1252.

Godina **1252** (**[[Rimske brojke|MCCLII]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru (1. januar).

## Događaji
### Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak
* početkom god. - Vodi se parnica između dubrovačke i barske crkve. Glavni argumenti su izneti pred papom Inocentom IV u Peruđi - on daje šest meseci za svedočanstva i još dva meseca za odluku. Dubrovački nadbiskup nije smeo prelaziti na Uroševu teritoriju, gde se nalazio Bar.
* januar - Nemački kralj Konrad IV je napao Apuliju sa mletačkom flotom, potisnuo je polubrata Manfreda koji je bio namesnik Kraljevine Sicilije (tada jug Italije). Konrad preostale dve godine provodi u ovoj zemlji, gde konsoliduje svoju vlast.
* 17. 1. - Umro je Bohemond V, knez Antiohije i grof Tripolija. Nasleđuje ga sin Bohemond VI Lepi (do 1275, gubi Antiohiju 1268).

* 11. 2. - Otakar (19), češki princ i označeni vojvoda Austrije, oženio se Margaretom Babenberg (48), kćerkom bivšeg vojvode Leopolda VI. Papa će u maju potvrditi zakonitu Otakarevu vlast nad Austrijom i Štajerskom (Otakar će dogodine naslediti i Češku, a brak sa Margaretom je poništen 1260).

* 25. 3. - Vilim Nizozemski je u Braunschweigu ponovno izabran za kralja Rimljana/Njemačke, nasuprot Konradu IV. (moć mu se ne prostire dalje od Rajnske).

### April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj

* 6. 4. - Lombardijski inkvizitor Petar Veronski je ubijen blizu Milana od strane katarskih simpatizera - kanoniziran je već u martu sljedeće godine. Ubica Carino Pietro da Balsamo se kasnije pokajao, na kraju je postao blaženik.
* proleće - Nikejski car Jovan III Vatac je opet u Evropi; epirski despot Mihailo II i njegov stric Teodor su nakratko zauzeli Prilep i Veles.

* 15. 5. - Inkvizicija: povodom ubistva Petra Veronskog, papina bula *Ad extirpanda*, upućena zemljama na severu Italije, odobrava torturu, s ograničenjima, za iznudu priznanja heretika.
* 30. 5. - Umro je kralj Kastilje, Leona i Galisije Fernando III Sveti (kanoniziran 1671). Nasleđuje ga sin Alfonso X Mudri (do 1284).

* 1. 6. - Početak vladavine Alfonsa X, početak podataka u astronomskim Alfonsinskim tablicama, za računanje položaja Sunca, Meseca i planeta.
* 29. 6. - Ubijen je kralj Abel od Danske, nasleđuje ga brat Kristofer I (do 1259).

### Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan

* jul - Kralj Uroš je napadao Dubrovnik, vojska je opustošila okolinu, napao je i grad opsadnim spravama. Mir je sklopljen već sledećeg meseca, Dubrovčani daju danak.
* 26. 7. - Marseille priznaje sizerenstvo grofa Provanse Karla.

* 1. 8. - Umro je barski nadbiskup, diplomata i putopisac Giovanni da Pian del Carpine.

### Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac
* 27. 11. - Umrla je Blanka Kastiljska, francuska kraljica majka i namesnica tokom odsustva Louisa IX (on je u Svetoj zemlji, vraća se 1254).

* zima 1252/53 - Nikejski car Jovan III je nakon opsade i zauzeća Vodena, zauzeo i Kastoriju i Devol (Glava i Teodor, ljudi epirskog despota Mihaila II Anđela, predali su nikejskom caru Kostur te Veliki i Mali Devol.).

### Kroz godinu
* Gornji grad Križevaca dobio povlastice slobodnoga kraljevskog grada od bana Stjepana.
* 1251-52 (6760. po Postanju) - Stefan Nemanjić, Vukanov sin, sagradio je manastir Morača.
* Jak potres u Stonu.
* Bosanski biskup Ponsa prelazi iz Vrhbosne u Đakovo (ili još u prvoj polovini 1240-tih).
* Prvi put se pominje Stokholm, moguće da ga je osnovao Birger jarl.
* Počinje kovanje zlatnog firentinskog fjorina (*fiorino d'oro*, do 1533).
* Aleksandar Nevski, knez Novgoroda, postaje i veliki knez Vladimira (do smrti 1263), pošto je njegov brat Andrej II poražen nakon pokušaja otpora Mongolima. Aleksandar lojalno podržava mongolsku vrhovnu vlast u svojim zemljama.
* Mletačka Kraljevina Kandija na Kritu: dolaskom novog talasa mletačkih doseljenika, ustanovljena je Kanija na mestu antičke Kidonije.
* Pošto su Markgrofovija Brandenburg i Nadbiskupija Magdeburg kupili Lubušku zemlju na istočnoj strani Odre, ona postaje jezgro Nove marke (Neumark). 
* Pruski križarski rat: teutonski vitezovi su napravili drveni zamak Memelburg, a dogodine kameni - osnova današnje Klaipėde.
* Pogubljen je Yesü Möngke, poglavar Čagatajevog ulusa u Centralnoj Aziji; ponovo je imenovan Qara Hülegü, ali on ubrzo umire. Udovica Orghana je regent za malog sina Mubarak-šaha do 1261.
* Berke, Džučijev sin i Džingis-kanov unuk, prešao je u islam u Buhari. Zlatna horda će tokom njegove vladavine 1257-66. postati pretežno muslimanska.
* Buda iz Kamakure: na prostoru japanskog hrama Kōtoku-in u gradu Kamakura završen je divovski Buda, *[[daibutsu]]*: oko 93 tone bronze, visok 13,35 m sa postoljem.

## Rođenja

* 25. 3. - Konradin, švapski vojvoda, poslednji iz direktne loze Hohenstaufena († 1268)

## Smrti

* 17. 1. - Bohemond V od Antiohije (* 1199)
* feb/mart - Sorghaghtani Beki, majka velikog hana Möngkea (* ca. 1190)
* 6. 4. - Petar Veronski, inkvizotor, katolički svetac (* 1205)
* 3/4. 5. - Gunther von Wüllersleben, veliki majstor Teutonskih vitezova 
* 30. 5. - Fernando III od Kastilje, kralj, katolički svetac (* 1199/1201)
* 29. 6. - Abel od Danske (* ca. 1218)
* 1. 8. - Giovanni da Pian del Carpine, franjevac, diplomata, barski nadbiskup (* ca. 1185)
* 27. 11. - Blanche de Castille, francuska kraljica majka, namesnica (* 1188)
* Yesü Möngke, poglavar Čagatajevog ulusa

## Reference

; Literatura
* Svezak prvi. Prvo doba: Vladanje knezova i kraljeva hrvatske krvi (641-1102) i Drugo doba: Vladanje kraljeva Arpadovića (1102-1301). Vjekoslav Klaić (archive.org)
* *Istorija srpskog naroda*, Prva knjiga, Od najstarijih vremena do Maričke bitke (1371), SKZ Beograd 1981 (I)