17. marta

Dani - Godine
prethodni dan - sledeći dan

----

**17. mart/ožujak** (**17. 3.**) je 76. dan godine po gregorijanskom kalendaru (77. u prestupnoj godini).
Do kraja godine ima još 289 dana.

## Događaji
* 45. pne. - Bitka kod Munde: Julije Cezar postigao svoju posljednu vojnu pobjedu, porazivši optimatske snage Tita Labijena i Pompeja Mlađeg.
* 624. – Bitka na Bedru: Ključna Muhamedova pobeda nad opozicijom u Meki.
* 1190. – U Jorku u Engleskoj masakrirano je više od 500 Jevreja.
* 1526. – Francuski kralj Fransoa I oslobođen je iz ropstva. Kralj je zarobljen u februaru 1525. kada je, kod italijanskog grada Pavije, španska armija, predvođena markizom od Peskare, pobedila francusko-švajcarske trupe pod njegovom komandom.
* 1649. – Engleski parlament raspustio je Dom lordova (Gornji dom) u vreme vladavine Olivera Kromvela, pobednika u građanskom ratu u kojem je 1648. poražen kralj Čarls I.
* 1861. – Proglašeno je ujedinjenje Italije, a njen prvi kralj postaje Vitorija Emanuela II dotadašnji kralj Sardinije.
* 1901. – Izložba 71 slike Vincenta van Gogha stvorila senzaciju u Parizu, 11 godina nakon njegove smrti.
* 1921. – U Poljskoj je proglašen ustav kojim je uvedena parlamentarna vladavina.
* 1944. – Drugi svetski rat: Napadom više od 200 bombardera na ciljeve u Beču počelo je savezničko bombardovanje Austrije.
* 1948. – Velika Britanija, Francuska i zemlje Beneluksa (Belgija, Holandija i Luksemburg) potpisali su Briselski ugovor o 50-godišnjem savezu protiv oružanih napada u Evropi i o ekonomskoj, socijalnoj i vojnoj saradnji, što se smatra zametkom Evropske unije.
* 1958. – Iz Kejp Kaneverala SAD su lansirale u orbitu oko Zemlje "Vangard I", drugi američki satelit.
* 1959. – Tenzin Gyatso, 14. i trenutni Dalaj Lama, pobjegao iz Tibeta u Indiju.
* 1963. – U erupciji vulkana Agung na indonežanskom ostrvu Bali život je izgubilo najmanje 11.000 ljudi.
* 1968. – Ispred američke ambasade u Londonu izbio je sukog između policije i demonstranata koji su protestovali protiv Vijetnamskog rata. Uhapšeno je 300 demonstranata, a 90 policajaca je povređeno.
* 1969. – Golda Meir iz Laburističke stranke postala četvrta premijerka Izraela.
* 1973. – Kambodžanski vazduhoplovni oficir je ukradenim avionom bombardovao predsedničku palatu u Pnom Penu. Predsednik Lon Nol je ostao živ, ali je poginulo najmanje 20 ljudi.
* 1991. – Većina sovjetskih građana izjasnila se na referendumu za očuvanje saveza država pod novim imenom Zajednica Nezavisnih Država.
* 1992. –.
** Eksplozija automobila-bombe raznela je zgradu izraelske amabasade u Buenos Ajresu. Poginulo je 29 ljudi, a ranjeno 252.
** Na referendumu u Južnoj Africi belci su nadmoćnom većinom podržali reforme za okončanje sistema aparthejda.
* 1995. – Vojska Azerbejdžana je, nakon žestokih borbi, ugušila dvodnevnu policijsku pobunu u severnim predgrađima glavnog grada Bakua. Pobunu protiv predsednika Gajdara Alijeva predvodio je zamenik munistra unutrašnjih poslova Rovšan Javadov.
* 1996. – Talas pljački i paljevina zahvatio je Grbavicu, dva dana pre nego što je to poslednje srpsko predgrađe u Sarajevu, u skladu s Dejtonskim sporazumom, predato policiji Federacije BiH.
* 1998. – Džu Rongđi, vrhunski kineski ekonomista i reformator, postao je premijer Kine.
* 1999. – Šest članova Međunarodnog olimpijskog komiteta izbačeno je iz te institucije zbog primanja mita za Zimsku olimpijadu 2002.
* 2000. – U Ugandi 530 ljudi, članova sekte "Deset božijih zapovesti", izvršilo je kolektivno samoubistvo spaljivanjem u crkvi.
* 2002. – Petoro ljudi je ubijeno, a 45 ranjeno kada su dvojica napadača ubacila bombe u protestantsku crkvu u diplomatskom naselju u Islamabadu, u Pakistanu. Većina ubijenih i ranjenih bili su stranci.
* 2003. – U 13-minutnom govoru iz Bele kuće predsednik SAD Džordž Buš postavio je ultimatum iračkom predsedniku Sadamu Huseinu da u roku od 48 sati napusti Irak sa svojim sinovima ili će se suočiti sa ratom.
* 2004. – Na Kosovu izbile masovne demonstracije Albanaca.
.
## Rođenja
* 566. – Car Gaozu, osnivač kineske dinastije Tang († 635.).
* 763. – Harun al-Rašid, abasidski kalif († 809.). 
* 1813. – Anton Dominik Fernkorn, njemačko-austrijski kipar († 1878.). 

