open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hram Konfucija

**Hram Konfucija** ili **Konfucijev hram** () je hram posvećen sjećanju na Konfucija te konfucijanskim mudracima i filozofima.

Prvi takav hram je godine 478. pne. sagrađen u Qufuu, Konfucijevom rodnom gradu, te je dograđivanjem kroz vijekove postao najveći takav kompleks na svijetu. Kasnije je hramove gradila kineska država, a poslije su se proširili i po svijetu.

## Vanjske veze

* Images of the Temple of Culture, with detailed history of Confucian temples
* Full Virtual Walk & Info on Confucius Temple, Beijing
* Asian Historical Architecture: Fuzimiao in Nanjing
* Asian Historical Architecture: Confucian temple in Suzhou
* The Confucian temple in Tainan 
* Surabaya, with description of Boen Bio 
* The Taipei Confucius Temple
Hijeron

**Hijeron** može biti:
* Hijeron I, tiranin Sirakuze (478 - 467. pne.)
* Hijeron II, tiranin Sirakuze (272 - 215. pne.)
* *[[Hijeron (Ksenofont)|Hijeron]]*, knjiga koju je napisao Ksenofont.
477. pr. n. e.

Godina **477. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Pulvila i Lanata** (ili, rjeđe, **godina 277. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 477. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

__NOTOC__
## Događaji

* Spartanski suvladar Leotihida i atenski vođa Temistoklo vode na pohod na sjever Grčke kako bi kaznili porodici Aleuada zbog šurovanja s Perzijancima. Tom prilikom je u Tesaliji Leotihida uhvaćen kako prima mito.
* Grčki pomorski gradovi na Egejskom moru više ne žele biti pod spartanskom kontrolu te na Delosu atenskom velmoži Aristidu nude vjernost Ateni. Tako je stvoren Delski savez na čelu s Kimonom.
* Rimske snage na rijeci Cremera su poražene od etrurskog grada Veji u bitci na Cremeri.

## Rođenja
*

## Smrti
*
Cremera

**Cremera** je italijanski potok u Laziu (prethodno u Etruriji). Dug je 36,7 km i teče pored Sacrofana, Formella i Campagnano di Roma prije nego što se ulijeva u Tiber oko 10 km sjeverno od Rima. S Tiberom se spaja prije nego što se Via Flaminia spoji s cestom Grande Raccordo Anulare u blizini željezničke stanice Labaro Roma Nord, gdje se nalazi drevni rimski most.

S njim je povezana današnja Fosso della Valchetta na osnovu navoda u Livija (ii. 49), koji pokazuje da Saxa Rubra nije bila daleko, a što je rimsko ime za Primu Portu, oko 7 milja od Rima na Viji Flaminiji. Poznata je po porazu tri stotine članova klana Fabija, koji su utvrdili logor na njenoj obali.
Duboki potok

Duboki potok je relativno često ime za vodotoke i mesta. Može se odnositi na:
* Duboki potok (Beograd) - danas prekriven i pretvoren u kišni kolektor
* Duboki potok (Barajevo) - potok i jezero kod Barajeva (Grad Beograd)
* Manastir Duboki Potok - manastir na Kosmetu
Dva sela u Bosni:
* Duboki Potok (Srebrenik) - selo u opštini Srebrenik
* Duboki Potok (Ilijaš) - selo u opštini Ilijaš
Qufu

**Qufu** () je grad u provinciji Shandong u Kini. Smješten je na 35° 36′ sjeverne geografske širine i 117°, 02′ istočno od Greenwicha, oko 130&nbsp;km južno od provincijskog sjedišta Jinan i 45&nbsp;km sjeveroistočno od pod-provincijskog sjedišta Jining. Qufu kao grad ima 60.000 stanovnika, a cijela upravna regija ima 650.000 stanovnika.

Qufu je legendarno rodno mjesto Konfucija; služio je kao glavni grad Države Lu za vrijeme perioda Proljeća i Jeseni. U Qufuuse nalaze Hram Konfucija, Groblje Konfucija i Porodično imanje Kong - svi navedeni kao UNESCO-ve lokacije Svjetske baštine od 1994. One predstavljaju glavne atrakcije u Qufuu. Grad je također igrao ulogu u pohod na Yanzhou koji su poduzeli kineski komunisti 1948. godine.

## Reference


## Vanjske veze

* 
* UNESCO World Heritage Listing
* CCTV
* Qufu Normal University 
* Asian Historical Architecture: Qufu
* qufu.pomosa.com: Extensive photos from 2004 
* Panoramic photo of Confucius Temple 
* Photographs of a Confucian Temple ceremony
* Confucian website 
* A photo tour of Qufu from 2008
Duboki potok (Beograd)

**Duboki potok** je vodotok koji je nekada tekao, danas urbanizovanim područjem Beograda, u opštinama Zvezdara i Voždovac. 

Tekao je pravcem današnjih ulica Zage Malivuk, Rimske i Ljermontova, uglavnom u pravcu jugozapada, između Pašinog (Lekinog) brda na severozapadu i Konjarničkog brda na jugoistoku. Ulivao se u Mokroluški potok, koji je tekao pravcem današnjeg autoputa, nasuprot kraja Dušanovac.

U 2003. godini je počela izgradnja velikog kišnog kolektora Duboki potok.

Kod Barajeva se takođe nalazi Duboki potok, sa jezerom.

## Reference
Jonas Brothers

**Jonas Brothers** je američki boy band. Bend je svoju popularnost stekao kroz dječju TV-mrežu Disney Channel. Osnovan je u gradu Wyckoff u New Jerseyu, a čine ga tri brata: Kevin Jonas, Joe Jonas i Nick Jonas. Ljeti 2008. su nastupili *[[Camp Rock]]*, filmu u originlnoj produkciji Disney Channela . Izdali su četiri albuma: *[[It's About Time (Jonas Brothers album)|It's About Time]]* (2006), *[[Jonas Brothers (album)|Jonas Brothers]]* (2007), ''A Little Bit Longer i Lines, Vines And Trying Times (2009.)

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* Official Fan Club 
* 
* 
* ((http://jonasbrothersmk.forummk.com/))Makedonski  FORUM za JB
Prva hrvatska nogometna liga 2007/2008.

