Danas se smatra da je skup star 4 milijarde godina, da sadrži oko 150 bijelih patuljaka i ima ukupnu masu od 1080 do 1400 sunčevih.

Skup sadrži više od 100 zvijezda sličnih Suncu i mnogo crvenenih divova. Ukupan broj zvijezda je procijenjen na 500. Zbog sličnosti zvijezda u skupu, M67 se detaljno proučava u svrhu razvoja modela evolucije zvijezda.

## Amaterska promatranja
M67 ima prividni sjaj od + 6.1 magnituda. Lako ga je uočiti u 10x50 dvogledu ali zvijezde su većinom tamnije od magnitude + 10 pa nisu vidljive u dvogledu. U 200&nbsp;mm teleskopu moguće je vidjeti preko 50 zvijezda na prostoru od 20 do 30'.

## Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.

## Povezano
* Novi opći katalog
* Spisak NGC objekata
* Spisak galaksija

## Napomene
*  Bazirano na euklidsku udaljenost.
## Reference




## Literatura
*  
*  
*  
  
## Vanjske veze

### NGC 2682

*  NGC 2682 na Aladin pregledaču
### NGC katalog
*  Interaktivni NGC Online Katalog
*  Astronomska baza podataka SIMBAD
*  NGC katalog na Messier45.com 
*  NGC/IC projekt 
*  NGC2000 na NASA sajtu 
*  NGC na ''The Night Sky Atlas'' sajtu
Nebenzodiazepin

**Nebenzodiazepini** (ponekad se kolokvijalno nazivaju „*Z-lekovi*“) su klasa psihoaktivnih lekova koji su po prirodi veoma *slični benzodiazepinima*. Farmakodinamika nebenzodiazepina je skoro potpuno ista sa benzodiazepinskim lekovima i stoga oni imaju slične prednosti, nuspojave, i rizike. Nebenzodiazepini, međutim, imaju različite različite hemijske strukture i nisu srodni sa benzodiazepinima na molekulskom nivou.

## Klase

Trenutno, glavne hemijske klase nonbenzodiazepines su:

**[[Imidazopiridin]]i**
* Zolpidem (Ambien)
* Alpidem
* Necopidem
* Saripidem
**[[Pirazolopirimidin]]i**
* Zaleplon (Sonata)
* Divaplon
* Fasiplon
* Indiplon
* Lorediplon
* Ocinaplon
* Panadiplon
* Taniplon

**[[Ciklopirolon]]i**
* Eszopiklon (Lunesta)
* Zopiklon (Imovan)
* Pagoklon
* Pazinaklon
* Suproklon
* Suriklon

**[[β-Karbolin]]i**
* Abecarnil
* Gedokarnil
* ZK-93423

**Drugi**
* CGS-9896
* CGS-20625
* CL-218,872
* ELB-139
* GBLD-345

* L-838,417
* NS-2664
* NS-2710
* Pipehalin
* RWJ-51204
* SB-205,384

* SL-651,498
* SX-3228
* TP-003
* TP-13
* TPA-023
* Y-23684

## Reference

## Vanjske veze
* http://pharmacy.oregonstate.edu/drug_policy/pages/dur_board/reviews/articles/nonbenzodiazepine.html
NGC 3355

**NGC 3355** (također poznat kao **ESO 501-80**, **IRAS 10402-2340**, **MCG -4-26-1** i **PGC 31919**) je nepostojeći astronomski objekat naveden u Novom općem katalogu koji je opisan da se nalazi u sazviježđu Vodena zmija. Ovaj objekat je zapisao Samuel Pierpont Langley 12. aprila 1866. godine.

## Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.

## Povezano
* Novi opći katalog
* Spisak NGC objekata
* Spisak galaksija

## Vanjske veze
### NGC 3355

### NGC katalog
*  Interaktivni NGC Online Katalog
*  Astronomska baza podataka SIMBAD
*  NGC katalog na Messier45.com 
*  NGC/IC projekt 
*  NGC2000 na NASA sajtu 
*  NGC na ''The Night Sky Atlas'' sajtu 

## Napomene
*  Bazirano na euklidsku udaljenost.
## Reference
Ciklopirolon

**Ciklopiroloni** su familija hipnotičkih i anksiolitičkih nebenzodiazepinskih lekova sa sličnim farmakološkim profilima sa benzodiazepinskim derivatima.

Mada ciklopiroloni nisu hemijski srodni sa benzodiazepinima, oni funkcionišu putem benzodiazepinskog receptora/GABA neurotransmitera. Najpoznatiji ciklopirolonski derivati su zopiklon (Imovan) i njegov enantiomer eszopiklon (Lunesta), koji se koriste za tretiranje insomnije, i potencijalno mogu da budu zloupotrebljeni. Drugi ciklopirolonski derivati su suriklon, pagoklon, pazinaklon i suproklon.

* **Ciklopiroloni**
** eszopiklon - hipnotik (Lunesta)
** zopiklon - hipnotik (Imovan)
** pagoklon - anksiolitik
** suriklon - anksiolitik
** pazinaklon - anksiolitik
** suproklon - anksiolitik

## Vanjske veze
* British Medical Journal
Messier 97

**Messier 97** (M97 ili NGC 3587) je planetarna maglica u zviježđu Veliki medvjed. Poznata je i pod nadimkom *Maglica Sova* (Owl Nebula) zbog dvije dvije šupljine koje sadrži i podsjećaju na oči sove. Maglicu je otkrio Pierre Méchain 16. veljače 1781. NGC 3587 je planetarna maglina i nalazi se u sazviježđu Veliki medvjed. Prvo otkriće je napravio Pierre Francois Andre Mechain 16. februara 1781. godine.

## Svojstva
M97 se nalazi na udaljenosti od 2,600 ly. Prividni promjer maglice je 3.3' što odgovara stvarnom promjeru od 2.5 ly. Strukturom maglica pripada među najkompleksnije planetarne maglice. Maglicu vjerojatno vidimo kao prsten materijala gledan s boka. Izdanci materijala na kraju prstena skoro se dotiču i tako stvaraju efekt očiju. Masa maglice je oko 0.15 Sunčeve mase. Središnja zvijezda ima prividni sjaj od + 16 magnituda i masu od 0.70 Sunčevih.

Kao i većina planetarnih maglica, i M97 sjaji većinu svjetla u samo jednoj spektralnoj liniji od 500.7&nbsp;nm. Posljedica toga je da je njena prividna vizualna magnituda + 9.7, a fotografska (u plavom svijetlu) + 12.

Starost maglice je oko 6,000 godina.

## Amaterska promatranja
M97 je uz pomoć posebnih filtera lako vidjeti u 200&nbsp;mm teleskopu. Bez filtera vidljiva je kao okrugla maglice bez ikakvih detalja. Filteri poput UHC-a pokazat će naznake šupljina u maglici, tj. "očiju" sove. Za jasnije raspoznavanje detalja potrebno je tamno nebo i teleskop od 250&nbsp;mm.

## Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.

## Povezano
* Novi opći katalog
* Spisak NGC objekata
* Spisak galaksija

## Napomene
*  Bazirano na euklidsku udaljenost.
## Reference




## Literatura
*  
*  
*  
  
## Vanjske veze

### NGC 3587

*  NGC 3587 na Aladin pregledaču
### NGC katalog
*  Interaktivni NGC Online Katalog
*  Astronomska baza podataka SIMBAD
*  NGC katalog na Messier45.com 
*  NGC/IC projekt 
*  NGC2000 na NASA sajtu 
*  NGC na ''The Night Sky Atlas'' sajtu
Novosadski okrug

**Novosadski okrug** (nemački: *Bezirk Neusatz*) je bio jedan od pet okruga Vojvodstva Srbije i Tamiškog Banata (krunske oblasti Austrijskog carstva) između 1850. i 1860. godine. Upravni centar okruga bio je Novi Sad.

