open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Timok

**Timok** () je reka u istočnoj Srbiji. Zapravo Timok je skup reka sa istim imenom i pridevom ispred (Crni Timok, Beli Timok, Svrljiški Timok, Trgoviški Timok). Od izvora Timoka (Svljiškog Timoka) do ušća (**Velikog Timoka**) u Dunav ima 203 km. Reka teče kroz Srbiju, a poslednjih 15&nbsp;km predstavlja granicu Srbije i Bugarske. Ušće se nalazi na nadmorskoj visini od 28 m, što predstavlja i najnižu tačku u Srbiji. Timok je deo Crnomorskog sliva sa protokom od 24 m³/s, a može da dosegne i 40 m³/s.

Timok je dao ime oblasti kroz koju protiče (Timočka krajina), buni protiv Milana Obrenovića 1883. godine (Timočka buna), jednom slovenskom plemenu koje se tu nastanilo u  veku (Timočani) i jednom tračkom plemenu iz antičkog doba (Timahi).

## Ekonomija; zagađenost

Kod sela Čokonjar u Istočnoj Srbiji između 1947. i 1951. godine izgrađena je hidrocentrala *Sokolovica*. Celokupan hidroenergetski potencijal nije iskorišćen.

Poslednjih decenija reka je znatno zagađivana otpadnim vodama iz Borskog basena, što je posledično izazvalo zagađenje Dunava olovom, bakrom i kadmijumom.

Kroz dolinu reke prolazi magistralni put i pruga Niš-Prahovo.

## Povezano
* Spisak reka u Srbiji
Françoise Barré-Sinoussi

**Françoise Barré-Sinoussi** (Pariz, 30. 7. 1947. - ) je francuska virologinja i nobelovka.

Radila je u ekipi istraživača na Pasteurovom institutu koji je godine 1983. otkrio virus HIV. Zajedno s Lucom Montagnierom i Haraldom zur Hausenom je godine 2008. dobila Nobelovu nagradu za fiziologiju ili medicinu.

## Fiktivni portreti
U filmu *[[And the Band Played On]]* je njen lik tumačila Nathalie Baye.

## Reference

## Vanjske veze

* PROFILE: Luc Montagnier, Francoise Barre-Sinoussi - AIDS pioneers
Roger Y. Tsien

**Rodžer Jončien Čen** (, , rođen 1. 2. 1952. u NJujorku) je američki biohemičar i profesor na Univerzitetu Kalifornije u San Dijegu.

Čen se bavi izučavanjem procesa izgradnje ćelija. Razvio je fluorescentne boje pomoću kojih je ćelijski kalcijum postajao vidljiv. Tako je postalo moguće posmatrati transport kalcijuma kroz ćelijsku membranu živih ćelija. Kasnije je usavršio ove metode tako da je postalo moguće posmatrati natrijum i ciklične adenozinomonofosfate.

Nagrađen je Nobelovom nagradom za hemiju 2008. godine, za otkriće zelenog fluorescentnog proteina, zajedno sa kolegama Martinom Čalfijem i Osamu Šimomurom.

## Vanjske veze

* Internet stranica Čenove laboratorije
Jean-Marie Gustave Le Clézio

**Žan-Mari Gistav le Klezio** (, rođen 13. aprila 1940. u Nici) je francuski i mauricijski prozni pisac. Napisao je preko 30 književnih dela. Dobitnik je Nagrade Renodo za 1963. i Nobelove nagrade za književnost 2008. 

## Važnija dela
* Ispitivanje (*Le Procès-Verbal*), 1963.
* Potop (*Le déluge*), 1966.
* Rat (*La guerre*), 1970.
* Ka ledenim bregovima (*Vers les icebergs (Essai sur Henri Michaux)*), 1978.
* Pustinja (*Désert*), 1980.
* Meksički san ili prekinuta misao (*Le rêve mexicain ou la pensée interrompue*), 1988.
* Ljudi oblaka (*Gens des nuages*), 1990.
* Zlatna ribica (*Poisson d'or*), 1997.
* Afrikanac (*L'Africain*), 2004.
* Uranija (*Ourania*), 2006.

## Vanjske veze

* Biografija
Hipokrat iz Gele

**Hipokrat** (u. 491. pne.), (a koga ne treba miješatio s Hipokratom) bio je drugi tiranin starogrčkog polisa Gele. Bio je brat prethodnog tiranina Kleandra koga je godine 498. pne. naslijedio poslije atentata. Pod njegovom vlašću je Gela počela ekspanziju na Siciliji, odnosno stvaranje velike države koja je trebala obuhvaćati cijeli jugoistočni dio otoka. Hipokrat je sklopio savez s Agrigentom te osvojio Zankle, Kamarinu, Katanu, Naksos i Leontini. Također je pod opsadu stavio Sirakuzu, ali se morao povući kada su u pomoć tom gradu u pomoć priskočili Korint i Korkira. Hipokrat je usprkos toga od svog grada uspio načiniti najjači starogrčki polis na Siciliji. Hipokrat je nešto kasnije poginuo u sukobu sa Sikulima. Kao nasljednici su određeni njegovi sinovi Euklid i Kleander Mlađi, ali je vlast preuzeo komandant konjice Gelon.

|width=25% align=center|**Prethodnik:****[[Kleander od Gele|Kleander]]**
|width=25% align=center|**[[Tiranin]] [[Gela|Gele]]**498. pne.&ndash; 491. pne.
|width=25% align=center|**Nasljednik:****[[Gelon]]**

## Vanjske veze
* Livius.org: Hippocrates of Gela
Kaunos

**Kaunos** (karijski: **Kbid**;
likijski: **Khbide**; starogrčki: ****; latinski: **Caunus**) je bio grad u drevnoj Kariji, dijelu Anadolije, udaljen nekoliko kilometara zapadno od suvremenog grada Dalyan u provinciji Mugla u Turskoj. Kaunos je po predaji osnovao Kaunos, sin Miletosa i Kijane na južnoj obali Karije, nasuprot Rodosa. Kasnije je pripadao distriktu Rodosa poznatom kao **Peraea**, **Peræa Rhodiorum** (latinski) "Rodska obala", u podnožju planine Tarbelos. Njegova akropola je zvana *Imbros*. Poznat je po tome što je izvozio, uglavnom u Rim, dragocjene smokve. Bio je dom slavnog slikara Protogena. Pripadao je Hrisaorijanskoj ligi.

Ruševine grada se nalaze kraj Dalyana, na desnoj obali drevnog Kalbisa. Među njima su teatar, velika pravokutna zgrada koja je mogla biti hram, ostale zgrade nejasne namjene, bizantska crkva i grobovi uklesani u stijenu.

## Reference

## Vanjske veze

* Gocek Informations Centre (www.thegocek.com) 
* Herodotus Project: Extensive B+W photo essay of Caunus
Sikulci

**Sikulci** ili **Sikuli** (latinski: ***Siculi***; grčki: ***Σικελοί***) su bili jedno od tri glavna plemena koji su, prema Tukididu ,prije grčke kolonizacije, nastanjivali Sicilija. Iako su Sikuli dali ime Siciliji pod kojom je ona poznata od antike, brzo su se stopili s kulturom Velike Grčke.

Sikulci su živjeli u istočnom dijelu Sicilije kao i u južnom dijelu italijanskog kopna. Siciliju su dijeli sa Sikancima (grčki: *Sikanoi*) i Elimljanima (grčki *Elymoi*) koji su živjeli u centralnoj odnosno zapadnoj Siciliji. Većina historičara vjeruje kako su Sikulci na Siciliju došli krajem 2. ili početkom 1. milenijuma pne. te da u Siciliju, kojom su dotada dominirale kulture Brončanog doba uveli tehnologiju Željeznog doba i pripitomljene konje.

## Vanjske veze
* Archaic Italy: the Siculi (URL Checked 2006-03-26)
Sikanci

**Sikanci** (grčki *Sikanoi*) ili **Sikanijci** su bili jedan od tri drevna naroda koji su živjeli na Sicilija na početku feničke i grčke kolonizacije.

Za Sikance su antički autori vjerovali da su najstariji od sva tri naroda, a taj stav dijele i moderni historičari. Iza njih su došli Elimljani koji su se nastanili na zapadu otoka, a najkasniji došljaci su bili Sikulci koji su došli na istok. Prvi historijski zapisi o Sikancima datiraju iz vremena feničke, a potom grčke kolonizacije. Tukidid je pisao o tome kako Sikanci potječu iz Iberija|Iberije, ali za to ne postoje nikakvi dokazi.

Kao i drugi sicilijanski narodi, i Sikanci su tokom antike bili izloženi snažnom uticaju grčke kulture, a zbog koga su se većim dijelom asimilirali, te potpuno nestali u doba rimske vlasti.

Od njih je ostalo nekoliko kratkih zapisa na grčkom alfabetu na temelju kojih se pokušao rekonstruirati sikanski jezik. Osim imena zapisi nisu prevedeni, te se jezik zbog nedostataka podataka smatra neklasificiranim. 

## Reference
Službena opozicija

**Službena opozicija** () je izraz koji se u nekim parlamentarnim monarhijama i parlamentarnim republikama koristi za političku stranku koja ima najviše zastupnika u parlamentu, ali ne sudjeluje u vlasti. Taj je izraz karakterističan za države koje su nastale od Britanskog Imperija te koje koriste većinski izborni sistem. 

U njemu se obično politička scena profilira u dvostranačje, odnosno dvije etablirane, ali stalno suprostavljene stranke od kojih je jedna uvijek na vlasti, a jedna uvijek opozicija. U nekim državama kao što je Ujedinjeno Kraljevstvo se koristi izraz Lojalna opozicija Njenog Veličanstva.
Elimljani

**Elimljani** (grčki *Elymoi*, latinski *Elymi*) su bili drevni narod koji je živio na zapadnom dijelu Sicilije u Brončanom dobu i klasičnom periodu. 

O porijeklu Elimljana nema jasnih naznaka. Arheološki nalazi ukazuju da nije bilo kulturnih razlika između njih i domorodačkih Sikanaca koji su živjeli u srednjem dijelu otoka. Međutim, antički autori, uključujući Tukidida. su tvrdili kako su Elimljani došli na Siciliju s obala Male Azije, odnosno bili potomci trojanskih izbjeglica.

Slično kao i drugi sicilski narodi, i Elimljani su prihvatili veliki dio kulture grčkih kolonija, između ostalih i grčki alfabet na kojem su ispisani tekstovi još uvijek nedešifriranog elimljanskog jezika. Grčki uticaj odaje i hram u Segesti, najvećem elimljanskom gradu.

Elimljani su tradicionalno bili u dobrim odnosima s feničkim kolonijama, uključujući Kartagu, a nu nešto manje dobrim odnosima s grčkim kolonijama, od kojih je najpoznatiji Selin. Stalni granični sporovi su povremeno dovodili do ratova, a Segestin poziv Atenjanima u pomoć protiv Selina je 415. pne. doveo do znamenite sicilijanske ekspedicije i atenske katastrofe. Elimljani su imali više sreće kada su se za pomoć obratili Kartagi, koja je konačno uništila Selin 409. pne.

Za vrijeme prvog punskog rata su se Elimljani opredijelili za Rimska Republika|Rimsku Republiku, a potom uživali povlašteni tretman, dijelom i zato što su ih Rimljani, s obzirom na mitsko trojansko porijeklo držali srodnicima. Za vrijeme rimske vlasti je došlo do romanizacije.
Opozicija

**Opozicija** ili **oporba** (, "suprotstavljenost", "opreka") je izraz kojim se u politici označavaju svi pojedinci, grupe i organizacije koje su iz političkih ili ideoloških razloga suprotstavljene pojedincima, grupama i organizacijama koje predstavljaju vlast, odnosno režim u nekoj državi.

Opozicija se obično dijeli na ilegalnu opoziciju - kojoj nije dozvoljeno postojanje ili djelovanje - i legalnu opoziciju - kojoj je dozvoljeno postojanje i djelovanje. Ilegalna opozicija je karakteristična za autoritarne i totalitarne političke sisteme koji iz vjerskih ili ideoloških razloga ne dozvoljavaju dovođenje vlasti i njene politike u pitanje. Legalna opozicija je, pak, karakteristična za demokratske političke sisteme koji za svoja načela uzimaju slobodu mišljenja i okupljanja. Valja, s druge strane, uzeti u obzir da u nekoj državi mogu istovremeno postojati i legalna i ilegalna opozicija; npr. u Velikoj Britaniji pod konzervativnom vladom Margaret Thatcher je legalnu opoziciju predstavljala Laburistička stranka, a ilegalnu IRA.

Pod pojmom "opozicija" se, s obzirom na dominaciju demokratskih sistema u suvremenom svijetu, u pravilu podrazumijeva legalna opozicija. Uz taj pojam se vezuje i pojam lojalna opozicija.

Ovisno o tome da li njeni predstavnici sjede u parlamentu neke države, opozicija se dijeli na parlamentarnu i vanparlamentarna. Parlamentarna opozicija u mnogim državama, pogotovo onima s westminsterskim sistemom predstavlja ustavnopravnu instituciju, odnosno te države imaju formalnu instituciju vođe opozicije koji ima posebna prava i obaveze koja se tiču savjetovanja s predstavnicima vlasti oko važnih odluka.

## Povezano
* Službena opozicija
* Lojalna opozicija Njenog Veličanstva
* Vlada u sjeni
Lojalna opozicija

**Lojalna opozicija** je koncept koji u politici označava opoziciju koja djeluje u nekoj državi tako što se kritiziraju i nastoje smijeniti predstavnici vlasti, a da se istovremeno ne dovode u pitanje temelji ustavnog poretka ili krši zakon. 

