open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vrnčani (Čačak)

**Vrnčani** je naselje u Srbiji u opštini Čačak u Moravičkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 279 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 368 stanovnika).
## Geografija
Selo Vrnčani leži na zapadnom delu planine Kablar i zahvata levu stranu Ovčarsko-Kablarske klisure. Preko južne strane sela prolazi reka Zapadna Morava. Sa jugozapada, selo štiti planina Orovica, a sa zapadne strane Čarapića potok deli selo, a i opštinu Čačak od Gornje Dobrinje koja je smeštena u opštini Požega. Sa severne strane je selo Jančići. Po površini Vrnčani su gotovo najveće selo opštine Čačak, a po broju stanovnika najmanje. Porvšina je 2.041 hektar, 17 ari i 63 m². Manji deo zauzimaju njive, livade i voćnjaci, a veći deo je neplodno zemljište (šume, krš...)

## Historija
Najstariji stanovnici sela Vrnčana su bili Iliri, koji su na toj teritoriji živeli oko 7. veka p. n. e. Posle toga su selo naselili Rimljani, za koje istorijske činjenice govore da su koristili toplu vodu iz Ovčar Banje. Turci su ovo selo okupirali 1460. godine i tada se naselili na mestu Ravnine koje je bilo, a i danas je, raskrsnica više Opština (Čačak, Gornji Milanovac, Požega). Postoje dva popisa (Građa istorijskog arhiva u Čačku), koja su jako bitna za Vrnčane: popis iz 1525. godine, a drugi je izvršen između 1525. i 1528. godine. Prema popisu iz 1525. godine u selu je bilo 29 domova, 14 neoženjenih, 1 baština, 1 manastir (Manastir Preobraženja), 1 mlin koji radi pola godine, prihod sela je bio 5124 aspre. Vrnčani su pripadali Smederevskom sandžaku, a kasnije nahiji Rudnička Morava.

## Manastiri
Na teritoriji sela Vrnčani se nalazi nekoliko manastira Ovčarsko-kablarske klisure: Staro Preobraženje, Blagoveštenje, Ilinje i Savinje.

## Demografija
U naselju Vrnčani živi 241 punoletni stanovnik, a prosečna starost stanovništva iznosi 46,2 godina (43,8 kod muškaraca i 48,9 kod žena). U naselju ima 89 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,08.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Članak o Vrčanima
Donja Vrbava

**Donja Vrbava** je naselje u Srbiji u opštini Gornji Milanovac u Moravičkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 654 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 754 stanovnika).

Selo zauzima površinu od 1420 ha i spada među tri najveća sela u opštini. Donja Vrbava se sastoji iz sedam zaselaka: Ivkovača, Mokro Polje, Gaj, Brakovići, Lipljani, Joksići i Tešići. Selo pripada Rudničko-gružanskom kraju, a nalazi se na obroncima Rudnika i Crnog vrha, kao i na obalama reke Gruže.

## Historija

U selu se nalaze ostaci crkve srednjevekovnog manastira Ješevac, koji najverovatnije datira iz 14. veka i koji je proglašen spomenikom kulture. Zahvaljujući Živomiru Petroviću počela je gradnja crkve posvećene Svetom arhangelu Gavrilu.

## Demografija
U naselju Donja Vrbava živi 531 punoletni stanovnik, a prosečna starost stanovništva iznosi 43,0 godina (43,1 kod muškaraca i 42,9 kod žena). U naselju ima 182 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,59.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* (Donja Vrbava)
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
* Central Serbia Media Report January 2003 
* Šumadijsko selo u kojem se znaju samo po nadimcima („Blic“, 28. decembar 2012)
Koštunići

**Koštunići** su naselje u Srbiji u opštini Gornji Milanovac u Moravičkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 660 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 756 stanovnika).

Selo je u Podgorini Suvobora, a kuće su po stranama, brežuljcima i kosama, uglavnom na tri dugačke kose.

Na teritoriji ovog sela, na visoravni Suvobora je Ravna gora.

Seoska preslava je na mali Spasovdan, a vašari su u nedelju po Petrovdanu i na treći dan Božića. Bilo je sedam *zapisa*.

## Historija

Poreklom svoje familije iz Koštunića potiče Vojislav Koštunica (bivši premijer Srbije), iz familije Damjanovića. Prezime Koštunica potiče od imena ovog sela. Iz ovoga sela je takođe rodom i bivši načelnik generalštaba VJ Momčilo Perišić.

## Demografija
U naselju Koštunići živi 551 punoletni stanovnik, a prosečna starost stanovništva iznosi 46,2 godina (45,3 kod muškaraca i 47,0 kod žena). U naselju ima 211 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,13.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Google Maps)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
*  Koštunići

## Literatura
*Milenko S. Filipović: *'Takovo*', Srpski etnografski zbornik, 1960.*

## Povezano
* Opština Gornji Milanovac
Kalimanići (Gornji Milanovac)

**Kalimanići** je selo u centralnoj Srbiji, u opštini Gornji Milanovac, u Moravičkom okrugu.
Nalazi se na oko 10&nbsp;km od Gornjeg Milanovca, na putu Gornji Milanovac - Kalimanići - Boljkovci - Donji Banjani - Ljig.
Prema popisu iz 2002. u selu je bio 181 stanovnik, a prema popisu iz 1991. bilo je 202 stanovnika.

Selo je tipičnog razbijenog šumadijskog tipa i deli ga rečica Kaludra na dva dela, takozvani donji i gornji kraj.
Broj stanovnika se izuzetno brzo smanjuje, jer stanovništvo prelazi u Gornji Milanovac i ostale gradove.

Selo je poznato i po tome što je tu bila zadnja linija fronta u Kolubarskoj bici.
Naime, Austrougarske snage su zaglavile svoje teško naoružanje u delu Vrnčana, sela koje se graniči sa Kalimanićima, zvano Lokva, gde su ih srpske snage potukle do nogu i preokrenule bitku u svoju korist.

Do skora, selo je bilo poznato i po velikim voćnjacima PIKa Takovo.
U ovom selu su poznati proizvođači šljiva i dobre prirodne rakije.
Među prvim zaštićenim rakijama sa ovog područja je i „GEDžA“ proizvođača Marković Milovana.

U selu se za vreme Drugog svetskog rata skrivao Miloš Minić.
Selo ima fudbalski klub „Omladinac“ i neverovatno dobre ljude.

## Demografija
U naselju Kalimanići živi 148 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 45,4 godina (45,0 kod muškaraca i 45,8 kod žena). U naselju ima 62 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,92.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Devići

**Devići** su naselje u Srbiji u opštini Ivanjica u Moravičkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 189 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 219 stanovnika). Do 1965, godine je ovo naselje sedište **Opštine Devići** koju su činila naseljena mesta: Brusnik, Čečina, Dajići, Devići, Dobri Do, Gradac, Koritnik, Vionica i Vrmbaje. Posle ukidanja opštine područje bivše opštine je u celini ušlo u sastav opštine Ivanjica.

Ovde se nalazi Kuća u kojoj je živeo Venijamin Marinković.

## Demografija
U naselju Devići živi 146 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 35,9 godina (34,6 kod muškaraca i 37,2 kod žena). U naselju ima 65 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,91.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Kriva Reka (Gornji Milanovac)

**Kriva Reka** je naselje u Srbiji u opštini Gornji Milanovac u Moravičkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 102 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 187 stanovnika). Prema novinskom članku iz Politike, 2013. u selu ima samo 22 stanovnika.

## Historija
Nije izvesno da li se u Krivoj reci se nalazila crkva, zadužbina despota Đurđa Brankovića, u kojoj je on i sahranjen 1456, ili je ovo bilo vezano za isti toponim bliže selu Majdan. U blizini pomenute Krive reke nalazio se i letnjikovac u kome je 1457. umrla njegova žena, Prokleta Jerina. Ne zna se gde su ostaci letnjikovca i crkve.

Kroz selo je svojevremeno prolazila pruga uskog koloseka Beograd-Čačak, a u selu se nalazila stanica.

## Demografija
U naselju Kriva Reka živi 98 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 57,3 godina (53,0 kod muškaraca i 61,0 kod žena). U naselju ima 57 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 1,79.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

Najpoznatiji Krivorečanin u dvadesetom veku bio je rašljar Miloš Đuković. Tvrdio je da je pomoću rašlji otkrio mesto gde je zakopano blago despota Đurđa Umro je 2010.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Drenova (Gornji Milanovac)

**Drenova** je naselje u Srbiji u opštini Gornji Milanovac u Moravičkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 264 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 373 stanovnika).

## Naziv
Naziv sela Drenove je starog porekla. O poreklu naziva sela postoje dve priče. Drenova je, po prvoj priči, dobila naziv po drenu (drenovini), šiblju koje raste na ovom području i rađa sitne koštičave plodove crvene boje. Ova priča je malo verovatna, jer su ovde oduvek rasle guste hrastove i bukove šume, a dren je rastao na ivicama šumaraka i pašnjaka, pa se nije isticao među ostalim drvećem, da bi po njemu selo dobilo naziv.

Po drugoj priči, koju je pričao stari Pavle Đaković iz Drenove, teritorija današnjeg sela u prošlosti je bila nenaseljena i bez naziva. Đakovići su bili prvi doseljenici, a doselili su se iz sela Dren u Sandžaku. Oni su, navodno, svome novom mestu stanovanja dali naziv Drenova radi sećanja na njihovo rodno selo Dren. Ovaj naziv kasnije su prihvatili i ostali doseljenici Drenove. Pavle Đaković (1815–1901. g.) je bio ugledan domaćin u Drenovi, a ovom pričom je želeo da istakne poreklo svoje familije i njeno mesto među ostalim doseljenim porodicama u Drenovi. Đakovići su se doselili u Drenovu oko 1760. godine, a selo Drenova je bilo poznato pod tim nazivom oko 300 godina pre njihovog doseljenja. Turski popisi poreskih glava, iz 1467. godine, beleže da su ovde bila dva sela sa nazivom Drenova: Gornja Drenova i Donja Drenova.

U početku austrijske okupacije, krajem 1718. godine, popisana su naselja i stanovništvo u Rudničkoj nahiji (distriktu). Na geografskoj karti, koju je te godine izradio kapetan Epšelvic, upisano je i selo Drenova (*Trinowa*) na Dičini. U Drenovi su tada popisana tri domaćinstva, a Đakovići su se doselili oko 30 godina kasnije, posle ovog popisa.

Ove činjenice nisu bile poznate Pavlu Đakoviću, pa mu ne treba zameriti što je prenosio kazivanja svojih predaka.

Naselja pod nazivom Drenova postoje još u opštinama Brus, Čajetina, Prnjavor i Prijepolje. Naselja sa nazivom Dren postoje u opštinama Leposavić i Zubin Potok na Kosovu.

