open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Haićanska revolucija

**Haićanska revolucija** () je naziv za niz međusobno povezanih oružanih sukoba koji su se odigrali na karipskom otoku Hispaniola od 1791. do 1804. godine, a koji su doveli do prestanku dotadašnje francuske vlasti na zapadnim dijelom otoka, odnosno kolonijom Saint-Domingue, odnosno uspostavom nezavisne države Haiti. Započeo je kao ustanak tamošnjih, pretežno crnih i mulatskih robova protiv francuskih bijelih robovlasnika, velikim dijelom potaknut revolucionarnim zbivanjima u samoj Francuskoj, odnosno proklamiranim idealima o ljudskim i građanskim pravima koja su uključivala ukidanje ropstva. Sukob je zakompliciran kako frakcijskim sukobima među samim Haićanima, tako i izbijanjem francuskih revolucionarnih ratova zbog kojih su se u sukob na Haitiju umiješale Britanija i Španija. U završnoj fazi su se bivši robovi na čelu sa Toussaintom Louvertureom i Jean-Jacquesom Dessalinesom okrenuli protiv Napoleona Bonapartea i 1803. godine razbili posljednji francuski pokušaj uspostave vlasti nad otokom, a počekom 1804. proglasili nezavisnost. Haiti je tako, uz SAD, postao najstarija nezavisna država Zapadne hemisfere, a Haićanska revolucija se često navodi kao jedini uspješni ustanak robova u historiji.

## Reference

## Vanjske veze

* The Louverture Project, a wiki about the history of Haiti
* Haiti: History of Shaken Country – Video interview with historian Laurent Dubois
* Haiti Archives
* "Égalité for All: Toussaint Louverture and the Haitian Revolution" . Noland Walker. PBS documentary. 2009
* France Urged to Pay $40&nbsp;Billion to Haiti in Reparations for "Independence Debt" – video report by *[[Democracy Now!]]*
* The Other Revolution: Haiti, 1789 – 1804  digital exhibition from Brown University
* 15 Minutes History, UT at Austin
* Two Revolutions in the Atlantic World: Connections between the American Revolution and the Haitian Revolution Gilder Lehrman Center, Laurent Dubois.
* in France and Saint-Domingue"  Brown University
Filomena Marturano (TV drama)

***Filomena Marturano*** je srpska TV komedija emitovana 1996. godine. Predstavljala je snimaka predstave istoimenog pozorišnog komada Eduarda De Filipa. Režirao ju je Dejan Ćorković.

## Uloge

Ostale uloge  ▼




## Vanjske veze
*
Ricchi, ricchissimi... praticamente in mutande

***Ricchi, ricchissimi... praticamente in mutande*** () je italijanska omnibus filmska komedija snimljena u režiji Sergija Martina i premijerno prikazana početkom 1982. godine. Okvirni zaplet se odigarava u sudnici gdje se okupljaju učesnici tri rasprave temeljene na slučajevima koji čine tri epizode filma.

## Uloge

* Pippo Franco: Cesare Domenichini
* Lino Banfi: Mario Zamboni
* Renato Pozzetto: Alberto Del Prà
* Edwige Fenech: Francesca Del Prà
* Janet Agren: Frau Kruppe aka Evelina Krugher
* Adriana Russo: Maria Domenichini 
* Néstor Garay: Kuzz Viller aka Federico Partibòn
* George Hilton: Sheik Omar Abdul Youssef El Rāchid 
* Daniele Formica: Akim
* Annabella Schiavone: Adalgisa Cavallari 
* Pippo Santonastaso: Praetor  
* Riccardo Garrone: Admiral Ulderisi

## Vanjske veze
*
Bekstvo (TV drama, 1998)

***Bekstvo*** je srpska TV drama emitovana 1988 godine. Predstavlja adaptaciju istoimene drame ruskog pisca Mihaila Bulgakova.

## Uloge

Ostale uloge &nbsp;▼




## Vanjske veze
*
Mileva Ajnštajn (TV drama)

***Mileva Ajnštajn*** je jugoslovenska crno-bela biografska TV drama u produkciji RTV Beograd emitovana 1972. godine. Predstavlja adaptaciju romana Desanke Đurić Trbuhović. Režirala ju je Vida Ognjenović koja je napisala i scenario.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Kuhinja (TV drama)

***Kuhinja*** je jugoslovenska TV drama u produkciji RTV Beograd emitovana 1976. godine. Predstavlja adaptaciju istoimenog pozorišnog komada britanskog pisca Arnolda Veskera. Režirao ju je Boro Drašković po scenariju koga je bio napisao zajedno sa Aleksandrom Petrovićem.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Sogni mostruosamente proibiti

***Sogni mostruosamente proibiti*** () je italijanska filmska komedija snimljena 1982. godine u režiji Nerija Parentija. Velikim dijelom je inspirirana pričom *[[Tajni život Waltera Mittyja]]* američkog pisca Jamesa Thurbera. Protagonist, koga tumači Paolo Villaggio, je skromni i neugledni prevodilac u izdavačkoj kući koji spas od monotonije pronalazi u fantazijama inspiriranim protagonisticom stripa (čiji lik tumači Janet Agren) koji prevodi. Radnja prikazuje nevolje u koje zapadne kada se te fantazije sudare sa stvarnim zločinačkim planom. U filmu se u cameo ulogama pojavljuju tumačeći slavne ličnosti kao TV-voditelj Mike Bongiorno i teniser Björn Borg tumačeći same sebe.

## Uloge

*Paolo Villaggio ... Paolo Coniglio
*Janet Agren ...  Dalia
*Alessandro Haber ... Komsar   Rovere
*Antonio Allocca ... Brigadir Lamanna
*Sophia Lombardo ... Marina Saracini
*Alida Valli ... Marinina majka
*Camillo Milli ... direktor izdavačke kuće
*Paul Muller ... batler u hotelu
*Stefano Antonucci ... Franchini 
*Chris Avram ...  Fonseca
*Giulio Farnese ... Advokat Bauer
* Paolo Gozlino ... dirigent
*Ennio Antonelli ... vozač
*Mike Bongiorno ...  sam sebe
*Björn Borg ... sam sebe

## Vanjske veze
*
Sumnjivo lice (TV drama, 1979)

***Sumnjivo lice*** je jugoslovenska TV komedija u produkciji RTV Beograd emitovana 1979. godine. Predstavlja adaptaciju istoimenog pozorišnog komada Branislava Nušića. Režirao ju je Aleksandar Ognjanović.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Ognjanka Ognjanović

**Ognjanka Ognjanović** (Šabac, 12. april 1949) je jugoslovenska i srpska filmska i pozorišna glumica.

Bila je udata za glumca Miloša Žutića.