U užem smislu lojalna opozicija označava ponašanje opozicije prema vlasti u trenucima rata ili izvanredne situacije kada se radi očuvanja nacionalnog jedinstva ili morala stanovništva suspendira, ograničava ili ublažava opozicijska djelatnost.
Skakanje

**Skakanje** je proces kada se tijelo za kratko vrijeme odvaja od zemlje koristeći vlastitu silu, obično pomoću ekstenzije nogu. Ovu mogućnost posjeduje većina ljudi i životinja. Može se skakati u svrhu dostizanja nečeg visokog, preskakanja ograde ili kanala, skakanje na nižu razinu, skakanje u plesu, u sportu i sl. Neke životinje kao npr. kenguri koriste skakanje kao primarnu formu kretanja.

U životinjskom svijetu najbolji skakači su buhe, koje mogu skočiti i 200 puta više u odnosu na dužinu tijela.

## Skakanje u sportu

U mnogim sportovima se koristi skakanje kao što su skokovi u vodu, košarka, badminton, klizanje, gimnastika, borilačke vještine, skijanje, plivanje, rukomet, odbojka i mnogi drugi.

Postoje i atletske discipline koje se baziraju samo na skakanju: skok u vis, skok s motkom, skok u dalj, troskok, kao i trke sa preponama.

## Reference

## Vanjske veze

*
Marko Marinović

**Marko Marinović** (Čačak, 15. 3., 1983) je srpski košarkaš. Marinović trenutno nastupa za Radniči Kragujevac. Pre toga igrao je za Borac, FMP, Đironu, Menorku i Crvenu zvezdu.

Marko Marinović je bio član reprezentacije Jugoslavije do 20 godina koja je učestvovala na Evropskom prvenstu 2000. Tri godine kasnije je bio član reprezentacija Srbije i Crne Gore koja je osvojila zlato na Univerzijadi 2003.

Za seniorsku reprezentaciju Srbije i Crne Gore je igrao na Svetskom prvenstvu 2006. u Japanu. Beležio je prosečno 5,3 poena po meču.

## Vanjske veze

* ACB Profile 
* KK Crvena Zvezda
Branko Cvetković

**Branko Cvetković** je srpski košarkaš, rođen 5. marta 1984. godine u Gračanici. Visok je 200 -{cm}- i igra na poziciji beka ili krila. Trenutno je član grčke ekipe Panionios.

Košarkom je počeo da se bavi u KK Novi Sad za koji je igrao u mlađim kategorijama. Onda je u sezoni 2000/2001 bio član KK Vojvodina, da bi sledećih 4 sezona proveo u ekipi Spartaka iz Subotice. Njegov talenat nije ostao nezapažen rukovodstvu FMP-a u koji prelazi 2004, sa tim što je jednu sezonu bio poslat na kaljenje u Borac iz Čačka. Sa FMP-om je osvojio i dva trofeja u Jadranskoj ligi i Kup Radivoja Koraća. 2007. godine potpisao je špansku ekipu Đirona.

Dobre partije su ga 2006. godine preporučile selektoru Draganu Šakoti, ali ga je povreda sprečila da učestvuje na svetskom prvenstvu u Japanu. Ipak isti poziv je zaslužio i 2007. kod selektora Moke Slavnića, tako da je član tima koji je učestvovao na Evropskom prvenstvu u Španiji.

Đirona se zbog finansijskih problema ugasila, tako da je Cvetković od leta 2008. postao slobodan igrač i angažovao ga je grčki KK Panionios.
Vlada u sjeni

**Vlada u sjeni** ili, preciznije, **kabinet u sjeni** (), u najširem smislu označava grupu opozicijskih političara koji su u manjoj ili većoj mjeri formalno okupljeni kako bi u adekvatnom trenutku preuzeli vlast u nekoj državi. Kako to preuzimanje ne bi imalo neželjene posljedice, vlada u sjeni je obično oformljena tako da organizacijski oponaša vladu ("vladu na suncu") i sa što manje poteškoća osigura kontinuitet rada državne uprave u prijelaznom periodu. Tako vladu u sjeni čine "ministri u sjeni" koji su poput pravih ministara zaduženi za neku oblast javnog djelovanja (npr. ministar zdravstva u sjeni, ministar unutrašnjih poslova u sjeni i sl.).

Vlade u sjeni često javno djeluju, pogotovo u državama s westminsterskim sistemom gdje se smatraju važnom institucijom političkog života.

## Povezano

* Privremena vlada
* Vlada u izgnanstvu
Laćarak

|gšir=45.001333
|gduž=19.567833
}}
**Laćarak** je naselje u opštini Sremska Mitrovica u Sremskom okrugu u Srbiji. Prema popisu iz 2002. bilo je 10893 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 10235 stanovnika).

## Demografija
U naselju Laćarak živi 8495 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 38,2 godina (36,9 kod muškaraca i 39,5 kod žena). U naselju ima 3526 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,09.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze

* Sajt Laćarka 
* Forum Laćarak 
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain) 
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Igor Rakočević

**Igor Rakočević** (rođen 29. marta 1978) u Beogradu je srpski košarkaš koji trenutno igra za Taukeramiku. Igra na pozicija beka, a u dosadašnjoj karijeri je igrao za Crvenu zvezdu, Budućnost, Minesotu Timbervulfse, Pamesu i Real Madrid.

## Karijera
Prošavši mlađe selekcije Crvene zvezde, debitovao je u seniorskoj ekipi sa 18 godina. Prve godine je beležio prosečno 4,2 poena. Sledeće sezone je prvi put pokazao za šta je sposoban i postao je važan deo tima (12,9 poena). Te sezone su Rakočević i Crvena zvezda osvojili prvenstvo Jugoslavije i igrali u finalu Kupa Radivoja Koraća. Iste godine je sa mladom košarkaškom reprezentacijom Jugoslavije osvojio zlato na Evropskom prvenstvu za mlade.

Već sa 20 godina, Rakočević je postao najbolji strelac svog tima (18,9 poena). Te sezone je debitovao i za seniorsku reprezentaciju Jugoslavije, ali nije uspeo da uđe u tim koji je igrao na Evropskom prvenstvu 1999. u Francuskoj. Nakon lošije sezone 1999/2000, prelazi u podgoričku Budućnost, gde u dve godine beleži prosečno 18 poena i osvaja prvenstvo i kup Jugoslavije.

2000. je izabran kao 51. pik od strane Minesote Timbervulfsa. Učestvovao je na Olimpijskim igrama 2000. u Sidneju, na kom je reprezentacija Jugoslavije osvojila tek šesto mesto. Na Evropskom prvenstvu 2001. u Turskoj osvaja zlatnu medalju, a isti uspeh ponavlja i na Svetskom prvenstvu 2002. u Indijanapolisu. 2002. prelazi u Minesotu, ali je u toku sezone igrao prosečno 6 minuta i beležio 1,9 poena po utakmici. Na kraju te sezone je napustio Minesotu i prešao u San Antonio Sparse, koji su ga ubrzo pustili. Oktobra 2003. se vratio u Crvenu zvezdu, u kojoj je imao sjajnu sezonu, beležeći prosečno 24 poena. Sa Crvenom svezdom je osvojio domaći Kup Radivoja Koraća i igrao na fajnal-foru Jadranske lige.

