Tajlandski solarni kalendar

**Tajlandski** ili **Tajski solarni kalendar**, **Suriyakati** (Thai: สุริยคติ), je zvanični i pretežiti kalendar u Tajlandu od kako ga je prihvatio kralj Chulalongkorn 1888., mada se zapadni kalendar ponekad koristi u poslovne svrhe i prilično često u bankarstvu.

## Izgled (zidnog) kalendara
Tajski kalendari pokazuju i **Budističku eru** **BE**,  *Phuttasakarat*), skraćeno *Pho So* (); i hrišćansku eru (, *kritsakarat*) , skraćeno *Kho So* (). Takođe pokazuju godine naše ere kineskim brojevima i kineske lunarne datume. Pošto se budistički sabati (dani odmora) ( *Wan Phra*) i mnogi kineski tradicionalni festivali određuju lunarnim datumima/nadnevcima, prikazuju se i datumi po lunarnom i kineskom kalendaru.

* Budin lik označava tajske sabate, *Wan Pra*; crvena tablica sa belim kineskim znakovima označava dane mladog i punog Meseca, kako su u Kini izračunati.
* Nažvrljane plave figure (u ovom primeru *078* na 15. i, gore levo, *538* na 19. i *2576* na 31.) označavaju datume kada su izvučeni brojevi nacionalne lutrije.
* Lunarni datumi i Životinja godine se beleže na krštenicama u Tajlandu, posle zvaničnog datuma. Tajlanđani računaju svoju starost po nizu Dvanaest životinja, mada se pred zakonom starost određuje po zvaničnom kalendaru; npr. Kraljičin rođendan, 12.8., je praznik koji se takođe slavi i kao Dan Tajlandskih Majki.

## Era
Godine se računaju po budističkoj eri (B.E.), koja je 543 godine ranija od naše (hrišćanske) ere A.D.. To znači da . godini n.e. odgovara ****. B.E. Ova era počiva na odlasku (*Parinibbana*) Gautame Bude, što Tajci datiraju na 543. pne. (mada neki drugi izvori tvrde da je Buda umro 483. pne.). Ovo pravilo sabiranja/oduzimanja 543 važi samo od 1.1. 1941. - videti dole Istorijat.

## Ekvivalenti
### Meseci
Meseci su istovetni kao u gregorijanskom kalendaru. Njihova imena potiču od Hindu imena za znake zodijaka. Imena 30-dnevnih meseci se završavaju sa  *-ayon*, što potiče od sanskritskog korena *-āyana*, "dolazak..."; imena 31-dnevnih meseci se završavaju sa  *-akhom*, od sanskritskog *-āgama* s istim značenjem. Ime za februar/veljaču se završava sa  -*phan*, od sanskritskog *bandha* - "okovan" ili "vezan". Dan dodat februaru u solarnoj prestupnoj godini se zove *Athikasuratin* ; respelovano radi lakšeg izgovora: .

### Sedmice i sedmični dani
Sedmica je  ili , što se izgovara . Naziv potiče od sanskritske reči za "sedam", On-line Royal Institute Dictionary  (ORID) danas definiše sedmicu kao 7-dnevni period koji počinje u nedelju i završava se subotom. U lunarnom kalendaru, međutim, radi se o 7-, 8- i ređe 9-dnevnom intervalu između kvartilnih mesečevih mena; tj. od jednog  do drugog.

Sedmični dani su nazvani po Suncu, Mesecu i prevodu imena pet klasičnih planeta, isto kao u gregorijanskom kalendaru.

Primedba: Prikazane boje su tradicionalne tajlandske rođendanske boje povezane sa sedmičnim danima: crvena, žuta, ružičasta, zelena, narandžasta, plava, purpurna.

## Istorijat
Kalendar je 1888. dekretom uveo kralj Chulalongkorn (Rama V), zvao se *Ratana Kosindra Sok* (), i bio je skoro identičan zapadnom gregorijanskom kalendaru. Međutim, godine su se brojale u odnosu na datum osnivanja Bangkoka (Ratana Kosindra), 6.4. 1782. (prvi dan godine 1 ere Ratana Kosindra (), skr. () ro so); to je istovremeno bio i datum osnivanja i danas vladajuće dinastije Chakkri. Kralj Vajiravudh (Rama VI) je promenio brojanje godina na budističku eru (B.E.) 1912. i utvrdio početak godine na 1. april/travnja.

U vreme kada je Drugi svetski rat bio na horizontu, 1941. (2484. B.E.), premijer Plaek Phibunsongkhram je dekretom odredio 1. januar/siječnja za zvanični početak nove godine (zbog čega je 2483. B.E. imala samo devet meseci). Prilikom pretvaranja datuma pre te godine, treba proveriti da li se radi o nadnevku između 1.1. i 31.3.: ako je tako onda treba dodati ili oduzeti 542 od broja godina umesto 543.

Danas su u zvaničnom kalendaru praznici i međunarodna Nova godina (1.1.), a takođe i proslave tradicionalne Tajlandske nove godine (*Songkran* () - 13. - 15. aprila/travnja). Budističke i kineske proslave koje su državni praznici (uključujući i Kinesku novu godinu), se i dalje računaju po lunarnom kalendaru, što znači da se njihovi nadnevci menjaju svake godine u odnosu na solarni kalendar.

## Pribeleške

## Povezano
* Tajlandski lunarni kalendar
* Budistički kalendar
* Državni praznici u Tajlandu

## Reference originala
* นายเปลื้อง ณ นคร ผู้รวบรวม ปทานุกรมนักเรียน ไทยวัฒนาพานิช กทม. Mr. Bleung na Nakorn, Compiler, Student's Handbook, Thai Wattana Panit, Bangkok 2514
* Thai calendar for August 2004 
* Sethaputra, So. *New Model English - Thai Dictionary*, 
* Web dictionary Thai-English English-Thai
* J.C. Eade. *The calendrical systems of mainland south-east Asia*. 

## Vanjske veze
(na engleskom:)
* Thai calendar every year 
* Thai Time by Anthony Diller