open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Seltjarnarnes

**Seltjarnarnes** je grad na jugozapadu Islanda od 4 322 stanovnika. 
## Geografija
*Seltjarnarnes* leži u zaljevu Faxaflói, na vrhu istoimenog poluotoka na kojem je smješten i glavni grad - Reykjavik, ( centar Reykjavika je udaljen 6 km), tako da je zapravo samo dio metropolitanskog Rejkjavika.
## Historija
*Seltjarnarnes* je izrastao za Drugog svjetskog rata, tako da je status grada dobio 1947.
## Znamenitosti
Najveća atrakcija grada je svjetionik koji se nalazi na otočiću Grotta, sjeverno od grada, on je i ornitološki rezervat, u kom se gnijezdi i do 100 vrsta ptica sjevernog Atlantika, ali je tad zabranjen posjet.
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Seltjarnarnesa
Carl Mayer

**Carl Mayer** (20. novembar 1894 - 1. jul 1944) bio je austrijski filmski scenarist, poznat kao po nekim od najznačajnijih i najuticajnijih nijemih filmova 1920-ih. Radio je u Njemačkoj i surađivao s nekim od najvažnijih redateljskih imena kao što su Robert Wiene i F. W. Murnau, a bio je značajan u oblikovanju *[[kammerspielfielm]]a*. 1932. je emigrirao u Francusku, a potom u Britaniju, gdje je za vrijeme drugog svjetskog rata umro od raka.

## Filmografija

## Vanjske veze
* 
* Weiterführendes zum Werk von Carl Mayer
* Weiterführendes zum expressionistischen Film
* Weiterführendes zum Kammerspielfilm 
* 
* carl mayer scenar(t)ist – berlin Soundtrack von Karlheinz zu einem Filmporträt über Carl Mayer (mp3 Download)
Bitcoin

**Bitkoin** () je digitalna i globalna valuta. Stvorena je 2009. godine od strane lica ili grupe ljudi pod pseudonimom Satoši Nakamoto.

## Karakteristike bitkoina
Bitkoini se stvaraju tokom vremena od strane korisnika bitkoin mreže, umesto od strane centralne banke kao u slučaju standardnih valuta. To znači da je bitkoin "trustless" i korisnici ne moraju da veruju u bilo kakav veći autoritet, čak ni međusobno, kako bi njihov novac bio siguran. Bitkoin nazivaju "kripto-valuta", jer je sistem zaštićen matematikom (kriptografijom) umesto od strane centralnog organa. Decentralizacija takođe znači da različite osobine bitkoina, na primer njegova vrednost u odnosu na druge valute, broj bitkoina u opticaju, stopa inflacije, i naknade za transakcije ne mogu biti izmanipulisani od strane bilo koje pojedinačne osobe ili grupe. To takođe znači da i ne postoji organizacija koja "štiti" korisnike bitkoina i njegovi korisnici sami odgovaraju za svoje gubitke.

Proširenja u dizajnu Bitkoina omogućava anonimno plaćanje na internetu.

Usvajanje bitkoina i njegovo korišćenje nastavlja da raste svake godine. Prihvatili su ga ne samo za potrošači, već i mnoge kompanije koje žele da iskoriste prednosti bitkoina.

## Vanjske veze
* Bitkoin  - objašnjenje na sajtu Računarskog fakulteta

## Reference
Kurt Gerron

**Kurt Gerron** (11. maj 1897 - 28. oktobar 1944) bio je njemački glumac i filmski režiser, koji se smatra jednom od najpoznatijih žrtava Holokausta.

Odrastao je u imućnoj jevrejskoj porodici i studirao medicinu, prije sudjelovanja u prvom svjetskom ratu kada je ranjen. 1920. se posvetio teatru i radio kod znamenitog režisera Maxa Reinhardta. Vrhunac popularnosti je stekao 1930. godine ulogom cirkuskog zabavljača Tigra u filmu *[[Plavi anđeo]]* i Macka Noža u kazališnoj predstavi *[[Opera za tri groša]]*. Nakon dolaska nacista na vlast emigrirao je u Pariz, a potom u Amsterdam. Tamo ga je zatekla njemačka okupacija Nizozemske tokom koje je uhapšen i smješten u tranzitni logor Westerbork, a potom poslan u koncentracioni logor Theresienstadt. U Theresienstadtu su ga nacističke vlasti natjerale da režira *[[Theresienstadt (film)|Theresienstadt]]*, propagandni dokumentarni film čija je svrha bila uvjeriti javnost neutralnih država da se u Trećem rajhu dobro i humano postupa sa "deportiranim" Jevrejima. Odmah po završetku snimanja je Gerron deportiran u koncentracioni logor Auschwitz, gdje je bio likvidiran u gasnoj komori.

## Izabrana filmografija
* *[[Varieté]]* (1925)
* *[[White Slave Traffic (film)|White Slave Traffic]]* (1926)
* *[[His Greatest Bluff]]* (1927)
* *[[Dancing Vienna]]* (1927)
* *[[Assassination (1927 film)|Assassination]]* (1927)
* *[[The Transformation of Dr. Bessel]]* (1927)
* *[[The Duty to Remain Silent]]* (1928)
* *[[The White Hell of Pitz Palu]]* (1929)
* *[[We Stick Together Through Thick and Thin]]* (1929)
* *[[Diary of a Lost Girl]]* (1929)
* *[[People on Sunday]]* (1930)
* *[[The Blue Angel]]* (1930)
* *[[The Three from the Filling Station (1930 film)|The Three from the Filling Station]]* (1930)
* *[[Monte Carlo Madness]]* (1931)
* *[[Her Majesty the Barmaid]]* (1931)
* *[[Road to Rio (1931 film)|Road to Rio]]* (1931)
* *[[No Money Needed]]* (1932)

## Reference

## Vanjske veze
* 
* Photographs of Kurt Gerron
Otto Wallburg

**Otto Wallburg** (21. februar 1899 – 30. oktobar 1944) bio je njemački glumac, poznat po izuzetno plodnoj filmografiji na kraju nijeme i početku zvučne ere. 

Rodio se kao **Otto Wasserzug** u porodici jevrejskog bankara. Kao mladić je počeo karijeru u teatru, ali ju je prekinuo prvi svjetski rat. Kao pripadnik njemačke carske vojske je sudjelovao u borbama na Istočnom frontu gdje je ranjen i odlikovan Željeznim križem. Nakon rata je godine 1926. počeo karijeru na filmu, radeći za znameniti studio UFA. Poslije dolaska nacista na vlast je emigrirao prvo u Austriju, potom u Francusku i na kraju u Nizozemsku. Poslije njemačke invazije je uhapšen i zatvoren u logoru Westerbork; odatle je poslan u koncentracioni logor Auschwitz, gdje je likvidiran.

## Izabrana filmografija
* *[[Chaste Susanne (film)|Chaste Susanne]]* (1926)
* *[[The Transformation of Dr. Bessel]]* (1927)
* *[[The Night Belongs to Us]]* (1929)
* *[[Der rote Kreis (1929 film)|Der rote Kreis]]* (1929)
* *[[Column X]]* (1929)
* *[[Marriage in Trouble]]* (1929)
* *[[Der Hampelmann]]* (1930)
* *[[Hocuspocus (film)|Hocuspocus]]* (1930)
* *[[Yorck]]* (1931)
* *[[Ihre Majestät die Liebe]]* (1931)
* *[[Queen of the Night (1931 film)|Queen of the Night]]* (1931)
* *[[Monte Carlo Madnes]]* (1931)
* *[[Her Majesty the Barmaid]]* (1931)
* *[[Der Kongreß tanzt]]* (1931)
* *[[Der schwarze Husar]]* (1932)
* *[[Little Mother (1935 film)|Little Mother]]* (1935)
* *[[Ball im Savoy]]* (1935)
* *[[Viereinhalb Musketiere]]* (1935)

## Izvori


## Vanjske veze
* 
* Otto Wallburg at Virtual History
Merna Kennedy

**Merna Kennedy** (7. septembar 1908 - 20. decembar 1944) bila je američka filmska glumica u čijoj se kratkoj karijeri ističe uloga partnerice Charlieja Chaplina u njegovom filmu *[[The Circus (film, 1928)|The Circus]]*. Nju je dobila zahvaljujući prijateljici Liti Grey, koja je u to vrijeme bila Chaplinova supruga, ali i atletskoj građi zahvaljujući kojoj je mogla izvoditi komplicirane cirkuske akrobacije. Karijeru je završila nakon sklapanja braka za znamenitog koreografa Busbyja Berkeleya. Umrla je od srčanog udara u dobi od 36 godina.

## Filmografija

### nijemi filmovi
* 1928 *[[The Circus (nijemi film)|The Circus]]*
* 1929 *[[Broadway (1929 film)|Broadway]]*
* 1929 *Barnum Was Right*
* 1929 *Skinner Steps Out*

### zvučni filmovi
* 1930 *The Rampant Age*
* 1930 *Embarrassing Moments*
* 1930 *[[The King of Jazz]]*
* 1930 *Worldly Goods*
* 1930 *Midnight Special*
* 1931 *[[Stepping Out (1931 film)|Stepping Out]]*
* 1932 *The Gay Buckaroo*
* 1932 *[[Lady with a Past]]*
* 1932 *Ghost Valley*
* 1932 *Come On, Tarzan*
* 1932 *The All-American*
* 1932 *The Red-Haired Alibi*
* 1932 *I Like It That Way*
* 1933 *Laughter in Hell*
* 1933 *Emergency Call*
* 1933 *Easy Millions*
* 1933 *Don't Bet on Love*
* 1933 *I Love That Man* (izbrisane scene)
* 1933 *Arizona to Broadway*
* 1933 *Police Call*
* 1933 *The Big Chance*
* 1933 *Son of a Sailor*
* 1934 *Wonder Bar*
* 1934 *Jimmy the Gent*

## Vanjske veze

* 
* 
* Merna Kennedy profile
* Merna Kennedy at Virtual History
Gas Light

***Gas Light*** () je kazališni komad britanskog pisca Patricka Hamiltona, premijerno izveden u Londonu 1938. godine. Protagonisti su Jack Manningham i njegova supruga Bella, koji žive u Londonu 1880-ih. Radnja prikazuje seriju neobičnih incidenata kojima svjedoči Bella, ali nakon kojih je Jack nastoji uvjeriti da gubi razum; u stvarnosti je Jack ubica koji se oženio za Bellu samo da se dočepa tamo skrivenih dragulja.

Predstava je doživjela veliki uspjeh i godine 1940. u Britaniji bila adaptirana u film pod naslovom *[[Gaslight (film, 1940)|Gaslight]]*. Godine 1942. je predstava pod naslovom Angel Street prikazana na Broadwayu gdje je imala još veći uspjeh. Godine 1944. je u SAD George Cukor režirao novu filmsku verziju koja je nagrađena s dva "Oscara".

## Vanjske veze
* ''Angel Street'' at Internet Broadway Database
* 1953 radio version of play from ''Best Plays'' at internet Archive
* ''Angel-Street/Gaslight'' at Samuel French
Gaslight (film, 1940)

***Gaslight*** () je britanski crno-bijeli filmski triler snimljen 1940. godine u režiji Thorolda Dickinsona. Predstavlja adaptaciju kazališnog komada *[[Gas Light]]* Patricka Hamiltona. Radnja se događa u viktorijanskom Londonu, a protagonistica, koju tumači Diana Wynyard je žena koja doživljava niz bizarnih incidenata u kući, dok je muž (koga glumi Anton Walbrook) nastoji uvjeriti kako gubi razum.

Nekoliko godina kasnije je američki studio MGM otkupio prava za remake, što je rezultiralo mnogo poznatijom verzijom s Ingrid Bergman u glavnoj ulozi. Nastojeći osigurati maksimalnu gledanost, MGM je inzistirao da se sve kopije britanske verzije unište, ali je dio sačuvan, te je bio prikazan nekoliko decenija kasnije.

## Uloge

* Anton Walbrook ... Paul Mallen 
* Diana Wynyard ... Bella Mallen 
* Frank Pettingell ... B.G. Rough 
* Cathleen Cordell ... Nancy, djevojka iz salona 
* Robert Newton ... Vincent Ullswater 
* Minnie Rayner ... Elizabeth, kunharica

* Jimmy Hanley ... Cobb 
* Marie Wright ... Alice Barlow 
* Aubrey Dexter ... Kući agent
* Mary Hinton ... Lady Winterbourne 
* Angus Morrison ... Pijanist
* Katie Johnson ... Sobarica Alice Barlow

## Izvori
;Napomene

;Literatura
* Vermilye, Jerry. *The Great British Films* Citadel Press, 1978. pp.&nbsp;52–54. 

## Vanjske veze
* 
* 
* 
*
Slobodan Stević

**Slobodan Stević** (Beograd, 1946) je lingvist, italijanist, vanredni profesor Univerziteta u Beogradu u penziji.

## Život i rad

Italijanski jezik i književnost diplomirao je 1970. na Filološkom fakultetu u Beogradu. Na poslediplomske studije upisuje se 1973, a magistrira februara 1977. s radom *Konsonanti u italijanskom i srpskohrvatskom jeziku*. Te godine postaje asistent-pripravnik, a napreduje u zvanje asistenta 1978. Novembra 1983. stiče doktorat je odbranivši tezu *Sociokulturna obeležja udžbenika italijanskog jezika u različitim društvenim sredinama*. Docent postaje aprila 1985, a vanredni profesor 1998.

Više puta studijski boravio u Italiji. Od marta 1980. do oktobra 1983. radio kao lektor za srpskohrvatski jezik na Univerzitetu u Padovi. Zahvaljujući Fulbrajtovoj stipendiji, akademsku 1990/1991. proveo je na Univerzitetu Kornel (Cornell University) u SAD, takođe kao lektor za srpskohrvatski. Taj boravak omogućio mu je da proširi svoja znanja iz opšte lingvistike i glotodidaktike u kontaktu s brojnim predavačima iz SAD i Evrope. Prisustvovao je i izuzetno značajnom kongresu "Text and Context", posvećenom interdisciplinarnom izučavanju jezika. Radio je i kao predavač našeg jezika stranim studentima na Filološkom fakultetu. Italijanski jezik predavao je kao gostujući profesor na Univerzitetu u Sarajevu (1987-1989). Na Filozofskom fakultetu u Nikšiću predavao je u dva ciklusa Morfosintaksu italijanskog jezika, a isti predmet i na Filološkom fakultetu u Skoplju. Na Univerzitetu u Bariju radio je od 2000. do 2002. kao lektor za srpski jezik. U penziji je od 2012. godine.

Univerzitetsku karijeru počeo je baveći se fonologijom i konstrastivnom analizom srpskohrvatskog i talijanskog jezika. Docnije je svoj naučni i nastavni rad usmerio na metodiku nastave stranih jezika i sociolingvistiku. Posle povratka iz SAD gotovo sasvim se posvetio analizi konverzacije i diskursa. Na Katedri za italijanistiku predavao je Morfosintaksu, Metodiku nastave, Italijanski diskurs, Analizu diskursa italijanskog jezika i Italijanski razgovorni jezik.

## Bibliografija
**Naučne monografije**
* *Sociokulturna obeležja udžbenika italijanskog jezika u različitim društvenim sredinama*, Filološki fakultet, Beograd, 1995.
* *Analiza konverzacije*, Filološki fakultet, Beograd, 1997.
Laura (roman)

***Laura*** je kriminalistički roman američke spisateljice Vere Caspary, objavljen u nastavcima u časopisu *[[Collier's Weekly|Colliers]]* 1942. godine, odnosno kao knjiga 1943. godine. Naslovni lik filma je Laura Hunt, lijepa i uspješna njujorška reklamna agentica koja bude ubijena hicem iz sačmarice koji joj je raznio lice. Radnja, prikazana iz perspektive nekoliko likova, prikazuje kako detektiv Mark McPherson nastoji pronaći ubicu i pri tome se zaljubljuje u lik ubijene žene. *Laura*, koja je dio inspiracije za roman pronašla i u iskustvima same autorice kao reklamne agentice, je godine 1944. ekranizirana u Hollywoodu kao istoimeni film, a koji se danas smatra klasičnim ostvarenjem američke kinematografije.

## Vanjske veze
* The Feminist Press edition of *Laura* at Amazon (full text)
* The I Books edition at Amazon. (full text).
* A *[[Napa Valley Register]]* review of *Dreamweaver Theatre's* March 2007 performance of *Laura*, with background information (full text).
Asklepijad sa Samosa

**Asklepijad sa Samosa** (, rođen između 340. i 320. pne.) bio je starogrčki pesnik epigrama. Bio je prijatelj epigramatičara Hedila, a možda i pesnika Teokrita. Oko 275. pne. primio je počasno državljanstvo Delfa. U *Teokritovom rodu* (Θεοκρίτου γένος), kratkom spisu koji se u rukopisu sačuvao s Teokritovim pesmama, navodi se da je Teokrit bio "učenik Filete (s Kosa) i Sikelida (sa Samosa), koje i sam spominje", naime:

:οὔτε τὸν ἐσθλὸν 
:Σικελίδαν νίκημι τὸν ἐκ Σάμω οὔτε Φιλητᾶν

:niti čestitog
:Sikelidu sa Samosa nadvisujem niti Filetu.

U ovim stihovima iza imena "Sikelide sa Samosa" krije se zapravo epigramatičar Asklepijad sa Samosa. Za činjenicu da se Asklepijad i u nekim drugim antičkim izvorima naziva "Sikelidom" dato je nekoliko mogućih objašnjenja, npr. da je Asklepijad bio poreklom sa Sicilije ili da je taj nadimak dobio po ocu koji se zvao Sikel ili Sikelida.

Asklepijad je najraniji i najistaknutiji pesnik gozbenih i erotskih epigrama, od kojih ogromna većina, dakako, nije ni pisana za to da posluži kao natpis na nekom predmetu. U drugim pesmama hvali pesnike koje je naročito cenio, no većinu sačuvanih čine ljubavne pesme. Nije sigurno da li je on autor svih epigrama (njih oko 40) koji su u *[[Grčka antologija|Grčkoj antologiji]]* sačuvani pod njegovim imenom.

U antici se Asklepijadovo ime vezivalo i za dve metričke sheme ― veći i manji asklepijadski stih. Obe te sheme koristile su se još u arhajskom razdoblju u lirskoj poeziji na Lezbosa, tako da naziv "askepijadski" ne može biti bez značaja. No nije poznato o čemu se tačno radilo, a ni antički izvori ne govore o Asklepijadu kao prevashodno lirskom pesniku. Pošto se "asklepijadski stihovi" mogu naći u starijem pesništvu kao delovi većih metričkih struktura, moguće je da je Asklepijad zapravo bio prvi koji je takve stihove nizao jedan za drugim i tako utvrdio jednu shemu, koja je nazvana po njemu.

Svi Asklepijadovi sačuvani epigrami nalaze se u *Grčkoj antologiji*. Većina njegovih epigrama uključena je u dva najvažnija vizantijska zbornika epigrama: *[[Palatinska antologija|Palatinsku antologiju]]* i antologiju Maksima Planuda. Epigrami 39 i 43 nalaze se samo u Planudovoj zbirci, a svi ostali su u *Palatinskoj antologiji*. Na papirusima su pronađeni neki fragmenti od ranije poznatih epigrama, kao i nekih epigrama koji do sada nisu bili poznati, a koji su pripisani Asklepijadu.

## Izdanja
*  s komentarom na **ii** str. 114&ndash;151.
*  Translated by Alexander Sens

## Reference
Laura (film, 1944)

***Laura*** je američki crno-bijeli kriminalistički film snimljen 1944. u režiji Otta Premingera. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana Vere Caspary. Naslovni lik, koga glumi Gene Tierney, je Laura Hunt, mlada, lijepa i uspješna njujorška reklamna agentica koja je na početku filma ubijena hicem iz sačmarice koji joj je raznio lice. Radnja prikazuje kako policijski detektiv Mark McPherson (koga glumi Dana Andrews) nastoji pronaći ubicu i pri tome se postepeno zaljubljuje u lik ubijene žene. Iako je film snimljen uz dosta problema, pa je tako originalni režiser Rouben Mamoulian bio otpušten zbog svađe sa šefom studija Darylom F. Zanuckom, i usprkos kompliciranom i neobičnom zapletu, postigao je ogroman uspjeh. Tome je, između ostalog, pridonijela i muzička partitura Davida Raksina, uključujući glavnu temu koja će kasnije postati jazz evergin i jedna od najprepoznatljivijih melodija klasičnog Hollywooda. Brojni kritičari danas smatraju kako je *Laura* predstavljala jedan od prvih velikih film noira.

Godine 2005. je u Indiji snimljen bollywoodski remake pod naslovom *[[Rog (film, 2005)|Rog]]*.

## Uloge
* Gene Tierney ... Laura Hunt
* Dana Andrews ... Mark McPherson
* Clifton Webb ... Waldo Lydecker
* Vincent Price ... Shelby Carpenter
* Judith Anderson ... Ann Treadwell

## Reference

## Literatura

* 

* Preminger, Otto, *Preminger: An Autobiography*. New York: Doubleday 1977. 
* Preminger, Otto and Bogdanovich, Peter, "The Making of *Laura*," *On Film*, Volume I, Number 1. (1970)
* McNamara, Eugene. "'Laura' As Novel, Film, and Myth". Edwin Mellen Press. 1992.
* Walker, John. "Laura (1944) film review", *artdesigncafe*, 2009.

## Vanjske veze

* 
* 

### Streaming audio
* ''Laura'' on Lux Radio Theater: February 5, 1945
* ''Laura'' on Screen Guild Theater: August 20, 1945
* ''Laura'' on Ford Theater: May 30, 1948
* ''Laura'' on Lux Radio Theater: February 1, 1954
Gaslight (film, 1944)

***Gaslight*** () je američki crno-bijeli filmski triler snimljen 1944. u režiji Georgea Cukora. Predstavlja adaptaciju kazališnog komada *[[Gas Light]]* koga je napisao Patrick Hamilton, a koji je 1940. bio prvi put ekraniziran u Velikoj Britaniji. Radnja je smještena u viktorijanski London, a protagonistica, koju tumači Ingrid Bergman je bogata nasljednica koja se udala za šarmantnog ali prepredenog kriminalca (koga glumi Charles Boyer), čija je namjera dočepati se dragulja u njenoj kući i koji pri tome vlastitu suprugu nastoji namjerno izluditi. Gaslight, koji se odlikovao izvrsno razrađenom atmosferom paranoje, je od strane brojnih kritičara često prozvan jednom od prvih kombinacija klasične hollywoodske kostimirane drame i film noira. Bio je nominiran za sedam Oscara, od čega je osvojio dva, uključujući Oscar za najbolju glumicu.

## Uloge
* Charles Boyer ... Gregory Anton
* Ingrid Bergman ... Paula Alquist Anton
* Joseph Cotten ... Brian Cameron
* Dame May Whitty ... Miss Bessie Thwaites
* Angela Lansbury ... Nancy Oliver
* Barbara Everest ... Elizabeth Tompkins
* Emil Rameau ... Maestro Guardi
* Edmund Breon ... General Huddleston
* Halliwell Hobbes ... Mr. Mufflin
* Tom Stevenson ... PC Williams
* Heather Thatcher ... Lady Mildred Dalroy
* Lawrence Grossmith (u posljednjoj ulozi) ... Lord Freddie Dalroy
* Terry Moore ... Paula Alquist u dobi od 14 godina
* Morgan Wallace ... Fred Garrett
* Alec Craig ... Turnkey

Angela Lansbury i Terry Moore su posljednji danas živući članovi glumačke postave.

## Reference

## Vanjske veze

* 
* 
* 
* 
* ''Gaslight'' trailer at YouTube
Stanko Škerlj

**Stanko Škerlj** (Novo Mesto, Slovenija, 7. februar 1893 — 21. jul 1975, Ljubljana, Slovenija) lingvist, romanist i italijanist. Docent i vanredni profesor Univerziteta u Beogradu, prvi nastavnik italijanistike Univerziteta u Beogradu.

## Život
Romanistiku i germanistiku studirao u Beču (1911—1916) i Firenci (1913—1914). Doktorirao u Beču 1916. Od 1917. do 1930. radi kao suplent i profesor u Ženskoj realnoj gimnaziji u Ljubljani. Profesorski ispit iz italijanskog položio 1918. u Beču, a iz nemačkog 1919. u Zagrebu. Naučno se usavršava u romanskoj filologiji od 1922. do 1924. u Parizu (Sorbonne, Collège de France, École pratique des Hautes Études), gde boravak okončava 1926. doktoratom. Godine 1930. postaje docent Univerziteta u Beogradu, gde od 1934. do 1946. radi kao vanredni profesor za italijanski jezik i književnost. U Ljubljani postaje 1946. redovni profesor romanske filologije, gde ostaje do umirovljenja 1960. Bio je dekan Filozofskog fakulteta u Ljubljani (1947—1948).
Za redovnog člana Slovenačke akademije nauka i umetnosti primljen je 1969. Italija mu je 1970. uručila orden za zasluge »Grand’Ufficiale«.

## Rad

Škerlj se poglavito bavio sintaksom romanskih jezika, ponajviše italijanskom. U Parizu je 1926. doktorirao s temom „Sintaksa participa prezenta i gerundija u staroitalijanskom“ (*Syntaxe du participe présent et du gérondif en vieil italien*). Objavljivao je u mnogim vrhunskim naučnim časopisima svojega doba (L’Italia dialettale, Linguistica, Ricerche slavistiche, Cahiers Ferdinand de Saussure i dr.), sudelovao u glavnim naučnim sastancima i bio visoko cenjen. Bavio se i kulturnim odnosima Južnih Slovena i Italijana, pa u tom kontekstu i slavistikom. Pisao je o Čeliniju, Goldoniju, Da Vinčiju, Leopardiju, Makijaveliju, Petrarki, recepciji italijanske kulture u Slovenaca itd.
Sarađivao u Letopisu Matice srpske, Stranom pregledu, Prilozima za književnost, jezik, istoriju i folklor, Belićevom zborniku itd.
Bio je mentor drugom poznatom slovenačkom romanisti Mitji Skubicu, koji je pod vodstvom prof. Škerlja 1965. izradio doktorsku disertaciju „Prilozi za poznavanje preterita u italijanskom“ (*Prispevki k poznavanju zgodovine preterita v italijanščini*).
Zajedno s Milanom Grošeljom osnovao je 1955. ugledni lingvistički časopis Univerziteta u Ljubljani *Linguistica*. Uredništvo toga časopisa posvetilo mu je posebno dvoknjižno izdanje u godini smrti (*Linguistica. In memoriam Stanko Škerlj oblata*, 1975).

## Bibliografija

**Monografije**
* *Syntaxe du participe présent et du gérondif en vieil italien : avec une introduction sur l'emploi du participe présent et de l'ablatif du gérondif en latin*, Pariz, 1926.
* *Italijanski u 100 lekcija*, Jugoistok, Beograd 1941. (preko sedam izdanja, od kojih tri za vreme rata; od 4. izdanja 1959. Prosveta, Beograd.)
* *Slovenačko—srpskohrvatski rečnik*, (sa Radomirom Aleksićem i Vidom Latković), Prosveta—Delo, Beograd—Ljubljana, 1975. (2. dopunjeno izd.; 1. izdanje: Prosveta — Državna založba Slovenije, Beograd—Ljubljana, 1964.)

**Prevodi**
* Benvenuto Cellini, *Življenje: odlomki iz prve knjige*, Merkur, Ljubljana 1938.

## Reference
Suðurland

**Suðurland** (prevedeno sa islandskog: **Južna zemlja**) je jedna od 8 islandskih regija. Najveći i glavni grad regije je Selfoss od 6 510 stanovnika.
## Karakteristike
Ta regija ima površinu od 24 526 km² i prema procjeni iz 2013. 23 833 stanovnika.
Ta rijetko naseljena regija poznata je po Nacionalnom parku Vatnajökull u kom se prostire najveći evropski glečer - Vatnajökull površine 8 400 km².
## Reference

## Vanjske veze

* Iceland regions: South Iceland
Regije Islanda

**Island** je podjeljen na 8 regija (islandski: **Landsvæði**) koje danas služe uglavnom samo u statističke svrhe, jer nisu definirane zakonom i nemaju administrativnu ulogu. Iako se nadležnost okružnih sudova, poklapa sa tom podjelom..

Sve do 2003. one su korištene i kao izborne jedinice, kod izbora za islandski parlament - Alþingi
## Lista islandskih regija

## Reference

## Vanjske veze
* Iceland regions
Norðurland vestra

**Norðurland vestra** (prevedeno sa islandskog: **Sjeverozapadna zemlja**) je jedna od 8 islandskih regija. Najveći i glavni grad regije je Sauðárkrókur od 2 620 stanovnika.
## Karakteristike
Ta regija ima površinu od 12 737 km² i prema procjeni iz 2013. - 7 271 stanovnika.
Ta rijetko naseljena regija oštre klime, na krajnjem sjeveru zemlje, poznata je po glacijalnim rijekama, vulkanskim kraterima, termalnim izvorima i spektakularnim vodopadima. Tu se nalazi i jezero Mývatn, stanište brojnih ptica. 
## Reference

## Vanjske veze

* Iceland regions: North Iceland
Höfuðborgarsvæðið

**Höfuðborgarsvæðið** (prevedeno sa islandskog: **Okrug glavnog grada**) je jedna od 8 islandskih regija. Najveći i glavni grad regije je Reykjavík od 118 918 stanovnika.
## Karakteristike
Ta regija ima površinu od 1 062 km² i prema procjeni iz 2013. - 205 675 stanovnika. što je preko 2/3 ukupnog stanovništva Islanda, i to na površini od 1% ukupne površine zemlje.
Ta regija se prostire se duž zaljeva Faxaflói sve do poluotoka Reykjanesskagi, na zapadu zemlje. To je teritorij metropolitanskog Rejkjavika, glavnog političkog, ekonomskog i kulturnog centra zemlje.
## Lista najvećih urbanih centara

## Reference

## Vanjske veze
* Iceland regions: Reykjavik
Norðurland eystra

**Norðurland eystra** (prevedeno sa islandskog: **Sjeveroistočna zemlja**) je jedna od 8 islandskih regija. Najveći i glavni grad regije je Akureyri od 17 966 stanovnika.
## Karakteristike
Ta regija ima površinu od 21 968 km² i prema procjeni iz 2013. - 29 026 stanovnika.
Ta regija se prostire se na sjeveroistoku zemlje, po planinskom kraju i vrlo je slabo naseljena
## Reference
Austurland

**Austurland** (prevedeno sa islandskog: **Istočna zemlja**) zvana i **Austfirðir** (Istočni fjordovi) je jedna od 8 islandskih regija. Najveći i glavni grad regije je Egilsstaðir od 2303 stanovnika.
## Karakteristike
Ta regija ima površinu od 22 721 km² i prema procjeni iz 2013. - 12 434 stanovnika.
Ona je površinom druga, ali je najrjeđe naseljena regija, poznata je po najvećoj dolini na Islandu - Fljótsdalshérað u kom se prostire najveći grad regije - Egilsstaðir.
## Reference

## Vanjske veze
* Iceland regions: East Iceland
Sauðárkrókur

**Sauðárkrókur** je grad na krajnjem sjeveru Islanda od 2 620 stanovnika, on je i administrativni centar općine - Skagafjörður, koja ima više od 4 178 stanovnika., u kojoj su i naselja; Hofsós, Hólar i Varmahlíð. 
## Geografsko klimatske karakteristike
*Sauðárkrókur* leži na dnu istoimenog fjorda, udaljen oko 295 km sjeveroistočno od Rejkjavika, i oko 116&nbsp;km od najvećeg grada na sjeveru Akureyrija.
Grad je Ime dobio po potoku Sauðá koji tu protječe do mora.
Prosječna godišnja temperatura je oko 3.1 °C, koja zimi iznosi - 5&nbsp;°C, izuzetno je vjetrovito a oborina ima tokom cijele godine.
## Historija
Prvo naselje *Sauðárkrókur* je nastalo 1871. kad se tu naselio kovač Árnason sa svojom porodicom, oko 1900 naselje je poraslo na 400 stanovnika.
## Znamenitosti
U neposrednoj okolici grada, 15 km prema sjeveru nalazi se termalni izvor sa prirodnim bazenom, kog rado posjećuju turisti.
## Privreda, transport, obrazovanje i sport
*Sauðárkrókur* je značajna ribarska luka, pa je ribarstvo i konzerviranje riba osnova ekonomije grada. Najveći poslodavac je kompanija Fiskiðjan Skagfirðingur Ltd, jedna od najvećih ribarskih kompanija Islanda.
U gradu djeluje i tvornica mineralne vune i mala tvornica namještaja.

Veliki poslodavac je i srednja škola, koju pohađa 400 učenika. Općina - Skagafjörður je reltivno bogat stočarski kraj poznat po uzgoju ovaca, krava i konja.

Grad je dobro povezan sa ostalim islandskim gradovima, jer tu prolazi otočka magistrala 1.
Tri kilometra istočno pored grada leži aerodrom Alexandersflugvöllur (IATA: SAK, ICAO: BIKR), iz kog je moguće letjeti jedino za Rejkjavik.

U gradu djeluje nogometni klub UMF Tindastóll, na novom stadionu izgrađenom 2004. 
## Gradovi prijatelji
* , Espoo 
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Skagafjörður
Suðurnes

**Suðurnes** (prevedeno sa islandskog: **Južni poluotok**) je jedna od 8 islandskih regija. Najveći i glavni grad regije je Reykjanesbær (Keflafik) od 14 153 stanovnika.
## Karakteristike
Regija ima površinu od 829 km² i prema procjeni iz 2013. - 21 206 stanovnika.
Ta površinom najmanja islandska regija prostire se po poluotoku Reykjanesskagi, na krajnjem zapadu zemlje, poznata je po vulkanskoj aktivnosti ispod njegove površine, tako da se njegov krajolik sastoji od brda tufa i ima izgled mjesečeve površine, sa vrlo malo vegetacije. Po cijelom poluotoku postoje brojni termalni i sumporni izvori naročito u južnom dijelu poluotoka, pored jezera Kleifarvatn i geotermalnog lokaliteta Krýsuvík.

Kod lokaliteta Svartsengi (u sredini poluotoka) nalazi se geotermalna elektrana, pored elektrane leži jezero Bláa lónið (Plava laguna) koje se puni toplom i mineralnom vodom iz elektrane, pa je danas meka za turiste.

Velik dio poluotoka je proglašen Geoparkom, pa postoji inicijativa da se uvrsti u članstvo Evropskih geoparkova (EGN) i uđe u UNESCOovu svjetsku mrežu geoparkova i postane motor razvoja turizma obrazovanja i ekonomije.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Reykjanes Geopark'' na portalu Visit Reykjanes
Vesturland

**Vesturland** (prevedeno sa islandskog: **Zapadna zemlja**) je jedna od 8 islandskih regija. Najveći i glavni grad regije je Akranes od 6 625 stanovnika.
## Karakteristike
Ta regija ima površinu od 9 409 km² i prema procjeni iz 2013. - 15 381 stanovnika.
Karkteristike te regije su fjordovi Borgarfjörður i Hvalfjörður (Zaljev kitova) koji leži odmah do Reykjavika, glečer Langjökull i poluotok Snæfellsnes sa ugaslim stratovulkanom Snæfellsjökull, koji se smatra jednim od simbola Islanda.
## Reference

## Vanjske veze
* Iceland regions: West Iceland
Filip Deutsch

**Filip Deutsch pl. Maceljski** (rođen: ***Freivel Benjamin Deutsch***) (Zagreb, 16. 3. 1828 - Zagreb, 6. 5. 1919), austrougarski (hrvatski) plemić i industrijalac koji je imao značajan utjecaj na gospodarski uzlet i razvitak Turopolja za vrijeme Trojedne Kraljevine Hrvatske, Slavonije i Dalmacije.

## Biografija
Filip Deutsch pl. Maceljski je rođen 16. 3. 1828 godine u poznatoj zagrebačkoj židovskoj obitelji Benjamina i Josefe Deutsch. Bio je oženjen za Amaliju (Schwarz) Deutsch sa kojom je imao trojicu sinova: Vilima, Alberta i Benka. Sinove je školovao u austrijskom Mariabrunnu pokraj Beča. Deutschovi sinovi su kasnije u životu postali poznati industrijalci i filantropi. Od mladih dana Deutsch je bio aktivan i uspješan poduzetnik. U zagrebačkoj Vlaškoj ulici je posjedovao skladište i trgovinu drva za građu i ogrjev. 1884 godine njegova tvrtka "Filip Deutsch i sinovi Zagreb" je proizvela 12 potpornih stupova (stupišta) za stari Podsusedski most. Već potkraj travnja 1884. godine Deutschova tvrtka je postavila stupišta, za ondašnje prilike u rekordnom roku. 1910 godine Deutsch je kupio od turopoljske Plemenite općine pedesetak jutara zemlje. Deutsch je odmah počeo dizati objekte za pilanu, zgrade sa stanom za upravitelje, kuće za radnike i stručnjake koje je doveo iz Zagreba i drugih krajeva Hrvatske. Kuće za radnike su građene u nizu i nazvane su "Kolonija". U rekordnom roku podignuti su svi objekti i već u lipnju, odnosno srpnju 1911. godine "Paropilana Filipa Deutscha sinova" je počela sa proizvodnjom rezane građe, uglavnom hrastovine iz turopljskih šuma. Gladni i siromašni seljaci iz obližnjih sela odmah su potražili posao kod Deutscha. Mnogi su zauvijek napustili svoja ognjišta i radije izabrali težak, ali sigurniji kruh drvodjelskog, pilanskog ili šumskog radnika. Kapacitet pilane bio je 40.000 m3, sa pet gatera, jednim venecijanerom sa vlastitom električnom centralom za pogon pilane i rasvjetu mjesta. Deutsch nije razbacivao novac, već je u budućnosti razvijao i širio proizvodne kapacitete pilane prema potrebi. Zaslužan je za financiranje i gradnju 10 kilometara željezničke pruge od Burdelja do Turopoljskog luga. Na svome vrhuncu Deutschova pilana je zapošljavala 600 radnika. Deutsch je za tadašnje vrijeme svoje radnike tretirao više nego pošteno. Deutschovi radnici su imali osam satni radni dan, tople obroke, pristojne plaće i smještaj unutar "Kolonije" za svakog radnika. Osim toga, Deutsch je bio veliki čovjekoljub koji je često pomagao siromašne i potrebite. U Zagrebu je dva puta na godinu darovao tri vagona drva za ogrjev tijekom zime. Za svoj doprinos razvitku Turopolja, Deutschu je 1910 godine kralj Franjo Josip I. dodijelio plemstvo sa predikatom Maceljski, prema maceljskoj šumi.

Filip Deutsch pl. Maceljski je umro u Zagrebu 6. 5. 1919 godine, te je pokopan u obiteljskoj grobnici na mirogojskim arkadama.

## Povezano
Porodica Deutsch Maceljski

## Reference

## Literatura
* 
* 
* 
*
Heimaey

**Heimaey** (prevedeno sa islandskog: *Domaći otok*) je najveći i jedini naseljeni otok arhipelaga Vestmannaeyjara koji leži udaljen oko 7.5 km od južne obale Islanda u Atlantiku.

## Geografija
Heimaey je mali otok, ukupne površine od 13.4 km² na kom živi 4219 stanovnika, u regiji Suðurland. Otok je kao i čitav arhipelag došao na naslovne stranice 1973. nakon erupcije vulkana Eldfella kada je uništeno puno kuća, a svo stanovništvo je moralo biti evakuirano.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Visit Vestman Islands''  }
Damgan (Francuska)

**Damgan** () je naselje i opština u severozapadnoj Francuskoj u regionu Bretanja, u departmanu Morbijan koja pripada prefekturi Van.

Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 1327 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 130&nbsp;stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 10,16&nbsp;km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 3 metara (maksimalnoj 20 m, a minimalnoj 0 m).

## Demografija


:*Grafik promene broja stanovnika u toku poslednjih godina*

ImageSize = width:250 height:200
PlotArea = left:40 right:10 top:10 bottom:20
TimeAxis = orientation:horizontal
AlignBars = justify
Colors =
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy
Period = from:1960 till:2010
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =
  bar:1800 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:1200 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:600 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =
  layer:front    
  points:(48,97)(84,97) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 816 1968: 814
  points:(84,97)(100,103)    color:blue    width:2 #1975: 874
  points:(100,103)(128,105)   color:blue    width:2 #1982: 905
  points:(128,105)(160,117)   color:blue    width:2 #1990: 1032
  points:(160,117)(196,145)   color:blue    width:2 #1999: 1327
  points:(196,145)(228,156)     color:blue    width:2 #2004/5 
  



## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* Baza podataka: Insee 
* http://www.tourismedamgan.com 
* http://www.damgan.org 
* Damgan na stranici Nacionalnog geografskog instituta Francuske 
* Damgan na stranici organizacije INSEE 
* Najbliža naselja (kilometraža, pravac i koordinate) 
* Položaj mesta Damgan na mapi Francuske (sa osnovnim podacima o mestu) 
* Plan naselja Damgan na mapi (Mapquest)
Cadillac (Francuska)

**Kadijak** () je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Akvitanija, u departmanu Žironda.

Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 2.582, a gustina naseljenosti je iznosila 475 stanovnika/km².

## Demografija

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* Izvor podataka: Insee
* Mape i satelitski snimci:
** Google maps
** [MSN-ov atlas sveta](http://maps.msn.com/(cgxnej455qpgxeu5vurxtejz)/map.aspx?&lats1=44.6333333333&lons1=0.316666666667&alts1=14&regn1=2)
Vestfirðir

**Vestfirðir** (prevedeno sa islandskog: **Zapadni fjordovi**) je jedna od 8 islandskih regija. Najveći i glavni grad regije je Ísafjörður od 2 624 stanovnika.
## Karakteristike
Ta regija ima površinu od 9 409 km² i prema procjeni iz 2013. - 7 031 stanovnika.
To je poluotok spojen sa kopnom 10 km dugom prevlakom između Gilsfjörðura i Bitrufjörðura. Obale tog poluotoka su jako razvedene (tu se nalazi skoro polovica islandske obale), dubokim fjordovima nastalih glacijacijom. U toj regiji se nalazi klif Látrabjarg, jedna od najvećih kolonija ptica na svijetu.
## Reference

## Vanjske veze
* Iceland regions: Westfjords
Vera Dajht-Kralj

**Vera Dajht-Kralj** (rođena: ***Vera Deucht***) (Zagreb, 11. 12. 1928 - Zagreb, 16. 5. 2014), poznata jugoslavenska i hrvatska kiparica.

