open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oldham (borough)

**Oldham** je metropolitanski borough od 224,897 stanovnika na sjeverozapadu Engleske u Grofoviji Greater Manchester.

## Geografija

Oldham leži na sjeveroistočnoj periferiji Grofovije Greater Manchester, po zapadnim rubovima masiva Pennines, u blizini izvora rijeke Medlock.

Ime je dobio po porodici Oldham, koja je živjela u Dvorcu Werneth tokom srednjeg vijeka.

Historijski grad Oldham, koji je i administrativni centar i zapadni dio borougha leže na teritoriju historijske Grofovije Lancashire, a istočni dio među njima sela Uppermill, Saddleworth, Delph i Denshaw podpadao je pod Grofoviju Yorkshire.

Velik dio borougha još uvijek nije urbaniziran, pa je Oldham poznat po velikim površinama zelenila i parkovima prirode; Moston Brook Green Corridor, Leesbrook i Glodwick Lows.

## Historija

Za rimskih vremena se u  naselju Castleshaw nalazio kastrum, podignut između 79. - 105., njegovi ostatci su 1979. proglašeni nacionalnim spomenikom.

Oldham je sve do 19. vijeka bio poljoprivredni kraj, čiji su se stanovnici pored tog bavili i tradicionalnom vunarskom proizvodnjom. Tad se razvila tekstilna industrija sa predionicama i tkaonicama pamuka.

Od početka 21. vijeka, lokalna privreda se sve više okreće profitabilnijim djelatnostima - građevinarstvu i sektoru usluga (zdravstvo, informatika, financije).

Metropolitanski borough Oldham formiran je nakon administrativne reforme zemlje 1. aprila 1974. ujedinjenjem Borougha Oldham sa urbanim distriktima; Chadderton, Crompton, Failsworth, Lees i 
Royton koji su dotada administrativno podpadali pod Grofoviju Lancashire, uz urbani distrikt Saddleworth  iz Grofovije West Riding of Yorkshire.

## Pobratimski gradovi

* Landsberg am Lech, Njemačka
* Geesthacht, Njemačka
* Kranj, Slovenija

## Reference

## Vanjske veze

* Oldham Council
Wigan (borough)

**Wigan** je metropolitanski borough od 317,849 stanovnika na sjeverozapadu Engleske u Grofoviji Greater Manchester.

## Geografija

Wigan leži na zapadu Grofovije Greater Manchester, duž rijeke Douglas, i kanala Leeds - Liverpool.

Grad Wigan je administrativni centar, pored njega veći urbani centar je Leigh.

## Historija

Tradicionalne privredne aktivnosti Wigana bile su rudarstvo i proizvodnja pamučnih tkanina. Ugljen se iskapa od 16. vijeka, a dotad je i prerada tekstila bila već dobro razvijena. Potražnja za ugljenom povećala se tokom 18. i 19. vijeka, pa je do 1851. oko 5.000 muškaraca i žena radilo po rudnicima Wigana.

Uvođenjem mehaničkih razboja krajem 18. vijeka značajno je povećan broj tekstilnih tvornica. Industrijalizacija je ubrzana izgradnjom kanala i željezničkih pruga, koje su olakšale transport ugljena, tekstila i teških metalnih proizvoda.

Proizvodnja tekstila izgubila je na važnosti, a zatim i potpuno ugasla - posljednji rudnik ugljen]]a zatvoren je 1993. Nakon tog su  iznikle nove Industrije; prehrambena, metalurška, elektroindustrija i industrija papira i ambalaže.

Metropolitanski borough Wigan formiran je nakon administrativne reforme zemlje 1. aprila 1974. ujedinjenjem Borougha Wigan sa urbanim distriktima iz Grofovije Lancashire; Abram, Aspull, Atherton, Hindley, Ince-in-Makerfield, Orrell, Standish i Tyldesley uz dijelove distrikta Ashton-in-Makerfield, Golborne, Billinge and Winstanley.

## Pobratimski gradovi

* Angers, Francuska

## Reference

## Vanjske veze

* Wigan Council
Hidroelektrana Višegrad

**Hidroelektrana Višegrad** izgrađena je na rijeci Drini, 2,5 km. uzvodno od Višegrada, Bosna i Hercegovina  Puštena je u rad 25. novembra 1989. godine. 

## Karakteristike
Instalisana snaga je 315&nbsp;MW koja se dobiva iz tri generatora od po 105&nbsp;MW, koje pogone Kaplanove turbine. Isporuka energije na mrežu ostvaruje se preko tri monofazna transformatorа od po 115MVA, prenosnog odnosa 15,75/420 &nbsp;kV. Četrvrti transformator je rezerva. Godišnja proizvodnja električne energije iznosi prosječno 1010&nbsp;GWh.  Rekord je ostvaren u  2010. godini sa 1.283,048GWh. 

### Brana i agregat
Zapremina akumulacionog jezera iznosi 161&nbsp;hm³, a dužina je oko 40&nbsp;km.
Dužina brane je  280m, maksimalna visina 79,5&nbsp;m. Nazivna kota gornje vode akumulacije je 336mnm, a kota donje vode iznosi 290,20mnm. Višegodišnji prosjek protoka je 342&nbsp;m³/s. Proticaj vode kroz turbine je Qi=800m³/s, 

Agregat se sastoji od tri vertikalne Kaaplan turbine, sa betonskim spiralnim kućištem. Prečnik rotora turbine је 6,015&nbsp;m, konstruktivni pad iznosi 43&nbsp;m, stepen iskorištenja je η=0,94, uz nazivni broj okretaja n=136o/min. Na agregatima su tri trofazna sinhrona generatora, svaki snage 115&nbsp;MVA, nazivnog napona 15,75KV. 
#### Ostali dijelovi elektrane
* Sopstvena potrošnja
* Automatika, upravljanje, signalizacija, zaštita i mjerenje i obrada podataka
* Pomoćni pogoni
* Telekomunikacija i telemehanika
* Besprekidno napajanja elektrane
* Dalekovod 400 kV, dužine cca 4,5 km.
* Dizel agregat
* Kablovske polica i prateća oprema
* Protivpožarna zaštita i zaštita od trećih lica.

## Reference

## Vanjske veze
* ЗП „Хидроелектране на Дрини“, а.д. Вишеград
Hidroelektrana Mostar

**Hidroelektrana Mostar** nalazi se na rijeci Neretvi, u oštini Mostar, Bosna i Hercegovina. Puštena je u rad 1987. godine.  Nalazi se na oko 3,73 km uzvodno od Mostara.

Izgrađena je kao posljednja u nizu elektrana na Neretvi u sklopu projekta *Srednja Neretva* iz 1953. Za vrijeme rata 1992-1995 bila je potpuno uništena, da bi nakon rata bila sanirana i ponovno puštena u pogon 1997.
### Brana i akumulacija
Brana je kombinovanog tipa s dvije konstruktivne i funkcionalne cjeline:
* Betonska gravitaciona brana visine 44 metra sa mašinskom halom u koritu Neretve i evakuacionim blokom u desnom boku.  Najniža kota temeljenja je 37,00 m. n. m, a kruna brane je na koti 81 m. n. m. Evakuacija velikih voda je riješena s tri prelijevna polja ukupne propusne moći 3070 m3/s i temeljnim ispustom kapaciteta 180 m3/s. Od podzemnih objekata na ovoj hidroelektrani, izveden je kombinovani protufiltracioni ekran, injekciona zavjesa, a ispod nasute brane je kombinacija zaštite s dijafragmom i manjim dijelom s injekcionom zavjesom.
* Nasuti dio brane u lijevom boku koji kružno prelazi u obrambeni nasip uzduž lijeve obale, dužine 2 065 m. 

