open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Borstal (institucija)

**Borstal** je institucija za rehabilitaciju mladih prestupnika (16 - 21 godina) u Velikoj Britaniji i drugim bivšim britanskim dominionima. Borstalski sistem uveden je 1902. godine, a ukinut (u Britaniji) 1982. godine.

## Principi rada
Ideja borstala bila je da reformiše i rehabilituje mlade prestupnike uz pomoć rada (koji se plaća), discipline, sporta i obrazovanja. Svaka institucija sastojala se od viđše kuća, a u svakoj kući ne bi trebalo da bude više od 50 dečaka. Svaka kuća imala je posebnug upravnika i osoblje, mada je, naravno, postojao i upravnik čitave institucije, kao i zajedničko osoblje. Zatvorenici su imali prilike da uče zanate i jednostavnije profesije, kao i da pohađaju večernju školu (šest sati nedeljno). 

Rad borstala bio je, naravno, regulisan zakonom, ali u praksi je svaki pojedinačni borstal imao prilično veliku autonomiju, i retko ko se mešao u unutrašnju politiku borstala. Zato su se oni mešusobno razlikovali - svaki je imao reputaciju, zavisno od strogosti upravnika i osoblja, i od toga koliko se često primenjivalo fizičko kažnjavanja.

## Istorijat
Prvi institucija tipa borstal osnovana je 1902. godine, sa idejom da se mladi zatvorenici odvoje od starijih, i dobila je ime po selu Borstal u Kentu, Velika Britanija. Ser Alexander Patterson reformisao je ovu instituciju 1922. i bacio veći akcenat na rehabilitaciju i motivisanje zatvorenika nego na kažnjavanje; takođe je uveo i sistem kuća, opisan u prethodnom odeljku. 

Borstali su u Irskoj ukinuti 1960. a u Britaniji 1982. godine kao zastareli.

## Fizičko kažnjavanje i ostale kazne
Kazne Borstalima bile su sledeće:
* gubitak određenih privilegija (slobodnih aktivnosti, prava na posete i sl.)
* dodatni rad
* smanjenje hrane
* zatvaranje u ćeliju
* fizičko kažnjavanje

U Borstalima su bila predviđena tri tipa fizičkog kažnjavanja: neformalna pljuska na licu mesta (za lakše prestupe), formalne batine (za ozbiljnije prestupe), i javno šibanje (za veoma teške prestupe, poput ozbiljnog fizičkog napada na člana osoblja. Zbog razlika među Borstalima, teško je ustanoviti koliko često i dosledno su kazne primenjivane.

## Borstal u umetnosti
**Književnost**
* 'Borstal Boy' by Brendan Behan (1958)
* 'The Loneliness of the Long Distance Runner' by Allan Sillitoe (1959)
* 'Lamb' by Brendan MacLaverty (1981)

**Film**
* 'Scum' by Alan Clarke (1979)
* 'Borstal Boy' by Peter Sheridan (po Behanovoj knjizi) (2000)

**Muzika**
* pesma 'Borstal Boys' grupe The Faces, na albumu 'Ooh La La' (1973) (inspirisana Behanovom knjigom)
* pesma 'Borstal Breakout' grupe Sham 69 (1978)
* pesma 'Borstal' grupe Oxymoron (1999)

## Vanjske veze
* http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/2330061.stm
* https://web.archive.org/web/20070814062218/http://www.fred.stentiford.btinternet.co.uk/hollesley/hm_borstal/open_day_1964/borstal_training/borstal_training.html
* http://www.corpun.com/ukrer1.htm
LEN Evropsko prvenstvo u vaterpolu

Evropska vaterpolska prvenstva za muške se održavaju svake druge godine od 1981. godine, a dotad su se, uz iznimke, održavala svake četiri godine.

## Rezultati prvenstava za vaterpoliste

## Odličja po državama
*Po stanju nakon EP 2006.*
36. vijek pr. n. e.

----

## Događaji

* Civilizacija Sumera
* Nalazište Ggantija na Malti
* Spiljska umjetnost u Chiribiqueteu (Caqueta u današnjoj Kolumbiji).

## Značajne osobe
*

## Pronalasci i otkrića
* Prva datirana upotreba lima

----
Ġgantija

**Ġgantija** (**Ggantia**) je megalitski hramski kompleks na mediteranskom otoku Gozo (dio Malte). Dva hrama Ġgantije na otoku Gozo su poznata kao velike neolitske građevine, podignute za vrijeme mlađeg kamenog doba (cca. 3600-2500. pne.). Sa starošću od više od 6000 godina, Ġgantija hramovi su najstarije građevine na svijetu koje još uvijek stoje, te najstarije vjerske građevine, napravljene egipatskih piramida i Stonehengea. Hramovi su vjerojatno služili za kult plodnosti Božice Majke Zemlje, a na nalazištu se nalaze mnoge figurice i statue za koje se vjeruje da su povezane s kultom.

Na malteškom jeziku, Ġgantija znači "pripada divovima".

## Vanjske veze
* Heritage Malta's Ġgantija page 
* gozo.gov.mt's Ġgantija page
Caqueta

**Caqueta** može označavati:
* Departman Caqueta u Kolumbiji;
* rijeku Caqeuta po kojoj je departman dobio ime
Caquetá (departman)

**Caquetá** (španjolski: *Departamento de Caquetá*) je jedan od 33 departmana na koji je Kolumbija od 1991. 
administrativno podjeljena.
Departman je osnovan 1981.
## Karakteristike
Caquetá se prostire na jugu zemlje po planinama Kolumbijskih Istočnih Kordiljera i po aluvijalnoj od ravnici sliva 
Amazone. 

Sa sjevera graniči sa departmanima Cauca i Meta, sa sjeveroistoka sa Departmanom Guaviare, sa istoka sa Departmanom Vaupés i sa juga sa departmanima Amazonas i Putumayo.

Departman ima površinu od 90,103 km², na kojoj je 2020. živilo 410,521 stanovnika.

Administrativni centar departmana je grad Florencia.

## Administrativna podjela
Caquetá je podjeljena na 16 općina (španjolski: *municipalities*);

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Gobernación del Caquetá''
Lim

**Lim** se može odnositi na:

* Lim (legura), legura različitih hemijskih elemenata
* Lim (kovina), lim – tanka metalna ploča, građevinski materijali i proizvodni materijali
* Lim (rijeka), rijeka u Crnoj Gori, Srbiji i Bosni i Hercegovini (Republika Srpska), pritoka Drine
* , rijeka u Rusiji (Arhangeljska oblast)

ili:

* LIM domen, proteinski domen
35. vijek pr. n. e.

----

## Događaji
* 3450. pne. (?) - Stadij IId kulture Naqada u Egiptu
* ? - Sahara se od polusuhe savane počinje pretvarati u pustinju, zahvaljujući desertifikaciji, navodno izazvanoj pretjeranom obradom zemlje
* Smatra se početkom pisane historije, iako je vjerojatno da su postojali raniji zapisi, danas izgubljeni.

## Značajne osobe
*

## Pronalasci, otkrića i pojave
* Navodnjavanje u Drevnom Egiptu
* Prvi gradovi u Egiptu
* Prva upotreba klinastog pisma

----
Savana

**Savane** su oblast visoke trave tropskog i suptopskog podneblja s rijetkim šumarcima stabala i grmlja koji se prostiru između tropskih kišnih šuma i pustinjskih područja. Razgraničenja u odnosu na stepe, travnjake i sušne šume se postavljaju na razne načine.

