open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Miholjska prevlaka

**Miholjska prevlaka**, **ostrvo Sveti Mihailo**, ili u skorije vreme **Ostrvo cvijeća**, je prvo od tri ostrva u jedinstvenom nizu ostrva u Tivatskom zalivu Boka kotorske, poznatijih kao Krtoljski arhipelag. Ovo ostrvo se posle pet metara širokog i plitkog moreuza nadovezuje na poluostrvo Brda. Stotinak metara dalje je školj Stradioti ili ostrvo Svetog Marka, a još toliko je udaljeno Bogorodičino ostrvo, Otok ili Gospa od Milosti.

Na ovaj deo zaliva prostirala se metohija manastira Svetog arhangela Mihaila. Ove oblasti podno Lovćena, okupljene oko manastira, prastaro su srpsko uporište. Istočna strana Boke kotorske (od rta Oštra do Perasta) bila je deo Travunije, odnosno Hercegovine, a grad Kotor sa Bokom kotorskom i Grbljem, u srednjem veku poznat kao „kraljevski grad“, bio je posebna oblast sa dvorcima srpskih vladara. Miholjska prevlaka je imenovana po manastiru Svetog arhangela Mihaila, danas u ruševinama, koji je Sveti Sava Nemanjić 1219. ustanovio kao sedište Zetske episkopije. Dugo vremena jezgro Miholjskog zbora je bila Miholjska prevlaka.

Sredinom 15. veka manastir je srušen, a lokalno predanje, pomenuto i u prozi Stefana Mitrova Ljubiše, svedoči da su monasi, njih 70, u političkoj zaveri potrovani i da je mletačka mornarica topovima i miniranjem uništila manastir kao kolevku pravoslavlja u Primorju, što je potvrđeno brojnim arheološkim istraživanjima. Mošti ovih 70 miholjskih mučenika su sačuvane i mirotočive.

Na Miholjskoj prevlaci se nalazi crkva Svete Trojice. To je jednobrodna građevina sa polukružnom apsidom i trodelnim zvonikom na preslicu. Na zapadnoj fasadi, iznad portala nalazi se rozeta, a ispod nje fragmenti plastike. Sagradila je 1833. godine Katarina Vlastelinović.

## Galerija

File:Crkva Sv Trojice.jpg|Crkva Svete Trojice
File:Manastir Arh Mihaila1.jpg|Ruševine manastira Svetog arhangela Mihaila
File:Manastir Arh Mihaila2.jpg|Ruševine manastira Svetog arhangela Mihaila


## Literatura
* Mitropolija crnogorsko-primorska: Manastir Miholjska Prevlaka
* Politika: Ranohrišćanske grobnice na Miholjskoj prevlaci (1. oktobar 2009)

## Literatura
* *[[Mala enciklopedija Prosveta]]*, Treće izdanje (1985); Beograd: „Prosveta“; 
* Jovan Đ. Marković (1990): *Enciklopedijski geografski leksikon Jugoslavije* Sarajevo: „Svjetlost“;
Manastir Praskvica

**Manastir Praskvica** je manastir Srpske pravoslavne crkve. Posvećen je Svetom Nikoli. Predstavljao je duhovni i politički centar Paštrovića. Ime je dobio po obližnjem potoku, koji je imao ukus praskve-breskve.

## Srednji vijek
Godine 1307. manastir se pojavljuje u pisanim izvorima (kada je kralj Milutin svraćao na svom putu za Kotor). Kralj Milutin je manastiru tom prilikom potvrdio posjede koje mu je već poklonila kraljica Jelena Anžujska. Sa svojom vlastelom Paštrovićima, gospodar Zete Balša III Balšić je ovdje sagradio crkvu svetog Nikole, 1413. godine poklanjajući joj dio svojih posjeda.

## Francuzi pljačkaju manastir i ruše crkvu
Od druge polovine XVIII vijeka, ruska carica Katarina II, stalno je novčano pomagala ovaj manastir (dalju pomoć potvrđuju ruski carevi Pavle i Aleksandar Prvi). Paštrovići su pružili otpor Napoleonovim vojnicima (u vrijeme njihove okupacije Primorja) zbog ukidanja privilegija koje su imali pod Mletačkom republikom, pa im je od strane Francuza manastir opljačkan (i uništen dio arhive) i porušena crkva svetog Nikole. Francuzi su u Budvi strijeljali kaluđere Dionisija Ljubišu i Petronija Mikovića.

## Obnavljanje manastira
Arhimandrit Sinesije Davidović i jeromonah Josif Mitrović su, zahvaljujući prilozima naroda ovoga kraja, 1847. godine, obnovili crkvu svetog Nikole. U manastiru je pohranjena bogata arhiva i biblioteka. Najvrednije je rukopisno jevanđelje Gavrila Cetinjca (dar vladike Danila Petrovića) zbirka Paštrovskih isprava i prepiska uprava manastira sa crnogorskim vladikama.

## Literatura
* Grupa autora: Istorijski leksikon Crne Gore, knjiga 5 „Daily Press-Vijesti“, 2006.

## Vanjske veze
* Manastir Praskvica 
* *Manastir Praskvica*, Petar D. Šerović (1935) http://www.rastko.rs/rastko/delo/12673
* Radio Svetigora: Parče neba na zemlji XLVII: Manastir Praskvica, 2011.  
* Povelja Balše Trećeg manastiru Praskvici
Manastir Rustovo

**Manastir Rustovo** je ženski manastir Srpske pravoslavne crkve. Posvećen je Uspenju Presvete Bogorodice. Nalazi se u selu Rustovo u Paštrovićima iznad ostrva Sveti Stefan, odnosno tri kilometra uzbrdo od manastira Praskvice.

## Sestrinstvo
Manastirsko sestrinstvo se prema podacima iz 2012. sastoji od 17 sestara, od čega 14 monahinja i 3 poslušnice. Sestrinstvo se bavi prevođenjem sa ruskog, francuskog i engleskog jezika, zatim tkanjem, vezom, knjigovezačkim radovima i sakupljanjem bilja od koga se prave biljni preparati. Igumanija manastira je Sinklitikija Vukčević(1974).

## Historija
Hram Uspenja Presvete Bogodice je podignut na mjestu stradanja 1.400 Paštrovića koje su u 14. vijeku pobili mađarski vojnici pod vođstvom kralja Ludviga. Manastir je osnovan 2003. godine, a prilikom izgradnje manastirskog konaka, pronađene su kosti stradalih. Ovom manastiru pripada Skit Sv. Matrone Moskovske.

## Reference

## Vanjske veze
* Srpska pravoslavna crkva: Monašenje u manastiru Rustovo, 5. 12. 2009.  
* Radio Svetigora: Mitropolit Amfilohije primio je u manastiru Rustovo nove manastirske poslušnice, 5. maj 2012.  
* Manastir Rustovo 
* Geografske koordinate
Skit Sv. Matrone Moskovske

**Skit Sv. Matrone Moskovske** posvećen je Sv. Matroni Moskovskoj, svetici Ruske pravoslavne crkve. Ovaj ženski skit nalazi se u selu Kovači (Kotor) u Grblju, Crna Gora, a u sklopu je manastira Rustovo, u Crnoj Gori.

