open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
After Eight

**After Eight Tin Mints** () ili **"after ejt"** () je *slatkiš* koji proizvođač opisuje kao krem od mentola preliven crnom čokoladom. Pored ove, od 2007. godine je dostupna i verzija sa mlečnom čokoladom. Poslastica "after ejt" (u prevodu: "posle osam") je nazvana po britanskom običaju da se posle večere jede čokolada punjena kremom od mentola.

After ejt je osmislila 1962. godine kompanija Rountri , koja je od 1988. godine deo koncerna Nestle *(Nestlé)*.

Tokom 1967, "after ejt" je proizvođen i u Rauntrijevoj fabrici u četvrti Vandsbek u Hamburgu. Ovo je danas fabrika, .

Jedan od popularnijih oblika *"after ejt"* su "tin mints", tanke čokoladne pločice punjene mentol kremom, koje se proizvode u Kaslfordu (Castleford) u zapadnom Jorkširu i to od 1970. godine, dok se čokoladne praline (Chocolate Truffles), proizvode u Jorku. "After ejt" se danas prodaje po čitavoj Evropi i Severnoj Americi. Godišnje se proizvede preko jedne milijarde komada ove poslastice.

Iako je prvobitno *"after ejt"* pravljen samo od crne čokolade bez mleka, Nestle je od 2007. u jednu verziju počeo da dodaje maslac, tako da sada postoji i vrsta sa mlečnom čokoladom. Nestle takođe proizvodi specijalnu ediciju "after ejt", koja uključuje mlečni čokoladni preliv i after ejt sa ukusom narandže.

## Proizvodnja
Fondan krem u sredini čokolade "after ejt" se proizvodi kao čvrsta pasta koja se sastoji uglavnom od saharoze, vode, i male količine enzima invertaze. Pasta u ovakvom stanju omogućava presvlačenje crnom čokoladom. Nakon proizvodnje, enzim postepeno razgrađuje saharozu u rastvorljiviju glukozu i fruktozu, što ima za posledicu da krem postaje tečniji. Za potpuno sazrevanje krema je potrebno oko tri meseca.

## Srodni proizvodi
U porodicu proizvoda "After ejt" spadaju:
* **Tin mints** (): Originalni proizvod, čokoladne pločice punjene kremom od mentola;
* **Dilajts** (): okrugli slatkiši od crne čokolade punjeni kremom od mentola;
* **Strouz** (): dugi, tanki štapići od meke crne čokolade sa ukusom mentola;
* **Biskits** (): novije izdanje iz ove porodice, koja se sastoji od crne čokolade i sa mentolom u biskvitu;
* **Čoklit Senta Kloz** (): tokom božićnih praznika Nestle iz Nemačke pravi male čokoladne figure Deda Mraza od 125 g, od tamne i od mlečne čokolade;
* **Bajtsajz** (): čista čokolada sa ukusom mentola. Originalno je bila poznata pod nazivom mintola (), da bi bila preimenovana u "mint mančiz" (), 1995. pre nego što je postala jedna od robnih marki "after ejt" 2006.
Neko vreme se prodavao i "After ejt"-u sličan proizvod od kompanije Štark.

## Reference

## Vanjske veze
* Zvanični sajt After Eight 
* Istorija Nestlé Rowntree
Arancini

**Arancini** su slastica od narančine kore.

## Priprema

Izrađuju se od kore naranče, pa je važno da koriste naranče koje nisu prskane pesticidima. Nakon guljenja naranče kora se 5-6 dana namače u vodi koja se mijenja dvaput dnevno.

Potom se korice ocijede, režu na rezance širine oko 5&nbsp;mm, te se stavljaju u vodu i kuhaju. U vodu se dodaje šećer (težinski jednaka količina kao i korice) i kuha dok tekućina ne ispari.

Nakon kuhanja se vruće korice izvade na papir za pečenje posut kristalnim šećerom. Korice se uvaljaju u taj šećer, te se ostavljaju da se suše 2-3 dana. Potom su spremne za jelo.

## Vanjske veze

* Coolinarika: Arancini
Alžirski dinar

**Alžirski dinar** (arapski: *دينار*) je zvanična valuta u Alžiru. Skraćenica tj. simbol za dinar je د.ج a međunarodni kod DZD. Dinar izdaje Banka Alžira. U 2009. godini inflacija je iznosila 4,1%. Jedan dinar sastoji se od 100 santima.

Alžirski dinar jee uvedenu opticaj 1. aprila 1964. kao zamena za alžirski novi franak po kursu 1 dinar za jedan franak.

Postoje novčanice u iznosima 100, 200, 500, 1000 i 2000 dinara i kovanice od 1, 2, 5, 10, 20, 50 i 100 dinara.

## Vanjske veze

*Banka Alžira
Bahreinski dinar

**Bahreinski dinar** (arapski: *دينار*) je zvanična valuta u Bahreinu. Skraćenica za dinar je BD a međunarodni kod BHD. Simbol za dinar je .د.ب. Dinar izdaje Centralna banka Bahreina. U 2008. godini inflacija je iznosila 7%. Jedan dinar sastoji se od 1000 filsa.

Pre dinara u Bahreinu korišćen je indijski rupi i zalivski rupi. Kada je drastično opala vrednost rupija, i vezanih valuta, vlada Bahreina je 11. oktobra 1965. pustila u opticaj sopstvenu valutu. Danas je barheinski dinar vezan za američki dolar.

Postoje novčanice u iznosima ½, 1, 5, 10 i 20 dinara i kovanice 5, 10, 25, 50 i 100 filsa.

## Vanjske veze

* Centralna banka Bahreina
* Novčanica od Bahreina
Indijska rupija

**Indijska rupija** (Hindu: रुपया) je novčana jedinica Indije. Izdavanje ove valute kontroliše Banka indijskih rezervi. Moderna rupija sadrži 100 saisa.

Deli se na sto podjedinica koje se zovu paise. Riječ *rupija* dolazi od sanskritske riječi रौप्य (raupya), što znači srebro ili srebrno. 

Kovanice koje izdaje Banka Indije iskovane su u sledećim apoenima: 1, 2, 5, 10, 20, 25 i 50 paisa, te 1, 2, 5 i 10 rupija. Od 30. lipnja 2011., kovanice manje od 50 paisa prestale su biti legalno sredstvo plaćanja zbog njihove izrazito male vrednosti.

Novčanice rupija koje su puštene u opticaj su: 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 500 i 1000 rupija. Na prednjoj strani novčanica od 5 do 1000 rupija je lik Mahatme Gandija. Svaka novčanica ima vrednost ispisanu na 15 od 22 službena jezika u Indiji: asamski, bengalski, gudžarati, kanada jezik, kašmirski, konkani, malajalam jezik, marathi, nepalski, oriya, pundžabi, sanskrit, tamilski, telugu i urdu.

## Povezano
* Tržište stranih valuta
Dinar Republike Srpske

**Dinar Republike Srpske** je valuta koja se koristila u Republici Srpskoj. 

Izdane su tri serije novčanica. Prva serija je imala natpis izdavatelja: „Narodna banka srpske republike Bosne i Hercegovine“. Likovno rešenje prve serije novčanica bilo je jednako drugoj, samo što je kao izdavač ovaj put navedena „Narodna banka Republike Srpske“. Treća serija novčanica imala je Kočićev lik na aversu za razliku od prve dve. Sve tri serije novčanica tiskane su u Banja Luci s godinama izdanja 1992., 1993. i 1994.