Sa svojim akumulacionim bazenom korisne zapremine 6 370 000 m3, HE Mostar omogućava odgovarajući energetski režim rada uzvodne HE Salakovac.
## Tehničke karakteristike
* tip: pribransko postrojenje
* broj agregata: 3
* instalirana snaga: (3x24MW), 72 MW
* srednja godišnja proizvodnja: 310 GWh
* tehnički minimum: 12 MW
* tip turbine: Kaplan K-5 400/Litostroj
* tip generatora: trofazni sinhroni/Končar
* zapremina akumulacije do kote maks. uspora: 10,92 hm3

## Reference
Hidroelektrana Salakovac

**Hidroelektrana Salakovac** izgrađena je na  obali rijeke Neretva, uz magistralni put Sarajevo – [Mostar], (15 km uzvodno od Mostara). Izgradnja hidroelektrane trajala je od početka 1977. godine  do decembra 1981. godine. 
Uključena je u elektroenergetski sistem  sa 220 kV [dalekovodima: HE „Salakovac- Kakanj“  i HE „Salakovac – Mostar 3“.
### Karakteristike
#### Akumulacija i brana
Elektrana je pribranska s betonskom gravitacionom branom visine 70 m, u kanjonskom dijelu toka Neretve. Fundiranje je urađeno direktno na stijeni. Glavna bučnica je smještena neposredno uz mašinsku halu i ima dužinu od 102 m. 

Akumulacija je ukupne zapremine 68,00x106 m3 i prostire se dužinom od oko 20 km od brane u naselju Salakovac do odvodnih kanala HE Grabovica. Akumulacija je izduženog oblika sa izrazito malom širinom, tako da se uglavnom nalazi u kanjonu Srednje Neretve.

* Dužina brane u kruni 230 m 
* Dužina brane u temelju 74 m 
* Širina brane u kruni 8,20 m 
* Širina brane u temelju  52,00 m 
* Visina od dna riječnog korita  52,00 m 
* Zapremina tijela brane 249.300 m3
* Temeljni ispust je smješten u lijevom boku brane
* Instalirane snage - 210 MW ( tri agregata s Kaplanovim turbinama). 
* Prosječna godišnja proizvodnja – 414 GWh 

### Objekti za evakuaciju velikih voda i pražnjenje akumulacije
* Prelivi u bučnicu
* Temeljni ispust 
* Oprema za smanjenje negativnih uticaja na okolinu 
* Sistem tehničkog osmatranja hidrotehniĉkih objekata i neposredne okoline. Program tehničkog osmatranja brana, tla i objekata u području brane i akumulacije utvrđuje se za svaku godinu posebno za nepredviđene pojave: zemljotresi, klizanja tla, nagli i veliki dotoci u akumulaciju, visoki vodostaji, povećana procurivanja i zamućivanje procjednih voda, prekoračenja graničnih veličina deformacija. 
### Uticaj na okolinu
Izgradnjom akumulacije, poremećena je ekološka ravnoteža u tom djelu sliva Neretve, dijelom već u fazi izgradnje. Ti uticaji su na: 
* Hidrološki režim rijeke Neretve, 
* Kvalitet površinskih i podzemnih voda, 
* Degradaciju i stabilnost tla, 
* Mikroklimatske karakteristike, 
* Priobalnu floru, 
* Akvatične organizme, 
* Sigurnost i moguće rizike za stanovništvo i kvalitet okoline u slivu, 
* Buku vibracije i elektromagnetnu radijaciju, 
* Kvalitet podzemnih i površinskih voda, 

Hidroelektrana je obavezna da svoju djelatnost dovede do okolinske podobnosti, odnosno usaglašavanja sa standardima zaštite okoline. 
## Reference
Leigh, Greater Manchester

**Leigh** je grad od 41.274 stanovnika na sjeverozapadu Engleske u grofoviji Greater Manchester.

Administrativno podpada pod metropolitanski borough Wigan.

## Geografija
Leigh leži na zapadu grofovije Greater Manchester, sjeverno od ravnice Chat Moss, udaljen oko 19 km zapadno od centra Manchestera i oko 10 km jugoistočno od svog administrativnog centra Wigana.

## Historija
Leigh koji je tokom historije bio dio Lancashira, a vijekovima je bio i centar velike parohije. Njegova tri gradića Pennington, Westleigh i Bedford su se 1875. udružila i osnovala vijeće distrikta. Kad im se 1894. pridružio Atherton dobili su status urbanog distrikta, a već 1899. borougha.

Tradicionalne privredne aktivnosti Leigha pored poljoprivrede (mlijekarstvo) bile su rudarstvo (ugljen) i proizvodnja domaćih tkanina. Nakon izgradnje kanala i željezničkih pruga od početka 20. vijeka razvio se u industrijski grad, zahvaljujući brojnim predionicama svilenih i pamučnih tkanina a kasnije mašinogradnji.

Današnji Leigh je jedno od stambenih predgrađa Manchestera, sa tipičnim kućama u nizu iz viktorijanskog doba.

## Reference

## Vanjske veze

* History of Leigh
Termoelektrana Ugljevik

**Termoelektrana Ugljevik**, općina Ugljevik, Bosna i Hercegovina. Početak rada 1985. godine.   Kao osnovno gorivo u TE – Ugljevik koristi se mrki ugalj iz ležišta »Bogutovo Selo«. Zavisno preduzeće „Rudnik i termoelektrana Ugljevik“ ad Ugljevik posluje u okviru Mješovitog holdinga „Elektroprivreda Republike Srpske“ sa sjedištem u Trebinju. Pretežna djelatnost preduzeća je proizvodnja električne energije i eksploatacija i prodaja uglja.

## Istorija elektrane
Na bazi dokazanih rezervi uglja i generalnog plana lokaliteta bila je predviđena izgradnja energetskog kompleksa 4 x 300 MW. Izgradnja prvog bloka TE, instalisane snage 300 MW, završena je 1985. godine. Izgradnja drugog bloka prekinuta je početkom ratnih dejstava na području bivše SFRJ.

U periodu od 23. aprila 1992. do 24. novembra 1995. godine Termoelektrana je bila van pogona zbog rata u Bosni i Hercegovini. Rat je prekinuo i radove na izgradnji još jednog bloka TE snage 300 MW.

