open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Akademija likovnih umjetnosti Sarajevo

**Akademija likovnih umjetnosti Sarajevo** kao visokoškolska ustanova i članica Univerziteta u Sarajevu osnovana je 1972. godine. Osnovali su je eminentni naučni radnici, profesori i kulturni djelatnici koji su se školovali prvenstveno u Beogradu, Ljubljani i Zagrebu i koji su u to vrijeme bili već priznati umjetnici.

## Historija
Novoosnovana Akademija likovnih umjetnosti najprije je bila smještena u zgradi Pedagoške akademije u Sarajevu, a objekat današnje ALU je bio prva i jedina evangelistička crkva u vrijeme austrougarske uprave. Crkva je bila izgrađena 1899. po nacrtima arhitekte Karla Paržika u  stilu kao centralna potkupolna građevina. Obnovljena zgrada je početkom 1992. godine odnosno početkom Rata u Bosni i Hercegovini devastirana. Objekat je do danas proglašen kulturno-istorijskim spomenikom i nalazi se na spisku zaštićenih objekata Zavoda za zaštitu  i prirodnog nasljeđa.

Muhamed Karamehmedović (istoričar umjetnosti i prvi dekan ALU), Nada Pivac (akademski slikar), Mersad Berber (akademski slikar), Boro Aleksić (akademski slikar), Alija Kučukalić (akademski kipar), Zdenko Grgić (akademski kipar) — neka su od imena slavnih  Akademije likovnih umetnosti Sarajevo.

Akademija je od svog osnivanja upisala 2.666 polaznika i do maja 2012. godine bilježi 1.212 završenih studenata dodiplomskog studija. Postdiplomski studij je zaživio 1983. godine. Magistranata je 237. *(podaci od decembra 2019)*

Akademiju čini šest zasebnih odsjeka s više izbornih predmeta:
# Nastavnički odsjek
# Odsjek slikarstvo
# Odsjek kiparstvo
# Odsjek grafika
# Odsjek grafički dizajn
# Odsjek produkt dizajn

Akademija likovnih umjetnosti Sarajevo je školske 2006/2007. godine pristupila bolonjskom sistemu školovanja (4+1).

Ispred same građevine nalazi se pješački most koji povezuje Radićevu ulicu sa Akademijom likovnih umjetnosti Sarajevo, a most na rijeci Miljacki nosi simboličko ime „Požuri polako” („Festina lente – Požuri polako”). Za izgradnju mosta raspona 38 metara bilo je potrebno oko dva miliona konvertibilnih maraka, a urađen je na osnovu idejnog rješenja tadašnjih studenata druge godine Produkt dizajna na Akademiji likovnih umjetnosti Amile Hrustić, Adnana Alagića i Bojana Kanlića.

## Galerija

Sarajevo7.jpg|ALU prije sanacije
ALU Sarajevo (1).jpg|ALU nakon sanacije
The Academy of Fine Arts Sarajevo (23224957343).jpg|ALU
The Academy of Fine Arts Sarajevo.JPG|ALU u proljeće
Sarajevo Academy of fine arts at night.jpg|ALU noću


## Povezano
* Avdo Žiga
* Damir Nikšić (Odsjek za slikarstvo, diplomirao 2000)
* Gabrijel Jurkić (diplomirao)
* Irfan Hozo
* Izet Alečković
* Meliha Teparić (diplomirala 2002)
* Mirsad Konstantinović (Odsjek za grafiku, diplomirao u klasi profesora Dževada Hoze)
* Mustafa Skopljak (diplomirao 1977. u klasi profesora Alije Kučukalića)
* Šejla Kamerić (Odsjek za grafiku, diplomirala)
* Akademija likovnih umjetnosti Trebinje
* Srednja škola primijenjenih umjetnosti Sarajevo

## Reference

## Literatura
* 
* 

## Vanjske veze

*
Cinizam

**Cinizam** (iz stgrč. κυνισμός [kynismós] — oponašanje psa; stoga se koristi i reč *pasotizam*) termin je koji u kolokvijalnoj (u ovom slučaju najčešćoj) upotrebi označava drskost, grubu otvorenost, bestidnost.

Cinizam je i stav koji karakteriše opšte nepoverenje u tuđe motive. Cinična osoba ima generalni nedostatak vere ili nade u ljudsku vrstu; to su ljudi koje motiviše ambicija, želja ili požuda, pohlepa, veličanje, materijalizam (ugl. ekonomski), cilj (ne sredstvo), kao i sama mišljenja koja ta cinična osoba smatra uzaludnima ili besmislenima pa ih svodi na minimalističko razmatranje tj. omalovažavanje.

Izraz cinizam ponekad se pogrešno primenjuje i na učenje starogrčkih kinika (up. cinik), prema kojem je i nastao termin cinizam; kinici su odbijali sve konvencije i zagovarali težnju ka vrlinama i jednostavnom idealističkom načinu života.

Sinonimno značenje ima i reč *desafekcija* (koja označava bezosećajnost, što i jeste jedna karakteristika cinizma).

U novije (ređe i pređašnje) vreme česta pojava je politički cinizam, npr. pri obraćanju političara u svetu, ali i tekstualno u zvaničnim dokumentima koje oni donose (proučava ga politička psihologija); cinizma ima i u popularnoj kulturi, npr. mimovi, putem televizije ili umetnosti generalno itd. Postoji i u medijskim krugovima (kao klasični novinarski ili pak političarski snimljeni ili cinizam druge vrste), pri izveštavanju na televiziji, u novinama i sl. U običnom životu, kao normalna pojava moguća je privremena manifestacija cinizma tokom puberteta, najviše u adolescenciji (pri odnosu tinejdžera sa roditeljima, porodicom, prijateljima i drugima u okolini).
__NOTOC__
## Povezano
* Egoizam
* Humor
* Ironija
* Psihopatija
* Sarkazam
* Sebičnost

## Reference

## Literatura
*Opća enciklopedija  JLZ, Zagreb, 1977. 
*

## Vanjske veze

* Definicija  [vokabular.org]
* Cinizam: poklon modi ili kazna Boga  [psichiatria.org]
* Cinizam je sudbina malodušnih [politika.rs]
Univerzitet u Arizoni

**Univerzitet u Arizoni** (), skraćeno **UA**, javni je istraživački univerzitet u Tusonu. Osnovan je 1885. godine. Ima 45.217 studenata (2018) na 19 zasebnih koledža/škola, uključujući onu za medicinu u Tusonu i Finiksu te za pravo. Povezan je sa dva medicinska centra (Baner Tuson i Baner Finiks). UA je pod upravom ABR-a (). Jedan je od članova Asocijacije američkih univerziteta i jedini predstavnik savezne države Arizone u ovoj grupi.

Arizona Vajldketsi ("Ketsi"), sportski timovi, članovi su Pac-12 konferencije NCAA. Sportisti UA-a osvojili su nekoliko takmičenja, od kojih se ističe košarka, bejzbol i softbol. Zvanične boje univerziteta i sportskih timova su kardinal crvena i mornarička plava.

## Reference
Sjevernozapadni univerzitet

**Sjevernozapadni univerzitet** (), skraćeno **NU**, privatni je istraživački univerzitet sa sjedištem u Evanstonu (Illinois). Drugi kampusi su u Čikagu i Dohi, a akademski programi i odjeljenja u Majamiju, Vašingtonu i San Francisku. Pored selektivnih preddiplomskih programa, NU je poznat i po Kelog školi menadžmenta, Prikerovoj školi prava, Fajnbergovoj školi medicine, Bijenenovoj školi muzike, Medilovoj školi novinarstva, medija, integrisanih margetinških komunikacija i Makormikovoj školi inžinjeringa i primijenjene nauke.

## Reference
Altmetric

**Altmetric** ili **altmetric.com**, tvrtka je za znanost o podacima koja prati gdje se na internetu spominju objavljena istraživanja i pruža alate i usluge institucijama, izdavačima, istraživačima, donatorima i drugim organizacijama za promatranje znanstvenog utjecaja radova koje se obično naziva altmetrija. Altmetrijski pokazatelj pojedinog objavljenog rada navodi i Hrvatska znanstvena bibliografija. Evropska povjerenica Máire Geoghegan-Quinn je 2014. godine priznala Altmetric kao tvrtku koja nadilazi tradicionalne sisteme procjena reputacije.
Altmetric je portfelj tvrtka od Digital Science koja je u vlasništvu Holtzbrinck Publishing Group.

## Nastanak i razvoj

Euan Adie je osnovao Altmetric 2011. godine. Kao istraživač, Adie je već radio na Postgenomic.com, znanstvenom agregatoru otvorenog koda, osnovanom 2006. Godine 2011. Adie je ušao u altmetriju aplikacija u natjecanju Elsevier za znanost i pobijedio. Nagradni fond omogućio je Altmetricu da razvije potpunu verziju Altmetric Explorera, objavljenu početkom 2012.
Sredinom 2012. Altmetric je preuzeo dodatna ulaganja od Digital Science-a i danas je dio grupe s uredima u Londonu, Njemačkoj, Sjedinjenim Američkim Državama i Australiji.

## Koncept

Altmetrija (poznata i kao "alternativna metrika") je pojam koji je prvi put uveden u manifestu o altmetriji 2010. godine, a razvijena je kako bi se autorima i drugim dionicima omogućila sveobuhvatnija evidencija bavljenja znanstvenim radom, posebno onim koji se događa izvan akademske zajednice među širom publikom. Da bi to postigao, Altmetric prati niz internetskih stranica i izvora tražeći 'spominjanja' (linkove ili pisane reference). Izvori uključuju mainstream medije, društvene i akademske mreže, forume za recenzije i, u novije vrijeme, Wikipediju i projekt Open Syllabus.
Podaci se prate u stvarnom vremenu i razvrstavaju se na Altmetric stranicama, koje pružaju sažetak cjelokupne internetske pažnje koju je dobio pojedini istraživački rad.

## Povezano

* Google Scholar
* Znanost
* SSRN
* Open Researcher and Contributor ID (ORCID)
* ResearchGate
* ResearcherID
* Hrvatska znanstvena bibliografija (CROSBI)
* Tko je tko u hrvatskoj znanosti
* Bibliografska baza podataka

## Reference

## Vanjske veze
*  Službena stranica Altmetrica
Regia Aeronautica

**Regia Aeronautica** (prevedeno **Kraljevska ratna avijacija**) bila je ratna avijacija oružanih snaga Kraljevine Italije, od 28. marta 1923. do 17. juna 1946.

## Historija
Službeno je osnovana dekretom kralja Vittoria Emanuela III, a prestala je postojati pod tim imenom nakon referenduma kojim je odlučeno da će Kraljevina Italija biti republika. Italija je bila jedna od rijetkih država koja se mogla pohvaliti jednom od najstarijih tradicija u avijaciji. Još 1884. kopnena vojska Armija Kraljevine Italije (Regio Esercito) imala je komponentu *Servizio Aeronautico*, sa sjedištem u Rimu.  Tako da je 1911. za Talijansko-turskog rata za Libiju, Italija kao prva u svijetu upotrijebila avione za izviđanje i bombardiranje. 

Na razvoj talijanske avijacije utjecala je knjiga generala Giulija Douheta *Il dominio dell'aria; saggio sull'arte della guerra aerea*, objavljena u Rimu 1921. u kojoj se tvrdi da pobjeda u modernom ratu zavisi o ratnoj avijaciji. Benito Mussolini koji je silno želio da Italija postane svjetska sila i od svog dolaska na vlast 1922. silno je ulagao u avijaciju, pa je ona od početnih stotinjak dogurala do 2600 aviona pred Drugi svjetski rat.

Tokom 1930-ih Regia Aeronautica bila je uključena u svoju prvu kampanju u Abesinskom ratu 1935. godine, a nakon tog u Španjolskom građanskom ratu (1936–1939) na strani pučista Francisca Franca.
U tom ratu zajedno sa pilotima Luftwaffe imali su priliku testirati taktiku i avione. U to vrijeme niknulo je puno poduzeća vezanih uz aeronautiku, dok su talijanski piloti postavljali brojne rekorde: Francesco Agello 1933. brzinski, a Mario Pezzi 1938. visinski.

Za Drugog svjetskog rata piloti Regie borili su se od ledenih ravnica Sovjetskog Saveza, Atlantika sve do pustinja Sjeverne Afrike, ali najviše po Mediteranu. Nakon Kapitulacije Italije 8.septemba 1943. Regia se podjelila na dva dijela, većina pilota nastavila se boriti na strani Mussolinijeve Talijanske Socijalne Republike i osovinskih snaga sve do kraja rata 8. maja 1945. godine. Regia Aeronautica i pored relativno velikog broja aviona je patila od brojnih slabosti, jer većina njih nije letjela zbog lošeg održavanja, pored tog ti avioni bili su inferiorni u odnosu na savezničke. Iznimke u floti bili su torpedni bombarder Savoia-Marchetti SM.79 i lovački avion Macchi C.202.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Regia Aeronautica'' (uniforme) 
* ''Regia Aeronautica''
Fidžijski jezik

**Fidžijski jezik** (fidž. *Na vosa vaka-Viti*) je austronezijski jezik iz skupine malajsko-polinezijskih jezika koji ima status jednog od tri službena jezika na Fidžiju, gdje ga kao materinji jezik govori 350,000–450,000 etničkih Fidžijaca. Iako je bio jezik etničkih Fidžijaca i prije, i tijekom, i nakon europske kolonizacije, fidžijski je tek u Ustavu iz 2013. godine stekao status službenog jezika, zajedno s engleskim i hindskim jezikom. 

Standardni fidžijski jezik temeljen je na bau jeziku, koji spada u skupinu istočnofidžijskih jezika; prilikom rasprava o standardizaciji, odlučeno je kako će istočnofidžijski jezici poslužiti kao osnova za formiranje standardnog fidžijskog jezika, dok su zapadnofidžijski jezici ostali dijalekt. Temeljna sintaktička formula je predikat-objekt-subjekt. Fidžijski jezik koristi latinično pismo, a abeceda, sa specifičnim izgovorima glasova izgleda ovako: 

Standardni fidžijski poznaje i svoju pidžin varijantu, koju mahom koriste Indofidžijci i Kinezi na otocima, dok Fidžijci i, također, Kinezi koriste pidžin varijantu hindskog jezika na područjima u kojima dominiraju Indofidžijci.

