Egipatski jezik

**Egipatski** predstavlja autohtoni jezik Egipta kao i granu afroazijatičke jezičke porodice. Zapisi na egipatskom jeziku datiraju od oko 3400. godine pne. što ga čini jednim od najstarijih poznatih pisanih jezika. Egipatski se govorio sve do oko 17. vijeka u obliku koptskog. Nacionalni jezik suvremenog Egipta je pak srpsko-arapski, koji je postepeno zamjenjivao koptski kao svakodnevni govor u vijekovima nakon muslimanskog osvajanja Egipta. Koptski se danas, pak, koristi u liturgijske svrhe u Koptskoj crkvi, a navodno ima i nekoliko osoba koje ga koriste i u svakodnevnom životu.

## Periodizacija
Učenjaci egipatski jezik kronološki dijele na šest perioda:
* Arhajski egipatski (prije 2600. pne., jezik Ranog dinastičkog perioda)
* Staroegipatski (2600. pne. – 2000. pne., jezik Starog kraljevstva)
* Srednjoegipatski (2000. pne. – 1300. pne., Srednje kraljevstvo do perioda Amarne; nastavljao se upotrebljavati kao književni jezik do 4. vijeka n.e.)
* Kasnoegipatski (1300. pne. – 700. pne., Period Amarna do Trećeg prijelaznog perioda)
* Demotski (7. vijek pne. – 5. vijek n.e., Kasni period do rimskih vremena)
* Koptski (1. vijek n.e. – 17. vijek, rana Rimsko doba do ranih modernih vremena)

Egipatsko pismo u obliku oznaka i znakova je datirano u 3200. pne. Ti rani tekstovi se općenito smještaju pod izraz "Arhajski egipatski."

Godine 1999. *[[Archaeology (magazin)|Archaeology Magazine]]* je objavio da su najraniji egipatski glifi datiraju u 3400. pne. što "...predstavlja izazov široko uvriježenom vjerovanju da su najraniji logografi, piktografski simboli koji označavaju određenop mjesto, objekt ili kvantitet, prvi put evoluirali u kompleksnije fonetske simbole u Mezopotamije."

Stari egipatski se govorio 500 godia od oko 2600. pne. Srednji egipatski se govorio od oko 2000. pne. nekih 700 godina prije nego što se pojavio novoegipatski; Srednjoegipatski je, međutim, preživio još do prvih nekoliko vijekova nove ere kao književni jezik, slično kao i latinski u srednjem vijeku ili klasični arapski danas. Demotski egipatski se prvi put pojavio oko 650. pne. i preživio kao govorni jezik sve do 5. vijeka n.e. Koptski egipatski se pojavio u 4. vijeku n.e. i preživio kao govorni jezik sve do 16. vijeka, kada su evropski učenjaci putovali u Egipat kako bi ga naučili od domorodaca u doba Renesanse. Vjerojatno je i nakon toga nekoliko vijekova preživio kao govorni jezik u egipatskoj provinciji. Bohairički dijalekt koptskog se dan-danas koristi u egipatskim koptskim crkvama.

Stari, srednji i kasni egipatski su se pisali hijeroglifima i hijeratskim pismo. Demotski se pisao pismom izvedenim iz hijeratskom; izgled mu je prilično sličan današnjem arapskom pismu, a također se piše zdesna nalijevo (iako dva pisma nisu srodna). Koptski koristi koptski alfabet, modificiranu verziju grčkog alfabeta s brojnim simbolima posuđenim iz demotskom za glasove kojih nije bilo u starogrčkom.

Arapski je postao jezik političke uprave nakon arapskog osvajanja u 7. vijeku ne., te je koptski postepeno zamijenjen kao narodni govor. Danas koptski preživljava kao liturgijski jezik Koptske pravoslavne crkve i Koptske katoličke crkve.

## Reference

## Vanjske veze

* Thesaurus Linguae Aegyptiae: Dictionary of the Egyptian language
* The Pronunciation of Ancient Egyptian by Kelley L. Ross
* Ancient Egyptian Language Discussion List
* Site offering online courses in the Egyptian Language 
* Site containing direct translations from English to Egyptian