Arta, Grčka

**Arta** (grčki: Άρτα) je grad u sjeverozapadnoj Grčka, sjedište prefekture Arta u periferiji Epir. Za antičkih vremena grad je bio poznat pod imenom *Ambracia / Amvrakia* (grčki:Αμβρακία).

Arta je poznata i po svom Starom mostu preko rijeke Araktos, kao i po srednjovjekovnoj utvrdi iz 13. vijeka, koja spada u red najbolje očuvanih u cijeloj Grčkoj. 
Arta je grad prepun bizantskih historijskih građevina, ponajviše crkava, od kojih je najpoznatija Parigoritrija, izgrađena oko 1290. godine od strane despota Nikifora. 
* Današnja Arta je sjedište Tehnološkog edukacijskog instituta Epira.

## Historija
### Arta u doba antike
Prvo naselje na tlu Arte, osnovali su doseljenici iz Korinta u 7. vijek pne., pod imenom Amvrakia (antičko ime Arte).
295. pne. Pir, epirski kralj Molosijanaca premjestio je sjedište svoje kraljevine u Ambrakiju, odakle je lakše mogao napadati na Rimljane. Pir je uspio izvojevati velike ali i vrlo skupe pobjede (uz puno žrtava) protiv Rimljana, zbog toga je njegovo ime ostalo trajno zapamćeno iz rimske uzrečice *[[Pirova pobjeda]]*, a to se prije svega odnosilo na događaje poslije bitke kod Askuluma. 
Od 146. pne. Amvrakia je u sastavu Rimskog Carstva, a provincija Epir, nazvana je Epirus Vetus, za razliku od novoustanovljene Epirus Nova koja je bila istočnije.

Grad se prvi put spominje pod imenom Arta, tek 1082 godine.

### Za vrijeme Bizanta i Otomanskog Carstva
1204 godine nakon pada Konstantinopola u ruke križara, Arta je postala sjedište Epirske Despotovine koja se na vrhuncu svoje moći prostirala se od Drača te preko cijele sjeverozapadne Grčke, Tesalije i sjeverozapadne Makedonije.
Nakon toga gradom kratkotrajno vlada talijanska feudalna obitelj Orsini (1318 -1337) Potom Artom upravlja Srpsko Carstvo (1337 - 1359), pa za njima albanski rodovski klan (1359 -1416) Potom gradom upravljaju talijanski feudalci iz familije Tocco; Carlo II Tocco i Leonardo III Tocco.

Zatim Turci zauzimaju 1449 godine Artu i mijenjaju joj ime u **Narda**. Zatim je Arta kratkotrajno pod vlašću Venecije od 1717 godine, potom Francuza od 1797 godine. Turci ponovno zauzimaju grad 1799 godine i drže ga pod svojom vlašću sve do 1881 kada je nakon odluke Berlinskog kongresa grad pripojen Kraljevini Grčkoj.

## Znamenitosti
### Antika
Današnja Arta leži na ostacima starog naselja Ambrakia. Od stare Ambrakije ostalo je malo; ostaci starih zidina, ostatci hrama bogu Apolonu, iskopine antičkog kazališta i ostatci jugozapadnog groblja stare Ambrakije.

### Bizant
 
*Utvrdu Arta* podigao je epirski despot Mihajlo II Komnen Dukas sredinom 13. vijeka, to je dobro očuvani primjer bizantske arhitekture. Najvažniji bizantski spomenik Arte je Crkva - Parigoritrija koju je podigao od 1285 do 1289 Nikifor I. Komnen Dukas i njegova žena Ana Palajologina Kantakuzina. *Crkva Sv.Teodora* još je jedan primjer fine bizantinske arhitekture. 
Ostali spomenici su crkva Sv. Bazilija (Hagios Vasilios) i manastir Kato Panagia.

### Muzeji
* Muzej prahistorije i klasične antike iz Arte 
* Crkva Parigoritrija (arheološka zbirka)
* Historijski muzej *Skoufas*
* Arheološki muzej Koronisia

## Tehnološki edukacijski institut Epir
Tehnološki edukacijski institut Epir (T.E.I. ) ima sjedište i glavni studentski kamp u Arti; a u ostalim gradovima Epira podružnice, a one se nalaze u ; Janjini, Igumenica i Preveza. T.E.I. danas ima (4) Fakulteta i (13) Odjela.

## Geografske karakteristike i promet
Arta se nalazi sjeverozapadno od Antirija, Mesolongija i Agrinija, sjeveroistočno od Preveze, jugoistočno od Janjine i jugozapadno od Trikale.

Grad je povezan s ostalim grčkim gradovima magistralnim cestama; grčka nacionalna cesta GR-5 (Antirio - Janjina) i grčka nacionalna cesta GR-30 (Arta-Peta - Trikala).
Rijeka Araktos teče zapadno od grada, veliko akomulaciono jezero na rijeci nalazi se sjeverno od Arte.

## Rast stanovništva Arte posljednjih decenija

## Reference

## Vanjske veze
* Prefektura Arta  
* Općina Makrakomi na stranicama GTP-a , 
* Makrakomi na stranicama GTP-a ,