open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Emanuel Leutze

**Emanuel Leutze** (Schwäbisch Gmünd, 24. maja 1816. – Washington, 18. jula 1868.), američki je slikar njemačkoga porijekla. Autor mnogih historijskih slika (*[[George Washington]] prelazi rijeku [[Delaware]]*) i portreta. Freskama je oslikao dvorane u Capitolu.

## Život i djelo

Leutze je kao dječak došao u Sjedinjene Američke Države 1825. god., a studirao je slikarstvo u Philadelphiji. U dobi od 25 godina privremeno se vratio u Njemačku na studij kod Carla Friedricha Lessinga na Umjetničkoj akademiji u Düsseldorfu. Leutze tada studira i historiju umjetnosti u Düsseldorfskoj školi. Njegova najpoznatija slika Washington prelazi rijeku Delaware (1851.) datira iz tog vremena i sadrži impresije o krajoliku rijeke Rajne kod Kaiserwertha. Druga verzija ove slike sada je u posjedu Metropolitan muzeja u New York-u, a prva je izgorjela tokom Drugog svjetskog rata u Kunsthalle-u u Bremenu.
Leutze je bio dugogodišnji predsjednik Udruge Düsseldorfskih umjetnika koja je 1848. dovela je do osnivanja društva likovnih umjetnika *Malkasten* („kutija sa slikarskim bojama”), a 1856. godine na stvaranje *Deutschen Kunstgenossenschaft*-a („njemačke umjetničke zadruge“). God. 1842. odselio se u München, a od tamo u Veneciju i Rim. God. 1845. vratio se u Düsseldorf gdje je u oktobru oženio Juliane Lottner. Njezin portret naslikao je 1846. i 1847. (*Jantarna ogrlica, Supruga s kćeri Idom*). U to vrijeme posvetio je svoje slikarstvo motivima američke historije kao što je *Kolumbo pred vijećem u Salamanci*, *Kristofor Kolumbo na vratima samostana La Nahida*, *Sir Walter Raleigh i kraljica Elizabetha u šetnji* (1845.) , T*orquemadu postavlja kralj Ferdinand*, *Veleposlanstvo Židova* (1846.), *Puritanac*, njegova kći pred slikom *Začuđujuće Gospe* (1847.) i *Washington okuplja trupe na Monmouthu* (1852.-54.).

Godine 1859. preselio se natrag u SAD gdje je bio zadužen za dekoriranje dvorane Kongresa i Senata u washingtonskom Capitolu historijskim freskama. Tu je 1861. god. naslikao i monumentalnu fresku *Westward the Course of Empire Takes Its Way*.


File:Emanuel Leutze - Westward the Course of Empire Takes Its Way - Capitol.jpg|*Zapadno kurs carstva uzima put svoj*
File:Emanuel Leutze - Westward the Course of Empire Takes Its Way - Smithsonian.jpg|*Zapadno kurs carstva uzima put svoj* (skica)
Image:BattleofMonmouth.jpg|*Washington okuplja trupe za bitku kod [[Monmouth]]a*
Image:Emanuel_Leutze_William_Morris_Hunt.jpeg|*Portret slikara [[William Morris Hunt|Williama Morrisa Hunta]]* oko 1845.
Image:Worthington_Whittredge_in_His_Tenth_Street_Studio.jpeg|*Portret slikara [[Worthington Whittredge|Worthingtona Whittredgea]]* oko 1865.


## Vanjske veze

* Leutze na MuseumSyndicate
* Emanuel Leutze
Friedrich Ludwig Jahn

**Friedrich Ludwig Jahn** (Lanz, kraj Perelberga, 11. august 1778. – Freyburg an der Unstrut, 15. oktobar 1852.), njemački pedagog i filozof.

Utemeljitelj je njemačkog sistema gimnasticiranja i gimnastičkih klubova - **[[Turnverein]]a**, zbog čega je dobio nadimak “Turnvater”. Nakon studija teologije, povijesti i filologije, učitelj je u srednjim školama u Jeni, Göttingenu i Berlinu (1809.), gdje počinje program tjelesnih aktivnosti za učenike. Izumio je vježbe na prečkama, razboju, konju i gredi koje su postale standardne u gimnastici, a 1811. osniva prvi gimnastički klub. Zbog rodoljubnih ideja i utjecaja na mladež osuđen je 1819. na dvije godine zatvora. U progonstvu je do 1825. u Kolbergu, a zatim živi povučeno. Izabran je 1848. u nacionalnoj skupštinu.

## Djela
**Bereicherung des hochdeutschen Sprachschatzes* (Leipzig, 1806), 
**Deutsches Volksthum* (Lübeck, 1810), 
**Runenblätter* (Frankfurt, 1814),
**Die Deutsche Turnkunst* (Berlin, 1816) 
**Neue Runenblätter* (Naumburg, 1828), 
**Merke zum deutschen Volksthum* (Hildburghausen, 1833), and 
**Selbstvertheidigung* (Vindication) (Leipzig, 1863). 
Potpuni spisak Jahnovih djela pojavio se u Hofu 1884.-1887. Vidi Schultheissevu biografiju (Berlin, 1894), i *Jahn als Erzieher*, Friedric (Munchen, 1895).

## Reference
Engelbrekt Engelbrektsson

**Engelbrekt Engelbrektsson** (-, oko 1390.. - pored Örebra, maj 1436.), bio je švedski nacionalni heroj vođa pobune u 15. vijeku protiv Erika Pomeranskog kralja Kalmarske unije, ujedinjenih kraljevstava Švedske, Danske i Norveške.

## Biografija

Engelbrektsson je bio sitni plemić njemačkog porijekla, vlasnik jednog manjeg rudnjika u švedskom Bergslagenu.

Kad su u ljeto 1434. rudari i seljaci iz Bergslagena digli bunu protiv ekonomski katastrofalne i 
neustavne politike apsolutistički nastrojenog Erika od Pomeranije, izabrali su Engelbrekta 
za svog vođu. Izvrsni početni uspjesi Engelbrektove pobunjeničke vojske protiv Erikovih snaga, potaknuli su i plemstvo i svećenstvo da se pridruže buni, pa je ona na taj način dobila karakter općenacionalnog revolta.

Sklopljeno primirje u novembru 1434. rezultiralo je potpisivanjem sporazuma početkom 1435. i povratak na početno stanje prije pobune - status quo. Iako je Erik od Pomeranije obećao Šveđanima da će poštivati 
njihova ustavna prava,  ubrzo je postalo jasno da je samo fingirao i postupio s lošom namjerom.

Nakon obnove neprijateljstvava u januaru 1436., Engelbrekt je ponovno stao na čelo ustanika i napao brojne kraljeve utvrde, zauzevši među prvima Stockholm.

Ali su tad izbile svađe i sukobi među švedskim plemstvom, pa je maju 1436. jedan od njih Magnus Bengtsson - 
ubio Engelbrekta Engelbrektssona.

Njegova smrt demoralizirala je ustanike, pa je Erik od Pomeranije uspio zavesti red. Ipak je tinjajuće nezadovoljstvo i uspomena na Engelbrekta, kojeg je smrt pretvorila u nacionalnog heroja, dala Šveđanima potrebnu snagu da svrgnu Erika do ljeta 1439.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Engelbrekt Engelbrektsson'' na portalu Encyclopædia Britannica
Tehnološki univerzitet u Beču

**Tehnološki univerzitet u Beču** () je jedan od najvažnijih univerziteta u Beču u Austriji. Ovaj javni univerzitet osnovan je 1815. godine kao *Imperijalni kraljevski tehnološki institut* i dana ga pohađa oko 28,000 studenata *(2013. godina)*.

