1659.

Godina **1659** (**[[rimski brojevi|MDCLIX]]**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u subotu po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.
__NOTOC__

## Događaji
### Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak
* januar - Knezovi iz Crne Gore i stare Hercegovine dolaze do Kotora, ali bez sporazuma sa Mlečanima; u gradu se nalazi oko 8.000 izbeglica iz Hercegovine.
* 14. 1. - Rat portugalske restauracije: Bitka kod Linhas de Elvasa je ubedljiva portugalska pobeda.
* februar, početkom - Kandijski rat u Dalmaciji: zadarski i šibenski serdari zajednički upadaju preko Cetine na tursku teritoriju, ginu Janko Mitrović i Ilija Miljković (umiru 28. 2. odn. 1. 3.). Janka će naslediti sin Stojan Janković.
* 11. 2. - Dansko-švedski rat (1658-60): Danci odbili švedski napad na Kopenhagen.
* 16. 2. - Veliki vezir Mehmed-paša Ćuprilić ubio u Alepu pobunjenog dijarbakirskog namesnika Abaza Hasan-pašu.
* februar - U Beču potvrđeni Srpski (vlaški) statuti, Srbi krajišnici dobili diplomu o tome u maju, nakon čega se smirila njihova pobuna u Slavoniji.
* mart, početkom - Zadarski morlaci uništili odred ličkih Turaka u bukovičkom klancu.
* mart - Kandijski rat u Egeju: Mlečani zauzeli Kalamatu na jugu Peloponeza, kasnije Toroni na Halkidiku i Češme na anadolskoj obali.
* mart - Nakon brojnih žalbi stanovništva i Dubrovčana smenjen bosanski namesnik Sejdi Ahmed-paša - poslat u Budim, a u Bosnu dolazi Melek Ahmed-paša.

### April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj
* 20. 4. - Kaptol i sisački pobunjenici sklopili sporazum (isti kao i 1656.), prethodno je silom ugušena pobuna Posavaca.
* 21. 5. - Haški koncert: Engleska, Francuska i Holandija se zalažu za mir između Švedske i Danske-Norveške i slobodnu plovidbu do Baltika.
* 4. 6. - Richard Cromwell daje ostavku kao lord protektor Commonwealtha - sledećih godinu dana figurira Državni savet.
* 29. 6. - Rusko-poljski rat (1654-67): Konotopska bitka je pobeda Ukrajinaca, Poljaka-Litvanaca i Tatara nad Rusima.

### Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan
* jul - Patrijarh srpski Gavrilo I Rajić pogubljen u Bursi.
* jul - U napadu na Popovo učestvuje 600 hajduka, kod Stona ih čeka 39 brodova iz Sućuraja na Hvaru.
* leto - Bosanski Turci (Jusuf-beg Filipović) napadaju šibensku teritoriju, odbili ih kliški morlaci. Kasnije, morlaci porazili Turke na Neretvi i na splitskoj teritoriji i opet kod Šibenika (poginuo sin ličkog sandžakbega).
* septembar - Počinje prvi od dva Esopuska rata između Indijanaca Esopus i Holanđana u Severnoj Americi.
* 22. 9. - Mlečani i Francuzi zauzeli Karistos na Eubeji i uništili fortifikacije.

### Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac
* oktobar - Morlaci upali u Knin i oterali svu tursku stoku sa pazara.
* oktobar - Spor generala Johna Lamberta i engleskog Krnjeg parlamenta - vojska imenuje Komitet sigurnosti.
* 16. 10. - Domenico II Contarini je novi mletački dužd (do 1675).
* 27. 10. - Jurij Hmeljnicki izabran za hetmana ukrajinskih kozaka; pod ruskim pritiskom zaključeni Perejaslavski članci kojima je znatno ograničena kozačka autonomija.
* 7. 11. - Pirinejskim mirom okončan Franko-španski rat (1635-59): Francuska dobija grofoviju Roussillon i delove Luksemburga i Flandrije a odriče se grofovije Barcelone. Luj XIV će se oženiti španskom princezom. Pirineji utvrđeni kao granica dve zemlje a špansko "Zlatno doba" u političkom smislu se smatra okončanim.
* 25. 11. - Holandske snage admirala de Ruytera oslobađaju danski grad Nyborg od Šveđana.
* 11. 12. - Kurlandska kolonizacija u Americi: Nova Kurlandija tj. Tobago zvanično prepuštena Holanđanima (poništeno sledeće godine).

### Kroz godinu
* Visarion II Kolinović novi crnogorski vladika nakon Mardarija Kornećanina.
* Petar Zrinski pobjedio Turke kod Senja.
* Juraj Križanić stigao u Moskvu.
* George Ghica postaje knez Vlaške.
* Sveta Helena postaje engleska kolonija.
* Janičarski aga preuzeo kontrolu nad Osmanskim Alžirom (do 1671).
* Izbio prvi Holandsko-hotentotski rat.

## Rođenja

* 18. 7. - Hyacinthe Rigaud, slikar († 1743)
* 1. 8. - Sebastiano Ricci, slikar († 1734)
* sept. - Henry Purcell, kompozitor († 1695)
* 22. 10. - Georg Ernst Stahl, hemičar i filozof († 1734)
* 19. 11. - Stjepan II. Cupilli, splitski nadbiskup († 1719)

## Smrti

* februar - Janko Mitrović, uskočki vođa
* februar - Ilija Smiljanić, uskočki vođa
* 10. 10. - Abel Tasman, pomorac i istraživač (* 1603)
* jul - Patrijarh srpski Gavrilo I Rajić (* 1595)
* 30. 9. - Giovanni Pesaro, mletački dužd (* 1589)

## Reference

;Literatura
* Stanford J. Shaw. *[http://books.google.com/books?id=Xd422lS6ezgC History of the Ottoman Empire and Modern Turkey: Volume 1, Empire of the Gazis: The Rise and Decline of the Ottoman Empire 1280-1808]*. Cambridge University Press; 29 October 1976. .
* Kenneth Meyer Setton. *[http://books.google.com/books?id=XN51y209fR8C Venice, Austria, and the Turks in the Seventeenth Century]*. American Philosophical Society; 1991. .
* *Historija naroda Jugoslavije II*, Školska knjiga Zagreb, 1959
* *Istorija srpskog naroda*, Treća knjiga, prvi tom, Srbi pod tuđinskom vlašću 1537-1699, SKZ Beograd 1993,