1476.

Godina **1476** (**[[rimski brojevi|MCDLXXVI]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u ponedjeljak (1. 1. po julijanskom kalendaru).

## Događaji

* 15. 2. - Posle 33 dana opsade kralj Matija Korvin zauzeo turski Šabac.
** Vuk Grgurević zatim hara do Srebrenice gde je poharao vašar (pet tovara srebra i 127.000 aspri), zatim i Kučlat i Zvornik, gde je ranjen.
* 2. 3. - Burgundijski ratovi: Bitka kod Grandsona je švajcarska pobeda nad Karlom Smelim.
* 4. 3. - Andrea Vendramin izabran za novog venecijanskog dužda (1476-78).
* maj - Seljačka buna u nemačkom Niklashausenu, podstaknuta propovedima Hansa Bohma o jednakosti (Bohm pogubljen u julu).
* 22. 6. - Bitka kod Murtena, Švajcarci potukli Karla Smelog.
* jun, krajem - Odeljenje mađarske vojske spaslo "kralja" Bosne Matiju Vojsalića, čije su gradove Turci napali zbog kontakta sa Mađarima - poslednji put se spominje u istoriji.
** Sultan Mehmed nudi primirje kralju Matiji Korvinu na 7 - 12 godina u zamenu za slobodan prolaz prema mletačkim posedima - Matija odbija.
* srpanj - Turski upad u zemlje Fridriha III (Slovenija), stradali Slavonija i Zagorje (i još jedan u listopadu).
* 26. 7. - Mehmed II porazio moldavskog kneza Stefana Velikog kod Razbojenija (Valea Alba ili Akdere), ali mora se povući već sledećeg meseca.
* avgust - Smederevski sandžakbeg Ali-beg upao u Banat do Temišvara, ali Vuk Grgurević ga na povratku razbio kod Požežene (s njim su i "Dojčin Petar" i Dmitar Jakšić).
** Ugarsko-srpske snage opsedaju Smederevo, podignute tri kule oko tvrđave.
* 15. 9. - Matija Korvin se preko posrednika (Ivan Pongrac) u Napulju venčao s princezom Beatrisom.
* 26. 11. - Vlad III Dracula dolazi, zahvaljujući ugarskoj intervenciji, po treći put na čelo Vlaške, ali je ubrzo ubijen.
* 8. 12. - Nemački car Fridrih III sklopio savez sa češkim kraljem Vladislavom protiv Matije Korvina i pobunjenih austrijskih plemića.
* 12. 12. - Beatrisa Napuljska okrunjena za kraljicu u Stolnom Biogradu.
* 26. 12. - Ubijen milanski vojvoda Galeazzo Maria Sforza, nasleđuje ga mladi sin Gian Galeazzo Sforza - za regentstvo se sukobljavaju majka Bona Savojska i stric Ludovico.
* decembar - Mehmed II deblokirao Smederevo i rasturio ugarsko-srpsku vojsku.

### Tokom/tijekom godine
* Ugarski primas Ivan Beckenslaher prebjegao njemačkom caru Fridriku III.
* Andrija Banić (*Bánffy*) hrvatski ban 1476-77 - spajaju se titule hrvatsko-dalmatinskog i slavonskog bana.
* Bosanski sandžak-beg Bali-beg Malkočević (1475-76) podigao zadužbinu na Bistriku (mesdžid, banja, most).
* Turci (Hasan-paša) izgradili Podgoricu.
* Pokušaj hercega Vlatka da uz pomoć Ivana Crnojevića povrati Hercegovinu, ali između njih dolazi do sukoba.
* Četvorojevanđelje popa Stefana u Zeti.
* Katolički nadbiskup Andrija Jamometić postavljen u Prečistu Krajinsku, posle grčkog unijate Jovana s Krita (moguće da nikada nije došao u dodeljeno područje).
* Prvi spomen: Bošnjaci kod Županje; Guča (u turskom katastarskom popisu).
* Izbjeglice iz Cetinske krajine dolaze na Olib.
* Gradi se kaštel frankopanskog Omišlja.
* Ivan III., moskovski veliki knez, posle više od dva stoleća prekinuo isplatu danka Mongolima (Velikoj Hordi), što će 1480. dovesti do Ugoršćine.
* Španci zauzeli područje Ifni u južnom Maroku (do 1524).
* Štampa/Tiskarstvo:
** Nemački štampar Erhard Ratdolt došao u Veneciju i stvara *Calendarium*, jednu od prvih knjiga sa naslovnom stranom.
** Prva knjiga na češkom (Novi zavet).
** William Caxton osnovao prvu štampariju u Engleskoj.

## Rođenja

* 28. 6. - Giovanni Pietro Carafa, papa Pavao IV. († 1559)
* 21. 7. - Alfonso I d'Este, ferarski vojvoda († 1534)
* 28. 8. - Kanō Motonobu, japanski slikar († 1559)
* Juan Sebastián Elcano, prvi koji je oplovio svet († 1526)
* Josel von Rosheim, zastupnik nemačkih i poljskih Jevreja († 1554)
* Ivan I. Ernušt, slavonski ban
* Matija Morović, poslednji potomak porodice

## Smrti

* 23. 2. - Pietro Mocenigo, mletački dužd (* ca. 1406)
* 26. 4. - Simonetta Vespucci, slikarska muza (* 1453)
* 6. 7. - Regiomontanus, nemački matematičar, astronom i dr. (* 1436)
* 19. 7. - Hans Bohm, "dobošar iz Niklashausena", socijalni agitator
* 9. 10. (ili 1477?) - Stefan Branković, bivši srpski despot i srpski svetac
* 28. 11. - Giacomo della Marca, italijanski fratar i svetac (* ca. 1391)
* decembar - Vlad III Dracula, vlaški vojvoda (* 1431)
* 26. 12. - Galeazzo Maria Sforza, milanski vojvoda (* 1444)

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak drugi: dio treći.... Treća knjiga: Doba kralja Matijaša Korvina i Jagelovića (1458-1526) (archive.org)
* Vladimir Ćorović, Historija Bosne
* Grupa autora, Istorija Crne Gore