open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kompleksometrija

**Kompleksometrija** (*kompleksometrijska titracija*, *helatometrija*) je oblik volumetrijske analize u kojoj se formiranje obojenih kompleksa koristi kao indikator krajnje tačke titracije. Obično se koristi indikator koji može da proizvede nedvosmislenu promenu boje. Kompleksometrijska titracije su posebno korisne za određivanje smesa različitih metalnih jona u rastvoru.2H2Y*) formira samo četiri koordinatne kovalentne veze sa metalnim katjonima, dok je pH ≤ 12. U ovom pH opsegu, [[Amino grupa|amino grupe]] ostaju protonisane, i stoga ne mogu da doniraju elektrone za formiranje koordinatnih kovalentnih veza. Notacija *Na4-xHxY* se može koristiti za prikazivanje EDTA kompleksa, pri čemu *x'' označava broj kiselih protona vezanih za EDTA molekul.

EDTA formira oktaedralni kompleks sa većinom 2+ metalnih katjona, M2+, u vodenom rastvoru. Glavni razlog za ekstenzivnu upotrebu EDTA u standardizaciji rastvora metalnih katjona je da je konstanta formiranja većine kompleksa metalni katjon - EDTA veoma visoka. To znači da je ravnoteža reakcije:

:M2+ + H4Y → MH2Y + 2H+

pomerena na desno. Formiranje metalnih kompleksa je praktično potpuno. Izvođenje reakcije u rastvorima sa baznim buferima uklanja H+ dok se formira, što pomaže formiranje kompleksa EDTA - metalni katjon.

## Reference

## Povezano
* Titracija
* Trietanolamin
Elektronska paramagnetna rezonanca

**Elektronska paramagnetna rezonanca** (**EPR**) ili **elektronska spinska rezonanca** (**ESR**) proučava mikrotalasno zračenje koje je emitovano ili apsorbovano od nesparenih elektrona u magnetnom polju. Spin elektronima daje magnetni moment. Spareni elektroni poništavaju svoje magnetne momente, pa elektronsku spinsku rezonancu pokazuju samo molekuli koji imaju nesparene elektrone. Elektronska spinska rezonanca funkcioniše na isti način kao i nuklearna magnetna rezonanca, samo se umjesto jezgara detektuju nespareni elektroni. Kako elektroni imaju puno veći magnetni moment od jezgara, potrebno je slabije magnetsko polje i veća frekvencija. ESR je veoma osetljiva. Ona može da detektuje vrlo niske koncentracije slobodnih radikala, manje od jednog dela na milion.

## Reference

## Literatura
* 
* 

## Vanjske veze
* Program elektronske paramagnetne rezonance 
* Elektronska paramagnetna rezonanc
ESR

Termin **ESR** ima više značenja.

* Elektronska paramagnetna rezonanca, analitički metod
* Estrogenski receptor, grupa proteina
Potenciometar (merni instrument)

**Potenciometar** je instrument za merenje potencijala (napon) kola. Pre uvođenja pokretnog kalema i digitalnih volt metara, potenciometri su korišćeni za merenje voltaže. Ovaj metod je opisao Johan Hristijan Pogendorf oko 1841. On je vremenom postao standardna laboratorijska tehnika.

Frakcija poznatog napona sa kliznog otpornika se poredi sa nepoznatim naponom koristeći galvanometar. Klizeći kontakt potenciometra se podesi i galvanometar se za trenutak poveže između kliznog kontakta i nepoznatog napona. Otklon galvanometra se očita i klizač se podesi tako do galvanometar ostane na nuli. U tom trenutku u galvanometaru nema struje iz nepoznatog izvora, i veličina napona se može izračunati iz položaja kliznog kontakata.

Potenciometri se dele u četiri glavne klase:
* Potenciometri konstantne struje
* Potenciometri konstantnog otpora
* Mikrovoltni potenciometri 
* Termospregnuti potenciometri

## Analitička hemije
Potencijal ćelije se meri da bi izvršilo potenciometrijsko određivanje analita u rastvoru. Izmerena veličina se mora korigovati koristeći referentni potencijal. Koncentracija analita se zatim može izračunati koristeći Nernstovu jednačinu. Postoji znatan broj varijacija ovog osnovnog principa za izvođenje kvantitativnih merenja.

## Povezano
* Potenciometar

## Reference

## Vanjske veze
* Potentiometeri 
* Električna kalibraciona oprema
Argentometrija

U analitičkoj hemiji, **argentometrija** je tip titracije u kome učestvuje jon srebra (I). Ona se tipično koristi za određivanje količine hlorida prisutnog u uzorku. Rastvor uzorka se titriše rastvorom srebro nitrata poznate koncentracije. Joni hlorida reaguju sa jonima srebra(I) i proizvode nerastvorni srebro hlorid:

: Cl− (aq) + Ag+ (aq) &rarr; AgCl (s) (*K*sp = 1.70 &times; 10&minus;10)

## Volhardov metod
Jedan primer retitracije (povratne titracije), Volhardov metod, imenovan po Jakobu Volhardu, se sastoji od dodavanja viška srebro nitrata to analit. Srebro hlorid se filtrira, i preostali srebro nitrat se titriše amonijum tiocijanatom, sa feri amonijum sulfatom kao indikatorom koji formira krvavo-crveni [[Fe(OH<sub>2</sub>)<sub>5</sub>(SCN)]<sup>2+](https://sh.wikipedia.org/wiki/tiocijanat) u krajnjoj tački:

: Ag+ (aq) + SCN− (aq) &rarr; AgSCN (s) (*K*sp = 1.16 &times; 10&minus;12)
: Fe(OH)(OH2)52+ (aq) + SCN− (aq)&rarr; [Fe(OH2)5(SCN)]2+ + OH−

## Literatura

## Povezano
* Srebro halid
* Titracija
Ramanova spektroskopija

**Ramanova spektroskopija** je spektroskopska tehnika koja se koristi za izučavanje vibracionih, rotacionih, i drugih nisko frekventnih modova sistema. Metod je dobio ime po C. V. Ramanu. On je baziran na neelastičnom rasejavanju, ili Ramanovom rasejavanju, monohromatskog svetla, obično laserskog u vidljivom, bliskom infracrvenom, ili bliskom ultraljubičastom opsegu. Lasersko svetlo interaguje sa molekulskim vibracijama, fononom ili drugim pobuđivanjima sistema, posledica čega je pomeranje energijkog nivoa laserskih fotona naviše ili naniže. Energijsko pomeranje daje informaciju o vibracionim modovima sistem. Infracrvena spektroskopija proizvodi sličnu i komplementarnu informaciju.

## Reference

## Literatura
* 

## Vanjske veze
* Raman na -{SiGe}- super rešetki 
* Uvod u Ramanovo rasejavanje
Laboratorijske boce

**Laboratorijske boce** spadaju u laboratorijsko posuđe. Mogu biti u raznim oblicima, ali za sve je zajedničko „tijelo“ na koje se nastavlja vrat koji se završava otvorom. Veličina laboratorijskih boca određena je njihovom zapreminom. Laboratorijske boce se proizvode od stakla, mada takođe mogu biti napravljene i od plastike.