Kasnije je dinar zamenjem jugoslovenskim dinarom, ali ni jedan ni drugi dinar nisu toliko služili kao sredstvo plaćanja koliko druge svetske valute, najviše je korištena Nemačka marka.
The Hanging Tree

***The Hanging Tree*** () je američki vestern film snimljen 1959. u režiji Delmera Davesa. Temelji se na istoimenom romanu Dorothy M. Johnson. Protagonist je Frail, ljekar koji tokom zlatne groznice 1870-ih dolazi u novopodignuti gradić u Montani kako bi tamo pokušao započeti novi život. Radnja prikazuje kako odnos sa njegovim novim sugrađanima zakomplicira dolazak lijepe imigrantice (čiji lik tumači Maria Schell), koja mu postane pacijentica, izazvaši ljubomoru i glasine. Naslovnu pjesmu u filmu izvodi Marty Robbins.

## Uloge
* Gary Cooper ... Doc Frail
* Karl Malden ... "Frenchy" Plante
* Maria Schell ... Elizabeth Mahler
* George C. Scott ... Grubb
* Karl Swenson ... Tom Flaunce
* Ben Piazza ... Rune

## Reference

## Vanjske veze
*
*
JŽ serija 461

**JŽ/ŽS serija 461** je monofazna električna lokomotiva koje su proizvedene u rumunskoj fabrici "Elektroputere" u Krajovi, a po licenci švedske firme "ASEA“. Lokomotive 461 nalaze se u eksploataciji u Železnicama Srbije. Zbog svoje mase i snage lokomotive serije 461 nose epitet najslavnije električne lokomotive na ovim prostorima. Lokomotive se danas uglavnom koriste za prevoz tereta zbog svoje velike vučne snage. Lokomotive imaju popularan naziv *"Rumunka"*.
## Poreklo i proizvodnja
Konstruktor ovog tipa lokomotive je firma "ASEA" iz Švedske, koja je početkom 70-ih ustupila licencu firmi Elektroputere iz Krajove, u Rumuniji. Koncept ove lokomotive sličan je JŽ seriji 441, jer potiče od istog isporučioca licencne dokumentacije. Međutim, lokomotiva serije 461 je identična sa CFR 40, koja se temelji na ASEA lokomotivi EL 15. Lokomotive serije 461 su diodne šestooosovinske lokomotive sa pojedinačnim pogonom osovine (Co'Co') i pogonskom snagom motora 5100&nbsp;kW, a za napajanje koristi sistem 25 kV, 50&nbsp;Hz. Ova vrsta lokomotiva za svoj pogon koristi šest vučna elektromotora jednosmerne (valovite) struje sa rednom pobudom koji se napajaju preko kontaktne mreže, preko pantografa (uređaj koji prenosi napon sa mreže na lokomotivu i služi za oduzimanje struje iz kontaktnog voda). Izrađivane su u periodu od 1971. do 1980. godine, i to u dve podserije, 000 i 100, nulta podserija nosi oznaku 001-045 (1971-1973), a naredna podserija 101-158 (1978-1980). Lokomotive serije 461, podserije 200 su modifikovane od strane zagrebačke firme "Rade Končar" i "MIN" iz Niša, ali nisu tiristorizovane. Predviđene su za vuču putničkih i teretnih vozova po ravničarskim i brdskim prugama uz postizanje maksimalne brzine 120&nbsp;km/č. Lokomotive imaju masu 120 tona i električnu otpornu kočnicu.

1988 godine je u MIN-u prema projektu DEAL iz Zagreba ugrađen je uređaj za pokretanje lokomotiva u lokomotivu 461-008 kao na seriji 441. Lokomotiva je probana na relaciji Niš - Skopje 31.1.1989 gdje je na teretnom vlaku isproban sustav prijelaza vuča-kočenje-vuča bez smirivanja zračnog kočnog sustava i izbacivnja glavnog prekidača. Uređaj je izgrađen jer lokomotiva 461-008 nema električnu kompenzaciju vučnih motora pa sustav protuklizne zaštite nije mogao raditi.

## Tehnički podaci

## Povezano
* JŽ serija 441
* JŽ serija 444
## Video
* ŽS serija 461 vuča teretnih vozova
* ŽS serija 461
* ŽS serija 441 (putnički) i ŽS 461 (teretni)
* ŽS serija 461 (ubrzanje)

## Vanjske veze
* Investiciona opravka električne lokomotive serije 461 u Šinvoz d.o.o. 
* Električna vuča - predavanje prof. dr Slobodana Vukosavića
* Lokomotive jednofaznog sistema - predavanje Dr. Željka Despotovića 

Ivica Putarek: Ugradnja uređaja za pokretanje u lokomotivu 461-008 1988g
Dnevnik Anne Frank

**Dnevnik Ane Frank** (originalni naslov na holandskom: *Het Achterhuis*) je delo Ane Frank, jedne od žrtava Holokausta, koje je objavljeno od strane njenog oca Ota 1947. Kao progonjeni jevreji, porodica Frank se pred nacistima sakriva u tajnim prostorijama firme njenog oca u Amsterdamu. Za vreme dvogodišnjeg skrivanja, pa sve do izdaje njihovog skloništa, Ahterhausa, Ana u dnevniku beleži događaje, strepnje i probleme koji se razvijaju pri životu u takvim uslovima. U dnevniku su zadržane i emocionalne erupcije svih stanovnika Ahterhausa. Tako je vidljiva ljubomora pri podeli namirnica, ljubomora stanara jednih prema drugima, kao i strahovi od izdaje i dolaska Gestapoa. Takođe je vidljivo kako neke sitne stvari u ovakvim uslovima dobijaju na vrednosti. Na primer, jedan od najvažnijih poseda Ane je obični češalj koji je i izvor nekoliko konfrontacija Ane sa njenom sestrom Margo. Ana u zapisima prikazuje i želje tinejdžerke tog vremena, ali i nemogućnosti privatnosti u tim uslovima. Ovaj dnevnik je jedan od retkih zapisa koji pokazuju zavisnost od drugih i strah od režima tog vremena. Dnevnik Ane Frank u originalu se nalazi u *Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie*, holandskom institutu za ratnu dokumentaciju.

## Vanjske veze
* Zvaničan sajt kuće Ane Frank
* Spisak posthumnih izdanja žrtava Holokausta
Dnevnik Anne Frank (razvrstavanje)

***Dnevnik Anne Frank*** je uobičajeni prijevod naslova knjige *[[Het Achterhuis]]*, odnosno dnevničkih zapisa Anne Frank od 1942. do 1945. Pod time se također mogu podrazumijevati razna djela koje se na njoj temelje ili su njome inspirirane:

* ''The Diary of Anne Frank'' (radio drama) američka radio-drama iz 1952. godine; adaptacija: Meyer Levin
* ''The Diary of Anne Frank'' (drama), teatarski komad premijerno prikazan 1955. godine; adaptacija: Frances Goodrich i Albert Hackett 
* ''The Diary of Anne Frank'' (film), američki igrani film iz 1959. godine, rež. George Stevens
* ''Dnevnik Ane Frank'' (TV drama), jugoslavenska TV-drama prikazana 1959. na programu RTV Beograd
* ''The Diary of Anne Frank'' (opera), opera čiji je autor Grigory Frid, premijerno izvedena 1972.
* ''The Diary of Anne Frank'' (TV film, 1967), američki TV-film, rež. Alex Segal
* ''The Diary of Anne Frank'' (TV film, 1980), američki TV-film, rež. Boris Sagal
* *[[Anne no Nikki]]*, japanski anime film iz 1985.
* ''The Diary of Anne Frank'' (miniserija, 1987), britanska TV serija u produkciji BBC, ul. Elizabeth Bell
* ''The Diary of Anne Frank'' (minserija, 2009), britanska TV serija u produkciji BBC
The Diary of Anne Frank (drama)

***The Diary of Anne Frank*** () je teatarski komad američkih pisaca Frances Goodrich i Alberta Hacketta, premijerno izveden na Broadwayu 1955. godine. Predstavlja adaptaciju znamenitog dnevnika jevrejske djevojče Anne Frank i prikazuje kako se za vrijeme Drugog svjetskog rata zajedno sa porodicom nastojala sakriti od progona u okupiranoj Nizozemskoj. The Diary je osvojio najprestižnije nagrade, a postao je i predmetom nekoliko ekranizacija, pa je tako 1959. snimljen istoimeni film, a 1959. tadašnja RTV Beograd emitirala istoimenu TV-dramu.

## Reference

## Vanjske veze
* 
*
Limeta

**Limeta** (arapski i francuskog *lim*) je naziv za voće raznih rodova, promjera do 6&nbsp;cm. Limete su obično kisele i dobar su izvor vitamina C. Često se dodaju različitim jelima, napitcima i mirisima. Rastu tijekom cijele godine, a nešto su manje i okruglije od limuna.

## Historija

Vjeru je se da je limeta porijeklom iz Indije ili Malezije. Limete su se počele uzgajati u Iraku i Perziji, prvi nasadi koji su bili namijenjeni trgovini zasađeni su u Babilonu, današnjem južnom Iraku.

## Upotreba

Kako bi spriječili skorbut britanski su moreplovci u 19. stoljeću dobijali dnevno sljedovanje citrusa, u početku limuna, a kasnije limete. Tek su kasnije otkrili da je količina vitamina C u limeti četiri puta manja od one u limunu, ali su ovo saznanje čuvali u najstrožoj tajnosti. Ipak su nastavili koristiti limetu jer im je bila dostupnija u njihovim kolonijama.

Ekstrakti i ulja limeta često se koriste u parfemima, sredstvima za čišćenje i za aromaterapiju.

Jedna od najraširenijih primjena limeta je u koktelima poput caipirinhe, mojita, daiquiria, margarite, cosmopolitana ili gimleta.

Kad se koža navlažena limetinim sokom izloži ultraljubičastom zračenju može se pojaviti fitodermatitis, koji može izazvati potamnjenje kože, otekline i pojavu mjehurića. Konobari koji često pripremaju koktele mogu zbog visoke koncentracije furanokumarina u limetama dobiti fitodermatitis.

## Vrste limeta
* Australske limete
** Australska pustinjska limeta (*Citrus glauca*)
** Australska prstasta limeta (*Citrus australasica*)
** Australska okrugla limeta (*Citrus australis*)
* Prava limeta (*Citrus aurantiifolia*)
* Obična limeta (*Citrus × latifolia*)
* Kvrgava limeta (*Citrus hystrix*)
* Limetka (*Citrus × floridana*), hibridi limete i kumkvata
* Crvena limeta, ili Krvava-Limeta
* Španjolska limeta (*Melicoccus bijugatus*)
* Slatka limeta (*Citrus limetta*)
* Divlja limeta (*Adelia ricinella*)

## Slike


Datoteka:Lime_Blossom.jpg|Plod i cvijet limete u južnoj Španjolskoj
Datoteka:Citrus ×aurantiifolia927505341.jpg|Limeta na drvetu
Datoteka:Melicoccus bijugatus.jpg|Limeta iz roda *Melicoccus*
Datoteka:Limes.jpg|Limete u trgovini
Datoteka:Lime CDC.jpg|Kriške limuna često se poslužuju uz razne napitke



## Izvori
Kiwano

**Kiwano** (lat. *Cucumis metuliferus*) vrsta je biljke iz porodice *Cucurbitaceae*. Kiwano, ili afrička rogata dinja, je porijeklom iz Afrike, a uzgaja se na Novom Zelandu. Do 1930. godine bio je malo poznat izvan rodne Afrike, nakon čega je uspješno kultiviran na području Novog Zelanda i Australije, gdje je i dobio svoje ime kiwano zbog sličnosti sa kivijem. Kiwano je član porodice Cucurbitaceae, zajedno sa dinjom, krastavcima i tikvicama, a sa kivijem nije u nikakvoj botaničkoj vezi. Meso kiwana je svijetlo zelene boje, a sadrži puno sjemenki. Okusom nalikuje banani s prizvukom citrusa. Čest je sastojak voćnih salata, a jede se sirov. Ovo hranjivo voće je dostupno gotovo tokom cijele godine, a u sezoni je tokom ljetnih mjeseci.  

## Prehrambeni sastav

Kiwano je prvenstveno dobar izvor vitamina C, kalija i željeza. Ostali minerali prisutni u manjim količinama su magnezij, fosfor, cink, bakar, kalcij i natrij. Sjemenke sadrže niz masnih kiselina, uključujući linolnu i oleinsku masnu kiselinu.
Linolna kiselina je jedna od omega-6 masnih kiselina koje su bitne za ljudsko zdravlje. Oleinska kiselina je također prisutna u maslinovom ulju, a smatra se korisnom u borbi protiv visokog krvnog pritiska.

Dva antioksidansa prisutna u kiwanu su a- tokoferol i y-tokoferol. Oba su organski oblici vitamina E, koji ima brojna pozitivna djelovanja na zdavlje kože, srca, mišića, živaca i crvenih krvnih zrnaca. Vitamin E također pomaže neutralizaciju štetnih slobodnih radikala, koji mogu uzrokovati hronične bolesti poput kardiovaskularnih bolesti i raka. Također postoje i neki dokazi koji sugerišu da vitamin E može pomoći u smanjenju rizika od oboljevanja Alzheimerovom i Parkinsonovom bolesti.

## Upotreba
 
Najlakši način da se konzumira kiwano je da ga se prereže na dvije polovice i kašikom odstrani pulpa zajedno sa sjemenkama. 
Sjeme i pulpa kiwana su također ukusne u kombinaciji sa sladoledom, sorbetima ili jogurtom. Može se koristiti u izradi preljeva za salatu, kao zamjena za sirće ili u kombinaciji s njim. Kiwano se okusom dobro slaže sa slanim sirevima, poput  feta sira, te sa krastavacem i paradajzom u povrtnim salatama.
Žućkasto-zeleni pigment u sjemenkama i pulpi kiwana sadrži karotenoid, tj. beta karoten poznatiji kao vitamin A. Beta karoten pomaže ojačavanje imunološkog sistema i održava zdravlje očiju i kože.
Jede se samostalno ili se od njega pravi salata u kombinaciji s drugim tropskim voćem. Narezan na kriške služi u dekoraciji. Blagi okus kiwana dobro se uklapa u primjerice koktel od škampa.

Potiče iz Zimbabvea u Africi. Najviše se uzgaja na Novom Zelandu, Čileu i u Kaliforniji. U malim količinama uzgaja se i u Hrvatskoj. Može se pronaći u bolje opskrbljenim trgovinama voćem.

## Galerija


Datoteka:Zeleno.jpg
Datoteka:Owoce Kiwano.jpg
Datoteka:Kiwano.jpg
Datoteka:Kiwano.JPG


## Reference
Dunja (film)

***Dunja*** je austrijski igrani film snimljen 1955. u režiji Josefa von Bákya. Predstavlja adaptaciju priče *[[Upravitelj poštanske stanice (priča)|Upravitelj poštanske stanice]]* ruskog pisca Aleksandra Puškina, odnosno remake crno-bijelog njemačkog filma *[[Der Postmeister]]* iz 1940. godine. Radnja je smještena u carsku Rusiju u 19. vijeka, a naslovna protagonistica, čiji lik tumači Eva Bartok, je kćer provincijskog upravitelja pošte koju zavede slatkorječivi carski oficir (koga tumači Ivan Desny) te odvede u Sankt Peterburg gdje će je besramno iskorištavati.

## Vanjske veze
*
Pukotina raja

***Pukotina raja*** je jugoslavenski crno-bijeli igrani film snimljen 1959. u režiji Vladimira Pogačića. Po žanru je drama, a protagonistica, koju tumači Ljubica Jović, je studentica farmacije koja se udaje za liječnika (čiji lik tumači Milan Puzić). Radnja prikazuje kako time rješava svoje egzistencijalne probleme, ali kako je muž zapostavlja, tjera na pobačaje te zbog čega započne ljubavnu aferu s mladim novinarom (čiji lik tumači Antun Vrdoljak), a koja će završiti tragično. *Pukotina raja* nakon premijere nije dobila dobre kritike, niti je imala uspjeha kod publike. Kasnijim kritičarima je, međutim, postala zanimljiva kao jedno od tadašnjih ostvarenja koje su počela prikazivati konzumerističko naličje, odnosno otuđenje stanovnika tadašnje Jugoslavije od proklamiranih društvenih vrijednosti, kao i uticaj tada popularne Sartreove egzistencijalističke filozofije.

Iste je godine po istom scenariju Milana Tutorova emitirana istoimena TV-drama u produkciji RTV Beograd.

## Vanjske veze
* 
*Profil na web-stranici Filmski programi
Srbija (razvrstavanje)

**Srbija** se može odnositi na:

## Geografija
*Srbija - država u jugoistočnoj Evropi

## Historija
*Bela Srbija (6-7. vek)
*Dervanova Srbija (7-10. vek)
*Kneževina Srbija (626-969)
*Duklja (854-1189), nazivana i *Srbija*
*Raška (1083-1217), nazivana i *Srbija*
*Kraljevina Srbija (1217-1346)
*Sremska zemlja (1282-1325), nazivana i *Kraljevina Srbija*
*Srpsko carstvo (1345-1371)
*Moravska Srbija (1365-1402)
*Despotovina Srbija (1402-1459)
*Kraljevina Srbija (1718-1739)
*Nova Srbija (1752-1764)
*Slavenosrbija (1753-1764)
*Karađorđeva Srbija (1804-1813)
*Kneževina Srbija (1815-1882)
*Vojvodovina Srbija (1848-1849)
*Vojvodstvo Srbija i Tamiški Banat (1849-1860)
*Kraljevina Srbija (1882-1918)
*Nedićeva Srbija (1941-1944)
*Federalna Država Srbija (1945-1946)
*Narodna Republika Srbija (1946-1963)
*Socijalistička Republika Srbija (1963-1990)
*Republika Srbija (1990-2006)
*Savezna Republika Jugoslavija (1992-2003), nazivana i *Srbija i Crna Gora*
*Srbija i Crna Gora (2003-2006)

## Politika
*Velika Srbija, politički projekat
*Banovina Srbija, politički projekat iz 1939-1941.
*SveSrbija, politički projekat iz 1943.

## Nauka
*1564 Srbija, asteroid

## Ostalo
*Srbija (zatvor), nekadašnji zatvor u Varšavi (Poljska)

## Povezano
*Šumadija i zapadna Srbija
*Južna i istočna Srbija
*Centralna Srbija
*Republika Srbija (razvrstavanje)
*Stara Srbija
*Nova Srbija (razvrstavanje)
Karađorđeva Srbija

**Karađorđeva Srbija** je naziv za ustaničku državu, stvorenu u vreme Prvog srpskog ustanka (1804–1813).

## Teritorija i granice
Karađorđeva Srbija nije imala stalne granice, jer su se one menjale s obzirom na liniju fronta prema Osmanskom carstvu. Obuhvatala je ceo Smederevski sandžak (Beogradski pašaluk) i okolna područja. U granicama ustaničke Srbije su privremeno bila i područja oko Niša, Leskovca, Novog Pazara, Bijelog Polja, Prijepolja, Zvornika, Bijeljine i Vidina.

## Historija

Prvi srpski ustanak je bio ustanak Srba u Beogradskom pašaluku i šest okolnih nahija protiv Osmanskog carstva u periodu od 14. februara 1804. do 7. oktobra 1813. godine. Otpočeo je kao lokalna pobuna protiv dahija, a prerastao je u prvu fazu srpske revolucije. Ustanici predvođeni Karađorđem su uspeli da u kratkom vremenskom intervalu oslobode pašaluk i okolna područja. Kao tekovina ustanka, stvorena je ustanička država, koja se u izvorima naziva Karađorđeva Srbija.

1806. godine je zaključen Ičkov mir, kojim je Osmansko carstvo faktički priznalo Srbiju kao vazalnu državu. Međutim, zbog prekida odnosa i rata između Osmanskog carstva i Rusije, Srbija odbacuje uredbe Ičkovog mira i nastavlja rat.

Do sloma ustaničke države došlo je 1812—1813. Rusi, saveznici ustanika, morali su da se povuku nazad u Rusiju jer je Napoleon napadao. Zbog njega su Rusi bili prinuđeni da potpišu i Bukureštanski mir. Po osmoj tački toga mira, Srbi bi dobili autonomiju a Turci bi se vratili u Beograd i ponovo upravljali Srbijom. Ustanici to nisu prihvatili, jer bi sve ono za šta su se izborili palo u vodu. Turci su Srbiju napali sa juga, istoka i zapada. Iako je poginulo mnogo Turaka, otpor je bio slomljen 7. oktobra 1813. Turci ulaze u Beograd i uspostavljaju upravni aparat i organizaciju kakva je postojala pre izbijanja ustanka 1804. Prvi srpski ustanak je ugušen, a Karađorđe sa nekolicinom vođa ustanka beži u Austriju.

## Organizacija države

Osnove državnosti u ustaničkoj Srbiji postavljene su radom Narodne skupštine, Praviteljstvujušćeg sovjeta i donošenjem zakonika. 14. avgusta 1805. godine, na Skupštini ustaničkih starešina u Borku, doneta je odluka o osnivanju Praviteljstvujuščeg sovjeta serbskog kao centralnog organa vlasti u ustaničkoj Srbiji, a radi rešavanja raznih životnih pitanja. Među pojedinim ustaničkim i nahijskim starešinama postojale su težnje da se Sovjetom donekle ograniči Karađorđeva vlast.

Sovjet je naročito radio na organizovanju seoskih, knežinskih i nahijskih sudova, a on sam je do 1811. delovao kao vrhovni sud. Vremenom je Sovjet obavljao sve više poslova, odigravši značajnu ulogu u organizovanju vlasti i funkcionisanju ustaničke države.

## Društvo i kultura
Velika škola Ivana Jugovića je bila prvi zametak visoke nastave u Srbiji. Jugovićeva Velika škola je osnovana 1808. godine u Beogradu i bila je škola posebnog karaktera.

## Povezano
* Početak bune protiv dahija
* Zbor u Orašcu
* Ostružnička skupština
* Karađorđe Petrović
* Spisak znamenitih ličnosti Prvog srpskog ustanka
* Rusko-turski rat (1806–1812)
The Diary of Anne Frank (film)

***The Diary of Anne Frank*** () je američki crno-bijeli igrani film snimljen 1959. u režiji Georgea Stevensa. Predstavlja adaptaciju istoimene drame Frances Goodrich i Alberta Hacketta, odnosno znamenitog dnevnika jevrejske djevojčice Anne Frank, čiji lik u filmu tumači Millie Perkins. Radnja, predstavljena kroz flashback njenog oca Otta (čiji lik tumači Joseph Schildkraut), prikazuje kako su se Frankovi za vrijeme Drugog svjetskog rata u okupiranoj Nizozemskoj pokušali sakriti od nacističkog progona.

Drama Goodricheve i Hacketta, nagrađena Pulitzerovom i nagradom Tony je nekoliko godina bila predmetom nadmetanja za ekranizaciju među hollywoodskim studijima; na kraju je 20th Century Fox odnio pobjedu nad Warner Bros.. U produkciji je, pak, posredno sudjelovao i sam Otto Frank, poslavši pismo glumici Audrey Hepburn u kojoj ju je zamolio da tumači naslovnu ulogu, navodeći ne samo fizičku sličnost, nego i sličnost njenih ratnih iskustava sa iskustvima Anne Frank. Hepburn je pak odgovorila negativno, navodeći kako je za ulogu adolescentice ipak prestara. Umjesto nje je angažirana mlada manekenka Perkins, koja prije toga nije imala nikakvog glumačkog iskustva.

Režiser Stevens je, pak, nastojao inzistirati na što većoj autentičnosti, te je film snimao na lokacijama u Amsterdamu. Originalno je nastojao snimiti film u formatu slike 4:3, držeći da bi široka widescreen slika kompromitirala njegovo nastojanje da dočara klaustrofobičnu atmosferu kuće u kojoj se odvija radnja i gdje su se skrivali Frankovi; kada studio ipak inzistirao na korištenju tehnike Cinemascope, Stevens je uz pomoć direktora fotografije Williama C. Mellora razvio sistem u kome bi radnja i likovi stalno bili u središnjem dijelu kadra.

*The Diary of Anne Frank* je nakon premijere prikazan na Kanskom i Moskovskom filmskom festivalu. Sljedeće godine je bio nominiran za nekoliko Oscara, te ih je osvojio tri, uključujući Oscar za najbolju sporednu glumicu, koji je pripao Shelley Winters za lik Petronelle van Daan.

*The Diary of Anne Frank* se smatra najpoznatijom od brojnih ekranizacija *Dnevnika*, kao i biografskih filmova posvećenih Anne Frank. Iste godine je, pak, u tadašnjoj Jugoslaviji RTV Beograd na programu emitirala istoimenu TV-dramu, temeljenu na istom dramskom predlošku kao i Stevensov film.

## Uloge
* Millie Perkins ... Anne Frank
* Joseph Schildkraut ... Otto Frank (ponavlja ulogu iz teatra)
* Shelley Winters ... Petronella van Daan
* Richard Beymer ... Peter van Daan
* Gusti Huber ... Edith Frank (ponavlja ulogu iz teatra)
* Lou Jacobi ... Hans van Daan (ponavlja ulogu iz teatra)
* Diane Baker ... Margot Frank
* Douglas Spencer ... Kraler
* Dodie Heath ... Miep (navedena kao Dody Heath)
* Ed Wynn ... Albert Dussell

## Reference

## Vanjske veze

*
*
Dnevnik Ane Frank (TV drama)

***Dnevnik Ane Frank*** je jugoslovenska televizijska drama emitovana 1959. godine na programu RTV Beograd. Predstavlja adaptaciju istoimene drame američkih autora Frenses Gudrič i Alberta Haketa, odnosno znamenitog dnevnika jevrejske devojčice Ane Frank. Naslovni lik tumači Rada Đuričin, koja je u istoj ulozi debitovala u predstavi prikazanoj godinu dana ranije u beogradskom Narodnom pozorištu.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Tri koraka u prazno

***Tri koraka u prazno*** je jugoslavenski crno-bijeli igrani film snimljen 1958. u režiji Vojislava Nanovića. Po žanru je drama, a radnja je smještena na teglenici gdje se razvija ljubavni trokut koji čine kapetan (koga tumači Pavle Vuisić), njegova supruga i mladi mornar. Dio kritičara je u filmu pronašao sličnosti sa klasičnim francuskim filmom *[[L'Atalante]]* iz 1934.  Zbog scena nasilja je film imao određenih problema sa tadašnjim jugoslavenskim cenzorima.

## Izvori

## Vanjske veze
*
Dobro morje

***Dobro morje*** () je jugoslavenski crno-bijeli igrani film snimljen 1958. na slovenskom jeziku u režiji Mirka Groblera. Po žanru je drama, a protagonist je siromašni ribar koji osniva zadrugu kako bi se suprotstavio iskorištavanju od bogatog vlasnika tunolovke.

## Vanjske veze
*
*Profil na web-stranici Slovenski filmski center
Dobro more

**Dobro more** može označavati:

*JK Dobro more, jedriličarski klub
*Skulptura Dobro more, podignuta 2012. u Rijeci
**[[Dobro morje]]*, jugoslavenski (slovenski) igrani film iz 1958. godine
Crnci (film)

***Crnci*** su hrvatski antiratni dramski film iz 2009. koji su zajedno napisali i režirali Goran Dević i Zvonimir Jurić. Glavne uloge tumače Ivo Gregurević, Krešimir Mikić, Franjo Duijak, Rakan Rushaidat i Emir Hadžihafizbegović. Radnja se odvija oko jedne hrvatske paravojne formacije, zvane "Crnci", koji u poslijeratnom Osijeku dobiju zadatak preći liniju bojišnice kako bi vratili tijela troje poginulih boraca i raznijeli branu. Film je dobio pohvale kritičara, a značajan je i po tome što je implicitno progovorio o ratnom zločinu na hrvatskoj strani tijekom rata u Hrvatskoj, o slučaju "garaža".

## Radnja

Jedan slavonski grad, vjerojatno Osijek, tijekom primirja potpisanog usred rata u Hrvatskoj. Ivo je vođa hrvatske paravojne formacije "Crnci" koji je u vrlo zategnutim odnosima sa nekim svojim članovima. Njihov ured se nalazi u jednoj zgradi u kojoj su u garaži mučili i ubijali ljude, vjerojatno srpske nacionalnosti optužene za izdaju države. Jedan pripadnik jedinice, Franjo, ne može više podnijeti krivnju zbog zlodjela koje je vidio u garaži. Pošto ne želi prihvatiti primirje, Ivo sa nekoliko pripadnika jedinice uzima Barišića, čovjeka koji tvrdi da je stručnjak za detonacije, iz zatvora kako bi zajedno izveli jednu akciju izvlačenja tijela poginulih suboraca na okupiranom teritoriju. Prelaze liniju bojišnice ali se izgube u šumi. Kada Ivo saznaje da Barišić nema pojma o detonacijama i da je samo lagao kako bi ga izvadio iz zatvora, dolazi do eskalacije nasilja: Ivo upuca Barišića, a Franjo njega i ostale pripadnike jedinice.

## Glumci
* Ivo Gregurević - Ivo
* Krešimir Mikić - Barišić
* Franjo Dijak - Franjo
* Rakan Rushaidat - Darko
* Nikša Butijer - Saran
* Emir Hadžihafizbegović - Lega
* Stjepan Pete - File
* Saša Anočić - Vozač

## Nagrade
Na Pulskom filmskom festivalu *Crnci* su osvojili tri Zlatne arene: za najbolju režiju (Goran dević, Zvonimir Jurić), zvuk i sporednog glumca (Nikša Butijer).

## Kritike

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* ''Crnci'' na Moj-film.hr
Stop animacija

**Kadar-po-kadar** ili **stop-animacija** (engl. Frame-by-frame, stop-motion) je tehnika animacije koja se koristi kako bi određeni objekat izgledao kao da se sâm kreće. Između svakog snimljenog kadra, objekat se pomera po malo, što stvara iluziju pokreta kada se serija kadrova prikaže kao jedna celina. Figurice od gline se najčešće koriste u kadar-po-kadar animaciji zbog lakoće menjanja njihovog položaja i oblika, a ova tehnika se naziva animacija glinom.

Stop animacija se koristila u ranom razdoblju kinematografije radi dočaravanja specijalnih efekata u igranim filmovima. Tadašnji pioniri bili su Ray Harryhausen i Willis O'Brien.

## Vanjske veze

* 
* Primjer filma pomoću stop animacije (1908): "Hänschens Soldaten", europeanfilmgateway.eu
* "Što je stop animacija"
Goran Dević

**Goran Dević** (Sisak, SR Hrvatska; 1971.; - ) je hrvatski filmski režiser i scenarist. Za film *[[Crnci (film)|Crnci]]* je osvojio Zlatnu arenu za najbolju režiju na filmskom festivalu u Puli 2009.

## Filmografija
*2018. - U ime Republike Hrvatske* (dokumentarac) 
*2012. -* Dvije peći za udarnika Josipa Trojka* (dokumentarac) 
*2011. - *Don Juan: Excuse me, Miss!* 
*2010. - *Poplava*
*2009. - *Crnci *
*2008. - *Ma sve ce biti u redu*
*2006. - *Nemam ti šta reć' lijepo* (dokumentarac) 
*2003. - *Samozadovoljavanje u Hrvata* (dokumentarac) 
*2001. - *Vikend u Sisku''

## Vanjske veze
*Goran Dević  at Film.hr 
*
HŽ serija 1161

**HŽ serija 1161** (ex *JŽ 462*, nadimak *Samantha*) je serija električnih lokomotiva Hrvatskih željeznica nastala rekonstrukcijom lokomotive serije HŽ 1061 (stare lokomotive koje bi se inače moralo kasirati), koje rade pod istosmjernim naponom napajanja 3 kV, za napon napajanja 25 kV i 50 Hz. Poseban razlog za pregradnju bila je realizacija pretvorbe sustava za napajanje pruge Zagreb – Rijeka od istosmjernog napona 3 kV  na napon 25 kV 50 Hz. Rekonstrukcija je izvedena tako da su postojeća okretna postolja zadržana, a vučni motori dorađeni za rad s izmjeničnom strujom. Ukupno su izrađene dvije ovakve lokomotive, a u međuvremenu su kasirane.

Električne lokomotive ove serije su šestoosovinske lokomotive s
pojedinačnim osovinskim pogonom Bo'Bo'Bo' za napon napajanja 25 kV
50 Hz. Glavni motorni pogon sastoji se od šest komutatorskih istosmjernih elektromotora sa serijskom uzbudom, koji su podijeljeni u dvije skupine po tri motora. Unutar jedne skupine vučni motori su spojeni paralelno, a napajaju se preko zajedničkoga diodnog ispravljača i zajedničke prigušnice za glađenje ispravljene struje.

## Tehnički podaci
***Graditelj:** TŽV Gredelj
***Godina izgradnje:** 1988. (1161 001); 1991. (1161 002)
***Raspored osovina:** Bo' Bo' Bo'
***Trajna snaga za vuču:** 3869 kW
***Najveća vozna brzina:** 120 km/h
***Duljina preko odbojnika:** 19440 mm
***Širina sanduka:** 3000 mm
***Masa lokomotive:** 129 t
***Najveće osovinsko opterećenje:** 21,5 t/os

## Poveznice
* HŽ serija 1061

## Izvori
* Ivan Švaljek, Tomislav Kožulj, Miljenko Bošnjak: *Tehničko-eksploatacijski pokazatelji i značajke vučnih vozila Hrvatskih željeznica*, Zagreb, 2003.
* Tehničke karakteristike vučnih vozila, stranica Hrvatskih željeznica
* 1161
* zeljeznice.net, hrvatski internet portal željezničke tematike
Up Periscope

***Up Periscope*** () je američki ratni film snimljen 1959. u režiji Gordona Douglasa. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana Robba Whitea. Protagonist, čiji lik tumači James Garner, je američki mornarički ronilac koji za vrijeme Drugog svjetskog rata dobija zadatak ukrasti japanske mornaričke šifre. Radnja prikazuje kako prilikom misije dolazi u sukob sa zapovjednikom podmornice (čiji lik tumači Edmund O'Brien) koja ga treba dovesti do baze na otoku Kosrae, duboko na području pod japanskom kontrolom.

## Uloge
*James Garner	...	Poručnik fregate Kenneth M. Braden
*Edmond O'Brien	...	Kapetan fregate Paul Stevenson
*Andra Martin	...	Sally Johnson
*Alan Hale, Jr.	...	Poručnik bojnog broda Pat Malone (naveden kao Alan Hale)	
*Carleton Carpenter	...	Poručnik bojnog broda Phil Carney
*Frank Gifford	...	Zastavnik Cy Mount
*William Leslie		...	Poručnik bojnog broda Doherty
*Richard Bakalyan	...	Mornar Peck
*Edd Byrnes		...	Apotekar Mate Ash (naveden kao Edward Byrnes)
*Sean Garrison		...	Mornar Floyd
*Henry Kulky	...	Narednik York
*Warren Oates       ...     Mornar Kovacs

## Reference

## Vanjske veze
*
*James Garner Interview on the ''Charlie Rose Show'' 
*James Garner interview at Archive of American Television
JŽ serija 661

**JŽ/ŽS serija 661** je višesistemska dizel-električna lokomotiva model G16, koja je izrađivana u američkoj fabrici Dženeral motors - EMD, popularno nazvane *"Kenedi"*. Namenjene su za vuču svih vrsta putničkih i teretnih vozova na svim kategorijama pruga. Nabavljeno je ukupno 220 lokomotiva, koje su masovno zamenile 60-ih i početkom 70-ih godina 20. veka parne lokomotive na prugama u Jugoslaviji. Lokomotiva serije 661 nose epitet najslavnije dizel lokomotive na ovim prostorima, a nalaze se u eksploataciji u Železnicama Srbije
## Poreklo i razvoj
## Uvođenje u saobraćaj

