open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
385. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **385. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina tribunata Kapitolina, Kornelija, Kapitolina, Papirija, Kapitolina i Fidenasa** (ili, rjeđe, **godina 369. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 385. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Jason iz Fere postaje vladar Tesalije.
* Sirakuški tiranin Dionizije Stariji pokušava vratiti na vlast svrgnutog epirskog kralja Alketu I.
* Grčki filozof Platon osniva svoju znamenitu Akademiju - besplatnu i dobrovoljnim prilozima održavanu školu posvećenu bogu Akademu u kojoj se poučavaju matematika, astronomija, druge nauke i filozofija.
* Grčki filozof Demokrit objavljuje kako se Mliječni put sastoji od mnoštva zvijezda.

## Rođenja
*

## Smrti
* 

## Reference
Jason od Fere

**Jason od Fere** (starogrčki: Ἰάσων ὁ Φεραῖος) (? - 370. pne.) je bio vladar drevne Tesalije. Oko godine 385. pne. je imenovan za *tagusa* ili kralja Tesalije. Ubrzo je proširio vlast na okolne oblasti i od Tesalije učinio jednu od snažnijih država tadašnje Grčke. Temelj njegove snage je bila velika najamnička vojska kao i tesalijska konjica. Jason se osjetio toliko moćnim da je počeo govoriti o invaziji na Perzijsko Carstvo. Znameniti atenski političar i orator Isokrat mu je poslao pismo tražeći da svoju moć iskoristi kako bi ujedinio cijelu Grčku. Godine 370. pne. je ubijen, a naslijedio ga je sin Aleksandar.

## Povezano
* Fera
Alketa I od Epira

**Alketa I** (), sin Taripov, bio je kralj drevnog Epira u prvoj polovici 4. vijeka pne. Oko godine 385. pne. je protjeran iz svog kraljevstva, te je utočište našao u Sirakuzi, kod moćnog vladara Dionizija. Dionizije mu je pomogao vratiti se na vlast. Potom je Alketa postao saveznik Jasona od Fere i Atenjana, a godine 373. pne. je došao u Atenu kako bi na suđenju kao svjedok pomogao obrani vojskovođe Timoteja optuženog za izdaju. Nakon njegove smrti epirsko kraljevstvo je podijeljeno na dva dijela, kojim su vladali sinovi Neoptolem I i Ariba.
Akadem

**Akadem** (grčki , Akademos) ili **Hekadem** (Ἑκάδημος, Hekadem) (latinski **Academus** ili **Hecademus**) je bio atički heroj iz grčke mitologije. Predaja navodi kako su Kastoru i Polideuk napali Atiku kako bi iz nje oslobodili zatočenu sestru Helenu, a upravo Akadem braći dojavio da se ona nalazi skrivena u Afirdni. Zbog toga su mu spartanski Tindaridi uvijek iskazivali zahvalnost, a kada god bi Lakedemonjani napali Atiku, uvijek bi poštedili Akademovu zemlju smještenu na Kefisu, šest stadija od Atene. Na tom zemljištu su otada stalno sađene platane i maslinici, a po svom vlasniku je nazvana Akademija.

To se ime kasnije počelo koristiti za Platonovu Akademiju ili Hekademiju (*Hekademeia*) smještenu izvan atenskih zidova. To je mjesto bilo posvećeno Ateni, boginji mudrosti i drugim besmrtnicima.

Akademeia je kasnije poslužila kao izvor riječi *"akademija"*.

## Reference
Zhao (država)

**Zhao** (pinyin: Zhào, tradicionalni kioneski: 趙|趙, pojednostavljeni kineski: 赵|赵) je bila drevna kineska država za vrijeme perioda Zaraćenih država. Zhao je u to vrijeme imala veliku važnost, zajedno sa šest drugih država. Na samom početku perioda država Zhao je bila najslabija, ali je stekla moć pod kraljem Wulingom od Zhaoa. Na samom kraju perioda, Zhao je bila jedina država dovoljno moćna da se suprotstavi Qinu.

Teritorija joj je uključivala područja koja danas pokrivaju Unutrašnju Mongoliju te provincije Hebei, Shanxi i Shaanxi. Država Zhao se graničila s područjem naroda Xiongnu (Huni), te državama Qin, Wei i Yan. Glavni grad joj je bioo Handan (邯郸), koji se nalazi u današnjem Hebeiju.

### Povezano
:Kraljevstva Bivši Zhao i Kasni Zhao u periodu Šesnaest kraljevstava
384. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **384. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina tribunata Kornelija, Poplikole, Kamila, Rufa, Krasa i Kapitolina** (ili, rjeđe, **godina 370. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 384. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Lisija, atenski orator drži govor na Olimpijskim igrama na kome kritizira grčke vođe zbog toga što su prodali sirakuškom tiraninu Dioniziju I i barbarskim Perzijancima.

## Rođenja
* Aristotel, grčki filozof (u. 322. pne.)
* Demosten, grčki državnik i orator (u. 322. pne.)

## Smrti
*
Patke

**Patke** ili **plovke** (lat. *Anatidae*) su porodica ptica u redu patkarica. Ova porodica obuhvaća između 7 i 10 potporodica (ovisi o autorima sistematike), gotovo 50 rodova i oko 150 vrsta. U ovu porodicu svrstane su i poznate potporodice kao prave patke (*Anatinae*)

## Opis

Patke, guske i labudovi su malene do velike ptice izdužena tijela. Krila su kratka i šiljasta, a podupiru ih snažni mišići. Vrat je obično dug, ali ovo varira među vrstama. Noge su kratke i snažne i postavljene daleko odostraga. Kljunovi većine vrsta su ravni što je više ili manje izraženo. Njihovo perje je nepropusno za vodu. Mnoge patke pokazuju spolni dimorfizam, sa svjetlijim mužjacima i tamnijim ženkama. Labudovi, guske i patke zviždovke ne pokazuju nikakav spolni dimorfizam. Patke su vokalne ptice koje prave razne zvukove poput kvakanja i skiktanja što ovisi o vrsti; ženke često imaju dublji glas od mužjaka.

Patke su uglavnom biljojedi kao odrasli i hrane se raznim vodenim biljakma, iako neke vrste jedu ribu, školjke i slične životinje. Vrste roda *Mergus* se hrane ribama i imaju nazubljen kljun. Kod mnogih vrsta mladunci se također hrane raznim beskralježnjacima, ali postanu biljojedi kad odrastu.

## Rasprostranjenost
Ova porodica ima kozmopolitsku rasprostranjenost, i nastanjuje sve kontinente osim Antarktika. Također nastanjuju skoro sve otoke. Mnoge se vrste sele.

## Odnos s ljudima
Pored kokoški (*Galliformes*), vjerojatno niti jedna druga grupa ptica nema tako brojne i raznovrsne odnose s ljudima. Neke od njih su pripitomljene, a mnoge se love zbog hrane i rekreacije. Pet je vrsta izumrlo od 1600-te.

