open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Helsingborg

**Helsingborg** nekad zvan kao - **Hälsingborg**, je grad na jugu Švedske od 97,122 stanovnika.

Helsingborg je i administrativni centar istoimene općine koja ima 129,177 stanovnika.
## Geografija
Helsingborg leži na najužem dijelu zaljeva Øresund točno nasuprot danskom gradu Helsingøru, na najpovoljnijem mjestu za 
prelaz iz Skandinavije prema ostaloj Evropi.
Zbog toga Helsingborg ponekad zovu i Zaljevski biser.
## Historija
Grad se prvi put spominje - 1085. zna se da je tokom srednjeg vijeka bio od velike vojne i političke važnosti, 
zbog svojih snažnih utvrda.
Helsingborg je postao dio Švedske, tek nakon što ga je Danska - 1658. prepustila, ali je i nakon toga nekoliko puta opustošen od strane Danaca, sve dok međusobna neprijateljstva nisu zamrla početkom 18. vijeka.

Grad je procvjetao tek nakon 1857. kad je ukinuta naplata 
posebnih taksi za prelazak zaljeva.
## Znamenitosti
Od svih njegovih starih utvrda, jedino je preživila - Kärnan. Ostale značajne građevine su Gradska vijećnica, podignuta u 
neogotičkom stilu 1897., Koncertna dvorana iz 1931., gotička Crkva sv. Marije iz 13. vijeka i moderni 
zatvoreni sportski centar, sa jednim od najvećih stadiona u Švedskoj.

Grad ima dva značajna muzeja; Umjetničku galeriju Vikingsberg i Muzej na otvorenom. 
Dva njegova spomenika privlače pažnju posjetioca to je statua kipara Carla Millesa i neobični spomenik 
podignut u čast astronoma Tycho Brahea, koji se sastoji od crne i zlatne kugle.

Pored grada nalazi se kraljevski ljetnikovac - Sofiero.
## Privreda
Helsingborg je jedna od najvećih švedskih luka, zbog izuzetno velikog trajektnog prometa. On je i izuzetno snažan industrijski 
centar poznat po brodogradnji, odlično povezan željezničkim prugama sa Stockholmom, Göteborgom i Malmöm.
## Gradovi prijatelji
*, Helsinger 
*, Pärnu
*, Dubrovnik
*, Alexandria
## Izvor

## Vanjske veze

* Službene stranice grada 
* ''Helsingborg'' na portalu Encyclopædia Britannica
Les Girls

***Les Girls*** je američki filmski mjuzikl snimljen 1957. godine u režiji Georgea Cukora. Jedna od naslovnih protagonistica, čiji lik tumači Kay Kendall, je bivša plesačica koja odluči napisati memoarsku knjigu o svojoj karijeri u plesnoj trupi, a zbog čega je dvije bivše kolegice, koje tumače Mitzi Gaynor i Taina Elg tuže sudu, bojeći se za svoju reputaciju. Radnja prikazuje kako svaka od njih daje vlastitu verziju događaja, a kako dodatnu konfuziju stvara njihov šef koga tumači Gene Kelly.

*Les Girls* je nastao u produkciji studija MGM, koji je u to vrijeme uživao vrhunac ugleda zbog spektakularnih i kvalitetnih mjuzikala. Predložak za scenario je dala istoimena knjiga Vere Caspary, spisateljice koja se zbog komunističke prošlosti dotada bila nalazila na "sivoj listi". Iako ju je angažman skinuo sa liste i tako prekinuo po njene kolege još uvijek aktualne progone, Caspary se žalila da konačni film nimalo ne sliči na knjigu, te se šalila kako je postala "najbolje plaćeni pisac na svijetu", s obzirom da je honorar od 80.000 US$ ostvarila za samo dvije riječi "Les Girls".

Za MGM je daleko važniji bio angažman Colea Portera koji je napisao muziku, ali i Genea Kellyja kojemu je upravo tada isticao ugovor sa studijem. *Les Girls* se, pak, najviše isticao neobičnom narativnom strukturom, odnosno prikazivanjem istih događaja iz različitih perspektiva po uzoru na japanski film *[[Rashomon (film)|Rashomon]]*. Na kraju nije postigao komercijalni uspjeh; usprkos relativno velike gledanosti je završio u "minusu", i to zbog velikih troškova produkcije. Sljedeće je godine, pak, nagrađen Zlatnim globusom za najbolji mjuzikl ili komediju.

## Uloge
* Gene Kelly - Barry Nichols 
* Mitzi Gaynor - Joy Henderson 
* Kay Kendall - Sybil Wren 
* Taina Elg - Angele Ducros 
* Jacques Bergerac - Pierre Ducros 
* Leslie Phillips - Sir Gerald Wren 
* Henry Daniell - Sudac
* Patrick Macnee - Sir Percy 
* Stephen Vercoe - Mr. Outward 
* Philip Tonge - Pridruženi sudac
* Barrie Chase - Plesač

## Reference

## Vanjske veze
*
L'amico del giaguaro (film)

***L'amico del giaguaro*** () je italijanska crno-bijela filmska komedija snimljena 1958. godine u režiji Giuseppea Bennatija. Protagonist, čiji lik tumači Walter Chiari, je Augusto, siroče koje je, sticajem okolnosti, ostalo u sirotištu i nakon što je postalo odrasli muškarac. Radnja prikazuje kako Augusto bježi iz sirotišta te, nakon neuspjelih pokušaja da nađe posao, postaje kriminalac koji pljačka i vara turiste po Rimu. *L'amico del giaguaro* je poznat kao filmski debi njemačke glumice Elke Sommer koja će biti jedan od seks-simbola evropske kinematografije 1960-ih. Scena sa francuskim trbuhozborcem je, pak, nekoliko godina kasnije inspirirala komičare Raffaelea Pisua i Gina Bramierija da stvore točku koja će biti glavni motiv istoimene TV serije.

## Vanjske veze
*
*
*
*Scheda del film L'amico del giaguaro sull'Archivio del Cinema Italiano dell'ANICA
*Scheda del film L'amico del giaguaro sul sito della rivista FilmTv.it
L'amico del giaguaro (TV serija)

***L'amico del giaguaro*** () je italijanska televizijska varijete emisija koja se emitirala na programu Rai Uno od 1961. do 1964. godine. Osmislili su ga komičari Gino Bramieri i Raffaele Pisu, pronašavši inspiraciju u trbuhozborstva u filmskoj komediji *[[L'amico del giaguaro (film)|L'amico del giaguaro]]* iz 1959. godine. Specifičnost emisije su bili skečevi u kojima su se parodirali tada popularni filmovi.

## Literatura
*Lemma *L'amico del giaguaro* su *[[Enciclopedia della televisione]]*, a cura di Aldo Grasso, Garzanti.
Duel (film, 1971)

***Dvoboj*** (engleski **Duel**) je američki triler film ceste iz 1971. koji je režirao Steven Spielberg a napisao Richard Matheson prema vlastitoj kratkoj priči koja je prvotno objavljena u *[[Playboy]]u*. Glavnu ulogu tumači Dennis Weaver kao poslovni čovjek kojeg iznenada, naizgled bez ikakvog razloga, počne proganjati jedan kamiondžija na autoputu u Kaliforniji.

