open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Metastaza

**Metastaza**, ili **metastatička bolest**, je širenje kancera iz jednog organa ili dela na druge ne susedne organe ili delove. Nova mesta oboljenja, koja se na taj način formiraju, se nazivaju metastazama (ponekad skraćeno "mets"). Ranije se smatralo da samo maligne ćelije tumora i infekcije imaju sposobnost **metastaziranja**, međutim to stanovište je promenjeno zahvaljujući nedavnim istraživanjima. Po poreklu *metastaza* je grčka reč sa značenjem "premeštanje", od μετά, *meta*, "sledeći", i στάσις, *stasis*, "postavljanje". 

Kancer se javlja nakon progresivnog genetičkog oštećenja jedne ćelije tkiva, tako da se proizvode nove ćelije u obliku nekontrolisane proliferacije. Ta nekontrolisana proliferacija, mitoza, formira primarni heterogeni tumor. Ćelije od kojih je tumor sastavljen vremenom podležu metaplaziji, čemu sledi dosplazija i anaplazija, i rezultirajući maligni fenotip. Maligni fenotip omogućava intravazaciju u cirkulaciju, kojoj sledi ekstravazacija na drugo mesto za tumorigenezu.

Pojedine ćelije kancera stiču sposobnost penetracije zidova limfatičnih i/ili krvnih sudova, nako čega one mogu da cirkulišu kroz krvotok (cirkulišuće ćelije tumora) do drugih mesta i tkiva u telu. Ova proces je poznat (respektivno) kao *limfatičko* ili *hematogeno* širenje.

Nakon što ćelije tumora dospeju na drugo mesto, one repenetriraju sud ili zidove i nastave da se umnožavaju, čime se formira novi klinički primetan tumor. Taj novi tumor je poznat kao metastatički (ili *sekundarni*) tumor. Metastaza je jedna od tri prepznatljive karakteristike malignosti (za razliku od benignih tumora). Većina neoplazama mogu da metastaziraju, mada u različitim merama (e.g., bazaliome ratko metastaziraju).

Kad ćelije tumor metastaziraju, novi tumor se naziva *sekundarni* ili *metastatički* tumor, i njegove ćelije su slične ćelijama originalnog tumora. To znači, na primer, da ako rak dojke metastazira u plućima, sekundarni tumor se sastoji od abnormalnih ćelija dojki, a ne od abnormalnih ćelija pluća. Tumor pluća se tad naziva *metastatički rak dojke*, umesto *raka pluča*.

## Reference

## Vanjske veze

* Q&A: Metastatic Cancer  – from the National Cancer Institute
* Invasion and Metastases – from *Cancer Medicine* e.5
* How Cancer Grows and Spreads  – an interactive Flash presentation that explores the progression of a carcinoma from a single cell to metastasis; from Children's Hospital Boston
* The MetaCancer Foundation  – resources and support for metastatic cancer survivors and their caregivers
* Metastatic Breast Cancer Network 
* Children's Cancer Research Charity for Metastatic Cancer in Kids
Bronhoskopija

**Bronhoskopija** je endoskopska tehnika za visualizaciju unutar disajnih puteva za dijagnostičke i terapeutske svrhe. Instrument (**bronhoskop**) se umetne u disajne puteve, obično kroz nos ili usta, ili ponekad kroz traheostomiju. Time se omogućava lekaru da pregleda disajne puteva pacijenta, da traži abnormalititete kao što su strana tela, krvarenje, tumori, ili inflamacija. Uzorci se mogu uzeti iz unutrašnjosti pluća. Konstrukcija bronhoskopa je u opsegu od krugih metalnih cevi sa pričvršćenim uređajima za osvetljavanje, do instrumenata sa fleksibilnim optičkim vlaknima sa video opremom u realnom vremenu.

## Reference

## Povezano
* Endoskopija

## Vanjske veze
* Medical Encyclopedia - Bronchoscopy
* Aaron's Tracheostomy Page - Bronchoscopy
Filipeji

**Filipeji** ( / *Philíppeioi*,  ili *Philippeus*), kasnije nazvani **aleksandri** (Ἀλέξανδροι, *Aléxandroi*), bio je zlatni novac koji je u antici koristilo makedonsko kraljevstvo. Počeli su da se kuju negde između 355. i 347. pne., u doba vladavine Filipa II, pa im otuda i ime. Na prednjoj strani novčića nalazio se lik grčkog boga Apolona, a na naličju predstava *[[Biga (dvokolica)|bige]]*, tj. jedne vrste grčkih dvokolica u koje su upregnuta dva konja. Jedan filipej imao je istu vrednost kao i jedan zlatni stater. Na prvim filipejima Apolon je bio predstavljen s dugom kosom, ali je potom izgled promenjen i otad je ovaj bog uvek predstavljan s kratkom kosom. Ovaj se novac uglavnom koristio za krupnu trgovinu van Makedonije. To je rezultiralo njegovim brzim širenjem prvo po balkanskim zemljama i kontinentalnoj Grčkoj, a zatim i po zemljama tadašnjeg Zapada; depoi filipeja otkriveni su u Italiji, Istanbulu, južnoj Rusiji, na Kipru, u Siriji i Egiptu. Velika većina tog novca zapravo je iskovana u doba vladavine Filipovog naslednika, Aleksandra Velikog. Filipeji koje je izdao Aleksandar nakon Filipove smrti i dalje su se zvanično nazivali tako, premda su ih Aleksandrove pristalice često nazivali i "aleksandrima".

## Uticaj
Filipeji se smatraju najpoznatijim novcem koji je kovao makedonski kralj Filip II, i zadržali su jak uticaj čak i nakon što su izašli iz opticaja. Izgled tog novca često je podražavan i van Grčke, i to dugo nakon što su sami filipeji izašli iz upotrebe. Galski stateri, čiji je izgled bio vrlo sličan filipejima, kovani su sve do kraja Cezarovih galskih ratova tri veka potom (51. pne.). Dizajn je često bio prilagođen u skladu s lokalnim kulturama van grčkog sveta; kod nekih galskih imitacija Apolonova je kosa predstavljena kao bujna i stilizovana, dok su dvokolice često zamenjene predstavom jednog konja (ponekad s ljudskom glavom), a ostali prostor zauzimali su keltski simboli kao što su Sunčev krst, glava vepra ili prikaz boga Ogmija. Taj je novac bio u tako širokoj upotrebi, da se kod mnogih rimskih pisaca termin *Philippeus* upotrebljava generički, da označi težak zlatan novac uopšte.

## Reference

## Vanjske veze

* Ancient Macedonian coins Muzej numizmatike u Atini
RT

**RT** se može odnositi na:

* RT (TV mreža)
* Radijaciona terapija
* Respiratorna terapija
* Reverzna transkriptaza, enzim
Stepen preživljanja

**Stepen preživljanja** je deo analize preživljavanja, koji daje indikaciju o procentu ljudi u studiji ili u tretiranoj grupi koji su prežive dati vremenski period nakon dijagnoze. Stepeni preživljanja su važni za prognozu. Oni su bazirani na sveukupnoj populaciji, te individualna prognoza može da bude različita u zavistnosti od novijih tretmana koji su postali dostupni nakon zadnje statističke analize, kao i od sveukupnog ošteg zdravstvenog stanja pacijenta. Postoje različiti tipovi stepena preživljavanja. Oni često služe kao pokazatelji ishoda kliničkih ispitivanja.

