open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Savetovanje u Dulenima 1941.

Savetovanju Glavnog štaba Narodnooslobodilačkih partizanskih odreda Jugoslavije održanom u Stolicama, od 26. do 27. septembra 1941. godine, prethodilo je savetovanje Glavnog štaba NOP odreda Srbije održano 16. septembra 1941. godine u Dulenima.

Savetovanje Glavnog štaba NOP odreda Srbije za komandante i političke komesare zapadne Srbije, Šumadije i Pomoravlja bilo je u funkciji pokrenute inicijative da se održi jugoslovensko savetovanje. Savetonju su prisustvovali:
* Sreten Žujović komandant Glavnog štaba NOP odreda Srbije
* Rodoljub Čolaković, Filip Kljajić i Nikola Grulović članovi Glavnog štaba NOP odreda Srbije
* Milan Blagojević Španac komandant Prvog šumadijskog NOP odreda
* Andra Đorđević komandant Drugog šumadijskog NOP odreda
* Radisav Nedeljković Raja i Vladimir Dedijer komandant i politički komesar Kragujevačkog NOP odreda
* Pavle Jakšić komandant Kraljevačkog NOP odreda
* Momčilo Radosavljević komandant Čačanskog NOP odreda
* Milinko Kušić politički komesar Užičkog NOP odreda
* Ljubiša Urošević komandir Beličke partizanske čete
* Mijalko Todorović sekretar Okružnog komiteta KPJ za Kragujevac
* Svetislav Stefanović Ćeća istruktor Pokrajinskog komiteta KPJ za Srbiju

Sprečeni su bili da učestvuju predstavnici posavskog, kosmajskog, požarevačkog, podrinjskog i valjevskog NOP odreda. Koča Popović nije učestvovao na savetovanju jer su Nemci već pokrenuli ofanzivu na Mačvu. Komandantu Valjevskog NOP odreda Zdravku Jovanoviću, saopšteno je da ostane sa odredom, jer je pretila opasnost da Nemci iz Mačve i Posavine produže napad u pravcu Valjeva.

Savetovanje je pripremano u velikoj tajnosti i za njega je znao samo sekretar OK KPJ za Kragujevac Mijalko Todorović Plavi.

Na savetovanju je zaključeno da partizanski odredi moraju prerasti u krupnije i čvršće vojne jedinice, povećati manevarsku sposobnost i osposobiti se za dejstvo i na teritoriji drugih odreda. Usled priliva novih boraca bile je prevazićena početna četna struktura partizanskih odreda, što je značilo da treba formirati bataljone. Krupnije akcije morale su se izvoditi saradnjom više partizanskih odreda.

Savetovanje u Dulenima bilo je u funkciji pokrenute inicijative da se održi jugoslovensko savetovanje u Stolicama.

## Povezano
* Glavni štab NOP odreda Srbije
* Partizanski odredi iz Srbije
* Vrhovni štab NOP odreda Jugoslavije
* Savetovanje u Stolicama, 26. septembra 1941.

## Literatura
* dr. Gojko Miljanić "**Kadrovi revolucije 1941-1945**", "Obod" Cetinje, 1975. godina
* Branko Petranović, "**Srbija u Drugom svetskom ratu 1939-1945**", "Vojnoizdavački i novinski centar", Beograd 1992. godina

## Izvori
Leskovački roštilj

**Leskovački roštilj** predstavlja skup pečenih jela karakterističnih po ljutom ukusu, pretežno sačinjenih od mesa.

Leskovački roštilj bazira se isključivo na crvenom junećem mesu. Roštiljsko meso se peče dobro usoljeno. Leskovačka kuhinja pripada kuhinjama sa najvećim učešćem povrća u vidu velikog broja različitih vitaminskih salata. Začini koji se koriste su biljnog porijekla, takođe puni minerala i vitamina. Masnoće životinjskog porekla su zastupljene u minimalnim količinama, a ulje se koristi isključivo u sirovom stanju. Ljuti dodaci su neobavezni. Leskovački kulinarski specijaliteti se pripremaju na otvorenoj vatri, na ćumuru, što im obezbeđuje izuzetan ukus i sočnost.

### Priprema mesa
Dok nisu postojale mašine za mlevenje mesa, meso je sjeckano na panju. Tradicionalisti i danas smatraju da je to najbolji način pripreme, jer meso, navodno, ostaje sočno i ne može da pregori. Oni ne priznaju šajbne i levke, kao ni pečenje na plinskim i električnim pećima već samo skare (roštilje) sa žarom od drvenog ćumura uz okretanje mesa isključivo golim rukama.

Leskovčani su postigli vrhunsko majstorstvo u izboru mesa za roštilj, pripremanju i pečenju. Kažu da je za roštilj najvažnije dobro pripremiti meso.

Meso najprije odstoji, pa se nakon mljevenja opet ostavlja da odstoji na temperaturi do 4&nbsp;°C oko 24 sata, pa se opet samelje i dobro umijesi. Od ovako pripremljenog mesa prave se leskovački specijaliteti.
	
## Povezano
* Roštiljijada
Roštiljijada

**Roštiljijada** je manifestacija koja se održava u Leskovcu svake godine u poslednjoj nedelji Avgusta i prvoj nedelji septembra. Ova manifestacija afirmiše spremanje kulinarskih specijaliteta sa roštilja, poznatijeg kao leskovački roštilj. Za sedam dana trajanja manifestaciju poseti više od 600.000 posetilaca što iz Srbije, što iz inostranstva i time je svrstava u sami vrh turističkih priredbi u Srbiji.

Samu roštiljijadu prati i niz kulturno zabavnih programa kao što je karneval prilikom otvaranja roštiljijade sa velikim vatrometom, spravljanje najveće pljeskavice za Ginisovu knjigu rekorda, takmičenje u brzom jedenju ljutih papričica (džinčiki), koncerata na trgu poznatih estradnih umetnika, predstavljanje kulturno umetničkih društava iz zemlje i inostranstva, promocija knjiga, modnih revija...

## Galerija

Datoteka:ROSTILJIJAJA.jpg|Centar za vreme Roštiljijade


## Vanjske veze
* Leskovačka roštiljijada
Ustav Republike Srpske

**Ustav Republike Srpske** je najviši opšti pravni akt u sistemu opštih pravnih akata Republike Srpske. Ustav Republike Srpske uređuje najbitnije odnose u Republici, a prije svega samu republičku organizaciju i ovlašćenja republičkih organa, kao i slobode i prava građana, odnosno državljana Republike Srpske.

## Historija
Prvi Ustav Republike Srpske donesen je 28. februara 1992. pod imenom *Ustav Srpske Republike Bosne i Hercegovine*. Ustav Republike Srpske je donesen u vremenu unutrašnjeg raspada Jugoslavije, u tadašnjim okolnostima građanskog rata unutar Jugoslavije.

Tokom proteklih godina Ustav je doživeo brojne revizije u vidu amandmana (vezanih uglavnom sa usklađivanjem sa dejtonskim Ustavom BiH i odlukama Ustavnog suda BiH). Ustav je doživio najveće promjene u vrijeme vladavine visokog predstavnika Pedija Ešdauna. U skorije vreme brojni su zahtevi za revizijom pa čak i donošenjem novog Ustava koji bi sprečio mogućnosti daljnih prenošenja ovlašćenja na nivo BiH, kao i -{de iure}- priznavanje Banja Luke za glavni grad, sprečavanja zloupotrebe Vijeća naroda Republike Srpske u Narodnoj skupštini Republike Srpske itd.

