Cai (država)

**Država Cài** () je bila drevna kineska država koja je postojala za vrijeme dinastije Zhou (1122–256. pne.), te imala važnu ulogu u periodu Proljeća i Jeseni (770-476. pne.) prije nego što je ugušena u periodu Zaraćenih država (475-221. pne.).

## Historija

Prvi kralj dinastije Zhōu, Wŭ (?-1043. pne.) je dijelio titule i teritorije svojoj mlađoj braći. Jedan od njih - Jī Dù - je okrunjen u današnjem Shàngcàiju (上蔡), Zhùmǎdiàn, provincija Hénán, te postao poznat kao Cài Shúdù ("Stric Cai"). Njegov sin Jī Hú (Cài Zhòng) je u Shàngcàiju osnovao glavnbi grad.

Za vrijeme Proljeća i Jeseni, Cai je imala samo nominalnu centralnu vlast te je nekoliko puta morala mijenjati glavni grad zbog napada države Chǔ, prvu Xīncài (新蔡) 531. pne. te potom u Zhōulái (州來, u današnjem Fèngtáiju [鳳台], Huáinán, Ānhuī), odnosno mjesto zvano Xiàcài (下蔡). Kralj Huì, vladar države Chu, konačno je godine 447. pne. osvojio Cài, koja je postala dio Chuove sjeverne vojne granbice.

Markizima od Càija je dozvoljeno da se presele južno od Yangtzea u područje danas poznato kao Chángdé u provinciji Húnán, te tamo osnuju grad zvan Gāocài (高蔡), međutim i ta krnja država je ukinuta 80 godina kasnije.

## Nasljedstvo
Nakon što se prezimena u doba Carstvu Qin ustanovljenom 221. pne. počela širiti među sve društvene klase, mnogi Kinezi su uzeli prezime Cài u znak sjećanja na njihou bivšu državu.

Daleki potomci vladara države Cài su dva puta potakli velike migracije. Za vrijeme pobune Huang Chaoa (黃巢起義, 875) pri kraju dinastije Tang (618-907), klan Cài je migrirao u provincije Guǎngdōng i Fújiàn. Kasnija migracija se zbila kada je Ming lojalist Koxinga premjestio vojne oficire s prezimenom Cài i njihove porodice na Tajvan u 17. vijeku. Zbog toga je prezime Cai daleko češće u tim krajevima Kine nego drugdje.

## Vladari Cài
Svi vladari Càija su imali Zhōuovo carsko prezime Ji iimali rang *[[Kinesko plemstvo#Fengjian i Zongfa za dinastije Zhou|hóu]]* (markiz).

# Cài Shúdù (蔡叔度) (Jī Dù 姫度)
# Cài Zhòng (蔡仲) (Jī Hú 姫胡)
# Grof Huang od Caija (Cài Bóhuāng 蔡伯荒) (Jī Huāng 姫荒)
# Markiz Gōng od Caija (Cài Gōnghóu 蔡宮侯) 
# Markiz Lì od Caija (Cài Lìhóu 蔡厲侯)
# Markiz Wu od Caija (Cài Wǔhóu 蔡武侯) (863. pne.-837. pne.)
# Markiz Yi od Caija (Cài Yíhóu 蔡夷侯) (837. pne.-809. pne.)
# Markiz Lí od Caija (Cài Líhóu 蔡釐侯) (Jī Suǒshì 姫所事) (809. pne. - 761. pne.)
# Markiz Gòng od Caija (Cài Gònghóu 蔡共侯) (Jī Xìng 姫興) (761. pne.-760. pne.)
# Markiz Dai od Caija (Cài Dàihóu 蔡戴侯) (759. pne.-750. pne.)
# Markiz Xuan od Caija (Cài Xuānhóu 蔡宣侯) (Jī Cuòfù 姫措父) (749. pne.-715. pne.)
# Markiz Huan od Caija (Cài Huánhóu 蔡桓侯) (Jī Fēngrén 姫封人) (714. pne.-695. pne.)
# Markiz Ai od Caija (Cài Āihóu 蔡哀侯) (Jī Xiànwǔ 姫獻舞) (694. pne.-675. pne.)
# Markiz Mu od Caija (Cài Mùhóu 蔡穆侯) (Jī Xì 姫肸) (674. pne.-646. pne.)
# Markiz Zhuang od Caija (Cài Zhuānghóu 蔡莊侯) (Jī Jiǎwǔ 姫甲午) (645. pne.-612. pne.)
# Markiz Wen od Caija (Cài Wénhóu 蔡文侯) (Jī Shēn 姫申) (611. pne.-592. pne.)
# Markiz Jing od Caija (Cài Jǐnghóu 蔡景侯) (Jī Gù 姫固) (591. pne.-543. pne.)
# Markiz Ling od Caija (Cài Línghóu 蔡靈侯) (Jī Bān 姫般) (542. pne.-531. pne.)
# Markiz Ping od Caija (Cài Pínghóu 蔡平侯) (Jī Lú 姫廬) (530. pne.-522. pne.)
# Markiz Dao od Caija (Cài Dàohóu 蔡悼侯) (Jī Dōngguó 姫東國) (521. pne.-519. pne.)
# Markiz Zhao od Caija (Cài Zhāohóu 蔡昭侯) (Jī Shēn 姫申) (518. pne.-491. pne.)
# Markiz Cheng od Caija (Cài Chénghóu 蔡成侯) (Jī Shuò 姫朔) (490. pne.-472. pne.)
# Markiz Sheng od Caija (Cài Shēnghóu 蔡聲侯) (Jī Chuǎn 姫産) (471. pne.-457. pne.)
# Markiz Yuan od Caija (Cài Yuánhóu 蔡元侯) (456. pne.-451. pne.)
# Markiz Qi od Caija (Cài Hóuqí 蔡侯齊) (Jī Qí 姫齊) (450. pne.-447. pne..)

## Izvori
* "History of Chinese surnames: Cai" at People's Daily Online. pristup 10. decembra 2007.
* 古蔡国，走过坎坷六百年