Matheson je priču napisao prema vlastitom iskustvu, kada ga je nakratko proganjao kamion dok se vraćao autom kući sa golfa 22.11. 1963., istog dana kada se odigrao atentat na Johna F. Kennedyja. Usprkos malom proračunu i tome što se radilo o TV-filmu, *Dvoboj* je bio ogroman kritičarski uspjeh, te je zabilježio veliku gledanost na američkoj televiziji kada je emitiran na kanalu ABC. To je nagnalo producente da nagovore Spielberga da snimi još dodatnih 16 minuta kako bi se film 1973. pustio u kino dvorane. *Dvoboj* je osigurao Spielbergu dovoljan uspjeh da se etablira kao filmski režiser.

## Glavne uloge
* Dennis Weaver - David Mann
* Jacqueline Scott - Gđa. Mann
* Carey Loftin - vozač kamiona
* Eddie Firestone - vlasnik kafića
* Lou Frizzell - vozač autobusa
* Eugene Dynarski - čovjek u kafiću
* Lucille Benson - žena u Snakerama
* Tim Herbert - zaposlenik na benzinskoj crpki

## Nagrade
*nominacija za Zlatni globus za najbolji TV film
*nagrada Emmy za najbolju montažu zvuka i nominacija za najbolju fotografiju

## Vanjske veze

* 
* 
* 
* ''Dvoboj'' na Rotten Tomatoes
Giuditta e Oloferne (film, 1959)

***Giuditta e Oloferne*** () je italijansko-francuski historijski film snimljen 1959. u režiji Fernanda Cerchia. Temelji se na tragediji *[[Judith (Hebbel)|Judith]]* njemačkog pisca Friedricha Hebbela koja je, pak, bila inspirirana apokrifnom starozavjetnom pričom o Juditi i Holofernu. Radnja se događa oko 600. pne. kada asirski vojskovođa Holofern (čiji lik tumači Massimo Girotti) nastoji za račun kralja Nabukodonosora II osvijiti svijet, te mu se na putu nađe hebrejski grad Betulija čije žitelje želi natjerati da prestanu štovati svog Boga. Protagonistica, čiji lik tumači Isabelle Corey, je Judita, djevojka iz Betulije koja odlazi u Holofernov šator kako bi ga zavela i nagovorila da odustane od svog nauma. Giuditta e Oloferne je pripadala tada izuzetno popularnom žanru peplum filmova; kao i mnogi od njih, je u prikazu drevne prošlosti značajno odstupala od historijskih činjenica, ali se također odmakal i od svog biblijskog predloška.

## Uloge
* Massimo Girotti ... Holoferno  
* Isabelle Corey ... Judita
* Renato Baldini ... Arbar  
* Yvette Masson ... Rispa  
* Gianni Rizzo ... Ozia  
* Camillo Pilotto ... Belial 
* Lucia Banti ... Sluškinja 
* Ricardo Valle ... Isak
* Leonardo Botta ... Gabrijel  
* Franco Balducci ... Galaad  
* Luigi Tosi ... Irasa 
* Gabriele Antonini ... Brat 
* Daniela Rocca ... Naomi  
* Enzo Doria ... Danijel

## Izvori

## Literatura
* Parish, James Robert. *Film Directors Guide:Western Europe*. Scarecrow Press, 1976.

## Vanjske veze
*
Aleksandar Podvinec

**Aleksandar Podvinec** (rođen: ***Aleksandar Šandor Podvienetz***) (Vukovar, 29. 11. 1880 - Vinkovci, 25. 4. 1902), mladi i talentirani austrougarski slikar s kraja 19. vijeka.

## Biografija
Aleksandar Podvinec je rođen 29. 11. 1880 u skromnoj vukovarsko-židovskoj porodici urara Maksa Podvienetza i supruge mu Berta Kohn. Tečno je govorio mađarski, njemački i srpskohrvatski jezik. Kao vrlo talentirani student crtanja, Aleksandar je dobio stipendiju za studij u Budimpešti. Po završetku srednjoškolskog obrazovanja na likovnoj školi u Zagrebu, u jesen 1897, bio je primljen na Kraljevsku akademiju u Budimpešti. Prema službenim podacima akademije, upisao je semestar 1897 i pohađao je satove redovito. U ljeto 1901, nakon četverogodišnjeg studija, Aleksandar je uspješno diplomirao slikarstvo na akademiji. Državni komitet Ugarske je 1899 kupio jednu od Aleksanderovih slika pod nazivom "Pletilja i njezina lampa". 1900 izlagao je svoje radove u Nacionalnom salonu u Budimpešti. Zahvaljujući svojem profesoru, Ballu Endreu, Aleksander je sudjelovao na dobro znanoj Nacionalnoj izložbi u Budimpešti gdje je prodao nekoliko svojih slika. Pošto je bio prepoznat kao nadareni umjetnik, Aleksander je dobio mađarsku stipendiju za doškolovanje u Minhenu. Njegov san da se u Parizu bavi slikanjem je tragično prekinut. Aleksanderu je prilikom služenja obveznog vojnog roka u Austro-ugarskoj vojsci puknulo slijepo crijevo. Umro je u Vinkovcima 25. 4. 1902 sa tek 21 godinom života. Aleksander je iza sebe ostavio slike naslikane u ulju na platnu, slike portreta i krajolika, te skice. Veliki dio Aleksanderove porodice je stradao tijekom Drugog svjetskog rata i Holokausta.

## Reference

## Literatura
*
Čiček Hatun

**Čiček Hatun** (; 1431 – 1498) je bila supruga sultana Mehmeda II i majka Princa Džema.

## Život
Njeno poreklo se ne zna. Tvrdi se da je bila Srpkinja, Grkinja ili Francuskinja. 
Njen brat, po imenu Ali, bio je u sultanovoj službi. U harem je stigla 1457. godine, a 1459. godine rodila princa Džema. Posle smrti princa Mustafe, Džem je iz provincije Kastamonu prebačen u provinciju Konja, te je i ona otišla s njim. Džemu je kao lala bio dodeljen Gedik Ahmet-paša, koji je radio sve kako bi više istakao Bajazita, a ne Džema.

Trudila se da Džema otrgne od evropskog uticaja, ali nije uspela. Džem se oženio Elenom, koja je bila ćerka Nikole di Pitigliana. Posle smrti sultana Mehmeda Džem se, ne časeći časa, proglasio sultanom Anadolije zahvaljujući tadašnjem velikom veziru, Karamnli Mehmet-paši, koji je vest o padišahovoj smrti poslao prvo njemu, pa Princu Bajazitu. Međutim, njega su ubili janičari, koji su podržavali Bajazita. Bajazit je nakon 6 dana došao u prestonicu i preuzeo vlast. 
Posle smrti Princa Džema, Čiček Hatun je izbegla u Kairo, gde je i umrla 1498, u 67. godini života.
Auntie Mame (roman)

***Auntie Mame*** () je roman američkog književnika Patricka Dennisa objavljen 1955. godine. Nominalni protagonist romana je dječak po imenu Pat, koji nakon očeve smrti postaje dolazi po skrbništvo njegove eskcentrične i slobodoumne tetke Mame. Radnja prikazuje niz šaljivih avantura kroz koje mora prolaziti. *Auntie Mame* je nakon objave postala bestseler, te su je već sljedeće godine Jerome Lawrence i Robert Edwin Lee adaptirali u istoimeni teatarski komad, koji je sa velikim uspjehom prikazan na Broadwayu. Predstava se održala na repertoaru dvije godine, a 1958. godine je Rosalind Russell, koja je bila tumačila naslovnu ulogu, istu ponovila u istoimenom filmu, koji je naknadno osvojio Zlatni globus za najbolju komediju ili mjuzikl. Godine 1966. je po motivima romana postavljen mjuzikl Mame, a koji je 1974. godine također dobio filmsku verziju.

