open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Italijanska komunistička partija

**Italijanska komunistička partija** () je bila jedna od većih stranaka u Italiji i najjača komunistička partija na Zapadu.

## Historija
### Prve godine
Osnovana je 21. januara 1921, izdvajanjem iz Italijanske socijalističke partije (), zbog ideološkog sukoba sa njenim vođama.
Odmah nakon rascepa glavne komunističke vođe: Antonio Gramši (prvi sekretar), Amadeo Bordiga, Palmiro Toljati i drugi ulaze u sastav Komunističke Internacionale.

### Fašizam
Međutim fašistički režim 5. novembra 1926. proglašava IKP za nezakonitu i vrši krvavu represiju.
Većina direkcije beži u inostranstvo, uglavnom u SSSR i Francusku gde je 1926. u Lionu održan III kongres. 
Nakon sloma fašizma (8. septembra 1943), glavne vođe se vraćaju u Italiju i otpočinju zajedno sa drugim antifašističkim organizacijama borbu protiv Nemaca i protiv italijanskih fašista.

### Od oslobođenja do Hladnog rata
Po završetku rata, komunisti učestvuju u provizornoj vladi pod vođstvom generala Badolja.
Međutim kada je predsednik vlade postao lider **[[Kršćanska demokracija (Italija)|Hrišćanske demokratije]]** (DC), Alčide De Gasperi, komunisti su izbačeni iz nje, pod pritiskom SAD-a.
Od tada KPI ostaje u opoziciji tokom čitavog posleratnog perioda.
U decembru 1947. komunisti sklapaju koalicioni pakt sa socijalistima, stvarajući **Narodno-demokratski front** (*Fronte Democratico Popolare*), koji je međutim poražen na izborima 1948. od strane hrišćansko-liberalne koalicije okupljene baš oko De Gasperijeve *[[Kršćanska demokracija (Italija)|Hrišćanske demokratije]]*.
NDF je nakon poraza raspušten, dok je koalicija komunista i socijalista trajala do Mađarske Revolucije 1956, kad se Socijalistička partija distancirala od imperijalističke politike SSSR-a i time napustila i koaliciju s komunistima, koji su ostali odani Sovjetima.
Nakon rascepa koalicije socijalisti ulaze u savez sa Hrišćanskom demokratijom, stvarajući *Centro-levičarsku vladu*.

### '70-te godine i „istorijski kompromis“
Početkom '70-ih godina dvadesetog veka dolazak na mesto sekretara Enrika Berlingvera, dovodi do radikalnih promena:
* Prekidanje zavisnosti od SSSR-a i stvaranje *[[eurokomunizam|evro-komunističke]]* struje, sa drugim zapadnoevropskim komunističkim partijama;
* „Istorijski kompromis“, to jest spremnost od strane komunista na parlamentarnu saradnju sa demohrišćanima i socijalistima.

Međutim nakon nekog vremena saradnje komunistima ipak nije dozvoljeno učešće u vladi, a zatvarajuća politika socijalističkog vođe Betina Kraksija početkom '80-ih je definitivno plasirala komuniste u opoziciju.

### Kriza i raspuštanje(1989—1991)
Sredinom '80-ih smrt Berlingvera i opšte slabljenje partijske strukture je označilo spori ulazak u krizu.
Osim toga pad Berlinskog zida i slom komunizma na Istoku, je doveo do raspuštanja IKP-a 3. februara 1991.
Većina je prešla u novu političku partiju socijalističke orijentacije, *[[Demokratska partija levice|Demokratsku partiju levice]]*, dok je manjina koja se protivila raspuštanju IKP-a, stvorila *[[Partija komunističke obnove|Partiju komunističke obnove]]*.
Kosta Čavoški

**Kosta Čavoški** (26. oktobar 1941, Banatsko Novo Selo, Jugoslavija, okupaciona zona Nacističke Nemačke) je srpski pravnik, teoretičar prava, profesor Pravnog fakulteta Univerziteta u Beogradu, akademik SANU i član Senata Republike Srpske.

## Biografija
Rođen je 26. oktobra 1941. u Banatskom Novom Selu. završio je 29. juna 1964. godine s prosečnom ocenom 9,85, magistrirao na istom fakultetu 1969. godine, a doktorirao 1973. Početkom 1970. godine izabran za asistenta na predmetu *Uvod u pravo*.

Marta 1973. godine osuđen na pet meseci zatvora, uslovno na dve godine, zbog kritike Ustavnih amandmana iz 1971. i podrške profesoru Pravnog Fakulteta Mihailu Ćuriću. Potom je 31. decembra 1975. godine jednoglasnom odlukom Nastavno-naučnog veća izbačen na ulicu zbog moralno-političke nepodobnosti.

Dobrica Ćosić u svojoj knjizi Piščevi zapisi 1981—1991, na sto dvadeset drugoj strani, o Čavoškom piše: "*Najhrabriji i najvredniji opozicionar iz naše grupe, jaka i moralna ličnost i sposoban pravnik*". Njih dvojica su 1984. zajedno napisali program delatnosti Odbora za odbranu slobode misli i izražavanja.

Na Pravni fakultet je vraćen tek 1. januara 1991. godine u svojstvu redovnog profesora. Krajem 2003. godine izabran je za dopisnog člana SANU.

Član je Srpske radikalne stranke i osnivač nekadašnje Srpske liberalne stranke. Takođe je i član Tima za odbranu Radovana Karadžića pred Međunarodnim krivičnim sudom za ratne zločine u Hagu. Kosta Čavoški je član Senata Republike Srpske od 1996. godine.

Srpsku liberlanu stranku Čavoški je osnovao zajedno sa nekoliko viđenijih članova koji su istupili iz Demokratske stranke, a među kojima su bili Nikola Milošević i Saša Petrović, režiser. Stranka je bila monarhistički opredeljena i zalagala je se za povraćaj monarhije na čelo Srbije, rehabilitaciju svih političkih osuđenika, obeležavanje imena svih poginulih Srba u prošlom veku, zatim za podizanje spomenika stradalim Srbima, kao i za otvaranje kancelarije pri Vladi Srbije, koja bi se bavila stradanjem Srba u prošlim ratovima.

## Radovi
Pored većeg broja članaka objavio je sledeće knjige:
* *Filozofija otvorenog društva. Politički liberalizam Karla Popera* (1975)
* *Mogućnosti slobode u demokratiji* (1981)
* *Ustavnost i federalizam. Sudska kontrola ustavnosti u anglo-saksonskim federacijama* (1982)
* *Stranački pluralizam ili monizam* (1983), koautor Vojislav Koštunica;
* *O neprijatelju* (1989)
* *Revolucionarni makijavelizam* (1989)
* *Tito – tehnologija vlasti* (1991)
* *Slobodan protiv slobode* (1991)
* *Pravo kao umeće slobode. Ogled o vladavini prava* (1994)
* *Uvod u pravo I. Osnovni pojmovi i državni oblici* (1994)
* *Na rubovima srpstva* (1995)
* *Ustav kao jemstvo slobode* (1996)
* *Uvod u pravo II* (1996), koautor Radmila Vasić
* *Zatiranje srpstva* (1996)
* *Lutka u tuđim rukama* (1998)
* *Hag protiv pravde* (1998)
* *Od protektorata do okupacije* (1998)
* *Apsolutna i ublažena pravda u Eshilovoj Orestiji* (2001), koautor Mirjana Stefanovski.