## Ukupno preživljavanje
Pacijenti sa određenom bolešću (na primer, rakom debelog creva) mogu da umru direktno od te bolesti ili usled nevezanih uzroka (na primer, saobraćajne nesreće). Kad precizan uzrok smrti nije specificiran, ovaj parametar se naziva **sveukupni stepen preživljavanja** ili **zapaženi stepen preživljavanja**. Doktori često koriste srednji sveukupni stepen preživljavanja za procenu pacijentove prognoze. Os se često izražava u obliku standardnih vremenskih perioda, poput jedne, pet, i deset godina. Na primer, rak prostate ima znatno veći jednogodišnji stepen preživljavanja od pankreatičkog kancera, i stoga ima bolju prognozu.

## Reference
Opstrukcija gornje šuplje vene

**Opstrukcija gornje šuplje vene** (*Superior vena cava sindrom*, *SVCS*, *superior vena cava obstrukcija*, *SVCO*), je obično rezult direktne obstrukcije gornje šuplje vene malignitetom, kao što je kompresija zidova suda tumorima desnog gornjeg režnja ili timoma i/ili medijastinalna limfadenopatija. Najčešći oblik maglignosti koji uzrokuje SVCS jeste bronhogena karcinoma. Cerebralne edeme su ratke, a ako do njih dođe, mogu da budu fatalne. 

## Reference

## Literatura

* 
* 

## Vanjske veze
*
Lambert–Itonov mijastenični sindrom

**Lambert–Itonov mijastenični sindrom** (*LEMS*, *Lambert–Itonov sindrom*, *Iton–Lambertov sindrom*) je retki autoimunski poremećaj koji je karakterisan mišićnom slabošću udova. On je rezultat autoimune reakcije pri kojoj se formiraju antitela protiv presinaptičkih naponom-kontrolisanih kalcijumskih kanala, i verovatno drugih proteina nervnih završetaka, u neuromišićnoj sinapsi (vezi između nerva i mišića koje oni opslužuju). Zastupljenost ove bolesti je 3,4 slučaja po milionu. Oko 60% LEMS bolesnika ima uzročni malignitet, najčešće mikrocelularni karcinom pluća; te se stoga ovaj sindrom smatra paraneoplastičnim sindromom (stanjem koje se javlja usled kancera u nekom drugom delu tela).

## Reference
Astenija

**Astenija** () je simptom koji predstavlja hroničnu iscrpljenost organizma i pospanost koji se ne popravljaju ni nakon odmaranja. Obično je uzrokovana psihičkim promenama kao što je depresija, srčanim neurozama i dugotrajnim brigama ili može biti komponenta „neurocirkulatorne astenije“. 

Organski uzroci zamora mogu biti: hronične infekcije, anemija, endokrine i metaboličke promene, hronično trovanje, upotreba depresivnih i sedativnih droga, maligno oboljenje, kolagena oboljenja i druga oboljenja koja izazivaju iscrpljenost.

## Reference

## Vanjske veze

* Jun Mapili's Muscle Weakness Coding Checklist 
* AllRefer
* Unexplained Muscle Weakness - Information About McArdle's Disease
Naponom-kontrolisani kalcijumski kanal

**Naponom-kontrolisani kalcijumski kanali** (*VDCC*) su grupa naponom-kontrolisanih jonskih kanala nađenih u pobudljivim ćelijama (npr., mišićima, glijalnim ćelijama, neuronima, itd.) sa permeabilnošću za jone Ca<sup>2+</sup>. Na fiziološkim ili odmarajućem membranskom potencijalu, VDCC kanali su normalno zatvoreni. Oni se aktiviraju (i.e., otvaraju) na depolarizovanom membranskim potencijalima i to je izvor njihove naponske zavisnosti. Aktivacija pojedinih VDCC kanala omogućava unos Ca<sup>2+</sup> u ćeliju, što se u zavisnosti od ćelijskog tipa dovodi maskularne kontrakcije, pobuđivanja neurona, povišenja ekspresije gena, ili oslobađanja hormona ili neurotransmitera.

## Struktura
Naponom-kontrolisani kalcijumski kanali su formirani kao kompleks nekoliko različitih podjedinica: α1, α2δ, β1-4, i γ. α1 podjedinica formira poru provođenja jona, dok preostale se podjedinice imaju pomoćne funkcije poput modulacije zatvaranja.

## Podjedinice
Postoji nekoliko različitih vrsta visokim-naponom-kontrolisanih kalcijumskih kanala (HVGCC). One su strukturno homologne. One imaju različite fiziološke uloge i/ili podložnost inhibiciji specifičnim toksinima. U visokim-naponom-kontrolisane kalcijumske kanale se ubrajaju neuronski N-tip kanal blokiran ω-konotoksinom GVIA, R-tip kanal (R od **R**ezistentan na druge blokere i toksine) koji učestvuje u nedovoljno definisanim procesima u mozgu, blisko srodni P/Q-tip kanal blokiran ω-akvatoksinima, i dihidropiridin-senzitivni L-tip kanali odgovorni za ekscitaciono-kontrakcionu spregu skeletalnih, glatkih, i srčanih mišića i za sekreciju hormona u endokrinim ćelijama.

## Reference

## Povezano
* Glutamatni receptori
* Inozitol trifosfatni receptor
* Jonski kanali
* NMDA receptori
* Rianodinski receptor
* Naponom-kontrolisani jonski kanali

## Vanjske veze
* Naponom-kontrolisani kalcijumski kanali
*
Agencija za zaštitu životne sredine Sjedinjenih Država

**Agencija za zaštitu životne sredine Sjedinjenih Država** (, *EPA*, *USEPA*) je agencija federalne vlade SAD, koja je formirana s ciljem zaštite ljudskog zdravlja i životne sredine putem donošenja i sprovođenja regulacija baziranih na zakonima koje je odobrio američki kongres. Osnivanje EPA je predložio predsednik Richard Nixon i počela je sa radom 2. decembra, 1970. nakon usvanja predloga u parlamentu i senatu. Agenciju predvodi njen administrator, koga imenuje presednik i odobrava kongres. Trenutni administrator je Gina McCarthy. EPA nije kabinetski departman, mada se administratoru normalno daje kabinetski rang.

## Reference

## Vanjske veze

* 
* Air-epa.org: Air and Radiation  – *Partnership between EPA and Office of Air and Radiation (OAR) to prevent air pollution*.
* RadNet — EPA's nationwide radiation monitoring system
* CLU-IN.org  – *Haz Waste Site Cleanup Information by US EPA Technology Innovation Program*.
* FuelEconomy.gov
EPA

Termin **EPA** ima više značenja.
* Eikozapentaenoinska kiselina
* Agencija za zaštitu životne sredine Sjedinjenih Država ()
MOPP (hemoterapija)

**MOPP** je kombinacija hemoterapijskih režima, koja se koristi za tretiranje Hodžkinove bolesti. Akronim je izveden iz imena komponenti režima:
* '''M'''ustargen (takođe poznat kao mehloretamin, mustin, ili MSD)
* '''O'''nkovin (takođe poznat kao Vinkristin ili VCR)
* '''P'''rokarbazin (takođe poznat kao Matulan ili Natulan)
* '''P'''rednizon (takođe poznat kao Deltazon ili Orazon)

Tretman se obično primenjuje u ciklusima od po četiri nedelje, sa obično šest ciklusa. MSD i VCR se administriraju intravenozno, dok su prokarbazin i prednizon pilule za oralnu upotrebu. Noviji tretman za Hodžkinov limfom je ABVD.

## Nuspojave
Postoji 20% šanse da se razvije drugi kancer u toku 20 godina nakon MOPP tretmana. Kao posledica toga, MOPP se retko više koristi za tretiranje ove bolesti. Poznato je da MOPP uzrokuje alopeciju (gubitak kose) i senzitivnost kože (posebno na sunčevu svetlost). Mučnina, povraćanja, i bol u stomaku su česti, kao i drhtavica, konstipacija, i frekventna urinacija. Permanentna sterilnost je česta nuspojava.

## Reference

## Povezano
* ABVD
* BEACOPP
* CHOP
* Stanford V
The Good Soldier

***The Good Soldier: A Tale of Passion*** () je roman engleskog pisca Forda Madoxa Forda, originalno objavljen 1915. godine. Naslovni protagonist je britanski kapetan Edward Ashburnham, a radnja prikazuje njegov burni privatni život kojim dominiraju preljubničke afere, a koji izazivaju niz tragičnih događaja i završavaju sa njegovim samoubistvom. Radnja je prikazana kroz niz flashbackova, odnosno naraciju Ashburnhamovog prijatelja Johna Dowella. Za roman je karakteristično da događaji nemaju linearnu kronologiju, odnosno da niz detalja pokazuju kako je Dowell (koji će i sam biti pogođen Ashburnhamovim postupcima) nepouzdani narator, odnosno da događaji u radnji vjerojatno nisu onakvi kakvima ih je opisao. Fordov roman je zbog svoje neobične strukture i stila bio izuzetno moderan za svoje vrijeme, te je postao jedna od najuticajnijih knjiga u 20. vijeku.

Godine 1981. je po romanu u produkciji britanske TV-kuće Granada Television snimljen istoimeni TV-film sa Robinom Ellisom i Jeremyjem Brettom u glavnim ulogama.

## Izvori


## Vanjske veze
* 
*
The Good Soldier (razvrstavanje)

**The Good Soldier** (na engleskom "dobar vojnik") se može odnositi na

* *[[The Good Soldier]]*, roman engleskog pisca Forda Madoxa Forda iz 1915. godine
** ''The Good Soldier'' (1981 film), britanski TV-film iz 1981. godine, njegova ekranizacija
* ''The Good Soldier'' (2009 film), američki dokumentarni film, rež. Lexy Lovell i Michael Uys
* "The Good Soldier", pjesma sa albuma ''Year Zero'' (album) grupe 
Nine Inch Nails
* "Good Soldier", epizoda američke TV-serije *[[Burn Notice]]*
* "The Good Soldier" (Homeland), epizoda američke TV-serije *Homeland*
* "The Good Soldier", epizoda britanske TV-serije ''The Musketeers
Intravenozna terapija

**Intravenozna terapija** (*IV terapija*) je infuzija tečnosti direktno u venu. Mnogi sistemi za doziranje ovog tipa primenjuju drip komoru, koja sprečava ulaz vazduha u krvotok (arterijska gasna embolija), i omogućava procenu brzine protoka.

Intravenozna terapija se može koristiti za podešavanje elektrolitnog imbalansa, za doziranje lekova, za transfuzije krvi ili za zamenu fluida, npr. da bi se sprečila dehidratacija. Intravenozna terapija se takođe koristi pri primeni hemoterapije.

U poređenju sa drugim načinima primene lekova, intravenozni put je najbrži način isporuke fluide i lekova širom tela.

## Povezano
* Transfuzija krvi
* Dijaliza

## Reference

## Literatura

* Royal College of Nursing Standards for infusion therapy 3rd. edition 2010 
* Rossaint, Werner, Zwissler (Hrsg.): *Die Anästhesiologie. Allgemeine und spezielle Anästhesiologie, Schmerztherapie und Intensivmedizin.* 2. Auflage. Springer, Berlin 2008, .
* Heck, Fresenius: *Repetitorium Anästhesiologie*. 5. Auflage. Springer, Berlin 2007, 
* Zander: *Flüssigkeitstherapie.* Bibliomed 2006, , bbraun.de  (PDF; 892 kB)
* H.A. Adams: *Volumen- und Flüssigkeitsersatz – Physiologie, Pathophysiologie, Pharmakologie und klinischer Einsatz (Teil I und II)*. In: *Anästh Intensivmed* 2007;48, S. 448–460, 518–540

## Vanjske veze

* Gasna embolija 
* IVTEAM.com
* IV-Therapy.net
Alessandro Blasetti

**Alessandro Blasetti** (3. jul 1900 - 1. februar 1987) bio je italijanski filmski režiser, poznat po izuzetno dugoj i plodnoj karijeri zahvaljujući kojoj je postao jedan od najuticajnijih autora italijanske kinematografije 20. vijeka. Iako je imao zapažena i uspješna ostvarenja nakon drugog svjetskog rata, njegovim najboljim i najuspješnijim ostvarenjima se obično smatraju ona koja je snimio 1930-ih i 1940-ih u fašističkom periodu. Blasetti je, s druge strane, poznat i po izuzetnoj raznovrnosti tema i stilova, pa se tako smatra i jednim od očeva neorealističkog pokreta, ali i kasnijeg eksploatacijskog *[[mondo film|mondo]]* žanra.

Godine 1951. je tumačio samog sebe u znamenitom neorealističkom filmu *[[Bellissima (film)|Belissima]]*.

## Izabrana filmografija
* *[[Sun (film)|Sun]]* (1929)
* *[[Nerone (1930 film)|Nerone]]* (1930)
* *Resurrectio* (1930)
* *Terra madre* (1931)
* *La tavola dei poveri* (1932)
* *Palio!* (1932)
* *Il caso Haller* (1933)
* *[[1860 (film)]]* (1934)
* *Vecchia Guardia* (1934)
* *Aldebaran* (1935)
* *[[The Countess of Parma]]* (1936)
* *[[Un'avventura di Salvator Rosa]]* (1940)
* *[[La corona di ferro]]* (1941)
* *[[La cena delle beffe]]* (1941)
* *[[Quattro passi fra le nuvole]]* (1943)
* *[[Un giorno nella vita]]* (1946)
* *[[Fabiola (1949 film)|Fabiola]]* (1949)
* *[[Prima comunione]]* (1950)
* *[[Altri tempi]]* (1951)
* *[[Too Bad She's Bad|Peccato che sia una canaglia]]* (1954)
* *[[A Slice of Life (1954 film)|A Slice of Life]]* (1954)
* *[[La fortuna di essere donna]]* (1956)
* *[[Europa di notte]]* (1959)
* *[[Three Fables of Love]]* (1962)
* *[[Liolà (film)|Liolà]]* (1963)
* *[[Io, io, io... e gli altri]]* (1966)
* *[[Simón Bolívar (1969 film)|Simón Bolívar]]* (1969)

## Reference

## Vanjske veze
*
Milan Berkeš

**Milan Berkeš** (Velika Kaniža, Austro-Ugarska, 2. 3. 1899 - Zagreb, 26. 11. 1980) jugoslavenski farmaceut, društveni radnik i dugogodišnji predsjednik "Saveza slijepih SR Hrvatske".

