Elche

**Elche** (španjolski ili po valencijskom - **Elx**) je grad u Španjolskoj Provinciji Alicante i Autonomnj zajednici Valencija. Elche je sa svojih 228,675 stanovnika je treći grad po broju stanovnika u Valencijskoj Zajednici i dvadeseti u Španjolskoj, a stanovnici se nazivaju il-licitanci (španj. *ilicitanos*, valencijski: il-licitans).

Elche zajedno sa Alicanteom koji je udaljen svega dvadesetak km prema istoku, i okolnim satelitskim naseljima formira konurbaciju Alicante - Elche u kojoj živi 824.424 stanovnika.
## Geografija
Historijski centar grada i njegov najveći dio leži udaljen 11 km od Sredozemnog mora, ali se neki njegovi noviji dijelovi prostiru duž obale. Kroz grad teče riječica Vinalopó koja se ulijeva u more, a grad dijeli na dva dijela.

Elche je poznat po kongresnom centru *Ciutat d'Elx*, ima međunarodni aerodrom *Aeropuerto de Alicante*, jedan javni univerzitet *Universidad Miguel Hernández* i jedan privatni *Universidad CEU Cardenal Herrera*. 
Plantaža palmi *Palmeral de Elche* je 2000. godine uvrštena na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Europi kao jedan od najstarijih (5. vijek pne.), ali i najvećih na svijetu.

Najveći sportski klub je nogometni klub Elche CF koji igra u španjolskoj drugoj ligi.

## Historija

Deset kilometara od današnjeg centra grada, na obali (današnja kvart *La Alcudia*), bilo je mjesto gdje su Grci iz grada *Helice* u Aheji osnovali koloniju **Helike** oko 600. pne. Koloniju su kasnije osvojili Iberi i nazvali ju **Ilici**. Za vrijeme Punskih ratova osvajali su je Kartažani i Rimljani, a kasnije je postala rimskom kolonijom. Nakon kratke vlasti Bizantskog Carstva, grad osvajaju Goti koji u njoj osnivaju biskupiju.

Elche je izgubio važnost za vrijeme maurske okupacije, pa se centar grada premješta sjevernije, na današnju lokaciju. 
Polovicom u 13. vijeka za rekonkviste aragonski kralj Jaime II je osvojio grad, koji je odtad otpočeo rasti sve do 18. vijeka.

Dolaskom željeznice u 19. vijeku, Elche se razvio kao centar obućarske industrije.

## Znamenitosti

U Elcheu su pronađeni mnogi arheološki spomenici od kojih je najpoznatija "Dama iz Elchea" (*Dama de Elche/Dama d'Elx*), Iberijska kamena bista božice-majke iz 4. st. pr. Kr.

Najpoznatija znamenitost je plantaža palmi *Palmeral de Elche/Palmerar d'Elx* u kojemu se nalzi više od 200,000 palmi, a prostire se na više od 3,5&nbsp;km² od kojih je 1,5&nbsp;km² dio Općinskog parka u samom gradu Elcheu. Vjeruje se da su palme donijeli Kartažani iz Afrike u 5. stoljeću pr. Kr., a sustav navodnjavanja su izgradili Mauri za vladavine Abd ar-Rahmana I. (755.-788.), a nakon rekonkviste kršćanski vladari su donijeli set zakona kako bi zaštitili plantažu. God. 2000. Palmeral Elchea je postao UNESCO-va svjetska baština. Najpoznatija palma je "Carska palma" koja ima sedam ogranaka u obliku kandelabra.

Dvorac Altamira ili *Alcázar de la Señoría* nalazi se u Općinskom parku, a izgradili su ga Almohadi od 12.-13. stoljeća, a obnovili kršćanski vladari u 15. stoljeću. Ova bivša utvrda je 1913. godine pretvorena u tvornicu, a danas je Arheološki i povijesni muzej Elchea *(Museo Arqueológico y de Historia de Elche*).

U gradu se nalaze i:
* Arapske kupke (*Baños Arabes*) koje su zapravo rimske terme.
* Gospina bazilika (*Basilica Santa Maria*)
* Toranj Calahorra s kvadratičnom maurskom osnovom koji je bio dio gradskih zidina
* Gradska vijećnica
* Samostan *Convento de la Merced*


file:Elche Basilica.jpg|Gospina bazilika
file:Altar mayor Basilica Elche.JPG|Glavni oltar
file:Palacio Altamira.jpg|Dvorac Altamira
file:Arcoiris en el Palmeral de Elche.jpg|Plantaža palmi 
file:Palmera-imperial.jpg|Carska palma


Misterij Elxa (*Misteri d'Elx*) je lirsko-sakralna srednovjekovna drama iz 15. vijeka koja je UNESCO-va nematerijalna svjetska baština od 2002. godine. Izvodi se svake godine polovicom augusta u sklopu tjedna posvećenog Uznesenju Djevice Marije (Velika Gospa). Također u tom tjednu, 13. augusta, slavi se "Noć zore" (*Nit de l'Albà*) tijekom koje vatromet traje cjelu noć.

## Privreda

Privreda grada se bazira na proizvodnji obuće, jer Elche ima preko 1000 pogona koji proizvode cipele, pa je najveći evropski obućarski centar. Ostale privredne grane su: poljoprivreda (datulje, masline, žitarice i narovi), proizvodnja gume, trgovina koja zapošljava 20 % stanovništva, i turizam.

## Gradovi prijetelji

*  Toulouse, Francuska (od 1981.)

## Reference

## Vanjske veze

* Virtualni obilazak grada od 360º  
* Gospodarske i društvene informacije o Elcheu iz 2007.  (engl.)