14. maja

Dani - Godine
prethodni dan - sledeći dan


**14. maj/svibanj** (**14. 5.**) je 134. dan godine po gregorijanskom kalendaru (135. u prijestupnoj godini).
Do kraja godine ima još 231 dana.

## Događaji

* 1610. — Verski fanatik ubio u Parizu francuskog kralja Anrija IV, prvog monarha iz dinastije Burbona.
* 1643. — Na francuski presto došao četvorogodišnji Luj XIV nakon smrti oca Luja XIII. Regentkinja je bila njegova majka Ana Austrijska, ali je stvarnu vlast imao kardinal Mazaren.
* 1796. — Engleski lekar Edvard Džener uspešno vakcinisao protiv velikih boginja jednog osmogodišnjeg dečaka i označio početak moderne imunologije.
* 1811. — Paragvaj proglasio nezavisnost od Španije.
* 1900. — U Parizu otvorene druge moderne Olimpijske igre, na kojima su prvi put učestvovale žene.
* 1940. — Drugi svetski rat: Tokom pregovora o predaji holandske vojske, nemački bombarderi razorili su dve trećine Roterdama. Poginulo je oko hiljadu ljudi, a 80.000 je ostalo bez kuća.
* 1948. — Proglašena Država Izrael.
* 1955. — U Varšavi potpisan ugovor o osnivanju Varšavskog pakta.
* 1968. — Komunistička vlada u Čehoslovačkoj na čelu sa Aleksandrom Dubčekom objavila početak širokih društvenih reformi, poznatih kao „Praško proleće“.
* 1973. — Lansirana prva američka vasionska laboratorija „Skajlab I“.
* 1978. – Probijen tunel Učka, 5062 m dug cestovni tunel kroz masiv Ćićarije i Učke, najduži cestovni tunel u Jugoslaviji do izgradnje Karavanki.
* 1989. — Vođa peronista Karlos Menem postao predsednik Argentine, pobedivši na izborima kandidata vladajuće Radikalne partije Eduarda Angelosa.
* 1991. — Samoubistvo je izvršila Đang Ćing, udovica kineskog lidera Mao Cedunga, jedan od vođa „Kulturne revolucije“.
* 1992. — Glavnoj ulici u Beogradu, ulici Maršala Tita, posle 47 godina promenjen je naziv u Ulicu srpskih vladara.
* 1999. — U vazdušnim udarima NATO na SR Jugoslaviju pogođena kolona izbeglica kod sela Koriša na Kosovu. Poginulo je 87 osoba, među kojima je najveći broj dece.
* 2001. —.
** Savet NATO odobrio povratak jugoslovenske vojske i policije u sektor B Zone kopnene bezbednosti na administrativnoj granici između Kosova i Srbije, počev od 24. maja.
** Lider koalicije desnog centra Silvio Berluskoni pobedio na parlamentarnim izborima u Italiji i potom formirao 59. italijansku vladu od 1945.
* 2002. — Na donatorskoj konferenciji u Njujorku, koju su pokrenule UN za prikupljanje pomoći za obnovu Srebrenice, koja je tokom rata u BiH bila enklava pod zaštitom UN, obećano 5,2 miliona dolara za obnovu tog grada.
* 2003. —.
** Pred Tribunalom u Hagu počelo je suđenje grupi bivših oficira snaga bosanskih Srba, Vidoju Blagojeviću, Draganu Obrenoviću, Draganu Jokiću, optuženih za zločine u Srebrenici u julu 1995.
** Irački zvaničnici saopštili da je iz masovnih grobnica u toj zemlji otkopano preko 2.200 tela, žrtava režima Sadama Huseina.
** Alžirska vojska oslobodila 17 evropskih turista, koje su oteli islamski militanti i držali ih dva meseca u Sahari.
** Posle blizu četrdeset godina planiranja i debata, otpočeli podzemni radovi na zaštiti Venecije od tonjenja.
.

## Rođenja

* 1316. — Rođen Karlo IV Luksemburški, kralj Češke i rimsko-nemački car.
* 1666. — Carlo Emanuele II, kralj Sardinije.
* 1666. — Vittorio Amadeo II, kralj Sicilije.
* 1868. — Magnus Hirschfeld, njemački istraživač seksualnosti.
* 1922. — Franjo Tuđman, prvi hrvatski predsjednik († 1999.). 
* 1943. — Jack Bruce, škotski glazbenik, skladatelj i pjevač († 2014.). 

* 1944. — George Lucas, američki filmski režiser. 
* 1952. — Robert Zemeckis, američki filmski redatelj, producent i scenarist. 

* 1956. — Refik Memišević, srpski i jugoslavenski rvač. Poznat je kao prvak sveta u rvanju grčko-rimskim stilom i osvajač srebrne medalje na Olimpijskim igrama u Los Anđelesu  († 2004.). 
* 1961. — Tim Roth, engleski glumac. 

* 1969. — Cate Blanchett, australska glumica.
* 1970. — Muhamed Konjić, bivši bosansko-hercegovački nogometaš te prvi kapetan reprezentacije BiH.
* 1973. — Giuliano Đanić, hrvatski  pjevač rock i pop glazbe iz Splita.
* 1980. — Zdeněk Grygera, bivši češki nogometaš. 
* 1982. — Anders Eggert, danski rukometaš. 
 
* 1983. — Uroš Slokar, slovenski košarkaš.
* 1984. — Mark Zuckerberg, američki programer i poduzetnik, kreator Facebooka
.

## Smrti

* 1610. — Henry IV., francuski kralj (* 1553.).
* 1912. — Azgust Strindberg, švedski pisac.
* 1932. — Čedomilj Mijatović, srpski političar, istoričar i ekonomist, član SKA. (*1842.).
* 1935. — Magnus Hirschfeld, nemački lekar i seksolog.
* 1940. — Ema Goldman, litvanska anarhistkinja (*1869.).
* 1954. — Hajnc Guderijan, nemački general i jedan od tvoraca taktike blickriga. (*1888.).
* 1974. — Ljubo Babić, hrvatski slikar, povjesničar umjetnosti i likovni pedagog (* 1890.).
* 1988. — Willem Drees, nizozemski političar (* 1886.).
* 1991. — Aladar Gerevich, mađarski mačevalac, 7-struki Olimpijski pobjednik na šest uzastopnih Olimpijskih igara (* 1910.).
* 1998. — Frenk Sinatra, američki pevač i filmski glumac.
.

## Blagdani/Praznici

* Srpska pravoslavna crkva slavi:.
** Svetog proroka Jeremiju.
** Prepodobnog mučenika Akakija Papučara.
** Prepodobnog Pafnutija Borovskog.
----
*Vidi takođe*: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar