31. oktobra

Dani - Godine
prethodni dan - sledeći dan

----

**31. listopada/oktobra** (**31. 10.**) je 304. dan godine po gregorijanskom kalendaru (305. u prijestupnoj godini).
Do kraja godine ima još 61 dan.

## Događaji
* 1517. – Martin Luther u Wittenbergu je objavio *95 teza* o trgovanju oprostima, o dogmama i uredenju Katoličke crkve. To je bio početak reformacije i tako je nastala evangelistička vjerska zajednica.
* 1892. – Rođen ruski velemajstor Aleksandar Aljehin, jedan od najvećih u istoriji šaha. Bio je svjetski prvak od 1927. kada je pobijedio Kubanca Kapablanku do 1935. kada je izgubio od Holanđanina Evea. Titulu svjetskog prvaka ponovo je stekao pobjedivši Evea u revanšu 1937. i zadržao je do smrti 1946.
* 1908. – U Londonu svečano zatvorene IV. Ljetne olimpijske igre.
* 1918 - Austro-ugarska ratna mornarica u Puli predata Narodnom vijeću Slovenaca, Hrvata i Srba.
* 1922. – Rođen kambodžanski princ Norodom Sihanouk, kojeg je na prijesto prvi put dovela francuska kolonijalna vlast 1941. Abdicirao je 1955. u korist oca Norodom Suramarita, a poslije njegove smrti 1960. ponovo je postao šef države. Oboren je sa vlasti 1970. u državnom udaru generala Lon Nola, potom je kratko (1975-1976) bio predsjednik tokom režima Crvenih Kmera. Poslije niza burnih političkih promjena, 1993. je ponovo postao kralj Kambodže.
* 1924. – U Milanu je bio održan sastanak predstavnika svjetskih štednih ustanova nakon krize poslije Prvog svjetskog rata i od tada se obilježava Svjetski dan štednje.
* 1926. – Umro američki mađioničar, porijekom mađarski Jevrejin Harry Houdini, najpoznatiji mađioničar 20. vijeka. Rođen kao Ehrich Weiss, promijenio je ime u čast francuskog mađioničara Jean Eugène Robert-Houdin.
* 1971. – U Švicarskoj su na izborima za Nacionalno vijeće prvi put smjele sudjelovati i žene.
* 1993. – Osnovana Crnogorska pravoslavna crkva.
* 1999. – Šahisti sarajevske Bosne po drugi put postali klupski prvaci Evrope, nakon što su u finalnom meču u Bugojnu savladali zemunski Agrouniverzal rezultatom 3,5:2,5.
* 2008. – Umro Džon Dejli producent 13 filmova koji su dobili Oskara, među kojima su "Vod" Olivera Stouna, "Posljednji kineski car" Bernarda Bertolučija i "Priviđenja" Roberta Altmana.
* 2010. – Za novog predsjednika Brazila izabrana Dilma Vana Rousseff, prva žena na toj dužnosti u istoriji te zemlje.
.

## Rođenja
* 1632. – Johannes Vermeer (van Delft), smatra se jednim od najboljih nizozemskih slikara koji se specijalizirao za interijere domaćinske atmosfere običnog građanskog života († 1675.).
* 1760. – Kacušika Hokusaj, jedan od naznačajnih japanskih umjetnika († 1849.).
* 1795. – John Keats, engleski pjesnik, jedna od vodećih figura romantizma († 1821.).
* 1813. – Dragutin Rakovac (Dragutin Rakovec), hrvatski književnik, prevoditelj, publicist i javni djelatnik († 1854.).
* 1825. – Eugen Kvaternik, hrvatski političar, pisac i revolucionar († 1871.).
* 1835. – Adolf von Baeyer, austrijski fizičar († 1917.).
* 1854. – Hermann Oldenberg, njemački indolog († 1920.).
* 1858. – Maximilian Njegovan, austro-ugarski admiral († 1930.).
* 1873. – Rudolf Lubinski, hrvatski arhitekt († 1935.).
* 1876. – Natalie Clifford Barney, američko-francuska spisateljica († 1972.).
* 1887. – Chiang Kai-shek, kineski vojskovođa i političar († 1975.).
* 1892. – Aleksandar Aljehin, je bio četvrti svetski šahovski prvak. Smatra se jednim od najboljih šahista svih vremena. († 1946.). 
* 1902. – Carlos Drummond de Andrade, brazilski pjesnik († 1987.). 
 
