open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
My Best Friend's Wedding

***My Best Friend's Wedding*** je američka filmska romantična komedija snimljena 1997. u režiji P. Dž. Hogana sa Džulijom Roberts u glavnoj ulozi. Džulija Roberts je za ovu ulogu bila nominovana za Zlatni globus za najbolju glavnu glumicu, a Rupert Everet za Zlatni globus i Nagradu BAFTA za najboljeg glumca u sporednoj ulozi. Ovaj film se nalazi na četrnaestom mestu na listi komercijalno najuspešnijih romantičnih komedija svih vremena.

## Radnja

Tri nedelje pre svog dvadeset osmog rođendana, njujorčanka Džulijana Poter dobija poziv na venčanje svog najboljeg prijatelja. Njih dvoje su studirali zajedno, i još tada obećali jedno drugom da će se, ukoliko se ne venčaju do dvadeset osmog rođendana, venčati jedno sa drugim. Majkl joj je naime saopštio da će njegova supruga biti Kimberli Volas, dvadesetogodišnja devojka iz bogate porodice. Džulijana tada shvata da je u stvari odavno zaljubljena u njega i polazi u Čikago, kod budućih mladenaca, s namerom da u što većoj meri sabotira venčanje. Ljuta na Majkla što se ženi devojkom koju ne poznaje ni godinu dana, a i želeći da ga učini ljubomornim, ona tera svog gej prijatelja Džordža da se, kad stignu tamo, predstavi kao njen verenik. U Čikagu je Kimberli moli da joj bude kuma, a Džordž savetuje da se ostavi spletki i da jednostavno kaže Majklu da ga voli. Džulijana to i čini jednog jutra, uz dug i strastven poljubac. Kimberli to vidi iz drugog kraja dvorišta, seda u jedan automobil i beži od Majla. On uzima drugi i juri za njom, a Džulijana treći i juri za njim. Shvativši šta je uradila, Džulijana se na kraju izvinjava svima, moli za oproštaj i govori Kimberli da je ona poljubila Majkla a ne on nju. Film se završava plesom na venčanju, a Džordž moli Džulijanu da igra sa njim.

## Uloge

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* 
*
Mona Lisa Smile

***Mona Lisa Smile*** je američki igrani film snimljen 2003. godine u režiji Majka Njujela sa Džulijom Roberts u glavnoj ulozi. Po žanru je drama. Robertsova je za ovu ulogu dobila 24.000.000 dolara što je tada bila najveća zarada koju je jedna glumica ikada imala.

Na prostoru bivše Jugoslavije je film distribuiran pod naslovom ***Osmeh Mona Lize***.

## Radnja

Godine 1953, tridesetogodišnja Ketrin dobija posao profesorke istorije umetnosti u jednoj konzervativnoj privatnoj školi za devojke. Već na prvom časom vidi da su devojke doslovce naučile gradivo, međutim shvata i da je to gradivo, ono koje nije *štetno* za mlade učenice. Ketrin stoga pokušava da oslobodi njihov duh, da probudi iskreno zanimanje za istoriju umetnosti, i da ih podstakne da budu individualne i da se kritički odnose prema stvarima o kojima su morale ćutati. Uverava ih da dela stara nekoliko vekova nisu najlepša i jedina vredna pažnje, uvodi ih u modernu umetnost i zahteva da aktivno učestvuju u času. Devojke će uskoro jedva čekati časove, kod profesorke za koju su u početku mislile da, zbog takvog načina predavanja, u školi neće ostati ni nedelju dana. Međutim, pored izuzetnog uspeha postignutog u školi, Ketrin prate i brojne nevolje. Zaljubljuje se u svog kolegu, profesora italijanskog, znajući da je pre nje imao nekoliko afera sa učenicama, a istovremeno se sukobljava sa direktorkom škole jer ova nije zadovoljna previše avangardnim časovima istorije umetnosti.

## Uloge

## Reference

## Vanjske veze
* John Walker. (2009). "Mona Lisa Smile (2003) film review (2009)" . *artdesigncafe*. pristup 4. VIII 2011.
* Julia Roberts interview for ''Mona Lisa Smile'' 
* 
* 
* 
* 
*
Notting Hill (film)

***Notting Hill*** je britanska filmska romantična komedija snimljena 1999. godine u režiji Rodžera Mičela sa Džulijom Roberts i Hju Grantom u glavnim ulogama. Scenario je napisao poznati britanski autor romantičnih komedija Ričard Kurtis. Film je nominovan za tri Zlatna globusa: za najbolju komediju, najboljeg glumca (Grant) i najbolju glumicu (Robertsova); nominovan je i za tri BAFTA nagrade, a osvojio je jednu i to *nagradu publike za najpopularniji film*. Pored dobrih ocena kritičara, film je naišao i na dobar prijem kod publike, pa je zaradivši 363.000.000 dolara postao komercijalno najuspešniji britanski film svih vremena, i našao se na dvadesetom mestu na listi romantičnih komedija sa najvećom zaradom.

Na prostoru bivše Jugoslavije se distribuirao pod naslovom ***Ja u ljubav vjerujem***.

## Radnja

Vilijam Taker je vlasnik knjižare na Notingu u Londonu. Posao mu ide loše, živi u staroj, neurednoj kući sa ekscentričnim prijateljem Spajkom. Jednog dana u njegovu knjižaru dolazi Ana Smit, poznata američka glumica koja snima film u Engleskoj, i kupuje knjigu. Nekoliko minuta posle toga, njih dvoje se sudaraju na uglu jedne ulice i on prosipa svoj sok od pomorandže na njenu košulju. Vilijam je moli da dođe kod njega, da očisti mrlju i da se presvuče, na šta ona pristaje. Vrlo brzo postaju prijatelji, nadajući se potajno da će to prijateljstvo prerasti u nešto više. Počinju da se viđaju, on je čak vodi na rođendan svoje sestre gde je upoznaje sa svojim prijateljima. Ali nakon što Vilijam otkrije da je Ana u vezi sa poznatim holivudskim glumcem Džefom Kingom, a novinari ih kasnije uslikaju zajedno, polugole, njih dvoje prekidaju svaki kontakt. Nekoliko godina kasnije Ana se vraća u London, zbog snimanja novog filma. Vilijam dolazi na mesto gde se radi film, i slučajno čuje da Ana sa jednim kolegom govori o njemu kao o prolaznoj avanturi iz prošlosti. Kada ga ona kasnije tog dana potraži i zamoli da bude sa njom, on je odbija. Prijatelji ga zbog toga prekoravaju, jer znaju koliko je voli. Vilijam stoga odlazi na konferenciju za štampu povodom Aninog novog filma, gde joj pred novinarima govori da je spreman da bude za njom.

## Uloge

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* 
* 
* ''Notting Hill'' Screenplay
Haute couture

**Haute couture** je francuski izraz za visoku modu čiji razvoj se prati na modnim pistama i koja uglavnom nije funkcionalna za razliku od Prêt-à-porter mode koja označava gotovu odmah-nosivu modu. Haute couture služi kao plodno tlo za nadahnuće modnoj industriji a njena primarna svrha je promocija modne kuće. Razlika je također i u produkcijskoj količini. Prêt-à-porter se proizvodi u standardnim veličinama i dostupna je u prodavaonicama odjeće, dok se Haute couture proizvodi u limitiranim količinama po mjeri naručioca u ograničenom vremenskom roku. Ova potonja služi i kao inspiracija za proizvodnju i kreaciju nove mode a prezentira se na velikim modnim pistama Pariza, Milana i Londona te biva rijetko prodana. 

