Tomo Kuruzović

**Tomo Kuruzović** (Sarajevo, 18. oktobar 1930) je srpski pozorišni, filmski, TV glumac, režiser i književnik.

## Život
Rođen je 1930. na Bistriku iznad Principovog mosta u Sarajevu. Oba roditelja su mu iz Banje Luke. I otac i majka su radili u pozorištu, otac kao pozorišni frizer, vlasuljar i šminker, a majka kao krojačica. Po završetku rata je 1948. završio Učiteljsku školu, nakon čega se zapošljava kao učitelj i upravnik škole u Čarakovu kod Prijedora. U Beograd je stigao 1949. Iste godine se upisuje na Akademiju za pozorište i film (FDU) u klasi prof. Joze Laurenčića. Akademiju za pozorište i film je završio 1953, a diplomirao 1957. U periodu od 1953. do 1957. vanredno je studirao jugoslovensku književnost na Filozofskom fakultetu u Sarajevu. Od 1961. do 1966. je vanredno studirao režiju na Fakultetu dramskih umetnosti u Beogradu, prvo u klasi Vjekoslava Afrića (1961), a zatim u klasi prof. dr Huga Klajna (1962-1966). Kako su mu majka i otac radili u pozorištu, od svoje pete godine je igrao dječije uloge. U Jugoslovenskom dramskom pozorištu je počeo da nastupa dok je studirao glumu. Prvi glumački angažman je dobio u Sarajevu (1953-1961). Jedan je od osnivača Malog pozorišta u Sarajevu (Teatar 55). U Beograd ponovo dolazi 1961, gdje dobija angažman u Savremenom dramskom pozorištu (Beogradsko dramsko pozorište). Osnivač je alternativnog pozorišta „Sunce“ u novobeogradskom bloku 45, gdje je radio kao upravnik. Osnivač je studija „Tajne glume“ pri „Đuro Salaj“ AD u Beogradu, gdje je radio kao profesor.

Član je Udruženja dramskih umetnika Srbije, Udruženja dramskih pisaca Srbije i Udruženja filmskih glumaca Srbije. Nastupao je u Beogradskom dramskom pozorištu sve dok nije penzionisan.

Ženio se dva puta. Iz prvog braka ima ćerku Sanju, a iz drugog braka sa kostimografkinjom Mirjanom Čiplić sina Aleksandra Kuruzovića koji se bavi slikarstvom. Živi u Beogradu.

## Priznanja
* Zlatni beočug, za trajni doprinos kulturi Beograda (2009)
* Zlatna plaketa grada Beograda (1984)
* Glumac godine, Zmajeve dečije igre (1984)
* Ordena rada sa zlatnim vijencem (1984)
* „Mermer i zvuci”, priznanje za režiju i glumačku kreaciju predstave „Petorica pod barjakom”. Aranđelovac (1976)
* Srebrna kolajna, Drugi festivalu monodrame i pantomime u Zemunu (1974)
* Šestoaprilska nagrada za umjetnost, Sarajevo (1957)

## Djela
* *Roman bez romana* (drama), Vršac (1984)
* *Svedok Glume* (roman), Beograd (2003) 
* *On meni - Ja njemu* (poema), Beograd (2008) 
* *Dvopev* (zbirka pesama - Toma Kuruzović, Dragan Despot Đorđeviđ), Kučevo (2008) 
* *Kroz priče i razgovore* (biografija, Mirjana Čiplić Kuruzović), Beograd (2018) 
* *Branko po Tomi* (roman), Beograd (2019) 

## Režija
Napravio je preko 40 režija i veći broj pozorišnih komada. Dramatizirao je i adaptirao djela Petra Kočića, Branka Ćopića, Koste Trifkovića, Meše Selimovića, Jovana Sterije Popovića.

## Pozorišne uloge
Jedna od njegovih najzapaženijih adaptacija i dramatizacija je monodrama Petar Pepo Bandić (Branko Ćopić), koju je sam tumačio.
* Petar Pepo Bandić (Petar Pepo Bandić)
* Nikoletina Bursać (Nikoletina Bursać)
* Dundo Maroje (Pomet)
* Bećarac (Seljo)