## Reference

## Reference
* Vlada Republike Srpske 
* Ustavni sud Republike Srpske 
* Narodna skupština Republike Srpske 

## Povezano
* Ustavni sud Republike Srpske
* Državljanstvo Republike Srpske

## Vanjske veze
* Agencije za informaciono društvo Republike Srpske: Ustavni sud Republike Srpske
Rašomonijada

**Rašomonijada** je pojam koji je dobio naziv po filmu Akira Kurosave u kome više pojedinaca iznosi različit opis istog događaja kojem su prisustvovali. Termin se upotrebljava kada se želi naglasiti uticaj subjektivnog faktora na doživljaj i opis događaja kojem prisustvuje veći broj osoba. Veoma značajan faktor u proceni ličnosti klijenata, naročito onih koji su u sukobu sa zakonom koji se nalaze u sudskom procesu i sl.
Studentska mirovna nagrada

**Studentska mirovna nagrada** dodjeljuje se jednom u dvije godine studentu ili studentskoj organizaciji koja je ostvarila značajan doprinos u stvaranju mira i promociji ljudskih prava. Nagrada se dodjeljuje u ime svih studenata u Norveškoj, a za nju je zadužen Ured studentske mirovne nagrade u Trondheimu, koji imenuje Nacionalno vijeće za nominacije s predstavnicima sveučilišta i fakulteta u Norveškoj, kao i neovisni Odbor za mirovnu nagradu koji istu i dodjeljuje. Svečanost dodjele održava se tijekom Međunarodnog studentskog festivala u Trondheimu (ISFiT).

## Vijeće
Od 2010. Odbor za mirovnu nagradu ima devet članova, i čine ga četiri predstavnika iz Nacionalne unije studenata u Norveškoj (NSO), jedan predstavnik Međunarodnog fonda za pomoć studentima i akademcima (SAIH), i četiri stručnjaka koji nisu studenti.

Između ostalih, članovi Odbora za 2011 godinu su: Ole Danbolt Mjøs, bivši predsjednik Odbora Nobelove nagrade za mir, Børge Brende, bivši ministar trgovine i industrije i trenutni glavni tajnik norveškog Crvenog križa, urednik vijesti u Norveškoj radiotelevizijskoj korporaciji (NRK) Gro Holm, Vigdis Lian, ravnatelj norveške komisije UNESCO-a, predsjednica Nacionalne unije studenata u Norveškoj (NSO) Anne Karine Nymoen i predsjednik Međunarodnog fonda za pomoć studentima i akademcima (SAIH), Runar Myrnes Balto.

Neki od prijašnjih članova su i: bivši premijer i direktor Centra za mir i ljudska prava Oslo Kjell Magne Bondevik, direktor NUPI-a Jan Egeland, bivši direktor Međunarodnog instituta za istraživanje mira (PRIO) Stein Tønnesson, bivši ministar vanjskih poslova i predsjednik norveškog Crvenog križa, Thorvald Stoltenberg.

## Nominacije
Vijeće za nominacije prima nominacije svih zainteresiranih strana. Nominirani trebaju biti studenti ili studentske organizacije. Vijeće za nominacije čine studenti s raznih sveučilišta i fakulteta u Norveškoj.

## Nagrada
Od 2010., dobitnik nagrade prima 50 000 NOK (oko 5000 eura) i pozvan je na svečanost dodjele nagrade tijekom Međunarodnog studentskog festivala u Trondheimu (ISFiT). Dobitnik ili odabrani predstavnik nakon toga putuje po norveškim gradovima i dobiva priliku upoznati se s humanitarnim organizacijama i istaknutim političarima. Novac za nagradu dodjeljuje se iz neovisnog fonda koji vodi Studentska dobrotvorna organizacija u Trondheimu.

## Dobitnici
* 1999. – ETSSC, studentska organizacija u Istočnom Timoru i Antero Benedito da Silva
* 2001. – ABFSU, studentska organizacija u Burmi i Min Ko Naing
* 2003. – ZINASU, studentska organizacija u Zimbabveu
* 2005. – ACEU, studentska organizacija u Kolumbiji
* 2007. – Charm Tong (25) iz Burme
* 2009. – Elkouria «Rabab» Amidane (23) iz Zapadne Sahare
* 2011. – Duško Kostić iz Hrvatske

## Vanjske veze
* Službene stranice
* ISFiT-ove stranice
Cvijeta Zuzorić

**Cvijeta Zuzorić - Pešoni** (Dubrovnik, 1552 – Ankona, 30. novembar 1648) je bila plemkinja, poeta i pesnikinja iz renesansnog Dubrovnika.

## Biografija
Rođena je u istaknutoj trgovačkoj porodici kao jedna od pet ćerki. Obrazovanje je stekla u Ankoni, gde se još kao mlada preselila kod sestre Nike Zuzorić. Priklonivši se očevoj volji udala se za firentinskog plemića, trgovca Bartolomea Pešonija, s kojim se preselila u Firencu, a potom kao supruga konzula ponovo vratila u svoj rodni grad Dubrovnik.

Oko sebe je okupljala brojne umetnike. Bila je predmet obožavanja u krugu pesnika okupljenih u „akademiji složnih“ ().

Opevali su je i posvetili joj svoja dela pesnici Dinko Zlatarić, Miho Bunić i Nikola Gučetić, kao i Torkvato Taso koji joj je posvetio tri soneta i pet madrigala. 
Pretpostavlja se da je i sama pisala pesme, premda ništa od njih nije sačuvano.

## Paviljon

U Beogradu nakon Prvog svetskog rata, Branislav Nušić je pokrenuo inicijativu, a kasnije je i osnovano društvo prijatelja umetnosti pod njenim imenom. Ovo društvo je podiglo paviljon na Kalemegdanu za umetničke izložbe i danas se koristi u iste svrhe.

## Reference

## Vanjske veze
* Slučaj Cvijete Zuzorić: Državni udar ljepotom
Aequum

**Aequum**, rimske kolonije u selu Čitluk kraj Sinja.

## Položaj
Dolina srednjeg toka rijeke Cetine i njeno okolno-gravitirajuće pripadajuće područje Cetinska krajina predstavlja okosnicu čitave regije i zasebnu geografsku regiju brdovite Dalmatinske Zagore. Njen 100&nbsp;km dug tok prolazi kroz tamošnja suha kraška polja pokrivena submediteranskom vegetacijom, u čijem se krilu upravo sačuvalo najviše arheoloških ostataka materijalne kulture.

Današnji Čitluk nalazi se u neposrednoj blizini grada Sinja i na rubnom području njegovog prostranog Sinjskog polja. U antičko vrijeme dosegao je doseljenjem rimskih vojnika, odnosno, kolonista sredinom 1.st.po.Kr. status agrarne veteranske kolonije, osnovane za vrijeme vladavine cara Klaudija (41.-54.godine) koja po njemu i nosi sluzbenu carsku titulaturu grada *colonia Claudia Aequum*, kao jedino naselje takvog stupnja u unutrašnjosti rimske provincije Dalmacije. Grad četvrtasta oblika odlikuje klasični antički urbanizam (*urbs quadrata*) s pravilnim ortogonalnim rasterom ulica, brojnim javnim građevinama te gradskim fortifikacijama kao atributom antičkog grada. To je posljednje rimska kolonija utemeljena na istočnojadranskoj obali, odnosno, u njoj gravitirajućem području. Dotičan grad također je pravilno strukturiran, sa središtem i forumom na križanju karda i dekumana. Aequum je zapravo je središte širega okolnog područja na kojem žive kolonisti, gdje pretežu javni sadržaji i gdje ima malo prostora predviđenog za stanovanje. Kolonisti iz okolice u naseobini zadovoljavaju svoje upravne, kulturne, religijske kao i društveno-rekreacijske potrebe. Također se na području rimskog Aequuma pretpostavlja postojanje građevine amfiteatra, namijenjene za priređivanje surovih i krvavih gladijatorskih igara.