Od početka proizvodnje, maj 1985. do 31. decembra 2006. godine blok je radio oko 104.500 h ili 52% projektovanog radnog vijeka
Rekonstrukcijom kotla u toku remonta postrojenja 2010. godine (ugradnja novog, membranskog vodenog ekonomajzera; zamjena ventilatora hladnog gasa; rekonstrukcija kanala hladnog gasa; ugradnja novog sistema čišćenja, u radu bloka, ogrevnih površina ložišnog prostora; ugradnja sistema za praćenje položaja plamena u kotlu) ostvareno je povećanje prosječne snage bloka, povećanje raspoložive snage na projektovanu (300 MW), kao i značajno smanjenje zaprljanja konvektivnih ogrevnih površina pepelom, odnosno smanjenje broja zastoja zbog čišćenja konvektivnog dijela ložišta.

U toku remonta postrojenja 2013. godine, ostvarena je automatizacija rada bloka, uvođenjem sistema za upravljanje i monitoring rada bloka. Na ovaj način postignuta je optimizacija radnih parametara, kao i smanjenje uticaja subjektivnog faktora u upravljanju režimom rada.

U sklopu Termoelektrane Ugljevik I izgrađena je infrastruktura i dio pomoćnih objekata koji će služiti za potrebe Termoelektrane Ugljevik II. Isporučena je i oprema ukupne ugovorene vrijednosti od oko 15 mil. USD.

## Tehničke karakteristike
Instalisana snaga Termoelektrane „Ugljevik 1" je 300 MW sa projektovanom godišnjom proizvodnjom od 1.601 GW. TE „Ugljevik 1" je projektovana da radi 200.000 sati. Od početka proizvodnje, maj 1985. do 31. decembra 2006. godine blok je radio oko 104.500 h ili 52% projektovanog radnog vijeka.

Ostvarena je vlastita potrošnja u procentima 8,61% od ukupne proizvodnje.
Dimnjak termoelektrane je visok 310 metara. Najviša je građevina u Bosni i Hercegovini. Bio je i treći objekat po visini u bivšoj Jugoslaviji (viši od njega su dimnjaci TE u Trbovlju (Slovenija) i Plominu (Hrvatska), kao i 8 dimnjak po visini u Evropi, odn. 15 u svijetu. 
* broj agregata: 4
* Nazivna  snaga: 300 MW
* Snaga na pragu: 279 MW
* Min. na pragu: 155 MW
* Prosječna godišnja proizvodnja: 1560 GWh
* Gorivo: mrki ugalj
* Specifična potrošnja toplote: 11 032 (kJ/kWh)
* Specifična potrošnja goriva: 1,1 (kg/kWh)
* Kalororična moć goriva: 10470 (kJ/kg)
* Napon  mreže: 400 kV 

## Reference
Stretford

**Stretford** je grad od 27,596 stanovnika na sjeverozapadu Engleske u Grofoviji Greater Manchester.

Administrativno podpada pod Metropolitanski borough Trafford.

## Geografija

Stretford leži u ravnici između Rijeke Mersey i Manchesterskog kanala udaljen oko 6 km jugozapadno od centra Manchestera, oko 4.8 km južno od Salforda i 6.8 km sjeveroistočno od Altrinchama.

## Historija

Stretford je do 19. vijeka bio selo poznato po uzgoju svinja i povrća.

Nakon prokapanja Manchesterski brodskog kanala 1894. i izgradnje industrijske zone Trafford Park, Stretford se razvio u grad.

Stretford je od 1910. dom fudbalskog kluba Manchester United F.C.
Povelju o statusu grada dobio je 1932.

Današnji Stretford više nije industrijski grad, jer se njegova privreda okrenula sektoru usluga, uz to je postao predgrađe Manchestera.
## Reference

## Vanjske veze

* History of Stretford
Altrincham

**Altrincham** je grad od 54,837 stanovnika na sjeverozapadu Engleske u Grofoviji Greater Manchester.

Administrativno podpada pod Metropolitanski borough Trafford.

## Geografija

Altrincham leži na južnoj obali Rijeke Mersey, udaljen oko 13 km jugozapadno od centra Manchestera i oko 5 km jugozapadno od administrativnog centra Salea.

## Historija

Altrincham je izrastao u 7. vijeku kao anglosaksonsko selo.
Tokom srednjeg vijeka dobio je status trgovišta.

Nakon prokapanja Kanala Bridgewater 1765. počeo se industrijski razvijati.

Altrincham je od 1885. do 1970-ih bio je industrijski grad poznat po mašinogradnji.

Današnji Altrincham je jedno od predgrađa Manchestera.

## Reference

## Vanjske veze

* Altrincham History Society
Mini elektrana Mesići-Nova

**Mini elektrana Mesići Nova** nalazi se  na području općine Rogatica, Bosna i Hercegovina. Puštena je u rad 2015. godine.  

Stara hidroelektrana Mesići (ili "Slaviša Vajner Čiča"), izgrađena je 1950. godine u pećini, na vodotoku Prača, vodenim tunelom i sa padom vode od 50 metara. Sa izgradnjom HE „Mesići Nova“, stara elektrana i dalje dugoročno ostaje u radu, ali će imati i svojevrsnu muzejsku ulogu. Svjedočiće kako se od ništa i sa malo sredstava može napraviti objekat koji je, znatno uticao na razvoj privrede ne samo u opštini Rogatice, nego i šireg regiona.

Zamijenjena je hidroelektranom "Mesići-Nova", snage pet megavata, sa tri turbine i projektovanu godišnju proizvodnju 24 gigavat-časa električne energije. Cijena izgradnje je oko 10 miliona maraka.

Riječ je o najsavremenijoj hidroelektrani protočno-derivacionog tipa u regionu, čija je proizvodnja iz obnovljivog izvora energije i koja će moći uspješno da radi narednih 70 godina.

Najprije je rekonstruisan ostojeći dovodni sistem (brana sa ulaznom građevinom, rešetke i zatvaračnica). Profil dovodnog tunela od betona, koji je bio oblika sličnog ćiriličnom slovu „P“, sa prečnikom od 1,8 metara dobio je okrugao oblik i povećanim prečnikom na 2,5 metara (proticajnog profila 4,9 metara kvadratnih. Time je omogućen protok vode na 12 kubnih metara u sekundi, čime je u tehničkom smislu urađena prva najsloženija faza radova u izgradnji HE „Mesići Nova“.  Zatim je urađena mašinska zgrada u kojoj se nalaze tri agregata sa “francis” turbinama vertikalnog tipa i pripadajućom elektro-mašinskom opremom.
Ovo postrojenje potpuno je automatizovano i posjeduje centralni “skada” sistem nadzora i upravljanja, koji omogućava daljinski monitoring, upravljanje i planiranje proizvodnje, što je svjetski standard u ovoj oblasti.
### Karakteristike
* Broj agregata 3
* Instalirana snaga 5 MW 
* Srednja godišnja proizvodnja 24 GWh
* Tip turbine vertikalna, Francis 
* Protok 12 m3/s
## Reference

## Vanjske veze
* HE Mesići
Zombi apokalipsa

**Zombijevska** ili **zombi apokalipsa** () je hipotetska situacija u kojoj pandemija zarazne bolesti koja kod bolesnika izaziva gubitak intelektualnih sposobnosti, potiče iracionalno nasilje, kanibalizam ili slično, odnosno koja veliki dio ili većinu stanovništva pretvori u zombije,  prouzroči kolaps društva ili civilizacije. Iako takvih situacija nije bilo u historiji, posljednjih decenija je zombi apokalipsa postala izuzetno popularan motiv u djelima science fiction i horor žanra.

