open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Blagaj (Mostar)

**Blagaj** je nasljeno mjesto u Hercegovini, u južnom dijelu Bosne i Hercegovine, 7 km južno od Mostara. U blizini Blagaja nalazi se izvor Bune, najveći kraški izvor u Evropi, pored kojeg se nalazi čuvena sufijska tekija. U okolini Blagaja takođe postoji ribogojilište i restoran, te dvorac iz 15. vijeka.

## Historija

Na spisku nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine u naselju Blagaj nalaze se sljedeći spomenici:
* Istorijsko gradsko područje Blagaja 
* Careva džamija ili Sultan Sulejmanova džamija, graditeljska cjelina 
* Karađoz-begov hamam, istorijska građevina 
* Karađoz-begov most, istorijska građevina 
* Katolička crkva sv. Trojstva, graditeljska cjelina  
* Kolakovića kuća, mjesto i ostaci graditeljske cjeline 
* Pravoslavna crkva sv. Vasilija Ostroškog, sa pokretnim naslijeđem, graditeljska cjelina 
* Stambeni kompleks porodice Velagić (Velagićevina), prirodno-graditeljska cjelina 
* Stari grad Blagaj, istorijsko područje  
* Tekija u Blagaju, prirodno - graditeljska cjelina 
* Zelena pećina - praistorijsko pećinsko naselje, arheološko područje ).

## Stanovništvo

## Izvor
* Knjiga: "Nacionalni sastav stanovništva - Rezultati za Republiku po opštinama i naseljenim mjestima 1991.", statistički bilten br. 234, Izdanje Državnog zavoda za statistiku Republike Bosne i Hercegovine, Sarajevo. 
* internet - izvor, "Popis po mjesnim zajednicama" - http://www.fzs.ba/Podaci/nacion%20po%20mjesnim.pdf 

## Reference

## Vanjske veze

* Prezentacija mjesta
Potoci (Mostar)

**Potoci** su mjesto kod Mostara, Bosna i Hercegovina.

## Geografija
Ovo mjesto je centralno naselje u Bijelom Polju i nalazi se sjeverno od Mostara.Nalazi se na strateškom mjestu u dolini Neretve.

## Historija
Kraj je od davnina naseljen, o čemu svjedoči ranokršćanska crkva u zaseoku Humi-Lišani(Potoci) i mnogobrojni stećci. Ovo područje je bilo poprište ratnih sukoba. Mjesto je bilo stavljeno pod kontrolu združenih muslimansko-hrvatskim snaga, no uskoro je počeo sukob između prijašnjih saveznika. U ratu su između ostalog srušeni crkva i samostan časnih sestara. Objekti su obnovljeni i većina Hrvata se vratila u svoje domove, dok povratak Srba nije toliko uspješan.

## Stanovništvo

## Izvor
* Knjiga: "Nacionalni sastav stanovništva - Rezultati za Republiku po opštinama i naseljenim mjestima 1991.", statistički bilten br. 234, Izdanje Državnog zavoda za statistiku Republike Bosne i Hercegovine, Sarajevo. 
* internet - izvor, "Popis po mjesnim zajednicama" - http://www.fzs.ba/Podaci/nacion%20po%20mjesnim.pdf
Mladikovine

**Mladikovine** je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Teslić koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 2,406 stanovnika.

## Geografija
Nalaze se 16 -{km}- južno od Teslića.

Graniče se sa Blatnicom na jugoistoku, Komušinom i Rajševom na istoku, Bijelim Bučjem i Ugodnovićem na jugu, Vlajićima na sjeveroistoku, Kuzmanima na sjeveru te sa Očaušom na zapadu. Zauzimaju površinu od 80 -{km}-2 i tako prestavljaju posle Čečave najveće selo po površini u opštini Teslić.

Po broju stanovnika Mladikovine zauzimaju peto mjesto u opštini, sa oko 2500 stanovnika. Gustina stanovnika je 23 stan/-{km}-2, tj. selo je slabo naseljeno. Po popisu iz 1991. godine 98% stanovništva sela je srpske nacionalnosti, dok nakon poslednjeg rata taj odnos iznosi 100%. Isti procenat se odnosi na pravoslavnu vjeroispovest.

Naseljena su uglavnom krajevi u dolinama rijeka Marice, Želeće i Uzvinske. Zbog slabe infrastrukture doline su nepovezane, pa je tako i sam centar izolovan u odnosu na ostatak sela. Svi putevi iz Mladikovina uglavnom vode ka slivu rijeke Velike Usore, odnosno prema Blatnici i Milan polju.

## Historija

## Stanovništvo

Sedamdesetih godina prošloga vijeka tadašnja lokalna komunistička vlast vještački je podijelila Mladikovine na dvije mjesne zajednice.

Na prostorima ovog sela migracije su veoma česte. U potrazi za boljim životom mladi ljudi odlaze u inostranstvo (uglavnom u zapadnu Evropu), ili u gradove.

## Privreda
Mladikovine su bogate šumom i pitkom vodom. Sa ovih prostora se prerađuje mlijeko u mljekari „-{Natura Vita}-“ u Blatnici. Zahvaljujući kvalitetu poljoprivredni proizvodi ovoga sela su poznati širom Bosne i Hercegovine.

## Reference

## Izvor
* Knjiga: "Nacionalni sastav stanovništva - Rezultati za Republiku po opštinama i naseljenim mjestima 1991.", statistički bilten br. 234, Izdanje Državnog zavoda za statistiku Republike Bosne i Hercegovine, Sarajevo.
* internet - izvor, "Popis po mjesnim zajednicama" - http://www.fzs.ba/Podaci/nacion%20po%20mjesnim.pdf 

## Vanjske veze
Osinja

**Osinja** je naseljeno mjesto u sastavu opštine Derventa, Republika Srpska, BiH. 

Osinja je uklinjena u obronke planine Krnjin. Krnjin je niska planina između rijeke Usore na jugu, rijeke Bosne na jugu, i rijeke Ukrine na zapadu. Prema sjeveru tj. prema gradu Derventi još je niže pobrđe, koje, takođe pripada Krnjinu. Cijeli predio je, ustvari nisko pobrđe sa razmjerno širokim dolinama rječica i potoka. Prostrani dijelovi i mnoge kose blagih strana duga su glavni oblici reljefa ovog područja. Naselja u selima Mjesne zajednice Osinja su razbijenog tipa i dijele na manje dijelove „palanke“. Osinja je povezana asfaltnom saobraćajnicom u dužini od 25 -{km}- sa sjedištem opštine Derventa.
Osinja se nalazi u samom trouglu gradova Dervente, Doboja i Prnjavora. Stoga se stanovništvo pretežno bavi poljoprivredom, dok jedan dio stanovštva radi u Deventi ili inostranstvu. Po svojoj geopolitičkoj lokaciji Osinja pripada Republici Srpskoj i u sjevernom je dijelu BiH. U hidrografskom pogledu područje čine vodotoci rijeke Ilove te potoka Osinje, Osinjice, Ojdanice i drugih. U sastav Mjesne zajednice Osinja su sela: Osinja Donja, Osinja Gornja i Cerani.Na području Osinje djeluje i jedna osnovna škola ,,Đorđo Panzalović",koja broji oko 300 učenika.U samoj Osinji se pored centralne škole nalazi i jedna područna u Donjoj Osinji, a područne škole koje gravitiraju školi u Osinji su i škole u Gornjim i Donjim Ceranima te škole u Pojezni i Crnči.

## Stanovništvo

## Izvor
* Knjiga: "Nacionalni sastav stanovništva - Rezultati za Republiku po opštinama i naseljenim mjestima 1991.", statistički bilten br. 234, Izdanje Državnog zavoda za statistiku Republike Bosne i Hercegovine, Sarajevo.
* internet - izvor, "Popis po mjesnim zajednicama" - http://www.fzs.ba/Podaci/nacion%20po%20mjesnim.pdf
Jasenica (Mostar)

**Jasenica** je naseljeno mjesto u sastavu opštine Mostar, Federacija Bosne i Hercegovine, BiH.

Jasenica se nalazi na rijeci Jasenici u južnom dijelu Mostara, tačnije, između Bačevića i Rodoča i podjeljena je na Gornju i Donju Jasenicu.

Ovo naselje obiluje raznovrsnom poljoprivrednom kulturom koja datira još iz nekoliko desetina godina unazad. Kroz naselje Jasenica prolazi novi asfaltni put širine 5 metara, kao i elektroenergetska mreža, moderna telefonija, vodoinstalacije i više kolimetara kanala za navodnjavanje poljoprivrednih obradivih površina.

U Jesenici je do rata 1991. bio helidrom u sastavu vojnog aerodroma u Mostaru.

## Stanovništvo

## Izvor
* Knjiga: "Nacionalni sastav stanovništva - Rezultati za Republiku po opštinama i naseljenim mjestima 1991.", statistički bilten br. 234, Izdanje Državnog zavoda za statistiku Republike Bosne i Hercegovine, Sarajevo.
* internet - izvor, "Popis po mjesnim zajednicama" - http://www.fzs.ba/Podaci/nacion%20po%20mjesnim.pdf
Majmonid

**Mojsije Majmonid** (hebrejski: **Moše ben Majmon (משה בן מימון)**, arapski: **Musa Ben Mejmun**, latinizovano: **Majmonides**) (1135 - 1204) je bio srednjovekovni jevrejski filozof, teolog, matematičar, astronom i lekar.

## Život
Moše ben Majmon je rođen u Kordobi 1135. godine. Iz rodne Španije beži zbog verskih progona u Maroko i Egipat, gde je u Kairu držao predavanja iz filozofije, teologije i medicine, i bio lični Saladinov lekar na egipatskom dvoru. Sastavio je svojevrsnu "Hipokratovu zakletvu" svoga vremena, odnosno "Molitvu jednog lekara iz 12. veka".

Umro je 1204. godine.

## Dela
Napisao je više astronomskih i matematičkih rasprava i 18 medicinskih traktata s teorijama znatno ispred vremena u kojem je živeo. Dela je pisao na judeo-arapskom, a najvažnija su: 
* "Svetlost" i
* "Vodič zbunjenima"

## Učenje
Majmonidesova etika se zasniva na veri u slobodu čovečije volje i njegovo delanje. Smatrao je Aristotela najvećim filozofom i nastojao veru dovesti u sklad s antičkom filozofijom. U najvažnijem filozofskom delu "Vodič zabludjelih" pokušao je da zasnuje religiju na razumskim osnovama, što je izazvalo žestoku osudu ortodoksnih pristalica judaizma. Neke njegove knjige su spaljene.

## Reference

## Vanjske veze

* Musa Ben Mejmun - teolog i filozof Al Andalusa 
* Maimonides entry in Jewish Encyclopedia
* Writings of Maimonides (Manuscripts and Early Print Editions)
321. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **321. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Kalvina i Kaudina** (ili, rjeđe, **godina 433. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 321. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Prvi rat dijadoha: Antipater, makedonski guverner Grčke, diže pobunu protiv Perdike, regenta koji vlada carstvom Aleksandra Velikog i u Malu Aziju šalje vojsku pod Antigonom i Kraterom kako bi porazili Eumena, Perdici vjernog satrapa Kapadokije.
* Prvi rat dijadoha: Perdika na čelu trupa iz središta Carstva pokreće pohod protiv Ptolemeja, guvernera Egipta. Pokušaji da se forsira Nil završavaju katastrofom i pobunom u Perdicinoj vojsci. Perdiku ubijaju njegovi oficiri na čelu s Pitonom te Ptolemeju predlažu da preuzme mjesto regenta. On to odbija i umjesto toga predlaže da regent postane Piton.
* Antigon i Krater uspijevaju potući Eumena, ali on bježi i sklonište pronalazi u Nori, tvrđavi na granici Kapadokije i Likaonije. Krater gine u bitci protiv Eumena.
* Antipater, Ptolemej i drugi dijadosi odlučuju Prvi rat dijadoha okončati imenovanjem novog regenta i podjelom satrapija koja bi trebala zamijeniti Perdikinu Babilonsku podjelu. Rezultat pregovora je sporazum u Triparadisu kojim je regentom imenovan Antipater. Ptolemeju je uz Egipat priznata i vlast nad Kirenom koju je bio osvojio. Ptolemej nastoji dodatno ojačati položaj savezom s Antipaterom, odnosno ženidbom za Antipaterovu treću kći Euridiku.
* Drugi samnitski rat: Samniti su toliko iscrpljeni ratom s Rimljanima da mole za mir. Rimski uvjeti su, međutim, toliko oštri da ih moraju odbiti i nastaviti rat.
* Drugi samnitski rat: Rimska vojska pod Spurijem Postumijem Albinom i Titom Veturijem Kalvinom prodire u Samnijum, ali u Kaudinskim prijevojima (Kaudij) kraj Beneventuma je Samniti opkoljavaju i dovode u beizgledan položaj. Konzuli su prisiljeni na predaju i sklapanje petogodišnjeg mira po uvjetima koje diktira samnitski vođa Gaj Poncije.
* Chandragupta Maurya, osnivač Maurijskog Carstva, sebe proglašava kraljem Magadhe.

## Rođenja
*

## Smrti
* Krater, makedonski general (r. cca. 370. pne.)
* Perdika, makedonski vojskovođa i regent nakon smrti Aleksandra Velikog (r. cca. 365. pne.)
* Zhou Xian Wang, kineski vladar dinastije Zhou
Likaonija

U antičkoj geografiji **Likaonija** (antgrč. *Λυκαονία* [*Lykaonía*], lat. *Lycaonia*) je označavala veliku oblast u unutrašnjosti Male Azije, sjeverno od Taurskg gorja. Na istoku se graničila s Kapadokijom, na sjeveru sa Galatijom, na zapadu s Frigijom i Pisidijom, dok se na jugu pružala do Taurskog gorja, gdje se graničila sa zemljom u antičko doba zvanom Kilikija a u bizantsko doba Isaurija; njene granice su se razlikovale s obzirom na period. Ime joj ne spominje Herodot, ali he zato spominje Ksenofont kao mjesto kroz koje je prošao Kir Mlađi na svom pohodu prema Aziji. Ksenofont također spominje Ikonij kao posjednji grad Frigije; a u Djelima 14:6 se navodi kako Pavao, nakon napuštanja Ikonija, prešao granicu i došao u grad Listra u Likaoniji. Klaudije Ptolemej, pak, navodi Likaoniju kao dio Kapadokije, s kojom su je Rimljani spojili u administrativnu cjelinu; dvije zemlje, pak razlikuju Strabon i drugi autori.