## Ostali projekti
Ambulanta

**Ambulanta** (lat. ambulatorium) je vrsta zdravstvene ustanove u kojoj se liječe laki bolesnici, a po potrebi ukazuje i hitna medicinska pomoć. U vojnoj ambulanti sprovodi se opšti ljekarski pregled i sprovodi ambulantno liječenje lakše oboljelih i povrijeđenih osoba. U izvjesnim slučajevima omogućeno je i ležanje u odjeljenju s krevetima (stacionaru).

## Povezano
* Bolnica

## Literatura
* Vojna enciklopedija, Beograd, 1970, knjiga prva, strana 118.

## Vanjske veze
Đorđe Branković

**Đorđe Branković** se može odnositi na:

* Despot Đorđe Branković
* Grof Đorđe Branković
* Đorđe Branković (glumac)
Habrija

**Habrija** (, ? - 357. pne.) je bio atenski vojskovođa koji je živio u 4. vijeku pne. Godine 388. pne. je za vrijeme korintskog rata kod Egine pobijedio Spartance i Eginjenae pod Gorgopom, a potom komandirao flotom koja je poslana Evagori, kralju Cipra, kako bi mu pomogla protiv Perzijanaca. Godine 378. pne., nakon što je Atena ponovno sklopila savez sa Tebancima kod Tebe je porazio spartanskog kralja Agesilaja II. Pri tome je prvi put primijenio novi manevar koga je izmislio - hopliti su neprijateljski juriš dočekivali na lijevom koljenu tako da bi štitovi bili naslonjeni na tlo. 

Godine 376. pne. je porazio spartansku flotu u odlučujućoj bitci kod Naksosa. Kasnije, nakon što se Atena okrenula protiv Tebe i sklopila savez sa Spartom, odbio je Epaminondu pod zidinama Korinta.

Godine 366. pne. su on i Kalistrat optuženi za izdaju nakon što su predložili predaju Oropa Tebancima. Na suđenju je oslobođen optužbi, a potom je otišao u Egipat gdje je tamošnjem kralju Teosu pomagao obranu od perzijskog napda. Kada je godine 357. pne. izbio Savznički rat vratiop se u Atenu i pridružio Haresu kao komandantu atenske flote. Poginuo je u napadu na otok Hios.

## Izvori
*
Antipolitika

**Antipolitika** je izraz koji se upotrebljava za neprijateljski stav prema politici kao djelatnošću, odnosno trajnu razočaranost politikom i političarima. Za razliku od apolitičnosti, koje se u pravilu odražava kroz nedostatak bilo kakve političke djelatnosti ili interesa za politiku, antipolitika se odražava kroz aktivne radnje kojima se izražava nezadovoljstvo postojećim političkim establishmentom. U suvremenim demokratskim društvima se kao primjeri navodi vandaliziranje glasačkih listića, protestno glasanje za anti-establishmentske i marginalne kandidate, odnosno preduzimanje direktne akcije umjesto konvencionalne političke djelatnosti.

## Povezano
* Rubna politika
Paradigma

**Paradigma** je obrazac za ugled, model po kojem se nešto gradi ili stvara. U naučnoj teoriji, najopštiji model po kojem se grade pojedini principi.
Ljubivoje Ršumović

**Ljubivoje Ršumović** (Ljubiš, 3. jul 1939) srpski je književnik i pesnik, istaknuti dečji pisac, autor kultnih dečjih emisija „Fazoni i fore“, „Dvogled”, „Hiljadu zašto“ i drugih. Napisao je preko 80 knjiga, uglavnom za decu, a jedan je od osnivača i prvi predsednik Odbora za zaštitu prava deteta Srbije, pri organizaciji Prijatelji dece Srbije.

Njegov legat nalazi se u Udruženju za kulturu, umetnost i međunarodnu saradnju „Adligat” u Beogradu.

Sa porodicom i prijateljima je osnovao neprofitnu organizaciju Fondacija Ršum.

## Pesme za decu koje peva dečiji hor '''"Kolibri"'''
* Lako je prutu
* Miš
* Vuče, vuče, bubo lenja
* Nema zemlje dembelije
* Svaki dan se sunce rađa
* Braću ne donose rode
* Voz za Čačak
* Medved Brundo
* Drugarstvo
* Ljubav je to

## Nagrade
Dobitnik je velikog broja književnih nagrada i priznanja: „Neven“, „Mlado pokolenje“, „Nagrada Zmajevih dečijih igara“, „Brankova nagrada“ (1971), „Zlatni ključić“...

## Povezano
* Znameniti Zlatiborci
* Mihailo Ćupović
* Dobrosav Obradović
* "Kolibri"

## Vanjske veze

* Zvanicni sajt Ljubivoja Ršumovića
*
Dvobroj

**Dvobroj**, dva uzastopna broja nekog časopisa (lista, novina i sl.) štampana ujedno, u jednoj svesci.

## Razlozi za izdavanje dvobroja
Dvobroj se obično izdaje onda kad se zbog nekog razloga ne može održati uobičajeni tempo izlaženja (npr. zbog financijskih problema, zbog nemogućnosti da redakcija na vrijeme ili u potrebnom obimu pripremi oba broja ili zbog nemogućnosti da se neki broj na vrijeme odštampa, zbog kolektivnih godišnjih odmora članova redakcije, zbog državnih praznika ili neradnih dana kad je skraćeno vrijeme prodaje i sl.). Neki listovi i časopisi dvobroje objavljuju uvijek u isto vrijeme (npr. ljeti za vrijeme godišnjih odmora i pred Novu godinu.

## Dvobroj kao arhaizam
Riječ dvobroj nekad je označavala dvojinu, dual.

## Srodne riječi
Časopisi i listovi ponekad objavljuju i **trobrojeve, četverobrojeve** pa i **pet(er)obrojeve, šest(er)obrojeve**, čak i **sedmobrojeve, osmobrojeve**, sve do **desetobrojeva** (npr. časopis "Zavetine" urednika i izdavača Miroslava Lukića izdao je 2000. godine desetobroj 5-14).
And the Band Played On (knjiga)

***And the Band Played On: Politics, People, and the AIDS Epidemic*** je knjiga koju je napisao i godine 1987. izdao Randy Shilts, novinar *[[San Francisco Chronicle]]a*. U njoj je opisano otkriće i širenje virusa ljudske imunodeficijencije (HIV) i sindroma stečenog imunološkog deficita (AIDS) s posebnim naglaskom na nebrigu vlasti i političke borbe koje su karakterizirale reakciju na bolest - posebno u SAD gdje su simptomi shvaćeni kao gay bolest. Shiltsova glavna teza jest da je AIDS uzrokovao biološki agent, ali da su nesposobnost i bezosjećajnost prema onima koji su prvi bili njome pogođeni bolest učinili daleko gorom; odnosno, AIDS se u ovakvom obliku mogao spriječiti. Knjiga predstavlja primjer istraživačkog novinarstva, a napisana je u obliku ekstenzivne kronologije događaja, s time da su najvažniji događaji opisani u detaljnim sažecima. Shilts također opisuje ličnosti i političke borbe vezane uz ličnosti koje su reagirale na bolest, kako u gay krugovima, tako i liječničkoj zajednici i političkom establishmentu. Knjiga počinje sa slučajem Grethe Rask, danske liječnice koja je 1970-ih postala prvom potvrđenom žrtvom AIDS-a. Završava godine 1985. kada je slavni glumac Rock Hudson potvrdio da umire od AIDS-a, čime je međunarodna javnost postala potpuno svjesna te bolesti.