* 1834. – Gotlib Vilhelm Dajmler, nemački inženjer († 1900.).
* 1847. – Jovan Paču, srpski skladatelj i pijanist († 1902.).
* 1894. – Slavko Vorkapić, srpsko-američki režiser († 1976.).
* 1897. – Milan Ajvaz, srpski glumac († 1980.).
* 1919. – Nat King Cole, američki jazz-muzičar.
* 1926. – Siegfried Lenz, njemački književnik.
* 1929. – Peter L. Berger, austrijski sociolog.
* 1930. – Betty Allen, američka mezzo-sopranistica.
* 1935. – Vladimir "Vladica" Popović, srpski i jugoslovenski nogometni trener i igrač.
* 1938. – Rudolf Nurejev, ruski plesač.
* 1939. – Giovanni Trapattoni, talijanski nogometni trener.
* 1951. – Kurt Russell, američki glumac.
* 1954. – Mirko Grgin, bivši hrvatski košarkaš († 2017.).
 
* 1954. – Lesley-Anne Down, engleska glumica, model i pjevačica. 

* 1955. – Gary Sinise, američki glumac.
* 1964. – Rob Lowe, američki glumac.
* 1974. – Aleksandra Ivošev, srpska i jugoslovenska reprezentativka u streljaštvu. 
* 1975. – Hrvoje Kečkeš, hrvatski glumac.
* 1983. – Akif Imamović, austrijski nogometaš bosanskih korijena.
* 1983. – Raul Meireles, portugalski nogometaš. 

* 1986. – Edin Džeko, bosanskohercegovački nogometaš.
* 1997. – Katie Ledecky, američka plivačica. 
 
.

## Smrti
* 180. – Marko Aurelije, rimski filozof i car. (* 121.).
* 493. – Sv. Patrik, svetac zaštitnik Irske.
* 1736. – Giovanni Battista Pergolesi, talijanski skladatelj (* 1710.).
* 1782. – Daniel Bernoulli, švicarski matematičar i fizičar (* 1700.).
* 1853. – Christian Doppler, austrijski fizičar (* 1803.).
* 1864. – Alexandre Calame, švicarski slikar i grafičar.
* 1893. – Ljudevit Vukotinović, hrvatski književnik i znanstvenik (* 1813.).
* 1906. – Avram Đukić, srpski istoričar. (* 1844.).
* 1914. – Antun Gustav Matoš, hrvatski književnik (* 1873.).
* 1956. – Irena Kiri, francuska naučnica, nuklearni fizičar i hemičar.
* 1976. – Luchino Visconti (rođen 1906), talijanski režiser. 
* 1978. – Eddie Aikau, havajski surfer (* 1946.). 

* 1993. – Edo Kovačević, hrvatski slikar (* 1906.).
* 2002. – Van Tien Dung, komandant severno-vijetnamskih snaga. 
* 2006. – Oleg Cassini, američki modni dizajner (* 1913.). 
  
* 2011. – Michael Gough, britanski i engleski glumac (* 1916.). 

.

## Blagdani/Praznici
* Italija:.
Dan državnosti 
* Irska:.
** Sveti Patrik, svetac-zaštitnik.
----
*Vidi takođe*: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar