open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pindolol

**Pindolol** (*Visken*, *Betapindol*, *Blockin L*, *Blocklin L*, *Calvisken*, *Cardilate*, *Decreten*, *Durapindol*, *Glauco-Visken*, *Pectobloc*, *Pinbetol*, *Prindolol*, *Pynastin*) je beta blokator.

## Farmakologija
Pindolol je **neselektivni** beta blokator sa parcijalnom beta-adrenergičkom aktivnošću. On manifestuje intrizičku simpatomimetičku aktivnost. Drugim rečima pindolol, posebno u visokim dozama, ispoljava efekte poput epinefrina ili izoprenalina (povošeni puls i krvni pristisa, bronhodilatacija), mada su ti efekti ograničeni. Pindolol takođe pokazuje membransko stabilišuće dejstvo poput hinidina. On takođe funkcioniše kao slab parcijalni agonist / antagonist 5-HT<sub>1A</sub> receptora.

## Reference

## Literatura
Urapidil

**Urapidil** je simpatolitički antihipertenzivni lek. On deluje kao antagonist α<sub>1</sub>-adrenergičkog receptora i agonist 5-HT1A receptora Mada je jedan inicijalni izveštaj izneo da je urapidil takođe agonist α<sub>2</sub>-adrenergičkog receptora, to nije potvrđeno u kasnijim studijama. Za razliku od drugih antagonista α<sub>1</sub>-adrenergičkog receptora, urapidil ne izaziva refleks tahikardije, što može da bude posledica njegove slabe antagonističke aktivnosti na β<sub>1</sub>-adrenoceptoru, kao i usled njegovog uticaja na srčani vagalni disk. Urapidil trenutno nije odobren od strane FDA, ali je dostupan u Evropi.

## Reference

## Literatura
*
Savjet umoljenih

**Savjet umoljenih** (venecijanski: *Consejo dei Pregadi*, talijanski: *Consiglio dei Pregadi*) bio je jedan od najvažnijih organa ustavnog poretka Mletačke Republike.

## Karakteristike
On se rodio iz prakse apeninskih srednjovjekovnih komuna, po kome je aristokratska skupština (u Veneciji - Veliki savjet) bila nosioc suvereniteta. Iz njenih su se redova birali članovi za sve ostale organe republike, na koji je skupština samo prenijela (delegirala) svoje ovlasti.

## Historija
Korijeni mletačkog Savjeta umoljenih još i danas nisu potpuno razjašnjeni. Eksperti za venecijansku historiju, uz poneke rezerve među novijim istraživačima, uglavnom se slažu da je Savjet umoljenih osnovan negdje oko 1229., u vrijeme dužda Jacopa Tiepola, i da je bio sastavljen od šezdeset izabranih članova.
Vremenom je njihov broj rastao, kako su u njega uključivani članovi drugih magistrata republike. U prvoj polovici 15. vijeka u Savjet umoljenih uključena je *Quarantia* (Savjet za sigurnost, koji se kasnije zvao *Quarantia al criminale* kad su osnovane *Quarantie civili*), to je bilo vodeće političko i pravosudno tijelo drevnog porijekla, sastavljeno od 40 izabranih članova. Quarantia je uvijek zadržala svoju potpunu autonomiju, zbog svoje sudske aktivnosti, a uključivala se u rad Savjeta umoljenih samo u vezi političkih pitanja. Kako je rastla važnost i autoritet, Savjeta umoljenih povećavao se i broj njegovih članova, ispočetka za 20, zatim 40, a na kraju 60.

Negdje oko 1500, u punom cvatu humanizma, počeo se nazivati po uzoru na antički Rim - senat, iako je imao malo zajedničkog sa njim.

Ovlasti *Savjeta umoljenih*, vremenom su rasle, kao i broj njegovih članova (u njega su ušli i Savjet desetorice i Prokuratori Bazilike sv. Marka) - pa je to nakraju ispala velika skupština Mletačke republike, s velikim zakonskim i sudskim ovlastima. Formalno je podpadao, kao i svi drugi organi republike - Signoriji (koju je formirao dužd sa svojim savjetnicima), birajući njene članove među redovima venecijanske aristokracije.

## Izvori

## Vanjske veze
* ''Pregadi'' na portalu Treccani 
* Le origini del Consiglio na portalu Repubblica Serenissima
Anjelica Huston

**Anjelica Huston** (Santa Monica, Kalifornija, SAD, 8. srpnja 1951.) američka je glumica.

## Mlade godine

Anjelica Huston se rodila kao dijete redatelja Johna Hustona i Enrice Somae, talijanske balerine. Odrasla je većinom u Irskoj, gdje je pohađala školu za djevojke *Kylemore Abbey*, i Engleskoj. Prvi film u kojem je nastupila zvao se je *Sinful Davey* iz 1969., iako njen otac nije htio da postane glumica, a kasnije se bavila i manekenstvom. Te godine njena je majka poginula u prometnoj nesreći.

## Karijera

Upoznala je Jacka Nicholsona te je započela ljubavnu vezu s njim od 1973. Njena glumačka karijera imala je uspone i padove; nastupila je maloj cameo ulozi u hvaljenoj drami *[[Let iznad kukavičjeg gnijezda (1975)|Let iznad kukavičjeg gnijezda]]*, zatim u *[[Poštar uvijek zvoni dvaput (1981)|Poštar uvijek zvoni dvaput]]*, da bi onda nekoliko godina izbivala sa velikih ekrana. 1985. njen otac režira krimi dramu *[[Čast Prizzijevih]]* sa njom u sporednoj ulozi. Za tu ulogu je osvojila Oscara te je tako obitelj Huston postala prva obitelj u povijesti koja je osvojila tu nagradu tijekom tri generacije (osim nje, osvojio ju je i njen otac John Huston te njegov otac Walter Huston), te je dugo bila i jedina sve dok Sofia Coppola 2003. nije također osvojila Oscara (prije je tu nagradu osvojio njen otac Francis Ford Coppola i njegov otac).

Anjelica je nastupila i u posljednjem filmu svojeg oca, *[[Mrtvi (1987)|Mrtvi]]* iz 1987. Te godine umro je i njen otac. Kasnije je nastupila u popularnoj komediji *[[Obitelj Addams (film)|Obitelj Addmas]]* i njenom nastavku, humornoj drami *[[The Royal Tenenbaums]]* i *[[Panika pod morem]]* koje je režirao Wes Anderson. Za mini seriju *Iron Jawed Angels* je osvojila Zlatni globus, a okušala se kao i redateljica u filmovima *Bastard Out of Carolina*, *[[Agnes Browne]]* i *Riding the Bus with My Sister*.

1989. je prekinula sa Jackom Nicholsonom kada je otkrila da ju je varao. 1992. se udala za kipara **Roberta Grahama**, s kim živi u Los Angelesu.