## Filmografija

|- style="background: Lavender; text-align:center; "
| colspan="4" |1970.-te
|-
| 1971. || Domovina u pesmama TV kratki film || /
|-
| 1972. || Svetlost iz druge kuće TV film || G-đa Marherita Masci
|-
| 1972. || Petak veče TV film || /
|-
| 1972. || Mileva Ajnštajn TV film || Mileva Marić
|-
| 1972. || Dobri verni sluga TV film || /
|-
| 1972. || Ćelava pevačica TV film || Meri, služavka
|-
| 1973. || Naše priredbe  (TV serija)||  
|-
| 1973. || Poslednji TV film || /
|-
| 1973. || Brze godine TV film || /
|-
| 1974. || Ujež TV film || Kosara Hadzi-Prodanovic
|-
| 1976. || Kuhinja TV film || Konobarica
|-
| 1976. || Koštana TV film || Stana, Hadži Tomina ćerka
|-
| 1977. || Mizantrop TV film || /
|-
| 1979. || Sumnjivo lice TV film || Marica
|- style="background: Lavender; text-align:center; "
| colspan="4" |1990.-te
|-
| 1993. || Elektra TV film || /
|-
| 1997. || Gore dole TV serija || /
|-
| 1999. || Ranjena zemlja || /
|- style="background: Lavender; text-align:center; "
| colspan="4" |2000.-te
|-
| 2007. || Ava Justin Popović || /
|-
| 2008. || Bližnji TV film || Andrijina žena
|-
| 2008. || Selo gori, a baba se češlja TV serija || Nadničarka
|}

## Vanjske veze
*
Puntarska draga

**Puntarska draga** (zvana još i *Košljunska draga*) je uvala Jadranskog mora na sredini otoka Krka, između grada Krka i Punta.

## Geografija
Puntarska draga je velika i plitka uvala (najveća dubina 9 m, prosječna 1.5–2 m) u dubini Krčkog zaljeva izduljenog ovalnog oblika (sjever -jug) najveće dužine oko 3&nbsp;km, i najveće širine oko 2&nbsp;km, koja je s otvorenim morem povezana uskim morskim kanalom - Buka širokim oko 150–200 m). Zaljev je vjerojatno nastao potapanjem kraške uvale, još su i danas na njenoj sjeveroistočnoj obali vidljive manje skupine trske (Phragmites australis) kao posljednji ostaci ranije močvare.

Na istočnoj obali zaljeva nalazi se naselje Punat i istoimena marina, u sredini uvale je otočić Košljun sa franjevačkim samostanom, u dubini uvale sa istočne strane je crkva sv. Dunat, a na zapadnoj obali poluotok  Prniba.

## Ekološka ugroženost
Zbog plitkosti i sve veće urbanizacije, Puntarska draga postaje *ekološki osjetljivo područje*. U Puntarskoj dragi izrazita je eutrofizacija (proces obogaćivanja vode nutrijentima) dovela je do osiromašenja prirodne zajednice. Na zamuljenoj površini kamenitog dna i na muljevitom dnu prisutne su alge vrste Dasycladus vermicularis i roda Cladophora.

## Arheološki lokaliteti
U Puntarskoj dragi nalaze se slijedeći arheološki lokaliteti;
# Trojna, grobne gomile iz liburnskog doba, uvala Trojna
# Prvo more, ostatci kasnoantičkog-ranobizantskog naselja
# sv.Vid, ruševine srednjovjekovne crkvice, na poluotoku Prniba
# sv.Toma, ostatci građevina iz antičkog-ranokršćanskog i srednjovjekovnog doba, na poluotoku Prniba
# sv.Danijel,  na poluotoku Prniba

## Reference

## Vanjske veze
* Puntarska draga na portalu peljar.cvs.hr
* Marina punat
Bitka kod Blenheima

**Bitka kod Blenheima** (u njemačkim izvorima navođena kao **Druga bitka kod Höchstädta**) se odigrala u južnoj Njemačkoj za vrijeme Rata za špansko nasljedstvo 13. augusta 1704. godine između snaga Augsburške lige (pretežno Engleza i Austrijanaca) na jednoj, te francusko-bavarske vojske na drugoj strani. U njoj su savezničke snage na čelu sa engleskim generalom vojvodom od Marlborougha i austrijskim generalom princom Eugenom Savojskim nanijele težak poraz francusko-bavarskim snagama te zarobile njihovog zapovjednika vojvode od Tallarda, čime je spriječen francuski pokušaj da se zauzme Beč i tako Habsburgovci izbace iz rata. Iako se rat nastavio sljedećih devet godina, kasniji historičari su Blenheimu dali karakter jedne od najvažnijih bitaka u evropskoj histioriji, s obzirom da je njome zaustavljen najozbiljniji pokušaj Francuske pod kraljem Louisom XIV da nametne hegemnoniju ostatku Evrope.

## Izvori

## Literatura

* Barnett, Correlli. *Marlborough.* Wordsworth Editions Limited (1999). 
* Chandler, David G. *A Guide to the Battlefields of Europe.* Wordsworth Editions Limited, 1998. 
* Chandler, David G. *Marlborough as Military Commander.* Spellmount Ltd (2003). 
* 
* 
* Churchill, Winston. *[[Marlborough: His Life and Times]]*, Bk. 1, vol. ii. University of Chicago Press, (2002). 
* Coxe, William. *Memoirs of the Duke of Marlborough: vol.i.* London, (1847)
* Falkner, James. *Blenheim 1704: Marlborough's Greatest Victory.* Pen & Sword Books Ltd, 2004. 
* 
* Henderson, Nicholas: *Prince Eugen of Savoy.* Weidenfeld & Nicolson (1966). 
* Holmes, Richard (2008). *Marlborough: England's Fragile Genius*. HarperCollins. 
* Lynn, John A. *The Wars of Louis XIV, 1667–1714.* Longman (1999). 
* McKay, Derek. *Prince Eugene of Savoy.* Thames and Hudson Ltd., (1977). 
* Spencer, Charles. *Blenheim: Battle for Europe.* Phoenix (2005). 
* Tincey, John. *Blenheim 1704: The Duke of Marlborough's Masterpiece.* Osprey Publishing Ltd, 2004. 
* 

## Vanjske veze
Bitka kod Poltave

**Bitka kod Poltave** (, ) odigrala se 28. juna 1709. (8. jula po gregorijanskom kalendaru). Bila je to prelomna bitka Velikog severnog rata između Rusije pod carom Petrom Velikim i Švedske predvođene kraljem Karlom XII.

Na početku bitke ruska carska vojska je brojala 45.000 vojnika i 72 artiljerijska oruđa. Njihov protivnik su bili 25.000 švedskih vojnika sa samo 4 ispravna oruđa. Rusku vojsku su predvodili: Petar Veliki, Aleksandar Menšikov i Boris Šeremetjev. Švedsku vojsku su predvodili: kralj Karl XII, Karl Gustav Renskjold, Adam Ludvig Levenhaupt i Adam Fridrih fon Štakelberg. Hetman Ivan Mazepa se sa svojim kozacima svrstao na stranu Šveđana.

Bitka se odigrala kod Poltave u današnjoj Ukrajini.

Bitka je okončana potpunim uništenjem švedske vojske. Ovim porazom je Švedska trajno izgubila status velike evropske sile, dok je Rusija zauzela njeno mesto. Kralj Karl i Ivan Mazepa su izbegli sa 1500 vojnika u tursku Moldaviju, gde je kralj proveo 5 godina u egzilu pre povratka u Švedsku.

## Vanjske veze
Mike Douglas

**Michael Delaney Dowd Jr.** (11. august 1920 &ndash; 11. august 2006), poznatiji po umjetničkom imenu **Mike Douglas**, bio je američki pjevač, zabavljač, TV-voditelj i glumac iz ere Big bandova. 

