open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oportunistička infekcija

**Oportunistička infekcija** (lat. - opportunitas) je infekcija uzrokovana patogenima koji obično ne uzrokuju bolesti, ako je imunski sistem zdrav. Ugroženi imunski sistem, dakle, predstavlja pogodnu priliku za infekciju datim patogenom.

## Uzroci
Više faktora može uzrokovati imunodeficijenciju, tj. smanjenje imuniteta:
* Neuhranjenost
* Česte infekcije
* Lekovi za smanjenje imuniteta koji se daju pacijentima kojd kojih je izvršena transplantacija organa
* Hemoterapija kod obolelih od raka
* SIDA ili HIV infekcije
* Genetske predispozicije
* Oboljenja i oštećenja kože
* Lečenje antibioticima 
* Medicinski zahvati 
* Trudnoća

Nedostatak ili disrupcija normalne vaginalne flore omogućava proliferaciju oportunističkih mikroorganizama, što može da dovede do oportunističkih infekcija - bakterijske vaginoze.

## Vrste infekcija
Između ostalih, to su:

* Pneumocystis pneumonia ili PCP, (napada pluća, i limfne čvorove, slezenu, jetru ili koštanu srž) 
* *[[Candida albicans]]*
* *[[Staphylococcus aureus]]*
* *[[Streptococcus pyogenes]]*
* *[[Pseudomonas aeruginosa]]*
* *[[JC virus|Poliomavirus]]*, virus koji uzrokuje progresivnu multifokalnu leukoencefalopatiju.
* *[[Acinetobacter baumanni]]*
* *[[Toxoplasma gondii]]*
* *[[Cytomegalovirus]]*
* *[[Aspergillus]]*
* *[[Kapošijev sarkom]]*

## Tretman
Tretman zavisi od vrste oportunističke infekcije, obično uz upotrebu različitih antibiotika.

## Tretman u veterinarstvu
Oportunističke infekcije uzrokovane virusom pseće leukemije i virusom pseće imunodeficijencije retrovirusne infekcije se leče imunološkim modulatorom T-limfocitnih ćelija.

## Reference
Pilorična atrezija

**Pilorična atrezija** je retka kongenitalna anomalija, koja se javlja u manje od 1% svih atrezija ili dijafragmi gastrointestinalnog trakta. Za razliku od hipertrofičke stenoze, pilorička atrezija se manifestuje povraćanjem gastričkog sadržaja ubrzo po rođenju. U oko 50% slučajeva nalazi se hidramnion. Opstrukcija može biti membranozna ili solidna. Nativni snimak trbuha (abdomena) pokazuje prenaglašen želudačni mehur i odsustvo gasova u crevima.

## Etiopatogeneza
Pilorična atrezija se u literaturi opisuje kao bolest koja se familijarno javlja. Smatra se da se nasleđuje autozomno recesivno. U 30% pacijenata javlja se udružena sa buloznom epidrmolizoma (epidermolysis bullosa).

## Klinička slika
Novorođenče sa atrezijom pilorusa veoma često ima epigastričnu distenziju i brzo nakon rođenja počinje da povraća želudačni sadržaj bez primesa žuči.

## Dijagnoza
U slučajevima atrezije pilorusa dijagnoza se može postaviti prenatalno i postnatsalno na osnovu nalaza distenzije želuca i odsustva sadržaja u distalnim delovima gastrointestinalnog trakta. 
;Ehosonografija
Ehosonografski kod pilorične atrezije se uočava:
* distenzija želuca *nedostatak sadržaja u crevima 
* otsustvo prikaza piloričnog kanal. 
;Nativna grafija
Nativni radiografski snimak trbuha u stojećem stavu potvrđuje dijagnozu, jer se na njemu vidi:
* distendiran želudac 
* jednan hidroaerični nivo, 
* distalno nema sadržaja u gastrointestinalnom traktu.

## Terapija
Kada se postavi dijagnoza ili posumnja na atreziju pilorusa, pacijentu se prvo postavlja nazogastrična sonda i uključuje intravenska rehidratacija (zbog velikog gubitka želudačnog sadržaja (kako ne bi došlo do razvoja metaboličke alkaloze). Ukoliko je pokušano hranjenje, lavažom želuca sa toplim fiziološkim rastvorom odstrane se ostaci mleka ili zgusnute sluzi.

Lečenje je operativno. Metoda izbora je piloroplastika, tokom koje se čini uzdužna incizija od želuca ka duodenumu, a potom pažljivo iseca membrana, a pilorus poprečno ušije, da bi se sprečila stenoza.

## Prognoza
Ukoliko je anomalija izolovana i na vreme dijagnostikovana i lečena, prognoza je veoma dobra.

## Reference

## Literatura
* Doherty GM, Way LW, editors. *Current Surgical Diagnosis & Treatment*. 12th Edition. New York: Mcgraw-Hill; 2006.
* N. Roberton “Textbook of neonatology”, Churchil Livingdtone 1989

## Vanjske veze
* Dečja hirurgija 
* Urodjene anomalije želuca — www.stetoskop.info
Cisticerkoza

**Cisticerkoza** je tkivna infekcija čiji je uzročnik mlada jedinka (Cysticercus) svinjske pantljičare (*Taenia solium*). Kod ljudi mogu proći godine bez ikakvih simptoma ili se jave samo neki blaži simptomi, može doći do nastanka bezbolnih čvrstih ispupčenja na koži i mišićima veličine približno jedan do dva centimetra ili se mogu javiti neurološki simptomi ukoliko je zahvaćen mozak. Posle više meseci ili godina ova ispupčenja postaju bolna i otečena, pa se zatim izgube. U zemljama u razvoju ovo je jedan od najčešćih uzročnika epileptičkih napada.

Obično se ova bolest dobija konzumiranjem hrane ili vode koja sadrži jajašca pantljičare. Glavni izvor je povrće koje nije termički obrađeno. Jajašca pantljičare potiču iz izmeta osobe koja je inficirana odraslim crvima, što je poznato pod nazivom tenijaza. Tenijaza je jedna druga bolest, koja nastaje usled unosa cisti konzumiranjem svinjetine koja je nedovoljno termički obrađena. Kod osoba koje žive sa nekim ko ima pantljičaru postoji veći rizik da će dobiti cisticerkozu. Dijagnoza se može postaviti aspiracijom ciste. Slikanje mozga putem kompjuterizovane tomografije (CT) ili magnetne rezonance (MR) je najkorisnije za postavljanje dijagnoze bolesti u mozgu. Povećanje broja belih krvnih zrnaca koja se zovu eozinofili u cerebrospinalnoj tečnosti i krvi takođe se koristi kao indikator.

Efikasna prevencija infekcije su lična higijena i sanitarne mere. To podrazumeva sledeće: dobra termička obrada svinjetine, propisni toaleti i poboljšan pristup čistoj vodi. Lečenje obolelih od tenijaze je veoma važno kako bi se sprečilo širenje bolesti. Možda neće biti potrebno lečenje kod bolesti koja ne uključuje nervni sistem. Za lečenje obolelih od neurocisticerkoze koriste se lekovi prazikvantel ili albendazol. Moguće je da će biti potrebna dugotrajna terapija. Možda će tokom lečenja biti potrebni steroidi protiv upale i lekovi protiv epilepsije . Ponekad se ciste uklanjaju hirurškim putem.

 
Svinjska pantljičara je posebno česta u Aziji, Podsaharskoj Africi i Latinskoj Americi. Veruje se da je u nekim područjima zahvaćeno oko 25% ljudi. U razvijenim zemljama je vrlo retka. Do 2010. godine širom sveta je izazvala oko 1.200 smrtnih slučajeva, što je porast sa 700 u 1990. godini. Cisticerkoza takođe napada svinje i krave, međutim, retko dolazi do ispoljavanja simptoma pošto mnoge životinje ne žive dovoljno dugo. Tokom vremena ova bolest je počela da se javlja i kod ljudi. Ovo je jedna od zanemarenih tropskih bolesti.

## Reference
Vilični sinus

**Vilični sinus** () je parna šupljina smeštena u telu gornje vilice. To je najveći paranazalni sinus, a njegova morfologija je u velikoj meri uslovljena razvojem gornjih zuba tako da konačni oblik poprima tek nakom izbijanja umnjaka (oko 20. godine života). Ima oblik trostrane piramide i desni i levi sinus su najčešće asimetrični, odnosno razlikuju se po obliku i dimenzijama.

Prednji zid je potkožan i ima klinički značaj jer se preko njega pristupa sinusu u slučaju raznih hirurških intervencija. Na njemu se nalazi podorbitalni otvor kroz koji izlaze istoimeni živac i arterija. Zadnji zid stupa u odnose sa podslepoočnom i krilastonepčanom jamom. Gornji zid predstavlja pod očne duplje i na njemu su smešteni podorbitalni žleb i kanal. Unutrašnji zid čini pregradu između sinusa i nosne duplje. Gornji deo ovog zida pripada srednjem nosnom hodniku, a donji deo pripada donjem nosnom hodniku. U izgradnji unutrašnjeg zida učestvuju: gornja vilica, suzna kost, lavirint sitaste kosti, donja nosna školjka i uspravni list nepčane kosti. Sve ove kosti su grupisane oko velikog otvora ().

Najniži deo sinusa predstavlja njegova donja ivica ili pod, preko koje sinus stupa u odnose sa drugim pretkutnjakom i sva tri gornja kutnjaka. Zbog toga se pojedina oboljenja mogu preneti sa njihovih korenova na sinus ili se mogu javiti komplikacije prilikom vađenja zuba.

## Veza sa nosnom dupljom

Veza između sinusa i nosne duplje se ostvaruje preko srednjeg nosnog hodnika. Na unutrašnjem zidu sinusa se nalazi vilični otvor koji je podeljen u tri dela: prednji, zadnji i gornji. Prva dva su zatvorena sluzokožom tako da se komunikacija odvija samo preko gornjeg otvora, čije dimenzije iznose 3-5 mm.

## Izvori

## Literatura
* 
* 
*
Sitasti sinus

**Sitasti sinus** () je parna paranazalna šupljina smeštena u lavirintu sitaste kosti između očne i nosne duplje. Sastavljen je od ćelija, odnosno pneumatičnih šupljina razdvojenih koštanim pregradama. Njihov broj je varijabilan i kreće se između 5 i 14, ali najčešće ima između 8 i 10 ćelija.

Najveći broj ovih šupljina je smešten u lavirintu kosti, dok su neke rasporećene po periferiji i imaju izgled polućelija. One stupaju u odnose sa sličnim strukturama okolnih kostiju (gornja vilica, čeona i klinasta kost) i tako obrazuju kompletne ćelije. Njihov oblik i veličina su veoma varijabilni i zavise od broja i položaja šupljina. Sve ćelije se mogu podeliti u dve velike grupe: prednje () i zadnje ćelije ().

Prednje ćelije (kojih ima 5-8) se otvaraju u srednji nosni hodnik, dok se zadnje ćelije (kojih ima 2-4) ulivaju u gornji nosni hodnik. Svaka ćelija najčešće ima zaseban otvor.

## Izvori

## Literatura
* 
* 
*
Klinasti sinus

**Klinasti sinus** () je parna paranazalna šupljina smeštena u telu klinaste kosti, mada se u 20% slučajeva širi i u njeno malo i veliko krilo i krilasti nastavak. Desni i levi sinus su odvojeni koštanom pregradom () koja se nalazi u središnjoj ravni lica, ali ponekad u zadnjem delu skreće na jednu stranu. Sinus ima bliske embrionalne, patološke i funkcionalne odnose sa sitastim ćelijama, a razvija se do 15. godine života. Oblik mu je varijabilan, ali uglavnom podseća na kocku.

Prednji zid odgovara nosnoj duplji i na njemu se nalazi otvor sinusa. Zadnji zid ima promenljive odnose u zavisnosti od razvijenosti. Ukoliko sinus ima manje dimenzije njegov zadnji zid je postavljen u frontalnoj ravni, a ukoliko to nije slučaj on odgovara sedlu i potiljačnoj kosti. Gornji zid stupa u odnose sa optičkom raskrnicom (mestom ukrštanja vlakana vidnih živaca) i hipofiznom jamom. Donji zid odgovara krovu nosne duplje i svodu ždrela. Spoljašnji zid ima dva dela: prednji (orbitalni) i zadnji (moždani). Prvi gradi unutrašnji zid očne duplje, a drugi je u kontaktu sa kavernoznim sinusom. Unutrašnji zid čini međusinusna pregrada.

Sinus se izliva u nosnu duplju preko otvora na prednjem zidu, koji učestvuje u izgradnji krilasto-sitastog špaga.

## Izvori

## Literatura
* 
* 
*
Mikrotija

**Mikrotija** () je kongenitalna hipoplazije koja se karakteriše izuzetno malom ušnom školjkom sa slabije ili jače izraženim deformitetima pojedinih anatomskih delova školjke. Javlja se u jednom slučaju na 8.000—10.000 živorođene dece godišnje. Jednostrana mikrotija često utiče i na desno uvo.
## Embrionalni razvoj ušne školjke i mikrotija
Razvoj ušne školjke počinje na početku drugog meseca fetalnog života, kada se u najproksimalnijem delu pojavljuju prve škržne brazde - male krvžice (), od kojih se tri nalaze na mandibularnom, a tri na hiodinom luku. One rastu nejednakom brzinom, neke ostaju gotovo nepromenjene, kao npr. one iz kojih se razvijaju tragus, antitragus, i lobulus ušne školjke, a druge rastu u debljinu i širinu, stvarajući nabore ušne školjke. Potpuno razvijena uška može se uporediti sa duguljastom školjkom, koja je u osoba bele rase otprilike ovalna, dok je kod osoba crne rase okrugla ili četvrtasta.

Zbog nedovoljnog rasta ili nepravilnog i nepotpunog srastanja pojedinih pomenutih kvržica mogu nastati razni deformiteti ušne školjke, među kojima je i mikrotija - izuzetno mala ušna školjka.