## Demografija
U naselju Drenova živi 247 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 53,3 godina (50,2 kod muškaraca i 56,4 kod žena). U naselju ima 110 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,40.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Literatura
* 

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Kotraža (Lučani)

**Kotraža** je naselje u Srbiji u opštini Lučani u Moravičkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 889 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 904 stanovnika).

## Demografija
U naselju Kotraža živi 1368 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 41,8 godina (41,2 kod muškaraca i 42,3 kod žena). U naselju ima 600 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,28.
Kotraža je treće mesto po veličini u opstini Lučani, a zadnjih godina beleži i razvitak privrede.
Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

U selu je 2000. godine podignuta crkva Svetog Pantelejmona, zadužbina Milenka Kostića.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
Zablaće (Čačak)

**Zablaće** je naselje u Srbiji u opštini Čačak u Moravičkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 1226 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1276 stanovnika). Do 1965, godine je ovo naselje sedište **Opštine Zablaće** koju su činila naseljena mesta: Baluga Trnavska (tadašnji zvanični naziv samo Baluga), Banjica, Brezovica, Goričani, Ježevica, Kačulice, Kukići, Lipnica, Mršinci, Petnica, Premeća, Rajac, Slatina, Vapa, Viljuša, Zablaće i Žaočani (tadašnji zvanični naziv Zaočani). Posle ukidanja opštine područje bivše opštine je u celini ušlo u sastav opštine Čačak.

## Demografija
U naselju Zablaće živi 1000 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 42,0 godina (39,5 kod muškaraca i 44,6 kod žena). U naselju ima 392 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,13.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
Kaona (Lučani)

**Kaona** je naselje u Srbiji u opštini Lučani u Moravičkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 453 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 519 stanovnika).

Kaona je malo planinsko selo na obroncima planine Jelice ispod brda Troglav. Nalazi se na pola puta između Kraljeva i Guče.

## Znamenitosti
Od turističkih atrakcija se mogu izdvojiti izletničko mesto Hajdučka voda, kao i stara crkva koja se nalazi u centru sela. Selo raspolaže kapacitetima za zimske sportove (ski-staza).

## Demografija
U naselju Kaona živi 372 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 44,9 godina (45,0 kod muškaraca i 44,8 kod žena). U naselju ima 152 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,98.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
Leušići

**Leušići** su naselje u Srbiji u opštini Gornji Milanovac u Moravičkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 162 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 185 stanovnika).

Selo se nalazi po kosama i stranama ispod brda Bijele ploče i Kremena. Kroz južni deo seoskog atara protiče reka Konjska, koja dolazi iz Srezojevaca, gde i izvire, a uliva se u Čemernicu (upravo u Leušićima).

Selo je veoma raštrkano, a ima 106 domaćinstava.

Seoska preslava je na prve Trojice, a u prvu nedelju posle Petrovdana drži se odavno vašar.
## Demografija
U naselju Leušići živi 139 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 50,8 godina (48,6 kod muškaraca i 53,2 kod žena). U naselju ima 67 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,42.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
## Literatura
*Milenko S. Filipović: *'Takovo*', Srpski etnografski zbornik, 1960.*

## Povezano
* Opština Gornji Milanovac
Lučani

**Lučani** je gradsko naselje u Srbiji u opštini Lučani u Moravičkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 4309 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 4130 stanovnika).

Varošica se nalazi na reci Bjelici.

Ovde se nalazi OŠ Milan Blagojević u Lučanima i OŠ Akademik Milenko Šušić u Guči, kao i ostale škole.

## Demografija
U naselju Lučani (varošica) živi 3416 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 38,3 godina (37,8 kod muškaraca i 38,7 kod žena). U naselju ima 1474 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,92.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.

## Poznati Lučanci

* Željko Tanasković, bivši kapiten Odbojkaške reprezentacije Srbije, osvajača zlatne medalje na Olimpijskim igrama u Sidneju 2000. godine.
* Dragan Jaćimović, prvi Srbin koji je osvojio Mont Everest, najviši vrh na svetu.
* Željko Mitrović, vlasnik TV Pink.
* Marko Stojković (poznat kao: MC Stojan), srpski pevač i reper.
* Milan Bojović, fudbaler FK Vojvodina.
* Nemanja Stevanović, odbojkaš OK Budvanska Rivijera.

## Sport
* FK Mladost Lučani

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
* Zvanična prezentacija opštine Lučani na novoj adresi 
* Zvanična prezentacija OŠ „Milan Blagojević“, Lučani
Prijevor (Čačak)

**Prijevor** je naselje u Srbiji u opštini Čačak u Moravičkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 1576 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1537 stanovnika).

## Kultura
U selu Prijevor je postojala Narodna biblioteka i čitaonica još 1934. godine i ona je radila do početka Drugog svetskog rata. Nakon završetka rata meštani otvaraju biblioteku koja je radila do 1963. godine. Posle dvanaestogodišnje pauze ogranak ove biblioteke ponovo počinje sa radom, a tokom 1985. godine dobija posebne prostorije u obnovljenom Domu kulture. Na leto 1995. godine bibliotečki stacionar je zatvoren i tek 2002. godine ogranak je renoviran i ponovo otvoren. Biblioteka u Prijevoru radi kao ogranak Gradske biblioteke „Vladislav Petković Dis“, otvorena je četvrtkom, ima oko 2.000 knjiga i 200 članova.

