Ancona

**Ancona** [aŋˈkoːna] (arhaično srpskohrvatski **Jakin**), glavni grad talijanske regije Marche. Grad ima 100.497 stanovnika, ali sa širom okolicom provincije broji 473.865 stanovnika. Ancona je poznata kao jedna od važnijih talijanskih luka na Jadranu, centralna baza talijanske mornarice za Jadransko more i sjedište nadbiskupije.

## Geografija
Ancona leži na obali Jadranskog mora, udaljena 200 km jugoistočno od Bologne i 210&nbsp;km od Rima, duž padina najudaljenijeg ogranka rta koji se spušta sa Monte Conero.

## Historija
Grad su osnovali grčki kolonisti iz Sirakuze oko 390. pne. U 2. vijeku pne. zauzeli su je Rimljani, pod čijom je upravom procvjetala kao lučki grad. Anconu je posebno simpatizirao rimski car Trajan koji joj je bitno povećao luku.
 
Nakon propasti Rima Anconu su napadali Goti, Langobardi i Saraceni. Grad je uspješno odbio te napade, ali je osiromašio i bitno se smanjio. Oporavio se za ranog srednjeg vijeka, kao jedan od pet gradova Pentapolisa pod upravom Ravenskog egzarhata. Jedno vrijeme je bila prijestolnica karolinške marke, a s vremenom i polunezavisna republika pod papinskom kontrolom.

Papinska Država stekla je potpunu vlast nad Anconom 1532. i odtad kontinuirano vladala (uz izuzetak francuske vladavine za Napoleonskih ratova 1797–1816) sve do 1860. kada je grad postao dio Kraljevine Italije. Za vrijeme Prvog svjetskog rata grad je bombardirala Austro-ugarska ratna mornarica (1915). Ancona je još više stradala za Drugog svjetskog rata kada je pretrpila višestruka bombardiranja od strane savezničke avijacije (1943–1944).

## Znamenitosti
 
Poznate znamenitosti Ancone, obnovljene nakon rata, su Trajanov mramorni slavoluk iz 115. godine, crkva Santa Maria della Piazza građena od 11. do 12. vijeka, sa fasadom iz 1210. i ostacima mozaika iz 5. do 7. vijeka, te katedrala San Ciriaco (12. – 13. vijek), za koju se pretpostavlja da je izgrađena na mjestu rimskog hrama božice Venere, iznad kojeg je isprva podignuta ranokršćanska bazilike (5. – 6. vijek). Ancona ima puno finih gotičkih građevina, Nacionalni muzej Marcha s vrijednom arheološkom kolekcijom i Umjetničku galeriju. Grad je pretrpio dosta oštećenja za potresa 1970. godine.

## Privreda
Od industrije Ancona ima brodogradilište, tvornice mašina, kemikalija, lijekova, prehrambenih proizvoda, tekstila, namještaja i ​​građevinskog materijala. Za antičkih vremena luka Ancone bila je zaštićena samo rtom u obliku lakta, zbog čega je grad i dobio ime *Ancona* jer je lakat na grčkom angkon. Moderne lučke instalacije izgrađene su nakon Drugog svjetskog rata, kada je izgrađena velika rafinerija nafte. Iako je danas važnost Ancone kao luke bitno manja, ipak je i danas prilično prometna, osobito ljeti kad se intezivira promet trajektima prema lukama u Hrvatskoj. Ancona je raskrsnica željezničkih pruga na istočnoj apeninskoj obali i tu se spajaju linije iz Milana, Bologne sa onima prema Brindisiju i Foggi, kao i onom prema Rimu.

## Galerija

Datoteka:Crkva Chiesa del Santissimo Sacramento u Anconi.jpg
Datoteka:Rimokatolička crkva Chiesa di San Domenico (Ancona) 2017.jpg
Datoteka:Chiesa di Santa Maria della Piazza.jpg
Datoteka:Pogled iz ankonskoga muzeja.jpg
Datoteka:Muzej u Anconi.jpg
Datoteka:Ankonska katedrala.jpg
Datoteka:U Anconi spomenik.jpg
Datoteka:Ancona u rujnu 2017.jpg
Datoteka:Upravna zgrada u Anconi.jpg
Datoteka:U Anconi u Italiji.jpg
Datoteka:Zgrada u Anconi.jpg
Datoteka:Na ulazu u Anconu.jpg
Datoteka:U talijanskome gradu Anconi 13. rujna 2017.jpg
Datoteka:Ancona 2017.jpg


## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada  
* ''Ancona'' na portalu Encyclopædia Britannica