1778.

Godina **1778** (**[[rimski brojevi|MDCCLXXVIII]]**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u ponedjeljak po julijanskom kalendaru.

## Događaji
### Januar/Siječanj
* 3. 1. - Falački grof Karl Theodor, nasljednik nedavno umrlog bavarskog kneza-izbornika Maximiliana Josepha III sklapa tajni sporazum sa austrijskim carem Josipom II kojim bi trebao predati južnu Bavarsku u zamjenu za Austrijsku Nizozemsku; sporazum zbog značajnog širenja habsburških teritorija izaziva diplomatsku krizu unutar Svetog Rimskog Carstva.
* 18. 1. - Treće putovanje Jamesa Cooka: Britanski pomorac i istraživač James Cook otkriva otoke Kaui i Oahu u Havajskom arhipelagu, kome će dati ime Otoci Sandwich.
* početkom godine - Hrvatski sabor je raspušten, nakon što je poslije velikog otpora pristao na  ekskorporaciju Banske krajine - za vrijeme Marije Terezije više neće biti sazivan.
* početkom godine - Osnovana srpska škola u Bjelovaru, inicijativom trgovaca i pakračkog episkopa - viša vojna vlast se protivila, dok nije dobijena dozvola od dvora.

### Februar/Veljača
* 5. 2. - Mitropolit Vićentije Jovanović Vidak napismeno iznosi primedbe na prošlogodišnji Regulament - sledeće godine će biti izdata Deklaratorija. I ove godine ima protesta zbog izbacivanja nekih srpskih svetitelja iz kalendara.
* 6. 2. - Američka revolucija: Predstavnici Drugog kontinentalnog kongresa u Parizu sklapaju Sporazum o savezu, defanzivnu alijansu, sa predstavnicima francuskog kralja Louisa XVI, čime su stvoreni preduvjeti za francusku intervenciju u ratu za nezavisnost
** Prethodno je sklopljen Savez o prijateljstvu i trgovini, francusko priznanje SAD, koje su prvi put međunarodno priznate od jedne evropske velesile.
* februar - Voltaire opet u Parizu nakon četvrt veka, umire pred kraj maja; u međuvremenu je izvedena njegova tragedija *Irène*, priključio se masonima.
* 23. 2. - Pruski oficir Friedrich Wilhelm von Steuben je stigao u američki zimovnik u Valley Forgeu: značajno unapređuje obuku i disciplinu vojnika, kao i administraciju.

### Mart/Ožujak
* 6. 3. - James Cook je kod obale Oregona. Do oktobra istražuje severozapadnu obale Severne Amerike, koje su prvi put kartirane - traži Sjeverozapadni prolaz.
* 11. 3. - Ugovor iz El Parda o špansko-portugalskom razgraničenju: Špancima je potvrđena Colonia del Sacramento, dobijaju ostrva i područje današnje Ekvatorijalne Gvineje, moraju se povući sa juga današnjeg Brazila.

### April/Travanj
* proleće - Koncentracija vojski na austro-pruskoj granici.

### Maj/Svibanj
* 1. 5. - U Somboru osnovana "Norma", prva učiteljska škola na prostoru Srbije.
* 12. 5. - Mala nemačka grofovija Reuss je podignuta u Kneževinu Reuss-Greiz - zanimljivo da joj je zastava crno-crvena-zlatna, kao kasnija nemačka.
* 15. 5. - James Cook je stigao do mjesta na kome će u 20 st. nastati Anchorage, Alaska.
* maj - Nastojatelji manastira Krke, Krupe i Dragovića u mletačkoj Dalmaciji, sa sveštenstvom izabrali Nikanora Bogunovića za "vlasnog arhimandrita i upravitelja cerkovnog" sve Dalmacije.
* 18. 5. - Katolička emancipacija: Zakon o papistima je prvi od britanskih zakona olakšica za rimokatolike - mogu se priključiti vojsci te kupovati i nasleđivati zemlju ako se zakunu na vernost; još uvek nema slobode bogoštovlja. U narednih par godina će zbog ovoga doći do antikatoličkih nereda.

### Jun/Juni/Lipanj
* 6. 6. - Ukinut Tamiški Banat, dogodine inkorporiran u Ugarsku u okviru tri županije.
* 13. 6. - Carlisleova mirovna komisija šalje paket predloga Kongresu - nije prihvaćeno, Kongres traži priznanje nezavisnosti.
* 17. 6. - Faktički počinje Anglo-Francuski rat: pomorska Akcija od 17. juna 1778, južno od Cornwalla, manji je britanski uspeh.
* 18. 6. - Britanci pod Henryjem Clintonom napuštaju Filadelfiju - u očekivanju dolaska Francuza, žele se konsolidovati u Njujorku. Prati ih Washingtonova armija, koja je napustila zimovnik u Walley Forgeu.
* 18. 6. (kal.?) - Carica Katarina izdaje ukaz o osnivanju Hersona, crnomorske luke, pomorske baze i brodogradilišta.
* 24. 6. - Pomračenje Sunca vidljivo u SAD.
* 28. 6. - Bitka kod Monmoutha u New Jersey, nejasan pobednik. Britanci su se do 6. jula svejedno prebacili u New York. Washington je razvejao sumnje u svoje vođstvo.