## Demografija
U naselju Prijevor živi 1324 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 42,9 godina (42,1 kod muškaraca i 43,8 kod žena). U naselju ima 465 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,39.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
* Biblioteka „Vladislav Petković Dis“
Kušići

**Kušići** su naselje u Srbiji u opštini Ivanjica u Moravičkom okrugu. Nalaze se u podnožju planine Javor, na nadmorskoj visino od 1.000. metara, na 25 kilometara od Ivanjice. Okruženi su listopadnim šumama i livadama, na kojma vlada planinska klima, sa kratkim i svežim letima i dugim i hladnim zimama. U Kušićima se svake godine tradicionalno održava Javorski sabor dvojničara i svirača na starim narodnim muzičkim instrumentima.

Ovde se nalazi osnovna škola sa veoma dugom tradicijom. Prva školska zgrada izgrađena je 1927. godine i od samog početka imala je veliki broj đaka. Od 1962. godine, škola nosi ime majora Ilića, koji je 1876. godine u Prvom srpsko-turskom ratu, poginuo na Javoru, 15 kilometara jugozapadno od sela.

U selu se nalazi Hotel Javor, sa dve zvezdice, u privatnom vlasništvu, renoviran 2011. U neposrednoj blizini nalazi se skijaška staza sa liftom, u dužini od 400 metara, na raspolaganju posetiocima, ali i sportistima, koji ovde dolaze na pripreme.

Selo je poznato po gajenju krompira.

## Demografija
Prema popisu iz 2002. bilo je 555 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 617 stanovnika). U naselju Kušići živi 420 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 37,7 godina (35,7 kod muškaraca i 39,9 kod žena). U naselju ima 167 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,32.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Ozrem

**Ozrem** je naselje u Srbiji u opštini Gornji Milanovac u Moravičkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 343 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 426 stanovnika).

Selo se nalazi na mnogobrojnim kosama oko rečice Ozremice i njene desne pritoke Brusnice.

Selo je razbijenog tipa, pa su mu kuće raštrkane i u porodičnim grupama. Svega ima u selu 182 domaćinstva.

Seoska preslava je na Mali Spasovdan.

Selo je teško stradalo u toku Drugog svetskog rata, kada su pobijeni mnogi ljudi u selu.

## Demografija
U naselju Ozrem živi 310 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 51,4 godina (48,6 kod muškaraca i 53,8 kod žena). U naselju ima 134 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,56.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
## Literatura
*Milenko S. Filipović: *'Takovo*', Srpski etnografski zbornik, 1960.*

## Povezano
* Opština Gornji Milanovac
Lunjevica

**Lunjevica** je naselje u Srbiji u opštini Gornji Milanovac u Moravičkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 512 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 541 stanovnika).
Selo je u severnoj podgorini planine Vujna.

Selo je razbijenog tipa i ima nekoliko zaselaka, sa svega 151 domaćinstvom. Kroz selo prolazi drum Gornji Milanovac-Mrčajevci i ivicom zapadne strane sela prolazi Ibarska magistrala. Udaljeno je 22 kilometra od Čačka, 44 od Kragujevca i 122 od Beograda. *Zapisa* u selu ima sedam. *Krstonoše* su išle na *Belu Subotu*.

## Historija

Rodom iz Lunjevica su bili braća Nikola i Joksim Karamarkovići. Nikola, zet Karađorđev, bio je vojvoda Crnogorske knežine, pa komandant užičkog grada. Umro je u Hotinu 1816. godine. Joksim je bio najpre skeledžija, pa je 1813. postao užički vojvoda i poginuo iste godine na Ravnju.

Iz sela je i Nikola Milićević Lunjevica, pobratim kneza Miloša, deda kraljice Drage Obrenović.

U selu je podignut spomenik borcima iz sela koji su poginuli u ratu 1941-1944. Od 1949. u selu postoji seljačka radna zadruga.

Zapadnom stranom sela je do 1. decembra 1969., kada je uklonjena zbog procene nadležnih da nije ekonomski isplativa, postojala železnička pruga uzanog koloseka Beograd—Gornji Milanovac—Sarajevo.

## Geografija
Naselja koja okružuju Lunjevicu su dosta stara, osim Gornjeg Milanovca koji je osnovan tek 1853. Sa severoistočne strane se nalazi selo Brusnica, koje se pominje još u 15. veku. Sa zapada se selo graniči sa Mlakovcem, koje je dobilo ime po izvoru mineralne i lekovite vode. Sa južne strane Lunjevice nalazi se naselje Prislonica koje pripada opštini Čačak. Sa jugozapadne strane ispod Malog Vujna (745 metara) se nalazi manastir Vujan. Sa istočne strane se nalazi selo Jablanica, sa severoistočne strane se nalazi Grabovica, a severno od Lunjevice na nekadašnjem „Divljem polju“ se nalazi Gornji Milanovac, a budući da se grad proširio i na deo Lunjevice jedan deo sela je postao predgrađe.
## Klima
Klima je umerenokontinentalna ali sa veoma toplim letima i vrlo hladnim zimama. Najhladniji mesec je januar sa najnižom temperaturom od -20&nbsp;°C, a najtopliji je juli kada temperatura prelazi 31&nbsp;°C. Sunčano vreme u junu traje 295 časova, a oblačnost je najveća u zimskim mesecima.
## Demografija
U naselju Lunjevica živi 407 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 42,1 godina (40,8 kod muškaraca i 43,4 kod žena). U naselju ima 165 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,10.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Povezano
* Opština Gornji Milanovac

## Reference

## Literatura
* *Milenko S. Filipović: *'Takovo*', Srpski etnografski zbornik, 1960.*

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
Ovčar Banja

**Ovčar Banja** je naselje u Srbiji u opštini Čačak u Moravičkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 168 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 184 stanovnika).