Knjiga je na prostoru bivše Jugoslavije objavljena krajem 1980-ih u nastavcima u časopisu *[[Start (magazin)|Start]]*.

Godine 1993. je poslužila kao predložak za *[[And the Band Played On]]*, TV-film u režiji Rogera Spootiswoodea.

## Vanjske veze
* 
* Lyrics to "The Band Played On"
* Shilts' obituary from the Los Angeles Times 
* Gay Men's Health Crisis Website
* San Francisco AIDS Foundation Reported by Shilts originally as the San Francisco KS Foundation, started by Cleve Jones and Dr. Marcus Conant.
Derviš

**Derviš** (, *darwīš*; na turskom, *derviş*; na engleskom, *dervish*) je izraz koji označava muslimanskog "mistika," tj. pristašu tasavufa, mističkog učenja o islamu. Učeni naziv za derviša je sufi ( *sūfī*; u Bosni često se izgovara kao **sufija**); u zapadnim akademskim krugovima riječ *sufi* je često upotrebljavana kao isključivi izraz.

## Povezano
* Tasavuf (sufizam)
* Tekija
* Sufizam (Sufizam, derviši, tesavuf, šerijat)

## Vanjske veze

* Sufizam - Životni put jednog sufije
Randy Shilts

**Randy Shilts** (8. august 1951 17. februar 1994.) je bio američki gay novinar i književnik, koji je kao slobodni reporter pisao za časopis *[[The Advocate]]* i dnevni list *[[San Francisco Chronicle]]*, te izvještavao za TV-stanice na Zaljevskoj obali San Francisca. 1980-ih je svjetsku slavu stekao hvaljenom, ali i kontroverznom knjigom *[[And the Band Played On (knjiga)|And the Band Played On]]* u kojoj je opisao početak pandemije AIDS-a u SAD. Shiltsu je za vrijeme pisanja knjige dijagnosticirana bolest, od koje je i umro 1994. godine.

## Vanjske veze
* [Podcast, "AIDS at 25 - Reflections on reporter Randy Shilts," [San Francisco Chronicle]]
* "Randy Shilts, 1951-1994," e-Notes Criticism and Essays 
* LGBT Journalists Hall of Fame, National Lesbian and Gay Journalists Association 
* Randy Shilts  on glbtq.com
Opština Kriva Palanka

**Opština Kriva Palanka** je jedna od 6 opština Severoistočne oblasti u Republici Makedoniji. Sjedište opštine je istoimeni grad Kriva Palanka.

## Položaj

Opština Kriva Palanka nalazi se u krajnjem sjeveroistočnom dijelu Makedonije, na tromeđi sa Srbijom (sjever) i Bugarskom (istok). Opština graniči sa slijedećim opštinama Makedonije:
* jugoistok - Opština Makedonska Kamenica
* jug - Opština Kočani
* jugozapad - Opština Kratovo
* zapad - Opština Rankovce

## Prirodne odlike
Teren Opštine Kriva Palanka pretežno je brdovit, leži na nadmorskoj visini od 400 metra (Slaviško pole) do 2252 m. (vrh Ruen) na Оsogovskim planinama.

Na jugu opštine prostiru se Оsogovske planine, sa sjevera se proteže planina Kozjak a sa zapada granicu tvori planina Straža. Središnji dio opštine tvori gornji tok Krive reke, koji je najgušće naseljeni dio i ekonomski najvažniji dio opštine. Tu u Slaviškom polu leži i središte opšine grad Kriva Palanka.

Klima u opštini je umjereno kontinentalna sa oštrijim razlika u planiskim dijelovima opštine.

Najvažniji vodotok u opštini je Kriva reka, koja teče kroz opštinu u pravcu istok - zapad, drugi najvažniji vodotok je Duračka reka, pritoka Krive reke.

## Stanovništvo
Opština Kriva Palanka imala je po poslednjem popisu iz 2002. godine 20.820 stanovnika, od toga je njih 14.558 (70%) - živjelo u samom gradu. Opština je slabo naseljena, posebno seosko područje.

**Nacionalni sastav** po popisu iz 2002. g. bio je slijeći:

## Naselja u Opštini Kriva Palanka
Ukupni broj naselja u Opštini Kriva Palanka je 34, od kojih je 33 sela i samo jedan grad Kriva Palanka.

## Povezano
* Manastir sv. Joakim Osogovski
* Kriva Palanka
* Kriva reka

## Reference

## Vanjske veze

* Информации од Крива Паланка и околината 
* Municipality of Kriva Palanka na portalu discovering macedonia
Start (magazin)

***Start*** je bio jugoslavenski magazin za muškarce koji je 1970-ih i 1980-ih u Zagrebu izdavalo novinsko poduzeće *[[Vjesnik]]*. Bio je napravljen po uzoru na *[[Playboy]]*, *[[Lui]]* i slične tada popularne svjetske časopise za muškarce te je uz naslovnu stranu imao i duplericu erotskog sadržaja. Dok su ga takvi sadržaji učinili jednim od najpopularnijih časopisa bivše Jugoslavije, istovremeno je stekao veliki ugled i atraktivnim reportažama, člancima i intervjuima koji su se bavili kulturom - kako popularnom tako i "ozbiljnom" - vanjskom politikom, pa i nekim tada kontroverznim temama koje su ticale političkog života i povijesti Jugoslavije, a što je pogotovo slučaj bio krajem 1980-ih.

Među novinarima i suradnicima *Starta* bila su mnoga kasnije poznata imena s područja novinarstva u bivšoj Jugoslaviji, kao što su Denis Kuljiš, Ivo Pukanić, Miroslav Lazanski, Aleksandar Tijanić, Miroslav Miletić, itd.
Kalijum nitrit

**Kalijum nitrit** je so kalijuma čija je molekulska formula KNO2.

Dobija se redukcijom kalijum nitrata olovom :

:KNO3 + Pb → KNO2 + PbO

ili usled njegovog termičkog razlaganja:

:2KNO3 → 2KNO2 + O2

Kalijum nitrit je bela ili zlatna čvrsta supstancija. Gustina kalijum nitrita iznosi 1,92 g/cm3. Veoma dobro se rastvara u vodi (na temperaturi 20&nbsp;°C 281 g na 100&nbsp;cm³ H2O, na temperaturi 100&nbsp;°C 413 g na 100&nbsp;cm³). Rastvor ima slabe bazne osobine. Temperatura topljenja kalijum nitrita iznosi 440&nbsp;°C. Na većoj temperaturi on se razlaže:

:4KNO2 → 2K2O + 2N2 + 3O2

Kalijum nitrit je oksidans, mada pod nekim uslovima može da pokaže redukcione osobine.

U velikim količinama kalijum nitrit ima smrtonosno dejstvo (LD50zečevi(preko usta) iznosi 200&nbsp;mg/kg). Sem toga, usled reakcije KNO2 sa aminima koji nastaju usled razlaganja belančevina u organizmu mogu da nastanu kancerogena jedinjenja.

Kalijum nitrit se koristi za proizvodnju boja, u fotografiji, za konzerviranje hrane (oznaka EWG - E249). Zbog štetnog dejstva kalijum nitrita preporučuje se ograničavanje njihove upotrebe.

## Reference

## Povezano
* kalijum nitrat
Jan Fischer (političar)

**Jan Fischer** (fonetski: Jan Fišer) (2. januar 1951 -) je češki političar. Od 2003. je bio predsjednik Češkog statističkog ureda, a od 2009. do 2010. premijer Češke. Dana 10. 7. 2013. preuzeo je dužnost ministra finacija.

## Izvori

## Vanjske veze

* Jan Fischer - President of the CZSO

|-
Seleuk iz Seleukije

**Seleuk iz Seleukije** (, ); rođen oko 190. pne. bio aktivan u 150-tim pne.. Bio je helenistički astronom i filozof iz okoline Seleukije u Mesopotamiji, značajan po tome što je podržavao heliocentričku teoriju planetarnih kretanja.

## Ličnost
Seleuk je poznat iz zapisâ Plutarha, Strabona i Ecija. Bio je Haldejac, rođen u Seleukiji na Tigru u Vaviloniji.

## Heliocentrizam
Od vremena Heraklida Pontskog (387 - 312. pne.), donje planete (Merkur i Venera) su povremeno nazivane solarne planete, jer se one ne udaljavaju od Sunca više od nekog određenog ugla.

Seleuk je podučavao oko 150. pne. i poznat je kao jedini sledbenik (ili je jedini poznati sledbenik) heliocentričke teorije Aristarha sa Samosa, koja je tvrdila da se Zemlja obrće oko svoje ose i istovremeno se kreće oko Sunca. Plutarh tvrdi da je Seleuk bio prvi koji je rezonovanjem dokazao heliocentrički sistem, ali nije poznato koje je argumente koristio. O novije vreme su predložena dva moguća pravca kojima je Seleuk išao:

### Plime
Prema Luću Rusou, Seleukovi argumenti za heliocentričku teoriju su verovatno bili povezani sa fenomenom plime. Seleuk je ispravno teoretisao da plime izaziva Mesec, mada je verovao da pri tome posreduje *[[pneuma]]*. Primetio je da plime variraju u vremenu i snazi u različitim delovima sveta.

Prema Strabonu (1.1.9.), Seleuk je bio prvi koji je rekao da plime potiču od Mesečevog privlačenja i da visina plime zavisi od položaja Meseca u odnosu na Sunce.

### Računski model
Prema Bartel Leendert van der Waerden-u, Seleuk je mogao dokazati heliocentričku teoriju određivanjem konstanti geometrijskog modela za istu, te razvojem metoda za izračunavanje položaja planeta na osnovu tog modela, kako je i Nikola Kopernik učinio nekih 17 stoleća kasnije. Seleuk je mogao koristiti trigonometrijske metode kakvi su postojali u njegovo vreme, jer bio je Hiparhov savremenik.

## Reference originala

## Povezano
* Vavilonska astronomija
Sjeveroistočni region (Sjeverna Makedonija)

**Severoistočna statistička oblast** jeste jedna od 8 statističkih oblasti Republike Makedonije.

Upravno središte oblasti je grad Kumanovo.

## Položaj
Severoistočna statistička oblast se nalazi u severoistočnom delu zemlje i ima državnu granicu na severu sa Srbijom i na istoku sa Bugarskom.

Sa drugih strana oblast se graniči sa drugim oblastima:
* jug - Istočna oblast
* zapad - Grad Skoplje

## Opštine
* Opština Kratovo
* Opština Kriva Palanka
* Opština Kumanovo
* Opština Lipkovo
* Opština Rankovce
* Opština Staro Nagoričano

## Stanovništvo
Severoistočna statistička oblast imala je po poslednjem popisu iz 2002. g. 173.814 stanovnika, od čega u samom gradu Kumanovu 65.233 st. 

Prema narodnosti sastav stanovništva bio je sledeći:
Statistički regioni Sjeverne Makedonije

Severna Makedonija podeljena je na 8 regiona ili oblasti, koje postoje isključivo zbog zakonskih i statističkih razloga.

Oblasti su:

Oblasti se dalje dele na opštine.

Po izdvajanju iz Jugoslavije Severna Makedonija se sastojala od 34 opštine, da bi se 1996. godine njihov broj povećao na 123.

Novim sistemom iz avgusta 2004. godine broj opština je smanjen na 85.

## Povezano
* Opštine Severne Makedonije
* Gradovi u Severnoj Makedoniji
Black Samurai

***Black Samurai*** je američki blaxploitation film koga je režirao Al Adamson, a u kome glavnu ulogu tumači Jim Kelly. Scenario je napisao B. Readick, a sinopis Marco Joachim. Temelji se na istoimenom romanu Marca Oldena.

Radnja govori o avanturama Roberta Sanda ( Jim Kelly ) koji radi za agenciju D.R.A.G.O.N koja mu daje zadatak da oslobodi djevojku zarobljenu sa strane zlog vrača.

## Uloge
* Jim Kelly ... Robert Sand
* Bill Roy ... Janicot
* Roberto Contreras ... Chavez
* Marilyn Joi ... Synne
* Essie Lin Chia ... Toki Konuma
* Biff Yeager ... Pines
* Charles Grant ... Bone
* Jace Khan ... Jace
* Erwin Fuller ... Tjelohranitelj
* Peter Dane ... Farnsworth
* Felix Silla ... Rheinhardt
* Cowboy Lang ... sam sebe
* Little Tokyo ... sam sebe
* Jerry Marin ... Shotgun Spiro
* Alfonso Walters ... Leopard Man
* Charles Walter Johnson ... Leopard Man
* Regina Carrol ... Vudu plesalica / Striptizeta na zabavi (kao Gina Adamson)
* Jesus Thillet ... Majstor borilačkih vještina
* Cliff Bowen ... Majstor borilačkih vještina
* D'Urville Martin ... (van špice)
* Aldo Ray ... Vođa DRAGON-a (van špice)

## Vanjske veze
*
Banovci (Nijemci)

**Banovci** (do 1900. **Novi Banovci**, od 1910. do 1991. **Šidski Banovci**), naselje u Hrvatskoj koje administrativno pripada Vukovarsko-srijemskoj županiji, odnosno općini Nijemci. Nalazi se 30&nbsp;km od Vinkovaca, a 18&nbsp;km od Vukovara.

Mjesto broji 479 stanovnika (2001.). Stanovništvo se u najvećem postotku bavi poljoprivredom. Banovci su dobro prometno povezani, smješteni se na magistralnom putu Vinkovci-Šid, kroz mesto takođe prolazi željeznica.

Po dobnoj strukturi najveći je dio osoba starijih od 50 godina. Poštanski broj Banovaca je 32 247.

Mjesto se nalazi 15-ak kilometara od Dunava na sjeveru. Na jugu su između mjesta i autoputa smeštene prastare Spačvanske hrastove šume. U mjestu se nalazi i pravoslavna crkva Svete Petke izgrađena početkom 19.stoljeća.*

=== Demografija ===


== Značajne osobe ==
U Banovcima je [[26. 6.|26. juna]] [[1916]]. godine rođen *'Slobodan Bajić Paja''', učesnik Narodnooslobodilačkog rata i politički komesar Glavnog štaba NOV i PO Vojvodine, koji je 5. jula 1952. godine proglašen za narodnog heroja.

## Izvori
Dobrujevac

**Dobrujevac** može biti selo u Srbiji:
* Dobrujevac, selo u opštini Boljevac u Zaječarskom okrugu ili
* Dobrujevac, selo u opštini Aleksinac u Nišavskom okrugu.
Kim Tai-chung

**Kim Tai-chung** (5. 6. 1957. – 27. 8. 2011) u gradu Pusan, jedno vrijeme bio poznat pod umjetničkim imenom Tong Lung (唐龍) je koreanski Taekwondo ekspert. 1978. je bio izabran između više od hiljadu kandidata da dublira Bruce Leea u njegovom zadnjem filmu, *[[Game of Death]]*.

Zajedno sa Yuen Biaom (koji je bio kaskader), Kim je glumio Bruce Leeovog lika veoma dobro I tako se dokazao pred producentima, pa su ga oni tako iskoristili nekoliko godina kasnije. Taj film je bio nastavak Game of Death-a i tu Kim nije samo dublirao Brucea nego je i glumio njegovog brata. Film se zvao *[[Tower of Death]]* u završnoj borbi Kim se sastao sa glumcem po imenu Hwang Jang-lee i napravio jednu od najboljih scena u istoriji hongkonške kinematografije. Tih godina Kim je bio poznat pod imenom ‘’Tong Lung’’, pa je tako 1982. godine nastupio zajedno sa glumcem po imenu Jackie Chang u filmu "Fist Of Death" , gdje je igrao Brucea Leea. Tri godine kasnije Kim je nastupio u Jean Claude Van Dammovom prvom filmu *[[No Retreat, No Surrender]]* tu je glumio Bruce Leeovog duha koji je došao kako bi pomogao mladiću u nevolji (Kurt McKinney). Nakon ovog filma Kim se vratio u Koreju i postao biznismen.

2008. godine saznalo se da je Kim 1981. godine imao glavnu ulogu u filmu "Miss, Please Be Patient" (아가씨 참으세요[1]) za sada taj film nepostoji na VHS-u ili DVD-u.
## Filmografija
* *[[Game of Death]]* (1978)
* *[[Game of Death II|Tower of Death]]* (1981)
* *[[Miss, please be Patient]]* (1981)
* *[[Fist Of Death AKA Bruce & Jackie To The Rescue]]* (1982)
* *[[No Retreat, No Surrender]]* (1985)

## Vanjske veze
* IMDB entry
Dartmouth koledž

**Dartmouth College** (*Dartmutski koledž*) je privatni, koedukacijski univerzitet koji se nalazi u gradu Hanover u američkoj državi New Hampshire. Osnovan pod nazivom "Trustees of Dartmouth College,"
predstavlja člana Lige bršljana, odnosno jedan od devet kolonijalnih koledža osnovanih u SAD prije stjecanja nezavisnosti. Osim što u njemu postoji diplomski studij iz slobodnih vještina, na Dartmouthu se nalazi medicinski, strojarski i ekonomski fakultet, kao i 19 fakulteta koje daju diplome iz raznih oblasti nauke i umjetnosti. S ukupno 5.848 studenata, Dartmouth je najmanja od svih škola Lige bršljana.

Osnovan je godine 1769. od kongregacionalnog svećenika Eleazara Wheelocka sa sredstvima koje je uglavnom prikupao indijanski svećenik Samson Occom, a prvotna misija Koledža je bila da se domordačko stanovništvo Sjeverne Amerike odrekne svoje kulture i prihvati kršćanstvo. Nakon dugotrajnog perioda financijskih teškoća i političkih pritisaka, Dartmouth je od relativno nepoznate postao poznata škola početkom 20. vijeka.

Dartmouth se nalazi na ruralnom zemljištu od 269 rali (1.1&nbsp;km²) u oblasti Upper Valley u New Hampshireu. S obzirom da je Koledž izoliran, dosta studenata sudjeluje u sportskim programima i Grčke organizacije Dartmouth Collegea. Dartmouth ima 34 sportska tima koji se u raznim sportovima natječu u konferenciji Lige bršljana u Diviziji I NCAA Division I. Studenti su također poznati po vjernosti drevnim tradicijama Koledža.

## Reference

## Povezano
*Visoko obrazovanje u Sjedinjenim Američkim Državama
*Akreditacija institucija za visoko obrazovanje u SAD-u

## Vanjske veze
* Dartmouth College
* Dartmouth College News 
* Dartmo.: The Buildings of Dartmouth College
Naša stranka

**Naša stranka** je bosanskohercegovačka politička stranka osnovana 2008. godine. Temelj njenog programa jest borba protiv dominacije nacionalnih stranaka. Prvi predsjednik je bio Bojan Bajić, bivši član SDPBiH-a. Neki od njenih najpoznatijih članova su nagrađivani reditelji Danis Tanović i Dino Mustafić, koji su i osnivači.

Stranka se prvi put pojavila na lokalnim izborima 2008. godine kada je kandidat NS-a dobio načelničko mjesto u Bosanskom Petrovcu. Značajan broj glasova zabilježen je u Sarajevu. NS na općim izborima 2010. godine nije doživjela značajniji uspjeh iako se se računalo na veliki broj glasova od strane građana koji nisu izlazili na izbore ili nisu podržavali stranke iz nacionalističkog bloka. Predsjednik NS-a Bojan Bajić je nakon ovog neuspjeha podnio ostavku, a na njegovo mjesto je došao Dennis Gratz. NS je predstavila novi smjer nazvan "treći put" , ali i dalje sadržavši socio-liberalizam kao ideološko opredjeljenje te multinacionalno članstvo kao temelj rada stranke. NS je i dalje jedna od rijetkih stranaka u Bosni i Hercegovini koja ima članove iz svih nacionalnih zajednica uključujući i nekonstitutivne narode.

## Vanjske veze
*
Utah

**Utah** () je federalna država na zapadu Sjedinjenih Američkih Država. Granići sa državama Arizona, Idaho, Colorado, Wyoming, Nevada i New Mexico. 

Oko 80% stanovnika Jute živi u Solt Lejk Sitiju. Bili su domaćini Zimskih olimpijskih igara 2002. godine. Oko 60% stanovnika Jute su pripadnici mormonske crkve. Krajem 19. veka Juta je svojim rudnim bogatstvom privukla doseljenike. U Juti se nalazi najveći otvoreni rudni kop na svetu. Tu se nalazi rudnik bakra.

## Ime
Naziv Utah dolazi po plemenu Ute (izg. Juti), njegovim prastanovnicima Indijancima koji označava * 'planinski narod' * (* 'people of the mountains' *), ili po drugom tumačenju znači 'the people from the land of the sun', što bi značilo da je Utah * 'planinska zemlja' * ili * 'sunčana zemlja' * ili * 'zemlja sunca' *.