## Izvori
* Sir W. M. Ramsay, *Historical Geography of Asia Minor* (1890), *Historical Commentary on Galatians* (1899) and *Cities of St Paul* (1907)
* An article on the topography in the *Jahreshefte des Oesterr. Archaeolog. Instituts*, 194 (Beiblatt) pp. 57-132.
Montesarchio

**Montesarchio** (latinski: *Caudium*; grčki: ) je grad i općina od 13.447 stanovnika u Beneventskoj provinciji u italijanskoj regiji Kampaniji. Općina je dobila službeni status grada (*Città*) predsjedničkim ukazom 31. jula 1977. godine.

## Geografija
Montesarchio je smješten 18 km jugoistočno od Beneventa u Kaudinskoj dolini, na podnožju Monte Taburna.

## Historija
Montesarchio je u antici bio poznat kao Kaudij. Godine 321. pne. za vrijeme drugog samnitskog rata se tamo ulogorila samnitska vojska prije nego što je Rimljane natjerala na predaju kod Kaudinskih prijevoja.

## Gradovi-pobratimi
*  La Garde, Francuska, od 1977.

## Reference

## Vanjske veze

* Comune Montesarchio
Sloj mreže

**Sloj mreže** () je treći nivo OSI referentnog modela. Opisuje protokole i servise koji obezbeđuju identifikaciju krajnjih korisnika mreže, kao i putanje (rute) između njih. Protokoli ovog sloja vrše funkcije kao što su: enkapsulacija (encapsulation), adresiranje (addressing), rutiranje (routing) i dekapsulacija (de-encapsulation) i zaduženi su za dostavljanje paketa informacija između identifikovanih korisnika. Najznačajniji mrežni protokol IPv4/IPv6 internet protokol pripada ovom sloju.

## Protokoli

* IPv4, Internet protokol verzija 4
* IPv6, Internet protokol verzija 6
* ICMP, Internet Control Message Protocol
* IGMP, Internet Group Multicast Protocol
* IPSec, Internet Protocol Security
* IPX, Internetwork Packet Exchange
* DDP, Datagram Delivery Protocol
* Protokoli rutiranja:
** RIP, Routing Information Protocol
** EIGRP, (Enhanced Interior Gateway Routing Protocol)
** OSPF, (Open Shortest Path First)
** IS-IS, (Intermediate System to Intermediate System)

## Povezano
* OSI model
Transportni sloj

**Transportni sloj** () je četvrti sloj OSI referentnog modela. Zadužen za segmentaciju podataka sa viših nivoa, odnosno za njihovo ponovno spajanje. Zatim za identifikaciju, praćenje i kontrolu komunikacije između pojedinih aplikacija. Jedinice informacije na ovom sloju je "segment". Protokoli ovog sloja segmentu dodaju zaglavlje sa specificiranim parametrima koji određuju osnovne funkcije koje možemo klasifikovati na sledeći način:
* Praćenje pojedinih konverzacija
* Segmentacija podataka sa viših nivoa
* Ponovno spajanje segmenata sa nižih nivoa (reasembliranje)
* Identifikacija aplikacije
* Kontorla toka konverzacije u skladu sa potrebnim zahtevima

## Protokoli
* TCP, Transmission Control Protocol
* UDP, User Datagram Protocol
* ATP, AppleTalk Transaction Protocol
* CUDP, Cyclic UDP
* DCCP, Datagram Congestion Control Protocol
* FCP, Fiber Channel Protocol
* NBF, NetBIOS Frames protocol
* SCTP, Stream Control Transmission Protocol
* SPX, Sequenced Packet Exchange
* SST, Structured Stream Transport

## Povezano
* OSI model
Sloj sesije

**Sloj sesije** () je peti OSI referentnog modela. Kao što i sam naziv sloja kaže, ovaj sloj je zadužen za uspostavljanje i održavanje sesije između pokrenutih programa na predajnoj i prijemnoj strani. Protokoli sloja sesije imaju funkciju da razmene podatke o uspostavljanju komunikacije, da održavaju komunikaciju aktivnom, ako je potrebno (u slučaju prekida) da je ponovo uspostave i na kraju da je završe.

## Protokoli

* ADSP, AppleTalk Data Stream Protocol
* ASP, AppleTalk Session Protocol
* ISO-SP, OSI Session Layer Protocol (X.225, ISO 8327)
* NetBIOS, Network Basic Input Output System
* PAP, Password Authentication Protocol
* PPTP, Point-to-Point Tunneling Protocol
* SMPP, Short Message Peer-to-Peer
* SSH, Secure Shell

## Povezano
* OSI model
Sloj prezentacije

**Sloj prezentacije** () je šesti od sedam slojeva OSI referentnog modela, odgovara na zahteve sloja aplikacije i dalje ih prosleđuje sloju sesije. Ovom sloju se ne mogu kao i inače pridružiti odgovarajući protokoli nekog steka. 
Njegove primarne funkcije su:
* Kodiranje i konverzija podataka
* Kompresija/Dekompresija podataka pri slanju/prijemu.
* Enkripcija/Dekripcija podataka.

Kodiranje iz sloja aplikacije kako bi se obezbedila ispravna interpretacija podataka od prijemne strane. Primer. Konverzija iz EBCDIC-kodiranog tekstualnog fajla u ASCII-kodiran fajl. Pri komunikaiji razmenjujemo fajlove tipa teksta, slike ili video snimka, tipični primeri komprasija ovih formata su: QuickTime, () (MPEG), (MPEG verzija 4) video komresije, () (GIF), () (JPEG), i () (TIFF), kompresije slike. Naveli smo i servis enkripcije, u smislu zaštite podataka. Naime, podaci se enkrptujući mogu tumačiti samo ako korisnik poseduje ključ za dekripciju.

## Povezano
* OSI model
Sloj aplikacije

**Sloj aplikacije** () je sedmi i najviši nivo OSI referentnog modela, odnosno najviši sloj TCP/IP protokolarnog modela. Ovaj sloj opisuje rad aplikacija u mreži i njihovu interakciju sa servisima i protokolima nižih slojeva. Protokoli sloja aplikacije imaju funkciju da razmene podatke između pokrenutih programa na prijemnoj i predajnoj strani. Upravo zbog toga (raznovrsnosti aplikacija) ovom sloju pripada najveći broj protokola, koji se i dalje razvijaju.

