330. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **330. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Krasa i Venona** (ili, rjeđe, **godina 424. ''[[Ab urbe condita]]***). Oznaka 330. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je [[kalendarska era]] [[Anno Domini]] postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.





== Događaji ==
* [[20.1.]] – [[Bitka kod Perzijskih vrata]] u kojoj [[Aleksandar Veliki]] nakon 30 dana krvavih borbi slama otpor koji su njegovj brojčanoj nadmoćnoj vojsci u [[Perzijska vrata|Perzijskim vratima]] pružali [[Perzijsko Carstvo|perzijski]] satrap [[Ariobarzan]] i njegovih 700 [[Perzijski Besmrtnici|Besmrtnika]]. Ariobarzan je opkoljen, ali umjesto predaje se zajedno sa svojim ljudima bori do smrti, zbog čega je prozvan "perzijskim [[Leonida|Leonidom]]".
* [[30.1.]] – Aleksandar Veliki nakon proboja kroz Perzijska vrata ulazi u perzijski glavni grad [[Perzepolis]] gdje spaljuje velebnu palaču kralja [[Kserks I|Kserksa I]] u znak odmazde zbog perzijskih pustošenja po Grčkoj za vrijeme [[grčko-perzijski ratovi|grčko-perzijskih ratova]]. 
* Aleksandar, prije nego što će započeti progon odbjeglog perzijskog kralja [[Darije III|Darija III]] u [[Baktrija|Baktriji]], prikuplja perzijsku riznicu te je povjerava [[Harpal]]u, koji će je kao glavni rizničar čuvati u [[Ekbatana|Ekbatani]]. Aleksandrov general [[Parmenion]] je poslan u [[Medijci|Mediju]] da održava komunikacije između Aleksandra i ostatka njegovog naglo naraslog carstva. Aleksandar takošđer imenuje [[Atropat]]a za satrapa [[Medijci|Medije]] dok je [[Mitren]] imenovan satrapom [[Armenija|Armenije]].
* Aleksandar s vojskom prelazi [[gorje Elburz]] i izbija na [[Kaspijsko more]], zauzima grad Zadrakarta u [[Hirkanija|Hirkaniju]] te prima predaju perzijskih velikodostojnika, od koje će neke uzeti u službu. Potom tuče Marde, planinsko pleme u Elburzu, te prihvaća predaju grčkih najamnika u Darijevoj službi.
* [[17.7.]] - Kralj Darije III je svrgnut i ubijen od strane [[Bes (satrap)|Besa]], [[satrap]]a koji sebe proglašava kraljem Artakserksom IV.
* U [[Arija (satrapija)|Ariji]] Aleksandrova vojska tuče perzijskog satrapa [[Satibarzan]]a, koji je ispočetka prihvatio Aleksandrovu vlast da bi se kasnije pobunio. Aleksandar potom osniva grad [[Aleksandrija Arijanska|Aleksandriju Arijansku]] (suvremeni [[Herat]]).
* U Fradi u [[Drangijana|Drangijani]] [[Filota]], sin Parmenionov i komandant elitne Konjičke družine, je optužen za zavjeru s ciljem Aleksandrovog ubistva. Aleksandar mu sudi i potom pogubljuje. Potom šalje tajnu poruku Kleandru, Parmenionovom pomoćniku u Egbatani te naređuje njegovo ubistvo, kako bi spriječio eventualnu pobunu zbog sinove smrti.
* [[Antipater]], Aleksandrov regent u Makedoniji, sklapa mir sa [[Trakija|Tračanima]] kako bi s vojskom od 40.000 ljudi krenuo na jug, ugušiti pobunu [[Antička Grčka|grčkih]] polisa koje je potakla [[Sparta]]. U [[Bitka kod Megalopolisa|bitci kod Megalopolisa]] su spartanska vojska poražena, kralj [[Agis III]] ubijen, a pobuna nakon toga ugušena.
* Nakon što je [[Atena|atenski]] političar [[Eshin]] godinama svog suparnika [[Demosten]]a spriječavao da uzme zlatnu krunu za svoje zasluge za grad, suparništvo epilog dobiva na procesu govorniku [[Ktesifon (orator)|Ktesifonu]], započetom [[336. pne.]] Demosten dobiva proces i oslobađa Ktesifona zahvaljjući znamenitom govoru *O kruni*. Eshin nakon poraza odlazi na [[Rodos]] poučavati [[retorika|retoriku]].
* Italijanski gradovi [[Fondi]] i [[Privernum]] pod vodstvom [[Vitruvius Vaccus|Vitruvija Vaka]] dižu neuspjeli ustanak protiv [[Rim]]a.
* [[Lizip]] vaja brončanio kip zvan *Onaj koji se struže'' (Apoksiomen) (približan datum). Kopija iz rimskog doba se danas čuva u Vatikanskim muzejima u Rimu.

## Rođenja
*

## Smrti
* Darije III, kralj Perzije (ubistvo) (r. cca. 380. pne.)
* Kralj Agis III iz Europontidske loze spartanskih kraljeva (ubijen u bitci)
* Parmenion, makedonski vojskovođa (ubistvo) (r. cca. 400. pn.)
* Kidinnu, haldejski astronom i matematičar
* Teopomp sa Hiosa, grčki historičar i retoričar (r. cca. 380. pne.)