Na otvoru se može nalaziti spoj od brušenog stakla (tzv. šlif). Takve boce, a naročito volumetrijske, imaju čep kojim se zatvara otvor na vrhu. Čep može biti od stakla ili plastike. Laboratorijske boce koje nemaju šlifovani otvor, mogu biti zatvoreme gumenim ili plastičnim čepom.

Laboratorijske boce se koriste za pripremu rastvora, čuvanje i merenje supstanci, izvođenje hemijskih reakcija ili ostalih procesa, kao što su mešanje, zagrevanje, hlađenje, rastvaranje, taloženje, ključanje ili analiza.


Image:Buchner Flask.svg|Guč-boca.
Image:Embudo Büchner.jpeg|Guč-boca sa Bihnerovim levkom.
Image:Erlenmeyer flask hg.jpg|Erlenmajer.
Image:Grounderlenmeyer.svg|Erlenmajer sa šlifovanim čepom.
Image:Verrerie-p1030896.jpg|Baloni.
Image:Volumetric flasks.jpg|Normalni sudovi.
Image:Fleaker.JPG|Reagens boce (u sredini).
Image:My retort.jpg|Retorta.


## Reference

## Vanjske veze
Normalni sud

**Normalni sud** je laboratorijska posuda sačinjena od stakla karakterističnog kruškastog oblika sa dugim, uzanim grlom. Na vrhu se zatvara glačanikom, odnosno šlifovanim zapušačem, što omogućava da rastvor u posudi može dobro da se promućka bez opasnosti da će se proliti. Ova posuda pripada kalibrisanim, odnosno mernim sudovima, pa se upotrebljava za pravljenje rastvora određenih koncentracija, kao i za razblaživanje rastvora (u određenoj zapremini). Najčešće je kalibrisana na 20°-{C}-, a veličine su 1, 2, 5, 10, 50, 100, 250, 500 i 1000 -{ml}-. Markirana je crtom koja se nalazi na vratu posude.

## Izvori

## Vanjske veze
Reagens boca

**Reagens-boca** je laboratorijska boca koja se koristi za čuvanje hemikalija. 

Reagens-boca može biti graduisana. Može se zatvarati staklenim čepom (u tom slučaju, na vrhu reagens-boce se nalazi šlifovano grlo) ili plastičnim čepom sa gumenim dnom (kao na slici). Da ne bi došlo do mešanja hemikalija, na čepu i na telu boce se upisuje isti broj.

Tvorac Reagens-boce sa plastičnim čepom je Roj Edlmen, osnivač kompanije -{Spectrum Medical Industries}- (sad -{Spectrum Laboratories}-).

## Reference
Zatvarač

**Zatvarač** ili **čep** je predmet čija je osnovna namena zatvaranje određenog prostora u cilju sprečavanja ili ograničavanja kontakta sadržaja tog prostora sa materijom izvan njega.

Uglavnom je u pitanju deo pakovanja (ambalaže), t. j. najčešće je reč o malim okruglastim komadima plastike ili metala sa plastičnim umetkom koji služe za zatvaranje boca u proizvodnji flaširane hrane, lekova, kozmetike i kućne hemije.

## Dodatne namene zatvarača

Pored osnovne namene zatvarač često ima i nekoliko dodatnih namena:

1) Daje doprinos estetskom izgledu celog pakovanja adekvatnim oblikom, bojom, odštampanim znacima i sl

2) Omogućava da se pakovanje lako otvori

3) Pruža dokaz da je pakovanje otvarano, uglavnom putem prstena koji se kida

4) Omogućava da se sadržaj pakovanja na adekvatan način može konzumirati, uglavnom putem adekvatnih dimenzija i/ili dodataka koji omogućavaju doziranje sadržaja

## Vrste zatvarača

U zavisnosti **od vrste materijala** koji čini najveći deo njihove strukture, u praksi su najčešće prisutne sledeće osnovne vrste zatvarača:

* plastični zatvarači
* metalni zatvarači
* plutani zatvarači
* stakleni zatvarači

U zavisnosti **od broja delova** iz kojih je sastavljen, pošto se zatvarač može proizvesti iz jednog dela ili sklapanjem više delova u jednu celinu postoje sledeće vrste zatvarača:

* jednokomponentni
* višekomponentni (dvokomponentni, trokomponentni...)

## Galerija

Datoteka:Kronenkorken_01_KMJ.jpg|Metalni zatvarač za pivo
Datoteka:ChampagneCorksLarge.jpg|Pampur za šampanjac
Datoteka:Glass bottle stopper.jpg|Stakleni zatvarač
Datoteka:Duran Group GL45 thread PBT screw caps with PTFE coated seal.jpg|Plastični zatvarač za flaše na zavrtanje


## Vanjske veze
Šampanjac

**Šampanjac** je penušavo vino koje se proizvodi naknadnim vrenjem vina u boci u kojoj se oslobađa ugljen dioksid, a naziv je dobilo po francuskoj pokrajini Šampanji. Dok neki proizvođači vina koriste ime *šampanjac* za svoja penušava vina, u brojnim državama ovo ime se može koristiti samo za vina koja dolaze iz Šampanje.

Za proizvodnju šampanjca dozvoljeno je koristiti samo tri sorte grozda. Od Pino noara, koji raste na krečnjačkim terenima, dobijaju se bogata, prefinjena vina. U hladnijim delovima gaji se Pino menije, koga karakterišu visoki prinosi i začinske arome. Nalazi se svuda, ali se retko spominje. Treća sorta je Šardone, koji je neizostavna komponenta šampanjskih vina - protivteza bogatim aromama Pino noara, on je prefinjen, elegantan, ali oštar.

 
## Svjetska baština
Područja proizvodnje šampanjca su lokaliteti u Šampanji, Francuska, na kojima se razvijala metoda proizvodnje šampanjca na principu sekundarne fermentacije u boci od ranog 17. stoljeća do njegove rane industrijalizacije u 19. stoljeću. Čine ih padine zasađene vinovom lozom, vinogradarska sela, industrijska područja i podrumi na tri različite centralne zone u Francuskoj: 
* istorijski vinogradi Hautvillers, Aÿ and Mareuil-sur-Aÿ, u kojima se grožđe uzgaja i fermentira najmanje od 1673. god.
* Saint-Nicaise Hill u Reims-u, urbani vinograd sa sopstvenim podrumima koji je u kombinaciji sa javnim prostorima i parkovima.
* Avenue de Champagne i Fort Chabrol u Epernay-u kao najpoznatije područje za izlaganje i prodaju šampanjca.

Između ovih zona je tampon zona, ili zona budnosti, koja obezbjeđuje očuvanje pejzaža oko centralne zone.

Područja proizvodnje šampanjca su 2014. godine uvrštena na listu UNESCO-ove svjetske baštine.

## Izvori

## Literatura
* Georges Chappaz, *Le Vignoble et le vin de Champagne*, L. Larmat, Paris, 1951.
* Claire Desbois, Werner Paravicini & Jean-Pierre Poussou (sous la direction de), *Le champagne, une histoire franco-allemande*, Paris, PUPS, 2011.
* René Gandilhon, *Naissance du champagne*, Hachette, Paris, 1968.
* Éric Glâtre, *Chronique des vins de Champagne*, Castor & Pollux, Chaumont, 2001.
* Yann Harlaut et Fabrice Perron, *Les Révoltes du champagne*, Éditions Dominique Guéniot, 2010.
* Gérard Liger-Belair, *Effervescence : la science du champagne*, Éditions Odile Jacob, 2006.
* Jules Camille Moreau-Bérillon, *Au pays du champagne : le vignoble, le vin*, Impr.A. Lahure, Paris, 1925.
* Benoît Musset, *Vignobles de Champagne et vins mousseux – 1650-1830 : histoire d’un mariage de raison*, Fayard, Paris, 2008.
* Rafael Pallais, *Champagne!*, Shadow Books, New York, 1983.
* Jean-Marie Pinçon, *Le Champagne dans l'art*, Thalia Édition.
* Samuel Cogliati, *Champagne, le rêve fragile, *Editions Possibilia, 2013

## Vanjske veze

* Wine Style magazin - Šampanjac
Tegla

**Tegla** je posuda napravljena prvenstveno od stakla, namijenjena za čuvanje uglavnom prehrambenih namirnica u čvrstom stanju, ali i nekih polutečnih ili tečnih. Uglavnom je cilindričnog oblika, sa širokim otvorom na vrhu. Za razliku od boce, nema grlo ili je ono veoma kratko i široko.

Uobičajene namirnice za čuvanje u teglama su pekmez, med, slatko, kompot, ali i zrnaste namirnice – npr. riža, šećer, makarone; može poslužiti za čuvanje slatkiša. Nezaobilazan su oblik ambalaže u pripremanju zimnice. Zbog oblika, tegle su praktične i za čuvanje neprehrambenih namirnica.

U srpskom, *tegla* rijetko ili nikako uključuje slične posude od drugih materijala. Plastične posude takvog oblika se češće nazivaju *kutijom* ili *kanticom*. Keramičke posude se nazivaju *ćupom*.

Zatvarači za teglu su najčešće metalni poklopci sa navojem, a zatim plastični poklopci na pritisak. Kod tegla sa manjim otvorom koristi se i čep od plute.

## Razne tegle za razne namjene

Image:Soviet mayones jar 250 ml.jpg|Prazna staklena tegla od 250 mL
Image:Branston Pickle jar 1.jpg|Tegla kiselih krastavaca
Image:Jam jar.jpg|Tegla sa pričvršćenim poklopcem
Image:Frankfurter wurst.JPG|Uža tegla sa hrenovkama
Image:Pig Brain in a Jar.jpg|Tegla sa medicinskim uzorcima
Image:County fair drinking jar.JPG|Tegla sa ručkom, veoma slična krigli


## Vanjske veze
Poklopac

**Poklopac** je vrsta predmeta koja služi za pokrivanje ili zatvaranje posude, kutije, kontejnera i slično.

## Historija

Prvi poklopci na keramičkim posudama datiraju još 3100 godina p. n. e. Najstariji pokloopci pronađeni su na kanopskim vazama iz doba antičkog Egipta, oko 2686. godine p. n. e. U kasnijim dobima razvijali su se poklopci u raznim drugim materijalima i raznih drugih vrsta. Danas postoji i ozbiljna industrija pokolopaca. Kao primer se može uzeti činjenica da je samo u SAD za jednu godinu prodato oko 14 milijardi pokloaca za kafu 

## Vrste i namene

Različiti materijali se koriste za izradu poklopaca. U početku se najviše koristila glina, a kasnije se izbora materijala proširio i na: drvo, aluminiju, plastika, guma, karton i sl. Najrasprostranjeniji poklopci su metalni ili plastični poklopci za tegle i flaše. U domaćinstvima se još mogu naći poklopci za raličite kutije, posude i slično. Poklopci za šerpe su najčešće sastavni deo šerpi pri kupovini. Takođe postoje i veći poklopci za kontejnere za pakovanje najrazličitije robe ili kontejner za smeće .

## Galerija

Datoteka:Tea cup cover - Pacific Coffee Company.JPG|Plastični poklopac za kafu
Datoteka:Słoiczek.jpg|Metalni poklopac za teglu
Datoteka:Green Teapot 1.jpg|Čajnik sa poklopcem
Datoteka:TetraAusguss.JPG|Poklopac za tetra-pak ambalažu
Datoteka:Plastic water bottle cover in blue.JPG|Plastični poklopac za flašu


## Reference

## Vanjske veze
Boca

**Boca** ili **flaša** je posuda napravljena najčešće od stakla, sa oblikom takvim da ima prošireno tijelo, zatim suženo grlo i otvor na vrhu grla, a namijenjena prvenstveno držanju tečnosti. Boca može biti napravljena i od plastike ili metala, dok se slične posude od drugih materijala u srpskom jeziku rjeđe označavaju nazivom *boca* ili *flaša*.

Sadržaj boce je uglavnom tečan ili polutečan, kao, na primjer, voda, mlijeko, alkoholno ili bezalkoholno piće, ulje, lijek, šampon, tinta i slično. Drugi materijali nisu praktični za držanje u boci, zbog njenog oblika u kom dominira suženo grlo. Za takve materijale su namijenjene posude slične boci, ali sa proširenim grlom ili uopšte bez grla, kao što je tegla.

Boca od 0,75 -{l}- namijenjena za vino često se naziva **butelja**.

Boca se koristi već vijekovima. Prve slične posude su koristili Feničani, Rimljani, Krićani i Kinezi.

## Sporedna namjena

Iskorišćene boce, osim što se recikliraju, praktične su i za daljnju upotrebu, koja se često razlikuje od prvobitne namjene.

* Veoma često, upotrebom velikog broja boca ukopanih u tlo, prave se likovi koji su najbolje vidljivi sa velikih visina. U bivšoj Jugoslaviji na taj način se često po kosinama brda pored puteva ispisivao nadimak Josipa Broza — „Tito“. U Čileu je na taj način iscrtan veliki logotip koka-kole, koji je vidljiv i sa satelitskih visina.
* U martu 2010. godine svjetski poznat pustolov Dejvid Rotšild sa prijateljima je napravio brod »Plastiki« od više hiljada plastičnih boca, kojim je namjeravao da preplovi Tihi okean.
* Boce se ponekad koriste i u arhitekturi, za izgradnju dijelova i potpunih građevina.
* U filmu *Bogovi su pali na tjeme* (*The Gods Must Be Crazy*) iz 1980. godine zaplet glavne radnje počinje u trenutku kada jedna boca koka-kole dospije u urođeničko selo, što postaje njihov prvi kontakt sa civilizacijom. Narednih nkoliko minuta filma pokazuje razne vrste praktične upotrebe boce.

## Zatvarači

Predmet koji služi za zatvaranje otvora boce naziva se zatvarač ili čep. Čepovi se često razlikuju prema namjeni boce, odnosno prema sadržaju boce. Boce za kvalitetna vina se zatvaraju čepom od plute (pampurom); boce za pivo, manje kvalitetna vina itd, se zatvaraju metalnim (tzv. krunskim) čepom, čepom bez navoja. Boce za žestoka alkoholna pića, sirupe, neke lijekove, mlijeko se najčešće zatvaraju čepom sa navojem itd. Boce sa lako isparljivim hemikalijama (etar, medicinski benzin) se zatvaraju staklenim čepom.


Image:Benutzter_Kronkorken_1880.JPG|Tipičan čep na boci za pivo
Image:Screw cap juice bottle.jpg|Tipičan čep na boci za voćne sokove
Image:Bügelflaschen swingtop mechanism closeup.jpg|Čest čep na boci za kvalitetnija piva
Image:Glasstopfen BMK.jpg|Stakleni i plutani čepovi


## Reference

## Vanjske veze
Kupac

**Kupac** (takođe i mušterija ili klijent) jeste primalac usluga, robe, proizvoda ili ideje prodavca, snabdevača ili pružaoca usluge u zamenu za novac ili druge vrednosne usluge. Kupci se mogu podeliti u dve grupe:
* **Posrednik**, koji posreduje između proizvođača i krajnjeg kupca koji kupuje radi preprodaje.
* **Krajnji kupac** koji kupuje ne radi preprodaje, već da bi ih koristio, te se naziva još i korisnik.

Korisnik i kupac mogu ali ne moraju da budu iste osobe ili entiteti, ali se često mešaju. Kupac kupuje robu, a korisnik je koristi. Krajnji kupac može biti i korisnik, ali takođe može biti i neko ko je samo kupio robu za nekog drugog ko će da je koristi. S druge strane, posrednik nikad nije i korisnik. 

## Reference

## Literatura
* 
* 
* 
* 
*
Silikon

**Silikon** (**polisiloksan**) je polimer koji se proizvodi kao fluid smole ili elastomera. Delimično je organsko jedinjenje ali ne sadrži ugljenik, već se sastoji od naizmeničnih atoma silicijuma i kiseonika. Kod većine silikona, dve organske grupe vezuju se za svaki atom silicijuma.

Silikonski fluid koristi se kao implant za grudi, kao lepak, maziva, za izolaciju od vode. Silikonska guma se koristi kao električni izolator, kao materijal za zaptivanje, kao komponenta automobilskog motora, za laminaciju staklene tkanine i kao hirurška membrana i implant.

## Literatura
* E. Wiberg: Anorganska kemija, Školska knjiga, Zagreb, 1976. 

## Vanjske veze
Boca (razvrstavanje)

**Boca** može biti:
* boca, posuda namenjena držanju tečnosti
** florentinska boca
** Erlenmajerove boce
** vakuumska boca
** plinska boca
* bóca, eufemizam (obično dečji) za injekciju
Retorta

U laboratoriji, **retorta** je deo laboratorijskog posuđa koje se koristi za destilaciju ili suvu destilaciju. Sastoji se iz okruglog dela sa dugačkim produžetkom okrenutim na dole. Supstanca koja se destiluje se stavi u okrugli deo, koji se zatim zagreva. Produžetak deluje kao vazdušni kondenzator, kroz koji se kondenzovani destilat sliva i sakuplja u sud koji se nalazi ispod otvora na kraju produžetka.

U hemijskoj industriji, **retorta** predstavlja hermetički zatvoreni sud u kome se supstanca zagreva, dajući gasovite proizvode koji se sakupljaju ili koriste u sledećoj fazi proizvodnje. Industrijske retorte se koriste u suvoj destilaciji uljnog škriljca i proizvodnji ugljena.

## Historija
Retorte su poznate još od vremena alhemije. Pojavljuju se na mnogim prikazima alhemičarskih laboratorija. Pre pronalaska modernih kondenzatora, retorte su koristili mnogi poznati hemičari, kao što su Džabir, Lavoazije i Bercelijus.

## Uloga u današnjoj laboratoriji
Zahvaljujući napretku tehnologije (prvenstveno pronalaskom kondenzatora), u današnjim laboratorijama retorte su gotovo sasvim potisnute. Ipak, retorta se može koristiti u pojedinim destilacijama koje ne zahtevaju komplikovane aparature.

## Reference

## Vanjske veze
Staklena cev

**Staklena cev** je cev napravljena od borosilikatnog ili kvarcnog stakla i spada u laboratorijsko posuđe. Izrađuju se u raznim debljinama, prečnicima i dužinama. 

Za rad u laboratoriji potrebne su staklene cevi različite dužine i oblika. Staklene cevi se seku na taj način što se zagrebu dijamantskim sekačem, a zatim saviju. Tako se cev preseče na zagrebanom delu. Kraj cevi dobijene skraćenjem se izglača okretanjem u plamenu Bunzenovog plamenika. Bunzenov plamenik se koristi i za savijanje staklenih cevi, tako što se mesto koje se želi saviti zagreje do crvenog usijanja, a zatim savije. Ukoliko je potrebna dugačka staklena cev, dve staklene cevi se sastave tako što se spoje gumenim crevom. Ukoliko je potrebna cev manjeg prečnika (kapilara), cev se zagreje na plamenu, a zatim se krajevi povuku na suprotne strane.

Staklene cevi su se u prošlosti koristile više nego danas, s obzirom da nije postojao laboratorijski pribor sa šlifovanim otvorima, koji omogućava lako spajanje delova aparatura. Aparature su bile sastavljane tako što su se staklene cevi provlačile kroz gumene čepove.

## Reference
Ispiralica

**Ispiralica** (poznata i kao „Vulfova boca“) - je laboratorijska boca koju je izumeo irski hemičar Piter Vulf, 1766. ili 1767. godine. U svojoj najjednostavnijoj verziji to je boca zatvorena čepom kroz koji prolaze dve cevi, jedna bliže dnu posude, druga malo ispod čepa. Ovaj deo laboratorijskog pribora služi za ispiranje gasova od nečistoća. Boca se koristi tako što se do polovine napuni vodom (ili nekom drugom tečnošću) koja služi za apsorbovanje nečistoća iz gasa. Ubrizgavanje vazduha (ili drugog gasa koji se želi očistiti) se vrši kroz dužu cev (ovo stvara mehuriće u tečnosti), a prečišćen gas izlazi kroz kraću cev.

Ispiralica se takođe može koristiti za kontrolu protoka gasa: broj mehurića po jedinici vremena može biti prilično tačna mera protoka (u zavisnosti od prečnika cevi i u manjoj meri o tome koji gas i tečnosti se koriste).

Ispiralice se proizvode u verziji sa dva ili tri vrata, kao i sa česmom na dnu cilindra.


Green glass Woulfe bottle, Europe, 1851-1900 Wellcome L0057438.jpg
Flasza.Woulfa.png
Woulfe bottles in series.jpg


## Reference

## Vanjske veze
* Lexikon '88: Vulfova boca
Dobje (općina)

**Općina Dobje** (slovenski: *Občina Dobje*) je jedna od **212** slovenskih općina od 968 stanovnika., administrativni centar općine je selo Dobje pri Planini.
## Geografija
Općina Dobje prostire se južno od Šentjura, po brdovitom kraju znanom kao Kozjansko, na površini od 17.5 km², na kojoj leži 13 naselja.
## Naselja Općine Dobje
Brezje pri Dobjem, **[[Dobje pri Planini]]**, Gorica pri Dobjem, Jezerce pri Dobjem, Lažiše, Presečno, Ravno, Repuš, Slatina pri Dobjem, Suho, Škarnice, Večje Brdo, Završe pri Dobjem.
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Dobje
Dobje pri Planini

**Dobje pri Planini** (njemački: *Sankt Peter*) je selo u Sloveniji od 127 stanovnika, ono je i administrativni centar Občine Dobje.