Osnivač Haute couture i prve velike modne kuće uopće je Englez Charles Worth 1857. godine. On je voštane figure zamijenio menekenkama kako bi na inventivan i svjež način promovirao svoje ekstremno skupe kreacije. Worthov asistent bio je Paul Pioret koji će početkom 20. vijeka odigrati značajnu ulogu u razvoju modnog shvatanja. 

Haute couture imao je centralnu ulogu u širenju mode po Evropi tokom prve polovine 20. vijeka. U ovom periodu uspostavljeni su i značajni vitalni medijski sistemi koji doprinose širenju mode. To su časopisi kao što je Vogue (1892) ili Gazette du Bon Ton (1912 – 1925). Za značajan utjecaj na razvoj Haute couture tokom 20. vijeka zaslužni su Coco Chanel, Yves Saint Laurent i Christian Dior. Zbog njih, međunarodni centar Haute couturea postaje Pariz.

Postoje veoma strogi uslovi za uspostavljanje Haute couture modne kuće koji otežavaju njegovanje ove vrste odjevne kulture. Naime, centralni studio mora biti smješten Parizu te mora zapošljavati minimalno 20 zaposlenih sa punim radnim vremenom, a kolekcija mora biti prezentirana u Parizu dva puta godišnje. Dizajner mora kreirati 50 različitih modela od kojih svi moraju biti unikati. Uslovi se provjeravaju svake godine a dizajner se mora iznova prijavljivati svake godine.
Prêt-à-porter

**Prêt-à-porter** je francuski izraz koji u prijevodu znači „spremno za obuvanje“ (). Za razliku od mode Haute couture ova odmah-nosiva odjeća je mnogo ekonomičnija i profitabilnija. U svojoj proizvodnji služi se standardiziranim obrascima, industrijskom opremom i brzim konstrukcijskim tehnikama kako bi troškovi bili što manji. Njena glavna odlika je masovna produkcija i industrijska prilagodljivost. Mnogi dizajneri Haute couturea kao što su Chanel, Dior ili Lacroix koriste se i masovnom proizvodnjom kako bi obezbjedili veću zaradu. Sa sociološkog gledišta Prêt-à-porter odjeća je mnogo praktičnija i neformalnija. Njihova prezentacija se odvija na Fashion Week-ovima uvije prethodeći sezoni koja dolazi – jesen/zima predstavlja se uglavnom već u februaru.
Prêt-à-porter (film)

***Prêt-à-Porter*** (u međunarodnoj distribuciji također poznat i kao ***Ready to Wear***) je američki igrani film snimljen 1994. godine u režiji Roberta Altmana. Po žanru je crna komedija, a radnja se odvija u Parizu za vrijeme Modnog tjedna. Poznat je po tome što se u njemu u cameo ulogama, tumačeći same sebe, pojavljuju brojne manekenke, modni dizajneri, filmske zvijezde i druge slavne ličnosti iz tadašnjeg svijeta mode i zabavne industrije.

U Srbiji je prikazan pod naslovom ***Visoka moda***.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Michael Collins (film)

**Majkl Kolins** () je irsko-francusko-britanski igrani film snimljen 1996 u režiji Nila Džordana sa Lijamom Nisonom u naslovnoj ulozi. Radnja filma opisuje život Majkla Kolinsa, irskog nacionalista, revolucionara i nacionalnog heroja koji je 1921. pobedio Britance u ratu za nezavisnost, ali nedugo potom poginuo u građanskom ratu među samim Ircima. Film je dobio Zlatnog lava na Venecijanskom filmskom festivalu.

## Uloge

## Vanjske veze
* 
* 
* 
*
Mark Kermode

**Mark Kermod** (, rođen 2. jula 1963.) je britanski muzičar, filmski kritičar, kolumnista magazina *„Sight & Sound“* i *„The Observer“* i voditelj emisije o filmu na *[[BBC|BBC Radio 5 Live]]*.

## Vanjske veze
* Profile of Mark Kermode at the University of Southampton
* Archive of selected articles by Kermode in *Critics / Authors Review and Articles* at Rotten Tomatoes
* 
* 
*
Ambatondrazaka

**Ambatondrazaka** je grad u sredini Madagaskara od 39 762 stanovnika  u *[[Provincija Toamasina|Provinciji Toamasina]]*, administrativni centar *[[Regija Alaotra-Mangoro|Regije Alaotra-Mangoro]]* i istoimenog *[[Ambatondrazaka (distinkt)|Distinkta Ambatondrazaka]]*.

## Historija
Prema malgaškoj usmenoj predaji, grad je osnovao legendarni kralj Randriambololona osnivač Kraljevstva Merina sa svoja tri sina: Rasehenom, Ramiangalijem i Razakom koji su se naselili na tom mjestu krajem 18. vijeka. Naselje je dobio ime po **Razaki**, koji je nakon pobjede nad plemenom Vazimba - u radosti podigao kamen (malagaški: *vato*) iznad glave. *Ambatondrazaka* zapravo znači *Ispod Razakovog kamena*.

Pravi razvoj *Ambatondrazake* otpočeo je na početku 19. vijeka, kad je kralj Radama I. zauzeo zemlje plemena Sihanaka 1823., i odabrao *Ambatondrazaku* kao sjedište buduće pokrajine. Tad je izgrađena guvernerova palača (*rova*) na brežuljku Andohatanjona, danas je na njezinom mjestu lokalni zatvor. Andohatanjona je postao administrativni centar budućeg grada, koji se počeo graditi oko njega.

*Ambatondrazaka* je 21. maja 1959. postao sjedište katoličke biskupije.
Grad ima nekoliko crkava, nekoliko hotela i restorana, stadion, stari željeznički kolodvor i poznatu tržnicu na kojoj se nude proizvode iz cijele regije.

## Geografske i klimatske karakteristike
*Ambatondrazaka* leži u središtu otoka, na sjeverozapadu centralne visoravni, na nadmorskoj visini od 800 m. Grad se smjestio na nekoliko brežuljaka, na južnom rubu plodne doline (1800&nbsp;km² ) velikog Jezera Alaotra koje je udaljeno 20&nbsp;km od centra grada. *Ambatondrazaka* je udaljena 255&nbsp;km od glavnog grada Antananarivo nacionalnom cestom br. 44. u pravcu jugoistoka, i 371&nbsp;km do luke Toamasina.

Kraj oko *Ambatondrazaka* je najplodniji dio Madagaskara, u kom se uzgaja najviše riže, koja je osnovni prehrambeni artikl Malgašana, zbog toga grad od milja zovu **zdjela riže**.

Dolina jezera Alaotra ima posebnu mikroklimu, - mješavinu tropsko - umjereno kontinentalne klime s prosječnom temperaturom od 21-22&nbsp;°C i dva različita godišnja doba. Od aprila do septembra, vlada *zima*, tad je hladnije i suho, sa malo kiše. A od oktobra do marta je *ljeto*, odnosno vrući kišni period, tad u 100 dana monsunskih vjetrova sa istoka padne godišnja količina oborina od 1092&nbsp;mm do 1200&nbsp;mm.