## Vanjske veze
*
* Obituary, billboard.com; accessed 9 August 2015.
* WKYC-TV &ndash; Talk Show host Mike Douglas remembered, wkyc.com; accessed 9 August 2015.
* Profile, cbs3.com; accessed 9 August 2015.
*
Autonomni univerzitet u Santo Domingu

**Autonomni univerzitet u Santo Domingu** () je javna mreža univerzitetskih kampusa u Dominikanskoj Republici sa centralnim kampusom u glavnom gradu Santo Domingu i većim brojem regionalnih kampusa u ostatku zemlje. Univerzitet su 1866. godine osnovali istoričar Jose Gabriel Garcia i pisac i političar Emiliano Tejera. Institucija je osnovana kao *„Profesionalni institut“* inspirisan istorijom Univerziteta svetog Tome Akvinskog koji je osnovan neslužbeno papinskom bulom 1538. i kraljevskim dekretom 1558. godine, a zatvoren 1822. godine. Univerziteta svetog Tome Akvinskog bio je prva institucija visokog obrazovanja u obe Amerike. *„Profesionalni institut“* koji je osnovan 1866. promenio je ime u Univerzitet u Santo Domingu 1914. godine. Univerzitet je nastojao slediti model Complutensijanskog univerziteta u Madridu u organizaciji svoga rada.

## Izvori
Univerzitet u St. George'su

**Univerzitet u St. George'su** () je privatni međunarodni univerzitet u St. George'su, glavnom gradu male ostrvske države Grenada. Na univerzitetu studenti mogu da studiraju medicinu, veterinarsku medicinu, javno zdravlje, zdravstvene nauke, sestrinstvo i poslovanje. Institucija je osnovana odlukom parlamenta 23. jula 1976. godine. Predavanja na medicinskom fakultetu započela su 17. januara 1977. godine. Od 1993. univerzitet pruža osnovne i magistarske studijske programe.

## Izvori

## Vanjske veze

* www.sgu.edu
Univerzitet Belizea

**Univerzitet Belizea** () je javni nacionalni univerzitet Belizea. Univerzitet je osnovan 1. avgusta 2000. godine. Institucija je osnovana kao nastojanje da se racionalizuje i objedini institucije visokog obrazovanja koje su do tada postojale. Osnivanje lokalnog univerziteta bio je jedan od ciljeva belizeanskih patriota koji su time želeli „dekolonizovati sektor visokog obrazovanja“ i umanjiti zavisnost od inostranih akademskih institucija.

Prva nastojanja da se osnuje nacionalni univerzitet započela su u kasnim 1970-im godinama kada je 1979. vladajuća Ujedinjena narodna partija (PUP) osnovala Belizeanski koledž nauka, društvenih nauka i tehnologije (BELCAST) kao državnu instituciju bez sudelovanja verskih institucija u osnivanju ili daljnjem radu. Vlada je i osigurala liniju finansiranja izgradnje univerzitetskog kampusa u glavnom gradu Belmopanu iz izvora Evropske ekonomske zajednice, ali kampus nikada nije izgrađen. Na sastanku Nacionalnog saveta za obrazovanje 24. februara 1986. godine najavljeno je da će BELCAST biti zatvoren. Glavna opoziciona desna Ujedinjena demokratska partija je pre toga 1984. godine došla na vlast i osnovala je paralelnu i alternativnu Visoku školu Belizea. Visoka škola Belizea osnovana je i vođena od strane Univerziteta Ferris State iz Big Rapidsa, iz savezne države Michigan u Sjedinjenim Američkim Državama. Belizeanski partioti oštro su se protivili tome što je vodstvo nove institucije bilo sačinjeno od stranaca. Visoka škola našla se u središtu skandala 1991. godine kada je ustanovljeno kako nije adekvatno akreditirana što je dovelo u pitanje valjanost njezinih diploma. Nakon povratka PUP-a na vlast belizeanska je vlada raskinula ugovor sa američkim Univerzitetom Ferris State. U avgustu 2000. osnovan je Univerzitet Belizea kroz objedinjavanje 5 visokih škola u zemlji od kojih su četiri bile u glavnom gradu.

## Izvori

## Vanjske veze
* www.ub.edu.bz
Bitka kod Valmyja

**Bitka kod Valmija** () vođena je 20. septembra 1792. godine između vojske Kraljevine Francuske sa jedne i Pruske i Svetog rimskog carstva sa druge strane. Bitka je deo Francuskih revolucionarnih ratova, a završena je francuskom pobedom. Ova bitka je važan događaj Francuske revolucije jer je njome zaustavljen prodor neprijateljske vojske ka Parizu.

## Uvod

Posle zauzeća Verdena, pruska vojska nalazila se samo sto milja od Pariza. Cela Evropa nije sumnjala u pobedu Braunšvajga. Pad Pariza nije se očekivao kasnije od 10. septembra. O francuskoj vojscu govorilo se sa prezrenjem. Samo je jedna armija, pod komandom generala Kelermana, pružala ozbiljniji otpor braneći put ka Parizu. Dimurje je došao u pomoć sa svojim snagama. On je zauzeo nekoliko prolaza u Aragonskoj šumi koja se nalazi na putu ka Parizu.

## Bitka

Tu se i utvrdio, u malom mestu Valmiju. 20. septembra pruska vojska je pokušala da ovlada ovim brežuljcima, ali je uspešno odbijena. Francuski vojnici, većinom dobrovoljci, branili su se odlučno. Eksplozija sanduka sa granatama uznemirila je vojnike, ali je Kelerman uspeo da spreči paniku. Mahnuvši svojom kapom, on prvi pojuri u napad. Taj poklič oduševio je francuske vojnike pa su i oni pojurili u napad sa svojim generalom. Pruska vojska se morala zaustaviti. Dan se završio artiljerijskom borbom nakon koje su se Prusi povukli.

## Značaj

Gete, veliki nemački pesnik shvatio je značaj bitke kod Valmija: „Na tome mestu, toga dana, otpočelo je novo doba u svetskoj istoriji. To je prva pobeda naroda nad kraljevima“.

Pobeda kod Valmija spasila je Pariz od najezde intervencionista, spašenje buržoaske revolucije – to su bili neposredni narodne revolucije od 10. avgusta 1792. godine.

## Povezano
* Francuska revolucija
* Francuski revolucionarni ratovi: Kampanja 1792.

## Izvori
*
Criminal Minds (sezona 14)

Četrnaesta sezona serije *[[Zločinački umovi]]* je premijerno emitovana na kanalu CBS od 3. oktobra 2018. godine do 6. februara 2019. i broji 15 epizoda.

## Opis
Glavna postava se u ovoj sezoni nije menjala.

## Uloge

* Joe Mantegna kao David Rossi 
* Matthew Gray Gubler kao dr. Spencer Reid
* A. J. Cook kao Jennifer Jareau 
* Kirsten Vangsness kao Penelope Garcia
* Aisha Tyler kao Tara Lewis 
* Daniel Henney kao Matthew Simmons
* Adam Rodriguez kao Luke Alvez 
* Paget Brewster kao Emily Prentiss

## Epizode



## Vanjske veze
Zauzimanje Porrentruya

**Zauzimanje Porrentruya** se odigralo na samom početku Rata Prve koalicije, odnosno Francuskih revolucionarnih ratova kada su 28. aprila 1792. godine francuske trupe zauzele grad Porrentruy u današnjoj Švicarskoj, istjeravši odatle austrijski garnizon, a što se smatra značajnijom operacijom u sukobu.

