Barnaba

**Varnava** ili **Barnaba** (), po rođenju **Josif**, je bio ranohrišćanski propovednik i apostol.

Josija Varnava je među hrišćanima helenistima po svoj prilici imao vodeću ulogu. Jedno vreme je bio saradnik apostola Pavla na misionarskim putovanjima, ali se kasnije sa njim razišao.

## Život

Josif Barnaba je bio Jevrejin (Levit) helenista iz dijaspore, rodom sa Kipra. Dela apostolska opisuju da je bio *“izvrstan čovek, pun Duha Svetoga i vere”*. Bio je veoma pobožan i darežljiv, a Biblija spominje da je prodao komad zemlje koji je imao da bi podelio stečeni novac apostolskoj zajednici.

Prvi jevrejski hrišćani, među koje je spadao i Barnaba, su se striktno držali Mojsijevog zakona. Jerusalimska zajednica je veoma poštovala Varnavu, koji se u Antiohiji pojavljuje kao prvi vođa hrišćana. Njegova uloga je bila bitna u očuvanju jedinstva između crkvi Antiohije i Jerusalima.

### Suradnja sa Pavlom

Varnava je bio aktivan u propovedanju mnogo pre Pavlovog primanja hrišćanstva. Nakon Pavlovog preobraćenja, postali su bliski suradnici.

Prvi prijem „nejevreja“ u jevrejsku hrišćansku zajednicu dogodio se s potpunom saglasnošću vođstva hrišćanske zajednice u Jerusalimu pre 46–47. godine, kada su Pavle i Varnava posetili Jerusalim da bi doneli pomoć hrišćanske zajednice u Antiohiji za zajednicu u Jerusalimu. Nakon prihvatanja neznabožaca u hrišćansku zajednicu, Crkva čini dalji korak u traženju neznabožaca misionarskom metodom. Dok je u početku propoved bila upućena samo Jevrejima, ovim potezom i „Grci“ postaju objekat „milosti Božije“. Pavle, zajedno sa Varnavom, predstavlja možda inicijatora ovog plana.

Barnaba je sa Pavlom krenuo u propovedničku misiju (Dela 9:26-28), na prvo misionarsko putovanje (47–48) koje počinje u Antiohiji i obuhvata Kipar, Pergu i Pamfiliju, Antiohiju Pisidijsku, gradove Likaonije (severna Galatija), kao Ikoniju, Listru i Derve. Varnava je bio veoma uticajan među hrišćanima. U gradu Listri, ljudi su prozvali Varnavu Zevsom (vrhovno božanstvo), dok su za Pavla odabrali ime Hermes (glasnik bogova) (Dela 14:12). U svim ovim gradovima i oblastima Galatije osnivane su zajednice koje čine hrišćani Jevreji i nejevreji, koji u početku žive harmonično bez naročitih problema, kao što je bio slučaj u Antiohiji.

### Razlaz sa Pavlom

Prva ozbiljna kriza u pogledu položaja „nejevreja“ u hrišćanstvu nastaje u Galatiji i Antiohiji 49. godine, kada se postavlja veliko pitanje obaveznosti obrezanja hrišćana. Među hrišćanima su se razvile dve različite struje, usled čega je došlo do razlaza između Varnave i Pavla. Judeohrišćani su propovedali jevanđelje samo Jevrejima (Dela 11:19), dok je Pavle želeo da se ona propovedaju svim narodima. Pavle je želeo da ukine obrezivanje i ostale zakone kojih su se oni pridržavali (Dela 21:21), zbog čega je sav Jerusalim bio u pometnji (Dela 21:31).

Varnava je verovao da ljudi neće zaslužiti spasenje ukoliko se ne obrežu po običaju Mojsija i ostalih poslanika. Pošto nije hteo da se odrekne zakona, postao je protivnik Pavlovog učenja koje nije insistiralo na zakonu. Između njih dvojice *“...dođe do zaoštrenosti, tako da se rastaše jedan od drugoga”* (Dela 15:39).

Pavlovo učenje je potisnulo judeohrišćansko na prvom Jerusalimskom saboru oko 50. godine.

### Smrt

Postradao je na ostrvu Kipru od Jevreja, bio je kamenovan 61. i bio je sahranjen iza zapadnih vrata grada Salamine.

## Djela

Pripisivana mu je i Barnabina poslanica koja, verovatno zbog opadanja judeohrišćanstva, nije uključena u Bibliju. Postoje i Dela Barnabina iz 5. veka.

Njegovim imanom je nazvano i Jevanđelje po Varnavi, koje se datira u 16. vek.

## Nasleđe

Barnaba se i danas slavi kao osnivač Crkve na Kipru.

## Reference

## Povezano
* Pavle iz Tarsa
* Barnabina poslanica

## Vanjske veze

* Biography of St Barnabas 
* Gospel of Barnabas
* The Ecole Glossary about Barnabas 
* The Epistle of Barnabas
* ''St. Barnabas the Apostle''
* Jewish Encyclopedia: Barnabas
* Parish of St Barnabas in Tunbridge Wells, England, UK
* Barnabas Community Church, Shrewsbury, England, UK
* Cyprus44, the North Cyprus Guide: ''St Barnabas Monastery and Icon Museum''