## Transport i privreda
*Ambatondrazaka* je grad u kome je većina aktivnosti vezana uz uzgoj, preradu i pakiranje riže i nešto malo stočarstva.

Grad ima mali *[[Aerodrom]] Ambatondrazaka* (IATA: WAM, ICAO: FMMZ) udaljen 2&nbsp;km od centra, sa glavnim gradom Antananarivo povezan je nacionalnim putem 44, preko Moramanga na jugu, a sa željezničkom prugom *Moramanga - Jezero Alaotra* sa lukom Toamasina na istočnoj obali Indijskog oceana. Linija prema Antananarivu je ukinuta.

## Napomene

## Vanjske veze
* L'alliance française d' Ambatondrazaka
Duplicity

***Duplicity*** je američka filmska komedija snimljena 2009. godine u režiji Tonija Gilroja sa Džulijom Roberts i Klajvom Ovenom u glavnim ulogama. Džulija Roberts je za svoju ulogu sedmi put bila nominovana za Zlatni globus za najbolju glavnu glumicu.

U Srbiji je distribuiran pod naslovom ***Dvoličnost***, a u Hrvatskoj pod naslovom ***Ti me lažeš najbolje***.

## Radnja

Operativka CIA-e Kler Stenvik i M16 agent Rej Koval napustili su svoje poslove u vladinim službama, kako bi učestvovali u hladnom ratu između dve rivalske multinacionalne korporacije. Njihov zadatak je da drže na sigurnom formulu za proizvod koji bi doneo bogatstvo onoj kompaniji koja ga patentira. Iako su oboje profesionalci sa detaljno razrađenim taktikama, pojaviće se problem koji će ugroziti njihov posao jer im za njega nije potrebna hladna glava - ljubav.

## Uloge

## Izvori

## Vanjske veze
*
Jesse G. James

**Jesse Gregory James** (19. april 1969 -) je američki televizijski voditelj i generalni direktor West Coast Choppers, tvrtke za ručnu proizvodnju motocikala. James je postao slavan kao voditelj i zvijezda reality TV-serija *[[Jesse James is a Dead Man]]* i *[[Monster Garage]]*, a o njemu je snimljen i televizijski dokumentarac *Motorcycle Mania*. James se također pojavljuje kao lik u video-igri *[[Tony Hawk's Underground 2]]*.

## Reference

## Vanjske veze

* 
* Website West Coast Choppers Europe
* Website West Coast Choppers Australasia 
* Jesse James: The Man and His Machines. Mike Seate, 2003, Page 5
The Mexican

***The Mexican*** je američki igrani film snimljen 2001. u režiji Gorea Verbinskog. Po žanru je kombinacija filma ceste i komedije, a glavni junak je losanđeleski mladić (koga tumači Brad Pitt) koji po Meksiku traži dragocjeni starinski pištolj kako bi ga za račun kriminalaca prokrijumčario u SAD. Originalno zamišljen kao niskobudžetni nezavisni film, postao je projekt velikih studija kada su se za njega zainteresirali Pitt i Julia Roberts (koja u filmu tumači protagonistovu djevojku), smatrajući ga idealnim za svoj prvi zajednički nastup.

## Uloge

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
* 
*
Gore Verbinski

**Gore Verbinski** (Oak Ridge, 16. ožujka 1964.), američki filmski redatelj i pisac.

Gore je počeo svoju karijeru kao redatelj glazbenih spotova za bendove poput Bad Religion i Monster Magnet, nakon toga se prebacio na reklamne spotove za koje je često bio nagrađivan.

Redateljski debi doživio je sa obiteljskom komedijom *Mouse Hunt* (1997.). Nakon toga usljedio je polovičan uspijeh sa *The Mexican* (2001.), godinu dana kasnije obradio je japanski horor Krug (2002.) s Naomi Watts. Režirao je 2003. godine gusarsku avanturu Pirati s Kariba: Prokletstvo Crnog bisera s Johnny Deppom i Orlando Bloomom u glavnim ulogama. Sljedeći film je bio *The Weather Man* (2005.) s Nicolas Cagem, film je dobro prošao kod kritike, ali je zarada u kinima podbacila. 
Vraća se 2006. godine sa nastavkom Pirata, Pirati s Kariba: Mrtvačeva škrinja koji je bio golem box-office uspijeh zaradivši preko 1 milijardu $. Sredinom 2007. godine dolazi i 3. nastavak Pirati s Kariba: Na kraju svijeta kojeg također režira Gore Verbinski.

## Filmografija
* The Ritual (1996) - kratki film
* Mouse Hunt (1997)
* The Mexican (2001)
* Krug (2002)
* Pirati s Kariba: Prokletstvo Crnog bisera (2003)
* The Weather Man (2005)
* Pirati s Kariba: Mrtvačeva škrinja (2006)
* Pirati s Kariba: Na kraju svijeta (2007)

## Nagrade
Saturn Award
* 2004: Nominacija za najboljeg režisera: Pirati s Kariba: Prokletstvo Crnog bisera

Amanda award
* 2004: Nominacija za najbolji strani film: Pirati s Kariba: Prokletstvo Crnog bisera

## Vanjske veze

* IMDb.com
Karl Kautsky

**Karl Kautsky** (fonetski: **Karl Kaucki**, 16. oktobar 1854 – 17. oktobar 1938) je bio češko-austrijski filozof, novinar i teoretičar marksizma, klasične socijaldemokratije i demokratskog socijalizma.

Kautsky je bio intelektualna i politička savjest, te jedan od najuvaženijih teoretičara Druge internacionale nakon Engelsove smrti 1895. do izbijanja Prvog svjetskog rata 1914. Nakon boljševičke revolucije, Kautsky je oštro kritikovao boljševički režim kao devijaciju, ulazeći u polemiku sa boljševičkim liderima oko prirode Sovjetske države.

## Dijela
Neka od poznatijih dijela su:
* Ekonomska teorija K. M.
* Parlamentarizam i radne klase
* Socijaldemokratski katekizam
* Tomas Mor i njegova utopija
* Preteče novijeg socijalizma (*Vorlaeufer des neuren Sozialismus*)
* Agrarno pitanje (*Die Agrarfrage*)
* Poreklo hrišćanstva: jedno istorijsko istraživanje (*Der Ursprung des Christentums : eine historische Untersuchung*)

## Stavovi
Kautsky se zalagao za opšte pravo glasa, slobodu medija i štampe, slobodu okupljanja i udruživanja, te druge demokratske slobode koje radništvu mogu pomoći u težnji za svojom emancipacijom u budućnosti.

Smatrao je da je demokratska republika jedini oblik političkog uređenja u kojem se ekonomski socijalizam može realizovati, što znači da pojam radničke revolucije podrazumijeva postojanje političke demokratije. Karl Kautsky zaključuje da, kada se u budućnosti ispune ekonomski uslovi potrebni za realizaciju ekonomskog socijalizma, parlament i demokratski mehanizmi mogu postati oruđe demokratske radničke vlasti za korijenitu promjenu, kao što je parlament sada oruđe za vlast kapitala.

Izučavao je rano hrišćanstvo, poredeći ga sa socijalističkim pokretom.

