open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Adaševci

**Adaševci** je naselje u Vojvodini, odnosno Srbiji koje administrativno opštini Šid u Sremskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 2166 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 2080 stanovnika).

## Demografija
U naselju Adaševci živi 1687 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 39,9 godina (37,8 kod muškaraca i 41,9 kod žena). U naselju ima 697 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,11.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Značajne osobe
* Georgije Magarašević

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija
* Satelitska mapa 
* Gugl satelitska mapa Maplandia 
* Plan naselja na mapi
Adrani

**Adrani** je naselje u Srbiji koje administrativno pripada opštini Kraljevo u Raškom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 2198 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 2065 stanovnika).

## Demografija
U naselju Adrani živi 1778 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 41,2 godina (40,9 kod muškaraca i 41,4 kod žena). U naselju ima 677 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,25.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija Fallingrain
* Satelitska mapa Wikimapia
* Gugl satelitska mapa Maplandia
* Plan naselja na mapi Mapquest
Longford (grofovija)

**Okrug Longford** (, ) je jedan od tradicionalnih okruga Irske, smješten u provinciji Leinster. Ime je dobio po gradu Longford ().

S površinom od 1.091&nbsp;km² (421 kv. milje) i stanovništvom od 34.361 ljudi, je četvrta najmanja od 32 irska ookruga i drugi najmanji po stanovništvuu.

## Reference

## Vanjske veze

* County Longford Official Website
* Longford County Council
* Longford Ancestry 
* Farrells of Longford
Gordana Pop-Lazić

**Gordana Pop-Lazić** je narodna poslanica u Skupštini Srbije, potpredsednica Centralne otadžbinske uprave Srpske radikalne stranke i bivša predsednica opštine Zemun.

## Biografija
Rođena je u Beogradu 5. 4. 1956. godine. Diplomirala je na Pravnom fakultetu u Beogradu. Radila je u opštinskim organima Skupštine opštine Zemun do 1996. godine, a u periodu od 1996. do 1998. godine obavljala je dužnost sekretara Skupštine opštine Zemun.

U Vladi Republike Srbije, koja je izabrana 24. 3. 1998. godine, bila je ministarka za lokalnu samoupravu. Na parlamentarnim izborima 23. 12. 2000. godine izabrana je za poslanicu u Narodnoj skupštini Republike Srbije, sa izborne liste Srpska radikalna stranka - dr Vojislav Šešelj. Februara 2004. godine, izabrana je za potpredsednika Narodne skupštine Srbije. Tu funkciju je obavljala do izbora za predsednika zemunske Opštine.

## Državne funkcije
* Ministar za lokalnu samoupravu Srbije (1998 - 2000)
* Potpredsednica Narodne skupštine (2004)
* Odbori: Odbor za ustavna pitanja, Odbor za inostrane poslove, Administrativni odbor.

]
Moderni petoboj

**Moderni petoboj** je takmičenje pojedinaca i ekipa u 5 različitih sportova: mačevanja, strljaštva, jahanja, plivanja i trčanja u trajanju od pet dana. Naziv *moderni* je dodat zato da se ovaj sport jasno razlikuje od atletskog petoboja, koji uključuje sasvim druge discipline.

## Historija
Sastav savremenog petoboja bazira se na priči o idealnom vojniku iz konjičke jedinice koji se nađe iza neprijateljskih linija i mora jahati po nepoznatom terenu, boriti se mačem i pištoljem, trčati i plivati.

Antički petoboj (pentatlon) sastojao se od trčanja, bacanja koplja i diska, skoka u dalj i rvanja. U program antičkih igara uvršten je 708 godine pne.

U novije vreme njegovo se kao sportsko takmičenje u Švedskoj (1900.a na predlog Pjer de Kuberten, osnivača modernih Olimpijskih igara 1909 godine uvršten je u program Olimpijskih igara, kao *olimpijski petoboj*.

Moderni petoboj je prvi put uključen na Olimpijskim igrama u Stokholmu 1912. godine i od tada je u programu Igara. Ekipno takmičenje je uvedeno 1952 ali je 1992 isključeno iz programa Igara. Takmičenje u ženskoj konkurenciji je uvedeno u program Igara 2000. godine.

U ne-olimpijskim godinama, održavaju se svetska prvenstva, sa tradiciom od 1949. godine. U početku je takmičenje trajalo 5 dana (svaki dan po jedna disciplina), ali je u cilju popularizacije i komercijalizacije ovog sporta 1996 uvedeno jednodnevno takmičenje.

Uprkos velikom renomeu ovog sporta u modernom olimpizmu, kao jedinog sporta koji je osmišljem upravo zbog Igara i takmičenja na njima, moderni petoboj nije poprimio širu popularnost. Veći broj klubova i takmičara danas deluje samo u delu istočne Evrope, zahvaljujući većoj tradicionalnoj povezanosti sporta i vojske u tim zemljama. Poslednjih godina je bilo predloga da se moderni petoboj isključi iz olimpijskog programa. MOK je 2005. godine doneo odluku po kojoj ostaje u programu Igara sigurno do 2012. godine.

Modernim petobojem upravlja međunarodna organizacija UIPM (*Union Internationale de Pentathlon Moderne*). Osnovano je 1948, sa sedištem u Stokholmiu, tako da je prvo Svetsko prvenstvo orgavizovao 1949.

## Discipline modernog petoboja
* Streljaštvo: koristi se vazdušni pištolj kalibra 4,5 -{mm}-, na udaljenosti 10 -{m}- iz stojećeg stava. Svaki takmičar ima na raspolaganju 2o hitaca, sa ograničenim vremenom od 40 sekundi između svakog hica.
* Mačevanje: takmičenje se održava po kružnom sistemu, svako sa svakim.
* Plivanje: disciplina je 200 -{m}- slobodnim stilom. Takmičari se svrstavaju u grupe po jačino prema prijavljenom najboljem rezutatu.
* Jahanje: takmičenje se sastoji u kroskontri konjičkoj trci na stazi dužine 350-400 -{m}- sa 12 do 15 prepona. Takmičarima se dodeljuje konj putem žreba neposredno pred samo takmičenje.
* Trčanje: disciplina je kros na distanci od 3000 metara. Takmičari dobijaju startne brojeve prema rezultatima u prethodne četiri discipline, i to na način da najbolje plasirani kreće prvi, a najslabije plasirani poslednji. Ko prvi prođe cilj trke je ujedno i pobednik modernog petoboja.

## Vanjske veze

* UIPM -
Staza Corlea

**Staza Corlea** () je naziv za put napravljen od drvenih dasaka i trupaca tokom Željeznog doba kraj sela Kenagh južno od grada Longford u Irskoj. Među lokalnim stanovništvom je bila poznata kao *Danes Road* (Danska staza).

Područje kojim prolazi je u antičko doba bilo prepuno neprohodnih močvara i šuma. Radiokarbonskim i dendrokronološkim ispitivanjem je utvrđeno da su stabla od kojih su napravljene daske posječena oko godine 148. pne. Svrha puta nije poznata - neki historičari sugeriraju da je trebala pomoći pri eksploataciji treseta, a drugi da je služila u ritualne svrhe.

## Reference
* 
* 
* 

## Vanjske veze
* Corlea Trackway Visitor Centre (at the Office of Public Works *Heritage Ireland* website)
Organizacija Ugovora o Zajedničkoj Bezbednosti

**Organizacija Ugovora o zajedničkoj bezbednosti** je bezbednosna organizacija, koju su 1992. osnovale pojedine članice bivšeg SSSR. Oružani napad protiv jedne ili više članica smatra se napadom na sve članice. Članovi organizacije su:
* Rusija
* Kazahstan
* Tadžikistan
* Kirgistan
* Belorusija
* Jermenija

Bivše članice:
* Gruzija do 1999. (planira da pristupi NATO)
* Azerbejdžan do 1999.
* Uzbekistan do 2012.

## Snage za brzu reakciju
Tijekom 2009. godine **Organizacija Ugovora o zajedničkoj bezbednosti** je osnovala svoje snage za brzu intervenciju ili punim ruskim imenom:Коллективные силы оперативного реагирования (KSOR, ruski KCOP) čiji cilj je borba protiv ograničenog vojnog napada na bilo koju članicu ove skupine. Vojne jedinice uključene u ovu snagu su:
* ***'
** 98. gardijska desantna divizija s bazom u gradu [[Ivanovo]];
** 31. gardijska zračnodesantna brigada iz [[Uljanovsk]]og;
* ***'
** 37. zračnodesantna brigada iz Taldikorgana;
** mornarički bataljon;
* ***'
** specijalna brigada;
* ***'
** pješadijski bataljon;
* ***'
** pješadijski bataljon;
* ***'
** pješadijski bataljon.

## Kontroverza
Tijekom Revolucije u Kirgistane Bjelorusija je žestoko kritizirala ovu organizaciju kao i Šangajsku organizaciju za saradnju jer po njenom službenom mišljenju kakva je korist od vojne organizacije ako krv teče ulicama jedne njene članice u kojoj se istovremeno događa protuustavni državni udar, a ona ostaje bez komentara 

## Izvori

## Povezano
* Šangajska organizacija za saradnju
* NATO

## Vanjske veze

* Zvanična internet prezentacija
Jelena

**Jelena** može biti:

* Jelena (ime), žensko ime
* Jelena Trojanska, žena spartanskog kralja Menelaja
* ''Jelena Trojanska'', film
* ''Jelena Trojanska'', miniserija
* ''Jelena'', srpska TV serija
* Sveta Jelena, britansko ostrvo
* Jelena Diković, srpska novinarka
* Jelena Karleuša, srpska pevačica

## Povezano
* Sveta Jelena (razvrstavanje)
Via Postumia

**Via Postumia** je bio drevni rimski put sagrađen u sjevernoj Italiji godine 148. pne. koji je dobio ime po konzulu Spuriju Postumiju Albiju Magnusu.

Vodio je od Genove na obali Ligurije kroz planine preko Dertone, Placentije (završnog odredišta Via Aemilije) i Cremone gdje je prelazila Po. Iz Cremone je išla dalje do Bedrijakuma, odakle se račvao: jedan odjeljak lijevo prema Veroni, a drugi odjeljak desno prema Mantovi, Gemoni i Akvileji.
Bitka kod Pidne (148. pr. n. e.)

**Bitka kod Pidne** se odigrala godine 148. pne. za vrijeme četvrti makedonski rat|četvrtog makedonskog rata između rimske vojske pod Kvintom Cecilijem Metelom i makedonskih pobunjenika na čelu sa samozvanim kraljem Andriskom. U njoj su Rimljani odnijeli pobunu, ugušivši ustanak, a nakon čega je Makedonija formalno postala rimska provincija. Smatra se kako je u njoj posljednji put korištena grčka falanga u vojnoj historiji.

## Izvori
1984 (razvrstavanje)

* 1984 - godina.
* 1984 (roman) - roman George Orwella na osnovu koga su napravljeni:
** 1984 (Studio One) - CBS-ova drama.
** 1984 (BBC) - BBC-jeva drama
** ''1984'' (1956 film), filmska adaptacija
** ''Nineteen Eighty-Four'' (film), filmska adaptacija
*** *[[1984 (For the Love of Big Brother)]]*, soundtrack album Eurythmicsa za film
*** *[[Sexcrime (Nineteen Eighty-Four)]]*, pjesma Eurythmicsa
** ''1984'' (opera), opera iz 2005. koju je komponirao Lorin Maazel
* "1984" (TV reklama), reklama za Apple Macintosh inspirirana filmom
* ''1984'' (magazin), strip-nagazin
* *[[1Q84]]*, roman Harukija Murakamija

**U muzici**:

* ''1984'' (Anthony Phillips album)
* ''1984'' (Rick Wakeman album)
* ''1984'' (Van Halen album) i glavna pjesma
* ''1984'' (Praxis album) i glavna pjesma album
* ''1984'' (Roger Miret and the Disasters album)
* "1984" (pjesma), pjesma Davida Bowieja
* *1984*, album Hugha Hoppera iz 1973.
Kvint Cecilije Metel Makedonac

**Kvint Cecilije Metel Makedonac** (*Quintus Caecilius Metellus Macedonicus*, cca. 210. pne. &ndash; 116/115. pne.) bio je rimski vojskovođa i političar.

## Literatura
* Manuel Dejante Pinto de Magalhães Arnao Metello and João Carlos Metello de Nápoles, "Metellos de Portugal, Brasil e Roma", Torres Novas, 1998.
Yuan Ang

**Yuan Ang** (kineski: 袁盎; Pinyin: Yuán Àng; ? - 148. pne.) bio je kineski ministar iz perioda dinastije Han. Služio je careve Wena i Jinga. Biografija mu je navejeda u *[[Shi Ji]]u*, i *[[Han Shu]]u*. Godine 148. pne. ubijen nakon što su neki od njegovih prijedloga iritirali Liu Wua (劉武), princa od Lianga, i carevog brata.
147. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **147. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Emilijana i Druza** (ili, rjeđe, **godina 607. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 147. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događajhi
* Treći punski rat: Scipion Emilijan preuzima komandu nad rimskim snagama koje opsjedaju Kartaginu. Pod njegovom komandom Rimljani grade gat kojim pokušavaju zagraditi kartaginsku luku. Kartaginjani kopaju kanal s kojim mogu prodrijeti na otvoreno more, ali ih tamo tuče rimska ratna mornarica.
* Jonatan Makabejac osvaja Jopu.
* U Španiji keltski vođa Virijat staje na čelo luzitanskog otpora Rimljanima.
* Makedonija postaje rimska provincija.
* Treći punski rat: Kartaginjani iz egzila vraćaju svog vojskovođu Hazdrubala, zaslužnog za organiziranje obrane.
* Demetrije II od Sirije se vraća u Siriju. (procjena)

## Rođenja
* Lokaksema, budistički redovnik iz Gandhare (suvremeni Pakistan/Afganistan), Yuezhi po nacionalnosti prva osoba koja je prevela Mahayana spise na kineski jezik

## Smrti
* Carica Bo
Carica Bo (Jing)

**Carica Bo** (tradicionalni kineski: 薄皇后, osobno ime nepoznato, ? - 147. pne.) je bila carica Kine u doba dinastije Han. Bila je prva supruga cara Jinga.

Carica Bo je pripadala istom klanu kao i carica majka Bo, koja ju je dala udati za svog unuka, tadašnjeg krunskog princa Qija za vrijeme vladavine svog sina cara Wena. Titulu carice je preuzela godine 157. pne. kada je njen muž naslijedio prijestolje. Jing joj, međutim, nije naklonjen i nije imala sinova, pa je zato Liu Rong, sin Supruge Li postao krunski princ.

Smrću carice majke Bo godine 155. pne. carica Bo je izgubila svoj uticaj na zbivanja u palači. Godine 151. pne. ju je muž protjerao, a umrla je četri godine kasnije.
Hazdrubal Beotarh

**Hazdrubal Beotarh** (2. vijek pne.) je bio kartaginski vojskovođa poznat kao posljednji komandant obrane Kartagine za vrijeme opsade grada u trećem punskom ratu. O njegovom životu prije tih događaja se ne zna gotovo ništa, iako historičari špekuliraju kako je upravo on bio Hazdrubal koji je oko godine 149. pne. - na samom početku sukoba - poražen od numidijskog kralja Masinise u bitci kod Tunesa. Antički izvori tvrde da je Hazdrubal Beotarh prije opsade bio prognan, ali da su ga sugrađani na kraju pozvali da brani grad. On je prihvatio i uspješno branio grad skoro tri godine, sve dok nije podlegao većem ratnom umijeću rimskog vojskovođe Scipiona Emilijana. Kada su se Rimljani uspjeli probiti kroz gradske zidine, Hazdrubalova žena i djeca su se - prema Polibiju - bacila u vatru. Hazdrubal se nakon toga predao. Što se s njime dogodilo kasnije, nije poznato.

## Literatura
* H. L. Havell, "Republican Rome: Her Conquests Manners and Institutions from the Earliest times to the Death of Caesar", BiblioBazaar, 2009, , p.&nbsp;321
* *Book XXXVIII of Polybius' Histories*, English Translation, 7-8,20
* William Smith, "Dictionary of Greek and Roman biography and mythology, Volume 2", C.C. Little and J. Brown, 1849

## Vanjske veze
* http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Polybius/38*.html#7
* Livius.org: Hasdrubal
Jafa

**Jafa** (arapski: يَافَا , Yāfā) (hebrejski: יָפוֹ , Yafo), lučki grad na obali Sredozemnog mora južno od Tel Aviva, Izrael.
U prošlosti je grad bio pod egipatskom, filistejskom, asirskom i rimskom vlašću. Rimljani su ga uništili 68. godine a pod Arapsku vlast dolazi 636. godine. U dvanaestom stoljeću snažno je uporište križara a od trinaestog stoljeća je pod vlašću Mameluka i Turaka. Napoleon ga zauzima 1799. godine. Od 1917. do 1948. nalazi se pod britanskom upravom, nakon čega ulazi u sastav države Izrael. 1950. godine pripojen je gradu Tel Avivu.

## Povezano
* Tel Aviv

## Vanjske veze
*
Jaffa - The Old City and the Port
146. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **146. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Lentula i Ahaika** (ili, rjeđe, **godina 608. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 146. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* proljeće - Opsada Kartagine završava kada rimske snage pod Scipionom Emilijanom probiju gradske zidine. Nakon toga slijede žestoke ulične borbe, masakr većine te porobljavanje manjeg dijela građana. Usprkos Scipionovim protestima, rimski Senat naređuje da se Kartagina sravni sa zemljom. Time završava treći i posljednji punski rat.
* Bitka kod Korinta u kojoj rimske snage pod Lucijem Mumijem nanose poraz vojsci Ahajskog saveza pod Kritolajem. Nakon toga rimske snage bez otpora ulaze u obližnji Korint, sve njegovo stanovništvo uzimaju za roblje te ga, nakon što su temeljito opljačkali sva umjetnička blaga, sravnjuju sa zemljom. Ahajski savez je razvrgnut, a Grčka proglašena rimskom provincijom.
* Nestankom Kartagine i Grčke kao samostalnog političkog entiteta, Rim postaje jedina supersila mediteranskog svijeta, a što će ostati sljedećih 700 godina. 
* Hiparh određuje točku ravnodnevnice.

## Rođenja
*

## Deaths
* 28.11. – Gencije, posljednji kralj Ilirije
* Kritolaj, general Ahajskog saveza (ubijen u bitci)
Kritolaj iz Megalopolisa

**Kritolaj** (Critolaus, Kritólaos Κριτόλαος) **iz [[Megalopolis (Grčka)|Megalopolisa]]** (? - 146. pne.?) bio je starogrčki vojskovođa, poznat kao posljednji *[[strategos]]* Ahajskog saveza. U proljeće 146. pne. je na njegov poticaj Ahajski savez pokrenuo rat protiv Rimske Republike. Rimske snage pod Lucijem Mumijem su iste godine porazile ahajsku vojsku u bitci kod Korinta, nakon čega je razoren Korint, razvrgnut Ahajski savez, a cijela Grčka postala rimskom provincijom. Neki antički izvori navode da je Kritolaj nakon toga izvršio samoubistvo.
Kritolaj

**Kritolaj** (; cca. 200. pne. - cca. 118. pne.) iz Faselisa je bio grčki filozof peripatetičke škole. Navodi se kao jedan od trojice filozofa koji su godine 155. pne. došli u Rim i čije su doktrine fascinirale tamošnje građane, ali uplašile konzervativni dio elite. Nijedan od njegovih spisa nije očuvan, te je poznat jedino preko citata i komentara kasnijih autora. Zanimao se za retoriku i etiku, a užitak smatrao zlom. Bio je vjeran aristotelovskoj doktrini o vječnosti svijeta i ljudske vrste, te se suprotstavljao stoicima.

## Napomena
Bitka kod Korinta (146. pr. n. e.)

**Bitka kod [[Korint]]a** se odigrala godine 146. pne. između rimske vojske pod komandom Lucija Mumija na jednoj, te snaga Ahajskog saveza pod Kritolajem na drugoj strani. U njoj su Rimljani odnijeli pobjedu, a neposredno nakon bitke zauzeli, opljačkali i potom potpuno uništili obližnji grad Korint, poznat po svom izuzetnom bogatstvu. Bitka je za posljedicu imala i nestanak Ahajskog saveza, te pretvaranje Grčke u rimsku provinciju.