## Historija
Vojvodstvo Srbija i Tamiški Banat formirano je 1849. godine i prvobitno je podeljeno na dva okruga: Bačko-torontalski i Temišvarsko-krašovski. 1850. godine je vojvodstvo podeljeno na pet okruga, a područje nekadašnjeg Bačko-torontalskog okruga je podeljeno na Novosadski, Somborski i Bečkerečki okrug.

1860. godine ukinuti su i Vojvodstvo Srbija i Tamiški Banat i njegovi okruzi, a teritorija Novosadskog okruga je tada administrativno podeljena između Bačko-bodroške županije (u sastavu austrijske Kraljevine Ugarske) i Sremske županije (u sastavu austrijske Kraljevine Slavonije).

## Geografija
Novosadski okrug je uključivao južnu Bačku i severni Srem. Graničio se sa Somborskim okrugom na severu, Bečkerečkim okrugom na severoistoku, austrijskom Vojnom krajinom na jugoistoku i austrijskom Kraljevinom Slavonijom na zapadu.

## Demografija
Po popisu iz 1850. godine, okrug je imao 236.943 stanovnika, od čega:
* Srba = 100.382 (42,37%)
* Nemaca = 45.936 (19,39%)
* Mađara = 30.450 (12,85%)
* Slovaka = 20.683 (8,73%)
* Šokaca = 13.665 (5,77%)
* Jevreja = 2.098 (0,89%)

## Gradovi
Najvažniji gradovi u okrugu:
* Bač
* Ilok
* Inđija
* Irig
* Novi Sad
* Odžaci
* Palanka
* Ruma
* Sentomaš
* Stari Bečej
* Temerin
* Futog
* Šid

Izuzev Iloka koji se danas nalazi u Hrvatskoj, svi pomenuti gradovi su danas u sastavu Srbije.

## Literatura
* Dr Saša Kicošev - Dr Drago Njegovan, Razvoj etničke i verske strukture Vojvodine, Novi Sad, 2010.
* Dr Drago Njegovan, Prisajedinjenje Vojvodine Srbiji, Novi Sad, 2004.

## Povezano
* Istorija Novog Sada
* Vojvodstvo Srbija i Tamiški Banat
* Okruzi Srbije

## Vanjske veze
* Mapa okruga 
* Mapa okruga
* Mapa okruga 
* Mapa okruga
* Mapa okruga
Somborski okrug

**Somborski okrug** (nemački: *Bezirk Zombor*) je bio jedan od pet okruga Vojvodstva Srbije i Tamiškog Banata (krunske oblasti Austrijskog carstva) između 1850. i 1860. godine. Upravni centar okruga bio je Sombor.

## Historija
Vojvodstvo Srbija i Tamiški Banat formirano je 1849. godine i prvobitno je podeljeno na dva okruga: Bačko-torontalski i Temišvarsko-krašovski. 1850. godine je vojvodstvo podeljeno na pet okruga, a područje nekadašnjeg Bačko-torontalskog okruga je podeljeno na Somborski, Novosadski i Bečkerečki okrug.

1860. godine ukinuti su i Vojvodstvo Srbija i Tamiški Banat i njegovi okruzi, a teritorija Somborskog okruga je tada uključena u okvir Bačko-bodroške županije (u sastavu austrijske Kraljevine Ugarske).

## Geografija
Somborski okrug je uključivao severni deo Bačke. Graničio se sa Novosadskim okrugom na jugu, Bečkerečkim okrugom na istoku, austrijskom Kraljevinom Slavonijom na jugozapadu i austrijskom Kraljevinom Ugarskom na severozapadu.