## Historija
Područje Utaha prvi istražuju 1776, španjolski franjevci Escalante i Dominguez, a 1824 Jim Bridger, poznati američki lutalica, skaut i traper otkriva Great Salt Lake (Veliko slano jezero). Dvadesetak godina kasnije (1847) počinju pristizati prvi bijeli ljudi, bili su to Mormoni, koji počinju graditi Salt Lake City. U ruke SAD-a regija Utaha doći će tek 1848, nakon završetka rata sa Meksikom, a 1869. završena je i prva transkontinentalna željeznica (First Transcontinental Railroad), kada je zabijen *zlatni klin*, posljednji ceremonijalni klin kod Promontorya (danas Golden Spike National Historic Site) u okrugu Box Elder, čime je obilježen njezin završetak, pa je time Leland Stanford službeno spojio dvije trase željeznička pruge; Central Pacific i Union Pacific.
Mormoni, većinsko bjelačko stanovništvo doći će u sukob sa federalnom vladom zbog prakticiranja poligamije što će završiti tek 1890., šest godina prije nego što je Utah postao država, kada mormonska crkva ukida ovu praksu.
## Prirodna bogatstva
Bogati prirodni resursi omogućavali su Utahu da dugo bude vodeći proizvođač bakra, zlata, srebra, olova, cinka i molibdena. Obiluje i naftom u obliku oil shale-a i niskosumpornim ugljenom.
Tradicionalnoj agrikulturnoj industriji i rudarstvu danas treba pridodati povečanje turizma što omogućava bogatstvo prirode, to je 11,000 milja vodnog toka za ribiće i mnogi atraktivni parkovi, viz.: Nacionalni parkovi: Arches, Bryce Canyon, Canyonlands, Capitol Reef i Zion; Nacionalni spomenici: Cedar Breaks, Dinosaur, Hovenweep, Natural Bridges, Rainbow Bridge, Timpanogos Cave i Grand Staircase (Escalante); Mormon Tabernacle u Salt Lake Cityju; Monument Valley, plemenski park plemena Navaho.
Juta (razvrstavanje)

**Juta** se može odnositi na:

* Utah, savezna američka država
* Juta (materijal), materijal
* Juta (biljka), biljka
* Juta (asocijacija), YUTA - Nacionalna asocijacija turističkih agencija Srbije
LGBTQ prava u Africi

Prava gejeva, lezbejki, biseksualnih i transrodnih osoba u Africi su prilično ograničena u poređenju sa ostatkom sveta. Prema izveštaju BBC-a, homoseksualnost je zakonski zabranjena u 38 država, dok svega u 13 zemalja je legalna ili ne postoje zakoni koji se odnose na to pitanje.

U Mauritaniji, Sudanu i Nigeriji homoseksualnost, po šerijatskom zakonu, može biti kažnjena smrću. U Ugandi osoba može biti osuđena na doživotnu kaznu zatvora zbog homoseksualnog odnosa.

Južnoafrička Republika ima daleko liberalnije stavove prema LGBT osobama, garantujući prava gejeva i lezbejki ustavom i priznajući istopolne brakove, što je čini jednom od 7 zemalja u svetu u kojima se mogu sklopiti brakovi između osoba istog pola/roda.

## Pregled zakonskog statusa

### Severna Afrika

#### Severna Afrika




### Zapadna Afrika

#### Zapadna Afrika




### Centralna Afrika

#### Centralna Afrika




### Istočna Afrika

#### Istočna Afrika




### Južna Afrika

#### Južna Afrika




## Vidi dalje

* Ljudska prava u Africi
* Koalicija afričkih lezbejki

## Vanjske veze
* African Veil  – African LGBT site with news articles
* Africans and Arabs come out online, Reuters via Television New Zealand
* Behind the Mask, LGBT Magazine in Africa 
* Coalition of African Lesbians 
* Pink & Black magazine 
* LGBT Stories from Afrol 

## Reference
Poldark

***Poldark*** je naziv za seriju od 12 historijskih romana koje je napisao britanski književnik Winston Graham. Radnja je smještena u Cornwall krajem 18. i početkom 19. vijeka, a ime je dobila po protagonistu Rossu Poldarku, veteranu američkog rata za nezavisnost koji se vraća kući i otkriva da mu se voljena zaručnica, misleći da je poginuo, udala za rođaka. 

Serija je široj javnosti poznata po istoimenoj BBC-jevoj TV-seriji iz 1975. godine koja se, između ostalog, krajem 1970-ih emitirala i na programu JRT-a.

## Romani
* *Ross Poldark*
* *Demelza*
* *Jeremy Poldark*
* *Warleggan*
* *The Black Moon*
* *The Four Swans* 
* *The Angry Tide*
* *The Stranger From the Sea*
* *The Millers Dance*
* *The Loving Cup*
* *The Twisted Sword*
* *Bella Poldark*

## Vanjske veze
* The official Winston Graham and Poldark website authorised by his literary executors
* PanMacmillan full Winston Graham book list
* The Winston Graham and Poldark Literary Society 
* ''Poldark'' forum on the Internet Book Database of Fiction 
*
Febida

**Febida** () je bio spartanski vojskovođa koji je godine 382. pne., na pohodu vodio vojsku kroz Beotiju te iskoristio sukob između pro-spartanske i anti-spartanske stranke u Tebi kako bi prvo dobio pristup u grad, a potom zauzeo Kadmeju, gradsku akropolu i zahvaljujući tome je Sparta stekla de facto kontrolu nad tim gradom. Febida za ovaj čin nije imao dozvolu spartanskih vlasti, te je smijenjen s položaja i opozvan u Spartu. Tamo mu se sudilo, ali su Spartanci usprkos tome zadržali svoj garnizon. Kralj Agesilaj je tvrdio da se Febidu ne smije kazniti, jer je njegov čin bio od koristi Sparti, te da je to jedini kriterij po kome se njegov čin treba suditi.

Nekoliko godina kasnije je, slijedeći Febidin primjer, spartanski vojskovođa Sfodrija pokušao osvojiti atensku luku Pirej.

## Izvori
* Fine, John V.A. *The Ancient Greeks: A critical history* (Harvard University Press, 1983)
383. pr. n. e.

Godina **383. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina tribunata Poplikole, Kapitolina, Rufa, Flava, Mamercina i Trebonija** (ili, rjeđe, **godina 371. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 383. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

__NOTOC__
## Događaji
* Kralj Aminta III od Makedonije sklapa privremeni savez sa Halkidičkom ligom, na štoSparta, nastojeći ostale grčke polise održati razjedinjenim, šalje vojnu ekspediciju na Halkidiku.
* Spartanski komandant Febida prilikom prolaska kroz Beotiju koristi nerede u Tebi kako bi ušao u grad, a potom osvojio Kadmeju, gradsku citadelu, i prisilio članove anti-spartanske stranke da pobjegnu iz grada, a potom na vlast ustoličio pro-spartansku stranku kojoj će podršku pružati njegov garnizon. Epaminonda je jedan od rijetkih anti-spartanskih političara kome je dozvoljeno ostati u gradu.
* U babilonski kalendar je uveden 19-godišnji lunarni ciklus.
* Kralj Kalasoka u Vaisaliju saziva drugi budistički sabor.