## Biografija
Vera Dajht-Kralj je rođena 11. 12. 1928, u Zagrebu u židovskoj obitelji koja se nastanila u Hrvatsku iz Mađarske prije 200 godina. Verina prabaka, sa majčine strane obitelji, se rodila u poznatoj židovskoj obitelji Schwartz iz koje potječu brojni zagrebački uglednici poput skladatelja, dirigenta i dugogodišnjeg profesora Hrvatskog glazbenog zavoda Antuna Schwartza. Verin djed, sa očeve strane obitelji, je bio trgovac, kao i njezin otac koji je nakon mature na zagrebačkoj Trgovačkoj akademiji završio tehničku školu u Njemačkoj. Otac joj je po povratku u Zagreb naslijedio trgovinu od Verinog djeda, a poslije je sam otvorio veliku ciglanu u Dugom Selu. Verin otac je bio blizak prijatelj dr. Aleksandra Lichta sa kojim je zajedno osnovao cionističku organizaciju u Zagrebu. Nezadovoljan što kajkavci njegovo izvorno prezime Deucht nikako nisu uspijevali točno izgovoriti, Verin je otac odlučio fonetizirati prezime i otada se cijela obitelj počela potpisivati sa Dajht. Zbog mudrosti njezina oca, tijekom Drugog svjetskog rata i Holokausta, Vera se sa obitelji 1941 godine uspjela prebaciti iz Zagreba u talijansku okupacijsku zonu u Crikvenici. Unatoč bijegu cijela obitelj Dajht je ipak bila internirana u logor Kraljevica. Srećom svi su preživjeli, te su ih nakon kapitulacije Italije partizani prebacili na oslobođeni teritorij preko Vratnika u Liku.

Vera je diplomirala na Akademiji likovnih umjetnosti u Zagrebu kod Frane Kršinića i Antuna Augustinčića. 1953 završila je postdiplomski studij na pariškoj Académie des Beaux-Arts. Članica je Hrvatskog društva likovnih umjetnika od 1955. Od 1952 godine do danas, Vera je izlagala na više od sedamdeset što samostalnih, što grupnih izložaba u domovini i inozemstvu. Također je izradila deset spomenika, i predložila je idejna rješenja za dvadeset skulptura smještenih na javnim površinima diljem Zagreba. Njezina skulptura "Prozor" je 1991 godine prihvaćena kao idejno rješenje, te je postavljena u Tkalčićevoj ulici u Zagrebu. Vera je živjela sa suprugom u zagrebačkoj Ilici gdje je provodila dane u svom umjetničkom ateljeu izrađujući kipove i originalan nakit. Vera Dajht Kralj je umrla 16. 5. 2014 godine, sahranjena je na židovskom dijelu zagrebačkog groblja Mirogoj.

## Reference
Falcon (fiktivni lik)

***Gay Stanhope Falcon***, kasnije poznat kao ***The Falcon*** () je fiktivni lik detektiva koga je osmislio armensko-britanski pisac Michael Arlen. Prvi put se pojavio 1940. kao protagonist kratke priče *The Gay Falcon* objavljene u američkom časopisu *[[Town & Country (magazin)|Town & Country]]*. U njoj, kao i kasnijim pričama, je opisan kao pustolov koji rješava tuđe probleme.

Godine 1941. je prava na ekranizaciju otkupio studio RKO Pictures i započeo snimati seriju niskobudžetnih filmova gdje je naslovni lik - čije je ime promijenjeno u Gay Lawrence, a "The Falcon" postao tek nadimak - tumačio George Sanders. U filmovima je Falcon postao šarmantni plejboj čija su slabost lijepe žene. Leslie Charteris, autor serije romana o privatnom detektivu Simonu Templaru je bio uvjeren da je filmska serija temeljena na njegovom liku, da je producente tužio za plagijat. Serija je danas, međutim, najpoznatija po svom trećem filmu *[[The Falcon Takes Over]]*, za koji je scenario napisao Raymond Chandler, iskoristivši zaplet svog poznatog romana *[[Farewell, My Lovely]]*.

Već godinu dana kasnije se Sanders umorio od tog lika, pa ga je postepeno zamijenio vlastiti brat Tom Conway, koji je tumačio Falconovog brata Toma Lawrencea. Ta je serija završila 1946. godine.

The Falcon, ovaj put pod imenom "Michael Waring", se posljednji put pojavio u kratkoj i neuspješnoj seriji od tri filma, gdje ga je tumačio John Calvert.

## Serija filmova
* ul. George Sanders kao Gay Lawrence
** *[[The Gay Falcon]]* (1941)
** *[[A Date with the Falcon]]* (1942)
** *[[The Falcon Takes Over]]* (1942) (temeljen na romanu *[[Farewell, My Lovely]]* Raymonda Chandlera)
* ul. Sanders i Tom Conway kao braća Lawrence
** *[[The Falcon's Brother]]* (1942)
* ul. Tom Conway kao Tom Lawrence
** *[[The Falcon Strikes Back]]* (1943)
** *[[The Falcon in Danger]]* (1943)
** *[[The Falcon and the Co-eds]]* (1943)
** *[[The Falcon Out West]]* (1944)
** *[[The Falcon in Mexico]]* (1944)
** *[[The Falcon in Hollywood]]* (1944)
** *[[The Falcon in San Francisco]]* (1945)
** *[[The Falcon's Alibi]]* (1946)
** *[[The Falcon's Adventure]]* (1946)
* ul. John Calvert kao Michael Waring
** *[[Devil's Cargo]]* (1948)
** *[[Appointment with Murder]]* (1948)
** *[[Search for Danger]]* (1949)
 
## Vanjske veze
* The Falcon
* On the Trail of Drexel Drake's Falcon: An On-going Investigation by Frank Derato
The Falcon Takes Over

***The Falcon Takes Over*** (, također poznat i kao *The Falcon Steps Out* () je američki crno-bijeli kriminalistički film snimljen 1942. godine u režiji Irvinga Reisa. Predstavlja treći film iz serije o britanskom amateru-detektivu The Falconu temeljenom na pričama Michaela Arlena. U njemu, kao i u prethodna dva filma naslovnu ulogu tumači George Sanders. Radnja je, međutim, temeljena na znamenitom hardboiled detektivskom romanu *[[Farewell, My Lovely]]* Raymonda Chandlera, koji je napisao sinopsis; pri tome je The Falcon preuzeo ulogu koju je u romanu imao losanđeleski privatni detektiv Philip Marlowe, a radnja je iz Los Angelesa premještena u New York. Zaplet započinje kada odbjegli nasilni robijaš Moose Malloy, koga glumi Ward Bond, nastoji pronaći svoju djevojku i tjera Lawrenceovog prijatelja (koga glumi Allen Jenkins) da ode u noćni klub gdje vjeruje da mu je zaposlena djevojka. Većina suvremenih kritičara je bila razočarana filmom, a i sam Sanders se brzo umorio od serije, tako da je u sljedećem filmu *[[The Falcon's Brother]]* uveden lik protagonistovog brata Toma (koga je glumio Sandersov brat Tom Conway) i koji je potom sam postao protagonist svih ostalih nastavaka.

Chandlerov je roman dvije godine kasnije daleko vjernije ekraniziran kao *[[Murder, My Sweet]]*, koji se smatra klasikom žanra film noir.

## Uloge
* George Sanders ... Gay Lawrence alias The Falcon, detektiv-amater
* Lynn Bari ... Ann Riordan, reporter
* James Gleason ... Inspector Mike O'Hara, šef odjela za umorstva
* Allen Jenkins ... Jonathan 'Goldy' Locke, Lawrenceov pomoćnik
* Helen Gilbert ... Diana Kenyon, Marriotova djevojka
* Ward Bond ... Moose Malloy, odbjegli robijaš
* Edward Gargan ... Bates
* Anne Revere ... Jessie Florian, osumnjičeni za ubistvo
* George Cleveland ... Jerry
* Harry Shannon ... Grimes
* Hans Conried ... Lindsey Marriot, dendi iz visokog društva
* Turhan Bey ... Jules Amthor
* Pedro de Cordoba ... Grimes
* Charlie Hall ... Louie, konobar Swan Cluba
* Selmar Jackson ... Laird Burnett
* Mickey Simpson ... Barmen

## Izvori

## Vanjske veze
* 
*
Farewell, My Lovely (razvrstavanje)

***[[Farewell, My Lovely]]*** () je kriminalistički roman američkog pisca Raymonda Chandlera, drugi iz serije o privatnom detektivu Philipu Marloweu. Isti naslov koriste njegove dvije ekranizacije:
* *[[Murder, My Sweet]]*, američki igrani film iz 1944. godine, ul. Dick Powell, rež. Edward Dmytrik, izvan SAD poznat i kao Farewell, My Lovely
* ''Farewell, My Lovely'' (film, 1975), američki igrani film iz 1975. godine, ul. Robert Mitchum, rež. Dick Richards
Murder, My Sweet

***Murder, My Sweet*** () također poznat i kao ***Farewell, My Lovely*** ( ili ***Zbogom, ljepotice***) je američki crno-bijeli kriminalistički film snimljen 1944. u režiji Edwarda Dmytryka, poznat kao prvo filmsko ostvarenje u kome se pojavljuje lik znamenitog privatnog detektiva Philipa Marlowea, odnosno kao jedno od klasičnih ostvarenja žanra film noir.

Film predstavlja ekranizaciju romana *[[Farewell, My Lovely]]* Raymonda Chandlera. Protagonist, čiji lik tumači Dick Powell, je losanđeleski privatni detektiv Philip Marlowe koga bivši robijaš Moose Malloy (koga glumi Mike Mazurki), angažira kako bi pronašao njegovu bivšu djevojku. Radnja prikazuje kako istraga Marlowea vodi u losanđelesko podzemlje prepuno bizarnih i izopačenih ličnosti, ali i uplete u ubistvo.

Angažman Dick Powella za glavnu ulogu ciničnog i ogrubjelog detektiva je bio pomalo neobičan, s obzirom da je Powell prije toga postao zvijezda nastupajući u mjuziklima i komedijama. Upravo je to bio razlog zašto je naslov promijenjen u odnosu na originalni roman, jer producenti nisu htjeli da se publika zabuni da je riječ o nekom "laganom" filmu. Neobičan i svjež pristup, pažljivo građenje atmosfere, korištenje flashbacka te sarkastična naracija glavnog lika, ali i arhetipski likovi femme fatale su Murder, My Sweet učinili jednim od najpopularnijih film noira svih vremena.

Godine 1975. je snimljen remake pod naslovom *[[Farewell, My Lovely (film, 1975)|Farewell, My Lovely]]*, gdje je lik Marlowea tumačio Robert Mitchum.

## Uloge

* Dick Powell ... Philip Marlowe
* Claire Trevor ... Helen Grayle/Velma Valento 
* Anne Shirley ... Ann Grayle
* Otto Kruger ... Jules Amthor
* Mike Mazurki ... Moose Malloy
* Miles Mander ... Mr. Grayle

* Donald Douglas ... Policijski poručnik Randall
* Ralf Harolde ... Dr. Sonderborg
* Esther Howard ... Jessie Florian
* Ernie Adams ... barmen u "Florian's"
* George Anderson ... detektiv
* Ralph Dunn ... detektiv

## Izvori

## Vanjske veze

* 
* 
* 
* 
* ''Murder, My Sweet'' film clip at YouTube
* Streaming audio
** ''Murder, My Sweet'' on Lux Radio Theater: June 11, 1945 
** ''Murder, My Sweet'' on *Hollywood Star Time*: June 8, 1946
Leskovačka kotlina

**Leskovačka kotlina** je prostrana kotlina na jugu Srbije u kompozitnoj dolini Južne Morave, koja uglavnom zahvata teritoriju opštine Leskovac, po kojoj je i dobila naziv.
Na jugu počinje od Grdeličke klisure, a završava se Pečenjevačkim suženjem kod mesta Pečenjevce. Nalazi se na prosečnoj nadmorskoj visini od 220 metara, a dimenzije su joj 50 h 40&nbsp;km, odnosno, zauzima površinu od oko 2250&nbsp;km²,

Omeđena je planinama Radan (1409 m) i Pasjača na zapadu, Kukavica i Čemernik (1638 m) na jugu i Babičkom gorom (1098 m), Seličevicom (903 m) i Suvom planinom na istoku. Kroz Leskovačku kotlinu protiče reka Južna Morava. Do izgradnje nasipa, kada je regulisan tok Južne Morave, njene obale su trpele česte poplave, što je činilo štetu poljima duž reke. Leskovačku kotlinu, osim Južne Morave, presecaju i sledeće veće reke: Jablanica, Veternica, Vlasina, Pusta reka i Kozaračka reka.

Leskovačka kotlina pripada Panonskom basenu. Po svom postanku je ulegnuće u Zemljinoj kori, tektonskog porekla i bila je dno nekadašnjeg Panonskog mora. Ova kotlina je zatvorena sa svih strana, osim uskog prolaza na jugu, gde ulazi i severu gde izlazi reka Južna Morava, koja je drenira, odvodeći vodu u crnomorski sliv. Dno joj je prekrivenom neogenim sedimentima.

Leskovačka kotlina se još naziva i ***srpsko petorečje***, jer se u njoj četiri reke ulivaju u Južnu Moravu – Vlasina, Jablanica, Pusta reka i Veternica.

## Povezano
* Grdelička klisura
* Leskovac
* Pečenjevačko suženje

## Literatura
* Rodić, D, Pavlović M, (1998): *Geografija Jugoslavije*, Geografski fakultet, Beograd
Farewell, My Lovely

***Farewell, My Lovely*** (, također ponekad prevođen i kao ***Zbogom, ljepotice***) je kriminalistički roman američkog pisca Raymonda Chandlera, poznat kao drugi iz serije o losanđeleskom privatnom detektivu Philipu Marloweu. Radnja prikazuje kako Marlowea angažira bivši robijaš Mike Malloy kako bi pokušao pronaći njegovu nekadašnju djevojku Velmu Valento, te kako Marlowea istraga dovodi u bizarni i izopačeni svijet losanđeleskog podzemlja. *Farewell, My Lovely* se smatra jednim od klasičnih djela hardboiled detektivskog žanra.

Također je poznat i kao predložak za tri filma - *[[The Falcon Takes Over]]* iz 1942. godine, klasični film noir *[[Murder, My Sweet]]* iz 1944. godine te *[[Farewell, My Lovely (film)|Farewell, My Lovely]]* iz 1975. godine.

## Vanjske veze
* Outline of the plot by William Marling  (includes an explanation of some literary allusions)