## Literatura
* Marin Buovac: *Amphitheatres in the Republic of Croatia*, 13th Annual Meeting of the European Association of Archaeologists, Sveučilište u Zadru, Zadar, 2007.
* Mate Suić: Antički grad na istočnom Jadranu, drugo izmijenjeno i dopunjeno izdanje, Golden marketing, Zagreb, 2003.
Anekumena

**Anekumena** ( – „nenaseljeno“) su prostori planete Zemlje na kojima se ljudi nisu naselili, na primer Antarktik, američki i sibirski sever, većim delom bezvodne pustinje, visoki planinski masivi i ekvatorijalne šume.

Karakteristike anekumene mogu biti ekstremne temperature i neprohodnost.

## Povezano
* Ekumena 
* Subekumena
Crkva Svetog Save u Parizu

**Crkva Svetog Save** je srpska pravoslavna crkva koja se nalazi u Parizu, u ulici Simplon 23, u centru grada. U crkvi je smeštena eparhija srpske pravoslavne crkve za Francusku i zapadnu Evropu (koja obuhvata Francusku, zemlje Beneluksa, Portugaliju i Španiju).

Parohija je osnovana 1947. godine. Dosta godina sedište eparhije se nalazilo u iznajmljenoj rumunskoj pravoslavnoj crkvi. Kako je ta crkva bila mala, bilo je potrebe za izgradnjom veće. Crkva je podignuta za potrebe velikog broj radnika koji su iz srpskih krajeva dolazili u Pariz i Francusku. Godine 1984. sagrađena je na mestu bivše neo-romanske protestantske crkve. Na ulazu se nalazi lik Svetog Save.

## Vanjske veze

* Zvanični sajt crkve
Crkva sv. Spiridona u Trstu

**Crkva Svetog Spiridona** je srpska pravoslavna crkva u samom centru Trsta, na trgu *Ponte Roso*. Ona svjedoči o istorijskom značaju srpske kolonije u ovom gradu. Evidentirana je kao kulturno dobro od strane italijanske službe zaštite. 

## Istorija crkve
Srbi su počeli da grade crkvu 1751. godine, zajedno sa Grcima. Posvećena je Svetom Spiridonu Čudotvorcu. Kako su na tom prostoru nekada bile solane, crkva je još tokom gradnje počela da puca, pa joj se ubrzo srušio i zvonik. Zahvaljujući Jovanu Miletiću, zvonik je kasnije obnovljen, a crkva je i dalje služila. Srbi su ipak htjeli novi hram, pa je 1858, raspisan konkurs i usvojen je projekat arhitekte Karla Maćiakina. Već 1861. srušena je stara crkva i započeta gradnja nove, koja je trajala do 1869. godine. Crkva je zidana lomljenim kamenom, a fasade obložene klesanim blokovima od kamena dovoženog sa Briona i iz Verone. Unutrašnjost hrama je omalterisana i oslikana, a zidani ikonostas je urađen u mozaiku. Ukrašavanje unutrašnjosti su izveli Đuzepe Bertini i Antonio Koreone, umjetnici iz Milana.

## Izvori
Crkva Svetog Nikole u Jegri

**Crkva Svetog Nikole** u Jegri / Egeru () je srpska pravoslavna crkva posvećena Svetom Nikoli. Grad Jegra se nalazi na severu Mađarske.

## Historija

Tokom ratova sa Turcima mnogi Srbi su izbegli u Mađarsku, pa i u Jegru. Od 17. veka koristili su avgustinsku crkvu. Patrijarh Čarnojević je 1690. doveo 35.000 srpskih porodica u Jegru. Crkva je izgrađena od 1729. do 1732., ali uz značajno protivljenje grada. Tek je 1785. car Jozef II dozvolio izgradnju današnje crkve u stilu kasnog rokokoa (copf stil). Građena je po planu Janoša Povolnog (-{*János Povolni*}-). Ikonostas je izrezbario Nikola Janković 1789-91., slike je izradio bečki umetnik Anton Kuhlmajster, a južni ulaz Italijan Đovani Adami.

Unutrašnja dekoracija crkve Svetog Nikole je jedna od najbogatijih u celoj današnjoj Mađarskoj. Danas je ova crkva pretvorena u muzej, jer u Jegri nema više pravoslavnih vernika.

## Vanjske veze
* -{''Die serbische Kirche (Ráctemplom) von Eger''}- na stranici ''Kodeks - nemački server za srednjevekovnu slavistiku'' 
* -{''ÖrökSéta - EGER''}- Članak o crkvi Svetog Nikole 

## Vanjske veze
Dvoranski hokej

**Dvoranski hokej** je momčadski loptački šport.

Igraju ga dva sastava, jedan protiv drugoga.

Svaki sastav ima po 6 igrača, 5 u polju i jednog vratara.

## Povezano
* hokej na travi
* uspješnost hrvatskih klubova na prvenstvima Jugoslavije u dvoranskom hokeju

## Vanjske veze
* Međunarodni savez za dvoranski hokej
Gümüş

**Gumuš** () je turska televizijska serija snimana od 2005. do 2007.

U Srbiji je emitovana tokom 2010. i 2011. na televiziji Prva. U Hrvatskoj je emitovana na programu Nova TV.

## Sinopsis

*Gumuš* je priča o nesrećnoj ljubavi, neuzvraćenoj ali i nametnutoj, o mladim ljudima kojima je sreća toliko blizu da je ne vide. Život prostodušne, neiskvarene devojke Gumuš () menja se kada joj imućna porodica Šadoglu dogovori brak s muškim naslednikom Mehmetom koji je, nakon što mu je voljena devojka poginula u saobraćajnoj nesreći, zapao u tešku depresiju. Gumuš veruje da se njen san ostvaruje. Udaje se za mladića u kojeg je zaljubljena od detinjstva i odlazi u Istanbul da bi nastavila život u bogatstvu. Ipak, stvari nisu tako jednostavne. Mehmet je nesrećan, jer je prisiljen da živi sa ženom koju nije sam odabrao i, bez obzira što je Gumuš lepa, nežna i pažljiva, njegovo srce ostaje zatvoreno.

Vrlo brzo Gumuš uviđa da njen novi život uopšte neće biti bajka o kakvoj je maštala. Osim rezervisanog i odbojnog supruga, nesposobnog da je prihvati kao pravu ženu, svakodnevicu će joj zagorčavati svekrva i Mehmetova sestra. Bez drugog izlaza ona će prihvatiti ulogu koja joj je dodeljena, ali će se okrenuti vlastitom usavršavanju i obrazovanju u nadi da će tako lakše jednog dana odlediti Mehmetovo srce.

Devojci Gumuš je sudbina namenila raskošan život i veliku ljubav, ali se na tom putu susreće s brojnim pričama ljudskih slabosti koje treba razrešiti.

## Uloge

## Reference

## Vanjske veze
* 
* Gümüş / Dizi / Kanal D
* Sadržaj na Sapunice.net
Kad lišće pada

**Kad lišće pada** () je turska televizijska serija snimana od 2005. do 2010. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana turskog književnika i diplomata Reşata Nurija Güntekina iz 1939. godine.

U Srbiji je emitovana od 2010 do 2012. na Prvoj televiziji. U Hrvatskoj je prikazivana na programu Nova TV, a u Bosni i Hercegovini na programu Hayat TV.

## Sinopsis

Priča je smeštena u sadašnje vreme i prati paklenu sudbinu patrijahalne porodice Tekin. Glavni likovi su Ali Riza Tekin, glava porodice, njegova supruga Hajrije i petoro dece: ćerke Fikret, Lejla, Nedžla i Ajše i sin Ševket. Ali Riza Tekin je strog i požrtvovan otac i važi za poštenog i vrednog čoveka. Čini se da miran i skladan odnos porodice Tekin ništa ne može da naruši.

Njihova sudbina se menja iz korena kada Ali Riza, iz moralnih principa, daje ostavku na mesto predsednika opštine. Sledi selidba u Istanbul, gde Nedžla upisuje fakultet. Upravo ovaj odlazak u veliki grad predstavlja simboliku naslova, jer njihov, do tada idiličan, život počinje da se raspada kao jesenje lišće...

Fikret raskida veridbu sa čovekom kojeg istinski voli, jer Ali Riza smatra da njegova porodica nije poštena ni dostojna Tekinovih. Ujedno, njen otac je jedini koji vidi koliko je Fikret sposobna i jedinstvena i pokušava da i njoj ulije samopouzdanje i samopoštovanje, ali na surov način. I ostali njegovi potomci upisuju ili završavaju škole: Nedžla upisuje arhitekturu, Lejla ide na pripreme pred koledž, Ševket se vraća iz vojske i počinje da radi kao bankar.

Ali, uskoro tama pada na Tekinove. Nedžla se zaljubljuje u spletkaroša Oguza, kojeg je njen otac upoznao po dolasku u Istanbul i odmah prozreo njegove namere. Ali, Lejla ima ozbiljne planove sa Oguzom, koji ruši njene snove na najsuroviji način.
Ševket na poslu upoznaje manipulativnu i lukavu Ferhunde, koja ne bira sredstva kako bi ga ubedila da se njome oženi i u tome i uspeva, kao i u ucenjivanju Oguza da se oženi Lejlom. Ovim brakovima Ševket i Lejla upadaju u pravi pakao. Nedžla je ljubomorna na sestrin brak i postaje njena ljuta rivalka. Fikret jedina shvata kakva je nesreća zahvatila njenu porodicu i želi da pobegne od svega...

## Porodično stablo likova

## Uloge

## Reference

## Vanjske veze
* 
* Članak o TV seriji na SinemaTürku 
* Članak o TV seriji na službenoj web stranici Nove TV
Aglutinativni jezici

**Aglutinativni jezici** su jezici u kojima se reči formiraju kombinovanjem morfema. Ovaj izraz je u nauku uveo Vilhem fon Humbolt 1836. da bi klasifikovao jezike po morfologiji. Naziv je izveden od latinskog glagola agglutinare, što znači „slepiti“. 

Aglutinativni jezik je vrsta sintetičkog jezika gde svaki dodatak predstavlja jedinicu značenja (kao diminutiv, prošlo vreme, množinu i slično), dok se osnova reči ne menja. Ovi dodaci (afiksi) se ne spajaju sa drugim afiksima, niti menjaju njihovo značenje.

Sintetički jezici koji nisu aglutinativni se nazivaju fuzioni jezici. Kod njih se afiksi kombinuju i nose više značenja. Recimo, u španskoj reči *comí* (jeo sam), sufiks -í nosi značenja indikativa, prošlog vremena i prvog lica jednine.

Primeri:
* Finska reč *taloissani* »u mojim kućama« se analizira ovako: *talo* (»kuća«) + *i* (množina) + *ssa* (inesivni padež, »u«) + *ni* (označava pripadnost prvom licu jednine, »moj«)
* Mađarski jezik poštuje isti princip: *ház* (»kuća«) → *házam* (»moja kuća«) → *házaim* (»moje kuće«) → *házaimban* (»u mojim kućama«)
* Turski: ev (»kuća«) - evler (»kuće«) - evlerim (»moje kuće«) - evlerimde (»u mojim kućama«)
* Japanski *samukunakattadeshôka* »ne beše tako hladno kao sada, zar ne?« analizira se na ovaj način: *samui* (»hladno«) + *kunai* (negacija) + *katta* (prošlo vreme) + *deshô* (kondicional) + *ka* (označava pitanje) 

Razlika između aglutinativnih i fuzionih jezika obično nije oštra. Veoma mali broj jezika je „čist“ po ovom kriterijumu. Najveći broj jezika naginje na jednu ili drugu stranu. Po tvorbi reči, nemački i holandski jezik podsećaju na aglutinativne jezike, ali ne i po deklinaciji. 

Dobri primeri aglutinativnih jezika su baskijski, turski, čečenski, dravidski jezici, uralski jezici (finski, estonski, mađarski), japanski, korejski, inuktitut, svahili, esperanto, neki jezici američkih domorodaca, kao i klingonski. Druge primere nalazimo u ranoj istoriji Bliskog istoka: elamitski jezik, uratu jezik, hetitski jezik, sumerski jezik.

Aglutinativni jezici u principu imaju veliki broj afiksa/morfema po reči i naglašeno iskazuju pravilnost. Na primer, japanski jezik ima samo tri nepravilna glagola. Turski jezik, samo jedan.
Miroslav Lajčák

**Miroslav Lajčák** (, * 20. mart 1963. Poprad, Slovačka) je slovački političar i diplomata.
Diplomirao je pravo na Univerzitetu Komenskog u Bratislavi. Bavio se međunarodnim odnosima na Državnom institutu za međunarodno pravo u Moskvi. Studirao je i u evropskom centru *[[Džordž Maršal (ustanova)|Džordž Maršal]]* za studije bezbednosti u Garmiš Partenkirhenu u Nemačkoj.

Saradnik je čehoslovačkog ministarstva inostranih poslova od 1988. Između 1991. i 1993. Lajčak je postavljen za čehoslovačkog odnosno slovačkog ambasadora. Bio je slovački ambasador u Japanu između 1994. i 1998. Između 1993. i 1994. bio je šef kabineta ministra spoljnjih poslova Jozefa Moravčika. Bio je Moravčikov šef kabineta kada je ovaj postao i premijer Slovačke. 

Od 1999. do 2001. bio je asistent Eduarda Kukana, specijalnog izaslanika generalnog sekretara UN za Balkan. 
Između 2001. i 2005., Lajčak je bio ambasador u SR Jugoslaviji, Albaniji i Bivšoj Jugoslovenskoj Republici Makedoniji. 2006. godine imenovan je izaslanikom Evropske unije za sprovođenje referenduma o nezavisnosti Crne Gore.

Od 30. juna 2007. je na dužnosti Visokog predstavnika Ujedinjenih nacija za Bosnu i Hercegovinu, gdje je zamijenio Kristijana Švarc-Šilinga. 16. decembra 2007. dobio je naziv „Osoba godine“ u izboru dnevnika „Nezavisne novine“, a dve nedjelje kasnije, 28. decembra, istu titulu dobio je u izboru „Dnevnog avaza“.