## Rođenja
*

## Smrti
*
Kadmeja

**Kadmeja** (grčkki: Καδμεία, latinski: Cadmea) je bila citadela drevnog grčkog grada Tebe, koja je ime bila dobila po mitskom junaku Kadmu. Vjeruje se da je prvi put bila nastanjena još u ranom brončanom dobu, iako pouzdani dokazi za naseljavanje datiraju tek od mikenskog perioda (cca. 1400. pne.).

U klasičnom i ranom helenističkom periodu je Kadmeja služila u iste svrhe kao i Akropola u Ateni - tamo su bile javne zgrade i mjesta održavanja skupova kao što su kongresi Beotskog saveza. Zbog strateške važnosti su je u svoje vrijeme Spartanci u periodu od 382 do 379. pne. Godine 335. pne. ju je dao uništiti Aleksandar Veliki kao upozorenje svim grčkim polisima koji su razmišljali o pobuni protiv njegove vlasti. Aleksandrov nasljednik Kasandar je, pak, godine 316. pne. obnovio Kadmeju i na njoj postavio makedonski garnizon.

## Izvori
Drugi budistički sabor

**Drugi [[budistički sabori|budistički sabor]]** je održan u 4. vijeku pne., oko 100 godina nakon Budine parinibane. Okupio se u Vesaliju kako bi raspravljao o razmimoilaženjima u tumačenju Vinaje. Smatra se da je pokrovitelj II sabora bio kralj Kalasoka, potomak kralja Ađatasatua.

Povod za održavanje II sabora odnosio se na nepropisne prakse među pojedinim monasima u toj oblasti. Naime, monah po imenu Jasa, Anandin učenik, ukorio je te monahe zbog deset ogrešenja o budističku monašku disciplinu (vinaju). Oni su uzvratili Jasi protivoptužbama, pa su se svi učesnici spora obratili drugom, učenom i cenjenom monahu, Revati. On je presudio u Jasinu korist, i na njegovu preporuku u Vesali je bio sazvan sabor sedamsto monaha u cilju razrešenja spora.

Sabor je imenovao osmoricu monaha, četvoricu iz zapadnih krajeva, a četvoricu iz istočnih, koji su jednoglasno osudili prakse monaha iz Vesalija. Posle toga je, prema Budagosinom predanju na paliju, usledilo izgovaranje iznova uspostavljene Vinaje i suta, kojem su pristupili svi monasi. Ovaj sabor predstavlja poslednji događaj u istoriji budizma koji je zajednički zabeležen u različitim verzijama Vinaja-pitake, i na paliju i na sanskritu.

Nakon sabora dolazi do prvog raskola unutar sange, tako da se mahasangika škola odvaja od starije sthaviravade. Ovaj raskol je početak onoga što će kasnije evoluirati u mahajana budizam, koji će potom preovlađivati u severnoj Aziji (Kina, Tibet, Japan, Koreja).

## Vanjske veze
* *Theravadin account of the Second Council:* part 1 and part 2.
* Account of the Second Council from the Mahavamsa
Prvi budistički sabor

Prema svim budističkim tradicijama **Prvi [[budistički sabori|budistički sabor]]** održan je u 5. veku pne., odnosno u vreme monsunskog perioda koji je usledio nakon Budine smrti, u Rađagahi, Indija, sastaje se u prvi budistički sabor; smatra se da ga je predvodio Mahakasapa. Tokom njega 500 monaha koji su već bili dostigli stupanj arahanta recituju čitavo Budino učenje. Ovo kazivanje Vinaje za koje je bio zadužen monah Upali postaje prihvaćeno kao Vinaja pitaka; dhammu je recitovao Ananda i ona postaje priznata kao Sutta pitaka.

Prema budističkim predanjima, Prvi sabor je održan u velikoj pećini na obronku jedne planine u blizini Rađagahe (današnji Rađgir), premda sam lokalitet nije identifikovan.

## Vanjske veze
**Drevni opisi Prvog sabora:** (engleski)
* Theravadin account of the First Council (Cullavagga)
* Mahisasaka account of the First Council 
* Account of the First Council in the Mahavamsa

**Moderni opisi:** (engleski)
* BuddhaNet The First Rehearsal of Tipitaka , (Part Two) 32. The First Buddhist Council 
* Buddhism in a Nutshell Archives 37. The First Council 
* The Illustrated History of Buddhism 54. The First Buddhist Council 
* The Monist The First Buddhist Council, by Teitaro Suzuki
382. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **382. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina tribunata Krasa, Mugilana, Kornelija, Fidenasa, Kamerina i Mamercina** (ili, rjeđe, **godina 372. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 382. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Tebanski vojskovođa i državnik Pelopida bježi u Atenu kako bi odatle vodio pokušaje da se Teba oslobodi od spartanske vlasti.
* Spartanske vlasti opozivaju vojskovođu Febidu s njegovog položaja zbog neovlaštenog zauzimanja Tebe, ali Spartanci nastavljaju držati vlast nad Tebom, a kralj Agesilaj II se zalaže da se Febida ne kazni, jer je njegov čin pogodovao Sparti.

## Rođenja
* Filip II, kralj Makedonije (u. 336. pne.)
* Kralj Antigon I Monoftalmos (u. 301. pne.)

## Smrti
*
381. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **381. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina tribunata Kamila, Albina, Albina, Medulina, Flava i Ambusta** (ili, rjeđe, **godina 373. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 381. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Perzijske vojskovođe Tiribaz i Oront s velikom vojskom napadaju Cipar kako bi porazili kralja Evagoru. Iako je Evagora u prvi mah uspio odsjeći i izgladnjeti napadače čija se vojska pobunila, poraz ciparske flote u bitci kod Kitijuma (Larnaka) ga tjera da se povuče iza zidina Salamine te isposluje mirovni ugovor temeljem koga pristaje postati perzijski vazal. 
* Sparta ponovno osniva grad Plateju, koga je bila srušila 427. pne., ovaj put kako bi dominirala centralnom Grčkom.
* U oblasti Tusculum je ugušena pobuna protiv rimske vlasti, a nakon što se bivši pobunjenici formalno pokore Rimu, grad postaje prvi koji je dobio status "municipium cum suffragio".

## Rođenja
*

## Smrti
* Wu Qi, kineski vojskovođa i premijer države Države Chu
Vaishali (distrikt)

**Distrikt Vaishali** je distrikt u indijskoj državi Bihar. Ime je dobilo po drevnom gradu Vaishali. Ime ovog područja se spominje u drevnom indijskom epu Mahabharata, kao i u budističkoj i džainističkoj tradiciji.
Lunarni ciklus

Mjesečeve su mijene posljedica okretanja Mjeseca oko planeta Zemlje. Ovo kretanje se može pratiti svakim danom i pri tome se zamijetiti da Mjesec putuje od zapada ka istoku i to u približno istom pojasu kao i Sunce i svakim danom se pojavljuje i nestaje kasnije. Ovo kretanje Mjeseca mijenja i međusobni odnos položaja Sunca, Zemlje i Mjeseca.