## Izabrana filmografija

* 1975. - Let iznad kukavičjeg gnijezda 
* 1976. - Posljednji tajkun 
* 1981. - Poštar uvijek zvoni dvaput 
* 1984. - Ovo je Spinal Tap 
* 1985. - Čast Prizzijevih – osvojen Oscar; nominacija za BAFTA-u i Zlatni globus
* 1989. - Zločini i prekršaji nominacija za BAFTA-u
* 1989. - Neprijatelji: ljubavna priča – nominacija za Zlatni globus i Oscara
* 1990. - Varalice – nominacija za Zlatni globus i Oscara
* 1991. - Obitelj Addams - nominacija za Zlatni globus
* 1998. - Buffalo ‘66 
* 2001. - The Royal Tenenbaums 
* 2004. - Panika pod morem

## Vanjske veze

* ''Anjelica Huston'' na Internet Movie Databaseu
* Anjelica Huston fan site
* Galerija slika Anjelice Huston 
* Anjelica Huston site sa vijestima o glumici
Glicerol

**Glicerol** (*glicerin*) je jednostavno poliolno jedinjenje. To je bezbojna, bezmirisna, viskozna tečnost koja je u širokoj upotrebi u farmaceutskoj formulaciji. Glicerol sadrži tri hidrofilne hidroksilne grupe koje su odgovorne za njegovu rastvorljivost u vodi i njegovu higroskopnu prirodu. Glicerolna osnova je centralna strukturna komponenta svih lipida poznatih kao trigliceridi. Glicerol ima sladak ukus i nisku toksičnost.

## Proizvodnja

Glicerol formira osnovu triglicerida, i može biti proizveden saponifikacijom masti, npr. on je nusproizvod pravljenja sapuna.

:

On je takođe sporedni proizvod proizvodnje biodizela putem transesterifikacije. Trigliceridi (**1**) reaguju sa alkoholom poput etanola (**2**) u prisustvu katalitičke baze čime nastaju etil estri masnih kiselina (**3**) i glicerol (**4**):

:

Glicerol se može proizvesti različitim putevima iz propilena. Epihlorohidrinski proces je najvažniji. On se sastoji od hlorinacije propilena čime se formira alil hlorid, koji se oksidira hipohloritom do dihlorohidrina, koji reaguje sa jakom bazom i formira epihlorohidrin. Epihlorohidrin se hidrolizuje do glicerola.

## Reference

## Literatura
* 

## Vanjske veze

* Glicerol na BioChemInfo.org 
* Apsolutni alkohol koristeći glicerol
Knjaževac

**Knjaževac** (do 1859. godine *Gurgusovac*) je gradsko naselje i sedište istoimene opštine u Zaječarskom okrugu u Srbiji. Prema popisu iz 2002. u opštini je živelo 19.351 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 19705 stanovnika).

Grad se nalazi u dolini reke Timok. U rimsko doba bio je poznat pod imenom *Timacum Minus*. Kasnije je nosio ime Gurgusovac. Današnje ime je dobio 1859. po knezu Milošu Obrenoviću.

## Historija
Drevne civilizacije koje su boravile na tim prostorima su bili Tračani i Dačani. Za vreme Rimljana grad se zvao *Timacum Minus*.

**Tursko vreme**

Za vreme Turaka grad se zvao *Gurgusovac*. Grad je doživeo stradanja u Prvom tursko-srpskom ratu 1876, kada su ga Turci osvojili i porušili.

**Drugi balkanski rat**

Knjaževac je bio jedini srpski grad kojeg su nakratko osvojili Bugari u drugom balkanskom ratu. Šest bugarskih pukova napalo je jedan srpski puk (Prvi srpski puk), koji je bio trećeg poziva (starci i deca). Bugari su ušli u grad 24. juna 1913. ali su se povukli dva dana kasnije - 26. juna 1913. Kad je oslobodila grad, srpska vojska bila je priča strašnih zločina Bugara. Stare ljude i dečake koji su čuvali stoku našli su poklane, silovane su bile čak i mlade devojke i priletne starice. Grad su Bugari razrušili i opljačkali.

## Značajne osobe
* Aca Stanojević, istaknut političar Narodne radikalne stranke.
* Vladimir Stanković, poznati novinar.
* Miroslav Milisavljević, srpski i jugoslovenski general.
* Tihomir Đorđević, etnolog, folklorista i kulturni istoričar, profesor beogradskog univerziteta.
* Živojin Stanković, pilot Kraljevine Srbije. Pripadao je prvoj grupi od šest pilota koji su se školovali u Francuskoj 1912. godine.
* Stevan Jakovljević, profesor Univerziteta u Beogradu i rektor od 1945. do 1950, biolog, književnik i redovni član Srpske akademije nauka i umetnosti.
* Srba Ignjatović, srpski književnik

## Saobraćaj
Knjaževac je sa drugim gradovima povezan drumskim i železničkim saobraćajem. Udaljenost od drugih gradova:
* Beograd 254&nbsp;km
* Zaječar 46&nbsp;km
* Niš 60&nbsp;km
* Prahovo - Dunav 103&nbsp;km
* Sokobanja 41&nbsp;km
* Pirot 64&nbsp;km
* Sofija 147&nbsp;km

## Demografija
U naselju Knjaževac živi 15.928 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 40,6 godina (39,3 kod muškaraca i 41,9 kod žena). U naselju ima 6268 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,06.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Sport
* FK Timočanin, fudbalski klub osnovan 1921. godine.

## Reference

## Vanjske veze

* Zvanična internet stranica opštine Knjaževac
Babassu

**Babasu** /od tupijskog babassú, ibabassú: ibá, voće + -bassú, ili -assú, -guassú, veliko,/ je vrsta južnoameričke palme, Orbignya speciosa (ili O. martiana, O. Oleifer), visoka do 20 metara, sa jestivim voćem i sjemenkama koje se koriste za proizvodnju ulja. Lišće palme Indijanci koriste prilikom gradnje svojih koliba, a kod zapadnobrazilskih Boróro Indijanaca koristi se za izradu navlaka za ud poznatih u njihovom jeziku kao bá, koje su prema mitu isprva izrađivale žene, a stavljale su se mladićima koji su prošli obrede inicijacije, odnosno koji su ušli u svijet odraslih i bili spremni za brak. Od jezgre tvrdog oraha babasua proizvodi se ulje (babassu oil) koje se koristi za kuhanje u domaćinstvu i za izradu sapuna u kozmetičkoj industriji.
Latinski naziv biljke dolazi po francuskom prirodoslovcu iz 19. stoljeće Alcide d'Orbignyju.

## Vanjske veze
* Babaçu
Jubaea chilensis

Zahvaljujući svojoj otpornosti od -16°C vjerojatno je najotpornija perasta palma te je zbog toga pogodna za cijelu obalu Jadrana. Impresivnog je izgleda i doseže visinu od 15-30 m. 

Prirodno stanište joj je središnji Čile, gdje se može naći od padinama Anda do visine od 1500 m do obalnog područja i u unutrašnjosti do polupustinjskih predjela gdje tijekom zime trpi znatne temperaturne oscilacije. U Europi se uzgaja od 1843. ali je nažalost nema na mnogo mjesta. Pojedinih starih primjeraka ima čak i u Švicarskoj, sjevernoj Francuskoj i Engleskoj što ukazuje na to da dobro podnosi i vlažnu zimu. Dobro raste na izuzetno pjeskovitom tlu te dobro podnosi posolicu. 