Osam dana ranije, Francuska je objavila rat austrijskom monarhu Leopoldu II kao "kralju Mađarske i Češke, nastojeći izbjeći sa ostatkom Švetog Rimskog Carstva kome je Leopold II nominalno bio na čelu. Njemu je, pak, kao jedna od država-članica, pripadala Kneževina-biskupija Basel sa sjedištem u Porrentruyu, nedaleko od istočne francuske granice. U samom gradu, gdje su od izbijanja Francuske revolucije trajale napetosti između vlasti i lokalnih liberala, se nalazio i austrijski garnizon od oko 400 ljudi.

Po izbijanju sukoba je Nicholas Luckner, zapovjednik francuske Rajnske armije, odlučio eliminirati opasnost koju bi po Francusku mogla predstavljati tvrđava Porrentruy. Taj je zadatak povjerio generalu Custineu koji je dobio zapovjedništvo nad oko 2000 pješaka, 300 draguna i baterijom topova. Custine je potom prešao granicu i došao pred grad, zatraživši predaju garnizona. Umjesto toga je Franz Joseph Sigismund von Roggenbach, baselski knez-biskup, odlučio napustiti grad zajedno sa Austrijancima i skloniti se u Bienne. Francuske su trupe zahvaljujući tome sljedeći dan bez otpora ušle u grad.

U Porrentruyu je pod francuskom vlašću krajem 1792. godine kasnije proglašena kratkotrajna Raurička Republika, koja je nekoliko mjeseci kasnije priključena, tada već formalno republikanskoj Francuskoj.

## Literatura
* Victoires, conquêtes, désastres, revers et guerres civiles des Français, volume 7
Biel/Bienne

**Biel/Bienne** (njemački: *Biel*, francuski: *Bienne*) je grad i općina od 55,140 stanovnika i aglomeracija od 108,860 stanovnika na sjeverozapadu Švicarske u Kantonu Bern.

## Geografija
Biel/Bienne se prostire duž sjeveroistočne obale Jezera Bienne po obroncima Masiva Jura, udaljen 26km sjeverozapadno od Berna.

Kako leži na granici kantona Bern i Neuchâtel, koja je i jezična granica između germanofonog i frankofonog stanovništva (2/3 govori njemački  1/3 francuski ), on je službeno jedini dvojezični grad u Švicarskoj.

## Historija

Nastao je kao keltsko naselje, koje je pod imenom Belenus i nastavio egzistirati i za rimskih vremena.

Srednjovjekovni Biel/Bienne izrastao je tokom 11. vijeka, a gradska prava dobio je 1275. od Kneževine-biskupije Basel pod čijom je juristikcijom bio sve do 14. vijeka. Tad je 1352. sklopio savez sa Bernom i Starom Švicarskom Konfederacijom i otrgao se od 
biskupske vlasti.

Za Francuske revolucije - 1798. okupirala ga je vojska Prve Francuske Republike. Od Bečkog kongresa 1815. je dio Kantona Bern.

## Znamenitosti i kultura
Najveće znamenitosti tog grada su kasnogotička crkva sv. Benedikta iz 1451. (restaurirana 1775.) sa vitražima iz 15. vijeka, Gradska vijećnica iz 1534. i Muzej Schwab sa kolekcijom artefakata Latenske kulture iz naselja sojenica na Jezeru Bienn.

Grad odnosno Jezero Bienne je zajedno sa Neuchatelskim i Murtenskim jezerom bio je mjesto kontraverzne švicarske umjetničke izložbe održane u ljeto 2002.- **Expo 02**

## Privreda i obrazovanje

Biel/Bienne je poznat po izradi vrhunskih satova još od 19. vijeka, u njemu svoje sjedište imaju firme Omega, Swatch, a Rolex pogon.

On je i grad mašinske industrije i univerzitetski centar kao filijala Univerziteta iz Berna.

## Pobratimski grad

*  Iserlohn, Njemačka (od 1959.) ;

## Reference

## Vanjske veze

*''Welcome to Biel/Bienne, Bienvenue à Bienne, Willkommen in Biel.'' (službene stranice)
Bitka kod Quiévraina (1792)

**Bitka kod Quiévraina** ili **Boj kod Quiévraina** () označava dva međusobno povezana događaja, koji su se zbili kod belgijskog mjesta Quiévrain krajem aprila 1792. godine na samom početku Rata Prve koalicije, odnosno Francuskih revolucionarnih ratova. Do njih je došlo kada su francuske trupe na čelu sa generalom Bironom prešle granicu tadašnje austrijske Belgije. Biron je djelovao u skladu sa planom prema kome je trebao zauzeti Mons, a potom Brisel i tako zbaciti austrijsku vlast u Belgiji. 28. aprila su se kod Quiévraina Bironu suprostavile austrijske trupe pod generalom Beaulieuom. Biron je na lijevom krilu i centru uspio potisnuti neprijatelja, ali ne i na desnom, koje nije stiglo na vrijeme. To je omogućilo Austrijancima da se sljedeći dan utvrde. Nakon dana bez borbe ili značajnijih incidenata, u noći 29/30. aprila su na Bironove dragune Austrijanci otvorili vatru. Iako draguni nisu pretrpili niakkve gubitke, među njima je zavladala panika, te su se počeli povlačiti sa bojište, izazvavši lančanu reakciju među ostatkom trupa. Bironova vojska se, tako, iako zapravo i nije imala nekih značajnijih kontakata s neprijateljem, u rasulu povukla preko granice. Taj je događaj, zajedno sa još spektakularnijim francuskim porazom kod Marquiana, označio kraj francuske ofenzive na Belgiju te imao značajne posljedice, izazvavši sumnju francuskih revolucionara prema oficirama kraljevske vojske.

## Izvori
Bitka kod Marquiana

**Bitka kod Marquiana** se odigrala 29. aprila 1792. u Belgiji na samom početku Rata Prve koalicije, odnosno Francuskih revolucionarnih ratova između francuskih trupa pod generalom Theobaldom Dillonom na jednoj, i austrijskih trupa pod generalom de Civalartom na drugoj strani. Započela je nakon što je Dillon sa svojim trupama iz Lillea prešao granicu tada austrijske Belgije i počeo napredovati prema Tournaiu; njegova je akcija bila finta sa ciljem da Austrijance odvuče pažnju s mnogo jačih snaga generala Birona koje su trebale zauzeti Mons i Brisel. Plan je, međutim, unaprije bio osuđen na neuspjeh, ne samo zbog dezorganizacije u francuskoj vojsci gdje je izbilo neprijateljstvo između rojalističkih i prema Revoluciji nesklonih oficira te običnih vojnika; Austrijanci su, također, bili upoznati s francuskim namjerama jer im je kraljica Marija Antoaneta bila izdala francuski ratni plan. Kada su se Dillonove trupe srele s austrijskim trupama kod Marquiana, bilo je jasno da su Austrijanci brojčano nadmoćni i spremni im se suprotstaviti. Dillon je zbog toga naredio povlačenje, ali se ono pretvorilo u panično rasulo. Dillon je prije dolaska u Lille pokušao uspostaviti nadzor nad svojim vojnicima, ali su ga oni ubili. Bitka kod Marquiana se tako pretvorila u sramotni fijasko, iako Francuzi, zapravo, nisu uopće imali neposredni borbeni kontakt s neprijateljem. Slično kao i bitka kod Quiévraina sljedeći dan, rezultirala je ne samo odustajanjem od ofanzive u Belgiju, nego i gubitkom povjerenja francuskih revolucionara u kraljevsku vojsku i njene oficire.

## Izvori
Théobald Dillon

**Théobald Dillon** (Dublin, 1754 - okolica Lillea, 29. april 1792) bio je francuski oficir rodom iz Irske, poznat kao prvi general koji je poginuo u Francuskim revolucionarnim ratovima.

