open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sissi – Schicksalsjahre einer Kaiserin

***Sissi – Schicksalsjahre einer Kaiserin*** () je austrijski historijski film snimljen 1957. u režiji Ernsta Marischke. Predstavlja nastavak filma Sissi - Die junge Kaiserin, odnosno završni dio "Sissi trilogije". U njemu Romy Schneider ponovno tumači lik austrijske carice Elisabeth,  a radnja pokazuje kako postaje žrtvom bolesti za koju se sumnja da je tuberkuloza prije nego što se oporavi te pomogne svom mužu, caru Franji Josipu I (čiji lik tumači  Karlheinz Böhm) da u Veneciji osvoji simpatije lokalnog stanovništva, inače neprijateljski nastrojenog prema habsburškoj vlasti. Kao i ostali filmovi trilogije, i *Schicksalsjahre einer Kaiserin* je u svojoj radnji prilično odstupala od historijskih činjenica. Publici su, međutim, daleko više impresionirali raskošni setovi i kostimi, kao i nastup mlade Romy Schneider, te je film doživio uspjeh osiguravši da trilogija postane najgledanije filmsko ostvarenje na njemačkom jeziku. Marischka je planirao snimiti i četvrti film ali je mlada Romy Schneider, usprkos toga što joj je uloga Sissi donijela status zvijezde i usprkos nagovaranja vlastite majke Magde, odbila novi nastup. Isti lik je tumačila tek 1972. godine u Viscontijevom filmu **[[Ludwig (film)|Ludwig]]** koji je bio daleko bliži stvarnim događajima.

## Uloge
* Romy Schneider ... Carica Elisabeth od Austrije alias "Sissi"
* Karlheinz Böhm ... Car Franz Joseph I od Austrije
*  ... Nadvojvotkinja Sophie, majka Franza Josepha
*  ... Nadvojvoda Franz Karl, otac Franza Josepha
* Magda Schneider ... Vojvotkinja Ludovika u Bavarskoj, Sissina majka
* Gustav Knuth ... Vojvoda Max u Bavarskoj, Sissin otac
*  ... Princeza Helene u Bavarskoj alias "Néné", Sissina starija sestra
* Walther Reyer ... Grof Andrássy
*  ... Grof Batthyány
* Josef Meinrad ... Major Böckl
*  ... Grofica Bellegarde ()
*  ... Dr. Seeburger
* Sonia Sorel ... Henriette Mendel
*  ... Princ Ludwig
*  ... Najvojvoda Ferdinand Max
*  ... Grof Windisch-Graetz

## Izvori

## Vanjske veze
* 
*Official Site
Popiół i diament (roman)

***Popiół i diament*** () je roman poljskog književnika Jerzyja Andrzejewskog objavljen 1948. godine. Nastao je na temelju kraće priče o advokatu koji za vrijeme Drugog svjetskog rata završi u nacističkom koncentracionom logoru, a koju je Andrzejewski počeo pisati 1946. godine. Godinu dana kasnije je proširio u roman pod naslovom *Zaraz po wojnie* (Poslije rata), originalno objavljen 1947. u časopisu *[[Odrodzenie (tjednik)|Odrodzenie]]*, da bi knjiško izdanje i novi naslov dobio godinu dana kasnije. Radnja je smještena u provincijski gradić u Poljskoj nekoliko dana prije završetka rata i prikazuje nekoliko likova koji se pokušavaju ponovno započeti život u novim okolnostima. Glavni je protagonist Maciej Chelmnicki, mladi pripadnik tajne antikomunističke organizacije koji je dobio naređenje da izvrši atentat na Stefana Sczczuku, funkcionara komunističke Poljske radničke partije. Nakon objavljivanja je roman, zbog nastojanja da objektivno prikaže poratni sukob vladajućih komunista sa poljskim antikomunistima, došao pod udar režimske kritike koja mu je spočitavala odstupanje od načela socrealizma i nedostatak "optimistističkog prikaza poljske budućnosti". Andrzejewski je te kritike ozbiljno shvatio, te je 1950. objavio tekst *Notatki. Wyznania i rozmyślania pisarza* u kome se pokajnički odriče romana, te potom objavio novu verziju u skladu sa skladu sa staljinističkom dogmom. Nekoliko godina kasnije, nakon što je u Poljskoj nakon Staljinove smrti komunistički režim počeo djelomično labaviti kontrolu nad sadržajem književnih djela, originalna verzija je poljskom sineastu Andrzeju Wajdi poslužila kao predložak za njegov znameniti film *[[Pepeo i dijamanti]]*.

## Vanjske veze
* popiół◀︎▷diament  – interaktywna gra inspirowana treścią powieści
RGS16

**Regulator G-proteinske signalizacije 16** je protein koji je kod ljudi kodiran *RGS16* genom.

Protein kodiran ovim genom pripada familiji regulatora G proteinske signalizacije. On inhibira prenos signala putem povećanja GTPazne aktivnosti G proteinskih alfa podjedinica. Smatra se da on takođe učestvuje u regulaciji kinetike signalizacije fototransdukcijske kaskade.

## Interakcija
RGS16 formira interakcije sa GNAQ i GNAI3.

## Reference

## Literatura

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*  
*
*
Jean-Luc Godard

**Jean-Luc Godard** (Pariz, Francuska; 3.12. 1930. - Rolle, Švicarska; 13.9. 2022.), francuski je filmski redatelj i scenarist, poznat po raznim inovativnim filmskim rješenjima i art filmovima u kojima izlaže svoje marksističke stavove i kritiku buržoazije, kao i žestoko odbacivanje standarda Hollywooda. Značajan je pripadnik francuskog novog vala. U izdanju časopisa *[[Sight & Sound]]* iz 2002., uvršten je među 10 najboljih redatelja kinematografije.

2011. nagrađen je počasnim Oscarom za životno djelo, ali je odbio pojaviti se ili prihvatiti nagradu. Za film *[[Adieu au langage]]* dobio je 2014. nagradu žirija na filmskom festivalu u Cannesu. 1994. dobio je i počasno priznanje Nagradu Udruženja njujorških filmskih kritičara.

## Filmografija
*Mali vojnik (*Le Petit soldat*, 1960.) 
*Do posljednjeg daha (*À bout de souffle*, 1960.)
*Živjeti svoj život (*Vivre sa vie*, 1962.)
*Karabinjeri (*Carabiniers*, 1963.)
*Udana žena (*Une femme mariée*, 1964.)
*Ludi Pierrot (*Pierrot le fou*, 1965.)
*Muški rod, ženski rod (*Masculine-Feminine*, 1966.)
*Dvije ili tri stvari koje znam o njoj (*Deux ou trois choses que je sais d'elle*, 1966.)
*Vikend (*Week-end*, 1967.)
*Kineskinja (*La Chinoise*, 1967.)
*Žena je žena (*Une femme est une femme*, 1961.)
*Neobična banda (*Bande a part*, 1964.)
*Alphaville (*Alphaville, une étrange aventure de Lemmy Caution*, 1965.)
*Made in USA (1966.)
*Prezir (*Le Mepris*, 1963.)
*Vedro znanje (*Le gai savoir*, 1969.)
*Spašavaj se tko može, život (*Sauve qui peut, la vie*, 1979)
*Strast (*Passion*, 1981.)
* (*Prenom Carmen*, 1983.)
*Zdravo, Marijo (*Je vous salue, Marie*, 1983.)
*Detektiv (*Detective*, 1985.)
*'Novi val (*Nouvelle vague*, 1990.)
*Njemačka godine 90 devet nula (*Allemagne 90 neuf zero*, 1990.)
*Zauvijek Mozart (*For ever Mozart*, 1996.) 
*Pohvala ljubavi (*Eloge de l'amour*, 2000.)
*Film socijalizam (*Film Socialisme*, 2010.)

## Reference

## Vanjske veze

* 
* Cinema=Godard=Cinema
* Jean-Luc Godard na Criterion Collection
* Jean Luc Godard Biography na newwavefilm.com
* Jean-luc Godard - kronologija
Pepeo i dijamanti

***Popiół i diament*** (), na prostoru bivše Jugoslaviji poznatiji pod naslovom ***Pepeo i dijamanti***, je poljski crno-bijeli igrani film snimljen 1958. u režiji Andrzeja Wajde, koji se smatra jednim od najpoznatijih ostvarenja Wajdine filmografije, odnosno o u historiji poljske kinematografije uopće.

Po žanru je drama, a predstavlja adaptaciju istoimenog romana Jerzyja Andrzejewskog koji je također surađivao na scenariju. Radnja je smještena u poljski provincijski gradić na posljednji dan Drugog svjetskog rata te prikazuje kako se niz likova pokušava prilagoditi novim mirnodopskim okolnostima, ali i eskalaciju sukoba između nove komunističke vlasti sa antikomunistički raspoloženim pripadnicima ratnog pokreta otpora. Protagonist, koga tumači Zbigniew Cybulski, je Maciek, mladi veteran Armije Krajowe koji se priključio antikomunistima i dobio zapovijed da izvrši atentat na komunističkog funkcionara Szczuku (čiji lik tumači Wacław Zastrzeżyński) i čiji entuzijazam za obavljanje zadatka počne slabiti kada prvi put iskusi čari mirnodopskog života, uključujući ljubavnu vezu s mladom konobaricom Krystinom (čiji lik tumači Ewa Krzyżewska).

*Pepeo i dijamanti* su napravljeni u vrijeme kada je, u godinama nakon smrti Staljina, tadašnji komunistički režim u Poljskoj počeo labaviti svoju strogu kontrolu nad kulturnim sadržajima i dozvoliti neke koji su, poput poratne antikomunističke gerile i njenog objektivnog prikaza, dotada predstavljali tabu. Usprkos toga, režim nije bio sklon *Pepeo i dijamante* prikazati u inozemstvu, te je tek igrom slučaja završio u programu venecijanske Mostre gdje je osvojio nagradu FIPRESCI, stekao brojne pohvale i od Wajde učinio jednog od najuglednijih sineasta tadašnjeg svijeta. Najveći je dojam, međutim ostvario Cybulski, kome je pomalo anakaronistički prikaz protagonista kao "gnjevnog mladog čovjeka" nalik na buntovnu omladinu 1950-ih predstavljao najpoznatiju ulogu u karijeri. Cybulski je svoj nastup namjerno modelirao po uzoru na Jamesa Deana.

## Reference

## Vanjske veze
*
*Criterion Collection essay by Paul Coates 
*Martin Scorsese Presents 21 Masterpieces at Culture.pl
Bitka kod Sedana (1870)

**Bitka kod Sedana** bila je odlučujuća bitka Francusko pruskog rata, a odvila se 1. rujna 1870. godine. Francuski car Napoleon III završio je bitku kao pruski ratni zarobljenik, kao i gotovo 70% njegove vojske, a najvažnija posljedica toga bila je činjenica da je Pruska ovom bitkom *de facto* pobijedila u ratu, iako je nova vlast u Francuskoj još nekoliko mjeseci vodila bitke.

Ukupno 120,000 francuskih vojnika predvodio je proslavljeni general Patrice de Mac-Mahon u pratnji cara još tokom opsade Metza. Pokušaj da se opsada prekine završio je katastrofalnim francuskim porazom kod Beaumonta. Prusku vojsku predvodio je slavni Helmuth von Moltke u pratnji kralja Wilhelma I i kancelara Bismarcka, a nakon Beaumonta su Prusi okružili francusku vojsku kod Sedana. Tokom pruskih napada, Mac-Mahon je ranjen tako da je zapovjedništvo prešlo na generala Ducrota. Bitka je završena 1. rujna, istoga dana kada je i počela, odlučujućom pruskom pobjedom.

Saznavši za poraz kod Sedana i činjenicu da je car postao ratni zarobljenik, vlasti u Parizu su dokinule Drugo Carstvo i formirale Treću Republiku.
Napoléon Eugène Louis Bonaparte

**Napoléon Eugène Louis Jean Joseph Bonaparte**, *[[prince impérial]]* (Pariz, 16. ožujka 1856. – provincija KwaZulu-Natal, 1. lipnja 1879.) je bio jedini sin francuskog cara Napoleona III i carice Eugénie de Montijo. Nakon što je njegov otac zbačen s prijestolja, Napoléon Eugène Louis je odveden u Englesku gdje je živio s obitelji. Nakon smrti njegova oca 1873., bonapartisti u Francuskoj su ga proglasili carem s titulom **Napoleon IV**, ali ovaj nikada nije realizirao titulu na koju je bio pretendent. 

U Engleskoj se školovao za vojnika. Željan bojišnice, uspješno je pritisnuo Britance da mu dozvole aktivno sudjelovanje u Anglo-Zulu ratu. Godine 1879., služeći zajedno s Britancima, poginuo je u manjem sukobu s nekoliko pripadnika plemena Zulu. Njegova prerana smrt izazvala je šok u Europi, a njome su sve realne šanse, ma koliko one male u stvarnosti bile, da dinastija Bonaparte ponovo dođe na francuski tron *de facto* nestale.
Frascati (vino)

**Frascati** je vrsta talijanskog bijelog vina kontroliranog geografskog porijekla (talijanski: *Denominazione di Origine Controllata* akronim *DOC*) iz Lazia, Provincija Rim točnije iz 
okolice Frascatija, koji leži u brdima Masiva Colli Albani.

To je suho vino, lagano kiselkasto koje ima do 11,0 % alkohola. 
## Karakteristike i historija
Konzorcij Frascati proizvodi tri vrste vina; već navedeni, najmasoviji i najpoznatiji - **Frascati DOC**, ali i **Frascati Superiore DOCG** (talijanski: *Denominazione di origine controllata e garantita*) u manjim količinama, od kojih ona sa oznakom
*Riserva* moraju odležati 12 mjeseci u drvenim bačvama i **Cannellino di Frascati DOCG**, vino kasne berbe koje ima minimalno 12,0 % alkohola i vrlo je slatkasto.

Padine Albanskih brda (Colli Albani) su vulkanskog porijekla, pa je tlo bogato kalijem, blaga mediteranska klima, vrućih suhih ljeta
i zima sa puno kiše, uz stalne maestrale sa Tirenskog mora idealna su kombinacija za visokokvalitetno grožđe od 
kog se pravi Frascati.

On se proizvodi od vrlo starih sorti bijelog grožđa vrste malvazija, koje se lokalno zovu; Malvasia Puntinata, Malvasia di Candia (malvazija s Krete), Greco, Bombino i Bellone. 
## Historija
U Frascatiju se vinova loza uzgaja najmanje 3000 godina, zna da su tu vinograde imali Latini, Etruščani i Rimljani, a u vinima uživali brojni carevi, pape i obični svijet.

Konzorcij u kom je bilo 18 lokalnih vinogradara, osnovan je 23. maja 1949. sa ciljem da zaštite geografsko porijeklo svojih vina pod imenom Frascati. Tako da je njihovo vino bilo jedno od prvih u Italiji dobilo još 1966. predikat - *DOC*.

## Reference

## Vanjske veze
* ''Consorzio Tutela Denominazioni Vini Frascati''
Bab el Hadid

***Bab el hadid*** (), također poznat po naslovima ***Cairo Station*** i ***The Iron Gate***, je egipatski crno-bijeli igrani film snimljen 1958. u režiji Youssefa Chainea, koji se smatra jednim od najvažnijih ostvarenja u historiji egipatske kinematografije. Po žanru je drama, a u njemu se Chahine pojavljuje u ulozi Qinawija, mladog bogalja koji dobije posao prodavača novina na glavnom kairskom kolodvoru. Radnja prikazuje kako se Qinawi zaljubi u lijepu prodavačicu limunade Hannumu (čiji lik tumači Hind Rostom), i kako ga to vodi prema nasilju kada otkrije da je Hannuma zaručena za nosača prtljage Abu Sirija (čiji lik tumači Farid Shawqi) koji svoje kolege namjerava organizirati u sindikat. *Bab el hadid* je bio prikazan na berlinskom festivalu te je izazvao veliku pažnju međunarodne kritike, a što se tumači time da je Chahine u svom ostvarenju koristio teme i motive karakteristične za italijanski neorealizam, ali je istovremeno vješto koristio nove tehničke mogućnosti widescreen ekrana karakteristične za tadašnje hollywoodske spektakle.

## Uloge
* Farid Shawqi as Abu Siri
* Hind Rostom as Hannuma
* Youssef Chahine as Qinawi
* Hassan el Baroudi (as H. el Baroudy)
* Abdel Aziz Khalil
* Naima Wasfy (as Naima Wasfi)
* Said Khalil
* Abdel Ghani Nagdi
* Loutfi El Hakim
* Abdel Hamid Bodaoha
* F. El Demerdache
* Said El Araby
* Ahmed Abaza
* Hana Abdel Fattah
* Safia Sarwat

## Reference

## Vanjske veze
*
The Defiant Ones

***The Defiant Ones*** () je američki crno-bijeli igrani film snimljen 1958. u režiji Stanleya Kramera. Po žanru je mješavina drame i akcije. Radnja je smještena na američki Jug i počinje kada kamion koji prevozi zatvorenike sleti sa ceste. Protagonisti su dva zatvorenika koja su preživjela nesreću - crnac po imenu Noah Cullen (čiji lik tumači Sidney Poitier) i bijelac po imenu John "Joker" Jackson (čiji lik tumači Tony Curtis) - i koji koriste priliku za bijeg, ali ih na putu do slobode sputava to što su ostali vezani lancima i što se međusobno mrze.

*The Defiant Ones* je predstavljao jedan od prvih hollywoodskih filmova koji se na za tadašnje standarde prilično eksplicitan način bavio problemom međurasnih odnosa na Jugu, te je shvaćen kao svojevrsni komentar i implicitna podrška tadašnjem pokretu za građanska prava crnaca i naporima da se Jug desegrira. Premijerno je prikazan na berlinskom festivalu gdje je Poitier - čije se ime na inzistiranje njegovog kolege Curtisa našlo na prvom mjestu špice - dobio Srebrni medvjed za najboljeg glumca. Aktualna tema i politički angažman, kao i nastojanje scenarista da promoviraju prevladavanje rasnih i drugih razlika, prilično je imponirala ne samo kritici nego i samom Hollywoodu, te je osvojio niz prestižnih nagrada. Film je osvojio Zlatni globus za najbolju dramu te Oscare za najbolju fotografiju i originalni scenario.

Glavni motiv *The Defiant Ones* - dva zatvorenika prisiljena da međusobno surađuju u bijegu usprkos rasnih i drugih razlika - je otada često u obliku parodija i homagea korišten u hollywoodskim filmovima. Kao primjeri se navode blaxploitation film *[[Black Mama White Mama]]* sa Pam Grier i Margaret Markov iz 1972. godine; istoimeni televizijski remake iz 1986. godine sa Carlom Weathersom i  Robertom Urichom te akcijski film *[[Fled]]* iz 1996. godine sa Laurenceom Fishburneom i Stehpehnom Baldwinom. Sam Poitier je godine 1975. zajedno sa Michaelom Caineom nastupio u britanskom filmu *[[The Wilby Conspiracy]]* koji sličan motiv koristi u radnji smještenoj u Južnu Afriku pod režimom apartheida.

## Uloge
* Tony Curtis ... John "Joker" Jackson
* Sidney Poitier ... Noah Cullen
* Theodore Bikel ... Šerif Max Muller
* Charles McGraw ... Kapetan Frank Gibbons
* Lon Chaney, Jr. ... Big Sam
* King Donovan ... Solly
* Claude Akins ... Mack
* Lawrence Dobkin ... Editor
* Whit Bissell ... Lou Gans
* Carl "Alfalfa" Switzer ... Angus
* Kevin Coughlin ... Billy
* Cara Williams ... Billyjeva majka

## Izvori

## Vanjske veze

* 
* 
* ''The Defiant Ones'' film trailer at Turner Classic Movies Media Room
* ''The Defiant Ones'' analysis by Ben Mankiewicz
* "The Defiant Ones" at Every Oscar Ever
Bekstvo u lancima (razvrstavanje)

***Bekstvo u lancima*** ili ***Bjekstvo u lancima*** može označavati:

**[[The Defiant Ones]]*, američki igrani film iz 1958. godine, ul. Sidney Poitier i Tony Curtis, rež. Stanley Kramer, u bivšoj Jugoslaviji prikazan pod naslovom *Bjekstvo u lancima*;
**[[Fled]]*, američki igrani film iz 1996. godine, ul. Laurence Fishburne i Stephen Baldwin, u Srbiji i Crnoj Gori prikazan pod naslovom *Bekstvo u lancima*.
RGS18

**Regulator G-proteinske signalizacije 18** je protein koji je kod ljudi kodiran *RGS18* genom.

Ovaj gen kodira člana familije regulatora G-proteinske signalizacije. Taj protein sadrži konzervirani 120 aminokiselina dug motiv, koji se naziva RGS domen. RGS18 umanjuje signalnu aktivnost G-proteina putem vezivanja za aktivirane, GTP-vezane G alfa podjedinice, i tako što deluje kao aktivirajući protein GTPaze (GAP), čime povećava stopu konverzije GTP u GDP. Ova hidroliza omogućava G alfa podjedinicama da vežu G beta/gama heterodimere, čime se formiraju neaktivni G-proteinski heterotrimeri, i time se prekida signal. Alternatne transkripcione splajsne varijante ovog gena su poznate, ali nisu detaljno okarakterisane.

## Interakcije
RGS18 formira interakcije sa GNAI3.

## Reference

## Literatura
Lista starogrčkih plemena

Ovo je **lista starogrčkih plemena** (). Neka su plemena živela van kopnene Grčke, u grčkim kolonijama.

## Plemena
### Homerska

*Kureti
*Pelazgi

### Kasno bronzano doba
*Minojci
*Mikenjani
*Ahejci (Homer) / Ahejci (pleme)

### Gvozdeno doba

***[[Eolci]]**
**Tesalijci
**Magnećani
**Beoćani
***Tebanci

***[[Jonjani]]**
**Atinjani
**Eubejani
**Milećani

***[[Dorani]]**
**Spartanci
**Makedonci
**Epirani
**Lokriđani
**Krićani
**Rođani
**Etoljani

***[[Ahajci]]**
**Arkađani
**Arkado-Kiprani
**Kiprani

### Klasično doba
#### Epir
*Tesproćani
*Kasopejci
***[[Molosijci|Mološani]]**
**Dodonjani (grč. *Δωδωναίοι*)
**Arktanci
*Orestiđani
*Elmiotijci
*Linkestijci
*Pelagonci
*Timfajci
*Atamanci 
*Haonjani
*Deksari
*Atintanci

#### Arg
***[[Argos|Argivci]]**
**Amfilošani

#### Skitija
*Gelonci

#### Pamfilija
*Pamfilijci

#### Trakija
*Trački Grci (Grci u Trakiji)
*Tračani (helenizovani Tračani)

## Reference
Otris (planina)

**Otris** (, novogrčki: Όθρυς) jeste planina u centralnoj Grčkoj koja se nalazi u severoistočnom delu Prefekture Ftiotide i južnom delu Prefekture Magnezije. Najviši vrh, *Gerakoviouni*, nalazi se na granici Ftiotide i Magnezije i dostiže 1.726 m nadmorske visine. Planina je slabo nastanjena: ima nekoliko malih sela, kao što su Anavra na severozapadu, Kokkotoi na seveoistoku, Palaiokerasia na jugu i Neraida na jugozapadu. U pravcu zapad–istok planina se proteže oko 35 km, a u pravcu sever–jug oko 2 km. Pagaski zaliv leži severoistočno od Trisa, a Malijski zaliv nalazi se južno od nje. Vrh Gerakovouni smešten je 19 km južno od Almirosa, 27 km severoistočno od Lamije te 44 km jugozapadno od Volosa. Gornji planinski venci su stenoviti, a u nižim delovima ima šuma. Glavni izvor kamena je ofiolit. 

## Mitologija
U grčkoj mitologiji planina Otris je bila sedište Krona i Titana tokom njihovog desetogodišnjeg sukoba s olimpskim božanstvima, koji je poznat kao titanomahija. Olimpljani su napali Otris pod vodstvom Kronovog sina Zevsa, koji je naposletku zbacio oca i zavladao nebom i zemljom kao vrhovni bog.

## Reference

## Vanjske veze
* Baza podataka o mineralima
* Baza podataka o mineralima
* Strukturna petrologija plagioklasinih peridotita na zapadu Otrisu 
* http://www.mylona.gr/othris.htm
Chris Pratt

**Kris Prat** (; 21. jun 1979) je američki glumac i komičar poznat po ulogama Endija Dvajera u sitkomu *[[Parks and Recreation|Parkovi i rekreacija]]* i Brajta Abota u seriji *[[Everwood|Evervud]]*.

Takođe je igrao sporedne uloge u filmovima *[[Formula uspeha (film)|Formula uspeha]]*, *[[00:30 – Tajna operacija]]* i *[[Ona (film)|Ona]]* koji su bili nominovani za brojne prestižne nagrade, uključujući Oskara.

2014. pozajmio je glas glavnom liku u animiranom filmu *[[Lego (film)|Lego]]* i tumači ulogu Star-Lorda u Marvelovom blokbasteru *[[Čuvari galaksije (film)|Čuvari galaksije]]*. Godine 2015. nastupio je u filmu *[[Svet iz dobra jure (film)|Svet iz dobra jure]]*, nastavku popularnog filmskog serijala *[[Park iz doba jure (film)|Park iz doba jure]]*.

## Filmografija

## Reference

## Vanjske veze
*
Treća Francuska Republika

**Treća Francuska Republika** (francuski: *La Troisième République* ili *La III République*) je naziv za period francuske povijesti od pada Drugog Carstva 1870. godine pa do nacističke okupacije i uspostave Višijske Francuske 1940. godine. 

Prvi dani Treće Republike bili su obilježeni Francusko-pruskim ratom, kojega je nova republikanska vlast nastavila voditi unatoč padu Napoleona III. Francuska je očekivano poražena, a visoke reparacije koje je nametnulo novoformirano Njemačko Carstvo dovele su do gubitka regije Alsace-Lorraine, socijalnih nemira i uspostave Pariške komune. Prve vlade Treće Republike razgovarale su o obnovi monarhije, no sukobi oko same prirode nove monarhije kao i oko toga kojoj bi dinastiji pripao tron doveli su do kraha tih razgovora. Tako je Treća Republika, koja je isprva predviđena kao tranzicijska vlast, postala permanentna. 

Ustavni zakoni iz 1875. dali su Trećoj Republici formu i sadržaj. Država je uređena kao parlamentarna republika. Parlament je bio dvodoman, a sačinjavali su ga Senat i Zastupnički dom. Državni poglavar bio je Predsjednik Republike. Pitanje obnove monarhije dominiralo je mandatima prve dvojice predsjednika, Adolphea Thiersa i Patricea de Mac-Mahona, no serija republikanskih predsjednika iu 1880-ih godina dokrajčila je sve nade o obnovi monarhije. Velik dio francuskog kolonijalnog imperija uspostavljen je upravo za Treće Republike; tako u ovom periodu nastaju Francuska Indokina, Francuski Madagaskar, Francuska Polinezija, a tokom utrke za Afriku dolazi do pripajanja velikih dijelova Zapadne Afrike. Prvim godinama XX. vijeka dominirala je Demokratsko-republikanska alijansa, isprva stranka lijevog centra koja se s godinama profilirala kao stranka desnog centra. Period nakon Prvog svjetskog rata pa sve do kraja 30-ih godina obilježen je polariziranom političkom situacijom i animozitetom između Alijanse i socijalistički orijentiranih radikala. Treća Republika pala je u ranoj fazi Drugog svjetskog rata. Okupirana Francuska je od 1940. godine bila podijeljenja na de Gaulleovu Slobodnu Francusku i pronacistički orijentiranu Pétainovu Višijevsku Francusku.
Leptirica

***Leptìrica*** (**Лептѝрица**) je jugoslavenski horor film iz 1973. koji je režirao i napisao Đorđe Kadijević prema pripoveci Milovana Glišića. Glavne uloge tumače Petar Božović, Mirjana Nikolić, Slobodan Perović, Vasja Stanković i Tanasije Uzunović. Film je sniman u selu Zelinje kod Zvornika, u kojem se i dalje nalazi čuvena vodenica.

Radnja se odvija u selu u kojem se mladić Strahinja silom prilika oženi za djevojku Radojku, koja se ispostavi kao vampir. *Lepitirica* je stekla kultni status i zanimanje jer je bila prvi srpski horor film, odnosno jedan od retkih primera filmova fantastike na području jugoslovenske kinematografije.

## Radnja

Stari mlinar čuje čudne zvukove koji dolaze iz šume. Dok spava, mlinarski točak iznenada prestaje da se okreće, a čudno čovekoliko stvorenje sa crnim rukama i dugim zubima i noktima ga ujeda za vrat.

Posle uvodne scene, film se prebacuje na romansu između siromašnog mladića Strahinje (Božović) i lepe devojke Radojke (Nikolić). Radojka je kćerka gazde Živana (Perović), koji ne dozvoljava Radojki da se uda za Strahinju. Razočaran, Strahinja napušta svoje selo i odlazi u Zarožje. Nailazi na seljake koji pričaju o ukletom mlinu i prihvata njihovu ponudu da postane novi mlinar. Strahinja provodi noć u vodenici i preživljava napad stvorenja, saznavši njegovo ime - Sava Savanović. Seljani posećuju najstariju ženu u susednom selu i pitaju je da li se u blizini nalazi grob nekoga po imenu Sava Savanović. Nakon što su pronašli mesto gde je njegovo telo sahranjeno, probijaju ga kocem kroz zatvoren kovčeg, ali iz njega uspeva da izleti leptir.

Seljani pomažu Strahinji da odvede Radojku od kuće i da je dovede u Zarožje. Tokom noći, dok se seljani pripremaju za svadbu, Strahinja se kradom uvlači u sobu svoje buduće neveste dok ona spava. Dok je svlači, otkriva krvavu rupu pod njenim grudima i shvata da je to rupa od kolca kojim su proboli Savin kovčeg. Radojka otvara oči i transformiše se u odvratno dlakavo stvorenje koje uzjaše Strahinju i vodi ga do Savinog groba. Tamo ga tera da izvuče kolac iz groba. Stvorenje nestaje, dok iz groba izlazi isto takvo stvorenje koje Strahinja nabija na kolac.

Film se završava scenom gde Strahinja leži nepomično na zemlji, dok leptir maše krilima na Strahinjinoj glavi.

## Uloge
*Mirjana Nikolić - Radojka
*Petar Božović - Strahinja
*Slobodan Perović - Živan
*Vasja Stanković - Kmet
*Aleksandar Stojković - seljak
*Tanasije Uzunović - svećenik
*Ivan Đurđević - seljak
*Branko Petković - seljak
*Toma Kuruzović - Vule

## Reference

## Vanjske veze
* ''Leptirica'' na Internet Movie Databaseu
Sonderkommando 1005

**Sonderkommando 1005** je bila opsežna operacija iskopavanja i uništavanja tela nacističkih žrtava, koju su u celoj istočnoj Evropi, od maja 1942. godine, vršile specijalne jedinice SD, pod komandom SS vođe Paula Blobela. U skladu sa Hajdrihovim planom o brisanju tragova masovnih zločina, sve do kraja rata trajala je organizovana akcija spaljivanja leševa miliona ubijenih u istočnoj Evropi. Organizacija cele akcije je poverena Blobelu – jednom od najodgovornijih za masakr u Babijem Jaru kod Kijeva, kada je za samo dva dana, septembra 1941, ubijeno 33.771 jevrejskih muškaraca, žena i dece.

U Beogradu je akcijom uništavanja tela ubijenih rukovodio Gustav Vilhelm Templ, u koordinaciji sa SS majorom Brunom Zatlerom. Prema svedočenju koje je Državnoj komisiji za utvrđivanje zločina okupatora i njihovih pomagača dao Momčilo Damnjanović iz sela Vrhovca, koji je bio prinuđen da radi na iskopavanju leševa, u Jajincima su svakoga dana formirane po dve „kamare“ na kojima je spaljivano najpre 700, a kasnije i do 1.200 tela. Zatvorenicima je naređeno da sve pronađene dragocenosti u toku rada obavezno predaju nemačkim vojnicima. Posebne grupe logoraša su određene da raspu pepeo spaljenih po okolnim poljima, pošto bi ga prethodno pregledali, kako bi sačuvali eventualne ostatke plemenitih metala. Momčilo Damjanović je uspeo da pobegne sa trojicom zatočenika posle 36 dana rada na monstruoznom poslu spaljivanja leševa ubijenih u Jajincima. Ostali zatvorenici koji su činili „nebeski odred“ (pored petorice logoraša sa Banjice, sa kojima je doveden Damjanović, činilo ga je 55 Jevreja i 35 Roma) ubijeni su kada su u Jajincima „lomače pogašene“.

## Napomena
* Sadržaj članka je preuzet iz publikacije ''Mesta stradanja i antifašističke borbe u Beogradu 1941–44.''  objavljene pod Creative Commons licencom.

## Izvori

## Literatura
* Sima Begović, Logor Banjica 1941–1944, 1-2, Beograd, 1989. 
* Milan Koljanin, Nemački logor na beogradskom Sajmištu 1941–1944, Beograd, 1992.
Paul Chabas

**Paul Émile Chabas** (7. mart 1869 - 10. maj 1937) bio je francuski slikar i ilustrator, poznat kao autor portreta i ilustracija za knjige Paula Bourgeta i Alfreda de Musseta, ali najviše po aktovima mladih djevojaka. Jedno takvo djelo, *[[Septembarsko jutro]]* iz 1912. godine, je izazvalo velike kontroverze zbog navodne opscenosti, ali mu donijelo i veliki publicitet, slavu i bogatstvo. Godine 1928. je odlikovan Ordenom legije časti.

## Galerija

File:Paul chabas - retrato de senhora 01.jpg|*A Lady*
File:Chambas - Bruma Matinale.jpg|*Bruma Matinale*
File:Paul Chabas - Ninfa Loira.jpg|*Ninfa Loira*
File:Paul Émile Chabas - Portrait d'une dame avec un foulard rouge.jpg|*Portrait d'une dame avec un foulard rouge* or *Portrait of a lady with a red scarf*
File:Paul Émile Chabas - Deux jeunes Filles à l'Étoile de Mer.jpg|*Deux jeunes Filles à l'Étoile de Mer*
File:Paul Émile Chabas - Les nymphes de danse.jpg|*Les nymphes de danse*
Matinée de septembre

***Matinée de septembre*** (), također poznata i pod engleskim naslovom ***September Morn***, je slika francuskog umjetnika Paula Chabasa objavljena 1912. godine. Slika prikazuje golu djevojku na obali idiličnog jezera, a Chabas ju je nakon nekoliko godina rada dovršio u septemberu 1911. davši joj ime. Slika je sljedeće godine objavljena u Pariškom salonu gdje je dobila niz nagrada. Dok u samoj Francuskoj nije izazvala neku preveliku pažnju, u SAD su izlaganje njenih reprodukcija izazvale skandal zbog navodne opscenosti, odnosno sudske procese i debate u kojima je sudjelovao znameniti borac protiv nemorala Anthony Comstock. *September Morn* je, međutim, upravo zbog toga postala dijelom američke popularne kulture, te tokom sljedećih nekoliko decenija bila predmetom brojnih referenci i parodija u vodviljskim točkama, filmovima i karikaturama. Samu sliku je kupio ruski naftni tajkun Leon Mantašev, koji ju je poslije u tajnosti donio u Pariz bježeći pred revolucijom. Danas se čuva u njujorškom Metropolitan Museum of Art.

## Vanjske veze
* 
* The September Morn Archive
Francuski ustavni zakoni (1875)

**Francuski ustavni zakoni iz 1875.** godine je naziv koji se odnosi na tri zakona ustavnopravnog karaktera koje je Narodna skupština izglasala od veljače do srpnja 1875. godine, a kojima je uređena politička struktura novoformirane Treće Republike i temeljem koje je ista konsolidirala svoju egzistenciju. Politička struktura Treće Republike regulirana je i nekim ranijim zakonima, poput Rivetova zakona iz 1873. godine, ali su oni bili znatno manji u opsegu i regulirali su tek specifične probleme.

Ukupno su donesena tri ustavna zakona kojima je reguliran republikanski režim:

*Zakon o Senatu od 24. veljače 1875. godine
*Zakon o javnim vlastima od 25. veljače 1875. godine
*Zakon o odnosima javnih vlasti od 16. srpnja 1875. godine

Ustavni zakoni su kasnije tek neznatno mijenjani s ukupno tri novele (1879., 1884. i 1926.). Ovo je bio prvi i jedini put u povijesti francuskih republika da ista nije bila regulirana pravim ustavom već serijom zakona koji se, istina, zbog razloga jednostavnosti, danas nerijetko nazivaju skupnim nazivom **Ustav iz 1875.** godine.

Ustav je službeno prestao važiti 27. listopada 1946. godine donošenjem novog ustava, mada je od 1940. godine bio *de facto* izvan snage u periodu nacističke okupacije.
Alsace-Lorraine

**Carski teritorij Alsace-Lorraine** (njemački: *Reichsland Elsaß-Lothringen*)   bio je teritorij stvoren unutar Njemačkog Carstva 1871. godine nakon što je Frankfurtskim sporazumom *Reichu* pripojena većina regija Alsace i Moselle unutar regije Lorraine, a nakon njihove pobjede u Francusko-pruskom ratu. Elzaški dio leži u dolini na zapadnoj obali Rajne i istočno od Vogeza. Lorenski  dio je bio u gornjoj dolini rijeke Moselle u sjevernom dijelu Vogeza.

Carski teritorij Alsace-Lorraine bio je sastavljen od 93% Alsacea (7% i dalje ostaje francusko) i 26% Lorraine (74% i dalje ostaje francusko). Zbog povijesnih razloga, određene zakonske odredbe i dalje se primjenjuju na ovom području u obliku lokalnih zakona. U odnosu na njegov  poseban pravni status, od svog vraćanja Francuskoj nakon Prvog svjetskog rata, područje je upravno definirano kao Alsace-Moselle.
Bombardiranje Dresdena

***Bombardiranje Dresdena*** bio je zračni napad na Dresden, glavni grad njemačke pokrajine Saksonije, tijekom zadnjih mjeseci drugoga svjetskoga rata u sklopu Evropskog bojišta. U četiri zračne racije, između 13. i 15. II 1945., korišteno je 722 teška bombardera britanske Kraljevske zračne snage (RAF) i 527 američke zračne snage Vojske SAD (USAAF), koji su ukupno izbacili više od 3.900 tona eksplozivnih bombi i zapaljivih naprava na grad. Bombardiranje je uništilo preko 1.600 hektara (6,5 km2) grada i okolnog područja. Poginulo je između 22.700 i 25.000 osoba, većinom civila. Usljedile su još tri zračne racije - dvije 2.3. i jedna 17.4. - koje su kao cilj uzele željezničku prugu i industrijska područja. 

Nakon rata, pokrenute su rasprave o opravdanosti ovakvih teških bombardiranja, te je postao jedan od moralnih *[[Cause célèbre|causes célèbres]]* drugoga svjetskoga rata.

Američki izvještaj iz 1953. branio je operaciju i bombardiranje vojnih i industrijskih meta, jer je grad bio važno željezničko čvorište i komunikacijski centar, u kojem je bilo 110 tvornica i 50.000 radnika koji su podupirali njemački vojno-industrijski kompleks. Nekoliko istraživača je tvrdilo da nisu sve komunikacijske infrastrukture postale mete, poput primjerice mostova, niti je bilo opsežnog razaranja izvan industrijskog središta grada. Kritičari bombardiranja navode da je Dresden—koji se katkad spominjao kao "Firenca na Elbi" (*Elbflorenz*)—bio kulturno središte sa malim vojnim značajem, te da su napadi bili nesrazmjerni i neselektivni u usporedbi sa vojnim ciljevima.

Broj poginulih bio je dugo vremena predmet sporova. 1945, njemačka vlada je naredila tisku da objavi preuveličani broj poginulih od 200.000, a neki su nacionalisti navodili i broj poginulih od čak 500.000. Gradska uprava je procijenila da je realan broj poginulih otprilike 25.000 žrtava, cifra koju su potvrdila kasnija istraživanja, od kojih je zadnja bila ona gradskog vijeća iz 2010.

Svoja iskustva u ovom događaju obradio je pisac Kurt Vonnegut u svojem romanu *[[Klaonica-Pet]]*.

## Izvori

## Literatura
* 
* 
*
* 
* 
* 
* 
* 
*

## Vanjske veze
*Pakao pred kraj rata: bombardiranje Dresdena Deutsche Welle
*U Dresdenu poginulo 'samo' 25.000 ljudi Dnevnik.hr
Richard L. Hunter

**Richard Lawrence Hunter**, član Britanske akademije (rođen 1953) je klasični filolog koji je od 2001. godine 37. po redu kraljevski profesor grčkog na Univerzitetu u Cambridgeu.

## Obrazovanje i akademska karijera
Richard Hunter rođen je i odrastao u Australiji. Diplomirao je na Univerzitetu u Sydneyu, a doktorirao na Univerzitetu u Cambridgeu, gde je potom postao predavač pri koledžu Pembroke. Godine 2001. postavljen je za kraljevskog profesora grčkog na Cambridgeu, nasledivši na tom mestu Patriciju Easterling, te je postao član koledža Trinity.

Richard Hunter je član Atinske akademije nauka, počasni član Univerziteta u Sydneyu i poseduje počasnu diplomu s Aristotelovog univerziteta u Solunu. Član je savetodavnog odbora edicije *[[Materiali e discussioni per l'analisi dei testi classici]]*. Od 2013. predsedava savetom Aristotelovog univerziteta u Solunu.

Hunter je 2013. izabran za člana Britanske akademije.

## Bibliografija
* ''Eubulos''*: The Fragments* (Cambridge, 1983)
* *A Study of* ''Daphnis & Chloe'' (Cambridge, 1983)
* *The New Comedy of Greece and Rome* (Cambridge, 1985)
* *[[Apolonije Rođanin|Apollonius of Rhodes]]*: *[[Argonautica]]* Book III (Cambridge, 1989)
* *The 'Argonautica' of Apollonius: literary studies* (Cambridge, 1993)
* *[http://books.google.co.uk/books?hl=en&id=eunRkSr8Lc8C&dq=Richard+Hunter%2Bgreek&printsec=frontcover&source=web&ots=TyNhThgLuq&sig=71kbfT7hj1PbokfiXganLmmht4w&sa=X&oi=book_result&resnum=1&ct=result#PPP17,M1 Theocritus and the Archaeology of Greek Poetry]* (Cambridge, 1996)
* *[http://ccat.sas.upenn.edu/bmcr/1999/1999-06-04.html Studies in]* *[[Heliodor iz Emese|Heliodorus]]* (Cambridge, 1998)
* *[[Teokrit|Theocritus]]. A Selection* (Cambridge, 1999)
* *Theocritus: Encomium of [[Ptolemy II Philadelphus|Ptolemy Philadelphus]]* (Berkeley, 2003)
* ''Plato's'' ''Symposium'' (Oxford, 2004)
* *Tradition and Innovation in Hellenistic Poetry* (with M. Fantuzzi) (Cambridge, 2004)
* *[http://books.google.co.uk/books?hl=en&id=bxt75JJ_v2gC&dq=Richard+Hunter%2Bgreek&printsec=frontcover&source=web&ots=ebayFLff8f&sig=f0JIMAgByNL-aYTG95owE9nkhiE&sa=X&oi=book_result&resnum=7&ct=result#PPP1,M1 The Hesiodic Catalogue of Women: Constructions and Reconstructions]*  (Cambridge, 2005)
* *The Shadow of* *[[Kalimah|Callimachus]]* (Cambridge, 2006)

## Reference

## Vanjske veze
*''On Coming After'' , Inauguralno predavanje kao kraljevskog profesora grkog, 17. oktobar 2001.
*''The Silence Of The Sirens: readings of Homer then and now'' Predavanje na Univerzitetu u Atini, mart 2006.
Eidolon (prikaza)

**Eidolon** ( = "slika, prikaz, duh") termin je kojim se u starogrčkoj književnosti označava prikaza neke mrtve ili još žive osobe ― neka senka ili utvara u ljudskom obliku. Ideju o tome da Helena nikad nije otišla s Parisom u Troju, nego da je to bio samo njen *eidolon*, razradili su grčki pesnici Euripid i Stesihor. Ideja o utvarama pokojnika razrađivana je u književnosti i u vezi s Penelopom, koja se u nekim kasnijim književnim delima morala boriti s utvarom Klitemnestrinom, a potom i Heleninom. Homer upotrebljava koncept *ediolona* u *[[Odiseja|Odiseji]]*, gde, nakon što su prosci pobijeni, Teoklimen primećuje kako ih sve vidi na pragu dvorske kapije. U Platonovoj filozofiji *eidolon* je kopija ideje ― onog stvarnog.

## Reference
Polubog

**Polubog** je natprirodno biće u grčkoj i rimskoj mitologiji. Termin je tokom vremena menjao svoje značenje, pa je mogao označavati božanski status koji je čovek stekao nakon smrti, ali i manje božanstvo te čoveka kome je jedan roditelj smrtnik, a drugi božanstvo.

Već u antičkoj Grčkoj i starom Rimu ovaj izraz nije imao stalno određenje. Upotrebljavao se retko i definisao se različito. Najstarija poznata upotreba ovog termina nalazi se kod arhajskih grčkih pesnika Homera i Hesioda. Obojica za pokojne heroje kažu da su bili "polubogovi" (, *hemitheoi*), ali ne u smislu da im je jedan roditelj bio smrtnik, a drugi božanstvo, nego je, prema Priceu, to značilo da su herojima smatrani oni koji su imali "snagu, moć, plemenito poreklo i ponašanje" i koji bi nakon smrti bili nazivani "polubogovima", što Price naziva procesom "heroizacije". I Pindar često upotrebljava termin "polubogovi" kao sinonim za "heroje".

Prema Kasiju Dionu, Julija Cezara senat je proglasio za poluboga nakon njegove pobede u bici kod Tapsa. Međutim, Dion je živeo oko tri stoleća nakon događaja koje opisuje i neki su naučnici doveli u sumnju tu njegovu tvrdnju.

Prvi rimski pisac koji je upotrebio ovaj termin možda je bio Ovidije, koji na nekoliko mesta o manjim božanstvima govori kao o "polubogovima" (). Pesnik Lukan koristi isti izraz kad govori o tome kako je Pompej nakon smrti stekao božansku prirodu. U razdoblju pozne antike rimski pisac Marcijan Kapela dao je jednu hijerarhijsku klasifikaciju božanstava: olimpski bogovi, geniji ili demoni, polubogovi ili *semones* (koji nastanjuju gornju atmosferu), mani i duhovi heroja (koji nastanjuju donju atmosferu) te božanska bića na samoj Zemlji, kao što su fauni i satiri.

## Reference
Mahmut Ibrahimpašić

**Mahmut Ibrahimpašić Mašo** (Bjelaj, kod B. Petrovca, 1922 — Popovići, kod Sopota, 19. oktobar 1944), narodni heroj Jugoslavije, politički komesar 5. krajiške (kozaračke) brigade, poginuo 19. oktobra 1944. u okolini Beograda u borbi za oslobođenje glavnog grada Jugoslavije.

## Biografija
Rođen je 1922. godine u selu Bjelaj, kod Bosanskog Petrovca. Potiče iz zemljoradničke porodice, njegov otac Hasan imao je još četiri sina i dve ćerke. Posle završene niže gimnazije u Bihaću, Mašo je pošao u banjalučku učiteljsku školu.

Posle okupacije Kraljevine Jugoslavije, aprila 1941. godine, vratio se u rodno mesto gde se javno deklarisao protiv Nezavisne Države Hrvatske i najoštrije osuđivao progone Srba, čime je navukao gnev ustaške vlasti. U svom selu formirao je skojevski aktiv, koji je imao značajnu ulogu u pripremama ustanka. Odmah po izbijanju ustanka, Mašu su uhapsile ustaše i zatvorile u zloglasnu Bihaćku kulu, odakle se, u jesen 1941. godine, pod srećnim okolnostima i akcijom ilegalaca, oslobodio i krenuo u Bihaćku partizansku četu. Mašo se već posle prvih borbi istakao kao hrabar borac, pa je početkom 1942. godine primljen u Komunističku partiju Jugoslavije (KPJ) i izabran za političkog komesara Omladinske čete.

Posle oslobođenja Bihaća, novembra 1942. godine, bio je u Štabu Četvrtog bataljona Osme krajiške udarne brigade. U prvoj žestokoj borbi koju je bataljon vodio na Lipi, za vreme neprijateljske ofanzive na Grmeč, januara 1943. godine, Mašo se istakao ličnim primerom prilikom juriša na mitraljesko gnezdo. Kao zamenik političkog komesara Četvrtog bataljona Osme krajiške udarne brigade, išao je na čelu delova bataljona koji su jurišali i izvršili proboj. Ponovilo se to i na Manjači, u borbi s četnicima, i u drugim borbama na neprijateljskim uporištima od Bihaća i Bosanske Krupe do Banje Luke i Sanskog Mosta.

Jula 1944. godine postavljen je za političkog komesara Pete krajiške kozarske udarne brigade. Forsirajući reku Bosnu na Manjači, kod Žepca, kada je brigada počela da savlađuje prve prepreke na maršu prema Srbiji, Kozarčani su se sukobili s jakim nemačkim snagama. U jednom jurišu u prvim borbenim redovima poginuo je Rade Kondić, narodni heroj, komandant brigade. Mašo nije hteo da ostavi mrtvog komandanta, već je s bombašima izvukao telo poginulog druga.

Oktobra 1944. godine na prilazima Ljutoj strani, u zaseoku Popovići, zapadno od Ripnja prema Avali, ušančilo se 2.000 nemačkih vojnika. Napadale su ih Peta i Dvanaesta brigada Jedanaeste krajiške divizije, pod komandom Miloša Šiljegovića. U ovoj borbi Mašo je poginuo 19. oktobra 1944. godine.