## Povezano
* Lista univerziteta u Austriji

## Vanjske veze

* www.tuwien.ac.at
Istočnokorejski zaljev

**Istočnokorejski zaljev** (korejski: 동조선만) je zaljev u Sjevernoj Koreji koji je produženje Japanskog mora. Zaljev se nalazi između sjevernokorejskih provincija Južni Hamgyong i Kangwon. 

Naziv Istočnokorejski zaljev koristi se kako bi se razlikovao od poznatijeg Korejskog zaljeva, koji se još naziva i Zapadnokorejskim zaljevom.
Vrhovna narodna skupština

**Vrhovna narodna skupština** (korejski: 최고 인민 회의) je jednodomni parlament Sjeverne Koreje. Vrhovna narodna skupština broji 687 zastupnika, po jednog za svaku izbornu jedinicu, čiji mandati traju ukupno pet godina. 

Sam Ustav Sjeverne Koreje priznaje Radničku partiju kao vodeću stranku u zemlji. Radnička partija, koju trenutno vodi Kim Jong-un, vlada državom u sklopu monopolističke koalicije znane kao Demokratski front za reunifikaciju domovine, a kojoj pripadaju još i Korejska socijaldemokratska partija te stranka *[[Ch'ŏndogyo Ch'ŏngudang]]*. Izbori se održavaju svakih pet godina, a posljednji su održani 2014. godine. 

Iako je Vrhovna narodna skupština najviše zakonodavno tijelo u Sjevernoj Koreji, ona uglavnom delegira svoje ovlasti malobrojnijem i moćnijem Prezidiju, čiji se članovi biraju među skupštinskim predstavnicima.
Mayumi Tanaka

je japanska glasovna glumica iz Tokija. Podarila je glasove raznim likovima u anime serijama i filmovima: Ryuunosuke Fujinami u *[[Urusei Yatsura]]*; Koenma u *[[Yu Yu Hakusho]]*; Pazu u *[[Castle in the Sky]]*; Monkey D. Luffy u *[[One Piece]]*; Kuririn, Yajirobe i Baba Uranai u *[[Dragon Ball]]*; Kanna Kirishima u Sakura Wars;  *[[TwinBee (serija)|TwinBee]]*; *[[Fire Tripper]]*; i Mega Man u *[[Mega Man Legends]]* seriji. Nagrađena je nagradom Kazue Takahashi na 5. Seiyu nagradama.

## Izvori

## Vanjske veze
* Official agency profile 
* 
* Mayumi-Family.net
Korejski zaljev

**Korejski zaljev**, znan i kao **Zapadnokorejski zaljev** (korejski: 서조선만), je zaljev u Sjevernoj Koreji, smješten između kineske provincije Liaoning i sjevernokorejske provincije Sjeverni P’yŏngan. Korejski zaljev je sjeverno produženje Žutog mora. 

Poluotok Liaodong, čija je najjužnija točka Dalian, odvaja Korejski zaljev od Bohajskog mora, koje se nalazi sa zapadne strane poluotoka. 

Rijeka Yalu/Amnok, najduža rijeka Sjeverne Koreje, a ujedno i prirodna granica između Kine i Sjeverne Koreje, ulijeva se u Korejski zaljev između kineskog grada Dandonga i sjevernokorejskog grada Sinŭijua. 

## Povezano
* Istočnokorejski zaljev
* Geografija Kine
* Geografija Sjeverne Koreje
* Korejski poluotok

## Reference
Junko Iwao

je japanska glasovna glumica i pjevačica. Njeni najpoznatije anime serije ili filmovi su *[[Cardcaptor Sakura]]*, *[[Perfect Blue]]*, *[[Ceres, Celestial Legend]]*, *[[New Cutie Honey]]*, *[[Neon Genesis Evangelion]]*, *[[Puella Magi Madoka Magica]]* i *[[Hunter x Hunter]]*.

## Izvori

## Vanjske veze
*  
*
*
Čudovište iz Rajskog jezera

**Čudovište iz Rajskog jezera** (korejski: 천지의 괴물; japanski: チャイニーズ・ネッシー) je naziv za mitološko jezersko čudovište koje navodno obitava u Rajskom jezeru, kraterskom jezeru na vrhu planine Baekdu, na granici Kine i Sjeverne Koreje. Neki izvještaji navode kako u jezeru obitava čak i do 20 ovakvih čudovišta.

## Viđenja

Do sada je bilo nekoliko izvještaja o viđenju ili susretu s navodnim čudovištem, međutim nitko nije potvrdio njegovo postojanje. Slijedi popis zabilježenih viđenja:

*Prvo viđenje navodno se dogodilo još 1903. godine, kada je troje osoba navodno napadnuto od strane čudovišta koje je podsjećalo na govedo. Žrtve su ispalile šest metaka prema zvijeri, koja se tada povukla natrag u jezero. 
*U razdoblju od 21. do 23. kolovoza 1962., čovjek koji je koristio teleskop je navodno vidio dvoje zvijeri kako se međusobno love. Više od stotinu ljudi je potvrdilo ovu priču.
*Nedavni izvještaji donose nešto drugačiji opis zvijeri - navodno ima humanoidnu glavu te vrat duljine oko 1.5m. Dno vrata opasano je bijelim prstenom, dok je ostatak tijela gladak i sive boje.
*Godine 2007., kineski novinar Zhuo Yongsheng je rekao kako posjeduje 20-minutnu snimku šest neidentificiranih stvorenja u jezeru, snimljenu 6. rujna te godine. Nedugo zatim, poslao je fotografije provincijskoj upravu, a prema novinskom izvještaju o priči, radilo se o šest stvorenja koja su, u tri para, plivala paralelno. Druga fotografija prikazala je zvijeri nešto bliže jedna drugoj. Zhuo je kasnije izjavio da je promatrao te zvijeri, koje su ga podsjetile na tuljane, oko sat i pol vremena prije nego su oko 07:00 sati nestale.

## Popularna kultura

Američki indie bend The Mountain Goats snimio je pjesmu o čudovištu u sklopu svog albuma *[[Heretic Pride]]* iz 2008. godine.

## Povezano
**[[Tianchisaurus]]*
*Rajsko jezero
*Nessie

## Reference
Ustav Sjeverne Koreje

**Socijalistički ustav Demokratske Narodne Republike Koreje** je ustav Sjeverne Koreje, najviši zakonski propis u državi. Ustav izlaže temelje državne organizacije te funkcije vladajuće partije u odnosu na Vladu i Parlament. Aktualni ustav usvojen je 1972. godine, a mijenjan je nekoliko puta. Aktualna verzija ustava na snazi je od 2019. godine.

Ustav Sjeverne Koreje sastoji se od preambule i sedam glava, a na samom početku preambule navodi se puno ime države i njezin socijalistički karakter. Članak 12. definira Sjevernu Koreju kao "diktaturu narodne demokracije" (fraza koja je uvelike bazirana na kineskoj "narodnoj demokratskoj diktaturi") pod vodstvom Radničke partije. Ustav propisuje i temeljna građanska i ljudska prava, poput slobode izražavanja, pravo na izbore, pravo na pošteno suđenje te slobodu vjeroispovjesti. Posebno su naglašena prava svakog građana na rad, obrazovanje, hranu i zdravstvenu skrb.

Iako nominalno moderan ustav, sva navedena prava su u praksi uvelike ograničena člancima 81. (svi građanu moraju "čvrsto čuvati političko i ideološko jedinstvo i solidarnost naroda") i 82. (svi se građani moraju pridržavai "socijalističkog životnog standarda").