## Najpoznatija djela na temu zombi apokalipse

### Knjige
**[[World War Z (knjiga)|World War Z]]*, humoristički roman Maxa Brooksa iz 2006. godine

### Stripovi
**[[The Walking Dead (strip)|The Walking Dead]]*, strip Roberta Kirkmana iz 2003. godine

### Filmovi
**[[Noć živih mrtvaca]]*, film iz 1968. godine, koji se smatra modelom, odnosno uzorom za gotovo sva kasnija djela žanra
**[[28 dana kasnije]]*
**[[Shaun of the Dead]]*

### Video igre
**[[Dead Rising (serija video igara)|Dead Rising]]*, serija video-igara
**[[State of Decay]]*
**[[The Last of Us]]*

## Povezano
*Zombie walk
Prestwich

**Prestwich** je grad od 34,400 stanovnika na sjeverozapadu Engleske u Grofoviji Greater Manchester.

Administrativno podpada pod Metropolitanski borough Bury.

## Geografija

Prestwich leži nedaleko od rijeke Irwell u sredini Grofovije Greater Manchester, udaljen oko pet km sjeverno od centra Manchestera i isto toliko od Salforda i nekih osam km južno od svog administrativnog centra Burya.

## Historija

Prestwich je prvi put dokumentiran 1193. kao feud porodice *Prestwich*. U njihovim rukama ostao je do 1362., nakon tog je postao feud porodice *Langley*, koja je dominirala manchesterskim krajem od 1350. do 1660.

U to vrijeme bio je centar parohije Prestwich-cum-Oldham.

Nakon izgradnje makadamske ceste 1754. i u Prestwichu se razvila tekstilna industrija, koja se razbuktala nakon gradnje željezničke pruge 1879.

Današnji Prestwich je jedno od stambenih predgrađa Manchestera.

## Reference

## Vanjske veze

* A Short History of Prestwich
Whitefield, Greater Manchester

**Whitefield** je grad od 30.000 stanovnika na sjeverozapadu Engleske u grofoviji Greater Manchester.

Administrativno podpada pod metropolitanski borough Bury.

## Geografija
Whitefield leži u južnoj obali rijeke Irwell u sredini grofovije Greater Manchester, udaljen 7,9 km sjeveroistočno od centra Manchestera i 4,8  km jugoistočno od svog administrativnog centra Burya.

## Historija
Whitefield je dobio status grada 1866. godine, a prije tog je bio dio feudalnog imanja Pilkington. Sve do izgradnje makadamske ceste 1755. prema Buryu, Whitefield je bio selo. Prvi industrijski pogon u Whitefieldu bila je predionica pamuka podignuta 1780. Do 1850. već je bilo desetak predionica i jedan rudnik ugljena.

Današnji Whitefield je jedno od stambenih predgrađa Manchestera.

## Reference

## Vanjske veze

* Local information for Whitefield
Feargus O'Connor

**Feargus O'Connor** punim imenom *Feargus Edward O’Connor* (selo Connorville, Grofovija Cork, 18. jul 1796. - London, 30. august 1855.), bio je istaknuti čartistički lider, koji je uspio organizirati čartizam kao prvi masovni radnički pokret u Velikoj Britaniji.

## Biografija

O'Connor je bio pravnik po vokaciji, ali je promjenio pravo za politiku kad je izabran u Britanski parlament 1832. kao delegat Grofovije Cork. Nakon što je prestao biti delegat -  1835. , O'Connor se okrenuo radikalnoj agitaciji u Engleskoj, štampajući irske apelacije, pokušavajući tako među sunarodnjacima dobiti podršku za svoje ideje.

Navodno je bio prilično razmetljiv, čak je i tvrdio da je potomak drevnih irskih kraljeva.

O'Connor je 1837. u Leedsu pokrenuo novine Northern Star (*Sjeverna zvijezda*) koje su jako utjecale na širenje čartističkih ideja. On je u istom gradu 1838. osnovao Veliki sjeverni sindikat. Kako je bio duhovit i energičan čovjek ubrzo je postao jedan od viđenijih čartističkih lidera.

Njegove metode i pogledi dovodili su ga do sukoba sa drugim čartističkim lidererima, naročito sa Williamom Lovettom, ali je nakon što je proveo godinu dana u zatvoru zbog klevete - 1841., postao neprikosnoveni lider čartista i preuzeo vodstvo. 

On i pored svoje energičnosti nije uspio dovosti pokret do pobjede, i pored tog što se okrenuo prema srednjoj klasi, nebi li tako uspio osigurati podršku za čartističku peticiju (objavljenu u maju 1838.) Iako je izabran u Parlament Nottinghama - 1847., počeo je gubiti pozicije među čartistima.

Neuspjeh peticije iz 1848. označio je početak kraja O'Connora, čija je egocentričnost već graničila sa  ludilom. Službeno je proglašen ludim 1852., a umro je tri godine kasnije.

Na njegovom pogrebu u septembru 1855. okupilo se 40,000 ljudi. 

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Feargus Edward O’Connor''
Galip Balkar

**Galip Balkar** (1936. – 11. mart 1983) bio je turski diplomat, koji je od 1981. do 1983. godine služio kao ambasador Turske u Jugoslaviji. Na tom je mjestu ubijen u spektakularnom atentatu koga su na beogradskoj ulici izvela dva armenska militanta, i u kome je stradalo još nekoliko prolaznika i ubijen student Željko Milivojević, iz Inđije, student Mašinskog fakulteta.
Atentat na Galipa Balkara

**[[Atentat]] na [[Galip Balkar|Galipa Balkara]]**, ambasadora Turske u SFRJ izvršen je u Beogradu 9. marta 1983. godine, kada su dva pripadnika jermenske militantne organizacije Komandosi pravde za jermenski genocid otvorili paljbu na njegovo službeno vozilo. Tom prilikom su pogođeni i Balkar i njegov vozač; Balkar je dva dana kasnije umro od zadobivenih rana. Neposredno nakon napada su atentatore pokušali zaustaviti pripadnici milicije i slučajni prolaznici, prilikom čega je ubijen student Željko Milivojević, a penzionisani pukovnik JNA Slobodan Brajević teško ranjen i ostao doživotno paralizovan. Počinitelji - 23-godišnji Harutjun Krikor Levonijan i 21-godišni Rafi Aleksander Elbekijan - su na kraju uhapšeni i osuđeni na smrtnu kaznu na procesu gde ih je branio ugledni advokat Srđa M. Popović; kazna je potom iz humanitarnih razloga i mladosti počinietlja preinačena na 20 godina zatvora, a Elbekijan iz humanitarnih razloga, odnosno zbog invalidnosti izazvane tokom okršaja sa milicijom, 1987. godine pušten na slobodu. Atentat na ambasadora Balkara je predstavljao najspektakularniji teroristički čin u istoriji SFRJ, i jedan od retkih koji je svoju pozadinu imao u međunarodnoj politici.
Dnevnik luđaka (Lu Xun)

