Mustafa Dedić

**Mustafa Dedić** (takođe **Mustafa Begić**, u SSSR-u: Петров Борис Яковлевич) je bio hercegovački komunista i revolucionar iz vremena Kraljevine SHS, sekretar Sindikalnog komiteta Hercegovine s centrom u Mostaru.

Uhapšen je u SSSR-u u vreme velike čistke, nakon čega je njegova sudbina nepoznata.

## Biografija

Mustafa Dedić (Begić) je rođen 1898. u Leševu (srez Visoko). Po nacionalnosti se smatrao Hrvatom.

### Partijski rad

Bio je komunista još od svoje mladosti. Radio je u zagrebačkom tramvaju a kao takav u sindikatima. Godine 1923. bio je odgovorni urednik »Borbe« (za zatvor).

Bio je član MK KPJ za grad Zagreb. Od 1925. godine postaje član Pokrajinskog komiteta za Hrvatsku. Osuđen je 1926. zbog »korisne malverzacije« u korist KPJ. Pušten iz zatvora 1929. nakon čega je emigrirao.

### Emigracija u SSSR

Iz Jugoslavije je izbegao u Sovjetski Savez, gde postaje član SKP (b). Iste 1929. godine postao je student KUNMZ-a. Zbog sudjelovanja u opozicionoj "Grupi 41" izključen iz i KUNMZ-a ubrzo potom uhapšen.

#### Prvo hapšenje

Svibnja mjeseca 1930. godine GPU je u Lenjingradu i Moskvi uhitio jednu grupu jugoslavenskih komunista, zbog veza s trockističkom opozicijom. Dedić je kao "trockista", sa dr Antom Ciligom i grupom Jugoslovena bio osuđen na 3 godine robije. Nakon tri godine zatočeništva, na koliko su bili osuđeni, 1933. godine Dedić i drugovi su štrajkom glađu tražili od sovjetskih organa da ih puste da se vrate u Jugoslaviju. Međutim, sovjetski organi ne samo da ih nisu pustili, već su im produžili zatvor za dvije godine, bez nove optužnice niti suđenja (Sovjetski zakoni daju pravo GPU-u da automatski i bez suđenja produže rok zatočeništva i progonstva). Nakon ovog štrajka Jugoslovene su razdvojili na razne strane. Ante Ciliga je poslat u Jenisejsk, na daleki sibirski istok; Mustafa Dedić je poslat u zapadni Sibir, u selo Kolpačevo, u Narjamskom srezu; Stanko Dragić u Saratov na Volgi; Stefana Heberlinga su premještali od mjesta do mjesta sve do Urala. Dragić je pokušao bekstvo kako bi se vratio u Jugoslaviju. Bio je uhapšen na rusko-poljskoj granici 1934. i zatvoren u tajne samice na Solovjetskim otocima.

Od njihove grupe, jedino je Ciliga uspeo da se izvuče. Po izlasku iz SSSR-a, on je u Francuskoj i Jugoslaviji pokušao da vodi kampanju za njihovo oslobađanje, ali bez uspeha.

#### Drugo hapšenje

Dedić je ponovo uhapšen 4. maja 1935. kao pripadnik trockističke organizacije u Kolpaševu kod Tomska i osuđen na tri godine izgnanstva u Sibir, zbog članstva u trockističkoj organizaciji.

#### Treće hapšenje

Po isteku prethodne kazne, Mustafa Dedić je ponovo uhapšen 19.11.1938 godine u Jevpatoriji na Krima (Ukrajina), po optužbi za antisovjetsku agitaciju. To je bio čest obrazac staljinskog terora, gde su raniji politički zarobljenici hapšeni ponovo nakon isteka presude. Nakon godinu dana, 28.12.1939. godine oslobođen je iz pritvora NKVD Krima na osnovu nedostatka dokaza.

### Smrt

Dalja Dedićeva sudbina je nepoznata. Živojin Pavlović pretpostavlja da je streljan oko 1939. godine.

Rehabilitovan je 6. februara 1964. godine. Rehabilitacija se odnosi na presudu iz 1935. godine.

## Reference

## Povezano
* Velika čistka u KPJ

## Vanjske veze
* [Бегич Мустафа](https://ru.openlist.wiki/%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81_%D0%AF%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_(1898))