Savana/sabana u doslovnom prijevodu bi značila "široka ravnica".
Dezertifikacija

**Dezertifikacija** je degradacija tla u područjima suhe, polushe i suhe pod-vlažne klime koja je rezultat različitih faktora, uključujući klimatske promjene i ljudsku aktivnost. Moderna dezertifikacija je posljedica zahtjeva koje prema okolini postavlja povećan broj stanovnika, koji se naseljava na određena područja kako bi uzgajao poljoprivredne kulture i dao životinjama ispašu.

Definicija izraza i uzroci dezertifikacije su predmetom velikih kontroverzi. Pokušaji da se dezertifikacija definira ili da se na karti označe oblasti pretvorene u pustinju su predmetom oštrih kritika. 

Ono što je manje kontroverzno je činjenica da se u oblastima pogođene dezertifikacijom bilježi pad bio-raznolikosti, kao i pad proizvodnih kapaciteta, te tranzicija od travnjaka kojima dominiraju višegodišnje trave prema travnjacima kojima dominira višegodišnje grmlje. 

## Vanjske veze

* Oasis  - A global agricultural research-for-development partnership against desertification 
*  - public domain source for portions of this article.
* Batterbury, S.P.J. & A.Warren. 2001. Desertification. in N. Smelser & P. Baltes (eds.) International Encyclopædia of the Social and Behavioral Sciences. Elsevier Press. Pp. 3526-3529
* 
* Benjaminsen, Tor A., and Gunvor Berge (2000). *Timbuktu: myter, menneske, miljø.* Oslo: Spartakus forlag.
* Desert Research Institute, Nevada
* Educational Quiz on the UN Year to Combat Desertification 
* Eden Foundation article on desertification
* FAO Information Portal - Properties and Management of Drylands
* Geist, Helmut (2005): The Causes and Progression of Desertification, Abingdon: Ashgate
* GTZ CCD Project - A key player in combating desertification and drought effects
* Millennium Ecosystem Assessment (2005): Desertification Synthesis Report 
* Reynolds, James F., and D. Mark Stafford Smith (ed.) (2002): Global Desertification – Do Humans Cause Deserts? Dahlem Workshop Report 88, Berlin: Dahlem University Press.
* Stock, Robert (1995). *Africa South of the Sahara.* New York: The Guilford Press.
* UNEP (2006): ''Global Deserts Outlook'' 
* UNEP ''Programme on Success Stories in Land Degradation/ Desertification Control'' 
* United Nations Convention to Combat Desertification - Secretariat
Demokratska partija socijalista Crne Gore

**Demokratska partija socijalista Crne Gore** je politička stranka u Crnoj Gori koja je osnovana godine 1990. preimenovanjem tadašnjeg Saveza komunista Crne Gore, odnosno od frakcije koja je došla na vlast u antibirokratskoj revoluciji 1989. godine pod te pod vodstvom Mile Đukanovića i Momira Bulatovića podržavala politiku Slobodana Miloševića tokom raspada Jugoslavije.

DPSCG je lako dobila prve višestranačke izbore u Crnoj Gori u decembru 1990. godine, te ostala na vlasti - bilo samostalno, bilo u koalicijama - sve do današnjeg dana, što nije uspjelo nijednoj drugoj stranci na području bivše Jugoslavije.

Sankcije protiv SRJ i globalna nepopularnost Miloševića i Srbije su sredinom 1990-ih dovelo do raskola u DPSCG. Dok se Bulatović zalagao za nastavak saveza s Miloševićem, dotle se Đukanović zalagao za sve veće distanciranje, odnosno sve samostalniju politiku Crne Gore u odnosu na tadašnju SRJ. Nakon što je u borbi za vlast u stranci pobjedu odnijela Đukanovićeva frakcija, pristaše Bulatovića su formirale opozicijsku Socijalističku narodnu partiju.

Đukanovićeva DPSCG je od 1997. godine, kada je dobila parlamentarne izbore, nastavila proces sve većeg osamostaljivanja Crne Gore, ali je 2002. ipak odustala od referenduma o nezavisnosti koji je bio predviđen Sporazumom sa Liberalnim savezom Crne Gore. Godinu dana kasnije, Đukanović potpisuje *Beogradski sporazum* kojim se Savezna republika Jugoslavija transformisala u Državnu zajednicu Srbije i Crne Gore. Državna zajednica je prestala da postoji nakon referenduma 2006. godine kojim je Crna Gora postala nezavisnom državom.

## Vanjske veze
* Službena stranica

## Референце
Klinasto pismo

**Klinasto pismo** ili **klinopis** je jedan od najranijih pisama. Stvorili su ga Sumerani u kasnom 4. milenijumu pne., kao sustav piktograma. Vremenom, piktogrami su pojednostavljeni i postali apstraktnima. 

Klinastim pismom se pisalo po glinenim pločicama, u koje su se utiskivali znakovi komadom trske (*stilusom*). Otisci su imali oblik klina, po čemu je pismo i dobilo ime.
Svjetski trgovački centar

**Svjetski Trgovački Centar** u New Yorku (**STC**), (engleski*:World Trade Center* ili *WTC*), (*Twin Towers* ili *Tornjevi Blizanci*) je bio kompleks od 7 zgrada koje je, uglavnom, dizajnirao japansko-američki arhitekta Minoru Yamasaki finansiran od strane Port Authority New York i New Jersey. Kompleks se nalazio u samom srcu Njujorškog takozvanog finansijskog distrikta a imao je više od 1.24 miliona m² poslovnog prostora tj. oko 4% ukupnog poslovnog prostora na Manhattanu. Centar je najpoznatiji po profetičnim Tornjevima Blizancima koji su imali po 110 spratova. Centar je preživio prvo bombardovanje 26. februara 1993. godine. U napadima 11. septembra 2001. godine cjelokupan kompleks je bio uništen. Zgrade WTC-1, WTC-2 (sjeverni i južni tornjevi) i WTC-7 su se srušili u samom napadu, WTC-3 (Marriott hotel) je bio zatrpan ruševinama tornjeva dok su WTC-4, WTC-5 i WTC-7 bili oštećeni bez mogućnosti opravke te su naknadno srušeni.
Pentagon

**Pentagon** je sjedište ministarstva odbrane Sjedinjenih Američkih Država. Zgrada je otvorena za upotrebu 15.1. 1943. godine i jedna je od najvećih zgrada na svijetu u pogledu prostora. Nalazi se u Arlington-u državi Virginia te radno je mjesto za oko 23,000 vojnih i civilnih radnika i oko 3,000 radnika koji nisu dio ministarstva odbrane. Zgrada ima pet stranica organizovanih u pet prstenova i na pet spratova (i dva podruma). Iako zgrada ima oko 28 km hodnika potrebno je manje od 7 minuta hoda između bilo koja dva mjesta u zgradi.
34. vijek pr. n. e.

## Kulture i trendovi
* Stadij IIIa2 Naqada kulture u Egiptu (datiran godine 1998)
* arhaički oblik klinopisa nastaje u kasnom Uručkom periodu

## Značajne osobe
* 3322. pne. - Fu Hsi, legendarni vladar je rođen (prema Jamesu Leggeu).
* Ötzi Ledeni čovjek je žuvio oko 3300. pne.

