open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
San Lorenzo

**San Lorenzo** ima više značenja.

* sveti Lovro, kršćanski svetac; tal. i španj. *San Lorenzo*

## Naselja

### Argentina

* San Lorenzo (Santa Fe), grad u provinciji Santa Fe
* San Lorenzo (Chaco), grad u provinciji Chaco
* Club Atlético San Lorenzo de Almagro, fudbalski klub

### Bolivija

* San Lorenzo (Tarija), grad u provinciji Tarija

### Dominikanska Republika

* San Lorenzo De Mao

### Ekvador

* San Lorenzo (Ekvador), važna pomorska luka
* San Lorenzo Canton, dio provincije Esmeraldas

### Filipini

* San Lorenzo, općina u provinciji Guimaras
* San Lorenzo Ruiz, općina u provinciji Camarines Norte

### Hrvatska

* Lovrečica, naselje u sjeverozapadnoj Istri; tal. *San Lorenzo*

### Italija

* Basilica di San Lorenzo di Firenze, crkva u Firenzi koju je sagradio Filippo Brunelleschi
* San Lorenzo fuori le mura bazilika u Rimu
* Colonne di San Lorenzo, rimske ruševine u Milanu
* Quartiere San Lorenzo, dio Treće općine Rima
* San Lorenzo in Panisperna, manja bazilika u Rimu
* San Lorenzo in Lucina, crkva u Rimu
* San Lorenzo (RC), komuna u provinciji Reggio Calabria (Kalabrija)
* San Lorenzo al Mare, komuna u provinciji Imperia (Ligurija)
* San Lorenzo Bellizzi, komuna u provinciji Cosenza
* San Lorenzo del Vallo, komuna u provinciji Cosenza
* San Lorenzo di Sebato, komuna u Južnom Tirolu
* San Lorenzo in Banale, komuna u provinciji Trento
* San Lorenzo in Campo, komuna u provinciji Pesaro e Urbino
* San Lorenzo Isontino, komuna u provinciji Gorizia
* San Lorenzo Maggiore, komuna i grad u provinciji Benevento
* San Lorenzo Nuovo, komuna u provinciji Viterbo (Lazio)

### Kolumbija

* San Lorenzo (Nariño) grad i općina

### Kostarika

* San Lorenzo, grad u provinciji Heredia

### Meksiko

* San Lorenzo, Oaxaca , općina u državi Oaxaca
* San Lorenzo Tenochtitlán, drevno središte olmečke kulture, u Veracruzu

### Nikaragva

* San Lorenzo (Boaco), grad i općina u departmanu Boaco

### Paragvaj

* San Lorenzo (Paragvaj), satelitski grad istočno od Asuncióna
* Club Sportivo San Lorenzo, paragvajski fudbalski klub

### Peru

* Otok San Lorenzo, pacifički otok ispred obale Callaoa
* San Lorenzo (Loreto), glavni grad provincije Datem del Marañón u regiji Loreto

### Portoriko

* San Lorenzo, Puerto Rico, općina

### SAD

* San Lorenzo, California
* San Lorenzo, New Mexico
* San Lorenzo, rijeka u Kaliforniji

### Španija

* San Lorenzo de El Escorial (Madrid), općina u provinciji Madrid 
* Planina San Lorenzo, u Sierra de la Demanda, La Rioja

### Fiktivna mjesta

* San Lorenzo (Vonnegut), karipska otočka država u romanu *Cat's Cradle* Kurta Vonneguta
* San Lorenzo (Hey Arnold!), fiktivna država u Zapadnoj Indiji; mogući homage Vonnegutovom San Lorenzu

## Umjetnost

### Muzika

* "San Lorenzo" je prva mjesta na istoimenom albumu Pat Metheny Group

### Film

* *[[La notte di San Lorenzo|Noć San Lorenza]]*, italijanski ratni film braće Taviani iz 1982. godine

## Povezano
* Saint Lawrence (razvrstavanje)
* Saint-Laurent - francuski ekvivalent
Tukulti-Ninurta II

**Tukulti-Ninurta II** bio je kralj Asirije od 891. do 884. pne.. Bio je sin Adad-nirarija II i drugi vladar neo-asirskog peridoa. Naslijedio ga je sin Ashurnasirpal II.
890-e pr. n. e.

## Događaji i trendovi
* 895. pne. — Smrt Xiaoa, kralja kineske dinastije Zhou.
* 894. pne. — Zhou yi wang postaje vladar kineske dinastije Zhou.
* 892. pne. — Megaklo, kralj Atene, umire nakon vladavine od 30 godina i nasljeđuje ga sin Diognet.
* 891. pne. — Tukulti-Ninurta II nasljeđuje oca Adad-nirarija II kao kralj Asirije.

## Značajne osobe
*
Kralj Yi od Zhoua (Ji Xie)

**Kralj Yi od Zhoua** (ch 周夷王 zhōu yí wáng) ili **Kralj I od Choua** bio je deveti vladar kineske dinastije dinastije Zhou. 

## Osobne informacije

  
    Ime porodice
    Ji (姬 jī) na kineskom
  
    Osobno ime
    Xie (燮 xìe) na kineskom
  
    Ime ere
    nema
  
    Otac
    Kralj Yi od Zhoua (Ji Jian)
  
    Majka
    nepoznata
  
    Supruga
    nepoznata
  
    Djeca
    Kralj Li od Zhoua
  
    približna dužina vladavine
    885-878. pne.
  
  Grob
    nepoznat
  
    Hramsko ime
    nepoznato
  
    Kurtoazno ime
    nepoznato
  
    Posthumno ime
    Yi 夷 (pinyin yí), doslovno: "barbar" ili "istrebljiv"
Sinbad

**Sindbad** je lik u knjizi Hiljadu i jedna noć. Postoje dva Sindbada: Sindbad nosač i Sindbad moreplovac koji zajedno čine dio sedam povezanih priča. Priče su bazirane na stvarnim doživljajima mornara ali i na Homerovoj Odiseji i starim perzijskom pripovjetkama.
Sindbad je izmišljeni pomorac iz Basre, koji je živio u vrijeme Abasidskog halifata, heroj iz priča porijeklom sa Srednjeg istoka. Tokom svojih putovanja morima istočno od Afrike i južno od Azije, on ima fantastične avanture idući u magična mjesta, susreće čudovišta, i nailazi na natprirodne pojave.
## Sindbadove priče

Šeherzada svoje pripovijedanje pročinje pričom o Sindbadu nosaču i Sindbadu moreplovcu. Prva priča počinje pričanjem o Sindbadu nosaču, mladom čovjeku, koji je bio razočaran svojim životom. Jedne prilike zapjevao je pjesmu o svojoj nesreći, te o tome kako ga je "sahvatila gorka i tamna sudba", kako mu je život bijedan i da to Bog vidi, ali ništa ne poduzima. Sindbad nosač sreće starijeg čovjeka Sindbada moreplovca, koji priča priču o svojim putovanjima. Još kao mlad, živio je lagodnim životom, ali kada mu je sve to dosadilo krenuo je na svoje prvo putovanje. Na tom putovanju sve je bilo uredu dok kapetan broda nije poželio usidriti brod na nekom ostrvu. Putnici su se tu odmorili i teferičili, dok kapetan nije objavio da se nalaze na ležima uspavanog kita. Tada se već grdosija i počela kretati, mnogi su i poginuli dok se Sindbad moreplovac spasio, uz kako on to sam i kaže, Allahovu pomoć. Na tom ostrvu sreće čovjeka koji ga odvede do njihovog kralja Mihradžana. Kralj je zavolio Moreplovca, međutim Sindbadu sva ta pažnja kralja nije ugušila želju za rodnim gradom Bagdadom, ali u tom mjestu niko nije ni znao ni čuo za Bagdad.