## Natjecateljski sustav
Igrala se trokružnim sustavom kao i prošle sezone.

## Ljestvica

**P** - prvak, **I** - ispada

## Rezultati

*****Zbog smrti igrača NK Zadar, Hrvoja Ćustića, 27. kolo je odgođeno i odigrano je 29./30.travnja

## Lista strijelaca
* **21 gol** - Želimir Terkeš (Zadar)
* **18 golova** - Radomir Đalović (Rijeka)
* **17 golova** - Nikola Kalinić (Hajduk)
* **14 golova** - Krunoslav Lovrek (Zagreb)
* **13 golova** - Luka Modrić (Dinamo)
* **12 golova** - Mario Mandžukić (Dinamo); Željko Malčić (Cibalia); Senijad Ibričić (Zagreb)
* **11 golova** - Boško Balaban, Ognjen Vukojević (Dinamo); Anas Sharbini (Rijeka)
* **10 golova** - Josip Tadić (Dinamo)
* **9 golova** - Miljenko Mumlek (Varteks); Ante Rukavina (Hajduk)

## Nastupi klubova u Europi
* Liga prvaka
** 1. pretkolo:  Hazar - **Dinamo Zagreb** 1:1, 1:3 (produžeci)
** 2. pretkolo:  Domžale - **Dinamo Zagreb** 1:2, 1:3
** 3. pretkolo:  **[[Werder Bremen]]** - Dinamo Zagreb 2:1, 3:2
* Kup UEFA
** 1. pretkolo:  Budućnost - **Hajduk Split** 1:1, 0:1
** 2. pretkolo: Hajduk Split -  **[[U.C. Sampdoria|Sampdoria]]** 0:1, 1:1
** 1. pretkolo: **Slaven Belupo** -  Teuta 6:2, 2:2
** 2. pretkolo: Slaven Belupo -  **[[Galatasaray]]** 1:2, 1:2
** 1. kolo: **Dinamo Zagreb** -  Ajax 0:1, 3:2 (produžeci)
** Skupina D:  Dinamo Zagreb -  Basel 0:0;   **[[SK Brann|Brann]]** - Dinamo Zagreb 2:1;  Dinamo Zagreb -  **[[Hamburg SV|Hamburg]]** 0:2;   Rennes - Dinamo Zagreb 1:1
* Intertoto kup
** 1. kolo: Zagreb -  **[[KS Vllaznia Shkodër|Vllaznia]]** 2:1, 0:1
Igmanski marš (razvrstavanje)

**Igmanski marš** može da se odnosi na:
* Igmanski marš - čuveni događaj u drugom svetskom ratu
* Igmanski marš (film) - jugoslovenski film iz 1983. godine
Igmanski marš (film)

**Igmanski marš** je film Zdravka Šotre snimljen 1983. i premijerno prikazan 27. juna iste godine. Temelji se na knjizi *Igmanci* Živojina Gavrilovića.

## Sadržaj

Krajem januara 1942. Prva proleterska brigada, koja se na Romaniji našla opkoljena jakim nemačkim snagama, kreće u proboj obruča s namerom da pored Sarajeva i preko Igmana stigne do oslobođene Foče. Marš preko planine Igman izveden je u noći između 27. i 28. januara, po dubokom snegu i velikoj hladnoći i bio je koban za četrdeset teško promrzlih boraca kojima su u fočanskoj bolnici bez narkoze amputirani promrzli delovi tela.

## Uloge

## Vanjske veze
* 
* Balkanmedija: Igmanski marš
I Spy (razvrstavanje)

I Spy se može odnositi na:
* *[[I Spy]]*, popularna američka TV-serija iz 1960-ih:
* *[[I Spy (film)]]*, igrani film temeljen na TV-seriji;
* I Spy (bend), kanadski punk bend
I Spy (film)

***I Spy*** je američka špijunska filmska komedija iz 2002. godine u kojoj glavne uloge tumače Eddie Murphy i Owen Wilson. Temelji se na istoimenoj TV-seriji iz 1960-ih u kojoj su glavne uloge tumačili Robert Culp i Bill Cosby. Predstavljao je komercijalni promašaj i doživio je uglavnom negativne recenzije.

## Vanjske veze
*
Bitka na Cremeri

**Bitka na Cremeri** se vodila između Rimske Republike i etrurskog grada Veji godine 477. pne. (276 AUC). Završila je rimskim porazom i pogibijom rimskog *gensa* Fabius.

Sukob između Veja i Rima je započeo 480. pne. kada su vejanske snage poražene u bitci gdje je rimskim snagama komandirao Kaeso Fabius Vibulanus. Nakon bitke su Vejanci rat nastavili gerilskom taktikom, upadajući na rimsku teritoriju radi pljačke i izbjegavajući frontalne sukobe s rimskim legijama. 

U to je vrijeme Rim bio upetljan u rat s Ekvima i Volščanima, pa se godine 479. pne. gens Fabius ponudio da sam brani grad od Vejanaca. Da bi ih natjerali na bitku, Fabijevci su sagradili utvrdu na potoku Cremera, u blizini Veja. Pokušaj Vejanaca da ih odatle istjeraju završio je porazom, nakon čega su Vejanci pristali na primirje.

Kada je primirje ponovno prekršeno, Vejanci su ponovno poraženi, ali su Fabijevci postali previše odvažni te počeli sami upadati na vejansku teritoriju radi pljačke. Tako su, nastojeći opljačkati stado ovaca, upali u vejansku zasjedu i bili ubijeni do posljednjeg čovjeka. Jedini član gensa koji je preživio bio je Quintus Fabius Vibulanus, premlad da bi stupio u rat.

Dio historičara vjeruje da je Tit Livije svoj opis bitke na Cremeri "začinio" nastojeći je učiniti što sličnijim termopilskoj bitci i legendi o pogibiji 300 Spartanaca. Masovna pogibija gensa je također poslužila kao objašnjenje za nedostatak Fabijevaca na konzulskim listama.

## Izvori
* Eutropius, *[http://www.thelatinlibrary.com/eutropius.html Breviarium ab Urbe condita]*. I,16
Potok

**Potok** je kraći vodotok, čije korito tokom godine obiluje manjom ili većom količinom vode, u zavisnosti od padavina. Za razliku od rečice i reke, potok nema izvor. Voda se sakuplja sa obližnjih brda i sliva u zaravan, gde se nalazi potok, sa jasno izraženim koritom. 

Potoci su nastali radom prirode, da se nadošle vode posle zime ili jakih letnjih pljuskova kanališu i odvedu u reku.

Pre Drugog svetskog rata u srpskim selima seljaci su u okviru radnih akcija, koje su bile u narodu poznate kao *kuluk*, prokopavali potok, kroz naselje, ako se nalazilo u dolini, okruženoj brdima. Takvi potoci nazivaju se bujičnim potocima. Njihova namena je da u vreme letnjih jakih pljuskova prihvate nastalu vodenu bujicu i sprovedu je u reku. Jedan takav potok nalazi se u selu Burovac, u Opštini Petrovac u Braničevskom okrugu. Prokopan je 1936. godine.

Za prelazak zaprege preko potoka koriste se mali drveni mostovi, poznati u našem narodu kao drvene ćuprije. Obično je širina ćuprije takva da se ne mogu mimoići dve stočne zaprege. 

U selima se za pešački prelaz preko potoka ili rečice najčešće koristi brvno.
Kaštavar

**Kaštavar** je naseljeno mesto grada Leskovca u Jablaničkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 68 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 113 stanovnika).

## Demografija
U naselju Kaštavar živi 62 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 56,1 godina (53,2 kod muškaraca i 59,0 kod žena). U naselju ima 29 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,34.

Ovo naselje je u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze
Pečenjevce

**Pečenjevce** je naseljeno mesto grada Leskovca u Jablaničkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 1.776 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1.930 stanovnika).

Selo je poznato po proizvodnji krompira a u njemu se svake godine organizuje i krompirijada.

Pečenjevce je bilo sedište opštine do 1956. godine. U sastavu opštine Pečenjevce nalazila su se sledeća naselja: Babičko, Brejanovce, Grdanica, Dušanovo, Živkovo, Zalužnje, Kaštavar, Gornja Lokošnica, Donja Lokošnica, Pečenjevce, Podrimce, Priboj, Razgojna, Smrdan, Crkovnica, Golema NJiva, Oraovica, Čekmin i Čifluk Razgojnski.