Rodio se u uglednoj porodici irskih katoličkih jakobita; djed Arthur mu je kao emigrant u Francuskoj bio dobio plemićku titulu i služio u francuskoj vojsci, a stric Arthur Richard Dillon služio kao nadbiskup Narbonnea. Theobald Dillon je vojnu karijeru započeo kada se 1761. godine priključio Dillonovoj pukovniji. U njenim je redovima napredovao i za vrijeme Američkog rata za nezavisnost 1779. sudjelovao u zauzimanju Grenade i opsadi Savannaha. Godine 1791. je pred samo izbijanje Rata Prve koalicije dobio čin brigadnog generala.

Nakon izbijanja rata je Dillon od maršala Rochembeaua dobio zapovijed da iz Lillea prijeđe granicu tada austrijske Belgije i napreduje prema Tournaiu; taj je plan bio dio finte kojom se Austrijance trebalo odvući od generala Birona. Austrijanci su, međutim, bili upoznati sa planom te su se adekvatno postavili pred Dillonove trupe, koje su bile dezorganizirane i opterećene nepovjerenjem između rojalističkih oficira i revolucionarnih vojnika. Iako u bitci kod Marquiana uopćr nije bilo borbenog kontakta s Austrijancima, sama Dillonova zapovijed o povlačenju je izazvala potpuno rasulo. Dillon je nakon pokušaja da uspostavi disciplinu među svojim vojnicima ustrijeljen i izboden bajunetama.

Njegov rođak Arthur Dillon se također borio za Francusku na samom početku rata, ali je kasnije pod sumnjom za izdaju giljotiniran za vrijeme vladavine Terora.
Bitka kod Verduna (1792)

**Bitka kod Verduna**, također poznata i kao **opsada Verduna**, odigrala se za vrijeme Rata Prve koalicije od 29. augusta do 2. septembra 1792. godine, kada su njemačke snage kontrarevolucionarne Prve koalicije pod vodstvom vojvode od Brunswicka zauzele francuski grad Verdun prilikom invazije kojom se nastojala ugušiti Francuska revolucija.

Do bitke je došlo nekoliko mjeseci nakon što je revolucionarna Francuska bila objavila rat Austrijancima i nakon što je neslavno propao francuski pokušaj da se zauzme tada austrijska Belgija. U međuvremenu se Austrijancima priključila Pruska, kao i niz drugih njemačkih država, te veliki broj kontrarevolucionarnih emigranata. Tako je stvorena golema vojska na čelu sa vojvodom od Brunswicka koji je 25. jula Francuzima poslao znameniti Brunswickov manifest u kojem je tražio da odustanu od Revolucije i kralju Louisu XVI vrate apsolutnu vlast. Taj je proglas 10. augusta 1792. doveo do radikalnog antimonarhističkog ustanka u Parizu tokom koga je Louis XVI uhapšen. 19. augusta je, pak, Brunswickova vojska, koja je zajedno sa emigrantima brojala oko 170.000 ljudi, prešla francusku granicu i krenula na Pariz.
 
Francuske snage, tada podijeljene na Sjevernu, Centralnu i Rajnsku armiju su bile razdvojene i nisu se mogle adekvatno suprotstaviti Brunswicku. 20. augusta su Prusi pod opsadu stavili tvrđavu Longwy, koja se predala tri dana kasnije. Manji pruski kontingent je pred Verdun stigao već 20. augusta, ali je tek sa dolaskom glavnine Brunswickovih snaga otpočela opsada.
 
Verdun nije bio spreman za opsadu, s obzirom da su mnogi dijelovi tvrđave bili zanemareni, oštećeni ili nedovršeni. Garnizon, kojim je zapovijedao pukovnik Beaurepaire se sastojao od 92. linijske pukovnije i šest bataljona Nacionalne garde, sa oko 40 topova. Brunswickove snage su raspolagale sa oko 60.000 ljudi i isto toliko topova. Brunswick je 31. augusta zapovijedio bombardiranje koje je trajalo od 23 do 6 sata ujutro. 2. septembra je gradsko vijeće odlučilo predati grad. Burepaire nije dočekao kapitulaciju; pronađen mrtav je s ranom od metka u glavi, pa se pretpostavljalo da je prije toga izvršio samoubistvo. Dio građana, neprijateljski raspoloženih prema Revoluciji je pruske vojnike koji su ušli u grad dočekao sa cvijećem.
 
Relativno brz pad Verduna je izazvao paniku u Parizu, ali i masovne optužbe za izdaju i djelovanje rojalističke pete kolone. To se, između ostalog, odrazilo i na zloglasne Septembarske masakre.

## Literatura
* Arthur Chuquet, *La première invasion prussienne*, première série de la collection *Les guerres de la révolution*, Paris, Librairie Léopold Cerf, chapitre VII *Verdun* 
* *Géographie historique, statistique et administrative du département de la Meuse*, Pierson et Loiseau, 1862 
* Gérard Lesage, De Valmy à Jemappes 1792 - Economica Paris, 2011
Ustanak 10. augusta 1792.

**Ustanak od 10. avgusta [[1792]]. godine** () je jedan od najznačajnijih događaja Francuske revolucije. Podigla ga je revolucionarna Pariška komuna čiji pripadnici zauzimaju kraljevu Palaču Tuileries . Kralj Louis XVI sklonio se u Skupštinu koja ga je lišila vlasti.

## Uvod
Francuska vojska je 1792. godine bila rastrojena. Najmanje polovina od 12.000 oficira je emigrirala te je ukupan broj sposobnih vojnika sveden na oko 150.000. Rodoljubivi vojnici nisu bili disciplinovani. Glavna komanda bila je osrednja. Dimurje je naredio da tri armije pređu u ofanzivu. Francuzi su brzim napadom okupirali celu Belgiju koju je branilo 35.000 Austrijanaca. Međutim, po dolasku austrijskih pojačanja, francuski generali naređuju povlačenje. U Ardenima se La Fajet nije ni pomakao. Robespjer ga kritikuje i nema poverenja u njega. La Fajet je izjavio da je sa vojskom spreman da pođe na Pariz, protiv jakobinaca. Vojni neuspesi podstakli su nacionalni zanos. Neki žirondinski ministri otpušteni su od strane kralja. Žirondinci su uputili apel narodu – proglasom „Domovina je u opasnosti“. Vojska pruskog vojvode Braunšvajga prelazi na francusku teritoriju. Jakobinci su zaboravili na neprijateljstvo sa žirondincima zbog opasnosti od neprijatelja. Opremaju se novi bataljoni. Proglas je ujedinio narod. Međutim, nacionalno jedinstvo osujetili su žirondinci koji su poveli tajne pregovore sa dvorom. Luj ih je odbio, a narod se pobunio. Žirondinci osuđuju ove nemire. Time osuđuju sebe i svoj poredak iz 1791. godine.