26. januara 2009. Lajčak je postao ministar spoljnih poslova Slovačke. Na toj poziciji je ostao do 9. jula 2010. godine. U decembru iste godine, Evropska služba spoljnih poslova imenovala ga je za direktora za Rusiju, istok i Zapadni Balkan. 

Lajčak tečno govori engleski, nemački, ruski, bugarski i srpskohrvatski jezik.

Od 4. aprila 2012 u Vladi Roberta Fica, zauzima funkcije zamenika premijera i ministra inostranih poslova Slovačke Republike.

## Vanjske veze
Daud Radžiha

General **Dawoud Abdallah Rajiha** (&lrm;; 1947 – 18. jul 2012), ime se ponekad piše i kao **Dawood** ili **Daoud**, prezime se ponekad piše **Rajha**, je bio ministar obrane Sirije od 2011. do 2012. godine. Prije toga je služio kao načelnik štaba sirijske vojske od 2009. do 2011. 

18. jula 2012. je poginuo u bombaškom napadu zajedno sa još nekoliko najviših sirijskih funkcionara, a što su zapadni mediji proglasili najtežim udarcem po režim Bashara al-Asada od početka sirijskog ustanka.

## Izvori
Savez nacionalnih snaga

**Savez nacionalnih snaga** (, **) je politička koalicija u Libiji, stvorena u februaru 2012. Okuplja pristaše privremenog premijera Mahmuda Džibrila i sastoji se od 58 različitih stranaka, 236 nevladinih organizacija i preko 280 nezavisnih političara. Savez se po svojoj ideologiji obično opisuje kao liberalan, odnosno "umjereno islamistički" te u svojoj platformi inzistira na Libiji kao "demokratskoj građanskoj državi".

Savez nacionalnih snaga se također oštro opire planovima za federalizaciju Libije, a u vanjskoj politici predviđa čvrsto oslanjanje na zapadne države koje su pomogle pobjedi ustanka protiv Gadafija.

Na prvim demokratskim izborima održanim 2012. godine, Savez nacionalnih snaga je uspio pobijediti islamističku Stranku pravde i izgradnje, što je predstavljalo prvi izborni poraz islamista od izbijanja arapskog proljeća.

## Reference
Crkva Svetog Vasilija Ostroškog u Istočnom Sarajevu

**Crkva Svetog Vasilija Ostroškog** je hram Srpske pravoslavne crkve u Istočnom Sarajevu.

Nalazi se u Istočnom Sarajevu, tačnije u .Dobrinji. Njena gradnja je započela 1990. godine. Do 1992. godine završeni su grubi građevinski radovi i crkva je pokrivena. Izbijanjem rata u Jugoslaviji i rata u SR Bosni i Hercegovini, crkva se našla uz liniju razgraničenja između Republike Srpske i Federacije, i pretrpela je znatna oštećenja. Nakon rata, u crkva je stavljena u bogoslužbenu upotrebu, sanirana su oštećenja na zidovima i krovu, a uređenje hrama je završeno 1998. godine. U njoj je 2. maja 1999. godine obilježeno nekoliko značajnih jubileja Srpske pravoslavne crkve, a služio je patrijarh srpski Pavle sa više episkopa, sveštenika i đakona. Crkvu je osveštao mitropolit dabrobosanski Nikolaj 30. septembra 2001. godine. Tokom 2015. god. pristupljeno je radovima na obnovi fasade, pa crkva danas ima izmjenjen izgled u odnosu na dotadašnji.

## Povezano
* Istočno Sarajevo

## Izvori
* Hram Svetog Vasilija Ostroškog u Dobrinji
Izgubljena čast (TV serija)

**Izgubljena čast** () je turska televizijska serija snimana od 2010. do 2012.

U Srbiji se od 25. juna 2012. emituje na Prvoj televiziji.

## Sinopsis
*Priča o ukradenim životima...*
 
Fatmagul živi u gradiću na obali mora sa svojim lakovernim bratom Rahmijem i njegovom suprugom Mukades. Broji dane do trenutka kada će se udati za svog verenika i ljubav iz detinjstva, ribara Mustafu, koji je bezuslovno voli i poštuje. Ne usuđuje se ni da je dotakne, plašeći se da bi time mogao da ukalja njenu čednost i strpljivo čeka dan kada će seoska lepotica biti samo njegova.

Kerim živi u istom gradu. Kada je bio dečak, otac je napustio njega i majku zbog druge žene. Gradska isceliteljka Ebe Nani preuzima brigu o njemu nakon što mu se majka ubija. Svakog leta, Kerim bi čekao svoje prijatelje iz detinjstva, Selima, Erdogana i Vurala, koji potiču iz imućnih porodica i žive u velikim gradovima. Iako se klasna razlika nije primećivala dok su bili deca, jaz je s godinama postajao sve veći, te se mogla primetiti razlika između skromnog seoskom mladića i gradskih momaka zaslepljenih novcem.

U noći Selimove veridbe, put pijanih prijatelja ukrstiće se sa putem nevine Fatmagul, koja je upravo ispratila svog verenika na pučinu. Pijanice prvo zbijaju šale na njen račun, a potom je siluju i ostavljaju je polumrtvu na plaži. Kada Mustafa sazna šta se dogodilo, zaslepljen besom ostavlja verenicu, dok Selimova porodica prisiljava Kerima da oženi nesrećnu devojku. Fatmagul je ubeđena da je i Kerim silovao, iako mladić nije učinio ništa. Hoće li uspeti da je ubedi da je nevin? Da li će bezdušni silovatelji biti u stanju da nastave normalan život sa ovim grehom na duši? Hoće li Fatmagul moći da živi sa činjenicom da je obeležena za ceo život i uspeti da zavoli Kerima?

## Uloge

## Reference
Gerrit Rietveld

**Gerrit Thomas Rietveld** (24. jun 1888–25. jun 1964) bio je nizozemski dizajner namještaja i arhitekt. Poznat je kao jedan od glavnih članova nizozemskog umjetničkog pokreta De Stijl, a proslavio se zahvaljujući Crvenoj i plavoj stolici te po Rietveldovoj Schröderovoj kući, koju je UNESCO kasnije proglasio objektom Svjetske baštine.

## Vanjske veze

* Rietveld Schröder Archive  A collection of the Centraal Museum (Utrecht)
* Rietveld furniture and archive in Centraal Museum, Utrecht, The Netherlands 
* www.ModernFurnitureClassics.com Rietveld Bio 
* Great Buildings Online
Hrvatski idol

**Hrvatski Idol** je hrvatska verzija *[[Pop Idol]]a*. Dvije sezone *Hrvatskog Idola* su održane. Prvu sezonu je pobijedila Žanamari Lalić, dok je drugu osvojio Patrick Jurdić. Žanamari je prvu sezonu osvojila sa 54% glasova u finalu, a Patrick Jurdić 50.22%, no pošto je bilo samo 2.296 glasova u finalu druge sezone, Jurdić je dobio sa samo 10 glasova više od drugoplasirane Lidije Bačić. Obadva pobjednika su već pokušali u drugim svjetskim *[[Idol (TV serijal)|Idol]]* verzijama: Lalić u njemačkom *[[Deutschland sucht den Superstar]]u*, a Jurdić u Austriji i Češkoj. Nijedan natjecatelj nije uspio u tim showovima i ispao je rano.
Iako je prva sezona bila uspješna među publikom, druga je bila znatno lošija, pa se nije nastavljalo a trećom sezonom. 2009. godine, RTL je otkupio prava na emisiju, pa je nastavio sa ''Idol'' serijalom u Hrvatskoj sa showom ***[[Hrvatska traži zvijezdu]]***.

## Sezone
### Prva sezona
#### Voditelji
* Nikolina Božić
* Vinko Štefanac

#### Žiri
* Đorđe Novković
* Miroslav Škoro
* Ivanka Boljkovac
* Nikša Bratoš

#### Audicije
* Rijeka 
* Split
* Osijek
* Zagreb

#### Natjecatelji
* Žanamari Lalić **(pobjednica)**
* Pamela Ramljak
* Neda Parmać
* Linda Švarc
* Alan Šćuric
* Ivana Marić
* Denis Mladenović
* Karmen Matković

#### Teme
24. travnja: Moj Idol 
1. svibnja: Filmske pjesme 
8. svibnja: 80-te 
15. svibnja: 70-te 
22. svibnja: 90-te 
29. svibnja: – 
5. lipnja: Veliko Finale

### Druga sezona
#### Voditelji
* Nikolina Božić
* Predrag Šuka

#### Žiri
* Zrinko Tutić
* Goran Karan
* Ricardo Luque
* Marija Husar

#### Audicije
* Split 
* Osijek 
* Opatija 
* Zagreb

#### Natjecatelji
* Patrick Jurdić **(pobjednik)**
* Lidija Bačić
* Marina Kristić
* Teo Nikolac
* Siniša Vidović
* Ana Bebić
* Karmen Papić
* Ivana Jelečević

#### Teme
15. siječnja: Moj Idol 
22. siječnja: Hrvatska večer 
29. siječnja: Moja godina rođenja 
5. veljače: Filmske pjesme 
12. veljače: Dueti 
19. veljače: Hitovi br. 1 
26. veljače: Veliko Finale

## Vanjske veze
* Službena stranica
The Uninvited (2009 film)

***The Uninvited*** je američki film iz 2009. u režiji Čarlsa i Tomasa Garda. Glavne uloge igraju: Emili Brauning, Arijel Kebel, Elizabet Benks i Dejvid Stratern.

U Hrvatskoj je distribuiran pod naslovom ***Nepozvani***, a u Srbiji pod naslovom ***Nezvani gosti***.

## Radnja

Film je zasnovan na korejskom filmskom hitu iz 2003. godine "Čangva Hongrion" (Priča o dvije sestre) reditelja Kim Đi Vuna. Film ovori o Ani koja se vraća kući nakon boravka u bolnici koji je usledio posle tragične smrti njene majke. Njen oporavak je doveden u pitanje kada otkrije da se njen otac verio sa nekadašnjom bolničarkom njene majke, Rejčel. Te noći, Anu posećuje duh njene majke, koji je upozorava na prave Rejčeline namere. Ana i njena sestra će zajedno pokušati da ubede njihovog oca da njegova trenutna verenica nije ono za šta se predstavlja, a ono što bi trebalo da predstavlja srećno ponovno ujedinjenje porodice postaće okrutna borba između sestara i maćehe.

## Uloge
* Emili Brauning - Ana Ajvers
* Arijel Kebel - Aleks Ajvers
* Elizabet Benks - Rejčel Samers (maćeha)
* Dejvid Stratern - Stiven Ajvers (otac)
* Maja Masar - Lilijan Ajvers (majka)
* Kevin Maknalti - šerif Emeri
* Džesi Mos - Met
* Leks Bernam - Ajris Rajt
* Deni Bristol - Samjuel Rajt
* Metju Bristol - Dejvid Rajt
* Don S. Dejvis - gospodin Henson
* Heder Derksen - Mildred
* Din Pol Gibson - dr Bop

## Vanjske veze
* Zvanična prezentacija 
* Nezvani gosti na -{http://hororfilmovi.com}- 
* 
*
Perdita Durango

***Perdita Durango*** je španski igrani film snimljen 1997. u režiji Alexa de la Iglesije. Po žanru je kombinacija horora, crne komedije i kriminalističkog filma, a temelji se na romanu *59° and Raining: The Story of Perdita Durango* američkog pisca Barryja Gifforda. Radnja je smještena na granicu SAD i Meksika, a naslovna protagonistica (čiji lik tumači Rosie Perez, je djevojka živopisnog i okrutnog kriminalca (čiji lik tumači Javier Bardem), kome pomaže u pljačkama, ali i otmici para američkih tinejdžera koji bi trebali biti žrtvovani u ritualu santerije.

Perdita Durango je predstavlja de la Iglesijin pokušaj da se probije na američko tržište, ali je film zbog velikih količina seksa i nasilja imao problema s cenzurom; u SAD je tako distribuirana skraćena verzija, i to isključivo direct-to-video.

## Uloge
* "Perdita Durango": Rouzi Perez
* "Romeo": Havijer Bardem
* "Dvejn": Harli Kros
* "Estel": Ejmi Grejam
* *Katalina*: Demijan Bičir
* "Adolfo": Skrimin Džej Hokins
* "Dojl": Aleks Koks
* "Dumas": Džejms Gandolfini
* "Marselo": Don Straud
* "Šorti Di": Santijago Segura

## Vanjske veze
* 
*
Suturlija

**Suturlija** je rijeka koja izvire u selu Pervan nedaleko od Banjaluke. Ulijeva se u Vrbas u Banjojluci. Dužina toka joj je oko 17&nbsp;km, a površina porječja oko 70&nbsp;km2.

## Izvori
* Urbanistički plan Banjaluke 2008. - 2020., str. 41

## Vanjske veze
Notranjsko-kraška (regija)

**Notranjsko-kraška regija** (slovenski: *Notranjsko-kraška statistična regija*) je jedna od 12 statističkih regija Slovenije. Najveći grad i kulturno i privredno središte ove regije je grad Postojna.

Po podacima iz 2013. godine u regiji je živjelo 52.382 stanovnika.
## Popis općina
U regiji postoji samo 6 općina:
* Bloke
* Cerknica
* Ilirska Bistrica
* Loška Dolina
* Pivka
* Postojna

## Reference
Opatija Marija Zvijezda

**Opatija „Marija Zvijezda“** (*Mariastern*) je samostan trapističkog reda u Banjoj Luci.

Utemeljio ga je Franc Pfaner u drugoj polovini 19. vijeka dok su Banjom Lukom još vladali Turci. Godine 1869, grupa od 7 monaha iz njemačke opatije Mariavald došla je u Banju Luku i osnovala trapistički samostan „Marija Zvijezda“.

Do prije Prvog svjetskog rata, brojna trapistička zajednica (preko 200 monaha), uz kontemplativni život, aktivno je djelovala na kulturnom području. Napravili su poznatu pivaru, prvu privatnu hidrocentralu, proizvodili poznati sir „Trapist“, držali zanatske škole. Industrijsko preduzeće "Trape" d.d. je likvidirano 1938. - samostanu je ostala proizvodnja sira, a u dva nova preduzeća, "Pivara i fabrika testenina" i "Električna centrala i mlin d.d." glavni akcionar je bila Prva hrvatska štedionica.

Trapsti su inače monaški red posvećen povučenom kontemplativnom životu, prema geslu Svetog Benedikta: *„Moli i radi“.*

Poslije potresa u Banjoj Luci 1969, trapisti iz Banje Luke nastanjuju se u Franjevački samostan u Kloštar Ivaniću. Tamo ostaju do 1977. godine kada se vraćaju u svoju obnovljenu crkvu i novu samostansku kuću.

## Vanjske veze
Franz Pfanner

**Franc Pfaner** (; 21. septembar 1825. Langen baj Bregenc, Austrijsko carstvo — 24. maj 1909. Emaus, Južnoafrička Republika) je bio austrijski trapistički monah i osnivač samostana Marija Zvijezda kod Banje Luke.

## Vanjske veze

* Franc Faner na www.trapisti-banjaluka.org
Neprijatelj (film, 2011)

***Neprijatelj*** je srpski film iz 2011. godine. Režirao ga je Dejan Zečević, a scenario su zajedno sa njim napisali Đorđe Milosavljević i Vladimir Kecmanović. Film je rađen u koprodukciji Srbije i Bosne i Hercegovine, uz manjinske koproducente iz Hrvatske i Mađarske. Sniman je na lokacijama na planini Kozari i u Beogradu. Finansiranje filma su pomogli Ministarstvo kulture Republike Srbije, Ministarstvo prosvjete i kulture Republike Srpske i opština Prijedor.

Film je svoju premijeru imao 6. marta 2011. godine na beogradskom Festu.

## Radnja

Godina 1995, 7. dan mira nakon potpisivanja Dejtonskog sporazuma. Inženjerska jedinica deminira granicu između Republike Srpske i Federacije Bosne i Hercegovine. Svaki od vojnika nosi svoj teret ratnih iskustava i trauma, svaki se suočava sa strahovima na sopstveni način. Jedni skloni autodestrukciji, drugi srećni što su živi, treći katatonični posle doživljenih trauma, četvrti okrenuti molitvama, peti šali i smehu tamo gde im mesto i nije, neki snovima o povratku porodici, a neki okrvavljenih ruku i krišom napunjenih džepova pokušavaju se prikriti.

Kao i na samom početku tek završenog rata, dovoljna je jedna iskra ludila, da se pokrene “perpetum mobile” sukoba i nasilja među prijateljima.

## Uloge

## Kritike
Dubravka Lakić::

## Reference

## Vanjske veze
* 
* Radio televizija Republike Srpske: Završeno snimanje filma Neprijatelj 14. 12.2009. 
* Radio televizija Republike Srpske: Prva klapa filma Neprijatelj na Kozari 11. 10.2009.
Flert (film)

**Flert** je srpski film snimljen 2005. godine koji su režirali Radoslav Vojnović i Nikola Mišić koji je napisao i scenario.

## Sadržaj filma

Dve devojke prokunu svoje bivše momke i šalju smrt oličenu u demonima Strahinji i Loli, da ih uzme. Strahinja mora da isporuči glavne junake na onaj svet ili će po odluci sudije Tamnog vilajeta biti vraćen u neugledno stanje smrti. Četiri priče koje čine ovaj omnibus prate junake koje Strahinja i Lola treba da pokupe. Svaki od njih, u skladu s psihološkim tipom ličnosti kom pripada, na svoj način pokušava da izbegne smrt. Videćete na koji način sangvinik, flegmatik,kolerik i melanholik izlaze na kraj s činovnicima smrti.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Masai

**Masai** (Maasai) su narod istočno-sudanske porodice naroda (Nilsko-saharska), ogranak Nilota, danas nastanjen u području Kenije i Tanzanije. 

Masai su izvorno pravi polu-nomadski pastirski narod, koji se za ispašom pokreće za svojim stadima stoke. Tek su se u Tanzaniji neke grupe Masaja počele baviti agrarnim poslovima. Godine 1959., prema Haileyu (navodi *Marlene M. Martin*), posjedovali su nekih 700,000 grla stoke, i uz nju velima stada ovaca, koza i kokoši. 

Temeljna socijalna jedinica je kraal sastavjen od poliginijskih obitelji, 20-50 kraalova čini selo, također zvano *[[kraal]]* (*boma*, *enk-ang*). Među Masajima postoji sistem dobnih razreda, u kojima su muškarci podijeljeni u 3 grupe: mladiće, ratnike (*moran*) i starce. Postankom ratnika, mladić mijenja boravište, i odlazi u posebno selo zvano *[[manyatta]]*. U manyatti žive ratnici njihove majke, sestre i neinicirane djevojke-ljubavnice. Nasuprot manyatti kraal se sastoji od oženjenih 'staraca' (muškarci koji više nisu ratnici) i njihovih obitelji. Ratnik kojemu je dužnost štititi selo (pleme) nikada nije ženjen. Tek isluženi ratnik smije se oženiti, nakon čega napušta manyattu i odlazi u kraal. 

## Vanjske veze
* The Masai People
Crkvena (rijeka)

**Crkvena** je rijeka koja se ulijeva u Vrbas u Banjaluci kod tvrđave Kastel. Izvire ispod vrha Klupe (433 m n/v), odakle teče u pravcu jugoistoka do Vrbasa. Dužina glavnog toka iznosi oko 11,5&nbsp;km, a površina porječja je 22&nbsp;km².

## Izvori
* Urbanistički plan Banjaluke 2008. - 2020., str. 43

## Vanjske veze
The Peacemaker (film, 1997)

***The Peacemaker*** je američki akcioni film snimljen 1997. u režiji Mimi Leder. Protagonisti, koje tumače George Clooney i Nicole Kidman, su američki vojni obavještajac i stručnjak za nuklearno oružje. Radnja prati njihove napore da zaustave bosansko-srpskog diplomata (čiji lik tumači Marcel Iures), koji je u bivšem SSSR-u dobavio nuklearno oružje, te ga namjerava detonirati u New Yorku.

Film se originalno trebao snimati u Hrvatskoj, ali je jedan od producenata, Branko Lustig, premjestio produkciju u Makedoniju. Prema navodima tadašnjeg hrvatskog tiska, to se dogodilo iz protesta zbog historijskog revizionizma i apologetskog odnosa prema NDH i poricanja Holokausta.

## Uloge

## Vanjske veze
* 
* 
*
Crkvena (razvrstavanje)

**Crkvena** može označavati:
* Crkvena, naselje u BiH, općina Prnjavor;
* Crkvena (rijeka), pritoka rijeke Vrbas
Solaris (film, 2002)

***Solaris*** je znanstvenofantastični film iz 2002. godine, režisera Stevena Soderbergha. Snimljen je po istoimenom romanu poljskog pisca Stanislawa Lema iz 1961. koji je prvi put ekranizirao ruski režiser Andrej Tarkovski 1972. godine.

Priča je smještena u budućnost; govori o psihologu Chrisu Kelvinu koji je poslan na svemirsku stanicu da istraži tamošnje čudne događaje. Stanica kruži oko misterioznog planeta Solaris, a na njoj se nalazi ekipa od dvoje znanstvenika budući su ostali članovi posade umrli u nerazjašnjenim okolnostima. Kelvin se sam uvjerava u čudna zbivanja kad tamo zatječe svoju suprugu Rheyu koja je godinama ranije počinila samoubojstvo o čemu Kelvina i dalje progone sjećanja.

Film je drama, koncentrirana na odnos Kelvina i Rheye, najavljivana kao znanstvenofantastična ljubavna priča. Solaris, koji je prikazan kao plinoviti planet, i problem komunikacije s njime su marginalizirani. I mnoge druge pojedinosti iz priče su izmjenjene u odnosu na roman. Lem je povodom izdavanja filma komentirao da njegov roman ne govori od erotskim problemima ljudi u svemiru te da je središnja tema susret s potpuno stranim vanzemaljskim bićem zbog čega je roman nazvao *Solaris*, a ne *Ljubav u svemiru* http://www.lem.pl/cyberiadinfo/english/kiosk/kiosk.htm#solstation . Za razliku od ekranizacije iz 1972., koja je kritički hvaljena, Soderberghova verzija je naišla na znatno lošije kritike i razočarenje među obožavateljima Tarkovskog.

## Izvori

## Vanjske veze
* Službene stranice 
* 
* Analiza filma 
* Lemov komentar 
* Grafička rješenja Ricka Sternbacha
Gorani

**Gorani** mogu biti:
* Planinari, trekeri, koji se radi rekreacije šetaju po visoravnima i gorama
* Goranci, južnoslovenski narod, naseljeni pretežno na jugu Kosova i Metohije, u oblasti Gora
* Gorani (Visoko), naselje grada Visokog, Federacija BiH, BiH
* Gorani (Konjic), naselje u opštini Konjic, Federacija BiH, BiH
* Gorani (Skrad), naselje u opštini Skrad, Hrvatska
* Gorani, Uda, naselje u opštini Uda, Rumunija
* Gorâni, Odăile, naselje u opštini Odăile, Rumunija
* Gorani jezik (ili gurani jezik), zapadnoiranski jezik
* Gorani (pokret), pokret za pošumljavanje ogolelih šuma

## Povezano
* Gurani
Ahmed-agina džamija

**Ahmed-agina džamija** je najstariji objekat na području općine Vitez, u Starom Vitezu. Izgrađena je 1589/1590. godine. Džamiju je sagradio izvjesni Ahmed-aga poznat i kao Sinan Čelebi. Postoji predaja da je Ahmed-aga porušio stari rimski most na Divjaku, a kamen upotrijebio za gradnju džamije. Kad je sultan za to saznao kaznio je Ahmed-agu oduzimanjem ranije dodijeljenog posjeda.

## Historija
Od džamije koja je izgrađena prije 417 godina u izvornom obliku su ostali zidovi, mihrab i portal ulaznih vrata. Nekada je uz džamiju bila drvena munara koja je 1962. godine srušena, a ozidana je nova munara od pune cigle. Rekonstrukcija unutrašnjosti je obavljena 1985/86. godine. U vrijeme agresije na BiH, džamija je u znatnoj mjeri oštećena. Godine 1993. munara je dva puta direktno pogođena. Nakon rata, 1996. godine, izmijenjen je veći dio krovne građe i crijepa. Na zahtjev vjernika, 2001. godine, džamija je proširena i obezbijeđeno je novih 80-100 m2 prostora za obavljanje namaza. Stolarija je izmijenjena 2002. godine. Iste godine je urađena podna izolacija i izmijenjen pod. Kotlovnica je izgrađena 2003. godine i uvedeno je grijanje u džamiju i imamsku kuću. Također je izvršena i rekonstrukcija munare koja je dograđena za još 5-6 metara, izvršeno je pokrivanje kubeta bakrom, a vanjski zidovi su obloženi sedrom. Džamija je od 1953. godine imala i mekteb. Ova džamija je imala, a i danas ima, svoj vakuf. Do poslije Drugog svjetskog rata vakuf ove džamije je posjedovao 120 dunuma zemlje. Veći dio je nacionalizacijom, arondacijom ili eksproprijacijom oduzet vakufu.

## Imami i hatibi
Ko su bili imami i hatibi Ahmed-agine džamije teško je ustanoviti. Po sjećanju starijih mještana, a što je zabilježio Hasan ef. Mujkić, imami i hatibi ove džamije su bili: hadži Ahmed ef. Zukan, (sudeći po prezimenu rođeni Vitežanin), Ibrahim ef. Arapčić (student čuvenog El Azhera u Kairu), Salih ef. Patković, izvjesni Rahman ef. i Ragib ef., Hasan ef. Mujkić, Omer ef. Meštrovac, Mihnet ef. Mehmedović (današnji imam džamije).
Narodna nošnja

**Narodna nošnja** obično je naziv za tradicijsku i historijsku odjeću. Nošnje postoje uglavnom unutar pojedinih regija, država ili članova neke skupine, kao što su etničke skupine ili skupine neke struke.

Tradicijsku službenu odjeću nose uglavnom članovi određene struke, obrtništva iz urbane sredine, dok narodna nošnja ima svoje korijene u ruralnim područjima. Prve se seljačke narodne nošnje pojavljuju krajem 15. stoljeća.

## Primjeri tradicijske odjeće
Narodna nošnja slovi u brojnim dijelovima svijeta kao dio kulturne baštine. U doba globalizacije u svakodnevnom životu uglavnom ili u velikoj mjeri je potisnuta i samo se još nosi kod posebnih prigoda.

U nekim zemljama, tradicijsku se odjeću još uvijek nosi i u svakodnevnom životu.

Primjeri za tradicijsku odjeću:
* Áo dài (Vijetnam)
* cheongsam (Jurchen i NR Kina)
* chima jeogori, *[[hanbok]] ([[Koreja]])
* [[čador]] ([[Iran]])
* [[dirndl]], ([[Austrija]], [[Bavarska]])
* [[kilt]] ([[Škotska]])
* [[kimono]], *Yukata'' (Japan)
* krama (Kambodža)
* sari (Indija i Nepal)
* thamén (Mjanma)


Datoteka:Longyi.jpg| Mjanma
Datoteka:Shinto married couple.jpg| Japan
Datoteka:Andean Man.jpg| Peru
Datoteka:Kautokeino, samische Tracht.jpg|Laponija
Datoteka:Costumes-Maroesjka-Heeze-1989.jpg| Nizozemska
Datoteka:Greek costumes children DSC04313.jpg| Grčka 


## Hrvatske narodne nošnje

Hrvatske narodne nošnje sastoje se iz košulje, suknje, pregače, marame, prsluka, hlača i obuće.

Vrste hrvatskih narodnih nošnja mogu se općenito podijeliti na: kontinentalnu, planinsko-priobalnu i nošnje u priobalju.

Narodna nošnja postoji obično u dvije verzije: nošnja za radne dane i svečana nošnja. Posebno svečane narodne nošnje često su vrlo zahtjevno izvedene. Uključuje ponekad i tipične kape. Svečane nošnje se ponekad nose na festivalima i tradicijskim priredbama.

Odjeća otkriva razne informacije o osobi koja ju nosi kao što su primjerice:
* iz koje regije je odjeća
* iz kojeg je sela
* iz kojeg gospodarskog sloja
* socijalni status u zajednici
* status (slobodan/slobodna, oženjen/udata, udovac/udovica)
* prikaz žalosti za umrlom osobom
* povod (večera, odjeća za svetu misu, obična nedjelja, vjenčanja, pričesti, krizme i dr.)

Primjeri hrvatske narodne nošnje:
* Đakovački vezovi
* Hrvatske narodne nošnje
* Šibensko puce
* Šibenska kapa

## Vanjske veze

* Đakovački vezovi u Hrvatskoj  
* Narodne nošnje u Njemačkoj
* Narodne nošnje u Austriji 
* Narodne nošnje u Rusiji