## Vanjske veze
* Biografija na sajtu SANU
Italijanski socijalni pokret-Nacionalna desnica

**Italijanski socijalni pokret — Nacionalna desnica** (), bolje poznat kao Italijanski socijalni pokret, je italijanska politička partija stvorena 26 decembra 1946 sa strane italijanskih eks-fašista i radikalnih nacionalista, nakon poraza Osovine i Italijanske Socijalne (Fašističke) Republike Benita Musolinija.

Simbol partije je bio "Trobojni plamen", amblem pobedioca iz Prvog svetskog rata.

Partija je raspuštena 27. januara 1995. godine, nakon dolaska na sekretarijat Đanfranka Finija, koji je zalagao za moderatnije ideje i definitivno napuštanje fašističke prošlosti.

Većina partije je prešla u Finijevu Nacionalnu Alijansu () konzervativne inspiracije, dok je jedna manjina koju je predvodio Pino Rauti stvorila Socijalni pokret Plamen trobojke, neofašističke inspiracije.

## Izborni rezultati
Od 1948. do 1976. godine, MSI je bio u konstantnom porastu prešavši sa 2,0% (1948) na 8,8% (1972).

Međutim period političke i spoljašnje tenzije, krajem 70-ih godina 20. veka (radi Hladnog rata) u Italiji je prouzrokovao marginalizaciju za MSI, čiji su članovi više puta optuživani za restauraciju fašističke partije; što je dovelo do krize i do brzog pada konsenzusa među glasačima.

## Izvori
Demokratska partija levice

**Demokratska partija levice** () je bivša italijanska politička partija koja je djelovala od 1991 do 1998.

PDS je osnovan 3. februara 1991, po završetku XX kongresa Italijanske komunističke partije, kao njen punopravni naslednik.Prvi sekretar PDS-a je bio Akile Oketo, od 1991 do 1994.

Na izborima 1994 PDS je lider koalicije "*Naprednjaci*" zajedno sa Komunističkom obnovom Italije i drugim strankama italijanske levice."*Naprednjaci*" će međutim izgubiti izbore od desničarske Berluskonijeve koalicije.

Na neposrednim izborima 1996 PDS učestvuje u novoj koaliciji Maslina sa Italijanskom narodnom strankom i sa ostalim manjim reformskim strankama.Maslina je tada uspjela da pobedi i napravi vladu koju je vodijo Romano Prodi.

14. februara 1998 novi sekretar PDS-a Masimo D'Alema, je odlučio raspuštanje stranke i zajedno sa mnogo socijalističko-liberalnim strankama i osnovao potpuno novu levičarsku partiju Demokrate levice.
Italijanska narodna partija (1994)

**Italijanska narodna stranka** (*Partito Popolare Italiano*, PPI) je bila hrišćansko-demokratska politička partija u Italiji između 1994. i 2002.

PPI je bila direktna naslednica italijanske Hrišćanske demokratije (DC).
PPI je bila članica koalicije L'Ulivo. U decembru 2002, PPI sa ostalim hrišćanskim strankama levog centra je ušla u sastav partije Bela Rada - Demokratija je sloboda.
Bela rada – Demokratija je sloboda

**Bela Rada - Demokratija je sloboda** (*La Margherita - Democrazia è Libertà*,**DL**) je bilo ime italijanske političke stranke.

Stranku je osnovao Frančesko Ruteli 2002. godine, a nastala je ujedinjenjem raznih demohrišćanskih i liberalnih partija levog centra.

DL je bila članica centro-levičarskih koalicija L'Ulivo (od 2002. do 2007) i L'Unione (od 2005. do 2007).

Godine 2007. stranka je zajedno sa drugim partijama levog centra raspuštena i ušla u Demokratsku partiju.
Naprijed Italija

**Napred Italijo** (, **FI**) je politički pokret osnovan 18. januara 1994. godine od strane italijanskog biznismena i preduzetnika Silvia Berluskonija. Odmah nakon osnivanja, NI dobija ohrabrujuće rezultate na izborima 1994. godine, postavši iz ničega najjača partija u Italiji.

Partija je ipak centrirana na Berluskonijevoj ličnosti, iako liberalne i hrišćansko-konzervativne orijentacije.

Partija je raspuštena 27. marta 2009. godine da bi se objedinila sa drugim političkim pokretima italijanske desnice (među kojima Finijeva Nacionalna alijansa) u novoj političkoj partiji zvanoj Narod slobode ()

## Izborni rezultati


Datoteka:Sede Nazionale Forza Italia (roma).JPG|Sedište partije u Rimu.
Datoteka:Berlusconi-comizio.jpg|Berluskoni na mitingu 1995.
Nacionalna alijansa (Italija)

**Nacionalna Alijansa** () je bila politička partija italijanskog desnog centra, orijentisana ka nacional-konzervativizmu i liberal-konzervativizmu.

## Historija
AN se rađa unutar Italijanskog socijalnog pokreta (MSI), na čelu sa Đanfrankom Finijem.
Godine 1994. MSI menja ime u *Italijanski socijalni pokret-Nacionalna Alijansa* i ulazi u centro-desničarsku koaliciju "*Pol dobrog upravljanja*" postavši član Berluskonijeve vlade, koja, međutim, nakon malo vremena, pada.

Na I Nacionalnom Kongresu (poznat kao "svolta di Fiuggi") 27. januara 1995. godine MSI je raspušten a AN postaje samostalna poltička formacija.
Za razliku od svog prethodnika, AN odlučuje definitivno napuštanje neofašizma:

AN postaje treća politička stranka u Italiji i među vodećim partijama u koaliciji. Uspeh stranke se kruniše imenovanjem Finija za Ministra iinostranih poslova i vicepremijera u II Berluskonijevoj vladi.

Godine 2008. AN ulazi u centro-desničarsku koaliciju "Naroda Slobode", koja pobeđuje izbore 2008; elektoralna pobjeda podstiče pretvaranje Naroda slobode u političku partiju u koju se AN utopljuje, 29. marta 2009.
Demokrate levice

**Demokrate levice** () je bila glavna italijanska levičarska stranka socijaldemokratske orijentacije, direktni potomak Demokratske partije levice (PDS) i time italijanske Komunističke partije. Na evropskom nivou je bila član Partije evropskog socijalizma, kao i član Socijalističke internacionale.

## Historija
### 1998-2006
Formirana je 1998. godine, napustivši komunističke simbole još uvek u upotrebi u PDS-u. DS je bio deo centro-levičarske koalicije *[[L'Ulivo]]* (Maslina) od 1998. do 2006. godine i bio je najvažniji član koalicije *L'Unione* (Unija) od 2006, pobedivši opšte izbore iste godine.

Omladinski ogranak *Giovane Sinistra* (Mlada levica) je takođe potomak Komunističke omladinska federacije.

### 2007: Demokratska partija
Godine 2007, DS se spojila sa *[[Bela rada - Demokratija je sloboda|Belom Radom]]* (levi demohrišćani) i drugim političkim strankama levog centra, stvarajući Demokratsku partiju (PD).
 
Sadašnji predsednik Republike Italije, Đorđo Napolitano, bio je militant DS-a.

## Organizacija
### Sekretari
* Masimo D'Alema (1998 – )
* Valter Veltroni (1998 – 2001)
* Pjero Fasino (2001 – 2007)

### Predsednici
* Đilja Tedeska Tato (1998 – )
* Masimo D'Alema (1998 – 2007)

### Kongresi
* I Kongres: Torino, 13-16. januar 2000.
* II Kongres: Pesaro, 16-18. novembar 2001.
* III Kongres: Rim, 3-5. februar 2005.
* IV Kongres: Firenca, 19-21. april 2007.

## Izborni Rezultati
* Za Evropski Parlament 1999: 17,4%
* Za Parlament 2001: 16,57%1
* Za Parlament 2006: 17,5%1

1 2001,2004 i 2006 DS je bio prisutan unutar koalicije "*[[L'Ulivo]]*".
Narod slobode

**Narod slobode** (; **PdL**) je italijanska politička stranka liberalno-demokratske i hrišćansko-konzervativne orijentacije.

PdL je stvorena 29. marta 2009 kao sinteza dve najjače italijanske partije desnog centra:
* *[[Naprijed Italija|Napred Italijo]]*, liberalna partija koju vodi Silvio Berluskoni
* *[[Nacionalna alijansa (Italija)|Nacionalna Alijansa]]*, nacional-konzervativna stranka Đanfranka Finija.

PdL-u se pridružuje još 9 manjih političkih pokreta.

Na izborima 2008, centro-desničarska koalicija(**PdL-LN-MpA**) koju predvodi Berluskoni je pobedila, osvajajući većinsku podršku Skupštine.

## Historija
Stranka je stvorena od strane Berluskonijeve liberalne i hrišćansko-konzervativne stranke Napred Italijo i Finijeve nacionalističko-konzervativne Nacionalne alijanse i još nekoliko manjih stranaka iz različitih sredina i političkih ubeđenja (nekoliko od tih je već bio član koalicije "*Kuća sloboda*" od 2001) među kojima su:
* **Hrišćanska demokratija za autonomije** (demohrišćanski regionalisti); 
* **Nova Italijanska socijalistička partija** (socijaldemokrate); 
* **Liberalni reformatori** (socijal-liberali);
* **Socijalna akcija** (nacionalisti).
 
PdL je pokrenut iznenada od strane Silvia Berluskonija tokom demonstracija u Milanu 18 novembra 2007. na Trgu San Babila.

Narod slobode je prvo osnovan kao federacija političkih stranaka 27 februara 2008, a zatim pretvorena u političku partiju.

Osnivački kongres partije održan je u Rimu između 27. i 29. marta 2009.

U Evropskoj uniji PdL se pridružio Evropskoj narodnoj partiji.
Na italijanskim opštim izborima 2008, PDL je osvojio 37,4% glasova i postao prva stranka u zemlji i stvorijo koaliciju sa Severnom Ligom i Pokretom za autonomiju Juga sa kojim je formirao vladu Berluskoni IV.

Lider stranke je Berluskoni od svog osnivanja. Međutim Berluskonijeva politika nametanja, kao i njegov previše "mek" odnos prema Severnoj ligi, pored konstantnog gušenja unutar-partijske opozicije je dovelo do rascepa u pokretu sredinom 2010. godine.

Struja sakupljena baš oko Finija 30. jula iste godine odlučila je da u oba doma Skupštine formira novu parlamentarnu grupu pod nazivom "*[[Budućnost i sloboda za Italiju|Budućnost i Sloboda za Italiju]]*"(**FLI**).

Finijev rascep je zaljuljo Berluskonijevu vladu time što se je FLI distancirala od rada vlade, iako iz nje nije izašla, dok je 6. novembra 2010 sazvan prvi kongres FLI na kom se je odlučio definitivni izlazak iz Naroda slobode, ali ne iz vlade.

Ipak i ta odluka je promjenjena time što su posle drugog kongresa 13 i 14 novembra 2010, Finijevi ministri napustili Berluskonijevu vladu i otvorili krizu u centro-desničarskoj koaliciji.

14 decembra 2010 Berluskoni je uspeo korumpirajući nekoliko poslanika iz opozije  da dobije novu parlamentarnu većinu bez Finija i njegove partije, iako verovatno vrlo brzo će se otvoriti put prema izborima.

## Izborni rezultati

## Reference
Demokratska stranka (Italija)

**Demokratska partija** () je italijanska politička stranka socijaldemokratske, socijal-liberalne i levo-hrišćanske orijentacije.

DP je osnovan 14. oktobra 2007. godine, kao rezultat ujedinjenja dve veće političke partije:
* Demokrate levice () uglavnom socijalisti
* Bela Rada - Demokratija je sloboda () pretežno liberalne i demohrišćanske inspiracije.

Osim te dve partije, Demokratskoj partiji se pripojilo još nekoliko manjih partija,koje su sve bile deo koalicije L'Ulivo.

29. jula 2009, na kraju registracije za Kongres, partija je najavila 820,607 članova i najveća je u Evropi po broju pretplatnika iza nje su
Hrišćansko-demokratska unija Nemačke i španska Narodna partija.

## Historija
PD je rođena kao sinteza raznog poltičkog porekla: 
* Demokrate levice iz Italijanske komunističke partije i Italijanske socijalističke partije.
* Bela Rada iz italijanske Hrišćanske demokratije.

Iz ovog nasledstva PD je orijentisana ka socijaldemokratiji,demohrišćanstvu i ekologizmu.

Na evropskom nivou, PD je započela saradnju sa Evropskom cocijalističkom partijom i jedan je od osnivača Progresističke alijanse socijalista i demokrata.

PD je druga najveća italijanska partija i snažno je ukorenjena u Emiliji-Romanji, Toskani, Umbriji, Markama, Bazilikati i Sardiniji kao i u delovima Veneta i Lombardije. 
PD je stvorena 14. oktobra 2007 putem primarnih izbora koji su usaglasili na demokratski način stvaranje stranke.

Prvi sekretar je bio gradonačelnik Rima, Valter Veltroni, koji je podneo ostavku 17. februara 2008. godine, nakon izbornog poraza u Sardiniji. Privremeno je izabran za sekretara Dario Frančeskini, koji je međutim pobeđen na izborima za sekretarijat (25. oktobar 2009) od strane Pjera Luiđija Bersanija.
 
Drugi istaknuti lider je bio Romano Prodi kreator centro-levićarske koalicije *[[L'Ulivo]]* i bivši predsednik Saveta ministara Italije bio je predsednik stranke od njenog osnivanja do 16. aprila 2008 kada je podneo ostavku.

U ustavnom procesu su takođe uključene naredne stranke:
* **Evropski republikanski pokret** (socijal-liberali);
* **Italija Centra** (demohrišćani); 
* **Reformistička alijansa** (socijalisti);
* **Demokratski Republikanci** (socijalistički republikanci); 
* **Demokratska stranka Juga** (demohrišćani); 
* **Projekat Sardinija** (levi demohrišćani).

Iako su prvobitno bili zainteresovani da se priključe nisu učestvovali u izgradnji PD-a *Italijanski Demokratski Socijalisti* i Italija vrednosti.

Međutim krajem oktobra 2009 dolazi do raskola u PD-u,nakon pobede Pjer Luiđija Bersanija na izborima za sekretarijat delovi demohrišćanske struje u PD-u pod vođstvom bivšeg lidera Bele Rade Frančeska Rutelija,odlučuju napuštanje stranke i novembra iste godine raskolnici će formirati novu centrističku stranku,pod imenom Alijansa za Italiju.

## Lideri
### Sekretari

### Predsednici

## Izborni rezultati
Pokret za autonomije

**Pokret za autonomiju Juga** (*Movimento per le Autonomie* - **MpA**) je italijanska politička partija autonomističke,federalističke i demohrišćanske inspiracije.

Pokret je formiran 30. aprila 2005, od strane disidenata Unije demohrišćana i centra na Siciliji pod vođstvom tadašnjeg predsednika Katanskog okruga,Rafaela Lombarda.

MpA odlučuje da pristupi desničarskoj koaliciji povodom izbora 2006, formirajući zajedničku izbornu listu sa Severnom ligom. Iako će koalicija izgubiti te izbore MpA je uspela da osvoji 5 poslaničkih mesta i 2 senatorska mesta u italijanskom Parlamentu.

Na izborima 2008, MpA učestvuje u koaliciji sa Narodom slobode i Severnom ligom. Koalicija je pobedila na izborima i MpA dobija 8 poslanika i 2 senatora.

Međutim, najveći uspeh MpA je kandidatura lidera Rafaela Lomabarda za predsednika Sicilije 2008, kao predstavnika cele desničarske koalicije na ostrvu. Lomabardo će osvojiti skoro 64% glasova i time postati predsednik regije.

Međutim sredinom 2010 MpA raskida veze sa desničarskom koalicijom zbog sukoba između Lombarda i predsednika italijanske vlade Silvijem Berluskonijem, oko davanja sredstava vlade Jugu.

Nakon raskida sa desnicom MpA pristupa centrističkoj koaliciji „*Novi savez za Italiju*“ zajedno sa Unijom demohrišćana, Budućnošću i slobodom i Alijansom za Italiju.
Italija vrijednosti

**Italija vrednosti** () je legalistička italijanska politička partija koju je osnovao Antonio di Pjetro 21. marta 1998. godine.

Di Pjetro je bivši sudija koji je aktivno učestvovao u suđenju pod nazivom *Čiste ruke* koje je otkrilo korupciju više italijanskih stranaka i njihovu povezanost sa mafijom.

Njegova glavna svrha i njegove stranke, je da prikupi mišljenja italijanskog društva o moralnim pitanjima.
 
Učestvovao je u rođenju pokreta "*Demokrate*" s Romanom Prodijem, ali je međutim, izašao iz njega kao deo koalicje *[[L'Ulivo]]*, a potom koalicije *L'Unione* na izborima 2005 i 2006.

Na izborima 2006 na kojima je koalicija *L'Unione* pobedila, lider i osnivač stranke Di Pjetro je na četvrtom mestu sa 2,3% glasova, iza Prodija, Fausta Bertinotija i Klementa Mastele.

Na opštim izborima u Italiji 2008 Italija vrednosti je udvostručila svoje glasove sa 2,3% na 4,4% dobijajući 29 poslanika i 14 senatora i stvarajući novu koaliciju sa Demokratskom partijom.

Na izborima za Evropski parlament 2009 partija je još jednom dobila snažan porast glasova sa 4,4% na 8,0% i osvajajući time 7 evroposlanika.

## Izborni rezultati
Budućnost i sloboda za Italiju

**Budućnost i sloboda za Italiju** (*Futuro e Libertà per l'Italia*,**FLI-FLI**), ili jednostavnije **Budućnost i sloboda** je liberal-konzervativna politička stranka desnog centra u Italiji.

Partija je formirana od strane sledbenika predsednika Doma poslanika Đanfranka Finija kao parlamentarna grupa u julu 2010 kao split iz Naroda slobode (**PdL**).

Fini, bivši lider Italijanskog socijalnog pokreta i Nacionalne alijanse i ko-osnivač PdL-a je bio kritičar lidera PdL-a Silvia Berluskonija i njegovog stila vođstva kao i njegov previše "mek" odnos prema Severnoj ligi, pored njegovog konstantnog gušenja unutar-partijske opozicije je dovelo do rascepa u PdL-u 30 jula 2010. godine.

Finijev rascep je zaljuljo Berluskonijevu vladu time što se je FLI distancirala od rada vlade, iako iz nje nije izašla, dok je 6. novembra 2010 sazvan prvi kongres FLI na kom se je odlučio definitivni izlazak iz Naroda slobode, ali ne iz vlade.

Ipak i ta odluka je promjenjena time što su posle drugog kongresa 13 i 14 novembra 2010, Finijevi ministri napustili Berluskonijevu vladu i otvorili krizu u centro-desničarskoj koaliciji.

14 decembra 2010 Berluskoni je uspeo korumpirajući nekoliko poslanika iz opozije da dobije novu parlamentarnu većinu bez Finija i njegove partije, iako verovatno vrlo brzo će se otvoriti put prema izborima.

15 decembra 2010 FLI se je pridružila koaliciji "**Novi savez za Italiju**" sa Unijom Centra, Pokretom za Autonomiju Juga i Savezom za Italiju.
Levica ekologija sloboda

**Levica ekologija sloboda** () je levičarska politička partija u Italiji, prvobitno osnovana kao koalicija stranaka. Njen predsednik je Niki Vendola.

## Historija
SEL je formirana uoči evropskih izbora 2009 kao koalicija pet stranaka italijanske levice:
* *Pokret za levicu*,stranka pod vođstvom Nikija Vendole,nastala iz raskola od Komunističke obnove;
* *[[Socijalistička partija (Italija)|Socijalistička partija]]*,stvorena 2007 kao idealni naslednik istorijske socijalističke partije;
* *[[Zeleni Italije]]*,eko-socijalistički pokret;
* *Demokratska levica*,stranka nastala iz raskola od Demokrata levice;
* *Ujediniti levicu*,nastala iz raskola od Partije italijanskih komunista.

Od novembra 2009 SEL odlučuje pretvaranje u unitarnu političku stranku,međutim Socijalistička partija i Zeleni Italije odbijaju da se utope u SEL i napuštaju projekat.Jedan deo Zelenih će odbiti odluku sopstvene stranke da napusti koaliciju i osnovaće udruženje "Ekologisti". 
Tim odlascima u SEL-u ostaju samo:
* *Pokret za levicu*;
* *Demokratska levica*;
* *Ujediniti levicu*;
* *Ekologisti*.

U decembru SEL je zvanično pokrenuta kao stranka i Vendola je izabran za njenog portparola.

SEL je dobio prilično dobre rezultate na regionalnim izborima 2010. godine, posebno u centralnoj i južnoj Italiji. U Apuliji Vendola je ponovo izabran za predsednika regiona i SEL je osvojio rekordnih 9,7%, njen najbolji izborni rezultat.
Stranka je zvanično osnovana na kongresu u Firenci 22-24 oktobra 2010.