Jednog dana je na ostrvo došao kapetan koji je bio prinuđen da ih nekolicinu ostavi na kitu, te ga Sindbad prepoznaje i odlazi s njim u Bagdad.

Nakon svake ispričane priče Sindbad moreplovac daje po sto zlatnika sindbadu nosaču i šalje ga kući uz napomenu da i sutra dođe da čuje još zanimljiviju priču, toliko zanimljiviju da će prethodnu priču i zaboraviti. Pričanje završava nakon sedam priča kada se Sindbad zadnji put vraća sa svojih putovanja u Bagdad. Tu ga dočekuje kralj koji naredi da se Sindbadova priča zapiše zlatnim slovima, nakon čega se Sindbad vraća kući i porodici.

## Porijeklo imena Sindbad

Burton, prvi prevodilac Hiljadu i jedne noći na engleski, navodi da ime Sindbad potiče od sanskritskog "Siddhapati" što znači gospodar, vođa mudraca.

Drugi izvori smatraju da je "Sind" (ili "Sindh") antičko ime rijeke Indus i jednog dijela današnjeg Pakistana, dok perzijsko "baad" znači vjetar.

## Uticaji

Danas je Sindbad moreplovac prisutan na više načina. Osim što se malo ostrvo na Shatt-Al-Arab rijeci u Basri se naziva i Sindbadovo ostrvo jer je navodno tu Sindbad naprvaio svoj kamp kad nije bio na moru, snimljene su i mnoge televizijske serije, crtani filmovi i ispričani mnogi romani sa ovom osnovom. Ali u ovim obradama nije trgovac taj koji upada u avanture, nego je to slobodnjak koji trči za avanturama.
880-e pr. n. e.

## Događaji i trendovi
* 889. pne. — Takelot I nasljeđuje svog oca Osorkona I kao kralj Egipta.
* 883. pne. — Assurnasirpal II nasljeđuje svog oca Tukulti-Ninurtu II kao kralj Asirije. Prijestolnica je premještena u Kalhu (suvremeni Nimrud).

## Značajne osobe
*
Takelot I

Hedjkheperre Setepenre **Takelot I** je bio sin Osorkona I i kraljice Tashedkhons. Takelot je oženio kraljicu Kapes koja mu je rodila Osorkona II. Egiptom je, prema Manethou, vladao 13 godina.

Vjeruje se kako Takelot I nije kontrolirao cijeli Egipat, te da se za vrijeme njegove vladavine u Gornjem Egiptu ustoličio suparnički vladar po imenu Hersiese A. Njega je savladao tek Takelotov sin Osorkon II.

## Reference

* Gerard Broekman, "The Nile Level Records of the Twenty-Second and Twenty-Third Dynasties in Karnak," JEA 88(2002), pp.163-178. 
* *[[:fr:Référence:Nos ancêtres de l'Antiquité (Christian Settipani)|Nos ancêtres de l'Antiquité]]*, 1991, Christian Settipani, p. 166
Ašurnasirpal II

**Ašurnasirpal II ** (ili **Asurnasirpal II ** ) je bio kralj Asirije od 884. do 859. pre Hrista.

Nasledio je oca Tukulti-Ninurta II 884. pre Hrista. Osvojio je Mesopotamiju i teritorij današnjeg Libanona, čime je uvećao Asiriju. Okrutno se obračunao sa pobunom u gradu Suru u Bit Halupi. Bio je poznat po svojoj brutalnosti. Koristio je porobljene zarobljenike da mu izgrade novu asirijsku prestonicu Kalhu (Nimrud) u Mesopotamiji. Tu je osnovao grad na mestu gde je stajala ruševina od prethodnog grada. Izgradio je brojne palate. Bio je promućuran administrator, koji je zaključio da će imati veću kontrolu nad carstvom ako postavlja asirijske guvernere, nego da ovisi o lokalnim vladarima i njihovom danku.

Nasledio ga je sin Šalmanasar III. Ašurnasirpalova palata je bila izgrađena i završena 879. u Nimrudu, koji je bio u današnjem Iraku, severno od Bagdada. Zidovi palate bili su prekriveni reljefima od alabastera. Ti reljefi su imali interesantne motive, uglavnom portrete kralja i krilatih junaka. Svaki reljef je imao popratni tekst. Tekst je bio sličan na reljefima, pa se zato nazivao standardni natpis. Standardni natpis je zapisao krvno srodstvo poreklo Ašurnasirpala tri generacije unatrag. Osim toga bile su pobrojane sve Ašurnasirpalove pobede i opisane su granice carstva. Tu je napisano kako je osnovao Nimrud i sagradio palate. Većina tih reljefa je danas izložena u muzejima SAD i Evrope.

## Vanjske veze
* Inscription of Ashur-nasir-pal II. ''Babylonian and Assyrian Literature''. Project Gutenberg
* Inscription of Assunasirpal. Dead link: take me back!
* Gates of Shalmanser III and Assunasirpal. Bronze Reliefs from the Gates of Shalmaneser King of Assyria
Pamflet

**Pamflet** je pisano djelo (članak, brošura, letak i sl.) sa aktuelnom temom koje u oštroj, optužujućoj formi ismjehuje neku osobu ili pojedinu pojavu u društvenome i političkom životu.

Naziv dolazi od engleske riječi *pamphlet*, koja se pak pojavila u 14. vijeku, a kasnije označavala malu knjižicu, odnosno brošuru. Te brošure su se često koristile u propagandne svrhe u engleskom građanskom ratu te je riječ pamflet u većini jezika osim engleskog stekla gore navedeno značenje.

## Literatura
* George Orwell: Pamfletska književnost, u: Zašto pišem i drugi eseji, Zagreb, 1977., str. 141-145

## Vanjske veze

* Randy Silverman, 1987. "Small, Not Insignificant: a Specification for a Conservation Pamphlet Binding Structure", ''The Book and Paper Group Annual'' '''6'''. Historical overview focusing on pamphlet binding.
Lista kraljeva Asirije

**Lista asirskih kraljeva** povijesni je dokument koji sadrži vrlo detaljan niz stvarnih ili legendarnih asirskih kraljeva, koji su vladali u različitm gradovima, a povezan je s *Popisom sumerskih kraljeva.*

Najstariji poznati primjerci ovoga popisa potječu s početka prvog tisućljeća pne. Prvih dvanaest nabrojenih imena u tom popisu, jednaka su imenima s Hamurabijevog rodoslovlja. Stoga ih neki znanstvenici drže sumnjivima u smislu povijesne točnosti. S druge strane, ima onih koji u tome vide pokušaj uklapanja amorejskog popisa vladara unutra tradicionalnog popisa vladara Ašura., pa bi sam popis bio neka vrst kompilacije bez mogućnosti da mu se za kraljeve prije 1900. pne. odredi točna kronologija.

Vjeruje se da je sam popis nastao kako bi opravdao pretenzije Šamši-Adada I. na asirsko prijestolje, stavljajući ga u niz s domaćim vladarima Ašura.

Budući da je riječ, u svakom slučaju, o popisu koji odražava pogled samih Asiraca na vlastitu povijest, mora se voditi računa o njegovoj ideološkoj i političkoj obojenosti.

## Povezano

* Asirski vladari
* Asirija
Ašur (bog)

**Ašur** (asir. *’Aššur*; akad. *Anšur* i *Anšar*) je ime jednog od glavnih asirskih božanstava, uz Ištar, Ninurtu, Šamaša, Adada i Sina.