Ime Dobje ima korijen u riječi dob /dub hrast kojima kraj obiluje.
## Geografija
Dobje pri Planini leži udaljeno oko 13 km južno od Šentjura i oko 23&nbsp;km od Celja, u kotlini Dobljanskog potoka, u brdovitom kraju znanom kao Kozjansko.
## Historija i znamenitosti
O Dobju ima vrlo malo dokumenata, najpoznatija građevina je crkva sv. Marije koju su seljani podigli u 17. vijeku, a koja se prvi put spominje u pisanim dokumentima 1651. kad joj je dograđen zvonik. Tokom 18. vijeka dograđene su joj kapele i prezbiterij, a 1785. postala je sjedište župe.
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Dobje pri Planini
Vransko (općina)

**Općina Vransko** (slovenski: *Občina Vransko*) je jedna od **212** slovenskih općina od 2.652 stanovnika., administrativni centar općine je selo Vransko.
## Geografija
Općina Vransko prostire se na sjeveroistoku Slovenije, zapadno od Celja po Savinjskoj dolini , na površini od 53.3 km², na kojoj leži 16 naselja.
## Naselja Općine Vransko
Brode, Čeplje, Čreta, Jeronim, Limovce, Ločica pri Vranskem, Prapreče, Prekopa, Selo pri Vranskem, Stopnik, Tešova, Vologa, **[[Vransko]]**, Zahomce, Zajasovnik, Zaplanina.

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Vransko
Vransko

**Vransko** (njemački: *Franz*) je selo u Sloveniji od 816 stanovnika, ono je i administrativni centar Občina Vransko.
## Geografija
Vransko leži 23 km zapadno od Celja u dolini potoka Merinščica (pored ušća u Bolsku), malo iznad autoputa Celje - Maribor.

Po lokalnoj legendi u dolini gdje danas leži selo, nekad je bilo jezero na kojem je živjelo puno vrana, zbog tog se i na grbu općine i mjesta iz 1868. nalazi - vrana.
## Historija i znamenitosti
Vransko je naselje koje se počelo oblikovati za srednjeg vijeka, prvi put mu je ime spomenuto početkom 12. vijeka. Zlatna vremena Vranskog počela su od 17. vijeka, kad je preko njega išla carska cesta Beč - Trst. Kako se nalazio na granici tadašnjih vojvodstva Štajerske i Kranjske tu se nalazila carinarnica (mitnica), od 1478. - 1776., a za napoleonske Ilirije i carinska uprava. Vransko je imalo poštu od - 1573., a od 1853. i okružni sud.
Status grada i pravo na grb Vransko je dobilo 7. aprila 1868., taj dan se slavi kao praznik općine.

Period zaostajanje i stagnacije započeo je izradnjom željezničkih pruga, koje su ga zaobišle, pa je ostao potpuno izoliran. Do izgradnje savinjske željeznice 1891. Vransko je bio najveće naselje od -Celja do Domžala, tako da je još 1910. imao 1111 stanovnika, ali mu je odtada njihov broj stalno opada.
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Vransko
Vegeglas

**Vegeglas** ili posuda za odmeravanje je deo laboratorijskog pribora koji služi za čuvanje i merenje malih količina supstanci. Zbog toga se izrađuje u malim zapreminama. Vegeglas se izrađuje od stakla. Ima valjkasti oblik, a na vrhu se nalazi šlifovani otvor koji se zatvara šlifovanim čepom.

## Izvori
Bolska

**Bolska** je rijeka na sjeveroistoku Slovenije duga 32 km, desna pritoka rijeke Savinje.
## Geografija
Bolska se formira kod sela Ločica pri Vranskem u Posavskom gorju, gdje se spajaju potoci Zaplaniščica i Motnišnica na nadmorskoj visini od 800 metara. Od izvora Bolska teče prema istoku do Vranskog gdje prima pritoku Merinščicu, a nakon tog i dalje prema istoku sve do svog ušća u Savinju kod Prebolda.

Sliv Bolske velik je oko 190 km², i proteže se najvećim dijelom po Savinjskoj dolini.
## Reference

## Vanjske veze
* ''Bolska v trenutku mrtva reka'' na portalu Press Report
Slivniško jezero

**Slivniško jezero** je umjetno jezero nastalo izgradnjom brana na Dobrinskom potoku i Ločnici 1976. za potrebe Železame Štore
## Geografija
Jezero leži pored sela Gorica pri Slivnici 5 km južno od Šentjura, na nadmorskoj visini od oko 300 metara. Jezero je dugo 5 km, široko 0,5&nbsp;km, a maksimalno duboko 14 metara, i ima površinu od 8.4 ha.

Nastanjuje ga oko 119 vrsta ptica i oko 32 vrste riba, rakova, puževa, žaba i školjki.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Slivniško jezero''  }
Tileov aparat

**Tileov aparat**, nazvan po nemačkom hemičaru Johanu Tileu je deo laboratorijskog posuđa koji se koristi kao uljano kupatilo. Tileov aparat se koristi kod određivanja tačke topljenja ili tačke ključanja, obično kod organskih supstanci. Aparat je zapravo epruveta sa dodatnom staklenom cevi.

## Rukovanje
Aparat se napuni uljem, a zatim se dodatna staklena cev zagreva. Oblik Tileovog aparata omogućava da ulje struji kroz aparat, omogućavajući ravnomerno zagrevanje ulja.

## Određivanje tačke topljenja
Uzorak se stavi u kapilaru, koja se zatopi i pričvrsti za termometar, a zatim se sve stavi u aparat. Aparat se zagreva i na termometru se očita temperatura na kojoj se uzorak istopi. Moderne metode određivanja tačke topljenja se izvode pomoću specijalizovane aparature.

## Određivanje tačke ključanja
Uzorak se stavi u epruvetu koja se pričvrsti za termometar. Kratka staklena cev, zatopljena na jednom kraju stavi se u epruvetu, zatopljenim krajem okrenutim na gore. Sve se zajedno stavi u aparat. Aparat se zagreva. Kad tečnost bude usisana u zatopljenu cev, na termometru se očita temperatura, koja predstavlja temperaturu ključanja uzorka.

## Reference
Vodeno kupatilo

**Vodeno kupatilo** se koristi u laboratoriji da bi se omogućilo odvijanje hemijskih reakcija na povišenoj temperaturi.

Vodeno kupatilo je fluid u otvorenoj (metalnoj) posudi. Voda ili silikonsko ulje su najčešće korišćeni fluidi. Vodeno kupatilo se koristi za temperature do 100 °-{C}-. Uljano kupatilo se koristi za temperature preko 100 °-{C}-.

Kupatilo se greje na toploj ploči, ili sa Bunzenovim plamenikom. Reakciona komora (destilacioni balon, erlenmajer, laboratorijska čaša) je uronjena u zagrejano kupatilo. Termometar se obično drži u fluidu da bi se pratila temperatura.

## Reference

## Povezano
* Peščano kupatilo
Uljano kupatilo

**Uljano kupatilo** je laboratorijski uređaj za grejanje koji koristi ključajuće ulje kao regulator temperature. Pošto različita ulja imaju različite tačke ključanja moguće je podesiti temperaturu na željeni nivo izborom podesnog ulja.