Sredinom pedesetih godina doneta je odluka o osavremenjavanju voznog parka nabavkom dizel vučnih vozila koje će biti sposobne za vuču svih vrsta vozova na prugama različite kategorije. U tu svrhu izvršen je niz probnih vožnji na prugama pojedinih dizel-lokomotiva. U aprilu 1955. godine je bila na probi nemačka V 200 (dizel-hidraulična, B'B'), juna iste godine gostovala je NOHAB (Co'Co'), kao i SNCF 6300, ali nijedna od ovih lokomotiva nije zadovoljila sve postavljene zahteve. Međutim, 1959. izvršene su probe američke lokomotive GM-EMD čija je oznaka bila G16, koja je u potpunosti odgovorila svim zahtevima.  Američka vladina agencija za međunarodni razvoj - USAID (USAID) je kupila od Dženeral motorsa nove lokomotive i donirale prvu nultu podseriju 001-034 a potom i 20 lokomotiva u drugoj podseriju 101 - 164 Jugoslovenskim železnicama kao zemlji u razvoju, 1960. i 1961. godine. Tek nakon toga, kad je potvrđen njihov kvalitet tokom eksplatacije odlučeno je da se uvezu nove podserije po povoljnim kreditnim aranžmanima. Ove lokomotive su izrađivane u dve fabrike EMD-a u Ilinoisu, Sjedinjenim Državama i Londonu u Ontariu, Kanada. Dizel-lokomotive 661 su stizale postepeno od 1960. do 1972. a ukupno ih je nabavljeno 220. Prva nulta podserija 661-000 (001-034) isporučene su 1960, druga podserija 661-100 (101-164) isporučene 1960. i 1961. godine, treća 661-200 (201-278) isporučene 1966, 1970, 1972, četvrta 661-300 (301-327) isporučene 1970. i peta poslednja 661-400 (401-415) isporučena 1972. Raspored osovina je Co'Co', a snaga motora je 1454&nbsp;kW. Maksimalna brzina ovih lokomotiva kod podserija 000 je 114&nbsp;km/č, a kod podserije 100, 200 i 300 je maksimalne brzina 124&nbsp;km/č. Prva lokomotiva za ŽTP "Beograd", oznake 661-107, je bila proizvedena decembra 1960. a stigla je u Beograd 4. marta 1961. godine.

## Druge zemlje
## Video
*ŽS serija 661
## Povezano
*ŽS serija 812
## Vanjske veze
Sam (film, 1959)

***Sam*** je jugoslavenski crno-bijeli ratni film snimljen 1959. u režiji Vladimira Pogačića. Radnja se događa za vrijeme bitke na Sutjesci u Drugom svjetskom ratu i prikazuje partizansku jedinicu koja se našla odvojena od glavnine, te koja se, gonjena od nadmoćnijeg neprijatelja, pokušava probiti kroz njemački obruč. *Sam* su kasniji kritičari isticali kao jedan od primjera evolucije žanra koji će kasnije postati poznat kao partizanski film, odnosno zbog scenarija koji je naglasak stavljao na psihološko profiliranje pojedinačnih likova, umjesto dotadašnje "sirove" ideološke propagande.

## Vanjske veze
*
Pet minuta raja

***Pet minuta raja*** je jugoslavenski crno-bijeli ratni film snimljen 1959. u režiji Igora Pretnara. Radnja se događa u nacističkoj Njemačkoj za vrijeme Drugog svjetskog rata, a protagonisti su dva zatvorenika koncentracionog logora koje vlasti, ne želeći riskirati živote svojih ljudi, šalju da demontiraju neeksplodirane bombe nakon savezničkog bombardiranja, a pri čemu oni počinju uživati u kratkim trenucima slobode od svojih mučitelja.

## Vanjske veze
*
Francuski novi val

**Francuski novi val** (francuski *La Nouvelle Vague*) je skupni naziv za skupinu francuskih filmskih režisera koji su djelovali razdoblju od kasnih 1950-ih do 1960-ih. Iako nije bio formalno organizirani pokret, filmaši "novog vala" su bili povezani svjesnim odbijanjem književnih djela u Francuskoj koje su pisali romanopisci, zajedno uz duh mladog ikonoklazma, želje za snimanjem društveno relevantnih tema za svoje razdoblje i namjere da eksperimentiraju sa filmskom formom. "Novi val" je primjer europskog art filma. Mnogi su eksperimentirali sa političkim porukama, montažom, vizualnim stilom i naracijom, kao i napuštanjem konzervativnih paradigmi filma tog razdoblja. Spoj objektivnog i subjetkivnog realizma, te autorovog komentara stvorio je narativnu podijeljenost u smislu da pitanja koja postavlja film ne moraju biti nužno odgovorena na kraju.

Časopis *[[Cahiers du cinéma]]* je postavio temelje za pokret kada su se polovicom 1950-ih mladi kritičari, koji su pisali za isti, zauzimali za temeljite promjene u shvaćanju filma, poglavito na učinkovitiju i jeftiniju proizvodnju filma, što se može povezati sa nezavisnim filmom. Najznačajniji režiseri tog razdoblja su André Bazin, Jean-Luc Godard, François Truffaut, Éric Rohmer, Claude Chabrol, Jacques Rivette, Agnès Varda, Louis Malle i Jacques Demy.

## Filmovi
* *[[Le Beau Serge]]* (1958)
* *[[Les Quatre Cents Coups]]* (1959)
* *[[Les Cousins]]* (1959)
* *[[Hiroshima mon amour]]* (1959)
* *[[À bout de souffle]]* (1960)
* *[[L'Année dernière à Marienbad]]* (1961)

## Vanjske veze
* Francuski novi val na Leksikografskom zavodu Miroslav Krleža
* Fan site
Tarzan's Greatest Adventure

***Tarzan's Greatest Adventure*** () je američki pustolovni film snimljen 1959. u režiji Johna Guillermina, poznat po tome što se često navodi kao jedan od najboljih filmova o Tarzanu ikada napravljenih.

Predstavlja peti, odnosno pretposljednji film iz serije u kome je Tarzanov lik tumačio Gordon Scott. Radnja prikazuje kako se nastoji obračunati sa bandom bijelih kriminalaca i pustolova na čelu sa Sladeom (čiji lik tumači Anthony Slade, koja je masakrirala domorodačko selo. Za film je karakteristično da u njemu, slično kao i u originalnim Burroughsovim romanima, Tarzan besprijekorno govori engleski jezik, umjesto "tarzanskog engleskog". U filmu se također ne pojavljuje lik Jane, a što je scenaristima omogućilo da uvedu novi ženski lik u obliku pustolovke Angie (čiji lik tumači Sara Shane), a sa kojom Tarzan ima ljubavnu aferu.