## Ime
Ime mu znači »nebeska os«, te je riječ o bogu neba. Njegova sestra i žena zove se Kišar, što znači »zemaljska os.« Uz ovo asirsko i akadsko ime, često ga se u novoasirskom nazivalo samo kratko *Aš*, a u starobabilonskom *Ausar*.

Nadimci su mu, među ostalima, bili *Belu Rabu* (Veliki Gospodar), *Ab Ilani* (Otac bogova), *Šadu Rabu* (Veliki Brijeg) i *Ilu Ašuru* (Boš Ašura).

## Mit
Ašur je kralj bogova i vrhovno božanstvo. Ipak, o njemu se nije sačuvalo mnogo mitova, a i njegov je lik bez mnogih osobnih značajki kakve krase ostale asirske bogove. Za njega se samo zna da je vladar i nadglednik Asirije.

Ašur je pripadao i ranijoj akadskoj, te sumerskoj mitologiji, a u novoasirsko doba obično je poistovjećivan s babilonskim Mardukom.

## Kult
Bio je zaštitnika grada Ašura, gdje mu je stajao i glavni hram, Ešara, što su ga podizali i obnavljali asirski kraljevi. Hram je, za arheoloških iskapanja, istražilo Njemačko orijentalno društvo.

## Ikonografija
Obično ga se prikazivalo kao streličara u letu, a takvo je njegovo prikazivanje znatno utjecalo na kasnije prikaze Ahura Mazde.
Kolonija

Kolonija je teritorija zauzeta od strane države. **Kolonija**, u političkom i historijskom smislu, je teritorija pod neposrednom političkom kontrolom i upravom geografski udaljene države ili, u staro doba, grada.
Pojam kolonija je usko povezan s koloniziranjem. Kod koloniziranja se u suštini radi o naseljavanju zemlje. Otuda je kolonija u širem smislu riječi skup osoba koje žive izvan svog područja naseljavanja. Osim toga, u području politike postoji potpuna ovisnost o "zemlji matici".
Kolonija dolazi od grč. riječi što je u prijevodu: tuđa vlast "kolo ninonis"
Semiti

**Semiti** (**Semićani**) ili **semitski narodi**, su stara grupa naroda srodnih po jeziku, etničkom poreklu i antropološkim osobinama. Naseljavaju istočne obale Mediteranskog basena, zemlje Bliskog i Srednjeg istoka kao i severnu Afriku.

Među Semitske narode se ubrajaju i narodi starog veka
* Akađani
** Asirci
** Vavilonci
* Aramejci
** Sirijci
* Kananiti
** Jevreji
** Feničani (Kartaginjani)
** Moabiti
** Amoriti

Danas se pod Semitima podrazumevaju uglavnom savremeni Arapi i Jevreji.

## Povezano
* Antisemitizam
* Semitski jezici
Hronologija Asirije

**Kronologija Asirije** u povijesnoj je znanosti temelj za određivanje kronologije čitave Mezopotamije, a kronologija Bliskog istoka, uključujući Anatoliju, Siriju i Palestinu, te drevni Egipat određuje se prema kronologiji Mezopotamije.

## Pomrčina sunca 763. pne.
Razlog je tome precizan datum što ga imamo za asirsku povijest, zahvaljujući tamošnjem astronomskim promatranjima. Taj datum je jutro 15. lipnja 763. pne., kad je došlo do pomrčine sunca. Ovaj je događaj zabilježen u asirskim dokumentima koji slijede relativnu kronologiju. Uz pomoć toga datuma, moglo se utvrditi apsolutne datume i ostalih događaja asirske povijesti za cijelo 1. tisućljeće pne.

## Izvori relativne kronologije
Izvore za relativnu kronologiju predstavljaju *popisi eponima* i *[[Popis asirskih kraljeva]]*. Asirci su svaku kalendarsku godinu nazivali prema nekom državnom službeniku kojega se naziva *eponim*. Popisi eponima složeni su kronološkim redom i obuhvaćaju cijelo 1. tisućljeće pne. Zakonski dokumenti, a često i ljetopisi, datirani su prema tim eponimima. Tako je, zahvaljujući astronomskom podatku iz 763., moguće ustanoviti apsolutne datume za svaki od događaja zabilježenih u dokumentima datiranim pomoću eponima.

Drugačija je situacija s drugom polovicom 2. tisućljeća pne. za koje ne postoje kompletni popisi eponima. Ni popis asirskih kraljeva ne omogućuje ovdje utvrđivanje apsolutnih datuma, nego samo relativan slijed. Prije 1500. pne. kronologija Asirije još je nejasnija, budući da su popisi eponima tek u fragmentima, a popis kraljeva je nesiguran s obzirom na točnost brojeva i slijeda vladara. Ne pomaže ovdje ni usporedba s babilonskom kronologijom, budući da je i ona u tom razdoblju nesigurna.

## Način računanja godina
Asiriski su drevni povjesničari godinu u kojoj je kralj umro računali kao posljednju punu godinu njegove vlasti. Premda je novi kralj odmah preuzimao vlast, godina stupanja na vlast računana je kao nulta. Kako je asirska godina počinjala u proljeću (mjesecom koji se zvao *nisan*), ona se protezala kroz dvije naše suvremene godine, pa bi se asirski datumi uvijek morali navoditi u obliku dvije godine prema suvremenom računanju (npr. 759./758. pne.), no povjesničari to obično izbjegavaju.

## Povezano
* Asirija
* Asirski vladari
* Popis asirskih kraljeva
Aramejci

**Aramejci** su jedan od semitskih naroda, koji je obitavao Mezopotamiju, to jest područje današnjeg Iraka, Sirije, Irana i dijela Turske. Kroz drevnu povijest u više su navrata imali svoju državu, dok se nisu stopili s okolnim narodima. U bizantsko doba još je na Bliskom istoku većinski dio naroda govorio aramejskim jezikom, koji se postupno razvio u oblik koji se u znanosti obično naziva starosirski jezik sa svoja dva različita pisma. Budući da su Aramejci po vjeroispovijesti kršćani (većina pripada Sirskoj pravoslavnoj crkvi), a države koje su nastale nakon pada Bizanta, onda i Turskog Carstva preuzele su muslimansku vjeroispovijest, Aramejci su kroz povijest bili u podređenom položaju kao manjina, tako da su neki prešli na islam, drugi su kao kršćani nastavili živjeti u svojim krajevima, a dio je emigrirao na Zapad. Danas Aramejaca, ili točnije rečeno, pripadnika ovih Crkava aramejskoga jezika, ima po cijelom svijetu, dijelom u Europi, i to u Njemačkoj, Švicarskoj i Švedskoj, a dijelom i u SAD-u.

## Poveznice
* Aramejski jezik
Rondo

**Rondo** (nastalo od francuske riječi *rondeau*) je riječ koja se upotrebljava u muzici na brojne načine, najčešće misleći na muzičku formu, ali i na karakterni tip različit od forme. Iako se sada zove rondo, oblik se počeo uputrebljavati u baroku pod nazivom ritornello (nastalo od latinske riječi *ritonare* što znači “vraćati se”, što označava vraćanje na orginalnu temu ili motiv “A”). Uprkos tome što ta dva termina imaju nekoliko razlika u značenju, neki ljudi ih tumače isto. 

U obliku rondo se glavna tema naizmjenično smjenjuje sa više kontrastnih tema koje se zovu “epizode”. Opća ritmička šema se može prikazati kao abacada… Broj tema je različit od djela do djela, i ponavljajući dio je ponekad skraćen zbog varijacije.

Rondo se počeo češće upotrebljavati u doba klasike, iako se može naći i u ranijim radovima. U doba klasike i romantike se koristi i kao zadnji pokret sonate, simfonije ili concerta. Klasična djela se često završavaju rondom, te je najčešće četvrti pokret djela rondo, samo sonate i concerti imaju rondo na mjestu trećeg pokreta.

Rondo je korišten u baroku da se napišu *ritornello rondo*, što je proširivanje ronda spajanjem sa ritornellom. Takvi oblici su korišteni u brzim pokretima baroknih concerta u kojima orkestar (koji svira glavnu temu) kontrastira grupi solista (koji svira epizode).

Drugo često proširivanje ronda je spajanje sa sonatom, čime se dobije oblik *sonata rondo*. U ovakvim kompozicijama druga tema ima sličnu ulugu drugog stava sonate pojavljujući se prvo u tonalitetu različitog od tonskog, a kasnije se ponavljajući u tonskom tonalitetu.

Rondo kao karakterni tip se pripisuje brzoj živoj muzici – obično vivo. Muzika koja se naziva rondo obično ima i formu i karakter rondo, mada postoji i dosta primjera kompozicija koje su rondo po formi, ali ne i po karakteri. Kompozitori kao George Gershwin te kompozicuje ne nazivaju rondo.
Stražarska kula (Jehovini svjedoci)

## Naziv
Pun naziv ovog časopisa je **Stražarska kula - glasnik Jehovinog Kraljevstva**. Ovo je novi naziv za isti časopis koji je do decembra 2007. izlazio pod sličnim nazivom: *Kula stražara - objavljuje Jehovino Kraljevstvo*. Ove promene odnose se na naš jezik, dok je na mnogim drugim jezicima naziv ostao nepromenjen u odnosu na dosada korišten. Ova opaska može biti korisna za one čitaoce koji bi bili zbunjeni novim nazivom misleći da je u pitanju neki novi časopis. On je zapravo isti, sa istom svrhom i istim stilom, od istog izdavača i temeljen na istim izvorima. Male promene koje su se dogodile predstavljaju tehničke izmene koje imaju za cilj smanjenje troškova proizvodnje i transporta, kao i pojednostavljenje distribucije, naročito za one čitaoce koji vole aktuelnosti i dobro promišljene komentare na osnovu Biblije, ali manje vole da se upuštaju u studiozne analize određenih tema. Zato je časopis podeljen u dva dela, od kojih svaki izlazi mesečno. Svakog prvog u mesecu izlazi "*izdanje za javnost*", a svakog petnaestog "*izdanje za proučavanje*" koji uglavnom služi Jehovinim svedocima i njihovim gostima da bi na redovnim sedmičnim sastancima zajednički proučavali određene biblijske teme. Tako **ovaj časopis obezbeđuje simultani program biblijskog obrazovanja** u celom svetu, **na preko 357 jezika, u preko 240 zemalja** gde su Svedoci aktivni.

## Svrha
Na uvodnoj stranici svakog izdanja u vezi sa svrhom izdavanja ovog časopisa stoji sledeće: "Svrha časopisa *Stražarska kula* jeste da slavi Jehovu Boga, Vrhovnog Vladara čitavog svemira. Ovaj časopis nam otkriva značenje svetskih događaja u svetlu biblijskih proročanstava, baš kao što su se sa stražarskih kula u drevna vremena mogla pratiti dešavanja u daljini. Teši ljude dobrom vešću da će Božje Kraljevstvo, koje je stvarna vladavina na nebu, uskoro okončati sve zlo i pretvoriti zemlju u raj. Podstiče nas da verujemo u Isusa Hrista, koji je umro kako bismo mogli da dobijemo večni život i koji i sada vlada kao Kralj Božjeg Kraljevstva. Ovaj časopis izdaju Jehovini svedoci još od 1879. Ne bavi se politikom i temelji se isključivo na Bibliji."

## Tiraž
Ovo je polumesečni časopis, a trenutni tiraž svakog izdanja za javnost (onaj koji izlazi prvog u mesecu) iznosi oko **93 miliona primeraka** i ta cifra je u stalnom porastu. Sada izlazi na 414 jezika, a izdavači se stalno trude da pronađu načina za izdavanje na dodatnim jezicima. "Stražarska kula" je potpuno neprofitabilni časopis i njegovo izdavanje, štampanje i otpremanje, kao i sama distribucija do čitalaca deo je biblijskog obrazovnog dela koje se u potunosti podupire dobrovoljnim prilozima i volonterskim radom širom sveta.

Ovaj časopis ima i svoj propratni pod nazivom *[[Probudite se!]]*.

## Vanjske veze
* zvanični sajt izdavača
870-e pr. n. e.

## Događaji i trendovi
* 879. pne. — Smrt Zhou yi wanga, vladara kineske dinastije Zhou.
* 879. pne. — Postavljen kamen temeljac za Kalhu. Neki historičari tvrde da je tada Assurnasirpal II priredio banket za 69.574 osoba koje su bile prisutne na ceremoniji.
* 878. pne. — Zhou li wang postaje vladar kineske dinastije Zhou.
* 874. pne. — Shoshenq II nasljeđuje Takelota I kao vladar XXII egipatske dinastije.
* 874. pne. — Ahab postaje kralj Izraela (približan datum).
* 872. pne. — Izuzetno visok vodostaj Nila izaziva poplavljivanje poda hrama u Luxoru.
* 872. pne. — Osorkon II nasljeđuje Shoshenqa II kao vladar XXII egipatske dinastije.

## Značajne osobe
*
Banket

**Banket** (francuski *banquet*) je naziv za veliku javnu gozbu, svečani ručak ili večeru priređenu u čast neke ličnosti, nekog značajnog događaja ili političkog sastanka. Banketi se obično vezuju uz određene javne ceremonije, a mogu biti i dobrotvornog karaktera. Vrlo često se na njima drže govori u počast neke ličnosti ili organizacije.
Kralj Li od Zhoua

**Kralj Li od Zhoua** (u. 841. pne.) (Pojednostavljeni kineski: 周厉王; Tradicionalni kineski: 周厲王; pinyin:Zhōu Lìwáng) bio je deseti vladar kineske dinastije Zhou. 

Kralj Li je upamćen kao izopačen i dekadentan vladar. Kako bi priskrbio sredstva za svoje užitke i poroke, kralj Li je dizao poreze i siromašio svoje podanike. Donio je zakon temeljem koga je mogao pogubiti svakoga tko bi se usudio reći nešto protiv njega. Loša vladavina kralja Lija je mnoge seljake i vojnike prisilila da se pobune protiv njega, te se Li morao sakriti. Jedan od ministara kralja Lija je sakrio Lijevog sina. Bijesna gomila tako nije mogla naći princa te se razišla.

Kraljevski službenici su imenovali Gong Bo Hea za regenta, a on je vladao četrnaest godina prije nego što je princ otkriven svijetu i imenovan prijestonasljednikom. 


  
    Porodično ime
    Ji (姬 jī) na kineskom
  
    Osobno ime
    Hu (胡 hú) na kineskom
  
    Ime ere
    nema
  
    Otac
    Kralj Yi od Zhoua (Ji Xie)
  
    Majka
    nepoznata
  
    Supruga
    nepoznata
  
    Djeca
    Kralj Xuan od Zhoua
  
    Približna dužina vladavine
    877. pne.-841. pne.
  
  Grob
    nepoznat
  
    Hramsko ime
    nepoznato
  
    Kurtoazno ime
    nepoznato
  
    Posthumno ime
    Li 厲 (pinyin lì), doslovno: "neumoljivi"
Shoshenq II

**Heqakheperre Shoshenq II** je bio egipatski kralj iz 22. dinastije Egipta. Bio je jedini vladar ove dinastije čiji grob nisu opustošili pljačkaši grobova. Njegovo počivalište je zajedno s grobom Psusennesa I u Tanisu otkrio Pierre Montet u martu 1939. Grob je sadržavao veliki broj narukvica s draguljima, zajendo s kovčegom u obliku jastrebove glave i zlatnom maskom za lice. Montet je kasnije otkrio dva groba vladara 21. dinastije — Psusennesa I i Amenemopet u februaru i aprilu 1940. Prenomen Shoshenqa II, Heqakheperre Setepenre, znači "Manifestacija Re vlada, Izabran od Re."

## Reference

* Altenmüller, Hartwig. (2000). "Lederbänder und Lederanhänger von der Mumie des Chonsu-maacheru" and "Die Mumienbinden des Chonsu-maacheru" in *Alt-Ägypten* 30, pp.73-76, 88-89, 102-114.http://www.holos-verlag.de/books/540.htm  
* *[[:fr:Référence:Nos ancêtres de l'Antiquité (Christian Settipani)|Nos ancêtres de l'Antiquité]]*, 1991, Christian Settipani, p. 153 and 166
Ahab

**Ahab** ili **Ahav** (*Ach'av* ili ) bio je kralj Izraela i sin i nasljednik Omrija (*[[Knjiga o kraljevima|1 Kraljevi]]* 16:29-34). William F. Albright je njegovu vladavinu datirao u period 869. pne.-850. pne., dok E. R. Thiele nudi datume 874. pne.-853. pne.

Ahab se oženio za Jezabelu, kći kralja Ithobaala od Tira, a taj savez je donio veliko bogatstvo, kao i raskoš u kraljevsku palaču. Biblijski izvori spominju kako je sagradio palaču od bjelokosti (*1 Kraljevi* 22:39; *[[Knjiga o Amosu|Amos]]* 3:15), i osnovao nove gradove. 

Usprkos materijalnog prosperiteta, koji se mogao usporediti s vladavinom Solomona jedan vijek prije, Ahabovu vladavinu je zasjenio vjerski sukob izazvan međuvjerskim brakom. Dok je Ahab štovao YHWH, što sugeriraju imena njegove djece (*1 Kraljevi* 22:5ff), supruga je nastavila štovati Melkarta (tirsko Ba'al), a u počast njoj Ahab je sagradio Baalov hram u Samariji. To je izazvalo bijes židovskih proroka i svećenika koji su namjeravali očistiti štovanje Boga. (V. Elija) 

Za vrijeme Ahabove vladavine, Moab, osvojen od strane njegovog oca, ostao je pod Izraelom; Juda, s čijim je kraljem Jehoshaphatom, Ahab bio vezan političkim brakom, bila je najvjerojatnije vazal; jedino je s aramskim Damaskom bio u lošim odnosima. 

Ahab se spominje u asirskim dokumentima spominje kao sudionik velike konfederacije koja se suprotstavila Shalmaneseru III u velikoj bitci kod Qarqara 853. pne.

Biblijski izvori navode kako je Ahab zajedno s Jehoshaphatom krenuo istočno od rijeke Jordan kako bi osvojio Ramoth-Gilead. Na tom pohodu je poginuo. Naslijedili su ga sinovi Ahazija i Jehoram.

## vanjski linkovi
* Achav in the Biblical Encyclopedia Tanakh Profiles   See also translations of names.
Luksorski hram

**Luksorski hram** je veliki staroegipatski kompleks hramopva smješten na istočnoj obali rijeke Nil u gradu danas poznatom kao Luxor (drevna Teba) i sagrađen 1400. pne.

Poznat na egipatskom kao *ipet resyt* ili "južni harem", hran je bio posvećen Tebanskoj trijadi Amuna, Mut i Chonsa, a sagrađen je u doba Novog kraljevstva. U njemu se održavao godišnji Festival Opet, prilikom koga se kultna statua paradirala niz Nil od obližnjeg hrama u Karnaku *(ipet-isut)* kako bi ostala sa svojom suprugom Mut. Tako su Egipćani slavili plodnost i po tome je hram dobio svoje egipatsko ime.

## U popularnoj kulturi
Hram je mjesto radnje u:
* *[[The Spy Who Loved Me (film)|The Spy who Loved Me]]*, filmu o Jamesu Bondu iz 1977.
* *[[Death on the Nile (1978 film)|Death on the Nile]]*, filmskoj ekranizaciji romana Agathe Christie iz 1978.

## Galerija

Datoteka:Egypt.LuxorTemple.06.jpg|Luksorski hram s istočne obale Nila
Datoteka:Avenue towards Karnak.JPG|Stotine sfingi su nekoć bile poredane na cesti za obližnji Karnak
Datoteka:Sphinx 1.JPG|Dobro očuvana sfinga
Datoteka:Egypt.LuxorTemple.05.jpg|Veliki Prvi stub
Datoteka:Luxor Temple Obelisk.JPG|Veliki crveni granitni obelisk
Datoteka:Luxor temple 2.JPG|Centralni koridor hrama
Datoteka:Egypt.LuxorTemple.04.jpg|Islamska džamija kraj faraonskog hrama
Datoteka:Luxor_Temple_Sitting_Colossus.jpg|Kolos sjedećeg Ramzesa II u Luksorksom hramu
Datoteka:Closeup_Ramesses_II_Colossus.jpg|Kolos izbliza
Datoteka:Egypt.LuxorTemple.01.jpg|Amenhotepova kolonada iz peristilskog dvorišta
Datoteka:Courtyard Amenhotep III.JPG|Istočna strana peristilskog dvorišta Amenhotep aIII
Datoteka:Roman Mural.JPG|Rimska freska u unutrašnjoj komori

 
## Vanjske veze

* Johnson, N. B.: *[https://web.archive.org/web/20090305171754/http://lasur.epfl.ch/revue/A%26C%20Vol%204%20No.3/JOHNSON.pdf Temple Architecture as Construction of Consciousness...]*, Arch. & Comport. / Arch. Behav., Vol.&nbsp;4, no.&nbsp;3, pp.&nbsp;229–249 (1988), p.&nbsp;233f.
* Luxor Temple of Thebes
* http://www.truthbeknown.com/luxor.html  The Nativity Scene in the Temple of Luxor
* virtualni obilazak hrama 
**'
Harsierse A

Kralj **Hedjkheperre Setepenamun Harsiese** ili **Harsiese A** je staroegipatski princ koji se u doba Dvadeset druge dinastije odmetnuo od vlasti faraona u Tanisu i zavladao kao samostalni kralj u Tebi i Zapadnim oazama Egipta.

Harsierse je bio Shoshenqa C, sina faraona Osorkona I koji je imenovan Visokim svećenikom Amuna u Tebi. Dio egiptologa vejruje da je Harsierse naslijedio svog oca na tom položaju.

Harsierse je bio suparnik faraona Takelota I i Osorkona II. Nakon Harsierseove smrti, Osorkon je preuzeo vlast nad njegovim područjima.