## Historija

Sjeverna Koreja je službeno imala dva ustava, s tim da je ovaj potonji, usvojen 1972. godine, nekoliko puta mijenjan te je na snazi izmijenjni ustav iz 2013. godine. Situacija izgleda ovako:

#**[[Ustav Sjeverne Koreje (1948)|Narodni ustav]]** iz **[[1948.]]** godine donesen je po uzoru na sovjetski ustav iz 1936. godine, koji je bio uzor mnogim socijalističkim ustavima. Ustav je usvojila Vrhovna narodna skupština, a njegov tekst su uređivali Josif Staljin i Terentij Štikov. Ustav je ukinut 1972. godine.
#***[[Juche]]'' ustav''' iz '''[[1972.]]''' godine bio je posljedica nužnosti adaptiranja promjenama u suvremenom svijestu. Ovaj je ustav dokinuo raniji iz [[1948.]] godine i uveo brojne promjene na političkoj sceni Sjeverne Koreje, najznačajnija među kojima je bilo uvođenje institucije [[Predsjednik Sjeverne Koreje|predsjednika]] s izrazito velikim ovlastima, a koja je pripala [[Kim Il-sung]]u. Ustav je mijenjan ukupno četiri puta:
##'''Kim Il-sungov ustav''' iz '''[[1998.]]''' godine proglasio je Kima, koji je bio mrtav od [[1994.]] godine, [[Vječni predsjednik republike|Vječnim predsjednikom]].
##***Songun* ustav*' iz **[[2009.]]** godine uveo je šest novih članaka i izbacio riječ "komunizam" iz članaka 29. i 40.
##**Kim Il-sung-Kim Jong-ilov ustav** iz **[[2012.]]** godine uskladio je tekst ustava nakon smrti Kim Jong-ila. 
##**Aktualni ustav** iz **[[2019.]]** godine usvojen je tokom ljeta te godine, kao šesta modifikacija ustava iz 1972. godine. Postoji mogućnost da se radi i o potpuno novom ustavu, međutim izvori još uvijek ne daju jasan odgovor na to pitanje.

## Reference

## Vanjske veze
*Text of the 2009 Constitution
*The Constitution  at Naenara
*The 2013 Constitution (PDF)  at Naenara
The Sorcerer's Apprentice (film, 1955)

***The Sorcerer's Apprentice*** () je američko-zapadnonjemački kratki baletni film snimljen 1955. u režiji Michaela Powella. Predstavlja filmsku adaptaciju istoimenog baleta Waltera Brauenfelsa, inspiriranog istoimenom pjesmom Johanna Wolfganga Goethea. Originalno je zamišljen kao projekt za TV-stanicu Norddeutscher Rundfunk (NDR), odnosno balet koji je izvodio ansambl Frankfurtske opere na čelu sa bugarskom balerinom Soniom Arovom kao glavnom plesačicom. Powell je film režirao kao uslugu svom prijatelju i dugogodišnejm suradniku, njemačkom scenografu Heinu Heckrothu. Smatra se prvim baletnim filmom snimljenom u tehnici Cinemascopea. Danas je sačuvano samo 13 od originalnih 30 minuta.

## Reference

## Vanjske veze
*
Univerzitet u Trnavi

**Univerzitet u Trnavi** (; ; ; ; ) je slovačka visokoobrazovna institucija sa sjedištem u Trnavi. Istorija visokog obrazovanja u gradu započela je još 1635. sa osnivanjem isusovačke škole, ali je suvremeni univerzitet osnovan tek 1992. godine.

## Reference

## Vanjske veze

*  www.truni.sk
Otmica Heinricha Kreipea

**Otmica generala Kreipea** se dogodila u za vrijeme proljeće 1944. godine na Kreti u vrijeme kada je taj otok bio pod njemačkom okupacijom u Drugom svjetskom ratu. 26. aprila 1944. godine je general-major Heinrich Kreipe, zapovjednik 22. zračno-desantne divizije koja je bila dio otočko garnizona, zarobljen od strane grupe agenata britanske Uprave za specijalne operacije na čelu sa majorom Patrickom Leighom Fermorom; SOE-ini agenti prerušeni u njemačke vojne policajce su zaustavili generalov službeni automobil, ubili njegovog vozača te generala poveli sa sobom i skrivali na otoku mjesec dana prije nego što ih je pokupila britanska motorna topovnjača i odvela u Egipat. Akcija, koja se smatra jednom od najodvažnijih i najspektakularnijih operacije takve vrste u cijelom ratu, je iskorištena u propagandne svrhe, pa se tvrdilo kako Kreipe nije zarobljen nego je prebjegao Saveznicima; Kreipe je, zapravo, završio kao ratni zarobljenik.

Akciju je godine 1950. jedan od njenih učesnika, kapetan William Stanley Moss, opisao u knjizi *[[Ill Met by Moonlight (knjiga)|Ill Met by Moonlight]]*, koja je sedam godina kasnije adaptirana u istoimeni film u režiji tandema Powell i Pressburger.

## Literatura
* 
* 

## Vanjske veze
*
Univerzitet Johanna Keplera u Linzu

**Univerzitet Johanna Keplera u Linzu** (; ) je javni univerzitet u Linzu, glavnom gradu austrijske savezne zemlje Gornje Austrije.

## Izvori

## Povezano
*Lista univerziteta u Austriji

## Vanjske veze
*www.jku.at
Heinrich Kreipe

**Heinrich Kreipe** (5. jun 1895 - 14. jun 1976) bio je njemački profesionalni oficir, čija je karijera svoj vrhunac imala u Drugom svjetskom ratu, kada je postavljen za zapovjednika 22. zračno-desantne divizije na okupiranoj Kreti. Tamo je u proljeće 1944. otet od strane operativaca britanske SOE i pripadnika lokalnog pokreta otpora te doveden u Egipat u operaciji koja se smatra jednom od najspektakularnijih i najodvažnijih akcija tog tipa u cijelom ratu. Kreipe je sljedećih nekoliko godina proveo u zarobljeništvu, a nekoliko godina pred smrt se sa svojim otmičarima sreo u grčkoj TV-emisiji.

Akcija je godine 1957. rekonsturirana u filmu ''Ill Met by Moonlight gdje je njegov lik tumačio Marius Goring.

## Izvori

## Vanjske veze
* Site on the abduction events
* War Prison Profile 
* Historic.de - Biography and Pictures
Visoka škola u Vorarlbergu

**Visoka škola u Vorarlbergu** () je jedina institucija koja bruža visoko obrazovanje u austrijskoj saveznoj zemlji Vorarlberg.

## Izvori

## Povezano
*Lista univerziteta u Austriji

## Vanjske veze
*www.fhv.at
W. Stanley Moss

**Ivan William Stanley "Billy" Moss** MC (15. jun 1921 -  9. august 1965), bio je britanski pustolov, književnik i novinar, koji je tokom Drugog svjetskog rata služio u Upravi za specijalne operacije (SOE). Godine 1944. je kao njen operativac sudjelovao u otmici generala Heinricha Kreipea, zapovjednika njemačke 22. zračno-desantne divizije na okupiranoj Kreti, jednoj od najspektakularnijih akcija tog tipa u cijelom ratu. Nju je nakon rata opisao u knjizi *[[Ill Met by Moonlight (knjiga)|Ill Met by Moonlight]]*, koja je 1957. adaptirana u istoimeni film; u njemu je njegov lik tumačio David Oxley.

Moss se tokom rata oženio za poljsku plemkinju Zofiju Tarnowsku, sa kojom se upoznao tokom obuke za agente SOE, i sa kojom je imao troje djece.

