open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ljubo Babić (političar)

**Babić Ljubo** (Laminci, 1916 — Beograd, 2014), učesnik Narodnooslobodilačke borbe, društveno-politički radnik SFRJ i ambasador.

## Biografija

Studirao je Pravni fakultet u Beogradu. Član Saveza komunističke omladine Jugoslavije (SKOJ) postao je 1935. godine, a od 1940. je bio član i Komunističke partije Jugoslavije (KPJ). 

Učestvovao je u pripremi ustanka 1941. godine na području Drvara, Bosanskog Grahova i Glamoča. U NOR-u je komandovao partizanskim odredima za srez Bosansko Grahovo i okolinu, Drvarskom brigadom, Prvim krajiškim NOP odredom i bio politički komesar Sedme krajiške brigade. Radio je na organizaciji narodne vlasti. Bio je i član Drugog i Trećeg zasedanja Antifašističkog veća narodnog oslobođenja Jugoslavije i član ZAVNOBiH. 

Posle rata postaje član CK SKJ-a, član SIV-a, predsednik Komiteta za spoljnu trgovinu, ambasador u Poljskoj, Čehoslovačkoj i dr.

## Odlikovanja

Nosilac je Partizanske spomenice 1941. i drugih jugoslovenskih odlikovanja, među kojima su Orden narodnog oslobođenja i Orden bratstva i jedinstva sa zlatnim vencem.

## Literatura
*
Zhabeli

**Zhabeli** (srpskohrvatski: *Žabelj*; ćirilica: Жабељ), selo na Kosovu u općini Gjakova.
 	
## Stanovništvo

## Reference
Petar Miljanović

**Petar Miljanović** (Husino, kod Tuzle, 16. septembar 1916 – Brezice kod Doboja, 18. april 1942), učesnik Narodnooslobodilačke borbe i narodni heroj Jugoslavije.

## Biografija
Rodio se u selu Husino, kod Tuzle 16. septembra 1916. godine u radničkoj porodici. Otac mu je bio rudar i jedan od učesnika Husinske bune koja je bila od 21. do 28. decembra 1920. godine. Za vreme bune bio je član štrajkačkog odbora. Petar je nakon završene osnovne škole i mašinbravarskog zanata postao rudarski radnik. Kada je obnovljena Komunistička partija Jugoslavije 1940. godine postao je njen prvi sekretar. Glavni cilj bio mu je da pridobije i okupi seosku i radničku omladinu kako bi prišli Komunističkoj partiji. Nakon sloma Jugoslovenske države radio je na pripremi ustanka u Husinu i njegovoj okolini. Zajedno sa grupom komunista pribavio je oružje i 20. avgusta stigao u mesto Brezike na Ozrenu gde je bio štab utaničkih snaga.

Učestvovao je u napadu na Doboj 23. avgusta u grupi koju su sačinjavali borci iz okoline Ozrena. U ovom napadu poginuo je komandir Husinjana Ivo Bojović, te je Petar Miljanović jedno vreme vršio dužnost komandira čete. Petar je bio hrabar vojnik, a posebno se istakao u borbi sa ustašama na putu Tuzla − Kladanj, protiv četnika na Ozrenu i domobrana na Vozući. U martu 1942. je formiran 1. istočnobosanski bataljon a Husinska grupa je ušla u sastav 3. čete tog bataljona. Tom prilikom Petar Miljanović je postao njen komesar. Nedugo zatim, 18. aprila 1942. godine četnički zaverenici su izvršili puč u Ozrenskom NOP odredu. Petar je poginuo u borbi sa četnicima toga dana u selu Brezicama na Ozrenu.

Ukazom predsednika FNR Jugoslavije Josipa Broza Tita, 27. novembra 1953. godine, proglašen je za narodnog heroja.

## Reference

## Literatura
*
Partizanski odred Zvijezda

**Partizanski odred Zvijezda** bio je jedinica NOVJ formirana u istočnoj Bosni u oktobru 1941. Odred je vodio teške borbe u istočnoj Bosni i uspeo da se održi tokom druge neprijateljske ofanzive. 

U aprilu 1942. tokom treće neprijateljske ofanzive (operacija Trio), počelo je osipanje boraca Odreda i prelazak u četnike, koji nisu bili tretirani kao ustanici, za razliku od zarobljenih partizana koji su odmah streljani.

30. aprila 1942. godine, u okviru šire četničke zavere, izvršen je puč u NOP odredu Zvijezda. Četnički puč je izvršen po bataljonima: pobijeni su komunisti i rukovodioci, nakon čega su sva tri bataljona preuzeli četnici.

## Ratni put
NOP odred *Zvijezda* formiran je u prvoj polovini oktobra 1941. na planini Zvijezdi u istočnoj Bosni (između Vareša i Olova) od *Crnovrškog bataljona*, *Semizovačkog odreda* i *Vareške čete*. Već u novembru imao je 4 bataljona i jednu samostalnu četu sa oko 1.200 boraca.

### Borbe u 1941. godini

Odred je vršio napade na komunikacije u dolinama Bosne i Stavnje, dejstvovao oko Sarajeva, Rajlovca, Semizovca, Vareša, Kaknja, Breze i Olova. Za kratko vreme stvorio je znatnu slobodnu teritoriju severno od Sarajeva. Nemačke i ustaško-domobranske snage su su 10. i 14. novembra i 6-8. decembra 1941. pokušale da odbace Odred od komunikacija, ali bez uspeha. Od 10. do 15. decembra Odred je zajedno sa *Muslimanskim bataljonom* Romanijskog partizanskog odreda vodio teške borbe za Vareš. Delovi Odreda, Romanijskog NOPO i četnici učestvovali su 17. decembra 1941. u oslobođenju Olova, a zatim, od 16. do 21. decembra, u oslobođenju doline Krivaje od Olova do Zavidovića.

### Borbe u 1942. godini

U januaru 1942, kada je već imao 5 bataljona, Odred je zahvaćen Drugom neprijateljskom ofanzivom, ali je uspeo da održi slobodnu teritoriju. Posle ofanzive 12/13. februara 1942. zauzeo je Begov Han, gde je zarobio satniju (četu) domobrana. Prilikom formiranja 1. istočnobosanskog proleterskog bataljona, 13. marta u Srednjem, Odred je dao deo boraca za njegov sastav, a 9. aprila dao je *Zenički bataljon* za formiranje Zeničkog partizanskog odreda. Tako je većina komunista, skojevaca i politički organizovanih boraca prešla u novoformirane jedinice, a u Odredu su ostali lokalni srpski ustanici, pod komandom malog broja komunističkih starešina. U trećoj neprijateljskoj ofanzivi, koja je u aprilu 1942. zahvatila i teritoriju Odreda, počelo je osipanje boraca i prelazak u četničke jedinice.

### Četnički puč u odredu

30. aprila 1942. godine, u okviru šire četničke zavere, izvršen je puč u NOP odredu Zvijezda. Četnički puč je izvršen po bataljonima: pobijeni su komunisti i rukovodioci zatečeni u četama, nakon čega su sva tri bataljona preuzeli četnici.

