Brigade NOVJ

**Partizanska brigada** je pokretna partizanska formacija namenjena pre svega ofanzivnim dejstvima protiv snaga okupatora na privremeno okupiranoj teritoriji, kako u uslovima sadejstva sa svojim frontom, tako i u uslovima isključivo partizanskog oblika oružane borbe. Tipična brigada NOVJ je tak­tička združena jedinica. U NOR-u se u sastavu 253 brigade borilo se preko 500 hiljada parti­zana. Kao borbena formacija postojala je i u drugim par­tizanskim ratovima 20. veka veka.

Organizacijski sastav, naoružanje i oprema partizanske brigade prilagođeni su partizanskom obliku oružane borbe, u svim zemljišnim, vremenskim i taktičkim uslovima. S obzirom na znatnu vatrenu moć, veliku manevarsku sposobnost, kao i moguć­nost da u području dejstva koristi podršku teritorijalnih oružanih i neoružanih organizacija i raznih oblika otpora agresoru, brigada može da izvršava sve zadatke u oružanoj borbi.

Partizanske brigade služe kao jezgro u formiranju većih opera­tivnih združenih sastava, kao što su divizije. Elitne partizanske brigade nazivane su proleterskim.

## Osnivanje brigade

Za osnivanje partizanske brigade, ne radi se samo o tome da se prikupi određen broj ljudi. Brigada je samostalna formacija koja mora imati svoju strukturu i, što je najvažnije, unutrašnju koheziju. Zato nije bilo moguće formirati brigadu naprečac, već samo postepeno. Najpre su formirani samostalni bataljoni, pa kad bi oni ovladali borbenom veštinom i učvrstili se kao borbeni kolektivi, od više bataljona bilo je moguće formirati brigadu.

Partizanske brigade, osim što su borbeni sastavi, u pravilu su bile i "neobično čvrsti kolektivi koje je povezivao zajednički cil, uzajamno poverenje i podrška". Zajednički život i borba pod iznimnim naporima, stvarao je snažne međusobne ljudske veze i osećaj zajedništva, vitalan za brigadu. Svaki borac je bio svestan da ne može propustiti neprijatelja kroz svoj položaj i time eventualno dovesti susednu jedinicu u situaciju da joj se neprijatelj iznenada pojavi iza leđa. Tokom NOB, zabeleženo je mnogo slučajeva u kojima su borci, silom događaja odvojeni od svoje brigade, ulagali neverovatne napore da joj se ponovo priključe.

## Broj brigada

Tokom narodno oslobodilačkog rata, brigade NOVJ su formirane sledećom dinamikom:
* 1941. formirana je 1 brigada
* 1942. formirano je 37 brigada 
* 1943. formirano je 90 brigada 
* 1944. formirano je 182 brigade 
* 1945. formirano je 47 brigada.

Tokom Drugog svetskog rata u okviru NOV i PO Jugoslavije, odnosno Jugoslovenske armije, formirano je 229 brigada opšteg tipa, jedna gardijska i dve konjičke. Osim njih, šest brigada formirano je u inostranstvu (5 u Italiji i jedna u SSSR). Formirano je takođe i 34 artiljerijske, 11 inžinjerijskih, 2 tenkovske, 1 protivtenkovska, 3 protivavionske brigade, 29 brigada KNOJ-a, 3 saobraćajne brigade, 13 dopunskih brigada, 3 puka za vezu i 6 vazduhoplovnih pukova. U okviru NOVJ formirane su takođe i 24 brigade stranih državljana. U toku rata formirano je 357 brigada i 10 pukova (ranga brigade), ukupno 367 brigada (pukova). Obnovljeno je (rasformirano pa ponovo formirano) 10 brigada, rasformirano je 106 brigada i jedan puk, tako da je na kraju rata ostalo 261 brigada i 9 pukova – ukupno 270 brigada (pukova).

## Poznate brigade NOVJ

## Reference

## Povezano
* Proleterske brigade
* Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije