1713.

Godina **1713** (**[[Rimski brojevi|MDCCXIII]]**) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju po gregorijanskom, odn. redovna godina koja počinje u srijedu po 11 dana zaostajućem julijanskom kalendaru (linkovi pokazuju godišnje kalendare).

## Događaji

* 1. 2. - Benderska čarka (*kalabalık*): Turci napali logor švedskog kralja Karla XII u Benderiju.
* 25. 2. - Friedrich Wilhelm I. je novi *kralj u [[Pruska|Pruskoj]]* i elektor Brandenburga (do 1740).
* 23. 3. - Tuskarorski rat: karolinska milicija zauzela Fort Neoheroka-u čime je slomljena snaga Tuscarora Indijanaca; plemena Machapunga i Coree se bore još neko vreme.

* 27. 3. - 11. 4. - Ugovor iz Utrechta: niz sporazuma između Francuske i Španije s jedne te Britanije, Savoje, Portugala i Ujedinjenih Provincija (Holandije) s druge strane.
** Filip V, unuk Luja XIV, priznat za kralja Španije ali mora se odreći imperije u Evropi.
** Engleska dobija deo francuskih poseda u dan. Kanadi. a od Španaca potvrđen Gibraltar i Menorka.
** Austrija dobija južnu Nizozemsku, Sardiniju i vlast nad Lombardijom i Napuljem.
** Savoja dobila Siciliju i Nicu.
* 27. 3. - Tolminski seljački ustanak u današnjoj Sloveniji (ugušen nekoliko mjeseci kasnije intervencijom krajiških trupa).
* 14. 4. - Premijera Addisonovog komada *[[Cato, a Tragedy]]*, politički uticajnog u Engleskoj i Americi.
* 19. 4. - **[[Pragmatička sankcija (1713)|Pragmatička sankcija]]** cara Karla VI. po kojoj žene mogu nasljeđivati prijestolje, ali drugi to ne priznaju (→ Marija Terezija, Rat za austrijsko nasleđe). Hrvatski sabor je to priznao još prošle godine a Ugarski tek 1723.
* 17. 5. (6. 5. po j.k.) - Vikentije Popović-Hadžilavić je novi karlovački mitropolit, čije je sedište preneseno iz manastira Krušedol (služi do 1725).
** Sabor predložio da se odredi stalna novčana pomoć Pećkoj patrijaršiji, ali carski činovnici ne dozvoljavaju da novac ide u Tursku. Za episkopa gornjokarlovačkog izabran Danilo Ljubotina.
** Podeljeno područje umrlog episkopa Ljubojevića, Lika i Banija -  Dionisije Ugarković (Kostajnička eparhija, do 1716, stanuje u Komogovini) i Danilo Ljubotina (gornjokarlovačka, do 1721, stanuje u Gomirju). Istovremeno se nameće unijatski vladika Rafailo Marković.
* maj - Ratni savet u Gracu traži od Ratnog saveta u Beču vojnu pomoć "radi iskorenjivanja šizmatičke sekte i usađivanja prave katoličke vere" u Lici i Krbavi. Novi episkopi, Ugarković i Ljubotina, su ipak dobili potvrdu od dvora
* 21. 5. - Veliki severni rat: ruska eskadra Fjodora Apraksina se iskrcala pred Helsinkijem - Šveđani u povlačenju zapalili grad.
* 22. 5. - Vicko Zmajević imenovan za zadarskog nadbiskupa (takođe je i apostolski povjerenik za Albaniju, Bugarsku, Makedoniju i Srbiju).
* 23. 6. - Francuskim stanovnicima Akadije dato godinu dana da oglase lojalnost Britaniji ili da napuste Novu Škotsku.
* 24. 6. - Jedrenski mir potvrđuje Mirovni ugovor iz Pruta (1711) između Ruskog i Osmanskog carstva.
* 13. 7. - Ugovor iz Portsmoutha okončava Rat kraljice Ane, severnoamerički teatar Rata za špansko nasleđe.
* 26. 7. - Uvedeni redovnici u kapucinski samostan sv. Josipa u Karlobagu.
* 2. 8. i 8. 10. - Car Karlo VI potvrđuje privilegije Srbima; ovo je tražio mitropolit Vikentije, a car je zabrinut zbog ratobornosti Turaka i nezadovoljan držanjem ugarskog plemstva po pitanju Pragmatičke sankcije.
* 19. 9. - Švedski garnizon u Štetinu kapitulirao Rusima generala Menšikova.

### Kroz godinu
* Izgrađena Dubrovačka katedrala.
* Mojsije Petrović (i formalno?) na čelu Beogradske mitropolije.
* Joanikije Vladisavljević na čelu Eparhije temišvarske nakon Konstantina Grka.
* Crkveno pojanje kod Srba na crkvenoslovenskom jeziku.
* Četnička aktivnost Crnogoraca "na svima stranama" (Boka, Dubrovnik, Hercegovina), nakon prošlogodišnje turske pljačke Cetinja (Ahmed-paša srušio manastir); u ovo vreme su mogle nastati pesme "Ibraim-Paša i Velestovci" i "Udar na Vuka Mandušića". Dogodine će zato biti poslata turska ekspedicija.
* Zbog odluke i popisivanju stanovništva pobunila se hrvatska sela Brušani i Oštarije, mešovito Smiljani i srpsko Bunić.
* Izumrla muška loza hrvatske obitelji Budački.
* Kruševski pomenik, između ostalog prvi put se pominje selo Bežanija kod Zemuna, naseljeno 1512.
* Vučitrnski alajbeg Mustafa, koji stoluje u Prištini, krenuo sa do 800 Arbanasa protiv skopskog nazira Džin Ali-paše - protiv njega se upućuju i žalbe za nasilje nad rajom, kao i da je dozvolio skrnavljenje Muratovog turbeta, zbog čega je oteran s položaja.
* Bula *Unigenitus* pape Klementa XI. protiv jansenizma.
* Hans Carl von Carlowitz se svojim delom *Sylvicultura oeconomica, oder haußwirthliche Nachricht und Naturmäßige Anweisung zur wilden Baum-Zucht* smatra začetnikom održivog šumarstva.
* Charles-Irénée Castel de Saint-Pierre izlaže *Projet de paix perpétuelle* u kojem predlaže međunarodni sud i savez država.
* Kuga u Beču.

## Rođenja

* 23. 9. - Ferdinand VI, kralj Španije, († 1759)
* 5. 10. - Denis Diderot, francuski filozof, pisac, Enciklopedista († 1784)
* 24. 11. - Laurence Sterne, engleski pisac i anglikanski svećenik irskog porijekla.
* Jovan Horvat, vođa seobe Srba u Rusiju

## Smrti

* 8. 1. - Arcangelo Corelli, italijanski violinista i kompozitor (* 1653)
* 20. 1. - Pavao Ritter Vitezović, hrvatski latinista, književnik, povjesničar, jezikoslovac i nakladnik.
* 2. 2. - Marko Mesić, svećenik i ratnik (* 1640)
* 25. 2. - Friedrich I., kralj u Pruskoj i markgrof Brandenburga (* 1657)
* 17. 3. - Juraj Jánošík, slovački drumski razbojnik (* 1688)
* 18. 10. - Tripo Kokolja, slikar (* 1661)

## Reference

;Literatura
* *Historija naroda Jugoslavije II*, Školska knjiga Zagreb, 1959
* *Istorija srpskog naroda*, Četvrta knjiga prvi tom, SKZ Beograd 1986 (IV-1)

## Vanjske veze