Uljano kupatilo je posuda sa uljem koja se zagreva na toploj ploči, otvorenim plamenom ili nekim drugim izvorom toplote.

Alternativna upotreba uljanog kupatila je za filtriranje čestica iz vazduha, putem provođenja vazdušne struje kroz (nezagrejano) uljano kupatilo. Ovaj tip vazdušnog filtera se nekad koristio u automobilskim motorima, ali je u današnje vreme papirnim filterima vazduha.

## Literatura

## Povezano
* Vodeno kupatilo
Kondenzator (laboratorijski pribor)

U laboratoriji, **kondenzator** je deo laboratorijskog pribora koji se koristi za hlađenje tople pare i tečnosti. Kondenzator se obično sastoji od velike staklene cevi u kojoj je manja staklena cev koja ide kroz njenu celu dužinu veće cevi. Vrući fluidi prolaze kroz manju cev.

Krajevi unutrašnje staklene cevi su obično opremljeni sastavima od brušenog stakla koji se lako uklapaju u drugi stakleni pribor. Tokom relaksa, gornji kraj je obično otvoren, ili spojen sa ispiratorom, ili cevima za sušenje da bi se sprečio unos vode ili kiseonika.

Spoljašnja cev je obično spojena sa dva creva, i rashladna tečnost (obično česmenska voda, ili ohlađena mešavina vode i antifriza) se propušta kroz nju. Radi maksimalne efikasnosti, i da bi se održao nesmetan i pravilno usmeren raspon temperaturnog gradijenta, čime se minimizuje rizik od termalnog šoka na ostalo stakleno posuđe, rashlađivač se obično (mada ne neophodno) uvodi kroz donji sastav, i izvodi kroz gornji. Održavanje korektnog termalnog gradijenta (i.e. ulaz rashlađivača sa hladnije strane) je kritični faktor. Više kondenzatora može biti povezano u seriju. Normalno visoka brzina protoka nije neophodna za održavanje površine hlađenja.

## Reference

## Vanjske veze
Kiveta

**Kiveta** je mala cev kružnog ili četvrtastog poprečnog preseka, zatvorena na jednom kraju, napravljena od plastike, stakla, ili kvarcnog stakla (za -{UV}- svetlost) i dizajnirana za upotrebu u spektroskopskim eksperimentima. Najbolje kivete su jasne i bez nečistoća koje mogu uticati spektroskopska merenje. Poput epruveta, kiveta može da bude otvorena na vrhu ili da bude zatvorena zapušačem. Parafilm se takođe može koristiti za njeno zatvaranje.

Jeftine kivete su okrugle i liče na epruvete. Plastične kivete za jednokratnu upotrebu se često koriste u brzom spektroskopskih testovima, gde je brzina važnija od visoke preciznosti.

## Literatura
Menzura

**Menzura** ( - meriti -{mensura}-) je graduisana cilindrična staklena posuda koji služi za merenje količine tečnosti. Menzure mogu biti raznih veličina.

Izraz *ad menzuram* () znači „prema meri i težini“.

## Reference

## Vanjske veze
Hromatografska kolona

**Hromatografska kolona** je deo laboratorijskog posuđa koji se koristi u kolonskoj hromatografiji. Ima oblik staklene cevi, prečnika do 50 milimetara i dužine do 1 metra, sa slavinom na dnu.

Hromatografska kolona se priprema na dva načina: suvom ili mokrom metodom. Kod suve metode, kolona se popunjava suvom stacionarnom fazom, a zatim se dodaje mobilna faza, koja se propušta kroz kolonu sve dok stacionarna faza ne bude potpuno natopljena mobilnom fazom. Kod mokre metode, kolona se ispunjava smešom stacionarne i mobilne faze. Kolona se zatvara parčetom vate.

## Reference
Eksikator

**Eksikator** je stakleni hemijski sud (sa suvom atmosferom zbog prisustva sredstva koje upija vlagu) koja služi za sušenje, čuvanje i hlađenje zagrejanih supstanci u suvoj atmosferi. To se obično postiže korišćenjem kalcijum-hlorida (-{CaCl2}-).

## Reference
Menzura (razvrstavanje)

**Menzura** može biti: 

* Menzura, deo laboratorijskog pribora.
* Menzura (muzika), vremenska vrednost pojedinih nota, mera za vreme jedinice takta, tempo jedne kompozicije i pravilna podela vrata žičanog instrumenta.
* Menzura (mačevanje), rastojanje između boraca u mačevanju.
Pipeta

**Pipeta** je deo laboratorijskog pribora koji se koristi za transport merene zapremine tečnosti.

## Upotreba
Pipete se koriste u molekularno biološkim, analitičko hemijskim i medicinskim testovima. Pipete su dostupne u različitim dizajnima sa različitim namenama i različitim nivoima preciznosti i tačnosti, od jednostavnih staklenih pipeta do kompleksnijih podešavajućih ili elektroniskih pipeta. Mnoge vrste pipeta deluju putem stvaranja parcijalnog vakuuma iznad komore koja sadrži tečnost i selektivno umanjuju ovaj vakuum do bi se oslobodila kap.

## Reference

## Vanjske veze
Porculanska šolja

**Porculanska šolja** je deo laboratorijskog pribora koji se koristi za isparavanje čvrstih materijala i supernatantnih fluida (fluida koji sadrži zasićeni rastvor nad formirajućim precipitatom jedinjenja). Porculanske šolje se koriste za isparavanje viška rastvarača, najčešće vode - da bi se proizveo koncentrovani rastvor, ili čvrsti precipitat rastvorene supstance.

## Reference

## Povezano
* Tigl
Sahatno staklo

**Sahatno staklo** je kružan, blago konveksno-konkavan komad stakla koje se koristi u hemiji kao površina za isparavanje tečnosti, za polaganje praha tokom merenja, ili kao poklopac za laboratorijske čaše.

Kada se koristi kao površina za isparavanje, sahatno staklo omogućava posmatranje precipitacije ili kristalizacije.

## Reference
Laboratorijska čaša

**Laboratorijske čaše** služe za rastvaranje, dekantovanje, prihvatanje filtrata pri ceđenju za zagrevanje rastvora ili za izvođenje hemijskih reakcija sa većim količinama hemikalija. Mogu se zagrevati direktno na rešoima ili preko azbestne mrežice na plamenu. Ima ih različitih zapremina, a za rad se izabere takva da rastvor zauzme 2/3 njene zapremine.

## Izvori
Tigl

**Tigl** je kontejner koji se koristi za proizvodnju metala, stakla, i pigmenata, kao i u brojnim laboratorijskim procesima. Ova posuda može da podnese dovoljno visoke temperature da bi se rastopio ili na drugi način promenio njen sadržaj. Istorijski, tiglovi su bili napravljeni od gline, mada oni mogu da budu napravljeni od bilo kog materijala koji je otporan na više temperature.

### Laboratorijski tigl

**Tigl** je laboratorijski pribor u obliku šolje i koji se stavljaju hemijska jedinjenja kad se neophodno da se zagreju do visoke temperature. Postoji više veličina tiglova.

## Reference

## Literatura

* Craddock P., 1995, *Early Metal Mining and Production*, Edinburgh University Press Ltd, Edinburgh
* Hauptmann A., T. Rehren & Schmitt-Strecker S., 2003, *Early Bronze Age copper metallurgy at Shahr-i Sokhta (Iran)*, reconsidered, T. Stollner, G. Korlin, G. Steffens & J. Cierny, Eds., Man and mining, studies in honour of Gerd Weisgerber on occasion of his 65th birthday, Deutsches Bergbau Museum, Bochum
* Martinon-Torres M. & Rehren Th., 2009, *Post Medieval crucible Production and Distribution: A Study of Materials and Materialities*, Archaeometry Vol.51 No.1 pp49–74
* O. Faolain S., 2004, *Bronze Artefact Production in Late Bronze Age Ireland*: A Survey, British Archaeological Report, British Series 382, Archaeopress, Oxford
* Rehren, Th. and Papakhristu, O., 2000, *Cutting Edge Technology – The Ferghana Process of Medieval crucible steel Smelting*, Metalla, Bochum, 7(2) pp55–69
* Rehren T. & Thornton C. P, 2009, *A truly refractory crucible from fourth millennium Tepe Hissar, Northeast Iran*, Journal of Archaeological Science, Vol. 36, pp2700–2712 
* Rehren Th., 1999, *Small Size, Large Scale Roman brass Production in Germania Inferior*, Journal of Archaeological Science, Vol. 26, pp 1083–1087
* Rehren Th., 2003, C*rucibles as Reaction Vessels in Ancient Metallurgy*, Ed in P. Craddock & J. Lang, Mining and Metal Production Through the Ages, British Museum Press, London pp207–215
* Roberts B. W., Thornton C. P. & Pigott V. C., 2009, *Development of Metallurgy in Eurasia*, Antiquity Vol. 83 pp 1012–1022
* Scheel B., 1989, *Egyptian Metalworking and Tools*, Shire Egyptology, Bucks
* Vavelidis M. & Andreou S., 2003, *Gold and Gold working in Later Bronze Age Northern Greece*, Naturwissenschaften, Vol. 95, pp 361–366
* Zwicker U., Greiner H., Hofmann K. & Reithinger M., 1985, *Smelting, Refining and Alloying of copper and copper Alloys in Crucible Furnaces During Prehistoric up to Roman Times*, P. Craddock & M. Hughes, Furnaces and smelting Technology in Antiquity, British Museum, London
Dobrna (općina)

**Općina Dobrna** (slovenski: *Občina Dobrna*) je jedna od **212** slovenskih općina od 2.195 stanovnika., administrativni centar općine je selo Dobrna.
## Geografija
Općina Dobrna prostire se istočno od Velenja, po brdovitom kraju, na površini od 31.7 km², na kojoj leži 13 naselja.
## Naselja Općine Dobrna
Brdce nad Dobrno, **[[Dobrna]]**, Klanc, Loka pri Dobrni, Lokovina, Parož, Pristova, Strmec nad Dobrno, Vinska Gorica, Vrba, Zavrh nad Dobrno.
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Dobrna
Rogatec

**Rogatec** (njemački: *Rohitsch*, ili *Rohitsch in der Steiermark*) je gradić u Sloveniji od 1.523 stanovnika, on je i administrativni centar Občine Rogatec.
## Geografija
Rogatec leži oko 7 km istočno od Rogaške Slatine i oko 40&nbsp;km Celja, odmah do granice sa Hrvatskom u kotlini rijeke Sutle.
## Historija i znamenitosti
Rogatec se kao naselje počelo oblikovati za ranog srednjeg vijeka ispod burga - Gornji Rogatec, koji se prvi spominje 1192. , ali se pretpostavja da je postojao još u 11. vijeku. Drugi puno veći burg -Strmola, koji je opstao do današnjih dana, prvi put je dokumentiran 1436. kad su ga Celjski grofovi poklonili Jakobu Strmolskom iz 
Cerklja.
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Rogatec
Faktor aktivacije B-ćelija

**Faktor aktivacije B-ćelija**, (*BAFF*) koji je takođe poznat kao *faktor nekroze tumora ligand superfamilija član 13B*, je protein koji je kod ljudi kodiran genom *TNFLSF13B*. BAFF je isto tako poznat kao B limfocit stimulator (BLyS), TNF-, APOL-srodni leukocit izražen ligand (TALL-1), i TNF-sličan molekul iz dendritskih ćelija (CD257 antigen; klaster diferencijacije 257).

## Struktura i funkcija

BAFF je citokin iz TNF ligand familije. Ovaj citokin je ligand za receptore TNFRSF13B/TACI, TNFRSF17/BCMA, i TNFRSF13C/BAFFR. Ovaj citokin je izražen u B ćelijskoj lozi ćelija, i on dejstvuje kao potentan B ćelijski aktivator. Za njega je bilo pokazano da igra važnu ulogu u proliferaciji i diferencijaciji B ćelija.

BAFF je 285-aminokiseline dugačak peptidni glikoprotein podleže glikozilaciji na ostatku 124. On je izražen kao transmembranski protein na različitim ćelijskim tipovima, kao što su monociti, dendritske ćelije i ćelije koštane srži. Transmembranska forma može biti odvojena od membrane, čime se generiše rastvorni proteinski fragment. BAFF je prirodni ligand tri neuobičajena receptora faktora nekroze tumor koji se zovu BAFF-R, TACI, i BCMA. Ova tri receptora imaju različite afinitete vezivanja za BAFF. Ovi receptori su izraženi uglavnom na formiranim B limfocitima (TACI se takođe nalazi na podskupu T-ćelija i BCMA na plazma ćelijama). TACI se najslabije vezuje pošto je njegov afinitet veći za slični protein koji se zove A proliferacija indukujući ligand (APRIL). BCMA pokazuje intermedijarno vezujući fenotip i može da interagujeu promenljivim stepenima bilo sa BAFF ili APRIL. Signalizacija kroz BAFF-R i BCMA stimuliše B limfocite da se proliferiraju i da se suprotstave apoptozi. Svi ovi ligandi dejstvuju kao heterotrimeri koji interaguju sa heterotrimerskim receptorima, mada je za BAFF poznato da može da bude aktivan kao bilo hetero- ili homotrimer.

## Interakcije

Za B-ćelijski aktivirajući faktor je bilo pokazano da interaguje sa TNFRSF13B, TNFSF13 i TNFRSF17.

## Klinički značaj

Belimumab (Benlysta) je monoklonalno antitelo koje je razvila kompanija Ljudske genomske nauke () koje specifično prepoznaje i inhibira biološku aktivnost B-limfocit stimulatora (BLyS) i ono je u kliničkim ispitivanjima za tretman Sistemske lupus eritematoze i drugih auto-imunih oboljenje.

## Reference

## Literatura

## Vanjske veze
*
Dobrna

**Dobrna** (njemački: *Neuhaus*) je selo u Sloveniji od 548 stanovnika, ono je i administrativni centar Občine Dobje.

Dobrna je poznata po najstarijem termalnom lječilištu u Sloveniji - *Terme Dobrna* i to već punih 7 vijekova.
## Geografija
Dobrna leži udaljena oko 12 km istočno od Velenja i oko 16&nbsp;km sjeverno od Celja, na ušću potoka Dobrnice i Topličice u brdovitom kraju.
## Historija
Historija Dobrne usko je vezana uz burg koji se prvi put spominje u 12. vijeku, on je često mjenjao vlasnike, koji su bili i feudalni vlasnici čitavog kraja pa tako i termalnog izvora koji je kasnije postao najvažniji objekt u mjestu. On se prvi put navodi u nekom dokumentu 1403., prvi dokumentirani vlasnik bio je vlastelin Franz Dobrnski - 1582. koji ga je iznajmio dvojici zakupaca. Od Matije Gačnika koji je postao vlasnik burga i izvora počinje novo doba Dobrne, jer je on 1624. izgradio prvu građevinu uz izvor, za smještaj posjetioca i kupača. Kad ga je car nagradio plemićkim naslovom *von Schlangenburg*, taj naziv se ustalio i za stari grad Dobrnu, koja se odtad zove Schlangenburg (Zmijski grad) na slovenskom Kačjek.
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Dobrna
Rogatec (općina)

**Općina Rogatec** (slovenski: *Občina Rogatec*) je jedna od **212** slovenskih općina od 3.122 stanovnika., administrativni centar općine je grad Rogatec.
## Geografija
Općina Rogatec prostire se na istoku Slovenije, duž granice sa Hrvatskom, po južnim padinama Haloza i po dolini gornje Sutle, na površini od 39.6 km², na kojoj leži 9 naselja.
## Naselja Općine Rogatec
Brezovec pri Rogatcu, Dobovec pri Rogatcu, Donačka Gora, Log, **[[Rogatec]]**, Sv. Jurij, Tlake, Trlično, Žahenberc
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Rogatec
Neuropilin

**Neuropilin** je proteinski receptor koji je aktivan u neuronima.

Postoje dve forme neuropilina, NRP-1 i NRP-2. Oni su transmembranski glikoproteini, i predominantni koreceptori jedne druge klase proteina poznate kao semaforini. Među semaforinima, NRP-1 i NRP-2 su specifično receptori za klasu-3 semaforina, koja je između ostalog odgovorna za aksonsko navođenje tokom razvoja nervnog sistem kod kičmenjaka.

Neuropilini deluju kao koreceptori jer imaju veoma mali citoplazmatični domen te zavise od drugih molekula da prenesu signale kroz membranu, normalno od pleksina. Neuropilini obično deluju kao dimeri. Različite kombinacije imaju različite afinitete. Na primer, NRP-1 homodimeri imaju visok afinitet za Sema-3A, dok NRP-2 homodimeri imaju visok afinitet za Sema-3F.

Još jedan ligand za neuropiline je VEGF, faktor rasta koji učestvuje u regulaciji angiogeneze.

## Primena
Neuropilin-1 je terapeutska meta u tretmanu leukemije i limfoma. Izražavanje neuropilina-1 je povećano kod obolelih od leukemije i osoba sa ćelijama limfoma. Takođe je poznato da antagonizovanje neuropilina-1 inhibira tumorsku ćelijsku migraciju i adheziju.

## Reference

## Vanjske veze
*
Neuropilin 1

**Neuropilin-1** je protein koji je kod ljudi kodiran *NRP1* genom. On je jedan od dva ljudska neuropilina.

NRP1 je za membranu vezan koreceptor receptora tirozinske kinaze za vaskularni endotelni faktor rasta (VEGF; MIM 192240) i članove familije semaforina (SEMA3A; MIM 603961). NRP1 ima više uloga u angiogenezi, navođenju aksona, ćelijskom opstanku, migraciji, i invaziji.

## Interakcije
Neuropilin 1 formira interakcije sa vaskularnim endotelnim faktorom rasta A.

## Reference

## Literatura
NRP2

**Neuropilin-2** je protein koji je kod ljudi kodiran *NRP2* genom.

Ovaj protein je član neuropilinske familije receptora. On je transmembranski protein koji se vezuje za SEMA3C protein (sema domen, imunoglobulinski domen (Ig), kratki bazni domen) i SEMA3F protein. On formira interakciju sa vaskularnim endotelnim faktorom rasta (VEGF). Ovaj protein učestvuje u kardiovaskularnom razvoju, navođenu aksona, i tumorigenezi. Višestruke transkriptne varijante koje kodiraju različite izoforme su poznate.

## Reference

## Literatura
Pleksin

**Pleksin** je protein koji deluje kao receptor za semaforin.

Geni pleksina su: 
* PLXNA1, PLXNA2, PLXNA3, PLXNA4A, 
* PLXNB1, PLXNB2, PLXNB3
* 
* PLXND1

## Reference

## Povezano
* Neuropilin
Trombocit faktor 4

**Trombocit faktor 4** (PF4), ili *hemokin (C-X-C motiv) ligand 4* (CXCL4), je mali citokin iz CXC hemokin familije. Ovaj hemokin se oslobađa iz alfa-granula aktiviranih trombocita u toku trombocit agregacije. On promoviše koagulaciju krvi putem dejstva na heparin-slične molekula. Iz tog razloga, za njega je predviđeno da igra ulogu in zarastanju rana i inflamacija. Njegova glavna fiziološka uloga je neutralizacija heparin-sličnih molekula na endotelnoj površini krvnih sudova, čime se inhibira lokalna antitrombin III aktivnost i promoviše koagulacija. On se obično nalazi u kompleksu sa proteoglikanom.

PF4 je izaziva hemotaksu neutrofila, fibroblasta i monocita, i interaguje sa varijantom hemokin receptora CXCR3, poznatom kao CXCR3B. Gen za ljudski PF4 je lociran na ljudskom hromozomu 4.

Heparin:PF4 kompleks je antigen u heparin-indukovanoj trombocitopeniji, idiosinkratičnoj autoimunoj reakciji na administraciju antikoagulanta heparina. PF4 autoantitela su bila nađena kod pacijenata sa trombozom i osobinama poput HIT ali ne pre administracije heparina.

## Povezano
* Trombocit-aktivirajući faktor
* Trombocit-izvedeni faktor rasta

## Reference

## Literatura

## Vanjske veze
*
Myc

**Myc** (c-Myc) je regulatorni gen koji kodira transkripcioni faktor.

Mutirane verzije Myc gena su nađene u mnoštvu tipova kancera. One uzrokuju konstitutivnu (perzistentnu) ekspresiju gena. To dovodi do umanjenog izražavanja mnoštva gena, neki od kojih učestvuju u ćelijskoj proliferaciji, i time se formira kancer. Česta translokacija koja obuhvata Myc je t(8;14). Ona je kritična za razvoj u mnogim slučajevima Burkitovog limfoma. Nedavna istraživanja demonstriraju da privremena inhibicija Myc faktora selektivno ubija ćelije kancera pluća kod miševa, te je stoga ovaj protein potencijalni cilj za lekove protiv kancera.

U humanom genomu, Myc je lociran na hromozomu 8 i smatra se da reguliše izražavanje 15% svih gena putem vezivanja za sekvencu *pojačivačke kutije* (E-kutija) i regrutovanja histonske acetiltransferaze (HAT). To znači da osim njegove uloge klasičnog transkripcionog faktora, Myc takođe deluje kao globalni regulator hromatinske strukture putem regulacije histonske acetilacije u regionima bogatim genima, kao i na mestima udaljenim od poznatih gena.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze
* Myc protein
* Ljudski Myc protein