## Demografija
Po popisu iz 1850. godine, okrug je imao 376.366 stanovnika, od čega:
* Mađara = 160.016 (42,52%)
* Nemaca = 103.886 (27,6%)
* Bunjevaca = 53.908 (14,32%)
* Srba = 40.054 (10,64%)
* Jevreja = 7.830 (2,08%)

## Gradovi
Najvažniji gradovi u okrugu:
* Ada
* Almaš
* Apatin
* Baja
* Bačka Topola
* Jankovac
* Kula
* Senta
* Sombor
* Stara Kanjiža
* Subotica

Izuzev Baje, Almaša i Jankovca koji se danas nalaze u Mađarskoj, svi pomenuti gradovi su danas u sastavu Srbije.

## Literatura
* Dr Saša Kicošev - Dr Drago Njegovan, Razvoj etničke i verske strukture Vojvodine, Novi Sad, 2010.
* Dr Drago Njegovan, Prisajedinjenje Vojvodine Srbiji, Novi Sad, 2004.

## Povezano
* Sombor
* Vojvodstvo Srbija i Tamiški Banat
* Okruzi Srbije

## Vanjske veze
* Mapa okruga 
* Mapa okruga
* Mapa okruga 
* Mapa okruga
* Mapa okruga
NGC 4037

**NGC 4037** (također poznat kao **IRAS 11588+1340**, **MCG 2-31-15**, **PGC 37928** i **UGC 7002**) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 43 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Berenikina kosa. Najveći prečnik je 2,40 (30 hiljada sg) a najmanji 2,2 uglovnih minuta (27 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio John Frederick William Herschel 8. aprila 1784. godine.

## Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.

## Povezano
* Novi opći katalog
* Spisak NGC objekata
* Spisak galaksija

## Napomene
*  Prividna magnituda od 11,9 – Apsolutna magnituda: *M = m - 5 ((log<sub>10</sub> D<sub>L</sub>) - 1)*, gdje je *m=11,9* i *D<sub>L</sub>=13,1 * 10<sup>6</sup>*.
*  2,40 uglovnih minuta – *S = A * D * 0,000291 * P*, gdje je *A=2,40*, *D=13,1* i *P = 3,2616*.
*  Bazirano na euklidsku udaljenost.
## Reference




## Literatura
*  
*  
*  
  
## Vanjske veze
### NGC 4037

*  NGC 4037 na Aladin pregledaču
### NGC katalog
*  Interaktivni NGC Online Katalog
*  Astronomska baza podataka SIMBAD
*  NGC katalog na Messier45.com 
*  NGC/IC projekt 
*  NGC2000 na NASA sajtu 
*  NGC na ''The Night Sky Atlas'' sajtu
Bačko-torontalski okrug

**Bačko-torontalski okrug** (nemački: *Bezirk Batschka-Torontal*) je bio jedan od dva okruga Vojvodstva Srbije i Tamiškog Banata (krunske oblasti Austrijskog carstva) između 1849. i 1850. godine.

## Historija
Vojvodstvo Srbija i Tamiški Banat formirano je 1849. godine i prvobitno je podeljeno na dva okruga: Bačko-torontalski i Temišvarsko-krašovski. 1850. godine je vojvodstvo podeljeno na pet okruga, a područje Bačko-torontalskog okruga je podeljeno na Novosadski, Somborski i Bečkerečki okrug.

## Geografija
Bačko-torontalski okrug je uključivao najveći deo Bačke (izuzev područja Šajkaškog bataljona), severozapadni Banat i severni Srem. Graničio se sa Temišvarsko-krašovskim okrugom na istoku, austrijskom Vojnom krajinom na jugu, austrijskom Kraljevinom Slavonijom na zapadu i austrijskom Kraljevinom Ugarskom na severozapadu.

## Demografija
Po popisu iz 1850. godine, okrug je imao 1.002.013 stanovnika, od čega:
* Nemaca = 276.552 (27,6%)
* Srba = 264.547 (26,4%)
* Mađara = 251.247 (25,07%)

## Gradovi
Najvažniji gradovi u okrugu:
* Apatin
* Baja
* Velika Kikinda
* Veliki Bečkerek
* Inđija
* Kula
* Novi Sad
* Palanka
* Ruma
* Senta
* Sombor
* Stari Bečej
* Subotica
* Temerin
* Futog

Izuzev Baje koja se danas nalazi u Mađarskoj, svi pomenuti gradovi su danas u sastavu Srbije.

## Literatura
* Dr Saša Kicošev - Dr Drago Njegovan, Razvoj etničke i verske strukture Vojvodine, Novi Sad, 2010.
* Dr Drago Njegovan, Prisajedinjenje Vojvodine Srbiji, Novi Sad, 2004.

## Povezano
* Bačka
* Bačko-bodroška županija
* Torontalska županija
* Vojvodstvo Srbija i Tamiški Banat
* Okruzi Srbije
Imidazopiridin

**Imidazopiridini** su klasa lekova koje definiše po njihovoj hemijskoj strukturi. Oni su generalno agonisti GABA<sub>A</sub> receptora, mada su nedavno razvijeni inihibitori protonske pumpe iz ove klase. Oni obično imaju slično dejstvo sa benzodiazepinima, iako nisu hemijski srodni. Kao takvi, GABAA agonizirajući imidazopiridini, pirazolopirimidini, i ciklopiroloni se ponekad grupišu zajedno i nazivaju „nebenzodiazepinima“. 

Imidazopiridini obuhvataju:
;**Agonisti GABA<sub>A</sub> receptora**
* Zolpidem (Ambien)
* Alpidem 
* Saripidem
* Necopidem
* DS-1 (lek)
;**Inhibitori protonske pumpe**
* Tenatoprazol

## Reference
Historija okruga Srbije

Srbija je okruge kao administrativno-teritorijalne jedinice uvela u 19. veku.

## [[Kneževina Srbija]]
:Glavni članak: Administrativna podela Kneževine Srbije.

Čitava teritorija Kneževine Srbije je 1834. godine odlukom skupštine bila podeljena na 5 serdarstava i 19 okružja, čime su ukinuti svi oblici administrativnih podela koji su imali svoje poreklo u Osmanskom carstvu.

Novim odlukama Narodne skupštine donetim 1836. godine, koje je prihvatio i ustav Osmanskog carstva iz 1838. godine, Kneževina Srbija se deli na 17 okruga. 

## [[Vojvodstvo Srbija i Tamiški Banat]]
:Glavni članak: Vojvodstvo Srbija i Tamiški Banat.

Austrijska krunska oblast Vojvodstvo Srbija i Tamiški Banat je takođe bila podeljena na okruge, što se razlikovalo od dotadašnje administrativne podele na županije u austrijskoj Ugarskoj i austrijskoj Hrvatskoj. 

Vojvodstvo je prvobitno između 1849. i 1850. bilo podeljeno na dva okruga (Bačko-torontalski i Temišvarsko-krašovski), a potom između 1850. i 1860. na pet okruga (Novosadski, Somborski, Bečkerečki, Temišvarski i Lugoški).


Datoteka:Vojvodstvo srbija okruzi 1849 01.png|Okruzi Vojvodstva Srbije i Tamiškog Banata, 1849-1850.
Datoteka:Vojvodstvo srbija okruzi 1850 01.png|Okruzi Vojvodstva Srbije i Tamiškog Banata, 1850-1860.


## [[Kraljevina Srbija]]

:Glavni članak: Administrativna podela Kraljevine Srbije.

Zakonom o administrativnoj podeli zemlje 1890. godine Kraljevina Srbija bila je podeljena na 15 okruga. Nakon administrativno-upravnih promena, Kraljevina Srbija je za vreme popisa 1910. godine imala 17 okruga.

Predlogom zakona od 24. avgusta 1913. novooslobođeni južni deo Kraljevine (tzv. Stara Srbija) je trebalo da bude podeljen na 12 okruga i 45 srezova. Zakon nije usvojen do kraja Prvog svetskog rata, već je stupio na snagu tek regentovim ukazom 1919. godine.