## Demografija
U naselju Pečenjevce živi 1.439 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 42,5 godina (41,6 kod muškaraca i 43,4 kod žena). U naselju ima 526 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,38.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Značajne osobe
* Toma Zdravković, pevač narodne muzike, kompozitor i pesnik
* Novica Zdravković, pevač narodne muzike, brat Tome Zdravkovića

## Reference

## Vanjske veze
Lukino Selo

**Lukino Selo** () je naselje grada Zrenjanina u Srednjobanatskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 598 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 643 stanovnika).

Lukino Selo se nalazi 12 kilometra od Zrenjanina ka Beogradu, u blizini sela Ečka a na Belom jezeru koji je ulaz u Carsku baru - zaštićenu zonu u kojoj žive sive i bele čaplje. U Lukinom selu živi pesnik, književnik i predsedavajući Banatskog udruženja književnika Ivan Danikov, u ovom selu dolazio je i pesnik Siveri Janoš, ovde je odrastao i Janika Balaž.

## Demografija
U naselju Lukino Selo živi 477 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 39,4 godina (37,3 kod muškaraca i 41,5 kod žena). U naselju ima 217 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,76.

Ovo naselje je uglavnom naseljeno Mađarima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain) 
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
* http://www.najboljeizbanata.rs/best-from-banat-trg-umetnika.php
Centar (Zrenjanin)

**Centar** je gradska četvrt i mesna zajednica u Zrenjaninu u Vojvodini. U mesnoj zajednici živi oko 2500 prema proceni iz 2022. Mesna zajednica je osnovana 9. maja 1960.

## Izvori
476. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **476. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Rutila i Strukta** (ili, rjeđe, **godina 278. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 476. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji

* Grčko-perzijski ratovi: Spartanski kralj Leotihida je osuđen zbog primanja mita od pro-perzijske porodice Aleuda u Tesaliji, te bježi u hram Atene Alee u arkadijskoj Tegei. Nakon što je svrgnut i osuđen na progonstvo, na prijestolje dolazi njegov unuk Arhidam II.
* Kimon iz Atene postaje moćniji od Temistokla te smjenjuje Pauzaniju iz Sparte s mjesta komandanta grčkih snaga na Bosporu. Nakon što su Spartanci čuli da je Pauzanija šurovao s Perzijancima, vraćaju ga u Spartu.
* Delski savez pod vodstvom Kimona nastavlja rat s ciljem da se jonski gradovi oslobode perzijske dominacije, a pri čemu je zauzet Eion na rijeci Strimon.
* Grčki pjesnik Pindar posjećuje Siciliju gdje mu je pruženo gostomprimstvo na dvorovima Terona od Akragasa i Hijerona I od Sirakuze.

## Rođenja
*

## Smrti
* Zhou Jing Wang (Ji Gai), kralj kineske dinastije Zhou
Deli Jovan

**Deli Jovan** je planina na istoku Srbije, na oko 250 km od Beograda, a u blizini Negotina i Bora. Uglavnom se proteže pravcem sever-jug. Pripada karpatsko-balkanskom planinskom sistema, formiranom tokom alpske orogeneze. Najviši vrh joj je Crni vrh (1.141 metar).

Planina je dugačka oko 19 kilometara i njene granice su od mesta Plavna (Negotin) na severu do brda Tilva Njagra na jugu. Na njoj vlada subkontinentalna klima.

## Vanjske veze

* Habiprot: Deli Jovan
Atena Aleja

**Aleja** (grč. ****) je bio epitet koji se u drevnoj grčkoj Arkadiji koristio za grčku božicu 
Atenu, odnosno, pod čijim imenom joj je sagrađen hram u gradovima kao što su Alea, Mantineja i Tegea. Alea je ispočetka bila samostalno božanstvo, ali se njen kult postepeno stopio s kultom božice Atene.
## Kult
Atena Alea je najpoznatija po hramu koji je u Tegei, prema predaji, sagradio Alej, sin Afidin. Taj je hram spaljen godine 394. pne., a novi je sagradio Skopas, pri čemu je korištenje dorskog reda hram učinilo najimpozantnijim na cijelom Peloponezu. Statua božice, koju je Endoj bio napravio od slonovače, je kasnije odvedena u Rim od strane Augusta kako bi ukrasila Augustov forum. Hram Atene Alee je također bio poznat i kao azil, te su tamo zapisana imena mnogih znamenitih osoba koje su u njemu pronašle utočište.

Svećenica Atene Alee u Tegei je uvijek bila djevica, a službu je vršila sve dok ne bi došla u pubertet.
## Izvori

## Vanjske veze
* Temple of Athena Alea at Tegea at the Athena Museum
475. pr. n. e.

Godina **475. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Poplikole i Rutila** (ili, rjeđe, **godina 279. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 475. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

__NOTOC__
## Događaji

* Kimon vodi atensku flotu u napad na otok Skiros, čiji su se stanovnici smatrali piratima.
* Zhou Yuan Wang postaje kralj kineske dinastije dinastije Zhou.
* Slikar Polignot sa Tasosa započinje s radom (približni datum).

## Rođenja
*

## Smrti
* Heraklit iz Efeza, starogrčki filozof
Kralj Yuan od Zhoua

**Kralj Yuan od Zhoua**, () bio je dvadeset sedmi vladar kineske dinastije Zhou i petnaesti vladar Istočnog Zhoua. 

## Osobne informacije
Polignot

**Polignot** (Πολύγνωτος), sin Aglafaontov, je bio starogrčki slikar koji je živio sredinom 5. vijeka pne.. Bio je rodom s Tasosa, ali su ga Atenjani usvojili i učinili svojim građaninom.

Slike mu nisu očuvane, ali ih je detaljno opisao Pauzanija.
474. pr. n. e.

Godina **474. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Medulina i Vulsoa** (ili, rjeđe, **godina 280. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 474. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

__NOTOC__
## Događaji

* Bitka kod Kume, veliki pomorski okršaj u kome je Hijeron I, tiranin Sicilije, zajedno s Aristodemom, tiraninom Kume, porazio etrursku mornaricu prilikom pokušaja zauzimanja Kume, te tako zaustavio etrursku ekspanziju na jug Italije i spasio grčke kolonije Kampanije od etrurske dominacije.
* Taranto sklapa savez sa Regijem kako bi se suzbio savez Mesapa, Peuceta i Lukanaca, ali je njihova vojske poražena kraj Kailìje (suvremeni Ceglie Messapica).
* Hijeron gradi Castello Aragonese na otoku Ischia.
* Perzijski kralj Kserkso izdaje ukaz, po diktatu kraljevog sekretara Mordekaja, prema kome je Jevrejima u svakom gradu carstva dozvoljeno da se udruže protiv svojih protivnika.
* Grčki pjesnik Pindar se nakon gostovanja u Siciliji seli u Tebu, gdje će spjevati ode olimpijskim pobjednicima.