Ova palma ima stablo sa slabim usjecima i vjerojatno pravi najveću krošnju od svih palmi. Listovi su s gornje strane zeleni, a s doljnje sivozeleni sa segmentima raspoređenim u V obliku. Palma je jednodomna što znači da jedno stablo posjeduje i muške i ženske cvjetove. Zasjecanjem peteljki dobiva se tekućina bogata šećerom koju Čileanci zovu vino i od nje se pravi med. U vremenu od 6 mjeseci iz ove palme se može dobiti i do 400 litara soka, no na ovaj način se palma ubija pa je zbog toga u svom prirodnom staništu zakonom zaštićena. Zanimljivo je da prvi put cvate tek s 50 godina. Jezgra njezinih plodova je jestiva te okusom podsjeća na kokos. Može se križati sa *[[Butia capitata|Butiom capitatom]]*. Sjeme joj sporo klija a rast joj je još sporiji. U Čileu postoji izreka da se ova palma sadi za unuke.

Najpoznatija Jubaea chilensis u Hrvatskoj nalazi se u gradu Hvaru na istoimenom otoku i stara je barem 60 godina te pored nje ima još jedna (obje su varijetet sa podignutim listovima). Bila je jedna velika Jubaea chilensis u Lovranu ispred hotela Kvarner, ali je odnijela velika zima 1956. godine. Jedan dvadesetogodišnji primjerak se nalazi na Lokrumu.
Nacionalni park Iguaçu

**Nacionalni park Iguaçu** (port.: *Parque Nacional Iguaçu*) je nacionalni park u jugozapadnom dijelu brazilske države Paraná, pored tromeđe između Argentine, Paragvaja i Brazila; 17&nbsp;km uzvodno od mjesta gdje se spajaju rijeke Paraná i Iguaçu. Od 1986. godine upisan je na UNESCO-vu popisu mjesta svjetske baštine jer se u njemu nalazi jedan od najvećih i najdomljivijih vodopada na svijetu, 2700 metara široki Iguazu na granici s Argentinom, koji čini glavnu turističku atrakciju. U njegovoj raskošnoj vegetaciji, nastaloj zahvaljujući bogatim oblacima vode sa slapova, žive i mnoge ugrožene vrste biljaka i životinja, poput divovske vidre i divovskog mravojeda.

Park je osnovan 10. januara 1939. na površini od 185,262 ha, što ga čini jednim od najvećih zaštićenih područja Južne Amerike. Na jugu graniči s argentinskim nacionalnim parkom Iguazú. Oba imena su izvedena iz jezika naroda Guaraní i njihove riječi za "veliku vodu". Broj slapov varira od 150 do 300, ovisno o vodostaju rijeke Iguaçú. Najimpresivniji dio slapova je "Đavolje grlo" (*Garganta do Diabo*), gotovo kružni vodopad visok 80 m. Pored slapova tu se nalaze i druga mjesta velike bioraznolikosti, kao što su *Poço Preto* ("Crni bunar"), slap Macuco, ali i druge znamenitosti kao skulptura Santosa Dumonta, "oca avijacije" koji je najzaslužniji za osnivanje parka, i Posjetiteljski centar.

Oko vodopada je tropska šuma (koja pokriva 90% parka) s više od 2700 biljnih vrsta, među kojima dominiraju paprati, lijane i epifitne biljke (u donjim dijelovima); te brazilski bor, assai palma, divlja kokosova palma i lovor imbuya *(Ocotea porosa)* na višim dijelovima. U Parku žive brojne divlje životinje kao što su: vidre, mravojedi, tapiri, jaguari, pume, oceloti, pekariji i krokodili, dok se od ptica mogu pronaći ugrožene tinamuovke, harpija, *[[Aburria jacutinga]]*, tirkizna ara *(Anodorhynchus glaucus)* i papige amazonke.

U blizini parka je najveća hidroelektrana na svijetu, Hidroelektrana Itaipu, koja koristi rijeku Paranu.

Kada je lokalno stanovništvo 1999. godine izgradilo nezakonitu cestu koja je park presijecala napola, ugrožavajući prirodni svijet parka Iguacu, UNESCO je park smjestio na popis mjesta ugrožene svjetske baštine. Uskoro su državne vlasti zatvorile put i poduzele mjere zaštite, te je park uklonjen s popisa ugrožene baštine 2001. godine.


Datoteka:Iguazu Falls NASA.jpg|Slap Iguaçu iz svemira
Datoteka:CataratasdeIguazu.JPG|Nacionalni park Iguaçu iz zraka
Datoteka:Garganta del diablo.jpg|*Garganta do Diabo*
Datoteka:Cataratas brasileras.jpg|*Cataratas brasileras*
Datoteka:Dynamine2.jpeg|Ugroženi leptir *[[Dynamine artemisia]]* ispred slapa Iguaçu


## Reference

## Vajske veze
* Galerija fotografija  na OUR PLACE the World Heritage collection
* UNEP-WCMC 
;Ostali projekti
Prostaglandin

**Prostaglandini** su članovi grupe lipidnih jedinjenja koji nastaju enzimatskim putem masnih kiselina, i koji imaju važne funkcije u telu životinja. Svaki prostaglandin sadrži 20 atoma ugljenika, čime je obuhvaćen prsten sa 5-ugljenika.

Oni su intermedijari koji izazivaju niz jakih fizioloških efekata, kao što je regulacija kontrakcije i relaksacije glatkog mišićnog tkiva. Prostaglandini nisu hormoni, nego su autokrini ili parakrini, lokalno dejstvujući molekulski glasnici. Oni se razlikuju od hormona po tome što se oni ne proizvode na posebnim lokacijama nego na mnogim mestima u telu. Takođe, njihove ciljne ćelije su prisutne u neposrednoj blizini mesta njihovog izlučivanja (kojih ima mnogo).

Prostaglandini, zajedno sa thomboksanima i prostaciklinima, formiraju prostanoidnu klasu masnih kiselina i derivata, koja je podklasa eikosanoida.

## Funkcija

Poznato je deset prostaglandinskih receptora na raznim ćelijskim tipovima. Prostaglandini su ligandi ove potfamilije 7TM receptora, G-protein-spregnuti receptori. Ti receptori se nazivaju DP1-2, EP1-4, FP, IP1-2, i TP, npr. DP1-2 receptori vezuju PGD2).

Raznovrsnost receptora ukazuje na činjenicu da prostaglandini dejstvuju na niz ćelijskih tipova i da imaju raznovrsne efekte, kao što su:

* konstrikcija ili dilatacija ćelija vaskularnih glatkih mišića
* agregacija ili disagregacija trombocita 
* senzibiliziraji kičmene neurone za bol
* umanjuju intraokularni pritisak
* regulišu posredovanje upalih procesa
* regulišu kretanje kalcijuma
* kontrolišu hormonsku regulaciju
* kontrolišu ćelijski rast 
* dejstvuju na termoregulatorni center hipotalamusa 
* dejstvuju na tkivo bubrega

Prostaglandini su potentni ali imaju kratak polu-život pre nego što su inaktivirani ili izlučeni.

## Tipovi

Ovo je upoređenje raznih tipova prostaglandina, prostaglandin I<sub>2</sub> (PGI2), prostaglandin E<sub>2</sub> (PGE2), i prostaglandin F<sub>2α</sub> (PGF2α).

## Reference

## Literatura
* 
* 

## Vanjske veze
*
Queen Latifah

**Dana Elaine Owens** (Newark, 18. ožujka 1970.), poznatija po umjetničkom imenu **Queen Latifah**, je američka rapperica, pjevačica i glumica.

