Vrbeštica

**Vrbeštica** je naseljeno mesto u opštini Štrpce, smešteno na nadmorskoj visini od 930 do 1050 metara. U selu živi oko 650 stanovnika.

## Geografija
Teritorija sela Vrbeštica nalazi se u južnom delu Srbije, u autonomnoj pokrajini Kosovu i Metohiji. Smeštena je u zapadnom delu opštinske teritorije Štrpce. Seoski atar se proteže od makedonske granice na jugu do suvorečke opštine na severu. Vrbeštica je selo razbijenog tipa i uglavnom se nalazi u dolini Vrbeštičke reke koja je leva pritoka Lepenca.

Selo Vrbeštica je bogato rudama (koja je u prošlosti eksploatisana), šumama, prostranim pašnjacima i poljanama prekrivenim raznim planinskim lekovitim biljem i divljim voćem. Trenutno u selu živi oko 650 stanovnika srpske nacionalnosti. Uz pozitivan prirodni priraštaj, selo je poznato i po velikoj migraciji stanovnika i to većinom u centralnu Srbiju (Batočina i okolina).

Osnovnu školu *„Šarski odred“* pohađa oko 100 učenika. U selu postoji pravoslavna crkva Svetog Ilije i isposnica svetog Petra, koja je od sela udaljena 5 kilometara.

## Historija
U sastav srpske srednjovekovne države, Sirinićka župa je ušla početkom XIII veka, u vreme Stefana Prvovenčanog. U Sirinićkoj župi, u srednjem veku postojala su dva grada:Grčki grad kod Vrbeštice i Čajlije, ostaci tvrđave, blizu Brezovice.

Vrbeštica se pominje u turskom popisu iz 1455. godine. Po ovom popisu ona tada ima 53 kuće. Broj stanovnika je konstantno rastao pa je pred Drugi svetski rat imala 109 kuća, a 1986. godine 206 kuća. Prvu školu Vrbeštica je dobila 1928. godine. Selo je elektrificirano 1969. godine, a vodovod je dobila 1983. godine.

Brezovica je nekada bila naselje u okviru Vrbeštice, ali je početkom osamdesetih postala samostalno selo.

## Rudarstvo
Na severnim obodima Sirinićke župe ima ruda hroma. Eksploatacija rude je počela 1894. godine kada su otvorena dva rudnika a kasnije još dva u Vrbeštici i Jažincu. Svi rudnici su bili u vlasništvo solunskog društva Alatini. Rudnici su prestali sa radom za vreme Balkansih ratova i Prvog svetskog rata, da bi nakon Prvog svetskog rata bio obnovljen rad od strane Aseo.a.d. iz Skoplja. Rad je obnovljen samo u rudnicima u Vrbeštici, dok su oni u Jažincu napušteni. Šezdesetih godina dvadesetog veka napušteni su rudnici i u Vrbeštici.

## Poreklo stanovništva po rodovima
Podaci iz 1939:
 
* Budurići (2 kuća., Sv. Đorđe Alimpije), starosedeoci.
* Bontići (4 kuća., Sv. Đorđe Alimpije) su nepoznate starine.
* Kostići (4 kuća., Sv. Nikola) su nepoznate starine. 
* Radunjići (15 kuća., Sv. Petka), davnašnji doseljenici iz skopskog kraja.
* Stanisavljevići (19 kuća) i Bandulići (3 kuća) deljenici Stanisavljevića, slave podjednako dve slave: Sv. Prečistu i Sv. Iliju). Doseljeni su oko sredine XVIII veka od preko Drima, iz današlje severne Albanije.
* Pavlevići (10 kuća) i Ivkovići (1 kuća), doseljeni zajedno sa Stanisavljevićima kao *tri brata*, te im je i slava ista.
* Orloćevići (32 kuća., Sv. Arhanđeo). Starinom su od Gusinja u Crnoj Gori, odakle su od Albanaca prebegli u selu Bukoš u Metohiji, odakle se *jedan brat* krajem XVIII veka preselio ovamo da izbegne krvnu osvetu od Albanaca, a drugi brat ostao tamo i prešao u islam.
* Borzanovići (9 kuća., Sv. Nikola). Doseljen predak Borzan iz Pološke oblasti u početku XIX veka, kada su mu muslimani tamo oduzeli imanje. (Borzan, Đorđija, Stanislav, Staja 60 godina.

## Demografija

## Povezano
* Štrpce

## Reference

## Vanjske veze
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)