## Reference

## Literatura
* Nikola Gažević, Vojna enciklopedija (knjiga 10), Vojnoizdavački zavod, Beograd (1976), str. 718

## Vanjske veze
* Partizanski odred Zvijezda (znaci.org)
Danilo Salatić

**Danilo Salatić** (1910—1945) je bio major Jugoslovenske vojske i načelnik štaba Komande Istočne Bosne i Hercegovine Jugoslovenske vojske u Otadžbini.

## Biografija

Rodio se 1910. godine kao sin Nikole Salatića (1860—1926) i Stane Čeklić. Bio je drugo od desetoro dece u porodici, a imao je petoro braće i četiri sestre.

### Drugi svetski rat

Danilo Salatić je jedan od organizatora četnika u nevesinjskom srezu, i komandant Nevesinjskog četničkog odreda. Danilov stariji brat Vasilije Salatić, mostarski krojač, uhapšen je 21. jula 1941. godine u Mostaru od vlasti Nezavisne Države Hrvatske i odveden u Gospić. Ubijen je u logoru Jadovno poslednjih dana tog meseca. 

Februara 1942. Salatić je određen da pregovara o saradnji četnika sa italijanskim okupatorom:

Od avgusta 1942. načelnik Štaba četničke Komande operativnih jedinica istočne Bosne i Hercegovine. 

Maja 1944. godine bosanski četnici su učestvovali u nemačkom desantu na Drvar. 25. maja 1944. Danilo Salatić, načelnik štaba Komande Istočne Bosne, depešom izveštava Dražu Mihailovića da četnici nastupaju uporedno sa Nemcima: 

Poginuo prilikom povlačenja četničkih jedinica iz Hercegovine u jesen 1944.

## Reference
Jakob Hutter

**Jakob Hutter** znan i kao **Huter** (oko 1500. Moos, St. Lorenzen - 25. februar 1536. Innsbruck), vođa austrijskog anabaptističkog pokreta. Po njemu su kasnije Huteriti, članovi jedne od anabaptističkih sekta dobili ime.

## Biografija
Jakob je 1528. zbog neprilika i progona organizirao selidbu brojnih istomišljenika u Moravsku, u kojoj su njegovi sljedbenici po uzoru na  Kršćane prve jeruzalemske crkve živjeli i radili na *Bratskim imanjima* (Bruderhöfen)   - protutipom kasnijih  zadruga. 
Zbog inzistiranja na kolektivizmu, pacifizmu i negaciji privatnog vlasništva proglašen je heretikom. Kad se 1535. vratio se u Tirol, uhapšen je kod Klausena i spaljen kao heretik u Innsbrucku. 

## Reference

## Vanjske veze

*''Hutter auch Huter, Jakob''
Crkva Marijina Navještenja u Ljubljani

**Crkva Marijina Navještenja** () ili *Franjevačka crkva* () je franjevačka crkva koja se nalazi na Prešernovom trgu u Ljubljani, glavnom gradu Slovenije.

## Opis
Crkva se nalazi u središtu Ljubljane, na sjevernoj strani Prešernova trga i gleda prema Tromostovju i Ljubljanici, jako je posećena i smatra se kao jedna kultna građevina u gradu. Prepoznatljiva je po neobičnoj koraljno ružičastoj fasadi i za svoja dva zvonika. Izvana ima relativno trezven izgled, dok interijer u potpunosti odražava kanone barokne crkve. Crkva je dvoranska građevina s dvjema bočnim kapelama, tlocrtno rađena po uzoru na ljubljansku crkvu sv. Jakoba. Sastoji se od jedne duge jednobrodne središnje lađe i dvije bočne lađe koje završavaju korom i polukružnom apsidom. Zgrada sadrži brojna značajna barokna djela, glavni oltar su izradili Francesco Robba i Anton Fritsch, drvenu propovjedaonicu je izradila franjevačka radionica. Orgulje su vjerojatno već bile prisutne u prvoj crkvi iz sedamnaestog stoljeća, dok današnje potječu iz novih orgulja koje je 1870. izgradio Franc Goršič iz Ljubljane. Glavni barokni oltar je napravio vajar Francesco Robba  a freske su rad Mateja Sternena. Unutar crkve nalaze se relikvije sv. Deodata , biskupa od Neversa. Pored crkve stoji i franjevački samostan sa baštom. Samostan ima i vrijednu knjižnicu u kojoj se nalazi oko 70.000 rukopisa, od kojih su neki neprocjenjive vrijednosti.

## Historija
Današnja župna crkva Navještenja Marijina sagrađena je prvotno kao crkva Augustinaca. Naime, početkom 17. stoljeća Augustinci su se ponovno nastanili u Ljubljani, gdje su na mjestu stare crkve sv. Martina u godinama 1623/28. sagradili novu crkvu uz donaciju baruna Konrada Ruessensteina, radove je vodio arhitekt Francesco Olivieri, a od 1655. Francesco Rosina. Gradnja je tekla 1646. do 1660. godine, ali je nakon toga zaustavljena radi slabog priliva sredstava. Vjeruje se da su orgulje izgrađene nedugo nakon što je crkva dovršena, ali nema njihovog opisa.

Južno pročelje je dovršeno 1704., a dva tornja koja uokviruju kor na spoju s lađom podignuta su 1719. i 1720. Sredinom 18. stoljeća podignut jer glavni oltar, rad kipara Francesca Robbe. Nakon jozefinskih reformi, crkvu su preuzeli Franjevci koji su postupno do 19. stoljeća dovršili gradnju.

## Galerija slika

Frančiškanska cerkev 1890.jpg|Franjevačka crkva u 1890.
Pročelje.jpg|Pročelje.
Ljubljana - Annunciation Church.jpg|Crkva Navještenja Marijina
Prešernov trg.jpg|Franjevačka crkva i Prešernov trg.
CerkevMarijinega oznanjenja.JPG|Unutarnji pogled na središnju lađu
FranciskanskaKnjiznicaLjubljana.jpg|Franjevačka knjižnica
Franciscan Monastery and Church of Annunciation (3947453949).jpg|Crkvene klupe i interijeri
Iglesia de la Anunciación, Liubliana, Eslovenia, 2017-04-14, DD 38-40 HDR.jpg|Noćni pogled


## Napomene

## Reference

## Literatura
* 
* 
* 
*
Guaíra, Paraná

**Guaíra** je grad i općina od 30,770 na jugu Brazila u Saveznoj državi Paraná.

## Geografija

Guaíra se nalazi udaljena 679 km sjeveroistočno od svog administrativnog centra Curitibe.

Grad se prostire duž lijeve (istočne) obale rijeke Parane, preko puta paragvajskog grada Salto del Guairá sa kojim je povezan mostom, pa se između njih odvija intenzivana prekogranična trgovina.

## Historija

Guaíra je izrasla iz jezuitske misije za pokrštavanje domorodačkih Guaranía.

