23. jula

Dani - Godine
prethodni dan - sledeći dan

----

**23. jul/juli/srpanj** (**23. 7.**) je 204. dan godine po gregorijanskom kalendaru (205. u prijestupnoj godini).
Do kraja godine ima još 161 dan.

## Događaji

* 1759. – Rusi u Sedmogodišnjem ratu, pod komandom generala Petra Semjonoviča Saltikova, potukli prusku armiju u bici kod Kaja, na istoku Nemačke.
* 1828. – Vilijem Bart iz Mičigena, SAD, patentirao „tipografer“, koji se smatra prvom pisaćom mašinom.
* 1840. – britanski parlament doneo zakon o ujedinjenju Gornje Kanade, s pretežno engleskim, i Donje, s pretežno francuskim stanovništvom, u jednu političko-upravnu celinu sa zajedničkim parlamentom. 
 

* 1914. – Austro-Ugarska uputila ultimatum Srbiji da sprovede istragu povodom atentata na prestolonaslednika Franca Ferdinanda 28. 6. u Sarajevu, zahtevajući da u istrazi učestvuju i austrougarski policajci. Srbija odbila zahtev smatrajući da je to zadiranje u suverenitet države. Austro-Ugarska 28. 7. objavila rat Srbiji. 

* 1920. – francuske trupe savladale arapsku vojsku kralja Fejsala I, ušle u Damask i učvrstile svoj mandat nad Sirijom. 

* 1942. – nemačke trupe počele nadiranje prema Staljingradu, gde je vođena jedna od najvećih bitaka Drugog svetskog rata. Završena 2. 2. 1943. nemačkim porazom.
* 1943. – u eksploziji bombe podmetnute u hotelu „King David“ u Jerusalimu poginulo više od 90 osoba, mahom britanskih oficira i vojnih službenika. Odgovornost preuzela ekstremna jevrejska cionistička organizacija „Irgun“. 
 

* 1952. – u Egiptu izvršen vojni puč pod vođstvom generala Mohameda Nagiba, kojim je zbačen kralj Faruk I. Na presto stupio njegov maloletni sin Fuad II, a naredne godine proglašena republika na čelu s generalom Nagibom. 

* 1974. – grčka vojna vlada pozvala Konstantina Karamanlisa da se vrati iz izbeglištva u Parizu i formira Vladu. To je bio kraj sedmogodišnje vladavine vojne hunte u Grčkoj.
 
* 1982. – Međunarodna komisija za lov na kitove donela odluku o potpunoj zabrani komercijalnog lova na kitove. Zabrana stupila na snagu 1985.
* 1983. – borba za nezavisnost Tamila eskalirala u građanski rat u Šri Lanki, kada su tamilski pobunjenici ubili 13 vojnika, a sinhaleška većina odgovorila ubijanjem hiljade tamilskih civila na jugu zemlje. 
 
* 1991. – Komunistička partija SSSR objavila nacrt platforme kojom se prihvataju privatna svojina, integracija ekonomije u svetsko tržište i sloboda veroispovesti. 

* 1995. – Ujedinjene nacije izdale naredbu o raspoređivanju Snaga za brza dejstva na području Sarajeva. 

* 1996. – u Sarajevo stigao prvi kontigent oružja iz američkog programa „Opremi i obuči“, namenjen armiji Federacije Bosne i Hecegovine.
* 1997. – Skupština Jugoslavije izabrala Slobodana Miloševića, dotadašnjeg predsednika Srbije, za predsednika SRJ. Ispred skupštinske zgrade okupilo se više hiljada ljudi, jedni su izražavali podršku, a drugi protestovali, dok su beogradski studenti akcijom „Jedna izgubljena glava, jedna cipela“ obeležili osam godina Miloševićeve vladavine, tokom koje je ogroman broj mladih ljudi napustio zemlju.
* 1999. – ruski kosmonaut Sergej Avdejev postavio, boraveći u svemirskoj stanici „Mir“ 712 dana, novi rekord u neprekidnom boravku u svemiru.
* 2000. – Lans Armstrong drugu godinu zaredom pobedio na prestižnoj trci „Tur de Frans“, iako su lekari tokom njegovog lečenja 1996. procenili da su male šanse da preživi jer boluje od raka.
* 2001. – jedini međunarodni aerodrom u Šri Lanki zatvoren kada su „Tamilski tigrovi“ izvršili teroristički napad na obližnju vojnu vazduhoplovnu bazu. U napadu ubijeno 18 ljudi, a unisteno ili oštećeno 13 aviona. 
 