Učestvovao je na Olimpijskim igrama 2004. u Atini na kojima je reprezentacija Srbije i Crne Gore osvojila tek 11. mesto. 2004. godine je potpisao za Pamesu iz Valensije, gde je beležio prosečno 21 poen po utakmici.

Jula 2005. je potpisao za Real Madrid. U sezoni 2005/2006 je beležio prosečno 16 poena po takmici. Bio je jedan od boljih u reprezentaciji SCG na Evropskom prvenstvu u Srbiji i Crnoj Gori, na kom je SCG ispala u četvrtini finala od Francuske.

Bio je kapiten reprezentacije na Svetskom prvenstvu 2006. u Japanu. Od 2006. je član Taukeramike. U sezoni 2006/2007 Evrolige osvojio je „Trofej Alfonsa Forda“ za najboljeg strelca Evrolige i bio je izabran u drugi najbolji tim Evrope te godine.

Sa Taukeramikom Rakočević je osvojio Superkup Španije 2006. i Prvenstvo Španije 2007/2008.

## Vanjske veze

* -{NBA Official site}-

]
Simo Marijanac

**Simo MARIJANAC** (Rodjen u Vaganu kod Sipova, 1882-Nestao/ubijen kod Banja Luke,Juni 1941.)Veleposjednik i trgovac iz Strojica kod Sipova.Bio clan Narodne Radikalne Stranke. Za narodnog poslanika prvi put je izabran 1931. godine i zatim 1935. godine u izbornom srezu Jajackom. Na programu Jugoslovenske Radikalne Zajednice, ciji je bio clan, 1938. godine po treci put je izabran za poslanika u Skupstini Kraljevine Jugoslavija za Srez Jajce.U Skupstini je radio kao clan pojedinih odbora.
Osnivac je mjesne poljoprivredne zadruge i aktivan prosvjetni radnik.
Rabac

**Rabac**, mjesto i luka na istočnoj obali Istre, s oko 1300 stanovnika. Nalazi se 5&nbsp;km jugoistočno od Labina, u Kvarnerskom zaljevu, nasuprot otoka Cresu, a ispred Velih vrata (Canale Faresina) na ulazu u Riječki zaljev. Smjestio se na obroncima brežuljka okruženog bogatom vegetacijom, u maloj uvali zaštićenoj od jake bure. Poznat je kao veliki turistički centar.

Nekada je bio mala ribarska luka. Prvi stanovnici bili su ribari i moreplovci. Danas je Rabac izrastao u veliko ljetovalište s mnogobrojnim hotelima i apartmanima. Prvi veći hotel izgrađen je 1925. za vrijeme talijanske vlasti i nazvan je "Trieste". Današnji naziv mu je "Primorje". Najveći uspon turizma Rabac doživljava tokom 1960-ih kada je zbog ljepote svojih šljunkovitih plaža nazvan "biserom Kvarnera".

U Rapcu se svake godine održava Festival elektronske muzike koji svake godine posjeti više hiljada mladih iz cijele Evrope.

## Vanjske veze
Srednjoškolsko igralište

**Srednjoškolsko igralište**, kolokvijalno zvano **Srednjika**, je sportski centar u Osijeku. Nalazi se u Istarskoj ulici br. 1d. Njegovih pet sportskih terena glavno su okupljalište osječkih rekreativaca. Rekreativci se okupljaju i na dva terena Sokolskog doma, na igralištu na Kopiki, na novosagrađenim terenima uz dvoranu Jug te na terenima uz osnovne i srednje škole. Popularna su igrališta *Moša* (Osnovna škola OŠ Vladimira Becića (nekad OŠ "Moša Pijade"), *Braćika* (OŠ Franje Krežme (nekad OŠ "Braća Ribar") te Iktus. Na Srednjiki postoji i skejt-park, na kome vježbaju bajkeri i skejteri.

Najpopularniji sportovi među osječkim rekreativcima su nogomet, košarka i odbojka (uključujući i odbojku na pijesku), a sporadično se sreću hokej na betonu, badminton i autohtoni picigin. Timski sportovi prednjače, ali postoje i individualni rekreativci, naročito biciklisti i trkači, koji koriste biciklističke staze, pojas uz Dravu i spomenute terene.

## Izvori
* Osječki dom, VI, 726, 12 - Osijek, 30-31. VII. - 1. VIII. 2005.
Mario Valentić

**Mario Valentić** (Sisak, 31. kolovoza 1980.), hrvatski filmski glumac

## Biografija
Mario Valentić je mladi glumac , rođen 31. kolovoza 1980. u Sisku. Po struci je profesor kineziologije. Od tinejdžerskih dana počeo se baviti manekenstvom, te je postao Mister turizma 2002., a samo godinu dana kasnije postaje Mister Hrvatske 2003., uz tadašnju Missicu Aleksandru Grdić. Nakon toga, 2004. otvaraju mu se putevi televizijskog ekrana, te dobiva ulogu šarmantnog gada, Borne Novaka u prvoj hrvatskoj dugotrajnoj sapunici, "Zabranjena ljubav". 2008. godine pala je zadnja klapa na snimanju "Zabranjene" i Mario trenutno nastupa u zabavno-humorističnoj emisiji Nove TV "Nad lipom 35". Početkom 11. mjeseca nastupati će u trećoj sezoni HRT-ove zabavne emisije "Ples sa zvijezdama".

## Privatni život
Mario je također pobornik zdravog života, te je licencirani instruktor Basic Mat Pilatesa. Dana 16. kolovoza 2007. g. oženio se voditeljicom Mirnom Maras .

## Televizijske uloge
* "Ples sa zvijezdama" kao Mario Valentić (2008.)
* "Nad lipom 35" kao Luigi Kenjalo (2008.-danas)
* "Bibin svijet" kao kupac u Martinovom dućanu (2008.)
* "Zauvijek susjedi" kao Valent (2008.)
* "Zabranjena ljubav" kao Borna Novak (2004.-2008.)
* "Villa Maria" kao Igor (2004.)

## Filmske uloge
* "U tišini" kao Erik (2006.)

## Reference

## Vanjske veze
* Službena stranica
Gallipoli

**Gallipoli** je grad, općina i biskupija od 20.678 stanovnika u provinciji Lecceu u Apuliji na jugoistoku Italije.

## Geografija
Gallipoli leži na zapadnoj obali poluotoka Salenta (peta talijanske čizme) u Jonskom moru. Njegovo grčko ime Kallipolis (Καλλίπολις) znači *lijepi grad*, dok prema drugom tumačenju toponim *Gallipoli* potječe od bizantskog korijena *kal* ili *gal* što znači grad *trgovačkog centra*. Grad Gallipoli ima dva dijela, suvremeni i stari grad. Novi grad sadrži suvremene zgrade, uključujući jedan neboder. Stari utvrđeni grad je poput Dubrovnika, podignut na vapnenačkom otoku, koji je mostom spojen s kopnom tek u 16. vijeku.