## Pronalasci, otkrića i pojave
*

----
Uručki period

**Uručki period** je protohistorijsko doba u historiji Mezopotamije koje je počelo 4100. pne. a završilo 3100. pne. Nazvan po gradu Uruku, ovaj period je karakterizirala pojava gradskog načina života u Mezopotamiji. Slijedila ga je Sumerska civilizacija. Kasni uručki period (34 - 32. vijek pne.) je karakterizirala postupna pojava klinastog pisma.
Princ Hisahito od Akishina

je treće dijete princa i princeze Akishino, te njihov prvi sin.

Rođen je u privatnoj klinici u Tokiju. Prema trenutnom ustavnom pravu Japana, on je treći po redu nasljednik japanskog cara. Smatra se da je kao prvo muško dijete rođeno u japanskoj carskoj porodici u 45 godina, s dnevnog reda skinuo moguću ustavnu krizu izazvanu nemogućnošću žena da naslijeđuju Prijestolje krizantema.
Princ Akishino

**Princ Akishino (Fumihito) od Japana** (秋篠宮文仁親王殿下 *Akishino-no-miya Fumihito shinnō denka*) isto tako poznat kao Princ Fumihito (文仁親王 Fumihito *shinnō*) (30.11. 1965.-) ke član japanske carske porodice. On je drugi sin cara Akihita i carice Michiko te trenutno drugi po redu nasljednik Prijestolja krizantema. Od svog vjenčanja u junu 1990, nosio je titulu *Akishino-no-miya* (prevedeno kao Princ Akishino) i vodio svoju granu carske porodice.

Princ and princeza Akishino imaju dvije kćeri i jednog sina:

* Nj.C.V. Princeza Mako od Akishina (23.10. 1991-);
* Nj.C.V. Princeza Kako od Akishina (29.12. 1994-);
* Nj.C.V. Princ Hisahito od Akishina (悠仁親王) (6.9. 2006) http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/5337374.stm.

## Vanjske veze
* Kunaicho | Their Imperial Highnesses Prince and Princess Akishino
* Kunaicho | Press Conference by Their Imperial Highnesses Prince and Princess Akishino on the Occasion of the Birthday of His Imperial Highness Prince Akishino (2003)
* The Japan Times | Prince Akishino regrets brother's remarks on Masako
Josif Pančić

**Josif Pančić** (Ugrini kraj Bribira, 5. aprila 1814. – Beograd, 25. februara (8. marta) 1888.), srpski botaničar. Poznat je po otkriću omorike iz porodice *Pinaceae* koja je po njemu i dobila svoje narodno ime. Pančićeva omorika koju je otkrio 1876. godine na Tari, danas se nalazi u botaničkoj bašti Danijela Vinceka.
Fuxi

**Fu Hsi** ili **Fu Xi** (伏羲; pinyin fúxī; alias Paoxi (庖犧 pinyin páoxī)), sredina 2800-ih godina pne., bio je prvi od mitskih Tri suverena (三皇 sānhuáng) drevne Kina. On je kineski nacionalni junak za koga se tvrdi da je izmislio pismo, ribolov i lov pomoću zamki.

*[[Yi Jing]]* (ili *[[Zhou Yi]]*; Wade-Giles *I Ching*) se pripisuje njegovom čitanju Karte He, isto tako poznate kao Karta Žute rijeke. Prema tradiciji Fu Xiju natprirodnim putem ukazan sastav trigrama (八卦 *bāgùa*) *Yi Jinga* . Taj sasatav prethodi sabiranju *Yi Jinga* za vrijeme dinastije Zhou. Za Fu Xija se govori da je otkrio sasatav trigrama na ležima mitskog zmaja-konja (po nekim izvorima kornjače) koja je izašla iz rijeke Luo. Za ovo otkriće se drži da je predstavljalo uizvor kaligrafije.

Dolje spomenuti odlomak, koji opisuje Fu Xijevu važnost, je iz knjige *Báihǔ tōngyì* (白虎通義) Ban Gua (32 n.e. – 92 n.e.) na početku kasne dinastije Han:

:Na početku ne bijaše nikakvog moralnog ni društvenog poretka. Ljudi su znali samo za svoje majke, a ne očeve. Kada su bili gladni, tražili su hranu; kada bi se nahranili, bacali bi ostatke. Zajedno s hranom su jeli krzno i dlaku, pili krv, te se pokrivali kožom. Onda je došao Fu Xi, pogledao prema gore i razmišljao o prikazima na nebu, te pogledao prema dolje i razmišljao o pojavama na zemlji. On je sjedinio muškarca i ženu, uredio pet stupnjeva promjene i dao zakone čovječanstva. Smislio je osam trigrama da preko njih zavlada svijetom. 
::—Ban Gu. *Baihu tongyi*. Citirano, s modifikacijama, iz *I Ching*, Richard Wilhelm and Cary F. Baines, translators (1967).

Fu Xi je svoje podanike naučio kuhati, loviti ribu pomoću mreže i loviti oružjem napravljenim od željeza. Ustanovio je brak i ponudio prve žrtve nebu. Kamena ploča, datirana 160. godine n.e. pokazuje Fu Xija s Nüwa, koja je bila njegova supruga i sestra.

Fu Xiju se također pripisuje pronalazak Guqina, zajedno s Shennongom i Huang Dijem.

## Suvremena reference na Fu Xija
Fu Xi i njegova supruga Nüwa se pojavljuju kao likovi u video igri Dynasty Warriors 3.

Fu Xi se zajedno Nüwa pojavio u hongkonškoj televizijskoj seriji *My Date with a Vampire 3*, iako se Nu Wa pojavljuje u drugom dijelu, dok Fu Xi igra važnu ulogu u trećem. U njemu se također pojavljuje pod nazivom Ren Wang ili Kralj čovječanstva, zajedno s magičnim lukom i strijelom kao oružjem. Poslan je s nebesa te je s njime Nuwa rodila čovječanstvo. U seriji Nuwa i Fuxi nisu vjenčani.

U seriji je Fu Xi ista osoba kao Hou Yi i Džingis Kan. On je vampir, ili preciznije, božanstvo Pan Gua (U seriji Pan Gu nije jedno biće nego klan ljudi koji su vampiri, mada na višem stupnju od drugi'ljudskih' vampira u seriji).

Fu Hsi se također našao na reljefima pod nazivom "Conversation on Information Technology over 5000 Years" u Centru za informacijsku tehnologiju Norwalk Community Collegea u blizini New Havena u Connecticutu. Izvajao ih je arhitekt Barry Svigals.

## Povezano
* Kineska mitologija
* Sanhuangwudi

|-
James Legge

**James Legge** (理雅各; 20. 12. 1815. - 29. 11. 1897) bio je poznati škotski sinolog, predstavnik škotskih kongregacionalaca pri Londonskom misionarskom društvu u Malacci i Hong Kongu (1840-1873), te prvi profesor kineskog na Univerzitetu Oxford (1876-1897). Zajedno s Maxom Müllerom priredio je monumentalnu seriju *[[Svete knjige Istoka]]*, izdanu u 50 svezaka između 1879 i 1891.

## Vanjske veze

* 
* ''Volume 39 of the Sacred Books of the East'' by J. Legge
* ''Volume 40 of the Sacred Books of the East'' by J. Legge
33. vijek pr. n. e.