## Objašnjenje pojave
Kad se Mjesec na svojoj putanji nađe u blizini Sunca, mi ga više ne vidimo i kažemo da je tada **mladi Mjesec** ili **mlađak** i moguće ga je vidjeti idućih večeri po zalasku Sunca, kao neki tanki srp na nebu (broj 1 i broj 2 na ilustracijama).

U slijedećih sedam dana Mjesec postupno dolazi u položaj u kojem ga u odnosu na Sunce vidimo pod pravim kutom i tada vidimo osvjetljenu desnu polovicu, jer je tom stranom okrenut prema Suncu i to je **prva četvrt** (broj 3 na ilustracijama).

Poslije toga, njegova se osvjetljena strana povećava svakim danom dok se ne nađe na suprotnoj strani Sunca, 14.5 dana od mladog Mjeseca (broj 4 na ilustraciji 1). Tada je potpuno osvijetljena strana prema nama i tu pojavu zovemo **puni Mjesec** ili **uštap** (broj 5 na ilustracijama).
 
Zatim se osvijetljena strana postupno smanjuje i pri tome se Sunce nalazi s lijeve strane i kad se smanji na točno polovicu onda je to zadnja faza i to nazivamo **zadnja četvrt** (broj 6 i 7 na ilustracijama).

Mjesec se potom ponovno prividno približava Suncu, sve je manje vidljiv, gubi se u odsjaju Sunca (broj 8 na ilustracijama) te se nakon 29,5 dana ponovno vraća u položaj gdje započinje novi ciklus kao mladi Mjesec ili mlađak. Ovaj početak se često u književnosti naziva rađanje mjeseca.

## Značaj u religiji, filozofiji i astrologiji
Također za pojavu mladog Mjeseca je obično i vezan mjesec posta, Ramazan, u Islamu gdje se mlađak naziva hilal i kaže se da mjesec Ramazan počinje kad se vidi hilal..... U mnogim životnim filozofijama, kao npr. u nekim indijskim itd. ili u nekim pseudoznanostima kao što je astrologija, utjecaj i promjena položaja Mjeseca se smatra vrlo važnim. U Bibliji se pominju mladine (1.Sam.20:5,18,24, Kološanima 2:16,17). To je mjesečni praznik, mlad mjesec. Pored mjesečnik, postoje i praznici koji se slave jednom u godini i jednom sedmično - subota. U knjizi proroka Izaije, u 13. stihu 47. poglavlja piše: *Neka ustanu oni koji nebo premjeravaju, koji zvijezde gledaju, koji proriču svaki mlad mjesec i što će te snaći.*

## Praktična primjena
Osim toga, pomoću mjesečevih mijena može se približno odrediti i pravac sjevera. Mjesec u prvoj četvrti izlazi oko podne, a oko 18 sati je na jugu. Pun Mjesec ili uštap je uvijek nasuprot Suncu, izlazi na istoku odmah po zalasku Sunca, oko pola noći je na jugu a ujutro na zapadu. Zadnja četvrt pojavljuje se oko ponoći na istoku a oko 6 sati ujutro je na jugu.

## Vanjske veze
astro.fdst.hr :: Osnovno o Mjesecu
Kancelar Kine

**Kancelar** (), prevođen i kao ** Prvi ministar**, **Premijer** ili **Vrhovni savjetnik**, je titula koju su nosili najviši funkcionari carske vlasti u drevnoj Kini. Kancelar se također može odnositi i na poseban položaj u carskoj vlasti, prvi put ustanovljen pod dinastijom Qin (221. pne. -206. pne.) kao "načelnik svih državnih službenika". Izraz se pod različitim imenima kroz kinesku historiju, a opseg ovlasti vezan uz taj položaj se razlikovao čak i u svakoj pojedinoj dinastiji.

## Povezano
* Popis premijera Kine

## Izvori

* 
*
380. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **380. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina tribunata Poplikole, Poplikole, Maluginenzisa, Lanata, Petika, Mamercina, Fidenasa, Krasa i Mugilana** (ili, rjeđe, **godina 374. ''[[Ab urbe condita]]***). Oznaka 380. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je [[kalendarska era]] [[Anno Domini]] postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.





== Događaji ==
* [[Perzijsko Carstvo|Perzijanci]] prisiljavaju [[Atena|Atenjane]] da iz [[Egipat|Egipta]] povuku [[Habrija|Habriju]], vojskovođu koji je uspješno pomagao egipatskim faraonima da očuvaju nedavno stečenu nezavisnost od Perzijskog Carstva. 
* Egipatski [[faraon]] [[Hakor]] umire te ga nasljeđuje [[Neferit II]], ali ga iste godine svrgava [[Nektanebo I]] čime je okončana [[Dvadeset deveta dinastija Egipta|Dvadeset deveta]], a započinje [[Trideseta dinastija Egipta]].
* [[Sparta]]nskog kralja [[Agesipolis I|Agesipolisa I]] nasljeđuje njegov brat [[Kleombrot I]]
* Završetak *Raskošnog stila'' klasične grčke umjetnosti.

## Rođenja
* Kralj Darije III od Perzije (u. 330. pne.) (približan datum)
* Pitej, grčki moreplovac i istraživač koji je istraživao obale sjeverozapadne Evrope (u. cca. 310. pne.) (približan datum)

## Smrti
* Agesipolis I, kralj Sparte
* Filoksen sa Kitere, grčki ditirampski pjesnik (r. 435. pne.)
* Hakor, vladar Dvadeset devete dinastije Egipta
* Nefaarud II, sin Hakorov i posljednji kralj egipatske XXIX dinastije
Neferit II

**Neferit II** ili **Nefaarud II** je bio faraon Egipta godine 380. pne. Naslijedio je svog oca Hakora. Nakon samo četiri mjeseca vladavine ga je svrgnuo Nektanebo I. Time je okončana Dvadeset deveta, a započela Trideseta dinastija Egipta.

## Reference
Nektaneb I

**Nektanabo ** (staroegipatski: **Nekhtnebef**) je bio faraon Egipta iz Tridesete dinastije.

Na vlast je došao godine 380. pne. svrgnuvši i ubivši faraona Neferita II te tako započevši Tridesetu. Njegova vladavina je bila obilježena uglavnom uspješnim naporima da očuva nezavisnost Egipta od perzijske vlasti, najčešće uz pomoć Atene i Sparte. Relativna stabilnost se vidjela i u nizu graditeljskih projekata, od kojih se ističu obnove ranije zapuštenih hramova, ali i mali kiosk na svetom otoku File koji će postati jednim od najvažnijih egipatskih svetišta. Osim toa je sagradio još hramove u Elkabu, Memfisu i u Delti, odnosno lokalitetima Saft el-Hinna i Tanis. Također je sagradio stelu pred pilonom hrama Ramzesa II u Hermopolisu. Također je sagradio i jedan od stubova u hramu u Karnaku. Od godine 365. pne. mu je suvladar bio sin Teos, koji ga je i naslijedio nakon smrti 362. pne.

## Reference

## Vanjske veze

* Nectanebo I
* Nectanebo I