open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vicky Leandros

**Vicky Leandros** (rođena 23. januara 1949. kao **Vasiliki Papatanasiju**, danas pod imenom **Vicky von Ruffin**) je grčka pjevačica poznata po uspješnoj međunarodnoj karijeri. Rođena je kao kći pjevača i kompozitora Lea Leandrosa. Neki od njenih najvećih uspjeha su vezani uz Pjesmu Eurovizije 1960-ih i 1970-ih. Godine 1972. je, nastupajući za Luksemburg, pobijedila s pjesmom *[[Après toi]]*. Godine 1967. je s pjesmom *[[L'amour est bleu]]* osvojila 4. mjesto, ali je ta pjesma postala jednom od najpopularnijih pop-pjesama kraja 1960-ih.

Leandros je imala dva braka: od 1982. do 1986. s grčkim poduzetnikom Ivan Zassidiasom s kojim ima sina Lea (1980 -), te od 1986. do 2005. za Lea von Ruffina, s kojim ima kći Milanu (1985 - ) i Sandru (1986 - ). 

Neko vrijeme se bavila politikom, kao gradski vijećnik i vicegradonačelnik Pireja na listi Panhelenskog socijalističkog pokreta - PASOK.

## Vanjske veze

* Official Homepage of Vicky Leandros 
* Greek Official Political Homepage of Vicky Leandros 
* German Homepage and Fanclub of Vicky Leandros
* Official Homepage of Vicky Leandros′ daughter Sandra Ruffin
Redd Foxx

**John Elroy Sanford** (9. decembar 1922 &ndash; 11. oktobar 1991), bolje poznat po umjetničkom pseudonimu **Redd Foxx**, bio je američki komičar i glumac, najpoznatiji po naslovnoj ulozi u popularnom televizijskom sitkomu *[[Sanford and Son]]*.

## Filmografija
* *[[All the Fine Young Cannibals]]* (1960)
* *[[Cotton Comes to Harlem]]* (1970)
* *[[Norman... Is That You?]]* (1976)
* *[[Harlem Nights]]* (1989)

### Televizijski nastupi
* *[[Sanford and Son]]* (1972–1977)
* *[[The Redd Foxx Comedy Hour]]* (1977–1978)
* *[[On Location (TV series)|HBO On Location with Redd Foxx]] (1978)
* *Sanford* (1980–1981)
* *Viva Shaf Vegas* (1986)
* *The Redd Foxx Show* (1986) 
* *Ghost of a Chance* (1987)
* *The Royal Family'' (1991)

## Reference

## Vanjske veze

* Official website 
* 
* "I Miss Redd Foxx"  by Mark Evanier
*
Demond Wilson

**Grady Demond Wilson** (13. oktobar 1946 -) je američki glumac, književnik i pastor, najpoznatiji po ulozi mladog Lamonta Sanforda u popularnom televizijskom sitkomu *[[Sanford and Son]]*.

## Reference

## Vanjske veze

* 
* TV.Com bio for Demond Wilson
Emergency!

***Emergency!*** je američka akciona televizijska serija koja se originalno emitirala na programu mreže NBC od 1972. do 1977. Radnja je pratila napore terenskih bolničara losanđeleske vatrogasne službe i osoblja bolničkog hitnog prijema da spašavaju živote osoba koje su zadesile razne nesreće. Nastala je kao svojevrsni spin-off popularne policijske serije *[[Adam-12]]*.

Glavni junaci serije su bili terenski bolničari John Gage (koga je tumačio Randolph Mantooth) i Roy De Soto (koga je glumio Kevin Tighe) te ljekari Kelly Brackett (koga je tumačio Robert Fuller i dr. Joe Early (koga je tumačio Bobby Troup) i glavna sestra Dixie McCall (koju je tumačila Troupova supruga Julie London).

## Vanjske veze
* 
* emergencyfans.com
* Emergency Theater Live
* The Life And Times of Engine 51
* County of Los Angeles Fire Museum Association 
* Los Angeles County Fire dispatch tone archive
LGBTQ prava u Uzbekistanu

Istopolni odnosi između muškaraca su zabranjeni u Uzbekistanu članom 120 Krivičnog zakona 1994/95 (revidiran 2001), dok se ženska homoseksualnost ne pominje.

## Reference
LGBTQ prava u Jemenu

Homoseksualnost je ilegalna je u Jemenu, gde se primenjuje Šerijatsko pravo. Predviđene kazne se kreću od bičevanja do smrtne kazne. Jemen je jedna od sedam zemalja u svetu u kojim se homoseksualnost kažnjava smrću. Prava na slobodu govora, medija i religije se uveliko krše u Jemenu. Gej i lezbejski sajtovi su blokirani u Jemenu. Zvaničan stav vlade je da nema gejeva u Jemenu.

## Vidi dalje
* Ljudska prava u Jemenu

## Reference
Epigastrična kila

Epigastrična kila (Hernia epigastrica) se javlja u epigastriju. Češće su kod male djece mada se javljaju i kod odraslih. Javljaju se u središnjoj liniji između pupka i grudne kosti u području bijele linije (linea alba). Na tom mjestu se ukrštaju aponeurotične niti ravnog trbušnog mišića (musculus rectus abdominis). Manji defekti u aponeurotičnom vezivnom tkivu su mjesta na kojima nastaje jedna ili više kila. Kod gojaznih ljudi se ove kile ne vide ali se mogu napipati kao tvrde kuglice ispod masnog tkiva. 
Najčešće sadrži trbušnu maramicu (latinski *omentum*)a rijetko crijeva. Vrlo rijetko bude uklještena što može biti razlog za hitnu operaciju ukoliko se u kilnoj kesi nalaze crijeva. Može doći do ileusa (zapetljaj crijeva) zbog opstrukcije lumena crijeva ili u gorem slučaju do gangrene crijeva zbog vaskularne kompromitacije. 

## MKB kod
MKB kod je šifra bolesti prema Međunarodnoj klasifikaciji bolesti (MKB 10) : Kod epigastrične kile je isti kao kod ventralne (incizijske) kile.

K43 je kod epigatrične kile 

K43.0 je kod ukještene epigatrične kile bez gangrene

K43.1 je kod uklještene epigatrične kile sa gangrenom

K42.9 je kod epigatrične kile bez ukliještenja i gangrene

## Dijagnostika epigatrične kile

Za dijagnostiku ove kile se obično koristi fizikalni pregled a ponekad i UZ pregled.. 

## Tretman epigatrične kile

Obično se radi o malim kilama koje često ne zahtijevaju aktivan hirurški tretman. Mala djeca se operiraju tek kada porastu zbo operativnog rizika koji je veću u dojenčadi. Terapija je operativna i traje obično kraće od pola sata. Komplikacije su rijetke i često se kile operiraju iz kozmetskih razloga. Obično se ne koriste mrežice zbog malih dimenzija kile.

Prije operacije se uradi preoperativna priprema, pacijent uradi osnovne laboratorijske nalaze, pregled pulmologa i interniste i pregled anesteziologa koji donosi odluku o operativnom riziku i mogućim metodama anestezije. Koristi se obično opća anestezija. Operativni zahvat podrazumijeva šivanje oslabljenog tkiva i/ili ugradnju polipropilenske mrežice (polimer propilena).

## Postoperativni tok
Postoperativno pacijenti treba da izbjegavaju fizičko naprezanje dokle god traje stvaranje ožiljka i zarastanje tkiva.Nakon par mjeseci pacijent može raditi sve normalne životne aktivnosti. Ekstremni fizički napori treba da se izbjegavaju.