Kautsky je bio blizak saradnik i prijatelj demokratskog socijaliste, Dimitrija Tucovića. Povodom njegove smrti u Prvom svjetskom ratu je rekao:

„Među mnogobrojnim krvavim žrtvama koje je Internacionala podnela na bojnim poljima, Tucović je najpoznatija i najuglednija žrtva. Internacionala će s čašću čuvati uspomenu na njega.“

## Reference
Goran Marković, Socijalizam i demokracija

'Ortodoksni marksizam' i reformizam, Globus, Zagreb, 1979.

Poreklo hrišćanstva, Kultura, Beograd, 1967.

Spomenici na točkove, 

## Vanjske veze

* Karl Kautsky on Marxists Internet Archive
* Kautsky post card
Erin Brockovich

**Erin Brockovich-Ellis** (22. jun 1960 -) je američka ekološka aktivistica, poznata po tome što je, usprkos nedostatka formalnog pravnog obrazovanja, odigrala ključnu ulogu u znamenitoj sudskoj parnici protiv kalifornijske kompanije Pacific Gas and Electric Company (PG&E) koja je 1993. isplatila rekordnu odštetu zbog zagađenja vode grada Hinkley. Taj je slučaj kasnije poslužio kao zaplet filma ''Erin Brockovich'' u kojoj je njen lik tumačila Julia Roberts. Brockovich je nakon toga nastupala kao TV voditeljica dokumentarnih serija *Challenge America with Erin Brockovich* i *Final Justice*. Trenutno vodi konzultantsku firmu Brockovich Research & Consulting.

## Reference

## Vanjske veze
* Official Site of Erin Brockovich
* The Brockovich Report - BrockovichBlog.com 
* Brockovich I-Village 
* Official MySpace of Erin Brockovich
* Erin Brockovich  biography on the Biography Channel
* 
* '' Evening with Erin Brockovich'' in Sydney, hosted by the ''Climate Change Coalition'' 2007 
* Detail about Hinkley case  at lawbuzz.com
* Did Hinkley Residents Really Win?  at salon.com
* Weitz & Luxenberg PC

v
Erin Brockovich (film)

***Erin Brockovich*** je američki igrani film snimljen 2000. godine u režiji Stevena Soderbergha sa Julijom Roberts u naslovnoj ulozi. Po žanru je biografski, a radnja mu opisuje kako je samohrana majka Erin Brockovich, zaposlena kao pomoćnica advokata Edwarda L. Masryja (koga u filmu tumači Albert Finney), imala ključnu ulogu u velikom sudskom procesu protiv kalifornijske kompanije Pacific Gas & Electric te je prisilila da isplati rekordnu odštetu zbog trovanja vode kromom.

Džulija Roberts je za naslovnu ulogu dobila Zlatni globus, Nagradu Udruženja filmskih kritičara za najbolju glumicu u glavnoj ulozi, Nagradu Udruženja glumaca za najbolju glavnu glumicu, BAFTA nagradu, kao i Oskar za najbolju glavnu glumicu. Pored filmova *„[[The Blind Side (film)|Mrtav ugao]]“* sa Sandrom Bulok, *„[[The Devil Wears Prada (film)|Đavo nosi Pradu]]“* sa Meril Strip i *„[[Moja velika mrsna pravoslavna svadba]]“* sa Nijom Vardalos, ovo je komercijalno najuspešniji film u grupi filmova sa glavnim ženskim likom.

## Uloge

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Erin Brockovich-Ellis' official site
* Story behind ''Erin Brockovich'' with pictures and primary sources from the actual case on which the film is based
NGC 752

**NGC 752** je otvoreni skup u zviježđu Andromede.

Najvjerojatnije ga je oktrio Giovanni Batista Hodierna prije 1654. godine, a kasnije ga je nazavisno otkrio William Herschel 1786. godine. NGC 752 je udaljen oko 1,300 ly od našeg sustava.
50 Cassiopeiae

**50 Cassiopeiae** je zvijezda u zviježđu Kasiopeji.
U prošlosti ga se krivo identificiralo kao moguću maglicu, pa je dobio oznaku u NGC-u kao br. 771.

Ovo je zvijezda-patuljak spektralna razreda A. Pripada glavnom nizu. Prividne je magnitude +3.95. Nalazi se oko 162,1 svjetlosnu godinu od Zemlje.

## Reference

## Vanjske veze
*
IATA

**Međunarodno udruženje za zračni transport** (akronim **IATA** od engleskog *International Air Transport Association*, francuski *Association internationale du transport aérien*) je svjetsko udruženje, ali i trgovačka organizacije koja okuplja, vodi i pomaže oko 230 avio kompanija koje se bave zračnim prijevozom i na taj način pokriva 94% ukupno ostvarenih redovnih letova u međunarodnom avio transportu. Organizacija ima sjedište je u Montrealu, Kanada, i 101 ured koji pokriva poslovanje u 150 zemalja.
## Historija
*IATA* je osnovana 19. aprila 1945. godine u Havani, Kuba, od strane 57 avio kompanija iz 31 države, koje su u to vrijeme bile uglavnom iz Evrope i Sjeverne Amerike. *IATA* je osnovana kao posljeratna nasljednica stare organizacije *Udruženje međunarodnog zračnog transporta* (*International Air Traffic Association*), osnovane 1919. godine u Haagu, u vrijeme kad su počeli prvi redovni međunarodni letovi. Danas *IATA* ima oko 230 članica iz preko 140 zemalja svijeta.

Osnovni cilj organizacije *IATA* je da svojim radom osigura siguran prijevoz putnicima u avionima svojih članica. Zbog tog se organizacija brine o standardizaciji usluga, pomaže svojim članicama da budu konkurentni, te vodi brigu o ujednačenosti cijena (nastoji spriječiti nelojalnu konkurenciju - radikalnim spuštanjem cijena i dampingom). Zbog ujednačavanja cijene prijevoza, IATA je podijelila svijet na tri regije:

# Sjeverna, Južna i Srednja Amerika.
# Afrika, Bliski Istok i Evropa (prema IATA-i, u Evropi su i zemlje Magreba (Alžir, Maroko i Tunis).
# Azija, Australija, Novi Zeland i Oceanija.

*IATA* dodjeljuje troslovne IATA aerodromske kodove (tako naprimjer Zračna luka Zagreb ima kod **ZAG**) i dvoslovne IATA kodove avio kompanijama (npr. Jat Airways ima IATA kod **JU**). IATA kodove ne treba mješati s kodovima ICAO UN-ove organizacije međunarodnog civilnog avio transporta.

Posljednjih decenija *IATA* je meta optužbi da je stvorila kartel, te brojne nove niskotarifne avio kompanije nisu punopravne članice *IATA*-e
*IATA* je od 2005. predmet istrage Evropske Unije i njezine komisije za tržišno natjecanje, u julu 2006. i Ministarstvo za transport Sjedinjenih Američkih Država počelo je provoditi istragu u skladu sa antitrust kampanjom.

## Napomene

## Vanjske veze
* Službene stranice ''IATA''
Inicijativa za multi-sektorsku tehnološku i ekonomsku saradnju u Benglalskom zalivu

**Inicijativa za multi-sektorsku tehnološku i ekonomsku saradnju u Benglalskom zalivu** je međunarodna organizacija čije su članice države u južnoj i jugoistočnoj Aziji: Bangladeš, Indija, Mianmar, Šri Lanka, Tajland, Butan i Nepal. Organizacija je osnovana 6. juna 1997. godine u glavnom gradu Tajlanda Bangkoku. Mianmar se organizaciji pridruzio 22. decembra iste godine. 2004. organizaciji su se pridružili Nepal i Butan, a organizacija je uvela i današnji naziv *(pre toga se zvala *'Bangladeš, Indija, Šri Lanka i Tajland ekonomska saradnja** a posle pridruživanja Mianmara u naziv je dodala i Bangladeš, Indija, **Mianmar*', Šri Lanka i Tajland ekonomska saradnja)*.