***Dnevnik luđaka*** () je novela kineskog pisca Lu Xuna objavljena 1918. godine, poznata kao jedno od najvažnijih djela u razvoju moderne kineske književnosti. Inspirirana je Gogoljevom pričom *[[Luđakovi zapisi]]*, a neimenovani protagonist je intelektualac kome se, dok čita *[[Četiri knjige i Pet klasika]]*, temeljni tekst kineskog konfucijanstva, počinju pričinjavati riječi "Jedite ljude!" (), a zbog čega postaje uvjeren da su njegov brat, porodica i susjedi kanibali koji ga misle pojesti. *Dnevnik luđaka* ima kratki uvod na klasičnom kineskom, dok su sami zapisi na *[[baihua|baihui]]*, pisanom obliku govornog kineskog jezika. *Dnevnik luđaka* je, kao i mnoga djela kineske književnosti u to doba, bio odrazom burnih društvenih promjena izazvanih [zbacivanjem carske vlasti], ali i dubokog razočaranja neuspjehom novog [Republika Kina|republikanskog režima da riješi ekonomske, socijalne i druge probleme kineskog naroda. *Dnevnik luđaka* je predstavljao jedno od najpoznatijih djela Pokreta za novu kulturu čiji su predstavnici inzistirali na tome da Kina odbaci svoju konfucijansku prošlost. 

## Vanjske veze
*Full Chinese text of 狂人日記 at Project Gutenberg
*English translation at Marxists.org
* Lesson Plan for Lu Xun's Preface and "Diary of a Madman"
The Education of Henry Adams

***The Education of Henry Adams*** () je autobiografska, odnosno knjiga memoara američkog historičara Henryja Adamsa posthumno objavljena 1918. godine, a koja se često navodi kao jedno od najznačajnijih djela američke publicistike 20. vijeka.

*The Education*, koju je Adamas originalno godine 1907. napisao u obliku rukopisa privatno distribuiranog među prijateljima, se isticala time što je, za razliku od drugih djela istog žanra, koristila treće lice, ali i za tadašnje standarde neobičnom količinom samoironije i sarakzma. Još je značajnije bilo to da su događaji iz Adamsovog života nisu detaljno opisivani – pa se, tako, na primjer, gotovo u potpunosti ignorira njegov brak sa Marian Hooper Adams i njeno samoubistvo 1885. godine – nego uglavnom služe kao prilika da Adams iznese svoje mišljenje o tadašnjem američkom i zapadnom društvu. Adams, koji je nakon suprugine smrti često putovao po Evropi, bio je fasciniran dostignućima Druge industrijske revolucije, odnosno tehnološkim progresom, pogotovo u eri Belle Epocque. Zbog toga su veliki dijelovi Adamsove knjige posvečeni električnoj struji, rendgenskim zrakama i automobilima, a Adams je također iznio svoje, kasnijim događajima potvrđeno, predviđanje da će napredak u sljedećih pedeset godina biti još brži i dramatičniji. *The Education*, službeno objavljena nekoliko mjeseci nakon Adamsove smrti, je dobila Pulitzerovu nagradu za biografiju i autobiografiju.

## Vanjske veze
*
My Ántonia

***My Ántonia*** () je roman američke književnice Wille Cather objavljen 1918. godine. Predstavlja treći i završni dio "prerijske" trilogije, koje su još činili romani *[[O Pioneers!]]* (1914) i *[[The Song of the Lark]]* (1915). Narator romana je Jim Burden, njujorški advokat koji se prisjeća djetinjstva koje je proveo u Black Hawku, (fiktivnom) gradu u Nebraski. Naslovni lik i protagonistica je Ántonia Shimerda, kćer čeških doseljenika i Bufenova vršnjakinja sa kojom se Burden bio sprijateljio i pomogao joj naučiti engleski. Radnja prikazuje brojna iskušenja koja je čekaju kako zbog njenog spola tako i teških životnih uvjeta za pionire u Nebraski, ali i kako ih na kraju uspije prevladati i postati uspješna poslovna žena i majka.

*My Ántonia* se često navodi kao jedan od najboljih američkih romana posvećenih Zapadu i jedan od prvih koji je američko društvo nastojao prikazati iz perspektive neuglednih doseljenika iz niže klase. Jedan od njegovih velikih poklonika je bio ugledni kritičar H. K. Mencken.

Godine 1995. je snimljena ekranizacija u obliku istoimenog televizijskog filma.

## Vanjske veze
* ''My Ántonia'' free full text in various formats, at Project Gutenberg.
* 
* My Ántonia Audio Guide
The Return of the Soldier

***The Return of the Soldier*** () je debitantski roman engleske spisateljice Rebecce West, objavljen 1918. godine. Protagonist je Chris Baldry, 35-godišnji oficir porijeklom iz više klase koga je tokom službe u tada još uvijek aktualnom Prvom svjetskom ratu pogodila ratna neuroza i koji je pri povratku sa bojišta u Francuskoj postao uvjeren da je 20-godišnji mladić, odnosno nastoji obnoviti mladenačku vezu sa djevojkom Margaret iz niže klase i potpuno zaboravlja na suprugu Kitty. Radnja je prikazana iz perspektive njegove rođake Jenny koja mu nastoji pomoći da se suoči sa stvarnošću uz pomoć psihoanalize.

*The Return of the Soldier* se navodi kao jedno od prvih značajnijih romana engleske književnosti na temu Prvog svjetskog rata, odnosno koji je kao motiv imao njegove psihološke posljedice, ali i suptilne promjene koje je izazvao u britanskom društvu. Usprkos modernog stila, kritičari su mu ispočetka nisu bili previše skloni, prije svega zbog hepi enda, te je dugo vremena bio zaboravljen u odnosu na kasnija djela Rebecce West. Tek u kasnijim decenijama 20. vijeka je stekao veliki ugled, a 1982. godine je snimljena i istoimena filmska verzija.  

## Vanjske veze
* The Ebook at Project Gutenburg
* The Novel's Text at the UPENN library
* Download MP3 of this audio book for free from LibriVox
Termoelektrana Kakanj

**Termoelektrana Kakanj**, opština Kakanj, Bosna i Hercegovina. Početak rada 1985. godine. Kao osnovno gorivo u TE – Kakanj koristi se mrki ugalj. U vlasništvu je državne energetske kompanije Elektroprivreda BiH. Osim isporuke električne energije u mrežu, termoelektrana snabdjeva Kakanj toplotnom, te dodatno isporučuje šljaku i pepeo Tvornici cementa „Kakanj“. Smještena je na lijevoj obali rijeke Bosne, pet kilometara uzvodno od grada Kaknja.

## Historija elektrane
Izgradnja Termoelektane je vršena etapno, u periodu od 1947. do 1988. godine. Proizvodnja električne energije povećavala se sukcesivnim puštanjem u pogon:
* blokova 1 i 2 1956. godine
* blokova 3 i 4 1960. godine
* bloka 5 1969. godine
* bloka 6 1977. godine
* bloka 7 1988. godine

Blokovi 1, 2, 3 i 4 su stavljeni van pogona. Poslije rata u Bosni i Hercegovini izvršena je rekonstrukcija i modernizacija blokova 5 i 6 (110 MW), djelomična rekonstrukcija Bloka 7 (230 MW) i rashladnog sistema blokova 5 i 6 – prelazak s poluotvorenog na zatvoreni sistem hlađenja. Realizacijom ovih investicija proizvodni vijek postrojenja produžen je za 15 godina, poboljšana je pogonska spremnost, povećan stepen korisnog djelovanja i smanjena emisija polutanata.