## Znamenitosti

* Anžuvinsko-aragonski zamak
* Rivellino (morska tvrđava)
* Spiaggia la Puritate (plaža)

## Transport
Najbliži aerodromi su Brindisi (88&nbsp;km) i Bari (200&nbsp;km). Gallipoli je sa oba grada povezan suvremenom državnom cestom br. 101. željezničkom prugom je povezan sa Lecceom regionalnom linijom Ferrovie del Sud-Est.

## Ekonomija
U prošlosti se privreda Gallipolija bazirala na trgovini vinom i maslinovim uljem. Danas su glavne djelatnosti ribarstvo i turizam. Gallipoli je također nedavno sagradio suvremenu marinu.

## Sport
Lokalni nogometni klub Gallipoli Calcio je u sezoni 2005/2006. osvojio prvenstvo Serie C2/C.

## Gradovi-pobratimi
*  Monfalcone, Italija

## Reference

## Vanjske veze

* ''Comune di Gallipoli''
Gallipoli (razvrstavanje)

**Gallipoli** može značiti:
* Gallipoli, grad u južnoj Italiji;
* Gallipoli (1981 film), australski igrani film iz 1981. posvećen dardanelskoj (galipoljskoj) operaciji
* Gallipoli (2005 film), turski dokumentarni film iz 2005. na istu temu
* italijanski naziv za Galipolje koji se koristi u velikom broju drugih jezika
Međunarodni aerodrom Heydər Əliyev

**Međunarodni Aerodrom Hejdar Alijev** (IATA: **GYD**, ICAO: **UBBB**) (Azeri: *Heydər Əliyev adına beynəlxalq hava limanı*) je aerodrom koji služi Baku, glavni grad Azerbejdžana. Aerodrom Baku je aerodrom sa najviše putnika u kavkaskom regionu. Prethodni naziv aerodroma je Međunarodni Aerodrom Bina sa IATA kodom BAK. Nalazi se 25km istočno od centralnog Bakua. Aerodrom Baku je baza za Azerbaijan Airlines.

## Aviokompanije i destinacije
Sledeće aviokompanije koriste Aerodrom Baku:
* Aeroflot (Moskva-Šeremetjevo) 
* Azerbaijan Airlines (Aktau, Ankara, Dubai, Istanbul-Atatürk, Kabul, Kijev, London-Heathrow, Milano, Mineralnije Vodi, Minsk, Moskva-Domodedovo, Pariz-Charles de Gaulle, Tbilisi, Tel Aviv, Tehran, Urumči) 
* Ariana Afghan Airlines (Kabul, Moskva-Šeremetjevo) 
* Belavia (Minsk) 
* British Ariways (London-Gatwick)
* China Southern Airlines (Urumči) 
* AirBaltic (Riga) 
* Imair Airlines (Almati, Bodrum, Surgut, Taškent) 
* Iran Air (Tehran-Imam Khomeini) 
* Yamal Airlines (Tjumenj)
* Kogalimavia (Surgut) 
* Lufthansa (Ašhabad, Frankfurt) 
* Austrian Airlines (Beč) 
* Rosija (Moskva-Vnukovo, Sankt Peterburg) 
* S7 Airlines (Moskva-Domodedovo, Novosibirsk) 
* Skat Air (Aktau, Atirau) 
* Turan Air (Ekaterinburg) 
* UTair (Soči, Tjumenj, Ufa)
* Uzbekistan Airways (Taškent)

## Vanjske veze

* Aerodrom Baku
* Fotografije Aerodrom Baku
Mirna Maras

**Mirna Maras** (8. 4. 1979. ) je televizijska voditeljica. 

Nekad je bila Bingo djevojka, a danas vodi vremensku prognozu na Novoj TV, te je uspješna glumica u humoristično-glazbenom showu Nad lipom 35.
Diplomirala je marketing na Ekonomskom fakultetu u Zagrebu. 

Prema anketi jednog hrvatskog tjednika ponijela je titulu najseksi Hrvatice 2005. godine.

16. kolovoza 2007. udala se za Marija Valentića.

## Televizijske uloge
* "Pod sretnom zvijezdom" kao Xenia (2011.)
* "Bračne vode" kao Sanda (2008.)
* "Zauvijek susjedi" kao profesorica Jagić (2008.)
* "Nad lipom 35" kao novinarka Nina (2006.-2010.)

## Reference
497. pr. n. e.

__NOTOC__
Godina **497. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U Rimskom Carstvu bila je poznata kao **Godina konzulstva Atratina i Augurina** (ili, rjeđe, **godina 257. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 497. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji

* Potideju pogađa cunami.
* Osnovan grad Tianjin.
* Jonski ustanak: Perzijanci ponovno zauzimaju Cipar.


## Rođenja
*

## Smrti
* Onesil, ciparski kralj.
Potideja

**Potideja** (grčki: Ποτίδαια **Potidaia**, suvermena transliteracija: **Potidea**, latinski: **Potidaea**) bila je kolonija koju su osnovali Korinćani oko godine 600. pne. na najužoj točki Palenea (danas Kassandra) na zapadnom ogranku Halkidike u tadašnjoj Trakiji. Potideja je bila poznata po trgovanju s Makedonijom.

Kada su je opsjeli Perzijanci godine 479. pne. grad je spasio jedan od najranije zabilježenih cunamija u historiji. Herodot navodi kako su perzijski osvajači, pri pokušaju da iskoriste neuobičajenu oseku bili iznenađeni "velikim plimnim valom, višim od, kako tamošnji stanovnici kažu, od svega što je bilo prije".

Za vrijeme Delskog saveza izbijali su sukobi između Atene i Korinta. Svake godine su Korinćani slali vrhovnog magistrata. Potideja je bila upetljana u sve sukobe između Atene i Korinta.

Narod se pobunio protiv atenske vlasti godine 432. pne., ali je grad opsjednut za vrijeme peloponeskog rata i osvojen u bitci kod Potideje godine 430. pne. Atenjani su grad održali pod svojom vlašću do 404. pne., kada je nad njim vlast preuzela Halkidika.

Atenjani su grad ponovno osvojili 363. pne., ali je 356. pne. Potideja pala u ruku Filipa II Makedonskog. Tom prilikom je uništena, a teritorija predana Olinćanima. Kasandar je na istom mjestu sagradio grad po imenu Kasandreja.

U blizini je sagrađeno suvremeno naselje Nea Potidea.

## Trivija
* Gabrielle, fiktivni lik iz TV-serije ** rođena je u Potideji.

## Povezano
* Delski savez
* Peloponeski rat

## Reference

## Vanjske veze

* http://alexander.macedonia.culture.gr/2/21/211/21116/e211pa08.html 
* http://www.factmonster.com/ce6/history/A0839904.html
* Greek Coinage of Potidaea
Tianjin

**Tianjin** čita se **Tjencin** (kineski: *天津*), je administrativni centar istoimene kineske općine sa vlastitom upravom (status provincije) od 12 938 224 stanovnika  (prema procjeni iz 2010.).

Ime grada na kineskom znači **Nebeski plićak** jer je Bohajsko more u tom dijelu doista vrlo plitko.
*Tianjin* je treća urbana aglomeracija u Kini po veličini nakon Šangaja i Pekinga.
## Geografija
*Tianjin* leži na sjeveru zemlje, točnije na istoku Provincije Hebei, na krajnjem sjeveroistočnom rubu Velike kineske nizine, udaljen oko 120 km sjeveroistočno od Pekinga. Sam centar grada leži uz obale rijeke Hai He preko koje je povezan sa obližnjim Bohajskim morem koje je udaljeno oko 56&nbsp;km. *Općina Tianjin* prostire se na površini od 11 760 km²  od tog na uži centar otpada 174.9 km²
## Historija
*Tianjin* je bio važno transportno i trgovačko središte još od vremena mongolske Dinastije Yuan (1206. - 1368.). Tako da je poznat kao kozmopolitski grad davno prije nego što su u njega došle evropske trgovačke zajednice u 19. vijeku. On je od pamtivijeka morska luka Pekinga, to je potaknulo dolazak propulzivnijeg i etnički raznolikih grupa u grad, što je pomoglo razvoju grada u važan trgovački centar. Tako da je i danas *Tianjin* poznat po svojim ručno tkanim tkaninama, keramičkim figuricama, ručno oslikavanim grafičkim listovima i izvrsnim jelima od plodova mora. 
## Privreda
Današnji *Tianjin* je jedan od najznačajnijijih industrijskih gradova i najveća luka sjeverne Kine. Najrazvijenije su metalska, i kemijska industrija uz brodogradnju. Proizvode se teški strojevi za rudarstvo, ali i strojevi za tekstilnu industriju, traktori, bicikli, liftovi, kamioni, električni i elektronski uređaji, satovi i precizni instrumenti.
Uz industriju *Tianjin* se razvio i u značajni financijski centar u kom djeluju sve važnije kineske banke.
## Reference

## Vanjske veze
* ''Tianjin'' na portalu Encyclopædia Britannica 
* Službene stranice grada
Kamarina

**Kamarina** je drevni grčki grad na Siciliji čiji se ostaci nalaze 27&nbsp;km jugoistočno od grada Gele.

Osnovan je godine 599. pne. kao kolonija Sirakuze, ali se brzo sukobio s maticom, te su ga Sirakužani napali i uništili 552. pne.. Na njegovim ruševinama su godine 461. pne. stanovnici Gele osnovali novi grad. Iako je Kamarina za vrijeme peloponeskog rata bila saveznik Atene, za vrijeme sicilijanske ekspedicije je pomagala Sirakuzi u borbi protiv Atenjana.

Krajem 5. vijeka pne. je, prema legendi, Kamarinu pogodila epidemija nepoznate i teške bolesti. Građani su posumnjali da bi se izvor zaraze mogao naći u močvari koja se nalazila tik uz južne rubove grada. Zato se pojavila zamisao o isušivanju močvare. Kamarinci su prije toga pitali proročište za savjet, a ono im je reklo da će epidemija proći, i da ne isušuju močvaru, inače će grad biti uništen. Međutim gradski oci su, suočeni s javnim nezadovoljstvom, odlučili isušiti močvaru. Kada je 405. pne. na Kamarinu krenula kartaška vojska nije bilo močvare da joj zapriječi put, te je grad osvojen i svi njegovi građani pobijeni..

Grad je godine 339. pne. ponovno podigao Timoleon. Godine 258. pne. su nadzor nad njim u prvom punskom ratu preuzeli Rimljani. Godine 853. su ga osvojili i razorili Arapi, a ruševine su otada vijekovima služile kao izvor građevinskog materijala lokalnom stanovništvu, tako da je od grada danas vrlo malo ostalo.

## Reference
Bitka kod Efeza (498. pr. n. e.)

**Bitka kod Efeza** (498. pne.) se odigrala za vrijeme Jonskog ustanka. U njoj je satrap Artafern porazio snage pobunjenih jonskih Grka te se tako osvetio za uništenje Sarda.

## Pozadina
Godinu dana nakon što su jonski Grci na maloazijskoj obali digli ustanak protiv Perzijske Monarhije, Aristagora, tiranin Mileta i pokretač ustanka uspio je u Grčkoj nagovoriti Atenu i Eretriju da ustanicima pošalju pomoć. Saveznička je iskoristila zauzetost perzijskog satrapa Artaferna opsdaom pobunjenog Mileta, kako bi iznenada napala, zauzela i spalila Sard, glavni grad provincije. Artafern se, doduše, uspio održati u citadeli. Saveznici su se, suočeni s otporom lidijskog stanovništva, odlučili povući prema obali odnosno prema pobunjenom gradu Efezu. Artafern je tako mogao prikupiti vojsku kojom će se obračunati s pobunjenicima.

## Tok
Artafern je, prikupivši vojsku, došao pod Efez. Grčka vojska je odlučila ne dozvoliti opsadu, nego se umjesto toga postavila na polju ispod gradskih zidina. U okršaju su brojčano nadmoćniji Perzijanci odnijeli pobjedu, a veliki broj Grka je ubijen, uključujući Eualkida, komandant eretrijskih ekspedicijskih snaga. 

## Posljedice
Bitka nije imala odlučujući karakter, jer su se godinama nakon nje pobunjeni gradovi nastavili opirati Perzijancima. Međutim, teški gubici i neuspjeh pohoda je Atenjane i Eretrijce odvratio od daljeg sudjelovanja u ustanku te su se njihove snage povukle. To, Atenu, međutim, nije spasilo od perzijske odmazde koja će dovesti do maratonske bitke, kasnije i Kserksove generalne invazije.

## Izvori
Herodotus, The Histories, Book Five, chapter 102. (Project Gutenburg)
496. pr. n. e.

Godina **496. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U Rimskom Carstvu bila je poznata kao **Godina konzulstva Alba i Trikosta** (ili, rjeđe, **godina 258. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 496. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

__NOTOC__
## Događaji

* Cipar se priključuje jonskom ustanku protiv perzijske dominacije.
* Hiparh, sin Harmov (rođak tiranina Pizistrata), izabran je za arhonta Atene kao predvodnik mirotvorne stranke koja smatra kako nema smisla pružati otpor Perzijancima
* Tarkvinije Oholi, svrgnuti etrurski kralj Rima i njegov rođak i saveznik, kralj Lars Porsena, od Kluzija, su poraženi od strane rimske republikanske vojske u bitci kod jezera Regillus, kraj Frascatija. Bitkom je ustanovljena hegemonija Rimljana nad ostalim Latinima.
* Kartaga i Rim sklapaju sporazum prema kome rimski brodovi neće trgovati zapadno od Kartage, dok se Kartažani neće miješati u latinsku politiku.
* Kralj Goujian od Yuea poražava i protjeruje kralja Fuchaia od Wua, postavši privremeni hegemon Kine u periodu Proljeća i Jeseni.