#### Izborni rezultati

1 Glasalo se samo u trinaest regija od dvadeset.
Unija demokršćana i centra

**Unija demohrišćana i centra** () je demohrišćanska politička partija u Italiji. Predsednik partije je Pjer Ferdinando Kasini. UDC je članica Evropske narodne partije (EPP) i Centrističke demokratske internacionale (CDI) čiji je Kasini takođe predsednik.

## Historija

Partija je osnovana 2002. godine ujedinjenjem triju partija: Hrišćansko demokratskog centra (koji je od 1994. do 2001. godine vodio Kasini), Ujedinjenih hrišćanskih demokrata (koji su nastali 1995. godine cepanjenem Italijanske narodne partije) i Evropske demokratije.

Prvi put se kao stranka pojavljuju na izborima za Evropski parlament 2004. godine na kojima osvajaju 5.9% glasova i čak 5 poslaničkih mesta, što je označeno kao odličan rezultat s obzirom da su tri partije od kojih je nastala UDC na parlamentarnim izborima 2001 godine zajedno osvojile 5.9%.

Zatim na izborima 2006 osvajaju 6,8% i 39 poslanika i 21 senatora.

##### Koalicija "Unija Centra"
Na izborima 2008 stvorena je koalicija "*Unija Centra*" (*Unione di Centro*) zajedno sa još dve manje organizacije i ukupno je osvojila 5,6% a na evropskim izborima 2009 6,5%.

15 decembra 2010 Unija Centra se je pridružila široj koaliciji pod nazivom "**Novi savez za Italiju**" sa Budućnost i slobodom, Pokretom za Autonomiju Juga i Savezom za Italiju.

## Ideologija

Unija demohrišćana i centra se zalaže za socijalni konzervatizam a protiv je abortusa, gej prava i eutanazije.

## Vanjske veze
* Veb strana
Alijansa za Italiju

**Alijansa za Italiju** je italijanska politička partija. 
Partija koja sebe opisuje kao *demokratsku, liberalnu i narodnu* protivi se kako desničarskom populizmu tako i socijaldemokratskoj levici. Ovu partiju osnovao je Frančesko Ruteli, senator iz Demokratske partije i bivši predsednik stranke *[[Bela rada - Demokratija je sloboda|Bela Rada - Demokratija je sloboda]]*.

## Osnivanje
Frančesko Ruteli 28. oktobra 2009. godine javnosti predstavlja *Manifest za promene i dobru vladu* uz podršku još desetoro suosnivača među kojima su i predsednik provincije Trento i gradonačelnik Venecije.
U novembru 2009. godine Ruteli je predstavio ime i grb nove partije. Decembra je održana i prva skupština partije u Parmi, na kojoj je Ruteli istakao mogućnost da se partija ujedini sa UDC-om, ili uđe u koaliciju sa Đanfrankom Finijem, predsednikom donjeg doma Parlamenta i njegovom novom partijom.
U martu 2010. godine partija prve put učestvuje na regionalnim izborima, najčešće zajedno sa UDC-om a samostalno samo u pokrajinama na jugu zemlje gde ne beleže značajnije rezultate.

## Novi savez za Italiju
Alijansa za Italiju ulazi u novu koaliciju u decembru 2010. godine zajedno sa Unijom Centra, Budućnošću i Slobodom i nekim manjim partijama.

## Vanjske veze
* Alijansa za Italiju
* Frančesko Ruteli
Doživotni zatvor

**Doživotni zatvor** (kolokvijalno **doživotna robija**) je naziv za zatvorsku kaznu temeljem koje je osuđenik prisiljen ostati u zatvoru do kraja svog života. U suvremenom svijetu se smatra drugom najstrožom krivičnopravnom sankcijom iza smrtne kazne, odnosno najstrožom kaznom u onim zemljama koje su smrtnu kaznu ukinule. U zakonodavstva mnogih država je uvedena upravo kao "humana" zamjena za smrtnu kaznu, jer nakon nje teoretski pretpostavlja najefikasnije sredstvo specijalne prevencije, odnosno sprečavanja osuđene osobe da ponavlja krivična djela. S druge strane, mnoga su zakonodavstva uz kaznu doživotnog zatvora uvele opcije koje osuđenicima omogućavaju puštanje na slobodu, najčešće u obliku uvjetnog otpusta.

U drugoj polovici 20. vijeka je doživotni zatvor u mnogim zemljama, slično kao i smrtna kazna, došao pod udar kritičara koji ga smatraju "nehumanom" i neefikasnom, s obzirom da se osuđenici na doživotni zatvor izricanjem te kazne smatraju trajno izbačenim iz društva, odnosno gube bilo kakav interes za rehabilitaciju. Još u 19. vijeku su kaznu doživotnog zatvora iz svojih sistema izbacile Španija i Portugal, a ta je praksa postala posebno raširena u latinoameričkim zemljama. Doživotni zatvor su kasnije počele ukidati i mnoge evropske zemlje, gdje su umjesto toga uvedene maksimalne zatvorske kazne od 40, 30, 20, pa i 15 godina.

Zakonodavstva post-jugoslavenskih država također ne poznaju institut doživotnog zatvora, slično kao što je nije postojalo ni zakonodavstvo bivše Jugoslavije, gdje je najstroža kazna iza smrtne bila kazna zatvora od 20 godina. Nastojanja da se, nakon ukidanja smrtne kazne 1990-ih, uvede kazna doživotnog zatvora, su izazivala oštre reakcije liberalne javnosti i aktivista za ljudska prava; kao zamjena su pojedine države u svoja kaznena zakonodavstva uvele maksimalne zatvorske kazne od 30 i 40 godina.

## U zakonodavstvima različitih država
Partija komunističke obnove

**Partija komunističke obnove** (,PRC-**PRK**), poznatija kao **Komunistička obnova** () ili samo **Obnova**, politička je stranka italijanske levice osnovana 1991. godine. Obnova se afirmiše kao ideološki naslednik Italijanske komunističke partije.

Sa raspadom velikih tradicionalnih stranaka, Italija počinje novu fazu *Druge italijanske republike*.

Vrednosti komunizma su sada u krizi, naročito posle pada Berlinskog zida i zalaskom sovjetskog modela. Zato linija Komunističke obnove otkriva, takođe, prekretnicu ka novim idealima Evrokomunizma i njegovog ideatora i bivšeg lidera KP Italije Enrika Berlingvera.

## Historija

### Prve godine
1991. godine "*Proleterska Demokratija*" pripaja se PRK-u i omogućava širenje partije kao i relevantan izborni uspjeh na opštim izborima 1992 kada PRK dobija 6,05% glasova osvajajući 35 poslanika i 20 senatora.

### Izborni događaji 1990-ih
 
Na izborima 1994 PRK ulazi u centro-levičarsku koaliciju "*Naprednjaci*", koji su se kandidovali kao moguća alternativa centro-desničarskoj koaliciji koju vodi Silvio Berluskoni.

Međutim "*Naprednjaci*" gube izbore i Berluskoni postaje premijer i formira novu vladu, koja će ipak zbog nepoverenja Severne lige pasti nekoliko meseci posle. Novi izbori su održani 1996.