Službeno je osnovana 1554. pod imenom - *Ciudad Real Del Guayrá*, na ušća rijeke Piquiri u rijeku Paranu. Nukleus današnjeg grada *Vila Rica do Espírito Santo* podignut je 1570. na lijevoj obali rijeke Paraná, on je ubrzo izrastao i najvažniji urbani centar u nekadašnjoj Provinciji Guairá.

Međutim su ta naselja uništili portugalski kolonisti Bandeirantesi 1631. pa je taj kraj opustio sve do kraja Paragvajskog rata kad je ponovno naseljen.
Narednih godina prosperirao je na uzgoju biljke Mate koju je ekspoatirala kompanija *Matte Larangeira*, koja je 1882. dobila koncesiju carskim dekretom.
Era uzgoja biljke mate završila je 1947. kad je ukinuta koncesija.

Guaíra je stekla općine u novembru 1951. Narednih godina podignut je aerodrom i hidroelektrana *Sete Quedas*, koja je prestala sa radom 1973. nakon izgradnje hidroelektrane Itaipu.

Danas je Guaíra industijski grad sa tvornicama odjeće, kožne galanterije i namještaja. Pored tog okolica je ratarski kraj u kom se uzgaja Kukuruz, soja i pšenica.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Municipio de Guaíra'' (službene stranice)
Piquiri

**Piquiri** (portugalski: *Rio Piquiri*) je rijeka na jugu Brazila duga 660 km lijeva pritoka rijeke Parane

## Hidrologija

Rijeka izvire u masivu Serra do São João na nadmorskoj visini od 1040 metara, na terenu općine Turvo. Od tamo teče uz velike meandre do ušća  prema sjeveroistoku, do ušća u Paranu uzvodno od grada Guaíra.

Na svom toku prima pritoke; Cobre, Bandeira, Cascudo, Feio, São Francisco, Tourinho, Melissa, Jesuítas, Verde, Encanto i Azul (lijeve) a sa desna; Cantu, Sapucaí, Goio Bang, Goio-êre, Jangada i Xambré.
Piquiri je plovan u završnoj dionici u dužini od 34,5&nbsp;km od brzaka Nhá-Bárbara do ušća, gdje je prosječno širok 140 metara i dubok do 5 metra.

Porječje rijeke ima površinu 24.156 km² i prostire se po Saveznoj državi Paraná.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Río Piquiri'' (na portalu Mapcarta)
Luka Radetić

**Luka Radetić** (1917—1982) bio je bosanskohercegovački i jugoslavenski partizanski borac, kasnije proglašen za narodnog heroja Jugoslavije,  23. jula 1953.

## Biografija

Radetić (Ilije) Luka rođen je 15. marta 1917. godine u Ćukovcu, Skender-Vakuf, ondašnja općina Kotor-Varoš. Prvo obrazovanje je vjerovatno stekao u rodnom selu. Prije rata bavio se zemljoradnjom. 

### Ustanak (1941)

U NOB-u stupio je 27. jula 1941. godine u ustaničku četu koju je predvodio Dujko Komljenović. U  SKJ primljen je oktobra 1941. U prvim borbenim akcijama,  dokazao se kao neustrašiv borac. Učestvovao je u borbi za oslobođenje Skender-Vakufa, te Šipraga, Maslovara, Vrbanjaca, Obodnika, 1941. Učestvovao je i u oslobođenju Kotor-Varoši, 19. februara 1942..

### Četnički puč (1942)

Kada se dogodio četnički puč u Maslovarama, 8. aprila 1942., kada je ubijen komesar čete Idriz Maslo, Luka je uspio da pobegne. U objašnjenju okolnosti pod kojim je poginuo Komesar, u  pismu Slavku Odiću, Radetić javlja:

### Nastavak borbe (1943)

Prilikom osnivanja obnovljenog 4. krajiškog NOP odreda, 2. februara 1943. godine na Petrovom polju, Luka je postavljen za zamjenika komandira 3. čete, ali je uskoro ponovo ranjen u borbi protiv četnika. Poslije liječenja, postavljen za komandira iste čete.  Prilikom napada na neprijateljsko uporište u Kotor-Varoši, maja 1942., ušao je sa četom u grad, zarobio 15. domobrana i 5 ustaša, vodom u kojem je bio  u izviđaanju, razoružao je I zarobio više od 30 četnika. 
Tokom majskih borbi 1943. Protiv ustaša i četnika na području Lipovca, gdje je Banjalučki odred držao borbeni položaj i štitio slobodnu teritoriju uz svakodnevne borbe bio je i Luka.

U borbi za oslobođenje Banjaluke, krajem decembra 1943. godine, Radetić je, sa svojom četom u sastavu Banjalučkog odreda, na Karanovcu postigao odlične rezultate. Samo u jednom jurišu, zahvaljujući hrabrosti, prisilio je jednu domobransku jedinicu da se preda, a oni koji su dali otpor bili su potučeni. Poslije uspješnih borbi postao je komandant bataljoha a potom i komandant Banjalučkog odreda. U proljeće 1944. godine Luka je učestvovao u progonu četnika iz doline Neretve. U tim borbama njegov Odred uništio je više od 200 četnika, a on je učinio nekoliko podviga u toku ovih borbi. Tako je, komandujući samo s jednim vodom , razoružao više desetina četnika, da bi u povratku s jednim suborcem, tokom borbenih aktivnosti, pregazio Neretvu i na drugoj strani rijeke uništio veliku grupu četnika. U ovoj borbi je teško ranjen.
 
Od stupanja u  partizane, Radetić je bio na svim starješinskim pozicijama do komandanta odreda: desetar ustaničke jedinice, vodnik, zamjenik komandira čete, komandir čete, komandant bataljona i izvjesno vrijeme zamjenik komandanta Banjalučkog partizanskog odreda, a potom njegov komandant.

## Povezano
*Četnički pučevi u Bosni

## Reference
Četnički puč u Maslovarama

**Četnički puč u Maslovarama** u aprilu 1942. godine odnosi se na četnički puč i prelazak Maslovarske čete Četvrtog krajiškog partizanskog odreda pod četničku kontrolu, tokom Drugog svjetskog rata.

U puču je ubijen politički komesar Maslovarske čete Četvrtog krajiškog odreda Idriz Maslo.

## Pozadina

Maslovarska četa, čiji je komandir bio Luka Radetić, a komesar Idriz Maslo, delovala je na području Maslovara. U periodu početkom 1942. godine, partizanske jedinice u Bosanskoj krajini bile su meta dobro pripremljenih i široko rasprostranjenih četničkih zavereničkih aktivnosti.

U martu i aprilu 1942. godine, došlo je do sve veće četničke agitacije unutar partizanskih jedinica, naročito u Četvrtom krajiškom odredu, kojem je pripadala i Maslovarska četa. Nakon zločina u Jošavki, gdje su četnici mučki napali partizanski štab i bolnicu, i poklali ranjenike, rastao je strah od izdaje u ostalim jedinicama.