----
## Događaji
* Ujedinjenje prve egipatske države, što označava početak drevne egipatske civičizacije.
* Drevni Egipat počinje koristiti glinu, kosti i slonovaču za označavanje kutija. To je vjerojatno najstarije pismo.
* Velika promjena klime, moguće izazvana promjenom solarne aktivnosti. Ledenjaci se šire, prekrivajući drveće. Atmosferska temperatura pada na najniže stupnjeve. 
* Sahara se mijenja od naseljene oblasti u golu pustinju.
* Civilizacija doline Inda (također poznata kao civilizacija Harappe ili Sindu-Sarasvati civilizacija) započinje u Harappi

## Značajne osobe
## Pronalasci, otkrića i pojave
*

----
Taufa'ahau Tupou IV

**Tāufaāhau Tupou IV, Kralj Tonge** (4.7. 1918 &ndash; 10.9. 2006), GCMG (1977); GCVO (1970); KBE (1958); sin kraljice Sālote Tupou III i njenog supruga princa Viliami Tungī Mailefihija, je bio kralj Tonge o smrti njegove majke godine 1965 do vlastite smrti 2006.

## Vanjske veze
* Website of the Tongan Monarchy 
* New Zealand Herald Feature Article 
* http://www.matangitonga.to/article/PRC271004.shtml 
* The 1993 Silver Jubilee of Tāufaāhau Tupou IV
George Tupou V

**Kralj George Tupou V** (puno kraljevsko ime **Siaosi Tāufaāhau Manumataongo Tukuaho Tupou V**) (4. 5. 1948 - 18. 3. 2012) bio je kralj Tonge od 2006 do smrti 2012.

Bio je najstariji sin prethodnog kralja Tāufaāhau Tupoua IV, a prijestonasljednikom je imenovan 4.5. 1966. U svakodnevnom životu je bio poznatiji po jednom od svojih tradicionalnih, plemenskih titula **Tupoutoa**. Kao prijestonasljednik je imao značajan utjecaj na tongansku politiku, a od 1979. do 1988. je bio ministar vanjskih poslova. Posjeduje značajne poslovne interese u Tongi i inozemstvu. Služi kao ko-predsjednik Shoreline Group/Tonföna. Nije oženjen niti nema djece.

Dana 11. 9. 2006, nakon smrti oca, položio je zakletvu kao Kralj Tonge.

Umro je 18. 3. 2012. Šest mjeseci prije smrti mu je uspješno odstranjen tumor usljed tumora. Izvješteno je da je umro od leukemije. Naslijedio ga je mlađi brat Tupou VI.

## Napomene
The Today Show

***TODAY*** (često nazivan *The Today Show*) je američki jutarnja informativna emisija koja se svakim radnim danom emitira na TV-mreži NBC. To je druga po dugovječnosti američka TV-emisija, odmah iza *[[Meet The Press]]*, koja se također emitira na NBC.

*Today* je bila jutarnja emisija s najvećim rejtingom gledanosti u SAD od 11.12. 1995.
## Vanjske veze
* ''The Today Show'' official site
* ''Today'' at the Internet Movie Database
* ''Weekend Today'' official site 
* ''Today Top'' unofficial Today Show viewers forum
* Mercury News article re Couric's move 
* NYT article re Couric's replacement
* Jump The Shark - The Today Show
* The Today Show Music History page
* The '80s TV Themes SuperSite -- features 1980s-era audio and video clips from Today and other NBC News programs
Kost

**Kost** (*[[Latinski jezik|Latinski]]: "Os"*), ili **koštano tkivo** jest povezivno tkivo koje podupire tjelesnu strukturu, a nalazi se kod većine životinja. Kosti i mišići zajedno čine **sustav organa za kretanje**.

## Građa i sastav kosti
Kosti su međusobno povezane pokretljivim zglobovima i mišićima . Kosti su čvrste i jake, šuplje unutrašnjosti, stoga nisu teške te čine samo 14% naše ukupne tjelesne mase (lakše su od mišića). Kosti nisu mrtve tvari u našem organizmu, pa se zato obnavljaju kad se prelome.

### Građa kosti
* **Čvrsto koštano tkivo** prožeto je kanalićima oko kojih su kružno poredane koštane stanice, koje u međustanični prostor izlučuju kalcij i fosfor što kostima daje čvrstoću. Kanalićima prolaze krvne žile i živci.
* **Hrskavica** je glatka i čvrsta savitljiva nadopuna kostima a smanjuje trenje u zglobu.
* **Spužvasto koštano tkivo** jest koštano tkivo ispunjeno šupljinama i išarano malim potpornjima koji čine kosti jakima ali ne i preteškima.
* **Pokosnica** obavija kost i čvrsto prirasta uz nju. Građena je od posebnog vezivnog tkiva.
* **Koštana srž** - Cijevaste šupljine dugih kostiju i šupljine u spužvastom tkivu ispunjene su koštanom srži koja proizvodi većinu krvnih stanica.

## Sastav kosti
Kosti su aktivno živo tkivo u tijelu. Građene su od koštanih stanica međusobno povezanih nastavcima. Izgrađuje ih bjelančevina osein (25% kosti), 10% kostiju čini voda. Kosti imaju krvne žile koje ulaze i izlaze iz njih, opskrbljujući ih kisikom i hranjivim tvarima a oslobađaju ih štetne tvari. Određene kosti sadrže srž koja proizvodi krvne stanice. Sve kosti imaju živce kojima osjećamo pritisak i bol. K tome, kosti su građene od minerala (pretežito kalcija) i drugih hemijskih tvari koje kosti čine tvdima i krutima (oko 65%). Te krute tvari stanice izlučuju u međustanični prostor. Dogodi li se da drugim organima treba kalcija, tada kalcij iz kostiju "odlazi" u organe kojima je potrebniji (npr. u trudnoći ili pri živčanoj napetosti.
Ptolomej

* Ptolomej je bio vojskovođa Aleksandra Velikog i osnivač dinastije Ptolomejevića
* Ptolomej je bio helenistički astronom iz Aleksandrije.
* Ptolomej (gnostik)
Guido Cavalcanti

**Guido Cavalcanti** (oko 1250. – 1300. godine) je bio italijanski pjesnik i filozof. 

Pripadnik otmjene fjorentinske obitelji i veliki prijatelj sa slavnim Danteom Alighierijem. Sa ženidbom Beatrice, kćerke Farinata Ubertija, postaje jedan od vođa Bijelih. Biva protjeran u Sarzanu, gdje obolijeva od malarije i umire. Njegovi suvremenjaci su ga opisali kao pametnog i nereligioznog ali i kao čovjeka punog prezira.

Cavalcanti je kao pripadnik "**Dolce Stil Novo(Nuovo)**" ostavio iza sebe veliki broj ljubavnih pjesama (soneta) i kancona, koje je kasnije i sam Dante citirao u njegovu čast. Nekolicina od njih su jednostavne i prelijepe dok su neke i posuđene kao metafizička mješavina od Platona, Aristotela i crkvenjaka. Većina ih je napisana u čast jedne Francuskinje, koju on naziva Mandetta. Njegova kancona **Cancone d’amore** bila je vrlo popularna i više puta objavljivana. Njegov cjelokupan pjesnički opus je sadržan u zbirci Guintis (Firenca 1527. godine, Venecija 1531. – 1532. godine)
Osim pjesama pisao je i filozofsku prozu a bio je i dobar govornik. Uveliko je utjecao na Dantea Alighierija.