## Recidivi
Recidiv označava povratak nekog oboljenja. Recidivi epigatrične kile su rijetki.

## Vanjske veze
* Službena stranica WHO za MKB
* Online šifranik MKB-10 klasifikacija
Fran Miklošič

**Fran Miklošič** (nem. *Franz von Miklosich*; 29. novembar 1813. — 7. mart 1891) je bio slovenski filolog i lingvista.

## Biografija
Miklošič je rođen u štajerskom selu Radomerščak blizu grada Ljutomera, koji je tada pripadao Austrijskom Carstvu.

Doktorirao je filozofiju je na Univerzitetu u Gracu i neko vreme je tu radio kao profesor filozofije. Godine 1838. je prešao na Univerzitet u Beču gde je stekao titulu doktora pravnih nauka. Tokom svojih studija na njega su ticali radovi slovenačkog filologa i lingviste Jerneja Kopitara. Napustio je pravo i i posvetio je veći deo svog života proučavanju slovenskih jezika.

Godine 1844. se zaposlio u Carskoj biblioteci u Beču, gde je ostao do 1862. Miklošiš je 1844. objavio kritiku knjige Franca Bopa *Uporedna gramatika* (), što je skrenulo pažnju bečkih akademskih krugova. Ova publikacija je pokrenula dugi niz radova, u kojima je Miklošič pokazao veliku stručnost. Njegovi radovi su doveli de revolucije u proučavanju slovenskih jezika.

U Proleću naroda 1848. Miklošič je aktivno učestvovao u Slovenačkom nacionalnom pokretu. Bio je predsednik političkog udruženja „Slovenija“ koji su osnovali slovenački studenti koji su studirali u Gracu i Beču. Uz Matiju Majara bio je jedan od autora koji su razradili ideju o Ujedinjenoj Sloveniji. Nakon neuspeha revolucionarnih zahteva, Miklošič se posvetio samo akademskim aktivnostima.

Miklošič je 1849. postavljen za šefa tek osnovane katedre za slovensku filologiju Univerziteta u Beču i ostao je na to mestu do 1886. Postao je član Bečke akademije, koja ga je izabrala za sekretara svog istorijskog i filozofskog odseka. Njegovi brojni radovi su se nisu ticali samo slovenskih jezika, već i rumunskog, albanskog, grčkog i jezika Roma i Sinta.

Uz Vuka Karadžića, Đuru Daničića, Dimitrija Demetera, Ivana Mažuranića i Ivana Kukuljevića bio je potpisnik Bečkog književnog dogovora 1850. godine o zajedničkom književnom jeziku Srba i Hrvata. Bio je član Srpske kraljevske akademije.

## Bibliografija
* *Lexicon linguae slovenicae veteris dialecti*, 1850 (i 1862-65 kao *Lexicon Palaeoslovenico-graeco-latinum*)
* *Vergleichende Grammatik der slavischen Sprachen*, 4 Bde., 1852-75
* *Monumenta Serbica Spectantia Historiam Serbiae, Bosniae, Ragusii*, 1858
* *Die Bildung der slavischen Personennamen*, 1860
* *Etymologisches Wörterbuch der slavischen Sprachen*, 1886
* *Über die Mundarten und Wanderungen der Zigeuner Europas*, 12 Tle., 1872-80.

Njegova zbirka ćirilskih izvora, *Monumenta Serbica Spectantia Historiam Serbiae, Bosniae, Ragusii*, objavljena u Beču 1858, a kasnije preštampana i u Gracu 1964. godine, i danas predstavlja izuzetno korisnu hrestomatiju bosanskih srednjovjekovnih izvora.
Cetinjski manastir

**Cetinjski manastir** posvećen je rođenju Bogorodice. Sazidao ga je 1484 Ivan Crnojević i tada je postao sjedište zetske episkopije. Poslije 1493 vladike ove episkopije zvali su se »crnogorski i primorski«. Manastir je srušen do temelja 1692. od strane Turaka, a obnovio ga je Vladika Danilo, na mestu nedaleko od prvobitne lokacije. Tom prilikom u novi manastir je ugrađeno kamenje iz starog, a preneta je i ploča sa grbom Crnojevića i posvetom Ivana Crnojevića. Prije 1714 manastir je bio spaljen, a obnovio ga je oko 1743 crnogorski mitropolit Sava Ivanović Njegoš. Više puta je dograđivan, a sadašnji izgled datira iz 1927. godine. U manastiru se nalazi crkva Rođenja Bogorodice u kojoj se nalaze mošti Svetog Petra Cetinjskog.

U manastiru se čuvaju:
* ruka Svetog Jovana Krstitelja
* mošti Svetog Petra Cetinjskog (Petra I Petrovića Njegoša)
* čestica Časnog Krsta Gospodnjeg
* epitrahelj Svetog Save (Rastka Nemanjića) iz XIII vijeka, osnivača Srpske pravoslavne crkve
* kruna srpskog kralja Stefana Dečanskog iz dinastije Nemanjića iz XIV vijeka, koja je bila istovjetno i kruna crnogorskog kralja Nikole I Petrovića kojom je krunisan 1910. godine
* štap prvog crnogorskog vladara Ivana I Crnojevića iz XV vijeka
* raznorazni stari crkveni barjaci (među njima i sumnjive autentičnosti Boška Jugovića)

## Povezano
* Cetinjska mitropolija

## Vanjske veze
* Mitropolija Crnogorsko-primorska
Gramatika bosanskoga jezika (1890)

"**Gramatika bosanskoga jezika za srednje škole**" nepotpisanog autora Frane Vuletića, prva je gramatika u Bosni i Hercegovini za interkonfesionalno školstvo. Zemaljska vlada BiH štampala ju je 1890. godine. Doživjela je više izdanja i bila u upotrebi do 1911., s tim što od 1908. godine nosi naziv "**Gramatika srpsko-hrvatskog jezika**".

## Povezano
* Gramatika
* Bosanski jezik
* Srpskohrvatski jezik
Randolph Mantooth

**Randolph Mantooth** (19. septembar 1945 - ) je američki karakterni glumac indijanskog porijekla, poznat po izuzetno bogatom opusu, u kome se ističe uloga bolničara Johna Gagea u TV-seriji *[[Emergency!]]*.

## Vanjske veze
* IMDB profile
Robert Fuller (glumac)

**Robert Fuller** (rođen 29.7. 1933.) je američki glumac, najpoznatiji po nastupu u popularnim western serijama 1960-ih *[[Laramie (TV serija)|Laramie]]* i*[[Wagon Train]]* kao i medicinskoj serijiu *[[Emergency!]]* 1970-ih.

## Vanjske veze
*  Retrieved on 2008-02-05
* Robert Fuller, Emergency Fans
Bobby Troup

**Robert William "Bobby" Troup Jr.** (18. oktobar 1918 - 7. februar 1999) bio je američki glumac, jazz pijanist i kompozitor. Najpoznatiji je po tome što je napisao popularnu pjesmu "(Get Your Kicks On) Route 66" te po ulozi dr. Joea Earlyja u TV-seriji *[[Emergency!]]* gdje mu je partnerica bila supruga Julie London.

## Vanjske veze
* 
*
Bob Newhart

**George Robert "Bob" Newhart** (5. septembar 1929 – 18. jul 2024) je američki stand-up komičar i glumac. Newhart je najpoznatiji po ulozi dr. Roberta "Boba" Hartleyja *[[The Bob Newhart Show]]*, popularnom televizijskom sitkomu 1970-ih te ulozi Dicka Loudona u sitkomu *[[Newhart]]* 1980-ih.

## Reference

## Vanjske veze

* 
* 
* Bob Newhart profile na sajtu *American Masters*
* Archive of American Television Interview with Bob Newhart May 29, 2001 na sajtu Google Video
* Bob:The Last Interview
* Bob Newhart four-part interview with Horace J. Digby on A3Radio
Klasična svinjska kuga

**Klasična svinjska kuga** (skraćeno KSK) naročito je opasna virusna zarazna bolest domaćih i divljih svinja. Ta bolest uzrokuje značajne ekonomske štete za posjednike svinja, državu, mesnu industriju i druge učesnike u lancu proizvodnje svinja.

## Izvor
* Letak Uprave za veterinarstvo Ministarstva poljoprivrede, ribarstva i ruralnog razvoja (MPRRR) Republike Hrvatske
Kevin Tighe

**Kevin Tighe** (rođena kao **John Kevin Fishburn** 13. augusta 1944) je američki karakterni glumac poznat po brojnim i zapaženim nastupima u mnogim filmovima i TV-serijama. Najpoznatiji je po ulozi terenskog bolničara Roya DeSota u TV-seriji *[[Emergency!]]*.

Tighe je trekkiejema poznat kao Henry Janeway, jedan od predaka kapetanice Janeway u TV-seriji *[[Star Trek: Voyager]]*.

Tighe trenutno živi u državi Washington sa suprugom Rebeccom, s kojom ima jednu kći.

## Vanjske veze
*
The Bob Newhart Show

***The Bob Newhart Show*** je bio američki televizijski sitkom koji se emitirao na programu mreže CBS od 1972. do 1978. Glavna zvijezda je bio komičar Bob Newhart, koji je tumačio lik čikaškog psihologa Roberta Harleya. Radnja je pratila njegov porodični i profesionalni život.

## Glumačka postava
* Bob Newhart - *Dr. Robert Hartley, psiholog*
* Suzanne Pleshette - *Emily Hartley (née Harrison), njegova supruga, učiteljica*
* Bill Daily - *Howard Borden, njihov susjed, zračni navigator*; postaje Bobov zet
* Peter Bonerz - *Dr. Jerry Robinson, Bobov prijatelj, ortodont*
* Marcia Wallace - *Carol Kester, njihova recepcioniostica*

**Bobovi pacijenti**
* Jack Riley - *Elliot Carlin* (29 epuzoda)
* Renée Lippin - *Michelle Nardo* (15)
* Florida Friebus - *Mrs. Lillian Bakerman* (10)
* John Fiedler - *Mr. Emil Peterson* (9)
* Oliver Clark - *Mr. Ed Herd* (6)
* Noam Pitlik - *Mr. Victor Gianelli* (5)
* Daniel J. Travanti - *Mr. Gianelli* (1)
* Howard Hesseman - *Mr. Craig Plager* (5)
* Lucien Scott - *Mr. Vickers* (5)
* Merie Earle - *Mrs. Loomis* (3)
* Rhoda Gemignani - *Miss Joan Rossi* (3)
* Jerry Fogel - *Paul Billingham* (2)
* Richard Libertini - *Franklin Pitt* (2)
* Michael Conrad - *Mr. Trevesco* (2)

**Bobova i Emilyna rodbina**
* Pat Finley - *Ellen Hartley, Bobova sestra; kasnije Howardova supruga* (15 epizoda)
* Martha Scott - *Mrs. Martha Hartley, Bobova majka* (4)
* Barnard Hughes - *Herb Hartley, Bobov otac* (3)
* John Randolph - *Junior Harrison, Emilyn otac* (3)
* Ann Rutherford - *Aggie Harrison, Emilyna majka* (2)

**Susjedi, prijatelji i ostali**
* Patricia Smith - *Margaret Hoover, Emilyna prijateljica* (7 epizoda)
* Tom Poston - *Cliff "The Peeper" Murdock, Bobov studentski prijatelj iz Vermonta* (5)
* Moosie Drier - *Howie Borden, Howardov sin* (5)
* Will Mackenzie - *Larry Bondurant, Carolin momak (kasnije suprug)* (5)
* Richard Schaal - *Chuck Brock, Carolin momak* (3)
* Jill Jaress - *Mary Ellen, Jerryjeva djevojka* (4)
* Gail Strickland - *Courtney Simpson, Jerryjeva djevojka* (2)
* Raúl Juliá - *Dr. Greg Robinson, Jerryjev brat* (1)

**Rimpo Medical Arts Center**
* Larry Gelman - *Dr. Bernie Tupperman, urolog* (12 epizoda)
* Howard Platt - *Dr. Newman, kozmetički kirurg* (4)
* Shirley O'Hara - *Debbie, privremena recepcionistica* (3)
* Phillip R. Allen - *Dr. Walburn, još jedan psiholog* (2)
* Teri Garr - *Miss Brennan, recepcionistica dr. Walburna* (2)

## Vanjske veze

* 
* ''The Bob Newhart Show'' on TVLand.com
* I Laugh, therefore I am - The Quest for Bob Newhart's Apartment Building retrieved February 19, 2010
Emmerdale

***Emmerdale*** je britanska televizijska sapunica koja se u produkciji Yorkshire Television redovno emitira na programu mreže ITV od 1972. godine. Sve do 1993. godine njen službeni naziv je bio ***Emmerdale Farm***. Radnja je smještena u fiktivno selo Emmerdale (do 1994. godine poznato kao Beckindale) u Zapadnom Yorkshireu.

Kao inspiracija za seriju je poslužila *[[The Riordans]]*, irska sapunica u produkciji RTE, koja se emitirala od sredine 1960-ih do sredine 1970-ih. Njena specifičnost je bila u tome što se, za razliku od dotadašnjih sapunica, snimala u eksterijerima, odnosno na pravoj farmi.

I u *Emmerdaleu* su se glavni zapleti vrtili oko farme koju je vodila porodica Sugden, da bi se tek postepeno počeli više baviti životom stanovnika obližnjeg sela.

Emmerdale dosada ima 7500 snimljenih epizoda, i smatra se najpopularnijom britanskom sapunicom iza *[[Coronation Street]]a* i *[[EastEnders]]a*.

## Reference

## Vanjske veze

* 
* 
* 
* ''Emmerdale'' at ClassicTelly.com
* ''Emmerdale'' at What's on TV
* Emmerdale Live Webcam''
* Emmerdale behind the scenes''
Suzanne Pleshette

**Suzanne Pleshette** (31. januar 1937 – 19. januar 2008) bila je američka kazališna, filmska i televizijska glumica. Nakon prvih koraka u teatru, od ranih 1960-ih se počela pojavljivati u filmovima kao što su *[[Rome Adventure]]* (1962) i Hitchcockove *[[The Birds (film)|Ptice]]* (1963). Poslije toga se preorijentirala na televiziju, pri čemu je najpoznatija njena uloga Emily Hartley u sitkomu *[[The Bob Newhart Show]]* 1970-ih, a za koju je nominirana za Emmy.

Nastavila je glumiti do godine 2004. a potom je umrla od respiratornih problema izazvanih rakom pluća 2008.

