Rade Jokić

**Radomir Rade Jokić** je bio srpski partizan i ratni fotograf. Pratio je valjevske partizane sa svojim fotoaparatom *[[Leica]]* od samog početka ustanka u Srbiji 1941, pa sve do uništenja poslednjih ustaničkih snaga u Srbiji, marta 1942. godine, i njegovog zarobljavanja.

Jokićeve fotografije čuvaju se u Istorijskom arhivu Valjevo i Vojnom muzeju u Beogradu. Neki njegovi negativi su izgubljeni.

## Biografija

Rođen je u Valjevu,	7. juna 1907. godine. U školi je bio loš đak. 1929. godine je služio tzv. đački rok (školu rezervnih oficira) u Sarajevu, izašavši u činu potporučnika. Do drugog svetskog rata je živeo i radio u Beogradu.

1936. godine je kupio motocikl i sa devojkom Paraskevom (sa kojom se kasnije oženio) proputovao Austriju, Čehoslovačku, Nemačku, Švajcarsku i Italiju.

Od 1937. godine postao je aktivni član KPJ, radeći na rasturanju letaka i literature, ispisivanju parola, učestvujući u štrajkovima. Bio je mesec dana u zatvoru 1940. godine, zbog pevanja pesme *O rodini*.

### Drugi svetski rat

Tokom juna 1941. u njegovom stanu u Beogradu su ilegalno boravili Milovan Đilas i Aleksandar Ranković. Krajem juna ili početkom jula formirana je Kolubarska partizanska četa Valjevskog partizanskog odreda. Za komandira je postavljen Rade Jokić, ali pošto on još nije došao iz Beograda, nove borce je prihvatao politički komesar Dragojlo Dudić. Tokom jula 1941. Rade Jokić je iz Beograda prešao u Valjevski partizanski odred. 15. septembra 1941. u oslobođenoj Osečini formirana je partizanska komanda mesta. Komandant mesta bio je Rade Jokić, ali posle nekoliko dana ga je zamenio Ratko Vasiljević.

Jokić je sa valjevskim partizanima ostao je i nakon gušenja ustanka u Srbiji, krajem novembra 1941. Tokom zime 1941/1942. Jokić je bio prvo sa Valjevskim, a od januara sa Suvoborskim partizanskim odredom, koji su vodili teške borbe protiv osovinskih snaga. Pored toga je sve vreme fotografisao, i tada je nastala njegova serija zimskih fotografija valjevskih partizana.

13. marta 1942. godine je zarobljen od Pećančevih četnika i predat nedićevcima. Uoči zarobljavanja, svoje negative sa fotografijama je uspeo da sačuva tako što ih je zakopao u zidu štale u selu Bogovađi. U zatvoru u Lazarevcu bio je 3 meseca, nakon čega je uz pomoć supruge uspeo da pobegne. Tražeći partizane prešao je na Bugarsku teritoriju, gde je ponovo uhapšen i proveo mesec dana u zatvoru. U međuvremenu, supruga i sin su mu zatvoreni kao taoci u Lazarevcu. Da bih ih spasao, prijavio se za rad u Austriju (tada Treći Rajh). Boravio je u lageru Libenau kod Graca, gde je radio i sa "drugovima raznih nacija" vršio sabotaže i samopovređivao se kako ne bi išao na rad. 

Posle 18 meseci u Trećem Rajhu se ilegalno vratio u Srbiju, gde je 1. juna 1944. godine ponovo stupio u partizane, u Niški partizanski odred. Kasnije je postao intendant 23. srpske divizije, a demobilisan je 29. maja 1945. godine.

### Period SFRJ

U periodu SFRJ radio je razne poslove. Penzionisan je 1962. Kao penzioner živeo je veoma aktivno, automobilom putujući po zemlji i inostranstvu. Preminuo je u Beogradu, 17. augusta 1992.

## Porodica

Sa suprugom Paraskevom dobio je dva sina: Slobodana 13. novembra 1938. i Zorana 9. februara 1942. godine. Sestra njegove supruge Paraskeve je Nada Andrejević Kun.

1957. godine se razveo od Paraskeve i oženio Anom Menrat, iz Novog Sada.

## Vidi još
* Valjevski partizanski odred
* Suvoborski partizanski odred
* Niški partizanski odred

## Literatura
* 
* 
* Branko Matić, Valjevski partizani 1941-1942 na fotografijama Rada Jokića, Valjevo, 2015.

## Izvori