## Vanjske veze
* Neki prijevodi (engleski)
Slonovača

**Slonovača** ili **bjelokost** je naziv za materijal od zuba i kosti određenih životinja.

**Bjelokost (slonovača)** je koštana tvar što izgrađuje kljove slona, mamuta, vodenkonja, morža, ulješure, divlje svinje i dr.; također predmeti od slonove kosti.

Različite vrste bjelokosti razlikuju se bojom i drugim svojstvima. Uz pomoć spektroskopske metode, pod mikroskopom je moguće razlikovati bjelokost azijskog od bjelokosti afričkog slona.

*Kula bjelokosna* je preneseno značenje za mjesto bijega od teškoća, svakodnevnice.

Bjelokost se obrađuje ručno i strojno: puna plastika, reljefi i luksuzni predmeti svakodnevne uporabe. Draž ovog materijala je u mliječnoj bjelini površine koja s vremenom poprima žućkasti ton. Skupocjena zbog svoje rijetkosti i teška za obrađivanje, bjelokost je oduvijek simbol društvenoga statusa.

## Povijest uporabe

Bjelokost je u uporabi od paleolitika (razni idoli) preko civilizacija Egipta, Mezopotamije i Egejske umjetnosti (idoli, ukrasni predmeti i reljefi). U Staroj Grčkoj je bila poznata *hrizelefantinska tehnika* kipara Fidije i njegove škole u kojoj su urešene *[[Atena Partenos]]* i *[[Zeusov kip u Olimpiji]]*. U doba helenizma od bjelokosti se pravi sitna plastika, uporabni predmeti, a u Starom Rimu konzularni diptisi, različiti ukrasi i predmeti za igru. U ranokršćanstvu i bizantskoj umjetnosti kipovi svetaca, relikvijari, korice knjiga s biblijskim prizorima, te biskupska prijestolja.

U doba romanike i gotike uz navedeno rabi se za predmete umjetničkog obrta (pribor za jelo, ručice i korice za mačeve i dr.). U baroku i rokokou koristi se za intarzije u drvu, toaletne luksuzne predmete i sl.

U Indiji, Kini, Japanu i islamskoj umjetnosti od bjelokosti su rađeni kipovi i reljefi sa sakralnim i erotskim prikazima te oružje, nakit, figure za šah i dr. Kod drugih azijskih i afričkih naroda bjelokost je povezana s najranijim pojavama rukotvorina (idoli, oružje).

Danas je trgovina bjelokosti zabranjena jer su se neke životinjske vrste suočile s istrebljenjem.

## Linkovi
* Kiparski materijali
* Primijenjene umjetnosti

## Vanjske veze
Civilizacija doline Inda

**Civilizacija Doline Inda** (cca. 3300–1300. pne., procvala 2600–1900. pne.) bila je drevna civilizacija duž rijeke Ind i rijeke Ghaggar-Hakra u Pakistanu i sjeverozapadnoj Indiji. Među drugim imenima za ovu civlizaciju koristi se **Harappanska civilizacija**, kao referenca na njen prvi iskopani grad Harappu.

Civilizacija Doline Inda (za koju se na engleskom jeziku koristi skraćenica **IVC** od *Indus Valley Civilization*) je otkrivena 1920ih te poznata jedino na temelju arheoloških iskapanja, s mogućim izuzetkom sumerskih spominjanja riječi *[[Meluhha]]*, za koju neki vjeruju da se odnosi na IVC.

Alternativni naziv za kulturi **Saraswati-Sindhuska civilizacija**, što se remlejni na činjenici da je većina nalazišta koja joj pripadaju pronađena na rijeci Hakra-Ghaggar.

Stanovnici civilizacije Doline Inda se smatra mjesto gdje je nastao proto-Dravidski jezik.

## Reference

## Literatura

* Basham, A.L., *The Wonder That Was India*, Sidgwick & Jackson, London, 1967, p 11-14.
* 
* Dani, Ahmad Hassan, *Short History of Pakistan*, Book 1, 1984, University of Karachi.
* 
* Gupta, S.P. (ed.). 1995. The lost Sarasvati and the Indus Civilisation. Kusumanjali Prakashan, Jodhpur.
* Kathiroli et al. 2004. "Recent Marine Archaeological Finds in Khambhat, Gujarat". Journal of Indian Ocean Archaeology No 1, p. 141-149.
* Kenoyer, J. Mark. 1998. Ancient cities of the Indus Valley Civilisation. Oxford University Press. .
* 
* 
* 
* 
* Mcintosh, Jane. 2002. A Peaceful realm. Boulder: Westview Press.
* Parpola, Asko (2005) "Study of the Indus Script", 50th ICES Tokyo Session, Tokyo, May 19, 2005
* Possehl, Gregory. 2002. The Indus Civilisation. Walnut Creek: Alta Mira Press.
* 
* 
* 
* Jim G. Shaffer. 1992. "The Indus Valley, Baluchistan and Helmand Traditions: Neolithic Through Bronze Age." In Chronologies in Old World Archaeology. Second Edition. R.W. Ehrich, (Ed.). Chicago: University of Chicago Press. I:441-464, II:425-446.
[Divit khendry 2006 discovered Harrapa

## Vanjske veze

* An invitation to the Indus Civilisation (Tokyo Metropolitan Museum) 
* Ancient Civilisations Timeline
* Ancient Indian History
* Cache of Seal Impressions Discovered in Western India 
* Harrapa and Indus Valley Civilisation at harrapa.com
* Image Collection 
* Indus Artifacts
* Indus-Sarasvati Resources Index
* Prehistoric Dentistry Evidence Found in Indus (BBC News)
* Sarasvati-Sindhu Civilisation 
* The Harappan Civilisation
Glasnevin (groblje)