Rodila se kao kći učiteljice i policajca. Roditelji su joj se razveli kad je imala samo osam godina. Njen rođak dao joj je ime Latifah što na arapskom jeziku znači "*lijepa*".

Proslavila se dobrom glazbom, surađujući sa nizom glazbenika.Osvojila je Grammy, još pet puta bila noiminirana, a nominacije su joj dane za nagrade Emmy i Oscar.

Pojavila se u niz ostvarenja, čak i Mrak filmu 3.

Jako dobro glumi, a i lijepa je.Brat joj je poginuo na motociklu kojeg mu je kupila pa oko vrata nosi ključ tog motocikla.

Zbog toga što ne govori o svom privatnom životu, mnogi mediji su spekulirali da je lezbijka.
Posljednji album prodala je u preko 700.000 primjeraka.

Poznata po velikim grudima, početkom 2003. podvrgla se operaciji da ih smanji jer su je boljela leđa.

Odgojena je u baptističkoj obitelji.
Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011.

**Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011. godine** proveden je od 1. do 28. travnja 2011., prema stanju na dan 31. ožujka. Popis je proveden temeljem *Zakona o Popisu stanovništva, kućanstava i stanova u Republici Hrvatskoj 2011. godine* (Narodne novine, broj 92/10.) Popisom su se obuhvatile sljedeće jedinice popisa: stanovništvo, kućanstva osoba i stanovi i ostale stambene jedinice. 
Državni zavod za statistiku objavio je krajem prosinca 2012. godine rezultate, koji se odnose na broj stanovnika prema spolu, starosti, državljanstvu, narodnosti, vjeri i materinskom jeziku. Ostale podatke Popisa 2011., Državni zavod za statistiku objavio je tek postupno tijekom 2013. godine.

## Rezultati

Po Popisu stanovništva 2011. godine na površini od 56.542&nbsp;km² u Republici Hrvatskoj je živjelo 4,284.889 stanovnika. Gustoća naseljenosti je 75,8 stanovnika/km². To je za 152.571 manje žitelja ili 3,4 % manje ukupnog stanovništva u odnosu na prethodni popis.

### Nacionalna pripadnost
Po *Metodološkim objašnjenjima* Državnoga zavoda za statistiku, narodnost je definirana kao obilježje koje označuje pripadnost pojedinca narodu ili etničkoj skupini. Narodnost se tumači i kao osjećaj pripadnosti društvenoj zajednici (narodu) koju obilježava etničko, jezično i kulturno srodstvo njezinih pripadnika, te svijest o cjelovitosti vlastite zajednice i njezine posebnosti u odnosu prema drugim takvim zajednicama.

**Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011. godine **

1Pripadnici naroda, koji ne pripadaju nacionalnim manjinama Hrvatske

2Izjašnjavanje popisnika Muslimanima grupirano je kao vjerska pripadnost. Iako je na detaljnom prikazu stanovništva po narodnosti navedeno posebno upisanih 7.558 Muslimana i 2.560 Pravoslavaca.

3Popisanici se izjasnili kao Hercegovci, Dalmatinci, Zagorci, Istrijani, Primorci, Slavonci, Međimurci,…

4Odgovor popisanika nije bilo moguće svrstati

5Popisanici koji se nisu željeli nacionalno izjasniti 

6Popisanici nepoznate nacionalne pripadnosti

### Materinski jezik
**Izjašnjeni po materinskom jeziku na popisu stanovništva u Hrvatskoj 2011. godine **

### Starosna piramida

### Vjerska pripadnost
**Izjašnjeni po vjerskoj pripadnosti 2011. na popisu stanovništva u [[Hrvatska|Hrvatskoj]]** 


1 uključeni ***katolici***, ***pravoslavci***, ***protestanti*** i ***ostali kršćani*** 
2 uključeni ***agnostici i skeptici*** i ***nisu vjernici i ateisti*** 
3 uključeni ***ne izjašnjavaju se*** i ***nepoznato***


## Reference

## Vanjske veze
* Državni zavod za statistiku Republike Hrvatske

## Povezano
* Naseljena mjesta u Hrvatskoj s više od 5000 stanovnika (popis 2011)
Mediteranske igre

**Mediteranske igre**, sportske igre mediteranskih zemalja i naroda uz more. Bosna i Hercegovina nastavlja bogatu tradiciju jugoslavenskih nastupa, a učestvuje od sredine 1990ih.

Ideja za Igre potiče od Egipćanina Muhameda Tahira Paše, tadašnjeg predsjednika Nacionalnog olimpijskog komiteta Egipta, koji je prvi put 1948. na ljetnjoj Olimpijadi predložio održavanje ovih igara.

Prve Mediteranske igre održane su 1951. godine, dok su sljedeće uvijek održavane godinu dana prije ljetnjih olimpijskih igara. 1979. Mediteranske igre održane su u Jugoslaviji, a grad domaćin bio im je Split. Igre je svečano otvorio predsjednik Josip Broz Tito. Od 1991. Mediteranske igre se održavaju u četvorogodišnjem ritmu, i to uvijek nakon ljetnjih Olimpijskih igara.

## Zemlje učesnice

* Afrika: Alžir, Egipat, Libija, Maroko, Tunis
* Azija: Kipar, Libanon, Sirija
* Evropa: Albanija, Bosna i Hercegovina, Crna Gora, Francuska, Grčka, Hrvatska, Italija, Malta, Monako, San Marino, Slovenija, Srbija, Španija Turska.

Jedina zemlja, koja leži na Mediteranu, a ne učestvuje na Igrama jeste Izrael.

## Vrste sportova

2005. u programu Mediteranskih igara nalazile su se sljedeće vrste sportova:

Plivanje, Vaterpolo, Streljaštvo, Košarka, Kuglanje, Boks, Kajak, Biciklizam, Jahanje, Mačevanje, Nogomet, Golf, Atletika, Rukomet, Judo, Karate, Veslanje, Jedrenje, Gađanje, Stolni tenis, Odbojka, Odbojka na pijesku, Dizanje tegova, Hrvanje, Laka atletika.

## Mjesta održavanja

## Medalje

## Vanjske veze

* International Mediterranean Games Committee 
* IInformacije o mediteanskim igrama 2009. u talijanskoj Pescari (na njemačom jeziku)
*
Stasimon

**Stasimon** ili **stazimon** ili **stasim** ili **stazim** (grčki: στάσιμον) termin je u teatru drevne Grčke koji označava stajaću pesmu koju u tragediji peva hor kad je već zauzeo svoje mesto u orhestri.

Aristotel u *[[Poetika (Aristotel)|Poetici]]* kaže da je "stasimon horska pesma bez anapesta i troheja". Prema nekim tumačenjima, Aristotelove reči o odsustvu anapesta i troheja znače to da se muzika u tom delu nije zasnivala na uobičajenim metrima za "koračnicu", jer hor peva stasimon stojeći u mestu. Nakon ulaska uz pevanje parode, hor obično ne napušta orhestru sve do pred kraj drame. Zato se stasimon zove μέλος (= pevanje), dok se za parodu kaže da je λέξις (= govorenje), jer se njeni anapesti i troheji samo recituju uz koračanje. Stasimon se sastojao od strofe, antistrofe i epode: kako se čini, strofu je pevao jedan pluhor, antistrofu drugi poluhor, a epodu čitav hor.