## Djela

### Knjige
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Kratke priče
* "The Zombie of Alto Parana" *London Mystery Magazine #6* (1950)
* "I Hate Violence" *London Mystery Magazine #10* (1951)
* "Body in the Wine" *London Mystery Magazine* (1952)
* "Carriage for One" *London Mystery Magazine #15* (1952)
* "The High Toby" *London Mystery Magazine #16* (1952)
* "The High Toby" (Part III) *London Mystery Magazine #18* (1953)

### TV-drame
* *Assignment Foreign Legion - The Thin Line* - prikazan1 19. decembra 1956. u UK i 3. decembra 1957. u SASD

## Izvori
**Bilješke**

**Literatura**
*Ogden, Alan *Billy Moss: Soldier, Writer, Traveller - A Brief Life* (Bene Factum Publishing,  2014, Afterword, *A War of Shadows*)
*Davis, Wes *The Ariadne Objective* (2014, Random House)

## Vanjske veze
* 
* 
* 
*
Patrick Leigh Fermor

**Sir Patrick Michael Leigh Fermor**, DSO, OBE (11. februar 1915 – 10. jun 2011), poznat i kao ** Paddy Fermor**, bio je britanski književnik, učenjak i publicist, poznat po popularnim knjigama putopisa. Tokom Drugog svjetskog rata je služio kao agent Uprave za specijalne operacije (SOE) te sudjelovao u nizu akcija protiv Sila Osovine u okupiranoj Grčkoj, a među kojom se najviše ističe otmica generala Kreipea na Kreti u proljeće 1944. godine.

O otmici je 1957. godine snimljen film *[[Ill Met by Moonlight]]* gdje je njegov lik tumačio Dirk Bogarde.

## Literatura
* Cooper, Artemis *Patrick Leigh Fermor: An Adventure* (John Murray, 2012; *[[New York Review of Books]]*, 2013)
* Payás, Dolores ''Drink Time! (In the Company (En Compañía con) of Patrick Leigh Fermor)'' (Acantilado, 2013; Bene Factum Publishing 2014) 
* 

## Vanjske veze

*Andy Walker, Patrick Leigh Fermor: Crossing Europe and kidnapping a German general BBC 9 October 2014
* Faces of the Week: hear Leigh Fermor's voice there
* Long Distance Paths E6, E8 and E3 trace similar routes across Europe
* Official site of the documentary film ''The 11th Day'' which contains an extensive interview with Sir Patrick Leigh Fermor, and documents the Battle of Trahili, filmed in 2003. 
* 
* Fermor's obituary in the Daily Mail: "The Lionheart who stole a Nazi – and the heart of every woman"
* Profile in the ''New Yorker'' by Anthony Lane; published 22 May 2006
Ill Met by Moonlight (knjiga)

***Ill Met by Moonlight*** () je knjiga britanskog publicista W. Stanleya Mossa objavljena 1950. godine. U njoj je Moss opisao otmicu njemačkog generala Heinricha Kreipea, koju je nekoliko godina ranije, u Drugom svjetskom ratu izveo kao agent Uprave za specijalne operacije (SOE) na okupiranoj Kreti. Moss je rukopis, temeljen na dnevniku koga je bio vodio za vrijeme boravka na Kreti, napisao još 1945. godine, ali je trebalo proći neko vrijeme prije nego što podaci koje je Moss objavio izgube službenu oznaku tajnosti.

Mossova je knjiga nekoliko godina kasnije adaptirana u istoimeni film, u kome je Mossov lik tumačio David Oxley.

## Reference
Ill Met by Moonlight

***Ill Met by Moonlight*** (), također poznat i pod naslovom ***Night Ambush*** () je britanski crno-bijeli ratni film snimljen 1955. godine u režiji Michaela Powella i Emerica Pressburgera, poznat kao posljednji koji su službeno napravili kao tandem kroz produkcijsku kompaniju "The Archers". Radnja se temelji na stvarnim događajima koji su se zbili za vrijeme Drugom svjetskom ratu na Kreti, odnosno na istoimenoj knjizi britanskog tajnog operativca W. Stanleya Mossa. Protagonist, čiji lik tumači Dirk Bogarde, je Patrick Leigh Fermor, je vođa agenata Uprave za specijalne operacije (SOE) koji odlaze na Kretu pod njemačkom okupacijom sa zadatkom da otme njemačkog generala Heinricha Kreipea (čiji lik tumači Marius Goring).

## Uloge
*Dirk Bogarde ... Major Patrick "Paddy" Leigh Fermor aka "Philedem"
*Marius Goring ... General-major Heinrich Kreipe
*David Oxley ... Kapetan W. Stanley "Billy" Moss, M.C.
*Dimitri Andreas ... Niko Soldan Emeris
*Cyril Cusack ... Kapetan Sandy Rendel
*Laurence Payne ... Manoli
*Wolfe Morris ... George
*Michael Gough ... Andoni Zoidakis
*John Cairney ... Elias
*Rowland Bartrop ... Micky Akoumianakis
*Brian Worth ... Stratis Saviolkis
*Paul Stassino ... Yanni Katsias
*Adeeb Assaly ... Zahari

U filmu se u malim ulogama, nanavedeni na špici, pojavlju  Christopher Lee (kao njemački oficir u zubarskoj ordinaciji) i  David McCallum (kao britanski mornar koji kupi članove tima).

## Izvori
;Bilješke

;Literatura
* Christie, Ian. *Arrows of Desire: the films of [[Michael Powell]] and [[Emeric Pressburger]]*. London: Faber & Faber, 1994. . 163pp (illus. filmog. bibliog. index).
* Fermor, Patrick Leigh. *Words of Mercury*. John Murray, 2004. .
* Moss, W. Stanley. *Ill Met by Moonlight*. London: Harrap, 1950. .
* Moss, W. Stanley. *A War of Shadows*. London: T.V. Boardman, 1952. OCLC: 2057976. 240pp (illus. 21&nbsp;cm). http://www.worldcat.org/oclc/2057976?tab=details
* Powell, Michael. *A Life in Movies: An Autobiography*. London: Heinemann, 1986. .
* Powell, Michael. *Million Dollar Movie*. London: Heinemann, 1992. .

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* 
* 
* Reviews and articles at the Powell & Pressburger Review Pages
* . Full synopsis and film stills (and clips viewable from UK libraries).
The Queen's Guards

***The Queen's Guards*** () je britanski igrani film snimljen 1961. godine u režiji Michaela Powella. Po žanru je drama, a protagonist, čiji lik tumači Daniel, je John Fellowes, mladi oficir britanskih elitnih Gardijskih grenadira koji se sprema za ceremoniju Pozdrav bojama. Radnja kroz flashbackove prati njegovu karijeru, koja uključuje borbu protiv pobunjenika u neimenovanoj zemlji na Bliskom istoku, ali i odnos sa obogaljenim ocem (čiji lik tumači Raymond Massey, koji je u stvarnom životu bio otac Daniela Masseya) koji je i sam bio gardijski oficir. *The Queen's Guards* je Powell snimio nakon svog kontroverznog filma *[[Peeping Tom (
film, 1960)|Peeping Tom]]*, ali prije njegove premijere, te je tako izbjegao negativni publicitet. Uspkros toga, recenzije za *The Queen's Guards* nisu bile blagonaklone. Powellu je to bio posljednji film snimljen u rodnoj Britaniji.