## Reference

## Literatura
* 
* Dryer, Matthew S. & Haspelmath, Martin (eds.) 2013. The World Atlas of Language Structures Online. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. (Available online at http://wals.info, Accessed on 2015-05-04.)
* 

## Vanjske veze
* Fijian language, alphabet and pronunciation at Omniglot
*  Fijian–English / English–Fijian Dictionary
* Na Soqoni Tabu: Na Veitarataravi Ni Noda Veiqaravi Kei Na Kalou Anglican Holy Communion in Fijian
* A collection of open access Fijian recordings in Kaipuleohone. 
*  archived with Kaipuleohone 
* Materials on Fijian are included in the open access Arthur Capell collections (AC1 and AC2) held by Paradisec. 
* Paradisec also holds an open access collection of Fijian music Fijian manuscripts in the Pacific Manuscripts Bureau collection,  
* George Grace's manuscript collection at the University of Hawai'i includes Fijian
Fidžijski hindski jezik

**Fidžijski hindski jezik** (hind. फ़िजी हिंदी *Fiji Baat*), lokalno znan kao **hindustani**, indoarijski je jezik koji se govori na Fidžiju, gdje uživa status jednog od tri službena jezika, zajedno s engleskim i fidžijskim jezikom. Fidžijski hindski je jezik Indofidžijaca, odnosno Indijaca koji su od strane britanske kolonijalne uprave slani na prisilni rad na Fidži, gdje su se nastanili i ostali. Status službenog jezika na Fidžiju stekao je 2013. godine. 

Fidžijski hindski je istočno hindski jezik te se uglavnom smatra varijantom awadhija, dijalekta koji se govori u pokrajini Uttar Pradesh, a koji je bio pod snažnim utjecajem bhojpurija, magahija i drugih bihari jezika. Suvremeni fidžijski hindski ima određen broj posuđenica iz engleskog i fidžijskog jezika, ali isto tako i velik broj neologizama, koji su stvoreni kako bi se jezik prilagodio specifičnom fidžijskom ambijentu, stranom tamošnjim Indijcima. Ova varijanta hindskog je usko povezana s karipskim hindskim te varijantom hindskog koji se govori u Južnoj Africi i na Mauricijusu. 

Od jezičnih specifičnosti, hindski nema plural, kao ni određeni član. Fidžijci i Kinezi koji žive s Indofidžijcima koriste pidžin varijantu fidžijskog hindskog.

## Reference

## Literatura
* Siegel Jeff, *Plantation Languages in Fiji*, Australian National University, 1985 (Published as *Language Contact in a Plantation Environment: A Sociolinguistic History of Fiji*, Cambridge University Press, 1987, recently reprinted in paperback).
* 
*
* 

## Vanjske veze
* Fijian Hindi Dictionary
* The first novel written in Fijian Hindi (archive link)
* Fijian Hindi version of the Gospels and Romans
* Adhura Sapna - Movie in Fijian Hindi 
* Ghar Pardes - Another movie in Fijian Hindi, 2009
* Trailer of Ghar Pardes
* Fijian Hindi-to-Hindi Dictionary
* MyFijiGuide.com 
* Fijian Hindi words on Wiktionary
* Texan talks the talk (archived)
Fernando de Santiago y Díaz

**Fernando de Santiago y Díaz de Mendívil** (23. jul 1910 &ndash; 6. novembar 1994) bio je španski vojskovođa i političar koji je služio za vrijeme Francove diktature, a za vrijeme tranzicije prema demokraciji godine 1976. nakratko služio kao premijer Španije.

Santiago je bio profesionalni oficir koji se za vrijeme građanskog rata borio na strani pobunjenika, a u poratnom režimu napredovao do čina generala. Godine 1971. je imenovan za generalnog guvernera Španske Sahare gdje se borio protiv pokreta Polisario. Poslije je imenovan za ministra obrane u vladi Carlosa Ariasa Navarra, nakon čije je ostavke u julu 1976. privremeno preuzeo premijerski položaj. Kao ministar obrane je ostao u vladi novog, reformski nastrojenog premijera Adolfa Suareza. Kada je dva mjeseca kasnije Suarez najavio *Ley para la Reforma Political*, projekt uvođenja višestranačkog sistema, Santiago je podnio ostavku. Kasnije je bio blizak krugovima koji će 1981. pokušati neuspjeli antidemokratski puč.
Fidžijski dolar

**Fidžijski dolar** (engleski: *Fijian dollar*; simbol: **FJ$** ili samo **$**; ISO 4217 kod: **FJD**) je službena valuta na Fidžiju. Fidžijski dolar prvi put se pojavio još 1867. godine te je bio u upotrebi do 1873. godine, međutim nakon stabilizacije britanske uprave, kao službena valuta uvedena je fidžijska funta. Funta je bila službena valuta sve do 1969., kada je uveden dolar u omjeru 1 funta prema 2 dolara.

Stoti dio dolara je cent, a valuta se pojavljuje u obliku papirnatih novčanica ($2, $5, $7, $10, $20, $50, $100 i $2000) te kovanica (5c, 10c, 20c, 50c, $1, $2).

## Vanjske veze
* The Reserve Bank of Fiji Main Page
* Banks are collecting Fiji coins 
* New Banknotes 
* Leaflet describing the security features of the Fijian dollar banknotes
* Fiji to drop Queen from currency, telegraph.co.uk
* Coins of Fiji from worldcoingallery.com
* 2013 fauna coins of Fiji from worldcoinnews.blogspot.com
Adolfo Suárez

**Adolfo Suárez González, 1. vojvoda od Suáreza** (; 25. septembar 1932 – 23. mart 2014) bio je španski političar koji je služio kao premijer Španije od 1976. do 1981. godine i imao ključnu ulogu u tranziciji od Francove diktature prema modernom demokratskom poretku.

Karijeru je započeo u doba Francove diktature kao njen pristaša, postavši član Movimiento Nacional, frankističke vladajuće stranke. Iako je vršio niz javnih dužnosti, uključujući direktora državne televizije od 1968. od 1973. godine, bio je relativno nepoznat, te je njegovo imenovanje na mjesto premijera od strane kralja Juana Carlosa u julu 1976. predstavljalo iznenađenje. Iako ga je antifrankistička opozicija dočekala sa nepovjerenjem, Suarez je već dva mjeseca kasnije objavio projekt uvođenja višestranačkog sistema i legalizaciju zabranjenih stranaka, uključujući i Komunističke partije. Suarez je najavio prve izbore za sljedeću godinu te osnovao stranku Unija demokratskog centra (UCD), koja je okupila umjerene i centristički nastrojene pojedince i organizacije. Sa njome je trijumfirao, osvojivši apsolutnu većinu; donesen je novi Ustav Španije i proveden niz liberalnih reformi. Stranka je pobijedila i 1979. godine, ali je nakon toga počelo razbijanje na frakcije, nakon kojih je 1981. godine Suarez odstupio sa mjesta premijera, prepustivši ga Leopoldu Calvu-Sotelu. Ostao je aktivan u politici, ali nikada više nije imao značajan uticaj na politiku kojom su počele dominirati dvije stranke - socijalisti i narodnjaci. 

## Izvori

## Vanjske veze

*Biography by CIDOB  (in Spanish)
* Tribute to Adolfo Suárez: Guestbook
Leopoldo Calvo-Sotelo

**Leopoldo Ramón Pedro Calvo-Sotelo y Bustelo, 1st Marquess of Ría de Ribadeo** (; 14. april 1926 – 3. maj 2008), poznat kao **Leopoldo Calvo-Sotelo** bio je španski političar koji je služio kao premijer Španije od 1981 do 1982.

Rodio se u uglednoj madridskoj porodici kao sin Josea Calva Sotela, ministra financija u diktaturi Miguela Prima de Rivere i jednog najistaknutijih desničarskih političara 1930-ih. Ubistvo njegovog oca u julu 1936. je bilo okidač za pobunu koja će dovesti do građanskog rata, sloma Druge republike i uspostave Francove diktature. U novom režimu se mladi Calvo-Sotelo obrazovao, diplomirao kemiju te postao predsjednik željezničke kompanije RENEFE. Sa vremenom je postao nezadovoljan režim te se počeo povezivati sa pristašama obnove ustavne monarhije pod Francovim designiranim nasljednikom Juanom Carlosom. 

Calvo Sotelo je imenovan kao ministar u vladi tvrdokornog frankista Carlosa Ariasa Navarra, ali je zadržao mjesto kada je u julu 1976. premijerom postao Adolfo Suarez, koji će ubrzo provesti dalekosežne reforme, prije svega uvođenje višestranačja. Calvo Sotelo mu se pridružio te trijumfirao na prvim  izborima 1977. kao član Suarezove novoosnovane Unije demokratskog centra (UCD). Suarezova stranka je pobijedila i 1979. godine, ali se nakon donošenja Ustava počela dijeliti na frakcije. Suarez je podnio ostavku odredivši Calva Sotela za svoga nasljednika. Nedugo prije formalne primopredaje izveden je pokušaj puča nakon koga je Calvo Sotelo preuzeo dužnost. Mandat mu je obilježilo nastojanje da se Španija priključi NATO-u, ali i ekonomski problemi, porast nezaposlenosti i faktički raspad stranke koja je na izborima 1982. godine gotovo nestala iz Cortesa. Vlast su preuzeli socijalisti na čelu sa Felipeom Gonzalezom.
Collegium Artisticum

Gradska galerija **Collegium Artisticum** (Kolegijum artistikum) osnovana je 6. aprila 1975. godine u Sarajevu kao galerija tri umjetnička udruženja u Bosni i Hercegovini: Udruženje likovnih umjetnika BiH (ULUBiH), Udruženje likovnih umjetnika primijenjenih umjetnosti i dizajnera (ULUPUBiH) i Asocijacije arhitekata BiH (AABiH), preuzimajući naziv progresivne umjetničke grupe Collegium Artisticum.

Collegium Artisticum očuvao se do danas kao značajna kulturna institucija grada Sarajeva, gdje se organizuju brojni umjetnički programi. Svake godine od otvorenja, osim između 1992. i 1998. godine, organizuje i kolektivnu Šestoaprilsku izložbu članova tri umjetnička udruženja.

U okviru gradske galerije Collegium Artisticum izdavao se časopis za kulturu i vizuelne umjetnosti *[[Vizura (časopis)|Vizura]]*.

Danas Galerija djeluje kao jedna od organizacionih jedinica JU Centar za kulturu Kantona Sarajevo. JU "Centar za kulturu Kantona Sarajevo" osnovana je 2015. godine spajanjem tri Javne ustanove kulture i to JU "Bosanski kulturni centar" , JU "Sarajevo art" i JU "Collegium artisticum".

## Umjetnički pokret
Kulturno-umjetnička grupa Collegium Artisticum osnovana je pri Sarajevskoj filharmoniji 1939. godine u Sarajevu. Njeni osnivači su slikar Vojo Dimitrijević, muzičar Oskar Danon, plesačica i koreografkinja Ana Rajs i arhitekta Jahiel Finci. Zbog svojih političkih orijentacija u kontekstu Kraljevine Jugoslavije, Collegium Artisticum je bio ubrzo i zabranjen.

## Reference

## Vanjske veze
* Zvanični veb-sajt (ugašen; arhiva)
Torcuato Fernández-Miranda

**Torcuato Fernández-Miranda y Hevia, 1. vojvoda od Fernández-Mirande** (10. novembar 1915 – 19. jun 1980) bio je španski pravnik i političar, poznat kao jedan od najistaknutijih ličnosti u vrhovima Francove diktature, ali i po ulozi koju je imao prilikom tranzicije u moderni demokratski sistem.

Fernández-Miranda se tokom građanskog rata kao mladi oficir borio na strani desničarskih pobunjenika, a poslije je diplomirao pravo, te postao rektor Univerziteta u Oviedu. Španski diktator Francisco Franco mu je sredinom 1950-ih povjerio nadzor nad španskim univerzitetima, a 1960. godine mu povjerio još delikatniju dužnost - političko savjetovanje princa Juana Carlosa I, koga je Franco bio odredio za svoga nasljednika. Juan Carlos I je kasnije upravo Fernandeza-Mirandu navodio kao ličnost koja ga je naučila "da misli svojom glavu".

Fernández-Miranda je pred kraj Francove vladavine napredovao u redovima Movimiento Nacional, odnosno Falange, jedine dozvoljene političke stranke. Bio je potpredsjednik vlade Luisa Carrera Blanca, nakon čijeg ubistva u decembru 1973. je privremeno preuzeo dužnost premijera. Mjesto premijera je na kraju ipak preuzeo Carlos Arias Navarro, koji će je zadržati sve do Francove smrti u novembru 1975.

Kada je načelo španske države došao Juan Carlos, odlučio je zadržati Ariasa, ali je svome mentoru dao mjesto predsjednika Cortesa, odnosno zadatak da donese zakone kojim bi se u Španiji nakon četiri decenije vratila demokracija. Fernandez-Miranda je smatrao da bi za Španiju bilo najbolje, da u svrhu stabilnosti, ima dvostranački sistem u kome bi jedna stranka bila konzervativna, a druga liberalna; za potonju ulogu je odredio Špansku socijalističku radničku partije (PSOE) koja je bila ilegalna, ali koja se u međuvremenu odrekla saveza sa komunistima. Fernandez-Miranda je potom kao Ariasovog nasljednika odredio reformistički orijentiranog Adolfra Suareza pod kojim su 1976. doneseni reformski zakoni i stvoreni uvjeti za prve višestranaćke izbore 1977. godine.

Fernández-Miranda je nakon uspostave nove vlade međutim, razišao sa Suarezom, nezadovoljan legalizacijom Komunističke partije i politikom decentralizacije.
Carlos Arias Navarro

**Carlos Arias Navarro, 1. markiz od Arias-Navarra** (11. decembar 1908 – 27. novembar 1989) bio je španski pravnik i političar, poznat kao jedan od najmoćnijih funkcionara Francovog diktatorskog režima, ali i po tome što je za vrijeme njegovog premijerskog mandata od 1974. do 1976. godine započela tranzicija prema demokraciji.