## Galerija

File:Matrona1.jpg
File:Matrona3.jpg
File:Matrona2.jpg
Manastir Savina

**Manastir Savina** se nalazi pored Herceg Novog, i napravljen je u bujnoj mediteranskoj vegetaciji na jednom od najlepših delova severne crnogorske obale. Manastir se sastoji od tri crkve: Mali hram Uspenija Presvete Bogorodice, Veliki hram Uspenija Presvete Bogorodice i Hram Svetog Save po kome je i manastir dobio ime.

Mali hram Uspenija Presvete Bogorodice je veoma mali, samo deset metara dugačak i šest metara širok. Najverovatnije potiče iz 1030. godine, mada je najstariji zapis u kome se manastir spominje i iz 1648. godine. 
Njegova obnova započeta je krajem 17. v, dolaskom izbeglih monaha iz manastira Tvrdoš (Hercegovina), a završena je 1831. godine.

U manastiru se nalazi veliki broj relikvija koje potiču iz doba Nemanjića (mošti carice Jelene, krst Svetog Save), uključujući i one prenete iz manastira Tvrdoš.

Hram Svetog Save, koji je Sveti Sava i sagradio se nalazi van manastirskog kompleksa. Veliki hram Uspenija Presvete Bogorodice je sagrađen između 1777. i 1799. godine, a gradio ga je majstor Nikola Foretić sa ostrva Korčule.

## Vanjske veze

* Manastir u projektu Rastko 
* Arheološko iskopavanje crkve Sv. Save na Savini (2002.)
* Nikanor, nastojatelj manastira Savine („Pravoslavlje“, br. 930, 15. decembar 2005) 
* Goran Komar: Savinski arhimandrit Leontije Avramović, Zbornik Matice srpske za istoriju, broj 75-76, 2007. godine 
* Đorđe P. Bubalo: Srednjovekovne povelje u arhivu manastira Savine, Istorijski časopis, broj 49, 2002. godine
Manastir Stanjevići

**Manastir Stanjevići** je manastir Mitropolije crnogorsko-primorske  iz XIV veka.

Manastir se nalazi pored sela Pobori u reonu opštine Budva, na 600 metara nadmorske visine.

Kao ktitor manastira pominje se despot Stefan Lazarević. Njegov vojvoda Đurađ Ćurašev Crnojević, djed Ivana Crnojevića, podigao je na mestu današnjeg manastira dvorac a na brdu Đurđevcu vojno utvrđenje sa hramom posvećenom Svetom Georgiju.

Nakon turskih upada u Cetinje 1714. godine, vladika Danilo prelazi u Stanjeviće. Po povratku iz Rusije sagradio je hram koji je posvetio Svetoj Trojici a nekadašnji dvorac Crnojevića je obnovio i pretvorio u manastirski konak 1724. godine. Posle njegovog povratka na Cetinje izvjestan broj monaha ostaje u Stanjevićima. Izvjesne popravke i dogradnju manastirskog kompleksa vrši mitropolit Sava Petrović.

1780. godine u manastiru je otvorena sveštenička škola, koju je pohađao i Sveti Petar Cetinjski.

1839. godine manstir Stanjevići je ustupljen Austriji i od tada počinje proces njihovog ruiniranja.

1994. godine započeta je obnova manastirskog kompleksa. Obnovu je, blagoslovom Mitropolita crnogorsko-primorskog, Amfilohija, započeo jeromonah Dimitrije (Blagojević), a nastavio jeromonah Jefrem (Dabanović) poslije upokojenja oca Dimitrija 2004. godine.

### Bratstvo manastira
Ove 2013. godine bratstvo sačinjavaju: nastojatelj manastira, Jefrem (Dabanović), zatim jerođakon Jovan i poslušnik Vesko.

## Vanjske veze
* Manastir Stanjevići na sajtu Mitropolije crnogorsko-primorske
Manastir Morača

**Manastir Morača** je jedan od najmonumentalnijih srpskih srednjovekovnih spomenika Crne Gore. Podignut je na desnoj obali Morače, u proširenom delu kanjona, na prirodnoj zaravni slikovitog pejzaža, u Opštini Kolašin. Morački hram je podigao 1252. godine Stefan, sin kralja Vukana a unuk Nemanjin, što se spominje u natpisu na nadvratniku zapadnog portala.

Manastirski kompleks se sastoji od saborne crkve Uspenja Bogorodice, male crkve Svetoga Nikole i zgrada konaka. Porta manastira opasana je visokim zidom sa dve kapije. Saborna crkva je velika jednobrodna građevina građena u stilu raških crkava, sa polukružnom apsidom, bočnim pevnicama i kupolom i, za razliku od crkava građenih u primorskom stilu, zidovi su joj omalterisani. Uz naos je sagrađena prostrana priprata. Glavni portal je urađen u romaničkom stilu.

Pored arhitekture, posebnu znamenitost manastira Morača predstavlja njegov živopis. Od prvobitnog slikarstva iz 13. veka sačuvan je samo manji deo u đakonikonu, gde se monumentalnošću i snagom izraza izdvaja 11 kompozicija iz života proroka Ilije. Snaga i monumentalnost tog slikarstva nadmašuje sve što je kod nas u 13. veku, pre Sopoćana naslikano u fresko-slikarstvu. Ostali deo živopisa stradao je u prvoj polovini 16. veka kada su manastir opustošili Turci i odneli olovni krov.

Prema zabeleženom predanju je manastir spaljen 1505. i bio pust sve do 1565. ili 1570. godine kada je obnovljen, pod patronatom igumana Tome i Vukića Vučetića. Ukrašavanje se nastavlja do kraja 16. veka i tokom 17. veka. Morača je imala značajnu ulogu upravo u 17. veku, pogotovo kada je patrijarh Jovan 1608. godine ovde organizovao sabor narodnih prvaka, a u ovom manastiru je 1648. godine izabran patrijarh Gavrilo za naslednika patrijarha Pajsija.

Poslednji turski napad na manastir se desio 11. juna 1877. godine, kada je iguman Mitrofan Ban lično predvodio bataljon koji je odbranio manastir.

Današnji izgled manastira potiče iz 1935. godine kada je učinjena znatna restauracija.

## Galerija

File:Manastir Moraca.jpg|manastirska crkva
File:Manastir Moraca1.jpg|manastir iz daljine
File:Manastir Moraca4.jpg|konak, dvorište
File:Manastir Moraca3.jpg|zvonik, crkva sv. Nikole


## Literatura

## Vanjske veze

* *Manastir Morača*, Duhovna straža, god. II, 10(1909) 299, Mitrofan Ban
* *Manastir Morača, „Sveta Lavra Nemanjića“*, Glasnik Srpske pravoslavne patrijaršije, god XIX, 27(1938)
Manastir Podmaine

**Manastir Podmaine** nalazi se u Crnoj Gori, kod Budve, na blagom uzvišenju iznad budvanskog polja, oko 2&nbsp;km severno od Starog grada. Drugo ime za manastir je Podostrog. U njemu se nalaze manji hram Uspenija Presvete Bogorodice iz -{XV}- veka, zadužbina Crnojevića i crkva sv. Petke iz 1747. godine, zadužbina mitropolita Sava Petrovića. Ime, koje manastir danas nosi, potiče iz njegovog položaja ka bokeškom plemenu Maine, odnosno ranijoj istoimenoj knežini.