## Rođenja
*

## Smrti
*

## Reference
Bitka kod Kume

**Bitka kod Kume** je bio pomorski okršaj koji se godine 474. pne. vodio između zajedničke flote Sirakuze i Kume na jednoj, te etrurske flote na drugoj strani.

Hijeron I od Sirakuze je sklopio savez s Aristodemom, tiraninom Kume, kako bi zajednički spriječili etrursku ekspanziju na jug Italije. Godine 474. pne. njihova zajednička flota je porazila etrursku kod Kume u Napuljskom zaljevu. 

Nakon poraza, Etrurci su izgubili veliki dio svog političkog uticaja u Italiji. Gubitkom pomorske moći su omogućili da njihovu teritoriju postepeno osvoje Rimljani, Samniti i Gali. Sirakužani su, pak, zahvalni na pobjedi, zarobljeni etrurski šljem posvetili velikom panhelenskom svetištu u Olimpiji. Etrurci su, kasnije, nastojeći se osvetiti Sirakuzi za poraz, odlučili pomoći atenskoj ekspediciji protiv Sirakuze 415. pne., a što je dodatno doprinijelo njihovom slabljenju.
Tegeja

**Tegeja** (Tegea) je općina u Grčkoj, koje administrativno pripada prefekturi Arkadija, a čije je sjedište naselje Stadio. Ime je dobila po istoimenom starogrčkom naselju.

Stara Tegeja je poznata kao jedno od najvažnijih religijskih središta antičke Grčke. Spominje se još u arhajski period|arhajskom periodu, a Homer je navodi kao sudionicu trojanskog rata u Katalogu brodova. U njoj je bio sagrađen znameniti hram Atene Alee, koji je u trenucima progonstva služio kao azil mnogim znamenitim ličnostima.

Tegeja je dugo vremena bila neprijatelj Sparte, pod čiju je vlast došla oko 560. pne. Godine 394. pne. je hram spaljen, ali je kasnije obnovljen. U 4. vijeku pne. Tegeja se priključila Arkadijskom savezu i oslobodila spartanske vlasti. Kasnije je došla pod rimsku vlast, a razorili su je Goti godine 395. Ruševine drevne Tegeje se nalaze u današnjem gradu Alea.

## Povezano
* Naselja Arkadije

## Notes

## Vanjske veze
* Perseus site: Tegea Photo gallery of archaeologuical sites and bibliography.
* (Roy George), Temple of Athena Alea at Tegea 
* GTP - Ancient Tegea
* GTP - Municipality of Tegea
* GTP - Alea, the present name of Tegea
* Tegea - black and white photo essay of the site and related artifacts
* Tegean Ancient Army - a brief peer-reviewed essay discussing the army of the ancient Tegea

## Najbliža mjesta
* Alea
* Stadio
* Svoleika

## Zajednice
* Alea
* Episkopi
* Garea
* Kamari
* Kerasitsa, gdje se 1912. godine rodio političar Gregoris Lambrakis
* Lithovounia
* Magoula
** Giokareika (51 st.)
* Manthyrea
* Mavriki
* Psili Vrysi
** Bouzaneika (45 st.)
* Rizes
* **[[Stadio]]**
** Agios Sostis
** Akra (42 st.)
* Tziva
* Vouno
* Stringos-Demiri

## Historical population

## Persons
* Anite iz Tegeje
* Kefej, mitski kralj i Argonaut
* Gregoris Lambrakis
 


**Sjever:** Korythios i Tripoli



**Zapad:** Valtesio i Tripoli (sz)
**Tegeja**
**Istok:** Sjeverna Kynouria

**Jug:** Skyritida
Eion

**Eion** je gradić koji se nalazi na sjeveroistoku Grčke, na ušću rijeke Strume. Poznat je iz antičkih vremena kao mjesto od velike strateške važnosti, oko koga su se vodile borbe u grčko-perzijskim ratovima i peloponeskom ratu.

Perzijanci su ga godine 476. pne. okupirali nakon svog neuspjelog pohoda na Grčku, ali je 475. pne. osvojen od strane Delskog saveza na čelu s Kimonom. Kada su Atenjani godine 473. pne. osnovali svoju koloniju Amfipolis, Eion im je poslužio kao baza.

Za vrijeme peloponeskog rata, spartanski vojskovođa Brazida je godine 424. pne. osvojio Amfipolis, ali nije mogao osvojiti Eion, koga je branio Tukidid. Usprkos toga, Tukidid je ostraciziran zato što nije obranio Amfipolis.
Disneyland

**Diznilend** () je zabavni park Volta Diznija. Ovakav park postoji na pet mesta: u Anahajmu (u blizini Los Anđelesa, Kalifornija, SAD), Orlandu (Florida, SAD), Tokiju (Japan), Parizu (Francuska) i Hong Kongu. 

## Diznilend u Parizu
Pariški Diznilend () se nalazi u predgrađu Pariza, na 35 minuta vožnje od centra grada, i do njega se može stići posebnom linijom metroa. Sastoji se od dva zasebna dela Diznilend parka () i Diznijevog studija (). Na samom ulazu u Diznilend park nalazi se Diznilend hotel. U istoj ulici (*[[Main Street U.S.A.]]*) su smeštene prodavnice, poslastičarnice, restorani i kafei. Ostatak parka je podeljeno na četiri zone- Adventureland, Frontierland, Fantasyland i Discoveryland. U okviru parka nalaze se vozići, začarana Snežanina šuma, zamak iz bajke, kuća straha, brod za krstarenje, letelice i svemirski brodovi, gusarske pećine, itd. Diznijev studio je manji i u njemu su sve vožnje vezane za igrane filmove. Takođe, u njemu se nalazi i bioskop, kao i brojni restorani i prodavnice. U oba parka se igraju ulične predstave, a uveče glavnom ulicom prolazi i povorka sa Diznijevim junacima. Postoji i Dizni selo (-{Disney vilage}-) u koji je ulaz besplatan.
 
Diznilend je ove godine proslavio petnaest godina svog postojanja i povodom toga je od 14. jula do 26. avgusta svake večeri priređivana specijalna parada i vatromet.
Gemin

**Gemin** (, ), verovatno sa ostrva Rodos, bio je grčki astronom i matematičar, moguće da je živeo u 1. veku pne.. Sačuvano je njegovo delo sa astronomskom temom, *Uvod u Fenomene*, koje je bilo namenjeno učenicima kao uvodni udžbenik. Takođe je napisao jedno delo o matematici, od kojeg su sačuvani samo fragmenti, zahvaljajući citatima kod kasnijih autora.

## Život
O Geminovom životu se ništa ne zna. Čak nije sigurno ni da je rođen na Rodosu, ali pominjanje planina sa tog ostrva u njegovim astronomskim delima sugeriše da je radio tamo. Ni datumi njegovog života nisu izvesniji. Jedan pasaž iz njegovih dela pominje Lutajuću godinu egipatskog kalendara iz vremena 120 godina pre njegovog, čime je implicirana godina 70. pne. kao datum nastanka, što bi se slagalo sa idejom da je mogao biti Posidonijev učenik, ali sugerisana je i mnogo kasnija godina, 50. n.e..

Na Mesecu postoji krater nazvan po njemu.