## Turizam i lekovitost

Ovčar Banja se nalazi 17&nbsp;km od Čačka, u šumovitom delu Ovčarsko-Kablarske klisure (pod zaštitom je države), kroz koju protiče reka Zapadna Morava. Na reci su izgrađena dva veštačka jezera koja su pogodna za sportski ribolov.
Prirodni lekoviti faktori:
* termalna voda temperature 36-38&nbsp;°C
* mikrotermalna klima
* čist vazduh i očuvana flora i fauna
Ovčar Banja se preporučuje za:
* reumatska oboljenja
* degenerativni reumatizam
* artroze
* spondiloze
* posledice preloma kostiju...
Smeštaj se može naći u hotelu „Kablar“, motelu „Dom“, gostionici „Blef“, domaćoj radinosti, kao i manastirskim konacima (leti je otvoren auto-kamp).
U neposrednoj blizini se nalaze Ovčarsko-kablarski manastiri (10 manastira), poznati kao mala Srpska Sveta gora.

## Demografija
U naselju Ovčar Banja živi 135 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 39,1 godina (37,6 kod muškaraca i 40,5 kod žena). U naselju ima 65 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,58.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Turistička organizacija Srbije-Ovčar Banja 
* Opština Čačak-turzam 
#### Karte i mape
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Pakovraće

**Pakovraće** je naselje u Srbiji u opštini Čačak u Moravičkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 483 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 459 stanovnika).

## Geografija
Kroz Pakovraće prolazi magistralni put Čačak -Užice, kao i regionalni put prema Lučanima. Na severu, naselje se prostire do desne obale Zapadne Morave, na jugu do planine Jelice i padina planine Ovčar (odnosno do dragačevskih sela Rtara i Dučalovića), na istoku do sela Riđage, na zapadu do Međuvršja.

Pakovraće ima dugu tradiciju uzgajanja vinove loze, pre svega na brdu Ovčarić. Vinogradi u Pakovraću se pominju i u narodnoj epskoj pesmi "Ban Milutin i Duka Hercegovac". Ovde se navodi samo nekoliko stihova iz pomenute narodne pesme:

*"Kopaj mene devet vinograda*

*U Banjici i u Atenici,*

*U Loznici i u Pakovraću;"*
## Demografija
U naselju Pakovraće živi 408 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 45,3 godina (42,8 kod muškaraca i 47,7 kod žena). U naselju ima 169 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,75.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Jasenovo (Despotovac)

**Jasenovo** je naselje u Srbiji u opštini Despotovac u Pomoravskom okrugu. Prema popisu iz 2011. bilo je 959 stanovnika.

Nalazi se na 12. kilometru od Svilajnca prema Despotovcu. Tokom vremena je selo menjalo poziciju tako da se sada sve više širi prema glavnom putu.

## Demografija
U naselju Jasenovo živi 733 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 47,6 godina (46,0 kod muškaraca i 49,1 kod žena). U naselju ima 294 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,00.

Stanovništvo u ovom naselju čine većinom Srbi, uz značajan procenat Vlaha. Izrazitu depopulaciju u poslednjoj deceniji prošlog veka treba pripisati promeni načina vođenja popisa, kada se stanovništvo koje je dugo vremena u inostranstvu više ne vodi kao stalno, što u slučaju ovog „gastarbajterskog“ sela izraženo.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Svračkovci

**Svračkovci** su naselje u Srbiji u opštini Gornji Milanovac u Moravičkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 491 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 487 stanovnika).

## O selu

Svračkovci se nalaze između Gornjeg Milanovca i Rudnika, a kroz njega prolazi Ibarska magistrala. Selo je veoma raštrkano i pojedini zaseoci su dosta udaljeni među sobom. Selo se deli na Gornji kraj i Donji kraj, takođe i na više malih zaselaka. Svega u selu ima 134 domaćinstva.

Seoska *porta* je kod jedne lipe u Uroševića Potoku, a škola i zadruga su u Polju, pored druma. *Zapisa* u selu ima deset, a litija se nosi na *Beli četvrtak*.

U selu postoji izvor lekovite vode.

## Demografija
U naselju Svračkovci živi 393 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 41,5 godina (41,1 kod muškaraca i 41,9 kod žena). U naselju ima 165 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,98.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
## Literatura
*Milenko S. Filipović: *'Takovo*', Srpski etnografski zbornik, 1960.*

## Povezano
* Opština Gornji Milanovac
Šilopaj

**Šilopaj** je naselje u Srbiji u opštini Gornji Milanovac u Moravičkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 135 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 203 stanovnika).

Nalazi se sever-severozapadno od Takova i Gornjeg Milanovca, a poznato je po crkvi Svetog Nikole koju je po projektu arhitekte Dragutina Maslaća, sagradio ratni vojni liferant Ljuba Saračević između Prvog i Drugog svetskog rata, a koja je osvećena 1939. godine od strane Vladike žičkog Nikolaja Velimirovića. Crkva je sagrađena od žutog peščara iz Sinoševića i ukrašena prelepom rozetom od istog materijala iznad ulaznih vrata.

