Oraovački manastir

**Oraovački manastir** smešten je pored sela Oraovica (blizu Grdelice), na uzvišenju koje leži u severoistočnom delu mesta, pored Južne Morave.Naziv manastir održao se iz prošlosti, pošto se u prošlosti na ovom mestu nalazio čitav kompleks. Danas se tu nalazi crkva (crkvica po rečima žitelja) koja datira iz 16. veka. Oko manastira je bilo i grobova, a u blizini kompleksa je uzvišenje zvano Straža. Obnovljen je 2012. godine uz pomoć donacija.

Manastir čini kompleks crkve Sv. Nikole, kapela Sv. Prokopija prepodobnog mučenika letnjeg, konak, stara ekonomska zgrada i ostaci srednjovekovne ćelije. Smešten je na istočnim padinama Vučkovog braništa (463 metara) u prirodnom grotlu opkoljen sa zapada crkvenom šumom, sa istoka vinogradima, sa juga voćnjacima i sa severa baštama. Potes na kome se nalazi manastir zove se Manastirište i u njegovom sastavu ulazi mahala Manastir koja pripada susednom selu Oraovici. Od Grdelice je udaljen 2.5 kilometara.

## Historija
Oraovački manastir prvi put se spominje 1516. godine u turskom defteru na međi sela Grabovnica: *Manastir Sv. Nikola ima tri kuće i godišnji prihod od 420 akči.* U kasnim popisima spominje se samo prihod od 78 akči.

Izgled spomenutog manastira nije sačuvan, ali ako se selo Grabovnica spominje u Dušanovoj povelji iz 1348. godine kao darovano selo (metoh) manastiru Hilandaru, on svakako vodi poreklo iz srpskog srednjeg veka. Dokaz za to predstavlja freska *Simeon Serbski* koja se nalazi na severnom zidnom platnu u kapeli Sv. Prokopija, za koju je naučno dokazano da je oltarni deo nekog starijeg manastira. Kapela je živopisana krajem 15. veka i početkom 16. veka.

Prema predanju, manastir je podigao izvesni srednjovekovni srpski velmoža, čije ime nije ostalo sačuvano. Manastir je više puta obnavljan. Teško je stradao u vreme Milojeve i Srndakove bune 1841. godine. U letopisu Oraovičke crkve navodi se da je manastir prvi put obnovljen 1866. godine. U prilog tome ide i zapis na crvkevnoj knjizi “Antologion” koju je ruska pravoslavna crkva darovala manastiru: *Crkvi oca Nikolaja u selu Orahovici u vreme epitropa Zdravka Jankovića*. Sledeća obnova izvedena je 1938. godine, kada je hram freskopisan, napravljena nadstrešnica i uz kapelu dograđena crkva Sv. Nikole, koja je nekada postojala na tom mestu. U okviru manastira je u 19. veku registrovana škola manastirskog tipa čiji počeci datiraju iz 18. veka a možda i dublje u istorijsku prošlost.

U požaru koji je zahvatio kompleks 8. januara 2009. godine izgoreo je stari crkveni konak. Iste godine započeta je igradnja novog konaka koji je završen i osvećen 22. jula 2011. godine od strane Njegove Svetosti Patrijarha srpskog gospodina Irineja.

## Ahritektura i unutrašnjost
Kapela Sv. Prokopija u narodu je poznata pod različitim imenima: oltar, crkvica, Bogorodica, Kapela. Srđan Marković, koji je istraživao sadržaj fresaka, tvrdi da su freske iz 15, a možda i 16. veka. On navodi da su freske delo umetnika skromne škole emigranata iz više balkanskih država koji su se našli u Despotovini pod imenom*serbo-albanito-bugarovlasi*. Kapela je poluzasvođena, dužine 3,7 metara i širine 2,3 metara, a izgrađena je od kamena peščara koji se može naći u okolini. Unutrašnjost kapele je, delom zbog nedostatka svetlosti, a delom zbog paljenja manastira iz 1878. godine, polumračna, a po zidnim platnima je sivilo boje.

Pored pomenute freske *Simeona Serbskoga*, pažnju privlači i freska posvećena Bogorodici i Hristu. Posebno je zanimljiva freska susret Marije i Jelisavete koja predstavlja susret dve svete žene - Marije Hristorodice i Jelisavete, majke Jovana Krstitelja.

## Povezano
* Manastiri Eparhije niške
* Manastiri i crkve Južne i istočne Srbije

## Reference

## Vanjske veze
* Oraovička parohija eparhijaniska.rs