## Ustanak
Pariz i cela zemlja digla se na ustanak protiv monarhije 10. avgusta 1792. godine. Robespjer je napadao žirondince koji pregovaraju sa kraljem i traži ukidanje Skupštine i uvođenje Konventa. On je i organizovao pobunu. Pomogli su mu bretonski federalci 30. marseljskog, pobunjenici predgrađa Sent Antoan, pevajući himnu koja je po njima nazvana Marseljezom. Federalci su na Robespjerov podsticaj formirali tajni direktorijum. Pariska rulja zauzima Palaču Tuileries i masakrira kraljevu Švajcarsku gardu. Kralj je na savet žirondinaca napustio dvoranu i sklonio se u Skupštinu. Skupština se nije izjasnila za svrgavanje već za udaljavanje kralja. Izglasala je i sazivanje Konventa prihvatajući Robespjerov zahtev. Time je poražena visoka buržoazija i liberalno plemstvo koji su i podigli revoluciju. Pasivni građani, zanatlije i trgovci, na čelu sa Robespjerom, ulaze na političku pozornicu. General La Fajet je 19. avgusta prešao Austrijancima.

## Reference

## Literatura
* Albert Soboul; Francuska revolucija, Naprijed, Zagreb (1966)
Nicolas-Joseph Beaurepaire

**Nicolas Beaurepaire** (7. januar 1740 - 2. septembar 1792) bio je francuski oficir, poznat kao zapovjednik obrane Verduna prilikom opsade na početku Francuskih revolucionarnih ratova.

Rodio se u porodici skromnog porijekla, kao sin trgovca. Karijeru je započeo 1757. godine priključivši se elitnoj konjičkoj jedinici Kraljevskih karabinjera sa kojom je sudjelovao u Sedmogodišnjem ratu. Sa vremenom je napredovao u vojnoj hijerarhiji i 1784. dobio oficirski čin kao poručnik. Godine 1791. je nakon Revolucije izabran za zapovjednika dobrovoljačkog bataljona koji je stacioniran u Verdunu. Za vrijeme opsade je Baurepaire, usprkos toga što je raspolagao sa samo 3000 ljudi protiv 60.000 neprijateljskih snaga, odbio predaju. Nakon trodnevnog bombadiranja je gradsko vijeće odlučilo predati grad; Beaurepaire je pronađen s ranom od metka u glavi. Iako nije jasno je li izvršio samoubistvo ili je ubijen, francuski revolucionari su ga proglasili herojem i mučenikom koji je rađe izabrao smrt nego da preda grad.

## Izvori
* Gérard Lesage : *Dans les pas de Nicolas Beaurepaire* (éditions du Petit Pavé, 2015)
* Xavier de Pétigny : *Beaurepaire et le premier bataillon des volontaires de Mainte et Loire à Verdun*, 1911.
* Edmond Pionnier : *Essai sur l'histoire de la Révolution à Verdun,* 1905
* Célestin Port, *Dictionnaire historique géographique et biographique de Maine-et-Loire*, v. 1, Paris, J.-B. Dumoulin ; Angers, Lachèse et Dolbeau, 1878, 266-267. - L'édition originale ainsi que la seconde édition augmentée, publiée de 1965 à 1996 (Beaurepaire, p.&nbsp;304-305) sont disponibles en ligne sur le site des archives départementales de Maine-et-Loire http://www.archives49.fr/  http://www.archives49.fr/recherche/archives-en-ligne/dictionnaire-historique-de-maine-et-loire/ 
* Gilles Houdry, "Le héros de Verdun", Généalogie Briarde, 2000, n° 43, p.&nbsp;7-11, ISSN 0987-707X http://philippe.houdry.free.fr/Eprints/Beaurepaire.pdf
* Annick Larnicol : *Nicolas Beaurepaire, le défenseur de Verdun* (dossier publié dans le cadre du cercle de généalogie et d'héraldique de Seine et Marne. 2009)
Opsada Thionvillea (1792)

**Opsada Thionvillea** se odigrala na početku Rata Prve koalicije od 24. augusta do 16. oktobra 1792. godine kada su austrijske i snage francuskih rojalističkih emigranata pokušale zauzeti grad Thionville prilikom invazije kojom se nastojala ugušiti Francuska revolucija. Iako je francuski garnizon bio brojčano nadjačan od austrijskih snaga pod princom od Hohenlohea, pružio je žestok otpor, te su Austrijanci i emigranti na kraju bili prisiljeni na odustajanje od opsade i povlačenje. Prilikom opsade je ranjen François-René de Chateaubriand, znameniti književnik koji se borio na strani rojalista. Revolucionarne vlasti u Parizu su rezultat opsade proglasile velikom pobjedom, te je u Parizu jedan od trgova dobio ime Place de Thionville.
Koalicijski ratovi

**Koalicijski ratovi** (, , ) je zajednički naziv za Francuske revolucionarne i Napoleonske ratove, odnono oružane sukobe koje je od 1792. do 1815. godine Francuska, prvo kao republika, a potom kao carstvo, vodila protiv drugih evropkih velesila, okupljenih u različite koalicije, čiji je stalni član od 1793. bila Velika Britanija. Ratovi, koji se usprkos jednogodišnje pauze izazvane Amjenskim mirom (1802-1803) često smatraju dijelom jedne te iste cjeline, su ispočetka imali ideološku osnovu, odnosno predstavljali su pokušaj apsolutističkih evropskih monarhija da uguše Francusku revoluciju, kao i pokušaj francuskih revolucionara da svoje republikanske i demokratske ideje izvezu na područja drugih evropskih država. Sa druge strane, a pogotovo u kasnijim fazama, glavni motivi za priključivanje koalicijama ili Francuskoj su bili ekonomske ili strateške prirode, te su koalicije često bile fluidne, te su mnoge, čak i najsnažnije, evropske države u njih ulazile ili izlazile iz oportunističkih razloga.

Koalicijski ratovi su bili:

*Rat Prve koalicije (1792 - 1797);
*Rat Druge koalicije (1798 - 1802);
*Rat Treće koalicije (1803 - 1805);
*Rat Četvrte koalicije (1806 - 1807);
*Rat Pete koalicije (1809)
*Rat Šeste koalicije (1813-1814)
*Rat Sedme koalicije (1815)
Basshunter

**Basshunter** (; Halmstad, 22 decembra 1984.), je švedski kantautor, muzički producent i DJ.

## Diskografija

### Studijski albumi
* *[[The Bassmachine]]* (2004.)
* *[[LOL (^^,)|LOL <(^^,)>]]* (2006.)
* *[[Now You're Gone – The Album]]* (2008.)
* *[[Bass Generation]]* (2009.)
* *[[Calling Time]]* (2013.)

### Kompilacijski albumi
* *[[The Old Shit]]* (2006.)
* *[[The Early Bedroom Sessions]]* (2012)

### Singlovi
* "The Big Show" (2004)
* "Welcome to Rainbow" (2006)
* "Boten Anna" (2006)
* "Vi sitter i Ventrilo och spelar DotA" (2006)
* "Jingle Bells" (2006)
* "Vifta med händerna" (2006)
* "Now You're Gone" (2007)
* "Please Don't Go" (2008)
* "All I Ever Wanted" (2008)
* "Angel in the Night" (2008)
* "Russia Privjet (Hardlanger Remix)" (2008)
* "I Miss You" (2008)
* "Walk on Water" (2009)
* "Al final" (2009)
* "Every Morning" (2009)
* "I Promised Myself" (2009)
* "Saturday" (2010)
* "Fest i hela huset" (2011)
* "Northern Light" (2012)
* "Dream on the Dancefloor" (2012)
* "Crash & Burn" (2013)
* "Calling Time" (2013)
* "Elinor" (2013)
* "Masterpiece" (2018)
* "Home" (2019)
* "Angels Ain't Listening" (2020)
* "Life Speaks to Me" (2021)
* "End the Lies"  (2022)
* "Ingen kan slå (Boten Anna)"  (2023)