Stasimoni se pevaju između epizodija i povezani su sa zapletom drame. Ako u tragediji dođe do nekog povoljnog preokreta u radnji, hor tada peva stasimon u velikoj radosti i uz živahan ples, i taj se stasimon onda zove hiporhema. Već kod Euripida stasimon počinje da gubi vezu sa radnjom tragedije i prelazi i embolion ("umetak"). )

Vizantijska enciklopedija *[[Suda]]* uvođenje stasimona u tragediju pripisuje legendarnom pevaču Arionu.

## Reference
Agon (drama)

**Agon** (grčki: ἀγών = nadmetanje) jeste deo grčke drame, osobito stare atičke komedije, u kome se sukobljavaju dva glumca koja iznose dva oprečna mišljenja. Pri tom obično svakoga podržava po jedna polovina hora, a jedno je i mišljenje samoga pesnika, koje predstavlja osnovni motiv i glavni sadržaj komedije. Dva najpoznatija agona nalaze se u Aristofanovim *[[Oblaci (Aristofan)|Oblacima]]*, gde se sukobljavaju Pravični i Nepravični govor, te u njegovim *[[Žabe (Aristofan)|Žabama]]*, gde dolazi do nadmetanja između Eshila i Euripida.

Agon ima složenu strukturu i može sadržati i do devet delova. Uvodnu pesmu peva hor ili poluhor, zatim sledi kratak poziv (κατακελευσμός) kojim horovođa podstiče jednog od glumaca da govori. Prvi diskutant (protagonist) iznosi svoje argumente, pri čemu ga ostali na sceni mogu prekidati. Vrhunac njegova izlaganja čini zadihani pnigos (ili "makron"), izgovoren ubrzanim ritmom. Onda drugi glumac (antagonist) ponavlja celu shemu, a na kraju hor u sfragidi (σφραγίς) donosi svoj sud i dodeljuje pobedu jednom od dvojice diskutanata, pri čemu je to obično glumac koji je govorio drugi po redu (antagonist). u Aristofanovim komedijama agon obično dolazi iza parode, a nakon agona glumci napuštaju pozornicu i sledi parabaza, najvažnija deonica hora u komediji.

U grčkoj tragediji agon se ne javlja kao posebnan deo drame, ali su takvi verbalni sukobi ponekad utkani u epizodije. Na primer, u Sofoklovoj *[[Antigona (tragedija)|Antigoni]]* nalazimo dijalektičku raspravu *(agon)* između Antigone i Ismene, a zatim i između Antigone i Kreonta, o ljudskoj i božanskoj pravdi.

## Reference
Naiva

**Naivna umetnost** ili **naiva** je posebni segment umetnosti XX veka. Ona označava dela, najčešće samoukih umetnika, koja se ne slažu sa dominantnim tokovima u umetnosti svoga doba.

Naivna umetnost je autonomna umetnost koja postoji nezavisno od jasno određenih odlika stila i umetničkog obrazovanja, odvojena od spoljašnjih uticaja. Izolovana je – što kao posledicu ima raznovrsnost likovnih rešenja. Ne trpi pravila – pravila se obično otkrivaju tek po završetku slikarskog čina. Nemoguće je naučiti je – kao što se ni talenat ne može naučiti. Stihijska je u nastupu rađanja oblika – jer je spontana. Ne želi da uči, već nam, zahvaljujući neobuzdanoj mašti stvaralaca, nameće svoje osobeno pismo i nove oblike estetskog.

Naivna umetnost u principu posvećuje dosta pažnje detaljima, živim bojama, folklornim motivima i životu prostog naroda, naročito seljaka.

Termin *naivna* je prvi put upotrebljen u 19. veku kao opis slikarstva Anrija Rusoa (Carinika) i slikara sa Haitija.

Poznati naivni umetnici iz 19. i prve polovine 20. veka su: Anri Ruso, Serafin Luj, Andre Bošan i Ferdinand Ševal iz Francuske, Kandido Lopez iz Argentine, Edvard Hiks i baka Mozes iz SAD, i Niko Pirosmani iz Gruzije. Posle Drugog svetskog rata, pojavili su se: Antonio Ligabue iz Italije, Radi Nedelčev iz Bugarske, Krsto Hegedušić, Ivan Generalić i Ivan Rabuzin iz Hrvatske, Janko Brašić i Zuzana Halupova iz Srbije.

## Galerija dela naivne umetnosti


Datoteka:Noahs Ark.jpg|Edvard Hiks: *Nojeva barka*
Datoteka:Pirosmani. Mother and Son.jpg|Niko Pirosmani: *Majka i sin*
Datoteka:Palais ideal - Hauterives.JPEG|„Idealna palata“ poštara Ševala
Datoteka:Naif00.jpg|Pejzaž iz Pernambuka u Brazilu


## Povezano

* Marginalna umetnost
* Naivna umetnost iz Kovačice
* Hlebinska škola
* Narodno stvaralaštvo

## Vanjske veze

* Projekat Rastko - Naivna umetnost 
* Naivna umetnost Vojvođanskih Slovaka  

Muzeji naivne umetnosti u svetu

* Internacionalni muzej naivne umetnosti u Brazilu 

* Internacionalni muzej naivne umetnosti u Montrealu

* Hrvatski nacionalni muzej naivne umetnosti 

* Međunarodni muzej naivne umetnosti Anatol Jakovski u Nici 
* Internacionalni muzej naivne umetnosti u Viku
* Muzej naivne umetnosti u Berou 

* Muzej Šarlote Zander u Benighajmu

* Nacionalni muzej naivne umetnosti Čezare Zavatini u Lucari 

* Muzej savremene primitivne umetnosti 

* Muzej naivne umetnosti u Moskvi 

* Muzej naivne umetnosti u Jagodini
Emas

**Nacionalni park Emas** (portuglaski: *Parque Nacional das Emas*, što doslovno znači "Nacionalni park nandua") je nacionalni park koji se nalazi podijeljen između središnjih brazilskih saveznih država Goiás i Mato Grosso do Sul. Čini ga 1.320&nbsp;km² *[[cerrado]]* (portugalski za "zatvoreno") savana okruženih velikim plantažama soje.

Njegovi raznoliki tropski ekosustavi su jedni od najstarijih na svijetu. Naime, milijunima godina *[[cerrado]]* je služio kao sklonište (refugij) mnogim vrstama tijekom razdoblja klimatskih promjena, kada je bio presudan i za održavanje iznimne bioraznolikosti. Zbog toga je, zajedno s Nacionalnim parkom Chapada dos Veadeiros, upisan na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Amerikama 2001. godine pod nazivom "Zaštićena područja cerrada".

## Odlike
Klima je prosječne temperature od 24-26°C, minimalnih temperatura od 4-8&nbsp;°C i najvišima od 40-42&nbsp;°C.

Stijene cerrada (kvarc s tragovima kristala) su neke od najstarijih na svijetu i jako su cijenjene u industriji i terapijama kristalima.

Vegetacija parka je izrazito raznolika sa savanama koje su ispresijecane sitnim šumama, palmama i grmovima. Tu se može naći 60% svih biljnih vrsta cerrada, kao što je 25 vrsta orhideja, palme babassu i jubaea chilensis, te copaíba i tahebo.

