Titelski breg

**Titelski breg** je breg u Vojvodini. Nalazi se u jugoistočnoj Bačkoj (u regiji Šajkaška), između gradića Titela na jugu, sela Lok, Vilovo i Šajkaš na jugozapadu, sela Mošorin na severu i reke Tisa na istoku. Nadmorska visina mu je 128 metara, a pruža se pravcem severozapad-jugoistok. Titelski breg je geomorfološki, zapravo lesna zaravan nastala navejavanjem lesa tokom pleistocena. Dugačka je 18 kilometara, a široka oko sedam i po. Nagnuta je ka jugoistoku, a iznad Tise se diže strmi odsek visine 60 metara. U njemu se zapaža šest smeđih zona, što ukazuje na to, da je zaravan formirana iz šest etapa. Breg je insteresantna forma, pošto je jedino uzvišenje u Bačkoj, koja je uglavnom ravnica. Najviša tačka mu je na 128 metara.
## Zaštićeno područje
Dijelovi Titelskog brega proglašeni su 2012. god. zaštićenim područjem od izuzetnog značaja, odnosno I kategorije kao specijalni rezervat prirode pod imenom "Titelski breg". Cilj zaštite je očuvanje raznovrsnih, brojnih i izuzetno fizički izraženih oblika nastalih geološkim, geomorfološkim i pedološkim procesima u poslednjih 600.000 godina ledenog doba, čiji rezultat je nataloženi lesa na ušću Tise u Dunav.

Raznovrsni biodiverzitet karakteriše:
* 630 taksona viših biljaka, od kojih je 19 biljaka strogo zaštićeno na nacionalnom nivou, a najznačajnije vrste predstavljaju babaluška, patuljasta perunika, gorocvet, valdštajnov luk, tamnoljubičasti luk, bobovnjasta trnoplodka i prutasti osak, dok je Titelski breg poslednje zabeleženo stanište iščezle vrste lanolist (*Alyssum linifolium*) u Panonskoj niziji i Srbiji
* brojna fauna insekata sa 25 retkih i ugroženih vrsta 
* 10 vrsta vodozemaca, od kojih su 6 vrsta strogo zaštićene (crvenotrbi mukač, obična krastača, zelena krastača, gatalinka, obična češnjarka i žaba travnjača)  
* 7 vrsta gmizavaca, sa 4 strogo zaštićene vrste (barska kornjača, eskulapov smuk, bjelouška, ribarica) 
* 33 vrste sisara, pri čemu 9 predstavnika sisara čine strogo zaštićene vrste (vodena rovčica, tekunica, patuljasti miš, puh lešnikar, hermelin, tvor, stepski tvor, vidra, divlja mačka).

### Značajno područje za ptice
Specijalni rezervat prirode Titelski breg nalazi se i na listi značajnih područja za ptice u Srbiji (''Important Bird Areas – IBA''). U njemu je registrovano oko 140 vrsta ptica, od kojih su preko 70 vrsta gnezdarice, 115 vrsta su strogo zaštićene. Najznačajnije vrste su: |pčelarica, bregunica, golub dupljaš, obična belka, vetruška, pupavac, stepski soko, stepska trepteljka, obična travarka, crnoglava travarka, poljska ševa, mali svračak i dr.
 
Na zaštićenom području je nekoliko areholoških nalazišta (Feudvar, Stubarlija /Čot/, Bostanište /Kuveždin/, Kalvarija, Pod Gracom i Kraljev surduk), među kojima je najznačajniji Feudvar, naselje bronzanog i gvozdenog doba, iz perioda 1700-400 godine p.n.e.
## Vidi još
* Šajkaška
* Titel
* Titelski plato

File:Swallow-tailed bee-eater (Merops hirundineus hirundineus) juvenile.jpg|Pčelarica (Meropidae)
File:Sand Martin (Riparia riparia) (7).jpg|Bregunica (*Riaria riparia*)
File:SakerFalcon.jpg|Stepski soko ili banatski soko (*Falco cherrug*) 
File:Stock Dove (Columba oenas), Craigleith, Edinburgh - geograph.org.uk - 1229775.jpg|Golub dupljaš (*Columba oenas*)

## Literatura
* Rodić, D, Pavlović, M. (1994): *Geografija Jugoslavije 1*, Savremena administracija
## Spoljašnje veze
* Geografija Vojvodine 

## Izvori