Mahmut Ibrahimpašić Mašo sahranjen je na Groblju oslobodilaca Beograda 1944., između Branka Neradića i Momčila Milanovića, koji su poginuli zajedno s njim. Cela porodica Ibrahimpašić je učestvovala u Narodnooslobodilačkoj borbi, Mašov brat i sestra Devleta, takođe su poginuli.

Ukazom Predsedništva Antifašističkog veća narodnog oslobođenja Jugoslavije (AVNOJ), 14. novembra 1944. godine, među prvim borcima Narodnooslobodilačke vojske, proglašen je za narodnog heroja.

## Literatura
* 

## Reference
Louis Jules Trochu

**Louis Jules Trochu** (Palais, 12. ožujka 1815. – Tours, 7. listopada 1896.) je bio francuski vojskovođa i političar koji je od 4. rujna 1870. do 22. siječnja 1871. bio predsjednik Vlade narodnog spasa Treće Republike te je u tom svojstvu *de facto* bio i državni poglavar.

Rođen u Palaisu, Trochu se školovao na vojnoj školi Saint-Cyr, a već do 1843. postaje satnik u francuskoj vojsci. Kao satnik služi u Alžiru gdje se ističe u službi i brzo napreduje. Tokom 1850-ih godina služi u Krimskom ratu, što mu donosi orden *[[Légion d'honneur]]* i čin divizijskog generala. Ponovo se istaknuo služeći u Talijanskoj kampanji, zbog čega je nagrađen Velikim križem Legije časti. Godine 1866. dobiva posao u ministarstvu rata, gdje anonimno objavljuje orleanistički nastrojeno djelo *L'Armée française en 1867*, koje je do 1870. godine doživjelo dvadeset izdanja. Brošuta mi nije donijela simpatije dvora tako da je ubrzo napustio ministarstvo rata, a u predstojećem Francusko-pruskom ratu nije odraban za zapovjednika. Ipak, nakon početnih katastrofa, car je ipak imanovao Trochua zapovjednikom u ratu.

Trochu se energično trudio uspostaviti obranu Pariza te se tokom višemjesečne opsade iskazao kao majstor pasivne obrane. Nakon što je Léon Gambetta proglasio Treću Republiku 4. rujna 1870., Trochu je imenovan predsjednikom Vlade narodnog spasa. Već ranije imenovan guvernerom Pariza, Trochu je ambiciozno najavljivao obranu glavnoga grada i naglašavao kako nikada neće kapitulirati. No, kada je obrana neslavno propala, a kapitulacija bila neizvježna, Trochu je 22. siječnja 1871. podnio ostavku na mjesto guvernera Pariza, dok je mjesto predsjednika vlade zadržao do primirja u veljači 1871., iako je ona bila čisto simbolična (stvarnu vlast više nije imao).

Nakon završetka rata i u procesu konsolidacije Treće Republike izabran je u Predstavnički dom. Iz političkog života se povukao 1872., dok je vojnu karijeru okončao sljedeće godine. Iste godine izdaje djelo *Pour la vérité et pour la justice* u kojem opravdava Vladu narodnog spasa, a 1879. izdaje *L'Armée française en 1879, par un officier en retraite*, što se smatra svojevrsnom dopunom njegove prve brošure.

Umro je 7. listopada 1896. u Toursu.
Patricia Elizabeth Easterling

**Patricia Elizabeth Easterling**, FBA (rođena Fairfax 11. marta 1934) britanska je klasična filologinja, koja je naročito priznata kao veliki autoritet za Sofokla. Od 1994. do 2001. bila je kraljevski profesor grčkog na Univerzitetu u Cambridgeu. Bila je prva žena i 36. osoba po redu na tom položaju.

## Život i karijera
Rođena je u Blackburnu. Pohađala je srednju školu "Witton Park", a diplomirala je klasičnu filologiju na Newnham College, Cambridge 1955. godine. Nakon prvih predavanja na Univerzitetu u Manchesteru (1957‒1958), Easterling je predavala na Cambridgeu kao član Newnham College sve do 1987, kad je postavljena za profesora grčkog jezika i književnosti na Univerzitetskom koledžu u Londonu.

Godine 1994. vratila se u Cambridge i na koledž Newnham kao 36. kraljevski profesor grčkog te kao prva žena na tom položaju još od njegovog utemeljenja pod Henrijem VIII. Po penzionisanju 2001. postala je počasni član koledža Newnham.

Godine 1998. izabrana je za člana Britanske akademije nauka.

## Naučni rad
Easterling se uglavnom bavi grčkom književnošću, naročito tragedijom te predajom i recepcijom i antičke drame.

Od osnivanja je glavni urednik edicije *Cambridge Greek and Latin Classics*, u okviru koje je 1982. objavila i svoje izdanje Sofoklovih *[[Trahinjanke|Trahinjanki]]*.

Najnovija njena knjiga nosi naslov *Grčki i rimski glumci* *(Greek and Roman Actors*, Cambridge, 2002), koju je uredila zajedno s Edith Hall. Trenutno piše komentar na Sofoklovog *[[Edip na Kolonu|Edipa na Kolonu]]*.

## Publikacije
**Knjige**
* Sophocles: Trachiniae, edited, Cambridge, 1982
*Greek Religion and Society, edited with J V Muir, 1984
*The Cambridge History of Classical Literature, General editor with E J Kenney
*The Cambridge Companion to Greek Tragedy, Editor, 1997
*Greek and Roman Actors: Aspects of an Ancient Profession, ur. s Edith Hall, 2002

**Članci**
**Constructing the Heroic* in Christopher Pelling, Greek Tragedy and the Historian, Oxford, 1997: 21-37
**The Infanticide in Euripides' Medea*, Yale Classical Studies 25 (1977):  177-191

## Reference
*Baza podataka Univerziteta u Cambridgeu

## Vanjske veze
*Profile of P E Easterling
*Slika Patricije Easterling
*Homer, Tragedy and Beyond: Essays in honour of P. E. Easterling , New Hellenic Society 1991
*Sophocles and the Greek Tragic Tradition: Essays in honour of P. E. Easterling on her 75th birthday. Cambridge University Press 2009 
*Odrednica na stranici Britanske akademije nauka
Jošavka (rijeka)

**Jošavka** je lijeva i jedna od najvećih pritoka Vrbanje, u koju se ulijeva u Čelincu. Nastaje (na 360 m n/v) od dva potoka: Ćetina i Babića potok, koji izviru na sjeveroistočnim padinama uzvisine Tromeđa (404 m) u podnožju masiva planine Uzlomac. 

Desne pritoke Jošavke su: Stanikova rijeka, Mlinska rijeka, Jelovača, Mliješnica i Gozna, a lijeve: Jevđevića potok, drugu čine Prlišnica i Crna rijeka,  pa slijede Baserovača, Repušnica i Balatin.

Zbog nereguliranog korita i povećanog uticaja antropogenih faktora, u prvim decenijama XXI stoljeća sve češće se izlijeva i čini ogromne materijalne štete, a odnosi i ljudske živote.

Od Čelinca, uzvodno, većim dijelom doline Jošavke prolazi saobraćajni koridor u kojem su željeznička pruga Banjaluka–Doboj–Sarajevo–Ploče i lokalna cesta (preko mjesta Ukrina (niz rijeku Ukrinu) za Doboj.

## Reference