1454.

Godina **1454** (**[[rimski brojevi|MCDLIV]]**) bila je redovna godina koja počinje u utorak (1. 1. po julijanskom kalendaru).

## Događaji

* 6. 1. - Genadios Sholarios ustoličen za vaseljenskog patrijarha u Stambolu. 
* 22. 1. - Sukcesija Petra Talovca: mletački splitski knez dogovorio savez sa podbanom Tomašom Bojničićem i kastelanima gradova - pod mletačku zaštitu dolaze Klis, Sinj, Čačvina, Petrovac, Ključ, Knin i Lab, kao i dvojica maloletnih Talovčevih sinova (sprečen plan Stjepana Vukčića da se oženi njegovom udovicom Jadvigom). 
* siječanj - Ugarski sabor u Budimu raspravlja o obrani zemlje.
* 27. 3. - Richard of York, 3rd Duke of York postaje protektor mentalno obolelom engleskom kralju Henryju VI.
* ožujak/travanj - Despot Đurđe se s porodicom i blagom sklonio u Ugarsku, gde traži pomoć za zemlju. 
* 9. 4. - Mir iz Lodija okončava Lombardijske ratove: Francesco Sforza potvrđen kao milanski vojvoda, utvrđene granice prema Mletačkoj Republici - utvrđen princip ravnoteže snaga u severnoj Italiji.
* 10. 4. - Herceg Stjepan Vukčić Kosača posle tri godine sklopio mir sa Dubrovačkom Republikom. 
* 18. 4. - Mlečani sklopili mir sa Osmanlijama, koji im otvaraju luke za trgovinu (sličnu pogodnost dobila i Đenova).
* 1. 6. - Napuljski kralj Alfonso V Aragonski obećava zaštitu Stjepanu Vukčiću koji je još uvek turski vazal (hercegov sin Vladislav vodio pregovore od aprila). 
* 9. 6. - Celjski vojskovođa Jan Vitovec poražen od krbavskih knezova Tome i Gregorija Kurjakovića u pokušaju da im uzme Ostrovicu (kasnije će ipak uspjeti). 
** Umro Fridrih II Celjski, tako da Ulrih II postaje poslednji muški potomak Celjskih.
* ca. jun-jul - Sultan Mehmed II upada, strašno pustoši i robi Srbiju, 
** Opsada Smedereva: prvo Isa-beg Isaković dok nije razbijen upadom iz Kovina, a zatim sam Mehmed, koji je želeo napasti Beograd - u Smederevu razoren spoljni zid i despotov dvorac.
* 20. 7. - Umro kralj Huan II od Kastilje, nasleđuje ga sin Enrike IV, poslednji slabi kralj Kastilje.
* ca. 7. 8. - Janoš Hunjadi stigao u Beograd, Mehmed se povlači u Sofiju. 
* 30. 8. - Sporazumom u Veneciji uspostavljena Italska liga (*Lega Italica*) - Venecija, Milano, Firenca, Papinska Država i Napuljsko kraljevstvo.
* 24. 9. - Nikola Skobaljić porazio Turke u mestu Banja blizu Novog Brda.
* 2. 10. - Hunjadijeva i despotova vojska razbili Turke kod Kruševca, zarobljen komandant Feriz-beg; Hunjadi nastavlja paleći preko Niša i Pirota i preko Vidina se vraća u Beograd. 
* 11. 10. - Alfonso Aragonski obaveštava mađarskog kralja da se pridružuje hrišćanskom savezu protiv Turaka. 
* oktobar - U Frankfurtu se mogu kupiti prve Gutenbergove Biblije.
* 16. 11. - Skobaljić poražen od Turaka na reci Trepanji u Dubočici i nabijen na kolac.
* 25. 12. - Henry VI se osvestio, vojvoda od Yorka smenjen.

### Tokom/tijekom godine
* Zima 1453/54 - velika glad u Humu zbog nerodne godine, veliki broj ljudi krenuo ka Dubrovniku. 
* Prvi spomen oblasti *[[Hercegovina]]* (1. 2. u Isa-begovom pismu), šest godina nakon što je Kosača uzeo titulu hercega. Iste godine se pominje i Mostar kao "Most". 
* Sultan Mehmed već traži od bosanskog kralja Tomaša "četiri bosanska grada" među kojim Bistrički grad kod Livna - Tomaš traži pomoć kod Mlečana.
* Manastir Naupara kod Kruševca porušen od Turaka. 
* Herceg Stjepan izgradio crkvu Svetog Đorđa u Donjoj Sopotnici kod Goražda. 
* Unijata Pavle Dušman postao mitropolit u Prečistoj Krajinskoj, takođe i papski nuncije u Srbiji i Albaniji. 
* Počeo Trinaestogodišnji rat - Pruska Konfederacija i Kraljevina Poljska protiv Teutonskih vitezova. 
* Said je sultan Granade nakon Muhameda XI.

## Rođenja

* 9. 3. - Amerigo Vespucci, italijanski istraživač, finansijer i kartograf († 1512)
* 21. 5. - Hermolaus Barbarus, italijanski humanista († 1493)
* 14. 7. - Poliziano, italijanski humanista († 1494)
* 25. 11. - Caterina Cornaro, kraljica Kipra († 1510)
* Dobrić Dobričević, tiskar († 1528)
* Domenico Maria Novara da Ferrara, italijanski naučnik († 1504)
* Pinturicchio, italijanski slikar († 1513)

## Smrti

* 8. 5. - Giovanni I di Monaco, vladar (* 1382)
* lipanj - Fridrik II. Celjski, celjski grof, hrvatski ban (* 1379)
* 20. 7. - Huan II od Kastilje (* 1405)
* 27. 12. - Mihajlo, mitropolit zetski 
* Chiara Zorzi, namesnica Atine 
* Francesco Barbaro, mletački humanista (* 1390)

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak drugi: dio drugi. Treće doba: Vladanje kraljeva iz raznih porodica (1301-1526). Druga knjiga: Od gubitka Dalmacije do Matije Korvina (1409-1457) (archive.org)
* Vladimir Ćorović, Historija Bosne
* Grupa autora, Istorija Crne Gore