## Uloge
*Daniel Massey ... John Fellowes
*Robert Stephens ... Henry Wynne-Walton
*Raymond Massey ... Kap. Fellowes
*Ursula Jeans ... Mrs. Fellowes
*Judith Stott ... Ruth Dobbie
*Elizabeth Shepherd ... Susan
*Duncan Lamont ... Wilkes
*Peter Myers ... Gordon Davidson
*Ian Hunter ... Mr. George Dobbie
*Jess Conrad ... Dankworth

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
* ''The Queen's Guards'' reviews and articles at the Powell & Pressburger Pages
Ivan Argunov

**Ivan Petrovič Argunov** (; Sankt Peterburg, Ruska Imperija 1729. – Moskva 1802.) je bio ruski slikar, istaknuti portretist svog vremena i začetnik realističkog portreta.

Rođen u porodici kmetova grofa A. M. Čerkaskog, a kasnije prelazi kod grofa Petra Borisovič Šeremetjeva kao „miraz“ njegove supruge Varvara. Odrastao u porodici ujaka, S. M. Argunova.

Od 1746. do 1949., učio je portretno slikarstvo kod nemačkog slikara Georga Hristofera Grota, koji je u to vreme radio kod ruske imperatorke Jelisavete I Petrovne. Njegovi prvi radovi bile su ikone za crkvu Jekaterininog dvorca u Carskom Selu (1753.) i za Novi Jerusalimski manastir (1749). Pored Grota, Ivan Argunov je takođe učio i od svojih rođaka Fjodora Leontieviča Argunova i Fjodora Semjenoviča Argunova, slikara koji su radili u Sankt-Peterburgu na ukrašavanju carske rezidencije.

I sam je postao profesor umetnosti, a među njegovim učenicima bili su Anton Losenko, Fjodor Rokotov, Kiril Golovačevski i Ivan Sablukov - sva četiri budući profesori Carske akademije umetnosti.

Argunov je imao tri sina. Nikolaj i Jakov su takođe bili slikari, a Pavle je postao arhitekta.

## Galerija

Image:ArgunovIP PtELobanovRostGRM.jpg|*Portret princeze Jekaterine Aleksandrovne Lobanove-Rostovske* (1754)
Image:K.A.Khripunov by I.Argunov (1757, Ostankino).jpg|*Portret K.A. Hripunova* (1757)
Image:P.B.Sheremetev by I.Argunov (1760, Ostankino).jpg|Portret P. B. Šeremetjeva (umetnikov vlasnik), 1760
Image:Varvara Petr. Sheremeteva by I.Argunov (before 1768, Kuskovo).jpg|Portret kontese Varvare Šeremetjev, kćerke umetnikovg vlasnika (
Image:Grand Duchess Catherine Alexeevna by I.P. Argunov after Rotari (1762, Kuskovo museum).jpg|Portret Velike knjeginje Jekaterine Aleksejevne (1762)
Image:Annushka by I.Argunov (1767, Kuskovo).jpg|*Portret Anjuške mlade [[Kalmici|Kamilke]]* (1767)
Image:Varvara Petr. Sheremeteva by I.Argunov (before 1768, Kuskovo).jpg|Portret kontese Varvare Šeremetjev, kćerke umetnikovg vlasnika (1768)
Image:Ivan Argunov - Портрет неизвестной в русском костюме - Google Art Project.jpg|*Potret nepoznate devojke* (1784)


## Literatura
* Opća enciklopedija Jugoslavije, JLZ Zagreb 1997. tom 1 str. 236.
Navojno vreteno

**Navojno vreteno** (u strojarstvu često se naziva samo **vreteno**) je strojni dio u obliku izduženoga vijka, koji zajedno s pridruženim dijelovima pretvara vrtnju (rotacijsko gibanje) u pravocrtno gibanje (translacija). Pri radu vreteno se vrti, a pripadno se tijelo s unutarnjim navojem (na primjer suport tokarilice ili tlačna ploča preše) pomiče duž vretena (ravnocrtno translatira). Ponegdje tijelo s unutarnjim navojem miruje, a vreteno izvodi translaciju i rotaciju istodobno. Vretena se najčešće izvode s trapeznim, pilastim ili pravokutnim profilom navoja, koji imaju veće uspone, jače su opteretivi, pa prenose i veće aksijalne sile. 

Budući da oštri navoji imaju premale uspone, vijci za pokretanje najčešće dobivaju trapezni navoj (prema DIN 103). Plosnati navoji rade doduše s manje trenja, ali se teže izrađuju. Za plosnati navoj nema standarda i jedva se još upotrebljava. Za primanje jednostranih tlačnih sila naročito su prikladni pilasti navoji (prema DIN 513). Njihovi bokovi, koji leže gotovo okomito na smjer pritiska (tlaka), bolje primaju uzdužne sile nego šiljasti navoji. Brže uzdužno gibanje vretena možemo postići viševojnim vretenima, kod kojih se oko jezgre ovija više navoja jedan uz drugi. Dobre uvjete klizanja na bokovima stvaraju matice od bronce (pogotova aluminijska bronca prema DIN 1714), kositrena bronca prema DIN 1705 i DIN 1716, te crveni lijev prema DIN 1705 ili sivi lijev kod kaljenih čeličnih vretena. 

## Slike

## Izvori
Konstantin Vasiljev

**Konstantin Aleksejevič Vasiljev** (; Majkop, Krasnodarska Pokrajina, 3. septembar 1942 — Vasiljevo, Zelenodoljsk, Tatarska ASSR, 29. oktobar 1976) je bio ruski slikar poznat po svojim slikama inspirisanim motivima ruskih bajki, slovenske religije i germanske mitologije.

## Biografija
Rođen je u Majkopu za vreme okupacije od strane Trećeg rajha. Posle rata, sa porodicom se 1949. godine seli u selo Vasiljevo kod Kazanja. Od 1957. do 1961. pohađa Kazanjsku likovnu školu. Tokom srednje škole radi kao učitelj crtanja i slikanja i kao grafički dizajner. Umetničko nasleđe Vasiljeva je opsežno: crteži, slike, grafike, skice za ikonopis crkve u Omsku.

Učesnik je republičke izložbe „Umetnici satiričari Kazanja“ (), održanoj u Moskvi 1963. godine, kao i izložbi u Zelenodoljsku i Kazanju od 1968. do 1976. godine.

Prema zvaničnoj verziji Konstantin Vasiljev je poginuo 29. oktobra 1976. godine kada ga je na železničkom prelazu udario voz. Porodica i prijatelji nisu prihvatili ovo objašnjenje zbog mnogih nerazjašnjenih okolnosti u vezi ove tragedije. Konstantin Vasiljev je sahranjen u Vasiljevu, u brezovoj šumi koju je mnogo voleo.

Tokom osamdesetih godina XX veka održan je čitav niz izložbi slika K. Vasiljeva u mnogim gradovima Rusije, ali i u Bugarskoj, Jugoslaviji i Španiji. Tokom 1996. godine u čast obeležavanja 20 godina od smrti slikara otvoreni su Memorijalni muzej u Vasiljevu, galerija slika u Kazanju, a 1998. godine i Muzej Konstantina Vasiljeva () u Moskvi. Posthumno je nagrađen nagradom Tatarstana za ciklus slika o Drugom svetskom ratu 1998. godine.

Po slikaru je nazvana mala planeta 3930 Vasiljev, koju je 1982. godine otkrila sovjetski astronom Ljudmila Žuravljova.

## Stil
U ranoj fazi bio je pod uticajem slikara kao što su Pablo Pikaso, Henri Mur i Salvador Dali, ali kasnije, krajem šezdesetih, prevazilazi apstrakciju i nadrealizam, vraćajući se realizmu i formirajući osobeni *vasiljevski* stil. Često se izražavao kroz slike pejzaža, posvećujući veliku pažnju detaljima.
Vasiljev nalazi inspiraciju u narodnom predanju: ruskim bajkama i legendama, irskim i skandinavskim sagama i edama. Osim mitološkim temema Vasiljev se bavi i temom ruskih heroja Drugog svetskog rata.

## Radovi
* „Svetovid“
* „Odin“
* „Valkira nad poginulim vojnikom“
* „Dostojevski, Fjodor Mihajlovič“
* „Maršal Žukov“ (1974)
* „Čovek sa sokolom“ (1976)
* „Rusalka“
* „Šumska gotika“
* „Aljoša Popovič i lepa devica“
* „Knez Igor“

## Reference

## Literatura
* 

## Vanjske veze
* Varvarskaя galereя / Vasilьev Konstantin Alekseevič (1942—1976)  
* http://www.goldenmuseum.com/ 
* http://bibliotekar.ru/Kvasiliev/index.htm
* http://www.trinitas.ru/rus/doc/0232/004a/02321061.htm
* http://www.rus-sky.com/vasilyev/
Herzog Blaubarts Burg

***Herzog Blaubarts Burg*** () je zapadnonjemački televizijski film snimljen 1963. u režiji Michaela Powella. Predstavlja ekranizaciju *[[Zamak Plavobradog]]*, opere mađarskog kompozitora Bele Bartoka, a koja se temeljila na francuskoj legendi o Plavobradom, plemiću koji je ubio svojih sedam supruga. Film, u kome je Plavobradog tumačio Norman Foster, a njegovu suprugu Judith Ana Raquel Satre, Powell je snimio po narudžbi TV-stanice Süddeutscher Rundfunk. Opera koja se dotada gotovo nikada nije izvodila, jer se u njoj gotovo ništa ne događa, u Powellovoj je verziji iskorištena za stvaranje gotičke atmosfere, odnosno scena koje su bile inspirirane na klasicima njemačkog filmskog ekspresionizma. Powell je film snimio u Zapadnoj Njemačkoj, s obzirom da je iz rodne Britanije bio *de facto* prognan zbog skandala izazvanog njegovim kontroverznim filmom *[[Peeping Tom (film, 1960)|Peeping Tom]]*. Film nakon TV-premijere zbog neriješenih pravnih pitanja decenijama nije bio dostupan javnosti, te je u Britaniji prikazan tek 1978. godine.

## Reference

## Vanjske veze
* 
* ''Herzog Blaubarts Burg'' reviews and articles at the Powell & Pressburger Pages
Diriliş: Ertuğrul

**Diriliş: Ertuğrul** () turska je televizijska serija koja se emituje ne turskom kanalu TRT 1 i još uvek traje. Kreatori serije su Mehmet Bozdag i Kemal Tekden.

## Sinopsis
Priča se radi o Ertugrulu, ocu Osmana I, njegov dolazak na vlast pleme Kajia, ali i o ljubavi između njega i Halime. Radi se o 13. veku u vreme kada su se Pleme Kaji morali preseliti na drugo mesto, međutim Sulejman Šah poglavica plemena biva oboleo, pa zato vođstvo i staloženje daje dvom mlađem sinu Ertugrulu, stariji ljut zbog toga pokušaće na nekoliko načina da ubije Ertugrula.

## Uloge

## Vanjske veze
* '''Diriliş: Ertuğrul''' at Facebook
* '''Diriliş: Ertuğrul''' at Twitter
* '''Diriliş: Ertuğrul''' at Instagram
*
Kayı (pleme)

**Pleme Kaji** () su turkijsko pleme čiji su potomci današnji Turci iz Turske, kao i njihovi izdanci u Makedoniji, Kosovu, Grčkoj i Cipru. Nastali su izdvajanjem jednog dijela Turaka pod vodstvom poglavice Osmana (عثمان بن أرطغرل) od šire zajednice Oguza. Qayi čine jezgru turskog naroda koji će po Osmanu biti prozvani Osmanlijama ili Otomanskim Turcima (vidi).

Do migracije Kaja doći će nakon što Mongoli od 1206-1209 poharaju sjevernu Perziju i potakoše Ertuğrula da krene sredinom 13. stoljeća na zapad, sa snogom oko kojih '400 šatora'. Kaji su se nastanili na sjeverozapadu seldžučke države gdje se 1258. u gradu Sögüt rodio Osman, sin Ertuğrulov (أرطغرل; 1258-1326), koji 1299. uzima titulu sultana. Ovo ratoborno pleme do 1358. postalo je toliko moćno da su uspjeli ujediniti malene turske državice i započeti osvajanje Europe. Najpoznatiji su im vladari bili Osman I (1299-1326) i Orhan I (1326-1359) -Grad Söğüt u provinciji Bilecik smatra se kolijevkom otomanskog carstva (Devlet-i Âliye-yi Osmâniyye; دولت عالیه عثمانیه) odakle su Osman i njegovi ghazi krenuti u daljnja osvajanja u kojima su pale bizantske utvrde Bursa, Nikomedija (Nicomedia, Izmit) i Niceja (Nicaea). Turska vlast van Anatolije osjetit će se još 600 godina. Kako su turkijska plemena često imenovana po svojim vođama (kao na pr. Seldžuci po Seldžuku), tako će se i Osmanovi ghazi, koji su sebe nazivali Kajima, ubuduće zvati Osmanli, ili kako su ih pogrešno prozvali Otomanskim Turcima.

## Povezano
*Söğüt
*Seldžuci
*Oguzi
*Turci
*Turkijski narodi

## Vanjske veze
*Bilecik, the cradle of the Ottoman Empire 
*Origins of the Ottomans
Deveti val

***Deveti val*** (, *Dyevyatiy val*) je ulje na platnu rusko-armenskog slikara morskih pejzaža Ivana Ajvazovskog iz 1850. Smatra se njegovin najboljim umjetničkim djelom.

Naslov se odnosi na pomorsko vjerovanje da valovi postaju postepeno sve veći i veći do najvećeg, devetog (ili desetog) vala, nakon kojeg serija počinje ispočetka.

Slika prikazuje more nakon noćne oluje i ljude koje riskiraju utapanje, te se pokušavaju spasiti hvatajući se na plutajuće delove potonulog broda. Tonovi na slici su topli, tako da more ne deluje tako preteće dajući nadu da će brodolomci preživeti.

## Reference
Pozdrav bojama

**Pozdrav bojama** () je svečanost koje izvode pukovi britanske vojske i vojski Komonvelta. Ona je tradicija britanskih pešadijskih pukova još od 17. veka, iako njeni koreni idu unazad mnogo dalje. Ceremonija potiče od priprema za rat, kada su sve zastave širene na jednom mestu i pokazivane vojnicima kako bi ih prepoznali u metežu tokom sukoba. Na ratištima su se pukovske boje ili zastave, koristile kao mesto okupljanja vojnika. Shodno tome, zastavnici pukova bi polako marširali sa svojim bojama između redova vojnika kako bi omogućili vojnicima da prepoznaju boje svojih pukova.

Od 1748. na svečanosti Pozdrav bojama se takođe obeležava zvanični rođendan britanskog suverena. Svečanost se održava jednom godišnje u Londonu u jednoj suboti u junu na Gardijskom konjičkom manježu u parku svetog Džejmsa. Takođe se poklapa se sa objavljivanjem spiska rođendanskih počasti. Među publikom su se nalazi britanska kraljevska porodica, pozvani gosti, osobe sa propusnicama i šira javnost. Ovu živopisnu svečanost, takođe poznati i kao parada za kraljičin rođendan, uživo prenosi BBC.