**Groblje Glasnevin** je glavno katoličko groblje u Dablinu, Irska, osnovano sredinom XIX veka.

Poznati ljudi sahranjeni na Glasnevinu:
* Thomas Ashe - umro štrajkujući glađu 1917
* Kevin Barry - student medicine koga su Britanci pogubili zbog njegovog udela u Anglo-irskom ratu. Njegovo telo premešteno je iz zatvora Mountjoy 10. 2001.
* Brendan Behan - pisac
* Harry Boland - političar, prijatelj Majkla Kolinsa, i protivnik Anglo-irskog sporazuma
* Christy Brown - autor knjige 'Moje levo stopalo', po kojoj je snimljen i film
* Cathal Brugha - prvi predsednik Dáil Éireanna (1. - 4. 1919) 
* Sir Roger Casement - borac za ljudska prava, kasnije irski revolucionar; Britanci ga pogubili 1916 
* Robert Erskine Childers - Irski republikanac, podržavao Anglo-irski sporazum. Pogubljen od strane vlade tokom Irskog građanskog rata
* Michael Collins - irski republikanski političar, jedan od potpisnika Anglo-irskog sporazuma; prvi međunarodno priznati premijer. 
* Roddy Connolly - socijalistički političar, sin Jamesa Connolyja.
* John Philpot Curran - advokat Vulfa Touna i drugih Ujedinjenih Iraca
* James Daly - pogubljen kao vođa pobune Konotskih rendžera u Indiji 1920.
* Éamon de Valera - treći predsednik irske (1959-1973) i jedan od najvažnijih irskih političara dvadesetog veka
* Sinéad de Valera - žena Éamona de Valere
* John Devoy - Vođa Fenijanaca 
* John Blake Dillon - irski pisac i političar
* Frank Duff - osnivač Legion of Mary
* James Fitzmaurice - avijatičar
* Sir John Grey - irski član parlamenta iz XIX veka 
* Maud Gonne - irska revolucionarka, velika Jejtsova ljubav, majkaSeana MacBridea, koji je sahranjen u istom grobu. 
* Arthur Griffith - predsjednik Dáil Éireanna (1. - 8. 1922).
* Tim Healy - prvi Guverner-general Slobodne republike Irske. 
* Gerard Manley Hopkins - pesnik
* Peadar Kearney - autor irske himne
* Kitty Kiernan - verenica Majkla Kolinsa
* James Larkin - irski socijalista i vođa sindikata
* Seán MacBride - osnivač Clann na Poblachta i jedan od osnivača organizacije Amnesty International.
* Dick McKee - značajan član IRA-e tokom Anglo-irskog rata.
* Grofica Constance Markiewicz - irska revolucionarka, prva žena izabrana u donji dom britanskog parlamenta, i ministar u prvoj irskoj vladi
* Mančesterski mučenici - spomen ploča trojici članova IRB-a, pogubljenim od strane Britanaca 1867.
* Daniel O'Connell - veoma bitan irski političar između 1820-ih i 1840-ih
* Patrick Denis O'Donnell - poznati istoričar
* Jeremiah O'Donovan Rossa - Fenijanski vođa
* Eoin O'Duffy - šef štaba IRA-e 1922 i vođa Plavokošuljaša
* Thomas O'Hagan, prvi Baron O'Hagan - Lord Kancelar Irske
* Sean T. O'Kelly - drugi predsednik Irske (1945-1959).
* John O'Mahony - osnivač IRB-a.
* James O'Mara - nacionalistički vođa
* Charles Stewart Parnell - veoma bitan irski političar između 1875 i 1891.
* Patrick ( P J ) Ruttledge - irski političar 
* Daniel D. Sheehan - prvi član Irske radničke partije izabran u parlament

## Vanjske veze

* http://www.findagrave.com/php/famous.php?page=cem&FScemeteryid=639644
Maksimir

**Maksimir** je zagrebačka gradska četvrt u kojoj se nalaze istoimena park-šuma i Stadion Maksimir (poznat po nastupima NK Dinamo).

Park-šumu Maksimir, prvu u jugoistočnoj Europi (otvorena 1794. godine), dao je 1839. urediti prema zamisli biskupa Maksimilijana Vrhovca biskup Juraj Haulik u engleskom pejsažnom stilu. U parku je očuvana flora i fauna nizinskih šuma, a u njemu se nalaze i četiri jezera (što prirodna, što umjetna).

Od istaknutijih objekata u Parku spomenut ćemo:
* Švicarska kuća (sagrađena 1842., obnovljena 2005.),
* Vidikovac kiosk (najistaknutiji objekt perivoja), sagrađen 1843.,
* Paviljon Jeka (sagrađen 1840., obnovljen 2001.),
* Kapelica Sv. Jurja (sagrađena 1880.).

Na južnom kraju park-šume nalazi se Zoološki vrt grada Zagreba.

Poznatiji dijelovi gradske četvrti su: Laščina, Rebar, Gornji Bukovac i napose bivše selo Remete u kojem se nalazi Crkva uznesenja blažene djevice Marije s franjevačkim samostanom. U crkvi se nalazi čudesni kip Majke božje Remetske, te su zbog toga Remete jedne od najznačajnih Marijanskih svetišta u Hrvatskoj.

U Maksimiru živi preko 50.000 stanovnika (2005.), teritorijalno je podijeljen u 11 mjesnih samouprava.

## Vanjske veze

* Maksimirske novosti
Matematička konstanta

**Matematička konstanta** je veličina, najčešće realni broj ili kompleksni broj, koja se pojavljuje u matematičkim formulama kao srazmera među veličinama. Uobičajeno je da se celi brojevi ne razmatraju kao posebne matematičke konstante već su to skoro uvek transcendentni brojevi koji se ne mogu predstaviti u nekom zatvorenom obliku, kao polinomi racionalnih brojeva.

## Tabela matematičkih konstanti
Korišćene oznake:
: I - iracionalan broj, A - algebarski broj, T - transcedentan broj, ? - nepoznata
: Gen - uopšteno, NuT - Teorija brojeva, ChT - Teorija haosa, Com - Kombinatorika, Inf - Teorija informacija, Ana - Matematička analiza

## Vanjske veze
* Stiven Finčova strana matematičkih konstanti: http://pauillac.inria.fr/algo/bsolve/constant/constant.html 
* Stiven Finčov alternativni indeks: http://pauillac.inria.fr/algo/bsolve/constant/table.html 
* Zavijer Gurdonova i Paskal Sebaova strana brojeva, matematičkih konstanti i algoritama:
http://numbers.computation.free.fr/Constants/constants.html
* Sajmon Plufov invertor: http://pi.lacim.uqam.ca/eng/ 
* CECM-ov Inverzni simbolički kalkulator: http://www.cecm.sfu.ca/projects/ISC/
Anglo-zanzibarski rat

**Englesko-zanzibarski rat** vodio se između Ujedinjenog Kraljevstva i Zanzibara 27. augusta 1896. Trajao je samo 45 minuta i najkraći je rat u dosadašnjoj pisanoj historiji.

Rat je izbio nakon što je sultan Hamad bin Thuwaini, koji je surađivao s britanskim kolonijalnim vlastima, umro 25. augusta 1896. godine, a njegov nećak Khalid bin Bargash preuzeo vlast državnim udarom. Britanci su na tom položaju željeli Hamuda bin Muhammeda, jer su vjerovali da će s njime lakše surađivati, pa su zato Bargashu dostavili ultimatum o abdikaciji. Na to je on okupio vojsku od oko 2.800 ljudi i uzeo sultanovu naoružanu jahtu usidrenu u luci. Dok su njegovi ljudi postavljali odbranu oko palače, Britanci su u luci pokrenuli pet ratnih brodova, a na kopno su poslali odrede marinaca koji su trebali pružiti podršku lojalističkoj zanzibarskoj vojsci od 900 ljudi.

Iako je sultan u posljednjim trenucima pokušao pregovarati o miru preko američkih predstavnika na otoku, nakon isteka ultimatuma, u devet sati ujutro, Britanci su iz bojnih brodova otvorili vatru prema sultanovoj palači. Sultanova jahta je potopljena, a palača se počela urušavati izazivajući tako i ljudske žrtve. Bargash je pobjegao u njemački konzulat gdje mu je dan azil. Paljba je prestala nakon 45 minuta.

Britanci su zahtijevali izručivanje sultana, ali on je 2. oktobra pobjegao s otoka. Živio je u Dar es Salaamu (Tanzanija) dok nije uhvaćen 1916. Kasnije je oslobođen i dozvoljeno mu je živjeti u Mombasi gdje je umro 1927 godine.

Rat je imao oko 100 žrtava s lojalističke strane i oko 500 s protivničke. Pobjednički Britanci su od zanzibarske vlade tražili reparacije kako bi pokrili troškove bombardiranja zemlje.
Ružičasti trougao

| Ružičasti truogao, kao simbol LGBT pokreta.]]