## Etiologija
Mikrotija je najverovatnije dominantno nasledna bolest ljudskog uva koja je često praćena i poremećajima razvoja spoljnjeg ušnog kanala (atrezija).
Uzrok nastanka ove anomalija pored naslednih poremećaja mogu biti i:
* infekcija tokom trudnoće,
* vaskulrani incidenti,
* loše prezentacija ploda tokom trudnoće,
* udružene anomalije uva, glave i drugih organa.

## Terapija
U lečenju se primenjuju plastično-hirurški zahvati ili se upotrebljavaju proteze ušne školjke od plastične mase.

## Reference

## Vanjske veze
Čeoni sinus

**Čeoni sinus** () je parna paranazalna šupljina smeštena unutar čeone kosti i to najčešće na spoju njenog horizontalnog i vertikalnog dela. Pojavljuje se oko druge godine života. Unutrašnjost sinusa je obložena sluzokožom i ispunjena vazduhom, a između desne i leve šupljine se nalazi međusinusna pregrada (). Neki autori koriste i naziv sitastočeoni sinus, jer se smatra da šupljina u čeonoj kosti nastaje pneumatizacijom od strane sitastih ćelija.

Do agenezije (izostanka razvoja) čeonog sinusa dolazi u oko 7-10% slučajeva. Dimenzije su mu varijabilne pa se razlikuju mali, srednji i veliki sinusi. Srednji je najčešći i sreće se kod 52% ljudske populacije. Ponekad se oni šire i u okolne kosti (velika i mala krila klinaste kosti, uspravni list sitaste kosti, nosna i suzna kost, čeoni nastavak gornje vilice) i stvaraju špagove. I oblik je varijabilan, mada najveći broj sinusa ima oblik trostrane piramide.

Prednji zid sinusa je potkožan i veoma je važan u kliničkom smislu, jer je preko njega pristupa šupljini sinusa u slučaju raznih hirurških intervencija. Zadnji zid odvaja sinus od prednje lobanjske jame i debeo je sveja 1–2&nbsp;mm. Unutrašnji zid predstavlja međusinusnu pregradu trouglastog oblika, koja je postavljena približno u središnjoj ravni lica ali se obično u gornjem delu savija na desnu ili levu stranu. Donji zid ili pod odvaja unutrašnjost sinusa od očne duplje.

## Veza sa nosnom dupljom

Vezu između sinusa i nosne duplje predstavlja srednji nosni kanal (). On polazi od otvora čeonog sinusa koji se nalazi na njegovom podu neposredno uz pregradu i spušta se naniže, unazad i unutra do srednjeg nosnog hodnika. Njegova ukupna dužina iznosi 4–6&nbsp;mm.

## Izvori

## Literatura
* 
* 
*
Status quo ante bellum

Fraza ***status quo ante bellum*** (često skraćena kao ***status quo ante***) je latinska fraza koja znači "stanje koje je bilo prije rata".

Termin se uglavnom koristi u ratnom pravu i vojnom žargonu, a inicijalno se koristio u sporazumima prilikom čega je označavao potpuno povlačenje neprijateljskih trupa i uspostavu predratnog stanja. U tom je kontekstu termin označavao da nijedna strana nije imala teritorijalnih gubitaka, niti je došlo do ograničavanja ekonomskih i političkih prava. Termin je suprotanom onome *[[uti possidetis]]*, koji označava da svaka strana zadržava ono što je stekla za vrijeme sukoba.

## Primjeri

* Bizantsko-perzijski rat (602. – 628.)
* Abesinijsko-adalski rat (1529. – 1543.)
* Sedmogodišnji rat (1756. – 1763.)
* Rat iz 1812. (1812.)
* Drugi korejski rat (1966. – 1969.)
* Nogometni rat (1969.)
* Iransko-irački rat (1980. – 1988.)
* Kargilski rat (1999.)

## Povezano

* Antebellum (razvrstavanje)
* Predraće (razvrstavanje)
* Ratno pravo
***[[Jus ad bellum]]*
***[[Jus in bello]]*
* *[[Fait accompli]]*
* Revanšizam
* Iredentizam
* Tehnika reseta
* *[[De facto]]*
* *[[Ex factis jus oritur]]*
Reti

**Reti** () je ime drevnog italskog naroda, koji je živio na prostoru Centralnih i Istočnih Alpa, podijeljen u plemena.

## Historija
Prema antičkim autorima oni bi bili etrurskog porijekla, nakon dolaska Gala u Italiju, naselili su se po alpskim dolinama, pa su na taj način ostali relativno izolirani od ostalih. Zbog tog njihova materijalna kultura ima snažne lokalne karakteristike tipične za planinske zajednice, uz značajan utjecaj Etrušćana, Veneta i Kelta.

Retijska plemena živjela su po dolinama centralne Švicarske, južne Bavarske i Gornje Švapske, najvećeg dijela Tirola i Trentina, i po dijelu sjeverne Lombardije i Veneta.

Reti su pokoreni u vrijeme vladavine cara Augusta između 15.-16., nakon tog formirana je rimska provincija sa njihovim imenom - Recija.

Njihov izumrli retski jezik je genealoški nesigurno klasificirati, jer je poznat iz nešto malo natpisa ispisanih etrurskim pismom modificiranim od strane Veneta.

## Povezano
* Eugani
## Reference

## Vanjske veze
* ''Reti'' (na portalu Treccani)
Dalibor Kovač

Dalibor Kovač srpski je biznismen iz Vršca. Rođen je 1970. u Vršcu, gde je završio i osnovnu školu. Srednju školu je započeo 1984. ali je napustio 1987. zbog poternice koja je raspisana za njim. Iste godine se seli u Minhen gde počinje da radi na auto placu svog ujaka. Uhapšen je 1989. od strane nemačke policije i osuđen na 1,5 godina zatvora zbog sitnih krađa. Na slobodu izlazi sredinom 1990. te se vraća u Jugoslaviju. Učesnik je nereda na Maksimiru te postaje navijač crvene zvezde. 1992. priključuje se ,,Arkanovi tigrovi" iz kojih izlazi 1994. Na njega je 2001. izvršen atentat vatrenim oružijem u pančevačkom kafiću ,,Juritmiks" i u njemu je prošao lakše povređen. 2003. osniva kompaniju ,,Davor-Kom" koja se bavi prodajom metalnih prerađevina. 2004. Dobija sina Marka. 2015. se priključije srpskoj paravojoj formaciji ,,Četnički odredi" koja podržava pro-ruske separatsite na istoku Ukrajine. Povređen je u borbama oko Donjecka 2017. nakon čega se vraća u Srbiju. Srpska policija ga hapsi decembra 2017. zbog utaje poreza, štete na račun države i zapošljavanja na crno. Osuđen je na 3 godine zatvora. Trenutno služi kaznu zatvora u centralnom zatvoru Beogradu. Otac je sedmoro dece iz dva braka.

Facebook:

https://m.facebook.com/dalibor.kovac.7?hc_ref=ARSYJP0PRLyCMknVj2hm_Sf3oqKpWOzvdlezyUufYrO0mhbHcIwSds7AFD_eDaZ77-4
Lessini

**Lessini** (talijanski: *Monti Lessini*) je planinski masiv na sjeveru Italije, koji ima površinu od 40.040 km².
Lessini su dio Venetskih Predalpa, sa baš ne potpuno jasnom granicom, pa se često pod njih uzima i susjedni masiv Mali Dolomiti (Cima Carega, Monte Obante, Monte Cornetto), iako se on razlikuje od Lessinija. Dok su planine Malih Dolomita stjenovite i strme, Lessinijeve su blaže, naročito južni obronci gdje prevladavaju travnate padine.