## Astronomija
Jedino sačuvano Geminovo delo je "Uvod u Fenomene" odn. "Pojave", (), koje se često skraćeno naziva *Isagoge*. Ova uvodna knjiga o astronomiji, zasnovana na delima ranijih astronoma, poput Hiparha, bila je zamišljena za podučavanje studenata koji tek počinju s predmetom. Gemin u njoj opisuje zodijak i kretanje Sunca; sazvežđa; nebesku sferu; dane i noći, izlaske i zalaske zodijačkih znakova; lunisolarne periode i njihovu primenu u kalendarima; Mesečeve mene; pomračenja; zvezdane faze; zemaljske zone i geografska mesta; i ludost predviđanja meteoroloških prilika na osnovu zvezda.

Takođe je napisao komentar na Posidonijevo delo *O Meteorologiji*. Fragmente ovog komentara je sačuvao Simplicije u njegovom komentaru na Aristotelovu *Fiziku*.

## Matematika
Gemin je dosta pisao i o matematici, uključujući sveobuhvatnu *Doktrinu Matematike* (ili *Teoriju Matematike*). Iako je ovo delo izgubljeno, neke izvatke su sačuvali Proklo, Eutocije i dr. Matematiku je podelio u dve oblasti: "mentalnu" () i "opažljivu" (), ili drugim rečima, čistu i primenjenu matematiku. U prvu kategoriju je stavio geometriju i aritmetiku (uključujući teoriju brojeva); u drugu kategoriju je stavio mehaniku, astronomiju, optiku, geodeziju, kanoniku (muzičku harmoniju) i logistiku. Duge izvatke iz njegovog dela je sačuvao i Al-Nayrizi u svom komentaru na Euklidove elemente.

## Fusnote originala

## Bibliografija
(na engleskom:)
* Evans, J.,, Berggren, J., ''Geminos's Introduction to the Phenomena. A Translation and Study of a Hellenistic Survey of Astronomy.'' (Princeton University Press, 2006.) (This is the first complete English translation of this book.)

## Vanjske veze
(na engleskom:)
* Technology Museum of Thessaloniki Entry 
* 
* PDF scans of Manitius' edition of the Geminus' ''Elementa Astronomiae'' ("Elements of Astronomy") - public domain (Classical Greek with German translation)]
Natprirodna objava

**Natprirodna** ili **nadnaravna objava** predstavlja komunikaciju između živog ljudskog bića s jedne te božanstva ili drugog nadnaravnog entiteta, npr. anđela, s druge strane. Mnoge religije ne samo što prihvaćaju nadnaravnu objavu, nego na njima temelje svoja najvažnija vjerovanja. Npr. ortodokosni judaizam drži da je Tora primljena od Boga na Sinajskog gori, katolici (i mnogi drugi kršćani) vjeruju kako je Knjiga Otkrovenja nadnaravno predana apostolu Svetom Ivanu, a muslimani drže kako je Kuran objavljen slovo po slovo.

Nadnaravna objava ne mora uvijek značiti fizičku prisutnost nadnaravnog entiteta; npr., rimokatolički koncept interior locution sadržava samo unutrašnji glas koji čuje onaj kome je objava namijenjena. U hinduizmu neke Vede se smatraju da su , tj. "ne-ljudski sastavci" te se pretpostavlja da su neposredno objavljene, pa se zato zovui śruti, tj. "ono što se čulo". U budizmu deve se smatraju nepristupačnim ljudskom oku ili uhu te ih mogu gledati ili slušati samo oni ljudi koji su razvili ekstrasenzorne moći. Neke objave se nisu čule ili vidjele, nego su "diktirane". Kuran je klasični primjer, a nedavno se bilježi 15.000 rukom pisanih stranica koje je napisala mistikinja Maria Valtorta, tvrdeći da joj je diktirao Isus.

Kada objavu čini nadnaravni entitet koji je prisutan, tada se to naziva ukazanje, koje priznaju Rimokatolička i pravoslavne crkve. Neke objave idu dalje od jednog natprirodnog entiteta, npr. za Isusa Krista se govorilo da je prisutan u ukazanjima Isusa i Marije. U nekim slučajevima, kao što razgovor s nevjernim Tomom (Ivan 20:24-29), implicitan je i fizički kontakt. Neke objave se vezuju uz fizičke fenomene, kao što su stigme, a u rijetkim slučajevima, kao kod sv. Juana Diega, objavu prate i fizički predmeti.
SR

**SR** ili **Sr** se može odnositi na:

* skraćenica za *socijalistička republika* (u okviru Jugoslavije: Bosna i Hercegovina, Crna Gora, Hrvatska, Makedonija, Slovenija, Srbija).
* Slovačka (zvanično *Slovačka Republika*)
* sekretinski receptor
* stroncijum
Štuka

**Štuka** (*Esox lucius*) je riba iz porodice Esocidae. Ima vretenasto tijelo i veliki je grabežljivac. To njegovo vretenasto tijelo završava karakterističnom glavom, širokom i spljoštenom, u obliku pačjeg kljuna. Čeljust joj je opremljena s oko 700 zuba, nagnutih prema unutra. Oči, smještene na vrhu glave, omogućavaju joj široko vidno polje. Leđna peraja, položena na vrhu stražnjeg dijela tijela, služi joj za snažan zalet kad odluči napasti plijen!

Pore na glavi, smještene na obje donje čeljusti povezane s bočnom linijom, omogućuju štuki da osjeti i najmanju vibraciju s velike daljine.

Boje njezinog tijela pogodne su za savršenu kamuflažu: leđa, tamno zelene boje koja ide do crne, prošarana svjetlijim trakama, dok su bokovi zelenkasti, a trbuh bijel.

Od 12.03.2017 proglasena je kao najopasnija riba na svetu povodom 17 smrtnih slucajeva od kojih je jedan iz Srbije. Marinko Lazic umro je u urgentnom centru u Novom Sadu od posledica ujeda stuke za koju se smatra da ima tezinu preko 12&nbsp;kg.

## Stanište i ponašanje
 
Iako je možemo naći u skoro svim tipovima voda, od ušća do malih rijeka, štuka ipak najviše voli mirne vode, spore tekućice bogate vodenom vegetacijom i pune raznih prepreka, potopljenih stabala, nasutog kamenja, korijenja… gdje se ona može skrivati i proći nezapažena. Ona je samotnjak i oštro brani svoj teritorij protiv svih uljeza, čak i kad su njezine vrste.

Štuka se ne udaljava previše u potrazi za hranom. Ona je lovac u zasjedi, sposobna satima stajati nepomično, glave položene niže od ostatka tijela, jedva mičući trbušnom perajom. Kad je u vodoravnom položaju, nimalo agresivnog izgleda, to je znak da je probavljanje završeno. Ali kad joj je glava usmjerena prema gore, spremna je na skok i to je znak za opći bijeg ostalim ribama!

## Način hranjenja
 
Odmah po rođenju, mlađ se hrani planktonom i ličinkama raznih kukaca. Brzo rastu, u samo šest tjedana dosegnu 6 do 8&nbsp;cm. Nakon što dosegnu tu veličinu, zanima ih samo riba.
U pravilu, štuka napada samo bolesne, ranjene i spore ribe, ali kad se ukaže prilika, baca se i na žabe i glodavce!

## Razmnožavanje
 
Ovisno o regiji, štuka se razmnožava od veljače na jugu, do svibnja na sjeveru. Ženke biraju plitka mjesta, bogata travom gdje, čim voda dosegne 10-11°C, polažu oko 20 000 jaja koja mužjaci odmah oplođuju.

Jaja sazru desetak dana kasnije. Tijekom sljedećih desetak dana, novorođenčad, još bez usta, stoje zakačena jednim otvorom (sisaljkom) za podlogu. Kad taj period završi, mlađ se uspravlja i započinje plivati i loviti.

## Strani nazivi
 
*Pike* (engleski); *Hecht*, *Schmuck* (njemački); *luccio* (talijanski); *lucio* (španjolski); *brochet* (francuski); *щука* (ruski).

**Spoljni linkovi**

štuka
Šaran

**Šaran** (*Cyprinus carpio*) riba je iz porodice Cyprinidae. Ima produljeno, debelo tijelo potpuno prekriveno ljuskama. Masivna se glava završava ustima s četiri brka, a usta može produljiti u obliku cijevi kojom šaran pretražuje i usisava hranu s dna. Jedina leđna peraja ima na početku nazubljenu i veoma oštru zraku.

Prema staništu, boja mu varira od bijelo zlatne do smeđe po leđima, a postaje svjetlija s bakrenim odsjajima po bokovima te završava više ili manje svijetlim trbuhom. 
 
## Stanište i ponašanje
 
Šaran više voli vode stajaćice ili rijeke sporijeg toka, koje se ljeti jako zagriju. Posebno su mu drage vode bogate vodenom vegetacijom, a podnosi maleni postotak otopljenog kisika u vodi. U prvim godinama života šarani rado žive u plovi, ali kada ostare veći primjerci pribjegavaju samotnjačkom životu.

Aktivnost šarana je i noćna i dnevna, ali je u svakom slučaju povezana s temperaturom vode. Ako je voda hladna, šaran ograničava svoje kretanje i prehrambenu aktivnost i troši sve manje energije.

Šaranovo tijelo može biti veliko od 50 do 100&nbsp;cm. A može živjeti i do 30 godina života.

## Način hranjenja

Tijekom cijeloga života, šarani se hrane ličinkama, kukcima, mekušcima, ali i različitim raslinjem kao što su biljne mladice, sjemenke, korijenje... Neprestano pretražuju taloge do dubine koja zna prelaziti 20&nbsp;cm. Mladi se hrane planktonom, a stariji mogu, ako treba, postati i grabežljivci.

Šarani su sposobni ustima formirati oblik cijevi kojom tada pretražuju taloge i kopaju po mulju.

## Razmnožavanje

Za razmnožavanje, šaranu je potrebna temperatura vode od barem 20°C tijekom desetak dana. Čim se dostigne ta temperatura, u nekim vodama već u svibnju, ali češće u lipnju ili srpnju, ženke kreću prema travnatim zonama. Tu polažu od 120 000 do 130 000 jajašaca po kilogramu težine što za ženku od 15 kilograma predstavlja više od 1,8 milijuna jajašaca. Mlađ se rađa četiri do pet dana nakon što ih oplode mužjaci.

## Strani nazivi

*Carp* (engleski); *Karpfen*; *Karp* (njemački); *Karp* (poljski), Kapr (češki); *carpa*, *carpio* (talijanski); *karpa* (španjolski); *carpe* (francuski); *сазан, карп (više kao kultivirana forma)* (ruski).

## Vanjske veze
### Ostali projekti


Datoteka:大型ヘラブナ72521221848f1 5312.jpg|Šaran
Datoteka:Record de pêche à Torcy.jpg|Veći primjerak šarana teškog 75 kilograma
Datoteka:Grass carp.jpg|Šaran u svome prirodnom staništu
Datoteka:Caprinus carpio Prague Vltava 1.jpg|Šaran, Vltava
SAP SE

**SAP SE** je najveća evropska softverska kompanija i treća po veličini u svetu (posle Microsoft-a i IBM-a) sa sedištem u Nemačkoj u Valdorfu. SAP je najveća kompanija koja nudi ERP rešenja sa 9.4 milijarde dolara prihoda i 39.300 zaposlenih.

## Istorijat
SAP su osnovli 1972. godine, kao  petorica inženjera IBM-a, u Manhajmu (Dietmar Hopp, Hans-Werner Hector, Hasso Plattner, Klaus Tschira i Claus Wellenreuther). Akronim je nešto kasnije promenjen u  u prevodu Sistemi, Aplikacije i Proizvodi u Data Processing-u. 1976. sedište kompanije se prebacuje u Valdorf, gde se i danas nalazi.
SAP je postao lider na polju kompleksnih poslovnih aplikativnih rešenja za veliki broj industrijskih grana, što dokazuje 12 miliona ljudi koji ga koriste, 84.000 instalacija i 1.500 partnera.

## Proizvodi
Glavni proizvod SAP-a je MySAP ERP (rešenje pruža kompletan set funkcionalnosti za poslovnu analitiku, finansije, upravljanje kadrovskim resursima logistiku i korporativne servise) koji se razvio iz SAP R/3 rešenja.
Drugi bitni prozvodi SAP-a su 
* Advanced Planner and Optimizer (APO), 
* Business Information Warehouse (BW) ,
* Customer Relationship Management (CRM) , 
* Supply Chain Management (SCM), 
* Supplier Relationship Management (SRM),
* Human Resource Management Systems (HRMS),
* Product Lifecycle Management (PLM),
* Exchange Infrastructure (XI),
* Enterprise Portal (EP) ,
* SAP Knowledge Warehouse (KW)

### mySAP Business Suite
Ovo su prilagodljiva poslovna rešenja koja omogućavaju optimizaciju kritičnih poslovnih procesa. Izgrađen na SAP NetWeaver platformi, uključuju mySAP Customer Relationship Management, mySAP Product Lifecycle Management, mySAP Supply Chain Management, i mySAP Supplier Relationship Management

### SAP xApps
Set aplikacija koje se izvršavaju nad postojećim heterogenim sistemima tako što ih integrišu u celovite poslovne sisteme koji olakšavaju efikasnije upravljanje.

### SAP Manufacturing
Ovo je softversko rešenje za rad u realnom vremenu i efikasnije i brže prilagođavanje promenama na tržištu.

### SAP NetWeaver
Tehnička osnova za mySAP Business Suite i SAP xApps, koja donosi kompletnu, otvorenu i fleksibilnu infrastrukturu i omogućava lako integrisanje SAP i ne-SAP aplikacija.

## Povezano
* ERP

## Reference

* sap.com
Som

**Som** (*Silurus glanis*) je riba iz porodice Siluridae. Ima izduženo tijelo, široko i zdepasto na prednjem dijelu lagano je spljošteno na stražnjem dijelu u razini repne peraje. Koža nema ljuski, a prekrivena je sa sluzi koja daje somu ljepljiv izgled. Glava mu je velika i masivna, uzdužno spljoštena a završava široko rasječenim ustima, sa 6 brkova, 2 dugačka na gornjoj čeljusti i 4 nešto kraća na donjoj čeljusti. Visoko postavljeno oko maleno je što navodi na noćni život. Dugačka analna peraja završava na razini repne peraje od koje je odvojena samo malenim izreskom. Tijelo je sive boje išarano tamnijim mrljama na leđima i bokovima dok je trbuh svjetlije boje. 
     
