Manastir Rača

**Manastir Rača** se nalazi u blizini Bajine Bašte pored reke Drine i u podnožju planine Tare.

Prema predanju, manastir je sagradio srpski kralj Dragutin (1276-1316). Manastir je više puta uništavan i ponovo iz pepela građen. Sadašnja Crkva je građena 1826. Za vreme turske vladavine, manastir je bio značajan centar prepisivačke škole.

## Račanska prepisivačka škola
Istorija srpske književnosti najveći deo stvaralaštva u 17. i prvim decenijama 18. veka određuje pojmom **"Račanska prepisivačka škola"**

Turski putopisac derviš Zulih poznatiji kao Evlija Čelebija je 1630. godine zapisao da je skriptorija imala 300 kaluđera-prepisivača, koje je opsluživalo 400 čobana, kovača, ekonoma i druge posluge. U obezbeđenju je bilo 200 stražara.

Račanska prepisivačka škola se nalazila na oko 40 minuta hoda uz rečicu Raču, blizu vrela Lađevac. Račanski kaluđeri-prepisivači su ovo mesto još u 17. veku nazivali Banja jer je teperatura vode 17 -{°C}- cele godine. U neposrednoj blizini Lađevca, kome se do izgradnje pešačke staze vrlo teško pristupalo, se nalazi isposnica posvećena Svetom Đorđu. Ostaci srednjovekovne skriptorije još postoje i u fazi istraživanja su.

## Seobe
Pošto su Srbi u ratu Austrije protiv Turske 1683-1699. učestvovali na austrijskoj strani i posle austrijskog poraza kod Kačanika, Srbi su počeli da se sele na sever. Za vreme velike seobe pod Patrijarhom Arsenijem Čarnojevićem (1690) godine i mnogi kaluđeri iz manastira Rače su stigli čak do Sent Andreje kod Budimpešte. I njima zahvaljujući Sent Andreja je postao uskoro kulturni centar Srba u Mađarskoj.

Posle izvesnog vremena ovi kaluđeri su se povukli na jug u manastir Beočin kod Sremske Mitrovice u podnožje Fruške gore. I u ovom manastiru su kaluđeri nastavili da se bave prepisivanjem crkvenih knjiga. Među ovim kaluđerima naročito su se istakli: 
* Jerotej Račanin, koji je napisao „Putašastvije gradu Jerusalimu“ - jedan od najstarijih sačuvanih putopisa u srpskoj književnosti
* Kiprijan Račanin, koji je u Sent Andreji sastavio „Bukvar slovenskih pismen“ i 
* Gavril Stefanović Venclović.

## Prvi srpski ustanak
Manastir je 1795. rekonstruisao Hadži Milentije Stefanović (1766-1824). Iguman Hadži Milentije je bio jedan od vođa u Prvom srpskom ustanku protiv Turaka i bio vrlo uspešan u oslobađanju Užica. Hadži Milentijev barjak iz 1807. godine se i danas čuva u manastiru.

Manastir je spalio 1813. godine Memiš aga ajan srebrenički.

Manastir je obnovljen 1818. pri čemu je značajnu pomoć dao knez Miloš Obrenović.

## Drugi svetski rat
U Rači je za vreme Drugog svetskog rata čuvano Miroslavljevo jevanđelje najveći i najvažniji dokument srpske književnosti iz 12. veka. Za vreme Drugog svetskog rata iguman **Platon Milojević** ga je sačuvao ispod kamenih ploča u oltaru crkve i to ga je spaslo od bugarske kaznene ekspedicije koja je 1943. spalila sve manastirske objekte.

Priča se da je Kralj Petar II Karađorđević prenoćio u njemu prilikom povlačenja iz Beograda 1941.

## Patrijarh srpski gospodin Pavle
Patrijarh srpski gospodin Pavle je bio jedno vreme monah u Manastiru Rača. 
Zahvaljujući njemu, deo svetih moštiju kralja Dragutina, osnivača i ktitora manastira, od skora se mogu videti u manastiru.

## Slava
Manastirska slava je Spasovdan, (Voznesenje Gospodnje).

## Vanjske veze
* http://www.uzice.net/raca/
* Manastir Rača kod Bajine Bašte
* Manastir Rača Kompletan vodič kroz Srbiju