Unutrašnjost ove crkve je ukrašena freskama koje je živopisao 1747. godine slikar iz Risna Rafail Dimitrijević. Enterijer crkve krasi i vredan ikonostas okovan srebrom. Manastir je zapušten od 1837. godine. Prvo su ga Austrijanci držali kao vojno utvrđenje, a onda ga je otkupio pop Filip Tanović, te je konak dugo vremena (do 1953) bio privatna svojina porodice Tanović. Godine 1953. nacionalizovan je. Hram i konak koji je država vratila Crkvi u obnovi su od 1995. godine. Izgrađeni su novi konaci i drugi objekti, tako da je danas manastir čest centar crkvenih i kulturnih događaja. U prošlosti manastir je bio zborno mesto plemena Maine. Jedno vreme bio je rezidencija cetinjskog mitropolita. U ovom manastiru je često provodio vreme i vladika Petar II Petrović Njegoš. Tokom istorije manastir je često stradao od požara.

Jeromonaha Benedikta (Jovanovića) kao nastojatelja manastira nasledio je dotadašnji manastirski sabrat jeromonah Rafailo (Boljević), 10. januara 2010. godine rukoproizveden u čin igumana.


File:Manastir Podmaine konak1.jpg|manastirski konaci
File:Manastir Podmaine konak2.jpg|manastirski konaci
File:Manastir Podmaine palma.jpg|palma u porti manastira
File:Manastir Podmaine konak3.jpg|manastirski konaci


## Vanjske veze

* Internet prezentacija manastira
* Šematizam Mitropolije crnogorsko-primorske — manastir Podmaine
Manastir Bogorodica Krajinska

**Manastir Bogorodica Krajinska** (poznat i pod imenom *Prečista Krajinska*), nalazi se u Krajini, na jugozapadnoj obali Skadarskog jezera, u bilizini sela Mali i Veliki Ostros, a danas je većim delom u ruševinama.

## Prošlost manastirskog kompleksa

Prvi put se crkva u Krajini pominje krajem X veka u *„[[Letopis popa Dukljanina|Letopisu popa Dukljanina]]“*, kada je u njoj sahranjen Petrislav, otac kneza Vladimira. Krajina se u XI veku navodi kao prestonica, dvor kneza Vladimira. U crkvu svete Marije, koju je po predanju podigla Vladimirova žena Kosara, ćerka cara Samuila, preneto je njegovo telo iz Prespe 1016. godine. U XV veku u Krajini je stolovao zetski mitropolit.

## Izgled manastirskog kompleksa

Ostaci manastirskog kompleksa danas su u ruševinama. Više se sačuvala jedino kula-zvonik na zapadnom kraju jedne veće prostorije sazidane u produžetku zapadnog dela crkve, posvećene Uspenju Bogorodice, za koju se pretpostavlja da je mogla biti namenjena bilo za stanovanje, bilo za trpezariju. Kula je imala pet spratova sa drvenim međuspratnim tavanicama. Na četvrtom spratu se nalazila mala kapela sa apsidom, a danas je kula delimično obnovljena. Od obimnih zidova kompleksa nešto vidljivih ostataka sačuvalo se jedino na severnoj strani. Ostaci zidova, najverovatnije kasnije prizidanih, nalaze se i uz samu crkvenu građevinu, ali su neophodna dalja istraživanja.

Sam položaj manastira nije bio naročito pogodan za odbranu. Međutim, ako je tačno da je Krajina ime mesta u kome je stolovao Vladimir i da se ono odnosi na bližu okolinu kompleksa, onda se može pretpostaviti da su za odbranu služile i okolne kamenite glavice prema samom jezeru.

## Napomena

## Povezano

* Jovan Vladimir
* Vladimir i Kosara
* Stari Bar

## Vanjske veze
* Srpska pravoslavna crkva: Mitropolija crnogorsko-primorska: Manastir Prečista Krajinska
Mutagen

**Mutageni** su faktori spoljašnje sredine koji izazivaju mutacije.

Mutageni se svrstavaju u tri grupe:
* **hemijski** u koje se mogu uvrstiti:
** pesticidi: 
*** insekticidi
*** herbicidi
*** fungicidi
*** baktericidi
** hemijski dodaci hrani i piću (konzrvansi, aditivi, zaslađivači i dr.)
** hemijski zagađivači vazduha: SO2, CO2, CO, NO2
** neki kozmetički preparati
** neki lekovi
** neki antibiotici
* **fizički**:
** visoke i niske temperature
** ultraljubičasto zračenje
** jonizujuće zračenje
* **biološki**:
** virusi

## Vanjske veze
* BioNet škola
Citogenetika

**Citogenetika** je posebna oblast genetike koja izučava uzroke naslednih promena na nivou struktura i procesa u ćelijama, sa naročitim osvrtom na promene u hromozomima. Ova oblast povezuje dve zasebne nauke citologiju i genetiku.

Glavna koncentracija genetičkog materijala nalazi se u:
* jedru eukariotske ćelije
* nukleoidu prokariotske ćelije.

Pored jedra postoje i organele koje imaju sopstvenu DNK i ribozome, kakve su:
* mitohondrije - mitohondrijski genom
* plastidi - hloroplastni genom.

Kod prokariota van hromozoma se nalaze plazmidi i epizomi.

## Vanjske veze
* BioNet skola 
* Cytogenetics Resources 
* Human Cytogenetics - Chromosomes and Karyotypes
* Association for Genetic Technologists
* Association of Clinical Cytogeneticists 
* Gladwin Medical Blog 
* Cytogenetics - Technologies,markets and companies
Hromozomska translokacija

U genetici, **hromozomska translokacija** je hromozomska aberacija uzrokovana preuređivanjem delova nehomolognih hromozoma. Do fuzije gena može doći kad se translokacijom spoje dva inače zasebna gena, što je česta pojava u slučaju kancera. To se može detektovati citogenetičkim pregledom kariotipa ugroženih ćelija. Postoje dva glavna tipa hromozomske translokacije, *recipročna* (takođe poznata kao nerobertsonska) i *robertsonska*. Isto tako, translokacije mogu da budu *balansirane* (sa ravnomernom razmenom materijala bez suvišne ili nedostajuće informacije, i potpunom funkcionalnošću) ili *nebalansirane* (gde je razmena hromozomskog materijala neravnomerna tako da se formiraju dodatni ili se gube geni).

## Povezano
* Aneuploidija
* Hromozomske aberacije
* Krosing-over

## Reference

## Literatura
Genetička rekombinacija

**Rekombinacije** su ponovne kombinacije genetičkog materijala putem krosing-overa i dešavaju se u pahitenu profaze mejoze I. Predstavljaju jedan od izvora genetičke varijabilnosti organizama.

## Reference

## Literatura
Mitohondrijski genom

**Mitohondrijski genom** (**mitohondrijska DNK**, skraćeno **mtDNK** ili **mDNK**) je DNK u mitohondrijama čija je ukupna količina daleko manja od količine jedarne DNK, ali nije zanemarljiva zato što sadrži gene važne za funkcionisanje ćelije. Danas je poznato više naslednih mitohondrijskih bolesti čiji uzrok je mutacija gena na mtDNK.

To je posebna vrsta DNK slična prokariotskoj i po obliku i po osobinama nekih kodona. Ima sposobnost replikacije nezavisno od replikacije jedarne DNK, a i mitohondrije se dele nezavisno od deobe same ćelije.