**Ružičasti trougao** (nemački: *Rosa Winkel*) korišćen je kao oznaka za vreme nacizma u Nemačkoj za obeležavanje gejeva, zatvorenih u koncentracionim logorima. Zatvorenici i zatvorenice morali su da nose neku od oznaka, čije boje su ih svrstavale u jednu od progonjenih grupa.

Danas je ružičasti trougao jedan od najpopularnijih simbola, koje koristi LGBT zajednica u borbi protiv represije.

## Gejevi kao žrtve [[Holokaust]]a

Nisu svi zatvorenici sa ružičastim trouglom sebe smatrali gejevima, neki su bili venčani i imali su samo retko seks sa muškarcima. Osim toga, nisu svi koji su osuđeni po Paragrafu 175 bili poslati u konc-logore; većina se našla u običnim zatvorima. Takođe, gejevi jevrejskog porekla bili su obeležavani žutom zvezdom. Zbog svega toga nije lako utvriditi broj ubijenih ili zatvorenih gejeva u vreme nacizma u Nemačkoj. Ipak, približno se može oceniti da se broj žrtava kreće između 5.000 i 15.000 gejeva. Richard Plant, američki autor nemačkog porekla, ocenjuje da se broj zatvorenih gejeva u periodu od 1933 do 1944. kreće između 50.000 i 63.000 ljudi .

Zatvorenici označeni ružičastim trouglom nikada nisu primili odštetu od strane nemačke vlade. Čak, ukoliko ne bi prestali da imaju seks sa drugim muškarcima, mogli su ponovo da budu zatvoreni, kao, na primer, Heinz Dörmer, koji je ukupno 20 godina bio zatvorenik – bilo u koncentracionom logoru Trećeg rajha ili u zatvorima Savezne Nemačke. Paragraf 175 bio je na snazi do 1987. godine u Istočnoj Nemačkoj i čak do 1994. u Zapadnoj Nemačkoj.

Danas je živo manje od 10 ljudi koji su bili označeni ružičastim trouglom. Osim toga, tek nedavno se razvilo interesovanje za njihova iskustva. Godine 2000. snimljen je dokumentarni film Paragraf 175 sa njihovim svedočenjima.

Nemačka vlada je 2002. godine izdala zvanično izvinjenje gej zajednici za stradanje u vreme Holokausta.

## Vidi dalje

* LGBT simboli
* Crni trougao
* Progon LGBT osoba u nacističkoj Nemačkoj

## Vanjske veze

* Gedenkort für die im Nationalsozialismus verfolgten Homosexuellen
* Das System der Winkel in den nationalsozialistischen Konzentrationslagern
* Die Männer mit dem Rosa Winkel - Homosexuelle im Konzentrationslager Sachsenhausen

## Reference
Harapa

]
**Harappa** je grad u Pendžabu, odnosno sjeveroistočnom Pakistanu, smješten u blizini negdašnjeg toka rijeke Rawi; oko 35&nbsp;km jugozapadano od Sahiwala.

Moderni grad je sagrađen u blizini ostataka drevnog utvrđenog grada, koji je pripadao civilizaciji Groblja H i Doline Inde. Grad je postojao od oko 3300. pne. [1] do 1600. pne. [2]. Vjeuje se da je grad imao oko 40.000 stanovnika, što je veliki broj za tadašnje doba.

Godine 2005. su kontroverzni planovi za izgradnju zabavnog parka na nalazištu obustavljeni kada su građevinari pronašli veliki broj artefakata za vrijeme početnih radova. Molba uglednog pakistanskog arheologa Ahmeda Hasana Danija Ministarstvu kulture je rezultirao u ponovnom pregledu nalazištu i obustavi projekta uslijed optužbi za korupciju i nesposobnost.

## Napomene
* Najstarije radiokarbonsko datiranje spomenuto na webu je 2725+-185. pne. (nekalibrirano) ili 3338, 3213, 3203. pne. kalibrirano, što daje srednju točku od oko 3251. pne.. Kenoyer, Jonathan Mark (1991) Urban process in the Indus Tradition: A preliminary report. In Harappa Excavations, 1986-1990: A multidisciplanary approach to Third Millennium urbanism, edited by Richard H. Meadow: 29-59. Monographs in World Archaeology No.3. Prehistory Press, Madison Wisconsin.
* Periodi 4 i 5 nisu datirani u Harappi. Kraj Harappanske tradicije Harappi pada između 1900. i 1500. pne.
* Mohenjo-daro je još jedan veliki grad iz istog perioda, smješten u provinciji Sindh u Pakistanu.
* Dholavira je također jedan drevni grad.

## Povezano
* Mohenjo-daro
* Taxila
* Dholavira
* Lothal

## Vanjske veze
* Iskopine grada su opisan ena at http://www.harappa.com.
* Razgovor o harappanskoj tradiciji i bibliografija http://harappa.knows.it .
32. vijek pr. n. e.

----
## Događaji
* Nekropola Varna: Najstariji zlatni predmeti na svijetu pronađeni u blizini Varne.
* Drevni Egipat: Najstariji poznati egipatski hijeroglifi, početak ranog dinastičkog perioda.
* Krit: Uspon Minojske civilizacije
* Neolitska naselja sagrađena kraj Skara Braea na Orkneyskim otocima blizu Škotske
* Neolitski stanovnici Irske grade 250.000 tona tešku grobnicu Newgrange koja označava prolazak sunca.
* Kurukshetra rat između Pandava i Kaurava u Indiji.
* 3102. pne. – Astrološki dokazi ukazuju da je ovo bio datum smrti Krishne u dobi od 125 godina.

## Značajne osobe

* Narmer, nasljednik Serketa i osnivač Prve dinastije Drevnog Egipta.

## Pronalasci, otkrića i pojave
* 13.8. 3114. pne. &mdash; Početak trenutnog Dugog brojanja kalendara Maya.
* 3102. pne. &mdash; Godina 0. Kai Yuge počinje.
* oko 3100. pne. je najranija faza izgradnje Stonehengea.

----
Varnanska nekropola

**Nekropola Varna** ili **Varnanska nekropola** () je grobno nalazište u zapadnom industrijskom dijelu Varne (oko pola kilometra od Varnanskoj jezera) u Bugarskoj. Slučajno otkriveno u oktorbu 1972. od strane vozača bagera Rajča Marinova, ostaci pronađeni u grobovima predstavljaju najstarije poznate predmete od obrađenog zlata pronađene na svijetu. 

Iskopavanja su vršena pod rukovodstvom M. Lazarova (1972-1976) i I. Ivanova (1972-1991) sve do 1991.

294 grobova je pronađeno u nekropoli, a mnogi su sadržavali sofisticirane primjerke metalurgije (posebno što se tiče obrade zlata). Grobovi su datirani do 3200-3000. pne. u eneolitskom periodu, čineći ih starijim od onih u Drevnom Egiptu i Mezopotamiji. Kosturi su pronađeni u različitim položajima (na boku sa savijenim koljenima, na leđima a nekad i kao simbolički cenotafi). Zanimljivo je da su simbolički (prazni) grobovi najbogatiji zlatnim artefaktima. Pronađeno je oko 3000 zlatnih artefakata, ukupne težine 6 kilograma. Jedan grave je sadržavao više zlata nego u ostatku svijeta u toj epohi.