## Stranica inicijative
* http://www.bimstec.org/
Moramanga

**Moramanga** je grad (firaisana) u sredini Madagaskara od 26 726 stanovnika  u *Provinciji Toamasina* i *Regiji Alaotra-Mangoro*  i administrativni centar istoimenog *Distinkta Moramanga*.

*Moramanga* je jedna većih općina od njih 18 u *Pokrajini Toamasina* sa svojih 7 424&nbsp;km², umjereno naseljena, i puna šuma. 
Ime grada doslovno prevedeno sa malagaškog znači *Tamo gdje je mango jeftin* (Mora manga).

## Historija
*Moramanga* je uz gradove na istočnoj obali; Manakaru, Farafanganu, Vatomandri i Ambilu, bila jedno od najznačajnijih središta ustanka protiv francuske kolonijalne vlasti, u toj borbi poginulo je između 80 000 i 100 000 Malgašana.

U *Moramangi* je u noći 29. marta 1947., otpočeo ustanak Malgašana, protiv Francuza, tad je 2 000 ustanika okružilo kasarnu Tristani, na što je policija i vojska otvorila vatru. Od tad pa do kraja godine poginulo je 8 000 stanovnika. Na taj događaj danas podsjeća mauzolej podignut na zapadnom ulazu u grad. Na isti događaj podsjeća i impozantni spomenik podignut pored željezničkog kolodvora. *Moramanga* ima i mali muzej žandarmerije (u Nacionalnoj žandarmerijskoj školi) koji se nalazi u centru, iza katedrale.

Grad ima katoličku katedralu - Sacré-Coeur de Jésus, par hotela i restorana, stadion, stari željeznički kolodvor i tržnicu na kojoj se nudi sezonsko voće i povrće.
Od 13. maja 2006. *Moramanga* je sjedište katoličke biskupije, koja je premještena iz Ambatondrazake.

Pored grada je Nacionalni park Andasibe-Mantadia i *Park prirode Analamazoatra (Perinet)*‎.

## Geografske i klimatske karakteristike
*Moramanga* leži u središtu otoka, na sjeverozapadu centralne visoravni, na nadmorskoj visini od 980 m. Grad se smjestio pored kotline rijeke Mangoro, tako da ima dosta vode i vlage koja je povoljno utiče na lokalnu floru i faunu, koja je prepuna endema.

*Moramanga* je udaljena 94&nbsp;km od glavnog grada Antananarivo nacionalnom cestom br. 2. u pravcu istoka, i 225&nbsp;km do luke Toamasina.

*Moramanga* ima mješavinu tropsko - umjereno kontinentalne klime s prosječnom temperaturom od 21-22&nbsp;°C i dva različita godišnja doba.

## Transport i privreda
*Moramanga* je grad u kome je većina aktivnosti vezana uz preradu drva, jer su pored grada zasađene šume borova i eukaliptusa. Pored toga dobr dio stanovnika bavi se tradicionalnom poljoprivredom i stočarstvom.

*Moramanga* je važan transportni čvor Madagaskara, u njoj se račva željeznička pruga iz Antananariva (*Tananarive-Côte Est, TCE*) na dva pravca; prema sjeveru i Jezeru Alaotra (*Moramanga-Lac Alaotra, MLA*) i gradovima uz njega; Ambatondrazaka, Amparafaravola, i prema luci Toamasina na istočnoj obali Indijskog oceana. Tu se račvaju i nacionalni putevi 44 i 2, koji vode prema istim destincijama.
## Povezano
* Popis gradova na Madagaskaru

## Reference

## Vanjske veze

* Madagascar guide Moramanga | Les Hautes Terres  
* Moramanga, une ville carrefour !!  
* L'alliance française d' Moramanga
Historija ljevice u Srbiji

**Istorija levice u Srbiji** je duga: ona se gotovo poklapa sa istorijom Srbije u moderno doba. Levica u Srbiji je tokom razvoja prošla kroz različita razdoblja.

Prva saznanja o socijalizmu i komunizmu, kao odjek revolucionarnih zbivanja u Evropi 1848. godine, u Srbiju stižu preko Srbskih novina, jedinog lista koji u Srbiji tada postoji, Velike škole i đačkih družina. U Ujedinjenoj omladini srpskoj (1866) već se (1868) kristališe podela na liberale oko Vladimira Jovanovića i socijaliste oko Svetozara Markovića. U središtu podele je pitanje ekonomske jednakosti i unutarnje i spoljne slobode. Odgovor na ovo pitanje odrediće ne samo istoriju međusobnog odnosa ove dve orijentacije nego i istoriju Srbije.

Središna društvena ideja u Srbiji 19. veka je ideja socijalizma. Ona se javlja na levici liberalnog pokreta. Deceniju između 1868. i 1878. godine, čije su krajnje tačke prvi nacionalni ustav i sticanje državne nezavinosti, ispunila je borba između liberala i socijalista. Ta se borba završila izoštrenom podelom na dva tabora – na liberale, odnosno naprednjake i socijaliste, odnosno radikale. Različiti spoljnopolitički oslonci, Austrija i Rusija, samo su bili izraz onih dubljih razlika koje, po Nikoli Pašiću, „leže takoreći u dubljim moralnim i političkim osnovama i pogledima na svet i slovenstvo“.

Osnovna ideja srpske levice, preuzeta iz ruskog narodnjaštva, je bilo neponavljanje puta koji je u razvoju prošla Zapadna Evropa, to jest kapitalizma i liberalizma, već odmah prelaz sa feudalizma na socijalizam. Ovo je izražavala napor levice da ove zemlje ne budu osuđene na novo zaostajanje, već da se u tome vidi prednost. Slovenofilska levica je povezala zapadnoevropske ideje udruživanja sa patrijarhalnim ustanovama ruskog i srpskog naroda, kao što je zadruga.

## Povezano
* Svetozar Marković
* Dimitrije Tucović
* Srpska socijaldemokratska stranka

## Izvori

## Vanjske veze
* Manifest komunisticke opozicije (1920)
APEC

**APEC** je skraćenica organizacije **Asia-Pacific Economic Cooperation** osnovane 1989. godine sa sedištem u Singapuru. 21 država iz pacifičke regije učlanjena je u tu organizaciju.

## Reference
Kineski Taipei

**Kineski [[Taipei]]** je izraz pod kojom nepriznata Republika Kina, poznatija kao Tajvan, sudjeluje u radu nekih međunarodnih organizacija te se pod takvim imenom pojavljuje na gotovo svim sportskim takmičenjima. Naziv Kineski Taipei smatra se statusno neutralnim te pod tim nazivom Narodna Republika Kina, koja je članica UN-a i koju priznaje najveći broj zemalja svijeta, tolerira prisutnost Tajvana na međunarodnoj sceni.

## Povezano
* Narodna Republika Kina
* Tajvan
* Politika jedne Kine
Statusno neutralni nazivi za Kosovo

## UNMIK Kosovo
**UNMIK-Kosovo** je kovanica pod kojom Kosovo sudjeluje u radu organizacije CEFTA, Međunarodne prometne i transportne organizacije, Europske energetske zajednice i Europskog zajedničkog zračnog prostora. Naziv UNMIK-Kosovo smatra se prihvatljivim te pod tim nazivom Republika Srbija koja je članica UN-a tolerira prisutnost Kosova u pojedinim međunarodnim organizacijama. Naziv se odnosi na misiju Ujedinjenih naroda na Kosovu koju Srbija priznaje i po kojoj se jamči suverenitet Srbije do postizanja konačnog dogovora prihvaćenog od strane UN-a. Ipak pitanje je hoće li Srbija biti spremna pristati na korištenje ovoga naziva za nastup Kosova na sportskim takmičenjima nakon što je 2008. Kosovu odbijena kandidatura za Međunarodni olimpijski odbor, FIFA-u, UEFA-u, FIBA-u, FIS, a 2010. i kandidatura za Evropsku tenisersku asocijaciju.

## Kosovo*
Nakon pregovora vođenih u Bruxellesu u februaru 2012., predstavnici Beograda i Prištine uspjeli su dogovoriti način predstavljanja Kosova na regionalnim forumima. Prema njemu uz naziv Kosova neće se pisati riječ Republika, a riječi će se dodavati fusnota koja će sadržavati odrednicu o kojoj će pisati kako se riječju Kosovo ne prejudicira status geografskog područja. Na ovaj je način Kosovu otvoren pristup regionalnim forumima, a Srbija je postala zemlja kandidat za članstvo u Europskoj uniji.

## Povezano
* UNMIK
* Kosovo
* Srbija
* Kineski Taipei
Pirinska Makedonija

**Pirinska Makedonija**, poznata i kao ***Istočna Makedonija*** i ***Bugarska Makedonija***, deo je oblasti Makedonije, koji je pripao Bugarskoj za vreme Balkanskih ratova 1912. godine. Pirinska Makedonija odgovara teritoriji današnje Blagoegradske oblasti, s malim izuzetkom sela Barakovo, koje se nalazi Ćustendilskoj oblasti.

## Reference
Slazenger

**Slazenger** (čit. [slezindžer]) je brend sportske opreme iz Ujedinjenog Kraljevstva. Prodaje se širom sveta a uključuje raznovrsnu opremu za sport. Ustanovljen 1881, vuče korene iz 1810. godine i danas je jedan od najstarijih postojećih sportskih brendova.

## Vanjske veze
* Službeni website
Maksim I od Konstantinopola

**Maksim I** (), također poznat i kao **Maksim Kinik** (, ) ili **Maksim Aleksandrijski** , ) bio je kratkotrajni arhiepiskop Konstantinopola od 380. do 381. godine, poznat prije svega kao suparnik Grigorija Nazijanskog.

Rođen je u Aleksandriji u kršćanskoj porodici koja je zbog svoje vjere bila progonjena - nije jasno da li od strane pagana ili arijanaca. Školovao se za kiničkog filozofa, i nastojao je kiničku filozofiju koristiti za propagiranje "ortodoksnog" (nikejskog) kršćanstva. Sa vremenom je stekao veliki ugled među kršćanima, pa ga je oko 371. Atanazije Aleksandrijski pohvalio u jednom svom pismu.

Godine 374. je za vrijeme vlasti cara Valensa uhapšen, izbičevan i prognan u pustinju od strane Lucija, arijanskog patrijarha Aleksandrije. Nakon Valensove smrti je pomilovan, te je došao u Mediolanum, gdje je caru Gracijanu predstavio svoje djelo Περὶ τῆς πίστεως (De Fide), u kome napada arijance. 

Poslije je došao u Konstantinopol, gdje ga je primio i pohvalio arhiepiskop Grigorije Nazijanski. Kada se Grigorije razbolio, Maksim je to protumačio kao priliku da preuzme njegovu arhiepiskopsku stolicu. On i njegove pristaše su provalili u crkvu usred noći i započeli ceremoniju posvećenja. Čuvši za to, gradski magistrati su došli u crkvu i otjerali Grigorija, natjeravši ga da ceremoniju dovrši u šatoru uličnog svirača. Iako je Maksim sebe smatrao legitimnim arhiepiskopom, carigradski narod, kod koga je Grigorije uživao popularnost, natjerala ga je da se povuče u Solun. Odatle se, uglavnom bez uspjeha, žalio caru Teodosiju I i papi Damazu I da ga vrate na mjesto arhiepiskopa. Grigorija je na mjestu arhiepiskopa naslijedio Nektarije.
Mangoro (Madagaskar)

**Mangoro** je najveća rijeka na istoku Madagaskara duga 300&nbsp;km.

## Geografija
Rijeka *Mangoro* izvire na južnim obroncima *Masiva Angavo Angaj*, kod mjesta *Anjozarobea*, 
na nadmorskoj visini od 1200 m. Od izvora teče ravnomjerno u pravcu juga, do mjesta *Sandranadra*, gdje prima prvu veliku desnu pritoku rijeku *[[Onive (Madagaskar)|Onive]]*, koja dolazi iz istog smjera, sa juga. Nakon tog *Mangoro* pravi veliki zavoj i skreće na istok, zatim kod mjesta Ampasimadinka prima slijedeću desnu pritoku *Nosivolo* na 700 metara nadmorske visine. Odatle teče ravnomjerno do uvira u Indijski ocean kod mjesta *Betsizaraino*.

Ukupna duljina rijeke *Mangoro* je 300&nbsp;km, a površina njena sliva je 17 175&nbsp;km².

### Endemska vrste riba u Nosivolu
Pritoka *Nosivolo* je izuzetno bogat po biološkoj raznolikosti. U njegovim kristalno čistim 
vodama živi oko 19 endemskih vrsta riba, od kojih četiri žive samo u Nosivolu. Rijeka izvire na

1800 m nadmorske visine, duga je 130&nbsp;km, puna vodopada i slapova.

## Povezano
* Rijeke Madagaskara
## Reference

## Vanjske veze
* Fotografija rijeke Mangoro sa portala Travel journals 
* Mangoro Topos Rivières, na portalu Madamax
648.

__NOTOC__
Godina **648.** (**[[rimske brojke|DCXLVIII]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru. Oznaka 648. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Papa Teodor I ekskomunicira konstantinopolskog patrijarha Pavla II.
* U Kini pod vodstvom Fang Xuanlinga dovršena *[[Knjiga Jina]]*, službena historija nekadašnje kineske dinastije Jin.


## Rođenja
* Car Kōbun, car Japana (u. 672)
* Princ Takechi od Japana (u. 696)
* Redbad, kralj Frizijaca, posljednji službeni vladar Frizije (u. 719)

## Smrti
* Fang Xuanling, kineski kancelar dinastije Tang (r. 579)
* Ma Zhou, kineski kancelar dinastije Tang (r. 601)
* Carica Xiao od Kine (r. cca. 566)

## Reference
Toma I od Konstantinopola

**Toma I** ( je bio patrijarh Konstantinopola od 607. do 610. Za carigradskog đakona je imenovao patrijarh Jovan IV Neustet, a nakon smrti patrijarha Kirijaka je izabran za njegovog nasljednika 607. godine - kao datumi se navode 23. januar i 11. oktobar.

Za vrijeme njegovog stolovanja se čulo kako prilikom jedne vjerske procesije u Maloj Aziji križevi udaraju jedni o druge. Toma je pozvao poznatog isposnika Teodora Sikeota da mu protumači taj događaj. Teodor se dugo molio Bogu i na kraju patrijarhu rekao kako je to znamenje velike nesreće koja će, zbog unutarnjih razdora, zadesiti kršćansku Crkvu i Bizantsko Carstvo. Patrijarh se na to pomolio Bogu da uzme njegovu dušu prije nego što bude u stanju vidjeti tu nesreći. Prema predaji, molitva mu je ispunjena te je umro 610. godine. Nedugo godina nakon njegove smrti, za vrijeme velikog rata Bizanta i Perzije, je perzijski kralj Hozroje uspio osvojiti cijeli Levant, Egipat i Malu Aziju, uključujući i Jeruzalem gdje je oskrnavio kršćanske svetinje i odnio Istinski križ u svoju prijestolnicu Ktesifon.

Srpska pravoslavna crkva Tomu slavi kao sveca 21. marta po crkvenom, a 3. aprila po gregorijanskom kalendaru.

## Vanjske veze
* Ohridski prolog za 21. mart (3. april)  
* http://www.serbianunity.net/spc/kalendar.html
Sergije I od Konstantinopola

**Sergije I** (, ? - 9. decembar 638.) je bio patrijarh Konstantinopola od 610. do smrti, poznat po tome što je za njegovog stolovanja nastao monotelitski spor u kršćanskoj Crkvi.

Rodio se u Siriji u monofizitskoj porodici. Došao je u Konstantinopol gdje je godine 610. nakon smrti svog prethodnika Tome I imenovan za novog patrijarha. Njegovo dugo stolovanje je koincidiralo sa vladavinom bizantskog cara Heraklija, odnosno sa Heraklijevim velikim ratom protiv Perzije, tokom koga su Perzijanci uspjeli osvojiti najveće dijelove Carstva i na trenutak ugrozili i sam Konstantinopol. 

Sergije je njegovao dobre odnose sa carem, a oko godine 619. ušao u krug ličnosti od njegovog najvećeg povjerenja. Tako je početkom 620-ih, kada je Heraklije osobno stao na čelo bizantske vojske kako bi krenuo u protuofenzivu protiv Perzijanaca, Sergije postavljen za jednog od regenata koji je upravljao prijestolnicom u njegovo ime. U ljeto 626. se Sergije nalazio među komandantima obrane grada kada su ga opsjeli Avari i Slaveni. U trenutku najveće krize Sergije je organizirao procesiju sa ikonom Bogorodice Marije na gradskim bedemima, te je ubrzo nakon toga izbila oluja, uništila avaro-slavensku flotu te tako spasila Carigrad od opsade.

Poslije uspješnog završetka rata i povratka Bliskog Istoka i Egipta pod bizantsku vlast, Sergije je proglasio kristološku doktrinu monotelitizma, odnosno jedne Isusove volje. Heraklije je na sinodu održanom na Cipru 634. podržao tu doktrinu, kojoj su se suprotstavili Maksim Ispovjednik kao i jeruzalemski patrijarh Sofronije. Nasuprot tome, njegov monotelitizam je podržao papa Honorije I. 

Sergije je umro 9. decembra 638. a naslijedio ga je, također monotelitstvu skloni, patrijarh Pir.
Knjiga Jina

***Knjiga o Jinu*** ili ***Knjiga Jina*** () je zbirka tekstova koja predstavlja službenu historiju kineske carske dinastije Jin. Sastavila ju je grupa historičara i velikodostojnika u službi dinastije Tang na čelu sa kancelarom Fang Xuanlingom, koristeći kao građu uglavnom službene dokumente i arhive dinastije Jin. Neke od dijelova teksta je osobno napisao car Taizong, a službeno je objavljen godine 648. Tekst pokriva period od godine 265. kada je dinastija stvorena, do godine 420. kada ju je zamijenila južnokineska dinastija Liang; osim zbivanja vezanih za samu dinastiju Jin također opisuje događaje vezane uz Šesnaest kraljevstava koje su od početka 4. vijeka zavladale sjevernom Kinom. Knjiga o Jinu je kasnije postala dio kineskog historijskog korpusa poznatog kao *[[24 kanonske historije]]*.
Pir od Konstantinopola

**Pir** (; ? - 1. jun 654) je bio patrijarh Konstantinopola od 638. do 641. te nakratko 654.

Pir je bio pristaša monotelitske doktrine. Prije dolaska na mjesto patrijarha je bio prezbiter, iguman manastira i "gospodar svih manastira". Nakon smrti svog monotelitskog prethodnika Sergija I u 20. decembra 638. imenovan za patrijarha od strane monotelistvu sklonog bizantskog cara Heraklija. Pir je mjesto patrijarha zadržao i nakon Heraklijeve smrti, ali samo nakratko. Kada je umro Heraklijev sin Konstantin III, Pir je od strane carigradske svjetine optužen da je sudjelovao u njegovom trovanju te je u septembru 641. podnio ostavku i pobjegao u Kartaginu. U međuvremenu je na mjesto patrijarha stupio Pavle II.

U Kartagini je Pir 645. održao niz rasprava sa Maksimom Ispovjednikom, glavnim protivnikom monotelita. Nakon njih se javno odrekao monotelistva te je 647. posjetio Rim. Odatle je posjetio Ravennu. Iz nje se vratio u Konstantinopol, gdje je ponovno prihvatio monotelistvo. Nakon Pavlove smrti je ponovno postavljen za patrijaha, ali je umro nakon samo nekoliko mjeseci. Naslijedio ga je Petar.

## Vanjske veze
*
Pavle II od Konstantinopola

**Pavle II** (; ? - 653) je bio patrijarh Konstantinopola od 641. do 653. Na mjesto patrijarha je došao nakon što je njegov prethodnik Pir podnio ostavku i pobjegao iz Konstantinopola pod optužbama za sudjelovanje u trovanju bizantskog cara Konstantina III. Usprkos tome, nastavio je Pirovu politiku promoviranja monotelitske kristološke doktrine. Zbog nje je došao u sukob sa Maksimom Ispovjednikom, kao i sa papama Teodorom I i Martinom I. Umro je 653. a nekoliko mjeseci kasnije ga je naslijedio Pir, prethodno vraćen iz dugogodišnjeg izgnanstva.

## Reference
Radbod od Frizije

**Radbod** (ili **Redbad**) (? - 719) bio je kralj (ili vojvoda) Frizije od cca. 680 do smrti. Često se smatra posljednjim nezavisnim vladarom Frizije prije nego što je ona pala pod franačku vlast.

Za razliku od svog prethodnika (i mogućeg oca) Aldegisela, se kao paganin, protivio dolasku kršćanskih misionara u Friziju, dijelom zato što ih je smatrao franačkim oruđem porobljavanja. Godine 689. ga je, međutim, porazio Pipin Herstalski i natjerao da Francima preda Zapadnu Friziju. Između 690. i 692. mu je Pipin preoteo područje oko današnjeg Utrechta, a prema nekim izvorima se 697. pred Francima privremeno sklonio u izbjeglištvo u Helgoland.

Nedugo nakon toga je Radbod, prihvativši franačke vladare kao i sizerene, prihvatio i misionare na čelu sa Willibrordom. Prema predaji, i samog Radbod je umalo pokrstio Wulfram od Sensa godine 703. Radbod se, međutim, u posljednjem trenutku predomislio kada mu je rečeno da će kao kršćanin vječnost provesti u Raju zajedno sa svojim neprijateljima, dok će njegovi paganski preci, rodbina i prijatelji zauvijek ostati odvojeni od njega u Paklu. Njegovi odnosi sa Francima su, međutim, ostali relativno dobri, te mu se kćer Thiadswind udala za karolinškog plemića Grimoalda Mlađeg 711.

Međutim, kada je 714. Pipin Herstalski umro, Radbod je digao ustanak i protjerao kršćanske misionare. Iste (ili 716.) godine je porazio franačkog vođu Karla Martela, ali ga je kasnije Martel uspio prisiliti pa prizna franačko sizerenstvo. Radbod je umro 719. godine, a nekoliko godina nakon toga su se njegovi nasljednici nastojali osloboditi franačke vlasti.

## Reference

### Općenito

* Petz, G. H. (ed). *MGH Scriptures*. (Hanover, 1892).

## Vanjske veze
* Dudo of St. Quentin's ''Gesta Normannorum'': Chapter 9.
* H. Halbertsma (1982), *Frieslands Oudheid* (pdf-file)
Kralj Frizijaca

Kao i većina germanskih naroda u ranom srednjem vijeku, i Frizijci su na svom čelu imali monarhe, iako su oskudni izvori jedni drugima proturječe o tome kakva je bila njihova titula. Neki navode da su Frizijcima vladali kraljevi, a drugi da su im upravljali vojvode. Moderni historičari pretpostavljaju da je Frizija bila sastavljena od više manjih plemena/kraljevstava na čelu sa vlastitim monarhom, kojima je frizijski vladar bio sizeren.

## Kraljevi
### Raniji kraljevi
* Folcwald (polu-legendarni), 400
* Finn Folcwalding (polu-legendarni) 430

### Kraljevi ujedinjene Frizije
* Audulf, 600-630
* Adgillus I (Aldegisel I), 650-680
* Radbod I, 680-719
* Poppo, 719-734

### Kraljevi Istočne Frizije
* Adgillus II (Aldegisel II), 723-737
* Gondobaldus (Gundebold), 737-749
* Radbodus II (Radbod II), 749-775

## Izvori
* ''Frisian kings in the early middle ages''
Baden-Baden

**Baden-Baden** je grad od 54.853 žitelja u jugozapadnom dijelu Njemačke, u saveznoj državi Baden-Württemberg. U Baden-Badenu se nalaze brojni termalni izvori, zbog čega je taj grad već za vrijeme Rimljana bio poznato lječilište.

## Geografski i demografski podaci

Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 161 metra. Površina opštine iznosi 140,2&nbsp;km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 54.494 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 389 stanovnika/km².

## Gradovi partneri
*  od 1961.: Menton (Francuska)
*  od 1990.: Moncalieri (Italija)
*  od 1990.: Freital (Saksonija, Njemačka)
*  od 1998.: Karlovy Vary (Češka)
*  od 2000.: Jalta (Ukrajina)


Baden-Baden-Evangelische Stadtkirche-Ludwig-Wilhelm-Platz-06-gje.jpg
Baden-Baden-Festspielhaus-07b-Suedwestseite-gje.jpg
Baden-Baden-Kurhaus-Casino-Florentiner Saal-68-Roulette-gje.jpg
Baden-Baden-Trinkhalle-116-2009-gje.jpg
Baden-Baden-Frieder-Burda-Museum-20-gje.jpg
Baden-Baden-Caracalla-Therme-36-gje.jpg
Baden-Baden-Friedrichsbad-74-2021-gje.jpg
Baden-Baden-Altes Dampfbad-34-Friedrichsbad-2016-gje.jpg
Baden-Baden-Brenners Parkhotel-10-gje.jpg
Baden-Baden-Augustaplatz-25-Platane-gje.jpg
Baden-Baden-Stourdza-Kapelle-19-Azalee-2021-gje.jpg
Baden-Baden-Lichtentaler Allee-362-Herbst-2014-gje.jpg


## Reference

## Povezano
* Šahovski turnir u Baden-Badenu

## Vanjske veze

* Službena stranica
Car Kōbun

bio je 39. po redu car Japana  prema tradicionalnom popisu. Njegova je vladavina je trajala samo nekoliko mjeseci u periodu 671-672.

Bio je sin prethodnog cara Tenjija, a prije stupanja na prijestolje mu je službeno ime bilo princ Ōtomo (大友皇子, *Ōtomo no ōji*). Bio je Tenjijev omiljeni sin, te mu je dao titulu Daijō Daijin, odnosno "kancelar kraljevstva". Imao je dvije supruge - kćer svog strica princa Oame (s kojom je imao kćer) te kćer Fujiwara no Kamatarija, sa kojom je također imao kćer.

Otac je ispočetka kao nasljednika prijestolja namjeravao postaviti svog strica Oamu, ali se na kraju ipak odlučio za Otomoa, koji je krajem 671. ili početkom 672. stupio na prijestolje kao car Kobun. Međutim, njegov stric je podigao ustanak poznat kao Jinshin rat te ga svrgnuo i postao car Temmu. Svrgnuti Kobun je izvršio samoubistvo - prema nekim navodima vješanjem, a prema drugim navodima izvršivši sepukku.

Za Kobuna je karakteristično da ga rane japanske kronike nisu navodile kao cara, nego kao uzurpatora. Ta se situacija promijenila tek u 19. vijeku nakon Meiji revolucije u Japanu kada je priznat kao car u skladu sa tada uspostavljenim carskim kultom.

## Reference

## Literatura
* Aston, William George. (1896). ''Nihongi: Chronicles of Japan from the Earliest Times to A.D. 697.'' London: Kegan Paul, Trench, Trubner. OCLC 448337491
* Brown, Delmer M. and Ichirō Ishida, eds. (1979). ''Gukanshō: The Future and the Past.'' Berkeley: University of California Press. ; OCLC 251325323
* Ponsonby-Fane, Richard Arthur Brabazon. (1959). ''The Imperial House of Japan.'' Kyoto: Ponsonby Memorial Society. OCLC 194887
* Titsingh, Isaac. (1834). *[[Nihon Odai Ichiran]]*; ou, ''Annales des empereurs du Japon.'' Paris: Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland. OCLC 5850691
* Varley, H. Paul. (1980). ''Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns.'' New York: Columbia University Press. ; OCLC 59145842
Princ Takechi

bio je japanski carski princ iz Asuka perioda. Bio je najstariji sin cara Tenmua i služio kao komandant njegove vojske u Jinshin ratu 672. Kada je 686. na prijestolje stupila carica Jito, imenovan je Daijo Daijinom ili kancelarom. Umro je iznenada godine 696. što je kod nekih kasnijih historičara potaklo špekulacije o mogućem atentatu.

Princ Takechi je poznat i po tome što je bio zaljubljen u princezu Tochi, svoju stariju polusestru, odnosno suprugu cara Kobuna, svrgnutog u Jinshin ratu. Njoj je u počast napisao nekoliko pjesama.

## Literatura
* Yoshida Takashi 吉田 隆 (1999), 飛鳥・奈良時代 *Asuka Nara Jidai (Asuka and Nara Period)*, Iwanami Junior Shinsho, p.&nbsp;71