## Protokoli

* BitTorrent protokol
** BitTornado program, (Peer to Peer) aplikacija
* HTTP, HyperText Transfer Protocol
** Mozila fajerfoks, brauzer (aplikacija)
** World Wide Web, servis
* FTP, File Transfer Protocol
** Total komander, program
** proces razmene podataka (file shareing)
* POP, POP3, Post Office Protocol (verzija 3)
* SMTP, Simple Mail Transfer Protocol
** Autluk ekspres meil klijent (aplikacija) 
** Mozila tanderberd klijent
** Elektronska pošta (e-mail) servis
** proces je razmena pošte putem klijenata i programa:
*** Mail Transfer Agent (MTA)
*** Mail Delivery Agent (MDA)
* BOOTP, Bootstrap Protocol
* DHCP, Dynamic Host Configuration Protocol
* DNS, Domain Name System
* FTP, File Transfer Protocol
* IMAP, IMAP4, Internet Message Access Protocol (verzija 4)
* IRCP, Internet Relay Chat Protocol
* SNMP, Simple Network Management Protocol
* RDP, Remote Desktop Protocol
* SSH, Secure Shell
* Telnet, Terminal Emulation Protocol
* TFTP, Trivial File Transfer Protocol
* VTP, Virtual Terminal Protocol

## Povezano
* OSI model
Fizički sloj

**Fizički sloj** () je prvi i najniži od sedam slojeva OSI modela računarske mreže. Prevodi komunikacijske zahteve od sloja veze u specifične operacije u tehničkim uređajima, tj. prevodi bitove frejma u odgovarajući kodiran električni, optički ili radio signal, a potom vrši predaju, kontrolu prenosa i prijem. Ovaj sloj se za razliku slojeva viših nivoa u potpunosti odnosi na hardver i u skladu sa tim, zadužen je za tri primarne funkcije:
* Standardizacija komponenti (adapteri, interfejsi mržnih uređaja, kablovi i konektori)
* Način predstavljanja podataka (modulacija i kodiranje) i kontrolne standarde.
* Signalizacija, sinhronizacija signala, predaja, prijem i prenos medujumom.

Fizički sloj je osnovni sloj na kojem se temelje funkcije ostalih slojeva u mreži. Međutim, sa obzirom na veliku raznovrsnost dostupnih tehničkih uređaja sa veoma različitim karakteristikama, to je možda najsloženiji sloj u OSI arhitekturi,
Bitka kod Kaudinskih prijevoja

**Bitka kod Kaudinskih prijevoja** se odigrala godine 321.pne. između rimskih i samnitskih snaga, te je predstavljala ključni događaj drugog samnitskog rata. Za nju se koristi izraz "bitka" iz čisto formalnih razloga, s obzirom da nije sadržavala nikakvu neposrednu borbu niti je u njoj bilo ikakvih gubitaka. U stvarnosti je predstavljala ništa drugo nego lukavi samnitski manevar kojim je rimska vojska namamljena u stupicu, odnosno našla se opkoljena na području bez izvora pitke vode. Rimskim komandantima nije preostalo drugo nego da Samnitima ponude predaju, što je prihvaćeno, ali uz prethodno sklapanje po Rimljane ponižavajućeg mirovnog ugovora.

## Izvori
* Livije 9, 2-6
* Rosenstein, Nathan S. *Imperatores Victi: Military Defeat and Aristocratic Competition in the Middle and Late Republic.* Berkeley: University of California Press, 1990. http://ark.cdlib.org/ark:/13030/ft967nb61p/
* Hammond, N.G.L. & Scullard, H.H. (Eds.) (1970).* The Oxford Classical Dictionary* (p. 217). Oxford: Oxford University Press. .
Gaj Menije

**Gaj Menije** (*Gaius Maenius*) bio je rimski državnik i vojskovođa.

Godine 338. pne. je izabran za konzula te je vodio pohod kojim je dovršeno stavljanje Lacijuma pod rimsku vlast, odnosno ugušena pobuna koja je započela u Kampaniji. Za svoje je zasluge nagrađen trijumfom, kao i faličkim stupom koji je u njegovu čast podignut na Forumu. Godine 318. pne. je postao cenzor te je na zgrade u blizini Foruma dao dograditi balkone, po njemu nazvane *maeniana*. Svrhja im je bila omogućiti gledateljima bolji pogled na igre koje su se tada održavale u privremenim drvenim arenama Foruma.

## Izvori
Drevni izvori:
* Festus, *Maeniana*
* Livije viii.13, ix.34
* Plinije, *Nat. Hist.* xxxiv.II (5)
Spurije Postumije Albin

:*Za ostale članove ovog [[gens|roda]], v. [[Postumia gens]]. Za ostale Postumije s cognomenom "Albus" ili "Albinus", v. [[Albinus (cognomen)]].*

**Spurije Postumije Albin** (*Spurius Postumius Albinus*) bio je rimski patricij i političar iz 4. vijeka pne.. Godine 334. pne. je izabran za konzula te je zajedno s kolegom Titom Veturijem Kalvinom napao zemlju Sidicina. Međutim, kada je viđeno koliku su vojsku Sidicini prikupili, te da im u pomoć dolaze Samniti, na mjesto konzula je imenovan diktator Publije Kornelije Rufin.

Godine 332. pne. je izabran za cenzora, a godine 327. pne. za magister equituma kada je Marko Klaudije Marcel držao skupštinu. Godine 321. pne. je, za vrijeme drugog samnitskog rata, po drugi put izabran za konzula zajedno s Titom Veturijem Kalvinom te je marširao protiv Samnita i njihovog komandanta Gaja Poncija. Tada je njegova vojska namamljena u klopku kod Kaudinskih prijevoja i priisljena na predaju, nakon čega se morala simbolički "staviti pod jaram".

Nastojeći spasiti živote svojih vojnika, Albin i njegov kolega su pristali na ponižavajući mirovni ugovor. Kada su se vratili u Rim, osramoćeni konzuli su podnijeli ostavke i odrekli se senatskog mjesta. Također su predložili da sve osobe koje su potpisale mir moraju biti razodjevene, vezane i od strane fecijala odvedene Samnitima. Prijedlog, kojeg naširoko citira Livije, je prihvaćen, ali ih je Poncije odbio primiti, smatrajući kako bi ova nova predaja poništila već prije sklopljen i po Samnite izuzetno povoljan mirovni ugovor..

## Reference
Tit Veturije Kalvin

**Tit Veturije Kalvin** (*Titus Veturius Calvinus*) bio je Rimska Republika|rimski državnik i konzul za vrijeme drugog samnitskog rata. On sam, ili njegov istoimeni otac, je bio konzul 334. pne.

Kalvin je konzulom postao 321. pne. zajedno sa Spurijem Postumijem Albinom. Tada su s vojskom poduzeli pohod na Samnite, ali su kod Kaudinskih prijevoja opkoljeni i prisiljeni na predaju, nakon čega su morali "marširati ispod jarma" i sklopiti ponižavajući mirovni ugovor. Pri povratku u Rim, Postumije je predložio da se dvojica konzula ponovno predaju Samnitima, ali su Samniti to odbili, držeći da će time poništiti mirovni ugovor.

## Reference
Publije Kornelije Rufin

**Publije Kornelije Rufin** (*Publius Cornelius Rufinus*, 4. vijek pne.) bio je rimski diktator. Na mjesto diktatora je imenovan 333. pne. kada su Sidicinima, koje je bila napala Rimska Republika, u pomoć priskočili Samniti. S tog je mjesta odstupio otkrivši pogrešku u vjerskom obredu njegovog imenovanja.
Sporazum u Triparadisu

**Sporazum u Triparadisu** je predstavljao dogovor između dijadoha, sklopljen 321. pne. u sirijskom mjestu Triparadisu, kojim se nastojao formalno okončati prvi rat dijadoha, odnosno podijeliti vlast nad carstvom Aleksandra Velikog. Sporazum se po svom sadržaju uglavnom nadovezivao na babilonsku podjelu koja je načinjena dvije godine ranije, neposredno nakon Aleksandrove smrti.

Najvažnija nova odredba se ticala mjesta regenta, odnosno zamjene za Perdiku ubijenog u ratu. Njega je zamijenio Antipater, dotadašnji guverner Makedonije i Grčke.

## Vanjske veze
* ''Bibliotheca'' of Photius (translated by J. H. Freese)
Euridika od Egipta

**Euridika** (na grčkom **Eυρυδικη**) bila je makedonska plemkinja, kći Antipaterova, a kasnije egipatska kraljica i supruga kralja Ptolemeja. Za Ptolemeja se najvjerojatnije udala 321. pne. u doba sporazuma u Triparadisu, kada su Antipater i Ptolemej nastojali učvrstiti međusobni savez. Imala je petoro djece - sinove Ptolemeja Kerauna, Meleagera i trećeg, čije ime nije poznato, ali koji je bio pogubljen od Ptolemeja II Filadelfa, te kćeri Ptolemaidu - koja se kasnije udala za Demetrija Poliorketa - i Lisandru, buduću suprugu Agatokla.

Kada je Ptolemej sebi uzeo novu ženu Bereniku, Euridika je nezadovoljna napustila dvor i 287. pne. došla u Milet kako bi Demetriju Poliorketu dala ruku svoje kćeri Ptolemaide.

## Izvori
* Smith, William (editor); *[[Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology]]*, "Eurydice (4)" , Boston, (1867)

## Vanjske veze
* Biography by Christopher Bennett 
* Biography at livius.org
Kasni period Drevnog Egipta

**Kasni period** drevnog Egipta je naziv za posljednji period historije drevnog Egipta u kome je drevni Egipat postojao kao samostalna država pod domaćim vladarima. 

Za početak se uzima kraj Trećeg prijelaznog perioda, odnosno oslobađanje od kušitske i asirske vlasti sredinom 7. vijeka pne. Često se navodi kao "posljednji veliki trzaj" jedne velike civilizacije, odnosno vrijeme kada je Egipat posljednji put pokušao steći svoju nekadašnju veličinu i važnost. Za taj period je također karakteristično sve čvršće ekonomsko povezivanje, a kasnije politički savezi i kulturna razmjena s grčkim svijetom.

Egipat je godine 525. pne. pao pod vlast Perzijskog Carstva i pod njim ostao sve do ustanka 404. pne. kada je vraćena samostalnost. Tada se izredalo nekoliko domaćih dinastija i vladara do 343. pne. kada su Perzijanci ponovno preuzeli vlast. Godine 332. pne. je Egipat bez otpora osvojio Aleksandar Veliki, pripojio svom carstvu i upravo se taj datum često navodi kao kraj Kasnog perioda i početak helenističkog perioda u Egiptu. Nekoliko godina kasnije Egipat stječe samostalnost, ali pod stranim makedonskim vladarima koji promiču vlastitu helenističku kulturu i običaje. Ta je samostalnost završila 30. pne. aneksijom Egipta rimskoj državi.

## Dvadeset šesta dinastija

XXVI. egipatska dinastija njeno je razdoblje poznato i kao **Saitski period**, po gradu Saisu iz kojeg su vladali faraoni te dinastije.
* Psamtik Wah-ib-re, 664. – 610. 
::-rođen kao Psamtik 
::-kraljevsko ime: Wah-ib-re ("Vječno je srce Ra") 
::-znan i kao Psammetichus I 
* Nekau Wah-em-ib-re, 610. – 595. 
::-rođen kao Nekau 
::-kraljevsko ime: Wah-em-ib-re ("Iznosi želje Raove zauvijek") 
::-znan i kao Necho 
* Psamtik Nefer-ib-re, 595. – 589. 
::-rođen kao Psamtik 
::-kraljevsko ime: Nefer-ib-re ("Lijepo je srce Ra") 
::-znan i kao Psammetichus II 
* Wah-ib-re Ha-a-ib-re, 589. – 570. 
::-rođen kao Wah-ib-re ("Vječno je srce Ra") 
::-kraljevsko ime: Ha-a-ib-re ("Vječno slavi srce Raovo") 
::-znan i kao Apries 
* Ah-mose Si-neit Khnem-ib-re, 570. – 526. 
::-rođen kao Ah-mose ("Mjesec je rođen") 
::-epitet: Si-neit ("Sin Netov") 
::-kraljevsko ime: Khnem-ib-re ("On koji grli srce Raovo") 
::-znan i kao Amasis 
* Psamtik Ankh-ka-re, 526. – 525. 
::-rođen kao Psamtik 
::-kraljevsko ime: Ankh-ka-re ("Ra daje duši život") 
::-znan i kao Psammetichus I

## Dvadeset sedma dinastija
Razdoblje **prve perzijske okupacije**. U ovom je razdoblju Egipat pokorilo Perzijsko carstvo koje se širilo za vrijeme vladara Kambiza.

## Dvadeset osma
XXVIII. dinastiju činio je samo jedan vladar, Amirtej (princ Saisa), koji se pobunio protiv Perzijanaca. Nisu pronađeni nikakvi spomenici s njegovim imenom.

## Dvadeset deveta dinastija
XXIX. dinastija vladala je iz Mendesa.

## Trideseta dinastija
Poraz XXX. dinastije doveo je do ponovne perzijske okupacije Egipta.

## Trideset prva dinastija
Razdoblje **druge [[Ahemenidsko Carstvo|perzijske]] okupacije** (343.-332. pne.), XXXI. dinastija poznata je i kao Ahemenidska dinastija.
320. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **320. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Kurzora i Filona** (ili, rjeđe, **godina 434. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 320. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Generali Aleksandra Velikog nastavljaju s konsolidacijom vlasti nad raznim dijelom njegovog carstva. Ptolemej učvršćuje vlast nad Egiptom, Seleuk nadzire Babilon i Siriju, Antipater i sin Kasandar kontroliraju Makedoniju i Grčku, Antigon nadzire Frigiju i druge dijelove Male Azije, Lizimah nadzire Trakiju i Pergamu dok Eumen nadzire Kapadokiju i Pont.
* Ptolemej širi svoju vlast anektirajući Judeju i Siriju, pri čemu Judeja stiče određene elemente samouprave.
* Aleksandrov satrap Eudem mučki ubija indijskog kralja Pora da bi stekao vlast nad njegovim teritorijima.=
* Zhou Shen Jing Wang postaje vladar kineske dinastije Zhou.
* Teofrast započinje sistematsko proučavanje botanike.
* Aleksandrija, nedavno sagrađena luka u makedonskom Egiptu postaje najveći grad na svijetu, preuzevši primat od Babilona koji se također nalazi pod makedonskom vlašću.http://geography.about.com/library/weekly/aa011201a.htm 

## Rođenja
* Timoharis iz Aleksandrije, grčki astronom poznat po prvom sistematskom promatranmju Merkura i prvom zvjezdanom katalogu (u. 260. pne.)

## Smrti
* Anaksimen iz Lampsaka, grčki retoričar i historičar
* Por, indijski kralj (ubijen)
* Zoil, grčki gramatičar, kinički filozof i književni kritičar iz Amfipolisa (r. cca. 400. pne.)
Kralj Shenjing od Zhoua

**Kralj Shenjing od Zhoua**, trad. kin.: **周慎靚王**, poj. kin.: **周慎靓王**, pinyin: zhaō shèn jìng wáng, Wade-Gilles: **King Shenching of Chou** bio je trideset peti vladar drevne kineske dinastije Zhou i dvadesetčetvrti vladar Istočnog Zhoua. 

## Osobne informacije

  
    Porodično ime
    Ji (姬 jī) na kineskom
  
    Osobno ime
    Ding (定 dìng) na kineskom
  
    Ime ere
    none
  
    Otac
    Kralj Xian od Zhoua
  
    Majka
    nepoznata
  
    Supruga
    nepoznata
  
    Djeca
    Kralj Nan od Zhoua
  
    Dužina vladavine
    320. pne. - 315. pne.
  
  Grob
    nepoznat
  
    Hramsko ime
    nepoznato
  
    Kurtoazno ime
    nepoznato
  
    Posthumno ime
    慎靚 (pinyin shèn jìng), doslovno: "mudar i miran"
Zvjezdani katalog

**Zvjezdani katalog** je popis zvijezda napravljen u obliku kataloga koji uz njihova imena navodi i položaje. U astronomiji ogroman broj zvijezda ima kataloške brojeve. Članak navodi kataloge koji su se najčešće koristili kroz historiju. Većina suvremenih kataloga je dostupna u obliku baza podataka i lako se može dobiti u NASA-inom centru za astronomske podatke ili drugdje.

Najvažniji zvjezdani katalozi iz historije astronomije su:

## Povezano

* Popis astronomskih kataloga
Lucije Papirije Kurzor

**Lucije Papirije Kurzor** (*Lucius Papirius Cursor*) bio je rimski vojskovođa, pet puta izabran za konzula i dva puta imenovan za diktatora.

Cognomen *Cursor* je značilo "Trkač", a dobio ga je zbog sposobnosti da na dan prođe 50 rimskih milja, kao i po sklonosti da od svojih vojnika zahtijeva velika odricanja.

Godine 325. pne. je za vrijeme drugog samnitskog rata imenovan diktatorom. Tada se posvađao sa svojim *[[magister equitum]]om* Kvintom Fabijem Maksimom Rulijanom koji je protiv njegove naredbe napao neprijatelja. Fabije je za neposluh osuđen na smrt, ali ga je od pogubljenja spasila intervencija rimskog senata i naroda.

Nakon katastrofe kod Kaudinskih prijevoja Kurzor je iskoristio priliku da djelomično povrati čast rimskog oružja, tako što je pobunjeni grad Luceru natjerao na predaju, oslobodio rimske taoce te povratio dio zastava izgubljenih u Kaudinskim prijevojima.

Gada je 309. pne. ponovno izbio rat sa Samnitima, Kurzor je ponovno izabran za diktatora te je potukao neprijatelja kod Longule. Za to je nagrađen trijumfom.

Njegov istoimeni sin je također poznao znameniti vojskovođa, koji je dovršio osvajanje Samnijuma 272. pne. te na Kvirinalu postavio prvi sunčani sat u Rimu.

## Reference

* Livy x. 39-47; viii., ix.
* Plinije, *Nat. Hist.*, vii. 60.
* Aurelius Victor, *De viris illustribus*, 3
* Eutropius ii. 8. 9.
----
Fabije Maksim Rulijan

**Kvint Fabije Maksim Rulijan** (*Quintus Fabius Maximus Rullianus* ili **Rullus**), sin Markov je bio član rimske patricijske porodice Fabijevaca, pet puta izabran za konzula i proslavljen kao junak samnitskih ratova.

Njegov sin Fabije Gurg je izabran za konzula dva puta, a praunuk Fabije Maksim je bio znameniti heroj punskih ratova.

## Izvori
* Livije (knjige 8-11 *passim*)
* Diodorus Siculus
* Valerius Maximus
* Frontinus
Anaksimen iz Lampsaka

**Anaksimen** () iz Lampsaka (cca. 380 – cca. 320. pne.) bio je grčki retoričar i historičar, poznat kao miljenik Aleksandra Velikog, koga je pratio na njegovim pohodima po Perziji.
Zoil

**Zoil** (; cca. 400. pne. - 320. pne.) bio je grčki gramatičar, kinički filozof i književni kritičar iz Amfipolisa u Makedoniji. Kasnije se nazvao Homeromastiks (Ὁμηρομάστιξ "Homerov bičevatelj"; *gen*.: Ὁμηρομάστιγος).

Bio je jedan od prvih koji je nastojao kritički proučavati Homerovu *[[Ilijada|Ilijadu]]* i *[[Odiseja|Odiseju]]* i u njima pronalaziti nedosljednosti. U antičko doba je zbog toga postao kontroverzna ličnost i sinonim za nepravednog kritičara. Njegovi tekstovi su izgubljeni.

Vitruvije navodi kako je Zoila dao pogubiti egipatski kralj Ptolemej II Filadelf zbog uvrede Homera, ali ti se navodi ne smatraju vjerodostojnima.

## Reference

* U. Friedländer, *De Zoilo aliisque Homeri Obtrectatoribus* (Konigsberg, 1895)
* J.E. Sandys, *History of Classical Scholarship* (2nd ed. 1906) 
* Ancient Library
319. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **319. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Kurzora i Ceretana** (ili, rjeđe, **godina 435. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 319. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Atenski orator i diplomat Demad je poslan na makedonski dvor, ali tamo makedonski regent Antipater i njegov sin Kasandar doznaju da je šurovao s bivšim regentom Perdikom, te naređuju njegovo pogubljenje.
* Antipater se razbolijeva i umire, nakon što je, suprotno očekivanjima, ostavio regentstvo ostarjelom Poliperhonu, umjesto Kasandru, te tako izaziva konfuziju i zlu krv među dijadosima.
* Antipaterov sin Kasandar odbija priznati Poliperhona kao novog regenta te diže pobunu kojoj se priključuju satrap Frigije Antigon, a podržavaju je Ptolemej i Lizimah. Tako započinje drugi rat dijadoha, a Kasandar uz Antigonovu pomoć zauzima Makedoniju i najveći dio Grčke. 
* Drugi rat dijadoha: Dotada odmetnuti dijadoh Eumen staje na Poliperhonovu stranu, probija opsadu svog uporišta Nora te prijeti Ptolemejevim posjedima u Siriji i Feniciji. Poliperhon proglašava Eumena kraljevskim generalom u Maloj Aziji. 
* Drugi rat dijadoha: Roksana, udovica Aleksandra Velikog, odlazi u Epir kako bi utočište pronašla kod Aleksandrove majke Olimpijade.

## Rođenja
* Antigon II Gonata, makedonski kralj (približan datum) (u. 239. pne.)
* Pir od Epira, kralj Molosijaca, Epira i Makedonije (u. 272. pne.)

## Smrti
* Antipater, makedonski general i regent carstva Aleksandra Velikog (r. 397. pne.)
Židovske svetkovine

**Židovske svetkovine** su najvažniji događaji židovskog naroda jer ih podsjećaju na spasonosna Božja djelovanja u povijesti.