Godine 1958. je Dennis napisao nastavak pod naslovom *[[Around the World with Auntie Mame]]*.

## Reference

## Vanjske veze
*''Auntie Mame'' (1956 non-musical play starring Rosalind Russell) at the Internet Broadway Database
*''Mame'' (1966 musical play starring Angela Lansbury) at the Internet Broadway Database
*The Classic New York of Mame Dennis 
*Walking Off the Big Apple: A Strolling Guide to New York City
Vacaciones en la Argentina

***Vacaciones en la Argentina*** (; ) je argentinsko-italijanska komedija snimljena 1960. godine u režiji Guida Leonija. Protagonistice su tri djevojke, koje tumače Emma Danieli, Isabelle Corey i Milena Bettini, koje na vijest o smrti bogataša dolaze u Argentinu kako bi pokušali preuzeti njegovo nasljedstvo. Radnja prikazuje kako se tamo zaljubljuju u lokalne muškarce.

## Uloge
* Emma Danieli	 ...Franca Ricci
* Isabelle Corey ...	Anna Ripamonti
* Milena Bettini ...	Sandra Fontana
* Folco Lulli	 ...	Giovannino Fioravanti
* Walter Chiari	 ... Barman
* Domenico Modugno…	 Él mismo		
* Erica Jorger		
* Luis Dávila	
* Piero Lulli		
* Carlo Giuffrè		
* Nino Dal Fabbro		
* Riccardo Paladini		
* Hugo Moser		
* Jorge Salcedo		
* Enzo Viena		
* Giotto Tempestini		
* Silvana Moschioni		
* Alberto Carloni		
* Corrado Corradi		
* Francisco Audenino		
* Tato Bores		
* Marisa Núñez		
* Totón Podestá		
* Los Cantores de Quilla Huasi		
* Vicente Rubino		
* Marcos Zucker
* Norma Andrés
* Alberto Dalbes
* Carlos Lastra ("Los Cantores de Quilla Huasi")
* Óscar Valles ("Los Cantores de Quilla Huasi")
* Ramón Núñez ("Los Cantores de Quilla Huasi")
* Carlos Vega Pereda ("Los Cantores de Quilla Huasi")
}}

## Literatura
* 

## Vanjske veze
* Información sobre '' Vacaciones en la Argentina''  en el sitio del cine nacional
*
La giornata balorda

***La giornata balorda*** (), također poznat i pod naslovom ***Ça s'est passé à Rome*** () je italijansko-francuski igrani film snimljen 1960. godine u režiji Maura Bologninija. Po žanru je drama, a temelji se na motivima *Rimskih priča* Alberta Moravije. Radnja prati jedan dan u životu Davida (čiji lik tumači Jean Sorel), mladića koji je djevojku učinio trudnom i koji koristi svaku priliku da pobjegne od svoje nove porodice. Film, za koji je scenario napisao Pier Paolo Pasolini je zbog svog "nemoralnog" sadržaja imao problema sa tadašnjom cenzurom, što je uključivalo i krivične prijave protiv autora.

## Reference

## Vanjske veze
*
Porgy and Bess (film)

***Porgy and Bess*** () je američki filmski mjuzikl snimljen 1959. godine u režiji Otta Premingera. Predstavlja adaptaciju znamenite istoimene opere Georgea Gershwina. Radnja se događa u crnačkom ribarskom naselju Južne Karoline 1912. godine. Protagonisti su "problematična" djevojka Bess (čiji lik tumači Dorothy Dandridge) u koju je zaljubljen bogalj Porgy (čiji lik tumači Sidney Poitier), koji je nastoji zaštititi od nasilnog bivšeg momka i dilera drogom.

*Porgy and Bess* je bio jedan od najambicioznijih projekata u karijeri producenta Samuela Goldwyna, zamišljen kao spektakularna ekranizacija jednog od najpoznatijih američkih muzičkih djela 20. vijeka. Produkcija se, međutim, bila obilježena brojnim problemima, velikim dijelom izazvanim nevoljkošću afroameričkih glumaca da u jeku pokreta za građanska prava nastupaju u filmu za koga su držali da podstiče rasističke predrasude. Ruben Mamoulian, koji je operu režirao u teatru, otpušten je nakon svađe sa producentima, a angažiran je Otto Preminger, koji je, pak, izazvao probleme sa Dandridge, koja je sa njima nekoliko godina prije imala burnu ljubavnu vezu. Usprkos svih tih problema, Porgy and Bess je dobio dobre kritike, te je podijelio Zlatni globus za mjuzikl ili komediju sa komedijom *[[Some Like It Hot|Neki to vole vruće]]*. U komercijalnom smislu je, međutim, predstavljao promašaj. Od 1970-ih je postao gotovo nedostupan publici zbog problema sa autorskim pravima.

## Uloge
*Sidney Poitier ...  Porgy
*Dorothy Dandridge ...  Bess
*Sammy Davis Jr. ...  Sportin' Life
*Pearl Bailey ...  Maria
*Brock Peters ...  Crown
*Diahann Carroll ...  Clara
*Ruth Attaway ...  Serena Robbins
*Claude Akins ...  Detektiv
*Clarence Muse ...  Peter
*Ivan Dixon ...  Jim

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* Ovrtur.com
Auntie Mame (film)

***Auntie Mame*** () je američki igrani film snimljen 1958. godine u režiji Mortona DaCoste. Temelji se na istoimenom romanu Patricka Dennisa, odnosno teatarskoj predstavi koja je prethodni godina bila veliki hit na Broadwayu. U njemu naslovnu ulogu ponavlja Rosalind Russell, odnosno tumači lik Mame Dennis, ekscentrične boemske Njujorčanke koja je dobila skrbništvo nad svojim nećakom Patrickom (koga u mladim danima tumači Jan Hadzlik) nakon smrti njegovog bogatog oca. Radnja prikazuje dvije decenije u kojoj ona Patricka (koga u starijim danima tumači Roger Smith) nastoji učiniti što slobodoumnijim, a što manje "uštogljenim" aristokratom. *Auntie Mame* je postigla veliki uspjeh, te je osvojila Zlatni globus za najbolji mjuzikl ili komediju.

## Uloge

* Rosalind Russell ... Mame Dennis
* Forrest Tucker ... Beauregard Jackson Pickett Burnside
* Coral Browne ... Vera Charles
* Fred Clark ... Dwight Babcock
* Roger Smith ... Patrick Dennis – stariji
* Patric Knowles ... Lindsay Woolsey
* Peggy Cass ... Agnes Gooch
* Jan Handzlik ... Patrick Dennis – lađi
* Joanna Barnes ... Gloria Upson

* Pippa Scott ... Pegeen Ryan
* Lee Patrick ... Doris Upson
* Willard Waterman ... Claude Upson
* Robin Hughes ... Brian O'Bannion
* Connie Gilchrist ... Norah Muldoon
* Yuki Shimoda ... Ito
* Brook Byron ... Sally Cato MacDougall
* Carol Veazie ... Mrs. Burnside
* Henry Brandon ... Acacius Page

## References

## Vanjske veze

* 
* 
* 
*
Potkivanje jaja

**Potkivanje jaja**, tehnika dekoriranja jaja potkovicama i drugim metalnim predmetima. Prema mađarskom usmenom predanju, potkivanje jaja »izmislili« su seoski kovači kako bi potkivanjem jaja minijaturnim potkovama dokazali svoju vještinu. Ta tehnika trenutno je u padu zbog sve manjeg broja kovača; uglavnom se prakticira u umjetničkim i obrtnim radionicama, na sajmovima i u muzeju na otvorenom u Senandriji (Szentendre) u Mađarskoj.

Trenutni svjetski rekorder u potkivanju jaja je Mađar József Koszpek, koji je iskoristio 1119 komada za dekoriranje nojeva jajeta. Također drži prvo mjesto u mnogim srodnim rekordima: 34 komada željeza na potkovanu jajetu papagaja, 146 komada željeza na potkovanim kokošijim jajima, 35 komada željeza na potkovanim guščijim jajima te 598 komada željeza na potkovanim jajima emua.

Osim u Mađarskoj tradicija potkivanja jaja prisutna je i u Kreševu u BiH, gdje se time bavi šest mještana. Osim potkovica, za ukrase se koriste grbovi gradova, država, klubova, političkih stranaka itd. Proces potkivanja traje oko jedan sat i iziskuje strpljenje i mirnu ruku. Rezultat ovisi i o tvrdoći ljuske jajeta pa mnoga puknu pri izradi.

## Izvori

## Vanjske veze

* početna stranica svjetskog rekordera u potkivanju jaja
* primjeri potkovanih jaja
L'ultimo dei vichinghi

***L'ultimo dei Vikinghi*** (; ) je italijansko-francuski pustolovni film snimljen 1961. godine u režiji Giacoma Gentiloma. Radnja je smještena u Vikinško doba, a protagonist, čiji lik tumači Cameron Mitchell je vikinški princ koji se nakon 10-godišnjeg odsustva vratio u rodnu Norvešku gdje je zavladao zli uzurpator (koga tumači Edmund Purdom). *L'ultimo dei Vikinghi* je snimljen s relativno niskim budžetom u stilu tada popularnih pepluma, iako sa radnjom premještenom u Sjevernu Evropu. Za vrijeme produkcije je režisera Gentiloma nakratko zamijenio Mario Bava koji nije naveden na špici.

## Uloge
*Cameron Mitchell : Harald		
*Isabelle Corey : Princesse Hildé
*Edmund Purdom :Svend 
*Giorgio Ardisson :Gunthar 
*Helene Remy: Erica
*Mario Feliciani :Simon le ministre de svend   	
*Andrea Aureli: Haakon
*Piero Lulli  : Le capitaine Hardac		
*Carla Calo : Herta femme D’haakon	
*Corrado Annicelli  : Godrun l’ambassadeur	
*Nando Tamberlani : Gultred le pretre d’odin
*Aldo Bufi Landi  : Longborg 
*Benito Stefanelli	:Lorig
*Tom Felleghy : Un officier de svend
*Nello Pazzafini: Un viking
*Nando Angelini: Torvald, un viking	 
*Piero Gerlini : Laif un viking	
*Giulio Maculani: Lars, un viking

## Vanjske veze
*
Vanina Vanini (film)

***Vanina Vanini*** je italijansko-francuski igrani film snimljen 1961. godine u režiji Roberta Rossellinija. Predstavlja adaptaciju istoimene pripovjetke francuskog književnika Stendahla. Radnja je smještena u Rim 1829. godine, a naslovna protagonistica, koju tumači Sandra Milo je aristokratkinja koja se zaljubi u mladog karbonara čiji lik tumači Laurent Terzieff. Originalnu verziju koju je snimio Rossellini je skratio producent, a zbog čega se ponekad navodi da je publici teško shvatiti početak radnje.

## Uloge
*Sandra Milo ...  Vanina Vanini
*Laurent Terzieff ...  Pietro Missirilli
*Martine Carol ...  Contessa Vitelleschi
*Paolo Stoppa...  Asdrubale Vanini
*Isabelle Corey ...  Clelia
*Antonio Pierfederici ...  Livio Savelli
*Olimpia Cavalli ...  La femme de chambre
*Nerio Bernardi ...  Cardinal Savelli
*Mimmo Poli ...  Il boia
*Claudia Bava
*Leonardo Botta ...  Le confesseur
*Nando Cicero ...  Saverio Pontini
*Attilio Dottesio
*Carlo Gazzabini
*Enrico Glori
*Jean Gruault ...  Le castrat
*Evar Maran
*Leonardo Severini
*Nando Tamberlani

## Vanjske veze
*
Västerås

**Västerås** je najveći grad i luka u unutrašnjosti Švedske od 110,877 stanovnika u užem centru, i 129,177 u širem metropolitanskom području (općina).

Västerås je i administrativni centar grofovije Västmanland koja ima 252,756 stanovnika.
## Geografija
Västerås leži u sredini zemlje na ušću rijeke Svartån u jezero Mälaren, udaljen oko 
100 km zapadno od Stockholma.

## Historija
Grad se prvi put spominje pod imenom - **Aros** (Ušće), a zatim kao **Västra** (Zapadno ušće). Zna se da je još početkom srednjeg vijeka bio trgovački i biskupski centar.

Za srednjeg vijeka bio je glavna luka za izvoz bakra i željeza iz nedalekog rudarskog kraja Bergslagen. 
U Västeråsu je održano nekoliko važnih nacionalnih dijeta, između ostalih ona 1527. na kojoj je odlučeno da Švedska prihvati reformaciju, i ona 1544. na kojoj su priznata nasljedna prava dinastiji Vasa na švedski 
tron.
## Znamenitosti
Najveća znamenitost grada je gotička katedrala u kojoj je pokopan kralj Erik XIV i zamak iz 12. vijeka pored rijeke Svartån, koji je danas pretvoren u muzej.

U gradu od 1977. djeluje i Univerzitet Mälardalen.
## Privreda
Västerås je centar švedske elektroindustrije, sjedište nekadašnje kompanije *Allmänna Svenska Elektriska Aktiebolaget*, a danas ABB-a za Švedsku.
## Izvor

## Vanjske veze

* Službene stranice grada 
* ''Västerås'' na portalu Encyclopædia Britannica
Crkva u Dura-Europosu

**Crkva u Dura-Europosu** je antička - kućna crkva iz Dura-Europosa u Siriji (nedašnjoj rimskoj Kelesiriji).

Po brojnim indicijama to je najstarija očuvana kršćanska crkva na svijetu, sa najstarijim prikazom  Kristova lika.

## Historija i karakteristike
Prve kršćanske zajednice održavale su svoje obrede po privatnim kućama, bogatijih članova, i to na rotirajućoj osnovi. Negdje oko 2. vijeka počeo je običaj da se neke od tih kuća doniraju crkvenoj zajednici i pretvaraju u bogomolje, tako je i objekt iz Dura-Europosa pretvoren u crkvu negdje oko 240.

Budući da je kršćanstvo tokom 2. i 3. vijeka još uvijek bilo zabranjeno i predmet progona, bilo je potrebno da kršćanska bogomolja bude diskretna, ako ne i potpuno tajna. Zbog tog i crkva u Dura-Europosu svojim vanjskim izgledom (fasadom) ničim nije ukazivala da je nešto drugo osim obične kuće za stanovanje. Jedine promjene izvršene su u unutrašnjosti u kojem je centralni atrij 
pretvoren u prostor za obred.

Kasnije je srušen zid između dviju susjednih odaja - lijevo od atrija, da se poveća prostor za sastanke.  S druge strane atrija - na desno, jedna prostorija je pretvorena u abaptisterij koja je naknadno bogato oslikana freskama.

## Freske
Freske iz Dura-Europosa otkrili su arheolozi Univerziteta Yale i Francuske akademije, 
tokom januara i februara 1932., pod vodsvom - Clarka Hopkinsa.

