open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Beli orlovi

**Beli orlovi** (takođe poznati kao **Šešeljevci**, **Četnici** ili **Osvetnici**) su bili srpska paravojna formacija u čijem je organizovanju učestvovala Srpska radikalna stranka Vojislava Šešelja.

Šešeljevci su učestovali u sukobima na području BiH i Hrvatske i, prema raznim izveštajima, odgovorni su za mnoge ratne zločine nad pripadnicima drugih etničkih grupa. U optužnici Šešelju, navode se kao jedni od učesnika udruženog zločinačkog poduhvata.

## Historija

## Uloga u ratu u Hrvatskoj

Jedinice Belih orlova su učestovale u vojnim dejstvima u Slavoniji i Kordunu. Terete za maskr u Voćinu u kom je ubijeno više desetina civila. Takođe su bili veoma aktivni tokom bitke za Vukovar. U optužnici Vojislavu Šešelju se navodi da su ubili preko 250 civila u masakru na Ovčari.

## Uloga u ratu u BiH

Tokom agresije na Bosnu i Hercegovini jedinice Belih Orlova su učestovale u napadima na Bijeljinu, i Višegrad. Poslije zauzimanja ovih gradova Beli Orlovi su prednjačili u zlostavljanju i etničkom čišćenju lokalnog bošnjačkog i hrvatskog stanovništva na području ovih općina. Terete se za masakr u Višegradu, masakr u Foči, zločini u Gacku itd. U proleće i leto 1992 godine "šešeljevci" su, zajedno sa "arkanovcima" učestvovali u zauzimanu Zvornika i ubistvu više od 300 zvorničkih Muslimana. Tužilaštvo tvrdi da su ova ubistva bila podstaknuta Šešeljevim govorom. Jedan od najkrvavijih zločina na području BiH se dogodio u Višegradu juna 1992 kada su Beli Orlovi zaključali više desetina civila (staraca, žena i djece) u jednu kuću i zapalili. Postoje izveštaji i da su Beli orlovi vodili sabirni logor u Liješću, kod Bosanskog Broda.

Takođe su odgovorni za otmicu u Štrpcima 1993, kada je iz voza Beograd-Bar oteta i ubijena grupa muslimana iz Srbije i Crne Gore.

## Uloga u ratu na Kosovu

Šešeljevi Beli orlovi se pominju među paravojnim formacijama za koje se smatra da su bile aktivne tokom rata na Kosovu. Human Rights Watch veruje da je Služba državne bezbednosti pomagala u organizaciji i naoružavanju ovih i drugih paravojnih jedinica.

Izveštaj OEBS-a navodi da su Beli orlovi, zajedno sa „Arkanovim Tigrovima“, učestvovali u progonu i ubistvima albanskog stanovništva Peći.

## Suđenja

Mnogi pripadnici Belih orlova su optuženi za ratne zločine pred Međunarodnim sudom. Milan Lukić je dobio doživotnu zatvorsku kaznu a Stredoje Lukić trideset godina zatvora, za akcije u Belim orlovima, posebno za masakr u Višegradu, kao i druga krivična dela. Mitar Vasiljević je dobio petnaest godina zatvora.

## Izvori

## Povezano
*Vojislav Šešelj
*Velika Srbija
*Masakr na Ovčari
*Masakr u Višegradu
*Otmica u Štrpcima
Osvetnici

**Osvetnici** može značiti:
* The Avengers (TV serija), popularna britanska TV-serija iz 1960-ih;
** The Avengers (film), igrani film temeljen na seriji, na srpskohrvatskom jezičnom prostoru distribuiran pod naslovom *Osvetnici*
* Avengers (strip), tim superheroja u univerzumu Marvel Comicsa
** The Avengers: United They Stand, animirani film temeljen na stripu
* *Osvetnici*, jedan od naziva za srpsku paravojnu formaciju poznatiju kao Beli orlovi

## Povezano
* Osvetnik
* Avengers
Nova demokratija

**Nova demokratija** ili **Nova demokracija** može biti:
* Nova demokratija (koncept), maoistički politički koncept nastao NR Kini;

ili naziv nekoliko političkih stranaka:
* Nova demokratija (Grčka);
* Nova demokratija (Srbija);
* Nova demokratija (Makedonija);
* Nova demokratija (Kosovo);
* Nova demokratija (Portugal);
* Nova demokratija (Švedska);
* Nova demokratija (Ukrajina);
* Nova demokratija (Kanada);
* Komunistička partija Indije (marksisti-lenjinisti) - Nova demokratija.

V. također Nova demokratska partija
Penzija

**Penzija** ili **mirovina** (nem. *Pension* < franc. *pension*, prema lat. *pensio*: vaganje; naplata, plaćanje), mesečna novčana naknada i druge beneficije na koje pojedinac stiče pravo po osnovu osiguranja za slučaj starosti, invalidnosti i smrti, a pod uslovima utvrđenim zakonom. Penzije se isplaćuju i posthumno u slučajevima kada naslednici i druge materijalno zavisne osobe nisu u stanju da se samostalno izdržavaju. Tako da u zavisnosti od uslova pod kojima je stečena, penzija može biti *starosna*, *invalidska* ili *porodična*.

## Privatni fondovi
Tradicionalno, penzijski fond je u domenu državnih izdataka, ali se liberalizacijom tržišta usluga sve više uključuju privatni fondovi osiguranja. To znači da osoba uplaćuje izvesnu sumu novca tokom svog radnog staža, a onda, kada ode u penziju dobija materijalnu nadoknadu na osnovu tih doprinosa. Osim novčane nadoknade, penzioneri mogu imati i druge povlastice, kao što je, na primer, pravo na manju cenu voznih karata u gradskom prevozu.

## Australija i Nemačka
Postoje i slučajevi, kao u Australiji, na primer, da svi građani koji napune određeni broj godina stiču pravo na penziju. Nemačka je inače prva zemlja koja je uvela starosnu penziju 1889. godine.

## Mirovina
U hrvatskom jezičnom standardu za penziju se upotrebljava riječ *mirovina*, za penzionera / penzionerku riječ *umirovljenik* / *umirovljenica*, za pridjev penzionerski riječ *umirovljenički*, a za glagol penzionisati riječ *umiroviti*, dok se riječi penzija, penzioner / penzionerka, penzionerski, penzionisati obično smatraju srbizmima. Ipak, razgovorno se penzionere / umirovljenike naziva – *penzićima*.

## Napomene
Branko Halusa

**Branko Halusa** (Karlovac, 4. VI. 1914. - Raleigh, SAD, 1991), hrvatski novinar, dječji pisac i enigmat.

## Biografija
Kao novinar i glavni urednik radio je u zagrebačkoj Borbi, Večernjem listu, Ilustrovanoj politici i drugdje. Mnoge su mu pjesme i crtice bile uvrštene u čitanke za osnovnu školu a napisao je mnoge knjige za djecu koje su postale vrlo popularne.