## Vanjske veze

* Službena stranica
Univerzitet južnog Pacifika

**Univerzitet južnog Pacifika** () je međunarodni javni istraživački univerzitet koji funkcioniše u većem broju malih okeanijskih zemalja. Univerzitet je primarna domaća institucija i u javnom je vlasništvu čak dvanaest zemalja i te su Kukova Ostrva, Fidži, Kiribati, Maršalova Ostrva, Nauru, Niue, Samoa, Solomonska Ostrva, Tokelau, Tonga, Tuvalu i Vanuatu. Univerzitet je osnovan 1968. godine pri čemu su korišćena iskustva i ekspertize do kojih se dolazilo kroz veze unutar Komonvelta nacija. Centralni od ukupno 12 kampusa nalazi se u glavnom gradu Fidžija. Geografsko područje delovanja univerziteta i razdaljina među kampusima je golema i pokriva 33 miliona kilometara2 Pacifika što je više od tri puta veće od ukupne površine Evrope. U isto vreme ukupna populacija ove velike regije je približno 1,3 miliona stanovnika od čega je njih oko 900,000 na Fidžiju.

## Povezano
* Univerzitet Zapadnih Indija

## Izvori

## Vanjske veze

* www.usp.ac.fj
Vjesnik za arheologiju i historiju dalmatinsku

***Vjesnik za arheologiju i historiju dalmatinsku*** (akr. **VAHD**) je znanstveni časopis i glasilo Arheološkoga muzeja u Splitu. U njemu se objavljuju članci iz područja arheologije, epigrafike, povijesti i povijesti umjetnosti, najviše s prostora Dalmacije, te bibliografija knjiga, članaka i recenzija. Osnovan je 1878. pod naslovom *Bullettino di archeologia e storia dalmata* i njegovi prvi urednici bili su M. Glavičić i J. Alačević. Od 1884. Glavičića na mjestu urednika mijenja F. Bulić koji je od 1888. do 1925. bio i vlasnik časopisa. Godine 1920. časopis je promijenio naziv u *Vjesnik za arheologiju i historiju dalmatinsku* i nosi ga do današnjeg dana, s izuzetkom perioda od 2005. do 2013. kada je izdavan pod nazivom *Vjesnik za arheologiju i povijest dalmatinsku* (VAPD). Jedan je od najstarijih i najznačajnijih arheoloških časopisa u Hrvatskoj, a kao znanstvena publikacija u kategorizaciji časopisa Nacionalnog vijeća za znanost ocijenjen je najvećom ocjenom (A1). Nakon Bulića, urednici su bili M. Abramić, D. Rendić-Miočević, M. Suić, M. Nikolanci, B. Gabričević, Ž. Rapanić, B. Kirigin, N. Cambi, E. Marin, Z. Buljević i D. Kliškić. Od osnutka do 2017. godine publicirano je 110 brojeva ovog časopisa.

## Vanjske veze
* ''Vjesnik za arheologiju i historiju dalmatinsku'' na Portalu znanstvenih časopisa Republike Hrvatske (Hrčak)
* ''Vjesnik za arheologiju i povijest dalmatinsku'' na Portalu znanstvenih časopisa Republike Hrvatske (Hrčak)
* ''Vjesnik za arheologiju i historiju dalmatinsku'' u Hrvatskoj enciklopediji (LZMK)
* ''Bullettino di archeologia e storia dalmata'' na portalu Nacionalne i sveučilišne knjižnice u Zagrebu
* ''Vjesnik za arheologiju i historiju dalmatinsku'' na stranicama Muzejskog dokumentacijskog centra
Prilozi povijesti umjetnosti u Dalmaciji

***Prilozi povijesti umjetnosti u Dalmaciji*** (akr. **PPUD**) je znanstveni časopis koji izdaju Konzervatorski odjel Ministarstva kulture Republike Hrvatske za područje Splitsko-dalmatinske županije (nekad Konzervatorski zavod za Dalmaciju) i Književni krug u Splitu. U njemu se objavljuju recenzirani znanstveni članci iz područja hrvatske povijesti umjetnosti i arheologije, posebno dalmatinske, uključujući podatke o novootkrivenim spomenicima, atributivne priloge, novu arhivsku građu, inventar, monografske i ikonografske studije, iscrpne povijesno-umjetničke topografije i indekse majstora koji su do 20. stoljeća djelovali na tim prostorima. U prvom redu prezentiraju se istraživanja dalmatinske umjetničke baštine (slikarstva, kiparstva, arhitekture, urbanizma, arheologije i primijenjenih umjetnosti), odnosno srodnih umjetničkih opusa i pojava. Kao znanstvena publikacija u kategorizaciji časopisa Nacionalnog vijeća za znanost ocijenjeni su najvećom ocjenom (A1). Od 1946. od 1950. objavljeno je prvih šest svezaka koji su bili posebne studije, a od 1953. počeo se izdavati kao godišnjak, iako s povremenim pauzama od dvije, tri ili pet godina. Do 2017. objavljeno je ukupno 47 svezaka. Urednici časopisa bili su C. Fisković od 1946. do 1975. (1–20. svezak), D. Domančić od 1980. do 1991. (21–25. i 27–31), J. Belamarić 1986. i od 1992. do 2008. (26. i 32–41), te R. Bužančić od 2011. godine (42–43). Među izdanjima se posebno ističu zbornici u čast C. Fiskovića, K. Prijatelja i I. Petriciolija, odnosno monografski svesci o spomenicima otoka Visa i Lastova.

## Vanjske veze
* ''Prilozi povijesti umjetnosti u Dalmaciji'' na Portalu znanstvenih časopisa Republike Hrvatske (Hrčak)
* ''Prilozi povijesti umjetnosti u Dalmaciji'' u Hrvatskoj enciklopediji (LZMK)
* ''Prilozi povijesti umjetnosti u Dalmaciji 43'' na stranicama Književnog kruga Split (posljednje izdanje)
Opsada Lillea (1792)

**Opsada Lillea** se dogodila za vrijeme Rata Prve koalicije, između 25. septembra i 8. oktobra 1792. kada je francuski grad Lille pokušala zauzeti austrijska vojska pod komandom vojvode Alberta od Teschena. Vojvoda Albert, koji je bio zapovijedao austrijskim trupama u tada austrijskoj Belgiji je prešao francusku granicu i pokušao zauzeti grad nastojeći iskoristiti to što je glavnina francuskih snaga, odnosno Sjeverna armija, povučena na jug kako bi se suprotstavila pruskoj ofenzivi na Pariz pod vodstvom vojvode od Brunswicka. Čim su austrijske snage izbile pred grad, ispostavilo se kako je Lille, poznat kao jedna od najbolje dizajniranih i održavanih tvrđava u tadašnjoj Evropi, prejak da bi ga se zauzelo na juriš, kao i da Teschen ne raspolaže s dovoljno trupa čak ni da bi ga mogao u potpunosti opkoliti, tako da su za sve vrijeme opsade Francuzima stizale ne samo namirnice, nego i pojačanja, uglavnom sastavljena od dobrovoljaca motiviranih idealima Francuske revolucije. Teschen je stoga otpor branilaca pokušao slomiti nesmiljenim bombadiranjem, uslijed koga je srušeno oko 25% kuća u gradu. Branioci su, međutim, nastavili pružati otpor i njihove snage su se nastavile rasti, stekavši uvjerljivu nadmoć nad Austrijancima. Doznavši za Brunswickov poraz kod Valmyja, i shvativši da će se Sjeverna armija vratiti na svoje položaje, vojvoda od Teschena je naredio povlačenje. U znak sjećanja na uspješnu obranu, građani Lillea su 1845. podigli spomenik danas poznat kao Kolona boginje.