Otkriće tih fresaka - starijih 73 godina od službenog konstantinovog priznanja kršćanstva, bilo je prava senzacija. 
Naročito zato jer su to najstarije freske sa prikazom Krista na kojima je on još golobradi mladić.

Sve freske otkrivene su u abaptisteriju. Na tri je je lik Krista, to su Dobri pastir, Iscjeljenje paraliziranog i Krist i Petar hodaju po vodi. Puno su veće freske *Adam i Eva*, *David i Golijat* i *[[Isus i žene|Tri Marije]]* (u najlošijem stanju) koja prikazuje tri žene (jedna se ne vidi više) koje nariču nad Kristovim sarkofagom.

Sve one slijede helenističko - judaističku ikonografsku tradiciju, iako su nešto lošijeg kvaliteta nego one 
iz susjedne sinagoge.
.

Priprema za skidanje i restauraciju fresaka započele su u martu 1932. Taj posao obavio je francuski restaurator Émile Bacquet, koji je taj posao obavio nitrocelulozom (danas se zna da je to nestabilni materijal) kojim je pošpricao freske i nakon tog ih skidao na podlogu od žbuke sa konopljinim vlaknima, uokvirenu drvenim ramom.

Skidanje fresaka dovršeno je tek nakon osam mjeseci u novembru 1932. Zbog tog kašnjenje i izlaganja fresaka zraku i vlazi - one su se poprilično oštetile, pa ih se ih se još i danas svako malo nanovo restauira.

Na lokalitetu je pronađen i fragment grčkog manuskripta - Diatessaron najstarijeg cjelovitog teksta svih četiri evanđelja.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Dura-Europos: Excavating Antiquity''
Il gladiatore invincibile

***Il gladiatore invincibile*** (); ) je italijansko-španski akcijsko-historijski film snimljen 1961. godine u režiji Alberta De Martina i Antonija Mompleta.  Radnja je (u originalnoj italijanskoj verziji) smještena u Perzijsko Carstvo za vrijeme vladavine Darija I, a protagonist, koga tumači Richard Harrison, je gladijator koji se priključuje pobunjenicima protiv tiranskog satrapa Rabirija (čiji lik tumači Leo Anchóriz). Harrison je u njemu prvi put nastupio u glavnoj ulozi, i to kao svojevrsna zamjena za Stevea Reevesa, koji je dotle bio jedan od zaštitnih znakova *[[peplum]]* žanra. Harrison je zahvaljujući ovom filmu nastavio karijeru u Italiji koju će obilježiti špageti vesterni i drugi eksploatacijski filmovi.

## Uloge
*Richard Harrison ... Rezio
*Isabelle Corey ... Sira
*Livio Lorenzon ... Ito
*Leo Anchóriz ... Rabirio
*José Marco ... Vibio
*Ricardo Canales ... Semanzio
*Antonio Molino Rojo ... Euclante
*Edoardo Nevola ... Dario
*Jole Mauro ... Xenia
*Giorgio Ubaldi

## Vanjske veze
*
*
Maciste alla corte del Gran Khan

***Maciste alla corte del Gran Khan*** (), u Francuskoj distribuiran kao ***Le Géant à la cour de Kublai Khan*** (), je italijansko-francuski pustolovno-historijski film snimljen 1961. u režiji Riccarda Frede. Naslovni protagonist, koga tumači Gordon Scott, je mišićavi ratnik i pustolov Maciste koji luta svijetom i početkom 13. vijeka dolazi u Mongolsko Carstvo gdje iz mongolskog zarobljeništva nastoji osloboditi kinesku princezu, čiji lik tumači Yoko Tani. Freda je za potrebe filma "reciklirao" setove, rekvizite i dio glumačke ekipe (uključujući Tani) iz filma *[[Marco Polo (film, 1961)|Marco Polo]]*. Usprkos toga se smatra jednim od boljih ostvarenja *[[peplum]]* žanra.

U SAD je distribuirana skraćena verzija gdje je sinkronizacijom Maciste "prekršten" u Samsona, i to pod naslovom ***Samson and the Seven Miracles of the World*** ().

## Uloge
*Gordon Scott ...  Maciste / Samson
*Yoko Tani ...  Princeza Lei-ling
*Hélène Chanel ...  Kiutai
*Dante DiPaolo ...  Bayan
*Gabriele Antonini ...  Princ Cho
*Leonardo Severini ...  Garak

## Literatura
*
*

## Izvori


## Vanjske veze
*
A Majority of One

***A Majority of One*** () je američka filmska komedija snimljena 1961. godine u režiji Mervyna LeRoya. Predstavlja adaptaciju istoimenog teatarskog komada Leonarda Spielglassa koja je nekoliko godina ranije sa velikim uspjehom postavljena na Broadwayu. U njoj je u glavnoj ženskoj ulogi nastupila Rosalind Russell koja je također ponavlja u filmu, tumačeći lik njujorške jevrejske udovice koja se upozna i zaljubi u šarmantnog japanskog poslovnog čovjeka (čiji lik tumači Alec Guiness). Radnja prikazuje kako se za njega uda i odlazi u Japan, ali i kako njihovu bračnu harmoniju ugrozi Drugi svjetski rat. *A Majority of One* je nagrađen sa tri Zlatna globusa - za najbolji mjuzikl ili komediju (koju je podijelio sa *[[West Side Story (film)|Pričom sa zapadne strane]]*), za najbolju glumicu u komediji i specijalnu nagradu za "promoviranje međunarodnog prijateljstva". Usprkos tome što je eksplicitno promovirao nužnost prevladavanja vjerskih i rasnih razlika, danas se rijetko prikazuje ili spominje, a što se ponekad objašnjava time da angažman bijelog glumca Guinessa da tumači azijatski lik više nije u skladu sa današnjim standardima političke korektnosti.

## Vanjske veze
*
*
Maciste all'inferno (film, 1925)

***Maciste all'inferno*** () je italijanski crno-bijeli nijemi fantastično-pustolovni film snimljen 1925. godine u režiji Guida Brignonea. Predstavlja dio serije filmova o mišićavom junaku Macisteu koga je tumačio Bartolomeo Pagano. Radnja, djelomično inspirirana Danteovim *[[Pakao (Dante)|Paklom]]*, prikazuje kako je Maciste na prevaru doveden u podzemni svijet gdje se sukobljava sa demonima, ali i postaje saveznik boginje Prozerpine (čiji lik tumači Elena Sangro). *Maciste all'inferno* je u Italiji prikazan tek 1926. godine, a za što su bili zaslužni problemi sa cenzurom, odnosno scene u kojoj su kao grešnice u Paklu prikazane žene golih grudi.

Godine 1962. je snimljen istoimeni zvučni film u režiji Riccarda Frede, ali njegov zaplet nema veze sa Brignoneovom verzijom.

## Literatura
* Vittorio Martinelli, *Il cinema muto italiano - I film degli anni Venti / 1923-1931*, Edizioni Bianco e Nero, Roma 1981.

