Evakuacija

**Evakuacija** je plansko, organizovano i privremeno premeštanje ljudi, životinja, materijalnih i kulturnih dobara, državnih organa, privrednih društava i drugih pravnih lica sa ugrožene teritorije na teritoriju određenu Planom zaštite i spasavanja u vanrednim situacijama, na kojoj ne postoji opasnost i koja pruža uslove za život i zaštitu. Vanredna situacija u kojoj se sprovodi evakuacija je stanje kada su rizici i pretnje ili posledice katastrofa, vanrednih događaja i drugih opasnosti po stanovništvo, životnu sredinu i materijalna dobra takvog obima i intenziteta da njihov nastanak ili posledice nije moguće sprečiti ili otkloniti redovnim delovanjem nadležnih organa i službi, zbog čega je za njihovo ublažavanje i otklanjanje neophodno upotrebiti posebne mere, snage i sredstva uz pojačan režim rada.

## Etimologija
Etimološki reč evakuacija nije komplikovana. U reči evakuacija prepoznaje se njena srodnost sa imenicom vakuum, naučnim terminom za prazan prostor bez ikakvih elemenata ili jedinjenja u nekoj posudi ili prostoru. Poreklo obe reči i vakuuma i evakuacije je od latinskog prideva *vacuus* (prazan), u srednjem rodu *vacuum*. U skoro svim jezicima u Evropi upotrebljava se ovaj evropeizam, s tim da Nemci, kao i obično, imaju i svoju reč germanskog porekla.

## Ostala značenja
;U vojnoj terminologiji
Evakuacija u vojsci je odlazak iz ili napuštanje neke operativne zone za vreme rata, koju napusta; stanovništvo, bolnice, razna vojna i druga slagališta kojima bi se neprijatelj, u slučaju uspeha, mogao koristiti.

Sanitetska evakuacija u vojci je izvlačenje i iznošenje povređenih i obolelih u ratu, sa bojišta (tj mesta povređivanja ili razboljevanja) i prenošenje odnosno prevoženje do sanitetske ustanove ili do mesta gde im se može pružiti medicinska pomoć i nega.

;U medicini
*Medicinska evakuacija*, prebacivanje bolesnika i ranjenika sa jednog mesta na drugo iz bezbednosnih ili medicinskih razloga

*Evakuacija sadržaja iz tela*. U medicini reč evakuacija koristi se da označi; čišćenje, pražnjenje izmeta, ili izbacivanje drugoga škodljivog sadržaja iz tela.

## Istorijat
U 13. veku u najvećim evropskim jezicima reč evakuacija je bila isključivo vojni termin za povlačenje vojske sa svog odredišta. Tek u 18. veku ovaj pojam se počeo upotrebljavati u širem smislu, onako kako se sve do danas upotrebljava u svetu.

Jedan od novijih rečnika naviodi da je reč evakuacija nastala u engleskom jeziku poslednjih sto godina, i navodi da se glagol evakuisati prvi put pojavio u današnjem smislu značenja u londonskom dnevniku „Tajms“ tek 1938. godine i citira rečenicu u kojoj se ova reč našla: *„Čelnici velikih britanskih gradova se kolebaju da li da, pored dece, evakuišu i odrasli živalj“.*

## Izvori
* *Zakon o vanrednim situacijama Republike Srbije*, „Službeni glasnik Republike Srbije“.
* Gershenfeld, Neil, Mathematical Modelling. OUP, Oxford, 1999.
* Hubert Klüpfel, A Cellular Automaton Model for Crowd Movement and Egress Simulation. Dissertation, Universität Duisburg-Essen, 2003.
* Stollard, P. and L. Johnson, Eds., "Design against fire: an introduction to fire safety engineering design", London, New York, 1994.
* Kontrol biro - ''Evakuacija i spašavanje'' 
* ''Hrvatska vatrogasna zajednica - zaštita od požara: Evakuacija i spašavanje'' 

## Vanjske veze