## Tehničke karakteristike
* Instalirana snaga - 450 MW (bez blokova 32 MW)
* Godišnja proizvodnja električne energije oko 2300 GWh
* Godišnja potrošnja uglja oko 1,8 miliona tona.
* Problemi s emisijama

Termoelektrane, službeno najveći zagađivači zraka u državi, emitiraju od 65 do 90% svih emisija SO2, NOx i CO2 u atmosferu. Iako su implementirane neke ekološke mjere, kao što je smanjenje emisije prašine i emisija NOx (te vrijednosti su u skladu sa važećim zakonima EU), emisija sumpor dioksida je i dalje znatna. Ispusti otpadnih voda značajno zagađuju tekuće vode i to dovodi do visokog rizika od sekundarne kontaminacije vode. 

## Reference
Ramsbottom

**Ramsbottom** je grad od 17,872 stanovnika na sjeverozapadu Engleske u Grofoviji Greater Manchester.

Administrativno podpada pod Metropolitanski borough Bury.

## Geografija

Ramsbottom leži na rijeci Irwell udaljen 19 km sjeverozapadno od centra Manchestera i nekih 6 km sjeverozapadno od svog administrativnog centra Burya.

## Historija

Ramsbottom je sve do 19. vijeka bio selo, kao i ostala naselja pored manchestera, tad se razvio kao industrijsko predgrađe zahvaljujući tekstilnoj industriji.
U njemu se prvi put štampalo na tekstilu.

Od 1858. Ramsbottom ima vlastito vijeće, pa od 1894. ima status *[[urbanizacija|Urbanog]] [[kotar|distrikta]]*.

Današnji Ramsbottom je jedno od stambenih predgrađa Manchestera.

## Reference

## Vanjske veze

* Ramsbottom Heritage Society
William Lovett

**William Lovett** (Newlyn/Penzance, Cornwall, 8. maj 1800. - London, 8. august 1877.), bio je istaknuti čartistički 
lider, poznat kao autor peticije (*People’s Charter*) iz 1838. kojom je zahtjevana parlamentarna reforma u Velikoj Britaniji.

## Biografija

William Lovett je od 1821. radio kao vladin činovnik u Londonu, kao simpatizer ideja 
socijalista-utopista Roberta Owena samostalno se obrazovao u ekonomiji i politici. Kao takav je 1829. postao sekretar *Britanskog saveza za promociju [[zadruga]]rstva*, organizacije koja se pokazala izuzetno važnom u razvoju borbene radničke klase. 
Lovett je zajedno sa lijevim radikalima 1836. u Londonu osnovao radničko udruženje, koje je dvije godine kasnije izdalo - peticiju *People’s Charter*.

Njegova umjerenost otežavala mu je suradnju sa borbenijim Čartistima, naročito sa Feargusom O'Connorom. Zbog tog je njegova uloga u čartističkom pokretu bila ograničena, iako je 1839. izabran za sekretara Prve nacionalne skupštine Čartista. Uhapšen je nakon demonstracija u Birminghamu, u vrijeme dok se tamo održavala čartistička skupština, i osuđen je na godinu dana zatvora u Warwicku. 

U zatvoru je zajedno sa suborcem Johnom Collinsom, napisao *Čartizam: Nova organizacija naroda* (Chartism: A New Organization of the People).

Lovett je 1841. osnovao *Nacionalno udruženje za promociju političkog i društvenog pložaja naroda*, kom je posvetio većinu svoje energije. Nakon 1857. napisao je čitav niz udžbenika za radnike. Autobiografija mu je objavljena 1876. godinu dana prije smrti.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''William Lovett''
Newlyn

**Newlyn** je ribarski gradić od 4,432 stanovnika na krajnjem jugozapadu Engleske u Grofoviji Cornwall.

## Geografija

Newlyn leži na krajnjem zapadu poluotoka Cornwall u zaljevu Mount, nešto južnije od Penzanca na putu za Land’s End.
Praktički je spojen sa Penzancem u malu konurbaciju i danas je samo kvart tog grada.

## Historija

Taj lokalitet je prvi put dokumentiran 1279. pod imenom *Nulyn*, a 1290. kao *Lulyn*.
Sve do 19. vijeka na tom mjestu nije bilo kuća, tad je počeo urbani razvoj Newlyna kao ribarske luke

Od 1851. Newlyn ima status samostalne parohije.

## Značajne osobe

U Newlynu je 8. maja 1800. rođen William Lovett. poznati čartistički lider, autor peticije (*People’s Charter*) iz 1838.

## Reference

## Vanjske veze

* Newlyn Fish Festival
Memórias Póstumas de Brás Cubas

***Memórias Póstumas de Brás Cubas*** () je roman brazilskog književnika Žoakima Marije Mašada de Asisa, poznat kao jedno od najznačajnijih dela brazilske književnosti u 19. veku.

U njemu se u brazilskoj književnosti prekinula tradicija romantizma i uveo novi pravac u brazilsku književnost – realizam . Pisac  radikalno menja kanonsku književnost Brazila, uvodeći u roman mnoštvo inovativnih pripovednih elemenata, pre svega govor u prvom licu. Javnost je prihvatila anti-junaka Brasa Kubasa kao metafizičku ličnost koja, prešavši na onu stranu i osvrćući se od detinjstva pa do smrti u Brazilu na događaje iz svoje prošlosti, ima iskren, pošten i parodijsko-satiričan odnos prema svetu o kome pripoveda. Roman je trebalo da služi i kao književni vodič nesnalažljivom čitaocu i zbog toga ga odlikuje intertekstualnost, aluzije na razne klasične i moderne tekstove.

Pripoveda se na dve vremenske ravni: pripovedno vreme, dok nam se Kubas obraća, i pripovedano vreme. Sastavljen od 160 kratkih poglavlja u kojima se smenjuju zgode Brasa Kubasa nailazimo na jedno potpuno prazno poglavlje (139) pod naslovom *O tome kako nisam postao državni ministar*. Asis ovakvim metajezičkim "igrama" izvrće ruglu sopstveni tekst. Time se relativizuju stavovi i mišljenja svih ličnosti romana, a istovremeno se izaziva određena iritacija i frustracija čitalaca.

Snaga romana nije u Kubasovim dostignućima, već u trivijalnim detaljima i načinu pripovedanja o banalnom. Asis je fokusiran na parodijski odnos prema svojim likovima, koji izgleda da bolje od svoje stvarnosti ni ne zaslužuju.

## Izvori

## Vanjske veze
* ''Memórias Póstumas de Bras Cubas'' 
* Schwarz, Roberto (2005), "The Machadian turning point", São Paulo: CEBRAP magazine.
Stupeur et tremblements

*Strah i trepet* je roman Amelie Nothomb objavljen 1999. i Nothomb je dobila Veliku nagradu za roman Francuske akademije te iste godine. 