## Vanjske veze
*
Maciste all'inferno (film, 1962)

***Maciste all'inferno*** () je italijanski fantastično-pustolovni film snimljen 1962. godine u režiji Riccarda Frede. Naslovni lik, koga tumači Kirk Morris, je Maciste, mišićavi pustolov koji u 18. vijeku dolazi u jedno škotsko selo gdje je jedna djevojka (čiji lik tumači Vira Silenti), postala žrtvom kletve prije stotinu godina spaljene vještice (čiji lik tumači Hélène Chanel). Radnja prikazuje kako Maciste odlazi u podzemni svijet kako bi se obračunao sa vješticom i uklonio kletvu, te pri tome doživljava niz sukoba sa demonima i divljim zvijerima. Freda je, kako bi dobio dodatni sadržaj. primijenio tehniku nalik na televizijski *[[clip show]]*, odnosno snimio scenu u kojoj Maciste kroz čarobno vještičino ogledalo promatra vlastitu prošlost - to je bio izgovor da se u film ubace scene iz ranijih filmova  *[[Maciste nella Valle dei Re]]*, *[[Maciste nella terra dei Ciclopi]]* i *[[Maciste alla corte del Gran Khan]]*, pri čemu Fredi nije nimalo smetalo to što u nekima od njih Macistea tumače drugi glumci.

*Maciste all'inferno* osim naslova i glavnog lika nema ništa zajedničko sa istoimenim nijemim filmom iz 1925. godine.

## Izvori


## Vanjske veze
*
*
Mälaren

**Mälaren** je treće po veličini jezero u Švedskoj, koje leži zapadno od Stockholma.

## Geografija
Mälaren leži na istoku Švedske, grad Stockholm leži na spoju jezera sa zaljevom Saltsjön, krakom Baltičkog mora.

Nekad davno je i jezero Mälaren bilo jedan od baltičkih zaljeva, pa su i oceanski brodovi mogli njime doploviti daleko u unutrašnjost Švedske. Zbog kretanja zemljine kore, negdje oko 1200. stijene na ulazu u zaljev toliko su se uzdigle od dna, da brodovi više nisu mogli u njega uplovljavati, a nakon tog je zaljev postao pravo jezero.

S površinom od 1140 km² i dužinom od oko 120 km unutar švedskog kopna, jezero je oduvjek bilo velika prometnica. Najveća dubina mu iznosi 64, a prosječna 13 metara. Zajedno sa jezerom Hjälmaren pokriva sliv od  21.130 km². Leži na samo 0,3 metara iznad razine mora, pa ponekad voda umjesto da istječe iz jezera u more, počinje obrnuto teći.

Plovnim kanalom povezano je sa jezerom Hjälmaren na jugozapadu, a kanalom Södertälje uz još dva kanala u Stockholmu povezano sa Baltikom na istoku.

Na jezeru ima više od 1200 otoka, ukupne površine od 489 km², a njegove duboko razvedene šumovite obale su toliko atraktivne da su postale izuzetno popularna rezidencijalna zona, naročito za građane obližnjeg Stockholma, a i za brojne manje gradove koji leže duž njegovih obala.

Tako da duž jezera leže brojne historijske građevine, pored Mariefreda leži dvorac Gripsholm, kog je 1537. počeo graditi  kralj Gustav I Vasa, danas je poznat po velikoj kolekciji portreta.

U biskupskoj palači grada Strängnäsa je Gustav Vasa bio izabran za švedskog kralja 1523. U Drottningholmu (Kraljičin otok) nalazi se ljetna rezidencija švedskih monarha Palača Drottningholm iz 17. vijeka sa raskošnim parkom i vrtovima.
 
Na sjevernom kraku jezera južno od Uppsale leži dvorac Skokloster, koji ima izuzetnu zbirku oružja uključujući i ono iz Tridesetogodišnjeg rata (1618. - 1648.).

## Reference

## Vanjske veze

* ''Lake Mälar'' na portalu Encyclopædia Britannica
Song Without End

***Song Without End*** () je američki biografski film snimljen u režiji Charlesa Vidora i Georgea Cukora i premijerno prikazan 1960. godine. Protagonist, čiji lik tumači Dirk Bogarde, je znameniti mađarski pijanist i kompozitor Franz Liszt. *Song Without End* je predstavljao jedan od ambicioznijih projekata studija Columbia, ali je njegovo snimanje obilježio niz problema, a od kojih je najveći predstavljala iznenadna smrt Charlesa Vidora od srčanog udara, a zbog koje je angažiran George Cukor da dovrši film. Nije postigao naročiti komercijalni uspjeh, ali je na kraju podijelio Zlatni globus za mjuzikl ili komediju sa mnogo poznatijom komedijom *[[The Apartment|Apartman]]*. Francuska manekenka Capucine, koja  u filmu tumači ulogu Listzove aristokratske pokroviteljice Carolyne zu Sayn-Wittgenstein, je zahvaljujući tom nastupu počela uspješnu međunarodnu glumačku karijeru.

## Povezano
**[[Lisztomania (film)|Lisztomania]]*

## Reference

## Vanjske veze
* 
* Article on the difficult history of the production (from the Turner Classic Movies website)
The Music Man (film)

***The Music Man*** () je američki filmski mjuzikl snimljen 1962. godine u režiji Mortona DaCoste. Predstavljao je ekranizaciju istoimenog teatarskog mjuzikla Meredith Wilson. Radnja je smještena u gradić u Iowi gdje 1912. godine dolazi varalica (čiji lik tumači Robert Preston) specijaliziran za izvlačenje novaca od naivnih građana pod izlikom nabavka opreme za školske orkestre. Radnja prikazuje kako njegove planove komplicira to da se zaljubi u lokalnu učiteljicu (čiji lik tumači Shirley Jones).

Velikim dijelom zahvaljujući izuzetnoj popularnosti brodvejske predstave, *The Music Man* se odlikovao izuzetnom vjernošću originalu. Za režiju je tako angažiran Morton DaCosta, koji je također postavio mjuzikl na pozornici, a i najveći dio originalne glumačke postave. To je uključivalo i Prestona, koji je ulogu dobio usprkos toga što je Jack Warner, šef studija Warner Bros., namjeravao angažirati daleko poznatije zvijezde kao što su Frank Sinatra i Cary Grant. Snimanje nije previše omelo ni to što je Shirley Jones zatrudnjela; taj je problem elegantno riješen domišljatim kadriranjem i dizajniranjem specijalnih kostima.

Na kraju je *The Music Man* postigao izuzetan uspjeh, postavši jedan od najgledanijih filmova godine. Godine 1963. je osvojio Zlatni globus za mjuzikl ili komediju, podijelivši ga sa "seks komedijom" *[[That Touch of Mink]]*. Preston je zahvaljujući njemu došao u prvu ligu (*A-list*) hollywoodskih glumaca i zabavljača.

Godine 2003. je na programu mreže ABC prikazan istoimeni remake u obliku TV-filma sa Matthewom Broderickom i Kristin Chenoweth u glavnim ulogama.