## Izvori
* Bahn, Paul G. ed. *100 Great Archaeological Discoveries* (New York: Barnes & Noble, 1995) (No. 34). 
* Bogucki, Peter, Pam J. Crabtree eds. *Ancient Europe: an Encyclopedia of the Barbarian World, 8000 B.C. – A.D. 1000* (New York: Scribners, 2004) (p. 341).
* Ivanov, I., M. Avramova. *Varna Necropolis* (Sofia, 2000).

## Vanjske veze

* Arheološki muzej u Varni  sadrži mnoge aterfakte iz Varnanske nekropole.
* Varna Necropolis Cultural Tourism  stranica na Golden Sands Resort  web sajtu.
Egipatski hijeroglifi

**** predstavljaju pismo koje su koristili Drevni Egipćani, a koje je predstavljalo kombinaciju logografskih, alfabetskih i ideografskih elemenata. 

Riječ *[[hijeroglif]]* dolazi od grčkog  (*hieroglyphiká*); pridjeva *hijeroglifski*, isto kao i srodnih riječi kao što su  (*hieroglyphos* 'onaj koji piše hijeroglife', od  (*hierós* 'sveti') i γλύφειν (*glýphein* 'urezati' ili 'pisati', v. *[[glif]]*). Sami hijeroglifi su se nazivali  (γράμματα) (*tà hieroglyphiká* (*grámmata*), 'urezana slova') na spomenicima (kao što su stele, hramovi i grobovi). Riječ *hijeroglif* se s vremenom počela koristiti za pojedinačna hijeroglifska slova.

ط==Pismo==

## Brojevi

## Vanjske veze

* Glyphs and Grammars *Resources for those interested in learning hieroglyphs, compiled by Aayko Eyma.*
* Hieroglyphs! *Annotated directory of popular and scholarly resources.*
* ''Egyptian Hieroglyphic Dictionary''  by Jim Loy
* ''Comprehensive Dictionary of Cartouches for all Egyptian Pharaohs *
* [http://www.greatscott.com/hiero/ GreatScott.com's Hieroglyphs]  *Commercial (free intro)*
* [http://www.glyphdoctors.com Glyphdoctors: Study Egyptology Online!]  *Online courses in hieroglyphs and free discussion forums''
Rani dinastički period Egipta

Arhaički ili **Rani dinastički period** Egipta obično uključuje Prvu i Drugu dinastiju, te je trajao od gdoine 2920. pne., nakon Protodinastički period Egipta do godine 2575. pne. ili početka Starog egipatskog carstav. Neki egiptolozi u taj period također uključuju Treću dinastiju.

Prema Manethonu, prvi kralj bio je Menes. Međutim, najraniji kralj o kojem postoje zapisi u Prvoj dinastiji bio je Hor-Aha, a prvi kralj koji je tvrdio da je bio ujedinio dvije zemlje bio je Narmer (posljednji kralj Protodinastičkog perioda. Znamo za njegovo ime jer je zapisano na zavjetnoj paleti http://www.touregypt.net/featurestories/narmer.htm korištenoj za mrvljenje minerala od kojih se pravio kohl, korišten od drevnih Egipćana za šminku. Pogrebni običaji za seljake su bili isti kao i u predinastičkom dobu, ali su bogati zahtijevali nešto bolje. Zato su Egipćani započeli izgradnju mastaba.

Prije ujedinjenja Gornje i Donjeg Egipta *oko* 3100. pne., zemlja se sastojala od samostalnih naselja. Vladari prvih dinastija su uspostavili nacionalnu vlast i imenovali kraljevske guvernere. Građevine centralne vlaste su obično bile otvoreni hramovi sagrađeni od drva ili pješčenjaka.
Skara Brae

**Skara Brae** je veliko kameno neolitsko naselje, smješteno u Zaljevu Skaill na zapadnoj obali glavnog od Orkneyskih otoka u Škotskoj. Razina očuvanosti je takva da je dobio UNESCOv status Svjetske baštine. On je jedan od četiri takve lokacije u Škotskoj, dok su ostali Old Town i New Town u Edinburghu; New Lanark u Južnom Lanarkshireui St Kilda na Zapadnim Otocima. To je najočuvanije neolitsko naselje u Evropi.
Protodinastički period Egipta

**Protodinastički period Egipta** ili **Nakada III**, zvana i **Nulta dinastija** bila je posljednja faza Kulture Nakada.

To je bio relativno kratki period koji je trajao od 3200. pne. do 3000. pne., doba kad je počeo proces ujedinjenja Egipta. 
U tom periodu pojavljaju se i prvi hijeroglifi - pločice pronađene u grobnici U-j iz Abidosa (oko 3150. pne.)

## Karakteristike

U tom periodu postojala je značajna razlika između Gornjeg i Donjeg Egipta. Prema nekim procjenama u tom vremenu se u Gornjem Egiptu izredalo na vlasti nekih trinaest kraljeva iz Hierakonpolisa. Od njih je nažalost identificirano samo nekoliko posljednjih. Oni su dobijali imena po životinjama, taj običaj je bez sumnje bio u vezi sa totemom njihova rodnog grada.  
Vladar je tretiran kao personificirani bog i nosio je Hedžet (bijelu krunu Gornjeg Egipta). Taj običaj da se vladara tretira kao boga, usvojili su i kasniji faraoni koji su se smatrali sinovima boga Ra.

Djela primijenjene umjetnosti iz toga doba, kao što je Glava buzdovana kralja Škorpiona sugeriraju da je to bila prilično ratoborna grupa. 

U isto to vrijeme u Donjem Egiptu sistem je bio birokratskiji sa više slobodne trgovine, moćne familije vladale su malim područjima i čini se da nije postojala kruta hijerarhija.  
Njegovi vladari nosili su Dešret (crvenu krunu) Donjeg Egipta). Na Kamenu iz Palerma uklesano je sedam kraljeva Donjeg Egipta, ali se o njima malo zna, pa poneki sumnjaju da su ikada postojali. Općeprihvaćena činjenica je da je Buto bio najveći i najvažniji grad, i da su postojali i drugi centri kao što je Maadi. Usprkos tome Gornji Egipat je neobično snažno utjecao na umjetnost i ekonomiju Donjeg Egipta, jer je gotovo sva grnčarija pronađena u tom periodu bila iz Gornjeg Egipta.

Božanstva Horus i Nekbet iz El Kaba (sa glavom supa) bili su zaštitnici Gornjeg Egipta dok su Set i Vadžet (sa glavom Kobre) bili zaštitnici Donjeg Egipta.

Kad su te dvije zemlje ujedinjene, spojeni su i Sup i Kobra kako bi simbolizirali faraonovu dominaciju nad obje zemlje. Neki egiptolozi teoretiziraju da su Horusove pristaše (predvođeni Narmerom ili Hor Ahom) pobijedili pristaše Seta i učinili da Hierakonpolis postane najmoćniji grad, a Horus najviše 
božanstvo. Zbog toga je faraon bio živi Horus.

Na Narmerovoj paleti prikazan je faraon sa Pšentom (kruna) Gornjeg i Donjeg Egipta) ali i Horus koji dominira personificiranom močvarom za koju se misli da predstavlja Donji Egipat.
## Povezano
* Kultura Nakada

## Reference

## Vanjske veze

*  ''Naqada III'' 
*  ''Naqadan Culture- Naqada III''