Na mtDNK nalaze se geni koji određuju sintezu 37 proteina koje mitohondrije koriste za sopstvene funkcije, a ostale proteine uzimaju iz citoplazme. Prilikom oplođenja spermatozoid pored jedra u jajnu ćeliju unosi i svoje mitohondrije ali je njihov broj daleko manji od onog u citoplazmi jajne ćelije (kod miša je taj odnos 75 : 100 000). Tako se praktično geni smešteni na mtDNK nasleđuju samo od majke. Pošto se replikuju nezavisno od deobe ćelije onda se nejednako raspoređuju u kćerke ćelije posle deobe. Ako genom posmatramo, uključujući i mtDNK, kao zbir hromozomskih i mitohondrijskih gena onda u svim ćelijama postoji mozaicizam.

## Literatura
* Dumanović, J, marinković, D, Denić, M: Genetički rečnik, Beograd, 1985.
* Kosanović, M, Diklić, V: Odabrana poglavlja iz humane genetike, Beograd, 1986.
* Lazarević, M: Ogledi iz medicinske genetike, Beograd, 1986.
* Marinković, D, Tucić, N, Kekić, V: Genetika, Naučna knjiga, Beograd
* Matić, Gordana: Osnovi molekularne biologije, Zavet, Beograd, 1997.
* Prentis S: Biotehnologija, Školska knjiga, Zagreb, 1991.
* Ridli, M: Genom - autobiografija vrste u 23 poglavlja, Plato, Beograd, 2001.
* Tatić, S, Kostić, G, Tatić, B: Humani genom, ZUNS, Beograd, 2002.
* Tucić, N, Matić, Gordana: O genima i ljudima, Centar za primenjenu psihologiju, Beograd, 2002.
* Švob, T. i sradnici: Osnovi opće i humane genetike, Školska knjiga, Zagreb, 1990.
* Šerban, Nada: ćelija - strukture i oblici, ZUNS, Beograd, 2001
## Vanjske veze
* BioNet škola
Hloroplastni genom

**Hloroplastni [[genom]]** predstavlja DNK hloroplasta koja se replikuje nezavisno od replikacije jedarne DNK. Slična je prokariotskoj DNK (nukleoidu) jer je u obliku prstena (cirkularna). Količina hloroplastne DNK (cpDNA) može da varira u zavisnosti od biološke vrste i kreće se od 2 do 5 h 10−15 g. Sadrži dva regiona sa invertovanim ponovcima koji odvajaju kratki (SSC) i duži niz gena (LSC). Među značajnijim genima u genomu plastida nalaze se geni za ribulozo-bisfosfat karboksilazu oksigenazu (RuBisCO).

## Vanjske veze
* BioNet škola
Dupliranje gena

**Genska duplikacija** (*hromozomska duplikacija* ili *genska amplifikacija*) je svaka duplikacija regiona DNK koji sadrži gene. Ona se može javiti kao greška u homolognoj rekombinaciji, retrotranspozicija, ili duplikacija celokupnog hromozoma. Druga kopija gena često nije izložena pritisku selekcije. Drugim rečima njene mutacije nemaju štetan uticaj na organizam domaćina. It tog razloga ona akumulira mutacije brže od funkcionalnog gena tokom generacija jednog organizma.

Duplikacija je suprotan proces deleciji. Duplikacija se javlja kao posledica neravnomernog krosing-overa, koji se javlja tokom mejoze između neporavnatih homolognih hromozoma. Verovatnoća pojave duplikacija je funkcija udela zajedničkih ponavljajućih elemenata između dva hromozoma. Proizvodi ove rekombinacije su duplikacija na mestu razmene i recipročna delecija.

## Povezano
* Pseudogeni
* Molekulska evolucija
* Humani genom

## Reference

## Literatura

## Vanjske veze
* Pregled mutacije, duplikacije i translokacije gena
Etidijum bromid

**Etidijum bromid** je interkalirajući agens koji je ćesto koristi za fluorescentno obeležavanje (bojenje nukleinskih kiseline) u molekularno biološkim laboratorijama u tehnikama poput elektroforeze na gelu. On se često obeležava sa **„EtBr“**, mada se ta oznaka koristi i za bromoetan. Kad se izloži ultraljubičastom svetlu, on fluorescira sa narandžastom bojom, koja postaje skoro 20-puta jača nakon vezivanja za DNK. Pod imenom **homidijum**, on je u širokoj upotrebi od 1950-ih u veterini za lečenje tripanozomoze kod marve, bolesti koju uzrokuju tripanozomi. Visoka učestalost otpornosti na antibiotike čini ovaj tretman nepraktičnim u nekim oblastima, gde se srodni izometamidijum hlorid takođe koristi. Etidijum bromid može da bude mutagen, karcinogen ili teratogen, mada to zavisi od organizma i okolnosti.

## Reference

## Literatura

* 

## Povezano
* Fenantridin
* Elektroforeza

## Vanjske veze
Dantron

**Dantron** (INN), takođe poznat kao *hrisazin* ili *1,8-dihidroksiantrahuinon*, je organska supstanca, formalno izvedena iz antrahinona zamenom dva atoma vodonika hidroksil grupama (-OH). Koristi se u nekim zemljama kao stimulans, laksativ. Dantron sadrži 14 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 240,211 Da.

## Osobine

## Reference

## Literatura

* 
* 

## Vanjske veze

* Dantron
Junski Bootidi

**Junski Bootidi** su varijabilan meteorski roj, najèeæe broj meteora ovog roja jedva prelazi prag detekcije, ali se povremeno javljaju pljuskovi (1998. ZHR je bio 50  100, a 23. juna 2004. 20  50). Prethodna poveæanja aktivnosti su zabeleena 1916, 1921. i 1927. godine. I matièno telo Junskih Bootida, kometa 7P/Pons-Winnecke, kao i meteoroidi ovog roja su pod jakim uticajem Jupitera, koji im menja orbite dovodeæi ih povremeno u blizinu Zemljine orbite. Pretpostavka da se značajan broj meteoroida Junskih Bootida nalazi u rezonanci 2:1 sa Jupiterom bila je osnova za pretpostavku da će 2004. godine biti pojaèana aktivnost ovog roja, to se i dogodilo. Kometa 7P/Pons-Winnecke ima period revolucije od 6,38 godina, to takođe utiče na ZHR Junskih Bootida. Uprkos malom broju meteora koji pripadaju ovom roju (osim u godinama pljuskova), nema mnogo opasnosti od meanja meteora roja sa sporadicima, zbog velike udaljenosti radijanta od apeksa i izrazito male brzine Junskih Bootida.

## Vidi jo
* Meteorski roj
* Radijant
* ZHR
* Populacioni indeks
* Asteroid
* Kometa

## Reference

## Literatura
* 

## Spoljanje veze
* Prognoza aktivnosti za 2012. i opis Junskih Bootida na sajtu Meðunarodne meteorske organizacije 
* Rezultati vizuelnog posmatranja Junskih Bootida 2004.  na sajtu Meðunarodne meteorske organizacije
Alfa monocerotidi

**Alfa monocerotidi** (**?-Monocerotidi**) su meteorski roj koji se moe posmatrati sa praktièno svih geografskih irina. Nekada se nazivaju i novembarski Monocerotidi da bi se razlikovali od poznatijih Monocerotida koji imaju maksimum u decembru. ZHR ?-Monocerotida je i u maksimumu na granici detekcije, ali su se javljali i povremeni pljuskovi: 1925. godine (kada su i otkriveni), 1935, 1985. i 1995. godine. Pojaèana aktivnost 1995. godine je bila unapred predviðena, a ZHR je u maksimumu dostigao èak 450. Pojaèana aktivnost je trajala oko 40 minuta. Naredni pljuskovi se oèekuju 22. novembra 2019. godine u 4 èasa i 52 minuta po univerzalnom vremenu(ali sa malom verovatnoæom, jer æe minimalna udaljenost do sredine potoka meteoroida biti 0,00036 AJ) i 22. novembra 2043. godine u 10.58 po univerzalnom vremenu (minimalna udaljenost - 0,00008 AJ, oko 12.000 kilometara).