## Stanište i ponašanje
 
Somu se izgleda sviđaju mirne i duboke vode kao i spore i pravilne riječne vodene struje. Postavlja se na dubokim i zakrčenim mjestima kao što su obale, zaštitni kameni zidovi, vrtlozi, jarci usred voda, potopljena stabla, stjenoviti nasipi, nabačeno kamenje gradilišta.

Kao i za sve druge ribe, temperatura vode pokreće mu biološki ritam. Zimi je voda hladna pa mu je prehrambena aktivnost malena. Sa zatopljenjem vode u travnju i svibnju skraćuje se probavni režim. Osobito je za ženke važno snabdjeti proeteinima organizam prije reprodukcije. No na kraju tog prirodnog cilkusa koji ga sili da potroši uskladištenu eneregiju, somu se ponovno otvara tek koji raste do sredine ljeta. Od rujna, a osobito u listopadu, postupno opadanje žive u toplomjeru obavještava ga da je vrijeme za uskladištenje masti za zimu koju provodi ukopan u mulj u najdubljim područjima rijeka gdje su veoma spore vodene struje.

## Način hranjenja
 
U mladsoti jede plankton a kad odraste vrlo se brzo prilagođava prehrani grabežljivica. Ozbiljan oportunist, som se hrani i ribama i rakovima, školjkama i vodenim puževima. Ne oklijeva na površini ugrabiti i progutati žabe, glodavce i vodene ptice. O somu se čuju maštovite priče koje ga prikazuju kao čudovište sposobno prožderati sve na što naiđe. No premda ima velika usta za hvatanje veoma velikog plijena, dosta mu usko ždrijelo sprječava njegovo gutanje. 
     
## Razmnožavanje
 
Som se razmnožava između svibnja i srpnja kada temperatura vode dostigne otprilike 20 stupnjeva. Mrijesti se u plitkim zonama, češće među korijenima obalnih stabala. Ženka izbacuje otprilike 30.000 jajašaca po kilogramu težine, u gnijezdo koje prethodno pripravi mužjak.

Inkubacija traje desetak dana tijekom kojih samo mužjak čuva i štiti jajašca. Nakon izlaska iz jaja, mlađ, dužine od 7 do 8&nbsp;mm, razbježi se i sakrije u okolnu vegetaciju. Mladi somovi će sa svoje strane postići spolnu zrelost nakon 5 do 6 godina života.

## Strani nazivi
*Sheat-fish* (engleski); *Wels*, *Waller* (njemački); *siluro* (talijanski); *sum* (poljski); *silure* (francuski); *сом* (ruski).

## Vanjske veze
Vrba

**Vrba** je naziv za biljke iz roda ***Salix***. Postoji oko 350 vrsta vrbe, različitih životnih formi – najčešće je u pitanju drvo, mada može imati i formu žbuna, ili prizemne biljke. Kora stabla je siva i ispucala. Grane su tanke i dosta savitljive, mada često dolazi do lomljenja grana zbog njihove krtosti. List je uglavnom uzak i zašiljen na vrhu, tamnozelene boje na licu i nešto svjetliji na naličju.

Vrba je dvodoma (diecka) biljka – postoje muške i ženske biljke, koje nose jednopolne cvetove. Plod sadrži mnogobrojna semena koja se lako rasejavaju, a koja sazrevaju ponekad i istovremeno sa cvetanjem.

Raste obično na vlažnim područjima, uz reke ili na močvarnoj podlozi.

Vrba posjeduje i lekovita svojstva. Njena kora se od davnina koristi za pravljenje čaja koji ublažava bolove i pospešuje izlučivanje otrovnih materija iz organizma. Osim kore koriste se i mladice sa pupoljcima na vrhu.

## Lekovita svojstva

Danas se koristi kora bele vrbe (Salix alba), dok je u prošlosti bilo popularno lišće za domaću izradu lekova. Kora se sakuplja kada počnu sokovi, u rano proleće. Od nje se prave tinktura, ekstrakt, prah ili čaj. Najvažniji sastojak kore je salicin. Vrba je među prvim naučno istraženim biljkama. Još u XIX veku je francuski hemičar Leroks izvukao aktivni sastojak iz kore vrbe i nazvao ga salicin, a od 1852. g. salicin se proizvodi sintetički da bi 1899. g. bio proizveden prvi aspirin.

Sličan sastav imaju i srodne vrste Salix caprea (iva) i Salix purpurea (rakita, crvena vrba) pa se mogu upotrebljavati u iste svrhe.

Kora se preporučuje protiv mnogih stanja upale, uključujući tu i reumu i artritis(kostobolja). Pomaže pri snižavanju telesne temperature i stanju groznice. Oslobađa od neuralgije, glavobolje i ostalih opštih bolova. Blagi gorki ukus je osobina koja joj omogućava dejstvo stimulansa sistema za varenje pa se koristi kod gastro oboljenja.

Zbog sadržaja salicina treba voditi računa da ne dođe do predoziranja, dakle **strogo pridržavanje u količini i dužini upotrebe** (ne duže od 3-4 nedelje). Osobe preosetljive na aspirin i one kod kojih je čir aktivan ne bi trebalo da koriste preparate od vrbe.Vrba je otrovna biljka.


Datoteka:Willow1.jpg
Datoteka:Willow catkin 1 aka.jpg
Datoteka:Salix caprea Male.jpg


## Vanjske veze
* Škola botanike
* ''Salix alba'' image from 'Flora von Deutschland Österreich und der Schweiz' 
* Salix alba at plants for a future 
;*Salix purpurea*
* Image of ''Salix purpurea'' from 'Flora von Deutschland Österreich und der Schweiz'
* ''Salix purpurea'' at plants for a future
Aristodem od Kume

**Aristodem**, rođen oko 550. pne., također poznat po nadimku *Malakos*, što znači *predivan na dodir*), bio je tiranin starogrčkog grada Kuma na području današnje Italije.

Kao strategos je pobijedio etrurske vojske 524. pne. te u bitci kod Aricije 506. pne. Zahvaljujući popularnosti među narodom, uspio je svrgnuti aristokratsku oligarhiju te se proglasio tiraninom. Rimska tradicija navodi kako je Tarkvinije Oholi, posljednji rimski kralj, kod njega pronašao utočište nakon proglašenja Republike.

Aristodema je navodno oko 493. pne. ubijen nakon što se narod okrenuo protiv njega. Drugi izvori navode da je zajedno s Hijeronom iz Sirakuze godine 474. pne. sudjelovao u velikoj bitci kod Kume kojom je uništena etrurska flota.
Reggio Calabria

**Reggio di Calabria** (italijanski izgovor: ; kalabrijski dijalekt: *Rìggiu*, grčko-kalabrijski: *Righi*, grčki: - *Rhegion*), kolokvijalno poznat kao **Reggio Calabria** ili **Reggio**, je grad u južnoj Italiji, glavni grad metropolitanskskog područja Reggio Calabrije te najveći i najstariji grad u Kalabriji. Grad je star preko 2700 godina i bio je glavni grad Kalabrije, sve dok se glavni grad nije premjestio Catanzaro, s time da je u Reggiu ostalo sjedište kalabrijske regionalne skupštine.

