open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Atrijum

**Atrij** ili **atrijum** (od latinske reči *atrium*) u arhitekturi uglavnom označava:
* predvorje sa stupovima u javnim zgradama
* u kršćanskim crkvama prednji dio hrama

Atrij je centralni otvoren prostor između zgrada, centralno dvorište u antičkoj, a u ranohrišćanskoj arhitekutri pravougaono, kvadratno dvorište iz kojeg se ulazilo u narteks. Tremovi su bili postavljeni oko otvorenog prostora sa zapadne, severne i južne strane. U sredini atrijuma nalazila se česma ili bunar (kantharus).

## Atrij u rimsko doba

Atrij (*atrium*) je naziv unutarnjeg dvorišta, u kome se u staroitalskim kućama tradicionalno nalazi ognjište. Atrium može biti predvorje sa stupovima u javnim zgradama, predsoblje u starorimskoj kući ili prednji dio hrama. atrij je bila središnja nenatkrivena prostorija staroitalskog doma, poznata još kod Etruščana. U starim rimskim kućama tu je bilo smješteno ognjište, kućni žrtvenik i likovi predaka (*imagines*). Četverostrano rubno konzolno krovište povrh oboda atrija okružuje otvor koji služi za odvod dima. Oborine što padaju kroz *compluvium*, krovni otvor čije su plohe nagnute prema unutra, sabiru se u bazenu ispod njega, odnosno, u *impluviumu*. U kasnijem razdoblju on biva okružen trijemovima sa stupovljem, te služi kao prostorija za primanje.

U kršćanskom razdoblju atrij je predstavljao peristilno dvorište ispred bazilike, najčešće sa fontanom u sredini, te je služio kao okupljalište za prijelaz iz ulice u crkveni prostor. Postoji nekoliko tipova antičkih kuća s atrijem koji se razlikuju po svojoj krovnoj konstrukciji: *tuksički* čije stropne grede slobodno premošćuju prostor, *tetrastilni* čija četiri stupa podupiru gredu oko otvora trijema, te *korintski* koji ima više potporanja.


Image:Atrium tuscanicum.png|Atrium tuscanicum
Image:Atrium tetrastylicum.png|Atrium tetrastylicum
Image:Atrium corinthicum.png|Atrium corinthicum


## Moderni atrij

U modernoj arhitekturi, atrij je veliki otvoreni prostor, često vrlo visok i sa ostakljenim krovom ili s velikim prozorima, često se nalaze unutar zgrade i obično se nalazi odmah iznad glavnog ulaza vrata. Atriji su popularni kod tvrtki jer daju zgradi "osjećaj prostora i svjetlosti".

Najviši atrij na svijetu visok 180 metara nalazi se u Dubaiskom hotelu Burj Al Arab.

Luxor Hotel u Las Vegasu, ima površinom najveći atrij na svijetu veličine 820.000 m³.

## Povezano
* Narteks
* Kantharus

## Reference

## Literatura

* Aleksandar Durman: Stotinu hrvatskih arheoloških nalazišta, Leksikografski zavod Miroslav Krleža, Zagreb, 2006.
Alarikov brevijar

**Alarihov zakonik** ili Alarihov Brevijarijum (Breviarium Alaricianum ili Lex Romana Visigothorum) je zakonski zbornik koji je 506 izdao vizigotski kralj Alarih II za svoje rimske podanike. Sastavljen je iz rimskih izvora, a sadrži i mnoge tačke prepisane iz teodosijevog zakonika. Posle savjetovanja sa predstavnicima crkve i visokog plemstva zakonik je stupio na snagu (2. februar 506), u 22. godini Alarihove vladavine. Prekršajem se smatrala primjena bilo kakvog drugog zakona i za nju je slijedila predviđena kazna. Zakonik je bio u upotrebi sve do 654 kada ga je ukinuo vizigotski kralj Rekesvint. Alarihov zakonik ima izuzetnu vrijednost, jer predstavlja jedan od rijetkih istorijskih izvora o životu rimskih podanika u vizigotskoj državi.

## Povezano
* Alarih II
* Gotski zakonik
* Rekesvint

## Literatura
* Gustav Hänel: *Lex Romana Visigothorum*, Berlin 1849 (reizdanje 1962).

## Vanjske veze

* Istorijska biblioteka:Alarihov brevijar
Ciborijum

**Ciborijum** () je element ranohrišćanske arhitekture, koji predstavlja posebnu nadstrešnicu u bazilici (ili drugoj crkvi), koja je postavljena iznad časne trpeze, koju štiti. Zbog toga je simbol neba. Ponekad se ciborijum naziva i baldahin.


Datoteka:Baldachin petersdom.jpg|Crkva Sv. Petra u Rimu
Datoteka:Altare med ciborium i domen i Regensburg, Nordisk familjebok.png|Regensburg katedrala u Nemačkoj
Datoteka:Lugnano in Teverina santa Maria Assunta 008.JPG|Santa Marija Asunta u Italiji
Datoteka:Altare med ciborium i San Ambrogio, Nordisk familjebok.png|St. Ambrođo u Milanu
Datoteka:Roma-sanpaolo3.jpg|San Paolo Fuori le Mura u Rimu
Datoteka:Siena.Duomo.HighAltar01.jpg|Katedrala u Sieni


## Reference

## Povezano
* Časna trpeza
* Bazilika
Apostol Jakov

**Apostol Jakov** može da se odnosi na:
* Jakova Pravednog
* Jakova Zavedejeva
* Jakova Alfejeva

Iako postoji mišljenje da neki od njih ustvari ista osoba.
Eufrazijeva bazilika

**Eufrazijeva bazilika** u Poreču je jedan od sačuvanih spomenika ranovizantijske umjetnosti na Mediteranu. Nastala je u 6. veku, u vrijeme biskupa Eufrazija i cara Justinijana Prvog, a nalazi se u biskupskom kompleksu. 1997. UNESKO ju je uvrstio u svjetsku kulturnu baštinu.

Kompleks Eufrazijeve bazilike (Eufrazijane) čine građevine: Eufrazijeva bazilika, Župna crkva, Sakristija, Krstionica i zvonik, Maurov oratorij, kao i obližnji biskupski dvor, za koji je najnovijim istraživanjima utvrđeno da pripada istom vizantijskom periodu kao i bazilika. U njemu je odnedavna smještena sakralna zbirka Porečko-pulske biskupije. Uz prezentaciju arheoloških ostataka, u prvom redu mozaika datiranih već u 3. vijek, u kompleksu se mogu vidjeti vrijedni sakralni spomjenici i umjetnički predmeti starohrišćanskog, ranovizantijskog i srednjovjekovnog perioda.

Bazilika, zapravo katedrala Uznesenja Marijina, počela se graditi 553. na temeljima ranije trobrodne bazilike. Do danas je doživjela niz promjena, pa na izvornom zdanju iz ranohrišćanskog perioda stoji treća crkva u gotičkom stilu. Iako su samu zgradu oštetili zemljotresi, ratovi i požari, autentični podni mozaici iz 5. vijeka ostali su sačuvani i reprezentativan su primjerak ranohrišćanskog slikarstva. Prikaz Hrista, te likovi mučenika i mučenica, kao i fascinantna kompozicija Bogorodice na prijestolu zadivljuju izradom filigranske finoće. Najstariji fragmenti mozika datiraju iz 3. vijeka.

Blještavi mozaici, kojima su oslikani unutrašnjost i pročelje crkve, idu u red najljepših sačuvanih djela vizantijske umjetnosti. Mozaicima su iznad apside predstavljeni apostoli s Isusom, u centralnom dijelu tadašnji biskup Eufrazije s maketom bazilike, anđeli čuvari, Djeva Marija s Isusom u krilu, domaći sveci mučenici, posebno sveti Mauro – prvi biskup, potom mučenik i zaštitnik grada Poreča i cijele istarske biskupije. Uz sam rub slavoluka poređani su polukružno "medaljoni" s likovima mučenica. Dva glavna mozaična prikaza predstavljaju Blagovesti i Vizitaciju. Trobrodnu katedralu nose dva reda vitkih mramornih stupova s raskošnim kapitelima.
Sabor u Agdeu

**Sabor u Agdeu** je bio crkveni sinod održan 10. septembra 506. u selu Agde u današnjoj južnoj francuskoj oblasti Langeduoc, u vrijeme kada se to područje, kao i najveći dio tadašnje Galije nalazio pod vizigotskom vlašću. Iako je po vjeri bio arijanac, vizigotski kralj Alarik II je dozvolio održavanje sinoda "pravovjernih" nikejskih (katoličkih) biskupa. Sinod je održan pod predsjedanjem biskupa Cezarija od Arlesa a sudjelovalo je 24 biskupa. Na njemu je donesen niz crkvenih kanona, uglavnom vezanih uz disciplinu klera; također je odlučeno da kršćani trebaju dobiti pričest najmanje tri puta godišnje, a zabranjeno im je objedovanje sa Jevrejima.
Poitiers

**Poitiers** (kolokvijalno: *Potchiers*) je grad na zapadu Francuske i administrativni centar Departmana Vienne. Nekad je bio i administrativni centar Regije Poitou-Charentes. Godine 2006. imao je oko 89.000 stanovnika. Poznat je kao univerzitetski grad sa više od 27.000 studenata.

Grad leži na rijeci Clain.

## Hstorija
Za Antičkog Rima Poitiers je bio značajan grad sa velikim amfiteatrom i termama.

U Bitci kod Poitiersa od 10. oktobra 732. franački kralj Karlo Martel je zaustavio prodor Maura premaCentralnoj Evropi.

Francuski kralj Jean II je poražen i zarobljen od Engleza u Bitci kod Poitiersa 1356. Nakon tog je živeo kao kraljevski zarobljenik u Engleskoj. Kralj Charles VIII je 1432. osnovao Univerzitet u Poatjeu (drugi najstariji u Francuskoj). Poatje je bio glavni grad istorijske oblasti Poatu, odakle su vladali grofovi od Poatjea.

## Znamenitosti

U Poatjeu postoji 78 zaštićenih spomenika kulture, posebno iz doba romanike. 
* Krstionica Sen-Žan iz 4. veka, druga najstarija crkva u Francuskoj
* Palata pravde u Poatjeu je bila sedište Vojvoda Akvitanije
* Crkva Notr Dam la Grand najstarija romanička crkva u Evropi
* Katedrala u Poatjeu (Katedrala svetog Petra) iz 12. veka 
* Muzej Sen Kroa
* Crkva Sen Iler le Grand (11. vek)
* Futuroskop je zabavni park koji prezentuje modernu vizuelnu tehnologiju za komunikaciju. Nalazi se na oko 10 kilometara severno od Poatjea.

## Značajne osobe
### Rođeni u Poitiersu
* Michel Foucault
* Joël Robuchon
* Jean-Pierre Thiollet

## Demografija

## Vanjske veze

* Veb-sajt grada Poatje 
* Turistički biro
* Fotografije katedrale
Šljunak

**Šljunak** je prirodni granularni materijal sačinjen od razdijeljenih čestica stijena i minerala određene veličine. U geologiji, šljunak je bilo koja rastresita stijena sa zaobljenim zrnima koja su veća od 2 i manja od 75 milimetara.

## Separacija
Šljunak je najkorišteniji materijal u građevinarstvu. U ovisnosti od primjene, javljaju se potrebe za upotrebom šljunka čija zrna pripadaju određenom opsegu veličina. Takav šljunak se dobija prosijavanjem, odnosno separacijom. Na taj način šljunak se procesom separiranja razvrstava u grupe koje se nazivaju separacije.

## Osobine
Najčešće se dobiva iskopom materijala iz riječnog korita. Nakon pranja takav šljunak se neformalno naziva "prirodni šljunak", 
Separacijom jednog kubnog metra (1 m³) prirodnog šljunka dobiva se zapremina proizvoda koja je veća od 1 m³. Prosječna specifična težina prirodnog šljunka je ρ = 1.800 kg/m³.

## Korištenje
Koristi za izgradnju cesta. Naročito za slabo prometne ceste u ruralnim krajevima te za šumske ceste. Šljunčanih cesta i putova ima mnogo više nego asfaltiranih. Samo u Rusiji postoji 400.000 kilometara šljunčanih cesta.

SAD je najveći proizvođač i potrošač šljunka.

## Fotogalerija

Image:Gravel on a beach in Thirasia, Santorini, Greece.jpg|Šljunak (najveći komadi око 4 cm)
Image:Gravel small stones.jpg|Šljunak s komadima od 5 do 15 milimetara
Image:Gravel_small.jpg|Istovar šljunka
Šindra

**Šindra** (njem. *Schindel*) krovni je pokrivač od cijepanih jelovih ili hrastovih dasaka kojima se pokrivaju kuće, s jedne strane po dužini ižlijebljene, s druge istanjene. Postavljaju se jedna preko druge s preklopom.

## Korištenje
Šindra se kao pokrivač koristi u svim krajevima Evrope u kojima ima puno četinara i gdje su obilne oborine jer se njome mogu pokrivati samo krovovi s velikim nagibom.

## Fotogalerija

Image:Shakeroof.jpg|Krov pokriven šindrom u Rumuniji
Image:Holzschindeldach.jpg|Krov od šindre u Švicarskoj
Image:Svidnik skansen school building.jpg|Krov od šindre u Slovačkoj
Traži i kucaj

**Traži i naći ćeš** se odnosi na čuvenu Isusovu izreku koja je, u raznim oblicima, zabeležena na više mesta u Novom zavetu i u apokrifima.

Izreka ohrabruje na upornost u iskanju, traženju, traganju. Često se tumači u smislu duhovnog traganja za znanjem ili istrajnosti u molitvi.

Kod Mateja i Luke je povezana sa pričom o prijatelju u ponoć.

## Novi zavet

U priči o ponoćnom prijatelju, zabeleženoj u Evanđelju po Luki, Isus ovom izrekom ohrabruje ljude da se mole Bogu. Isus prvo podseća da nema takvog prijatelja koji će odbiti ako mu zatražimo hleba u ponoć, ako ne zbog prijateljstva, onda zbog naše upornosti. Potom zaključuje:

Ili u nešto drukčem prevodu:

U nastavku priče Isus zaključuje da kada ljudi, koji su zli, tako postupaju onda će nam dobri Bog dati mnogo više.

## Apokrifi

Evanđelje po Tomi prenosi veoma sličnu Isusovu izreku: 

Na drugom mestu Toma prenosi izreku u nešto razrađenijem obliku:

Evanđelje po Hebrejima takođe prenosi izreku u proširenom vidu, slično kao kod Tome:

## Tumačenja

Uobičajena hrišćanska interpretacija ovih Isusovih reči je ohrabrenje na molitvu. Neki proučavaoci, međutim, smatraju da Isus ovim rečima ohrabruje na traženje znanja ili mudrosti.

Isusovu napomenu o ljudima kao zlima, neki tumače da se odnose na sve ljude, Fowler smatra samo u poređenju sa Bogom, dok drugi tumače da se osnosi samo na neke ljude. Dok kod Mateja piše da nam Bog u odgovor na traženje daje „dobre stvari“, kod Luke piše da nam Bog daje „duha svetoga“. Neki naučnici smatraju da je Matej bliži originalnoj Isusovoj izreci, dok drugi smatraju da je verodostojnija kod Luke.

### Gnostici

Ranohrišćanski apokrifni spis Učenje Silvanovo sadrži pasus koji tumači Isusovu izreke o kucanju i traženju u smislu duhovnog istraživanja i samospoznaje:

### Crkveni oci

Hrišćanski apologeta Tertulijan (3. vek) piše protiv duhovnog istraživanja, smatrajući da vernici ne smeju postavljati pitanja, jer „pitanja čine ljude jereticima", već moraju prihvatiti propisano pravilo vere. On zna da će se „jeretici" bez sumnje protiviti, pozivajući se na Isusove reči: „*Ištite, i daće vam se; tražite, i naćićete; kucajte, i otvoriće vam se*" (Matej 7: 7). Ali Tertulijan nema strpljenja s takvim ljudima: „Gde se završava potraga? Čovek traži da bi našao; a pronalazi da bi verovao." Tertulijan zaključuje da pošto sada crkveno pravilo vere daje neposredan odgovor na sva pitanja, ako ljudi i dalje traže, reč je o čistoj tvrdoglavosti:

Irenej se slaže: »*Prema ovakvom načinu postupka, čovek bi uvek tražio, a nikad ne bi našao zato što je odbacio sam metod otkrića*.« Jedino siguran i tačan postupak, kaže on, jeste verovati u ono što crkva uči, uvidajući granice ljudskog poimanja.

## Izvori

## Povezano
* Isusove izreke
* Isusove parabole
Dobrota (razvrstavanje)

**Dobrota** se može odnositi na:
* Dobrota ili dobro, etička vrednost
* Dobrota (naselje) u Crnoj Gori
Domangart Réti

**Domangart Réti** , poznat i kao **Domangart I** (? - 507) bio je kralj države Dál Riata, odnosno nasljednik svog oca Fergusa Mora.

Imao je najmanje dva sina - Comgalla i Gabrána, od kojih su obojica postali kasniji kraljevi. Prema tekstu *[[Vita tripartita Sancti Patricii]]* bio je prisutan kada je oko 493 umro Sveti Patrik. Domangarta je nakon smrti naslijedio Comgall.

## Izvori

## Literatura
* Eoin MacNeill, "Early Irish Population Groups: their nomenclature, classification and chronology", in *Proceedings of the [[Royal Irish Academy]] (C) 29* (1911): 59–114
Car Xiaozhuang od Sjevernog Weija

**Car Xiaozhuang od Sjevernog Weija** ((北)魏孝莊帝) (507–531), osobno ime **Yuan Ziyou** (元子攸), bio je car Kine kineske/Xianbei dinastije Sjeverni Wei. Na prijestolje ga je postavio general Erzhu Rong, odbivši priznati mladog cara Yuan Zhaoa koja je prije toga bila postavila carica majka Hu nakon ubistva vlastitog sina cara Xiaominga. Za vrijeme njegove vladavine je Erzhu držao kontrolu nad vojskom, a njegovi sve nasilniji postupci kod cara stvorili dojam da namjerava preuzeti prijestolje. Godine 530. je car Xiaozhuang na prevaru doveo Erzhua u palaču i tamo ga ubio. Erzhuov rođak Erzhu Shilong i nećak Erzhu Zhao su odmah potom organizirali ustanak, zarobili cara i dali ga zadaviti.
Yuwen Tai

**Yuwen Tai** () (507–556), nadimak **Heita** (黑獺), formalno **Vojvoda Wen od Andinga** (安定文公), kasnije u državi Sjeverni Zhou posthumno navođen kao **Princ Wen** (文王) potom **Car Wen** (文皇帝) sa hramskim imenom **Taizu** (太祖), bio je vojskovođa i vrhovni komandant oružanih snaga kineske/Xianbei države Zapadni Wei. Karijeru je započeo u državi Sjeverni Wei gdje mu je povjerena kontrola nad njenim zapadnim teritorijama. Kada se godine 534. car Xiaowu od Sjevernog Weija nastojao riješiti moćnog generala Gao Huana, pobjegao je na Yuwenove teritorije; Gao je na to reagirao proglasivši cara Xiaojinga za novog vladara. Yuewn Tai je svog starog/novog vladara godine 535. dao otrovati a na njegovo mjesto postaviti svog rođaka Yuan Baojua (car Wen), čime je dvovlašće formalizirano, odnosno država trajno podijeljena na Gaov i Xiaojingov Istočni Wei, a dio pod Yuweom i carom Wenom postao Zapadni Wei. Yuwen je ostatak života proveo u nastojanju da Zapadni Wei, mnogo slabiji od svog istočnog susjeda, učini snažnom državom; nakon njegove smrti njegov sin Yuwen Jue je od cara cara Gonga preuzeo vlast i ustanovio dinastiju Sjeverni Zhou.

## Reference
* *[[Knjiga Zhoua]]*, vols. 1, 2http://ef.cdpa.nsysu.edu.tw/ccw/02/cho1.htm .
* *[[Historija Sjevernih dinastija]]*, vol. 9http://ef.cdpa.nsysu.edu.tw/ccw/02/bs02.htm .
* *[[Zizhi Tongjian]]*, vols. 152, 154, 155, 156, 157, 158, 159, 160, 161, 162, 163, 164, 165, 166.
Ljubi bližnjeg svog

**Ljubi bližnjeg svog** (ili **voli svog suseda**) je etičko načelo koje zastupaju mnoge svetske religije.

## Judaizam
U knjizi Levitskoj, čije se autorstvo tradicionalno pripisuje Mojsiju, je zapisano:

Jevreji Mojsija smatraju za najvećeg proroka, a hrišćani i muslimani ga takođe poštuju. Knjiga Levitska je deo jevrejske Tore i hrišćanske Biblije.

## Hrišćanstvo

Na više mesta u Novom zavetu i u apokrifima su zabeležene sledeće Isusove reči:

Isus je često naglašavao ljubav prema bližnjem, smatrajući je jednom od dve najveće zapovesti:

On je govorio da na njima leže čitava Tora i Knjiga Proroka, odnosno da „druge zapovesti veće od ovih nema.“ Za razliku od Tanaha, odnosno Starog zaveta, Isus načelo ljubavi proširuje i na neprijatelje:

U Pavlovoj poslanici Galatima ljubav prema bližnjem postaje načelo čitavog zakona:

## Tumačenja

Vaso Pelagić smatra da je Isus "pripadao taboru socijalista" jer se zauzimao za sirotinju i družio se s njome, i govorio: “ljubi bližnjeg svog kao samog sebe, a bližnji naš jeste svaki čovjek na svijetu”.

## Reference

## Povezano
* Zlatno pravilo
* Deset zapovesti
* Priča o dobrom Samarićaninu
Car Wen od Zapadnog Weija

**Car Wen od Zapadnog Weija** ((西)魏文帝) (507–551), osobno ime **Yuan Baoju** (元寶炬), bio je prvi car kineske/Xianbei države Zapadni Wei -- nasljednice ranije države Sjeverni Wei. Prije nastanka te države Yuan Baoju je kao član vladarske kuće Sjevernog Weija imao titulu princa od Nanyanga. Godine 534. je svog rođaka cara Xiaowua slijedio u bijegu iz prijestolnice Luoyang u Chang'an, a nakon svađe cara i njegovog vrhovnog komandanta Gao Huana. Xiaowu je utočište našao kod sebi odanijeg generala Yuwen Taia. Odnosi sa novim generalom su se, međutim, toliko pokvarili da je 535. Yuwen Tai dao otrovati cara; potom je Yuan Baoju proglašen carem (kao car Wen). Još prije toga je Gao Huan proglasio Yuan Shanjiana za cara (pod imenom Xiaojing), čime je stvorena država Istiočni Wei. Time je formalizirana podjela države na dva dijela. Car Wen je, za razliku od svog prethodnika, imao dobre odnose sa Yuwenom, ali nije imao nikakvu efektivnu vlast.

## Izvori
* *[[Historija Sjevernih dinastija]]*, vol. 5http://ef.cdpa.nsysu.edu.tw/ccw/02/bs01.htm .
* *[[Zizhi Tongjian]]*, vols. 156, 157, 158, 159, 160, 161, 162, 163, 164.
* *[[Knjkiga Weija]]*, vol. 22http://ef.cdpa.nsysu.edu.tw/ccw/02/nw03.htm .
Bitka kod Vouilléa

**Bitka kod Vujea** () je bitka koja se odigrala u proleće 507. godine između vizigotskih snaga kralja Alariha II i franačke vojske pod vođstvom Hlodoveha I blizu Poatjea u Galiji.

Hlodoveh I, franački kralj, i Anastasije I, vizantijski car, ugovorili su da obojica napadnu Gote sa dve različite strane.

Franci su prešli reku Loaru, a Hlodoveh je posle bitke navodno lično ubio Alariha. Nakon ove bitke, Vizigoti su bili primorani da se povuku u Septimaniju, jedinu teritoriju s one strane Pirineja koja je još uvek ostala pod njihovom kontrolom. Uspeh kod Vujea je obezbedio Francima kontrolu nad jugozapadnim delom današnje Francuske, kao i osvajanje Tuluza. Alarikov nezakoniti sin Gesaelih je pokušao da organizuje kontranapad kod Narbona, međutim, bio je svrgnut i na kraju ubijen kada su Narbon osvojili Burgundi, franački saveznici. Franci bi verovatno napredovali i preko Pirineja da ih nije zaustavio ostrogotski kraljTeodorik Veliki, tast ubijenog Alariha.

Franačka Akvitanija, ranije povezana sa hispanoromanskim trgovačkim rutama i teritorijama, sada je ostala izolovana, sudeći po odsustvu trgovačkih predmeta iz 7. i 8. veka na arheološkim nalazištima. Franački kraljevi su premestili prestonicu u Tuluz.

Uzroci ovog rata su pre svega verske prirode. Hlodoveh, franački kralj, koji je prihvatio ortodoksno hrišćanstvo 496. godine, prema Grguru Turskom, sam je predložio da oslobodi južnu Galiju od omraženih jeretika, Vizigota, koji su ispovedali arijansko hrišćanstvo. Nakon uspeha u ovoj bici, vizantijski car, Anastasije, proglasio ga je konzulom i poslao mu odgovarajuće regalije. Hlodovehov "konzulat" je zatim proslavljen u Parizu gde su *rimskog* konzula njegovi ratnici nosili na štitu po ulicama grada.

## Povezano
* Franci
* Hlodoveh
* Vizigoti
Gesalek

**Gesalih** ili **Gesalik** je bio vizigotski kralj od 507. do 511. godine. Bio je nezakoniti sin Alariha II. Kada je Alarih poginuo u bici protiv Franaka, njegov jedini zakoniti sin, Amalarih, bio je još dete. Vizigoti su zato izabrali za kralja Gesaliha. Međutim, tome se oštro usprotivio Teodorik Veliki, ostrogotski kralj, čiji je unuk bio Amalarih.

Nastavio je rat sa Francima, međutim, nije imao uspeha i Franci su ubrzo spalili Tuluz. Narbon je pao u ruke Burgunda, a Vizigoti su morali da se povuku dublje u Iberijsko poluostrvo. Pokušao je da dobije pomoć od Vandala i Ostrogota, ali nije uspeo. Bio je uhvaćen i pogubljen.

Na vizigotski presto je tada došao Teodorik Veliki, ostrogotski kralj, koji je vladao kao regent u ime svog još uvek maloletnog unuka, Amalariha.

## Vanjske veze

* Istorijska biblioteka:Gesaleih
Umjerenost (politika)

**Umjerenost** u kontekstu politike predstavlja suprotnost radikalizmu i ekstremizmu te se očituje kroz stavove i političke ciljeve koji su iz moralnih ili praktičkih razloga "prihvatljivi", odnosno njihovo postizanje kroz metode čiji je cilj izazvati što manje otpora i sukoba. Pod "umjerenim" pojedincima, pokretima i ideologijama se najčešće podrazumijevaju oni vezani uz politički centar, mada se izraz "umjereni" može vezivati i za ljevicu (pri čemu se najčešće spominju socijaldemokrati) odnosno desnicu (pri čemu se najčešće spominju demokršćani).

## Povezano

* Stranka umjerenih (Švedska)

## Reference

*
Izopačenje misije

**Izopačenje misije** () je izraz kojim se u politici, pogotovo međunarodnoj, opisuju situacije u kojima neka organizacija ili država sudjeluje u nekom projektu koristeći daleko više resursa i/li sa drukčijim i daleko ambicioznijim krajnjim ciljevima nego onima pod kojima je u taj projekt ušla. Taj se izraz u pravilu koristi za oružane sukobe, i to one u kojem sudjeluju države čije su vlade to nastojale opravdati ograničenim ciljevima ili kratkotrajnošću misije. Do izopačenja misije može doći u slučajevima kada je neka vlada namjerno obmanjivala javnost o svojim stvarnim ciljevima; kada ohrabrena početnim rezultatima odluči proširiti svoje ciljeve; i kada neočekivano veliki troškovi, gubici ili početni neuspjesi misije zahtijevaju radikalnije ciljeve koje bi to opravdali, odnosno čije bi ispunjenje očuvalo ili povratilo u dotadašnjem sukobu izgubljeni prestiž. Izraz "izopačenje misije" je gotovo u pravilu pežorativan i koristi se u svrhu kritiziranja vlada i političara koje su se pokazale nepoštenima ili nesposobnima.

Sam izraz je prvi put korišten 1993. u *[[The Washington Post|Washington Postu]]* od strane američkog novinara Jim Hoaglanda koji je nastojao ukazati na eventualne opasnosti od oružane eskalacije tadašnje američke vojne intervencije u Somaliji koja se od ispočetka čisto humanitarne akcije pretvorila u nastojanje da se Somaliji nametne trajno političko rješenje. Izraz je popularnost posebno stekao nakon bitke u Mogadišuu u oktobru iste godine, koja je mnogima predstavljala ostvarenje svega onoga na što je Hoagland upozoravao.

Izraz se počeo koristiti retroaktivno za opisivanje sličnih fenomena u prošlosti, pri čemu se najčešće spominje sudjelovanje u SAD u vijetnamskom ratu. U najnovije doba se kao primjer izopačenja misije spominje rat u Libiji, odnosno zračna intervencija zapadnih sila pod izgovorom zaštite civila uhvaćenih u građanski rat, a koja se u praksi pretvorila u nastojanje da se svim sredstvima ukloni Moamer Gadafi.

## Povezano
* Bolest pobjede
* Izlazna strategija

## Izvori
Umjetnički periodi

**Umjetnički period** u svom najširem značenju označava fazu u radu/karijeri, odnosno razvoju nekog umjetnika, grupe umjetnika, umjetničkog pokreta ili civilizacije kojoj ti umjetnici pripadaju.