## Vidi jo
* Meteorski roj
* Radijant
* ZHR
* Populacioni indeks
* Kometa

## Reference

## Literatura
* 

## Spoljanje veze

* Prognoza aktivnosti za 2012. i opis ?-Monocerotida na sajtu Meðunarodne meteorske organizacije
A-Kaprikornidi

**A-Kaprikornidi** su meteorski roj aktivan u julu i prvoj polovini avgusta. ZHR ovog roja je relativno konstantan (oko 4 u maksimumu), osim to je 1984. godine bio neto vii (8  12) i sa neto sjajnijim meteorima. Na osnovu orbitalnih elemenata meteoroida, pretpostavljeno je postojanje podstruktura unutar roja, koje bi odgovarale kometama 45P/Honda-Mrkos-Pajduáková, 72P/Denning-Fujikawa, 141P/Mancholz 2 i C/1457 L1, ali i asteroidima 2101 Adonis i 9162 Kvila. Na umerenim i viim severnim geografskim irinama, radijant ostaje relativno nisko nad horizontom, u boljoj poziciji su posmatraèi iz tropskih i suptropskih predela. Vrlo blizu je i pseudoradijant antihelionida, pa je potrebna panja u razdvajanju meteora ova dva izvora, u èemu moe da pomogne relativno mala brzina ?-Kaprikornida i veæi broj sjanih meteora.

## Vidi jo
* Meteorski roj
* Radijant
* ZHR
* Populacioni indeks
* Asteroid
* Kometa

## Reference

## Literatura
* 

## Spoljanje veze
* Prognoza aktivnosti za 2011. i opis ?-Kaprikornida na sajtu Meðunarodne meteorske organizacije
Populacioni indeks

**Populacioni indeks** (-{***r***}-) meteorskog roja predstavlja meru sjajnosti datog roja. Računa se za svaki roj ponaosob i, grubo uzev, može se reći da rojevi populacionog indeksa 2,0 – 2,5 obiluju sjajnijim meteorima, dok rojevi kod kojih je populacioni indeks veći od 3,0 obiluju manje sjajnim meteorima.

Severnoamerička meteorska mreža definiše populacioni indeks kao broj meteora jedne magnitude podeljen brojem meteora prve sjajnije mahnitude:
:r=\frac{n_m}{n_{m-1}}

Kako se broj magnituda koje posmatrač vidi smanjuje sa opadanjem sjajnosti meteora, u stvarnosti kriva *broj meteora – sjajnost* nije eksponencijalna, već u jednom trenutku dostiže svoj maksimum nakon čega opada. Zbog toga je bitno koje se magnitude uzimaju za procenu populacionog indeksa – ako su uzete previše sjajni meteori može da se desi da ih ne bude dovoljno, odnosno da statistička greška bude prevelika. Sa druge strane, ako su uzeti previše slabi meteori, možda su oni koji su za jednu magnitudu sjajniji previše promakli posmatračima. Zato se razvijaju statistički modeli kako bi se što preciznije odredio populacioni indeks.

## Populacioni indeks različitih potoka
S obzirom na to da različiti potoci u okviru jednog meteorskog roja mogu da budu različite starosti, to meteori koji pripadaju ovim potocima mogu da imaju i različiti populacioni indeks. Stariji potoci obiluju masivnijim meteoroidima, zbog čega imaju i manji populacioni indeks.

## Povezano
* Meteorski roj
* Spisak meteorskih rojeva (sa populacionim indeksom)
* ZHR

## Reference

## Vanjske veze
* Međunarodna meteorska organizacija
* Severnoamerička meteorska mreža
* Petnička meteorska grupa
Pietro Grimani

** Pietro Grimani** (Venecija, 5. oktobar 1677. - Venecija, 7. mart 1752.) bio je 115 mletački dužd koji je vladao od 30. juna 1741. do svoje smrti 1752.
## Biografija
*Grimani* je prije nego što je izabran za dužda, bio mletački ambasador u Engleskoj (1710.), Beču (1713.) i Rimu (1714.). Uz to je bio savjetnik u Velikom vijeću od 1713. i član Savjeta desetorice od 1717.

Za njegove vladavine buktao je Rat za austrijsko naslijeđe (1740. - 1742.) pa su duž graničnih teritorija tad neutralne Mletačke Republike bili česti upadi zaraćenih strana.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Grimani, Pietro'' na portalu Treccani
18 Melpomene

**18 Melpomene** je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 140,57 km, 
a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 2,295 astronomskih jedinica (AJ).

Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 10,129 stepeni, a orbitalni period iznosi 1270,221 dana (3,477 godine). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,218. 
Apsolutna magnituda asteroida iznosi 6,51 a geometrijski albedo 0,222.

Asteroid je otkriven 24. juna 1852. godine.

## Povezano
* Asteroid
* Asteroidni pojas

## Vanjske veze
* JPL stranica za dinamiku solarnog sistema
* Orbitalni elementi asteroida sa orbitom bliskom Zemlji 
* Asteroidi i male planete, univerzitet Harvard
* JPL podaci o asteroidu
Južni δ-Akvaridi

**Juni ?-Akvaridi** su meteorski roj koji pripada kompleksu Orionida. Analizom gotovo 5000 meteora èiji su radijanti u ovoj regiji, ustanovljeno je da veæina ?-Akvarida izmeðu 21. jula i 11. avgusta pripada severnom ogranku (koji je sada pripojen antihelionidima), dok se Juni ?-Akvaridi izdvajaju jedino u vreme svog maksimuma. June ?-Akvaride moguæe je posmatrati do 45° severne geografske irine, severnije od toga radijant nije dovoljno visoko.

## Vidi jo
* Meteorski roj
* Radijant
* ZHR
* Populacioni indeks
* Kometa

## Reference

## Literatura
* 

## Spoljanje veze

* Prognoza aktivnosti za 2011. i opis Junih ?-Akvarida na sajtu Meðunarodne meteorske organizacije
1808 Bellerophon

**1808 Bellerophon** je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa prečnikom od približno 15,41 km.
Afel asteroida je na udaljenosti od 3,240 astronomskih jedinica (AJ) od Sunca, a perihel na 2,255 AJ.

Ekscentricitet orbite iznosi 0,179, inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike 2,036 stepeni, a orbitalni period iznosi 1663,808 dana (4,555 godine). 
Apsolutna magnituda asteroida je 12,10 a geometrijski albedo 0,107.

Asteroid je otkriven 24. septembra 1960. godine.

## Povezano
* Asteroid
* Asteroidni pojas

## Vanjske veze
* JPL stranica za dinamiku solarnog sistema
* Orbitalni elementi asteroida sa orbitom bliskom Zemlji 
* Asteroidi i male planete, univerzitet Harvard
* JPL podaci o asteroidu
Alvise Pisani

**Alvise Pisani** (Venecija, 5. oktobar 1677. - Venecija, 17. jun 1741.) bio je 114 mletački dužd koji je vladao od 17. januara 1735. do svoje smrti 1741.
## Biografija
*Alvise Pisani* bio je iz bogate i uticajne venecijanske aristokratske porodice - Pisani.
On je prije nego što je izabran za dužda, bio mletački ambasador u Engleskoj, Francuskoj i Austriji.

Za dužda se kandidirao 3 puta, 1722., 1732. i 1735., taj posljednji put htio je biti potpuno siguran u svoju pobjedu - pa je ne samo da podmitio neke od 41 glasača (kao i u predhodnim glasanjima) već je i osigurao da bude jedini kanditat.

Jedina značajna stvar koja je uvedena za njegove vladavine, bio je karneval, koji je omogućio Venecijancima da se bar u tim danima mogu kritički šaliti sa svojom sve anakronijom Republikom.

## Reference

## Vanjske veze
* ''Pisani'' na portalu Treccani
Zgrade

**Zgrade** je naselje u opštini Bar u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 518 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 326 stanovnika).

## Demografija
U naselju Zgrade živi 412 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 39,5 godina (39,6 kod muškaraca i 39,4 kod žena). U naselju ima 185 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,80.

Stanovništvo u ovom naselju veoma je heterogeno, a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (-{Fallingrain}-)
* Satelitska mapa (-{Wikimapia}-)
* Gugl satelitska mapa (-{Maplandia}-)
* Plan naselja na mapi (-{Mapquest}-)
Kumasi

**Kumasi** (ranije znan i kao **Comassie** ili **Coomassie**) je grad u regiji Ashanti, u Gani. Kumasi se nalazi u blizini jezera Bosumtwi, a jedan je od industrijskih, kulturnih i komercijalnih centara Gane. Glavne znamenitosti grada s Narodni kulturni centar i brojni vrtovi, zbog kojih je grad dobio nadimak "Grad Vrtova".

Prema procjeni iz 2013. godine, Kumasi je broji 2,069,350, čime je bio drugi grad u državi po brojnosti.

Iz Kumasija je nogometni klub Asante Kotoko, za kojeg je igralo nekoliko ganskih nogometnih reprezentativaca.

;Gradovi pobratimi:

*  Abidjan, Obala Bjelokosti
*  Treichville, Obala Bjelokosti
*  Almere, Nizozemska
*  Atlanta, GA, Sjedinjene Države
*  Newark, NJ, Sjedinjene Države
*  Columbus, OH, Sjedinjene Države 
*  Charlotte, NC, Sjedinjene Države
*  Winston-Salem, NC, Sjedinjene Države
*  Tshwane, Južnoafrička Republika
*  Kitchener, ON, Kanada
Manastir Vaznesenja Gospodnjeg (Donje Vardište)

**Manastir Vaznesenja Gospodnjeg** je ženski manastir Srpske pravoslavne crkve posvećen Vaznesenju Gospodnjem. Manastirska slava je Vaznesenje Gospodnje — Spasovdan.

## Položaj

Manastir Vaznesenja Gospodnjeg se nalazi u Donjem Vardištu na putu Višegrad-Užice. Smješten je u dolini između Bijelog i Crnog Rzava u podnožju planine Varde. U sastavu manastira se nalazi parohijski dom, konak i gostinjske sobe, monaške kelije, ikonopisačka i radionica za šivenje.

## Istorijat

Crkva Vaznesenja Gospodnjeg je građena od 1991. do 1996. godine. Hram je osveštao mitropolit dabrobosanski Nikolaj 21. jula 1996. godine. Iste godine je osnovana vardiška parohija izdvajanjem iz dobrunske parohije. Manastir je nastanjen monahinjama od avgusta 2007. godine.

U blizini manastira u mjestu Vagan (Bijelo Brdo) se nalazi drvena kapela koja datira iz 1870. godine. Pored kapele, u Vardištu se nalazi i spomen-kosturnica koju su u spomen na poginule sinove i njihove saborce u Prvom svjetskom ratu podigli Josif i Stana Matković. Spomen-kosturnica je osveštana na Vidovdan 1932. godine.

## Povezano
* Manastiri u Republici Srpskoj

## Vanjske veze
* Radio televizija Republike Srpske: Samo ljubav, vjera i nada 6. februar 2011.
* Radio televizija Republike Srpske: Reportaža: ženski manastir Vaznesenja Gospodnjeg 27. februar 2011.
* Srpska pravoslavna crkva: Manastir Vaznesenja Gospodnjeg u Vardištu proslavio krsnu slavu 6. juni 2008. 
* Srpska pravoslavna crkva: Mitropolija Dabrobosanska: Parohija u Vardištu
Manastir Knežina

**Manastir Knežina** je manastir Srpske pravoslavne crkve i nalazi u selu Knežina, 11 kilometara od Sokoca. Manastir je posvećen presvetoj Bogorodici, a manastirska crkva nosi naziv hram svetih ravnoapostola cara Konstantina i carice Jelene.

## Istorijat
Prema predanju o čemu svjedoče temelji, prijašnji manastir je izgrađen u 14. vijeku kod izvora Knežine. Graditelj manastira je bio Andrijaš, brat Kraljevića Marka, a manastir su uništile Osmanlije. Sadašnji hram je sagrađen 1962. godine na temeljima drvene crkve koja je uništena za vrijeme Drugog svjetskog rata. Prijašnja postradala drvena crkva je sagrađena 1926. godine. Parohijska Crkva je u vrijeme vladike Vasilija, 1989. godine u prisustvu 100.000 vjernika proglašena za manastir Knežina.

U neposrednoj blizini hrama se nalaze neistraženi stećci, termomineralni izvor Toplik, i neistražena pećina iz koje izvire rijeka Bioštica.

## Povezano
* Manastiri u Republici Srpskoj

## Reference

## Vanjske veze
* Turistička organizacija Republike Srpske: Manastir Knežina 
* Turizam Republike Srpske: Manastir Knežina  
* Portal Republike Srpske: Manastir Knežina
* Portal Pale: Manastir Sokolica 
* Opština Sokolac: Manastir Knežina
Sekondi-Takoradi

**Sekondi-Takoradi** je gradsko naselje u jugozapadnoj Gani koje je sastavljeno od dva zasebna grada - Sekondija i Takoradija. Gradovi su spojeni 1946. godine. Prema procjeni iz 2013. godine, u gradu živi 445,205 stanovnika, čime je on četvrti grad u Gani po broju stanovnika te najveći grad u jugozapadnoj Gani. 

Sekondi-Takoradi je izrazito važno industrijsko središte u Gani. U njemu se odvija proizvodnja drva, grad ima brodogradilište i centar za renoviranje željeznica, a odnedavno je i važno naftno središte, zbog čega je i dobio nadimak "Grad Nafte". 

;Gradovi prijatelji

*  Boston, MA, Sjedinjene Države
*  Oakland, CA, Sjedinjene Države
*  Plymouth, Engleska, Ujedinjeno Kraljevstvo
Bosumtwi

**Bosumtwi** (nekad pisano i **Bosomtwe**) je jedino prirodno jezero u Gani. Površine oko 49km2, Bosumtwi se nalazi na udubini koju je stvorio udar meteora. Nalazi se 30-ak kilometara od grada Kumasija te je popularno rekreacijsko odredište. U okolici jezera nalazi se 30-ak sela koja ukupno broje oko 70.000 stanovnika. 