## Biografija
Mr. Milan Berkeš je rođen 2. 3. 1899 u Velikoj Kaniži u vrijeme Austro-Ugarske Monarhije (*danas dio [[Mađarska|Mađarske]]*). Studij farmacije završio je u Zagrebu 1921 godine. Između Prvog i Drugog svjetskog rata bio je urednik "Farmaceutskog vjesnika" i predsjednik "Saveza apotekarskih suradnika Kraljevine Jugoslavije". Poslije rata radio je u Ministarstvu zdravlja NR Hrvatske. Od 1949 rukovodio je apotekarskom službom zagrebačke oblasti. Nakon automobilske nesreće je oslijepio, te je 1953 godine umirovljen. Poslije toga ističe se radom u socijalno-humanitarnim organizacijama. Bio je 10 godina predsjednik "Saveza slijepih SR Hrvatske". Jedan je od osnivača i prvi predsjednik republičkog "Društva za pomoć mentalno nedovoljno razvijenim osobama", a poslije i sekretar saveza takvih društava u SFR Jugoslaviji. Od 1964 godine bio je glavni urednik časopisa "Pregled problema mentalno retardiranih osoba". Bio je aktivan i u organiziranju borbe protiv alkoholizma i drugih oblika ovisnosti. Objavio je mnoge članke, prikaze i prijevode u časopisima "Farmaceutski vjesnik", "Farmaceutski glasnik", "Socijalna misao" i drugima. Milan Berkeš je umro 26. 11. 1980 u Zagrebu i sahranjen je na židovskom dijelu zagrebačkog groblja Mirogoj.

## Reference
Rosa Caracciolo

**Rosa Caracciolo** je pseudonim pod kojim je nastupala **Rózsa Tassi** (29. jun 1972 - ), mađarska pornografska glumica poznata kao partnerica i supruga Rocca Siffredija. Kao mlada djevojka se bavila manekenstvom i natjecala na izborima ljepote u domovini prije nego što je 1990. došla u Italiju. Tamo se predstavljala kao Miss Mađarske, iako je titulu bila osvojila Kinga Czuczor. Siffredija je upoznala nekoliko godina kasnije u Cannesu, kada je radila kao hostesa na ceremoniji dodjele nagrada Hot d'Or. On joj predložio da nastupi u njegovom filmu *The Bodyguard*. Caracciolo je pristala, ali jedino pod uvjetom da joj Siffredi bude jedini partner. Caracciolo je potom zajedno s njim nastupila u još nekoliko filmova, od kojih je najpoznatiji *[[Tarzan X]]* gdje je tumačila lik Jane. Za Siffredija se godine 1995. udala i rodila mu dva sina - Lorenza (1996 -) i Leonarda (1999 - ). Pred kraj 1990-ih se povukla sa scene kako bi se posvetila porodici. 

## Filmografija
* (V) = izdan direktno na videu
* aka (alias) = 
# *Rock and Roll. Rocco Part II* (1997) (V)
# *Rocco e le storie tese* (1997) (V)
# *Rocco the Italian Stallion 2* (1997)
# *Le combat des chefs* (1996) (V)... aka The Boxer 2 (USA: título para DVD)... aka The Stallion 2 (USA)
# *Rock and Roll. Rocco Part I* (1996) (V)
# *The Last Fight* (1996) (V)... aka Rocco the Last Fight (Italia: título completo)
# *The Bodyguard* (1995) (V)
# *Hamlet: For the Love of Ophelia* (1995) (V)... aka Amleto - per amore di Ofelia (Italy)... aka Le peccanti avventure erotiche di Amleto (Italy)... aka X Hamlet (USA: DVD title)
# *Tarzhard: Il ritorno* (1995) (V) ... Jane ... aka Tarzan 2 - Il ritorno del figlio della giungla (Italy)... aka Tarzhard - The Return (International: English title)... aka Tharzan 2 (Italy)
# *Marquis de Sade* (1994) ... Renee De Montreuil... aka Il marchése De Sade - Oltre ogni perversione (Italy)... aka Il marchese de Sade (Italy: alternative title)
# *Tarzan, il figlio de la jungla* (1994) (V) ... Jane ... aka Jungle Heat (USA: video title) (USA)... aka Avventure erotiche nella giungla (Italy: soft porn version)... aka Jane: The Sexual Adventures of a Jungle Girl (USA: video catalogue title)... aka Tarzan X... aka Tarzan-X: Shame of Jane (USA)... aka Tarzhard... aka Tharzan
# *Anal Delinquent* (1993) (V) (kao Rossa)
# *County Line* (1993) (V)
# *Deep Cheeks IV* (1993) (V) (kao Rossa)
# *Guardaspalle* (1993)

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* 
*  Biografija na iwiw.hu
Katrina Kaif

**Katrina Kaif** (fonetski: Katrina Kef), rođena kao Katrina Turquotte (16.jul 1983 - ) je indijska filmska glumica i manekenka. Ona je pre svega poznata po svom radu u bollywoodskim filmovima, mada se takođe pojavljivala i u telugu i malajamskim filmovima. Ona je jedna od najplaćenijih Indijskih glumica, i postigla je popularnost zbog svoje fizičke lepote.
Posle uspešne manekenske snimila je godine 2003. svoj prvi, inače od publike i kritike odbačeni film Boom, posle čega je ona u početku bila otpisana. Stoga se pojavila u Malliswari, romantičnoj komediji na telugu jeziku. Kaif je kasnije postigla veliki uspeh u Bollywoodu u romantičnim komedijama *[[Maine Pyaar Kyun Kiya?]]* i *[[Namastey London]]*, u kojima je dobila pohvale za njeno izvodjenje u tim filmovima. Sledile su glamurozne uloge u uspešnim filmovima kao što su *[[Partner (film, 2007)|Partner]]*, (2007) , *[[Welcome (film, 2007)|Welcome]]* (2007) i *[[Singh is Kinng]]* (2008), iako i kritike da je u njima bila podređena muškim zvezdama.

Godine 2009. je New York, dramski film posvećen terorizmu, označio prekretnicu u njenoj karijeri; zbog njega zaradila je mnogo pohvala, kao i nominaciju za Fimfare za najbolju glumicu. Potom je imala više istaknutih uloga u filmovima kao što su *[[Raajneeti]]* (2010), *[[Zindagi na Milegi Dobara]]* (2011), *[[Mere Brother Ki Dulhan]]* (2011), *[[Ek tha tiger]]* (2012) i *[[Jab Tak Hai Jaan]]* (2012). Takodje je dobila ulogu u akcionom filmu *[[Dhoom 3]]* (2013), koji je dobio najveću zaradu u Bollywood-u svih vremena. Uprkos što je primila različite kritike za svoje glumačko umeće, ona je sebe uspostavila kao uspešnu glumicu Bollywood-a.

## Napomene

## Izvori

## Literatura

* 

## Vanjske veze

*
Bogdan Hmeljnicki

**Bogdan Hmeljnicki** (ukrajinski: *Богдан Зиновій Михайлович Хмельницький*. ruski) (selo Subotiv pored grada Čigirina, 1595. - Čigirin, 6. august. 1657.) je ime lidera Zaporoških kozaka, koji je između 1648. - 1657. vodio ustanke protiv poljskih vladara koji su tad vladali Ukrajinom.
 