## Uloge

*Robert Preston ... Harold Hill 
*Shirley Jones ... Marian Paroo
*Buddy Hackett ... Marcellus Washburn
*Paul Ford ... Mayor George Shinn
*Hermione Gingold	as Eulalie Mackechnie Shinn
*Pert Kelton ... Mrs. Paroo
*Ronny Howard ... Winthrop Paroo
*Susan Luckey ... Zaneeta Shinn
* Timmy Everett ... Tommy Djilas
*Bill Spangenberg ... Olin Britt (Quartets)
*Wayne Ward ... Oliver Hix (Quartets)
*Al Shea ... Ewart Dunlop (Quartets)
*Vern Reed ... Jacey Squires (Quartets)
* Harry Hickox ... Charlie Cowell
*Charles Lane ... Constable Locke
*Mary Wickes ... Mrs. Squires (Pick-a-little Ladies)
* Peggy Mondo ... Ethel Toffelmier (Pick-a-little Ladies)
* Sara Seegar ... Mrs. Maud Dunlop (Pick-a-little Ladies)
* Adnia Rice ... Alma Hix (Pick-a-little Ladies)
* Jesslyn Fax ... Avis Grubb
* Monique Vermont ... Amaryllis
*Ronnie Dapo ... Norbert Smith
*Percy Helton ... Kondukter (van špice)
*Max Showalter ... Prodavač u vlalu

## Izvori

## Vanjske veze
* 
*
L'orribile segreto del dr. Hichcock

***L'orribile segreto del dr. Hichcock*** () je italijanski horor film snimljen 1962. godine u režiji Riccarda Frede. Naslovni lik, koga tumači Robert Flemyng je prof. Bernard Hichcock, naučnik u viktorijanskom Londonu koji je koristio razne farmaceutske preparate u svrhu bizarnih nekrofilskih rituala sa svojom suprugom Margerithom (čiji lik tumači Maria Teresa Vianello), a koji su skončali njenom smrću od predoziranja. Protagonistica, čiji lik tumači Barbara Steele, je Cynthia, njegova druga supruga, koja nakon dolaska u dom Hichcockovih postaje svjedokom niza zastrašujućih događaja.

*L'orribile segreto del dr. Hichcock*, koji je snimljen za dvadesetak dana u jednoj rimskoj vili, se često navodi kao jedan od najeksplicitnijih homagea slavnom britanskom sineastu Alfredu Hitchcocku u historiji filma. Osim što je naslovni lik dobio ime po njemu (i njegovom kompozitoru Bernardu Herrmannu, zaplet se velikim dijelom oslanjao na motive iz njegovih klasičnih filmova *[[Rebecca]]* i *[[Psycho]]*. Motiv nekrofilije je, međutim, predstavljao novost, a neki autori danas špekuliraju da je *L'orribile segreto* tadašnju cenzuru prošao isključivo zato što se žanr horora tada nije shvaćao ozbiljno.

Freda je sljedeće godine snimio svojevrsni "nastavak" pod naslovom *[[Lo spettro]]*, koji, osim što se u njemu također nastupa Steele, a jedan od likova koristime ime "Hichcock", nema previše veze sa *L'orribile segreto*.

## Izvori


## Literatura
*

## Vanjske veze
*The Horrible Dr. Hichcock:Women on the Verge of a Gothic Breakdown
*''Horrible Secret of Dr. Hichcock'' at the Internet Movie Database
Lo spettro

***Lo Spettro*** () je italijanski horor film snimljen 1963. u režiji Riccarda Frede. Radnja se događa u jednom škotskom zamku početkom 20. vijeka čijeg vlasnika po imenu dr. John Hichcock (čiji lik tumači Elio Jotta) ubije njegova mlada supruga Margaret (čiji lik tumači Barbara Steele) zajedno sa svojim ljubavnikom (koga tumači Peter Baldwin, ali koja potom postaje svjedokom zastrašujućih događaja koji sugeriraju da se muž digao iz groba i da se nastoji osvetiti.

*Lo spettro* se ponekad navodi kao nastavak Fredinog filma *[[L'orribile segreto del dr. Hichcock]]* iz prethodne godine, iako, ako se izuzme ime lika i nastup Barbare Steele u glavnoj ženskoj ulozi, dva filma nemaju čvrstu vezu.

## Uloge
*Barbara Steele — Margaret Hichcock
*Peter Baldwin - Dr. Charles Livingstone 
*Elio Jotta  - Dr. John Hichcock
*Harriet Medin - Catherine Wood, Housekeeper

## Reference

## Literatura
*
*

## Vanjske veze
* The Ghost at The Internet Movie Database.
Jan T. Gross

**Jan Tomasz Gross** (Varšava, 1947. - ) je poljsko-američki historičar i sociolog. Majka mu je bila Poljakinja, a otac Jevrej. Profesor je na Univerzitetu Princeton.

Gross je kao student u tada komunističkoj Poljskoj pripadao disidentskom pokretu *[[Komandosi (Poljska)|Komandosa]]*, a 1968. godine je sudjelovao u studentskim štrajkovima zbog čega je uhapšen te je proveo pet mjeseci u zatvoru. Zahvaljujući jevrejskom porijeklu, on i roditelji su dobili dozvolu za emigraciju u SAD.  Gross je diplomirao sociologiju na Yaleu,  a poslije je dobio i poljsko državljanstvo.

Gross je najpoznatiji po historijskim istraživanjima Poljske pod njemačkom okupacijom u Drugom svjetskom ratu sa posebnim naglaskom na Holokaust. Njegove najpoznatije knjige su, svaka na svoj način, osporile neke od široko uvriježenih shvaćanja tog doba, kako u komunističkoj, tako i u post-komunističkoj Poljskoj, odnosno dotakla se određenih tema koje su dotle bile tabu. To se prvenstveno odnosi na antisemitizam među Poljacima, odnosno njihovo sudjelovanje u Holokaustu. Godine 1996. je objavio **' koji se bavio [[pogrom u Jedwabneu|pogromom u Jedwabneu]]. 2006. godine je objavio **', posvećen antisemitskom nasilju u Poljskoj nakon oslobođenja. Obje su knjige bile predmetom žestokih kontroverzi i osporavanja, pa je Gross tako čak proglašavan "neo-staljinističkim apologetom".

## Bibliografija

;Knjige
* 
*Irena Grudzińska-Gross, Jan Tomasz Gross: War through children’s eyes : the Soviet occupation of Poland and the deportations, 1939-1941,   
* 
* 
* 
*  
*  Polish version of the book online 
* 
* 
* 
* 

;Ostalo
* *"Lato 1941 w Jedwabnem. Przyczynek do badan nad udzialem spolecznosci lokalnych w eksterminacji narodu zydowskiego w latach II wojny swiatowej,"* in *Non-provincial Europe*, Krzysztof Jasiewicz ed., Warszawa - London: Rytm, ISP PAN, 1999, pp.&nbsp;1097–1103

## Vanjske veze
* Profil na Univerzitetu Princeton
Norman Davies

**Ivor Norman Richard Davies** (Bolton, Lancashire, Engleska, 8.6. 1939. - ) je britansko-poljski historičar poznat po publikacijama o historiji Europe, Poljske i Velike Britanije. Smatra se jednim od najvećih autoriteta za historiju Centralne i Istočne Evrope. Trenutno radi kao UNESCO-ov profesor na sveučilištu Jagiellonian, profesor emeritus na sveučilištu u London i povremeni profesor na College of Europe.

Poznatim je postao 1972. godine zahvaljujući knjizi *[[White Eagle, Red Star]]* koja se danas smatra najboljim djelom na engleskom posvećenoj sovjetsko-poljskom ratu. Nju je temeljio na vlastitoj doktorskoj dizertaciji obranjenoj na Jagelonskom univerzitetu u tada još uvijek komunističkoj Poljskoj, odnosno materijalima koje je tamo skupljao pod izgovorom da istražuje britansku vanjsku politiku neposredno iza Prvog svjetskog rata

Njegovo sljedeće kapitalno djelo je *[[God's Playground]]* posvećeno cjelokupnoj historiji Poljske, koje mu donijelo pohvale, ali i doprinijelo izbijanju akademskog skandala na univerzitetu Stanford. Tamo mu je mjesto na katedri bilo odbijena nakon žestoke polemike sa jevrejsko-američkom historičarima Lucy Dawidowicz i Abrahamom Brumbergom, koji su ga bili optužili da nastoji umanjiti ili poricati antisemitizam u Drugoj poljskoj republici, odnosno ulogu samih Poljaka u Holokaustu. Davies je Stanford tužio sudu. tražeći 3 miliona US$ odštete, ali je sud presudio protiv njega.