* **Pasha** - slavi se zajedno s Blagdanom beskvasnih kruhova za uštapa u mjesecu nisanu. Za vrijeme svečanog objeda priča se o Izlasku iz Egipta, pjevaju se psalmi, jedu beskvasni kruhovi, žrtveno janje i gorko zelje, te piju 4 čaše vina. Time se Židovi prisjećaju posljednjeg objeda kojeg su jeli na dan Izlaska iz Egipta.

* **Blagdan sedmicâ** - žetvena svečanost koja se održava 50 dana nakon Pashe. Naziva se još i Pedesetnicom. Tom svetkovinom Židovi se zahvaljuju Bogu za žetvu i Sinajski savez.

* **Roš Hašana** - novogodišnji blagdan. Slavi se 1. tišrija. Oglašava se puhanjem u šofar (rog). To je dan preispitivanja svih ljudi pred Bogom. Time počinje doba osvješćivanja i kajanja koje završava velikim Danom pomirenja.

* **Jom Kipur** - veliki Dan pomirenja koji se obilježava 10. tišrija. Tog se dana Boga moli za oprost grijeha tako da Mu se žrtvuje jarac.

* **Sukoth** - blagdan sjenicâ koji počinje 15. tišrija. Na taj dan Židovi sedam dana žive u sjenicama kako bi se prisjetili putovanja pustinjom. S tom svetkovinom povezuje se zahvala za žetvu i molitva za kišu.

* **Hanuka** - blagdan posvećenja Hrama. Počinje 24. kisleva i traje osam dana. Tih se dana Židovi prisjećaju oslobođenja Židova u makabejskom ustanku i na čišćenje i posvećenje oskvrnjenog hrama. Svakog se dana pali nova svijeća na hanuka-svijećnjaku s osam krakova.

* **Purim** - slavi se 14. adara u znak sjećanja na Esterino spašavanje Židova.
Purim

Jevrejski praznik kojim se obeležava oslobođenje jevrejskog naroda u vreme progonstva u Persiju, u doba cara Ahasvera (ili Ahašvera, u Daničićevom prevodu Biblije Asvir). Tokom ovog praznika rad nije zabranjen, ali se odobravaju mnogi znaci radosti koji u judaizmu nisu sasvim uobičajeni. Ovaj praznik pada u periodu od kraja februara do kraja marta. Praznik počinje postom (po ugledu na Jestirin post). Kasnije se razvio običaj sedenja po kućama do kasno u noć.

Prvi zapis o ovom prazniku nalazimo u u starozavetnoj Knjizi o Jestiri (Esteri). Istorijska tačnost događaja koji su u ovoj knjizi opisani, kao i autorstvo i vreme nastanka, predmet su žive naučne diksusije. Prema knjizi, car Ahasver (neki smatraju da je to Kserks) pozvao je na jednoj zabavi svoju suprugu Vašti da se pokaže gostima. Ona nije poslušala naredbu pa je car naredio da pred njega dovedu najlepše žene carstva da bi sebi izabrao novu ženu. Pred cara je dovedena i Jestira (Estera) koju je car izabrao. Njen otac, Mardohaj, odbio je da se pokloni velikašu Hamanu. Haman je zbog toga izdejstvovao da se ubije ne samo Mardohaj već i svi Jevreji u carstvu. Dan izvršenja pokolja trebalo je da bude određen žrebom, što se na akadskom kaže bur, a ta je reč u Bibliji zapisana kao pur, u množini purim, od čega je kasnije i sam praznik dobio ime. Jestira, da bi spasila svoj narod, prvo posti tri dana a potom priređuje gozbu za cara, gde mu otkriva Hamanove namere i izmoljava milost za svoj narod. Na kraju, Haman biva ubijen a Mardohaj postavljen za carskog namesnika. Nakon ovoga, Jestira i Mardohaj pišu pismo svim jevrejima cartva sa naredbom da ovaj događaj proslavljaju.

## Povezano
* Jom Kipur
* Talmud
Drugi rat dijadoha

**Drugi rat dijadoha** je naziv za oružani sukob između dijadoha, odnosno generala Aleksandra Velikog, koji se od 319. pne. do 315. pne. vodio za nadzor nad Aleksandrovim carstvom.

Povod je bila smrt regenta Antipatera, odnosno njegova neočekivana odluka da na samrtnoj postelji novim regentom proglasi starog generala Poliperhona umjesto svog sina Kasandra. Ta je odluka izazvala zbunjenost među dijadosima, ali i pobunu od strane Kasandra kojoj su se priključili mnogi nezadovoljnici, uključujući guvernera Egipta Ptolemeja, guvernera Male Azije Antigona, ali i Euridiku, ambicioznu suprugu slaboumnog nominalnog kralja Filipa Arideja.

Poliperhon je, pak, na svoju stranu doveo Eumena, bivšeg Aleksandrovog sekretara i odmetnutog satrapa u Maloj Aziji. Eumen je iskoristio savez kako bi zauzeo Siriju i Feniciji i organizirao veliku vojsku kojoj su kontingente dali satrapi s krajnjeg istoka Carstva. Antigon je Eumena porazio u bitci kod Gabijene 316. pne.

U međuvremenu je Kasandar godine 318. pne. osvojio Makedoniju i najveći dio Grčke, te prisilio Poliperhona da utočište traži u Epiru gdje je sklopio vojnički slab, ali politički važan savez sa Aleksandrovom majkom Olimpijadom te Roksanom, Aleksandrovom udovicom i majkom njegovog sina i zakonitog nasljednika Aleksandra IV. Poliperhon i epirski kralj Eakid su u jesen 317. pne. napali Makedoniju, a Aridejeva vojska se, umjesto da ih zaustavi, prešla na njihovu stranu. Olimpijada je tada zarobila i pogubila Arideja i veliki broj Kasandrovih pristalica, ali je njen uspjeh bio kratkotrajan. Godine 316. pne. je Kasandar krenuo u protivofenzivu, opsjeo Olimpijadu u Pidni, prisilio je na predaju te potom mučki ubio. Sljedeće je godine sklopljeno primirje kojim je rat završen.

Međutim, već 314. pne. je spoznaja kako je Antigonu naglo narasla moć dovela do sklapanja novog saveza i početka trećeg rata dijadoha.

## Povezano
* Dijadosi
Roš Hašana

**Roš Hašana** (ראֹשׁ הַשָּׁנָה) je jevrejska *Nova godina* i na hebrejskom jeziku ovaj izraz doslovno znači *„glava godine“*. Ovaj praznik se u tradicionalnom jevrejstvu slavi prvog i drugog tišrija (septembra – oktobar). U Bibliji je ovaj dan označen kao dan okupljanja i duvanja u trube (Lev 23, 24), a slavljenje ovog praznika kao početka Nove godine ima svoje poreklo u Talmudu jer je tamo ovaj dan smatran za praznik rađanja sveta. Za razliku od običaja drugih naroda, kod Jevreja se ovaj praznik svetkuje ozbiljno, uz prisećanje na grehe i pokajanje. Duva se u šofar čiji zvuci, koji podsećaju na plač, treba da pozovu na pokajanje. Tradicionalno jevrejstvo zna za običaj da se tokom prvog prepodneva ovog praznika, odlazi na neku reku gde ima ribe. Govore se molitve, a u vodu se bacaju mrve hleba što simboliše odbacivanje greha (v.). Ovim preznikom počinje period koji se naziva „deset dana kajanja“ i koji se završava praznikom Jom Kipur.