## Geografija

Lessini su najjužniji masiv Istočnih Alpa, koji se prostire sjeverno od Verone i sjeverozapadno od Vicenze. 
Zapadni greben više nalikuje golemoj visoravni koja leži na visini od oko 1700 m. Prema jugu i jugoistoku planine se spuštaju do velike rijeke Po i Verone koja leži na nadmorskoj visini od samo 60 m. Dok je južna granica Lessinija ravnica, na zapadu je granica dolina rijeke Adige.
Ta rijeka koja dotiče sa sjevera, skreće oko masiva, a zatim nastavlja teći prema jugoistoku, preko Verone prema Jadranskom moru. 
Iza Adigea na zapadu se prostire masiv *Monte Baldo* i Jezero Garda.
Najviše planine masiva su Cima Trappola visoka 1850 metara, a slijede je Monte Tomba (1.765 m) i Corno d'Aquilio (1.545 m).

Oko 13% teritorija pokriveno je alpskim livadama, 51% šumama, a na jugu uz rijeke ima oranica i vinograda.
S druge strane oko 25% centralnog dijela masiva zauzima Park prirode Lessinia (*Parco naturale regionale della Lessinia*) koji je popularna turistička destinacija kako ljeti tako i zimi.

Početkom 2012. u okviru projekta Evropske Unije Life pušten je vuk (mužjak) iz Slovenije, koji bi trebao uz lokalnu ženku ponovno obnoviti gotovo 
izumrle alpske vukove.

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''Monti Lessini''
Paladijeva bazilika

**Paladijeva bazilika** (talijanski: *Basilica Palladiana*) je renesansna palača na trgu Piazza dei Signori u centru talijanskog grada Vicenze, jedan od prvih izvedenih projekata mladog Andreje Palladia (1508–1580).

## Historija i karakteristike
Na mjestu današnje Paladijeve građevine već je postojala reprezentativna palača regionalnog magistrata, podignuta tokom 15. vijeka u gotičkom stilu. Veliko vijeće Vicenze odlučilo je objektu dograditi lođu, pa su radove povjerili arhitektu Tommasu Formentonu, ali su se dvije godine nakon završetka radova pojavili statički problemi jer se lođa počela urušavati. Zbog tog su 1496. angažirani arhitekti Antonio Rizzo i Giorgio Spavento, a nešto kasnije 1532. Sansovino i Scapagnio. Kako problem nije rješen između 1539. i 1542. angažirani su Sebastiano Serlio, Michele Sanmicheli i Giulio Romano.

Kako ni to nije pomoglo, Signoria Vicenze je 1546. pregledala i odobrila projekt mladog arhitekta Palladija. On je fasadu raščlanio u parteru sa lođom sa lukovima i kamenim stupovima u dorskom stilu, a na katu stupovima u jonskom stilu, dok je krov pokrio velikom bakrenom kupolom. Ovo korištenje klasičnih arhitektonskih elemenata učinilo je veliki utjecaj na buduće arhitekte.

Na katu se nalazi velika dvorana magistrata iznad koje je veliki bakreni krov koji je 1945. dobrano uništen u napadu anglo-američke avijacije. Restaurirana je odmah nakon rata, ali je tek 2007. dovršena prava i potpuna restauracija koja je zgradi vratila nekadašnji sjaj. Najnovija restauracija kojom su uklonjene prijašnje brzopletosti nagrađena je nagradom Europa Nostra, agencije Evropske Unije.

Bazilika je 1994. uvrštena na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Evropi kao jedan od objekata lokaliteta Historijski centar Vicenze i Palladijeve vile. Danas se u njoj održavaju važne izložbe i svečanosti.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Basilica Palladiana, nostra grande bellezza!''
Gay–straight alliance

**Gej strejt alijansa** () je uobičajni naziv za učeničke i studentske organizacije u severnoameričkim srednjim školama i univerzitetima, koje imaju za cilj da osiguraju bezbedno okruženje za LGBT mlade i njihove „strejt“ saveznike (LGBTA).

Cilj većine, ako ne i svih gej strejt alijansi, je da učine školu bezbednom i prijateljskom za sve studente bez obzira na seksualnu orijentaciju ili rodni identitet. One učestvuju u nacionalnim kampanjama za podizanje svesti, kao što su „Dan tišine“, „Nacionalni kaming aut dan“ kao i u lokalnim kampanjama. Mnoge gej strejt alijanse rade sa lokalnim odeljcima *Gej, lezbijske i strejt obrazovne mreže* () ili organizacijama na nivou saveznih država kao što su *GSA mreže*. Registrovani broj gej strejt alijansi kod GLSEN-a je 2008. godine iznosio preko 4.000. Samo u Kaliforniji je bilo registrovano preko 762 gej strejt alijanse, na više od 50% srednjih škola u državi. Više od polovine saveznih država imaju jednu ili više organizacija na nivou države, koje rade sa gej strejt alijansama.

Prva gej strejt alijansa je osnovana 1988, u Konkordu na *Akademiji Konkorda*. Osnovao ju je Kevin Dženings, tvorac i predsednik *Gej, lezbijske i strejt obrazovne mreže*. Prva gej strejt alijansa u javnoj školi je osnovana u srednjoj školi „Njutn Saut“, a osnovao ju je nastavnik Robert Parlin.

Nekoliko univerziteta je pokušalo da zabrani rad gej strejt alijansi. Jedan od najpoznatijih primera je *Univerzitet Tuoro*, koji je u septembru 2006. pokušao da ugasi gej strejt alijansu ukinuvši joj finansiranje. Nakon protesta i pritiska od strane *Odbora supervizora San Franciska*, organi univerziteta su poništili svoju odluku.

Izvan SAD, gej strejt alijanse se formiraju u Kanadi, Holandiji, Ujedinjenom Kraljevstvu, Bugarske i Meksiku.

## Povezano
* Položaj LGBT osoba u Sjedinjenim Američkim Državama

## Reference

## Vanjske veze

*  Gay Straight Alliance
*  GSA Network
*  Gay, Lesbian and Straight Education Network (GLSEN) Official Site
*  MyGSA.ca Canadian GSA Directory
*  Gay/Straight Alliances: A Student Guide (Mass.)
*  Gay-Straight Alliances: A Handbook for Students, Educators, and Parents
*  Washington State GSA Network website 
*  Queer Youth Alliance website (UK)
*  "Hineini: Coming Out in a Jewish High School", dokumentarni film iz 2005.
Gej strejt alijansa (razvrstavanje)

*Gej strejt alijansa*' se može odnositi na:
* Gej strejt alijansa (Severna Amerika) - naziv za studentske organizacije u Severnoj Americi.
* Gej strejt alijansa - LGBT organizacija u Srbiji.
Pirejski univerzitet

**Pirejski univerzitet** () je javni univerzitet u grčkom lučkom gradu Pireju koji je sastavni deo takozvane Velike Atene. Univerzitet je fokusiran na studije statistike, ekonomije, finansija, poslovnog menadžmenta i informacionih tehnologija. Institucija je osnovana 1938. godine kao **Škola industrijskih studija**. 1945. škola je preimenovana u **Visoku školu industrijskih studija**, da bi zatim 1958. visoka škola postala **Diplomska škola industrijskih studija** čije je sedište smešteno u Pireju. 1966. škola je prerasla u javni univerzitet koji od 1989. nosi današnji naziv.

## Vanjske veze
*www.unipi.gr
Atinska škola likovnih umetnosti

**Atenska škola likovnih umetnosti** () je visokoškolski jednotematski univerzitet za likovne umetnosti  u Ateni u Grčkoj. Škola je osnovana 12. januara 1837. godine. Od 1843. godine škola je na osnovu grčkog kraljevskog dekreta postala petogodišnja visokoobrazovna institucija. U periodu od 1844. do 1862. godine program obrazovanja razvijan je prema modelima na sličnim evropskim akademijama koje su sledile neoklasicističke trendove. Sve do 1910. godine škola je bila deo Nacionalnog tehničkog univerziteta. Nakon izdvajanja 1910. godine na školu su upisane i prve studentkinje. Jedan od najuglednijih studenata akademije je bio Giorgio de Chirico.

## Radovi bivših uglednih studenata

PROKOPIOU-NERO-10.jpg|Vojnik pije vodu, Georgios Prokopiou
Ποιητές - Γ.Ροϊλός.jpg|Pesnici, Georgios Roilos
Vasileios Hatzis - Landing of Greek troops at Kavala.jpg|Iskrcavanje grčkih trupa u Kavali, Vasileios Hatzis
Papastathis-cigarettes-munich.jpg|Reklama za cigarete, Nikolaos Gyzis


## Reference

## Vanjske veze
*Atenska škola likovnih umetnosti
Historijski centar Vicenze i Palladijeve vile

**Historijski centar Vicenze i Palladijeve vile** u talijanskoj regiji Veneto uvršteni su 1994. na UNESCO-vu 
Listu mjesta svjetske baštine u Evropi kako bi se zaštitila ostavština arhitekta Andrea Palladija (1508-1580).

Isprva su na listu uvršteni samo objekti na području grada Vicenze, kao što su Paladijeva bazilika, Teatro Olimpico, palače i nekoliko vila. Kako je većina Palladijevih vila podignuta izvan grada, lista je proširirena 1996. da se i one uvrste.

Osnovana u 2. vijek pne. Vicenza je svoj prosperitet doživjela za venecijanske vladavine od početka 15 do kraja 18. vijeka. 
Jedinstveni izgled gradu dale su Palladijeve građevine, a on je svoj rad bazirao na detaljnom proučavanju klasične rimske arhitekture. 
Palladijeve gradske palače, kao i njegove vile, rasute po cijelom Venetu, imale su odlučujući utjecaj na razvoj arhitekture. 
Njegov rad inspirirao je poseban arhitektonski stil poznat kao **[[paladijanizam]]**, koji se proširio po Engleskoj i drugim evropskim zemljama, kao i po Sjevernoj Americi.

## Lista objekata u Vicenzi
U samom gradu Vicenzi je 23 objekata - 1994. uvršteno na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Evropi.

## Lista [[Vila (građevina)|vila]]

## Reference

## Vanjske veze

* ''City of Vicenza and the Palladian Villas of the Veneto'' 
* ''The Villas of Palladio''
Teatro Olimpico

**Teatro Olimpico** je renesansni teatar u centru talijanskog grada Vicenze (Piazza Matteotti 11)  posljednji projekt Andreje Palladia (1508-1580).

## Historija i karakteristike
Palladio je 1580., kad je imao već punih 72 dobio narudžbu od društva *Accademia Olimpica* (u kom je i sam bio član) da napravi projekt i podigne stalnu zgradu teatra. Projekt koji je napravio očito je bio inspiriran rimskim teatrom, onakvim kakvim ga je opisao Vitruvije. 
Od eliptičnog stepeničanostog auditorija, uokvirenog kolonadom sa frizom iznad kog su skulpture, do pravokutne pozornica ispred veličanstvenog proscenija sa svim elementima klasične arhitekture. Od tri arkade, polustupova i pilastra do edikula i niša sa skulpturama i ploča sa bareljefima.

Kritičari su njegovo djelo proglasili *[[Manirizam|manističkim]]* zbog snažnog kontrasta chiaro-scura (svjetlog-tamnog), koji je pojačan i nizom drugih optičkih rješenja kojima se arhitekt koristio zahvaljujući svom iskustvu, progresivno smanjivanje visine fronte vizualno se kompenzira jako izbočenim skulpturama, isto tako se spretno koristio nišama kako bi povećao osjećaj dubine.

Palladio je projekt dovršio nekoliko mjeseci prije svoje smrti, tako da nije vidio konačni rezultat, pa je njegov sin Silla vodio gradnju i predao teatar gradu 1583. Prva predstava izvedena je u vrijeme karnevala 1585. to je bila grčka tragedija – Sofoklov Kralj Edip.

Scenografiju je osmislio Vincenzo Scamozzi iskoristivši spretno pet otvora proscenija i uz pomoć  perspektive dočarao gledaocima sedam ulica grada Tebe.

Efekt je bio toliko impresivan, da su odtad drvene konstrukcije postale stalni inventar teatra, pored tog je Scamozzi angažiran da podigne dodatne prostore; dvoranu *Odeo* za održavanje sastanaka Akademije, i *Antiodeo* dekoriranu monokromatskim panelima koje je oslikao Francesco Maffei iz Vicenze.

Slava novog teatra kao mjesta u kom je obnovljena antička kultura proširila se najprije po Mletačkoj Republici, a zatim po cijeloj Italiji. Usprkos toj slavi djelovanje teatra prekinuto je cenzurom za protureformacije, pa je postao mjesto za ceremonijalne nastupe, tu je 1782. predstavljen papa Pio VI., a nakon njega i car Franz I. 1816. i njegov nasljednik Ferdinand I. 1838.

Sredinom 19. vijeka ponovno su se povremeno počele davati klasične tragedije, ali je tek nakon Drugog svjetskog rata, teatar proradio punom snagom.

*Teatro Olimpico* je 1994. uvršten na UNESCO-vu listu mjesta svjetske baštine u Evropi kao jedan od objekata lokaliteta historijski centar Vicenze i Palladijeve vile.

## Reference

## Vanjske veze

* ''The Teatro Olimpico'' (službene stranice)
Kaitlyn Maher

**Kaitlyn Ashley Maher** (10. januar 2004 -) je američka pjevačica koja je poznatom postala kao 4-godišnje dijete prilikom nastupa u TV-emisiji *[[America's Got Talent (sezona 3)|America's Got Talent]]*, prilikom koga je otpjevala pjesmu *[[Somewhere Out There (James Horner)|Somewhere Out There]]*. 

## Izvori

## Vanjske veze

* Official site 
* Official Facebook page
* 
*
Augsburški mir

**Augzburški mir** je sporazum, koji su potpisali Karlo V i snage protestantskog Šmalkaldskog saveza 25. septembra 1555. u gradu Augzburgu. Tim sporazumom okončano je nasilje između luterana i katolika u Nemačkoj. Ovim mirom izjednačena su prava katolika i luterana po principu „Čija je zemlja, onoga je i vera“.

## Luteranstvo se izjednačuje sa katolicizmom
Time je luteranstvo postala službena vera u Svetom rimskom carstvu. Prema principu,  koji znači: „čija je zemlja, onoga je i vera“ ili „kneževa zemlja, kneževa vera“, određuje se vera u pojedinim područjima, što zapravo znači da vera regionalnog vladara određuje veru podanika.
* Nemački kneževi (njih 255) mogu slobodno da odaberu koja od dve vere (luteranstvo ili katolicizam) će biti službena vera njihovog područja
* luterani, mogu da zadrže teritorije, koje su oduzeli katolicima nakon mira iz 1552.
* katolički biskupi, koji promene veru, moraju predati svoju biskupiju
* Tokom određenog prelaznog perioda porodice imaju vremena da se presele u područje, gde je dopuštena njihova vera. Kao vere spominju se samo katolicizam i luteranstvo.

## Nerešena pitanja
Augzburški mir je bio umereno uspešan u rešavanju problema nastalih u carstvu. Povećana je tolerancija, a carstvo je oslobođeno tenzija. Ostalo je još mnoštvo nerešenih pitanja. Anabaptisti i kalvinisti nisu bili zaštićeni tim sporazumom, tako da su različite protestantske grupe živele u luteranskim područjima i bile su u opasnosti da ih luteranski regionalni vladar optuži za jeres. Tolerancija nije službeno postojala za kalviniste sve do Vestfalskog mira 1648.

Netolerancija prema husitima dovodi do Tridesetogodišnjeg rata. 
Religiozna podela stvorila je u Nemačkoj političku podelu, koja je trajala do XIX veka.

## Vanjske veze
* Delimični tekst augsburškog mira na engleskom
* Puni tekst Augsburškog mira na nemačkom
* ''Cujus regio, ejus religio''
Univerzitet društvenih i političkih nauka Panteion

**Univerzitet društvenih i političkih nauka Panteion** (), kolokvijalno poznat pod kraćim nazivom **Univerzitet Panteion** je javni univerzitet u Ateni u Grčkoj osnovan 1927. godine. Najstariji je univerzitet posvećen društvenim i političkim naukama u Grčkoj. Univerzitet pohađa oko 21,000 studenata dok na njemu radi oko 360 predavača i članova administrativnog kadra. Univerzitet je osnovan 1927. godine kao Škola političkih nauka po modelu slavne pariške škole Sciences Po čiji su studenti bili neki od osnivača atenske škole. Grčki predsednik Pavlos Kuntouriotis otvorio je novu zgradu škole 1930. godine u vreme kada ju je pohađalo 200 studenata. Alexandros Pantos svoju je imovinu ostavio kao zadužbinu škole što ju je učinilo jedom od najvažnijih centara visokog obrazovanja u zemlji. 1931. godine usvojen je novi naziv Škola političkih nauka Panteion.

## Vanjske veze
*www.panteion.gr
Cuius regio, eius religio

***Cuius regio, illius religio*** *lat.* (*izgovor:* kujus regio, ilijus religio). Čija je zemlja toga je i vjera.

## Izreka drugačije
**Cuius regio, eius religio** lat.'' (izgovor: kujus regio, ejus religio).

## Porijeklo izreke
Ovo načelo je proklamovano   Augzburškim mirom 1555 u gradu  Augzburgu  u Njemačkoj, kojim su završeni vjerski ratovi između katolika i protestanata.

## Značenje
Ova proklamacija kaže da se vjerska pripadnost podanika određuje prema vjeri vladara.

## Reference

## Vanjske veze
* https://en.wikipedia.org/wiki/Cuius_regio,_eius_religio
Protestantska unija

**Protestantska unija** (poznata i kao **Evangelistička unija** ili **Auhauzenska unija**) je koalicija nemačkih protestantskih država, koja je formirana 1608, da bi se odbranila prava, posedi i svaki član.

## Nastanak
Formirana je nakon što je Maksimilijan I Bavarski pokušao 1607. da vrati katoličku veru u slobodni grad Donauvert, u kome su protestanti predstavljali većinu. Većina Rajhstaga je odlučila da obnova Augzburškog mira treba biti uslovljena povratkom crkvenih poseda oduzetih posle 1552. godine. Sam Augzburški mir je eksplicitno sadržavao odredbu, po kojoj se ti posedi ne vraćaju. Protestantski kneževi su se sastali u Auhausenu, blizu Nerdlingena 14. maja 1608. i stvorili su vojni savez pod vodstvom Fridriha IV Palatinskog. Kao odgovor na to sledeće godine 1609. formira se Katolički savez pod vodstvom Maksimilijana I Bavarskog, koji je bio vojvoda Bavarske.

## Članovi
Članovi Protestantske unije su bili:
* Kneževina Palatinat
* Anhalt
* Nojburg
* Virtemberg
* Baden
* Anzah
* Bajrojt
* Hesen-Kasel
* Brandenburg
* Ulm
* Strasbur
* Nirnberg

## Slabosti zbog podele
Protestantska unija je oslabljena od samog početka neučestvovanjem moćnih protestantskih vladara, kakav je bio knez-elektor Saksonije. Osim toga unutar unije se odvijao sukob između luterana i kalvinista.

Kada je Fridrih V Palatinski prihvatio da bude kralj Bohemije 1619, Protestantska unija je odbila da ga podrži. Car Ferdinand II oduzima januara 1621. donji Palatinat Fridrihu V Palatinskom. Tada se sastala Protestantska unija i formalno je protestovala. Car se nije obazirao na njihovu žalbu, nego im naređuje da raspuste svoju vojsku. Članovi Protestantske unije pristaju i 24. maja 1621. formalno raspuštaju Protestantsku uniju.
Friedrich IV od Falačke

**Fridrih IV Palatinski** (Amberg, 5. mart 1574- Hajdelberg, 19. septembar 1610)
je bio knez-izbornik Palatinata (Rajnske Falačke), koji je vladao od 1583. do smrti. Rodio se kao sin Ludviga VI Palatinskog i Elizabete od Hesena te je rano ostao bez roditelja, pa ga je vaspitao stric Johan Kazimir pod čijim je uticajem postao gorljivi kalvinist te provodio antikatoličku politiku, doprinoseći tako verskim napetostima koje će nepunu deceniju nakon njegove smrti dovesti do Tridesetogodišnjeg rata. Godine 1608. je bio jedan od osnivača Protestantske unije koja je nastojala okupiti protestantske vladare u tadašnjem Svetom Rimskom Carstvu. Imao je osmoro dece od kojih je najpoznatiji njegov naslednik Friedrich V, "zimski kralj" Češke. 

## Porodično stablo
Katolička liga (Njemačka)

**Katolička liga** (; ) bio je savez koji su godine 1609. sklopili katolički vladari država-članica tadašnjeg Svetog Rimskog Carstva kako bi promovirali vlastite interese, odnosno bili pandan prethodne godine osnovanoj Protestantskoj uniji. Ligom je ispočetka dominirala Bavarska, odnosno njen vojvoda Maximilian I Veliki, ali su se 1613. njoj priključili austrijski Habsburgovci, što je dovelo do njenog faktičkog raspada. Jedinstvo je obnovljeno tek nakon izbijanja Tridesetogodišnjeg rata. Trupe Katoličke lige su u prvim fazama sukoba imale izuzetno važnu ulogu, kada su pod vodstvom njenog darovitog generala Tillyja nanijeli odlučujuće poraze protestantima u Češkoj i Falačkoj te prodrle na sjever Njemačke, došavši na prag konačne pobjede i iskorijenjivanja protestantizma u Njemačke, koje je spriječila tek švedska intervencija. Katolička liga je nakon tada zadobivenih poraza, odnosno zbog sve veće ovisnosti o španskim i habsburgovškim ne-njemačkim pojačanjima u ljudstvu, gubila na značaju, a formalno je raspuštena Praškim mirom 1635. godine kojim je državama Carstva izričito zabranjeno sklapanje međusobnih vojnih saveza.
Friedrich V od Falačke

**Fridrih V Palatinski** (16. avgust 1596 – 29. novembar 1632) je bio kralj Češke (Bohemije) (kao Fridrih I, 1619 – 1620) i knez-izbornik Palatinata. Igrao je važnu ulogu na početku Tridesetogodišnjeg rata.

Rođen je u gornjem Palatinatu i nasledio je 1610. svoga oca kao knez-izbornik Rajnskog Palatinata u Svetom rimskom carstvu.

Na početku tridestogodišnjeg rata, tokom 1619. izbila je pobuna u Češkoj protiv cara Ferdinanda II. Protestantska skupština Češke je ponudila krunu Fridrihu V Palatinskom, jer je on predstavljao uticajnog člana Protestantske unije, organizacije koju je osnovao njegov otac da bi se zaštitili protestanti u carstvu.

Prihvatio je krunu, ali njegovi protestantski saveznici iz Protestantske unije nisu ga vojno podržali. Njegov kratak period vlasti završava se porazom u bici na Beloj gori 8. novembra 1620. godine. Bio je kralj oko godinu dana, pa je pogrdno nazvan „zimski kralj“.

Carskim dekretom oduzet mu je i formalno Palatinat 1623. godine. Ostatak života je uglavnom proveo u izgnanstvu, najviše u Hagu.

## Porodično stablo
Gabor Betlen

**Gabor Betlen** (; Marosilj, 1580 – Đulafehervar, 15. novembar 1629) bio je ugarski kralj (1620–1621), princ Transilvanije (1613–1629) i grof Opole (1622–1625).

Kao turski vazal izabran je 23. oktobra 1613. godine za kneza Transilvanije. U Tridesetogodišnjem ratu stao je na stranu Češke i Protestanske unije. U češko-falačkoj fazi rata zauzeo je današnju Slovačku i sa Česima ugrozio Beč. Posle poraza Čeha na Beloj Gori, Betlen je s Austrijom zaključio povoljan mir u Nikolsburgu 1621. godine. Ali, kao saveznik protestantskih država, ponovo je ratovao protiv Austrije i Katoličke lige 1623. i 1626. godine.

## Povezano
* Tridesetogodišnji rat

## Literatura
* Vojna enciklopedija, tom 1 (592)
Alyson Books

**Alyson Books**, ranije poznata kao **Alyson Publications**, je izdavačka kuća koja je fokusirana na knjige sa LGBT tematikom. Bivši izdavač Don Vajs opisao ju je kao „najstarijeg i najvećeg izdavača LGBT književnosti na svetu“ i „dom nagrađivanih knjiga u oblasti memoara, istorije, humora, komercijalne fikcije, misterije i erotike, između ostalog“.

Osnovao ju je Saša Alison 1980. u Bostonu. Godine 1995. kuću je kupila kompanija *Liberation Publications*, koja ju je 2008. prodala korporaciji *Regent Entertainment Media, Inc.*.

Srpsko-kanadski autor Miodrag Kojadinović zastupljen je u nekoliko njihovih antologija.

## Neke od objavljenih knjiga

* *Finding H.F.*. 
* *Young, Gay and Proud*. 
* *Dykes to Watch Out For*
* *The Second Coming: A Leatherdyke Reader*. 
* *Melting Point*. 
* *Doing it for Daddy*
* *Macho Sluts*. 
* *Doc and Fluff*. 
* *Latter Days*. 
* *The First Gay Pope and Other Records*
* *The Femme Mystique*. 
* *Pillow Talk*. 
* *Pills, Thrills, Chills and Heartache*, bestseler Los Anđeles tajmsa
* The *Lillian Byrd*
* *Revolutionary Voices: A Multicultural Queer Youth Anthology*.
* *Rough Stuff: Tales of Gay Men, Sex, and Power*. 
* *The Trouble with Harry Hay: Founder of the Modern Gay Movement*
* *Half-Life*
* *Out on Fraternity Row: Personal Accounts of Being Gay in a College Fraternity*
* *Secret Sisters: Stories of Being Lesbian & Bisexual in a College Sorority*
* *Best Lesbian Love Stories, 2003-2005*
* *Mentsh: On Being Jewish and Queer*. 
* *Love, Bourbon Street: Reflections of New Orleans*
* *Bi Any Other Name: Bisexual People Speak Out*. 
* *The Bisexual's Guide to the Universe*
* *Entangled Lives: Memoirs of 7 Top Erotica Writers*. 
* *[https://web.archive.org/web/20090531113541/http://firstyoufall.com/ First You Fall]*
* ''Girl Meets Girl: A Dating

## Reference

## Literatura

## Vanjske veze

* Zvanični sajt
Bear (LGBTQ)

**Ber** ili **meda** (prema ) je sleng u LGBT kulturi koji se koristi da opiše krupnog i/ili maljavog muškarca. Vremenom je od slenga nastala ber supkultura koja, prema Džeku Frišeru, slavi muške sekundarne polne karakteristike, kao što su malje na telu, malje na licu, krupno telo i gubitak kose. U početku se koristio isključivo za gej ili biseksualne muškarce, ali probijanjem LGBT kulture, a naročito slengova, u moderno društvo sve češće biva korišćen za opis krupnog muškarca bilo koje seksualnosti.

Termin je popularizovan nakon što su Ričard Buldžer i njegov partner Kris Nelson osnovali Ber magazin () 1987. godine.

Mladi ber se naziva kabom ili mečetom.

## Reference

## Literatura
* 
*
Gej skinhedi

**Gej skinhedi** (gej skinsi, kvir skinhedi) su osobe homoseksualne orijentacije koje se identifikuju sa skinhed potkulturom, ponekad (mada ne i nužno) bez ikakvog seksualnog interesovanja. Pojedini gej skinhedi imaju seksualni fetišizam ka stilu odevanja skinheda, naročito prema vojničkim čizmama, jaknama „spit-fajerkama” i tregerima. Jedan od razloga za pristupanje gej osoba skinhed pokretu leži u njegovoj prenaglašenoj maskulinizaciji koja za njih ima erotsku dimenziju, a koja je značajan element obeležja skinhed supkulture.