Nakon što je diplomirao pravo, radio je kao javni tužilac i notar u Malagi i Madridu. Iako je imao djelomično antiklerikalne stavove, politički se opredijelio za desnicu, te nakon izbijanja građanskog rata stao na stranu pobunjenika. Nakon pobunjeničkog osvajanja Malage je organizirao prijeke sudove i masovno donosio smrtne kazne protiv ljevičara i vladinih pristaša, stekavši nadimak "Krvnik Malage"; pripisuje mu se smrt između 4300 i 17.000 ljudi.

Nakon rata je radio na raznim administrativnim poslovima, a 1957. godine je imenovan za direktora Državne bezbjednosti, istakavši se progonima komunista i drugih neprijatelja Francovog režima. Godine 1965. je imenovan za gradonačelnika Madrida, a 1973. je postao ministar unutrašnjih poslova u vladi Luisa Carrera Blanca. Kada je Blanco u decembru 1973. godine ubijen u atentatu, Arias je izbjegao smjenu, iako ga se smatralo najodgovornijim za sigurnosne propuste; razlog je bio u bliskosti sa Francom koji ga je umjesto toga imenovao za Blancovog nasljednika. 

Arias je kao premijer ispočetka nastupao kao tvrdolinijaš, odbijajući bilo kakvu koncesiju zagovornicima demokratskih reformi. Intenzivna teroristička kampanja baskijske ETA-e, posljedice naftne krize po špansku ekonomiju i jačanje "divljih" komunističkih sindikata, sa kojima su privatni poslodavci počeli neposredno pregovarati, su počeli slabiti njegov autoritet, a Revolucija karanfila u susjednom Portugalu je dala zamah antifrankističkoj opoziciji u emigraciji i u domovini. Arias je ispočetka čak razmišljao da izvrši invaziju Portugala, ali je umjesto toga pristao na sporazume kojim je Španska Sahara prepuštena Maroku i Mauritaniji.

Nakon Francove smrti u novembru 1975. Arias je pokušao nastaviti sa politikom kasnije prozvanom "frankizam bez Franca". Javnost je, međutim, tražila promjene, pogotovo nakon krvavih studentskih demonstracija u Madridu. Nakon sastanka sa Juanom Carlosom je 1. jula 1976. godine podnio ostavku. 

Na prvim demokratskim izborima je sudjelovao kao kandidat desničarske Narodne alijanse.
Urbano područje

**Urbano područje** karakterizirano je velikom gustoćom stanovništva i nepreglednim ljudskim obilježjima u usporedbi s okolnim područjima. Urbana područja mogu obuhvatiti velegradove, gradove, gradiće ili konurbacije, no opseg se pojma nikad ne proteže na ruralna naselja poput sela i zaselaka.

Urbana područja nastaju i razvijaju se u procesu urbanizacije. Mjerenje opsega urbana područja pomaže u analiziranju gustoće stanovništva i urbanog isturenja (engl. *urban sprawl*) te u određivanju urbanog i ruralnog stanovništva.

Za razliku od urbana područja metropolitansko područje uključuje ne samo urbano područje nego i satelitske gradove zajedno s ruralnim tlom smještenim između njih koje je socioekonomski povezano s urbanim jezgrenim gradom obično poslovnim vezama putem komutacije gdje urbani jezgreni grad ima ulogu primarnog tržišta rada.

U SAD-u se metropolitanska područja nastoje definirati putem okrugâ ili političkih jedinica veličine okruga kao građevnih jedinica puno većih, no stanovništvom gušćih jedinica. Okruzi nastoje biti stabilne političke granice, no ekonomisti radije rabe ekonomsku i socijalnu statistiku utemeljenu na metropolitanskim područjima. Urbanizirana područja relevantnija su statistički za određivanje uporabe zemljišta po stanovniku i gustoće stanovnika.

## Definicije
Definicije se razlikuju među državama. Europske države definiraju urbanizirana područja na osnovi urbane uporabe zemljišta, ne dopuštajući nikakve prekide od obično više od 200 m te rabe satelitsko snimanje umjesto cenzusnih blokova radi određivanja granica urbanog područja. U slabije razvijenim zemljama, osim zahtjeva o uporabi zemljišta i gustoći stanovništva, ponekad se rabi zahtjev da se velika većina stanovništva, obično 75 %, ne bavi poljoprivredom i/ili ribarstvom.

### Japan
U Japanu se urbanizirana područja definiraju kao kontigvitetna područja gusto naseljenih distrikata rabeći cenzusne enumeracijske distrikte kao jedinice sa zahtjevom gustoće od 4.000 stanovnika po četvornom kilometru.

## Povezano
* razvijene okoline
** središnja poslovna zona
** grad
** eksurb
** globalni grad
** metropolitansko područje
** ruralno područje
** predgrađe
** gradić
** urbana aglomeracija
* arhitektura
* podzemna željeznica
* urbana biosferska rezerva
* urbana klimatologija
* urbana kultura
* urbani raspad
* urbanističko planiranje
* urbana obnova
* urbano isturenje
* urbanizacija

## Izvori

## Vanjske veze
*  United Nations Statistics Division (UNSTAT): Definition of "urban"
*  World Urban Areas Sva identificirana svjetska urbanizirana područja s više od 500.000 stanovnika i ostalo: stanovništvo i gustoća.
*  Geopolis : istraživačka grupa za svjetska urbana područja sa Sveučilišta u Parizu
*  Gridded Population of the World  – sadrži poveznice na definicije urbanog područja i karte preko 230 država/teritorija
*  City Mayors – The World's Largest Urban Areas in 2006
*  City Mayors – The World's Largest Urban Areas Projected for 2020
Slobodna Bosna

***Slobodna Bosna*** je bio istraživački sedmični časopis za vijesti, sa sjedištem u Sarajevu, Bosna i Hercegovina. Pokrenut je u avgustu 1995. kao štampano izdanje, a 2000. godine je počelo postojati onlajn izdanje. Štampano izdanje je ukinuto u decembru 2015, od kada je dostupan samo kao onlajn časopis.

## Profil
Česta istraživanja korupcije koja su sprovodili novinari *Slobodne Bosne* dovela su do toga da glavni urednik Senad Avdić bude tužen. Dana 23. juna 1999, Sarajevski opštinski sud osudio je Avdića na dvomjesečnu uslovnu kaznu zbog optužbi za krivičnu klevetu. Odbor za zaštitu novinara osudio je kaznu protiv Senada Avdića nazivajući je kršenjem međunarodnih normi slobode novinarstva. Ista organizacija izvještava o brojnim slučajevima u kojima novinari sedmičnjaka *Slobodna Bosna*, kao rezultat svog rada, pretrpjeli lične napade, a isto tako se izvještava i o prijetnjama koje su pojedini lokalni političari otvoreno upućivali tadašnjem uredniku Edinu Avdiću. Nedavno su čak i međunarodne institucije poput predstavnika OESS-a za slobodu štampe osudile napade koje je ovaj časopis pretrpio, poput pokušaja paljenja ulaza u sjedište Slobodne Bosne u septembru 2013. godine.