* 1912. – Ollie Johnston, američki animator crtani filmova, tvorac Bambija i poslednji pripadnik legendarne generacije crtača kompanije "Walt Disney" (†  2008.).
* 1915. – Lennard Pearce, britanski glumac (u. 1984.). 

* 1920. – Fritz Walter, njemački nogometaš († 2002.).
* 1923. – Stjepan Šćavničar, hrvatski akademik, mineralog i kristalokemičar († 2011.). 
* 1929. – Bud Spencer, talijanski glumac († 2016.). 
 
* 1930. – Michael Collins, američki vojni pilot i astronaut. 

* 1939. – Boris Mutić, hrvatski jezikoslovac († 2009.).
* 1943. – Daniel Costantini, umirovljeni francuski rukometaš i reprezentativac te bivši trener te izbornik rukometne reprezentacije Francuske.
* 1947. – Herman van Rompuy, belgijski političar i prvi predsjednik Evropske Unije.
* 1948. – Zvonimir Zoričić, hrvatski glumac († 2015.).
* 1949. – Dubravko Škiljan, hrvatski jezikoslovac.
* 1950. – John Candy, kanadski komičar i glumac († 1994.).
* 1961. – Larry Mullen, irski glazbenik (U2). 
* 1963. – Rob Schneider, američki glumac, komičar, redatelj i scenarist.

* 1964. – Marco van Basten, nizozemski nogometaš.
* 1968. – Branko Ivanković, hrvatski skladatelj, dirigent i producent.
* 1970. – Viktor Jelenić, bivši srpski i jugoslovenski vaterpolist. 
* 1972. – Chris Tucker, američki glumac. 
* 1972. – Grigoris Georgatos, umirovljeni grčki nogometaš.

* 1976. – Guti, španjolski nogometaš.
* 1995. – Predrag Rajković, srpski nogometni reprezentativac.
* 2005. – Leonora od Borbóna, španjolska princeza.

.

## Smrti
* 1916. – Charles Taze Russell, osnivač kršćanske vjerske zajednice *[[Jehovini svjedoci]]* (* 1852.).
* 1918. – Egon Schiele, austrijski slikar i grafičar (* 1890.).
* 1922. – Alojz Malec, pisac moravskih Hrvata (* 1855.).
* 1926. – Harry Houdini, mađarski-američki iluzionist i eskapist (* 1874.).
* 1978. – Dragutin Novak, prvi hrvatski pilot (* 1892.).
* 1984. – Indira Gandhi, indijska političarka (* 1917.).
* 1993. – Federico Fellini, talijanski režiser (* 1920.).
* 1993. – River Phoenix, američki filmski glumac (* 1970.).
* 1996. – Marcel Carné, francuski reditelj.
* 2011. – Flórián Albert, bivši mađarski nogometni reprezentativac i jedan od najboljih mađarskih nogometaša svih vremena. Igrao je u napadu i veznom redu. Po majci je šokački Hrvat (* 1941.).
* 2015. – Ivica Frgić, bivši jugoslavenski hrvač (* 1953.).
* 2020. – Sean Connery, škotski glumac (* 1930.).

## Blagdani
* Noć vještica u germanskim zemljama.
* Svjetski dan štednje
* Sveti apostol i jevanđelist Luka; Sveti Petar Cetinjski
* Dan mora u Kraljevini SHS/Jugoslaviji.
.
----
*Vidi takođe*: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar