1239.

Godina **1239** (**[[Rimske brojke|MCCXXXIX]]**) bila je redovna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru (1. januar).

## Događaji
### Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak
* jesen - zima 1238/39 - Litavski pohod Mihaila Vsevolodoviča, kneza Galicije, Černigova i Kijeva (Litvanci su pre ovoga nakratko zauzeli Smolensk, nakon smrti Svjatoslava Mstislaviča; Danilo Romanovič Galički koristi priliku da zauzme veći deo Galicije).
* početkom godine? - Manojlo Duka, raniji solunski vladar, sada se vraća u Grčku uz pomoć nikejskog cara Jovana Vataca: iskrcava se u Dimitrijadi i ubrzo zauzima Tesaliju, možda uz podršku guvernera Konstantina Maliasena. Ali sadašnji solunski vladar Teodor Komnin Duka se nagodio sa Manojlom: ovaj zadržava Tesaliju, ali poriče lojalnost Nikeji.

* 3. 3. - Mongolska invazija Kijevske Rusije: zauzeli su Perejaslav.
* 20. 3. - Umro je Hermann von Salza, veliki majstor Teutonskog reda. Naslediće ga Konrad von Thüringen ali umire već sledeće godine.
* 20. 3. - Papa je ponovno ekskomunicirao cara Fridrika II, koji se nalazi u Padovi. Car odgovara proterivanjem franjevaca i dominikanaca iz Lombardije i stavljanjem crkve na svojim posedima pod svoju kontrolu.

* 27. 3.? (Uskrs) ili sledeće jeseni - Kralj Béla IV od Ugarske i Hrvatske daje utočište kumanskom poglavaru Kötenu (Kotijanu) i njegovih "40.000 koliba", pod uslovom da se pokrste i bore protiv Mongola ispred kojih beže. Kumani se naseljavaju između Dunava i Tise, brojni su sporovi sa prethodnim stanovništvom.

### April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj
* 13. 5. - Inkvizitor Robert le Bougre je spalio 183 optuženih za katarizam u Bergères-lès-Vertus u Šampanji.

* 3. 6. - Na jugu Evrope je vidljivo totalno pomračenje Sunca, trajanja blizu šest minuta u središtu u Španiji. Detaljan opis ostavlja Restoro d'Arezzo.

### Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan
* jul - Enzo Sardinski, vanbračni sin cara Fridrika II i kralj Sardinije, odlazi sa otoka jer je postavljen za carskog vikara u Lombardiji i legata u Romanji - papi osim Romanje oduzima i Marke i Vojvodstvo Spoleto.
* srpanj - Garganus de Arsignis postaje splitski načelnik (latinska stranka u gradu, na čelu sa Tomom Arhiđakonom, uspjela je da je za načelnika izabran Talijan, umjesto nekog hrvatskog kneza). Garganus sklapa mir sa Trogiranima, čiji je knez Stjepko Šubić.

* avgust - U Pariz su stigle relikvije Hristove pasije, među kojima trnova kruna, koje je kralj Louis IX kupio od latinskog cara Balduina II. Za smeštaj relikvija se gradi *[[Sainte-Chapelle]]* (posvećena 1248).

* 1. 9. - Barunski križarski rat (isteklo je deset godina primirja nakon Šestog križarskog rata): Teobald I., kralj Navare stigao je u Akru sa 1.500 vitezova - kasnije se pridružuju križari sa Cipra, mnogi koji su bili rasuti u putovanju na moru i lokalni baruni.
* septembar - Sporovi među Ajubidima: Al-Salih Ismail je uzeo Damask od As-Salih Ayyuba.

### Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac

* 18. 10. - Mongoli su nakon opsade zauzeli Černigov. Mihail Vsevolodovič je u Kijevu, koji je sledeći cilj Mongola, na čelu sa Munkeom (Möngke).