Nothomb se smatra jednom od najuticajnijih evropskih književnica. 

**Radnja romana**

Dvadesetdvogodišnja Ameli se zapošljava kao prevodilac na 44. spratu trgovačkog giganta “Jamamoto” iz Japana. Prvi zadatak koji joj je dodeljen je vrlo jednostavan: posluživanje čaja i kafe. Međutim, ubrzo se ispostavlja da ona isuviše dobro govori japanski što izaziva nelagodu kompanijskih partnera, a zatim i gnev šefova. Od nje se zahteva da smesta “zaboravi” japanski i to je prvi od neobičnih uslova njenih poslodavaca. 

Želeći da “uposli" mozak od okretanja kalendara na naredni datum po kancelarijama, Ameli se naivno odvaži da pomogne kolegi iz susednog odseka u sastavljanju studije o dobijanju maslaca. Tako nešto se ne preporučuje u svetu gde nepoštovanje hijerarhije može da vam uništi šansu za napredovanje i izazove ugnjetavanje svake vrste. Ameli čini ovu kolosalnu grešku posle samo deset nedelja provedenih u firmi i njena prva pretpostavljena,gospođica Fubuki Mori, vredna žena izuzetne lepote, je prokazuje šefovima i sabotira njeno napredovanje.

Ameli ipak neće prestati da se divi lepoti svoje “prokazivačice” i “mučiteljice” Fubuki. ("*Fubuki znači “Snježna oluja”. Predivno je tako se zvati… Nije li bilo posve normalno da se ta veličanstvena djevojka rodi na dan kad se ljepota neba sručila na ljepotu zemlje? (...) Imala je najljepši nos na svijetu, japanski nos, neponovljiv nos delikatnih nosnica, prepoznatljiv među tisućama drugih. Nemaju svi Japanci takav nos. No, ako neko ima upravo takav nos, to znači da je japanskog podrijetla. Da je Kleopatra kojim slučajem imala takav nos, njim bi izmenila celokupnu planetaru geografiju…”*)

Ameli nastavlja da obavlja svoj posao i postepeno nazaduje na mesto čistačice toaleta, posao na kome ostaje do kraja ugovora - čitavih sedam meseci. Iako izgleda kao da ima izbora, ona je vaspitana na Dalekom Istoku. Dati otkaz u Japanu značilo bi – izgubiti čast. 

Ovu istinitu priču o svom prvom radnom iskustvu nakon završenih studija romanistike Ameli Notom tvrdi da “nije morala ni izmisliti”, jer se sve “zaista baš tako dogodilo”. Ćerka belgijskog diplomate duboko je vezana za Japan, zemlju u kojoj je provela detinjstvo. Roman čini izvanrednim pogled jedne žene, Belgijanke, Evropljanke, na japansko shvatanje odnosa na poslu, na etiku rada, kao i na njen pokušaj da se u tom sistemu po svaku cenu snađe.

## Ekranizacija

Godine 2003. je prema romanu snimljen istoimeni film u režiji Alena Kornoa u kome je glavnu ulogu tumačila Silvi Testud.

## Reference
Jasenovac – istina

***Jasenovac – istina*** () je hrvatski dokumentarni film iz 2016. godine redatelja Jakova Sedlara, poznat po kontroverzama koje je izatvao njegov sadržaj.

U njemu se, iz hrvatske nacionalističke perspektive nastoji prikazati povijest Hrvatske u 20. stoljeću, sa posebnim naglaskom na logor Jasenovac, ulozi kardinala Stepinca u Drugome svjetskom ratu te Titove komunističke Jugoslavije i njezinu odnosu prema Židovima i Izraelu. Pri tome je najviše pažnje izazvala, u redovima hrvatskih nacionalista i u desnom spektru hrvatske javnosti često ponavljana, tvrdnja da da su komunističke vlasti nastavile koristiti Jasenovac kao koncentracijski logor nakon Drugog svjetskog rata, odnosno da je više zatvorenika ubijeno kada je korišten od strane komunista, nego kada je korišten od strane ustaša.

Film je izazvao velike kontroverze u hrvatskoj javnosti, s obzirom da ga se, iz redova hrvatske ljevice i židovskih organizacija, često optužuje za povijesni revizionizam i poricanje Holokausta. Dodatne kontroverze su izazvali navodi da ga se prikazivalo u nekoliko hrvatskih škola kao dio nastave povijesti, ali i odluka zagrebačkih gradskih vlasti da se u proljeće 2017. godine, nedugo pred lokalne izbore, Sedlaru za taj flm uruči službena nagrada.

## Optužbe za krivotvorenje povijesnih podataka
U filmu se kao dokaz daljeg korištenja Jasenovačkog logora od strane komunista prikazuje novina *Vjesnik* 15 svibnja 1945 godine  u čijoj naslovnici piše: *"Mnoge leševe iz jasenovačkog logora Sava donijela do Zagreba"*

Osim što se na slici lako prepoznaje iskrivljenost riječi i prečista slova u odnosu na ostali tekst, Sava nije mogla da donese leševe do Zagreba, jer teče iz Zagreba prema Jasenovcu, a ne obrnuto.

Nije prvi put da se Sedlara optužuje za manipulacije u svrhi relativiziranja ustaškog pokreta i zločina. Zbog krivotvorenja u *Jasenovac - istina* kazneno je prijavljen od strane Antifašističke lige Republike Hrvatske.

## Povezano
**[[Istina o četnicima]]*

## Izvori

## Vanjske veze
*''Jasenovac: Istina'' na Internet Movie Databaseu
Wilfred Owen

**Wilfred Edward Salter Owen**, MC (18. mart 1893&nbsp;– 4. novembar 1918) bio je britanski pjesnik, najpoznatiji po pjesmama inspiriranim njegovim iskustvima oficira Britanske vojske na Zapadnom frontu u Prvom svjetskom ratu. U njima je čitatelje nastojao što potpunije upoznati sa rovovskog ratovanja i bojnih otrova, te su one imale snažan anti-ratni naboj. Owen, koji je veliki dio rata proveo oporavljajući se u vojnoj bolnici od zadobivenih rana, se usprkos toga i protivljenja svog mentora i prijatelja Siegfrieda Sassoona u ljeto 1918. godine kao dobrovoljac vratio na bojište. Točno sedam dana prije završetka rata je poginuo, a njegove pjesme, posthumno objavljene 1920. godine, su ga učinile jednom od njegovih najpoznatijih žrtava.

## Izvori

## Vanjske veze
* Profile and poems at Poets.org
* The Wilfred Owen Collection , in The First World War Poetry Digital Archive  by Oxford University
* The Wilfred Owen resource page at warpoetry.co.uk 
* 
* 
* 
* Wilfred Owen at BBC Poetry Season
* Selected Poetry of Wilfred Owen &nbsp;– Biography and 7 poems (Anthem for Doomed Youth, Arms and the Boy, Dulce et Decorum Est, Exposure, Futility, Spring Offensive, Strange Meeting)
* Wilfred Owen Association
* the Dunsden Owen Association, including a trail app 
* Details of Wilfred Owen's burial place (Commonwealth War Graves Commission)
* Anthems For Doomed Youth radio 
*Wilfred Owen  at the British Library
Calligrammes

***Calligrammes: Poèmes de la paix et de la guerre 1913-1916*** () je zbirka pjesama francuskog književnika Guillaumea Apollinairea objavljena 1918. godine. Poznata je po tome što font i raspored slova na stranici igra isto tako važnu ulogu u značenju pjesme kao i sam tekst, odnosno što pjesme stvaraju sliku odnosno kaligram. 