Prije promjena u rukovodstvu rivalskog časopisa *[[BH Dani]]*, i transformacije *Slobodne Bosne* u isključivo online izdanje, ova dva časopisa smatrana su sjedištima najkompetentnijeg istraživačkog novinarstva u Bosni i Hercegovini. Od početka 2016. časopis se prestao štampati i postao je dostupan samo na internetu. Neki lokalni promatrači i ovaj su zaokret ocijenili kao dokaz napada na nezavisno novinarstvo, a gašenje štampanog izdanja ocjenjuje se kao rezultat snažnih ekonomskih pritisaka.

Rivalski časopis *BH Dani* sumnja da je Senad Avdić bio obavještajac poznat kao Šćepo koji je radio za tajnu srpsku policiju, pri čemu je uspostavljao veze koje je kasnije eksploatisao u svom uredničkom radu/angažmanu. *Slobodna Bosna* je postao prilično nepopularan list među zajednicom Bošnjaka, nakon što je njegov glavni urednik promovisao knjigu Dominika Ilijaševića Come, etničkog Hrvata osuđenog za ratni zločin počinjen nad civilima bosanskih Muslimana u opštini Kiseljak od strane hrvatskih snaga tokom Hrvatsko-bošnjačkog rata 1992–94.

Časopis ima jaka sekularna gledišta.

## Reference

## Vanjske veze
*
Cerovo (Krupina)

**Cerovo** () je naseljeno mjesto u okrugu Krupina, u Banskobistričkom kraju, Slovačka Republika.

## Stanovništvo

Prema podacima o broju stanovnika iz . godine naselje je imalo  stanovnika.

### Etnički sastav

### Religija

## Reference

## Vanjske veze

* Naselja u Okrugu Krupina
The White Dawn

***The White Dawn*** () je američko-kanadski igrani film snimljen 1974. godine u režiji Philipa Kaufmana. Po žanru je pustolovna drama, a temelji se na istoimenom romanu kanadskog pisca Jamesa Houstona, koji je također napisao scenario. Radnja se događa na Arktiku 1896. godine kada se troje kitolovaca nađu u nevolji i prisiljeni su potražiti utočište kod Inuita koje će prilikom svoga boravka "zagaditi" modernom zapadnom civilizacijom. *The White Dawn* se isticao izuzetnom autentičnošću; ne samo što u filmu nastupaju pravi Inuiti i govore svojim jezikom, nego se i film snimao na krajnjem sjeveru Kanade.

## Uloge
*Warren Oates – Billy
*Timothy Bottoms – Daggett
*Louis Gossett, Jr. – Portagee
*Joanasie Salomonie – Kangiak
*Pilitak – Neevee 
*Simonie Kopapik – Sarkak 
*Namonai Ashoona – Nowya
*Tchomalai – Ratchepa
*Higa Ipeelie – Evaloo
*Oolipika Joamie – Mia
*Meetook Mallee – Ikuma
*Neelak – Panee
*Seemee Nookiguak – Avinga

## Vanjske veze
*
*
Rodolfo Graziani

**Rodolfo Graziani** (Filettino, 11. august 1882. – Rim, 11. januar 1955.) bio je feldmaršal Armije Kraljevine Italije, visoki državni funkcioner i jedan od najvjernijih pristalica Benita Musolinija.

## Biografija
Prije Prvog svjetskog rata službovao je kao oficir Armije Kraljevine Italije u Eritreji, Libiji i Tripolitaniji. Graziani je sudjelovao u Prvom svjetskom ratu kao kapetan, da bi 1918. kao vrlo mlad bio unaprijeđen u pukovnika.  Njegov uspon bio je vezan uz fašizam pa je od 1930. do 1934. bio komandant talijanskih snaga u Libiji.  Nakon tog je postavljen za guvernera Talijanske Somalije što je obavljao od 1935. do 1936. Nakon tog je postavljen za podkralja Etiopije (1936.-1937.), gdje se proslavio korištenjem bojnih otrova protiv lokalnih pobunjenika, za što je 1938. nagrađen položajem počasnog guvernera Talijanske Istočne Afrike. 

Kad je izbio Drugi svjetski rat ponovno je vraćen u vojsku kao komandant talijanskih snaga u Libiji. Tu se nije proslavio jer je neuspješno napadao Britanske snage u Egiptu gdje ga je u bitkama vođenim između decembra 1940. i februara 1941. teško porazio general Archibald Wavell, zbog čega je smjenjen sa položaja. 

Nakon Kapitulacije Italije 8.septemba 1943. Armija Kraljevine Italije se podjelila na dva dijela, Graziani je pobjegao na sjever i pridružio se Musoliniju i njegovoj Talijanskoj Socijalnoj Republici u čijoj je vladi bio ministar obrane sve do kraja rata 8. maja 1945. 

Nakon rata je 1950. osuđen na 19 godina zatvora zbog kolaboracije, ali je iste godine pušten je na slobodu. Nešto kasnije postaje jedan od lidera talijanskih neofašista, od 1953. do 1954. bio je predsjednik ITalijanskog socijalnog pokreta Movimenta.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Rodolfo Graziani, marquess di Neghelli'' (na portalu Encyclopaedia Britannica)
Marsa al Brega

**Marsa al Brega** (arapski: مرسى البريقة, *Marsā al Burayqah*, što znači morska luka) je grad od 12,594 stanovnika na sjeveroistoku Libije u Regiji Kirenaika.

## Geografija

Marsa al Brega leži u Zaljeva Sidra udaljena dvjestotinjak km zapadno od Bengazija.

## Historija

Prije Drugog svjetskog rata Marsa al Brega je bila malo ribarsko selo, koje je tokom rata totalno razoreno, pa nije bilo ničeg osim zaostalih mina.

Rommel je sa svojim Afričkim korpusom u svojoj prvoj ofenzivi zauzeo Marsu 31. marta 1941.

Nakon rata Brega je zbog svog položaja odabrana da postane terminal prvog libijskog naftovoda, koji je trebao transportirati naftu sa polja kod Zeltena 169 km južnije. Nakon 1960. nabrzinu je podignuta nova luka sa lukobranom, gatovima i podmorskim cijevima za prihvat tankera, termoelektrana i potpuno novi grad sa stanbenim zgradama od prefabriciranih materijala, asfaltiranim ulicama i drvećem da zadrži pustinski pijesak.

Prve količine nafte za transport potekle su novim naftovodom 1961. godine, nakon tog je podignuta rafinerija nafte i postrojenje za ukapljeni plin. 
Tvornica za preradu amonijaka otvorena je 1977. pa je tako Marsa el Brega izrasla u centar libijske petrokemijske industrije.

Između 1986.-1993. km zapadno od stare Marse el Brege podignuta je *Nova Braga* stanbeno naselje od 2,666 kuća (18 javnih zgrada) ukupne površine 432,300 m².

## Obrazovanje, transport

Od obrazovnih institucija Braga ima pored osnovnih i srednju tehničku školu. Pored grada prolazi obalna magistrala 
Via Balbia koja povezuje Tripoli sa Bengazijem i Kairom.

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''Marsa al Brega''
Operacija Crusader

**Operacija Crusader** (prevedeno **Operacija Križar**) bila je vojna operacija Britanske 8 armije za Drugog svjetskog rata protiv osovinskih snaga koja se vodila od 18. novembra - 30. decembra 1941. po egipatskoj i libijskoj pustinji za oslobađanje Tobruka iz opsade.

Komandant osovinskih snaga bio je Erwin Rommel, dok je savezničkim snagama komandirao general Claude Auchinleck. 
Osovinske snage bile su združene njemačko-talijanske snage kolokvijalno zvane Afrički korpus.

Glavnina savezničkih snaga bila je Britanska 8 armija sa pomoćnim jedinicama iz dominiona (Britanska Indija, Južnoafrička Unija, Australija, Novi Zeland)

## Tok bitke
Kad je Britanija početkom 1941. (uzaludno) poslala ekspedicioni korpus u pomoć Kraljevini Grčkoj, tim je istovremeno oslabila snage u Sjevernoj Africi što je iskoristio Erwin Rommel i sa svojim Afričkim korpusom natjerao britanske snage da se povuku iz Libije 
ostavljajući australijski garnizon u luci Tobruk u potpunom okruženju.

Nakon dva neuspješna pokušaja oslobađanja Tobruka, komandant snaga za Bliski Istok general Claude Auchinleck odlučio je pokrenuti *Operaciju Crusader* - veliku pješadijsko-tenkovsku ofenzivu čiji je cilj bio je slamanje Afričkog korpusa i oslobađanje Tobruka iz opsade.

*Operacija Crusader* bila je svojevrsna Pirova pobjeda, jer je postignuta uz veliku cijenu. Romelov Afrički korpus uništio je velik broj britanskih tenkova i nanio velike gubitke pješadijskim brigadama ispred Tobruka. Ipak Romel i pored tih taktičkih uspjeha, nije imao druge nego da se povuče u El Agheilu i bojno polje prepusti izranjavanoj Britanskoj 8 armiji, jer mu je nedostajala logistička podrška. 

Britanske snage uspjele su osloboditi Tobruk i krenule su prema zapadu u potjeru za Afričkim korpusom.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Operation Crusader''
El Agheila

**El Agheila** (arapski: العقيلة, al-`Uqaylah) je gradić na sjeveru Libije u Regiji Kirenaika.

## Geografija

El Agheila leži u sredini Zaljeva Sidra 1.050 km istočno od libijske prijestolnice Tripolija a 280&nbsp;km zapadno od Bengazija. Preciznije na granici Tripolitanije i Kirenajke između gradova Ras Lanuf i Marsa al Brega.

## Historija

Antički Grci zvali su je **Automalom**, a Rimljani su na tom mjestu izgradili utvrđeni grad **Anabucis** koji je egzistirao od 330. pne. do 640.

U libijskoj novijoj historiji El Agheila je tužna uspomena na ono što se dogodilo za vrijeme talijanske kolonizacije Libije kada je general Graziani osnovao nekoliko koncentracionih logora od kojih je El Agheila bio najgori i najbrutalniji. U taj su logor dovedeni deseci hiljada beduina od kojih je više od polovice pomrlo.

Za Drugog svjetskog rata El Agheila je bila poprište nekoliko bitaka između osovinskih i savezničkih snaga predvođenih Britanskom 8 armijom.

Britanska 8 armija je za svoje ofenzive u februaru 1941. zauzela El Agheilu nakon što je iz nje istjerala jedinice Talijanske 10. armije.
Tu je armija zastala jer je u to vrijeme pomoć Kraljevini Grčkoj postala urgentna stvar, pa je dobar dio vojnika poslat tamo.

To je iskoristio Erwin Rommel i sa svojim Afričkim korpusom zauzeo El Agheilu u martu i natjerao britanske snage da se povuku iz Libije sve do egipatske granice ostavljajući australijski garnizon u luci Tobruk u potpunom okruženju.

Rommel je utvrdio grad i koristio ga kao bazu za svoje daljnje operacije. Kad je 8 armija u svojoj Operaciji Crusader uspjela osloboditi Tobruk iz okruženja i natjerala Rommela na povlačenje, on se u decembru 1941. zaustavio i ukopao sa Afričkim korpusom u El Agheili i zaustavio daljnje napredovanje britanskih snaga.

Već u januaru 1942. Rommel je iz El Agheile pokrenuo novu ofenzivu i odbacio britanske snage ponovno do Tobruka, kog je taj put i zauzeo. 
Napredovao je sve do El Alameina gdje je konačno zaustavljen. Kroz El Agheilu je prošao krajem decembra povlačevši se od Britanske 8 armije nakon poraza kod El Alameina.

Talijanska naftna kompanija ENI potpisala je 19. decembra 2010. u Tripoliju memorandum o razumijevanju sa libijskom vladom o izgradnji novog obalnog grada El Agheila. Po talijanskim obećanjima taj novi grad prostirat će se na 118 hektara i imat će 1.000 kuća uz brojne objekte [infrastrukture uključujući 
[luka|luku i postrojenje za desalinizaciju morske vode.

Sporazum između ENI-ja i libijske vlade proizišao je iz ugovora o prijateljstvu i suradnji parafiranog u augustu 2008. kako bi se izgladili nesporazumi nastali u vrijeme talijanske kolonizacije Libije.

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''El Agheila''
Vahat (okrug)

**Vahat** (arapski: الواحات‎) je jedan od 22 libijska okruga na koji je Libija od 2007. administrativno 
podjeljena.

## Geografija

Vahat se prostire na površini od 108,523 km² u kojoj živi 165,184 stanovnika.
To je pustinjski kraj poznat po proizvodnji nafte i petrokemijskih proizvoda.

Vahat na istoku ima kraću granicu sa Egiptom, a sa istoka i sjeveroistoka graniči sa Okrugom Butnan, sa juga sa Okrugom Kufra.
Sa jugozapada graniči sa Okrugom Džufra, sa zapada sa Okrugom Sirt i sa sjevera sa Sredozemnim morem i okruzima; Bengazi, Mardž, Džabal al Akhdar i Darna.

Administrativni centar Vahata je grad Ajdabiya.

## Reference

## Vanjske veze
* ''Karta - Al Wahat (distrikt) (Sha‘bīyat al Wāḩāt)'' (na portalu Mapnall)
Ras Ben Sekka

**Ras Ben Sekka** (arapski: رأس بن سكة) je rt u Sredozemnom moru i najsjevernija točka Afrike, produžetak stijenovitog poluotoka *Cap Angela* (arapski: رأس أنجلة‎).

## Geografija
Ras ben Sakka leži na sjeveru Tunisa, udaljen 15 kilometara od grada Bizerte. Sve do 2014. najsjevernijom točkom smatrao se *Cap Blanc* (Ras al-Abyad), rt koji leži 950 metara dalje, no tada je ustanovljeno da Ras ben Sakka leži 30 metara sjeverije.