Narod Ašanti smatra Bosumtwi svetim jezerom. Prema tradicionalnom vjerovanju, duše umrlih dolaze na ovo jezero kako bi se oprostili s bogom Twijem. Zbog toga, ribolov na jezero dozvoljen je samo na drvenim daskama. Među ribljim vrstama koje borave u jezeru su endemska vrsta *[[Hemichromis frempongi]]* te gotovo endemske vrste *[[Tilapia busumana]]* i *[[Coptodon discolor]]*.
Ernest Orlando Lawrence

**Ernest Orlando Lawrence** (fon. *Ernest Orlando Lorenc*, 8. 8. 1901. - 27. 8. 1958.), američki fizičar.

Lawrence je poznat po svom pronalasku, korištenju i unaprjeđenju ciklotron koji je imao utjecaj na projekt Manhattan. Lawrence je imao dugu karijeru na Kalifornijskom univerzitetu gdje je postao profesor fizike. Godine 1939. za svoj rad i konstrukciju ciklotrona odnosno razvoj svojih pronalazaka dobio je Nobelovu nagradu za fiziku. Prema njemu je 1961. nazvan novootkriveni element lavrencij.

Za njega je fizičar Luis Walter Alvarez rekao:

Njegov brat John H. Lawrence je bio poznat kao pionir na području nuklearne medicine.

## Reference

## Vanjske veze
* Biografija na Science & Technology Review 
;Ostali projekti
Ho (Gana)

**Ho** je grad u Gani, središte istoimene općine i regije Volta. Grad je smješten između planina Adaklu i Galenukui, a najznačajnije građevine su muzej, katedrala i veliki zatvor. Grad je kroz historiju pripadao Njemačkom Carstvu i Francuskoj, prije nego je, konačno, postao dio britanske kolonije iz koje je nastala nezavisna Gana. Prema procjeni iz 2013. u gradu živi 99,375 stanovnike, čime je petnaesti grad po broju stanovnika u Gani te najveći grad s manje od 100,000 stanovnika u toj zemlji.
Ivan Prenđa

Mons. **Ivan Prenđa** (Gornji Zemunik kraj Zadra, 31. prosinca 1939. - Zagreb, 25. siječnja 2010.), 68. zadarski nadbiskup.

Zaređen u Zadru 29. lipnja 1964., a za biskupa posvećen 9. lipnja 1990. Od 1990. bio je zadarski nadbiskup-koadjutor s pravom nasljeđa, a nadbiskup ordinarij postaje dana 2. veljače 1996.

Kao župnik služio je 1964. u Škabrnji, Nadinu i Smilčiću, 1967. u Škabrnji, Nadinu i Zemuniku. 1968. Rektor Nadbiskupskog sjemeništa "Zmajević" i profesor Pastorala na Visokoj bogoslovnoj školi u Zadru; 1969. član Pastoralne ekipe Poluotok u Zadru; od 1970.-1992. ravnatelj Nadbiskupskog sjemeništa "Zmajević"; 1973. dijecezanski delegat za pastoral svećenik zvanja u Nadbiskupiji te poslužuje župe Ervenik, Nunić, Rodaljice, Brušku, Popovići i Medviđu; 1983. kanonik Stolnog kaptola sv. Stošije u Zadru; 1984. voditelj svetih obreda u katedrali; 1985. član Izdavačkog kolegija "Glasa Koncila"; 1990. nadbiskup koadjutor zadarski i generalni vikar Zadarske nadbiskupije.

1993. je bio suosnivačem Visoke teološko katehetske škole (uz mons. Marijana Oblaka) u Zadru.

Nadbiskup Prenđa umro je iznenada u snu 25. siječnja 2010. godine u Zagrebu u 71. godini života.

Službe koje je potkraj života vršio unutar Hrvatske biskupske konferencije:
* potpredsjednik HBK 
* predsjednik komisije za sjemeništa i duhovna zvanja pri HBK 
* član Komisije HBK za Zavod sv. Jeronima u Rimu 
* član Komisije za stvaranje novog sustava financiranja unutar Crkve u Hrvata.

## Izvori

## Vanjske veze
* Zadarska nadbiskupija
Ganci

**Ganci** su nacija koja potječe iz ganske Zlatne obale. Ganci uglavnom žive na području Republike Gane te sačinjavaju najbrojniju kulturnu i etničku skupinu u Gani. Ganci uglavnom govore engleskim jezikom, mada mnogi znaju govoriti i kwa jezikom. **Etnički Ganci** sačunjavaju oko 60% stanovništva. Riječ *Ghana* znači "kralj-ratnik".

Na globalnoj razini, u svijetu živi oko 19,000,000 ljudi ganskog porijekla; velika većina njih (15,000,000) živi unutar granice Gane. Važno je istaknuti kako termin "etnički Ganci" može biti korišten kako bi se imenovale lokalne ili etničke skupine koje obitavaju na Zlatnoj obali.

## Poznati Ganci

* Kwame Anthony Appiah, filozof i profesor
* Lawrence Henry Yaw Ofosu-Appiah, akademik i enciklopedist
* Ozwald Boateng, dizajner
* John Atta Mills, pravnik, profesor i bivši predsjednik
* Kofi Annan, ekonomist i Glavni tajnik Ujedinjenih nacija
* Idris Elba, glumac ganskog porijekla
* Samia Nkrumah, novinarka
* Jerry Rawlings, ratni pilot i bivši predsjednik
* J. E. Casely Hayford, novinar, pisac i političar
* Kwame Nkrumah, prvi predsjednik nezavisne Gane
* Paul Boateng, britanski političar ganskog porijekla
* Abedi Pele, nogometaš
* Tony Yeboah, nogometaš
* Clement Quartey, boksač
* Michael Essien, nogometaš
* Mario Balotelli, talijanski nogometaš ganskog porijekla
* Danny Welbeck, engleski nogometaš ganskog porijekla
* Marcel Desailly, francuski nogometaš ganskog porijekla
* W. E. B. Du Bois, američki pisac i sociolog ganskog porijekla
* Arthur Wharton, nogometaš
* Hendrik Vroom, trgovac i političar
* Willem Essuman Pietersen, trgovac i političar
* Henry van Hien, trgovac i političar
* Joseph W.S. deGraft-Johnson, inženjer i političar

## Reference

## Vanjske veze
*  Famous Ghanaian Writers  – Ranker
*  Ghanaian Culture, National Identity and Development
Tamale, Gana

**Tamale** je grad u Gani, glavni grad regije Northern. Većinom je naseljen pripadnicima naroda Dagomba koji govore jezikom dagbani i prakticiraju islam. Grad leži u savani na sjeveru zemlje, udaljen oko 120&nbsp;km od granice s Togom te po 200&nbsp;km od Obale Bjelokosti i Burkine Faso. Sjedište je brojnih nevladinih organizacija.

Prema procjeni iz 2013. godine, Tamale je brojao 562,919 stanovnika, čime je bio treći grad u državi po broju stanovnika.

## Gradovi prijatelji
*  Louisville, KY, Sjedinjene Države (od 1979.)
*  Fada N'gourma, Burkina Faso (od 2003.)
*  Niamey, Niger (od 2007.)

## Reference

## Vanjske veze
* Tamale Online
Sándor Gaál

**Sándor Gaál** (Gogánváralja, Mađarska, 4. 10. 1885. – Sfântu Gheorghe, Rumunija, 28. 7. 1972.), mađarski fizičar poznat po razvoju akceleratora čestica, suizumitelj ciklotrona.