Poznat je i po sklapanju **[[Perejaslavski sporazum|Perejaslavskog sporazuma]]** nakon kojeg su svi krajevi istočno od rijeke Dnjepar, potpali pod vlast Ruskog Carstva.
## Biografija
Hmeljnicki je bio Kozak školovan u Poljskoj, oficir u službi poljske vojske u borbi protiv Osmanlija. Za vrijeme dok je bio hetman (komandant) kozačkih snaga kod utvrde Čigirin, posvađao se sa poljskim guvernerom tog područja, pa je bio prisiljen pobjeći iz tog kraja u decembru 1647. Pobjegao je na istok do utvrde Zaporoških kozaka na rijeci Dnjepar, poluvojničke zajednice sastavljene od odbjeglih kmetova, hajduka i trgovaca. Bogdan je u april 1648., uz podršku Krimskih Tatara, organizirao kozački ustanak protiv Poljaka.

Njegov pobjednički marš preko ukrajinskih stepa donosio mu je sve veći broj boraca i simpatizera, od nezadovoljnih seljaka, građana i svećenika. Na kraju se taj proces izmetnuo u masovnu pobunu, koja je kulminirala u oktobru 1648. kad je navalio na Poljsku i zauzeo Lavov (u to vrijeme poljski grad).

Nakon serija pobjeda nad poljskom vojskom tokom 1649, Hmeljnicki se pomirio s novim poljskim kraljem Janom II Kazimirom, i 18. augusta 1649. sklapio sa njim mir u galicijskom Zborivu. Uvjeti tog sporazuma, omogućavali su mu da oformi gotovo nezavisnu kozačku kneževinu u Ukrajini.

Ipak tim sporazumom nisu bili zadovoljni ni poljski plemići, a niti sljedbenici Hmeljnickog, jer su mnogi od njih ostali kmetovi svojih starih poljskih feudalnih vladara. Zbog svega toga, on je obnovio borbe sa Poljacima u proljeće 1651., ali je nakon poraza u Berestečkoj bitci u junu, bio prisiljen prihvatiti novi, manje povoljan ugovor o autonomiji. Zbog tog je zatražio pomoć od ruskog cara Alekseja I. i sklopio sa njim početkom 1654. Perejaslavski sporazum o zajedničkoj borbi protiv poljske dominacije nad Ukrajinom.

Nakon tog su Rusi napali Poljsku, ali Hmeljnicki nije ni tad bio zadovoljan sklopljenim sporazumom sa carem Aleksejom I., pa je ušao u tajne pregovore sa Švedskom, koja je u to vrijeme isto tako bila u ratu s Poljsko-Litavskom Unijom. Umro je u vrijeme dok je bio zauzet pregovorima sa Šveđanima.

Tako je Hmeljnicki zadobio mitsku poziciju u ukrajinskoj historiji, kao herojski borac za kozačku autonomiju, koji je u silnoj želji da je dovede do vrhunca, ispao i krivac da se ona vremenom gotovo potpuno izgubila, zbog rastuće ruske dominacije.
## Reference

## Vanjske veze
* ''Bohdan Khmelnytsky'' na portalu Encyclopædia Britannica
Shauna Grant

**Shauna Grant** (pravim imenom Collen Marie Applegate; 24. maj 1963 - 21. mart 1984) bila je američka pornografska glumica čija je kratka karijera prekinuta samoubistvom, koje je izazvalo veliku pažnju tadašnje američke javnosti.

## Biografija

Colleen Applegate se rodila u Kaliforniji, a odrasla u gradu Farmington u državi Minnesota, gdje joj je otac radio u pravi lokalnog telefonskog poduzeća. Tamo je diplomirala u srednjoj školi, gdje je prije toga bila *[[cheereleader]]*. Nakon što je nekoliko mjeseci radila kao blagajnica u očevom poduzeću, i nakon što je pokušala samoubistvo, zajedno sa svojim tadašnjim momkom Mikeom Marcellom je pobjegla iz kuće kako bi započela novi život u Kaliforniji.

Njih dvoje su stigli u Los Angeles gdje je, nakon mjesec dana bezuspješnih pokušaja da pronađe posao, odgovorila na oglas agencije za modele koju je vodio kontroverzni Jim South. Ubrzo je počela snimati erotske editorijale za časopise kao što su *[[Club (magazin)|Club]]*, *[[Penthouse]]* i *[[Hustler]]* ipod paskom Suze Randall. Potaknuta brzom zaradom, pristala je snimati hardcore pornografske filmove. Snimila ih je oko 30-ak, od koji su neki za tadašnje standarde imali visoki budžet i od nje zahtijevali i određene glumačke sposobnosti. Brzo je stekla popularnost zahvaljujući imidžu "djevojke iz susjedstva". Na njenu karijeru je, međutim, isto tako brzo počela uticati sklonost kokainu.

U međuvremenu ju je Marcell ostavio, te je pronašla novog momka u 44-godišnjem Jacku "Jakeu" Ehrlichu, dileru kokaina. Nakon toga je u novembru 1983. objavila kako napušta porno-industriju. U februaru 1984. je Ehrlich priveden u zatvor kako bi odslužio petogodišnju kaznu zbog distribucije narkotika. Nakon mjesec dana ju je nazvao iz zatvora i rekao kako je njihova veza gotova.

21. marta 1984. godine je Grant sebi ispalila hitac iz puške iz glavu. Nakon dva dana je isključena sa aparata i proglašena mrtvom.

## Reference u popularnoj kulturi

Godine 1987. je mreža PBS životu i smrti Shaune Grant posvetila epizodu svoje dokumentarne serije *[[Frontline]]* pod naslovom *Death of a Porn Queen*.

Godine 1988. je u produkciji Lorimar Television snimljen TV-film *[[Shattered Innocence]]* čija je radnja bila temeljena na životu Shaune Grant, iako je protagonistica (koju je tumačila Jona Lee) imala fiktivno ime.

## Povezano
* Savannah

## Vanjske veze
* Biography at LukeIsBack.com
* Shauna Grant Detailed Biography 
* 
* 
* 
*
In dubio pro reo

**In dubio pro reo** predstavlja jedno od temeljnih načela krivičnog procesnog prava pored pretpostavke nevinosti. Ono znači da u slučaju sumnje treba presuditi u korist okrivljenog.

Kada sud u pogledu pitanja da li određena činjenica koja ide na štetu okrivljenom postoji ili ne, se nađe u sumnji mora uzeti da ona nije dokazana, i dodatno u slučaju sumnje u pogledu činjenica koje okrivljenom idu u korist, a ne mogu se sa izvesnošću utvrditi, mora se uzeti da su utvrđene. Ovim pravilom se uzima kao dokazano ono što nije dokazano.

Ukoliko nakon sprovedenog krivičnog postupka ostane u sumnji u pogledu krivične odgovornosti optuženog, sud mora doneti oslobađajuću presudu.

## Povezano
* Spisak latinskih pravnih termina
Međunarodna agencija za istraživanje raka

**Međunarodna agencija za istraživanje raka** (*International Agency for Research on Cancer*, *IARC*, ) je međuvladina agencija koja je deo Svetske zdravstvene organizacije Ujedinjenih nacija.