## Filmografija
### Igrani filmovi

#### Televizijski filmnovi

#### Televizijske serije
* *Creature from the Black Lagoon* (1954)
* *[[Alcoa Presents: One Step Beyond|One Step Beyond]]*, "Delusion" (1959)
* *[[Route 66 (TV serija)|Route 66]]*, "The Strengthening Angels" (1960)
* ** (1962)
* *[[The Invaders]]*, "The Mutation" (1967), "The Pursued" (1968)
* *[[It Takes a Thief (TV serija 1968)|It Takes a Thief]]*, "A Sour Note" (1968)
* *[[Columbo (TV series)|Columbo]]* (1971)
* *[[The Bob Newhart Show]]* (1972–1978)
* *[[Kojak]]*, "The Belarus File" (1985)
* *Nightingales* (1989)
* *[[Newhart]]*, "The Last Newhart" (1990)
* *[[The Boys Are Back (TV serija)|The Boys Are Back]]* (1994)
* *[[Good Morning, Miami]]* (2002–2003)
* *[[8 Simple Rules for Dating My Teenage Daughter]]* (2003)
* *[[Will and Grace]]* (2002–2004)

## Reference

## Vanjske veze

* 
* 
* 
* 
* Obituary in ''The Times'' , 22 January 2008
* BroadwayWorld Article: Suzanne Pleshette Dies at 70
* Audio of Hollywood Walk of Fame star dedication for Suzanne Pleshette
* 5-Part Oral History Interview with Suzanne Pleshette on her TV career
Cannon (TV serija)

***Cannon*** je bila američka detektivska TV-serija koja se originalno emitirala na programu mreže CBS od 1971. do 1976. godine. Njen naslovni junak je bio Frank Cannon, bivši losanđeleski policijski detektiv koji je otvorio privatnu praksu. Njegov lik je tumačio William Conrad.

Jedna od epizoda druge sezone, u kojoj je predstavljen lik Cannonovog kolege Barnabyja Jonesa, poslužio je kao predložak spin-offa po imenu *[[Barnaby Jones]]*.

Seriju je, između ostalih, u jednom svom skeču parodirao Benny Hill.

## Vanjske veze
*
William Conrad

**William Conrad** (27. septembar 1920 &ndash; 11. februar 1994) bio je američki radio, filmski i televizijski glumac, odnosno režiser poznat po svom specifičnom bariton glasu. Zahvaljujući njemu je ostvario uspješnu karijeru kao radio-glumac, a kasnije i kao narator brojnih filmova i TV-emisija. Najpoznatiji je, pak, kao glumac, odnosno tumač naslovnih uloga u popularnim serijama *[[Cannon (TV serija)|Cannon]]* i *[[Nero Wolfe (TV serija 1981)|Nero Wolfe]]*.

## Djelomična filmografija
### Kao glumac
* *[[The Killers (1946 film)|The Killers]]* (1946)
* *[[Body and Soul (1947 film)|Body and Soul]]* (1947)
* *[[Four Faces West]]* (1948)
* *[[Sorry, Wrong Number]]* (1948)
* *[[Joan of Arc (1948 film)|Joan of Arc]]* (1948)
* *[[Any Number Can Play]]* (1949)
* *[[Tension (film)|Tension]]* (1949)
* *[[East Side, West Side (1949 film)|East Side, West Side]]* (1949)
* *[[The Milkman]]* (1950)
* *[[Dial 1119]]* (1950)
* *[[Cry Danger]]* (1951)
* *[[The Racket (1951 film)|The Racket]]* (1951)
* *[[Lone Star (1952 film)|Lone Star]]* (1952)
* *[[The Desert Song (1953 film)|The Desert Song]]* (1953)
* *[[The Naked Jungle]]* (1954)
* *[[The Conqueror (film)|The Conqueror]]* (1956)
* *[[Johnny Concho (1956 film)|Johnny Concho]]* (1956)
* *[[The Ride Back]]* (1957)
* *[[Zero Hour!]]* (1957) (narator van špice)
* *[[-30- (film)|-30-]]* (1959)
* *[[Geronimo (1962 film)|Geronimo]]* (1962) (uncredited narrator)
* *[[Battle of the Bulge (film)|Battle of the Bulge]]* (1965) (narator van špice)
* *[[Chisum]]* (1970) (uvodni narator van špice)
* *[[The Brotherhood of the Bell]]* (1970) (TV)
* *[[The Return of the King (1980 film)|The Return of the King]]* (1980) (glas)

### Kao režiser ili producent
* *The Ride Back* (1957) (producent)
* *[[Two on a Guillotine]]* (1965) (producent)
* *[[Brainstorm (1965 film)|Brainstorm]]* (1965) (režiser ili producent)
* *[[An American Dream (film)|An American Dream]]* (1966) (producent)
* *[[First to Fight (film)|First to Fight]]* (1967) (producent)

## References


## Vanjske veze
* 
* 
* 
* William Conrad on Television
* Find-A-Grave profile for William Conrad
Miloš Đurić

**Miloš N. Đurić** (Slavonski Benkovac 3. januar 1892 - 5. decembar 1967 Beograd) srpski klasični filolog, helenist, filozof, redovni profesor univerziteta (1950), prevodilac, redovni član Srpske akademije nauka od 1961, predsednik Srpske književne zadruge i urednik časopisa *Živa antika* od 1953. Objavio je više od 200 radova iz klasične književnosti i filozofije (*Iz helenskih riznica*, *Istorija helenske književnosti*, *Istorija helenske etike*).

Jedan je od potpisnika Novosadskog dogovora o zajedničkom srpskohrvatskom jeziku 1954. godine. Dobitnik je Oktobarske nagrade grada Beograda za 1961. godinu, Sedmojulske nagrade (1965), Ordena svetog Save petog stepena (1940), Ordena rada s crvenom zastavom (1964).

Udruženje književnih prevodilaca Srbije svake godine dodeljuje Nagradu „Miloš N. Đurić“.

Na Karaburmi (Ćalije) jedna uličica se zove po njemu Čika-Miše Đurića.

## Delo

**Prevodi**

S klasičnih jezika
* Homer, *Ilijada* i *Odiseja*
* Platon, *Gozba*, *Kriton*, *Fedon*, *Odbrana Sokratova*
* Aristotel, *Nikomahova etika*, *O pesničkoj umetnosti*
* Eshil, Sofoklo i Euripid – gotovo sve očuvane grčke tragedije
* Aristofan, *Lisistrata*
* Ksenofont, *Uspomene o Sokratu*
* Plutarh, izbor iz *Uporednih životopisa*
* Flavije Arijan, *Priručnik Epiktetov*
* Epikur, *Osnovne misli*, *Poslanica Herodotu*, *Poslanica Menekeju*
* Seneka, * Rasprava o blaženom životu*i izbor iz *Pisama Luciliju*
* Longo, *Dafnid i Hloja*
* Solon, *Moje zakonodavstvo*
* Lukijan iz Samosate, odabrani razgovori

S modernih jezika
* Alfred Adler, *Poznavanje čoveka* (s Vladimirom Dvornikovićem)
* Karl Gustav Jung, *Psihološki tipovi*

## Zanimljivost
Tokom nemačke okupacije Beograda u Drugom svetskom ratu, 1941. godine, kvislinške vlasti zatražile su od svih viđenijih intelektualaca da potpišu *Apel srpskom narodu* kojim se zahtevao „red i poslušnost“ i „rodoljublje u borbi protiv komunista“. Jednom prilikom, ušavši u hol zgrade Kolarčevog univerziteta i videvši da se unutra potpisuje apel, Đurić se hitro okrenuo i požurio ka izlazu. Kada ga je jedan od kolega, kompozitor i dirigent, zaustavio, upozorio na moguće posledice i upitao zašto odbija da potpiše, profesor Đurić mu je odgovorio: *„Lako je tebi. Ti u diple sviraš, a ja studentima etiku predajem!“*. Ove reči postale su vremenom jedan od simbola doslednosti u etičkom stavu.
Ipak, od trenutka izgovaranja ove moralne replike, počinju i najteže godine za prof. Miloša „Mišu“ Đurića. Usledilo je penzionisanje (1942.), a potom i hapšenje i odvođenje u Banjički logor. Na samom kraju rata, aprila 1945., na Sremskom frontu gine njegov sin jedinac Rastko, kome posmrtno posvećuje praktično sve posleratno stvaralaštvo i najdraže prevode.

Celu priču o *Apelu* i srpskim intelektualcima za vreme rata, kao i istorijski odgovor profesora Đurića, iskoristili su kasnije i dodatno dramski obradili autori serije *[[Povratak otpisanih (serija)|Povratak otpisanih]]* u jednoj od epizoda.

## Vanjske veze
* Miloš Đurić: Najkraća beseda
* knjigainfo.com „Na helenskim izvorima“ - 40 godina od smrti - Miloš N. Đurić (1892–1967), „Vreme“, 06.12.07
Josip Hamm

**Josip Hamm** (Gat, 3. prosinca 1905. – Beč, 23. studenog 1986.) bio je hrvatski filolog, lingvist i slavist. Jedan je od potpisnika Novosadskog dogovora o zajedničkom srpskohrvatskom jeziku 1954. godine.

## Biografija
Hamm je rođen u Gatu kraj Valpova. Godine 1924. završava klasičnu gimnaziju u Osijeku, a 1929. godine na Sveučilištu u Zagrebu studij slavistike i germanistike. Radio je kao predavač na gimnazijama u Prištini, Karlovcu i Zagrebu. Godine 1931. postaje honorarni lektor za poljski jezik na Filozofskom fakultetu u Zagrebu. Godine 1934. doktorira s temom *Matija Petar Katančić, njegova djela i njegov dijalekt*. Godine 1946. postaje stalni lektor za poljski. Godine 1948. postavljen je za docenta slavenske filologije s osobitim obzirom na staroslavenski jezik. Izvanredni profesor postao je 1954., a redoviti 1958. Godine 1960. prihvaća mjesto redovitoga profesora slavenske filologije na Katedri za slavistiku Bečkoga sveučilišta. Prihvaća i mjesto pročelnika Instituta za slavensku filologiju u Beču. Također je bio predstojnik Lingvističkoga odjela Balkanske komisije (osnivača V. Jagić 1897.), Austrijske akademije znanosti koje je bio i redoviti član, kao i redoviti član JAZU.

Godine 1952. zajedno sa Svetozarom Rittigom i Vjekoslavom Štefanićem osniva Staroslavenski institut u Zagrebu, pod čijim pokroviteljstvom izlazi njegov časopis *Slovo*.
David Carradine

**David Carradine** (8. prosinca 1936. - 3. lipnja 2009.), američki filmski glumac, producent i režiser.

Rodio se u Hollywoodu, Kalifornija, pod imenom John Arthur Carradine, kao najstariji sin glumca Johna Carradina.

David Carradine obrazuje se u San Franciscu gdje na *San Francisco State College* studira glazbenu teoriju i kompoziciju. Svoje prve uloge započinje snimanjem raznih serija 1963. godine, a 1964. odigrao je prvu filmsku ulogu, Cal Dodge, u filmu Taggard. Slavu stjeće u televizijskoj seriji "Kung Fu" iz 1975. u režiji Alexa Beatona i Barrya Cranea, gdje tumači glavnu ulogu (Kwai Chang Caine).

David Carradine odigrao je preko 220 uloga u raznim filmovima i serijama, režirao je tri filma i nekoliko epizoda u serijama "Kung Fu" (1974) i "Lizzie McGuire" (2001).

Svoj posljednji film Portland snima (2009).

Carradine je bio u Bankoku na snimanju svoga posljednjeg filma "Strech", kada je umro od posljedica samougušenja najvjerojatnije tijekom postupka erotske asfiksije. Pronađen je u hotelskoj sobu na Tajlandu, obješen za vrata garderobe jednom vezicom, a druga je vezica bila svezana oko njegovog penisa.

Iza njega ostale su dvije kćeri koje su krenule njegovim glumačkim stopama, to su Calista Carradine i Kansas Carradine .

## Reference
Car Xuan od Hana

**Car Xuan od Hana** (91. pne.&ndash;49. pne.) bio je car Kine iz dinastije Han koji je vladao od 74. pne. do 49. pne. 

Car Xuan je praunuk cara Wua. Njegov djed, sin cara Wua i carice Wei, Liu Ju je bio krunski princ i Wuov nasljednik ali je godine 91. pne. osuđen zbog vračanja protiv cara i prisiljen na samoubistvo; Xuanov otac Liu Jin (劉進) je tada također umro. Car Xuan je tada bio dijete i pošteđen mu je život, iako jedva, te je osuđen da ostatak života provede kao običan podanik.

Xuan je nakon kratkotrajne vladavine cara Hea godine 74. pne. proglašen cvarem od strane Huo Guanga (polubrata Huo Qubinga). Kineski historičari ga smatraju izvrsnim i radišniim carem. S obzirom da je odrastao kao običan podanik, razumio je patnje svog naroda. Zato je smanjivao poreze, liberalizirao trgovinu i u vladu primao sposobne ministre. Opisuje se kao dobar procjenitelj ljudski karaktera, te je konsolidirao svoj moć eliminiravši korumpirane službenike, uključujući porodicu Huo, koja je nakon smrti cara Wua imala odlučujući uticaj u državi. Međutim, njegovo pogubljenje cijelog klana Huo je kasnije izazvalo velike kritike historičara koji mu predbacuju nezahvalnost prema Huo Guangu. 

Pod carem Xuanom je Kina prosperirala, kako u ekonomskom, tako i u vojnom pogledu. 25-godišnja vladavina je završila njegovom smrću godine 49. pne. Naslijedio ga je sin car Yuan.

## Izvori
* *[[Knjiga Hana]]*, vol. 8.
* *[[Zizhi Tongjian]]*, vols. 24, 25, 26, 27.
Mate Hraste

**Mate Hraste** (Brusje na Hvaru, 25. siječnja 1897. - Zagreb, 29. studenog 1970.) hrvatski jezikoslovac, sveučilišni profesor i akademik.

## Biografija
Mate Hraste pohađa gimnaziju u Splitu i Dubrovnik, na Filozofskom fakultetu u Zagrebu diplomirao je 1923. godine grupu za hrvatski ili srpski jezik i jugoslavenske književnosti. Posvetio se proučavanju hrvatskih dijalekata (prvenstveno čakavskog) i povijesti jezika, 1938. godine u Beogradu postaje doktor lingvistike analizom govora žitelja otoka Brača. Radio je kao srednjoškolski profesor u Srijemskoj Mitrovici, Sisku i Petrinji, 1946. godine postaje docent na Katedri za hrvatski ili srpski jezik na Filozofskom fakultetu u Zagrebu. Jedan je od potpisnika Novosadskog dogovora o zajedničkom srpskohrvatskom jeziku 1954. godine. Od 1955. godine do umirovljenja 1965. redovni je profesor na katedri. Akademik JAZU (danas HAZU) od 1961. godine.

