1249.

Godina **1249** (**[[Rimske brojke|MCCXLIX]]**) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru (1. januar).

## Događaji
### Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak
* zima - Nikejski car Jovan III Duka Vatac šalje flotu na čelu sa Jovanom Kantakuzinom da povrati Rodos od Đenovljana koji su ga zauzeli letos. Usput zauzima Leros i Kalimnos.
* zima? - Ahajski knez Vilim II. je nakon zauzeća Monemvasije ovladao i ostatkom Peloponeza. Iznad stare Sparte gradi tvrđavu Mistra (koju će mu Vizantinci uzeti 1262).

* 2. 2. - Pruski križarski rat: nakon sedam godina prvog pruskog ustanka, sklopljen je mir u Christburgu/Dzierzgońu. Ali, pošto nisu uzeti u obzir oni koje se nisu željeli obratiti u kršćanstvo, dolazi do novih borbi.
* 16. 2. - André de Longjumeau je krenuo na svoje drugo poslanstvo mongolskom velikom hanu, sada sa Kipra u ime francuskog kralja.

* mart - Pietro della Vigna, savetnik cara Friedricha II, uhapšen pod optužbom za izdaju - oslepljen je, uskoro umire ili izvršava samoubistvo.
* 28. 3.? - Okončava se portugalska Rekonkvista: kralj Afonso III je zauzeo Faro na krajnjem jugu Algarvea.

### April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj
* maj - Mletački dužd Jacopo Tiepolo je abdicirao. Sledi mu Marino Morosini (do početka 1253).
* maj - Nikejci prekidaju opsadu grada Rodosa, pošto su Đenovljani dobili pojačanje od kneza Ahaje i Huga IV, vojvode Burgundije, koji su na prolazu prema Kipru i krstaškom pohodu.
* 26. 5. - Gvelfi i Gibelini: Bitka kod Fossalte, blizu Modene: pobeda Gvelfa i zarobljavanje Enza Sardinskog, carskog vikara i vanbračnog sina Fridriha II. Ostatak života, do 1272, zatvoren je u bolonjskoj Palazzo Re Enzo. Moguće da je ovde poginuo još jedan carev vanbračni sin, Riccardo od Chietija.
* 30. 5. - Sedmi križarski rat: nakon problema sa vremenom ranije tijekom mjeseca, Louis IX od Francuske je konačno zaplovio prema Egiptu - stiže pred Damiettu 4. juna sa manjim dijelom snaga, ostali stižu zasebno.

* 5. 6. - Nakon bitke na obali kod Damiette, egipatski komandant Fakhr al-Din ibn al-Shaykh se povlači u grad, zatim i njega evakuira - križari ulaze sutradan, skoro bez otpora. Operacije se nastavljaju najesen, nakon dolaska pojačanja i povlačenja Nila.

### Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan
* 6. 7. - Kralj Alexander II od Škotske umire na pohodu protiv Eóghana od Argylla, Kralja Otoćja i norveškog vazala. Novi škotski kralj je 7-godišnji Alexander III (do 1286). 
* leto - Ugovor iz Lödösea: norveški kralj Haakon IV i švedski jarl Birger jarl su dogovorili da bi među kraljevstvima trebali vladati bratstvo i mir. Odlučeno je da će se Birgerova kćerka Rikissa udati za Haakona mlađeg. 

* 27. 9. - Umro je tuluski grof Raymond VII. Nasljeđuje ga kći Jeanne, tj. njen muž Alphonse, brat francuskog kralja, oboje su trenutno u križarskom pohodu (kada umru bez nasljednika 1271, Grofovija Toulouse će pripasti francuskoj kruni).

### Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac
* 5. 10. - Umro je Abu Zakariya Yahya, hafidski sultan Ifrikije/Tunisa, nasleđuje ga sin Muhammad I al-Mustansir (do 1277). 

* 20. 11. - Križarska armija je krenula iz Damiette prema Mansuri.
* 22. 11. - Egipatski sultan As-Salih Ayyub je umro u Mansuri, nakon amputacije noge - poslednji značajan ajubidski sultan. Naslednik Al-Muazzam Turanshah je u Hasankeyfu na jugoistoku današnje Turske, u Egipat stiže u februaru. Sultanova smrt se u početku krije, upravu vode udovica Shajar al-Durr i Fakhr al-Din.
* 29. 11. - Bitka kod Krückena (današnja Kamenka u Kalinjingradskoj oblasti): dogovorena je predaja Teutonskih vitezova Prusima Notangijancima, ali ovi su masakrirali njih 54 - Teutonci ih više neće smatrati za civilizovane ljude, osvetiće im se.

* 22. 12. - Križarska vojska se ulogorila na obali nasuprot Mansure.
* zima 1249/50 - Đenovljani u Rodosu se predaju Nikejcima, nakon što je ovima stiglo pojačanje i Ahajci pobijeni.

### Kroz godinu
* Jastrebarsko se po prvi puta spominje u ispravi bana Stjepana kao "zemlja Jastrebarska" i "forenses de Jastraburcza". Prvi put se spominje i Krašić.
* Ban Stjepan je u Slavoniji: u Dubičkoj županiji uređuje posjede knezova Babonića; u Turopolju vraća kraljevskim gradovima posjede otete od smrti hercega Kolomana; s kraljevom dozvolom daje knezu Ivanu, sinu Jaroslavljevom, brdo Lipovac kod Samobora za podizanje grada.
* U kontekstu spora između dubrovačke i barske crkve, koja je na području raškog kralja Uroša, Dubrovčani sklapaju ugovor sa bosanskim banom Matejom Ninoslavom, gde ovaj obećava da će ih štititi od Uroševog napada. Humski knez Andrija im daje izjavu da će ih lepo primiti i neće se priključiti napadu (Uroš je napao 1252).
* Rogerije postavljen za splitskog nadbiskupa (do 1266). Stjepan de Dominis je rapski biskup 1249-58.
* Na osnovu oporuke Williama od Durhama je nastao Univerzitetski koledž, najstariji na Univerzitetu u Oxfordu.
* Libečani spalili Stralsund.
* 1249-50 - Tradicionalno datiranje Drugog švedskog križarskog rata protiv Tavastije u južnoj Finskoj (po novijem mišljenju 1238-39). Osiguran je švedski posed Finske.
* Misija franjevačkog generalnog ministra Giovanni da Parme kod nikejskog cara Jovana III.
* Rumski Sultanat: Kilič Arslan IV se vraća sa mongolskim jarlikom (diplomom), nasuprot starijeg brata Kejkavusa II. Kiličove pristalice su zatvorile i ubile vezira Šams al-Din Isfahanija

## Rođenja

* 9. 7. - Kameyama, japanski car († 1305)
* ca. Amadeo V. Veliki, grof Savoje († 1323)

## Smrti

* 6. 7. - Alexander II od Škotske (* 1198)
* 15. 7. - Heinrich von Hohenlohe, veliki majstor Teutonskog reda (* ca. 1200)
* 19. 7. - Jacopo Tiepolo, mletački dužd (* <1170)
* 27. 9. - Raymond VII de Toulouse (* 1197)
* 5. 10. - Abu Zakariya Yahya, hafsidski sultan Ifrikije/Tunisa (* 1203)
* Pietro della Vigna, pravnik bivši sekretar s. r. cara (* ca. 1190)

## Reference

; Literatura
* Svezak prvi. Prvo doba: Vladanje knezova i kraljeva hrvatske krvi (641-1102) i Drugo doba: Vladanje kraljeva Arpadovića (1102-1301). Vjekoslav Klaić (archive.org)
* *Istorija srpskog naroda*, Prva knjiga, Od najstarijih vremena do Maričke bitke (1371), SKZ Beograd 1981 (I)