## Izvori
Supersila

**Supersila** je izraz koji se koristi za državu koja se ističe svojom moći i uticajem na međunarodne odnose, odnosno sposobnošću da vojnim, ekonomskim ili drugim putem projicira tu moć svuda ili u najvećem dijelu svijeta. Izraz se pojavio za vrijeme drugog svjetskog rata kako bi označio novi fenomen međunarodne politike, odnosno države kao SAD i SSSR čiji se uticaj na tadašnji svijet nije mogao mjeriti s prethodnim državama u historiji. Izraz supersila se otada tradicionalno koristi države čija je moć i uticaj vidno veći od nekadašnjih velesila.

Usprkos toga, historičari ponekad u opisne svrhe koriste izraz "supersila" za određene historijske entitete, pa se tako npr. egipatsko Novo kraljevstvo opisuje kao "supersila Drevnog Bliskog istoka", a Rimsko Carstvo kao "supersila antičkog Mediterana".

Za supersile koje same dominiraju ostatkom svijeta ili sebi poznatog svijeta se ponekad koristi izraz hipersila.

## Povezano

* Velesila
* Hipersila
* Svjetsko carstvo
* Hegemonija

## Literatura
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Erik Ringmar, "The Recognition Game: Soviet Russia Against the West," *Cooperation & Conflict*, 37:2, 2002. pp.&nbsp;115–36. -- an explanation of the relations between the superpowers in the 20th century based on the notion of recognition.
Lokaksema

**Lokaksema** (kin: 支婁迦讖 *Zhī Lóujiāchèn*， nekad kraćeno na 支讖 *Zhī Chèn*, cca. 147. pne. - ?) je najstariji poznati budistički svećenik koji je preveo Mahayana sutre na kineski jezik. Zbog toga se smatra važnom ličnošću kineskog budizma. Ime *Lokakṣema* znači 'blagostanje svijeta' na sanskritu.

## Izvori
* "Religions of the Silk Road" Richard C.Foltz 

## Napomene

#  Dictionary References: Japanese-English Buddhist Dictionary (Daitō shuppansha) p.287b/319. Fo Guang Shan Dictionary, p. 1416. Buddhist Chinese-Sanskrit Dictionary (Hirakawa), p. 569. Index to the Bussho kaisetsu daijiten (Ono), p. 341.Bukkyō daijiten (Mochizuki)(v.1-6), p. 2858a.
Yuezhi

**Yuezhi** ili **Rouzhi** (kineski: 月支, pinyin: *yuè zhī* ili *ròu zhī*; također 月氏, pinyin: *yuè shì* ili *ròu shì*; starokineski: *Tok<sup>w</sup>ar*), također poznati kao**Da Yuezhi** ili **Da Rouzhi** (kineski: 大月支, *dà yuè zhī* ili *dà ròu zhī*, "Veliki Yuezhi") su bili drevni centralnoazijski narod.

Većina učenjaka vjeruje kako su bili Indoevropljani odnosno srodni, a možda i istovjetni Toharima (Τοχάριοι) koji se spominju u klasičnim izvorima. Prvotno su naseljavali suhe stepe područja Tarimske zavale u današnjem Xinjiangu i zapadnom Gansuu u Kini, prije nego što su migrirali u Transoksijanu, Baktriju a na kraju i na sjever Indijskog podkontinenta gdje se vjeruje da su imali ulogu u stvaranju Kušanskog Carstva.

## Napomene

## Izvori
* 

## Reference
* Beckwith, Christopher. (2009). *Empires of the Silk Road: A History of Central Eurasia from the Bronze Age to the Present*. Princeton and Oxford: Princeton University Press. .
* Dorn'eich, Chris M. (2008). *Chinese sources on the History of the Niusi-Wusi-Asi(oi)-Rishi(ka)-Arsi-Arshi-Ruzhi and their Kueishuang-Kushan Dynasty. Shiji 110/Hanshu 94A: The Xiongnu: Synopsis of Chinese original Text and several Western Translations with Extant Annotations*. Berlin. To read or download go to: http://chrisdorneich.tumblr.com/
* Hill, John E. 2003. *The Peoples of the West from the Weilüe* 魏略 *by Yu Huan* 魚豢*: A Third Century Chinese Account Composed between 239 and 265 CE.* Draft annotated English translation. http://depts.washington.edu/silkroad/texts/weilue/weilue.html
* Hill, John E. (2009) *Through the Jade Gate to Rome: A Study of the Silk Routes during the Later Han Dynasty, 1st to 2nd Centuries CE*. John E. Hill. BookSurge, Charleston, South Carolina. .
* Liu, Xinru: Migration and Settlement of the Yuezhi-Kushan. Interaction and Interdependence of Nomadic and Sedentary Societies in: *Journal of World History*, 12 (No. 2) 2001, p.&nbsp;261-292. See http://muse.jhu.edu/journals/jwh/
* "Records of the Great Historian, Han Dynasty II", Sima Qian, translated by Burton Watson, Revised edition (1993) Columbia University Press, 
* RICKET,W.A.(1998) Guanzi -Political, Economic, and Philosophic Essays from Early China. Vol.II. Princeton: Princeton University Press.
* The Tarim Mummies: Ancient China and the Mystery of the Earliest Peoples from the West. J. P. Mallory and Victor H. Mair. Thames & Hudson. London. (2000), 
* Roux, Jean-Paul, *L'Asie Centrale, Histoire et Civilization* (French), Fayard, 1997, 

## Vanjske veze
* The Western Regions according to the Hou Hanshu, trans. John Hill
* Linguistic analysis of the connection between ''Yuezhi'' and ''Kushan''
* Overview of Xiongnu history and their wars with the Yuezhi
* Craig Benjamin on Yuezhi migrations
* Kasim Abdullaev on Yuezhi migrations in Central Asia
* Lokesh Chandra on Yuezhi translators
* Yuezhi Sapadbizes coins*
* On-line Version of the Guanzi. 
* Downloadable article: "Evidence that a West-East admixed population lived in the Tarim Basin as early as the early Bronze Age" Li et al. *BMC Biology* 2010, 8:15. http://www.biomedcentral.com/content/pdf/1741-7007-8-15.pdf
Razgovor

**Razgovor** označava izmjenu riječi i uz njih vezanih pojmova, odnosno, u najširem smislu, komunikaciju između dvoje ili više ljudi. U užem smislu se pod time podrazumijeva isključivo verbalna komunikacija, pa se tada koristi razgovor
. Za razgovore koji su više formalne prirode, odnosno imaju ograničenu ili unaprijed određenu temu koristi se izraz rasprava.

Za razgovore koji se vode pisanim putem se koristi izraz korespodencija. Za razgovor preko Interneta u stvarnom vremenu se koristi izraz chat.

## Vanjske veze
* Basicincome.com, a short summary of Milton Wright's The Art Of Conversation
* Turningtooneanother.net , advice on initiating conversations and links to conversational organizations. 
* Article on developing basic communication skills 
* Conversation Café, devoted to creating a "culture of conversation."
* Empathic listening skills How to listen so others will feel heard, or listening first aid (University of California). Download a one hour seminar on empathic listening and attending skills.
* Lifehack howto on Small Talk 

* Table Topics Using question cards to stimulate conversation
* "The art of conversation", ''Economist'', 19 December 2006 
* Conversation techniques Methods and ideas to initiate and sustain a conversation.
* Compelling Conversations Conversation questions and quotations that prompt engaging conversations for native speakers and English as a Second Language students.
Minstrel show

**Minstrel show** (fonetski: Minstrel šou) ili **minstrelsy** je naziv za kazališne predstave koje su predstavljale oblik popularne zabave u SAD u 19. i početkom 20. vijeka, a čiji su protagonisti bili karikirani i stereotipni crni likovi. Predstave su se sastojale od komičnih skečeva, varijetetskih točki, plesnih i muzičkih točaka. a izvođači - ispočetka isključivo bijeli, a nakon građanskog rata i crni - su nastupali s karakterističnom crnom šminkom poznatom kao *[[blackface]]* (crno lice). S vremenom se uvriježio stav da minstrel showovi sa svojom ikonografijom i stereotipovima podstiču rasizam i druge oblike diskriminacije prema crncima, pa su već do sredine 20. vijeka gotovo potpuno nestali iz javnog života. S druge strane im se priznaje da su bitno uticali na kasnije oblike popularne kulture kao što su stand up komedija, country i afroameričku muziku.

## Povezano
* Blackface
* Coon song
* *[[The Black and White Minstrel Show]]*, a britanska TV-emisija

## Vanjske veze

* "Minstrel Potpourri" performed by the Edison Minstrels
* "Waiting for the Robert E. Lee" performed by the Heidelberg Quintet (from the Internet Archive)
* Ruckus! American Entertainments at the Turn of the Twentieth Century From the collection of the Beinecke Rare Book and Manuscript Library at Yale University
* The JUBA Project: Early Blackface Minstrelsy in Britain, 1842-1852
* Historical Notes for Collection 1: African-American and Jamaican Melodies, includes biographical sketches of many black minstrel composers and access to their music.
Blackface

**Blackface** je izraz koji na engleskom doslovno znači "crno lice", a pod kojim se podrazumijeva kazališna šminka koja za svrhu ima izvođača "transformirati" u karikirani i stereotipni lik crnca. *Blackface* je svoj karakteristični oblik dobila u minstrel šouima u SAD u 19. vijeku, a koristili su je kako bijeli tako i crni izvođači. S vremenom je postala simbol rasističkih predrasuda te se od druge polovice 20. vijeka njeno korištenje smatra kontroverznim.

## Izvori
* 
* 
* 
* 
* Sacks, Howard L, and Sacks, Judith (1993). *Way up North in Dixie: A Black Family's Claim to the Confederate Anthem*. Washington: Smithsonian Institution Press.
* 
* 
* 
* 

## Literatura
* 
* 
* 
* 
* Abbott, Lynn, & Seroff, Doug (2008). *[http://www.upress.state.ms.us/books/842 Ragged but Right: Black Traveling Shows, "Coon Songs," and the Dark Pathway to Blues and Jazz.] * Jackson: University Press of Mississippi. .
* 

## Vanjske veze

* "Blackface and other historic racial images from the Authentic History Center"
* "Bambizzoozled - Blackface in Movies and Television" 
* "The Blackface Stereotype", Manthia Diawara
* "Cape Minstrel Festival Kaapse Klopse", Cape Town Magazine.
* Recent blackface stories in the news, from the Colorblind Society
* "Zulu Blackface: The Real Story!"
* "The New Era of Blackface," Louis Chude-Sokei
* "The History of Racist Blackface Stereotypes
* "Blacking Up: Hip-Hop's Remix of Race and Identity
Cakewalk

**Cakewalk** je naziv za vrstu plesa koja se razvila u južnim državama SAD krajem 19. vijeka na temelju "Prize Walka", plesa koji su prakticirali crni robovi. Razvio se kao svojevrsna parodija formalnih plesova koji su održavali bijeli robovlasnici na plantažama. Godine 1876. je prvi put komercijalno izvođen kao dio minstrel šoua na Philadelphijskoj svjetskoj izložbi. 1890-ih je njegovoj popularnosti pomoglo uvođenje ženskih plesačica. Znameniti kompozitor Scott Joplin je od muzike za cakewalk stvorio djela koja će predstavljati jedan od temelja za ragtime.

## Reference

## Vanjske veze

* Cakewalks in the Ragtime Era
* Britannica Brief article on the cakewalk
* Online Cake Walk Sheet Music 
* Cakewalk Dance Clips on Youtube.
* article on Cakewalk at BasinStreet.com 
* Cakewalk and Ragtime composer Arthur Pryor at BasinStreet.com
Ronaldo

**Ronaldo Luis Nazario de Lima** (rođen 18. septembar, 1976), poznatiji kao **Ronaldo**, je brazilski fudbaler za koga se smatra da je jedan od najboljih igrača svih vremena.

Ronaldo je zaigrao za mladu reprezentaciju Brazila u svojoj 14. godini, a profesionalni ugovor je potpisao sa fudbalskim klubom Kruziero kada je napunio dovoljno godina da može da postane profesionalac.

Do 1993. godine, kada mu je bilo 16 godina, Ronaldo je postigao 59 golova u 57 odigranih utakmica za reprezentaciju Brazila do 17 godina. Već 1994. godine je pozvan da igra za seniorsku reprezentaciju Brazila, ali na Svetskom prvenstvu 1994. godine u SAD nije ulazio u igru.

Izabran je za najboljeg igrača sveta 1996. i 1997. godine.

1998. godine je potpisao ugovor za fudbalski klub Inter iz Milana.

Godinu dana kasnije je doživeo povredu kolena koja ga je sa fudbalskog terena udaljila na nekoliko meseci. Kada se oporavio od povrede 2000. godine, na prvoj odigranoj utakmici protiv Lacija obnovio je povredu kolena.

Nakon 20 meseci rehabilitacije i dve operacije, Ronaldo je ponovo zaigrao na Svetskom prvenstvu 2002. godine. Na tom turniru je bio najbolji strelac sa 8 postignutih pogodaka, a Brazil je osvojio prvenstvo.

2002. godine je treći put proglašen za najboljeg igrača na svetu. Iste godine je potpisao ugovor sa Realom iz Madrida, i za Real je nastupao 97 puta i postigao 68 golova.

2007. godine potpisao za Milan.

## Timovi

* Socijal Ramos Klub 1990/91
* Sao Kristovao 1991.-1993.
* Kruzeiro 1993/94
* PSV Ajndhoven 1994.-1996.
* FK Barselona 1996/97
* Inter 1997.-2002.
* Real Madrid 2002.-2007.
* FK Milan 2007.-2008.

## Nagrade
* FIFA najbolji fudbaler sveta: 1996, 1997, 2002
* Evropski fudbaler godine: 1997, 2002
Robert Young (razvrstavanje)

**Robert**, **Rob** ili **Bob Young** se može odnositi na:

U **sportu**:
* Robert Young (atletičar) (1916 -), američki atletičar
* Robert Young (američki fudbal) (1969 -), igrač američkog fudbala
* Bob Young (američki fudbal) (1942&ndash;1995), igrač američkog fudbala
* Bob Young (fudbaler), engleski fudbaler
* Bob Young (bokser), američki bokser iz Rhode Islanda
* Bobby Joe Young (1959 -), američki bokser iz Ohioa
* Bobby Young (1925–1985), američki igrač bejzbola

U **politici**:
* Robert A. Young (1923&ndash;2007), član Predstavničkog doma SAD
* Robert Young (londonski političar) (1891&ndash;1985), britanski član Parlamenta za Islington North
* Robert Young (kanadski političar) (1834&ndash;1904), kanadski političar i biznismen
* Sir Robert Young (lankaširski političar) (1872&ndash;1957), član britanskog Parlamenta za Newton
* Bob Young (gradonačelnik) (1948- ), bivši gradonačelnik Auguste u američkoj državi Georgia.

Na **filmu i televiziji**:
* Bob Young (TV voditelj), voditelj emisije ABC Evening News
* Bob Young (TV producent), američki televizijski scenarist i producent
* Robert M. Young (filmski režiser) (1924 -), američki režiser, scenarist i producent
* Robert Young (glumac) (1907&ndash;1998), američki glumac
* Robert Young (režiser) (1933 -), britanski filmski i televizijski režiser

**Književnici**:
* Robert Clark Young (1960 -), američki književnik, novinar i anti-ratni aktivist
* Robert F. Young (1915&ndash;1986), američki SF-pisac
* Robert J.C. Young (1950 -), britanski kulturni teoretičar i historičar
* Robert M. Young (akademik) (1935 -), američki historičar nauke, pisac i psihoanalitičar
* Robert W. Young (1912&ndash;2007), američki lingvist, ko-autor knjige *Analytical Lexicon of Navajo*
* Robert Young (pisac) (cca. 1950 -), američki pisac knjiga na temu alternativne medicine
* Robert Young (biblijski učenjak) (1822&ndash;1888), škotski izdavač i autor *Young's Literal Translation*, prijevoda Biblije
* Rob Young, britanski muzički novinar i pisac

**Ostali**:
* Robert Benjamin Young (1773&ndash;1846), britanski pomorac i kapetan u bitci kod Trafalgara
* Robert H. Young (1929&ndash;1950), američki vojnik, dobitnik Medalje časti
* Red Top Young (1936 -), američki muzičar
* Robert J. Young (1942 -), kanadski historičar
* Robert R. Young (1897&ndash;1958), američki financijer i industrijalac
* Robert Vaughn Young (1938&ndash;2003), bivši američki scijentolog i kritičar scijentologije
* Bob Young (biznismen), osnivač i generalni direktor kompanije Red Hat
* Bob Young (umjetnik) (1945 -), engleski muzičar i književnik, neslužbeni član grupe Status Quo
145. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **145. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Ameilijana i Mancina** (ili, rjeđe, **godina 609. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 145. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji

* Bitka kod Antiohije u kojoj egipatski kralj Ptolemej VI Filometor nanosi poraz seleukidskom kralju-uzurpatoru Aleksandru Balasu ali i sam gine u bitci. Aleksandar bježi, ali je uskoro nakon toga ubijen, a seleukidsko prijestolje formalno preuzima Demetrije II.
* Ptolemej VII postaje kralj Egipta, ali njegova kratka vladavina prestaje zbog atentata koji je organizirao njegov stric Ptolemej VIII.
* Hiparh određuje dužinu tropske godine.

## Rođenja
* Sima Qian, kineski historičar (ili 135. pne.) (u. 86. pne.)

## Smrti
* Ptolemej VI od Egipta (poginuo u bitci) (r. cca. 186. pne.)
* Ptolemej VII od Egipta (atentat)
* Aleksandar Balas (atentat)
Every Race Has a Flag but the Coon

**"Every Race Has a Flag but the Coon"** je pjesma coon žanra koju su godine 1900. napisali i izdali bijeli američki autori Will A. Heelan i J. Fred Helf. Tekst pjesme iz perspektive tadašnjih američkih crnaca izražava žaljenje zbog toga što sve druge nacije i etničke grupe imaju svoje zastave i druge nacionalne simbole, dok ih crnci nemaju. Tekst, koji je podilazio rasističkom sentimentu tadašnje Amerike je u rasno miješanim sredinama, slično kao i kontroverzni film *[[Birth of a Nation|Rađanje nacije]]* deceniju kasnije, znao dovoditi do nasilja.

Pjesma se u literaturi navodi kao jedan od poticaja za crnačku organizaciju UNIA da pod vodstvom Marcusa Garveya godine 1920. uvede panafričku zastavu.

## Vanjske veze
* Lyrics to "Every Race has a Flag but the Coon" and "All Coons Look Alike to Me"
Coon song

**Coon song** je naziv za muzički žanr, odnosno vrstu pjesama koje su bile popularne u SAD od 1880-ih do 1920-ih, karakteristične po tome što su za temu imale život crnaca prikazujući ih na stereotipan način. Riječ "coon" u američkom žargonu uvredljiv izraz za crnca, a neki autori smatraju da su upravo te pjesme zaslužne kako za uvođenje tog izraza tako i za opravdavanje rasne segregacije. Coon pjesme su predstavljale dio repertoara minstrel šoua, ali ponekad su ih koristili i "obični" vodvilji, pa i "legitimne" teatarske kuće i predstave. Uglavnom su ih pisali i izvodili bijeli izvođači, ali se među piscima našlo i nešto crnaca, uključujući Ernesta Hogana. Danas se zbog svog eksplicitno rasističkog sadržaja smatraju kontroverznim dijelom američke kulturne historije, iako se priznaje da su posredno popularizirali ragtime, a preko njega i kasnije oblike afroameričke muzike.

Jedan od najpoznatijih primjera žanra je *[[Every Race Has a Flag but the Coon]]* iz 1900. godine koja je posredno zalužna za stvaranje panafričke zastave.

## Literatura
* Abbott, Lynn, & Doug Seroff. *Ragged But Right: Black Traveling Shows, Coon Songs, and the Dark Pathway to Blues and Jazz.* Jackson: University Press of Mississippi (2007). .
* Dormon, James M. *Shaping the Popular Image of Post-Reconstruction American Blacks: The 'Coon Song' Phenomenon of the Gilded Age.* American Quarterly 40: 450-471 (1988).
* Hamm, Charles. *Genre, Performance and Ideology in the Early Songs of Irving Berlin.* Popular Music 13: 143-150 (1994).
* Knickerbocker, William Skinkle, *"Designations for Colored Folk by H.L. Mencken" in Twentieth Century English* Ayer Publishing, 1970.
* Lemons, J. Stanley. *Black Stereotypes as Reflected in Popular Culture, 1880-1920.* American Quarterly 29: 102-116 (1977).
* Peress, Maurice. *Dvorak to Duke Ellington: A Conductor Explores America's Music and Its African American Roots* Oxford University Press, 2003.
* Reublin, Richard A. and Robert L. Maine. "Question of the Month: What Were Coon Songs ?" Jim Crow Museum of Racist Memorabilia website, Ferris State University (May 2005).
Ptolemej VII od Egipta

**Ptolemej VII Neos Filopator** (, *Ptolemaĩos Néos Philopátōr*, ? - 145. pne. ili 131. pne.) je bio helenistički kralj Egipta oko čijeg pravog identiteta i preciznog perioda vladavine vlada zabuna, odnosno kontroverze prema historičarima.