### Jul/Juli/Srpanj
* 2. 7. - Jean-Jacques Rousseau je umro u Ermenonvilleu
* 3. 7. - Pruske trupe, koncentrirane na granici kako bi natjerale Josipa II da odustane od predviđene aneksije južne Bavarske, prelaze češku granicu i dolaze u sukob sa austrijskim trupama čime započinje Rat za bavarsko nasljedstvo. Ovaj sukob se smatra poslednjim "kabinetskim ratom" starog stila, pre perioda Francuske revolucije i Napoleona.
* 3. 7. - Bitka, ili masakr, u dolini Wyoming u Pennsylvaniji je težak poraz patriota od strane lojalista i Irokeza. U američkim novinama će se proširiti neistina da su ubijene stotine žena i dece.
* 4. 7. - Ilinojska kampanja: puk. George Rogers Clark zauzeo Kaskaskiju, Amerikanci su sutradan zauzeli i Cahokiju.
** Clark se smatra osnivačem Louisville, Kentucky ove godine.
* 10. 7. - Francuski kralj Louis XVI objavljuje rat Velikoj Britaniji. Za razliku od ranijih anglo-francuskih sukoba, ovaj rat nema evropski teatar, Britanija je tu sada izolovana.
* 11. 7. - Francuska flota grofa Charles Henri d'Estainga je stigla od Sandy Hooka, na ulazu u Newyoršku luku, ali ne pokušava ući.
* 27. 7. - Bitka kod Ushanta, na jugozapadnom ulazu u La Manš: sukob britanske i francuske flote bez odluke.
* jul - novembar - Preseljenje hrišćana, preko 31.000 Grka i Jermena, sa Krima u Priazovje. Od naselja osnovanih za njih najpoznatiji je Mariupolj.

### Avgust/August/Kolovoz
* 3. 8. - Otvorena je milanska La Scala, izvedbom Salijerijeve opere *Europa riconosciuta*.
* avgust - James Cook je prošao Beringov moreuz u Čukotsko more, do sledećeg meseca plovi obalama Aljaske i Sibira.
* 26. 8. - Luka Korošec, Matevž Kos, Štefan Rožič i Lovrenc Willomitzer se na poticaj kranjskog plemića Žige Zoisa prvi uspinju na vrh Triglava.
* 27. 8. (16. 8. po j.k.) - Razbojnici, "arnauti", opljačkali i zapalili veći deo Rilskog manastira.
* 29. 8. - Neuspešni američki napad na Newport, Rhode Island, koji je trebala pomoći francuska mornarica

### Septembar/Rujan
* 7. 9. - Američki rat za nezavisnost: Francuske snage vrše uspješnu invaziju Dominike, preuzevši nadzor nad britanskom karipskom kolonijom, koju će zadržati do kraja rata.
* septembar - Prusi se povlače iz Češke zbog nedostatka hrane ("Krompirski rat").
* 17. 9. - Ugovor iz Fort Pitta je prvi formalni ugovor između SAD i Indijanaca, u ovom slučaju Delawarea/Lenapea - sklopljen je vojni savez, ali nesporazumi uskoro dovode do razilaženja.
* 21. 9. - Početak grada Corumbá, danas u Brazilu - osnovali ga Španjolci na spornom području.

### Oktobar/Listopad
* 8 - 10. 10. - Napad na Unadillu i Onaquagu: Amerikanci su uništili dva irokeška naselja i zimske zalihe.
* 19. 10. - Britanci su nakon dvomesečne opsade zauzeli Pondicherry u Francuskoj Indiji.

### Novembar/Studeni
* 11. 11. - Masakr u Cherry Valley u centralnoj državi New York: lojalisti i Indijanci su ubili 30 civila.
* 26. 11. - Cookova ekspedicija je ponovo stigla do Havaja, on je prvi Evropljanin koji se iskrcao na Maui.

### Decembar/Prosinac
* 15. 12. - Pomorska britanska pobeda kod Santa Lucije nad francuskom d’Estaingovom flotom.
* 28. 12. - Predaja francuskog garnizona na Svetoj Luciji, ostaju do kraja rata (pod britanskom vlašću 1814-1979).
* 29. 12. - Britanci zauzeli Savannah, Georgia, drže je do 1782. Ovo je početak "Južne strategije", koja se oslanja na precenjenu snagu lojalista u južnim kolonijama.