Od životinja u parku obitava 80% životinja cerrada kao što su mnoge ugrožene vrste: pampaški jelen (*Ozotoceros bezoarticus*), močvarni jelen (*Blastocerus dichotomus*), grivasti vuk (*Chrysocyon brachyurus*), šumski pas (*Speothos venaticus*) i jaguar; te druge vrste: divovski pasanac (*Priodontes maximus*), divovski mravojed (*Myrmecophaga tridactyla*), kapibara i tapiri.

Od ptica tu se mogu pronaći mnoge savanske vrste kao što su ugrožene vrste: manji tinamu, patuljasti tinamu, žutoglava papiga (*Alipiopsitta xanthops*) i brazilski merganser (*Mergus octosetaceus*); te druge vrste: nandu, seriema, tapeti, žutoprsi tukan (*Ramphastos sulfuratus*), crni jastreb (*Spizaetus tyrannus*), crni strvinar (*Coragyps atratus*) i kraljevski strvinar (*Sarcoramphus papa*).

## Reference

## Vajske veze

* Conselho Consultivo do Parque Nacional das Emas
Polesine

**Polesine** je historijska i geografska regija na jugu Veneta.

## Geografija
Polesine se prostiru na površini od oko 1789 km², uglavnom po Rovigskoj provinciji i jednim manjim dijelom u metropolitanskom području Venecije. Polesine je 100 km dugi i 18 km širok pojas zemlje u smjeru zapad-istok, između rijeka Poa i Adigea, sve do Jadranskog mora. Dvije rijeke formirale su Polesine nanosima sa Alpa, zbog čegaje neobično plodna aluvijalna ravnica, zbog topline i puno vode koje joj donose rijeke. Ipak, velika količina voda je i njen najveći problem zbog čestih poplava koje su je harale, naročito u prošlosti. Posljednja velika poplava pohara je Polesine 14. novembra 1951. godine, unatoč brojnim odvodnim kanalima i nasipima koji se tu grade od novog vijeka. 

Zapadni sektor ili Gornje Polesine (alto Polesine) poznat je po malim posjedima na kojima se uzgajaju žitarice, stočna hrana, šećerna repa, voće i plantažno drveće. U Srednjim Polesinama između delte i Gornjih Polesina posjedi su veći, a na njima se uglavnom uzgajaju žitarice i krmno bilje. U Donjim Polesinama koje su posljednje kultivirane, prevladavaju veliki posjedi na kojima se uglavnom sadi pšenica, šećerna repa, kukuruz i duhan. Nekad jako popularna konoplja po kojoj je kraj bio poznat, više se gotovo ne sadi, a isto tako ni riža. Glavni urbani centri Polesine su Rovigo, Adria, Lendinara i Porto Tolle.

## Historija
Za rane antike u Polesini su živjeli Veneti. Negdje od 2. vijeka, za vladavine Rimljana, Polesine su postale velika žitnica. Nakon tih sretnih vremena uslijedilo je razdoblje barbarskih invazija nakon kojih je kraj opustio, jer se stanovništvo raselilo i razbježalo. Niti rani srednji vijek nije donio ništa boljeg jer su se tadašnji feudalni gospodari međusobno borili za posjede, dok su nasipi propadali. Polesine su se stabilizirale tek kad su podpale pod Mletačku Republiku, koja ih je preotela od ferrarske dinastije Este, pod čijom su vlašću ostale sve do njenog pada. Za vrijeme Risorgimenta Polesine su zbog svog položaja između austrijskog Veneta i talijanske Romagne bile centar brojnih pobuna i urota (Fratta 1821).

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Polesine'' na portalu Treccani
Marco Barbarigo

**Marco Barbarigo** (Venecija, oko 1413. - Venecija, 14. august 1485.) bio je 73 mletački dužd koji je vladao od 19. novembra 1485. do svoje smrti - 1486.
## Biografija
Prije izbora za dužda - *Barbarigo* je obavljao brojne dužnosti za Mletačku Republiku, i kao i brojni njegovi predhodnici i on je od 1453. bio Prokurator Bazilike sv.Marka. Za dužda je izabran kao starac - 1485, tako da je već iduće godine umro.

Kuriozum je da ga je naslijedio brat Agostino Barbarigo - to je bio jedini takav slučaj u historiji - Mletačke Republike, da su za dužda neposredno birani članovi iz iste porodice.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Barbarigo, Marco'' na portalu Treccani
16 Psyche

**16 Psyche** ke asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa prečnikom od približno 253,16 km.
Afel asteroida je na udaljenosti od 3,327 astronomskih jedinica (AJ) od Sunca, a perihel na 2,518 AJ.

Ekscentricitet orbite iznosi 0,138, inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike 3,099 stepeni, a orbitalni period iznosi 1825,461 dana (4,997 godine). 
Apsolutna magnituda asteroida je 5,90 a geometrijski albedo 0,120.

Asteroid je otkriven 17. marta 1852. godine.

## Povezano
* Asteroid
* Asteroidni pojas

## Vanjske veze

* JPL stranica za dinamiku solarnog sistema
* Orbitalni elementi asteroida sa orbitom bliskom Zemlji 
* Asteroidi i male planete, univerzitet Harvard
* JPL podaci o asteroidu
160 Una

**160 Una** je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 81,24 km, 
a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 2,726 astronomskih jedinica (AJ).

Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 3,825 stepeni, a orbitalni period iznosi 1644,729 dana (4,503 godine). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,064. 
Apsolutna magnituda asteroida iznosi 9,08 a geometrijski albedo 0,062.

Asteroid je otkriven 20. februara 1876. godine.

## Povezano
* Asteroid
* Asteroidni pojas

## Vanjske veze

* JPL stranica za dinamiku solarnog sistema
* Orbitalni elementi asteroida sa orbitom bliskom Zemlji 
* Asteroidi i male planete, univerzitet Harvard
* JPL podaci o asteroidu
Petar Đurković

** Petar Đurković** (1908 – 1981) (ponekad imenovan i kao **Pero Đurković**) je srpski astronom, poznat po tome što je otkrio dva asteroida. Jedan od njih je dobio ime po srpskom naučniku Milutinu Milankoviću, drugi po Zvezdari, beogradskoj opštini Beograd koja je dobila naziv po zvjezdarnici (opservatoriji).

## Biografija
Petar Đurković je rođen 1908. godine u selu Donja Trnova, u sadašnjoj opštini Ugljevik, nedaleko od Bijeljine. Otac Petra Đurkovića bio je Maksim Đurković, istaknuti narodni tribun svog kraja: član Kočićeve stranke, poslanik u bosanskom saboru, član Privremenog narodnog predstavništva Kraljevstva SHS i poslanik u Narodnoj skupštini Kraljevine SHS.

Gimnaziju je završio u prvoj generaciji maturanata bijeljinske gimnazije. 1932. godine diplomirao je matematiku na Fičozofskom fakultetu Univerziteta u Beogradu.

Godine 1935, Pero Đurković i Fran Dominko (1903 – 1987) organizuju službu vremena i dužine, a iste godine Đurković određuje približno i geografsku dužinu Astronomske opservatorije u Beogradu.
U toku Drugog svjetskog rata boravi u njemačkom zarobljeništvu..
1945. godine pokrenuo je i uređivao časopis *„Astronomska i meterološka saopštenja“*. Časopis je izlazio do 1950. godine, ukupno sedam brojeva.