## Nagrade
Godine 1970. dobio je nagradu "Božidar Adžija" za životno djelo.

## Nepotpun popis djela
* "Osobine govora otoka Šolte, Čiova, Drvenika i susjedne obale", Zagreb, 1947.
* "Gramatika hrvatskosrpskoga jezika" (suautori Ivan Brabec, Sreten Živković), Zagreb, 1952.
* "Antroponimija i toponimija općine hvarske", Zagreb, 1956.
* "Govor otoka Suska" (suautori J. Hamm, P. Guberina), Zagreb, 1956.
* "O kraju postanka bugarštica na osnovu analize njihova jezika", Krakow, 1961.
* "Čakavisch-Deutsches Lexicon" (suautor Petar Šimunović, redakcija Reinhold Olesch) Koln-Wien (Teil 1 - 1979., Teil 2 - 1981., Teil 1 1983.)

## Izvori
* Ljudevit Jonke Slovo, broj 20, 1970.
90. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **90. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Cezara i Lupusa** (ili, rjeđe, **godina 664. ''[[Ab urbe condita]]***). Oznaka 90. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je [[kalendarska era]] [[Anno Domini]] postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.



== Događaji ==

* [[Rimska Republika|Rimskom Republikom]] upravljaju [[konzul]]i [[Lucius Julius Caesar|Lucije Julije Cezar]] i [[Publius Rutilius Lupus|Publije Rutilije Lupo]].
* [[Saveznički rat (91–88. pne.)|Saveznički rat]] se nastavlja. Grad [[Corfinium|Korfinijum]] postaje pobunjeničko središte. Nastojeći spriječiti da se pobunjenicima pridruže [[Etrurci]] i drugi saveznici, Rim donosi *Lex Iulia'', zakon kojim je ponuđeno rimsko državljanstvo svima koji se nisu pobunili. Na temelju njega Etrurci stiču državljanstvo. Rimskoj vojsci, u kojoj su se uspjesima istakli Pompej Strabon i Gaj Marije se priključuje i Ciceron.
* Bitinijski kralj Nikomed IV od Bitinije je poražen od vlastitog brata Sokrata kome je pomogao pontski kralj Mitridat Veliki. Nikomed je prisiljen tražiti utočište u Rimu.

## Rođenja
* Aulo Hircije, rimski političar i historičar (u. 43. pne.)
* Diodor, grčki historičar (vjerojatni datum)

## Smrti
* Dionizije Traks, grčki lingvist (r. 170. pne.)
* Antioh X Euzeb, kralj Seleukidskog Carstva (približni datum)
Lucije Julije Cezar

U drevnom Rimu je nekoliko članova porodice Julii Caesares dobilo ime **Lucije Julije Cezar** (*Lucius Julius Caesar*). Zahvaljujući praenomenu "Lucius" nijedan od tih članova porodice Julii Caesares se ne može zamijeniti za svog dalekog srodnika i daleko poznatijeg Gaja Julija Cezara.
* Lucije Cezar I
* Lucije Cezar II
* Lucije Cezar III (cca. 135. pne. - 87. pne.)
* Lucije Cezar IV (? - iza 43. pne.)
* Lucije Cezar V (? - 46. pne.)
* Lucije Cezar (17. pne. - 2. n.e.)

## Povezano
* Julius Caesar (razvrstavanje)
* Julijevsko-klaudijevsko porodično stablo
* Julijevsko-klaudijevska dinastija
Kung Fu (TV serija)

:*Ovo je članak o TV-seriji 1970-ih. Za ostale upotrebe v. [[Kung fu (razvrstavanje)]].*

***Kung Fu*** je bila američka western TV-serija koja se originalno emitirala na programu mreže ABC od 1972. do 1975. Glavni je junak bio kineski šaolinski redovnik po imenu Kwai Chang Caine [虔官昌 Qián Guānchāng], sin Amerikanca i Kineskinje, koji je putovao američkim Divljim zapadom u potrazi za svojim polubratom Dannyjem Caineom, te koristio svoje duhovne i borilačke vještine kako bi pomogao ljudima na koje je naišao. Glavnog lika je tumačio David Carradine, kome je to bila vjerojatno najpoznatija uloga u dugoj i plodnoj karijeri.

Serija je bila karakteristična po tome što je kao jedna od prvih koristila slow motion u scenama nasilja, po uzoru na nedavno snimljeni film *[[The Wild Bunch|Divlja horda]]*.

Kung Fu je postala predmetom brojnih referenci, od kojih je možda najpoznatija ona na kraju filma *[[Pulp Fiction]]*, gdje Jules, jedan od likova, odlučuje krenuti istim životnim putem kao Kwai Chang Caine.

## Reference

* Anderson, Robert. * The Kung Fu Book: The exclusive, unauthorized, uncensored story of America's favorite martial arts show.* Pioneer Books, Inc., 1994. 
* Pilato, Herbie J. *[[The Kung Fu Book of Caine: The Complete Guide to TV's First Mystical Eastern Western]]*. Boston: Charles E. Tuttle, 1993. 
* Carradine, David. *[[Spirit of Shaolin: A Kung Fu Philosophy]]*. Boston: Charles E. Tuttle, 1991. 

## Vanjske veze
* 
* Kung Fu at TV Guide
* Unofficial ''Kung Fu'' site
Lex Julia

**Lex Julia** ili **Lex Iulia** (plural: **Leges Juliae** ili **Leges Iuliae**; doslovno "Julijev zakon"/"Julijevi zakoni") je naziv za nekoliko zakona donesenih u drevnom Rimu, a koji su ime dobili po svojim predlagateljima, članovima porodice Julijevaca.

To su:
* Lex Iulia de Civitate Latinis Danda (90. pne.), kojim se ponudilo rimsko državljanstvo građanima svih italijanskih municipija koji nisu digli oružje protiv Rima u Savezničkom ratu;
* Lex Iulia de Repetundis (59. pne.) kojim je ograničeno primanje "poklona" provincijskih guvernera i naloženo da srede račune prije odlaska s dužnosti;
* Lex Iulia Municipalis (45. pne.); zakoni kojima se uređuje organizacija italijanskih municipija
* Augustovi zakoni o braku i drugih moralnim pitanjima (18 - 17. pne.)
** Lex Iulia de Ambitu (18. pne.), kojim su uvedene kazne za potkupljivanje prilikom izbora i imenovanja na javne dužnosti
** Lex Iulia de Maritandis Ordinibus (18. pne.), kojim su uvedena ograničenja sklapanja braka među pripadnicima različitih društvenih klasa; zakon je za posljedicu imao širenje konkubinata u rimskom društvu;
** Lex Iulia de Adulteriis Coercendis (17. pne.)

## Vanjske veze
* The Roman Law Library, incl. ''Leges''
Pompej Strabon

**Gnej Pompej Strabon** (*Gnaeus Pompeius Strabo*, ? - 87. pne.) bio je rimski vojskovođa i političar, poznat kao otac Pompeja Velikog.

Bio je rodom iz relativno neugledne porodice u Picenumu, ali se ženidbom povezao s nekim od najvažnijih porodica Republike, postavši prvi član porodice koji je postavljen u Senat. Pokazavši vojnički talent, godine 93. pne. je izabran za promagistrata na Siciliji, a godine 89. pne. je za vrijeme Savezničkog rata imenovan za konzula. Strabon je u ratu komandirao s tri legije te izvojevao niz važnih pobjeda nad pobunjenicima. Nakon rata i prestanka mandata se povukao Picenum, ali zajedno sa svojim veteranima.