Kraljica putuje niz Mel od Bakingemske palate u kraljevskoj povorci, a suverena prati konjica (konjičke jedinice ili konjička garda). Nakon što joj salutiraju, ona pregleda svoje trupe iz Domaće divizije, pešadijske i konjičke garde i Kraljevih trupa konjičke artiljerije. Svake godine se bira jedan pešadijski puk da paradira sa svojim bojama između redova gardista. Zatim cela Domaćinska divizija maršira pored kraljice i salutira joj. Ako paradiraju sa svojim topovima, Kraljeve trupe imaju prednost nad konjičkim jedinicama koje prolaze marširajući i kasom.

Muzika obezbeđu prikipljeni bednovi pešadijskih i konjičkih gardista, zajedno sa Korpusom dobošara i povremeno sa frulašima i ukupno se tu nalazi oko 400 muzičara.

Vrativši se u Bakingemsku palatu, kraljica gleda dalje paradni marš van kapija. Nakon plotuna iz 41 topa koje ispale Kraljeve trupe u Grin parku, kraljica vodi kraljevsku porodicu na balkon palate da posmatraju preletanje aviona Kraljevskog ratnog vazduhoplovstva.
Bjelbo (dinastija)

**Bjelbo** (švedski: *Bjälboätten*) je ime švedske kraljevske dinastije, koja je tokom 
srednjeg vijeka Švedskoj dala nekoliko kraljeva i biskupa, Norveškoj tri kralja i Danskoj - jednog.

## Historija

Sve do 17. vijeka dinastija se zvala **Folkung** (Folkungaätten) po imenu osnivača Folkeu (zvanom) Debeli) koji se oko 1100. domogao titule jarla (grof). Odtad se koristi ime *Bjelbo* po istoimenom selu u Östergötlandu koje je bilo njihovo sjedište za srednjeg vijeka.

Prvi u nizu koji se popeo na švedski tron - 1250. bio je Valdemar a posljednji monarh Haakon VI koji je vladao Norveškom od 1343. - 1380. i Švedskom od 1362. do 1364.

Dva najznačajnija zvali su se Magnusi, prvi Magnus III bio je poznat i kao **Magnus Ladulås** vladao je Švedskom 
od 1275. do 1290. a drugi Magnus IV bio je švedski kralj od 1319. do 1364. i norveški kralj od 1319. 
do 1343.

## Reference

## Vanjske veze
* ''Kingdom of Sweden'' na portalu European Heraldry
Engelbrektova pobuna

**Engelbrektova pobuna** (švedski: *Engelbrektsupproret*) zbila se u Švedskoj od 1434. do 1436. u vrijeme Kalmarske unije kad je njom vladao Erik Pomeranski.

## Historija

Buna je izbila zbog katastrofalne ekonomske politike arogantnog Erik Pomeranskog, koji je samovoljno povećavao poreze bez ikakvih konzultacija sa švedskom dijetom.

U ljeto 1434. ogorčeni rudari i seljaci iz Bergslagena spalili su zamak Borganäs blizu Borlänga. 
To je bio okudač za još nekoliko napada na utvrda širom zemlje. 
Ustanici su za svog vođu (Rikshövitsman) izabrali su Engelbrekta Engelbrektssona sitnog plemića i vlasnika omanjeg 
rudnjika. Izvrsni početni uspjesi Engelbrektove pobunjeničke vojske protiv Erikovih snaga, potaknuli su i plemstvo i svećenstvo da se pridruže buni, pa je ona na taj način dobila karakter općenacionalne bune.
U augustu 1434. u Vadsteni održani su prvi pregovori između ustanika i kraljevih izaslanika, ali nisu donijeli nikakvo rješenje.
Nakon tog je ipak u  novembru sklopljeno primirje, koje je rezultiralo je potpisivanjem sporazuma početkom 1435. i  - status quo. Iako je Erik od Pomeranije obećao Šveđanima da će poštivati 
njihova ustavna prava,  ubrzo je postalo jasno da je samo fingirao i postupio s lošom namjerom.

Nakon obnove neprijateljstava u januaru 1436., Engelbrekt je ponovno stao na čelo ustanika i napao brojne kraljeve utvrde, zauzevši među prvima Stockholm.

Ali su tad izbile svađe i sukobi među švedskim plemstvom, koje je favorizilo Karl Knutssona (kasniji Karl VIII od Švedske) pa im je kao naručena došla svađa u maju 1436. kad je neki Magnus Bengtsson ubio Engelbrekta Engelbrektssona.

Njegova smrt demoralizirala je ustanike, pa je Erik od Pomeranije uspio ponovno zavesti red. 
Istina neki Erik Puke pokušao je ponovo okupiti Engelbrektove pristaše, ali bilo je prekasno, pa je uhapšen i pogubljen u Stockholmu.

Ipak je tinjajuće nezadovoljstvo i uspomena na Engelbrekta, kojeg je smrt pretvorila u nacionalnog heroja, dala Šveđanima potrebnu snagu da svrgnu Erika do ljeta 1439.

Na njegovo upražnjeno mjesto stupio je Karl Knutsson pod imenom Karl VIII.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Engelbrekt Engelbrektsson'' na portalu Encyclopædia Britannica
Bengt Jönsson (Oxenstierna)

**Bengt Jönsson (Oxenstierna)** (-, oko 1395.. - -, oko 1450.), bio je kratkotrajni švedski regent, od januara 1448. do juna 1448. zajedno sa bratom Nilsom Jönssonom (Oxenstiernom) u burna vremena Kalmarske unije kad je monarh bio Christoffer od Danske.

## Biografija
Bengt Jönsson bio je član moćne plemićke porodice - Oxenstierna, prije nego što je postao regent bio je vrhovni sudac Upplanda.

Bengt je pripadao krugovima plemstva, koje je radilo na ujedinjenju nordijskih zemalja. Za vladavine Christoffera 1441. - 1448. bio je član njegova kabineta, koji je upravljao zemljom dok je on boravio izvan zemlje.

## Reference

## Vanjske veze
* ''Bengt Oxenstierna (Jönsson)'' na portalu Historiska Personer
26. venecijanski filmski festival

**26. izdanje [[Venecijanski filmski festival|Međunarodne smotre filmske umjetnosti u Veneciji]]** () je bio filmski festival održan u Veneciji od 24. augusta do 6. septembra 1965. godine. 

Na njemu je glavnu nagradu Zlatni lav osvojio italijanski dramski film *[[Sandra (film)|Sandra]]*. Kup Volpi je osvojilo japanski glumac Toshiro Mifune za  ulogu u filmu *[[Riđobradi (film)|Riđobradi]]* te francuska glumica Annie Girardot za nastup u filmu *[[Tri sobe na Manhattanu]]*.

## Nagrade
* Zlatni lav:
***[[Sandra (film)|Sandra]]* (Luchino Visconti)
* Specijalna nagrada žirija:
***[[I Am Twenty|Meni je dvadeset]]* (Marlen Hucijev)
***[[Simon of the Desert|Simon Pustinjak]]* (Luis Buñuel)
***[[Modiga mindre män]]* (Leif Krantz)
* Kup Volpi:
** Najbolji glumac - Toshirô Mifune - (*[[Riđobradi (film)|Riđobradi]]*)
** Najbolja glumica - Annie Girardot  - (*[[Three Rooms in Manhattan|Tri sobe na Manhattanu]]*)
* Najbolji debitantski rad
***[[Vjernost (sovjetski film)|Vjernost]]* (Pjotr Todorovski)
*Nagrada FIPRESCI
***[[Simon of the Desert|Simon Pustinjak]]* (Luis Buñuel)
***[[Gertrud (film)|Gertrud]]* (Carl Theodor Dreyer)
**Paralelne sekcije - *[[Passenger (1963 film)|Putnica]]* (Andrzej Munk)
*Nagrada OCIC
***[[Riđobradi (film)|Riđobradi]]* (Akira Kurosawa)
*Nagrada UNICRIT 
***[[Twenty Hours|Dvadeset sati]]* (Zoltán Fábri)
*Lav Svetog Marka
***[[Utek do vetru]]* (Václav Táborsky)
***[[Tjorven, Båtsman och Moses]]* (Olle Hellbom)
***The Snowy Day* (Mal Wittman)
***Enter Hamlet* (School of Visual Art California)
**Najbolji film o adolescenciji - *The Searching Eye* (Saul Bass)
**Najbolji dokumentarni film - *Le isole incantante* (Aleksandr Zguridi)
**Najbolji dokumentarni film za televiziju - *Philippe Pétain: Processo a Vichy* (Liliana Cavani)
**Najbolji dječji film za televiziju - *Charley* (Jimmy Murakami & Alan Ball)
*Lav Svetog Marka - Velika nagrada
***[[Jack Frost (1964 film)|Morozko]]* (Aleksandr Rou)
*Srebrna medalja
***[[Daylight Robbery (1964 film)|Daylight Robbery]]* (Darryl Read)
*Nagrada San Michele
***The Whacky Mixed-Up Carabiniers* (Felix G. Palmer)

## Vanjske veze
* 1965 Venice Film Festival at IMDB
* Venice Film Festival 1965
* Venice Film Festival 1965
Daylight Robbery (film, 1964)

***Daylight Robbery*** () je britanski crno-bijeli igrani film snimljen 1964. u režiji Michaela Trumana. Radnja prikazuje nekoliko dječaka i djevojčica koji, kako bi se riješili prijateljice koja ih stalno prati, kradu bateriju u trgovini, ali pri tome nalete na kriminalce koje trgovinu misle opljačkati. Daylight Robbery, u kome se u maloj ulozi policajca našao Gordon Jackson, je prikazan na Venecijanskom filmskom festivalu. Tamo je 14-godišnji Daryl Read, koji će kasnije postati poznat kao rock-muzičar, dobio Srebrnu medalju festivala.

## Vanjske veze
Magnus III od Švedske

**Magnus III** rođen kao **Magnus Birgersson** a po nadimku znan kao *Ladulås* (1240.- 18. decembar 1290.), bio je švedski kralj od 1275. do 1290.

Magnus je za svoje vladavine uveo feudalizam u Švedsku i formirao plemstvo.

## Biografija

Rođen je kao drugi najstariji sin Birger jarl Magnussona, nakon očeve smrti 1266., kao vojvoda od Södermanlanda zajedno sa bratom Erikom, počeo je osporavati vlast svog starijeg brata
kralja Valdemara. Njega je uz pomoć Danaca porazio u Bitci kod Hove (Västergötland) - 1275. Nakon bitke je Magnus izabran za kralja i okrunjen 24. maja u uppsalskoj katedrali.

Oženio se njemačkom princezom i na taj način došao u kontakt sa kontinentalnim oblicima feudalne ekonomije.
Statutom koji je izdao na otoku Alsnö 1279. formirao je švedsku aristokraciju -  frälse, koji su u zamjenu za 
svoj društveni status i brojne privilegije bili dužni opremiti sebe za ratne dužnosti.
Ironično je da je time stekao reputaciju zaštitnika malih ljudi i njihove imovine, koji su Magnusu dali nadimak **Ladulås** (ambarski lokot).

Magnus je pored toga dobio podršku crkve koju je oslobodio poreza. Pored toga povećao je privilegije njemačkih i švedskih trgovaca, pokrenuo kraljevsko savjetodavno vijeće, počeo kodifikaciju zakona i potakao druge reforme kojima je osnažio kraljevsku vlast i upravu u Švedskoj.

Kada je umro, naslijedio ga je njegov desetogodišnji sin Birger čija je vladavina protekla u stalnim sukobima sa rivalskom braćom i magnatima koji su ga htjeli srušiti s trona.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Magnus I "ladulås" >> Birgersson'' na portalu Historiska Personer
Premijer Sjeverne Koreje

**Premijer Sjeverne Koreje**, službeno **Premijer kabineta Demokratske Narodne Republike Koreje** je predsjednik vlade u Sjevernoj Koreji. Premijer predstavlja i predvodi Vladu, koja je zadužena za provođenje politike Centralnog komiteta Radničke partije Koreje. Premijer, doduše, nema nikakvih samostalnih ovlasti u donošenju državne politike. 

Funkcija premijera nastala je 1948. godine, a prema prvom, Narodnom ustavu, premijer je bio izrazito važan i imao je velike ovlasti. Prvi premijer bio je Kim Il-sung, koji je poziciju držao ukupno 24 godine, do 1972., dok je titula ceremonijalnog šefa države pripadala Predsjedniku Stalnog komiteta Vrhovne narodne skupštine. Kada je 1972. godine donesen novi ustav, kojim je stvorena pozicija predsjednika Sjeverne Koreje, premijer je značajno izgubio na važnosti. Kim Il-sung je preuzeo novostvorenu poziciju i velike ovlasti koje su joj namijenjene, dok je premijer postao **Premijer Administrativnog vijeća** i zanemarive ovlasti. Većina ovlasti koje su ranije pripadale premijeru sada su prenesene na Centralni narodni komitet. Kim Il-sungov nasljednik bio je Kim Il, njegov dugogodišnji suradnik. 

Kada je 1994. godine Kim Il-sung umro, pozicija predsjednika je ostala upražnjena (on će, kasnije, biti proglašen Vječnim predsjednikom), a Kim Jong-il je planirao reorganizaciju države. Ustavnim promjenama iz 1998. godine ukinutu su Centralni narodni komitet i Administrativno vijeće, a vraćena je Vlada. Premijer je dobio povećane ovlasti, koje je sada dijelio s predsjednikom Prezidija Vrhovne narodne skupštine i predsjednikom Nacionalnog vijeća obrane, mada je u praksi bio najslabija karika u tom lancu. Također, nositelji drugih dvaju funkcija nisu mijenjani desetljećima, dok su premijeri mijenjani dosta često.

## Spisak premijera
; Stranke
Univerzitet u Prešovu

**Univerzitet u Prešovu** (; ; ; русински: Пряшівска універзіта) je jedini javni univerzitet u Prešovskom kraju u Slovačkoj. Institucija je postala neovisni univerzitet 1997. godine.

## Reference

## Vanjske veze

*  www.unipo.sk
Univerzitet Pavol Jozef Šafárik u Košicama

**Univerzitet Pavol Jozef Šafárik u Košicama** (; ) je javni univerzitet u Košicama u Slovačkoj. Institucija je osnovana 1959. godine i podijeljena je u pet fakulteta. Institucija nosi ime Pavela Josefa Šafaříka, češkog i slovačkog pisca, istoričara i lingvista slovačkog porijekla, koji je svoje radove je pisao češkom i njemačkom jeziku.

## Reference

## Vanjske veze

*  www.upjs.sk
Univerzitet u Novoj Gorici

**Univerzitet u Novoj Gorici** () je jedan od javnih univerziteta u Sloveniji sa sjedištem u Novoj Gorici. Institucija je osnovana 1995. godine i djeluje u Novoj Gorici, Gorici, Ajdovščini, Ljubljani i Veneciji.

## Povezano
* Lista univerziteta u Sloveniji

## Izvori

## Vanjske veze
* www.ung.si