* 2. 11. - Oko 4.000 vitezova križara kreću iz Akre u Askalon. Bretanjski vojvoda Petar je 4-tog opljačkao jedan muslimanski karavan - njegov vlasnik An-Nasir Dawud, emir Al-Karaka u Transjordaniji, zatim će krenuti na Jeruzalem.
* 13. 11. - Bitka kod Gaze tj. Beit Hanuna: muslimani, egipatski Ajubidi, potukli su neposlušni dio vitezova koji se odvojio od glavne vojske. U čast pobede je u Beit Hanunu podignuta džamija Umm al-Nasr, "Majka pobjedâ" (uništena 2023).

* 7. 12. - Papa potvrđuje bosanskom biskupu Ponsi Kolomanov poklon: desetina u Usori, Solima i Donjim Krajima, vlastelinstvo Đakovo u Slavoniji (prvi pomen mjesta, začetak današnje Đakovačko-osječke nadbiskupije). Papa takođe poručuje prioru dominikanaca u Mađarskoj da pošalje u Bosnu nekoliko ljudi za propovednike.
** Kaločki nadbiskup je ove godine podigao više tvrđava u Bosni "na obranu rimske vjere i crkve i trijebljenje krivovjeraca".
* 7. 12. - Garnizon u Davidovoj kuli u Jeruzalemu se predao An-Nasir Dawudu, propušten je otići u Akru - Dawud ruši franačke fortifikacije Jeruzalema i vraća se kući.
* 13. 12. (ili 25. 11.) - Blizu Askalona je umro grof Albert IV. Habsburški Mudri - njegove posjede u Švicarskoj i Alzasu nasljeđuje 11-godišnji sin Rudolf (kralj Rimljana/Njemačke 1273-91).
* decembar - Car Fridrih je ušao u Toskanu, Božić je proveo u Pizi - kreće se prema papinom Rimu koji namerava osvojiti.

### Kroz godinu
* Stjepko II. Šubić Bribirski je trogirski knez (do 1250).
* Župa Garić pripada županiji šimeškoj 1239-56.
* Pečujski biskup Bartol daje svoju desetinu u Našicama tamošnjim božjacima/templarima.
* Toma Akvinski (14) prelazi, zbog rata između cara i pape, iz Monte Cassina na univerzitet u Napulju.
* Frankfurtska katedrala je posvećena apostolu Bartolomeju, počela je gradnja u gotičkom obliku.
* Farinata degli Uberti je lider gibelinske, procarevske, stranke u Firenci (do 1250).
* Čormakanovi Mongoli osvajaju nekoliko gruzinskih gradova u današnjoj Gruziji, Jermeniji i Turskoj, uključujući Ani i Kars. Gruzinska kraljica Rusudan i njeni plemići sklapaju ugovor sa Mongolima o danku i drugim obavezama.
* 1238-39 - Drugi švedski križarski rat u Tavastiji na jugu Finske (tradicionalno datiranje 1249-50), osigurana i proširena švedska vlast u toj zemlji.
* 1239. ili 1240. - U Anadoliji, u Rumskom Sultanatu, izbija pobuna propovednika Baba Ishaka.

## Rođenja

* 18. 6. - Edward I od Engleske († 1307)
* < 18. 10. - Stjepan V., hrvatsko-ugarski kralj († 1272)
*  Mihailo II Asen, car Bugarske († 1256/57)

## Smrti

* 20. 3. - Hermann von Salza, veliki majstor Teutonskog reda (* ca, 1165)
* 28. 3. - Go-Toba, bivši japanski car (* 1180)
* 13. 12. - Albert IV. Habsburški Mudri, grof Habsburga u Švicarskoj, otac kralja Rudolfa I (* ca. 1188)

## Reference

; Literatura
* Svezak prvi. Prvo doba: Vladanje knezova i kraljeva hrvatske krvi (641-1102) i Drugo doba: Vladanje kraljeva Arpadovića (1102-1301). Vjekoslav Klaić (archive.org)
* *Istorija srpskog naroda*, Prva knjiga, Od najstarijih vremena do Maričke bitke (1371), SKZ Beograd 1981 (I)