Većina vjerodostojnih internacionalnih izvora pripisuje zasluge za otkriće ciklotrona američkom fizičaru i nobelovcu Ernestu O. Lawrenceu koji je radio na takvom stroju od proljeća 1929. odnosno godinu kasnije na Univerzitetu Berkeley izradio prvi operativni ciklotron. Godine 1939. Lawrence je za svoj rad nagrađen Nobelovom nagradom za fiziku.

Međutim, mađarski profesor Teofil Vescan u svom djelu *Fizica teoretica* (Bukurešt, 1957., I. vol., str. 270.) otkrio je da postoji mogućnost da je Sándor Gaál opisao ciklotron u gotovo isto vrijeme kao i Lawrence (proljeće 1929.). Gaál je svoj istraživački osvrt *Ein Beitrag zum Problem der Atomkernzerstrümmerung* poslao stručnom časopisu *Zeitschrift für Physik* gdje je registriran 6. 5. 1929., no nije štampan s obzirom da su urednici slabo poznavali materijal odnosno mislili da se radi o običnom linearnom akceleratoru čestica kojeg je godinu dana ranije detaljno opisao norveški fizičar Rolf Widerøe.

Gaál je 1972. umro u siromaštvu u rumunskom gradu Sfântu Gheorghe.

## Veze
* Ciklotron

## Vanjske veze
* Huba L. Szöcs: ''A Forgotten Hungarian Scientist: Sándor Gaál (Alexander von Gaál)''
Faradayev kavez

**Faradayev kavez** predstavlja zaštitu od električnog polja. Sastoji se od metalne mreže, odnosno kaveza unutar kojeg se nalazi električna oprema koja se na taj način štiti od djelovanja električnog polja. Faradayevim kavezom smatra se i oprema koja služi u građevinarstvu za zaštitu objekata od udara groma - gromobran. Ime je dobio prema britanskom znanstveniku Michaelu Faradayu.

## Učinci unutar kaveza
Faradayev kavez ima sljedeće efekte::
* Unutar kaveza nije moguć prijem radiovalova (npr. radio, GSM itd.)
* Udari li munja u Faradayev kavez, npr. u automobilu ili zrakoplovu, osobe unutar kaveza ostaju sigurne, jer je električna jačina polja unutar poprilično manja od vanjske. U blizini otvora metalne oplate prodire vanjsko magnetsko polje unutar zaštićenog prostora. Jačina prodora ovisi o širini otvora u odnosu prema valnoj duljini vanjskog polja elektromagnetskog spektra.
* Ako se unutar kaveza dogodi električno pražnjenje, osobe izvan kaveza su sigurne.
Limenka

**Limenka**, koja se također naziva i **[[konzerva]]**, je hermetički zatvorena posuda koja služi za uskladištenje, čuvanje i prenošenje robe. Pravi se od tankog lima i zahtjeva rezanje ili sječenje ovog lima da bi se otvorila. Limenke ili konzerve mogu biti različitog sadržaja, ali u najvećem broju slučajeva koriste se za čuvanje i održavanje hrane procesom konzervacije.

Moderna limenka predstavlja razradu starog pronalaska Francuza Nicolasa Apperta (1749. – 1841.) s početka 19. vijeka. Patentirao ju je Englez Peter Durand 1810. godine. Zahvaljujući razvoju masovne industrijske proizvodnje, limenka je krajem 19. vijeka postala potrošački standard, pretežno u industrijski razvijenim zemljama, ali široko poznata i u drugim krajevima svijeta. Otvarač za konzerve izumljen je tek nakon 48 godina postojanja konzervi.
Klistron

**Klistron** je specijalna elektronska cijev koja se koristi kao oscilator, pojačavač, i umnožavač frekvencija u oblasti centimetarskih i decimetarskih valova. Rad im se zasniva na brzinskoj modulaciji elektrona.

Dvorezonatorski klistronski pojačavač se sastoji od elektronskog topa za emisiju, fokusiranje i ubrzavanje snopa elektrona, kolektora (anode) na koju padaju elektroni i dva para rešetki, po jedan par u sastavu svakog šupljeg rezonatora.

## Rad
Ako nema signala dovedenog na ulazni šuplji rezonator, gustoća elektrona je ravnomjerna po cijeloj dužini snopa. Kad se dovede korisni signal VVF na ulazni rezonator i njegove rešetke, mijenja se kinetička energija elektrona koji prolijeću kroz rešetke. Time se oni naizmjenično ubrzavaju i usporavaju, čime se postiže njihovo zgušnjavanje u određenim oblastima elektronskog snopa.

Rešetke izlaznog rezonatora se postavljaju na takvom razmaku od rešetki ulaznog rezonatora da u njih ulaze najgušće grupe elektrona. Ako je izlazni rezonator podešen na frekvenciju prolaska zgusnutih grupa elektrona, u njemu će se stvarati pojačane oscilacije. Elektroni tada predaju svoju kinetičku energiju izlaznom rezonatoru, i usporeni padaju na kolektor (anodu).

## Primjena
Danas se uglavnom koriste kao pojačavači vrlo visokih frekvencija (VVF) u radarima, komunikacionim uređajima, i u akceleratorima.

## Literatura

* *Osnovi elektronike, Radio-predajnici i radio-prijemnici*, Državni sekretarijat za narodnu odbranu, Beograd, 1967.
NGC 7840

**NGC 7840** je spiralna galaksija u sazvežđu Ribe koja se nalazi na NGC listi objekata dubokog neba.

Deklinacija objekta je + 8° 23' 5" a rektascenzija 0h 7m 8,8s. Prividna veličina (magnituda) objekta NGC 7840 iznosi 15,2 a fotografska magnituda 16,0.

## Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.

## Reference

## Literatura
* Revised New General Catalogue and Index Catalogue, Wolfgang Steinicke, 2012. Dostupno u ovom fajlu  sa objašnjenjem na ovoj stranici
* SIMBAD baza podataka, Strazburški centar astronomskih podataka (CDS), Strazbur

## Povezano
* Novi opšti katalog

## Vanjske veze

* Interaktivni katalog NGC, IC i Mesjeovih objekata
* SIMBAD baza podataka
Black Angelika

**Black Angelika** (u Rumunjskoj, 25. listopada 1987.), je rumunjska pornografska glumica. Ima pirsing na pupku i nekoliko tetovaža. 2009. je od strane *Hot d'Ora* nagrađena tako što je proglašena najboljom europskom starletom. 2010. dobila je nagradu *Erotixxx Awarda* za najbolju europsku (pornografsku) glumicu. Snimila je 63 filma. Visoka je 163&nbsp;cm, mjere su joj 91-59-86. Plavih je očiju i smeđe kose.

## Filmografija
* 2007: *Slutty and Sluttier 4*
* 2007: *Lesbian Secrets - No Boys Allowed*
* 2007: *Ass Traffic 3*
* 2008: *No Boyz No Toyz 2*
* 2009: *Fresh on Cock: Abbie Cat vs. Angelica Heart*
* 2009: *Lesbian Encounters*
* 2010: *Naughty Spanish Maids*
* 2010: *Sex & Erotik Kino - French Kiss* 
* 2010: *All Internal 12 & 14*
* 2011: *Fuck V.I.P. Stars*
* 2011: *I Fucked My Boss*
* 2012: *Cock Inspectors*
* 2013: *Private Specials 70: Fuck My Feet*
* 2013: *Anal Demise*

## Vanjske veze

* 
* Black Angelika na Twitteru
* Profile na AVN 
* Profile na AFD
* Profile na eurobabeindex