## Vanjske veze
* ''Calligrammes; poèmes de la paix et da la guerre, 1913-1916'' na Internet Archiveu
Der Untertan

***Der Untertan*** () je roman njemačkog književnika Heinricha Manna originalno objavljen u ljeto 1918. godine. Protagonist, Diedrich Hessling, je fanatični poklonik njemačkog cara Wilhelma II, a radnja pokazuje njegov život tokom koga javno iskazuje vrijednosti vilhelminskog režima kao što su hrabrost, patriotizam, militarizam i kršćanski moral, dok je u stvarnosti licemjer, kukavica, preljubnik te iz oportunizma čak spreman pomagati omraženim socijaldemokratima kako bi postao najmoćnija ličnost u svom rodnom gradu.

Mann je roman počeo pisati 1912. godine, a neki njegovi dijelovi su objavljeni u satiričkom časopisu, izazvavši velike kontroveze u tadašnjem njemačkom društvu. Konačni je tekst dovršen za vrijeme Julske krize 1914. godine, a njegovo objavljivanje je dugo vremena priječio Prvi svjetski rat. Konačno je objavljen nekoliko mjeseci pred kraj rata i propast vilhelminske Njemačke.

Iako je roman imao brojne kritičare, uključujući Heinrichovog mnogo poznatijeg brata Thomasa, danas se često navodi kao jedan od najpotpunijih i najpoznatijih prikaza podaničkog mentaliteta i konformizma u Njemačkoj na početku 20. vijeka. Zbog toga je ušao u školsku lektiru.

Adaptiran je dva puta - godine 1951. u Istočnoj Njemačkoj kao istoimeni film, te godine 1972. u Ujedinjenom Kraljevstvu kao BBC-jeva miniserija *The Man of Straw*.

## Vanjske veze

* *The Patrioteer.* Full 1921 English translation at Google Books
* *Man of Straw.* Penguin Books, London, 1984, c1918. ()
Valmouth

***Valmouth*** je roman engleskog književnika Ronalda Firbanka originalno objavljen 1919. godine. Radnja je smještena u fiktivni gradić, odnosno toplice na jugozapadu Engleske u koje dolaze uglavnom stogodišnjaci. Radnja prikazuje kako sin bogate aristokratkinje izaziva skandal zbog namjere da se oženi crnkinju. Za roman je karakterističan satiričan i ikonoklastički ton, uz brojne aluzije bilo heteroseksualnog, bilo homoseksualnog tipa. *Valmouth* je postao najpoznatija i najpopularnija Firbankova knjiga, a 1958. je adaptiran u istoimeni teatarski mjuzikl.
Winesburg, Ohio (roman)

***Winesburg, Ohio*** je roman američkog književnika Sherwooda Andersona objavljen 1919. godine. Njegov protagonist je George Willard, stanovnik fiktivnog grada Winesburg u državi Ohio, a radnja prati njegovo djetinjstvo i odrastanje u trenutku kada će ga kao mladić napustiti. Za roman je specifična struktura koja se sastoji od 22 krače priče (novele) koje povezuju različiti likovi vezani uz grad i protagonista. Roman je svojom nelinearnošću izazvao veliku pažnju, ali i postigao priličan uspjeh, učinivši Andersona jednim do najpoznatijih književnika svog doba. Česti su navodi da je kao model poslužio njegov rodni grad Clay, ali je Anderson do kraja života to osporavao.

## Vanjske veze
* 
* 
* PBS.org - The American Novel: ''Winesburg, Ohio'' 
* Sherwood Anderson’s Winesburg, Ohio: A Group of Tales of Ohio Small-Town Life 
*  "''''Winesburg, Ohio''" and "''Lost in Winesburg''" on DVD
Stefan Grabiński

**Stefan Grabiński** (26. februar 1887 - 12. novembar 1936) bio je poljski književnik, najpoznatiji po djelima horor žanra. Na opus mu je značajno uticao njegov interes za parapsihologiju,  magiju i demonologiju, kao i njemački ekspresionistički filmovi. Zbog mračnog i zastrašujućeg sadržaja njegovih priča se često nazivao "poljski Poe" ili "poljski Lovecraft", mada se od te dvojice autora razlikovao i mnogo eksplicitnijim korištenjem nadrealnih situacija i erotike.

## Bibliografija

### Romani
* *Salamandra* (1924)
* *Cień Bafometa*  (1926)
* *Klasztor i morze* (1928)
* *Wyspa Itongo*  (1936)

### Zbirke
* *Na wgórzu róż* (1918)
* *[[Demon ruchu]]* (1919)
* *Szalony pątnik* (1920)
* *Niesamowita opowieść* (1925)
* *Księga ognia* (1922)
* *Namiętność* (1930)

### Drame
* *Willa nad morzem (Ciemne siły)*
* *Zaduszki* 

## Vanjske veze

* 
* 
* The Dark Domain 
* The Motion Demon 
* Grabinski on Facebook
Demon ruchu

***Demon ruchu*** () je zbirka fantastičnih i horor priča poljskog pisca Stefana Grabińskog objavljena 1919. godine. Pričama je zajedničko da su im mjesta radnje ili protagonisti vezani uz željeznicu. Radnja prikazuje kako se tokom obavljanja svog posla suočavaju sa raznim nadnaravnim bićima i zastrašujućim situacijama, koje predstavljaju svojevrsni odraz njihove duboko potisnute podsvijesti.

## Literatura
* 
* 
*
Književni pseudonim

**Književni pseudonim** je pseudonim koji usvaja pisac. Pravo ime pisca koji knjige izdaje pod pseudonimimom može biti poznato samo izdavaču, ali može biti poznato i široj javnosti. Usvaja se iz više razloga, prvenstveno jednostavnosti, dok su u prošlosti to bili drugi razlozi. Kao pojava, prisutan je u velikom broju literatura sveta.

## Razlozi
Obično se usvaja usled složenog ili imena stranog jeziku zemlje u kojoj se knjiga izdaje, iako razlozi mogu biti drugi; ime i prezime sa „lošim prizvukom“, sličnost imena sa imenom već poznatog autora, kao i zbog nedostatka želje za velikom slavom.

## Historija
U zapadnjačkoj literaturi koristile su ga prvenstveno žene da bi njihove knjige bile prihvaćenije. Sem pseudonima, koristile su, a čak i danas se koriste, inicijali (npr, Dž. K. Rouling), jer se po prezimenu pol ne može zaključiti.

U istočnjačkoj literaturi, situacije su različite. U Japanu, pisci haikua obično koriste haigo (俳号, haigō), japanski naziv za pseudonim, dok su u Persiji skoro pa svi pisci koristili nekakav pseudonim.

## Reference

## Literatura
* 
* 
*