## Povezano
* Jom Kipur
* Purim
* Talmud
Jom kipur

**Jom kipur** (hebr. יוֹם כִּפּוּר, IPA: ˈjom kiˈpuʁ: dan pomirenja, očišćenja), jevrejski verski blagdan na koji se obavlja obred pomirenja naroda s Bogom i očišćenja od greha. Praznuje se 10. dana 7. meseca (Tišri, uglavnom u oktobru), a potiče verovatno iz perioda pre ropstva. O prazniku se govori u Petoknjižju, i to knjigama Levitskoj 16; 23, 27-32 i Brojevi 29, 7-11. Prvosveštenik je na ovaj dan ulazio u Svetinju nad svetinjama, kadio i kropio krvlju Kovčeg zaveta. Obzirom na situaciju u kojoj Jevreji žive već 2000 godina, obdržavanje svih pravila za vezanih ovaj praznik nije moguće (žrtve itd.). Današnji način praznovanja regulisan je raspravom Joma iz Mišne. Dan se danas obeležava najstrožijim postom i obaveznim učešćem u sinagogalnom bogosluženju. 

## Povezano

* Roš Hašana
* Purim
* Talmud
Mohnjin

**Мохњин** је град на југозападу савезне Државе Качин, која се налази у северном делу Мјанмарске Уније. Главни град је Мохњинског рајона.
Mogaun

**Могаун** је град на северу Мохњинског рајона, на југу савезне Државе Качин, која се налази у северном делу Мјанмарске Уније.
Shumpanbum

**Схумпанбум** (или Сумпрабум) је град на jугу раjона Путао, на северу савезне Државе Качин, која се налази у северном делу Мјанмарске Уније.

## Референце
318. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **318. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Flakcinatora i Venona** (ili, rjeđe, **godina 436. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 318. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Drugi rat dijadoha: Antigon, nastojeći uz pomoć Kasandra i Ptolemeja postati gospodarom cijele Azije, započinje pregovore s Eumenom, koji odlučuje ostati vjeran kraljevskoj kući, odnosno regentu Poliperhonu. Eumenove pristaše zauzimaju Babilon.
* Drugi rat dijadoha: Antigon započinje ofanzivu protiv Eumena, koji se povlači na istok, kako bi se pridružio vojski koju su prikupili satrapi istočno od rijeke Tigris.
* Drugi rat dijadoha: Kasandru, koji nastoji konsolidirati svoju vlast nad Grčkom, podršku pruža Euridika, ambiciozna supruga nominalnog kralja Filipa Arideja. 
* Drugi rat dijadoha: U Ateni, jedinom važnijem grčkom gradu koji je ostao vjeran regentu Poliperhonu, regent Poliperhon stupa u savez sa demokratskom frakcijom i organizira suđenje i pogubljenje oligarhijskog državnika Fokiona. Atenjani nakon pogubljenja Fokionu priređuju raskošni pogreb.
* Kineska država Qin počinje prodirati u područje Sečuana.
* Aristoksen, grčki peripatetički filozof i Aristotelov učenik, piše traktat o muzici pod naslovom "Elementi harmonije".

## Rođenja
*

## Smrti
* Fokion, atenski državnik i vojskovođa (r. cca. 402. pne.)
Ćirići

**Ćirići** su naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Glamoč koja pripada entitetu Federacija Bosne i Hercegovine. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 74 stanovnika.

## Geografija

## Historija

## Stanovništvo

## Privreda

## Reference

## Vanjske veze
Kategorije ugroženosti

**Status zaštite** je valjani pokazatelj vjerojatnosti da pojedina vrsta opstane u sadašnjosti ili budućnosti. Pri procjeni statusa zaštite se u obzir uzima pet kvantitativnih kriterija: 1. veličina populacije, 2. brina smanjenja brojnosti, 3. veličina područja rasprostranjenosti, 4. stupanj rasprostranjenosti te 5. stupanj segmentacije populacije.
 
Najpoznatiji sustav koji se brine o popisivanju i stupnjevanju statusa zaštite na svjetskoj razini je Crvena knjiga Međunarodne organizacije za očuvanje prirode i prirodnih resursa iz 1994. Wikipedijinim člancima se dodjeljuju sljedeće kategorije temeljene na tim kriterijima:

* **Smanjeni rizik** (**LR**): kod ovih je vrsta status zaštite prisutan na razini nižoj od osjetljivih, ugroženih, ili kritično ugroženih vrsta. Dijeli se na tri podkategorije:
** **cd** (zavisna zaštita), prekid trenutno prisutnih mjera zaštite bi doveo do izdizanja statusa rizika,
** **nt** (bliska opasnost), vrsta je skoro osjetljiva, no ne ispunja u potpunosti kriterije toga statusa,
** **lc** (najmanja zabrinutost), najšira kategorija koja uz obične vrste sadrži i sve one koje nisu toliko zabrinjavajuće da bismo ih svrstavali u više kategorije.
* **Osjetljivi** (**VU**): označava visok rizik od izumiranja kroz umjereno razdoblje.
* **Ugroženi** (**EN**): označava visok rizik od izumiranja u bliskoj budućnosti.
* **Kritično ugroženi** (**CR**): označava iznimno visok rizik od izumiranja u neposrednoj budućnosti.
* **Izumrli u prirodi** (**EW**): žive jedinke nalazimo isključivo u zatočeništvu ili kontroliranim i neuobičajenim staništima. "Izumrlima" odgovaraju po tome što ne postoje njihove slobodne populacije u prirodi. Izraz "istrijebljeni" se koristi za pripadnike one vrste koja je općenito još uvijek prisutna u divljini, osim na određenom mjestu s kojeg su smaknuti.
* **Izumrli** (**EX**): dalekosežna i odgovarajuće postavljena ispitivanja nisu naišla na žive pripadnike skupine. Posljednji je živi primjerak uginuo nakon 1500.
* **Nedovoljno podataka** (**DD**): takson za koji ne postoji dovoljno informacija da bi se procijenila kategorija rizika. Razlog može biti premalo saznanja o veličini populacija i opasnostima koje im prijete, ili sistematska nesigurnost u ispravnost taksona.

S ciljem pokrivanja niza vrsta koje ne spadaju u okvire IUCN-ove Crvene knjige, Wikipedija uvodi i sljedeće dodatne kategorije:

* **Sigurni** (**SE**) ili **pripitomljeni**: nema izravne opasnosti opstanku vrste. Ova kategorija se poklapa s najmanjom zabrinutošću, no odnosi se isključivo na ljude i domaće životinje, za koje se IUCN-ov kriterij pokazao nevaljanim.
* **Prapovijesni**: između **izumrlih** i **fosila**: vrste koje su izumrle prije 1500., no barem jedan primjerak postoji u nefosiliziranom stanju. Posljednje će nam posebno koristiti u evoluciji čovjeka.
* **Fosili**: ne odnosi se toliko na status zaštite koliko predstavlja pokazatelj našeg poimanja prirode fosilnog nalaza.

## Vanjske veze
* Kriteriji i kategorije IUCN-ove Crvene knjige vrsta (1994.)