## Izvori

## Literatura
* 
* 
* 
* 
*
Opsada Mainza (1792)

**Opsada Mainza** se zbila za vrijeme Rata Prve koalicije u oktobru 1792. godine, kada su francuske revolucionarne trupe pod zapovjedništvom generala Custinea nastojale zauzeti grad Mainz tokom ofenzive na teritoriju tadašnje Njemačke. Mainz je tada bio sjedište rimokatoličke nadbiskupije čiji je nadbiskup Friedrich Karl Joseph von Erthal istovremeno bio i svjetovni vladar, odnosno knez-izbornik Svetog Rimskog Carstva, ali i poznat kao žestoki protivnik Francuske revolucije, te je grad imao status neslužbenog sjedišta kontrarevolucionarnih emigranata. Pobjeda francuskih revolucionara kod Valmyja, kao i početak Custineove ofenzive, izazvao je paniku u gradu, te su iz njega već 5. oktobra izbjegli nadbiskup, plemstvo i najveći dio garnizona, ostavivši obranu gradskoj miliciji. Francuzi su grad opkolili 18. oktobra; nakon dva dana vijećanja gradske vlasti su se odlučile na kapitulaciju, te su francuske trupe ušle u Mainz bez borbe. Od velikog dijela građana su dočekani kao oslobodioci, te je sljedeče godine pod francuskim pokroviteljstvom osnovana kratkotrajna Republika Mainz, prva demokratska država na tlu današnje Njemačke.

## Izvori


## Literatura
* Arthur Chuquet: *L'Expédition de Custine* (1892), .  
*  Arthur Chuquet: *Mayence (1792-1793)* (L. Cerf, 1892), . 
*  *Mainz - Die Geschichte der Stadt - Mayence - Histoire de la ville*; Editors: Franz Dumont, Ferdinand Scherf, Friedrich Schütz; 1. Aufl.; Edited by Philipp von Zabern, Mainz 1998, . 
* Smith, D. *The Greenhill Napoleonic Wars Data Book*. Greenhill Books, 1998, .

## Vanjske veze
* Campagnes 1793 
*  Les campagnes de Claude Joseph Tournier - Prise de Mayence
Bitka kod Jemappesa

**Bitka kod Jemmappesa** se odigrala u Belgiji 6. novembra 1792. za vrijeme Rata Prve koalicije između francuskih revolucionarnih trupa pod generalom Charlesom Dumouriezom na jednoj, i austrijskih trupa pod vojvodom od Teschena na drugoj strani. Dumoriez, koji je kao zapovjednik revolucionarne armije bio namjeravao zauzeti tada austrijsku Belgiju na samom početku sukoba, je priliku za to dobio nakon poraza pruske ofenzive na Pariz u bitci kod Valmyja, koja je omogućila povratak Sjeverne armije na granicu sa Belgijom. Dumoriez, dodatno pojačan velikim brojem dobrovoljaca koji su bili porazili austrijsku opsadu Lillea, je stekao izuzetno brojčanu nadmoć nad Austrijancima, koji su bili zauzeli obrambeni položaj kod mjesta Jemmappes na zapadu Valonije. Dumoriez se zbog toga odlučio za frontalni napad te su Francuzi, usprkos velikih gubitaka, uspjeli prodrijeti unutar austrijskih položaja. To je vojvodu od Teschena prisililo da naredi povlačenje, koje se nastavilo te su Francuzi do kraja godine zauzeli cijelu Belgiju. Uspjeh kod Jemmapesa je, međutim, za Francuze bio kratkotrajan, jer su ulazak Nizozemske u rat na strani Prve koalicije i Dumoriezov poraz u bitci kod Neewindena u proljeće 1793. doveli do gubitka Belgije.

## Literatura
* Chandler, David. *Dictionary of the Napoleonic Wars.* New York: Macmillan, 1979. .
* Smith, Digby. *The Napoleonic Wars Data Book.* London: Greenhill, 1998. .
Albert Casimir od Saksonije-Teschena

**Albert Kazimir** (Moricburg, 11. jul 1738- Beč, 10. februar 1822) je bio austrijski plemić sa službenom titlom vojvode od Tešina, poznat kao jedan od velikih kolekcionara umetničkih dela. Bio je sin Avgusta III od Poljske i Marije Jozefe od Austrije, te suprug Marije Kristine, kćeri austrijske carice Marije Terezije. Albert Kazimir je od 1765. do 1781. služio kao guverner Mađarske, a potom i kao guverner Austrijske Nizozemske (današnje Belgije). Na tom je mestu u Ratu Prve koalicije poražen 1792. u bitci kod Žemapa posle čega se vratio u Beč. On i Marija Kristina nisu imali dece, ali su posvojili Marijinog nećaka, budućeg nadvojvodu Karla. 

## Porodično stablo
Jean-Baptiste-Donatien de Vimeur de Rochambeau

**Jean-Baptiste Donatien de Vimeur, grof od Rochambeaua** (; 1. jul 1725 - 30. maj 1807) bio je francuski vojskovođa, najpoznatiji po ključnoj ulozi koju je imao u Američkom ratu za nezavisnost kao zapovjednik francuskog ekspedicionog korpusa čija je intervencija riješila rat u korist američkih pobunjenika.

Rođen u plemićoj porodici, priključio se francuskoj vojsci i dobio čin konjičkog oficira. Tokom sudjelovanja u Rata za austrijsko nasljedstvo napredovao je do čina pukovnika. U Sedmogodišnjem ratu, tokom koga je dobio čin brigadnog generala, se istakao i bio ranjen u bitci kod Kloster Kampena 1760. godine. Dvadeset godina kasnije je postavljen za zapovjednika ekspedicijskog korpusa koji se iskrcao u Sjevernoj Americi i imao ključnu ulogu u američko-francuskoj pobjedi u bitci kod Yorktowna 1781. kojom je odlučen rat. Kao i mnogi francuski oficiri koji su bili sudjelovali u tom pohodu je prihvatio ideje Američke revolucije, te je po izbijanju revolucije u Francuskoj postao njen pobornik. Godine 1791. ga je kralj Louis XVI imenovao za maršala Francuske, kao i zapovjednika Sjeverne armije. Sa njom je na samom početku Rata Prve koalicije pokušao izvesti ofanzivu u tada austrijsku Belgiju, ali je taj pothvat završio fijaskom. Rochambeau je nakon toga podnio ostavku. Za vrijeme Terora je uhapšen i optužen za izdaju, te je jedva izbjegao giljotinu. Nakon dolaska na vlast Napoleon Bonaparte mu je udijelio državnu penziju. U SAD je, pak, stekao status jednog nacionalnih heroja.

Njegov sin Donatien-Marie-Joseph je služio kao oficir u Francuskim revolucionarnim i Napoleonskim ratovima.

## Vanjske veze
* ''France and the American Revolution'' at the John Carter Brown Library
*
Karst (razvrstavanje)

**Karst** se može odnositi na:
* Kras, područje tipičnog razvoja kraškog procesa

ili:
* Kaarst, grad u Nemačkoj
* 22868 Karst, asteroid