Osnovali su ga drevni Grci pod nazivom Rhegion, što znači *otcjepljuje se*, a kasnije je postao jedno od najznačajnijih naselja *[[Magna Graecia|Velike Grčke]]*. Kasnije je postao dio Rimske Republike i Bizanstkog Carstva. Nadalje je sjedište Vojvodstva Kalabrija, prije nego što je uključen u Kraljevinu Siciliju. Kasnije je postao dio Napuljskog Kraljevstva, kasnije poznatog kao Dvije Sicilije, od 1282. do 1860. godine, kada je izvršeno ujedinjenje Italije.

Smješten na samom vršku "čizme" poluotoka, Reggio je zadržao ruralni ugođaj usprkos brojnog stanovništva. U samom gradu živi oko 186.000 stanovnika. Industrija se uglavnom temelji na poljoprivredi, odnosno izvozu voća i duhana, a Reggio je također i lučki grad s ribarskom industrijom. Plaže oko grada su ga učinile popularnim turističkim odredištem.

Općina Reggio Calabria sadrži *[[frazione|frazioni]]* (podopćine, uglavnom sela i zaselke) Catona, Gallico, Archi, Pentimele, Gallina, Mosorrofa (), Ortì (), Pellaro () i Saracinello.

## Značajne osobe

* Pitagora (5. vijek), kipar
* Ibik (6. vijek), pjesnik
* Gaetano Catanoso (1879 – 1963), svetac, svećenik
* Umberto Boccioni (1882 – 1916), slikar, kipar
* Goffredo Zehender (1901 – 1958), vozač Grand Prixa
* Gianni Versace (1946 – 1997), modni dizajner
* Donatella Versace (1955 – ), modni dizajner

## Povezano
* Univerzitet Reggio Calabria
* Popis gradonačelnika grada Reggio Calabria
* Aerodrom Reggio Calabria
* Rimokatolička nadbiskupija Reggio Calabria-Bova
* Sveti Franjo iz Paole

## Reference

## Vanjske veze

* Official website
* Official tourist site
* The City of Reggio Calabria 
* Province of Reggio Calabria
Lista gradova u Italiji po broju stanovnika

Dolje je naveden popis italijanskih općina koje imaju više od 100.000 stanovnika.

Podaci potječu od ISTATa na dan 30. juna 2008. http://demo.istat.it/bilmens2008gen/index.html. Brojke se temelje na posljednjem popis stanovništva|popisu stanovništva iz 2001. godine, kao i službenom *bilancio demografico* (demografskoj bilanci) procijenjenoj od 22. oktobra 2001. do 30. juna 2008.

Podebljanim slovima su označene provincijska središta.
Sándor Petőfi

**Šandor Petefi** () (1. januar 1823., Kiškereš, Mađarska - 31. jul 1849, Šegešvar, Mađarska (danas Sigišoara, Rumunija) ) je mađarski pesnik i jedan od vođa nacionalnog pokreta 1848. Zavisno od interpretacija otac mu je bio Slovak srpskog porekla Stevan Petrović ili Slovak slovačkog porekla dok mu je majka bila Slovakinja Marija Hruzova. Nakon rođenja roditelji su dali Šandoru kršteno ime Aleksandar. On se smatra najtalentovanijim i najboljim mađarskim lirskim pesnikom 19. veka. Još kao gimnazijalac je počeo da piše i objavljuje poeziju.

U burnim godinama koje su potresale veći deo Evrope, veoma se isticao kao vatreni mađarski nacionalista, pobornik republike i pristalica revolucije. Godine 1848. došao je na čelo peštanske omladine i ubrzo postao ideolog mađarske revolucije za otcepljenje od Habzburške monarhije i osamostaljenje Mađarske. Međutim, ubrzo su mađarski plemići preuzeli rukovodstvo i ušli u dogovore sa austrijskim dvorom o povlasticama i ustupcima. Revolucionar Šandor se pridružio pobunjeničkoj vojsci koja je krenula u rat protiv habzburških trupa. Na nesreću po pobunjenike Rusija se aktivno uključila u događaje podržavši bečki dvor, a u nameri da se uguši revolucionarni republikanizam. Petefi je najverovatnije poginuo 1849. u bici kod Šegešvara, mada je ispravnije reći da mu se tu izgubio svaki trag.

Njegova poezija je imala veliki uticaj na južnoslovenske pesnike, posebno na Đuru Jakšića i Jovana Jovanovića Zmaja. Najpoznatija dela su mu *Petefijeve pesme*, *Apostol* i *Vitez Janoš*.

Danas most u Budimpešti nosi njegovo ime.
Mesapi

**Mesapi** (,  [*Messápioi*]) su bili drevno pleme, koje je u antička vremena naseljavalo jugoistočni poluotok ili "petu" Italije (Salento, suvremena Apulija), a koja se u drevna vremena zvala Kalabrija, Mesapija ili Japigija. Glavni gradovi su im bili Uzentum (suvremeni Ugento), Rudiae (suvremeni Rugge), Brundizij (suvremeni Brindisi) i Hyria. Govorili su mesapski jezik. Često se navode kao "najjužnije od japigskih plemena".

## Historija
Prema Herodotu su Mesapi potomci Krećana koji su se na jugu Italije naselili nakon neuspjelog pokušaja da pokore Sikance, pri čemu su im se brodovi pri povratku kući nasukali i razbili o italijansku obalu. Većina historičara, pak, smatra da su Mesapi najvjerojatnije porijeklom iz Ilirije.

Hirija, koja se smatra prvim mesapskim gradom, osnovana je oko 18. vijeka pne. a nakon njega su slijedili drugi s kojima je mnogo vijekova kasnije zaratila grčka kolonija Tarent. Herodot, pak, navodi da su godine 473. pne. Mesapi zajedno s drugim japiškim plemenima, koristeći nadmoć u konjici, porazili tarentinsku vojsku. Tako su Mesapi očuvali svoju nezavisnost, a kasnije su pomagali Atenanjima u sicilijanskoj ekspediciji.

Mesape su, kao i ostale italske narode, kasnije pokorili Rimljani, te su postepeno izgubili svoj identitet, preuzevši latinski i grčki jezik.

## Jezik i pismo
:*Glavni članak:[[Mesapski jezik]].*

Mesapi su govorili mesapskim jezikom, koji pripada grupi kentum jezika. Lingvisti ga smještaju u vlastitu grupu indoevropskih jezika, iako postoje teorije da je on dio šire grupe ilirskih jezika koji su se govorili s drugu stranu Jadrana. Mesapski jezik je danas poznat zahvaljujući tome što su Mesapi bili pismeni, odnosno usvojili grčki alfabet. Danas je poznato oko pedesetak mesapskih natpisa koji su koliko-toliko dešifrirani i zahvaljujući kojima postoji određena predodžba o tom jeziku. Njime se prestalo govoriti kada su Mesapi preuzeli latinski i grčki.

## Vanjske veze
* Civiltà messapica