## Rođenja
* Sofoklo, atenski dramski pisac i državnik (u. 406. pne.)

## Smrti
* Sun Tzu, vojni filozof i autor Umjetnosti ratovanja (kolokvijalni datum) (r. 544. pne.)
* Kralj Helü od Wua, kralj kineske Države Wu
Palermo (provincija)

**Provincija Palermo** (talijanski: *Provincia di Palermo*, sicilijanski: *Pruvincia di Palermo*) je jedna od 9 sicilijanskih provincija, koja se nalazi na jugu Italije u Regiji Sicilija.

Glavni grad provincije i najveće urbano naselje je grad Palermo od 657 561 stanovnika.
## Geografija
*Provincija Palermo* sa zapada graniči s Provincijom Trapani, sa juga sa provincijama Agrigento i Caltanissetta, te sa istoka sa provincijama Enna i Messina.

Površina provincije iznosi 4 992 km², a broj stanovnika 1 243 585 (2011. godine), pa je po oba dva kriterija Palermo najveća sicilijanska provincija. 

*Provincija Palermo* prostire se duž obala Tirenskog mora i po jugoistočnoj planinskoj unutrašnjosti gdje leži planinski masiv Madonie sa najvišim vrhovima Sicilije (ako se izuzme Etna), a to su *Pizzo Carbonara* (1979 m.) i *Monte San Salvatore* (1 912 m.) 
*Provinciji Palermo* pripada i mali otok Ustica udaljen 52&nbsp;km od Sicilije.

Turističke atrakcije provincije su Palermo, najveći grad Sicilije i gradovi Monreale i Cefalù, te arheološka nalazišta grčkih kolonija Himera i Solunto.

Danas je velika atrakcija postao mali gradić Corleone kojeg je proslavio holivudski film Kum Francisa Forda Coppole, rađen po istoimenom romanu Marija Puza u kojem se Sicilija prikazuje kao tvrdo uporište mafije.

## [[općina|Komune]] provincije
*Provincija Palermo* ima 82 komuna, pored Palerma koji je najveća, ostale veće komune su;

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Provincije Palermo
Palermo (razvrstavanje)

**Palermo** može značiti:

* Palermo, glavni grad talijanske regije Sicilije
* Palermo (pokrajina), pokrajina na Siciliji
* U.S. Città di Palermo, talijanski nogometni klub, igra u Serie A
* Palermo, Buenos Aires, dio Buenos Airesa
* Palermo u SAD-u:
** Palermo, Maine
** Palermo, New York
** Palermo, North Dakota
** Palermo, California
Kluzijum

**Kluzij** ili **Kluzijum** () bio je drevni grad u Italiji. Njegove ruševine se nalaze u današnjoj općini Chiusi u Toskani. Predsatvaljao je rimski grad nastao na temeljima ranijeg etrurskog grada *Clevsin*, a u okolici su pronađeni tragovi još ranije kulture, moguće etrurske ili protoetruske. Nalazište se nalazi na zapadnoj strani Apenina.

Rimski historijski izvori navode kako je kralj Kluzija Lars Porsena bio u srodstvu s posljednjim rimskim kraljem Tarkvinijem Oholim te ga je krajem 6. ili početkom 5. vijeka pne. nastojao vratiti na prijesto i tako svrgnuti mladu Rimsku Republiku. Porsena je prema tim izvorima ili osvojio grad, te ga dobrovoljno napustio, ili je odustao od napada, impresioniran hrabrošću Rimljana kao što su Horacije Koklo i Mucije Scevola.

Prema Marku Terenciju Varonu godine 391. pne. je Rim posredovao u sporu između Kluzija i Gala. Prilikom pregovora je jedan od rimskih posrednika ubio galskog poglavicu, što je razjarilo Gale i dovelo do Brenovog pohoda na Rim.

Prema rimskim izvorima Lucije Kornelije Sula je uništio grad za vrijeme prvog rimskog građanskog rata.

## Vanjske veze
* Livius.org: Clusium (Chiusi)
Frascati

**Frascati** je grad i komuna u Italiji. Grad leži 20&nbsp;km jugoistočno od Rima u gorju Colli Albani u blizini antičkog grada Tusculuma.

Frascati je poznat po svom bijelom vinu Frascati DOC, danas je popularno izletište Rimljana, koji se za velikih vrućina odlaze osvježiti u taj gradić.

## Gradovi pobratimi
*  Bad Godesberg, Njemačka
*  Saint-Cloud, Francuska
*  Kortrijk, Belgija
*  Windsor and Maidenhead, Ujedinjeno Kraljevstvo

## Vanjske veze

* Comune Frascati
Bitka kod Regilskog jezera

**Bitka kod jezera Regillus** bila je legendarna rana rimska pobjeda nad ili Etrurcima ili Latinskim savezom. Datirana je u različite godine - 509. pne., 496. pne. i 493. pne.

O bitci postoji relativno malo podataka, od kojih su mnogi proturječni. Najiscrpniji je Tit Livije koji navodi kako je Tarkvinije Oholi, posljednji i svrgnuti rimski kralj zajedno sa svojim sinom okupio latinske saveznike kako bi pokušao oboriti Republiku i sebe dovesti na vlast. Bitka je bila teška i neizvjesna te su mnogi od komandanata na obje strane ranjeni ili ubijeni. Na kraju su Rimljani uspjeli Latine natjerati na povlačenje, zauzeti njihov logor i na kraju ostvariti dominaciju nad Latinima. Među ubijenima je bio Tarkvinijev sin Sekst.

## Reference
Touretteov sindrom

Bitno obilježje **Touretteova poremećaja** su višestruki motorički i jedan ili više vokalnih (glasovnih) tikova. Mogu se pojavljivati istovremeno ili u različitim razdobljima bolesti. Poremećaj značajno oštećuje socijalno i radno funkcioniranje. Anatomska lokacija, broj, frekvencija, složenost i težina tikova mijenjaju se tijekom vremena. Tikovi tipično zahvaćaju glavu i često druge dijelove tijela kao što su poprsje, ruke i noge. 
Vokalni tikovi uključuju različite riječi ili zvukove kao što su cvoktanje, cviljenje, kašljucanje. Mogu se javiti i složeni motorički tikovi poput čučanje, duboko sagibanje u koljenima, vraćanje identičnim putem. 

Epidemiologija

Touretteov poremećaj se u populaciji javlja s učestalošću od 4-5 osoba na 10000. Češći je kod muškog spola. Može se pojaviti u dobi već od 2 godine, obično ipak počinje u doba djetinjstva ili rane adolescencije, svakako prije 18 godine. Srednja dob pojave motoričkih tikova je 7 godina. 
Trajanje poremećaja obično je doživotno, iako mogu postojati razdoblja bez simptoma tjednima pa čak i godinama.

## Nasljednost

Postoje dokazi o nasljeđivanju Touretteovog poremećaja, odnosno o nasljednom prenošenju podložnosti za razvoj Touretteovog poremećaja. Podložnost znači da je dijete primilo genetski ili konstitucionalni temelj za razvoj poremećaja, ali se točan tip ili težina poremećaja razlikuju od generacije do generacije. Penetrantnost (izraženost) nasljeđenog gena nije potpuna, tj. neće se kod svakog tko naslijedi genetsku podložnost ispoljiti simptomi. Smatra se da najveći rizik nose sinovi čija majka boluje od Touretteovog sindroma. 

## Mogući poremećaji

U rođaka prvog stupnja osoba oboljelih od Toretteovog poremećaja nalazi se veća učestalost i nekih drugih poremećaja, kao što su drugi oblici tikova, opsesivno-kompulzivni poremećaj (karakteriziraju ga ponavljajuće ideje, misli, poticaji, predodžbe koje se doživljavaju kao nametljive i neprimjerene i izazivaju tjeskobu i nelagodu; najčešće obuzetosti su ponavljajuće misli o zarazi, npr. mogućnost zaraze rukovanjem s drugom osobom, ponavljajuće sumnje, npr. da li su vrata ostala otključana, potreba za određenim rasporedom stvari i prisile, kompulzije - ponavljane radnje, ponašanjam pranje ruku, provjeravanje ili pak mentalni čin poput tihog ponavljanja riječi, moljenje, brojanje s ciljem sprečavanja ili smanjenja tjeskobe ili nelagode), i poremećaj hiperaktivnosti i deficita pažnje. Kod otprilike 10% osoba koje imaju Touretteov poremećaj nema dokaza o postojanju obiteljske sklonosti.
Škorpion i žaba

***Škorpion i žaba*** je basna koja se često pogrešno pripisuje Ezopu. Priča je to o škorpionu koji pita žabu da ga prenese preko rijeke. Žaba se ispočetka boji da će je škorpion ubosti, ali škorpion je uvjerava kako će, ako je ubode, ona potonuti te će se on utopiti. Žaba potom pristaje, ali je škorpion ipak na sredini rijeke ubode i tako oboje osudi na smrt. Kada ga žaba u samrtnom hropcu upita zašto je to učinio, škorpion odgovara: "Ja sam škorpion, to mi je u prirodi." 

Priča o nekim verzijama koristi kornjaču ili lisicu umjesto žabe. 

Često se koristi kako bi ilustrirala nečiju nesavladivu prirodu. 

## Reference
Trapani (provincija)

**Provincija Trapani** (talijanski: *Provincia di Trapani*, sicilijanski: *Pruvincia di Tràpani*) je jedna od 9 sicilijanskih provincija, koja se nalazi na zapadu Regije Sicilija u Italiji.

Glavni grad provincije, ali ne i najveće urbano naselje je istoimeni grad Trapani od 69 241 stanovnika. veća je Marsala koja ima 80 218 stanovnika.
## Geografija
Površina provincije iznosi 2 460 km², a broj stanovnika 429 917 (2011. godine).
*Provincija Trapani* prostire se po krajnjem zapadu Sicilije, okružena Tirenskim morem na sjeveru, i Sredozemnim morem na jugu. Sa sjeveroistoka graniči s Provincijom Palermo, a na jugoistoku s Provincijom Agrigento.

Teren provincije je uglavnom ravničarski sa brdima u sjeveroistočnom dijelu, gdje leže planine Sparagio (1109 m) i Inici (1065 m). Najveća rijeka je Belice, uz manje San Bartolomeo, Mazaro i Birgi.

Provinciji pripada i arhipelag Egadski otoci u kojem je najveći otok Favignana, i usamljeni otok Pantelleria pored Afrike.

Najvažnije ekonomske aktivnosti su poljoprivreda (uzgoj voća i povrća i vinogradarstvo) i ribolov (izlov tune).

Turistička središta su San Vito lo Capo i otok Pantelleria, kao i arheološka nalazišta Mozia, Segesta i Selinunt.

## Općine i naselja
*Provincija Trapani* ima 24 općina (talijanski: *Comuni*), ispod je lista najvećih;

## Reference

## Vanjske veze

* Turističke informacije Provincije Trapani 
* Službene stranice Provincije Trapani
Tuna

**Tuna** je naziv za nekoliko vrsta riba iz porodice Scombridae, većinom iz roda Thunnus. 

Tuna je tipična riba otvorenih mora, premda ponekad dolazi u pliće predjele. Izuzetno je dobar plivač i jedna je od najbržih koštunjača te dostiže brzine od 70 km/h. Njeno je tijelo krupno, snažno, vretenastog oblika te vrlo hidrodinamično. Njuška je šiljasta, repna peraja duboko urezana pa ima izgled polumjeseca, a u repnom dijelu ima dodatne male perajice za stabilnost. Prsne i trbušne te prva leđna peraja se mogu uvući u mala udubljenja na koži tako da ne strše izvan površine tijela, čime ono postaje još hidrodinamičnije. Njene velike plove se najčešće zadržavaju ispod površine, ali zalaze i do 1000 m dubine. Tune se hrane manjim ribama i glavonošcima. Brzim plivanjem mogu prevaliti vrlo velike udaljenosti pa je poznato da putuju po 10 000 km. Mrijeste se u toplim morima, također u velikim skupinama, pri čemu mnogo mužjaka i ženki istovremeno ispušta ikru i mliječ.

Rasprostranjena je u svim morima, osim polarnih.
Avitaminoza

**Avitaminoze** su oboljenja koja se javljaju nedostatkom nekog od vitamina. Također mogu biti uzrokovane poremećajem u metaboličkoj konverziji (npr. triptofana u niacin).

### Tipovi
Poznati su sljedeći tipovi avitaminoza i uzrokuju:
* vitamin A - kseroftalmija ili noćno sljepilo
* tiamin - beriberi
* niacin - pelagra
* vitamin B12 - megaloblastična anemija
* vitamin C - skorbut
* vitamin D - rahitis
* vitamin K - krvarenje
Gastritis

**Gastritis** je upala želučane sluznice. 

## Simptomi
Gastritis počinje s bolom u gornjem dijelu trbuha s mučninom i žgaravicom. Često se takvi simptomi ubrzo povuku, ali ukoliko potraju jasno je da se razvio gastritis. Želučana sluznica kod gastritisa nadražena je i upaljena, ali ne postoji otvorena rana - to je karakteristično kod peptičkog ulkusa.

## Liječenje
Liječenje započinje uvođenjem mjera kao što su prestanak pušenja i promjena prehrambenih navika. U tom smislu je ključno nepreskakanje obroka, pogotovo doručka. Prvi lijekovi koji se uvode jesu antacidi. Često je i samo uzimanje antacida sasvim dovoljno da zaustavi bolest. Međutim, u slučaju da gastritis potraje ili progredira u peptički ulkus tada se u liječenje uvode H2-antagonisti i blokatori protonske pumpe.
Prijemni ispit

**Prijemni ispit** je ispit koje mnoge obrazovne institucije koriste kako bi odabrale učenike. Iako se on može koristiti na svim razinama obrazovanja - od osnovne škole do univerziteta, najčešće se koristi prilikom prijema na fakultete.