## Izvori
* Gerard Broekman, "The Nile Level Records of the Twenty-Second and Twenty-Third Dynasties in Karnak," *[[Journal of Egyptian Archaeology]]* 88 (2002), pp.163-178 
* Aidan Dodson, *The Canopic Equipment of the Kings of Egypt,* (Kegan Paul Intl: 1994), pp.88-89 and p.92.
* K.A. Kitchen, *The Third Intermediate Period in Egypt (1100–650 BC)*, 3rd ed. Warminster: Aris and Phillips Limited, (1996)
* Karl Jansen-Winkeln, *Historische Probleme Der 3. Zwischenzeit,* in JEA 81(1995), pp.129-149.
Osorkon II

Usermaatre Setepenamun **Osorkon II** bio je faraon Dvadeset druge dinastije Drevnog Egipta i sin Takelota i **kraljice Kapes**. Vladao je Egiptom od 872. pne. do 837. pne. iz Tanisa, dinastijske prijestolnice. Nakon što je naslijedio oca, morao se boriti za vlast s rođakom, kraljem Harsieseom A koji je nadzirao Tebu i Zapadne oaze Egipta. Osorkon se nije usudio žešće osporiti Harsieseovu vlast nad tim područjima, ali nakon što je Harsiese umro godine 860. pne. Osorkon II je ustanovio vlast postavivši svog sina Nimlota C kao Visokog svećenika Amuna u Tebi. Mlađi sin *Shoshenq* je imenovan Visokim svećenikom Ptah u Memfisu. U ovom periodu egipatske historije, vjerska i svjetovna vast su postale nerazdvojne.

Osorkonovu je vladavinu karakterizirala izgradnja hramova, kao i nastojanje da se zaustavi širenje Asirije na područja Levanta. Godine 853. pne. Osorkonovi egipatski kontingenti su sudjelovali na strani Izraela i Byblosa u bitci kod Qarqara protiv Asiraca.

## Izvori
Shoshenq C

**Shoshenq C** bio je najstariji sin egipatskog faraona Osorkona I i **Kraljice Maatkare**,kćeri Psusennesa II, te služio kao Visoki svećenik Amuna u Tebi za vrijeme očeve vladavine. . Zbog toga je bio najvažniji službenik u Gornjem Egiptu.

Na mjestu Visokog svećenika Shoshenqa C je naslijedio Iuwlot, još jedan faraonov sin. Shoshenqov sin Harsierse A je, pak, zavladao Gornjim Egiptom kao samostalni kralj.

Dio egiptologa vjeruje kako su Shoshenq C i faraon Shoshenq II jedna te ista osoba.

## Reference




* Helen Jacquet-Gordon, Review of 'K.A. Kitchen's "The Third Intermediate Period in Egypt(1100-=650 BC), Warminster:1973' in Bibliotheca Orientalis 32 No.5/6 (September-November 1975), pp.358-360
860-e pr. n. e.

## Događaji i trendovi
* 865. pne. — Kar Kalmaneser je osvojio asirski kralj Shalmaneser III.
* 864. pne. — Diognet, kralj Atene, umire nakon vladavine od 28 godina i nasljeđuje ga sin Fereklo. 
* 860. pne. — Ujedinjeno kraljevstvo Urartu.

## Značajne osobe
*
Šalmanasar III

**Šalmanasar III** (ili **Salmanasar III** ) je bio kralj Asirije od 859. do 824. pre Hrista. Sin je prethodnog kralja Ašurnasirpala II.

## Stalni pohodi
Dugo je vladao i stalno je vodio pohode protiv istočnih plemena, Vavilonaca, naroda Mezopotamije i Sirije, kao i protiv Kizuvadne i Urartua. NJegova vojska je došla sve do jezera Van i do planina Taurus. Hetiti iz Karkemiša su bili prinuđeni da mu plaćaju danak. Pokorio je kraljevine Hamat i Aram Damask.

Protiv Asirije je 853. pre Hrista stvorena koalicija Egipta, Hamata, Arvada, Amonita, Ahaba od Izraela i drugih susednih država. Koaliciju je predvodio Hadadezer od Damaska. Koalicija je pobedila asirsku vojsku u bici kod Karkara 853. pre Hrista. Ipak Šalmanasar je istrajao u svojim pokušajima da pokori Izrael i Siriju. Usledile su i druge bitke tokom 849 i 846. pre Hrista.

## Pet pokorenih kraljeva
Šalmanasar III je ponovo krenuo u pohod protiv Hadadezerova naslednika Hazela od Damaska i prislio ga je potraži sklonište unutar zidina glavog grada. Šalmanazar nije mogao da zauzme Damask, ali okolnu teritoriju je poharao. Tada su kralj Izraela Jehu i feničanski gradovi bili prisiljeni da plaćaju danak Asiriji, što su i učinili 841. pre Hrista.

Na crnom obelisku, koji se danas nalazi u Britanskom muzeju prikazanao je 5 pokorenih kraljeva, kako se klanjaju pred asirskim kraljem Šalmanasarom. To su bili:
* Sua od Gilzana, u današnjem Iranu
* Jehu od Izraela
* jedan neimenovani vladar (moguće Egipat)
* Marduk-apil-usur od Suhija, srednji Eufrat,Sirija i Irak
* Kalparanda od Patin

Inače Vaviloniju je već bio osvojio, kao i močvare Kaldejaca na jugu. Vavilonskog kralja je ubio.

## Građanski rat u Asiriji
Šalmanasar je 836. poslao ekspediciju protiv Tibarena (Tabal), a posle toga je usledio pohod na Kapadokiju, a 832. pohod na Urartu. Već 831. kralj je zbog starosti zapovedništvo nad vojskom predao Tartanu (glavnokomandujućem) Dajan-Asuru. Niniva i drugi gradovi su se pobunili 826. pre Hrista. Pobunu je predvodio njegov sin Asurdaninpal. Građanski rat je trajao dve godine, a pobunu je ugušio drugi Šalmanasarov sin Šamšiadad V. Nešto posle toga Šalmanasar je umro. Sagradio je palatu u Kalahu( Nimrud), a nekoliko edicija kraljevskih anala opisivalo je njegove vojne pohode, od kojih je poslednje upisao na Crnom obelisku iz Kalaha.

## Vanjske veze
* Gates of Shalmanser III and Assunasirpal. Bronze Reliefs from the Gates of Shalmaneser King of Assyria 
* Black Obelisk of Shalmaneser III ''Babylonian and Assyrian Literature''.
* Black Obelisk of Shalmaneser III
Aramu

**Aramu** ili **Arame** bio je prvi poznati kralj Urartua.

Živio je u doba Shalmenesera III (859. pne. -824. pne.) te ujedinio pleme Nairi protiv prijetnje koju je činilo Asirsko Carstvo. Njegovu prijestolnicu Arzashkun je osvojio Shalmaneser. 

Za Aramua se vjeruje da je prototip *Arama*, jednog od legendarnih predaka armenskog naroda. Historijski Aramu nije imao aramejskih i veza s biblijskim Aramom, a fonetska sličnost je čista koincidencija. 

Khorenatsijeva *[[Historija Armenije (Mojsije od Horene)|Historija]]* (1.5) Arama stavlja šest generacija iza Haika, u kronologiji Mikayela Chamchiana datiranoj u 19. vijek pne..

## Reference
Lista kraljeva Urartua

Ova stranica navodi kraljeve **[[Urartu]]a**, kraljevstva koje se u Željeznom dobu prostiralo na području današnje istočne Turske i Armenije.

## Rani kraljevi
* Aramu 858. pne.-844. pne., ujedinio plemena Nairi.
* Lutipri 844. pne.-834. pne.

## Uspon
* Sarduri I (također Sarduris I) 834. pne.-828. pne.; premjestio prijestolnicu u Tushpu, proširio utvrdu Van.
* Ishpuinis Ustanovljivač 828. pne.-810. pne.; ekspanzija i osvajanje Mushashira.
* Menuas Osvajač 810-785. pne..
* Argishtis I (Argishtish I) 785-753. pne.; utvrdio granicu, osnivač Yerevana
* Sarduris II 753. pne.-735. pne.; maksimum ekspanzije; zenit moći Urartua.
* Rusas I 735. pne.-714. pne.; asirski i kimerijski napadi.