## Izvori

## Vanjske veze
* ''Sekka, Ras Ben'' na portalu Leksikografski zavod Miroslav Krleža
* ''Ras Ben Sekka sur la Côte du corail, un endroit secret et il faut qu'il le reste''
Nacionalna biblioteka Slovačke

**Nacionalna biblioteka Slovačke** () jedna je od najvažnijih obrazovnih i kulturnih institucija u Slovačkoj i njezina je depozitorna biblioteka. Današnja biblioteka formalno je osnovana 2000. godine, a do tada je bila deo Matice slovačke. Biblioteka pohranjuje preko 4,9 miliona jedinica građe, 1,7 miliona dokumenata i više hiljada muzejskih eksponata. U okviru biblioteke deluje i Književni muzej. Biblioteka koordiniše razvoj mreže biblioteka u Slovačkoj i aktivna je i u digitalizaciji lokalne građe. Članovi biblioteke mogu da budu svi građani Slovačke stariji od 15 godina, a u biblioteku se mogu učlaniti i stranci. Sedište Nacionalne biblioteke Slovačke nije u njezinom glavnom gradu već se nalazi u Martinu u Žlinskom kraju.


Slovenska narodna kniznica Martin.jpg|Nacionalna biblioteka Slovačke
The historical library of the Apponyi genus, Oponice.jpg|Istorijska biblioteka
Literary Museum of the SNL.jpg|Književni muzej


## Povezano
* Nacionalna biblioteka Češke Republike

## Vanjske veze
* www.snk.sk
Kraljevina Fidži

**Kraljevina Fidži**, znano još i kao **Kraljevina Viti**, bila je kratkotrajna monarhija na teritoriju Fidžija, a koja je figurirala kao prva ujedinjena fidžijska država. Kraljevina je obuhvaćalo cijeli teritorij suvremenog Fidžija, uz izuzetak otoka Rotume. Prvi i jedini kralj bio je ratu Seru Epenisa Cakobau. 

Formiranje Kraljevine Fidži uslijedilo je u periodu kada su se plemenski poglavice borili za prevlast nad razjedinjenim arhipelagom. Tanoa Visawaqa, otac kralja Cakobaua, ranije je pokorio istočni dio arhipelaga, međutim nikada nije imao kontrolu nad zapadnim dijelom Fidžija. Kada se Cakobau, koji je uživao čvrstu kontrolu nad istokom, proglasio kraljem Fidžija (*Tui Viti*), ostali plemenski čelnici su se usprotivili, smatrajući Cakobanua prvim među jednakima, ali ne i vladarom. Međutim, u lipnju 1871. godine, počasni britanski konzul, John Bates Thurston, uspio je uvjeriti fidžijske poglavice da prihvate ustavnu monarhiju s Cakobauom kao kraljem, s tim da bi stvarna vlast bila u rukama vlade i parlamenta kojim bi dominirali doseljenici iz Australije. Zakonodavna skupština nove monarhije prvi put se sastala u studenom 1871. godine u Levuki. 

U narednim mjesecima, fidžijska je vlada toliko trošila da se našla u neodrživim dugovima. Tokom 1872. godine, nakon opetovanih društvenih i ekonomskih nemira, Thurston je na Cakobauov zahtjev pristupio službenom Londonom s ponudom cesije arhipelaga Britaniji. Dva britanska povjerenika ubrzo su poslani na Fidži kako bi razmotrili mogućnost aneksije. Proces su inicijalno zakomplicirali politički manevri između Cakobaua i njegovog rivala, Maʻafua, koji su stvarali probleme nekoliko mjeseci. Dana 21. ožujka 1874. godine, Cakobau je Londonu poslao konačnu ponudu, koju su Britanci prihvatili. Nedugo zatim, Hercules Robinson, koji će ubrzo postati prvi guverner, doplovio je na brodu HMS ''Dido'' te je svečano dočekao Cakobaua. Nakon kraćih oscilacija, Cakobau je konačno pristao odreći se kraljevske titule. 

Dana 10. listopada 1874. godine, Cakobau, Maʻafu i skupina viših plemenskih čelnika potpisala je Ugovor o cesiji koji je uspostavio gotovo stoljetnu koloniju Fidži.
Premijer Kraljevine Fidži

**Premijer Kraljevine Fidži** (engleski: *Premier of the Kingdom of Viti*) bio je šef kabineta (vlade) Kraljevine Fidži u periodu od 1871. do 1874. godine. Tokom 1871. godine, ratu Seru Epenisa Cakobau proglasio se kraljem Fidžija (*Tui Viti*), što ostali plemenski čelnici nisu automatski prihvatili, ali su popustili nakon što ih je počasni britanski konzul, John Bates Thurston, uvjerio kako će nova država biti ustavna monarhija u sa stvarnom vlašću u rukama Zakonodavne skupštine i kabineta, kojima će dominirati doseljenici iz Australije. 

Nakon što su ostali plemenski čelnici pristali, formirana je Kraljevina Fidži s Cakobauom kao kraljem, s tim da su istovremeno utemeljene i Zakonodavna skupština i kabinet. Na čelu kabineta bio je premijer (*Premier*), što je bio prvi put u historiji Fidžija da je ta politička funkcija postojala u toj zemlji; premijer Fidžija ponovo se pojavio tek 1970. godine, nakon dokidanja britanske kolonijalne uprave. Nakon ukidanja monarhije i formiranja kolonije, funkcija premijera je, zajedno s ostalim tada postojećim vladinim funkcijama, ukinuta.

U kratkom periodu u kojem je Kraljevina Fidži postojala, izmijenila su se trojica premijera:

# **[[Sydney Burt]]** (1826. – 1892.), koji je bio premijer od 5. lipnja 1871. do 18. svibnja 1872. godine.
# **[[George Austin Woods]]** (1828. – 1905.), koji je bio premijer od 18. svibnja 1872. do 23. ožujka 1874. godine.
# **[[John Bates Thurston]]** (1836. – 1897.), koji je bio vršitelj dužnosti premijera od 23. ožujka 1874. do 10. listopada 1874. godine.
Ratu

**Ratu** ili **Raatuu** je austronezijska plemićka titula koju koriste muški poglavice na Fidžiju; ženski ekvivalent ove titule je **adi** ( ). Termin ratu složenica je čestog prefiksa *ra-* i opće imenice *tu*, koja na lokalnim jezicima znači "poglavica". Iako je titula sama po sebi postojala i ranije, poglavice su sve do 1874. godine bili znani po svojim osobnim imenima, međutim nakon britanske anekcije, poglavice su počeli dodavati titulu Ratu ispred osobnog imena, po uzoru na britansku počasnu titulu "Sir".

Termin je prisutan i u malajskom jeziku, gdje je također počasna titula kojom su se oslovljavali kraljevi i kraljice javanske kulture, s tim da se danas koristi kako bi se označila vladajuća kraljica bilo koje zemlje (npr. ratu Elizabeta II). 

## Literatura
* **Lau Islands**, Fiji, By Arthur Maurice Hocart, Published 1929, Bernice P. Bishop Museum, Ethnology, 241 pages, Original from the University of Michigan, no.62 1929, Digitized Feb 23, 2007. *Page 150 has details on titles like Ratu and Roko and their use*
Čekovce

**Čekovce** () je naseljeno mjesto u okrugu Krupina, u Banskobistričkom kraju, Slovačka Republika.

## Stanovništvo

Prema podacima o broju stanovnika iz . godine naselje je imalo  stanovnika.

### Etnički sastav

### Religija

## Reference

## Vanjske veze
*  
* Naselja u Okrugu Krupina