Ulaskom Srbije u sastav Kraljevstva Srba, Hrvata i Slovenaca, okruzi su i dalje postojali kao administrativne jedinice, sve do podele zemlje na oblasti 1922. godine.

## [[Nedićeva Srbija]]
:Glavni članak: Nedićeva Srbija.

U okupiranoj Nedićevoj Srbiji su krajem 1941. godine formirani okruzi koji su zamenili dotadašnju podelu na banovine. Srbija je tada podeljena na 14 okruga, uključujući i Okrug Veliki Bečkerek, koji je imao autonoman status.

## [[Republika Srbija]]
:Glavni članak: Okruzi Srbije.

Uredbom Vlade Republike Srbije, od 29. januara 1992. godine, određeni su poslovi državne uprave koje ministarstva obavljaju izvan svojih sedišta u okruzima kao područnim središtima državne vlasti. U Srbiji danas postoji 29 okruga, ne računajući područje Grada Beograda.
RFC3

**Replikacioni faktor C, podjedinica 3** je protein koji je kod ljudi kodiran *RFC3* genom.

Za elongaciju prajmiranog DNK šablona DNK polimerazom delta i DNK polimerazom epsilon neophodni su pomoćni proteini: proliferativni ćelijski nuklearni antigen (PCNA) i replikacioni faktor C (RFC). RFC, takođe poznat kao aktivator 1, je proteinski kompleks koji se sastoji od pet podjedinica sa 140, 40, 38, 37, i 36 kDa. Ovaj gen kodira 38 kDa podjednicu. Ta podjedinica je esencijalna za interakciju između 140 kDa podjedinice i srži kompleksa koja se sastoji od 36, 37, i 40 kDa podjedinica. Poznate su alternativno splajsovane transcriptne varijante koje kodiraju različite izoforme.

## Interakcije
RFC3 formira interakcije sa BRD4, CHTF18, RFC1, PCNA i RFC4.

## Reference

## Literatura
Ori (genetika)

**Ori** je DNK sekvenca koja signalizira početak replikacije. Ona se ponekad naziva *mesto početka*. Kod *E. coli*, *ori* je 250 nukleotida duga (*oriC*). Plazmidne *ori* sekvence su slične sa *oriC*.

Tokom konjugacije, replikacija tipa valjanja kalema počinje u *oriT* ('T' za transfer) sekvence FAT plazmida.

Bakterije imaju jedno mesto početka replikacije. Eukariote imaju višestruke replikone, svako od kojih ima *ori*. Replikoni su u opsegu dužine od 40 kb (kvasac i *Drozofila*) do 300 kb (biljke).

Mitohondrijska DNK mnogih organizama ima dve *ori* sekvence. Kod ljudi, one se nazivaju *oriH* i *oriL* za teški i laki lanac DNK.

## Reference

## Povezano
* Mesto početka replikacije
Replikon (genetika)

**Replikon** je DNK molekul ili RNK molekul, ili region DNK ili RNK, koji se replikuje iz jednog mesta početka replikacije.

## Prokariote
Za većinu prokariotskih hromozoma, replikon je celokupni hromozom. Jedan primetni izuzetak postoji kod arheja, gde je za dve Sulfolobus vrste pokazano da sadrže tri replikona. Primeri bakterijskih vrsta sa višestrukim replikonima su: Rhodobacter sphaeroides (2), Vibrio cholerae, i Burkholderia multivorans (3). Ti „sekundarni“ (ili tercijarni) hromozomi se često opisuju kao molekuli koji su smeše između pravih hromozoma i plazmida, i ponekad se nazivaju „hromidi“. Razne Azospirillum vrste poseduju 7 replikona, Azospirillum lipoferum, na primer, ima 1 bakterijski hromozom, 5 hromida, i 1 plazmid.
Plazmidi i bakteriofazi se obično replikuju kao jedan replikon, mada veliki plazmidi Gram-negativnih bakterija mogu da imaju nekoliko replikona.

## Eukariote
Eukariotski hromozomi sadrže višestruke replikone. Definicija replikaona je donekle nejasna za mitohondrije, jer one koriste jednosmernu replikaciju sa dva zasebna mesta početka.

## Reference

## Povezano
* Mesto početka replikacije
Replikon

**Replikon** se može odnositi na:

* Replikon (genetika), region DNK ili RNK, koji se replikuje iz jednog mesta početka replikacije.
* Replikon (preduzeće)
Eksplozija u Smederevskoj tvrđavi 1941.

**Eksplozija municije u Smederevskoj tvrđavi** dogodila se 5. juna 1941. iz nerazjašnjenih razloga. Procene žrtava se kreću od nekoliko stotina do 2.500 osoba.

Posle kapitulacije Jugoslovenske kraljevske vojske (JKV) u Aprilskom ratu, Nemci su odredili Smederevo kao mesto na kom će se skladištiti zarobljena oprema, oružje, municija i benzin bivše JKV, odakle će se ona prebacivati u Nemačku, koja se spremala za napad na SSSR. Smederevo je bio povezan železnicom i nalazi se na Dunavu. Utovar zaplenjenog materijala vršili su zarobljenici pripadnici JKV.

Taj dan u Smederevu je bio pijačni dan i u grad su dolazili stanovnici okolnih naselja da trguju. Eksplozija se dogodila oko 14:10, baš u trenutku kada je pored tvrđave prolazi voz za Veliku Planu, koji je prevozio radnike kući. Među žrtvama bili su sin i snaha Milana Nedića. Za obnovu grada Komesarska vlada je postavila Dimitrija Ljotića, rodom iz Smedereva.

Uzrok eksplozije nije rasvetljen do danas. Prva verzije je da je do eksplozije došlo slučajno, a druga da je za nju odgovoran sovjetski agent Mustafa Golubić, koji je uhapšen dva dana kasnije. Neki smatraju drugu verziju malo verovatnom, jer se u to vreme SSSR trudio da bude u dobrim odnosima sa Nemačkom.

## Povezano
* Smederevska tvrđava

## Reference

## Vanjske veze

* Smederevo je Srpska Hirošima *www.sdcafe.rs*
Neuroaktivni steroid

**Neuroaktivni steroidi**, takođe poznati kao **neurosteroidi**, su endogeni steroidi koji brzo menjaju neuronsku ekscitabilnost putem interakcija sa ligandom kontrolisanih jonskih kanala i drugih receptora na ćelijskoj površini. Termin *neurosteroid* koji je formirao francuski fiziolog Étienne-Émile Baulieu obuhvata steroide koji su sintetisani u mozgu. U kontrastu s njima *neuroaktivni steroid* se odnose na steroide koje sintetišu endokrine žlezde i koji dospevaju do mozga putem krvotoka. Osim njihovih dejstava na neuronske membranske receptore, neki od ovih steroida modu da utiču na izražvanje gena putem nuklearnih steroidnih hormonskih receptora. Neurosteroidi imaju širok opseg potencijalnih kliničkih primena od sedacije do tretmana epilepsije i traumatičnih moždanih povreda. Ganaksolon, sintetički analog endogenog neurosteroida alopregnanolona, se ispituje za moguću primenu u tretmanu epilepsije.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
*
IRIB

**IRIB** (, , ) je naziv za državnu radiodifuznu kompaniju u Iranu. Nasljednica je predrevolucionarne Iranske nacionalne radio-televizije osnovane 1966. spajanjem državne televizije koja djeluje od 1958. odnosno državnog radija koji se emitira od 1926. godine. IRIB emitira televizijski program s nekoliko televizijskih kanala, kao i radio-program s više radio-stanica koji su zajedno dostupni na 30 svjetskih jezika. Od 9. maja 1994. IRIB se emitira i na bosanskom standardu srpskohrvatskog jezika.

## Povezano
* Press TV

## Vanjske veze
*  Službene stranice IRIB-a
*  Stranice na srpskohrvatskom