PRK se ne priključuje novoj centro-levičarskoj koaliciji *[[L'Ulivo]]* i pristupa autonomno.Romano Prodi lider *Ulivo*-a pobeđuje izbore i postaje novi predsednik savjeta ministara.

PRK odbija podršku novoj vladi i radi toga deo poslanika će odlučiti izlazak iz Obnove i formiraće *Pokret unitarnih komunista*.

Godinu dana kasnije Prodijeva vlada će pasti radi toga što PRK nije dala podršku ali još jedan deo poslanika izlazi iz Obnove radi neslanja sa sekretarom **Faustom Bertinotijem** i formira **Partiju italijanskih komunista** (*Partito dei Comunisti Italiani*).

Povodom izbora 2001 PRK pravi novi dogovor i omogućava svojim kandidatima pristup koaliciji *[[L'Ulivo]]*.

### Izbori 2006
Na izborima 2006 PRK ulazi u novoosnovanu centro-levičarsku koaliciju *L'Unione* i osvaja 5,8% glasova u Predstavničkom domu i 41 poslanika 7,4% glasova u Senatu i 27 senatora. Fausto Bertinoti izabran je za predsednika Predstavničkog doma.

### Izbori 2008
2008 pada druga Prodijeva vlada i PRK se pridružuje socijal-komunističkoj koaliciji "Duga Levice" zajedno sa *Partijom italijanskih komunista*,*Zelenim Italije* i *Demokratskom levicom* uoči izbora 2008.

Međutim rezultat je katastrofalan nova koalicija osvaja jedva 3,1% i nijedno mesto u Parlamentu.

Nakon toga partija ulazi u krizu i jedan od glavnih lidera Niki Vendola će 2009 napustit PRK i formirat novu stranku pod imenom *[[Levica Ekologija Sloboda]]*.

### Evropski izbori 2009
Posle poraza Obnova nastavlja pakt sa Partijom italijanskih komunista i formira novu izbornu listu: "*Komunistička antikapitalistička lista*" ipak ne uspeva da pređe cenzus od 4% i osvaja 3,38% i nijednog evroposlanika.

Nakon evropskih izbora 18. jula 2009 PRK je ušla unutar koalicije "**Federacija levice**".

## Izvori
Desnica (Italija)

**Desnica** (*La Destra*) je italijanska politička stranka desnice koju je osnovao Frančesko Storače.

U početku Storače je bio član Nacionalne alijanse (AN), glavna nacional-konzervativna stranka Italije naslednica Italijanskog socijalnog pokreta.

Lider AN-a Đanfranko Fini krajem 2007 je bio doneo odluku o ulasku stranke u novu partiju, pod imenom *[[Narod slobode]]* zajedno sa drugim snagama italijanskog desnog centra.

Storače je odbijo to spajanje i optužio Finija da je tom odlukom "*izdao sve vrednosti italijanske desnice*".10 i 11 novembra 2007 je održana osnivačka skupština nove stranke.

Povodom parlamentarnih izbora 2008, Storače je sklopio savez sa liderom Socijalnog pokreta "''Plamen trobojke''" Lukom Romanjolijem o stvaranju zajedničke koalicije "*Desnica-Plamen trobojke*", koja je kandidovala Danijelu Santraču za premijera. Koalicija je osvojila 2,4% u Domu poslanika i 2,1% u Senatu, ne osvajajući nijedan mandat.

Nakon poraza na parlamentarnim izborima povodom evropskih izbora 2009, Desnica ulazi u novu koaliciju "*Autonomija*", međutim i ovaj put rezultat je loš(2,2% i nijedan mandat u Evropskom parlamentu).

Tokom 2010 i 2011 Storače se pomirio sa bivšim saveznicima iz Naroda slobode i najavijo zbližanje i ulazak u centro-desničarsku koaliciju s njim.
Astronomska jedinica

**Astronomska jedinica** (**AJ**) (; simbol: **au** ili **ua**), astronomska je jedinica za duljinu, jednaka prosječnoj udaljenosti 
Zemlje od Sunca.

## Vrijednost
Trenutno prihvaćena vrijednost je 149.597.870.691 ± 30 metara (približno 150 milijuna kilometara). Međunarodni ured za utege i mjere predlaže za oznaka za astronomsku jedinicu bude "ua".

## Područje korištenja
Često se koristi u astronomiji za međuplanetska rastojanja u okviru Sunčevog sistema ili drugih planetarnih sistema. Za međuzvjezdana rastojanja koriste se veće jedinice: svjetlosna godina i parsek.

## Povezano
* Parsek
* Svjetlosna godina
Komičar

**Komičar** je glumac čija je specijalnost komediografski repertoar.

Komičar je i izvođač koji publiku zabavlja zasmijavajući je. To može ostvarivati šalama ili komičnim situacijama, ponašanjem poput budala, kao i drugim, specijalnim vrstama izvođenja.

Za ženu se upotrebljava naziv **komičarka**.

## Poznati komičari / komičarke
; Srbija
* Mija Aleksić
* Dragomir Bojanić Gidra
* Dragutin Dobričanin
* Milan Gutović
* Ivan Hajtl
* Vera Ilić-Đukić
* Đokica Milaković
* Dragoljub Gula Milosavljević
* Taško Načić
* Mihajlo Bata Paskaljević
* Miodrag Petrović Čkalja
* Seka Sablić
* Nikola Simić
* Branka Veselinović

; Hrvatska
* Nela Eržišnik
* Željko Pervan
* Zlatan Zuhrić

; Svijet
* Čarli Čaplin
* Braća Marks
* Fernandel
* Baster Kiton
* Stanlio i Olio
* Totò
NGC 1510

**NGC 1510** je galaksija u zviježđu Satu. Udaljena je približno 38 miliona svetlosnih godina od Zemlje.  Otkrio ju je John Herschel 4. decembra 1836.

## Gravitaciona interakcija sa NGC 1512
NGC 1510 se nalazi pod uticajem masivnih gravitacionih plimskih sila kolosalnog suseda, prečkaste spiralne galaksije NGC 1512. Ove dve galaksije su u procesu dugotrajnog spajanja koje se odvija već 400 miliona godina. Na kraju ovog procesa NGC 1512 će pripojiti svog manjeg suseda.

## Reference

## Vanjske veze
*
743.

__NOTOC__
Godina **743.** (**[[rimske brojke|DCCXLIII]]**) bila je redovna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru. Oznaka 743. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina. 

## Događaji

* Konstantin V, nakon što je porazio uzurpatora Artavazda Ikonoljuba, ponovno preuzima prijestolje Bizantskog Carstva.
* Franački majordom Karloman i Sveti Bonifacije organiziraju *[[Concillium Germanicum]]*, prvi važniji crkveni sinod u historiji Franačke, odnosno Njemačke.
* Nakon smrti omejadskog kalifa Hisham ibn Abd al-Malika na kalifsko prijestolje dolazi njegov rođak al-Walid II ibn Abd al-Malik.
* U Franačkoj formalno okončan sedmogodišnji interregnum nakon što je franačko prijestolje postavljen Hilderik III, posljednji kralj merovinške dinastije; stvarnu vlast, kao i prije toga, drže majordomi, uključujući budućeg kralja Pipina Malog.