Njeno sedište je u Lionu, Francuska. Njena uloga je da sprovodi i koordinira istraživanja uzroka kancera. Ona takođe sprovodi epidemiološke studije pojave kancera širom sveta. Ona održava seriju monografija o karcinogenim rizicima za ljude uzled mnoštva agenasa, smeša i izlaganja. Nakon njenog uspostavljanja, IARC je primila brojne zahteve za spiskovima poznatih i mogućih ljudskih karcinogena. Godine 1970, IARC savetodavni komitet je preporučio da ekspertne grupe pripreme sažet pregled karcinogenih hemikalija, i započeto je sa objavljivanjem serije monografija.

## Reference

## Vanjske veze
*
IARC

**IARC** se može odnosit na

* Međunarodna agencija za istraživanje raka, organizacija
* iArc, preduzeće
Cui bono

***Cui bono*** je latinska poslovica, odnosno izraz koji doslovno znači "u čiju korist" ili "kome u prilog", a koja se koristi kako bi se kroz mogući motiv moglo špekulirati o počinitelju nekog zločina ili poticatelju nekog događaja. 

## Etimologija
Izraz je koristio rimski orator i državnik Marko Tulije Ciceron u svom govoru *[[Pro Roscio Amerino]]*, pri čemu je izraz *cui bono* pripisao konzulu i cenzoru Luciju Kasiju Longinu Ravili.

Još jedan primjer Ciceronovog korištenja izraza "*cui bono*" nalazi se u obrani Milona, tj. u govoru *[[Pro Milone]]*. U njemu spominje "Kasijevu maksimu": "neka se primijeni Kasijeva maksima".

## Izvori
Nemikrocelularni karcinom pluća

**Nemikrocelularni karcinom pluća** (, *NSCLC*) je bilo koji tip epitelnog raka pluća osim mikrocelularnog karcinoma pluća (SCLC). Kao klasa, NSCLC su relativno nesenzitivni na hemoterapiju, u poređenju sa mikrocelularnim karcinomima pluća. Kad je to moguće, oni se prvenstveno tretiraju hirurškim resekcijama s ciljem lečenja, mada se hemoterapija u sve većoj meri koristi preoperativno (neoadjuvantna hemoterapija) i postoperativno (adjuvantna hemoterapija).

## Tipovi

Najčešći tipovi NSCLC su skvamozni karcinom, karcinom velikih plućnih ćelija, i adenokarcinom, a postoji i nekoliko drugih tipova koji se ređe javljaju. Svi tipovi se mogu javiti u obliku neobičnih histoloških varijanti i kao kombinacije mešovitih tipova.

Ponekad se fraza "nemikrocelularni karcinom pluća" ("nije drugačije navedeno", ili NOS) koristi u generičkom smislu. To se obično radi kad se specifičnija dijagnoza ne može uspostaviti, nakon što patolog pregleda malu količinu malignih ćelija i tkiva u citološkom ili biopsnom uzorku.

Rak pluća kod nepušača je skoro univerzalno NSCLC, pri čemu su velika većina slučajeva adenokarcinomi.

Maligni rakovi pluća relativno retko sadrže komponente oba tipa: SCLC i NSCLC. U tim slučajevima, tumori se mogu klasifikovati kao kombinovani mikrocelularni karcinomi pluća (c-SCLC), i oni se (obično) tretiraju puput "čistih" SCLC.

## Reference

## Vanjske veze
*
Lela Star

**Lela Star** (13. jun 1985) je američka pornografska glumica.

## Biografija
Lela Star je rođena 13. juna 1985. u Majamiju, Florida, SAD.

Debitovala je u porno industriji sa 20 godina u produkciji Haslera. Od tada se pojavila u mnogim priznatim porno-filmovima kao što su *Babyface*, *Sprung a Leak 2* i *Flesh Hunter 9*. Časopis Penthaus je proglasio „ljubimicom“ () za mesec jul 2010. godine.

Nakon toga potpisala je ugovor sa producentskom kućom KlubDžena, čija je vlasnica Džena Džejmson. U filmu Pin Up Perversions with Lela Star snimila je scenu analnog seksa.

Prema sajtu IAFD glumila je u preko 120 porno-filmova.

## Nagrade i nominacije
* 2007 *Adam Film World Guide Award* - Najbolja latino glumica
* 2007 *NightMoves Awards* nominacija - Best New Starlet
* 2010 AVN nagrada nominacija – Best All-Girl Group Sex Scene – *Not Monday Night Football XXX*
* 2011 AVN nagrada nominacija – Best Group Sex Scene – *Out Numbered 5*

## Galerija slika

Lela Star at AEE 2007 Thursday 1.jpg|
Lela Star at AEE 2007 Thursday 2.jpg|
Lela Star at XRCO Awards 2007 1.jpg|
Lela Star.jpg|


## Reference

## Vanjske veze

* Oficijalni sajt
* 
* Profil na IAFD
* Profil na AFD
Tarzan X

***Tarzan-X: The Shame of Jane*** () je italijanski pornografski film snimljen 1995. u režiji Joea d'Amatoa. Predstavlja adaptaciju romana *[[Tarzan of the Apes]]* američkog književnika Edgara Ricea Burroughsa, prvog iz ciklusa o Tarzanu. Naslovni protagonist, koga tumači Rocco Siffredi, je bijeli mladić koga su odgojili majmuni u afričkoj džungli i koji slučajno sreće grupu evropskih pustolova u ekspediciji, među kojima se nalazi lijepa Jane (čiji lik tumači Rosa Caracciolo). Radnja prikazuje kako se zahvaljujući njoj upozna sa civilizacijom. Film je snimljen na lokacijama u Keniji, a kasnije je materijal koga je d'Amato bio snimio "recikliran" i u dva nastavka. Tokom snimanja su Siffredi i Caracciolo bili u vezi, a nedugo potom su se i vjenčali. Godine 1996. je protiv producenata pokrenut sudski postupak od strane Burroughsove zaklade koja je smatrala da je film povrijedio njihovo autorsko pravo.

U Hrvatskoj je bio distribuiran na VHS kazetama u izdanju Zauder filma.

## Vanjske veze
*
Nikita Gross

**Nikita Gross** je pseudonim koji je koristila pravim imenom Ana K. Kaminskaja (; 27. februar 1975 -), bivša ruska pornografska glumica. Rođena je u tadašnjoj Čehoslovačkoj. Tokom karijere se isticala svojom visinom. Najveću popularnost je uživala u drugoj polovici 1990-ih, kada ju je časopis Penthouse proglasio svojom "ljubimicom" (Penthouse Pet).

## Nagrade
* 2003 AVN Award - Best Sex Scene in a Foreign-Shot Production (**', shared with Cindy, Veronica B.)
* 1998 [[XRCO Award]] – Best Male-Female Sex Scene (**', shared with Mickey G)
* 1998 XRCO Award – Starlet of the Year

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* 
*
Adenokarcinom

**Adenokarcinom** je kancer epitela koji potiče iz tkiva žlezda. Epitelna tkiva obuhvataju, između ostalih, površinski slog kože, žlezde i brojna druga tkiva koja pokrivaju šupljine i organe tela. Epitel može da bude izveden embriološki iz ektoderma, endoderma ili mezoderma. Da bi bile klasifikovane kao adenokarcinom, ćelije ne moraju da bude deo žlezda, dovoljno je da imaju sekretorna svojstva. Ova forma karcinoma se može javiti kod pojedinih viših sisara, među kojima je čovek.

Dobro diferencirani adenokarcinomi podsećaju na glandularno tkivo iz koga su izvedeni, do slabo diferencirani adenokarcinomi ne moraju da imaju takav izgled. Bojenjem ćelija iz biopsije, patolog može da utvrdi da li je tumor adenokarcinom ili neki drugi tip kancera. Adenokarcinomi mogu da nastanu u mnogim tkivima tela usled sveprisutnosti žlezda.

Endorini tumori žlezda, kao što su VIPoma, insulinom, feohromocitom, itd., se tipično ne nazivaju adenokarcinomima, nego neuroendokrinim tumorima. Ako je tkivo žlezda abnormalno, ali benigno, on se naziva adenom. Benigni adenomi tipično ne vrše invaziju drugih tkiva i ratko dolazi do metastaze. Maligni adenokarcinomi vrše invaziju drugih tkiva i često metastaziraju ako im je dato dovoljno vremena.

## Reference

## Literatura
* 

## Vanjske veze

* Adenocarcinoma
Međunarodna klasifikacija onkoloških bolesti

**Međunarodna klasifikacija onkoloških bolesti** () je samostalni sistem za klasifikaciju bolesti u onkologiji, koji je razvijen kao dopuna standardne međunarodne klasifikacije svih oboljenja. Ovaj dopunski sistem sadrži šifre koje se odnose na morfologiju i histološku diferencijaciju tumora. Prema tome, ICD-O šifrarnik je predstavnik dvoaksijalnih sistema klasifikacije. Treće izdanje ovog šifarnika dopunjuje desetu reviziju MKB i izdaje sa zajedno sa njom ili kao odvojena publikacija.

Šifra ICD-O se sastoji od slova M i pet cifara (npr. M8151/1). Prve četiri cifre su morfološka šifra i odvojene su kosom crtom od poslednje cifre koja se odnosi na diferencijaciju tumora:
* 0 – dobroćudni tumor,
* 1 – nije poznato da li je tumor dobroćudan ili zloćudan,
* 2 – carcinoma in situ, 
* 3 – zloćudni tumor, primarna lokalizacija, 
* 6 – zloćudni tumor, metastaza, 
* 9 – zloćudni tumor, nije poznato da li je u pitanju primarni tumor ili metastaza.

## Vanjske veze

* Medicinska informatika , Medicinski fakultet Rijeka, Pristupljeno 28. 8. 2010.
* Zvanična stranica na sajtu Svetske zdravstvene organizacije 
* Uputstvo
Receptor epidermalnog faktora rasta

**Receptor epidermalnog faktora rasta** (EGFR; ErbB-1; HER1 kod ljudi) je receptor ćelijske površine članova familije epidermalnih faktora rasta (EGF-familija) ekstracelularnih proteina liganda.

Receptor epidermalnog faktora rasta je član ErbB familije receptora, subfamilije sa četiri blisko srodna receptora tirozinske kinaze: EGFR (ErbB-1), HER2/c-neu (ErbB-2), Her 3 (ErbB-3) i Her 4 (ErbB-4). Mutacije koje utiču na izražavanje ili aktivnost EGFR mogu da dovedu do kancera.

Epidermalni faktor rasta i njegov receptor je otkrio Stanli Kohen na Vanderbilt univerzitetu. Kohen je podelio Nobelovu nagradu za fiziologiju ili medicinu 1986. sa Ritom Levi-Montalcini za njihovo otkriće faktora rasta.

## Patologija
### Mutacije zametka
* V843I : Predispozicija za rak pluća

## Interakcija
Poznato je da receptor epidermalnog faktora rasta formira interakcije sa:

* AR,
* ARF4,
* CAV1,
* CAV3,
* CBL,
* CBLB,
* CBLC,
* CDC25A,
* CRK,
* CTNNB1,
* DCN,
* EGF,
* GRB14,
* Grb2,
* JAK2,
* MUC1,
* NCK1,
* NCK2
* PKC alpha,
* PLCG1,
* PLSCR1,
* PTPN1,
* PTPN11,
* PTPN6,
* PTPRK,
* SH2D3A,
* SH3KBP1,
* SHC1,
* SOS1,
* Src,
* STAT1,
* STAT3,
* STAT5A,
* UBC, i
* WAS.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze
*
Receptor faktora rasta

**Receptor faktora rasta** je receptor za koji se vezuje faktor rasta.

Ti receptori mogu da koriste JAK/STAT, MAP kinazne, i PI3 kinazne puteve.

## Reference
Faktor rasta

**Faktor rasta** je prirodna supstanca koja ima sposobnost stimulisanja celularnog rasta, proliferacije i ćelijske diferencijacije. To je obično proteinski ili steroidni hormone. Faktori rasta su važni za regulaciju varijeteta celularnih procesa.

Faktori rasta tipično dejstvuju kao signalni molekuli između ćelija. Primeri takvih molekula su citokini i hormoni koji se vezuju na specifične receptore na površini njihovih ciljnih ćelija.

Oni često promovišu ćelijsku diferenciju i maturaciju, mada to može varira između faktora rasta. Na primer, koštani morfogenetski proteini stimulišu koštanu ćelijsku diferencijaciju, dok fibroblast faktori rasta i vaskularni endotelni faktori rasta stimulišu deobu krvnih sudova (angiogenezu).

## Faktori rasta versus citokini

Termin ‘’faktor rasta’’ je ponekad korišten među naučnicima kao sinonim termina *[[citokini|citokin]]*. Istorijski, citokini su bili asocirani sa hematopoetskim (krv formirajućim) ćelijama i ćelijama imunskog sistema (npr., limfocitima i ćelijama tkiva iz slezine, timusa, i limfnih čvorova). U cirkulatornom sistemu i koštanoj srži, gde se ćelije mogu javiti u tečnoj suspenziji, a ne vezane za čvrsta tkiva, razumljivo je da one komuniciraju putem rastvornih, cirkulišućih proteinskih molekula. Međutim, kako su vremenom različite linije istraživanje konvergirale, postalo je jasno da su neki od tih istih signalnih proteina hematopoetskog i imunskog sistema tako]e korišćeni od strane niza drugih ćelija i tkiva, tokom razvoja i u odraslom organizmu.

Dok *faktor rasta* implicira pozitivni efekat na ćelijsku deobu, *citokin* je neutralan termin u smislu uticaja molekula na proliferaciju. Dok neki citokini mogu biti faktori rasta, kao što su G-CSF i GM-CSF, drugi imaju inhibitorni efekat na ćelijski rast ili proliferaciju. Neki citokini, kao što je Fas ligand se koriste kao signali "smrti"; oni uzrokuju da ciljne ćelije podlegnu programiranoj ćelijskoj smrti ili *[[apoptoza|apoptozi]]*.

## Povezano
* Transdukcija signala
* Receptor (biohemija)
* Citokini
* Angiogeneza
* Organizacija za ljudski genom
* Receptor faktora rasta
* Mitogen

## Reference

## Vanjske veze
*
Hematopoeza

**Hematopoeza** (od antičkog Grčkog: αἷμα, "krv"; ποιεῖν "napraviti") () je formiranje krvnih ćelijskih komponenti. Sve ćelijske komponente krvi su izvedene iz hematopoetskih matičnih ćelija. U zdravoj odraslog osobi, aproksimativno 1011–1012 novih krvnih ćelija se proizvede dnevno da bi se održali ustaljeni nivoi u perifernoj cirkulaciji.