## Nastanak
Gej skinhedsi predstavljaju grupu koja se otvoreno prikazuje od 90-ih godina 20. veka, a paralelno sa širenjem prava LGBT osoba. Zabluda je da ovi skinsi isključivo pripadaju miroljubivim i nerasističkim grupama, kakvi su „šarpovci”, jer se ponekad mogu naći i u redovima nacističkih skinhed grupa. Prisutni su i dobro organizovani u svim većim evropskim gradovima. Na primer, mančesterski gej skinsi kao grupa postoje od 2005. godine i ne zastupaju rasizam. Oni su poznati po organizovanju „skinhed vikenda”, prilikom kojih se priređuju zabave na kojima se isključivo sluša određena vrsta muzike (ska, rok, pank i sl.) i na kojima mogu prisustvovati samo muškarci. Prema rezultatima istraživanja koje su 2015. godine objavili Borgeson i Valeri, od svih sajtova koji su posvećeni skinhed pokretu, 30% pripada grupama gej skinheda.

## Stil i umetnost
Najznačajniju ulogu u izgradnji identiteta gej skinheda (sem seksualne orijentacije) igra stil odevanja, što se vidi po obaveznom „dres-kodu” koji se praktikuje prilikom žurki koje organizuju: kosa ne sme biti duža od 3 milimetara, obavezne su vojničke čizme „martinke”, farmerke, tesne majice i tregeri. Gej skinsi nisu više samo fenomen radničke klase, ima ih u svim mogućim slojevima društva, čak i u onim najbogatijim.

Gej skinhedi se mogu videti u delima gej umetnika poput kanadskog slikara Atile Ričarda Lukaksa i filmskog režisera i umetnika Brusa LaBrusa. Inspiracija se može videti i u okviru kolekcija modnih dizajnera Aleksandra Makvina i Žana Pola Gotjea.

## Niki Krejn
Možda najpoznatiji i nejnegativniji primer ove supkulture je Niki Krejn. Krejn je bio vođa ultradesničarske organizacije „Britiš muvment” kojoj je pripadala većina londonskih skinheda. Bili su poznati po brutalnosti i nasilju, međutim, niko od nasilnika koji su napadali nedužne građane sa Krejnom nisu znali da je Niki bio homoseksualac. Takođe, homoseskualci sa kojima se družio nisu znali da je huligan sve do 1985. kada je antifašistički magazin Srčlajt objavio veliki članak o Krejnu, čime je dvostruki život koji je godinama uspešno održavao počeo da se raspada.

## Reference

## Literatura
*
Grindr

**Grajnder** () mobilna je aplikacija napravljena za operativne sisteme Android i iOS. Besplatna je za preuzimanje, ali se dodatne funkcije, kao što su na primer prikazivanje većeg broja profila ili više mesta za čuvanje omiljenih osoba, naplaćuju (princip *freemium*). Za rad Grajndera neophodan je internet i uključen GPS, kako bi aplikacija locirala najbliže osobe koje takođe imaju instaliranu aplikaciju.

Grajnder je 25. 3. 2009. godine izdala kompanija Nirbaj Badi Fajnder. Iako nastala na teritoriji Sjedinjenih Američkih Država, aplikacija je postala popularna širom sveta putem različitih medija. Od početka 2018. godine, Grajnder zvanično funckioniše u 196 zemalja i ima 3,6 miliona korisnika na mreži dnevno.

## Reference

## Vanjske veze
*
Dečko (časopis)

**Dečko** je bio prvi, i za vreme svog postojanja jedini gej časopis u Srbiji koji je izlazio svakog meseca od 2001. do 2004. Časopis je izdavala novosadska organizacije *Nju Ejdž Rejnbou*, a glavni i odgovorni urednik bio je Atila Kovač.

Časopis se mogao kupiti na kioscima širom Srbije, Crne Gore i Republike Srpske.

Časopis dugo vremena nije bio upisan u registar javnih glasila, iako je zahtev podnet u 8. 2001, pre nego što je časopis počeo da izlazi. Komitet pravnika je u 12. 2001. godine podneo tužbu Ustavnom sudu Republike Srbije. Časopis je upisan u registar javnih glasila tek u 3. 2003. godine.

U 7. 2004. godine u Beogradu je napadnut menadžer časopisa Abdel-Latif Hamada i zadobio teške telesne povrede.

Časopis je prestao da izlazi krajem 2004. godine kada je menadžer časopisa napustio Srbiju sa finansijskim sredstvima namenjenim za njegovo štampanje.

## Reference

## Vanjske veze
* Arhiva svih brojeva časopisa  na *www.gej.rs*
Praška defenestracija

**Praška defenestracija** predstavlja dva različita događaja u istoriji Bohemije, tj. nekadašnje Češke. Prvi se desio 1419, a drugi 1618. godine. Defenestracija predstavlja izbacivanje nekoga kroz prozor.

## Prva praška defenestracija 1419.
Husiti su ubili sedam članova gradskog veća u Pragu 30. jula 1419. bacivši ih kroz prozor nove gradske većnice.

Husiti su u procesiji marširali ulicama Praga. Došli su do gradskog trga, gde su ih čekali ostali husiti, da se zajedno obrate gradskom veću da puste zatočene sledbenike Jana Husa. Članovi gradskog veća nisu hteli da puste zatvorene husite, a na okupljene husite su bacili kamenje sa gradske većnice. Razljućeni Jan Žiška zajedno sa drugovima pobacao je gradske većnike kroz prozor. Ubrzo posle toga izbili su Husitski ratovi.

## Druga praška defenestracija 1618.
Druga praška defenestracija predstavlja značajan događaj za izbijanje Tridesetogodišnjeg rata. Neki članovi bohemske aristokratije pobunili su se protiv izbora Ferdinanda II za kralja Bohemije 1617. Osim toga tokom 1617, katolički službenici naredili su da protestanti prestanu gradnju protestantskih crkvi na zemlji, za koju su katolici tvrdili da je njihova. Protestanti su tvrdili da je to bila carska, a ne katolička zemlja i smatrali su da je to narušavanje slobode veroispovesti, koju je garantovao 1609. posebnim pismom ukazom car Rudolf II. Protestanti su smatrali da će novi kralj kao vatreni katolik povući sva protestantska prava kada postane car.

U Hradčanima je protestantska skupština na takozvanom suđenju osudila 23. maja 1618. dvojicu carskih guvernera zbog kršenja Rudolfovog ukaza o slobodi veroispovesti.
Posle navodnog suđenja bacili su ih kroz prozore, a ovi su nakon pada ostali živi.

## Reference
Hradčany

**Hradčani** () su gradska četvrt i katastarsko područje Praga. Ovaj naziv se često koristi da označi i Praški zamak koji se nalazi u ovoj gradskoj četvrti.

Hradčani su površine 1,5147&nbsp;km² i pripadaju gradskim delova Prag 1 i Prag 6.

Hradčani su bile samostalni grad do 1784. godine, kada su postale deo ujedinjenog Kraljevskog glavnog grada Praga.

Praški zamak zauzima značajan deo ove gradske četvrti. To jedan od nejpoznatijih zamkova Evrope i prema Ginisovoj knizi rekorda, je najveći zamak na svetu.

## Povezano
* Praški hrad (zamak)