## Četnički puč

4. aprila 1942. godine, komesar Maslovarske čete Idriz Maslo i komandir Luka Radetić razgovarali su s Kostom Nađem o mogućnosti četničkog prevrata u njihovim redovima. Iako je Radetić imao sumnje, Maslo je bio uvjeren da su njegovi borci lojalni i da neće doći do izdaje. Maslo je odbio Nađevu preporuku da napusti Maslovare, verujući da su svi članovi čete sigurni.

Međutim, u noći između 7. i 8. aprila 1942. godine, došlo je do četničkog puča. Većina boraca Maslovarske čete prešla je na stranu četnika, prišivši kokarde umesto partizanske zvezde. Idriz Maslo je tom prilikom ubijen, zajedno sa nekolicinom lojalnih boraca. Maslov saborac Luka Radetić, koji je "pobjego ispod noža", u  pismu Slavku Odiću opisuje puč:

## Posledice

Četnička izdaja u Maslovarama i smrt Idriza Masla duboko su pogodili partizanske jedinice, naročito Luku Radetića, koji je plakao dok je izveštavao drugove o pokolju.

Ova izdaja bila je deo šireg četničkog prevrata u Bosanskoj krajini, koji je uključivao i druge jedinice Četvrtog krajiškog odreda. Partizanske snage su nastavile borbu protiv četnika u tom regionu, ali je puč u Maslovarama označio jedan od težih trenutaka za Narodnooslobodilačku borbu u Bosanskoj krajini.

## Reference

## Povezano
*Četnički pučevi u Bosni
Turvo, Paraná

**Turvo** je grad i općina od 14,231 na jugu Brazila u Saveznoj državi Paraná.

## Geografija

Turvo se nalazi udaljen 295 km istočno od svog administrativnog centra Curitibe.

## Historija

Nukleus današnjeg Turvo bilo je selo *Pitanga* osnovano 1897. od strane kolonista pod imenom - *Pitanga*. Prvi kolonisti bili su imigranti slavenskog, talijanskog i njemačkog porjekla koji su se uglavnom bavili šumarstvom.

Mjesto je brzo napredovalo tako da je još 1953. dobilo status sudskog okruga, a 1982. i status oćine zakonom N° 7,576, koji je stupio na snagu u februaru 1983.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Municipio de Turvo''
Dita von Bill

**Dita von Bill** srpska je konceptualna dreg kraljica. Dregom se bavi od februara 2016. godine. Umetničko ime je nastalo kao mešavina imena Dita Von Teese i Billa Kaulitza iz grupe Tokio Hotel. Inspiraciju za dreg pronalazi u teatralnim nastupima i povezivanju filma, muzike i plesa. 

## Karijera
Nakon što je bila model na događaju na kom su se radile dreg transformacije, svoje prvi nastup imala je na „Tronik lab” žurki koju je organizovala Sonja Sajzor. Svoje početke bavljenja dregom često vezuje i za život u Subotici gde je imala saradnju sa dreg umetnicama Umom Kiliks i Ljubicom Kafekuvaricom. Po sopstvenim rečima, iako je dreg na početku videla kao zabavu, danas ovaj vid umetnosti doživljava kao formu aktivizma.

Pred predsedničke izbore u Srbiji 2017. godine, Dita je spremila performans koji uključuje i video u kome oštro kritikuje vlast, pokazuje snimke rušenja u Savamali i spominje tada kandidata za predsednika Srbije, Aleksandra Vučića, koji obećava da se nikada neće kandidovati za predsednika. Njen nastup je međutim otkazan, jer su organizatori smatrali da bi bio prevelika politička provokacija. Dita je ovaj performans ipak izvela godinu dana kasnije, u maju 2018. godine, uz dodatni segment pod nazivom „problematična dreg kraljica” koji upravo govori o neshvatanju dreg performansa kao oblika izražavanja političkog stava. Jedna je od retkih, koja se u svojim performansima bavila društveno-političkim problemima, kao što je rušenje u Hercegovačkoj ulici u Savamali u Beogradu, za šta je kasnije dobila i podršku od inicijative Ne davimo Beograd.

U sklopu prve Beograd Prajd dreg žurke 2017. godine njen nastup je imao snažne motive borbe sa okolinom, depresijom i suicidom kao problemima sa kojima se veliki broj LGBT+ ljudi bori zbog pritiska okoline u kojoj žive i nespremnosti društva da ih prihvati kao ravnopravne članove.

Proglašena je za kraljicu Beograd Prajda 2018. godine kada je postala poznata i široj javnosti. Na prajdu se pojavila u srpskoj narodnoj nošnji čime je htela da pošalje poruku da „LGBT+ osobe vole i poštuju tradiciju i da je ljubav tradicionalna vrednost, a ne mržnja i nasilje”. Tabloidi u Srbiji su Ditinu pojavu okarakterisali na negativan način, dok su joj pojedina lica upućivala pretnje smrću i podnosila privatne tužbe za vređanje tradicionalnih i verskih osećanja.

Aprila 2019. godine postaje deo kolektiva „”, a trenutno je deo dreg tria pod nazivom „” koji pored nje čine Lana Vi i Aleks Elektra. 

Nastupila je na Svetskom prajdu u Kopehagenu 2021. godine zajedno sa pevačicom Sarom Jo.

Pored Srbije, često nastupa u Austriji, Švajcarskoj, Švedskoj, Mađarskoj i državama u regionu zapadnog Balkana.

## Reference
Lehitski jezici

**Lehitski jezici**, malena skupina zapadnoslavenskih jezika koji se govore ili su se govorili na području današnje Poljske gdje se još govore poljski, šleski i kašupski, i sjeveroistoku Njemačke gdje se govorio (danas izumrli) polapski jezik.

## Glavne osobine
Šleskim govori oko 60.000 ljudi (2002.) u Poljskoj; poljskim blizu 40,000.000 ljudi, od čega 36,600.000 u Poljskoj (1986.), 241.000 u Njemačkoj, 52.000 u Češkoj (2001.), 100.000 u Izraelu; kašupski: 3.000 u Poljskoj od 100.000 ili više etničkih 

Svi lehitski jezici koriste latinicu.

## Klasifikacija
Prema *[[Ethnologue]]u*, klasifikacija lehitskih jezika je sljedeća:
* Indoevropski jezici
** Slavenski jezici
*** Zapadnoslavenski jezici
**** **Lehitski jezici**
***** Zapadni lehitski jezici
****** Polapski jezik † (pox)
***** Centralni lehitski jezici
****** Kašupski jezik (csb)
***** Istočni lehitski jezici
****** Poljski jezik (pol)
****** Šleski jezik (szl)

## Reference

## Vanjske veze
*Ethnologue (14th)
*Ethnologue (16th)
Robert Golob

**Robert Golob** (Šempeter pri Gorici, 23. siječnja 1967.), slovenski poduzetnik i političar, obnaša dužnost Predsjednika Vlade Republike Slovenije od 1. lipnja 2022. godine. Predsjednik je stranke Pokret sloboda od 22. siječnja 2022.   