## Matične ćelije hematopoeze

Matične ćelije hematopoeze (HSC) su locirane u meduli kostiju (koštanoj srži). One imaju jedinstvenu sposobnost da formiraju sve druge tipove krvnih ćelija. HSC su samoobnavljajuće: kad se one proliferiraju, bar deo novonastalih ćelija ostaje u HSC obliku, tako da se zaliha matičnih ćelija ne iscrpljuje. Preostale ćerke HSC ćelija (mijeloidne i limfoidne progenitorne ćelije), međutim se mogu usmeriti ka bilo kojem od alternativnih puteva diferencijacije koji dovode do proizvodnje jednog ili više specifičnih tipova krvnih ćelija, ali nisu samoobnovljive. To je jedan od vitalnih procesa u telu.

## Rodovi

Krvne ćelije se dele u tri roda. 
* Eritroidne ćelije su kiseonik, prenoseća crvena krvna zrnca. Dva tipa, retikulociti i eritrociti, se nalaze u krvi. 
* Limfociti su osnova adaptivnog imunskog sistema. Oni su izvedeni iz zajedničkog limfoidnog progenitora. Limfoidni rod se prvenstveno sastoji od T-ćelija i B-ćelija (tipovi belih krvnih zrnca). Njihovo formiranje je limfopoeza. 
* Mijelociti, koji obuhvataju granulocite, megakariocite i makrofage, i koji su izvedeni iz zajedničkih mijeloidnih progenitora, imaju veoma širok niz uloga kao, što je urođeni imunitet, adaptivni imunitet, i zgrušavanje krvi. Formiranje ovih ćelija se naziva mijelopoeza.

Granulopoeza je hematopoeza granulocita. Megakariocitopoeza je hematopoeza megakariocita.

## Reference

## Vanjske veze
* Granulopoiesis from tulane.edu
Informatika mišjeg genoma

**Informatika mišjeg genoma** () je međunarodna onlajn baza podataka o laboratorijskim miševima sa genetičkim, genomičkim i opštim biološkim informacijama.

## Obuhvaćene baze podataka
* **MGD**: baza podataka iz projekta mišjeg genoma
* **GXD**: baza podataka o ekspresiji gena kod miševa
* **MTB**: baza podataka o biologiji tumora kod miševa
* **GO**: baza podataka o ontologiji mišjih gena
* **MouseCyc**: baza podataka o metaboličkim putevima kod miševa

## Reference

## Vanjske veze
* Informatika mišjeg genoma
* Naučne publikacije
MGI

**MGI** se može odnositi na:

* Informatika mišjeg genoma, baza podataka
* Martín García Island aerpodrom
HomoloGene

**HomoloGene** je onlajn baza podataka o eukariotskim homologim genima. Deo je veb portala Entrez. Organizmi čiji su genomi uključeni u pretragu su: čovek (*[[Homo sapiens]]*), šimpanza (*[[Pan troglodytes]]*), domaći pas (*[[Canis lupus familiaris]]*), domaće govedo (*[[Bos taurus]]*), miš (*[[Mus musculus]]*), zebrica (*[[Danio rerio]]*), sivi pacov (*[[Rattus norvegicus]]*), kokoška (*[[Gallus gallus]]*), voćna mušica (*[[Drosophila melanogaster]]*), gambijski malarični komarac (*[[Anopheles gambiae]]*), *[[Arabidopsis thaliana]]*, pirinač (*[[Oryza sativa]]*), *[[Magnaporthe grisea]]*, *[[Neurospora crassa]]*, *[[Caenorhabditis elegans]]*, kvasac (*[[Saccharomyces cerevisiae]]*), *[[Kluyveromyces lactis]]*, *[[Eremothecium gossypii]]*, *[[Schizosaccharomyces pombe]]* i *[[Plasmodium falciparum]]*.

## Uključene baze podataka
* **MGI**: Informatika mišjeg genoma
* **ZFIN**: Mreža informacija o zebrici
* **SGD**: Baza podataka o genomu kvasca
* **COG**: Baza podataka klastera ortolognih gena
* **FlyBase**: Baza podataka o genetici voćne mušice
* **OMIM**: Onlajn mendelovsko nasleđivanje kod čoveka

## Vanjske veze
* HomoloGene
GeneCards

**GeneCards** je onlajn genska baza podataka, koja sadrži genetičke, genomičke, proteomičke i funkcionalne informacije o ljudskim genima. 

## Reference

## Vanjske veze
* GeneCards
Hetman

**Hetman** (poljski: *hetman*, ukrajinski: *гетьман* od njemačkog:*häuptmann* = glavni čovjek, komandant) bio je tokom 16. - 18. vijeka - vojni čin pod imenom **hetman wielki** (veliki komandant) u Poljsko-Litavskoj Uniji za vrhovnog komandanta u slučaju kad nije bilo kralja.
## Historija
U Ukrajini je to bila titula za komandanta Zaporoških kozaka sa raznim varijacijama, od getman do ataman u 16. vijeku, ali i za vladara (kneza) područja istočno od rijeke Dnjepar tokom 17. - 18. vijeka.

Jedna od varijacija tog imena - **ataman** bio je naziv za izabranog komandanta raznoraznih kozačkih vojnih formacija. Ali od 1723. to je bila titula biranih seoskih starješina.
## Povezano
*Ataman

## Reference

## Vanjske veze
* ''Hetman'' na portalu Encyclopædia Britannica
Nacionalni institut za rak

**Nacionalni institut za rak** (, *NCI*) je deo Nacionalnih instituta za zdravlje (NIH), koji su jedna od sedam agencija Departmana za zdravstvo i ljudske resurse SAD. NCI koordinira američki nacionalni program za kancer i sprovodi i podržava istraživanja, obuku, i desiminaciju zdravstvene informacije, i druge aktivnosti vezane za uzroke, prevenciju, dijagnozu, i tretmant kancera; i za podršku pacijenata obolelih od raka i njihovih porodica. Od Oktobra 2017, direktor NCI je Dr. Norman E. Sharpless.

Nacionalni institut za rak ostvaruje većinu svojih aktivnosti putem ekstramuralnog programa kojim se pružaju stipendije za istraživanje raka. Osim toga, Nacionalni institut za rak ima intramuralne istraživačke programe, koji sačinjavaju malu frakciju sveukupnog budžeta Nacionalnog instituta za rak, u Batesdi i u Frederik nacionalnoj laboratoriji za istraživanje raka u Fort Ditriku, u Frederiku, Mariland.

## Reference

## Literatura
* National Cancer Institute  Retrieved 11 June 2010.
* "NCI MISSION STATEMENT." National Cancer Institute. Retrieved 18 August 2004.
* "THE NATIONAL CANCER ACT OF 1971."  National Cancer Institute. Retrieved 18 August 2004.
* Developmental Therapeutics Program  (DTP)
* NCI-60 DTP Human Tumor Cell Line Screen 

## Povezano
* caBIG
* Cancer Information Service (CIS)

## Vanjske veze
* 
* NCI and the history of the NIH 
* US Research Grant Awards Database
NIH

**NIH** se može odnositi na:

* Nacionalni instituti za zdravlje ()
* Nacionalni institut za hidrologiju ()