## Pad
* Argishtis II 714-680. pne.
* Rusas II 680. pne.-639. pne.
* Sarduris III 639. pne.-635. pne.
* Eriména, navodna začetnica armenske dinastije 635-629. pne.
* Rusas III 629. pne.-590. pne. ili 629. pne.-615. pne.
Mogući
* Sarduris IV 615. pne.-598. pne.
* Rusas IV 598. pne.-590. pne.; napadi Asiraca, Medijaca i Skita.

Loza polulegendarnih kraljeva Armenije počinje 20 godina iza posljednjeg kralja Urartua, s Orontesom I Sakavakyatsom (570-560. pne.).

## Reference

* Boris Piotrovskii, *The Ancient Civilization of Urartu*, London, 1969.
* Igor Diakonoff, *The Pre-History of the Armenian People*, Caravan Books, New York, 1988.
* M. Chahin, *The Kingdom of Armenia*, Curzon, London, 2001.

## Vanjske veze
* Urartu king list
Asirski kalendar

Moderni **Asirski kalendar** je uveden tokom 1950-tih, inspirisan starim vavilonskim kalendarom. Kao i taj kalendar i asirski je lunisolarni kalendar, asirska nova godina je s prvim znakovima proleća. Kalendarska era je utvrđena na 4750. pne. na osnovu procene datuma prvog hrama u Ašuru u Srednjem ubaidskom periodu, naročito iz niza članaka objavljenih u asirskom magazinu *Gilgameš*.

Od proleća ***'. teče ***'. asirska godina.

## Meseci




Kada mlad Mesec posle Adaara pada pre prolećne ravnodnevice, dodaje se interkalarni mesec po imenu Ve-Adad.

## Povezano
* Asirska nova godina
* Babilonski kalendar
* Hebrejski kalendar
* Za još kalendara: Spisak kalendara

## Reference
Napredna stranka radnog naroda

**Napredna stranka radnog naroda** (grčki: Ανορθωτικό Κόμμα Εργαζόμενου Λαού, *Anorthotikó Kómma Ergazómenou Laoú*, **AKEL**) je komunistička partija na Cipru. Ona se zalaže za nezavisni, demilitarizirani i nesvrstani Cipar, te federativno rješenje problema podjele Cipra. Važan dio programa je približavanje s Ciparskim Turcima. Podržavala je ulazak Cipra u Evropsku Uniju, iako s određenim rezervama.

## Vanjske veze

* AKEL's web site in English
Dimitris Hristofijas

**Dimitris Hristofijas** (; Dikamo, 29. avgust 1946.) je levičarski grčki političar sa Kipra i šesti predsednik Republike Kipar od 2008. do 2013. godine.. Hristofijas je do 2009. bio generalni sekretar Napredne partije radnog naroda i prvi i do sada jedini komunistički šef jedne države članice EU. Pobedio je na izborima 2008. u drugom krugu gde se nadmetao sa kandidatom Demokratske stranke Joanisom Kasulidisom. U kampanji je obećao da će obnoviti pregovore sa Turcima kako bi došlo do rešenja kiparskog problema i ponovnog ujedinjenja ostrva. Takođe je podržao zatvaranje britanskih baza na Kipru Akrotiri i Dekelija.

## Vanjske veze

* Zvanična prezentacija Dimitrisa Hristofijasa
Bigamija

**Bigamija** je izraz koji u najužem označava oblik poligamije u kojem je jedna osoba istovremeno u braku s dva različita bračna druga, odnosno član dvije različite bračne zajednice.

Većina zapadnih društava je zakonski zabranila poligamiju, a njeno prakticiranje se kažnjava. U mnogim anglosaksonskim državama se višestruki istovremeni brak tretira kao krivično djelo pod nazivom ***bigamija*** (), pa je izraz u tom značenju ušao i na srpskohrvatsko jezično područje.
850-e pr. n. e.

## Događaji i trendovi
* 859. pne. — Assurnasirpal II umro.
* 859. pne. — Shalmaneser III napao Siriju i Palestinu.
* 858. pne. — Aramu postaje kralj Urartua.
* 858. pne. — Shalmaneser III nasljeđuje Assurnasirpala II kao kralj Asirije.
* 854. pne. ili 853. pne. — Shalmaneser III se sukobljava sa sirijskom koalicijom (koja uključuje kralja Ahaba od Izraela i Hadadezera) u bitci kod Karkara.
* 850. pne. — Takelot II nasljeđuje Osorkona II kao kralj Egipta.
* cca. 850. pne. — Homer piše Ilijadu i Odiseju.
* cca. 850. pne. — Napravljen reljef *[[Assurnasirpal II]] ubija lavove* u kompleksu palače Assurnasirpala II u Kalhuu (suvremeni Nimrud u Iraku). Danas se čuva u Britanskom muzeju u Londonu.
* Nazariti i Rehabiti ustanovljuju rani trezvenjački pokret.

## Značajne osobe
*
Hadadezer

**Hadadezer** ("Hadad je moja pomoć"); također poznat kao **Bar-Hadad II** (Aram.); **Ben-Hadad II** (Heb.) ili **Adad-Idri** (asirski) bio je kralj Aram Damaska u doba the bitke kod Qarqara godine 853. pne. On je, zajedno s Irhulenijem od Hamatha, vodio koaliciju jedanaest kraljeva (navedenih kao dvanaest) protiv asirskog kralja Shalmanesera III te se šest puta sukobio sa Shalmaneserom. Spominje se na steli Tel Dan najvjerojatnije kao otac još uvijek nepoznatog autora. Naslijedio ga je Hazael, koji ga je prethodno ugušio na spavanju. Neki izvori tvrde da je Hazael zapravo bio njegov sin.
Dvanaest kraljeva

**Dvanaest kraljeva** je akadski izraz koji u pisanim izvorima Drevne Mezopotamije označava sinonim za politički savez, odnosno alijansu među kraljevstvima ili državama. U užem smislu izraz 12 kraljeva označava savez 11 kraljeva koji se godine 853. pne. suprotstavio asirskom kralju Shalmaneseru III prilikom njegovog prodora u Siriju, a što je dovelo do velike bitke kod Karkara.

Izraz 12 kraljeva je naveden na asirskom Monolitu iz Kurkha, iako se tamo spominje samo jedanaest kraljeva.
Aram Damask

**Aram Damask** je aramejska država koja se prostirala na području Damaska u današnjoj Siriji od kraja 12. vijeka pne. do 734. pne.

O toj državi se relativno malo zna, uglavnom na osnovu fragmentarnih podataka iz asirskih ljetopisa, aramejskih anala, kao i hebrejskih tekstova. Za Aram Damask je također karakteristično odsustvo bilo kakvih arheoloških tragova, za koje se - pogotovo u slučaju Damaska - pretpostavlja da su sakriveni pod slojevima kasnijih naselja i civilizacija.

Aram Damask je, po svemu sudeći, svoj vrhunac imao sredinom 8. vijeka pne. Tada je njegov kralj Hadadezer vodio veliku koaliciju sirijskih i palestinskih gradova i država protiv Asirije u velikoj bitci kod Qarqara. Nešto kasnije je Hadadezerov nasljednik Hazael osvojio veliki dio, a po nekima, i cijeli tadašnji Izrael.