## Biografija
Golob je stekao doktorat iz elektrotehnike na Univerzitetu u Ljubljani 1994. Nakon studija bio je postdoktorski Fulbrightov stipendist u Sjedinjenim Američkim Državama na Tehnološki institut Georgia u Atlanti. Od svibnja 1999. do lipnja 2000. Golob je bio državni tajnik u Ministarstvu gospodarstva u vladi koju je vodio premijer Janez Drnovšek iz LDPa. Godine 2002. izabran je u Gradsko vijeće Nove Gorice. 

Godine 2004. suosnovao se kompaniju za trgovinu energijom GEN-I, koja je pod kontrolom države, i gdje je ostao predsjednik do 2021.

Godine 2011. pridružio je se stranci Pozitivna Slovenija koju je osnovao gradonačelnik Ljubljane Zoran Janković.

Od 2013. do 2014., uz rastuće napetosti unutar stranke između njezina osnivača i predsjednika Zorana Jankovića i premijerke Alenke Bratušek, Golob je igrao posredničku ulogu između dviju frakcija. Konačnim raskidom unutar stranke u travnju 2014. godine prelazi u odcijepljenu Stranku Alenke Bratušek (ZAB), te postaje jedan od njezinih potpredsjednika. Nakon lošeg nastupa ZAB-a na kasnijim izborima 2014., osvojivši samo četiri mandata, udaljio se od politike na nacionalnoj razini, ostajući aktivan samo na lokalnoj razini u općini Nova Gorica. Predsjedao je kvartovskom skupštinom Kromberk-Loke između 2010. i 2014., ostajući jedan od njezinih članova do 2022. godine.

Kada mu je 2021. prestao mandat predsjednika GEN-I, a nakon što nije dobio još jedan, odlučio je da se ponovo aktivno uključi u politiku. U januaru 2022. godine postao je predsjednik vanparlamentarne stranke zelenih *Z.Dej* i preimenovao stranku u Pokret Sloboda. Na slovenskim parlamentarnim izborima 2022, Pokret Sloboda je dobio najviše glasova i, prema nezvaničnim rezultatima, osvojio 41 mjesto u Narodnoj skupštini od 90 mjesta. 25. svibnja 2022. je izabran za predsjednika Vlade Republike Slovenije.

## Povezano
* Vlada Republike Slovenije
* Predsednici Vlade Slovenije

## Reference
Ranzo, Savona

**Ranzo** je naselje u Italiji u provinciji Savona, u regiji Ligurija.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* by the CIA Factbook 
* Italian Railways
* Italian National and Regional Parks
* History of Italy: Primary Documents
* List and maps of archaeological sites in Italy
* WWW-VL: History: Italy  at IUE
Johan Maurits van Nassau-Siegen

**Johan Maurits van Nassau-Siegen** (17. jun 1604.-20. januar 1679., Kleve ) bio je vojnik i guverner novoformirane kolonije Nizozemski Brazil od 1636. do 1644. Ta kolonija bila je zenit Nizozemskog kolonijalnog carstva u Latinskoj Americi. 

## Biografija
rođen je kao sin Johana grofa od Nassau-Siegen-Dillenburga, još kao mladić od 1621. sudjelovao je u kampanjama svog rođaka nizozemskog stadtholdera Frederika Hendrika, princa od Oranje-Nassaua, protiv španjolske vlasti. Na Frederikovu preporuku postavljen je 1636. za *kapitein-generaala* (generalnog guvernera) Nizozemskog Brazila koji je zauzet 1630.Kao guverner Nizozemske zapadnoindijske kompanije konsolidirao je vlast nad golemim područjima Brazila od São Luísa na sjeveru do Sergipea na jugu. 

Za svog mandata proširio je nizozemski utjecaj po Karibima i pomogao da se 1641. zauzme Angola uz nekoliko ključnih luka na zapadnoafričkoj obali kako bi osigurao trgovinu i afričke i robove za brazilske plantaže. 

Maurice je bio sposoban i kao general i guverner. Pokušao je izmiriti interese portugalskih vlasnika plantaža (važne za ekonomiju kolonije), sa novom nizozemskom vladajućom elitom, ali su njegova nastojanja potkopali kruti kalvinistički ministri i netom probuđeni portugalski nacionalizam]] nakon nezavisnosti Portugala od personalne unije sa Španjolskom 1640. Kad su mu direktori Nizozemske zapadnoindijske kompanije 1644. skresali budžet, potreban da zadrži kontrolu u koloniji-podnio je ostavku. Već iduće godine izbila je pobuna protiv nizozemske vlasti. 

Nakon tog je 1647. prihvatio ponudu kneza izbornika Markgrofovije Brandenburg Friedrich Wilhelma da bude guverner provincije Cleves, Mark i Minden  Za Drugog anglo-nizozemskog rata (1665) bio je komandant nizozemskih snaga komandant. u Drugom anglo-nizozemskom ratu protiv engeskog saveznika Christopha Bernharda von Galena, münsterskog biskupa.

Zatim ga je Willem III van Oranje za [Francusko-nizozemski rat|Francusko-nizozemskog rata]] (1672. - 78) postavio za komandanta snaga u Frieslandu i Groningenu.Istaknuo se u Bitci kod Seneffea 1674. a već sljedeće godine otišao je penziju. 

Njegova kuća u Haagu - Mauritshuis, projekt arhitekta Pietera Posta, danas je muzej sa velikom kolekcijom nizozemskog slikarstva.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''John Maurice Of Nassau count of Nassau-Siegen''
18. srpska brigada NOVJ

**Osamnaesta srpska brigada** formirana je 6. juna 1944. u blizini Manastir Ajdanovac kod Prokuplja. S obzirom da je brigada bila sastavljena većinom od novih i neiskusnih mladih boraca, još u toku formiranja otpočela je intenzivna borbena obuka kako bi se ljudstvo što pre osposobilo za borbu. Zbog toga je brigada ostala u rejonu Ajdanovca još nekoliko dana. Vojna obuka boraca obuhvatala je u prvom redu upoznavanje sa naoružanjem, zatim kratke vežbe o korišćenju zaklona u toku borbe, o prebacivanju s jedne na drugu vatrenu liniju u napadu i odbrani, o držanju i ponašanju boraca u toku borbe i slično. Naoružanje i oprema brigade bilo je većinom britanske proizvodnje, dopremljeno savezničkim vazdušnim transportima.

Za komandanta je imenovan Dimitrije Pisković Trnavaca, a za njegovog zamenika Milosav Tomić Pavle. Zbog bolesti komandanta, zamenik je vršio dužnost komandanta od prvog dana. Za političkog komesara brigade postavljen je Miloš Stanimirović Mate, a za njegovog pomoćnika Trajko Jovanović Josif.

Od formiranja pa do kraja rata, Osamnaesta srpska brigada borila se, zajedno sa Šesnaestom i Devetnaestom brigadom, u sastavu 25. srpske divizije.

Prilikom istraživanja za monografiju brigade, prikupljeni su podaci za 5.047 biraca koji su se u njoj borili u ratu. Od tog broja, ustanovljeno je da je njih 780 poginulo.