## Demografija
U naselju Šilopaj živi 124 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 52,9 godina (50,5 kod muškaraca i 55,0 kod žena). U naselju ima 59 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,29.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Galerija

Image:CrkvaSilopaj.jpg|Crkva Svetog Nikole u Šilopaju
Image:CrkvaSilopajVrata.jpg|Ulazna vrata crkve u Šilopaju


## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)

## Povezano
* Opština Gornji Milanovac
* Takovski kraj
Jelovac (Despotovac)

**Jelovac** je naselje u Srbiji u opštini Despotovac u Pomoravskom okrugu. Prema popisu iz 2011. bilo je 278 stanovnika.

## Poreklo stanovništva

Prema podacima iz 1930. godine svi stanovnici su doseljenici, nema starosedelaca:

**Rodovi su:**

* Otoševići (30 k., Sv. Arhanđel); došli oko 1730. godine sa Kosova, sa 3000 brava ovaca ima ih u Banatu, smatraju ih za najstariji doseljenički rod.
* Lukići (11 k., Sv. Luka); došli oko 1730. godine iz Hercegovine.
* Pejkovići - Pejkići (30 k., Sv. Petka); došli oko 1750. godine iz Peći u Metohiji.
* Vukovići (11 k., Sv. Nikola); ne zna se odakle su.
* Matanovići (1 k., Sv. Arhanđel); došli oko 1890. godine iz Crne Gore.

## Demografija
U naselju Jelovac živi 294 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 46,9 godina (44,8 kod muškaraca i 49,1 kod žena). U naselju ima 101 domaćinstvo, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,43.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Ručići

**Ručići** su selo u opštini Gornji Milanovac u Moravičkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 144 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 205 stanovnika).

## Demografija
U Ručićima živi 131 punoletni stanovnik, a prosečna starost stanovništva iznosi 54,2 godina (51,2 kod muškaraca i 57,1 kod žena). U naselju ima 66 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,18.

Ovo naselje je u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference
Sinoševići

**Sinoševići** su naselje u Srbiji u opštini Gornji Milanovac u Moravičkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 200 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 225 stanovnika).

## Demografija
U naselju Sinoševići živi 167 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 42,3 godina (42,2 kod muškaraca i 42,4 kod žena). U naselju ima 63 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,17.

Ovo naselje je u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference
Teočin

**Teočin** je naselje u Srbiji u opštini Gornji Milanovac u Moravičkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 690 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 771 stanovnika).

## Geografija
Teočin se nalazi na južnoj podgorini Rajca, na prostranoj površi dinarskog pravca. Atar Teočina je brdsko-planinske prirode i sa svih strana je opkoljen šumom, jer je selo nastalo u krčevinama. Atar se nalazi na površi dugačke kose, koja je celom dužinom zaravnjena i široka. Sam teren se sastoji od krečnjaka, na čijoj površini se nalazi tanak pokrivač crvenkaste gline, pa na njemu nema izvora i vodotokova. Teočin je povezan asfaltnim putem sa Gornjim Milanovcem preko Beršića i sa Požegom preko Pranjana. Ovaj put se nastavlja prema severozapadu do Brajića. Zbog ovog puta kroz Teočin saobraća autobuska linija. U samom sedištu sela nalazi se četvorogodišnja škola, dve prodavnice, mesna kancelarija i jedna kafana. U Teočinu meštani imaju voćnjake šljive „požegače“ od koje prave šljivovu rakiju prepečenicu. Međutim, glavna poljoprivredna agrokultura koja je preporodila selo je gajenje krompira, koja dobro uspeva i ima izuzetan kvalitet.

U ovom selu je rođen ustanički vojvoda Milić Drinčić.

## Demografija
U naselju Teočin živi 598 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 45,1 godina (43,6 kod muškaraca i 46,8 kod žena). U naselju ima 205 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,37.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Jovac (Ćuprija)

**Jovac** je naselje u Srbiji u opštini Ćuprija u Pomoravskom okrugu. Prema popisu iz 2011. bilo je 1080 stanovnika.

## Demografija
U naselju Jovac živi 2037 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 44,8 godina (43,2 kod muškaraca i 46,2 kod žena). U naselju ima 398 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,16.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

"Krsta nose na drugi dan sv. Trojice. Selska
je slava Mladenci, koju su izodavna
ustanovili, zbog prestanka
neke zarazne bolesti, koja je jako u ljudma i
stoci besnila."-Jovan Mišković

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Pridvorica (Čačak)

**Pridvorica** je naselje u Srbiji u opštini Čačak u Moravičkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 208 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 243 stanovnika).

## Demografija
U naselju Pridvorica živi 170 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 44,5 godina (44,0 kod muškaraca i 45,0 kod žena). U naselju ima 91 domaćinstvo, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,29.

Ovo naselje je u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Slike

Image:Cacak-panorama-Ranko-Tomic.jpg|Pogled na Čačak iz Pridvorice


## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
Vrlane

**Vrlane** je naselje u Srbiji u opštini Svilajnac u Pomoravskom okrugu. Prema popisu iz 2011. bilo je 173 stanovnika.

## Geografija

Postoji nekoliko verzija o tome kako je Vrlane dobilo ime, po predanju ime je dobilo jer je tu Marko Kraljević vrljio (bacio) veliki kamen, za koji Vrlanci navodno znaju i gde se nalazi.

