Gornja Vrežina

**Gornja Vrežina** je naseljeno mesto u gradskoj opštini Pantelej na području grada Niša u Nišavskom okrugu. Nalazi se u istočnom kvadrantu Niške kotline u podnožju Gradca i Detljaka, na 8,5&nbsp;km od centra Niša. Prema popisu iz 2002. bilo je 1180 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1290 stanovnika). U naselju se nalaze odvojena odeljenja svih osam razreda osnovne škole „Čegar“.

## Historija
U atarskom prostoru evidentirani su preistorijski i antički nalazi. Na lokalitetu Zanoga, iznad desne rečne obale Nišave, a levo od ušća Suvodolskog potoka, u novoriljanim vinogradima 1934/35. godine nađeni su neolitsko-bronzani predmeti: tvrdo pečene urne bez šara, ćupovi, perle, hrbine itd. Isti lokalitet, pod nazivom Suvodol ispitivao je posle Drugog svetskog rata i Milutin Garašanin (arheolog), a nalaze objavio u delu Preistorija na tlu SR Srbije (Beograd, 1973). Niže današnjeg seoskog naselja prolazio je rimski put Naisus - Raciaria u rimskoj Daciji. Na srednjovekovnu naseljenost Gornje Vrežine posredno ukazuje turski popis 1498. godine, evidentirajući je, pod istim nazivom, kao spahiluk (zeamet) Ibrahim-bega iz Niša, sa 13 domova, 2 samačka, 1 udovičkim domom, sa 2 rajinske vodenice (koje rade cele godine) i sa dažbinama koje iznose 2.498 akči. Prema turskom popisu nahije Niš iz 1516. godine, mesto je bilo jedno od 111 sela nahije i nosilo je naziv *Gornja Vrezina*, a imalo je 13 kuća, 3 udovička domaćinstva, 4 samačka domaćinstva.. O ovom selu ima podataka i u vezi sa niškom bunom 1841. godine kad je zbog delimičnog paljenja dobila manje obeštećenje. Krajem 19. veka (1895. godine) imala je 96 domaćinstava i 946 stanovnika, a 1930. godine u njoj je živelo 160 domaćinstava i 1.254 stanovnika

Posle oslobođenja od Turaka 1878. godine, selo je počelo da jača napuštajući postepeno naturalne i prelazeći na tržišne oblike privređivanja, s primarnom orijentacijom na ratarstvo, stajsko stočarstvo i vinogradarstvo. Relativna blizina Niša doprinela je da se u Gornjoj Vrežini još u kapitalističkoj Jugoslaviji pojavi interes za radnička zanimanja. Posle Drugog svetskog rata, naročito od 1960/62. godine, ovaj interes se pojačao tako da se jedan broj domaćinstava iselio naročito u Naselje Nikola Tesla, većina domaćinstava je prešla na mešovitu privredu, a broj čistih poljoprivrednih domaćinstava se smanjio. Od 1970/75. godine, Gornja Vrežina je postala i imigraciono privlačna. U 1971. godini, u selu su živela 93 poljoprivredna, 170 mešovitih i 13 nepoljoprivrednih domaćinstava.

## Demografija
U naselju Gornja Vrežina živi 965 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 42,0 godina (40,3 kod muškaraca i 44,0 kod žena). U naselju ima 342 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,45.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Saobraćaj
Do naselja se može doći prigradskom linjom PAS Niš—Gornja Vrežina (linija br. 17L).

## Reference

## Literatura
* Enciklopedija Niša: Priroda, prostor, stanovništvo; izdanje Gradina - Niš, 1995.g. pp.&nbsp;20.

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)