## Reference

## Literatura
*
József Alvinczi

**József Alvinczi** (1. februar 1735., Transilvanija-20. januar 1679., Budimpešta ) bio je vojnik mađarskog porijekla koji je dogurao do čina feldmaršala i titule barona. 
 
## Biografija
Još kao mladić pridružio se austrijskoj vojsci i sudjelovao u Sedmogodišnjem ratu (1756.–63) kao kapetan.

Brzo je napredovao, 1774: dobio je čin pukovnika, a 1787: i čin general-majora.
Alvinczi je 1790. komandirao carskim trupama koje su ugušile Belgijsku revoluciju. 
Od 1792 sudjeluje u Ratu Prve koalicije protiv Prve Francuske Republike, pa je od 1795. i član dvorskog ratnog vijeća.
Alvinczi je komandant austrijskih snaga koje su pokušale osloboditi opkoljeni garnizon u Mantove od napoleonovog napada.
I pored brojčane prednosti pobjeđen je u presudnoj Bitci kod Rivolija (14.-15. januar 1797.).

Od 1808. je feldmaršal i predsjednik komisije za vojnu reformu.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''József Alvinczi''
Kapitulacija Nacističke Njemačke

**Čin bezuvjetne predaje nacionalsocijalističke Njemačke saveznicima**, poznatiji kao **kapitulacija Trećeg Reicha**, pravni je dokument, koji je označavao bezuvjetnu predaju nacističke Njemačke 7. svibnja 1945. Prva predajna ceremonija održana je u Reimsu, a druga iz protokolarnih razloga u Berlinu.
Edita Schubert

**Edita Schubert** (Virovitica, 17. svibnja 1947. – Samobor, 27. srpnja 2001.) bila je hrvatska slikarica.

## Biografija
Godine 1971. na Akademiji likovnih umjetnosti u Zagrebu diplomirala je slikarstvo (M. Stančić). Primarna okupacija bilo joj je  crtanje anatomije u Zavodu za anatomiju Medicinskog fakulteta u Zagrebu gdje je počela raditi odmah nakon diplomiranja. Raniji radovi bili su joj u potpunosti realistični a kasnjije su prešli u instalacije od skromnih materijala (lišće, tkanina, pijesak) koje je koristila u kombinaciji s oslikanim površinama. Početkom osamdeset-ih godina dvadesetog stoljeća kada je u trendu bio transavangardni stil Edita stvara niz djela velikog formata i nesvakidašnjeg izraza slikarskog kadra. Sredinom osamdeset-ih mijenja svoj uobičajni stil te ulazi u geometrijsku fazu. Na tim radovima upotrebljava akril na papiru te specifičnu plavu i crvenu boju uz koje dodaje i crnu.

Radovi su u zbirkama Nacionalnog muzeja moderne umjetnosti i Muzeju suvremene umjetnosti u Zagrebu, Galeriji umjetnina u Splitu, te u Gradskom muzeju u Virovitici. Velika retrospektiva izložba u Klovićevim dvorima bila je priređena 2015. godine.

### '''Najznačajniji radovi'''
Edita 1991. stvara slijed kolaža na kojima preko platna obloženog novinskim papirom postavlja crne vodoravne i horizontalne linije na stranicama koje prikazuju političke komentare i fotografije koje su u vlasništvu Muzeja suvremene umjetnosti u Zagrebu. Umjetnica tim radom prikazuje i kritizira utjecaj cenzure.

Radila je ambijentalne instalacije (*Moj stan,* 1999) i *web-art* (*Šetnje,* 2001). Prostorna instalacija nazvana *Ambijent* postavlja pitanje pozicije čovijeka u društvu. Rad se sastoji od šest slikanih autoportreta postavljenih na fotografske stative.

## Izvori
13. slovenska udarna brigada Mirko Bračič

**13. slovenačka narodnooslobodilačka udarna brigada »Mirko Bračič«** je bila brigada u sastavu Narodnooslobodilačke vojske i partizanskih odreda Jugoslavije i delovala je tokom Drugog svetskog rata na području okupirane Jugoslavije.

## Formiranje

13. slovenačka narodnooslobodilačka udarna brigada "Mirko Bračić" formirana je u februaru 1944. godine. Brigada je nosila ime Mirka Bračića, heroja partizanskog otpora koji je poginuo u Kočevju decembra 1943. u borbi protiv Nemaca.

## Ratni put

13. SNOUB "Mirko Bračić" bila je aktivna na teritoriji Slovenije, prvenstveno u borbama protiv nemačkih okupacionih snaga i domaćih kolaboracionista. Učestvovala je u brojnim operacijama s ciljem oslobađanja slovenskih gradova i sela tokom završnih meseci rata.

Jedan od najtežih trenutaka za brigadu desio se 11. maja 1945. godine, nakon zvanične kapitulacije Trećeg Reicha. Tada su nemačko-kvislinške snage u borbenom proboju ka Koruškoj, izvele neočekivani napad na brigadu kod Borovlja (Ferlach), uz podršku artiljerije i tenkova. Ovaj žestok i očajnički napad osovinskih snaga u povlačenju prouzrokovao je velike gubitke za brigadu. Ove borbe su se odvijale u okviru šire operacije Jugoslovenske armije za sprečavanje bega nemačkih snaga i njihovih saradnika ka zapadu.

Doprinos brigade bio je posebno značajan u borbama kod Poljane, nakon čega je usledila konačna predaja nemačko-kvislinških snaga 15. maja 1945. godine.

## Formacijski sastav
* štab
* 3x bataljon

## Literatura
* *[[Vojna enciklopedija]]*, 2. izd., 1978, Tom 2, str. 22.
* 

## Reference

## Povezano
* Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije

## Vanjske veze
* 13. slovenska udarna brigada Mirko Bračič (znaci.org)
Mirko Bračič

**Mirko Bračič — Miran Bradač** (Trst, 16. mart 1915 — Kočevje, 11. decembar 1943) bio je učesnik Narodnooslobodilačke borbe i narodni heroj Jugoslavije.

## Biografija
Rođen je 16. marta 1915. godine u Trstu, u službeničkoj porodici. Posle Prvog svetskog rata, dolaskom Italijana u Trst, porodica mu se preselila u Tržič, gde je Mirko pohađao osnovnu školu. Građansku školu završio je u Ljubljani. U kraljevskoj vojsci služio je kao aktivan podoficir-narednik kraljeve garde.

Jula 1941. godine, pridružio se partizanima. Uskoro je postao politički komesar Borovničke čete Krimskog bataljona. Pod njegovom komandom, Borovička četa je napala i uništila italijansko vojno skladište municije u Bezuljaku, 19. oktobra 1941. godine.

Nakon pogibije komandanta Ljube Šercera, Krimski bataljon je, u decembru 1942, promenio ime u „Šercerov bataljon“. Bračič je februara postao zamenik komandanta Trećeg Šercerovog bataljona, a uskoro potom i komandant tog bataljona. Četvrtog aprila 1942. godine, Glavni štab Slovenije izdao je naredbu o reorganizaciji slovenačkih partizanskih četa u odrede i grupe odreda, pa je tom prilikom Mirko Bračič imenovan za komandanta Treće grupe odreda. Pod njegovom komandom, Treća grupa odreda je u proleće 1942. godine oslobodila velike delove Notranjske i Dolenjske od italijanske vlasti.

