William Bailey

**Stenli Vilijam Bejli** () je bio britanski oficir koji je predvodio misiju Uprave za specijalne operacije u štabu generala Dragoljuba Draže Mihailovića, koji je značajno doprineo promeni britanske i savezničke politike prema njemu.

## Prvi svetski rat
U toku Prvog svetskog rata, Bejli je kao član Uprave za specijalne operacije boravio u Grčkoj i radio na zbacivanju kralja Konstantina I, zbog njegove politike o neutralnosti. Pomagao je i osnivanje Privremene vlade Elefteriosa Venizelosa.

## Međuratni period
Bejli je jedno vreme života proveo kao inženjer u rudnicima Trepče. Za vreme boravka u Kraljevini Jugoslaviji, tečno je naučio srpski jezik, kao i mnogo iz mentaliteta i običaja Srba.

## Drugi svetski rat

### Dolazak u Mihailovićev štab (1942)

Britanci su u Mihailovićev štab prvo uputili misiju za vezu na čelu sa kapetanom Hadsonom. Misija je dignuta na viši nivo imenovanjem pukovnika Bejlija (u decembru 1942.). Bejli je padobranom iskočio 25. decembra 1942. godine iznad okupirane Jugoslavije, kako bi došao u Mihailovićev štab.

### Svedok Dražinog agitovanja za Italiju (1943)

Pukovnik Bejli se tokom prve polovine 1943. godine nalazio u Mihailovićevom štabu u Lipovu kod Kolašina. Četnički vođa Dragoljub Mihailović je u govoru četnicima u Lipovu kod Kolašina, 28. februara 1943, u prisustvu šefa britanske vojne misije, pukovnika W. S. Baileya, napao Britance i govorio da su mu Italijani jedini izvor pomoći. Između ostalog je rekao: 

Zapanjen ovakvim Mihailovićevim izjavama, predsednik britanske vlade Vinston Čerčil uputio je 28. marta 1943. oštru notu jugoslovenskoj vladi, koja je uručena lično njenom predsedniku Slobodanu Jovanoviću. U njoj je, pored ostalog, stajalo:

### Kapitulacija Italije u Jugoslaviji (1943)

U vreme kapitulacije Italije u Jugoslaviji septembra 1943, šef britanske misije, pukovnik Bejli, izdao je naređenje da se prenesu uslovi kapitulacije Italijanima, to jest da Italijani kao deo savezničkih snaga prime borbu sa Nemcima. Italijansku vojsku koja ne bi htela da prihvati te uslove, trebalo je razoružati. Međutim, Nemci su iz istoga razloga pošli u Sandžak i njihova 118. divizija stigla je pre četnika do Prijepolja, te je došlo do borbe za Prijepolje.

Pukovnik Bejli je pokušavao da spreči sukobe između partizana i četnika, i usmeri ih na zajedničku borbu protiv Nemaca. 20. septembra on javlja Kairu da partizani napadaju teritoriju oslobođenu od četnika:

Zamisao šefa britanske misije bila je da partizani i četnici jedni drugima priznaju *de facto* podelu sfera (Draža Mihailović drži Srbiju, partizani delove Bosne i slično) i usmere se na borbu protiv Nemaca. Međutim, partizani nisu pristajali na prepuštanje gradova dojučerašnjim saradnicima fašista:

### Napuštanje Mihailovićevog štaba (1944)

Nakon Teheranske konferencije, saveznici počinju da pružaju potpunu podršku partizanskim snagama u Jugoslaviji. Kada je pukovnik Čarls Armstrong došao u štab kod Mihailovića, preuzeo je mesto šefa misije, dok je Bejli ostao politički savetnik.

Pukovnik Bejli je napustio Jugoslaviju 29. januara 1944. godine i odleteo u savezničku bazu u Bariju.

## Reference

## Povezano
* Bill Hudson
* Saveznici i Jugoslavija