Đurković je jedno vrijeme uređivao i *„Publikacije Astronomske Opservatorije u Beogradu“* koje izlaze od 1947. godine.

1957. godine osniva *Grupu za dvojne zvezde*. U okviru ove grupe otkriveno je više od 200 dvojnih i mnogostrukih zvijezda.

Od 1964. do 1970. godine bio je urednik *„Bulletin de l’Observatoire astronomique de Belgrad“*, naučnog periodičnog časopisa.

U periodu od jula 1965. do 1970. godine bio je direktor Opservatorije u Beogradu.

Najzaslužniji je, uz Radovana Danića, što je Astronomsko društvo „Ruđer Bošković“ dobilo dozvolu za otvaranje Opservatorije u Despotovoj kuli na Kalemegdanu u Beogradu. Narodna opservatorija je otvorena 20. decembra 1964. godine.
Dvije godine nakon toga, do 1972. godine, bio je i predsjednik Astronomskog društva „Ruđer Bošković“.
Urednik časopisa za astronomiju i astronautiku „*Vasiona*“, koje je izdavalo Astronomsko društvo i Astronautički savez Jugoslavije, bio je u periodu od 1973. do 1974. godine .

Asteroid 1555 Dejan, koji je otkrio belgijski astronom Fernan Rigo (Fernand Rigaux) dobio je ime po Đurkovićevom sinu, inače scenaristi i režiseru Dejanu Đurkoviću.

## Otkriveni asteroidi

## Reference

## Vanjske veze
* Asteroidi otkriveni od strane srpskih astronoma.
Lazar Mamula

**Lazar Mamula** (njem.: *Lazarus Freiherr von Mamula*) (Gomirje 22. maja 1795. - Beč, Austrija, 17. januara 1878.), austrijski barun, feldzeugmeister (artiljerijski general) Vojske Austrijskog Carstva i namjesnik za Dalmaciju.

## Biografija
Barun general topništva Lazar Mamula je rođen 22. maja 1795. u Gomirju, u blizini grada Vrbovsko, u srpskoj oficirskoj obitelji. U Beču je završio inžinjerijsku vojnu akademiju, te je 1815. godine kao kadet (Kadett-Feldwebel) stupio u "Carsko-kraljevski korpus" u Beču, a kasnije u Zadru i Karlovcu. Sudjelovao je u vojnim pohodima na Padovu, Mantovu i Siciliju. Postupno je napredovao u službi sve do 1831. godine, kada mu je dodijeljen čin kapetana (Hauptmann). Od 1831. do 1839. godine, Mamula se istaknuo u utvrđivanju Splita, Visa i Hvara, te izgradnjom pograničnih utvrda u Tirolu, oko Comorna i u okolici Innsbrucka. Mamuli je 1841. godine dodijeljen čin majora, a 1848. čin pukovnika (Oberst). Ban Josip Jelačić ga je imenovao rukovoditeljem "Glavnog vojnog stožera Austrijskog Carstva" u Hrvatskoj, te je među inim branio granicu od Mađara. Pod zapovjedništvom podmaršala Franca Dalena fon Orlaburga sudjelovao je u ratu protiv Mađara, a u prosincu 1848. objedinio je "Štajersko-hrvatski vojni korpus" sa kojim se borio na području između Drave i Dunava. Spriječio je prodor Mađara u Slavoniju i Srem tako što je 1849. napredovao do Osijeka i Petrovaradina, zatvorivši obje tvrđave, a k tomu je odbio napade na Sremsku Kamenicu i Sremske Karlovce. Zbog tih je zasluga 1849. dobio Viteški križ Reda Marije Terezije i Viteški križ Leopoldova reda, te naslov baruna. Ruski car Nikolaj I ga je odlikovao Ordenom svete Ane II. reda. Od austrijskog cara Franje Josifa dobio je 1850. godine čin general-majora, a 1853. čin podmaršala (Feldmarschalleutnant). Car ga je 1857. godine imenovao zapovjednikom Dalmacije, 1859. namjesnikom za Dalmaciju, a 1865. mu je dodijelio čin artiljerijskog generala (Feldzeugmeister).

1858. godine, barun Mamula je osnovao fondaciju "Dalmatinski invalidi" sa početnim kapitalom od 20.000 fiorina. 1867. godine barun Mamula je dao izgraditi pravoslavnu Crkvu Sv. Georgija u Ogulinu. Zvona crkvi darovao je sam car Franjo Josif I, dok je ikonostas crkvi poklonio barun Mamula. Barun Mamula je umro u Beču 12. januara 1878. godine. Njegov direktni potomak je Bogdan Mamula, general i narodni heroj.

## Činovi
*  čin Kadett-feldwebel (kadet-narednik) dodijeljen 1815. godine. 
*  čin Hauptmann (kapetan) dodijeljen 1831. godine.
*  čin Major (major) dodijeljen 1841. godine.
*  čin Oberst (pukovnik) dodijeljen 1848. godine.
*  čin Generalmajor (general-major) dodijeljen 1850. godine.
*  čin Feldmarschalleutnant (podmaršal) dodijeljen 1853. godine.
*  čin Feldzeugmeister (artiljerijski general) dodijeljen 1865. godine.

## Odličja
### Austrijsko Carstvo
* Viteški križ Reda Marije Terezije (Ritter des Militär Maria Theresien Ordens) 
* Viteški križ Leopoldova reda (Ritterkreuz des Österreichisch-kaiserlicher Leopold-Orden)

### Rusko Carstvo
* Orden svete Ane II. reda (Orden Swjatoi Anny II. stepen)

## Izvori
Agostino Barbarigo

**Agostino Barbarigo** (Venecija, 1419. - Venecija, 20. septembar 1501.) bio je 74 mletački dužd koji je vladao od 30. augusta 1486. do svoje smrti - 1501.
## Biografija
*Barbarigo* se dobro izvježbavao u ratovanju borivši se protiv vojske pape Siksta IV., i on je kao i brojni njegovi predhodnici, od 1485. bio Prokurator Bazilike sv.Marka. Za dužda je izabran - 1486, naslijedivši svog brata Marca Barbarigo, kom je bio žestoki protivnik.

To je bio jedini takav slučaj u historiji - Mletačke Republike, da su za dužda neposredno birani članovi iz iste porodice.

U početku svoje vladavine žestoko je zaratio protiv Osmanlija i preoteo im Cipar 1489., što mu je bio najveći uspjeh.

Ostatak njegovog mandata obilježile su lukave političke inicijative, koje su za cilj imale da uključe Mletačku Republiku u zakulisne međunarodne političke igre i omoguće joj širenje po Apeninskom poluotoku. Ali i neki ozbiljni promašaji, kao što je bilo beskorisno slanje pomoći savezničkoj Pisi koju je opkolila firentinska vojska, i zapostavljanje Levanta u kom su Osmanlije ostvarili značajne pobjede i povratili neke posjede po istočnom Mediteranu.

Kad je umro - 1501. proširile su se optužbe da je radio brojne nezakonite radnje, pa je započela i velika istraga o njegovom radu, rezultat te istrage bio je da su njegovi nasljednici osuđeni na teške kazne.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Barbarigo, Agostino'' na portalu Treccani
Obalna sekvoja

**Obalna sekvoja** (lat. *Sequoia sempervirens*) vrsta je drveća iz porodice *Cupressaceae* (neki autori još uvijek je svrstavaju u porodicu *Taxodiaceae*, koja je međutim, znatno izmijenjena nakon novih filogenetičkih istraživanja). Jedina je živa vrsta iz roda *Sequoia*.

To je četinjača porijeklom iz Sjeverne Amerike, raste naročito u zapadnom dijelu Sjedinjenih Američkih Država.

Ime *Sequoia* također se koristi kao zajednički naziv za potporodicu *Sequoioideae* u kojem je ovaj rod klasificiran zajedno s golemim mamutovcem (lat. *Sequoiadendron giganteum* i s kineskom metasekvojom (lat. *Metasequoia glyptostoboides*).

Kora je debela do 30 cm i prilično mekana, vlaknasta jarko crveno-smeđe boje, kada je starija tamni. Korijenski sustav sastoji se od plitkog i širokog bočno korijenja. Listovi su igličasti, dugi 15-25 mm i tamnozelene boje. Češer je jajolik, dug 15 – 32&nbsp;mm. Oprašivanje se događa zimi, a češeri sazrijevaju oko 8-9 mjeseci poslije. Sjemenka je s dva krilca. Jednodomna je biljka.

Obalna sekvoja najpoznatija je zbog svoje visine i starosti. Stablo obalne sekvoje iz Nacionalnog parka Sequoia u Kaliforniji visoko je 115 m i najviše je stablo na svijetu. U istom nacionalnom parku raste i stablo obalne sekvoje opsega 7.9 metara, čime je obalna sekvoja na četvrtom mjestu liste drveća s najvećim opsegom stabala. Stablo "Posljednji monarh" koje raste u Kaliforniji ima volumen 1.203 m³, po čemu je obalna sekvoja druga vrsta drveća iza golemog mamutovca po najvećem volumenu stabla. Može doživjeti tisuću godina. Pojedina stabla tako su velika i snažna, da se kroz njih kopaju rupe, kroz koje mogu proći automobili. Deblo ima grane uglavnom sama pri vrhu.

Sadi se u u mnogim zemljama za ukrasne svrhe.

## Galerija


Datoteka:Sequoia sempervirens Armstrong2.jpg|Debla
Datoteka:Sequoia sempervirens - bark.jpg|Kora
Datoteka:Sequoia sempervirens1.jpg|Iglice
Datoteka:Sectionaltree blank.jpg|Presjek drva
File:Sequoia sempervirens MHNT.BOT.2007.52.2.jpg|Sequoia sempervirens - Museum specimen



## Povezano
* Nacionalni park Redwood

## Izvori
1643 Brown

**1643 Brown** je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,488 astronomskih jedinica (AJ).
Apsolutna magnituda asteroida je 12,8.

Asteroid je otkriven septembra 1951. godine i ime je dobio po poznatom britanskom matematičaru i astronomu Ernestu Vilijamu Braunu.
## Povezano
* Asteroid
* Asteroidni pojas

## Vanjske veze

* JPL stranica za dinamiku solarnog sistema
* Orbitalni elementi asteroida sa orbitom bliskom Zemlji 
* Asteroidi i male planete, univerzitet Harvard
* JPL podaci o asteroidu
Leonardo Loredan

**Leonardo Loredan** (Venecija, 1436. - Venecija, 21. jun 1521.) bio je član mletačke plemićke obitelji Loredan i 75. mletački dužd koji je vladao od 2. oktobra 1501. do svoje smrti 1521.
## Biografija
*Loredan* je prije nego što je izabran za dužda, obavljao razne administrative poslove za republiku. I on je kao i brojni njegovi predhodnici, od 1492. bio Prokurator Bazilike sv.Marka, položaj koji je bio odskočna daska za poziciju dužda. Za dužda je izabran - 1501, naslijedivši Agostina Barbariga i njegov rat sa Osmanlijama, pa mu je prva stvar bila da zaključi mir sa njima.

Zatim se okrenuo širenju po Apeninskom poluotoku, pa je u vrijeme pontifikata Aleksandra VI. - 1503. zauzeo je papinske gradove Faenzu i Rimini. Ali je slijedeći papa Julije II. organizirao protiv Mletačke Republike, 1508. - Cambrajsku ligu i krenuo ga kazniti. 
Nakon što je mletačka vojska 14. maja 1509. poražena u Bitci kod Agnadella bio je prisiljen potpisati mir - 1510. i odreći se osvojenih gradove.

Ipak mu je savezništvo sa francuskim kraljevima Lujem XII i Françoisom I omogućilo da 1517. zauzme Veronu.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Loredàn, Leonardo'' na portalu Treccani
Mirko Marjanović

**Mirko Marjanović** (Knin 27. jul 1937. - Beograd, 21. februar 2006) je bivši predsednik Vlade Srbije i visoki funkcioner Socijalističke partije Srbije.

## Biografija

Marjanović je rođen 27. jula 1937. godine u Kninu (Hrvatska), gde je završio gimnaziju. Počeo je da studira Muzičku akademiju u Zagrebu, ali je promenio preokupaciju i studirao ekonomiju na Ekonomskom fakultetu u Beogradu, gde je diplomirao 1960. Radio je u preduzeću Tvik u Kninu, Rudarsko-metalurškom kombinatu Zenica, a zatim u Progresu, gde je od 1979. bio generalni direktor spoljnotrgovinskog preduzeća.

Veruje se da je bio u veoma dobrim odnosima s ruskom političarima od brežnjevljevske do jeljcinovske ere, kao i sa biznismenima koji su iz tih režima proizlazili. Sa ruskim Gaspromom osnovao je mešovitu firmu Progresgas-trejding. Funkciju direktora, odnosno predsednika Upravnog odbora Progresa zadržao je i dok je bio predsednik vlade.

Za predsednika Vlade Srbije biran je dva puta - prvi put 18. marta 1994, a drugi put 24. marta 1998. Obe vlade su bile koalicione. U jednoj je participirala Nova demokratija Dušana Mihajlovića, a u drugoj Srpska radikalna stranka Vojislava Šešelja i JUL Mirjane Marković u okviru Leve koalicije. Podneo je ostavku na funkciju predsednika Vlade Srbije 21. oktobra 2000, nakon što su SPS-DOS-SPO postigli dogovor o formiranju prelazne republičke vlade do prevremenih republičkih izbora krajem te godine. Sve ukupno, to je jedan od najdužih premijerskih mandata u Srbiji. Njegov mandat padao je u vreme dva rata (bosanskog i kosovskog) tokom raspada Jugoslavije, kao i u vreme hrvatske Oluje kada se u Srbiju iselilo celokupno stanovništvo Krajine i njegovog rodnog grada Knina. Slobodan Milošević je Marjanovića 23. decembra 2001. iz zatvorske ćelije u Hagu ovlastio da ga u odsustvu zastupa na funkciju predsednika Socijalističke partije, što je Marjanović činio do avgusta 2002, kada je razrešen te dužnosti.
Bio je jedno vreme predsednik FK Partizana.
Nova vlast podnosila je krivične prijave protiv njega, ali one nisu imale sudski epilog.

Autor je knjige „U raljama dosovske demokratije“.

Umro je na Vojnomedicinskoj akademiji u Beogradu u utorak 21. februara 2006, u 69. godini života.