Naredbom Glavnog štaba Slovenije od 26. jula 1942. godine, Bračič je po naredbi Glavnog štaba Slovenije postao komandant Loškog odreda, osnovanog krajem avgusta na Otrobovcu. Odred je imao zadatak da se probije u Slovenačko primorje i da tamo širi i organizuje Narodnooslobodilački pokret. Po prelasku bivše jugoslovensko-italijanske granice odred je dobio ime Soški odred. Do primorja se probio u oktobru 1942. godine.

Soški odred je s vremenom razvio antifašističku delatnost u Primorskoj, a uskoro je formirana i Alpska operativna zona, koja je obuhvatala primorje i Gorenjsku. Za komandanta zone, Glavni štab postavio je Mirka Bračiča.

Posle kapitulacije Italije, Bračič je postao komandant Četrnaeste slovenčke divizije. Pod njegovom komandom, divizija se istakla u razoružavanju italijanske vojske, naročito u Ribnici, gde je razoružala 52. puk italijanske divizije „Isonco“, očistila Notranjsku i, u drugoj polovini septembra 1943, pripremila se za predstojeću nemačku ofanzivu. Divizija je odolevala Nemcima i početkom novembra je u Notranjskoj prešla u ofanzivu.

Devetog decembra, Četrnaesta divizija napala je jako nemačko-domobransko uporište u Kočevju. Posle dva dana borbi, neprijatelj se još držao samo u utvrđenom gradu. U napadu na grad preko mosta, 11. decembra, učestvovao je i Mirko Bračič, ali je tom prilikom bio smrtno pogođen. Slučajno ga je pogodio komandant Loške brigade, Franc Bobnar-Gedžo.

## Nasleđe

Loška brigada je kasnije po njemu nazvana Trinaesta slovenačka udarna brigada „Mirko Bračič“.

Ukazom Prezidijuma Narodne skupštine FNR Jugoslavije 5. jula 1951. proglašen je za narodnog heroja.

## Reference

## Literatura
*
Bill Skarsgård

**Bil Ištvan Ginter Skarsgard** (; rođen 9. avgusta 1990. ) je švedski televizijski i filmski glumac.

## Filmografija
### Film
*2000: *Järngänget* ... Klasse
*2008: *[[Pigan brinner!]]* ... Tonårs-Nosferatu
*2008: *Arn – Riket vid vägens slut* ... Erik
*2009: *[[Kenny Begins]]* ... Pontus
*2010: *I rymden finns inga känslor* ... Simon
*2010: *Himlen är oskyldigt blå* ... Martin
*2011: *Kronjuvelerna* ... Richard Persson
*2011: *[[Simon & the Oaks]]* ... Simon
*2012: *[[Anna Karenina]]* ... Satnik Mahotin
*2013: *[[Victoria (film, 2013)|Victoria]]* ... Otto
*2016: *[[The Divergent Series: Allegiant]]* ... Matthew
*2017: *[[Atomic Blonde]]* ... Merkel
*2017: *[[Do You Like the Taste of Beer]]* ... Man
*2017: *[[It (film, 2017)|It]]* ... Pennywise
*2017: *[[Battlecreek]]* ... Henry Pearl
*2017: *[[Moomins and the Winter Wonderland]]* ... Moomintroll
*2018: *[[Assassination Nation]]* ... Mark
*2018: *[[Deadpool 2]]* ... Axel Cluney / Zeitgeist
*2019: *[[Villains (film)|Villains]]* ... Mickey
*2019: *[[It Chapter Two]]* ... Pennywise
*2020: *[[Nine Days (film)|Nine Days]]* ... Kane
*2020: *[[The Devil All the Time]]* ... Willard Russell
*2021: *[[Naked Singularity]]* ... Dane
*2021: *[[Eternals (film)|Eternals]]* ... Kro
*2022: *[[Barbarian (film, 2022)|Barbarian]]* ... Keith Toshko
*2022: *[[Burn All My Letters]]* ... Sven Stolpe
*2023: *[[John Wick: Chapter 4]]* ... Markiz Vincent de Gramont
*2023: *[[Boy Kills World]]* ... Boy
*2024: *[[The Crow (film, 2024)|The Crow]]* ... Eric / The Crow
*2024: *[[Nosferatu (film, 2024)|Nosferatu]]* ... Grof Orlok

### Televizija
*2002: *Pappa polis* ... Tony (TV)
*2009: *Livet i Fagervik* ... Mårten (TV)
*2013–2015: *[[Hemlock Grove (TV series)|Hemlock Grove]]* ... Roman Godfrey
*2018–2019: *[[Castle Rock (TV series)|Castle Rock]]* ... Henry Deaver / The Kid
*2020: *[[Soulmates (TV series)|Soulmates]]* ... Mateo
*2022: *[[Clark (TV series)|Clark]]* ... Clark Olofsson

## Reference

## Vanjske veze

* bill-skarsgard.com
* 
*
Barthélemy Joubert

**Barthélemy Joubert** (14. april 1769., Pont-de-Vaux-15. august 1799., Novi Ligure ) bio je general za Francuskih revolucionarnih ratova koji je poginuo u bitci kod Novia. 

## Biografija

Joubert je bio nemirni sin advokata, pa je napustio školovanje 1784: kako bi se prijavio u artiljeriju, ali ga je otac vratio na studij prava u Lyonu i Dijon. Kad je otpočela revolucija ipak se 1791. pridružio dobrovoljcima iz Departmana Ain i krenuo sa njima u kampanju na Italiju 1793. Brzo je napredovao tako da je do 1796. dogurao do čina divizijskog generala. Istakao se u Bitci kod Rivolija kao komandant rezervnih snaga. Nakon tog je od 1797. sudjelovao u invaziji na Austriju kao komandant lijevog krila napoleonove armije koja se probijala preko planina Tirola prema Beču. Sa desnim  napoleonovim krilom spojio se tek u Štajerskoj. 

Nakon tog je komndirao raznim jedinicama po Nizozemskoj, na Rajni i Italiji u kojoj je sve do januara 1799. bio načelnik glavnog štaba. Ostavku na taj položaj dao je zbog spora sa civilnim vlastima, pa se vratio u Francusku. Gotovo odmah ga je general Victor Moreau nagovorio da preuzme od njega komandu u Italiji koja je postala ugrožena austrijskom-ruskoj ofanzivom. Joubert je pristao, ali je uvjerio svog prethodnika da ostane na frontu kao njegov savjetnik. Obadvoje su pogriješili 1799. kad ih je Aleksandar Suvorov natjerao na Bitku kod Novia jer su je izgubili a Joubert poginuo.

Joubert je poginuo premlad da stekne ugled vojnog genija, ali ga neki smatraju velikim vojskovođom.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Barthélemy-Catherine Joubert''
Pont-de-Vaux

**Pont-de-Vaux** je općina (commune) i grad od 2,189 stanovnika, na istoku Francuske u Regiji Auvergne-Rhône-Alpes - Departman Ain.

## Geografija
Pont-de-Vaux se prostire u dolini rijeke Saône, koja je udaljena svega 3 km zapadno. Sa Saônom je povezan kanalom i rijekom Reyssouze (pritokom Saône) koja protječe kroz grad. Od svog administrativnog centra Bourg-en-Bresse.je udaljen 37 km sjeverozapadno, a od Mâcona samo 22&nbsp;km.

## Historija

Mjesto je prvi put dokumentirano 968. pod imenom *Vallis* (latinski: dolina), od tog imena nastalo je današnje Pont-de-Vaux, što zapravo znači *Most u dolini*.

Sve do 1601. kad ga je anektirala Kraljevina Francuska Pont-de-Vaux je bio domena Savojskog Vojvodstva. Mjesto u kom su savojske vojvode imali ergelu.

Pont-de-Vaux je danas poznat kao rodno mjesto napoleonovog generala Barthélemy Jouberta.
## Izvori

## Vanjske veze

* ''Commune di Pont-de-Vaux'' (službene stranice)
Orba

**Orba** je rijeka na sjeverozapadu Italijea duga 68,4 km desna pritoka rijeke Bormide.

## Hidrologija

Rijeka izvire u Ligurskim Apeninima na nadmorskoj visini od 1,001 metara. Od tamo teče prema sjeveru, do ušća u Bormidu kod grada Alessandrije između općina Castellazzo Bormida i Frugarolo.

Porječje rijeke ima površinu 776,4 km²  i prostire se po regijama; Ligurija i Pijemont.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Orba '' (na portalu Mapcarta)
Scrivia

**Scrivia ** je rijeka na sjeverozapadu Italijea duga 117,2 km desna pritoka rijeke Po.

## Hidrologija

Rijeka izvire u Ligurskim Apeninima na nadmorskoj visini od 1,300 metara, na terenu općine Montoggio. Od tamo teče prema sjeveru, do ušća u Po kod grada Cornale e Bastida.

Porječje rijeke ima površinu 1,145 km²  i prostire se po regijama; Ligurija, Pijemont i Lombardija.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Scrivia '' (na portalu Mapcarta)
Bitka kod Novija (1799)

**Bitka kod Novia** (15. august 1799.) bila je velika bitka između združenih rusko-austrijskih snaga feldmaršala Aleksandra Suvorova (oko 65 000 vojnikai) i vojske Prve Francuske Republike (38,000 vojnika) generala Jouberta koja se odvila kod grada Novi Ligure u Pijemontu.

## Tok bitke

Suvorov je planirao organizirati glavni napad istočno od utvrđenog Novi Ligura, na desno krilo francuske obrane, a pomoćni (lažni) napad - na lijevo krilo, zapadno od Novia. U tu je svrhu grupa austrijskog generala Kraya trebala napasti lijevo krilo  kako bi tamo odvukla glavninu francuskih jedinica. Nakon tog je glavnina savezničkih snaga trebala izvesti glavni napad.

Bitka je krenula u 5 sati ujutro napadom Kraya, general Joubert koji je na vrijeme stigao uspio je zaustaviti austrijski prodor, ali je ubrzo smrtno ranjen. General Moreau, koji je tada preuzeo komandu, ojačavši svoj bok, odbio je sve daljnje napade, ali je glavni cilj saveznika postignut, Moreau, koji je vjerovao da će Suvorov izvesti glavni udar na lijevo krilo, povukao je glavne francuske snage zapadno od Novia, ostavljajući na najvažnijem sektoru samo 11,000 vojnika.

Oko 9 sati ujutro Suvorov je naredio napad na Novi, sa ciljem da probije francusku obranu u centru, gdje je bilo malo branioca. Međutim, napad na utvrđeni Novi pokazao se neuspješnim.
Suvorov je tad naredio rezervnim trupama generala Melasa da krenu istočno od ruskih trupa, i zađu za desno krilo Francuza.

U 15 sati saveznička vojska krenula je napad na svim frontovima: na desnom krilu napadali su vojnici Kraya, u centru - Derfeldenova divizija, na lijevom krilu Melasove trupe. Kako Francuzi nisu imali rezervi, nisu mogli odvratiti nalet nadmoćnijih snaga, pa su ruske trupe ušle u grad.
Vidjevši to u 18 sati je Moreau izdao zapovijed za povlačenje.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Battle of Novi''
Taddeo Gaddi

**Taddeo Gaddi** (oko 1300.?, Firenca - 1366.?, Firenca), bio je gotički slikar, učenik i najvjerniji sljedbenik firentinskog majstora Giotta. 
Nakon Giottove smrti, naredne tri dekade bio je vodeći firentinski slikar.
## Biografija
O njegovom životu se ne zna puno, po nekim izvorima (*Cennino Cennini*) bio je Giottov učenik i suradnik punih 24 godina. 
Njegov slikarski stil razlikuje se razlikuje se od učiteljeva po likovima izduženih proporcija i svjetlosnim efektima.

Njegovo najranije dokumentirano djelo je mali triptih sa Madonom i djetetom na tronu, potpisano i datirano 1334. Negdje oko 1332., a možda već 1328. počeo je zajedno sa Giottom oslikavati freskama Baziliku Santa Croce u Firenci. Najranije Gaddijevo djelo u kapeli Baroncelli su scene iz života Madone i Krista, dovršeno 1338. Manje zaokupljen dramom i monumentalnom kompozicijskom jasnoćom od svog učitelja, Gaddi se u tim freskama fokusirao na samu priču. Iako je spretno imitirao učiteljeve figure i ogoljeli pejzaž, ipak nije dosegao njegovu dramatičnost.

Negdje oko 1338. Gaddi je dekorirao sakristiju Bazilike Santa Croce panelima sa scenama iz života Krista i sv. Franje (Accademia, Firenca). Izgleda da je 1341.-42. radio na dekoraciji crkava San Miniato al Monte (Firenca) i San Francesco (Pisa). U nekom trenutku 1340-ih. Gaddi je oslikao zidove refektorija Bazilike Santa Croce. Tu je naslikao jedno od svojih najimpresivnijih djela - “Drvo života” okruženo scenama iz života sv. Bonaventure, snažno djelo bogate ikonografije. Scene ovog djela, kao i one sa fresaka u refektoriju, komponirane su klasičnom jednostavnošću koja predstavlja odmak od Gaddijeve rane faze.

Nakon što je Giotto umro 1337., Gaddi je postao lider Giottove firentinske škole.
Između 1347.-1353. naslikao je poliptih za crkvu San Giovanni Fuorcivitas u Pistoi, a 1355. naslikao (i potpisao) i Madonu u slavi za crkvu San Lucchese u Poggibonsiju.(danas u Galeriji Uffizi Firenca).

Njegovo ime se posljednji put nalazi u dokumentima 1366., pa se pretpostavlja da je tad i umro.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Gaddi, Taddeo''