Toulon

**Toulon** je lučki grad i općina od 179,659 stanovnika, i aglomeracija od 595,715 stanovnika na jugoistoku Francuske u Regiji Provansa-Alpe-Azurna obala u Departmanu Var u kom je administrativni centar.

Toulon je glavna pomorska baza Francuske ratne mornarice.

## Geografija

Toulon se nalazi na obali Mediterana, 60 km jugoistočno od Marseillea. Prostire se u dubokom i dobro zaštićenom zaljevu u podnožju planine Faron (584 m),

## Historija
Njegov dobro štićeni zaljev koristili su kao luku još od 9. vijeka pne. ligurski, fenički i grčki brodovi.
Rimljani su oko 118. pne. osnovali naselje *Telo Martius*. Od 476. je pod vlašću Vizigota, a od 508  Ostrogota i Franaka od 536. Nakon raspada Franačkog Carstva gradom vladaju Provansalski grofovi sve do 1481. kad postaje domena francuskih kraljeva.

Za francusko-habsburških ratova dvaput su ga zauzele trupe cara Karla V. (1524. i 1536). 

Arsenal u Toulonu osnovao je Henry IV (vladao 1589. - 1610.).  Arsenal su dograđivali i utvrđivali državnici Kardinal Richelie i Jean-Baptiste Colbert i inženjerac Vauban. Odolijevao je opsadi savezničkih snaga 1707. za vrijeme Rata za špansko naslijeđe i bio je poprište poznate opsade za Francuskih revolucionarnih ratova 1793. 
U kojoj se istakao mladi Napoleon koji je tada kao artiljerijski poručnik imao presudnu ulogu u zauzimanju Toulona i istjerivanju stranih brodova. Nakon te bitke dobio je čin brigadnog generala i postao zvijezda francuske revolucionarne armije.

Nakon 1815. Toulon je dobio na važnosti kao luka iz koje je isplovljavala većinu francuskih vojnih ekspedicija u 19. vijeku. U 20. vijeku je izrastao u najvažniju pomorsku bazu Francuske ratne mornarice, koja je za Prvog svjetskog rata bila centar pomorskih snaga Antante na Mediteranu.

U Drugog svjetskog rata francusko-njemačko primirje iz 1940. ostavilo je kolaborističkoj vladi Višijevske Francuske kontrolu nad francuskom flotom, čiji se dobar dio nalazio u Toulonu. Nakon Savezničkog iskrcavanja u Sjevernoj Africi u novembru 1942. Adolf Hitler je naredio Wehrmachtu da zauzme ostatak neokupirane Francuske, uključujući Toulon.

Dok su Saveznici neuspješno pokušali organizirati bijeg Toulonske flote u Sjevernu Afriku, da ne padne u ruke Kriegsmarine, tenkovi Heera približavali se su luci. 
Komandant Mediteranske flote admiral Jean de Laborde bio je spreman na to, pa je naredio svojim mornarima da u noći
27. novembra potope 73 broda, uključujući krstarice, razarače, torpedne čamce, podmornice i jedan bojni brod.

Toulon su u augustu 1944. oslobodile jedinice Slobodne Francuske u Operaciji Dragoon.

Grad od 1979 ima  univerzitet (Université de Toulon) na kom danas studira oko 11,000 studenata.

## Znamenitosti

Iako je historijski centar grada dobrim dijelom razoren za Drugog svjetskog rata, u njemu još stoji katedrala Notre-Dame-de-la-Seds iz 11. vijeka (dograđena u 17. vijeku). Pored tog ostale su utvrde podignute između 16 - 18. vijeka; Tour royale (Grosse tour), Fort de Balaguier, Fort Saint-Louis, Fort Lamalgue, Ulaz u arsenal sa tornjem iz 1738. i Opera iz 1862.

Toulon je i grad brojnih muzeja od kojih je najpoznatiji Pomorski (osnovan 1814), pored tog ima i prirodoslovni, umjetnitčki, orijentalni i gradski.

## Privreda  i transport

Privredaa Toulona se tradicionalno bazirala na arsenalu, brodogradnji, ribarstvu i vinarijama. Od kako je od 1968.u njemu smješten Nacionalni aeronautički i svemirski centar, podignuti su brojni pogoni koji proizvode dijelove za avione i rakete, oružje, elektroničke komponente, cigarete, papir i cipele  

Pored ratne Toulon ima i putničku luku sa trajektnim vezama prema Korzici i marinu za jahte.

U nedalekom Hyèresu nalazi se aerodrom (IATA: TLN, ICAO: LFTH) ) koji je i vojni sa linijama prema Parizu i Brestu.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Ville de Toulon'' (službene stranice) 
* (službene stranice)