## Enigmatika
Zagonetaštvom se počeo baviti dvadesetih godina dvadesetog stoljeća sarađujući sve do pedesetih godina kao svestrani sastavljač u zagonetačkim listovima i rubrikama: *"Svijet"*, *"Omladina"*, *"[[Sfinga Rebus]]"*, *"Zagonetka"* (1941), *"Sfinga"* (1945), *"Problem"* (1946), *"[[Enigma (časopis)|Enigma]]"* (1951), *"Problem"* (1952) i brojnim drugim.

Autor je nekoliko sator-kvadrata (1942) na našem jeziku i tvorac prvog rarebusa (*"Problem"* broj 18, 3. V. 1947). Autor je nekoliko enigmatskih teorijskih priloga. Objavljivao je i humoreske (*"Sablazan u dolini enigmatskoj"*, *"Enigma"* broj 126, 1954). Uređivao je zagonetački list *"Problem"* (1946-1949). Brojne sastavke potpisivao je pseudonimima *Bra-Ha* (< **Bra**nko **Ha**lusa), *Braha* i *Hal* (< **Hal**usa).

## Djela

### Poezija
* **Halusa**, Branko ; Lučev, Julija – ilustrator. *Halo, tata!*. Beograd : Dečja knjiga, 1951. // 26 str. : ilustr. ; 25&nbsp;cm ; ćir. // 
* **Halusa**, Branko ; Lukić, Šana – ilustrator. *Pesme radosti*. Beograd : Dečja knjiga, 1952. // [16] str. : ilustr. ; 24&nbsp;cm ; ćir. // 

### Proza
* **Halusa**, Branko ; Borčić, Berislav – ilustrator. *Cincilin u zemlji Snjegovića*. Zagreb : IBI, 1955. // 32 str. : ilustr. ; v8* //
Gornje Trnjane

**Gornje Trnjane** je naselje u Srbiji koje admnistrativno pripada opštini Leskovac u Jablaničkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 250 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 228 stanovnika).

## Demografija
U naselju Gornje Trnjane živi 192 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 38,1 godina (36,8 kod muškaraca i 39,4 kod žena). U naselju ima 60 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 4,17.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Kroja

**Kroja** ( ili *Kruja*) je grad u srednjoj Albaniji, glavni grad Krujskog distrikta. Godine 2004. u Kroji je živelo oko 20.000 stanovnika.

## Historija
Kroja je najpoznatija kao rodno mesto Skenderbega , albanskog nacionalnog junaka iz vremena otpora Osmanlijskom carstvu.

Kroja je bila uporište otpora Turskom Carstvu u 15. stoljeću. Osmanlijsko carstvo je od 1443. do 1478. četiri puta bezuspešno pokušalo da osvoji grad. Skenderbeg ga je herojski branio. Čak dva puta je turski sultan lično predvodio vojsku. Cijela Europa divila se otporu naroda tadašnje Srbije. U tom vremenu pod Tursku vlast pala je Bosna, srpska despotovina i Carigrad, a Kroja je odolijevala. Skenderbeg je umro 1468. godine. Grad je konačno pao pod tursku vlast nakon Skenderbegove smrti. Kroja je deset godina kasnije pala pod tursku vlast. Posljednji je pao Drač, 1501. godine.

## Povezano

* Skenderbeg
* Opsada Kroje
* Pad Kroje
Oblast Skrapar

**Oblast Skrapar** (alb. *Rrethi i Skraparit*) je jedna od 36 oblasti Albanije. Ima 30.000 stanovnika (procena 2004.), i površinu od 775 -{km}-² . U središtu je zemlje, a glavni grad je Čorovode.
Oblast Mat

**Oblast Mat** (alb. *Rrethi i Matit*) je jedna od 36 oblasti Albanije. Ima 62.000 stanovnika (procena 2004.), i površinu od 1.028 km². Nalazi se u sjevernom središnjem dijelu zemlje, a sjedište mu je grad Burel. Distrikt se sastoji od sljedećih općina:
* Baz
* Burrel
* Derjan
* Gurrë
* Klos
* Komsi
* Lis
* Macukull
* Rukaj
* Suç
* Ulëz
* Xibër

Među ostalim značajnim gradovima u ovoj oblasti su Klos, Kraste, i Ulze.
Elbasan

**Elbasan** ( ili *Elbasani*) je grad u centralnoj Albaniji. Lociran je na reci Škumbin i prestonica je Oblasti Elbasan, na . To je jedan od najvećih gradova u Albaniji, sa populacijom od oko 100.000 stanovnika (po proceni iz 2003. godine) i površinom od 1.290&nbsp;km².

## Historija
Tokom istorije, Elbasan je bio pod kontrolom više različitih grupa, uključujući Turke, Srbe, Bugare, Austrijance i Italijane. Grad je ostao centar Islama u Albaniji i nakon turske vlasti. Nakon što je na Kongresu u Bitolju 1908. godine latinica izabrana za pisani albanski jezik, muslimanski aktivisti su, pod uticajem Mlado-Turaka, održali više demonstracija za arapsko pismo u Elbasanu.

Do početka Drugog svetskog rata, Elbasan je ličio na tipičan osmanski grad u Albaniji, sa mešavinom istočnih i srednjovekovnih zgrada, uskih popločanih ulica i veliki bazar gde se turski još uvek mogao čuti. Postojalo je hrišćansko naselje unutar zidina tvrđave, vlaški distrikt u predgrađu i više džamija i islamskih zgrada. U to vreme je grad imao populaciju od oko 15,000 stanovnika.

## Kultura
Oko 7 m izvan grada postoji stari pravoslavni manastir gde su mošti Jovana Vladimira, vladar Duklje, čuvane od 1381. do 1995. godine, kada su prebačene u sabornu crkvu u Tirani, sedište Albanske pravoslavne crkve.

## Vanjske veze

* Elbasan 
* Slike grada
* ALBoZONE: Gradovi Albanije
* Elbasan web 
* Fudbalski tim Elbasana
Pećinski distrikt

**Oblast Pećin** (alb.: *Rrethi i Peqinit*) je jedna od 36 oblasti Albanije. Ima 33.000 stanovnika (procena 2004.), i površinu od 191 km². Nalazi se u centralnom delu zemlje, a glavni grad je Pećin.

Distrikt se sastoji od sljedećih općina:
* Gjoçaj
* Karinë
* Pajovë
* Peqin
* Përparim
* Shezë
Oblast Gramš

**Oblast Gramš** (alb. *Rrethi i Gramshit*) je jedna od 36 oblasti Albanije. Ima 36.000 stanovnika (procena 2004.), i površinu od 695 km². Nalazi se u središtu zemlje, a glavni grad oblasti je Gramš.

Distrikt se sastoji od sljedećih općina:
* Gramsh
* Kodovjat
* Kukur
* Kushovë
* Lënie
* Pishaj
* Poroçan
* Skënderbegas
* Sult
* Tunjë

Po ovoj oblasti je nazvan italijanski marksistički filozof Antonio Gramši, čiji je otac bio albanskog porekla.
Oblast Parmet

**Oblast Parmet** (alb. *Rrethi i Përmetit*) je jedna od 36 oblasti Albanije. Po procjeni iz 2004. broji oko 26.000 stanovnika, a pokriva područje od 929 km². 

Nalazi se na jugu države, a sjedište mu je grad Përmet. Distrikt se sastoji od sljedećih općina:
* Ballaban
* Çarshovë
* Dishnicë
* Frashër
* Këlcyrë
* Përmet
* Petran
* Qendër Piskovë
* Sukë

Među značajnim mestima u ovoj oblasti je Kelcire. Oblast Parmet je tradicionalno poznata po proizvodnji vina. U post-komunističkoj eri je došlo do oživljavanja Grčke pravoslavne crkve, muslimanskih sekti, kao i protestantske religije.
Brdo kod Kranja

**Brdo kod Kranja** (; ) je dvorac u Sloveniji. Nalazi se zapadno od sela Predoslje u Gorenjskoj. Smatra se najbolje očuvanim renesansnim dvorcem u Sloveniji. 

Sagrađen je početkom 16. vijeka (1510) gorički velmoža i kranjski grof Jurij Egkh. Često se dograđivao i mijenjao vlasnike- Sredinom 18. vijeka je bio u vlasništvu barona Zoisa. Od godine 1935. je bio u vlasništvu jugoslavenskog kraljevskog namjesnika, kneza Pavla Karađorđevića. Po završetku drugog svjetskog rata je postao slovenska rezidencija Josipa Broza Tita. Kada je Slovenija stekla nezavisnost, počeo je služiti za protokolarne potrebe Vlade Republike Slovenije. U njemu su izložena vrijedna umjetnička djela (slikari: Zoran Didek, France Mihelič, France Pavlovec, Maksim Sedej; kipari: Boris in Zdenko Kalin, Karel Putrih i Frančišek Smerdu).

Godine 2001. je bio mjesto sastanka na vrhu između američkog predsjednika Georgea W. Busha i ruskog predsjednika Vladimira Putina.
Oblast Korče

**Oblast Korče** (alb. *Rrethi i Korçës*), je jedna od 36 oblasti Albanije. Po popisu iz 1989. broji oko 215.221 stanovnika, a pokriva područje od 2,180 km². 
Nalazi se na istoku države, a sjedište mu je grad Korçë. Distrikt se sastoji od sljedećih općina:
* Drenovë
* Gorë
* Korçë
* Lekas
* Libonik
* Liqenas
* Maliq
* Moglicë
* Mollaj
* Pirg
* Pojan
* Qendër Bulgarec
* Vithkuq
* Voskop
* Moskopolje (Voskopojë)
* Vreshtaz

U ovoj oblasti živi značajan broj Grka i Arumuna.
Pogradec

**Pogradec** ( ili *Pogradeci*, ) je grad u jugoistočnom delu Republike Albanije, koji se nalazi na obali Ohridskog jezera. Grad ima oko 24.000 stanovnika (2004.).

Smešten je jugoistočno od Elbasana, jugozapadno od Ohrida (Makedonija), zapadno od Lerina (Grčka) i severno od grada Korča. U Podgradecu i okolnim selima sem Albanaca živi i dosta makedonskog stanovništva. Pogradec je glavni grad Oblasti Pogradec.

### Ime

Naziv Pogradec ima slovensko poreklo: pod + grad(ec) = Podgradec. Albanski naziv za ovaj grad je dobijen izbacivanjem slova "d", čime je nastalo Pogradec.

### Historija

Posle podele regije Makedonija u balkanskim ratovima 1913. godine između Srbije, Bugarske i Grčke, jedan deo u kome se nalazio i Pogradec je pripojen novonastaloj državi Albaniji. Iz ovog je mesta znameniti albanski pesnik Lasgush Poradeci.
Valona

**Valona** ( ili *Vlora*, ,  [Aulón]), je grad u Albaniji, sedište okruga Valona. Valona je druga najveća luka u Albaniji.

## Geografija
Valona se nalazi u istoimenoj oblasti i okrugu. Grad je smešten na uzvišici znad Valonskog zaliva Jadranskog mora, skoro potpuno okružena planinama. Luka u Valoni je najbliža luci Bari u Italiji i samo 70&nbsp;km od obale Salenta. U blizini grada nalazi se ostrvo Sazan, koje se nalazi na ulazu u Valonski zaliv.

## Historija
Grad je osnovan kao grčka kolonija Aulon (Αυλών) u 6. veku pre nove ere. Valona je postala sedište rimske biskupije u 5. veku, a od 733. je pod kontolom Carigradske patrijaršije. Oko Valone su se sukobljavali Normani iz Kraljevstva Sicilije i Vizantijsko carstvo. Dušanovo carstvo je zauzelo Valonu 1345. i tu osnovalo autonomnu kneževinu. Otomansko carstvo je osvojilo Valonu 1417. U 16. veku ovde su stigle mnoge sefardske izbeglice iz Španije i Portugala.

U Valoni je 28. novembra 1912. godine održana velika Narodna skupština na kojoj proglašena nezavisnost Albanije. Tokom balkanskih ratova, većina Albanije je okupirana, a Valona je bila slobodna teritorija na kojoj je delovala Privremena vlada Albanije. Nakon prvog svetskog rata, Italijani su zauzeli Valonu. Valonskim ratom 1920. godine Albanija se konačno izborila za nezavisnost.

Italijani ovde ponovo vladaju od 1939. do 1944. Za to vreme u Valoni je bila baza za podmornice koju su Britanci teško bombardovali. Posle Drugog svtskog rata, luka je iznajmljena da služi kao podmornička baza Sovjetskog Saveza. Baza je prešla u Albanske ruke 1961. kada se Enver Hodža politički okrenuo ka Kini, a Albanija istupila iz Varšavskog pakta.
Zog I, kralj Albanije

**Zog I od Albanije** (rođen kao , kasnije promenio u *Ahmet Zogu*, 8. oktobar 1895 – 9. april 1961), poznat kao **Skenderbeg III** je bio kralj Albanije od 1928. do 1939. godine. Prije toga je bio premijer (1922–1924) i predsjednik Albanije (1925–1928).

## Povezano
* Istorija Albanije

## Reference
Ekonomski fakultet Univerziteta u Beogradu

**Ekonomski fakultet Univerziteta u Beogradu** (EKOF) je vodeća obrazovna i naučna ustanova iz oblasti ekonomskih nauka u Srbiji. Osnovan je 1937. godine u svojstvu Visoke škole za ekonomiju i trgovinu, kao prvi visokoškolski centar u oblasti ekonomije u tadašnjoj Kraljevini Jugoslaviji.

Trenutno broji preko 8000 studenata na svim nivoima studija, a do sada je diplomiralo preko 50000 ekonomista, od čega je oko 3000 nastavilo školovanje i steklo naziv magistra ekonomskih nauka ili mastera ekonomije, a oko 700 i doktoriralo.

## Rukovodstvo
Dekan: prof. dr Branislav Boričić

Prodekani: prof. dr Saša Ranđelović, prof. dr Mihail Arandarenko, dr Žaklina Stojanović, dr Dragan Lončar

## Katedre
* *Ekonomska teorija i analiza*
* *Ekonomska politika i razvoj*
* *Međunarodni ekonomski odnosi*
* *Poslovna ekonomija i menadžment*
* *Računovodstvo i poslovne finansije*
* *Statistika i matematika*

## Smerovi
Smerovi na osnovnim studijama:
* *Ekonomska analiza i politika*
* *Marketing*
* *Računovodstvo, revizija i finansijsko upravljanje*
* *Trgovinski menadžment i marketing*
* *Finansije, bankarstvo i osiguranje*
* *Turizam i hotelijerstvo*
* *Statistika, informatika i kvantitativne finansije*
* *Menadžment*
* *Međunarodna ekonomija i spoljna trgovina*

## Vanjske veze
* Ekonomski fakultet u Beogradu
* Univerzitet u Beogradu: Ekonomski fakultet 
* Centar za karijerno vođenje i savetovanje Ekonomskog fakulteta
Atentat u Narodnoj skupštini

**Atentat u Narodnoj skupštini** je naziv za ubojstvo tri poslanika Hrvatske seljačke stranke, uključujući njenog vođu Stjepana Radića koje je 20. lipnja 1928. tokom zasjedanja počinio Puniša Račić, poslanik vladajuće Radikalne stranke.

Do atentata je došlo tokom oštre parlamentarne rasprave u kojoj su poslanici vladajuće većine predstavnike opozicije, grupirane oko HSS-a, optuživali za veleizdaju, dok su oni njih zauzvrat optuživali za korupciju. Račić, ali i još nekoliko radikalnih poslanika, su tokom rasprave počeli prijetiti poslanicima HSS-a smrću. Oko 11:25 je Račić te prijetnje ostvario, došavši pred poslanike HSS-a, izvadivši pištolj iz džepa i ispalivši nekoliko hitaca na Stjepana Radića, ali i nekoliko HSS-ovih poslanika koji su pokušali zaštiti svog vođu. Tada su na mjestu ubijeni poslanici Đuro Basariček i Pavle Radić, sinovac Stjepana Radića. Radić, te poslanici Ivan Granđa i Ivan Pernar su ranjeni.

Vijest o atentatu je izazvala duboki šok u javnosti tadašnje države, ali i bijes u Hrvatskoj, gdje su u Zagrebu tada organizirane demonstracije, koje su eskalirale u žestoke nerede. Vodstvo HSS-a se 1. augusta sastalo i izjavilo da njeni poslanici više neće odlaziti u "Skupštinu gdje ih se ubija" te izjavilo da više ne smatra legitimnom odluku o stvaranju Kraljevine SHS te umjesto toga traži nove pregovore o zajedničkoj državi Srba i Hrvata. Nekoliko dana kasnije je umro Stjepan Radić, koji je zbog toga stekao status jednog od najvećih mučenika u hrvatskoj povijesti.

Atentat je imao značajne političke posljedice, s obzirom da je u Zagrebu, ali i u Beogradu, dao argumente svim protivnicima Jugoslavije. U Hrvatskoj je zamah dobila struja radikalnih nacionalista koja će poslije postati poznata kao ustaški pokret, dok su u Srbiji atentat i neredi poslužili iznošenju ideja o "amputaciji", odnosno izdvajanju "problematične" Hrvatske, odnosno pretvaranju Kraljevine SHS u Veliku Srbiju. Tadašnja je vlada izgubila veliki dio svog autoriteta, a što je iskoristio kralj Aleksandar kako bi 6. 1. 1929. zaveo šestojanuarsku diktaturu; taj čin će dati podlogu i za brojne teorije zavjere prema kojima su Aleksandar ili beogradska vlada stajali iza krvoprolića.

Puniša Račić, je nedugo nakon atentata uhapšen, te mu je suđeno u maju 1929. godine. Osuđen je na 33 godine i 8 mjeseci zatvora, od kojih je ukupno morao odslužiti 20, što je tada bio najveći mogući broj godina. Ukupno je proveo 13 godina u zatvoru u Požarevcu, a poslednje tri u statusu "slobodnjaka", s pravom na izlaske. Pušten je na slobodu 27. marta 1941, nedugo pred početak drugog svjetskog rata u Jugoslaviji. Za vrijeme drugog svjetskog rata su ga u oktobru 1944. uhvatili partizani, sudili mu na prijekom sudu 21. srpske divizije, te ga osudili na smrt i pogubili.

## Literatura
* Zvonimir Kulundžić, Atentat na Stjepana Radića, Zagreb 1967.
* Ljubomir Antić, Hrvatska federalistička seljačka stranka, Radovi IHP, 15/1982.
* Branislav Gligorijević, Parlament i političke stranke u Jugoslaviji 1919-1929, Beograd 1979.
Ustav Jugoslavije 1931.

**Ustav Kraljevine Jugoslavije** iz 1931. godine, poznatiji po nazivom **Septembarski ustav** ili **Oktroisani ustav** predstavljao je drugi po redu ustav u istoriji Jugoslavije. Doneo ga je godine 1931. kralj Aleksandar kako bi njime okončao sopstvenu šestojanuarsku diktaturu.

Formalno se primenjivao sve do kraja postojanja Kraljevine Jugoslavije, odnosno donošenja Ustava FNR Jugoslavije 1946. godine.

## Nastanak

## Odredbe

Kraljevina Jugoslavija je proglašena za ustavnu i naslednu (ne više i parlamentarnu) monarhiju.

Kralj je proglašen dominantnim činiocem u organizaciji i radu svih vlasti. Kralju su data široka ovlašćenja šefa države, pravo da imenuje jedan broj članova gornjeg doma i ovlašćenja vezana za sazivanje, raspuštanje i zasedanja narodnog predstavništva. Kralju je praktično dato ovlašćenje trećeg, arbitražnog doma u narodnom predstavništvu, jer je u slučaju neslaganja dva doma povodom nekog zakonskog predloga kralj mogao stati uz jedan od njih i prihvatiti/odbaciti predlog.

Imenovanja činovnika i vojnih starešina vršio je kralj, a presude su izricane u njegovo ime. Povrh svega u slučaju vanrednog stanja imao je pravo na vanredne mere i praktično ustavom potpuno nevezanu vlast, uz naknadno podnošenje akata na usvajanje parlamentu (čl. 116, "mali ustav").

Narodno predstavništvo je bilo dvodomno, sačinjeno od Senata i Narodne skupštine. Kralj je imao daleko najveći uticaj na izbor članova Senata (birao je polovinu članova). Narodna skupština birala se opštim, jednakim i neposrednim pravom glasa, ali je izborni zakon predvideo javno glasanje što je pružalo ogromne mogućnosti za pritiske i manipulaciju. Pored drugih biračkih cenzusa, žene nisu imale biračko pravo. Zadržan je sistem promene ustava iz Vidovdanskog ustava.

Zakonodavna inicijativa poslanika, kao i njihov imunitet bili su značajno suženi. Zakonski predlog je mogao podneti svaki narodni poslanik ili senator ako ga pismeno potpomogne jedna petina članova Senata odnosno Narodne skupštine.

Ministarski savet bio je imenovan od strane kralja i samo njemu odgovoran, a ministarska odgovornost prema narodnom predstavništvu u krivičnim pitanjima takođe je bila sužena. Ministarski savet vršio je pre svega upravnu vlast, bez nekih širih političko-zakonodavnih inicijativa.

Proklamovana građanska prava bila su nešto sužena u odnosu na Vidovdanski ustav.

Zadržana je teritorijalna podela zemlje na banovine iz perioda Šestojanuarske diktature.

## Praksa

Cilj donošenja ustava je bio da se koncentrisanjem vlasti kod kralja i ograničavanjem parlamentarizma smiri politički život i podstakne nacionalno jedinstvo. Rezultati nisu bili zadovoljavajući, a hronična političko-nacionalna nestabilnost ostala je obeležje života u Kraljevini.

Promene ustava izvršene su dva puta, oba puta neustavno. Jedna je bila donošenje Uredbe o Banovini Hrvatskoj, a druga preuzimanje vlasti od strane maloletnog kralja Petra II Karađorđevića.

Tekst ustava Kraljevine Jugoslavije 1931: '''''<big>http://digitalna.nb.rs/wb/NBS/Tematske_kolekcije/Srpski_ustavi/RA-ustav-1931#page/0/mode/1up</big>'''''/Srpski
155. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **155. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Korkula i Marcela** (ili, rjeđe, **godina 599. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 155. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Hispansko pleme Luzitani pod komandom Punika i Cesara prodire na jug i dolazi do današnjeg Gibraltara. Tamo im poraz nanosi rimski praetor Lucije Mumije.
* Nastojeći okupirati Iiriju, rimska vojska pod konzulom Publijem Kornelijem Scipionom Nasikom Korkulom prvi put napada Dalmatince te osvaja njihovu prijestolnicu Delminijum. Dalmatinci su nakon toga prisiljeni plaćati danak Rimu, čime završava prvi dalmatinski rat. Korkulu je zbog pobjede u Rimu priređen trijumf.
* Menandar I (na sanskritu i paliju poznat kao Milinda) počinje vladavinu nad Indo-Grčkim Kraljevstvom. Teritorije pod njegovom vlašću uključuju dio Baktrije (Panjshir i Kapisa) kao i suvremenu pakistansku provinciju Punjab, najveći dio indijske države Punjab i Himachal Pradesh te oblast Jammu. Glavni grad mu je Sagala u sjevernom Punjabu, za koji se vjeruje da predstavlja suvremeni Sialkot.

## Rođenja
*

## Smrti
* Carica majka Bo, carska konkubina cara Gaoa iz dinastije Han
Hispano

## Etimologija
**Hispano** je termin koji doslovno znači "španskog porekla". Kao što se stanovnik nekadašnje rimske Hispanije zvao hispano, tako bi danas jedan Španac bio takođe hispano. Upotrebljava se na isti način kao i anglo-, franko-, austro-, luso-, itd., prefiksi koji označavaju da je nešto ili neko poreklom iz tih zemalja.

## Definicija
Po definiciji Španske kraljevske akademije, termin "hispano" se odnosi kako na stanovnike nekadašnje Hispanije, tako i na same Špance, kao i na sve stanovnike i nacije Hispanoamerike. Ovaj termin se takođe može proširiti i na stanovnike SAD poreklom iz neke od ovih zemalja RAE.

## Kontroverze
U SAD, termin **hispano** se koristi za imenovanje svih hispanofona, nezavisno od njihove rase, etniciteta ili nacionalnosti. Tako, u SAD, u većinskom anglosaksonskom društvu, hispano bi bio termin jednako primennjiv i na Kubanca afričkog porekla, Argentinca italijanskog porekla, Meksikanca amerindijanskog proekla ili Čileanca španskog porekla, jer je svima njima zajednički jezik kojim govore - španski. Međutim, osobe koje su SAD identifikovane kao hispano, radije se same identifikuju po zemlji odakle potiču, ili u opštijem smislu, kao Latinoamerikanci.

]

U samoj Latinskoj Americi, ova reč se ne upotrebljava, i osobe se identifikuju pre svega po nacionalnosti, i jedini koji se identifikuju kao "hispano" su oni koji delimično ili potpuno vuku korene iz Španije. Pogrešna upotreba ove reči u SAD je veoma kritikovana od strane Latinoamerikanaca nešpanskog porekla koji ne žele da budu identifikovani kao "hispano" s obzirom na kolonijalne konotacije koje ovaj termin nosi budući da se na taj način stavljaju u vezu sa Španijom i njenim potomcima u Americi koji su kolonizovali njihovu zemlju. S obzirom na veliko negodovanje koje je proizvela upotreba ovog termina u svrhe popisa stanovništva kao opšta ili rasna identifikacija u SAD, sada se termin "hispano" koristi samo da se naznači da li osoba potiče iz zemlje gde je većina stanovništva hispanskog porekla ili hispanofona, i ako se osoba identifikuje kao hispano, dalje se traži da takođe odabere i rasu.

U **Latinskoj Americi**, hispano se odnosi na stanovnike španskog ili mešanog porekla (španskog porekla), i ne uključuje osobe portugalskog ili francuskog porekla, kao ni afričkog ili amerindijanskog porekla. Iz tog razloga, termin **hispano** se ne može koristiti kao sinonim za latino ili latinoamerički, kao ni za iberoamerički, jer jer bi onda moralo da podrazmeva i Brazil. Skup zemalja gde je hispansko stanovništvo u većini se naziva Hispanoamerika.
Iberoamerika

**Iberoamerika** (; ) ili **Iberijska Amerika** je termin koji je počeo da se koristi u drugoj polovini 19. veka za grupu zemalja na američkom kontinentu koje su ranije bile španske i portugalske kolonije.

**Ibero-** je prefiks koji označava Iberijsko poluostrvo u Evropi, na kome se nalaze Španija, Portugal, Andora i Gibraltar. Prema tome, Iberoamerika se odnosi na sve zemlje na američkom kontinentu u kojima se govori španski, i Brazil, u kome se govori portugalski. U ovu grupu se takođe ubrajaju i same Španija i Portugal, kao i Andora, iako ne pripadaju američkom kontinentu. **Organizacija iberoameričkih zemalja** na primer, ih ubraja među svoje članice.

Ovaj termin ne treba mešati sa terminima Latinska Amerika i Hispanoamerika.

## Zemlje Iberoamerike i broj stanovnika
* Hispanofone zemlje na američkom kontinentu
:  38,747,000
:  9,182,000
:  16,295,000
:  45,600,000
:  4,401,000
:  11,269,000
:  8,895,000
:  13,228,000
:  6,881,000
:  7,205,000
:  12,599,000
:  107,029,000
:  5,487,000
:  3,232,000
:  6,158,000
:  27,968,000
:  3,955,000 (SAD protektorat)
:  3,463,000
:  26,749,000
* Hispanofone zemlje na evropskom kontinentu
:  43,064,000
:  69,150
* Zemlje u kojima se govori portugalski (Amerika i Evropa)
:  186,405,000
:  10,495,000

## Povezano
* Latinska Amerika
* Hispanoamerika
* Hispanija
* Hispano
* Latino
* Latinska unija
Oktroisani ustav

**Oktroisani** ili **oktroirani ustav** je naziv za ustav koji je donesen "odozgo", odnosno ukazom ili sličnom odlukom izvršne vlasti, odnosno bez konzultacija ili ikakvog sudjelovanja nižih organa ili predstavnika podanika/građana na koje bi se njegove odredbe trebale primjenjivati. Oktroirani ustavi su karakteristični za aposlutne monarhije (koje se njegovim donošenjem transformiraju u ustavne monarhije), diktature, odnosno države koje se nalaze pod stranom vojnom okupacijom ili međunarodnom upravom.

U istoriji Jugoslavije najpoznatiji oktroirani ustav predstavlja Septembarski ustav 1931. godine kojim je kralj Aleksandar I formalno okončao vlastitu šestojanuarsku diktaturu u Kraljevini Jugoslaviji.
Istopolni brak na Islandu

Registrovano partnerstvo (*staðfest samvist*) za gej i lezbejske parove priznato je 1996. godine na Islandu.

Zakon daje puna prava, obaveze i beneficije kao i brak. Partner, odnosno partnerka može usvojiti dete svog partnera, odnosno partnerke, osim ukoliko je dete usvojeno iz inostranstva. 

Prilikom donošenja zakona sve partije Alþingia, islandskog parlamenta, podržale su zakon, a protiv je glasao samo jedan član konzervativne Partije nezavisnosti (*Sjálfstæðisflokkurinn*).

Godine 2006, 2. juna parlament je jednoglasno izglasao potpuno izjednačavanje prava istopolnih registrovanih parova i venčanih parova po pitanjima usvajanja, roditeljstva i potpomognute oplodnje. Zakon je stupio na snagu 27. juna, 2006.
27. juna, 2008. godine počeo je da važi amandman kojim se omogućuje da Islandska crkva i ostale religijske grupe daju blagoslov istopolnim zajednicama.

Među poznatim ličnostima koje su sklopile registrovano partnerstvo jesu i premijerka Islanda, Jóhanna Sigurðardóttir i njena partnerka, Jónína Leósdóttir.

## Istopolni brak
Vlada je 23. marta, 2010. predstavila tekst novog zakona, kojim bi se ukinulo registrovano partnerstvo, a istopolnim parovima omogućilo da sklapaju brakove. Zakon je usvojen 11. juna, 2010. godine, a stupa na snagu 27. juna.

## Povezano
* Položaj LGBT osoba na Islandu
* Politika Islanda

## Izvori
John Obi Mikel

**John Michael Nchekwube Obinna** (22. april 1987 -), poznat kao **Mikel John Obi**, **John Obi Mikel** ili **John Mikel Obi**, umirovljeni je nigerijski nogometaš, koji je igrao kao vezni igrač.

## Vanjske veze



U Wikimedijinom spremniku nalazi se još materijala vezanih uz temu:
******


* 
* Ferguson attacks Chelsea over Mikel transfer saga (*[[The Guardian]]*, October 4, 2005)
* Mikel saga nears end as club ease grip  (*[[The Times]]*, December 5, 2005)
* Obi the only loser in shameful tug-of-war  (*[[The Daily Telegraph]]*, April 14, 2006)
* Mikel saga ends with Chelsea move (*[[UEFA|uefa.com]]*, June 3, 2006)
Hispanoamerika

**Hispanoamerika** () ili **Hispanska Amerika** (; ili **Španska Amerika**, ), je termin koji obuhvata sve zemlje Amerike u kojima se govori španski jezik, i koje su bivše španske kolonije. Stanovnici ovih zemalja na američkom kontinentu nazivaju se **Hispanoamerikanci** ().

Iako prema svom etimološkom značenju Hispanoamerika se u stvari odnosi na Hispaniju (), staru rimsku provinciju koja je podrazumevala celo Iberijsko poluostrvo, uključujući i Portugal, moderna upotreba reči Hispanija se odnosi samo na reč "Španija" (što verovatno proizilazi iz činjenice da obe reči zvuče veoma slično). Zato se formira novi termin, Iberoamerika koja se odnosi na Iberijsko poluostrvo, termin koji uključuje i Andoru, Španiju, Portugal i Brazil. Treba voditi računa i ne mešati ova dva termina između sebe, kao ni termin Latinska Amerika.

Druge zemlje u kojima postoji značajan broj govornika španskog jezika (Andora, Belize, Sjedinjene Američke Države, Filipini, Ekvatorijalna Gvineja i Zapadna Sahara), ne smatraju se delom Hispanoamerike.

## Povezano
* Iberoamerika
* Latinska Amerika
* Hispanija
* Hispano
* Latino
* Latinska unija
Lucije Mumije Ahaik

**Lucije Mumije** (Lucius Mummius), poznatiji i kao **Leucije Mumije** (Leucius Mummius), odnosno po nadimku **Ahaik** (Acchaicus), bio je Rimska Republika|rimski vojskovođa i političar iz 2. vijeka pne. Najpoznatiji je po tome što je kao konzul za vrijeme četvrtog makedonskog rata godine 146. pne. razorio Korint.

## Izvori
Delminijum

**Delminij** ili **Delminijum** () je naziv za ilirsku gradinu i antičko naselje ili grad u području današnjeg Duvanjskog polja u Bosni i Hercegovini. Predstavljalo je upravno sjedište ilirskog plemena Delmati, po kojima je kasnije dobila ime Dalmacija. Rimski istoričari ističu veličinu Delminijuma (megale polis), ili kao čvrst grad na visokom položaju (Apijan). Iako su podaci brojni, iz njih nije moguće tačno odrediti koja je od gradina bila Delminijum. Zbog toga je dugo vremena smještan na razne lokacije. U kontekstu historijskih, arheoloških, epigrafskih i hodoloških podataka u najnovijoj literaturi smatra se da je dalmatska gradina Lib u Borčanima mjesto na kojem se nalazio Delminium. 

## Rimski Delminijum
Godine 155. pne. Rimljani su prvi put zauzeli Delminijum. Cjelokupno područje Dalmata, zajedno sa svim ostalim ilirskim plemenima, Rimljani konačno osvajaju 9. godine n.e, nakon Batonovog ustanka. 

Delminijum se spominje i u mnogobrojnim dokumentima iz rimskog perioda kao novo, rimsko naselje. I njegova ubikacija je sporna. Analizom naseobinskih i arheoloških ostataka, dio autora smatra da se rimski Delminium nalazio ispod istoimenog ilirske gradine, u podnožju brda Lib, a da se u današnjem Duvnu (Tomislavgrad) nalazila putna stanica Bistue vetus. Drugi autori smatraju da se rimski Delminijum nalazio u današnjem Tomislavgradu, na lokalitetu Županjac.

Grad je kasnije dobio status autonomnog grada u Rimskom Carstvu. Uništen je za vrijeme Velike seobe naroda.

Na mjestu gdje je bio rimski grad podignuto je groblje Karaula. Na samome rimskome trgu (forumu), koji je istražio krajem 19. st. Karl Pač,  podignuta je 1924 crkva. Propali su ostaci rimskoga foruma, s otvorenim trgom, vijećnicom, govornicom, uredima i zatvorom, s lijepo isklesanim kamenim kvaderima. Istražene terme (banju) nedaleko od Franjevačkoga samostana zatrpane su pijeskom i zemljom i izgrađen parking.

## Reference
Publije Kornelije Scipion Nasika Korkul

**Publije Kornelije Scipion Nasika Korkul** (***Publius Cornelius Scipio Nasica Corculum***, ? - 141. pne.) bio je rimski vojskovođa i političar.

Rodio se kao sin konzula Publija Kornelija Scipiona Nasike i - prema nekim izvorima, izvjesne Cecilije Metele. Bio je nećak znamenitog vojskovođe i državnika Scipiona Afrikanca. Godine 168. pne. se pod Lucijem Emilijem Paulom Makedoncem borio u trećem makedonskom ratu.

Godine 162. pne. je prvi put izabran za konzula, ali je morao podnijeti ostavku zbog pogrešno izvedenog rituala preuzimanja dužnosti. Usprkos toga je godine 159. pne. izabran za cenzora. Godine 155. pne. je po drugi put izabran za konzula, te je vodio uspješan pohod u Iliriju, kada su Delmati prisiljene na plaćanje danak|danka. Zbog toga je nagrađen trijumfom. Godine 150. pne. je izabran za *[[pontifex maximus]]a*.

Najpoznatiji je po tome što je od 150. pne. postao glavnim suparnik Katona Starijeg u Senatu, odnosno što se nastojao suprotstaviti njegovoj politici *[[Carthago delendam est]]*, odnosno uništenju Kartagine. Kasniji historičari su tvrdili da je to opravdavao tvrdnjom da će Rimljani, lišen svog glavnog suparnika i potencijalne opasnosti, "omekšati", odnosno odati se korupciji i razvratu. Usprkos njegovom protivljenju, pokrenut je treći punski rat u kome je Kartagina uništena.

Bio je oženjen za Kornelija Korneliju Afrikanu Stariju, kći svog poznatog strica. Njegov sin Publije Kornelije Scipion Nasika Serapion ga je naslijedio na mjestu *[[pontifex maximus]]a*. Posljednji muški potomak mu je bio pra-pra-pra-unuk Metel Scipion, a posljednji ženski potomak njegova kći Kornelija Metela.

## Reference
Jammu

**Jammu**  (Dogri: जम्मू, Urdu: جموں), također poznat kao **Duggar** je jedno od tri upravna područja u Jammu i Kashmir, najsjevernijoj državi Indije. Najveći grad je Jammu (*Jammu City*), koji je istovremeno i zimski glavni grad Jammu i Kashmira.

U Jammuu se nalaze neka od najpoularnijih hinduističkih svetišta, kao što je Vaishno Devi, pa se Jammu smatra jednim od najpopularnijih odredišta hodočasničkog turizma. Većina od 2,7 miliona stanovnika Jammua prakticira hinduizam, a prisutni su i islam i sikizam.

## Reference

## Vanjske veze

* Vardaan Hotel Jammu Near Gen Bus Stand +91 9419135103 
* Vardaan Resort Patnitop, Your Host in PatniTop 
* Heaven of earth in Jammu and Kashmir
* Jammu District
* Jammu Kashmir:Travel & Tours 
* Brief history of Jammu rulers with coinage details 
* Jammu Kashmir features 
* Shri Mata Vaishno Devi Shrine Board
* Duggar Times- The land, people(Dogras) and their culture 
* Official site of Jammu and Kashmir Government 
* Prakash Singh
* 'God of Small Things,' Travelogue in The Indian Express, March 05, 2006, by Arjun Razdan
Kapiška pokrajina

**Kapiška pokrajina** je jedna od 34 pokrajine Afganistana, smještena na istoku je zemlje. Glavni grad je Mahmud-e Raki, a među ostalim oblastima su Kuhistan, Nigrab i Tagab. Površina pokrajine je 1871 km², a broj stanovnika prema procjeni iz 2013. kreće se oko 364.900.
Sialkot

**Sialkot** () je grad smješten na sjeveroistoku pakistanske provincije Punjab u podnožju kašmirskih planina kraj rijeke Chenab. Predstavlja sjedište distrikta Sialkota a nekad je bio zimski glavni grad Kašmira. Nalazi se oko 125&nbsp;km sjeverozapdno od Lahorea i samo nekoliko kilometara od granice sa Jammuom.

Poznat je po izuzetno dugoj i bogatoj historiji, koja seže u antička vremena kada je bio poznat kao Sagala.

## Vanjske veze

* Sialkot Travel Guide
* Sialkot Export 
* Sialkot Surgical Instruments 
* Sialkot soccer balls
* Sialkot International Airport Information 
* Sialkot District Government Website 
* The Sialkot Chamber OF Commerce & Industry 
* Sialkot News in Urdu and English
Pali jezik

**Pali** je drevni prakrit jezik, srodan sanskrtu, koji se govorio na severu Indije. To je jezik ranog budizma na kojem je zapisan pali kanon (*tipitaka*) i liturgijski jezik teravada budističke škole.

Reč *pali* jednostavno znači "red teksta", ali je vremenom počela da se koristi kao naziv za jezik kojim je zapisan kanon teravade.

## Geneza

Geneza pali jezika nije sasvim jasna, ali svakako je severnoindijskog porekla. Po vremenu nastanka, pali je srednjoindijski jezik, dakle mlađi od sanskrta. Prema rečima Čedomila Veljačića, "pali jezik odnosi se prema sanskritu kao talijanski prema latinskom". On smatra da je pali najsrodniji jeziku magadhi, koji je u Buddhino doba bio govorni jezik područja srednje Indije, na jugu od rijeke Gange, jednom od najvažnijih središta indijske kulture toga vremena.

Neki savremeni filolozi misle da je pali zapravo jezik zapadne i centralne Indije, dok drugi tvrde da se radi isključivo o jeziku tekstova, zasnovanom na jednom od varijanti drevnog indijskog jezika magadhi.

## Budin jezik

Buda je ohrabrivao učenike da upotrebljavaju svoje dijalekte. On je govorio da nijedan jezik nije bolji od bilo kojeg drugog za prenošenje istine i otuda i njegove reči: "*Dopuštam vam da Budine reči učite svako na svom jeziku*" (Vin. II,139).

Tradicionalni budisti veruju da je Buda govorio pali, iako je to danas uglavnom osporeno. Prema predanju, u Budino vreme sanskrit je bio „visoki“ jezik kojim se govorilo na dvorovima i među sveštenicima i intelektualcima, i upravo je to razlog zašto je Buda odbio da svoje propovedi izlaže na sanskrtu i umesto toga je podučavao na govornom pali jeziku (*Vin.II,139*). Želeo je da njegovo učenje bude dostupno svima, a ne samo uskoj eliti.

Pali, jezik teravada kanona, bio je jedan od onih dijalekata kojim se govorilo u Avanti provinciji, ali ne i jezik na kojem je Buda podučavao. Zbog toga se upotrebi pali terminologije ne daje prioritet u odnosu na budistički sanskrit, vrstu sanskrita koja sadrži mnogo prakrtskih reči (prakrit, narodni jezik, za razliku od sanskrita).

## Jezik teravade

Na paliju je sačuvana Tipitaka kakvu danas imamo, iako su delovi kanona sačuvani i na sanskrtu, na kojemu nije izvorno sastavljen. Na paliju je napisana i golema komentarska literatura, između ostalog i Budagosina dela i *[[Milindapanho]]*.

Teravada budisti pali oduvek smatraju svetim jezikom i mnogi od njih veruju da je Dhammu moguće potpuno razumeti jedino uz poznavanje palija. Sve donedavno sve knjige o teravadi — hronike, pesme, komentari, priče itd. — bile su pisane na paliju. Svaki obrazovaniji monah sa Šri Lanke, Burme ili Tajlanda dobro zna pali.

## Alfabet

Pali alfabet sastoji se od 41 slova - 8 vokala i 33 suglasnika. Ovaj jezik nema posebno pismo, već su korišćena pisma raznih zemalja za zapisivanje pali tekstova: u Indiji nagari, na Šri Lanki sinhaleško, u Burmi burmansko i u Tajlandu kambodžansko pismo. U današnje vreme je latinično pismo postalo međunarodni standard.

## Jezičke paralele

Evo nekoliko primjera koji pokazuju neobične sličnosti sa srpskohrvatskim jezikom:

## Literatura
* 
* 
* 

## Povezano
* Sanskrt

## Izvori

## Vanjske veze
* Pali bukvar
Indo-Grčko Kraljevstvo

**Indo-Grčko Kraljevstvo** je naziv za helenističku državu, odnosno grupu država i raznih političkih entiteta koji su u 2. i 1. vijeku pne. postojali na području sjeverozapadnog i sjevernog dijela Indijskog podkontinenta. Nastalo je kada je Grčko-Baktrijsko Kraljevstvo pod kraljem Demetrijem u prvoj polovici 2. vijeka pne. napalo sjever tadašnje Indije. Noovosvojena područja su se, međutim, brzo otcijepila od Baktrije i stvorila novi politički entitet. Historijski i drugi izvori poznaju oko tridesetak indo-grčkih vladara od kojih su mnogi međusobno ratovali.

Indo-Grčko Kraljevstvo je bilo najkasnije stvorena, najistočnija, ali i najizoliranija od svih helenističkih država. Zahvaljujući tome je opstala, odnosno doživjela uspon i prosperitet u vrijeme kada je helenizam na zapadu doživljavao svoj sumrak. Za Indo-Grke je također bilo karakteristično da su s vremenom počeli prihvaćati lokalnu hinduističku, ali i budističku kulturu; potonje je zaslužno za pojavu grko-budizma.

Indo-Grčko Kraljevstvo je u političkom smislu prestalo postojati nakon najezde Indo-Skita godine 10. n.e. Vjeruje se da su određene indo-grčke zajednice slijedećih nekoliko godina opstale pod kušanskom vlašću.

## Vanjske veze

* News story of the latest archaeological discovery of artefacts dated back to Indo-Greek period
* Indo-Greek history and coins 
* Ancient coinage of the Greco-Bactrian and Indo-Greek kingdoms
* Text of Prof. Nicholas Sims-Williams (University of London) mentioning the arrival of the Kushans and the replacement of Greek Language. 
* Wargame reconstitution of Indo-Greek armies 
* Files dealing with Indo-Greeks & a genealogy of the Bactrian kings
* The impact of Greco-Indian Culture on Western Civilisation
Menandar I

**Menandar I Soter** (*"Spasitelj"*, u indijskim izvorima poznat pod imenom **Milinda**) bio je vladar Indo-Grčkog Kraljevstva od 165. ili 155. pne. do 130. pne.. Smatra se najvećim od svih indo-grčkih kraljeva. Antički izvori sugeriraju da je za vrijeme njegove vladavine kraljevstvo imalo najveći teritorijalni opseg, a podanici uživali prosperitet. Indijski izvori, od kojih se ističe *[[Milinda Panha]]*. navode da se preobratio na budizam. O njegovoj vladavini svjedoči i izuzetno bogatstvo, raznovrsnost i proširenost numizmatičkih artefakata.

## Vanjske veze
* Coins of King Menander
* More coins of Menander
* Kapisa coinage of Menander
* The Debate of King Milinda
* The Questions of King Milinda
Carica majka Bo

**Carica majka Bo** (薄太后), poznata kao **Supruga Bo** (薄姬) za vrijeme muževa života, a kasnije kao **Carica majka Xiaowen** (孝文太后) ili **Carica Gao** (高皇后) (? - 155. pne.) bila je carska priležnica cara Gaoa, osnivača kineske dinastije Han.

## Izvori
* *[[Zapisi Velikog Historičara|Zapisi Velikog historičara]]*, vol. 49.
* *[[Knjiga Hana]]*, vol. 97, part 1.
* *[[Zizhi Tongjian]]*, vols. 13, 14, 15.
Valonski rat

**Valonski rat** je bio oružani sukob u Valoni (albanski: Vlorë), luci u Albaniji.

Sukobljene strane su bile domaći Albanci i talijanske postrojbe koje su držale grad od početka prvog svjetskog rata. Borbe su započele 5. lipnja 1920., nakon što je talijanski general S. Piaccenti odbio predati valonski okrug albanskoj vladi.

**Nacionalni odbor za obranu** je organizirao albanske dragovoljce, čiji je broj dosegao 4000. U isto vrijeme, Italija je imala 20.000 dobro naoružanih vojaka u tom području. Nador albanskih snaga te revolucionarni pokreti u Italiji su onemogućili pojačanja Talijancima.

2. kolovoza 1920. je potpisan albansko-talijanski protokol, temeljem kojeg se Italija morala povući iz Albanije. Time je došao kraj talijanskim traženjima za Valonom i mandatom nad Albanijom, a ozemlje albanske države je bilo spašeno od daljnjeg komadanja.

## Povezano
* Deklaracija o nezavisnosti Albanije
* Albanska vojna historija (1912–1920)

## Literatura
* Akademia e Shkencave e RPSSH "Fjalori Enciklopedik Shqiptar", Tiranë 1985.
Sagala

**Sagala** (ili Sangala) je antički grčki naziv za današnji Sialkot, suvremeni grad smješten u pakistanskom dijelu Punjaba. Sagala (odnosno Sakala) se spominje kao prijestolnica Menandra I, vladara Indo-Grčkog Kraljevstva u 2. vijeku pne.
Pandžširska pokrajina

**Pandžširska pokrajina** je jedna od 34 pokrajine Afganistana. Ima 146.100 stanovnika i površinu od 3610 km². Uspostavljena je 13. aprila 2004. godine.