open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Šiling

**Šiling** (engleski: *shilling*, skandinavski: *skilling*) je ime nekadašnje novčanice brojnih zemalja, engleskog prijekla.

Šiling je i danas nacionalna valuta u bivšim britanskim protektoratima (kolonijama); Keniji 
(Kenijski šiling), Somaliji (Somalijski šiling), Tanzaniji (Tanzanijski šiling) i
Ugandi (Ugandski šiling). Jedno vrijeme bio je valuta skandinavskih zemalja (Norveška, Švedska, 
Danska) kao i Australije i Novog Zelanda po uzoru na Britaniju.

Šiling je se kovao i po brojnim njemačkim kneževinama; Hamburgu, Lübecku, Schleswig-Holsteinu, Mecklenburgu, Brandenburgu, Württembergu i Bavarskoj, kao i po Švicarskoj, Poljskoj i Litvaniji.

Najduže se zadržao u upotrebi u Austriji (Austrijski šiling) sve do prelaska na euro.
## Historija
Za ranih anglosaksonskih vremena - šiling je bio samo obračunska jedinica, čija se vrijednost ustalila na 12 penija, odnosno jedna funta
vrijedila je 20 šilinga

Šiling se kao kovanica pojavio početkom 16. vijeka, pred kraj vladavine Henrika VII, točnije 
1502. On je bio jedna od prvih engleskih kovanica, na 
kojoj se pojavio realističan portet engleskog vladara, pa su ga zbog tog od sredine vijeka počeli nazivati - **testone**, po talijanskom 
uzoru, jer se prva novovjeka kovanica tog tipa iskovala u Milanu 1474.

Zbog svoje praktične veličine i vrijednosti (kovao se od srebra i zlata), - šiling je bio vrlo popularan, pa su
ga Britanci od milja zvali - **bob**. Šiling je bio u opticaju sve do 1968. kad je Britanija prešla na Decimalni sistem, tad je nastavio
život kao kovanica u vrijednosti od pet penija. Konačno je povučen iz opticaja 1990.
## Etimologija
Za najranijih vremena zvao se **scilling** ili **scylling**, ime mu vjerojatno vuče porijeklo od teutonske - **skil** = dijeliti, u to
vrijeme je samo obračunska jedinica, a ne i pravi novac.
## Izvori

## Vanjske veze

* Coins of England and Great Britain
Castelnuovo del Garda

**Castelnuovo del Garda**  je grad i komuna u talijanskoj provinciji 
Verona (regija Veneto) od 12.873 stanovnika  (2014. godine).

## Geografija
*Castelnuovo del Garda* leži u Sjevernoj Italiji na jugoistočnoj obali Jezera Garda na površini od
34,5 km² 
120 kilometra zapadno od Venecije i oko 15&nbsp;km zapadno od Verone.
## Historija
Za antike se prvobitno naselje na tom terenu zvalo *Beneventum*, kasnije je prezvano u *Quadrivium*. Njega je u 12. vijeku 
razorio Friedrich Barbarossa, pa su preživjeli stanovnici podigli novo naselje i nazvali ga **Castrum novum** 
iz tog se vremenom izrodilo današnje ime grada - Castelnuovo.

Castelnuovo del Garda je poznat po masakru, koji se dogodio za vrijeme Risorgimenta - 1848. 
kog su izvršile trupe  feldmaršala Radetzkog. 
## Privreda
*Castelnuovo del Garda* je ladanjski gradić koji živi od turizma, poznat po velikom zabavnom parku - Gardaland. 
## Gradovi prijatelji
* , Neustadt an der Aisch
* , Trebnje
## Izvori

## Vanjske veze

* ''Castelnuovo del Garda'' na portalu Treccani
Okeanide

**Okeanide** (, množ od Ὠκεανίς) bile su, u grčkoj i potom rimskoj mitologiji, morske nimfe. Bilo ih je tri hiljade i sve su bile kćerke titana Okeana i Tetije. Svaka okeanida bila je zaštitnica određenog izvora, reke, jezera, mora, bare, pašnjaka, cveta ili oblaka. Neke su bile blisko povezane s drugim titanskim božanstvima, na primer s Kalipsom, Klimenom, Azijom i Elektrom, kao i sa personifikovanim apstraktnim silama, kao što su Tiha (sudbina) i Pejto (nagovor).

Za jednu okeanidu, obično Amfitritu, govorilo se da je supruga boga Posejdona. Međutim, ona se većinom smatrala jednom od nereida.

Tetija je Okeanu rodila i tri hiljade sinova, rečnih bogova koji se skupa zovu Potami (Ποταμοί = "reke"). Mada se termin okeanide u većini antičkih izvora odnosi samo na kćerke, neki okeanidima nazivaju i Okeanove sinove.

## Povezano
* Popis okeanida

## Reference

## Vanjske veze
*''Theoi Project'', s.v. Oceanides
Bharat Mata (film)

***Bharat Mata*** (; ) je indijski igrani film snimljen na hindiju 1957. godine u režiji Mehbooba Khana, poznata kao najskuplje i jedno od najpopularnijih ostvarenja indijske kinematografije 1950-ih, odnosno kao jedno od prvih važnijih indijskih filmova u boji.

Po žanru predstavlja tipično bollywoodsku mješavinu drame i mjuzikla, a isto tako i remake crno-bijelog filma *[[Aurat (film, 1940)|Aurat]]* koga je također bio režirao Mehboob Khan. Naslovni lik, koji tumači Nargis je Radha, siromašna seljanka koja se tokom nekoliko decenija suočava s brojnim nedaćama kao što su bijeg muža (koga tumači Raaj Kumar, iskorištavanjem od strane seoskog lihvara, kao i time da će jedan od njenih sinova (koga glumi Sunil Dutt) postati razbojnik. Radnja prikazuje kako njeni napori da nadvlada te probleme i sačuva vlastitu čestitost i dostojanstvo na kraju inspiriraju njene suseljane da izgrade kanal za navodnjavanje i odaju Radhi počast kao simboličnoj "majci" sela.

*Bharat Mata* je predstavljao jedan od najambicioznijih projekata indijske kinematografije, koji je postavio rekord po budžetu, te se snimao nekoliko godina u tri indijske države, pri čemu su autorima poslužile stvarne poplave u Uttar Pradeshu, koje su kasnije iskorištene kao scene poplave u filmu. Autoru Mehboobu Khanu je, pak, motiv osim spektakla bilo i nastojanje da oda panegirik svojoj mladoj domovini, pa su zato melodramska zbivanja iz originalnog scenarija dobila epski karakter, a heroina postala svojevrsno oličenje nacionalnog simbola Majke Indije. Mehboob Khan je namjerno kao naslov filma uzeo izraz *Majka Indija* kako bi se alegorijski obračunao sa istoimenom kontroverznom knjigom američke spisateljice Katherine Mayo koja je žestoko napadala hinduizam i indijsku kulturu. Prilikom snimanja je koristio neke od inovativnih tehnika snimanja, ali na njegov opus je značajan uticaj imao rad sovjetskih sineasta, prije svega Vsevoloda Pudovkina.

Bharat Mata je nakon premijere doživjela veliki uspjeh kako kod publike, tako i kod kritike, te je osvojila niz najprestižnijih nacionalnih nagrada. Uspjeh je bio nešto slabiji izvan indijskih granica, mada je Bharat Mata uspjela ući među pet nominacija za Oscar za najbolji strani film. Nargis je zahvaljujući naslovnoj ulozi postala velika zvijezda, a tokom snimanja se bila zaljubila, a poslije i udala za Sunila Dutta.