### Kroz godinu
* Crnogorska delegacija na čelu sa guvernadurom Jovanom Radonjićem se nalazi u Rusiji, radi pomoći i zaštite - hladno su primljeni, šest meseci nisu uspeli videti caricu.
* U Herderovom zborniku *Volkslieder* pojavio se anonimni Goetheov prevod "Hasanaginice.
* Samuel Phillips Junior u gradu Andover u Massachusettsu osniva Phillips Academy gimnaziju-internat koja će postati najprestižnija u SAD.
* Zaharije Orfelin: "Slavenskaja i Valahijskaja Kalligrafia".
* Sarajevski letopisac Bašeskija računa da u šeheru ima 6.000 domova.
* Johann Gottfried von Herder objavio 'Volkslieder*, "Narodne pesme", među kojima je i [[Johann Wolfgang von Goethe|Goetheov]] prevod "[[Hasanaginica|Hasanaginice]]".
* [[Bakar (grad)|Bakar]] je slobodni grad i luka.
* 1777-78 - Židovi u mletačkom Splitu zatvoreni u getu.
* Nove crkve: župna crkva sv. Josipa u Popovcu, župna crkva sv. Barbare u Bedekovčini
* [[Carl Wilhelm Scheele]] otkrio [[molibden]].
* Semipalatinsk, današnji [[Semej]], premešten je 18 km uzvodno na [[Irtiš]]u, kako bi izbegao poplave.
* Nakon blizu 140 godina premeštanja, mobilni manastirski grad [[Ulan Bator]] (tadašnji Ergee/Ih Huree, Urga), ustalio se na današnjoj poziciji.

== Rođenja ==

* [[31. 1.]] - [[Franz Anton von Kolowrat-Liebsteinsky]], austrijski državnik († [[1861]])
* [[6. 2.]] - [[Ugo Foscolo]], književnik, revolucionar († [[1827]])
* [[25. 2.]] - [[José de San Martín]], libertador juga Južne Amerike († [[1850]])
* [[25. 3.]] - [[Sophie Blanchard]], balonistica († [[1819]])
* [[13. 5.]] - [[Honoré V od Monaka]], knez († [[1841]])
* [[7. 6.]] - [[Beau Brummell]], arbitar mode, dendi († [[1840]])
* [[18. 8.]] - [[Fabian Gottlieb von Bellingshausen]], ruski admiral i istraživač († [[1852]])
* [[20. 8.]] - [[Bernardo O'Higgins]], libertador Čilea († [[1842]])
* [[2. 9.]] - [[Louis Bonaparte]], kralj Holandije († [[1846]])
* [[9. 9.]] - [[Clemens Brentano]], književnik († [[1842]])
* [[1. 11.]] - [[Gustav IV Adolf od Švedske|Gustav IV Adolf]], kralj Švedske († [[1837]])
* [[3. 11.]] - [[Karlo Lanza]], splitski političar († [[1834]])
* [[5. 11.]] - [[Giovanni Battista Belzoni]], istraživač, pionir egipatske arheologije († [[1823]])
* [[6. 12.]] - [[Joseph Louis Gay-Lussac]], hemičar i fizičar († [[1850]])
* [[17. 12.]] - [[Humphry Davy]], hemičar, pronalazač († [[1829]])
* [[18. 12.]] - [[Joseph Grimaldi]], glumac, klaunski pionir († [[1837]])
* [[19. 12.]] - [[Marie-Thérèse de France (1778-1851)|Marie-Thérèse]], prvo dijete Louisa XVI († [[1851]])
* [[Mileta Radojković]], jagodinski knez († [[1852]])
*  [[Arsenije Loma]], kačerski vojvoda († [[1815]])

== Smrti ==

* [[10. 1.]] - [[Carolus Linnaeus]], švedski botaničar i osnivač moderne taksonomije (* [[1707]].)
* [[5. 2.]] - [[Mikula Gorup]], vjerski pisac na kajkavskom, svećenik (* ca. 1713)
* [[19. 3.]] - [[Bogomir Palković]], gradištanski pisac i svećenik (* 1714-15)
* [[29. 3.]] - [[Baltazar Adam Krčelić]], povjesničar, teolog i pravnik (* [[1715]])
* [[6. 4.]] - [[Vid Došen]], katolički svećenik, pisac (* 1719-20)
* [[22. 4.]] - [[James Hargreaves]], izumitelj stroja za predenje (* [[1720]])
* [[11. 5.]] - [[William Pitt Stariji]], bivši britanski premijer (* [[1708]])
* [[30. 5.]] - [[Voltaire]], pisac, filozof (* [[1694]])
* [[2. 7.]] - [[Jean-Jacques Rousseau]], filozof, pisac, kompozitor (* [[1712]])
* [[3. 7.]] - [[Anna Maria Mozart]], Wolfgangova majka (* [[1720]])
* [[9. 11.]] - [[Giovanni Battista Piranesi]], arheolog, arhitekta, umjetnik (* [[1720]])
* [[31. 12.]] - [[Alvise IV Mocenigo]], mletački dužd (* [[1701]])
* [[Luka Mihov Bunić]], pjesnik, prevoditelj (* 1708)

== Reference ==


; Literatura
* *Historija naroda Jugoslavije II*, Školska knjiga Zagreb, 1959
* *Istorija srpskog naroda'', Četvrta knjiga, prvi tom, Srbi u XVIII veku, SKZ Beograd 1986 (IV-1)