Dolje je naveden popis umjetničkih perioda karakterističnih za zapadnu kulturu.

## Umjetnička razdoblja, stilovi i pravci zapadne umjetnosti


* Paleolitska umjetnost - 30 000. pne. - 6 000. pne.
* Neolitska umjetnost - 6 000. pne. - 7. vijek pne.
* Mesopotamija - 3500. pne. - 4. vijek pne.
* Umjetnost drevnog Egipta - 3100. pne. - 31. pne.
* Umjetnost drevne Grčke - 9. pne. - 1. vijek
* Umjetnost starog Rima - 7. vijek pne. - 5. vijeka.
* Bizantska umjetnost - 6. - 15. vijeka.
* Predromanika - 6. - 10. vijeka.
* Romanika - 11. i 12. vijek.
* Gotika - 13. i 14. vijek.
* Renesansa - 15. i 16. vijek.
* Barok - 17. i 18. vijek.
* Rokoko - druga polovina 18. vijeka.
* Klasicizam - kraj 18. i početak 19. vijeka.
* Romantizam - 19. vijek.
* Realizam - od kraja 19. vijeka.
* Historicizam
* Impresionizam - od 1863. god. do I. svjetskog rata.
* Postimpresionizam - kraj 19. vijeka i početak 20. vijeka.
* Simbolizam - kraj 19. vijeka i početak 20. vijeka.
* Art Nouveau - kraj 19. vijeka i početak 20. vijeka.
* Pointilizam - kraj 19. vijeka i početak 20. vijeka.
* Fovizam - od 1905. do I svjetskog rata.
* Ekspresionizam - od 1905. do II svjetskog rata.
* Naiva
* Kubizam - od 1907. do II svjetskog rata.
* Orfizam
* Apstraktna umjetnost
* Suprematizam
* De Stijl
* Konstruktivizam
* Futurizam
* Dadaizam
* Metafizam
* Nadrealizam
* Apstraktni ekspresionizam
* Kinetička umjetnost
* Pop art
* Op art
* Neo-realizam
* Minimalizam
* Tašizam
* Informel
* Konceptualna umjetnost
* Land art
* Postmoderna
 

## Ostali umjetnički pravci i periodi

* Afrička umjetnost
* Aboridžinska umjetnost
* Azijska umjetnost
* Budistička umjetnost 
* Konfucijanska umjetnost 
* Koptska umjetnost 
* Hinduska umjetnost
* Islamska umjetnost 
* Pretkolumbovska umjetnost
Galo-rimska kultura

**Galo-rimska kultura** je naziv za kulturu, odnosno civilizaciju koja se krajem 1. milenijuma pne. i u prvoj polovici 1. milenijuma razvila na području Galije pod rimskom vlašću, odnosno predstavljala fuziju kulture rimskih osvajača sa kulturom pokorenih galskih domorodaca, uglavnom keltskih Gala. Ona je postignuta tako što su pokoreni Gali velikim dijelom prihvatili rimske običaje, način života, pa čak i latinski jezik - zbog čega se često navode kao jedan od najuspješnijih i najbolje dokumentiranih primjera romanizacije - ali su usprkos toga ipak uspjeli sačuvati vlastiti identitet kojim su se isticali od drugih stanovnika Carstva, pa ih se u historijskom kontekstu naziva **Galorimljanima**. Taj je identitet u nekim slučajevima imao i političku komponentu, što se najviše očitovalo u doba kratkotrajnog Galskog Carstva za vrijeme krize 3. vijeka. Nakon Velike seobe naroda i propasti Zapadnog Carstva, galorimske političke institucije su zamijenjene vlašću novodoseljenih germanskih plemena koji su se počeli stapati s dotadašnjim stanovništvom. Usprkos toga, galorimska kultura se uspjela održati još nekoliko vijekova, prije nego što su Galorimljani s Germanima konačno utopili u novu francusku naciju.

## Povezano
* Brito-rimska kultura

## Vanjske veze

* Gallo-Roman Museum, Lyon 
* Vesunna Gallo-Roman Museum by Jean Nouvel 
* Gallo-Roman Museum Tongeren - Belgium
Ljetne olimpijske igre

**Letnje olimpijske igre** (francuski: *Jeux olympiques d'été*), prvi put održane 1896, su međunarodni multisportski događaj, koji se održava svake četiri godine, u organizaciji Međunarodnog olimpijskog komiteta. Medalje se nagrađuju za svaki događaj, sa zlatnim medaljama za prvo mesto, srebrnim za drugo i bronzanim za treće. Ova tradicija je započeta 1904. godine. Zimske olimpijske igre su kreirane na bazi uspeha Letnjih olimpijskih igara.

**Letnje olimpijske igre**
* I olimpijske igre - Atina 1896.
* II olimpijske igre - Pariz 1900.
* III olimpijske igre - St. Louis 1904.
* IV olimpijske igre - London 1908.
* V olimpijske igre - Stockholm 1912.
* VI olimpijske igre - Berlin 1916. - nisu održane
* VII olimpijske igre - Antwerpen 1920.
* VIII olimpijske igre - Pariz 1924.
* IX olimpijske igre - Amsterdam 1928.
* X olimpijske igre - Los Angeles 1932.
* XI olimpijske igre - Berlin 1936.
* XII olimpijske igre - Tokio 1940. - nisu održane
* XIII olimpijske igre - London 1944. - nisu održane
* XIV olimpijske igre - London 1948.
* XV olimpijske igre - Helsinki 1952.
* XVI olimpijske igre - Melbourne 1956.
* XVII olimpijske igre - Rim 1960.
* XVIII olimpijske igre - Tokio 1964.
* XIX olimpijske igre - Ciudad Mexico 1968.
* XX olimpijske igre - München 1972.
* XXI olimpijske igre - Montreal 1976.
* XXII olimpijske igre - Moskva 1980.
* XXIII olimpijske igre - Los Angeles 1984.
* XXIV olimpijske igre - Seoul 1988.
* XXV olimpijske igre - Barcelona 1992.
* XXVI olimpijske igre - Atlanta 1996.
* XXVII olimpijske igre - Sydney 2000.
* XXVIII olimpijske igre - Atina 2004.
* XXIX olimpijske igre - Peking 2008.
* XXX olimpijske igre - London 2012.
* XXXI olimpijske igre - Rio de Janeiro 2016.
* XXXII olimpijske igre - Tokyo 2020.
* XXXIII olimpijske igre - Pariz 2024.

## Povezano
* Olimpijske igre

## Reference

## Vanjske veze

* Official Site of the Olympic Movement
* Summer Olympic Games medalists and records  (German)
* Candidate Cities for future Olympic Games
* Olympic Stadiums (Stadia) 1896 - (2020) on Google Maps (select "Sat View")
The Origin of Satan

***The Origin of Satan*** (sh. Poreklo Satane ili Porijeklo Sotone) je knjiga američke sveučilišne profesorice Elaine Pagels iz 1995. godine koja se bavi poreklom Satane u hrišćanskoj religiji.

Spisateljica Elaine Pagels u uvodu knjige kaže:

Autorka izučava ulogu Satane u političkom životu hrišćanske crkve, dolazeći do zaključka da je Satana zapravo šifra, etiketa, simbol za neprijatelja uopšte. Dok se Satana u hebrejskoj Bibliji jedva pominje, hrišćani su satanizaciju prvo primenjivali na fariseje, zatim protiv pagana i na kraju protiv unutrašnjih neprijatelja, jeretika. Iako je satanizacija isprva bila uperena protiv jevrejskih vođa, kako je hrišćanski pokret sve više dolazio u sukob sa judaizmom, vremenom je proširena na Jevreje uopšte:

Autorica zaključuje da je satanizacija toliko uzela maha da prožima maštu miliona već dve hiljade godina. Do dana današnjeg, mnogi hrišćani - rimokatolici, protestanti, evangelisti i pravoslavci - pozivaju se na figuru Satane kad govore protiv „pagana" (u koje mogu spadati pripadnici nehrišćanskih religija širom sveta) i „jeretika" (to jest drugih hrišćana s kojima se oni ne slažu), kao i protiv ateista i nevernika. Milioni muslimana se takođe pozivaju na slične apokaliptičke vizije, u kojima dobro i zlo, bar kako ih hrišćani razumeju, razmenjuju strane, tako da hrišćanski Božji narod, postaje, za mnoge muslimane, saveznik „velikog Satane".

Ipak, nadu ostavlja to što mnogi hrišćani, vernici kao što su Franja Asiški u trinaestom, i Martin Luter King, u dvadesetom veku, veruju da stoje na strani Boga, ne osetivši potrebu da demonizuju svoje protivnike. Njihova religijska vizija nadahnula ih je da se usprotive politici i silama koje su videli kao zle, često rizikujući sopstveno blagostanje i živote. Međutim, oni nisu zahtevali prokletstvo za svoje protivnike, već su se molili za pomirenje s njima. Jedini izlaz iz satanskog začaranog kruga jeste pomirenje s neprijateljem, prihvatanje njegove humanosti i iskupljivosti. Ova se knjiga zaključuje tvrdnjom da je satanizacija čoveku urođena, dok je pomirenje, prema Isusovim rečima, božansko.

## Izvori

## Vanjske veze
*  Elejn Pejgels - Poreklo Satane (scribd)
Aleksandar Binički

**Aleksandar Aca Binički** (* 16. maj 1885. Beograd), † 7. august 1963, Zagreb ) bio je poznati zagrebački operetni i operni pjevač, kazališni i filmski glumac, redatelj i prevodilac srpskog porijekla, osobito popularan između dva svjetska rata.

## Biografija
Prije stalnog angažmana u zagrebačkom HNK kao tenor-buffo, Binički se proslavio kao filmski redatelj i glumac, 1917. režirao je drugi hrvatski igrani film Matija Gubec, po scenariju Marije Jurić Zagorke, a 1918. glumio je u filmu *Mokra pustolovina* Arnošta Grunda. 
*Aca Binički* nije samo pjevao i glumio u HNK-u, već je bio je direktor operete HNK u Zagrebu, koji se od 1923. do 1929. služio dvoranom Streljane na Tuškancu (kasnije kino Sloboda, Tuškanac). Binički je bio spiritus movens međuratne operete, ne samo da je pjevao, već je režirao i prevodio libreta poznatih komada. 
Samo za dvoranu na Tuškancu režirao je trinaest dramskih djela i četrnaest opereta. Između ostalog režirao je komediju Dobri vojnik Švejk Maxa Broda i Hansa Reimanna prema romanu Jaroslava Hašeka, u prijevodu Milana Begovića (1928.).

*Aleksandar Binički* bavio se i prijevodima, tako je preveo operetu Franza Lehára - Das Land des Lächelns (Zemlja smiješka) za praizvedbu 31. marta 1933. u Zagrebu. i opere *Mignon*, *Madama Butterfly*, *Les Huguenots*.

### Aca Binički i laka muzika
Aleksandar Binički, zajedno sa tadašnjom suprugom Irma Polak, osnovao je 1920. *Pick-bar kabaret* na Jelačićevu trgu broj 6., u kojem su zajedno nastupali uz Vlahu Paljetka i druge zvijezde međuratnog kabareta.

Nakon propasti Pik-bara, Binički je ponovno tridesetih osnovao novi *Kabaret Dverce* u Ilici 12 u kojem je nastupao do pred početak Drugog svjetskog rata. Kako se širila tehnička mogućnost širenja muzike (radio aparati) Aca Binički se počeo okretati i toj vrsti muzike, ne samo kao interpret već i kao prepodilac i tekstopisac, za Vlahu Paljetka napisao je pjesme; *Od one divne noći* i *Fanita*. Aca Binički prepjevao je i poznatu pjesmu *Pokloni svoj mi foto* Jare Beneša. koju su nakon njega otpjevali i mnogi drugi pjevači. Od pjesama koje je on pjevao još i danas se može čuti - *Moja je mala prodavačica* koju je snimio davne 1932.

### Poznatije kazališne režije
* *Adel i Mara*, Pavle Hatz, HNK Zagreb, praizvedba 1. mart 1933.
* *Tri djevojčice* - Marija Ružička Strozzi, HNK Zagreb

## Filmografija

### Redatelj
* Matija Gubec, Croatia film k.d., 1917.

### Glumac
* *Mokra pustolovina*, Croatia film k.d., 1918.
* *Bakonja fra Brne*, Jadran film, 1951. (kao Grga Balegan)

## Reference

## Vanjske veze
*
* ''Aleksandar Binički'' na portalu Poznate face 
* ''Aca Binički'', na portalu Film.hr
Lista godina u nauci

Ovaj članak sadrži popis članaka koji opisuju najvažnije događaje u historiji nauke ili tehnologije po pojedinačnim godinama.

## 1500-e
1500 1501 1502
1503 1504 1505
1506 1507 1508
1509
1510 1511 1512 1513 1514 1515 1516 1517 1518 1519
1520 1521 1522 1523 1524 1525 1526 1527 1528 1529
1530 1531 1532 1533 1534 1535 1536 1537 1538 1539
1540 1541 1542 1543 1544 1545 1546 1547 1548 1549
1550 1551 1552 1553 1554 1555 1556 1557 1558 1559
1560 1561 1562 1563 1564 1565 1566 1567 1568 1569
1570 1571 1572 1573 1574 1575 1576 1577 1578 1579
1580 1581 1582 1583 1584 1585 1586 1587 1588 1589
1590 1591 1592 1593 1594 1595 1596 1597 1598 1599

## 1600-e
1600 1601 1602 1603 1604 1605 1606 1607 1608 16091610 1611 1612 1613 1614 1615 1616 1617 1618 1619
1620 1621 1622 1623 1624 1625 1626 1627 1628 1629
1630 1631 1632 1633 1634 1635 1636 1637 1638 1639
1640 1641 1642 1643 1644 1645 1646 1647 1648 1649
1650 1651 1652 1653 1654 1655 1656 1657 1658 1659
1660 1661 1662 1663 1664 1665 1666 1667 1668 1669
1670 1671 1672 1673 1674 1675 1676 1677 1678 1679
1680 1681 1682 1683 1684 1685 1686 1687 1688 1689
1690 1691 1692 1693 1694 1695 1696 1697 1698 1699

## 1700-e
1700 1701 1702 1703 1704 1705 1706 1707 1708 17091710 1711 1712 1713 1714 1715 1716 1717 1718 1719
1720 1721 1722 1723 1724 1725 1726 1727 1728 1729
1730 1731 1732 1733 1734 1735 1736 1737 1738 1739
1740 1741 1742 1743 1744 1745 1746 1747 1748 1749
1750 1751 1752 1753 1754 1755 1756 1757 1758 1759
1760 1761 1762 1763 1764 1765 1766 1767 1768 1769
1770 1771 1772 1773 1774 1775 1776 1777 1778 1779
1780 1781 1782 1783 1784 1785 1786 1787 1788 1789
1790 1791 1792 1793 1794 1795 1796 1797 1798 1799

## 1800-e
1800 1801 1802 1803 1804 1805 1806 1807 1808 18091810 1811 1812 1813 1814 1815 1816 1817 1818 1819
1820 1821 1822 1823 1824 1825 1826 1827 1828 1829
1830 1831 1832 1833 1834 1835 1836 1837 1838 1839
1840 1841 1842 1843 1844 1845 1846 1847 1848 1849
1850 1851 1852 1853 1854 1855 1856 1857 1858 1859
1860 1861 1862 1863 1864 1865 1866 1867 1868 1869
1870 1871 1872 1873 1874 1875 1876 1877 1878 1879
1880 1881 1882 1883 1884 1885 1886 1887 1888 1889
1890 1891 1892 1893 1894 1895 1896 1897 1898 1899

## 1900-e
1900 1901 1902 1903 1904 1905 1906 1907 1908 1909
1910 1911 1912 1913 1914 1915 1916 1917 1918 1919
1920 1921 1922 1923 1924 1925 1926 1927 1928 1929
1930 1931 1932 1933 1934 1935 1936 1937 1938 1939
1940 1941 1942 1943 1944 1945 1946 1947 1948 1949
1950 1951 1952 1953 1954 1955 1956 1957 1958 1959
1960 1961 1962 1963 1964 1965 1966 1967 1968 1969
1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979
1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989
1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999

## 2000-e
2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009
2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019
Tablica godina na radiju

Ova **tablica godina u radiju** predstavlja tablični popis svih pojedinačnih članaka posvećenih godinama na radiju (poredanih od najnovijih prema najstarijima).
__NOTOC__
::Sadržaj: 2000-e - 1900-e - 1800-e - Ostale

## 21. vijek na radiju

2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015

## 20. vijek na radiju

1900 1901 1902 1903 1904 1905 1906 1907 1908 1909
1910 1911 1912 1913 1914 1915 1916 1917 1918 1919
1920 1921 1922 1923 1924 1925 1926 1927 1928 1929
1930 1931 1932 1933 1934 1935 1936 1937 1938 1939
1940 1941 1942 1943 1944 1945 1946 1947 1948 1949
1950 1951 1952 1953 1954 1955 1956 1957 1958 1959
1960 1961 1962 1963 1964 1965 1966 1967 1968 1969
1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979
1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989
1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999

## Ostale godine na radiju
::21. vijek na radiju - 20. vijek na radiju - 19. vijek na radiju
::radio po decenijama:
:::* 1900-e - 1910-e - 1920-e - 1930-e - 1940-e - 1950-e - 1960-e - 1970-e - 1980-e - 1990-e - 2000-e -->

## Napomene
Đula Kakaš

**Đula Kakaš** (, 1876. — 25. II. 1928, Budimpešta) bio je mađarski gimnastičar, dvostruki učesnik letnjih olimpijskih igara, od kojih je jedno učešće bilo na prvim Olimpijskim igrama 1896. u Atini.

## Letnje olimpijske igre 1896.
Kakaš se takmičio u sledećim disciplimana vratilu, razboju, preskoku i konju sa hvataljkama. Nije osvajao medalje, a njegov plasman i rezultati nisu poznati.

## Letnje olimpijske igre 1900.
Na Olimpijskim igrama 1900. u Parizu učestvovao je opet u gimnastičkim takmičenjima. Takmičilo se u višeboju od 16 disciplina. Neke discipline su se održavale dva puta, a pored gimnastike bilo je atletskih disciplina, kao i dizanje tegova. Svaka disciplina je donosila maksimalno 20 bodova (ukupni maksimum 320). Kakaš je, od 135 takmičara, delio 88. mesto rezultatom od 211 bodova.

## Reference
*  (Excerpt available at http://www.aafla.org/6oic/OfficialReports/Mallon/1896.pdf)
Glencore

**Glencore** ili punom imenom **Glencore International AG** je kontroverzna Švajcarska korporacija koja kontrolira veliki dio svetskih sirovina i hrane. Uz pomoć te kontrole ona drži veliki utjecaj na svetske cijene hrane i sirovina. Po Reutersu Glencore je najveća kompanija za koju obični ljudi nisu nikada čuli.

## Historija
Historija korporacije koja nastaje 1974. godine više liči na špijunski roman čija radnja se događa na svim kontinentima nego na historiju normalne kompanije. Glencore je osnovan od strane Marc Richa trgovca sirovinama koji se obogatio tijekom OPECovog embarga na prodaju nafte SADu i zapadnoj Evropi zbog njihove podrške Izraelu tijekom rata tako što je sklopio dogovor s Irakom i Iranom da mu prodaju naftu koju je on potom preprodavao. Nakon ovakvog početka to jest osnivanja korporacija je nastavila raditi u istom stilu tako da posluje prije svega s državama s kojima je bilo zabranjeno poslovanje u zapadnoj Evropi i SADu. Na popisu "poslovnih partnera" Glencorea se nalaze međunarodno izolirani aparthejd režim u Južnoj Africi, Iran nakon islamske revolucije, Irak Sadama Huseina i slično. Osim poslovanja s na zapadu izoliranim državama Glencore se "specijalizirao" za rad s "banana republikama" i u ratnim zonama gdje se služi prije svega korupcijom radi sklapanja poslova. Tijekom osamdesetih i devedesetih osnovni posao kompanije je bilo posredništvo u prodaji dok početkom 21 veka se prešlo na sticanje vlasništve različitih kompanija koje pre svega upravljaju rudnicima. U svojim poslovima Glencore često surađuje s Mossadom u ime obostrane koristi.

## Sadašnjost
Nakon gotovo 40 godina kontroverznih, protuzakonitih i visoko profitabilnih poslova Glencore je najveći svetski vladar sirovina i hrane koji diktira njihove cenu. Trenutačno Glencore drži 60 % svetskog tržišta cinka, 50 % bakra, 45 % olova, 38 % aluminija, 28 % ugljena za grijanje, 25 % ječma, 25 % suncokreta, 25 % uljane repice i 10 % pšenice  . Pored tih resursa nad kojima ima potpunu kontrolu Glencore je većinski suvlasnik i korporacije Xstrata to jest najvećeg svetskog proizvođača ugljena. Zbog ekonomske krize godišnji profit Glencorea je opao s 5.19 milijardi dolara 2007. godine na "samo" 2.72 milijardi 2010.  

## Zanimljivosti
* Glencore je 2001. godine prekršio embargo na izvoz iračke nafte koju je prodao Hrvatskoj uz zaradu od 3 miliona dolara. 

## Izvori
Zilog

**Zilog** je kompanija koja početkom osamdesetih godina dvadesetog veka s svojim serijama procesora Z80 sudjeluje u tržišnim borbama protiv protiv procesorskih serija Intel 8080, Motorola 68000 i Commodore 6502 u kojima će biti poražena.

## Historija

Zilog nastaje 1974. godine kada Federico Faggin dizajner prvog modernog procesora Intel 4004 napušta Intel i osniva novu kompaniju koja već 1976. godine izdaje vlastiti 8bitni procesor imena Zilog Z80 koji postaje najveći uspjeh u historiji firme i zajedno s Commodorevim procesorom MOS 6502 predstavlja početak kompjuterske revolucije.

Taj početni uspjeh Zilog više nikada neće ponoviti pošto njegov 16bitni nasljednik procesor Zilog Z8000 koji izlazi 1979. biva odbijen na tržištu koje prihvaća procesore Intel 8086 (izlazi 1978) i Motorola 68000 (izlazi 1979). U pokušaju ponovnog osvajanja tržišta Zilog 1986. izdaje kontroverzni 32bitni procesor Zilog Z800000 koji je potpuno nekompaktibilan s svim kompanijinim ranijim procesorima. Nakon ovog debakla kompanija se prestala baviti proizvodnjom procesora, a svoje dotadašnje proizvode je nastavila specijalizirati za korištenje u kompjuterskim kontrolerima.

## Povezano

* Zilog Z80
* Zilog Z8000

## Vanjske veze

* ZiLOG Home Site
* New ZiLOG ZNEO 16-bit Single Cycle CPU
Roland-Garros 1968.

**Otvoreno prvenstvo Francuske 1968.** je bio teniski turnir održan na stadionu Roland Garros u Parizu od 27. maja do 9. juna 1968. To je bilo 67. po redu otvoreno prvenstvo Francuske u tenisu, 38. po redu otvoreno stranim natjecateljima te drugi Grand Slam godine. Također je predstavljao prvi Grand slam u Otvorenoj (Open) eri.

## Seniori
### Muškarci pojedinačno

 **[[Ken Rosewall]]** porazio  Rod Laver 6&ndash;3, 6&ndash;1, 2&ndash;6, 6&ndash;2
* To je bila Rosewallova 11. Grand Slam titula u karijeri i 3. titula na Roland Garrosu.

### Žene pojedinačno

 **[[Nancy Richey]]** porazila  Ann Haydon-Jones 5&ndash;7, 6&ndash;4, 6&ndash;1
* To je za Richey bila 2. i posljednja Grand Slam titula i jedina titula na Roland Garrosu.

### Muški parovi

 **[[Ken Rosewall]]** /  **[[Fred Stolle]]** porazili  Roy Emerson /  Rod Laver 6&ndash;3, 6&ndash;4, 6&ndash;3
* To je bila Rosewallova 12t. Grand Slam titula u karijeri i 4. i posljednja titula na Roland Garrosu. To je bila Stolleova 14. Grand Slam titula u karijeri i 3. i posljednja titula na Roland Garrosu.

### Ženski parovi

 **[[Françoise Durr]]** /  **[[Ann Haydon-Jones]]** porazile  Rosemary Casals /  Billie Jean King 7&ndash;5, 4&ndash;6, 6&ndash;4
* To je za Durr bila 3. titula na Roland Garrosu. To je Haydon-Jones bila 4. Grand Slam titula i 4. titula na Roland Garrosu.
* To je za Durr bila 3. Grand Slam title and her 3rd French Open title. It was Haydon-Jones' 4th career Grand Slam title and her 4th French Open title.

### Miješani parovi

 **[[Françoise Durr]]** /  **[[Jean-Claude Barclay]]** porazili  Billie Jean King /  Owen Davidson 6&ndash;1, 6&ndash;4
* Ti je za Durr bila 4. Grand Slam titula i 4. titula na Roland Garrosu. To je bila Barclayeva prva Grand Slam titula i prva titula na Roland Garrosu.

## Vanjske veze
* Službena stranica
Lista suverenih država po godinama

Ovo je popis pojedinačnih članaka koje navode suverene države koje su postojale u određenom periodu historije, odnosno određenim godinama.

## 21. vijek
:2000-e - 2010-e - *[[Popis suverenih država|trenutno]]*

## 20. vijek
:1990-e - 1980-e - 1970-e - 1960-e - 1950-e
:1949 - 1948 - 1947 - 1946 - 1945 - 1944 - 1943 - 1942 - 1941 - 1940
:1939 - 1938 - 1937 - 1936 - 1935 - 1934 - 1933 - 1932 - 1931 - 1930
:1929 - 1928 - 1927 - 1926 - 1925 - 1924 - 1923 - 1922 - 1921 - 1920
:1919 - 1918 - 1917 - 1916 - 1915 - 1914 - 1913 - 1912 - 1911 - 1910
:1909 - 1908 - 1907 - 1906 - 1905 - 1904 - 1903 - 1902 - 1901 - 1900

## 19. vijek
:1899 - 1898 - 1897 - 1896 - 1895 - 1894 - 1893 - 1892 - 1891 - 1890
:1889 - 1888 - 1887 - 1886 - 1885 - 1884 - 1883 - 1882 - 1881 - 1880
:1879 - 1878 - 1877 - 1876 - 1875 - 1874 - 1873 - 1872 - 1871 - 1870
:1869 - 1868 - 1867 - 1866 - 1865 - 1864 - 1863 - 1862 - 1861 - 1860
:1859 - 1858 - 1857 - 1856 - 1855 - 1854 - 1853 - 1852 - 1851 - 1850
:1849 - 1848 - 1847 - 1846 - 1845 - 1844 - 1843 - 1842 - 1841 - 1840
:1839 - 1838 - 1837 - 1836 - 1835 - 1834 - 1833 - 1832 - 1831 - 1830
:1829 - 1828 - 1827 - 1826 - 1825 - 1824 - 1823 - 1822 - 1821 - 1820
:1819 - 1818 - 1817 - 1816 - 1815 - 1814 - 1813 - 1812 - 1811 - 1810
:1809 - 1808 - 1807 - 1806 - 1805 - 1804 - 1803 - 1802 - 1801 - 1800

## Rani Novi vijek
* Popis suverenih država u 1776
* Popis suverenih država u 1769
* Popis suverenih država u 1768
* Popis suverenih država u 1661
* Popis suverenih država u 1660
* Popis suverenih država u 1648
* Popis suverenih država u 1528

## Srednji vijek
* Popis suverenih država u 1496
* Popis suverenih država u 1494
* Popis suverenih država u 1400
* Popis suverenih država u 1143
* Popis suverenih država u 1000
* Popis suverenih država u 820
* Popis suverenih država u 661
* Popis suverenih država u 632

## Stari vijek
;Antika
* Popis suverenih država 1
* Popis suverenih država 100. pne.
* 1. vijek pne.
* 2. vijek pne.
* 3. vijek pne.
* 4. vijek pne.
* 5. vijek pne.
* 6. vijek pne.
* 7. vijek pne.
* 8. vijek pne.
;Rano željezno doba
* 9. vijek pne.
* 10. vijek pne.
* 11. vijek pne.
* 12. vijek pne.
;Drevni Bliski istok
* Popis državnopravnih entiteta na Starom Istoku
Roland-Garros 1968. – muški singl

Roy Emerson je bio branitelj naslova, ali je u četvrtfinalu izgubio od Pancha Gonzalesa.

Ken Rosewall je u finalu sa 6&ndash;3, 6&ndash;1, 2&ndash;6, 6&ndash;2 pobijedio Roda Lavera.

## Nositelji
Nositelj je označen podebljanim tekstom, dok kurziv označava rundu u kojoj je bio eliminiran.

## Ždrijeb

### Finala

### Preliminarna runda

### Sekcija 1

### Sekcija 2

### Sekcija 3

### Sekcija 4

### Sekcija 5

### Sekcija 6

### Sekcija 7

### Sekcija 8

## Vanjske veze
* 1968 ATP French Open Men's Singles Draw
* 1968 ITF French Open Men's Singles Draw
John Bartlett (tenis)

**John David Bartlett** (Woonona, Novi Južni Vels, 17. mart 1948 -) je australijski poslovni čovjek i bivši profesionalni tenisač. Bavio se proizvodnjom teniskih loptica i neko vrijeme zbog njih bio u sukobu sa teniskim savezom Australije. Neko vrijeme je radio i kao sportski komentator.

## Vanjske veze
* Bartlett's ATP.com profile page