Prema jednoj hipotezi, on je bio sin kralja Ptolemeja VI i kraljice Kleopatre II. Godine 145. pne. je kao dijete, preuzeo vlast poslije očeve smrti u bitci kod Antiohije, ali je ubrzo nakon toga ubijen od strica Ptolemeja VIII Fiskona.

Prema drugoj hipotezi, bio je sin Ptolemeja VIII Fiskona i Kleopatre II, te je ubijen nakon što ga je majka prilikom pokušaja svrgavanja oca proglasila kraljem.

## Vanjske veze
* Ptolemy VII Neos Philopator entry in historical sourcebook by Mahlon H. Smith
Parti

**Parti**, istočnoiranski narod koji se pod imenom **[[Parni]]** javlja kao jedno od tri plemena konfederacije Dahae. Odvojivši se od ostatka konfederacije, iz središnje Azije upadaju na područje Iranskog platoa (regija Partija), i osnivaju partsku državu pod vodstvom Arsaka I. Održala se od 247. pne. pa do 228. nove ere.

## Historija
Oko 3. stoljeća pne. Parti su se naselili u području koje su nazvali *Partija*, a koje se nalazilo na sjeveroistoku Kaspijskog mora. Uključeno je u XVI. satrapiju Perzijskog Carstva, a nakon osvajanja Aleksandra Velikoga prešlo je u ruke Seleukidima. Među većim gradovima bili su Hekatompil, Ktesifont i Seleukija. Parti nikad nisu potpuno napustili svoje korijene i nisu bili dobronamjerni prema helenizmu.

Dinastiju Arsakida zasnovao je Arsak I., koji se proglasio kraljem oko 250. godine pr. Kr. Njegovi su nasljednici bili Tiridat, koji je postavio za glavni grad Hekatompil (Hecatompylus), te Artaban I. i Fraat I..

S Mitridatom I. (otprilike 175.-138.), koji je uzeo titulu "kralja kraljeva", kraljevstvo Partije prostiralo se od Kaspijskog mora do Perzijskog zaljeva, uključujući Mediju, Perziju, Asiriju i Babiloniju.

Mitridat II. (otprilike 128.-88.) načinio je od Partije važnu tranzitnu zemlju na "Putu svile". Zbog sukoba s Tigranom, vladarom Armenije, povijest se Parta ispreplela s rimskom, a između dvije sile započeo je stoljetni sukob. General Surena pobijedio je Marka Krasa u bitci kod Carrhae (53. godine pr. Kr.). Nakon što je u borbama između Cezara i Pompeja ostao neutralan, podržao je kasnije Cezarove ubojice, ali ga je porazio Ventidije Bas (38.).

Fraat IV. (37.-2. godine pr. Kr.) odbio je Antonija 36. godine, a potom je tražio dogovor s Augustom. Vonona I., nakon što je postao kralj zahvaljujući Augustovoj podršci, naslijedio je Artaban III. (10.-40.), koji je na prijestolje Armenije postavio jednog od svojih sinova, isprovociravši tako Tiberijevu reakciju, koji je pokrenuo vojni pohod protiv njega. Hosroj (otprilike 107.-131.) više je puta bio pobjeđen od Trajana, koji je 116. na partsko prijestolje postavio Partamaspata. No, Hadrijan je naknadno morao vratiti Hosroju veći dio njegova teritorija (123.). Za vrijeme vladavine Vologeza III. (148.-191.) i Vologeza IV. (otprilike 191.-209.) kraljevstvo Parta napali su Rimljani, koji su povratili Armeniju. Artaban V. isposlovao je od Makrina (217.) povratak svoga brata Tiridata na armensko prijestolje; no, Perzijanac Artakserkso pokrenuo je pobunu u kojoj je Artaban ubijen (226.). Tako je začeto kraljevstvo Sasanida, čija je povijest dio one perzijske. U Armeniji je dinastija Arsakida nastavila vladati do 428. godine.

## Vanjske veze

* Parthian Geography
Akvadukt

**Akvadukt** je vještački (ljudskom rukom napravljeni) kanal koji služi za prijenos vode sa jednog mjesta na drugo. Riječ *akvadukt* je izvedena od latinskih riječi *akva* (aqua) što znači "voda" i *ducere* (ducere) što znači "voditi" ili "sprovoditi". Akvadukti su slični vijaduktima, samo što preko njih ide voda, a ne put ili pruga.

Akvadukti su u upotrebi još od antičkih vremena, naročito su Rimljani bili vrijedni graditelji akvedukata.

Postoje i plovni akvadukti kojim mogu saobraćati plovni objekti.
## Vanjske veze
Rimski akvadukt

Iako su prvi akvadukti građeni u ranijim historijskim periodima, obično se vezuju uz Drevni Rim te smatraju najprepoznatljivijim simbolom rimske civilizacije i tehnologije. Izgradnja akvadukta je započela u svrhu opskrbe vodom grada Rima te trajala 500 godina, tokom kojih je sagrađeno 11 akvadukata. Oni su omogućili da Rim s vremenom postane jednim od najvećih gradova antičkog svijeta, s preko milion stanovnika. Akvaduktima je primarna svrha bila dovesti što je moguće veće količine pitke vode u grad koja se potom koristila u fontanama i javnim kupaonicama prije nego što bi se kao otpadna voda koristila u kanalizaciji. Osim u samom Rimu, akvadkuti su se gradili i u provincijama omogućivši njihovu urbanizaciju. Današnji arheolozi često mogu procijeniti važnost i broj stanovnika nekog drevnog rimskog grada na temelju veličine akvadukta.

Nestanak sistema akvadukata, bilo zbog barbarskog razaranja, bilo zbog dugog neodržavanja, se smatra jednim od faktora koji je doveo do propasti rimske civilizacije, a što se u slučaju samog Rima očitovalo da je do početka srednjeg vijeka pao na 30.000 stanovnika. Neki od akvadukata, pogotovo oni manji, su uspjeli biti očuvani te služili i kasnijim generacijama, a neki služe i danas.