Kada je godine 88. pne. izbio građanski rat, Pompej Strabon se ispočetka nije htio miješati, ali je godine 87. pne. ipak prihvatio Sulin poziv te mu pomogao u borbi protiv Marija. Sula je, međutim, bio nepovjerljiv prema svom savezniku, te je isposlovao da mu se oduzme komanda nad legijama. Strabon je na to reagirao tako što je svoje vojnike podstrekao ubistvo svoje novopostavljene zamjene i tako očuvao komandu nad legijama. Umro je od zarazne bolesti, a historičari navode da je rulja njegovo truplo vukla kroz ulice do intervencije tribuna. Njegov sin Pompej je preuzeo očeve legije, a koje će imati važnu ulogu u novom građanskom ratu.
 
## Izvori
* Microsoft Encarta Encyclopaedia 2002
* http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/1930.html 
* http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/2808.html
Aulo Hircije

**Aulo Hircije** (*Aulus Hirtius*, cca. 90. pne. - 43. pne.) bio je rimski političar, vojskovođa i vojni pisac iz doba kasne Republike. Bio je jedan od bliskih suradnika Cezara i za njega tokom građanskog rata obavljao cijeli niz vojnih i diplomatskih zadataka. Godine 46. pne. je izabran za pretora, a godine 45. pne. je služio kao guverner Transalpinske Galije.

Osim tih poslova, Cezar je Hirciju povjerio i pisanje osme knjige *[[Galski ratovi (Cezar)|Galskih ratova]]*, odnosno uređivanje *[[De bello Africo|De Bello Africo]]* i *[[De bello Hispaniensi|De Bello Hispaniensis]]*. Vjeruje se kako je Hircije i autor *[[De bello Alexandrino|De Bello Alexandrino]]*.

Nakon Cezarovog ubistva i raskola u cezarovskoj stranci, Hircije se ispočetka okrenuo Marku Antoniju. Međutim, njegov dobar prijatelj Ciceron ga je nagovorio da prijeđe na stranu Oktavijana. Godine 43. pne. je izabran za konzula. U mutinskom ratu je zajedno sa svojim kolegom Gajem Vibijem Pansom Centronijanom napao Antonija kod Mutine. U bitci je bio uspješan, ali je poginuo.

## Vanjske veze
* Julius Caesar's War Commentaries
* Suetonius: The Lives of the Twelve Caesars
80-e pr. n. e.

## Događaji i trendovi

* 88. pne. - U Italiji Saveznički rat završava s rimskom vojnom pobjedom, ali i uz značajne političke koncesije pobunjenicima.
* 88. pne. - Pontski kralj Mitridat Veliki započinje mitridatske ratove.
* 88. pne. - Političko nasilje u Rimu prvi put eskalira u građanski rat.
* 81. pne. - Lucije Kornelije Sula imenovan diktatorom i započinje s opsežnom reformom državne uprave.

## Rođenja
## Smrti
Rane (film)

**Rane** je srpski film snimljen 1998. godine u režiji Srđana Dragojevića. Glavne uloge tumače Dušan Pekić, Milan Marić, Dragan Bjelogrlić, Branka Katić, Miki Manojlović, Danilo Bata Stojković, Gorica Popović i Vesna Trivalić.

Film „Rane“ je u Hrvatskoj ostao upamćen po tome što je 1999. u kinima titlovan i preveden kao „Ozljede“, što je postalo predmetom sprdnje. Film je snimljen kao istinita priča, koja je editovana u dokumentarcu o tadašnjim kriminalcima.

## Kratak sadržaj

Film je posvećen generacijama rođenim posle Tita. Baziran na istinitom događaju, film prati sudbinu dvojice dečaka, Pinkija i Švabe, koji odrastaju u Novom Beogradu, u periodu 1991-1996. Detinjstvo glavnih junaka determinisano je sankcijama, blizinom rata i kriminalizacijom čitavog društva, koji udruženi stvaraju sasvim nov sistem vrednosti.

Kao i mnogi njihovi vršnjaci, Pinki i Švaba već sa četrnaest godina ulaze u svet kriminala, prihvatajući vrednosti Srbije iz tog perioda, eks-komunističke zajednice u hiper-tranziciji, koja, zbog rata i sankcija, podseća na teatar apsurda. Idoli glavnih junaka su poznati beogradski kriminalci i TV šou „Puls asfalta“ koji takvu felu ljudi dovodi u goste i stvara od njih medijske zvezde. Pinki i Švaba maštaju da jednog dana gostuju u svojoj omiljenoj emisiji i trude se, zločinima, da to zasluže. Nakon što uspevaju u tome, njihov uspon u svetu kriminala se prekida međusobnim sukobom. Švaba ispaljuje pet metaka u Pinkija, nesvestan toga da svog najboljeg prijatelja ranjava u ista ona mesta u koja je Hrist ranjen dve hiljade godina ranije. Pinki uspeva da preživi i nakon izvesnog vremena beži iz bolnice, te poziva svog prijatelja na pomirenje. Pomirenje je više nego užasno-ranjeni dečak treba svom drugu, po nepisanom pravilu, da napravi pet potpuno istih rana kako bi se prijateljstvo obnovilo.
## Kritike

## Reference

## Literatura

* 

## Vanjske veze
* 
* ''Rane''  na Filmski.net
Klamidija

**Klamidija** (*Chlamydia trachomatis*) je nepokretna gram-negativna bakterija iz roda Chlamydiaceae koja izaziva urogenitalnu infekciji koja se prenosi seksualnim kontaktom i kod muškaraca se manifestuje negonoroičnim uretritisom, a kod žena mukotrpnim cervicitisom. Spada u najrasprostranjenije seksualne bolesti u opštoj populaciji. Oko 75 posto zaraženih žena i 50 posto zaraženih muškaraca nema simptome, tako da većina infekcija ostaje nepoznata i nelečena, što pogoduje nekontrolisanom širenju bolesti.

Simptomi se javljaju posle inkubacionog perioda od jedne do tri nedelje i to su: pojačan nagomilani sekret žućkaste boje, odnosno serozna i sluzava sekrecija iz uretre kod muškarca, pečenje pri mokrenju, bol tokom seksualnog odnosa, vaginalno krvarenje između menstruacija i posle seksualnog odnosa. Ukoliko se ne leči, bolest je kod žena često praćena komplikacijama u smislu akutnog solpingitisa (upale jajovoda) i hronične zapaljenjske bolesti male karlice sa posledičnom neprohodnošću jajovoda i neplodnošću uz povećan rizik od vanmateričnih trudnoća. Kod trudnica infekcija hlamicijom može dovesti do prevremenog porođaja, a kod novorođenčeta inficirane majke do neonatalne pneumonije (upala pluća) i konjuktivitisa.

Kod muškaraca najčešća komplikacija je epididimitis (upala semenih kanalića), Rajterov sindrom i drugo.
Dijagnoza se postavlja izolacijom hlamidija, imunofluorescentnim testom, kao i detekcijom specifičnih serumskih antitela, dakle, visoko specifičnim laboratorijskim analizama. Lečenje se sprovodi istovremeno kod oba partnera, antibioticima iz grupe tetraciklina, mokrolida i još nekim savremenim lekovima. U većini slučajeva se primenjuje lečenje doksiciklinom (100&nbsp;mg dva puta dnevno tokom sedam dana) ili azitromicinom (jednokratna doza od 1 grama), a u trudnoći eritromicinom.

Dok terapija ne završi, potrebna je apstinencija od seksualnih odnosa, inače postoji rizik od reinfekcije. Najmanje tri nedelje po završenom lečenju potrebno je ponoviti laboratorijske testove da bi se ustanovilo da li je lečenje bilo uspešno.

U novije vreme opisuju se pojedinačni slučajevi infekcije hlamidijom rezistentnom na većinu antibiotika koji se obično koriste za lečenje, što predstavlja ozbiljan terapijski problem. Naime, postoje izveštaji sa naših stručnih sastanaka da je nekada potrebno i šest meseci do konačno sanirane infekcije.

## Reference

## Vanjske veze

* Chlamydia Fact Sheet from the Centers for Disease Control and Prevention
* Links to chlamydia pictures  at University of Iowa
* The National Chlamydia Screening Programme – The NCSP's official website containing information.
* Freetest.me  – Free postal testing service operating across England.
Korfinijum

**Korfinijum** ili **Korfinij** (grčki: , ) bio je drevni grad u rimskoj Italiji, smješten na istočnoj strani Apenina. Njegove ruševine se nalaze kraj mjesta Corfinija u današnjoj italijanskoj provinciji L'Aquilli (Abruzzo).

Njegova teritorija je u prošlosti bila domovina Peligni|Peligna, ali se u historiji prvi put javlja za vrijeme Savezničkog rata kada su ga 90. pne. pobunjenici proglasili svojim sjedištem, odnosno glavnim gradom novostvorene italske države. Korfinijum je dobio ime *Italica*. Nakon samo nekoliko mjeseci pobunjenici ga napustili, ali, po svemu sudeći, Rimljani se nisu osvetili njegovim žiteljima. Godine 49. pne. bio je jedini grad koji je pokušao pružiti otpor Cezaru za vrijeme pohoda na Rim. Međutim, pod pritiskom svojih vojnika ga je komandant garnizona Domicije morao predati. Korfinijum je kasnije prosperirao pod carskim režimom, o čemu svjedoči ostaci akvadukta.

## Izvori
Publije Rutilije Lupo (konzul)

**Publije Rutilije Lupo** (*Publius Rutilius Lupus*, ? - 90. pne.) bio je rimski političar i vojskovođa. Godine 90. pne. je za vrijeme Savezničkog rata izabran za Rimski konzul|konzula. Dok je njegov kolega Lucije Julije Cezar išao ratovati na jug protiv Samnita, Lupo je krenuo na sjever ratovati protiv Marsijaca. Za svog legatus|legata je izabrao proslavljenog vojskovođu Gaja Marija. Na rijeci Liris je podijelio vojsku, dozvolivši marsijskom vojskovođi Veciju Skatonu da ga namami u klopku; Lupova je vojska razbijena, a Lupo smrtno ranjen.

## Reference
* Appian, *Civil Wars,* 43.
* Livy, *Epitomes,* 73.
Better Than Chocolate

***Better Than Chocolate*** je kanadska romantična komedija u režiji Anne Wheeler snimljena u Vancouveru.

## Radnja
Maggie (Karyn Dwyer) se nedavno odselila od svojih i započinje svoj samostalni život, radeći u lezbejskoj knjižari na Commercial Driveu. Ona sreće i zaljubljuje se u Kim (Christina Cox), umetnicu koja živi u kombiju. Njihova veza počinje da ima problema kada se Maggina majka, Lila (Wendy Crewson) i brat Paul (Kevin Mundy) dosele kod Maggie, nakon što propadne Lilin drugi brak.

Maggie, čija majka nema ideju da je ona lezbejka, pokušava da izbegne pitanja o mestu gde radi, o novim prijateljima, kao i o kutiji novih igračaka ispod kreveta.

Dok Kim i Maggie pokšavaju da unesu red u svoju vezu, Frences (Ann-Marie MacDonald), vlasnica knjižare, pokušava da izbegne udvaranja Judy (Peter Outerbridge), trensžene koja je zaljubljena u nju.

## Nagrade
Film je dobio brojne nagrade na festivalima širom sveta i nalazi se na 31. mestu top 200 liste nezavisnih filmova iz 1999. *Better Than Chocolate* je jedan od najuspešnijih kanadskih filmova.

## Pozadina
Film je dobio ime po stihu pesme Sarahe McLachlan *Ice Cream*: "Your love is better than chocolate".

Radnja filma koja je vezana za problem koji knjižara ima sa carinom inspirisana je sličnim problemima koje je knjižara Little Sister's Book and Art Emporium* imala sa [[Kanadska carina|kanadskom carinom]]. [[Ann-Marie MacDonald]], koja glumi vlasnicu knjižare, je poznata kanadska spisateljica.

Poster filma koji prikazuje dve žene u zagrljaju bio je zabranjen u [[Hong Kong]]u jer je procenjen kao "uvredljiv za javni moral, pristojnost i dobar ukus". Reklama u novinama *The San Diego Union-Tribune'' je bila zabranjena zbog reči "lezbejka" na posteru filma.

## Reference

## Vanjske veze
* Better Than Chocolate  na Canadian Film Reference Library 
*
89. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **89. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Strabona i Katona** (ili, rjeđe, **godina 665. ''[[Ab urbe condita]]***). Oznaka 89. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je [[kalendarska era]] [[Anno Domini]] postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.





== Događaji ==
* [[Rimska Republika|Rimskom Republikom]] upravljaju [[konzul]]i: [[Gnaeus Pompeius Strabo|Gnej Pompej Strabon]] i [[Lucius Porcius Cato|Lucije Porcije Katon]].
* [[Saveznički rat (91–88. pne.)|Saveznički rat]]:
** [[Bitka kod Fucinskog jezera]] u kojoj italijanski pobunjenici nanose poraz rimskoj vojsci i ubijaju njenog komandanta Lucija Porcija Katona.
** [[Bitka kod Askula (89. pne.)|Bitka kod Askula]] u kojoj Strabonova vojska nanosi odlučujući poraz pobunjenicima.
* U Rimu donesen *Lex Plautia Papiria*, zakon kojim se [[rimsko državljanstvo]] daje svim Italcima koji se pojave u Rimu u roku od 60 dana. Novi građani su uvršteni u osam specifičnih plemena kako bi se spriječio njihov uticaj na skupštine.
* *Lex Pompeia* daje *latinsko pravo'' građanima Cisalpinske Galije.
* Pontski kralj Mitridat Veliki napada Bitiniju i Kapadokiju, započevši time prvi mitridatski rat.
* Ciceron završava službu u rimskoj vojsci.

## Rođenja
* Carica Shangguan, supruga cara Zhao od Hana (u. 37. pne.)

## Smrti
* Aulo Sempronije Aselion, rimski pretor (ubijen od vjerovnika)
* Tit Didije, rimski političar (poginuo u Savezničkom ratu)
* Marko Emilije Skaur, rimski političar (r. cca. 163. pne.)
Lucije Porcije Katon

**Lucije Porcije Katon** (*Lucius Porcius Cato*, ? - 89. pne.) bio je rimski političar i vojskovođa. Bio je sin Marka Porcija Katona Salonijana. Godine 89. pne. je za vrijeme Savezničkog rata izabran za konzula. Vodio je vojsku protiv italijanskih pobunjenika i pokušao zauzeti logor Marsijaca. To je dovelo do bitke kod Fucinskog jezera gdje mu je vojska poražen a on sam poginuo.

## Reference