## Uloge na filmu

|- bgcolor="Lavender" align=center
| colspan="4" | 1940-te
|-
| 1948. || Život je naš || 
|- bgcolor="Lavender" align=center
| colspan="4" | 1950-te
|-
| 1955. || Šolaja (film) || 
|-
| 1956. || Pod sumnjom || 
|-
| 1957. || Tuđa zemlja || 
|-
| 1957. || Samo ljudi || Miško
|-
| 1957. || Vrnil se bom || 
|-
| 1959. || Vrata ostaju otvorena || 
|- bgcolor="Lavender" align=center
| colspan="4" | 1960-te
|-
| 1961. || Parče plavog neba || 
|-
| 1961. || Veliko suđenje || 
|-
| 1963. || Neobične delije || 
|-
| 1963. || Vikend u nebo || 
|-
| 1963. || Jazavac pred sudom (film) || 
|-
| 1963. || Muzej voštanih figura (serija) || 
|-
| 1964. || Na mesto, građanine Pokorni! || 
|-
| 1965. || Inspektor || službenik
|-
| 1965. || Sudanija || 
|-
| 1965. || Licem u naličje || 
|-
| 1966. || Orlovi rano lete (film) || Knez Valjuško
|-
| 1966. || Ljudi i papagaji || novinar lista „Sumrak“
|-
| 1967. || Zlatna praćka || mladoženja
|-
| 1967. || Dežurna ulica || 
|-
| 1967. || Naše priredbe || 
|-
| 1968. || Spavaj mirno || 
|-
| 1968. || Maksim našeg doba || 
|-
| 1969. || Neprijatelj naroda || 
|-
| 1969. || Veli Jože || 
|-
| 1969. || Veli Jože || 
|-
| 1969. || Horoskop (film) || 
|- bgcolor="Lavender" align=center
| colspan="4" | 1970-te
|-
| 1971. || Čudo (TV drama) (TV) || Ćora
|-
| 1971. || Don Kihot i Sančo Pansa || 
|-
| 1971. || Levaci || 
|-
| 1971. || Bubašinter || kapetan
|-
| 1971. || Diplomci || Lule vepar
|-
| 1972. || Kupanje || 
|-
| 1972. || Majstori || bolničar Pera
|-
| 1973. || Devičanska svirka || kočijaš
|-
| 1973. || Štićenik || 
|-
| 1973. || Naše priredbe || 
|-
| 1973. || Leptirica || Vule vodeničar
|-
| 1974. || SB zatvara krug || Pižon
|-
| 1975. || Poznajete li Pavla Pleša? || 
|-
| 1975. || Ruke (film) || 
|-
| 1975. || Zimovanje u Jakobsfeldu || veterinar Fanka
|-
| 1976. || Aranđelov udes || šnajder
|-
| 1976. || Morava 76 || 
|-
| 1976. || Salaš u malom ritu (film) || Fanka
|-
| 1976. || Povratak otpisanih (film) || Misirac
|-
| 1977. || Više od igre || 
|-
| 1978. || Tamo i natrag || 
|-
| 1978. || Povratak otpisanih (TV serija) || Misirac
|-
| 1979. || Slom || Dragiša Svetković
|-
| 1979. || Joakim (film) || 
|-
| 1979. || Osma ofanziva || ujak Rožljika
|- bgcolor="Lavender" align=center
| colspan="4" | 1980-te
|-
| 1980. || Tren (serija) || 
|-
| 1981. || Kraljevski voz || 
|-
| 1981. || Sok od šljiva || šofer Đura
|-
| 1981. || Mi smo smešna porodica || majstor Cane
|-
| 1982. || Moj tata na određeno vreme || roditelj na zabavi
|-
| 1982. || Španac (TV serija) || 
|-
| 1982. || Variola vera (film) || bolnički šofer
|-
| 1983. || Karađorđeva smrt || pisar Jovan
|-
| 1983. || Majka Vukosava piše govor || 
|-
| 1985. || Davitelj protiv davitelja || oficir
|-
| 1985. || Tajvanska kanasta || policajac sa mašinom
|-
| 1985. || Šest dana juna || poštar
|-
| 1985. || Priče iz fabrike || kafedžija Njunjo
|-
| 1986. || Odlazak ratnika, povratak maršala || 
|-
| 1987. || Poslednje leto detinjstva || 
|-
| 1988. || Neka čudna zemlja || starac sa odlikovanjima
|-
| 1988. || Vuk Karadžić (serija) || trgovac Kujundžić
|- bgcolor="Lavender" align=center
| colspan="4" | 1990-te
|-
| 1991. || Smrt gospođe ministarke || bombondžija
|-
| 1992. || Aleksa Šantić (TV serija) || Zorka
|-
| 1994. || Goli život || Miladin
|-
| 1995. || Kraj dinastije Obrenović || Aleksa Jovanović
|-
| 1996. || To se samo svici igraju || 
|-
| 1996. || Srećni ljudi || Velja
|-
| 1996. || Gore dole || Boškov pacijent Dotić
|- bgcolor="Lavender" align=center
| colspan="4" | 2000-te
|-
| 2000. || Dorćol-Menhetn || čika Vasa
|-
| 2002. || Država mrtvih || mladoženjin otac
|-
| 2003. || Il papa buono || 
|-
| 2004. || Jelena (serija) || 
|-
| 2004. || Karađorđe i pozorište || Fočić
|-
| 2004. || Sivi kamion crvene boje || Starac 1
|-
| 2006. || Drugo stanje (serija) || Bora samostalac
|-
| 2006. || Fade to Black || seljak
|-
| 2007. || Vratiće se rode || gazda
|-
| 2008. || Nije kraj || portir
|-
| 2008. || Poslednja audijencija || načelnik ruminske policije
|-
| 2009. || Neki čudni ljudi || gazda kafane
|-
| 2009. || Greh njene majke || poštar
|- bgcolor="Lavender" align=center
| colspan="4" | 2010-te
|-
| 2010. || Beli anđeo (film) || direktor
|-
| 2010. || Bela lađa || predsednik mesne zajednice
|-
| 2010. || Ma nije on takav || Boškov otac
|-
| 2011. || Moj rođak sa sela || obaveštajac Enver
|-
| 2011. || Milun(ka) || komšija
|-
| 2011. || Grandpa Kovacs || Grandpa Kovacs
|-
| 2012. || Ustanička ulica || 
|-
| 2012. || Montevideo, Bog te video: Priča druga || 
|}

## Reference

## Vanjske veze
* Ilustrovana Politika: Tomo Kuruzović svedok glume  
*