## Rođenja

## Smrti
* 31. 1. &ndash; Muhammad al-Baqir, šijitski imam (r. 676)
* 6. 2. &ndash; Hisham ibn Abd al-Malik, omejadski kalif
* Theudimer (također poznat i kao *Tudmir*), vizigotski grof
* Pei Yaoqing, kineski kancelar

## Reference
Theudimer

**Theudimer** (; ; ? - 743) bio je vizigotski *comes* (grof) koji je upravljao nekadašnjom rimskom provincijom Hispania Carthaginensis (današnja jugoistočna Španija) u posljednjim decenijama Vizigotskog Kraljevstva i prvim decenijama omejadske (arapsko-muslimanske) vlasti. Kao vizigotski guverner je između 697. i 702. razbio jednu bizantsku pomorsku ekspediciju na obalu tadašnje Hispanije. Za vrijeme arapske invazije je pružao otpor, čak i nakon poraza kralja Roderika u bitke kod Guadalete, ali je 5. aprila 713. sa arapskim emirom Abd al-Aziz ibn Musom potpisao mirovni sporazum kojim je priznao kalifa kao svog sizerena i obavezao se plaćati džiziju (porez za ne-muslimane); Arapi su mu zauzvrat dozvolili upravu nad njegovim područjem, kao i njegovim katoličkim podanicima da ispovjedaju svoju vjeru. Theudimer je kasnije putovao u Damask kako bi sporazum lično potvrdio kod kalifa. Arapi su njegovo područje kasnije nazvali *Tudmir*. Imao je sina po imenu Athanagild, ali je nejasno da li ga je naslijedio. U svakom slučaju, oko 780. Theudimerovo područje je palo pod neposrednu arapsku vlast.

## Fusnote

## Literatura
* 
* 
*
Concillium Germanicum

**Concilium Germanicum** je bio prvi važniji katolički sinod održan u istočnim područjima franačke države, odnosno današnjoj Njemačkoj. Održan je 21. aprila 742. ili 743. godine na poziv tadašnjeg franačkog majordoma Karlomana i Svetog Bonifacija. Njegova lokacija nije poznata, ali je zato imao važne posljedice, prije svega u jačanju discipline i organizacije Crkve u Austraziji. Ona je dugo vremena bila zapostavljena, dijelom zbog endemskih građanskih ratova, a dijelom zbog sklonosti Karlomanovog oca i prethodnika Karla Martela da političku podršku među lokalnim i regionalnim plemstvom dijeleći im crkvena imanja i imenujući ih kao laike na crkvene položaje. Sinod je odredio da se na ispražnjena biskupska mjesta mogu imenovati jedino svećenici; biskupima je naloženo da obilaze svoje biskupije; svećenicima je zabranjen lov i naloženo da svake godine podnose izvještaje biskupima; svi samostani su morali slijediti pravila Svetog Benedikta. Bonifacijev pokušaj da ishodi povrat ranije zaplijenjene crkvene imovine, međutim, nije uspio jer je Karloman, usprkos svoje pobožnosti, bio svjestan da je time riskirao ustanak od strane tom mjerom pogođenih plemića. Bez obzira na to, historičari tradicionalno smatraju Concillum Germanicum političkim trijumfom, odnosno vrhuncem Bonifacijeve karijere.

## Izvori
;Napomene

;Literatura
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
744.

__NOTOC__
Godina **744.** (**[[rimske brojke|DCCXLIV]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru. Oznaka 744. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina. 

## Događaji

* Sveti Sturm uspostavlja samostan u Fuldi (ili 742)
* februar &ndash; Hildeprand nasljeđuje Liutpranda kao kralj Langobarda.
* 3. 3. &ndash; Abel postaje nadbiskup Reimsa.
* 16. 4. - Omejadski kalif al-Walid II gine u sukobu sa pobunjenom vojskom pod vodstvom Marvana ibn Muhameda; nakon toga kalifom postaje njegov brat Jezid.
* Teofilakt nasljeđuje Stefana IV kao pravoslavni patrijarh Antiohije.
* Kineski pjesnik Li Po prvi put sreće Du Fua.
* Protiv Turkijskog Kaganata i klana Ashina dižu ustanak ne-turkijski narodi kao što su Ujguri, Karluci i Basmili, a što rezultira nestankom drevne turkijske države i klana Ashina, čiji će ostaci opstati jedino na zapadu, u zemlji Hazara.
* Franački majordom Pipin Mali i Sveti Bonifacije organiziraju sinod u Soissonsu, koji odobrava misiju pokrštavanja u Njemačkoj, ali i osuđuje franačkog biskupa Adalberta i irskog misionara Clementa.
* Salih ibn Tarif sebe proglašava prorokom među narodom Berghouata u današnjem Maroku.
* oktobar &ndash; Ratchis nasljeđuje Hildepranda kao kralj Langobarda.
* oktobar - Smrt kalifa Jezida III izaziva novu pobunu generala Marvana ibn Muhameda, ovaj put protiv Jezidovog dezigniranoig nasljednika Ibrahima; Marvanovova vojska tuče lojaliste pod Sulejmanom ibn Hišamom te Marvan postaje kalif u decembru.


## Rođenja
* Kraljica Redburga, supruga kralja Egberta od Wessexa

## Smrti
* februar &ndash; Liutprand, kralj Langobarda
* 16. 4. &ndash; al-Walid II ibn Abd al-Malik, omejadski kalif
* august &ndash; Hildeprand, kralj Langobarda
* 3. 10. ili 4. 10. &ndash; Yazid III, omejadski kalif (r. 701)
* Stefan IV, patrijarh Antiohije (r. 720)
* He Zhizhang, kineski pjesnik
* Ozmish Khan od Turaka

## Reference
Ašina

**Ašina** (*Ashina*; kineski: 阿史那, suvremeni kineski: (Pinyin): āshǐnà, (Wade-Giles): a-shih-na, srednjokineski: (Guangyun) , *Asen*, *Asena*, itd.) bilo je pleme i vladajuća kuća drevnih Turaka koja je na vlast došla kada se njen poglavar Bumin Khan sredinom 6. vijeka pobunio protiv Rourana. Dinastija se podijelila na dva ogranka - jedan od Bumina, a drugi od njegovog brata Istemija; svaki je vladao svojom polovicom Gok (Nebeksih) Turaka - istočnom i zapadnom.

## Fusnote

## Izvori
* Findley, Carter Vaughin. *The Turks in World History*. Oxford University Press, 2005. .
* Golden, Peter. *An introduction to the history of the Turkic peoples: Ethnogenesis and state-formation in medieval and early modern Eurasia and the Middle East*, Harrassowitz, 1992.
* Klyashtorny, Sergei. "Орхонские тюрки" ("Orhon Turks"). *The [[Great Soviet Encyclopaedia]]* 2nd ed. Soviet Encyclopedia, 1950-1958.
* Róna-Tas, András. *Hungarians and Europe in the Early Middle Ages*. Central European University Press, 1999. . Page 280.
* Zhu, Xueyuan. *The Origins of Northern China's Ethnicities*. Beijing: Zhonghua Shuju, 2004. .
* Xue, Zongzheng. *A History of Turks*. Beijing: Chinese Social Sciences Press, 1992. .

## Vanjske veze
*  Lev Gumilev about the Ashina clan
Al-Valid II

**Walid ibn Yazid** ili **Walid II** (? - 16. april 744) () bio je omejadski kalif koji je vladao od 743. do svoje smrti 744. Naslijedio je svog strica, kalifa Hišama ibn Abd al-Malika. 

Još prije dolaska na vlast, Walid je uživao lošu reputaciju zbog sklonosti piću, što se smatralo neprimjerenim za muslimana, a pogotovo budućeg kalifa. Hišam ga je zbog toga nastojao disciplinirati šaljući u progonstvo njegove prijatelje i ukidajući mu džeparac. Međutim, prije nego što je stigao imenovati prikladnijeg nasljednika, Hišam je početkom 743. umro.

Walid je na sebe odmah privukao neprijateljstvo brojnih članova porodice koji su ga smatrali lošim izborom za kalifa, ali i javnosti kojoj se nije sviđalo njegovo pijančevanje, nemoral i organiziranje konjskih utrka. Walid je, smatrajući opasnošću, uhapsio i dao mučiti svog rođaka, popularnog generala Sulejmana ibn Hišama. U međuvremenu je njegov rođak Jezid ibn al-Walid počeo propovijedati protiv kalifovog nemorala. To je potaklo generala Marvan ibn Muhameda pa pokrene vojsku na Damask. Kalif se sklonio u zamak izvan grada i odatle pružao žestok otpor pobunjenicima, ali je na kraju poginuo. Naslijedio ga je Jezid, koji će kasnije postati poznat kao Jezid III.

## Literatura
* Muhammad ibn Jarir al-Tabari History, v. 26 "The Waning of the Umayyad Caliphate," transl. Carole Hillenbrand, SUNY, Albany, 1989
* Glubb, Sir John, The Empire of the Arabs, Hodder and Stoughton, london, 1963
## Vanjske veze
Basmili

Basmili (*Basmyl*; **Basmali**, staroturkijski: , Basmïl, ) su bili turkijsko (drevno tursko) nomadsko pleme koje je u 7. i 8. vijeku živjelo u Džungariji, oblasti na sjeverozapadu današnje NR Kine. 

Pretpostavlja se da su bili pod vlašću turkijskog klana Ašina, a zatim pod vlašću kineske dinastije Tang, čiji su anali najiscrpniji i najpouzdaniji izvor podataka o njihovom životu. Oko godine 703. su došli pod vlast Istočnog Turkijskog Kaganata pod Kul Tiginom. Godine 720. su za račun Kineza digli ustanak protiv svojih gospodara, ali on nije imao uspjeha. Godine 744. su, pak, zajedno sa Ujgurima i Karlucima uspjeli uništiti klan Ašina, ali su se potom počeli utapati u Ujgure.

Pretpostavlja se da od njih djelomično potiču Argini, jedno od Srednji Jüz plemena današnjih Kazaha.

## Izvori
Hrvatski boćarski savez

**Hrvatski boćarski savez** (kratica HBS; engl. *Croatian Bocce Federation*; fr. *Fédération Croate de boules*) hrvatska je krovna boćarska organizacija. Sjedište saveza je na *Prisavlju 2*, u Zagrebu.

Savez je utemeljen 10. X. 1952. godine u Rijeci.

Od međunarodnih organizacija, HBS je član FIB-a *(Fédération Internationale de boules)* od 15. I. 1992. godine.

HBS je dobitnik Državne nagrade za šport "Franjo Bučar" 2002. godine

## Vanjske veze
* http://www.hrvatski-bocarski-savez.hr Službena stranica Hrvatskog boćarskog saveza
Karluci

**Karluci** ili **Karluki** (*Qarluq*, *Qarluk*, *Karluq*, staroturkijski:    , Qarluq, perzijski: **خَلُّخ** (Khallokh), arapski **قارلوق** (Qarluq), , fonetski uobičajeno **Gelolu**, **Gelu**, **Khololo**, **Khorlo**, **Harluut**) su bili nomadsko tursko pleme koje je živjelo u oblasti Kara-Irtiš (Crni Irtiš) i Tarbagatajskim planinama zapadno od Altajskih planina u Centralnoj Aziji. 

Bili su srodni Ujgurima. Karluci su dali ime specifičnoj podgrupi turkijskih jezika, koja uključuje ujgurski, uzbečki i Ili Turki jezik.

Prvi put se spominju u kineskim izvorima sredinom 7. vijeka, nedugo pošto su pali pod kinesku vlast. Neko vrijeme su bili i pod vlašću Istočnog Turkijskog Kaganata koga su srušili zajedno sa Ujgurima i Basmilima 740-ih. Kasnije su bili pod Kirgizima, pa pod Kara-Hanidskim Kanatom, Khitanima i na kraju Mongolskim Carstvom gdje su izgubili svoj posebni etnički identitet.

## Fusnote i izvori

* Z. V. Togan: The Origins of the Kazaks and the ôzbeks http://vlib.iue.it/carrie/texts/carrie_books/paksoy-5/
Adalbert (mistik)

**Adalbert** () bio je galski (francuski) kršćanski propovjednik i misticizam koji je, prakticirajući asketski način života i izvodeći čuda stekao veliki broj poklonika u tadašnjoj Franačkoj, izazvavši reakciju službene Crkve na čelu sa Sveti Bonifacijem. Adalbert, koji je ranije izbacivan iz crkvi, propovijedao je na otvorenom i tražio od svojih sljedbenika da grade raspela u prirodu. Zbog toga je godine 744. održan sinod u Soissonsu na kome je naređeno da se raspela unište, a na sljedećem sinodu 745. je papa Zaharija naredio da se svi njegovi spisi spale; Bonifacijev prijedlog o ekskomunikaciji nije usvojen. Godine 746. je Pipin Mali pisao papi kako Adalbert i drugi heretici i dalje propovijedaju. Papa je zatražio da se Adalbert uhapsi i dovede u Rim. Što se dalje dogodilo sa njim, nije poznato; izvor iz 9. vijeka navodi da je bio zatočen u samostanu Fulda; odatle je pobjegao i ubili su ga razbojnici.

## Literatura
* Jeffrey B. Russell, Saint Boniface and the Eccentrics. Church History. Vol. 33, No. 3, Sep., 1964
* Lewis Spence, *The Encyclopedia of the Occult*, reprinted 1988.
* Catholic Encyclopedia: Imposters, from the 1913 Catholic Encyclopedia
* Norman Cohn, The Pursuit of the Millennium, 1957
* Richard Fletcher, The Barbarian Conversion, 1997
Hildeprand

**Hildeprand** (u narodu znan kao *Nesposobni*) je bio kralj Lombarda 744. i praunuk Liutpranda. učestvovao je u opsadi Ravene 734. sa Liutprandom, a 737. Liutprand ga je proglasio za svog naslednika. Počeo je svoju vladavinu januara 744, ali ga je vlastela zbacila s prestola zbog njegove nesposobnosti. Umro je u avgustu.