## Bibliografija
*1972: *[[White Eagle, Red Star|White Eagle, Red Star: The Polish-Soviet War, 1919–20]]*. (2004 edition: )
*1977: *Poland, Past and Present. A Select Bibliography of Works in English*. 
*1981: *[[God's Playground]]. A History of Poland. Vol. 1: The Origins to 1795*, *Vol. 2: 1795 to the Present*. Oxford: Oxford University Press.  / 
*1984: *Heart of Europe. A Short History of Poland*. Oxford: Oxford University Press. 
**2001: *Heart of Europe: The Past in Poland's Present* Oxford University Press, USA; New edition 
*1991: *Jews in Eastern Poland and the USSR, 1939–46*. Palgrave Macmillan. 
*1996: **'. Oxford: Oxford University Press. 
*1997: ''Auschwitz and the Second World War in Poland: A lecture given at the Representations of Auschwitz international conference at the Jagiellonian University''. Universitas. 
*1999: ''Red Winds from the North''. Able Publishing. 
*1999: ''[[The Isles. A History]]''. Oxford: Oxford University Press. 
*2002 (with [[Roger Moorhouse]]): **' London: Jonathan Cape. 
*2004: *[[Rising '44. The Battle for Warsaw]].* London: Pan Books. 
*2006: *Europe East and West: A Collection of Essays on European History*. Jonathan Cape. 
*2006: *Europe at War 1939–1945: No Simple Victory*. Macmillan. 
*2008: *To and From. Modern Poland: a journey through postal history*. Rosikon Press. 
*2011: *Vanished Kingdoms: The History of Half-Forgotten Europe*. Allen Lane. 

## Izvori

## Vanjske veze

* Small www.normandavies.com
* BBC Intervju
Marc Ferro

**Marc Ferro** (24.12. 1924., Pariz, -) je francuski historičar. Specijalizirao se za historiju Europe 20. stoljeća, poglavito Rusiju i SSSR-a, kao i za povijest kinematografije.

## Vanjske veze
*Amazon: popis kinjiga
That Touch of Mink

***That Touch of Mink*** (), u bivšoj Jugoslaviji poznatiji pod naslovom ***Taj nježni dodir krzna***, je američka filmska komedija snimljena 1962. godine u režiji Delberta Manna. Protagonistica, čiji lik tumači Doris Day, je Cathy Timberlake, njujorška službenica koja slučajno sreće plejboja Philipa Shaynea (čiji lik tumači Cary Grant), koji je pokušava zavesti. Radnja prikazuje kako sticajem okolnosti odlaze na zajednička putovanja, ali prilikom kojih mu jasno stavlja do znanja da sa njim neće imati nikakvu vezu prije braka. *That Touch of Mink* se često navodi kao jedna od *[[seks komedija]]* sa Doris Day u glavnoj ulozi, među koje spada i popularni *[[Pillow Talk (film)|Pillow Talk]]* sa Rockom Hudsonom iz 1959. godine. Hudson je originalno trebao nastupiti i u ovom filmu, a u njemu se izrijekom i spominje kao jedan od mogućih muževa za protagonsiticu. Međutim, zbog Hudsonove zauzetosti je uskočio Cary Grant. Iako je Day u svojim memoarima pohvalila Grantovu profesionalnost na setu, glumac je izjavio da mrzi film. Usprkos Grantovih rezervacija, *That Touch of Mink* je postigao enorman uspjeh na kino-blagajnama, a sljedeće godine je podijelio Zlatni globus za najbolji filmski mjuzikl ili komediju sa mjuziklom *[[The Music Man (film)|The Music Man]]*.

## Uloge

* Cary Grant ... Philip Shayne
* Doris Day ... Cathy Timberlake
* Gig Young ... Roger
* Audrey Meadows ... Connie
* John Astin ... Beasley
* Alan Hewitt ... Dr. Gruber, Rogerov terapeut
* Dick Sargent ... Harry Clark
* Joey Faye ... Niski čovjek
* Laurie Mitchell ... Showgirl
* John Fiedler ... Mr. Smith
* Willard Sage ... Tom Hodges
* Jack Livesey ... Dr. Richardson
* Yogi Berra ... sam sebe
* Mickey Mantle ... sam sebe
* Roger Maris ... sam sebe
* Dorothy Abbott ... Stjuardesa  (nenavedena na špici)
* Richard Deacon ... Mr. Miller (nenaveden na špici)
* William Lanteau ... Leonard (nenaveden na špici)
* Ralph Manza ... Taksist (nenaveden na špici)

## Reference

## Vanjske veze
* 
*
Timothy Snyder

**Timothy David Snyder** (Ohio, 18.8. 1969. - ) je američki historičar, autor i akademik. Profesor je na sveučilištu Yale te je specijaliziran za historiju srednje i istočne Europe, te Holokaust. Njegovo najpoznatije i najhvaljenije djelo je **' (Krvave zemlje), koje opisuje historiju Centralne i Istočne Evrope između 1933. i 1945. godine sa posebnim naglaskom na masakre tamošnjeg stanovništva uslijed [[staljinizam|staljinističke]] i [[nacizam|nacističke]] politike. Snyder je također i član [[Saveta za inostrane odnose]], jednog od najuticajnijih američkih [[trust mozgova|trustova mozgova]].

==Izabrana bibliografija==
* ''Thinking the Twentieth Century'' ([[Tony Judt]] with Timothy Snyder) ([[Penguin Books|Penguin]], 2012).
* **' (Basic Books, 2010).
* *The Red Prince: The Secret Lives of a Habsburg Archduke* (Basic Books, 2008).
* *Sketches from a Secret War: A Polish Artist's Mission to Liberate Soviet Ukraine* (Yale University Press, 2005).
* *The Reconstruction of Nations: Poland, Ukraine, Lithuania, Belarus, 1569-1999* (Yale University Press, 2003).
* *Wall Around the West: State Power and Immigration Controls in Europe and North America* (Rowman and Littlefield, 2000). as co-editor with Peter Andreas.
* *Nationalism, Marxism, and Modern Central Europe: A Biography of [[Kazimierz Kelles-Krauz]]* (Harvard University Press, 1998).

## Vanjske veze
*Intervju za The Economist
Aleksandar Ujhelji

**Aleksandar Šandor Ujhelji** (rođen: ***Aleksandar Ujhelyi***) (Budimpešta, 2. 3. 1904 - Zagreb, 20. 12. 1975), istaknuti jugoslavenski pijanist.

## Reference

## Literatura
*
Le sette spade del vendicatore

***Le sette spade del vendicatore*** (), u Francuskoj prikazivan pod naslovom ***Sept épées pour le roi*** () je italijansko-francuski pustolovno-historijski film snimljen 1962. godine u režiji Riccarda Frede. Predstavlja adaptaciju teatarskog komada *[[Don César de Bazan (drama)|Don César de Bazan]]* Adolphea d'Enneryja, odnosno remake crno-bijelog filma *[[Don Cesare di Bazan]]* koga je dvadeset godina također režirao Freda. Radnja se događa u Španiji u 17. vijeku, a protagonist, čiji lik tumači Brett Halsey, je plemić koji, usprkos toga što je zbog sudjelovanja u dvoboju osuđen na smrt, nastoji razotkriti zavjeru protiv španske krune.

## Vanjske veze
*