## Vanjske veze

* Sextus Julius Frontinus, *[http://www.uvm.edu/~rrodgers/Frontinus.html De Aquaeductu Urbis Romae]* (*On the water management of the city of Rome*), translated by R. H. Rodgers. University of Vermont, 2003.
* Waters of the City of Rome - sophisticated maps and images, iath.virginia.edu
* Imperial Rome Water Systems, waterhistory.org
* Roman Aqueducts Today, dl.ket.org
* Lacus Curtius - entry on Roman waterworks, uchicago.edu
* 600 Roman aqueducts - with 25 descriptions in detail, romanaqueducts.info
*  Map of Roman aqueducts, archeoroma.com
* Roman Aqueduct Manual - NOVA outline, pbs.org
* Hydraulics of Roman Aqueducts - "Myths, Fables, Realities. A Hydraulician's perspective", uq.edu.au
* Hubert Chanson - A dozen freely available published research articles on Roman aqueduct hydraulics and culvert design, and related topics by Professor Hubert Chanson, Department of Civil Engineering, University of Queensland.
* ItalianAware - Provides a convenient outline of Roman aqueducts, along with pictures and dates, italianaware.com
* John Hooper, ''Secrets of Roman aqueduct lie in chapel'', guardian.co.uk, 24 January 2010 - likely source of Trajan's Aqua Trianna found at Lake Bracciano
Aqua Marcia

**Aqua Marcia** je najduži od 11 akvadukata koji su u antičko doba grad Rim opskrbljivali pitkom vodom. Bio je dug 91 km i vodio je od izvora vode smještenih kraj suvremenih gradova Arsoli i Agosta u dolini Anija preko Via Tiburtine i istočnog ulaska u grad sve do Viminala. Izgrađen je između 144. i 140. pne. pod vodstvom pretora Kvinta Marcija Reksa po kome je dobio ime, a financiran je ratnim plijenom stečenim u trećem punskom ratu i zauzimanju Korinta godine 146. pne.

Akvadukt je obnavljan oko godine 33. pne. od strane Marka Agripe te nešto kasnije od strane cara Augusta. Godine 1586. je na njegovom mjestu sagrađen danas postojeći akvadukt Acqua Felice.
Bitka kod Antiohije (145. pr. n. e.)

**Bitka kod Antiohije**, također poznata i kao **bitka kod Enopara**, odigrala se u drevnoj Siriji godine 145. pne. između egipatske vojske pod kraljem Ptolemejem VI Filometorom i seleukidske vojske pod kraljem-uzurpatorom Aleksandrom Balasom. Ptolemej je nekoliko godina ranije pomogao Balasu da, izdajući se za seleukidskog kraljevskog princa, zbaci kralja Demetrija I a nakon toga mu dao ruku svoje kćeri Kleopatre Tee. Balas se, međutim, nakon stupanja na prijestolje odao razvratu i izazvao nezadovoljstvo podanika; nastojeći preduhitriti bilo kakve komplikacije, Ptolemej je natjerao kći da se razvede od Balasa i kao legitimnog kralja podržao maloljetnog Demetrijevog sina Demetrija II, koji se tada nalazio u progonstvu na Kreti. Egipatska vojska je napala Siriju kako bi Demetrija dovela na prijestolje; u tome je bila uspješna, ali je u samoj bitci Ptolemej smrtno ranjen. Balas je preživio i sklonio se kod Nabatejaca, ali je tamo pogubio lokalni princ i poslao njegovu glavu Demetriju.
Talus

**Talus** je nediferencirano telo biljaka talofita (nižih biljaka). Ono nije izgrađeno od tkiva i na njemu se ne mogu razlikovati organi. Prema staroj sistematici sve biljke koje imaju ovako građeno telo grupisane su u talofite *(Thallophyta)*, u koje su ubrajane bakterije, alge, gljive i lišaji. Prema sadašnjoj sistematici ta podela je prevaziđena, pošto su ove četiri grupe organizama razvrstane u tri-četiri zasebna carstva pa time i pojam talofita sve više gubi na značaju.

Vegetativno telo lišaja naziva se talus. U zavisnosti od vrste on može biti različito obojen: mrko, zeleno, narandžasto, žuto pa do skoro potpuno crno. Boja zavisi od prisustva specifičnih pigmenata, soli (naročito soli gvožđa), mnogobrojnih kiselina kojih u lišajima ima oko 230.

Prema izgledu razlikuju se tri vrste talusa:

# korast, koji je celom svojom površinom čvrsto priljubljen za podlogu na kojoj raste; oko 80% lišaja ima korast talus; imaju najprostiju građu;
# listast je labavo pričvršćen za podlogu i to samo delom preko pojedinačnih ili hifa grupisanih u snopiće; ima oblik reženjevite lisne ploče na kojoj se razlikuju dve strane: gornja i donja; morfološki je složeniji od korastog talusa;
# žbunast, izgrađen je od delova koji liče na žbunić i u odnosu na podlogu je uspravan ili viseći; za podlogu je labavo pričvršćen; morfološki je najsloženiji tip talusa.

Prema mikroskopskoj građi razliku se dva tipa talusa:

# homeomerni, u kome su ćelije algi raspoređene ravnomerno, razbacane bez nekog naročitog reda; on je filogenetski stariji i primitivniji; obično su sluzne konzistencije i lako bubre u vodi uvećavajući zapreminu po čemu se lako mogu prepoznati
# heteromerni, kod koga alge grade jedan gonidijalni sloj; ovakvu građu ima većina listastih i žbunastih lišaja;
# prelazni oblik kod koga je nemoguće odrediti da li je homeomerne ili heteromerne građe.

## Vanjske veze
143. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **143. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Pulhera i Makedonika** (ili, rjeđe, **godina 611. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 143. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Keltiberski rat završava nakon što rimski vojskovođa Kvint Cecilije Metel Makedonac uspije razbiti pobunjenike.

## Rođenja
* Marko Antonije Orator, rimski političar

## Smrti
* Jonatan Makabejac (ubio ga Diodot Trifon)
* Zhou Yafu, kineski general dinastije Han
Marko Antonije Orator

**Marko Antonije Orator** (*Marcus Antonius Orator*, 143. pne. - 87. pne.) bio je rimski političar iz porodice Antonijevaca, poznat kao jedan od najboljih oratora svog vremena, ali i kao djed slavnog Marka Antonija.

Svoj cursus honorum je započeo kao kvestor godine 113. pne. da bi sljedeće godine postao pretor s prokonzularnim ovlastima u Kilikiji. Tamo se istakao suzbijanjem piraterije te mu je zbog toga priređen trijumf. Godine 99. pne. je izabran za konzula a godine 97. pne. za cenzora. Godine 90. pne. je sudjelovao u Savezničkom ratu. Za vrijeme prvi rimski građanski rat|prvog građanskog rata je podržao Sulu i zbog toga bio likvidiran kada su godine 87. pne. u Rimu vlast preuzele pristaše Gaja Marija.

## Izvori
* Marcus Velleius Paterculus ii. 22
* Appian, *Bell. Civ.* i. 72
* Dio Cassius xlv. 47
* Plutarch, *Marius*, 44
* Cicero, *Orator*, 5, *Brutus*, 37
* Quintilian, *Instit.* iii. 1, 19
* O. Enderlein, *De M. Antonio oratore* (Leipzig, 1882)