Kritičari su kasnije navodili kako je Tarzanov lik u *Tarzan's Greatest Adventure*, za razliku od onog u većini ostalih filmova u Tarzanu, daleko "siroviji" i spremniji služiti se nasiljem. Također je bio sniman na afričkim lokacijama, a što ga čini jednim od realističnijih filmova o Tarzanu, kao i rijetkim koga mogu cijeniti odrasli isto kao i mlađa publika. Producent Sy Weintraub je, pak, bio oduševljen epizodnim nastupima Quaylea i tada još relativno nepoznatog Seana Conneryja u ulozi buntovnog Irca O'Banniona; obojici je ponudio nastupe u novim nastavcima, ali su ga obojica morala odbiti zbog prethodnih obaveza - Quayle zbog filma *[[Lawrence od Arabije (film)|Lawrence od Arabije]]*, a Connery zbog *[[Dr. No (film)|Dr. No]]*, prvog filma iz ciklusa o Jamesu Bondu.

## Uloge

* Gordon Scott ... Tarzan
* Anthony Quayle ... Slade
* Sara Shane ... Angie
* Sean Connery ... O'Bannion
* Niall MacGinnis ... Kruger
* Al Mulock ... Dino
* Scilla Gabel ... Toni

## Literatura

*Essoe, Gabe, *Tarzan of the Movies*, 1968, The Citadel Press
*Fury, David, *Kings of the jungle : an illustrated reference to "Tarzan" on screen and television*, 1994, McFarland & Co.

## Vanjske veze
*
Osma vrata

***Osma vrata*** je jugoslavenski crno-bijeli film snimljen 1959. u režiji Nikole Tanhofera. Po žanru je mješavina drame, trilera i ratnog filma. Radnja se događa u Beogradu za vrijeme njemačke okupacije u Drugom svjetskom ratu. Protagonist, čiji lik tumači Milivoje Živanović je univerzitetski profesor koga se politika i rat ne tiču, ali koji sticajem okolnosti dolazi u posjed liste sa imenima pripadnika pokreta otpora.

## Vanjske veze
*
*Recenzija na stranici New York Timesa
Noći i jutra

***Noći i jutra*** je jugoslavenski crno-bijeli ratni film snimljen 1943. u režiji Pjera Mahrovskog. Radnja, inspirirana stvarnim događajima vezanim uz Mostarski partizanski bataljon, se događa za vrijeme Drugog svjetskog rata. Protagonisti su pripadnici malog partizanskog odreda koji se našao opkoljen od nadmoćnog neprijatelja, i koji se odlučuju izvući tako što će se u civilnoj odjeći infiltrirati u grad koji vrvi njemačkim vojnicima. Film je sniman na lokacijama u Mostaru, a što je izazvalo veliku pažnju tadašnjih građana.

## Izvori

## Vanjske veze
*
HŽ serija 2063

**HŽ serija 2063** (izvorna oznaka ***EMD G26CW***, nadimak *Karavela*) je dizelsko-električna lokomotiva Hrvatskih željeznica. Lokomotive ove serije jesu najjače dizel-električne lokomotive na Hrvatskim željeznicama. Pretežno su namijenjene za vuču teretnih vlakova. Lokomotiva je izgradila američka tvrtka General Motors 1972. godine za izvoz u Jugoslaviju, Tursku i Izrael.

Lokomotive ove serije imaju šest osovina, pojedinačni osovinski pogon i osovinski raspored Co' Co'. Pošto je u njih ugrađen alternator za  električno grijanje vlaka snage 375 kW, proizveden u tvornici "Uljanik" u Puli, također se rabe za vuču brzih vlakova. Lokomotive mogu postići brzinu od 124 km/h. Lokomotive su opremljene izravnim dvotaktnim dizelskim motorom sa šesnaest cilindara izvedbe V tipa 16-645 E3 s turbopuhalom, koji ostvaruje snagu od 2461 kW. Prijenos snage je električni.

## Tehničke karakteristike
***Graditelj:** General Motors Electric Motive Division
***Godina izgradnje:** 1972.
***Godina ugradbe alternatora za električno grijanje vlaka:** 1986.
***Raspored osovina:** Co'Co'
***Tip dizelskog motora:** GMC645 E3
***Instalirana snaga lokomotive:** 2461 kW
***Snaga lokomotive za vuču:**
**sa grijanjem: 1862 kW
**bez grijanja: 2237 kW
***Vrsta prijenosa:** dieselsko-električni
***Maksimalna brzina:** 124 km/h
***Ukupna masa:** 120,1 t
***Duljina preko odbojnika:** 20700 m
***Širina lokomotivskoga sanduka:** 2819 mm

## Izvori
* Ivan Švaljek, Tomislav Kožulj, Miljenko Bošnjak: *Tehničko-eksploatacijski pokazatelji i značajke vučnih vozila Hrvatskih željeznica*, Zagreb, 2003.
* Tehničke karakteristike vučnih vozila, stranica Hrvatskih željeznica
* dizelsko-električna lokomotiva serije 2063
HŽ serija 2042

**HŽ serija 2042** (nadimak *Đuran*) serija je dizelsko-električnih lokomotiva Hrvatskih željeznica namjenjena za vuču lakših teretnih i putničkih vlakova, te za teško manevriranje. Izgradnja je počela sredinom 1967. godine u kooperaciji tvornice "Đuro Đaković" i francuske tvornice "Brissonneau et Lotz". Po konstrukciji, te lokomotive se ne razlikuju od dizelsko-električnih lokomotiva serije 2041, osim što je u njih ugrađen Dieselov motor jači za 100 KS.

Lokomotive ove serije su četveroosovinske s pojedinačnim osovinskim pogonom i osovinskim rasporedom Bo'Bo'. Građene su za najveću voznu brzinu od 80 km/h. Opremljene su motorom od dvanaest cilindara u V rasporedu. Prijenosnik snage je električni. U svakome okretnom postolju smještena su po dva vučna motora. 

Lokomotive podserije *2042-100* nastale su rekonstrukcijom lokomotive serije 2041, a u njih je ugrađen Dieselov motor Pielstick sa osam cilindara u V rasporedu i turbokompresorom, snage 1020 KS. Na izlasku iz glavnoga generatora iskorištava se snaga od 600 kW (prijašnja snaga iznosila je 510 kW).

## Tehnički podaci
* **Graditelj:** "Đuro Đaković" i "Brissonneau et Lotz"
* **Raspored osovina:** Bo'Bo'

**Serija 000**
* **Godina gradnje:** 1967.
* **Tip dizelskog motora:** MGO V12 ASHR
* **Snaga lokomotive:** 680 kW 
* **Vrsta prijenosa:** električni
* **Duljina preko odbojnika:** 14,7
* **Masa:** 60,5 tona
* **Maksimalna brzina:** 80 km/h

**Serija 100**
* **Godina gradnje:** 1962-1965.
* **Tip dizelskog motora:** PIELSTICK 8PA4 V185 VGG
* **Snaga lokomotive:** 750 kW
* **Vrsta prijenosa:** električni
* **Duljina preko odbojnika:** 14,7
* **Masa:** 61,5 tona
* **Maksimalna brzina:** 80 km/h

## Izvori
* Ivan Švaljek, Tomislav Kožulj, Miljenko Bošnjak: *Tehničko-eksploatacijski pokazatelji i značajke vučnih vozila Hrvatskih željeznica*, Zagreb, 2003.
* Tehničke karakteristike vučnih vozila, stranica Hrvatskih željeznica
* zeljeznice.net - hrvatski internet portal željezničke tematike

## Poveznica
* HŽ serija 2041