Realnija priča o tome kako je selo dobilo ime je ta što je osnivač tog sela za koga se govori da se zvao Mijat tražio vrletni (šumovit) i nepristupačan kraj u kome će se naseliti kako bi bio manje izložen riziku i pljačkanju od strane raznih vojski.

Nema tačnih podataka kada je selo tačno nastalo ali se smatra da se to dogodilo u 14. veku. Priča se da je u neposrednoj blizini Vrlana postojalo selo koje se zvalo Jankovo za koje se ne zna ko ga je razrušio, u prilog ovim tvrdnjama idu i temelji kuća i grnčarija koju su lokalni meštani nalazili na mestu gde je navodno postojalo selo.

Takođe postoje i priče kako se ispod Vrlana nalaze podrumi sa blagom kneza Lazara.

Seoski život je uglavnom miran bez nekih značajnih događanja, jedino je leti živahnije zbog sezone odmora kada dolaze meštani koji se nalaze na radu u inostranstvu, uglavnom po zemljama zapadne Evrope.

Selo ima prodavnicu, dom i osnovnu školu.

Vrlanci nemaju crkvu nego koriste crkvu koja se nalazi na obližnjem brdu Hum, u čijem se podnožju i selo nalazi. Veliki broj Vrlanaca živi u inostranstvu ili u Svilajnacu.

U Vrlanu postoji fudbalski klub „Hum“.

## Demografija
U naselju Vrlane živi 155 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 45,0 godina (40,4 kod muškaraca i 49,4 kod žena). U naselju ima 57 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,16.

Ovo naselje je u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Bogava

**Bogava** je naselje u Srbiji u opštini Despotovac u Pomoravskom okrugu. Prema popisu iz 2011. bilo je 533 stanovnika.

## Poreklo stanovništva
Prema podacima iz 1930. g.

Selo se deli na četiri male: Đušicku, Kovačicku, Lazićsku i Bugarsku Malu.

**U selu su rodovi:**
* Kovačići (15. k., Sv. Đorđe i Đurđevdan), starosedeoci.
* Đušići (20 k., Sv. Arhanđeo), došli iz Stare Bogave i smatraju se kao najstariji doseljenici.
* Bugarčići (15 k., Sv. Mrata), doselili se oko 1780. g. iz vranjske okoline.
* Korunovići (10 k., Sv. Nikola), doselili se iz vranjske okoline.
* Petrovići (5 k., Sv. Jovan), doselili sde iz vranjske okoline.
* Bojkovići (10 k., Sv. Đorđe i Đurđevdan); doselili se sa Kosova.
* Lazići (15 k., Sv. Ilija), doselili se sa Kosova o Karađorđevu ustanku.

## Demografija
U naselju Bogava živi 459 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 43,3 godina (42,0 kod muškaraca i 44,6 kod žena). U naselju ima 135 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 4,27.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Veliki Popović

**Veliki Popović** je naselje u Srbiji u opštini Despotovac u Pomoravskom okrugu. Prema popisu iz 2011. bilo je 1254 stanovnika.

## Poreklo stanovništva
Podaci datiraju iz 1926. g.

Selo se deli na male: Rvatsku, Debeljansku, Kovačku, Subicku, Cigansku i na Varošicu.

**U Rvatskoj Mali su:**
* Rvati (12 k., Mitrovdan). Stari Nikola Rvat, koji je umro 1673. g. doselio se iz Hrvatske i uzeo pod zakup od starog Kovača vodenicu na Resavi. Posle se sa Kovačevom familijom orodio i tu ostao. Tada je selo bilo u današnjem Selištu.
**U Debeljanskoj Mali su:** 
* Debeljanci (60 k., Sv. Đorđe Alimpije), došli su sa Kosova. Tamo se zvali Poganci. 
**U Kovačkoj Mali su:**
* Kovači - Kovačevići - Kovačići (60 k., Sv. Đorđe i Đurđevdan), starosedeoci su i ovde su došli iz Selišta.
**U Subickoj su Mali:**
* Subići (60 k., Sv. Arhanđel), starosedeoci su. Prezivaju se i Brnzarci zato što je neki njihov praded uzeo ili ukrao Vlasima sir (brnzo). 
**U Ciganskoj su Mali:**
* Caići - Mulići (50 k., Sv. Nikola), Cigani, došli oko 1870. g. iz Brestova.
**U Varošici su:**
* Marjanović iz Trućevca.
* Novaković iz Roande.
* Despotović iz Malog Popovića.
* Dimović i Stamenković iz Makedonije.
* Nikolić iz Gopeša u Makedoniji.
* Popović iz Gopeša.
* Radovanović iz Roande, a tamo iz Đakovice.
* Petrović iz Velikog Laola.
* Tošić iz Lebana.
* Stojanović iz Leskovca.
* Papić iz Banata.
* Jovanović iz Kušiljeva.
* Jovanavić iz Vitanca.
* Belobrkić iz Leskovca.
* Lukić iz Sedlara.
* Janković iz Starog Adžibegovca.
* Dimitrijević i Grozdanović iz Svilajnca.
* Milić i Stevanović iz Velikog Popovića.

## Demografija
U naselju Veliki Popović živi 1193 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 43,5 godina (42,3 kod muškaraca i 44,6 kod žena). U naselju ima 433 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,36.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Vitance

**Vitance** je naselje u Srbiji u opštini Despotovac u Pomoravskom okrugu. Prema popisu iz 2011. bilo je 689 stanovnika.

## Poreklo stanovništva
Podaci datiraju iz 1926. g.

Selo je bilo na mestu koje se zove Staro Selo ili Stari Vitanci, bliže Despotovcu; otuda se ovamo preselilo posle turske najezde, kad je bio boj na Milivi. Selo je staro i ne zna se tačno vreme kad je zasnovano.

**U Gornjoj su Mali:**
* Jonići (6 k., Sv. Đorđe Alimpije), došli iz Prnjavora kod Bele Crkve.
* Jankuljevići - Bugarčići (10 k., Sv., Nikola), došli od Timoka, bili su Vlasi, pa se posrbili.
* Ilići (4 k., Sv. Petka), Cigani, ne zna se odakle su.
**U Donjoj su Mali:**
* Bačići - Jonići (8 k., Sv. Đorđe Alimpije), od starine su rod sa Jonićima u Gornjoj Mali.
* Pucići (15 k., Mitrovdan), starosedeoci.
* Čočići (50 k., Sv. Nikola), starosedeoci.
* Jelisavkići (12 k., Sv. Nikola), starosedeoci.
* Đurići (40 k., Sv. Đorđe i Đurđevdan), došli sa Kosova.
* Brkići (50 k., Mitrovdan), starosedeoci.
* Stojkovići (6 k., Sv. Arhanđel), došli od Timoka. 
* Sarići (10 k., Velika Gospođa), ne zna se odakle su.

## Demografija
U naselju Vitance živi 611 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 45,5 godina (43,7 kod muškaraca i 47,3 kod žena). U naselju ima 237 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,07.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Vinorača

**Vinorača** je naseljeno mesto grada Jagodine u Pomoravskom okrugu. Prema popisu iz 2011. bilo je 999 stanovnika.

## Historija
Do Drugog srpskog ustanka Vinorača se nalazila u sastavu Osmanskog carstva. Nakon Drugog srpskog ustanka Vinorača ulazi u sastav Kneževine Srbije i administrativno je pripadala Jagodinskoj nahiji i Levačkoj knežini sve do 1834. godine kada je Srbija podeljena na serdarstva.

## Demografija
U naselju Vinorača živi 650 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 41,0 godina (40,0 kod muškaraca i 41,9 kod žena). U naselju ima 240 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,33.

Ovo naselje je naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Literatura
* 

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Balajnac (Despotovac)

**Balajnac** je naselje u Srbiji u opštini Despotovac u Pomoravskom okrugu. Prema popisu iz 2011. bilo je 360 stanovnika.

## Poreklo stanovništva
Podaci datiraju iz 1926. g.

U selu ima starosedeoca i prema tome selo je starijeg postojanja. Selo se deli na Gornji i Donji Kraj. Ima oko 83 kuće sa 10 rodova sve pravoslavnih Srba.

**U Gornjem su Kraju:**
* Kozarevići (8 k., Sv. Petka), došli oko 1830. g. iz Crne Reke.
* Milosavljevići (5 k., Sv. Jovan), došli oko 1800. g. iz Velikog Popovića.
* Jaćići (35 k., Sv. Nikola), ovde su od starine.
**U Donjem su Kraju:**
* Zvečanci (10 k., Sv. Đorđe i Đurđevdan), došli oko 1680. g. iz Zvečana na Kosovu.
* Malenovići (5 k., Sv. Đorđe i Đurđevdan), došli iz vranjske okoline.
* Kuburovići - Petkovići (4 k., Sv. Đorđe i Đurđevdan), doselili se sa Kosova.
* Zdravkovići (6 k., Sv. Đorđe i Đurđevdan), ovde su od starine.
* Miloševići (5 k., Sv. Jovan), došli iz aleksinačke okoline.
* Stojadinovići (2 k., Sv. Stevan), ne zna se odakle su.
* Šelištrići (3 k., Sv. Simeon Mirotočevi), ne zna se odakle su.

## Demografija
U naselju Balajnac živi 405 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 45,5 godina (43,9 kod muškaraca i 47,0 kod žena). U naselju ima 125 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,82.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Brestovo (Despotovac)

**Brestovo** je naselje u Srbiji u opštini Despotovac u Pomoravskom okrugu. Prema popisu iz 2011. bilo je 334 stanovnika.

## Poreklo stanovništva
Prema podacima iz 1926. g.

Staro je selo bilo odmah više Medveđe, odakle se preselilo za vreme boja na Milavi. U to vreme imalo je, kažu, samo sedam kuća krovinjara i papradnjača pokrivenih papratom. Mesto na kome je bilo staro selo i danas se zove Selište.

**U selu žive:**
* Marići (25 k., Sv. Arhanđel), starosedeoci.
* Dodići (25 k., Sv. Nikola); došli su iz Lomnice za vreme boja na Milavi, a u Lomnicu su došli sa Malog Kosova.
* Arnautovići (15 k., Sv. Đorđe i Đurđevdan), doselili se oko 1770. g. iz Stare Srbije i bili su i u starom selu. 
* Bugarčići (20 k., Sv. Nikola), doselili se oko 1830. g. iz Timočke Krajine.
* Kumrići ili Kumbrići - Vlasi (30 k., Sv. Arhanđel), došli 1830. g. iz resavske Subotice i do sada se skoro sasvim posrbili.
* Madžarevići (10 k., Sv. Đorđe Alimpije), doselili se oko 1830. g. iz Srema

## Demografija
U naselju Brestovo živi 326 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 48,0 godina (46,6 kod muškaraca i 49,2 kod žena). U naselju ima 129 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,08.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)