## Uloge
* Nargis ... Radha, protagonistica i arhetipska indijska žena
* Sunil Dutt ... Birju, Radhin buntovni mlađi sin koji postaje bandit
* Rajendra Kumar ... Ramu, Radhin stariji sin koji prati majčin put čestitosti
* Raaj Kumar ... Shamu, Radhin muž
* Kanhaiyalal ... Sukhilala "Lala", lukavi lihvar
* Jilloo Maa ... Sundar-Chachi, Radhina punica
* Kumkum ... Champa, supruga Ramua
* Chanchal ... Rupa, Sukhilalina kćer
* Sheela Naik ... Kamala, porodična prijateljica
* Mukri ... Shambu, porodični prijatelj i Kamalin muž
* Azra ... Chandra, kćer direktora škole u selu
* Sajid Khan ... mladi Birju
* Surendra ... mladi Ramu

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* ''Mother India'' at Bollywood Hungama
Ždralovi lete

***Ždralovi lete*** () je sovjetski crno-bijeli film snimljen 1957. u režiji Mihaila Kalatozova. Radnja se događa za vrijeme Drugog svjetskog rata i prikazuje kako se taj sukob kroz ljudske gubitke i traume odražava na civilno stanovništvo u pozadini. Protagonistica, čiji lik tumači Tatjana Samojlova, je djevojka čiji se momak (koga glumi Aleksej Batalov) na samom početku rata kao dobrovoljac prijavio u Crvenu armiju i poginuo, a ona, ne znajući da je poginuo, sticajem okolnosti udala za muzičara (čiji lik tumači Aleksandar Švorin), koji je mitom izbjegao regrutaciju. *Ždralovi lete* su snimljeni u vrijeme Hruščovljevog odmrzavanja te su izazvali senzaciju otklonom od sirove patriotske propagande koja je bila karakteristična za prikaz Drugog svjetskog rata u Staljinovoj eri. Tako je u filmu prvi put u sovjetskom filmu prikazano naličje rata, i to kroz korupciju, crnu burzu i izbjegavanje regrutacije. Usprkos teške teme, publici se film izuzetno dopao, a Samojlova je postala velika zvijezda ne samo u SSSR-u, nego i u cijelom tadašnjem Istočnom bloku. Njegov najveći uspjeh se, pak, dogodio na Kanskom festivalu gdje je 1958. godine osvojio Zlatnu palmu.

## Uloge
* Tatjana Samojlova ... *Veronika*
* Aleksej Batalov ... *Boris*
* Vasilij Merkurjev ... *Fjodor Ivanovič*
* Aleksandar Švorin ... *Mark*
* Svetlana Haritonova ... *Irina*
* Konstantin Nikitin ... *Volođa*
* Valentin Zubkov ... *Stepan*
* Antonina Bogdanova ... *Baka*
* Boris Kokovkin ... *Tjernov*
* Jekaterina Kuprijanova ... *Ana Mihajlovna*

## Reference

## Vanjske veze

* 
* 
* Criterion Collection essay by Chris Fujiwara
* Criterion Current article by Haskell Wexler
* Comparison of different DVD editions (in Russian and English)
Lista okeanida

**Lista okeanida**, tj. kćerki titana Okeana i Tetije obuhvatala je, prema Hesiodu, tri hiljade nimfi, ali se u antičkim izvorima spominju imena samo nekih od njih.

## Popis
Ovo su imena kćerki Okeana i Tetije:

# Admeta
# Akasta
# Amalteja
# Amfiro
# Amfitrita, mada se obično ubraja u nereide, a ne okeanide
# Anhiroja
# Antrakija, jedna od nimfi koje su dojile malog Zevsa
# Argija
# Azija, nimfa iz Azije i sestra Europina
# Asterodija
# Asteropa, koja je Zevsu rodila Akraganta, eponimnog osnivača nekoliko gradova koji su se zvali Akragant, uključujući i onaj na Siciliji.
# Beroja; poznate su dve okeanide ovog imena.
# Bolba
# Daejra, koja je Hermes u rodika Eleusinu.
# Diona
# Dodona
# Dorida, žena Nerejeva i majka pedeset nereida
# Elektra, žena Taumantova i majka Iride, Arke i harpija; treba je razlikovati od drugih likova istog imena 
# Efira
# Enoja, jedna od nimfi koje su čuvale malog Zevsa
# Etra
# Euagoreida
# Eudora
# Eurinoma
# Europa
# Fajno
# Fijala, jedna od šezdeset mlađih okeanida u Artemidinoj pratnji
# Filira - mother of Chiron by Cronus
# Friksa, jedna od nimfi koje su čuvale malog Zevsa
# Galaksaura
# Glauka, jedna od nimfi koje su čuvale malog Zevsa
# Hagno, jedna od nimfi koje su čuvale malog Zevsa
# Hesiona, žena Prometejeva
# Hipo
# Hijala, jedna od šezdeset mlađih okeanida u Artemidinoj pratnji
# Hriseida
# Idija, žena Ejetova i majka Medejina
# Itoma, jedna od nimfi koje su čuvale malog Zevsa
# Jakha
# Janira
# Janta, nimfa ljubičica ili ljubičaste boje
# Kafira
# Kaliroja
# Kalipso
# Kamarina
# Kerkeida
# Keto
# Kleodora
# Klimena, majka Japetova
# Klio, koju treba razlikovati od muze Klije
# Klitija
# Krokala, jedna od šezdeset mlađih okeanida koje su pratile boginju Artemidu
# Ksanta
# Leukipa
# Lisiteja
# Melibeja (poznate su dve okeanide ovog imena)
# Melija (poznate su dve okeanide ovog imena)
# Melita
# Melobosida
# Menesto
# Meropa
# Metida, boginja mudrosti, prva Zevsova žena
# Mirtoesa, jedna od nimfi koje su čuvale malog Zevsa
# Mopsopija; pema jednom predanju, Atika se ranije po ovoj okeanidi zvala Mopsopijom
# Neda, jedna od nimfi koje su čuvale malog Zevsa
# Nefela, jedna od šezdeset mlađih okeanida u Artemidinoj pratnji; treba je razlikovati od Nefele, boginje oblaka
# Nemeza
# Okiroja
# Ozomena, koju jedan izvor navodi umesto Elektre
# Pasitoja
# Pejto
# Peribeja
# Perseida ili Persa, supruga Helijeva
# Petreja
# Plejona, koja je Atlantu rodila Plejade
# Pleksaura
# Pluto, koja je Zevsu rodila Tantala
# Polidora
# Polifa, koja je, u jednom retkom predanju, Posejdonu rodila Atenu
# Polikso
# Primno
# Pronoja
# Psekada, jedna od šezdeset mlađih okeanida u Artemidinoj pratnji
# Ranida, jedna od šezdeset mlađih okeanida u Artemidinoj pratnji
# Rodija
# Rodopa
# Stilbo
# Stiks, okeanida reke Stiksa koja je devet puta oplovljavala Had
# Telesto
# Tiha
# Tisoja, jedna od nimfi koje su čuvale malog Zevsa
# Toja
# Uranija, koju treba razlikovati od muze Uranije
# Zeukso

Higinov je tekst na nekim mestima oštećen, pa se imena nekoliko okeanida samo naziru: **yaea; *lyris, *clintenneste, *teschinoeno*.

## Reference
Jailhouse Rock (film)

***Jailhouse Rock*** () je američki crno-bijeli film snimljen 1957. u režiji Richarda Thorpea koji se smatra najuspješnijim od svih ostvarenja u filmografiji Elvisa Presleya. Po žanru predstavlja kombinaciju mjuzikla i drame. Presley u njemu tumači lik Vincea Everetta, mladog građevinskog radnika koji u barskoj tučnjavi slučajno ubije čovjeka te zbog toga na nekoliko godina završi u zatvoru, gdje će se upoznati i sprijateljiti sa bivšim country pjevačem Hunkom Houghtonom (koga tumači Mickey Shaughnessy). Radnja prikazuje kako zahvaljujući vještinama stečenim od prijatelja po izlasku iz zatvora započinje karijeru pjevača, u kojoj će mu pomoći mlada menadžerica Peggy Van Alden (koju tumači Judy Tyler).

*Jailhouse Rock* je predstavljao treći film u Presleyevoj karijeri, odnosno drugi u kome je nastupio kao glavna zvijezda. Snimljen je relativno brzo od strane studija Metro-Goldwyn-Mayer, koji je namjeravao na brzinu eksploatirati naglo stečenu popularnost Presleya i njegovog muzičkog stila - rock and rolla - među američkom omladinom. Za film je napisan niz pjesama, od koje su neke kao *[[Treat Me Nice]]* i *[[Jailhouse Rock (pjesma)|Jailhouse Rock]]* postale veliki hitovi. Sam Presley je, pak, sudjelovao kao koreograf u plesno-muzičkoj sceni koja na ironičan način evocira zatvorske dane glavnog junaka, a koja se smatra jednim od najpoznatijih u njegovoj karijeri. Premijera filma je, pak, bila zasjenjena tragedijom do koje je došlo nedugo nakon snimanja, nakon što je Presleyeva partnerica Tyler poginula u prometnoj nesreći.

*Jailhouse Rock* je nakon premijere postao veliki komercijalni hit i potvrdio status Presleya kao velike hollywoodske zvijezde i pop ikone svog doba. Tadašnji kritičari su, međutim, prema filmu bili neprijateljski raspoloženi. Tek kasnije, a pogotovo u usporedbi sa daleko inferiornijim ostvarenjima iz kasnijih faza Presleyeve karijere, *Jailhouse Rock* je izgradio reputaciju kvalitetno napravljenog i "autentično presleyevskog" filma.

## Izvori

## Vanjske veze

* 
* 
*
Stanford University Press

**Stanford University Press** (akr. **SUP**) je akademski nakladnik u američkom gradu Palo Altu. Utemeljen je 1892. kao nezavisna izdavačka kuća, a 1917. kupio ga je Univerzitet Stanford i od tada djeluje kao njegov nakladnički odsjek. Početkom 21. vijeka SUP je izdavao oko 130 monografija godišnje, od čega dvije trećina otpada na humanističke i društvene nauke. Glavna stručna područja na koje se SUP fokusira su:

## Vanjske veze

*  Službene stranice Stanford University Pressa
University of California Press

**University of California Press** (akr. **UC Press**) je akademski nakladnik u američkom gradu Oaklandu, utemeljen 1893. kao sastavni dio Univerziteta u Kaliforniji. Ranih 2010-ih UC Press je izdavao oko 180 monografija i 54 aktivna naučna časopisa godišnje, od čega većina otpada na humanističke, društvene i prirodne nauke. Glavna stručna područja na koje se UC Press fokusira su:

## Vanjske veze

*  Službene stranice University of California Pressa
Ensayo de un crimen

***Ensayo de un crimen***  (), također poznat i pod naslovom ***La vida criminal de Archibaldo de la Cruz*** ()  je meksički crno-bijeli igrani film snimljen 1955. u režiji Luisa Buñuela. Po žanru je crna komedija, a protagonist, koga tumači Ernesto Alonzo, je čovjek čija je životna ambicija postati serijski ubica. Radnja prikazuje kako njegovi planovi rezultiraju smrću žena, ali tako da on sam za njih nikako ne može biti odgovoran. Ensayo de un crimen je poznat i kao jedan od posljednjih filmova popularne glumice Miroslave Stern koja je nedugo nakon njegovog završetka izvršila samoubistvo.

*Ensayo de un crimen* se zbog svog bizarnog protagonista i sadržaja kasnije navodio kao inspiracija za Almodovarov film *[[Carne tremula]]*, odnosno film *[[Crimen ferpecto]]* Alexa de la Iglesije.

## Vanjske veze
*
Princeton University Press

**Princeton University Press** (akr. **PUP**) je akademski nakladnik u američkom gradu Princetonu. Utemeljen je 1905. i djeluje kao nezavisna izdavačka kuća usko vezana uz Univerzitet Princeton.

## Serije
* *Bollingen Series*
* *Princeton Mathematical Series* (Phillip A. Griffiths, John N. Mather i Elias M. Stein, urednici)
* *Princeton Series in Astrophysics* (David N. Spergel, urednik)
* *Princeton Series in Complexity* (Simon A. Levin i Steven H. Strogatz, urednici)
* *Princeton Series in Evolutionary Biology* (H. Allen Orr, urednik)
* *Princeton Series in International Economics* (Gene M. Grossman, urednik)

## Vanjske veze

*  Službene stranice Princeton University Pressa
Aida Hadžialić

**Aida Hadžialić** (Foča, 21. januar 1987 - ) je švedska socijaldemokratska političarka bosanskohercegovačkog porijekla, koja od 2014. vrši dužnost ministrice za gornje sekundarno i školovanje odraslih u kabinetu premijera Stefana Löfvena.

U Švedsku je zajedno sa porodicom došla kao izbjeglica za vrijeme rata u BiH, i neko vrijeme provela u logoru u Varmlandu, prije nego što se naselila u Halmstad. Pravo je završila na Univerzitetu u Lundu 2010. godine. U dobi od 23 godine je izabrana za vijećnicu u općinskom vijeću Halmstada. Kao kandidatkinja Socijaldemokratske partije se na izborima 2014. natjecala za mjesto u švedskom Parlamentu, ali nije izabrana. Uspkros toga ju je Löfven imenovao u svoj kabinet, učinivši je najmlađim ministrom u historiji Švedske.
Oreade

**Oreade** () bile su, u grčkoj mitologiji, gorske nimfe, koje su živele na planinama, u pećinama, dolinama i uvalama. Svaka je planina imala oreade, pa su se, na primer, one koje su živele na Idi zvale Idejma, a one s Peliona bile su Pelijade. U mitu su povezane s boginjom Artemidom, koja je volela loviti po planinama i stenovitim krajevima. Među oreadama nalaze se i ove:

* Britomartida
* Kleja, na planini Kalatiju u Meseniji
*Kilena, na planini Kileni
*Dafnida, na planini Parnasu
*Eho, na planini Kiteronu
*Ideje, na planini Idi na Kritu:
** Adrastija
** Kinosura
** Helika
** Ida
* Nomija, na planini  Nomiji u Arkadiji
* Otreida ili Orseida, na planini Otrisu u centralnoj Grčkoj
*  Sinoja, na planini Sinoji u Arkadiji
*Sfragitske nimfe ili Kiteronide, na planini Kiteronu

## Reference

## Literatura
*
__NOTOC__
Veternica (razvrstavanje)

**Veternica** se može odnositi na:

*Veternica, reka u južnoj Srbiji, leva pritoka Južne Morave.
*Veternica, pećina na jugozapadnim obroncima Medvednice u Hrvatskoj, važno arheološko i paleontološko nalazište.
*Veternica (Novi Golubovec), naselje
Veternica (pećina)

**Veternica** je špilja koja se nalazi u parku prirode Medvednica, na samom rubu grada Zagreba, a godine 1979. zaštićena je zakonom kao geomorfološki spomenik prirode.

## Opis

Ulaz u špilju nalazi se na nadmorskoj visini od 320 m. Ukupna duljina do sada istraženih kanala iznosi 7.128 m, dužina glavnog kanala iznosi 2.622 m, a prvih 380 m uređeno je za posjetitelje. Dobila je ime po struji vjetra koja se javlja na ulazu uslijed razlika u temperaturi zraka tijekom godine (stalna temperatura špilje je oko 10° C).

Veternica je po svojoj duljini četvrta špilja u Hrvatskoj, te je značajno arheološko i paleontološko nalazište kao i poučni primjer krških pojava. U uređenom dijelu špilje nalaze se rijetko viđeni geomorfološki fenomeni uređenih špilja poput erozijskih oblika zvanih "vrtložni lonci" koji govore o nekadašnjem toku vode i preostale pješčane dine od posljednjeg podzemnog toka koji je nekada izvirao iz Veternice. U špilji je pronađena donja čeljust izumrlog špiljskog medvjeda (*Ursus speleus*), fosili školjkaša iz roda *Pecten* i ježinaca *Clypeaster* na stropu. U cijeloj špilji hibernira ili provodi zimski san četrnaest vrsta šišmiša.

## Izvori

## Vanjske veze
*Špilja Veternica
Stefan Löfven

**Kjell Stefan Löfven** (; 21. jul 1957) je švedski političar koji od 3. oktobra 2014. vrši dužnost premijera Švedske. 

Löfven, koji je po struci zavarivač, političku karijeru je započeo u sindikatima 1981. godine, te sa vremenom napredovao do mjesta predsjednika uticajnog sindikata IF Metall. 2006. je postao član izvršnog odbora Švedske socijaldemokratske partije, a 2012. postao njen vođa nakon ostavke Håkana Juholta. Na parlamentarnim izborima 2014. godine njegova stranka je ostvarila tijesnu pobjedu nad vladajućom desnom koalicijom premijera Fredrika Reinfelta.

## Vanjske veze
*

|-

|-

|-
Likaon (Prijamov sin)

**Likaon** () bio je, u grčkoj mitologiji, sin trojanskog kralja Prijama i Laotoje, kćerke vladara Lelega, te brat Polidorov.

## Mitologija
Prema priči u Homerovoj *[[Ilijada|Ilijadi]]*, Likaona je jedne noći zarobio Ahilej i prodao ga na ostrvu Lemnu, gde ga je za veliki novac otkupio Eetion sa Imbra, Prijamov prijatelj, a zatim ga poslao u troadsku Arizbu. Likaon je odavde pobegao i vratio se u Troju, gde je jadanaest dana trajalo slavlje u čast njegovog povratka, ali dvanaestog dana nenaoružanog je Likaona kod Skamandru savladao Ahilej. Likaon je ahejskog junaka preklinjao da mu poštedi život, no Ahilej ga je, gnevan zbog Patroklove smrti, ubio i njegovo telo bacio u reku. Prema jednoj verziji, Ahilej je prvo zarobljenog Likaona kao trofej pokazao Trojancima okupljenim na gradskim bedemima, a zatim ga, zajedno s Troilom, ubio.

Likaon je imao dva sina ― Pandara i Japiga.

## Reference

## Literatura
*
*
__NOTOC__
Likaon

**Likaon** je u grčkoj mitologiji bilo ime više ličnosti.

## Mitologija
* Likaon (Prijamov sin), Trojanski princ.
* Likaon (Pelazgov sin), arkadski kralj.
* Sin Ezeja, jednog od prvih kraljeva Peloponeza. Bio je otac Dejanire, majke Likaona, arkadskog kralja.
* Prema Pseudo-Apolodoru i Vergiliju, Likaon je bio Pandarov i Euritionov otac.
* Čovek iz Gnososa, koji je napravio mač koji je Askanije, Enejin sin, dao Eurijalu.
* Erihetov otac.

## Biologija
Latinsko ime ovih ličnosti je *[[Lycaon]]* i označava rod afričkih divljih pasa.

## Reference
Likaonidi

**Likaonidi** () bili su, u grčkoj mitologiji, sinovi arkadskog kralja Likaona.

Prema Pseudo-Apolodorovoj *[[Biblioteka (Pseudo-Apolodor)|Biblioteci]]*, Likaonovi su sinovi bili:

# Melenej
# Tesprot
# Helik
# Niktim
# Peuketije
# Kaukon
# Mekistej
# Hoplej
# Makarej
# Makedon
# Enotar
# Polih
# Akont
# Euemon 
# Ankior
# Arhebat
# Karteron
# Egeon
# Palant
# Eumon
# Kanet
# Protoj
# Lin
# Koreton
# Menal
# Teleboj
# Fisije
# Fas
# Ftije
# Likije
# Alifer
# Genetor
# Bukolion
# Soklej
# Finej
# Eumet
# Harpalej
# Portej
# Platon
# Hemon
# Kinet
# Leon
# Harpalik
# Herejej 
# Titana
# Mantinej
# Kleitor
# Stimfal
# Orhomen

Nešto drugačiji popis daje Pausanija i pri tom skoro svakom Likaonovom sinu pripisuje osnivanje jednog grada u Arkadiji, koji je po osnivaču i poneo svoje ime:

# Niktim je nasledio Likaona
# Palant je osnovao Palantion
# Orestej (Orestasij)
# Figal (Figalija)
# Trapezej, Trapezunt
# Daseata (Daseja)
# Makarej (Macarija)
# Heslion (Helison i istoimena reka)
# Akak (Akakesij)
# Tokno (Toknija)
# Orhomen (Orhomen i Metidrij)
# Hipsunt (Hipsunt)
# *ime nečitko* (Meleneja)
# Tirej (Tireja)
# Menal (Menal)
# Tegeat (Tegeja)
# Mantinej (Mantineja)
# Kromo (Kromi)
# Harisije (Harisija)
# Trikolon (Tricoloni)
# Peret (Pereti)
# Aseata (Aseja)
# *ime nečitko, Likej?* (Likoja)
# Alifer (Alifera)
# Herej (Hereja)
# Enotar, *najmlađi* (Enotrija u Italiji)

Plutarh navodi i imena dvojice sinova kojih na ovim popisima nema; prvi se zvao Eleutar, a drugi Lebad.

## Reference
Feški sporazum

**Feški sporazum** je mirovni sporazum sklopljen u gradu Fesu kojim je okončana Druga marokanska kriza.

Potpisao ga je marokanski sultan Abdul Hafid 30. 3. 1912. s predstavnicima Francuske, Njemačke i Španije:
* Abdul Hafid se odrekao suvereniteta Maroka i priznao francuski protektorat;
* Njemačka se odrekla prava na Maroko i u zamjenu dobila dio francuskog Konga (današnji Kamerun);
* Španija dobija pojas posjeda na sjeveru Maroka (tzv. španski Maroko).

Zaključenjem sporazuma, nezgodnog po Maroko, prisilio je Abdula Hafida da abdicira. Na duži rok, skoro je doveo do raspada države i utjecao na izbijanje Rifskog rata.

## Literatura
* Harold D. Nelson, "Morocco, a country study", Foreign Area Studies, The American University, Washington DC, 1985, str. 43.
Francuski protektorat u Maroku

**Francuski protektorat u Maroku** (, ) uspostavljen je Feškim sporazumom. Postojao od formalnog nastanka 1912. do marokanske nezavisnosti 2. 3. 1956. godine, a sastojao se od Maroka između koridora Taza i rijeke Dra. Od 1863. godine Francuska povećava svoje interese u Maroku, koga još i Španija želi pod svojom vlašću. Godine 1904. Anglo-francuskim dogovorom, Velika Britanija je dozovolila Francuskoj okupaciju Maroka u zamjenu za priznavanje britanskih interesa u Egiptu. Iste godine potpisan je tajni sporazum između Španije i Francuske o podjeli interesnih sfera u Maroku. Sljedeće godine (1905.) Maroko postaje poprištem Tangerske krize (Prva marokanska kriza) koja je riješena na konferenciji u Algesirasu 1906. godine. Još jedna kriza oko Maroka je uslijedila je 1911. godine (Druga marokanska kriza). Te dvije krize približavale su Francusku i Veliku Britaniju u nastojanju da se spriječe širenje Njemačke na afričkom kontintentu.

## Povezano
* Historija Maroka
* Španski protektorat u Maroku
* Francuski kolonijalni imperij

## Literatura
*  C. C. Hodge, *Encyclopedia of the Age of Imperialism, 1800-1914* [2 toma], 2007
*  Melvin E. Page, Penny Sonnenberg, James D. Ciment (ur.), *Colonialism An International Social Cultural And Political Encyclopedia*, 2003
Niktim

**Niktim** () bio je, u grčkoj mitologiji, jedan od sinova arkadskog kralja Likaona i unuk Pelazgov. O njegovoj sudbini o mitu postoje različite verzije. Prema jednoj, bio je najmlađi Likaonov sin i jedini je od Likaonida utekao Zevsovom gnevu, zahvaljujući intervenciji Geje, te je nasledio oca na arkadskom prestolu, ali se na vlasti nije dugo zadržao, jer je u doba njegove vladavine došlo do Deukalionovog potopa. Prema drugom predanju, Niktim je bio najstariji Likaonov sin i zato ga je nasledio na prestolu. Neki kažu da je Niktim jednog dana na žrtvu prineo novorođenče, zbog čega je Zevs pretvorio Niktima u vuka.

Drugačije predanje govori da je Likaon zapravo ubio svog sina Niktima (ili Arkada) da bi Zevsa poslužio ljudskim mesom i tako proverio njegovu božansku prirodu, pa je zbog toga Likaon bio kažnjen tako što je pretvoren u vuka, dok je Niktim bio vraćen u život.

Prema Pausaniji, Niktim je imao sina Perifeta.

## Reference

## Literatura
*
*
__NOTOC__
Elat (mitologija)

**Elat** () ime je više ličnosti u grčkoj mitologiji.

# Elat, jedan od Lapita, vladar Larise u Tesaliji. Hipeja mu je rodila Keneja, Polifema Ishija, u koga se zaljubila Koronida, te kćerku Dotiju, koja je možda bila eponimna heroina Dotiona u Tesaliji (v. i Dotis).
#Elat, jedan od kentaura, koji je tokom borbe s Heraklom ubijen zatrovanom strelom koja mu je probola ruku, a zatim letela dalje sve do Hirona, koga je ranila u koleno. Po njemu je nazvan asteriod 31824 Elatus.
#Elat, jedan od Penelopinih prosaca, koga je ubio Eumej.
#Elat, sin Arkadov, brat Afidantov i Azanov. Arkad mu je na upravu dao oblast planine Kilene, koja je tad bila bez naziva, ali je potom prešao u oblast koja će se kasnije zvati Fokida, gde je stanovništvu pomogao u ratu protiv Flegijci; bio je poznat kao eponimni osnivač grada Elateje. Njegov je lik bio izvajan na jednoj steli na trgu u Elateji. Oženio se Laodikom, kćerkom Kinirinom, koja mu je rodila Stimfala, Pereja, Ishija i Kilena.
#Elat, saveznik Trojanaca iz Pedasa, koga je ubio Agamemnon.
#Elat ili Elaton, Amfijarajev vozač bojnih kola, koji je inače poznat pod imenom Baton.
#Elat, otac Evanipe, koja je Hipomedontu rodila Polidora.
#Elat, sin Ikarijev, kome je Erimeda rodila Tenara.
#Elat, prorok i otac Ampikov.

## Reference
El río y la muerte

***El río y la muerte*** () je meksički crno-bijeli igrani film snimljen 1955. u režiji Luisa Buñuela. Radnja je smještena u izolirano planinsko selo u kojem dvije porodice godinama prolaze kroz cikluse krvne osvete. Protagonisti su jedina dva preostala muškarca, od kojih je jedan ostao u selu i želi nastaviti tradiciju, dok je drugi završio škole u gradu, postao ljekar i nema volje za nasiljem.

## Uloge

* 	 Columba Domínguez	 ...	Mercedes
* 	 Miguel Torruco	 ...	Felipe Anguiano
* 	 Joaquín Cordero	 ...	Gerardo Anguiano
* 	 Jaime Fernández	 ...	Romulo Menchaca
* 	 Víctor Alcocer	 ...	Polo Menchaca
* 	 Silvia Derbez	 ...	Elsa
* 	 José Elías Moreno	 ...	Don Nemesio
* 	 Carlos Martínez Baena	 ...	Don Julian
* 	 Alfredo Varela	 ...	Chinelas (kao  Alfredo Varela Jr.)
* 	 Miguel Manzano	 ...	don Anselmo
* 	 Manuel Dondé	 ...	Zósimo Anguiano
* 	 Jorge Arriaga	 ...	Filogonio Menchaca
* 	 Roberto Meyer	 ...	Doctor
* 	 Chel López	 ...	El asesino
* 	 José Muñoz	 ...	don Honorio

## Vanjske veze
*
Afidant

**Afidant** () ime je više ličnosti u grčkoj mitologiji.

# Afidant, sin Arkadov, koga je rodila ili nimfa Erato ili Leanira ili Meganira, kći Krokonova, ili Hrisopelija, brat Elatov i Azanov. Nakon očeve smrti postao je kralj u Tegeji. Imao je sina Aleja i kćerku Stenebeju.
# Afidant, sin Polipemona, iz Alibanta. U *[[Odiseja|Odiseji]]*, nakon što je pobio Penelopine prosce, Odisej odlazi da vidi Laerta i prvo se predstavlja kao Eperit, sin ovog Afidanta.
# Afidant, jedan od kentaura, koji je prisutvovao svadbi Piritoja i Hipodamije. 
# Afidant, kralj po kome su neki Mološani nazvani Afidanćanima.
# Afidant, atinski kralj, sin Oksintov. Vladao je samo godinu dana (1135–1135, prema Evsevijevoj hronologiji), a onda ga je ubio njegov brat Timet, koji ga je i nasledio na prestolu. Tokom Afidantove vladavine Atinjani su dobili savet Zevsovog proročišta u Dodoni da ne ubijaki Lakedemonjane kad ovi budu potražili utočište na Areopagu. Atinjani su se setili tog proročanstva krajem vladavine Kodra, sina Melanta, naslednika Timetovog; nakon Kodrove smrti većina Peloponežana odustala je od pohoda i povukla se iz Atike, ali su neki Lakedemonjani već ušli u grad i, videvši da su usamljeni, potražili su utočište na Areopagu; Atinjani su ih pustili da idu, ali su kasnije Kilon i njegovi ljudi, koji su zauzeli Akropolj, bili pogubljeni, iako su se sklonili kod žrtvenika boginje Atene.

## Reference
3:10 to Yuma (film, 1957)

***U 3:10 za Yumu*** (eng. *3:10 to Yuma*) je američki western film iz 1957. godine u kojem glavne uloge igraju Glen Ford i Van Heflin a kojeg je režirao Delmer Daves. Predstavlja ekranizaciju priče istoimene priče Elmorea Leonarda. Nakon što je pušten u javnost, film je dobro prihvaćen, te se još i danas vrlo cijeni.

## Radnja

Nakon što vođa odmetničke bande, po imenu Ben Wade (Glen Ford), bude uhvaćen u jednom malom gradiću, lokalni rančer, Dan Evans (Van Heflin), biva nagovoren da ga potajno odvede u susjedni grad kako bi izbjegli sukob sa Wadeovom bezobzirnom bandom. Dok obojica provode vrijeme čekajući u hotelu vlak koji kreće za Yumu u 3:10, Wadeova banda saznaje sve o tajnom premještaju, nakon čega slijedi velika bitka pištoljima.

## Glavne uloge
* **[[Glenn Ford]]** kao Ben Wade
* **[[Van Heflin]]** kao Dan Evans
* **[[Felicia Farr]]** kao Emmy
* **[[Leora Dana]]** kao Alice Evans
* **[[Henry Jones]]** kao Alex Potter
* **[[Richard Jaeckel]]** kao Charlie Prince

## Prijem
Nakon što je prvi put prikazan u ljeto 1957., film je postao zbog svojih prikaza predivne prirode, kao i svoje same kinematografije popularan kako među publikom, tako i među kritičarima.

Sljedeće godine, 3:10 za Yumu je bio nominiran za nagradu Britanske akademije filma i televizijskih umjetnosti u kategoriji najboljeg filma. Od svog prvog prikaza pa do danas, film je postao neizostavni dio programa raznih kabelskih televizija a samim tim je skupio i nekoliko generacija publike. Danas, široko je zastupljeno mišljenje kako je ovo jedan od najboljih vesterna ikada napravljenih.

## Obrada

Obrada filma *U 3:10 za Yumu* u kojem glavne uloge tumače Christian Bale i Russell Crowe je režirao James Mangold. Film je doživio svoju premijeru 7. rujna 2007. godine.

## Zanimljivosti

Warren Zevonova pjesma *"My Ride's Here"* sadrži rečenicu "To je vlak koji u 3:10 kreće za Yumu" (u originalu *That's the 3:10 to Yuma*).

## Reference

## Vanjske veze
*
3:10 to Yuma

**3:10 to Yuma** se može odnositi na:

* "Three-Ten to Yuma", vestern-pripovjetka Elmorea Leonarda iz 1953. godine
* njene dvije ekranizacije:
** ''3:10 to Yuma'' (film, 1957), rež. Delmer Daves, ul. Glenn Ford i Van Heflin
** ''3:10 to Yuma'' (2007 film), rež. James Mangold, ul. Russell Crowe i Christian Bale
* "The 3:10 to Yuma" (pjesma), country/folk pjesma koju su napisali George Duning i Ned Washington, i koju izvodi Frankie Laine
Afidant (Arkadov sin)

**Afidant** () bio je, u grčkoj mitologiji, kralj oblasti u kojoj će kasnije njegov sin Alej osnovati grad Tegeju.

## Mitologija
Arkad, sin Zevsa i Kaliste, bio je kralj Arkadije. Imao je vanbračnog sina Autolaja, a supruga, nimfa Erato, rodila mu je Azana, Afidanta i Elata. U drugim verzijama spominju se samo dva Arkadova sina – Elat i Afidant, a kao njihova majka navodi se Leanira, kći Amiklina, ili Meganira, kći Krokonova, ili nimfa Hrisopelija. Kad su mu sinovi odrasli, Arkad je svakome dodelio na upravu jedan deo Arkadije, tako da je oblast Azanije pripala Azanu, oblast Tegeje Afidantu, a oblast oko planine Kilene pripala je Elatu.

Afidant je imao i sina Aleja, koji je i nasledio njegovu oblast u Arkadiji, kao i kćerku Stenebeju, koja se udala za argivskog kralja Preta.

## Reference
Autolaj

**Autolaj** () bio je, u grčkoj mitologiji, vanbračni sin Arkadov. Majka mu se u izvorima ne spominje i nije poznata. Autolaj je kasnije pronašao i odgojio malog boga Asklepija kad je ovaj bio izložen kod arkadskog grada Telpuse.

## Reference

## Literatura
*
Three-Ten to Yuma

***Three-Ten to Yuma*** () je vestern priča koju je napisao Elmore Leonard i godine 1953. objavio u pulp časopisu *Dime Western Magazine*. Protagonisti su dva muškarca - okorjeli razbojnik i zamjenik šerifa, od kojih potonji ima zadatak da ga sprovede do vlaka koji vozi za Teritorijalni zatvor Yuma u Yumi. Three-Ten to Yuma' je danas najpoznatija po tome što je 1957. godine poslužila kao predložak za istoimeni film sa Vanom Hefflinom i Glennom Fordom u glavnim ulogama, a pola vijeka kasnije i za istoimeni remake sa Russellom Croweom i Christianom Baleom. Kao takva predstavlja jednu od rijetkih vestern-priča koja je doživjela dvije ekranizacije. U objema su brojni detalji, uključujući imena protagonista, različiti u odnosu na predložak.

## Vanjske veze
* Official Elmore Leonard website: Three-Ten to Yuma
Martin Kližan

**Martin Kližan** (; Bratislava, 11. jul 1989) je slovački profesionalni teniser.

## Karijera
U juniorskoj konkurenciji osvojio je Otvoreno prvenstvo Francuske 2006. godine. Bio je na prvom mestu ITF liste juniora.

Od 2007. se takmiči u seniorskoj konkurenciji i do sada je osvojio je dve titule u pojedinačnoj i konkurenciji parova. Prvu titulu osvaja 2012. u Sankt Peterburgu, a drugu 2014. u Minhenu. Oba puta u finalu je pobedio italijanskog tenisera Fabija Fonjinija.

Dana 3. oktobra 2014. Kližan je u Pekingu ostvario najveću pobedu karijere pobedivši drugog tenisera sveta Rafaela Nadala u tri seta.

Najbolji plasman na ATP listi, 26. mesto, je ostvario u toku 2013. godine.

## Privatan život
Martinov otac se zove Milan Kližan i majka Darina koja je univerzitetski profesor. Ima jednu sestru koja se zove Natalija. Omiljena podloga mu je šljaka.

Kližan pored slovačkog govori i engleski, češki, hrvatski, poljski i ruski jezik.

## ATP finala
### Pojedinačno 2 (2-0)

## Reference

## Vanjske veze

* Profil na sajtu ATP
* Martin Kližan  na sajtu ITF
La mort en ce jardin

***La mort en ce jardin*** (; ) je francusko-meksički pustolovni film snimljen 1956. u režiji  Luisa Buñuela. Radnja se događa u fiktivnoj južnoameričkoj državi i prikazuje pobunu rudara protiv tiranske vlasti u lokalnom rudniku. Protagonisti su grupa slučajnih namjernika koji u metežu spas nastoje pronaći bježeći kroz džunglu preko granice sa Brazilom. Iako se često navodi kao jedan od "komercijalnijih", odnosno konvencionalnijih naslova u Buñuelovoj filmografiji, dio kritičara je isticao elemente nadrealizma u završnim scenama filma koje prikazuju bijeg kroz džunglu.

## Uloge
* 	 Simone Signoret	 ...	Djin
* 	 Charles Vanel	 ...	Castin
* 	 Georges Marchal	 ...	Shark
* 	 Michel Piccoli	 ...	Otac Lizardi
* 	 Tito Junco	 ...	Chenko
* 	 Raúl Ramírez	 ...	Álvaro (kao Raul Ramirez)
* 	 Luis Aceves Castañeda	 ...	Alberto (kao Luis-Aceves Castañeda)
* 	 Jorge Martínez de Hoyos	 ...	Kapetan Ferrero (kao Jorge Martinez de Hoyos)
* 	 Alberto Pedret	 ...	Potporučnik Jiménez
* 	 Marc Lambert	 ...	Rudar
* 	 Stefani	 ...	Miner
* 	 Michèle Girardon	 ...	María Castin

## Vanjske veze
*
Stenebeja

**Stenebeja** () bila je, u grčkoj mitologiji, supruga tirintskog kralja Preta, koja ima istaknutu ulogu u priči o Belerofontu.

## Mitologija
Stenebeja (ili Anteja) bila je kći likijskog kralja Jobata. Kao njen otac kasnije se navodi likijski kralj Amfijanakt ili arkadski kralj Afida. Ona je Pretu rodila Lisipu, Ifinoju i Ifijanasu (tzv. Pretide) te sina Megapenta.

Prema mitu, kad je na Pretov dvor u Tirintu stigao Belerofont, Stenebeja se zaljubila u njega i pokušala ga zavesti, no mladić ju je odbio. Stoga je ona Belerofonta oklevetala kod muža da je on zapravo hteo nju da zavede i tražila je od Preta da mladića ubije. Pret je poslao Belerofonta svom tastu Jobatu u Likiju sa zapečaćenim pismom u kome je pisalo da donosioca pisma treba ubiti. Kad se kasnije Belerofont živ i zdrav vratio u Tirint, odlučio je da se osveti Stenebeji te ju je nagovorio da s njim pobegne na krilatom konju Pelazgu. Na putu, dok su preletali ostrvo Mel, Belerofont je bacio Stenebeju u more. Prema drugačijoj verziji, Stenebeja se sama ubila jer joj Belerofont nije uvratio ljubav.

Euripid je ovaj mit obradio u tragediji *Stenebeja*, koja nije sačuvana.

## Reference

## Literatura
*
*
__NOTOC__
Epit (mitologija)

**Epit** () ime je nekoliko ličnosti u grčkoj mitologiji.

## Elatov sin
**Epit**, sin Elatov, bio je jedan od mitskih kraljeva Arkadije i prvobitno je vladao Fezanom na reci Alfeju u Arkadiji. Kad je umro Klitor, sin Azanov, koji nije imao dece, Epit ga je nasledio i zavladao Arkadijom, čiji je jedan deo po njemu nazvan Epitidom. Prema predanju, Epit je umro od ujeda otrovne zmije na planini Sepiji kad je krenuo u lov. Njegov je grob pokazivan na Sepiji još u doba Pausanije (2. vek), koji ga je želeo videti, "jer i Homer u svojim stihovima o Arkađanima spominje Elatov nadgrobni spomenik", ali je zaključio da se radi o "maloj gomili zemlje omeđenoj kružnim kamenim opsegom".

## Kresfontov sin
**Epit**, najmlađi sin Kresfonta, heraklidskog kralja Mesenije, i Merope, kćerke arkadskog kralja Kipsela. Kipsel i njegovi drugi sinovi izgubili su život u jednoj pobuni i preživeo je samo Epit, koji je odrastao u kući svog dede Kipsela. Na Kresfontovom prestolu u međuvremenu se nalazio heraklid Polifont, koji je prisilio i Meropu da se uda za njega. Kad je Epit odrastao, uz pomoć svog svekra, Holeje, vratio se u svoje kraljevstvo, kaznio očeve ubice i Polifonta kaznio smrću. Imao je sina Glauka. Po Epitu su se kasnije mesenski kraljevi zvali Epitidima umesto opšteg naziva Heraklida.

## Hipotojev sin
**Epit**, sin Hipotojev, bio je kralj Arkadije. Bio je pradeda prvog Epita i vladao je u doba kad je Orest, po savetu proročišta, otišao iz Mikene i nastanio se u Arkadiji. U Mantineji je postojalo svetilište u koje nijednom smrtniku nije bio dopušten ulazak. Epit se na taj sveti običaj nije obazirao i prešao je prag, ali je odmah oslepeo i uskoro potom umro. Nasledio ga je njegov sin Kipsel.

## Reference

## Literatura
*
*
*
__NOTOC__
Cela s'appelle l'aurore

***Cela s'appelle l'aurore*** (), poznat i kao ***Gli amanti di domani*** (), je francusko-italijanski crno-bijeli film snimljen 1956. u režiji  Luisa Buñuela. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana Emmanuela Roblèsa. Protagonist, koga tumači Georges Marchal, je ljekar iz malog mjesta na jugu Francuske koji se odlikuje predanošću poslu i brigom za siromašne radnike. Radnja prikazuje kako će se sve to odraziti na njegov bračni život, pogotovo nakon što postane upetljan u sukob mladog radnika (koga tumači Giani Esposito) i lokalnog industrijalca (koga tumači Jean-Jacques Delbo). *Cela s'appelle l'aurore* je predstavljao Buñuelov povratak u Evropi nakon gotovo dvije decenije izgnanstva, a kritičari su u njemu prepoznali Buñuelovu sklonost grotesknim prizorima i sadržajima, a neki kao britanski kritičar Raymond Durgnat i ispitivanje opravdanosti nasilja u svrhu borbe protiv ugnjetavanja.

## Uloge

## Vanjske veze
* Cela s'appelle l'aurore at the Internet Movie Database
The Enemy Below

***The Enemy Below*** () je američki ratni film snimljen 1957. u režiji Dicka Powella. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana britanskog pisca Denysa Raynera, inspiriranog Raynerovim stvarnim iskustvima kao mornaričkog oficira u bitci za Atlantik. Protagonisti filma - koje tumače Robert Mitchum i Curd Jürgens - su komandanti američkog razarača *USS Haynes* i njemačke podmornice koji pokušavaju potopiti jedan drugog u Južnom Atlantiku, a pri čemu oba komandanta stiču poštovanje zbog vještine koju pokazuje protivnik. Film je u značajnoj mjeri odstupao od književnog predloška, pa je tako, osim što je razarač od britanskog pretvoren u američki, odnos protivnika mnogo ublažen u svojevrsno viteško nadmetanje. To se ponekad tumačilo hladnoratovskim imperativima, odnosno nastojanjem da se američkoj i svjetskoj javnosti poratna Zapadna Njemačka, a preko nje i Njemačka, bez obzira na nedavnooratno neprijateljstvo, pokaže dostojnom članicom slobodnog svijeta. U svakom slučaju, Jürgens je prilikom snimanja bio oduševljen time što može glumiti njemačkog komandanta "koji nije čudovište". *The Enemy Below* je postigao veliki uspjeh. Kasnijim generacijama je poznat i kao predložak za *[[Balance of Terror]]*, klasičnu epizodu kultne TV-serije *[[Star Trek: TOS|Zvjezdane staze]]* iz 1966. godine.

## Uloge
*Robert Mitchum ... Kapetan Murrell
*Curt Jürgens ... Kapetan bojnog broda von Stolberg
*Theodore Bikel ... Kapetan korvete 'Heinie' Schwaffer, von Stolbergov zamjenik
*Al Hedison ... Poručnik Ware, izvršni oficir na *Haynesu*
*Russell Collins ... Ljekar, USS *Haynes*
*Kurt Kreuger ... Von Holem
*Ralph Manza ... Poručnik Bonelli
*Frank Albertson ... Potporučnik Crain, USS *Haynes*
*Biff Elliot ... Intendant, USS *Haynes*
*Doug McClure... Zastavnik Merry, USS *Haynes*

## Izvori

*Rayner, D.A., *The Enemy Below*, London: Collins 1956

## Vanjske veze
* 
* 
* 
*DVD review at dvdtalk.com
*DVD review at dvdcult.com
Francuski protektorat u Tunisu

**Francuski protektorat u Tunisu** (, ) uspostavljen je Bardoanskim sporazumom 12. 5. 1881. i trajao je do proglašenja tuniške nezavisnosti odnosno uspostave Kraljevine Tunis 20. 3. 1956. godine. Prije uspostave protektorata Tunis je bio begovina Osmanskog Carstva i uživao je djelomičnu autonomiju pod vodstvom bega Muhameda III al-Sadika. Godine 1877. Rusija je objavila rat Osmanlijama i njena pobjeda nagovijestila je propast carstva, nezavisnost za više balkanskih posjeda, te međunarodne diskusije o budućnosti osmanskih posjeda u Sjevernoj Africi. Zbog rješavanja ovih pitanja 1878. godine organizran je Berlinski kongres. Britanci su ponudili Francuskoj kontrolu nad Tunisom u zamjenu za Cipar, a Njemačka se zbog indiferentnosti prema južnom Mediteranu složila s prijedlogom. Jedini protivnik sporazuma zbog vlastitih ekonomskih interesa bila je Italija, no nije bila u mogućnosti nametati svoju volju. Francuska kontrola nad Tunisom ostvarena je pola vijeka nakon prisvajanja Alžira, također bivšeg osmanskog posjeda. Prije toga, Tunis je počeo s procesom raznih modernih reformi, no financijske poteškoće usporavale su ga sve do pomoći evropskih kreditora. Francuska vlast dovela je do modernizacije Tunisa u brojnim poljima, uključujući transport, industriju, financijski sistem, zdravstvo i administraciju. Međutim, podređen politički i ekonomski položaj domaćeg stanovništva doveo je do nezadovoljstva što je u konačnici rezultiralo nezavisnim Tunisom 1956. godine.

## Povezano
* Historija Tunisa
* Francuski kolonijalni imperij

## Literatura
*  
*  
*  
*  
*
Une Parisienne

***La Parisenne*** ili ***Une Parisienne*** () je francusko-italijanska filmska komedija snimljena 1957. u režiji Michela Boisronda. Naslovni lik, koji tumači Brigitte Bardot, je lijepa i svojeglava kćerka francuskog predsjednika (koga tumači André Luguet), i koja se zaljubi u očevog pomoćnika, čiji lik tumači Henri Vidal. Radnja prikazuje kako se za njega uspije udati, ali i kako njihov brak ugrožavaju stalni pokušaji da jedno drugo učine ljubomornim.

## Uloge

* Brigitte Bardot ... Brigitte Laurier
* Henri Vidal ... Michel Legrand
* André Luguet ... Predsjednik Alcide Laurier
* Charles Boyer ... Princ Charles
* Claire Maurier ... Caroline Herblay
* Noël Roquevert ... Mr. d'Herblay
* Madeleine Lebeau ... Monique Wilson
* Nadia Gray ... Kraljica Greta
* Fernand Sardou ... Fernand the Barman
* Robert Pizani ... Ambasador Mouchkine
* Judith Magre ... Irma
* Harry-Max ... Ambasador
* Vera Talchi ... Titine
* Marcel Pérès ... General (kao Marcel Pérés)

## Vanjske veze
*
Parižanka

**Parižanka** može označavati:

**[[A Woman of Paris]]*, američki nijemi film iz 1923. godine, rež. Charles Chaplin, ul. Edna Purviance
**[[Une Parisienne]]*, francusko-italijanski film iz 1957. godine, ul. Brigitte Bardot
Columbia University Press

**Columbia University Press** (akr. **CUP**) je akademski nakladnik u američkom gradu New Yorku odnosno izdavački odsjek Univerziteta Columbia. Osnovan je 1893. godine i predstavlja četvrtu najstariju univerzitetsku izdavačku kuću u Sjedinjenim Državama. Potpisnici certifikata bili su tadašnji univerzitetski predsjednik Seth Low, Henry Fairfield Osborne i Nicholas Murray Butler koji je 1902. zamijenio Lowa na čelu univerziteta odnosno nakladnika. Do 1920-ih godina CUP je bio fokusiran uglavnom na političku tematiku, poput knjiga američkih predsjednika W. Wilsona i W. H. Tafta. Uz to, CUP je izdavao i djela o biologiji, engleskom jeziku, komparativnoj književnosti, antropologiji i orijentalistici.

Godine 1928. formiran je urednički odjel s ciljem sastavljanja *[[The Columbia Encyclopedia]]*, prve sveobuhvatne jednotomne enciklopedije na engleskom jeziku. Uspjeh njenog izdavanja ponukao je CUP da proširi svoj referentni program i objavi *[[Granger's Index to Poetry]]* () i *[[The Columbia Gazetteer of the World]]*. (), koji su također naišli na pozitivne recenzije i danas su dostupni u digitalnom formatu. Osim jednotomnih izdanja, CUP je izdao i neka višetomna djela kao što su *Geoffrey Bullough's Narrative and Dramatic Sources of Shakespeare*, *The Papers of Alexander Hamilton*, *The Letters of Ralph Waldo Emerson*, te *The Documentary History of the Supreme Court of the United States, 1789–1800*. CUP je izdao i vrijedne orijentalističke antologije o historiografiji Indije (1958.), Japana (1958.), Kine (1960.) i Koreje (1996.).

Krajem 20. i početkom 21. vijeka CUP je objavio djela brojnih eminentnih autora različitih disciplina, među kojima su Talal Asad, Alain Badiou, Peter Brown, Judith Butler, Arthur Danto, John Lewis Gaddis, Mihail Gorbačov, R. Glenn Hubbard, Roald Hoffman, Donald Keene, Rashid Khalidi, Julia Kristeva, Michael Mann, Andrew Nathan, Ngũgĩ wa Thiong'o, Paul Offit, John Allen Paulos, John Rawls, Jeffrey Sachs, Edward Said, Amartya Sen, Joseph Stiglitz, Mark C. Taylor, Hervé This, David Foster Wallace i Kenneth Waltz. Od ranih 2010-ih CUP izdaje oko 160 novih naslova godišnje, a glavna stručna područja na koje se fokusira su azijska književnost, politika i historija, zatim biologija, ekonomija, kriminalistika, nutricionizam, međunarodni odnosi, ekologija, ekonomija, kinematografija, univerzalna historija, novinarstvo, historija New Yorka, filozofija, paleontologija, psihologija, politička teorija, religija, nauka, sigurosne studije, te američka historija. Od 2014. godine CUP-ova direktorica je Jennifer Crewe.

## Direktori
Direktori CUP-a od 1893. bili su:
* Seth Low (1893–1901)
* Nicholas Murray Butler (1902–1907)
* William H. Carpenter (1907–1925)
* Fredrick Coykendall (1925–1946)
* Charles G. Proffitt (1946–1969)
* Robert G. Barnes (1969–1980)
* John D. Moore (1980–1997)
* William B. Strachan (1997–2003)
* James D. Jordan (2004–2013)
* Jennifer Crewe (2014-danas)

## Reference

## Vanjske veze

*  Službene stranice Columbia University Pressa