## Kraljevi Aram Damaska
* Hadadezer 880-842. pne.
* Hazael 842-805. ili 796. pne.
* Ben-Hadad III 796-792. pne.

## Povezano
* Aram (biblijska regija)
* Aram Naharaim
* Aram Rehob
Bitka kod Karkara

**Bitka kod Karkara** (ili **Qarqara**) se vodila 853. pne. kada se asirska vojska na čelu s kraljem Shalmaneserom III kod Karkara sudarila s vojskom saveza 12 kraljeva na čelu s Hadadezerom (Ben Hadad) od Damaska i Ahabom od Izraela. Bitka je bila najveća dotada zabilježena po broju sudionika, kao i prvi događaj u kojem se u pisanoj hisoriji spominju neki narodi (kao Arapi). Podaci o njoj su zabilježeni na Monolitu iz Kurkha.

## Tok i sudionici bitke
Shalmaneser je, prema navodima s Monolita, započeo godišnji vojni pohod napustivši Ninivu na 14. dan mjeseca Aiaru. Prešao je i Tigris i Eufrat bez incidenta, a duž puta su mu u znak poštovanja mnogi gradovi platili danak, uključujući Aleppo. Nakon Aleppoa, Asircima je prvi otpor pružio Iruleni, kralj Hamatha, ali je njegova vojska poražena; u znak odmazde Asirci su krenuli pustošiti Irulenijevo kraljevstvo. Nakon što su osvojili i opljačkali grad Karkar, Asirci su nastavili napredovanje sve dok im se kraj rijeke Oront nije ispriječila saveznička vojska na čelu s kraljem Hadadezerom.

Prema Shalmanaserovim navodima saveznička vojska je imala sljedeći sastav:

# Hadadezer je zapovijedao s 1200 dvokolica, 1200 konjanika i 20.000 pješaka;
# Iruleni je zapovijedao s 700 dvokolica, 700 konjanika i 10.000 pješaka;
# Kralj Ahab od Izraela je poslao 2000 dvokolica i 10.000 pješaka;
# Zemlja *Kizzuwadne* (Cilicija) je poslala 500 pješaka;
# Zemlja *Musri* (Egipat) 1,000 pješaka;
# Kralj Irqanata je poslao 10 dvokolica i 10.000 pješaka;
# Kralj Matinu-ba'lu od Arwada je poslao 200 pješaka;
# Kralj Usannata je poslao 200 pješaka;
# Kralj Adunu-ba'lu od Shianua je poslao 30 dvokolica i "tisuće" pješaka;
# Kralj Gindibu od Arabija je poslao 10.000 jahača kamila;
# Kralj Ba'asa, sin Ruhubija, od Amonita je poslao "stotine" pješaka;

## Ishod
Slično kao i bitka kod Kadeša nekoliko vijekova ranije, bitka kod Karkara usprkos svojoj spektakularnosti nije imala jasnog pobjednika. Asirski izvori je proglasili velikom asirskom pobjedom, a Shalmanaser je nastavio napredovanje sve do mora, gdje je poslao čak i jednu pomorsku ekspediciju na Cipar. Međutim, suvremeni historičari vjeruju da Asirci nisu postigli odlučujuću pobjedu, o čemu svjedoče sami asirski zapisi nekoliko godina kasnije, kada su Shalmanaser i njegovi nasljednici vodili nove pohode protiv istih država i vladara koji su im se suprotstavili kod Karkara.
Monolit iz Kurkha

**Monolit iz Kurkha** je asirski dokument koji sadrži opis znamenite bitke kod Qarqara. Monolit je visok 2,2 m i opisuje događaje u prvih šest godina asirskog kralja Shalmanesera III (859-824. pne.), s time da nedostaju podaci o petoj godini. Većina naučnika vjeruje da je službeni pisar bio nemaran, čime se objašnjava niz pogrešaka i nelogičnosti u tekstu, kao navođenje grada Byblos pod nazivom Que.

Monolit uglavnom opisuje vojne pohode koje je Shalmaneser poduzimao u zapadnoj Mezopotamiji| i Siriji, pri čemu su vođene žestoke borbe s državama Bit Adini i Carchemish. Na samom kraju Monolita dolazi opis bitke kod Qarqara, kada se savez Dvanaest kraljeva borio protiv Shalmanesera kraj sirijskog grada Qarqar. Savez, koji je zapravo brojao jedanaest kraljeva, vodili su Irhuleni od Hamatha i Hadadezer od Damaska, s time da je značajni kontingent imao i Ahab od Izraela. Monolit je također prvi dokument u kome se Arapi spominju u historiji, i to kao kontingent jahača kamila na čelu s kraljem Gindibuom.
Bit Adini

**Beth Eden** (Kuća Edenova), ponekad spominjana kao *Bit Adini* u asirskim izvorima, bila je aramejska država koja je postojala kao nezavisno kraljevstvo u 10. i 9. vijeku pne. s prijestolnicom u Til Barsibu (današnji Tell Ahmar). Godine 856. kraljevstvo je osvojeno i pripojeno Asirskom Carstvu za vrijeme vladavine Shalmenesera III. 

## Literatura

* Georges Roux *"Ancient Iraq"* (Penguin Harmondsworth)

## Izvori
Karkemiš

**Karkemiš** ili **Carchemish** (**Europus** u grčko-rimskim izvorima) bio je važan grad u mitanskom i hetitskom Carstvu, danas na granici između Turske i Sirije. Na njemu se odigrala velika bitka između Babilonaca i Egipćana, spomenuta u Bibliji. Grad je lokalno stanovništvo zvalo **Jarablos** (također **Jarâblos**) http://www.pbs.org/lawrenceofarabia/resources/locations4.html , što ga povezuje s biblijskim gradom **Jerablus**; korumpirana forma naziva je **Djerabis**. Južno od tursko-sirijske granice se nalazi grad Carablus; sjeverno se nalazi turski grad Karkamis.

## Vanjske veze

* Bitka kod Karkemiša
* Site about T.E. Lawrence 
* Carchemish king list
* Carchemish by the Palestine Exploration Fund 
* Carchemish
Karkar

:*Za vulkanski otok u [[Papua Nova Gvineja|Papui Novoj Gvineji]], v. [[Otok Karkar]]. Za [[mali]]jskog muzičara po nadimku 'Kar Kar', v. [[Boubacar Traoré]]*

**Qarqar** ili **Karkar** je ime drevnog grada u sjeverozapadnog Siriji, poznatom iz neo-asirskih zapisa. U njima je opisan kao mjesto jedne od najvažnijih bitaka drevnog svijeta - bitke kod Qarqara, koja se zbila 853. pne. Tada se asirskoj vojsci pod kraljem Shalmaneserom III suprostavio savez 11 lokalnih kraljevina.

Vjeruj se da Qarqaru pripadaju ruševine arheološkog nalazišta Tell Qarqur u dolini rijeke Oront. U Tell Qarquru od 1993. iskopavanja vrši Američke škole za orijentalno istraživanje.
Takelot II

**Hedjkheperre Setepenre Takelot II Si-Ese** bio je faraon Dvadeset treće dinastije drevnog Egipta, koji je vladao Srednjim i Gornjim Egiptom (840 &ndash; 815. pne.). Identificiran je kao Visoki svećenik Amuna **Takelot F**, sin Visokog Amunovog svećenika Nimlota C u Teba te, kao takav unuk faraona Osorkona II . 

Takelot II je bio prvi vladar XXIII dinastije, koja je predstavljati manje posebnu novu dinastiju a više ogranak već postojeće XXII dinastije čija se vlast svela na Donji Egipat.

Takelotovu vladavinu su obilježili nemiri u Tebi i borba s pretendentom po imenu Pedubastis I.

## Reference