 
 
 
 

.

## Rođenja
* 1888. – Raymond Chandler, američki pisac (u. 1959.).

* 1892. – Haile Selasije, etiopski car od 1930. Iz zemlje izbegao 1936. posle italijanske okupacije, vratio se 1941. i vladao do 1974, kad je zbačen državnim udarom.
* 1906. – Vladimir Prelog, hrvatski znanstvenik, kemičar (u. 1998.).
* 1908. – Elio Vittorini, talijanski književnik (u. 1966.).
* 1920. – Amalia Rodrigues, portugalska pjevačica tradicionalne muzike fado.
* 1925. – Burt Glinn, američki fotograf (u. 2008.). 
* 1925. – Gloria DeHaven, američka glumica i pevačica (u. 2016.).
* 1931. – ruski šahovski velemajstor Viktor Korčnoj, jedan od najboljih šahista XX veka, koji je 1976. emigrirao iz tadašnjeg SSSR.
* 1934. – Vlado Stenzel (Vlado Štencl), hrvatski rukometni trener. 

* 1938. – Götz George, njemački glumac. 
* 1938. – Ronny Cox, američki glumac. 

* 1943. – Zvonimir Vujin, jedan je od najboljih boksera lake kategorije Jugoslavije, Evrope i Svijeta 60-tih, 70-tih godina 20.vijeka.
* 1957. – Theo van Gogh, nizozemski režiser.
* 1957. – Nikos Gallis, grčki košarkaš. 
* 1961. – Woody Harrelson, američki glumac.
 
* 1963. – Slobodan Živojinović, srpski i jugoslavenski tenisač. 

* 1967. – Philip Seymour Hoffman, američki glumac i režiser (u. 2014.). 

* 1968. – Gary Payton, američki je profesionalni košarkaš.
* 1972. – Giovane Élber, brazilski nogometaš. 
* 1973. – Monica Lewinsky, američka predsjednička praktikantica u Bijeloj kući.
* 1975. – Mario Tokić, hrvatski nogometaš.
* 1976. – Judit Polgár, mađarska je šahistkinja. Kao najbolja ženska šahistkinja u istoriji. 
* 1981. – Jarkko Nieminen, finski teniser. 

* 1987. – Luiz Gustavo, brazilski nogometni reprezentativac. 
* 1989. – Kim Ekdahl du Rietz, švedski rukometaš. 
 
* 1989. – Daniel Radcliffe, britanski filmski glumac. 

.

## Smrti
* 1562. – Götz von Berlichingen, njemački vitez (* 1480.). 
 
* 1757. – Domenico Scarlatti, talijanski kompozitor.
* 1875. – Ajzak Merit Singer, američki pronalazač šivaće mašine (* 1811.).
* 1885. – Julisiz Simpson Grant, vrhovni komandant armije Severa u građanskom ratu i predsednik SAD.
* 1916. – Vilijam Remzi, škotski hemičar, dobitnik Nobelove nagrade za hemiju 1904. . 
* 1932. – Alberto Santos-Dumont, brazilski pronalazač i pionir avijacije (* 1873.).
 
* 1948. – Dejvid Vork Grifit, američki filmski režiser i producent.
* 1951. – Filip Peten, francuski maršal i državnik, junak iz Prvog svetskog rata i kvislinški vođa u Drugom svetskom ratu (* 1856.). 

* 1966. – Montgomery Clift, američki glumac.
* 1997. – Andew Cunanan, američki ubica.
* 1999. – marokanski kralj Hasan II., posle 38 godina vladavine. Nasledio ga je sin Mohamed.
* 2011. – Amy Winehouse, engleska pjevačica.
.

## Praznici i dani sećanja

*
.

----
*Vidi takođe*: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar