open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Istočna Flandrija

**Istočna Flandrija** (nizozemski: *Provincie Oost-Vlaanderen*, francuski: *Province de Flandre-Orientale*) je jedna od 10 provincija na koje je Belgija od 1995. administrativno podjeljena.

## Karakteristike

Istočna Flandrija se prostire na zapadu zemlje po unutrašnjosti, uz granicu sa Nizozemskom, na 
površini od 2,982 km² na kojoj živi 1,531,745 stanovnika.

Graniči sa provincijama; Antwerpen, Flamanski Brabant, Hainaut i Zapadna Flandrija.

## Administrativna podjela

Teritorij Provincije je administrativno podjeljen na 6 arondismana (okruga); Ghent, Oudenaarde, Eeklo, Aalst, Dendermonde, Sint-Niklaas i 60 općina, a administrativni centar provincije je grad Ghent u kom je 2021. živjelo 263,703 stanovnika.

Većina općina pripada Flamanskoj zajednici, u kojoj se govori nizozemski.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Provincie Oost-Vlaanderen''
Velika nagrada Saudijske Arabije

**Velika nagrada Saudijske Arabije** utrka je Formule 1.
## Pobjednici
### Po godinama

## Višestruki pobjednici

### Vozači

### Konstruktori
Rupel (rijeka)

**Rupel**  je rijeka u Belgiji duga 12 km, desna pritoka rijeke Scheldt.

## Hidrologija
Rupel se formira sutokom rijeka Dijle i Nete kod Rumsta. Od tamo teče prema zapadu, preko grad]]ova Rumst, Willebroek, Boom, Bornem, Niel i Schelle, gdje se ulijeva Scheldtu.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Take action along the Rupel'' (na portalu River Cleanup)
Nete (rijeka)

**Nete** (francuski: *Nèthe*) zvana i *Beneden-Nete* je rijeka na sjeveru Belgije duga 25 km, desna pritoka rijeke Rupel.
Nete odvodi oko 60% vodotoka Provincije Antwerpen.
## Hidrologija

Nete se formira sutokom rijeka **Grote Nete** (veliki) i **Kleine Nete** (mali) kod grada Liera. Od tamo teče prema zapadu preko grada Duffela do Rumsta, gdje se spaja sa rijekom Dijle i formira rijeku Rupel.

Grote Nete je dug oko 85 km, on izvire blizu Hechtel-Eksela u Provinciji Limburg. Od tamo teče prema zapadu preko gradova Geel, Westerlo i Heist-op-den-Berg do Liera i sutoka sa rijekom Kleine Nete.

Kleine Nete je dug oko 50 km, on izvire blizu Retiea u Provinciji Antwerpen. Od tamo teče prema jugozapadu preko gradova Herentals i Nijlen do ušća u Grote Nete u Lieru.

Porječje rijeke prostire se po Belgijskim provincijama Limburg i Antwerpen na površini od 1,673 km² na kojoj živi oko 600 000 stanovnika.

Rijeka Nete je plovna od Rupela do Liera, 1950-ih je prokopan Kanal Nete, od Liera do Albertovog kanala na istoku, dug dvadesetak km. Njime brodovi sa juga i zapada mogu izbjeći Antwerpen da dođu do Albertovog kanala.
Kako on obilazi Lier, služi i kao zaštita od poplava.

## Reference

## Vanjske veze

* ''About Nete (river)'' (na portalu Locale)
Mechelen

**Mechelen** (francuski: *Malines*) je grad od 86,911 stanovnika na sjeveru Belgije u Flandrijskoj regiji u Provinciji Antwerpen, on je administrativni centar istoimenog Arondismana.

## Geografija

Mechelen leži duž obala rijeke Dijle pa ga često zovu i  *Dijlestad* (Dijle grad), na glavnoj urbanoj i industrijskoj osi Bruxelles-Antwerpen, udaljen oko 25 km od oba grada.

## Historija

Po legendi osnovao ga je sveti Rumoldus, koji se naselio u njemu 756.
Za srednjeg vijeka kad se zvao Machlina (Mechlinia) od 915. do 1333. bio je domena Kneževine-biskupije Liège, a nakon tog od 1333. do 1369. flandrijskih grofova. 
Od 1369. njime vlada Burgundsko Vojvodstvo, za vladavine vojvode Charlesa Smjelog 1473. postao je sjedište Velikog vijeća i vrhovnog suda Niskih zemalja.

Mechelen je svoj zenit imao početkom 16. vijeka, u vrijeme dok je kao guverner Habsburškom Nizozemskom vladala Margareta Austrijska. Za njene vladavine bio je prijestolnica te zemlje, vodeći kulturni centar i sjedište suda od 1507. do 1517. i od 1519. do 1530.

Od 1559. Mechelen je sjedište jedine belgijske nadbiskupije. Mechelen je jako stradao u ratovima vođenim tokom 16., 17. i 18. vijeka, kad je nekoliko puta padao iz ruke u ruku Španjolaca, Engleza i Francuza.

Teško je stradao i za Prvog i Drugog svjetskog rata.

## Privreda
Svojevremeno je bio poznat po čipkarstvu, danas je poznat kao jedan od najvećih centara za prodaju povrća i industrijski centar poznat po pivu, namještaju, tekstilu, rukotvorinama (tapiserije.

## Znamenitosti
Najveće znamenitosti Mechelena su katedrala sv. Rumoldus (13.-15. vijek), koja ima kariljon od 49 zvona i oltarne slike Anthonis van Dycka i Peter Paul Rubensa. Pored nje tu je i renesansna palača Margarete Austrijske (sjedište suda od 1796.), Palača suknara iz 14. vijeka i 
gradska vijećnica, izgrađena u tri perioda, kao tri nezavisne zgrade; 1311.-26., 1526. i renesansni dodatak iz 17. vijeka.

## Pobratimski gradovi
Mechelen ima ugovore o prijateljstvu sa slijedećim gradovima;
* Arvada, Colorado, Sjedinjene Američke Države
* Chengdu, Kina
* Helmond, Nizozemska
* Sibiu, Rumunjska
* Sucre, Bolivija
* Yūki, Japan

## Reference

## Vanjske veze

 *''Mechelen'' (službene stranice)
Albertov kanal

**Albertov kanal** (nizozemski: *Albertkanaal*, francuski: *Canal Albert*) je plovni kanal na sjeveroistoku Belgije, koji povezuje gradove Liège sa Antwerpenom, odnosno rijeke Meuse i Scheldt. 
## Historija

Kanal Albert je dug je oko 130 km, a iskapan je od 1930. do 1939., sa minimalnom širinom od 24 metra tako da su njime mogli ploviti brodovi  do 2000 tona sa maksimalnim gazom od 2,7 metra.

Proširenje kanala započelo je 1960., tako da njime danas mogu ploviti brodovi od 9000 tona, gaza od 3,4 metra. 
Kako prolazi kroz visoko industrijalizirani kraj, izuzetno je važan za ekonomičan transport.

Na tom kanalu koji ima pad od Lièga do Antwerpena od 56 metra, izgrađeno je šest setova trostrukih brodskih prevodnica, i to kod Wijnegema, Olena, Hama, Hasselta, Diepenbeeka i Genka i jedna jednostruka kod Lièga.

Na prevodnicama se zbog riba, ali i radi što manjeg rasipanja vode koriste arhimedovi vijci. Kad je vodostaj visok, razlika u visini kod prevodnica iznosi čak do 10 m, pa se ugradnjom turbina može proizvoditi i električna energija.

Arhimedovi vijci vijci instalirani na prevodnici kod Hasselta, koji imaju dijametar od 5 m i dugi su 22 m, među najvećim su takve vrste na svijetu.

Kako se zbog globalnog zatopljenja, predviđa radikalni pad vodostaja, što bi onemogućilo plovidbu početkom 21. vijeka napravljeni su planovi za izgradnju hidroelektrane i pumpi na šestoj prevodnici. 
Projekt je započeo na prevodnici u Hamu 2011. 
## Vanjske veze

* ''Albert Canal''
Johan Laidoner

**Johan Laidoner** (Viiratsi, 12. veljače 1884. – Vladimir, 13. ožujka 1953.), estonski general i državnik. Laidoner je bio vrhovni zapovjednik estonske vojske tokom Estonskog rata za nezavisnost te je kasnije bio jedna od najutjecajnijih ličnosti estonske politike u međuratnom razdoblju.

Rođen je 1884. godine u mjestu Viiratsi, tadadšnjoj Livonskoj guberniji Ruskog Carstva. Godine 1901. pridružio se Carskoj vojsci te je aktivno služio u Prvom svjetskom ratu. Nakon Oktobarske revolucije povjerena mu je komanda nad estonskim jedinicama u sklopu ruske vojske. Godine 1918., Privremena vlada Estonije imenovala ga je vrhovnim zapovjednikom estonskih oružanih snaga u Estonskom ratu za nezavisnost.

Nakon rata i potvrde nezavisnosti, Laidoner je služio kao predsjednik u *[[Riigikogu]]u* od 1920. do 1929. godine. U tom je periodu izgradio vrlo blisko prijateljstvo s Konstantinom Pätsom. Tokom neuspjelog komunističkog puča 1924. godine ponovo je imenovan vrhovnim zapovjednikom oružanih snaga, a dužnost je ponovo obavljao od 1934. do 1940. godine, za trajanja "Doba šutnje", odnosno Pätsove autoritarne vladavine; Laidoner je u tom periodu bio Pätsov zamjenik i potencijalni nasljednik.

Nakon sovjetske okupacije u lipnju 1940., Laidoner je smijenjen s dužnosti vrhovnog zapovjednika, a onda s obitelji deportiran u Rusiju. Nakon početka rata s Trećim Reichom, sovjetske su ga vlasti prvo stavile u kućni pritvor, a onda ga je NKVD i uhapsio. U rujnu 1942. poslan je u zatvor u Moskvi, u kojem su tada bili Konstantin Päts i brojni drugi uhapšeni protivnici sovjetske okupacije. Iz Moskve je premještan u druge zatvore, a 1952. godine osuđen je na 25 godina zatvora. Premješten je u Centralni zatvor u Vladimiru, gdje je i umro 13. ožujka 1953. godine. Pokopan je na zatvorskom groblju, ali njegovi posmrtni ostaci nikada nisu pronađeni.

Njegova supruga, Maria Laidoner, puštena je iz zatvora 1954. godine te joj je dozvoljeno vratiti se u Estoniju. Umrla je 1978. godine u Jämejali.

## Reference

## Literatura
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* General Johan Laidoner — Estonian War Museum
* Johan Laidoneri Selts  (estonski)
* Johan Laidoner at the Ministry of Foreign Affairs (estonski)
* Johan Laidoner  at Estonica
* Johan Laidoner at the International Encyclopedia of the First World War
Nekropola Mramorije (Rastište)

** Nekropola Mramorje Rastište** nalazi se u na području opštine Bajina Bašta, Srbija. Nekropola je na listi 28 srednjovjekovnih nekropola stećaka koje su 2016. godine proglašene Svjetskom baštinom UNESCO-a. Na listi je 20 nekropola u Bosni i Hercegovini, po 3 u Srbiji i Crnoj Gori, i 2 u Hrvatskoj. U obrazloženju se, između ostalog, navodi:

:*Stećci su srednjovjekovni nadgrobni spomenici, nastali od XII-XVI vijeka na teritoriji jugoistočne [[Evropa|Evrope]] na kojoj su danas Bosna i Hercegovina, zapadna Srbija, zapadna Crna Gora i srednja i južna Hrvatska. Značajni su po svojoj interkonfesionalnosti, i korišteni su kod ukopa pripadnika sve tri srednjovjekovne [[Kršćanstvo|hrišćanske]] zajednice ([[Pravoslavna crkva]], [[Katolička crkva]] i [[Crkva bosanska]]).*

## Lokacija
Nekropola se nalazi 7&nbsp;km zapadno od nekropole u Perućacu i 19&nbsp;km od Bajine Bašte. Do sela Rastište se dolazi kroz kanjon rijeke Dervente koja se uliva u Perućko jezero. Sjeverno od seoske crkve nalaze se dvije nekropole sa stećcima, Uroševina i Gajevi, udaljene 500 metara jedna od druge. Oko 500 metara zapadno od stećaka nalazi se aktivni lokalni kamenolom Vagan u kojem su u srednjem vijeku iskopani nadgrobni spomenici. Ova anegdotska informacija potvrđena je kao tačna nakon sedimentne petrografske analize. U kamenolomu se nalazi sačuvan jedan djelomično obrađen nedovršen stećak.
## Historija
Teritorija Bajine Bašte, koja obuhvata današnji Perućac, nalazila se na periferiji srednjovekovne srpske države Raške na granici sa Bosnom, u periodu od 13. do 15. vijeka. Stanovništvo je živjelo u manjim naseljima dok su utvrđena naselja bili:Solotnik, Đurići i Rogačički vis. U 14. vijeku ovim krajem je vladao Nikola Altomanović, a ubrzo je teritoriju zauzeo knez Lazar Hrebeljanović.

Duhovni i vjerski uticaj imali su monasi iz manastira Rače koji je podignut početkom 14. veka. Sadašnje naselje Rastište nastalo je u 19. veku u širem okruženju srednjovekovnog groblja. Nakon podjele zemljišta, na lokalitetu Uroševina kratko je nastavljeno sahranjivanje jedne porodice, dok su ovi grobovi obilježeni nizom kamenja. 
 
## Nekropola
Na lokaciji Uroševine sačuvana su 33 nadgrobna spomenika: 1 ploča, 12 sanduka, 1 dupli sanduk, 16 sljemenaka, 2 amorfna spomenika i 1 cilindar. Spomenici su orijentisani zapad-istok, i poredani u nizove. Njihova površina je pažljivo rezbarena i polirana. Reljefna dekoracija zabilježena je na četiri nadgrobna spomenika u obliku sljemenaka: kružno ispupčenje, luk i strijela i mačevi.

Nekropolu u Gajevima sječe skorašnji seoski put do kamenoloma. Sačuvano je ukupno 35 stećaka: 7 ploča, 26 sanduka i 2 sljemenaka. Ukrašavanje je pronađeno na tri nadgrobna spomenika: dva sanduka bez postolja imaju motive polumjeseca i krsta sa tri kraka koji se završavaju krugom i motivom polumjeseca i kruga unutar lunarnog luka. Sljemenak na osnovi ima plastičnu predstavu polumjeseca i kruga unutar lunarnog luka. Nije zabilježen nijedan natpis.

## Reference
Nekropola Žugića Bare

** Nekropola Žugića Bare**  nalazi se u opštini Žabljak, Crna Gora. Nekropola je na listi 28 srednjovjekovnih nekropola stećaka koje su 2016. godine proglašene Svjetskom baštinom UNESCO-a. Na listi su 22 nekropole u Bosni i Hercegovini, po 3 u Srbiji i Crnoj Gori, a 2 u Hrvatskoj. Iz UNESKA su prepoznali vrijednost stećaka kao jedinstvenog, za to vrijeme novog, kulturnog fenomena koji nije vezan za naše granice, već za 4 države sa ovih prostora.

Ovi monolitni kameni nadgrobni spomenici (stećci) nastali su u periodu od druge polovine 12. do 16. vijeka, iako su se najintenzivnije izrađivali tokom 14. i 15. stoljeća. Stećci su izuzetno svjedočanstvo o duhovnim, umjetničkim i historijskim aspektima srednjovjekovnih kultura jugoistočne Evrope, područja u kojem su se tradicije i uticaji evropskog zapada, istoka i juga ispreplitali sa ranijim tradicijama. Ističu se po svojoj međukonfesionalnosti, a ispod njih su sahranjivani pripadnici sve tri srednjovjekovne kršćanske zajednice, uključujući pravoslavnu crkvu, katoličku crkvu i bosansku

## Lokacija
Nekropola se nalazi unutar područja Nacionalnog parka Durmitor (1952), sliva rijeke Tare kao Svjetskog rezervata biosfere (UNESCO, 1977). Nalazi se u zaseoku Novakovići, oko 2.230 metara sjeveroistočno od nekropole Grčko groblje. Sa južne strane je lokalni put Novakovići – Njegovođa, a preko puta je crkva sa mjesnim grobljem. Nekropola je formirana na blago uzdignutom terenu. Ovo područje su u prošlosti nastanjivali pripadnici plemena Drobnjaka. S obzirom da se ove dvije nekropole nalaze na istom području planine Durmitor, njihov kulturno-istorijski razvoj bio je identičan.

## Opis
Nekropola stećaka Žugića Bare predstavlja lokalitet - arheološko nalazište i jedinstven primjer srednjovjekovne umjetnosti i stvaralaštva Durmitorskog prostora od sredine XIV i tokom XV vijeka. Formirana je na neravnini blagog uzvišenja.

Sadrži 300 stećaka od kojih je 240 ploča, 50 sanduka i 10 sljemenjaka. Finije obrađeni stećci se nalaze u sjevernom i središnjem dijelu nekropole, dok se većina tanjih ploča nalazi u južnom i jugoistočnom dijelu nekropole. Stećci su uglavnom postavljeni u nizovima, pravcem istok-zapad. Nejednake su veličine, nivoa obrade, ukrašenosti i stanja očuvanosti. Ukrašen je mali broj stećaka (23) od ukupnog broja na nekropoli.

Najčešći motivi na stećcima su vrpce, okviri ili bordure, obične i tordirane vrpce, obični i stilizovani krstovi i lukovi sa strijelama. U manjem broju su zastupljene arkade, povijene lozice sa trolistovima, vrpcom spojena tri koncentrična kruga, rozete, polumjeseci, mač i štit. Javljaju se i horizontalni ukrasi sa cik-cak linijama, biljna stilizacija, jabuka i dr.

Nekropola Žugića Bare ima vidna oštećenja zbog pozicije i uticaja faktora i slijeganja terena. Stećci su pomjereni sa svog prvobitnog ležišta (prevrnuti). Pojedini su izvaljeni na stranu zbog svoje težine i proporcija, a istovremeno su i utonuli u tlo. Na svim stećcima ima većih ili manjih pukotina, koje će u daljem procesu lomiti stećak na manje djelove. Površine svih stećaka prekrivene su lišajevima raznih vrsta kao i mahovinama u manjem obimu.
## Reference
Semois

**Semois** je rijeka u Francuskoj i Belgiji duga 210 km, desna pritoka rijeke Meuse.

Iako od izvora do ušća ima samo 80 km zračne linije, zbog brojnih meandara rijeka ima ukupno 210 km, od kojih je samo 10 km u Francuskoj. 
## Hidrologija
Semois izvire kod Arlona u Provinciju Luxembourg u Belgiji na nadmorskoj visini od 410 metara, u Ardenima. 
Na svom toku prema sjeverozapadu protiče preko belgijskih gradova Florenville i Bouillon prije ušća u rijeku Meuse kod Monthermea u 
francuskom Deparmanu Ardennes.

Najveće pritoke Semoisa su; Mandebras (35 km) Vierre (59 km), Aleines (28 km).

Porječje rijeke prostire se uglavnom po Belgijskoj provinciji Luxembourg na površini od 1,758 km² na kojoj živi oko 119.825 stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* ''La Semois''
Rumst

**Rumst** je grad i općina od 15,146 stanovnika na sjeveru Belgije u Flandrijskoj regiji u Provinciji Antwerpen.

## Geografija

Rumst leži pored ušća rijeka Dijle i Nete koje nadalje formiraju rijeku Rupel., udaljen 15 km južno od Antwerpena, pa je danas zapravo samo predgrađe tog grada.

## Historija

Rumst je nova općina formirana tek 1976. ujedinjenjem dotadašnjih općina *Reet*, *Rumst* i *Terhagen*, nazvana je po najvećoj Rumst.

Svaka je imala vlastitu historiju, dok su Reeta i Rumst vrlo stara naselja koja sežu do Rimljana, Terhagen je puno mlađi, sve do 1874. pripadao je Rumstu. U novija vremena sva tri su bila industrijska predgrađa Antwerpena. Mjesta sa ciglanama, brodogradilištima i pogonima 
obućarske industrije. Danas su pretežno orjentirana na povrtlarstvo.

## Reference

## Vanjske veze

*''Rumst'' (službene stranice)
Lier, Belgija

**Lier** (francuski: *Lierre*) je grad i općina od 36,923 stanovnika na sjeveru Belgije u Flandrijskoj regiji u Provinciji Antwerpen.

## Geografija

Lier leži na ušću rijeka Grote Nete i Kleine Nete, udaljen 16 km jugoistočno od Antwerpena.

## Historija

Lier je vjerojatno naseljen u 8. vijeku, u naselje se razvio oko drvene kapele, koja je 1225. zamjenjena kapelom sv. Petra.

Kao važan centar manufakturne proizvodnje tekstila 14. vijeka, dobio je brojne gradske privilegije od brabantskih vojvoda Hendrika i Jana I.

Španjolaci su ga opsjedali i zauzeli 1582., nakon njih i Nizozemci 1595. a za vrijeme Rata za španjolsko nasljeđe i Englezi 1706.

Nakon napoleonskih ratova Belgijski nacionalisti su 1830. kod Liera odbili napad Nizozemaca.

Poprilično je razoren za Prvog svjetskog rata prilikom bombardiranja Antwerpena 1914.

## Znamenitosti
Najveća znamenitost je beginaž iz 13. vijeka, koji je 1998. uz nekoliko drugih iz Belgije uvršten na UNESCO-vu listu svjetske baštine kao lokalitet Flandrijski Béguinage.

Pored njega to su i gotički zvonik (1369.) i crkva sv. Gommara (1425.–1577.) i gradska vijećnica iz 1740..
Atrakcija je i markantni orjentir Toranj Zimmer (nazvan po lokalnom astronomu) iz 17. vijeka sa  astronomskim satom.

## Privreda
Tradicionalne industrije uključuju čipkarenje, vezenje i proizvodnju odjeće, torbi s perlama i glazbenih instrumenata.

Lier je i danas poznat po tekstilnoj industriji i tradicionalnom čipkarstvu i rukotvorinama (vez), danas je poznat po proizvodnji muzičkih instrumenata.

## Poznati sugrađani
* Felix Timmermans (1886.-1947.) književnik,

## Reference

## Vanjske veze

*''Lier'' (službene stranice)
Riigihoidja

***Riigihoidja*** (srpskohrvatski: **Predsjednik-regent**) bio je naziv za političku funkciju u Estoniji koja je objedinjavala funkcije premijera i šefa države, a postojala je od 3. rujna 1937. godine do 24. travnja 1938. godine. Jedina osoba koja je obnašala dužnost predsjednika-regenta bio je Konstantin Päts, bivši peterostruki državni starješina. Njegov neslužbeni nasljednik i zamjenik bio je Johan Laidoner, vrhovni zapovjednik oružanih snaga. 

Institucija predsjednika-regenda formirana je u izrazuto turbulentnom, mada neobično "mirnom" periodu estonske historije znanom kao "Doba šutnje". Naime, Päts je u to doba bio premijer Estonije u službi Državnog starješine te je u ožujku 1934. godine izveo državni udar i preuzeo apsolutnu vlast u zemlji; situacija je već od ranije bila kaotična jer je država radila na suzbijanju profašističkog pokreta Vaps, tako da su određena ograničenja na polju građanskih i političkih sloboda već postojala. Nakon državnog udara, Päts je postao autokratski vladar te je dodatno produljio izvanredno stanje, pri čemu se njegova autokratska vladavina ipak smatra iznimno blagom u odnosu na brojne slične primjere u tadašnjoj Europi. 

Dana 17. kolovoza 1937. godine proglašen je Zakon o tranzicijskom periodu, koji je stupio na snagu 3. rujna iste godine. Prema odredbama tog zakona, premijer (što je Päts tada službeno bio) mogao je obnašati svoje dužnosti kao čuvar države u službi Državnog starješine sve do početka zasjedanja novog saziva *[[Riigikogu]]a*. Time je praktički stvorena funkcija predsjednika-regenta. Päts se doista držao zakonskih odredbi te se nakon održanih izbora 1938. godine povukao s ove funkcije, ali je praktički naslijedio sam sebe s obzirom na činjenicu da je na tim istim izborima izabran za predsjednika. Päts će tako ostati na vlasti sve do sovjetske okupacije u lipnju 1940. godine. 

## Reference
Beginaž

**Beginaž** (nizozemski: *Begijnhof*, francuski: *béguinage*) bile su specifične vjerske institucije za zbrinjavanje neudatih djevojaka i udovica nastale tokom 13. vijeka po zemljama sjeverne Zapadne Evrope.

U njima su mogle boraviti - **begine**, žene koje su vodile pobožni život, ali nisu pripadale nijednom crkvenom redu, već su ostale laikinje. 
## Historija

Begine zvane i *svete žene* (latinski: mulieres sanctae, ili mulieres religiosae) prvi put su se pojavile u Lièguu krajem 12. vijeka. Ime *begine* (latinski: beguina) počelo se koristiti negdje 1230-ih, izgleda kao pežorativni izraz. 
Do sredine 13. vijek pokret se proširio po Niskim Zemljama, Njemačkoj i sjevernoj Francuskoj.

Beginski pokret započeo je među ženama iz više klase i proširio se na srednju klasu.  
Uz to što je rješio duhovne potrebe svojih članica, odgovario je i na socioekonomski problem nastao zbog viška neuudatih žena po gradovima. 
Većina begina živjela je u zajednicama zvanim- beginaž. U Njemačkoj su grupe do 60 - 70 begina živjele 
zajedno u jednoj kući, a u Niskim Zemljama najčešće svaka begina u pojedinačnoj kući unutar bloka ograđenog zidom.
Većina se uzdržavala tkanjem, a često i dojenjem, a ostatak dana provodile su u molitvi i kontemplaciji.

Begine su se kao laikinje držale celibata dok su živjele u zajednici-beginažu, ali su je mogle slobodno napustiti i vjenčati se.

Brojne beginske zajednice bile su usko povezane s dominikancima i franjevcima, a neke su zajednice i njihove članice njegovale intenzivne forme 
misticizma. To je navelo mnoge ljude da ih optuže za herezu, zbog tog su u 13. vijeku bile predmet predrasuda i restriktivnog zakonodavstva. 
Na Koncilu u Vienni 1311. doneseni su dekreti o raspuštanju beginaža. Nakon tog je službena politika varirala je sve do 15. vijeka, kad je nastupila politika tolerancije. Dotad je početni entuzijam opao, pa su se brojne članice pridružile službenim vjerskim redovima. 
Neki beginaži još uvijek postoje, uglavnom u Belgiji, većina djeluje kao humanitarna društva.

Jedna od najistaknutijih beginki bila je Marguerite Porete, koja je spaljena zbog hereze u Parizu 1310. Njeno djelo Miroir des simples âmes (Ogledalo jednostavnih duša) (oko 1300), danas se smatra najvećim vjerskim traktatom napisanom na starofrancuskom.

Muški pandan Begina bili su poznati kao **Begardi**, ali oni nisu imali neku popularnost, posljednje zajednice u Belgiji nestale su za Francuske revolucije.

Flandrijski beginaži su arhitektonske cjeline sastavljene od kuća, crkava, pomoćnih zgrada i zelenih površina, ograđene zidom.

Trinaest flandrijskih beginaža je 1998. uvršteno na UNESCO-vu listu svjetske baštine kao lokalitet Flandrijski Béguinage.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Beguines'' 
* ''Begine''
Jeker

**Jeker** - holanski (francuski: *Geer*) je rijeka u Belgiji i Nizozemskoj duga 74 km lijeva pritoka rijeke Meuse.
Od tog na Nizozemsku otpada samo nekih 4 km.
## Hidrologija
Jeker izvire između sela Blehen, Abolens i Lens-Saint-Remy na nadmorskoj visini od 140 metara u Belgijskoj provinciji Liège. Od tamo teče prema sjeveroistoku preko gradova Geer, Waremme, Tongeren. 
Kad doteče do gradića Kanne protiče ispod Albertovog kanala i uplovljava u Nizozemsku nakon 4 km stiže do Maastrichta gdje ima ušće u rijeku Meuse.

Dolina rijeke znana je pod imenom, Hesbaye plodan je poljoprivredni kraj poznat po intenzivnom uzgoju žitarica, šećerne repe i povrća.

Rijeka se koristi i u rekreativne svrhe za splavarenje, koje od Kanne do Maastrichta traje 2 sata.

Porječje rijeke prostire se po Belgijskim provincijama Liège i Limburg i po Nizozemskoj provinciji Limburg na površini od 474 km².

## Reference

## Vanjske veze

* ''About Jeker'' (na portalu Top10place)
Ath

**Ath** - francuski (nizozemski: *Aat*) je grad i općina od 29,571 stanovnika u sredini Belgije u Valonskoj regiji u Provincija Hainaut.
Ath je i administrativni centar istoimenog okruga (arondismana) Ath.
## Geografija

Ath leži na mjestu gdje se formira rijeka Dender, sutokom Zapadnog i Istočnog Dendera, udaljen 60 km jugozapadno od Bruxellesa i 23 sjeverno od Monsa.

## Historija

Ath je prvi put dokumentiran 1076. kao selo, feud benediktinske *[[opatija (vjerska institucija)|Opatije]] Liessies*. Zatim je podpao pod Grofoviju Hainaut. 
Grof od Hainauta - *Baudouin IV* podigao je tokom 12. vijeka obrambenu kulu, koja je danas zaštitni znak mjesta i služi kao dom kulture.

Između 1330. - 1350. podignuti su prvi bedemi oko grada, koji je tad imao oko 1000 stanovnika. Do kraja 15. vijeka, broj stanovnika se povećao na 5000, jer se razvio kao zanatski centar, podignuti su samostani, crkve, škole, bolnica.
U 16. vijeku stradao je zbog ratova, nakon tog se oporavio i tokom 17. i 18. vijeka živio od proizvodnje tkanina.

Od polovice 19. vijeka i dolaska željeznice (Mons 1848., Aalst 1855., Bruxelles 1866.) počeo je ubrzani razvoj industrije. U to vrijeme (1865.) kanalizirana je rijeka Dender i prokopan kanal Ath-Blaton, kojim je otvoren plovni put za Francusku.

Ath je svoj zlatni period imao početkom 20. vijeka, kad je bio dobro razvijen industrijski grad (tekstil, namještaj, hrana).

Krizu je doživio u međuratnom periodu, stare industrije zamjenila je kemijska industrija *Floridienne* podignuta nakon Prvog svjetskog rata.

Nakon 1976. kad je kooptirao 18 sela, narastao je na 25,000 stanovnika.
Danas je sve više grad uslužnog sektora, a dobar dio njegovih stanovnika radi u Bruxellesu.

## Reference

## Vanjske veze

*''Ville d'Ath'' (službene stranice)
Dender

**Dender** - holanski (francuski: *Dendre*) je rijeka u Belgiji duga 65 km desna pritoka rijeke Scheldt.

## Hidrologija
Rijeka se formira kod grada Atha, sutokom Zapadnog i Istočnog Dendera, na nadmorskoj visini od 155 metara u provinciji 
Provinciji Hainaut. Od tamo teče prema sjeveru u Flandriju, do ušća u Scheldtu kod grada Dendermonde.

Porječje rijeke prostire se po Belgijskim provincijama Hainaut, Istočna Flandrija, Flamanski Brabant na površini od 1,107 
km².

## Historija

Kanaliziranje riječnog korita počelo je još 1285., pa se već tad naplaćivala plovidba.

Promet rijekom se intezivirao od 17. vijeka nadalje, pa je riječno korito proširivano, a izgrađene su i prve brodske prevodnice.
Kanal Blaton-Ath dug 22,6 km prema Francuskoj prokopan je 1865.
Krajem 19. i početkom 20. vijeka duž rijeke podignute su brojne tvornice, pa je brodski transport bio na vrhuncu, ali je nakon 
Drugoga svjetskog rata značaj Dendera opao.

Kako danas kanalom Blaton-Ath i rijekom Dender mogu ploviti brodovi do 300 tona, danas se tim plovnim putem uglavnom koriste rekreativci.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Notre territoire…'' (na portalu Contrat riviere Dendre)
Dendermonde

**Dendermonde** - nizozemski (francuski: *Termonde*) je grad i općina od 46,015 stanovnika u sredini Belgije u Provinciji Istočna Flandrija.
Dendermonde je i administrativni centar istoimenog okruga (arondismana) Dendermonde.

## Geografija

Dendermonde se nalazi u trokutu Gent-Bruxelles-Antwerpen, na ušću rijeke Dender u Scheldtu. .

## Historija

Kako se nalazio na  povoljnom položaju vjerojatno već za Antike na tom mjestu postojala utvrda za posadu koja je naplaćivala cestarinu. 
Dendermonde je prvi put dokumentiran početkom 11. vijeka kao feud, burgunskog vojvode *Reingota I*. Do 1233. se toliko razvio zahvaljujući svojim tkalcima da je kao utvrđen grad Robrechta od Bethune dobio gradska prava.

Dendermonde je kasnije postao domena flandrijskih grofova, a nakon njih burgundskih. Iz tih vremena potječu *Vleeshuis* (palača mesarskog ceha danas muzej) i palača suknarskog ceha sa zvonikom (danas gradska vijećnica).
Od 1397. Dendermonde ima pravo na godišnji sajam.

U Dendermondeu se 1566. održao historijski sastanak flandrijskog plemstva koje se okupilo nezadovoljno stanjem u Habsburškoj Nizozemskoj. Taj zavjerenički satanak vjerojatno je bio razlog što su ga Španjolci zauzeli i opljačkali 1572.

U turbulentna vremena 17 i 18. vijeka Dendermonde je padao iz ruke u ruku Francuza, Austrijanaca i Nizozemaca.
Od 1800. Dendermonde ima sud i Kraljevsku likovnu akademiju.

Ekonomski prosperitet je nastavljen i nakon što je Belgija postala nezavisna 1830. Dendermonde je vrlo rano povezan željeznicom sa Gentom i Mechelenom. Kako je imao i luku na Scheldti, razvio se kao centar industrije kože i obuće, tkaonica pamuk]]a, uljara i pivovara.

Poprilično je stradao za Prvog svjetskog rata u septembru 1914., kad se našao na prvoj liniji fronta nadiruće njemačke vojske pa je teško razoren. 
Za razliku od tog za Drugog svjetskog rata prošao je relativno mirno.

Nakon rata naglo je narastao u dva vala kooptiranja okolnih naselja 1972. (Appels i Sint-Gillis), i 1977. (Grembergen, Baasrode, Mespelar, Oudegem i Schoonaard).

## Znamenitosti
Najveća znamenitost je srednjovjekovni centar, u kom se nalazi trg sa palačom Vleeshuis (palača mesarskog ceha danas muzej) i palačom suknarskog ceha sa zvonikom (danas gradska vijećnica). Taj zvonik uvršten je 1999. na UNESCO-vu listu Svjetske baštine kao zajednički lokalitet Zvonici u Francuskoj i Belgiji.

Pored toga i procesija sa divovskom skulpturom mitskog konja Baiarda uvrštena je 2008. na UNESCO-vu listu Nematerijalne kulturne baštine kao dio sličnih procesija u Belgiji i Francuskoj pod zajedničkim imenom - Procesije divova i zmajeva.

Ta procesija koja ima porijeklo u srednjovjekovnim legendama, održava se od 1807.
Glavni događaj je nošenje drvene skulpture konja visoke 4,85 duge 5,2 metar|m]], teške 800 kg koju nosi 12 muškaraca.

## Pobratimski gradovi

Dendermonde ima ugovore o prijateljstvu sa slijedećim gradovima;

*  Geldrop, Nizozemska
*  Nienburg/Weser, Njemačka 
*  Blagoevgrad, Bugarska
*  Târgu Neamţ, Rumunjska
## Reference

## Vanjske veze

*''Dendermonde'' (službene stranice)
Ostende

**Ostende** - francuski (nizozemski: *Oostende*) je grad i općina od 71,755 stanovnika na zapadu Belgije u Flandrijskoj regiji u Provinciji Zapadna Flandrija, on je administrativni centar 
istoimenog Arondismana.

## Geografija

Ostende leži na obali Sjevernog mora, na kraju kanala Gent-Brugge, udaljen 20 km zapadno od Bruggea.

## Historija

Oostende je nikao kao ribarsko selo pod imenom **Oostende-ter-Streepe** u 9. vijeku.

Vremenom je izrastao u gradić koji je 1583. opasan bedemom i dobro utvrđen. Zbog tog je pune tri godine odoljevao španjolskoj opsadi, pa je tek 1604. pao u ruke Španjolskog Carstva, kao posljednja nizozemska utvrda u Belgiji.

Počeo je prosperirati nakon što je rimsko-njemački car Karlo VI u skladu sa tadašnjom kolonijalnom modom 1722. osnovao *[[kompanija|Kompaniju]] Ostende* (Oostendse Compagnie), koja je prekinula svoju trgovačku aktivnost 1731., ali je uspješno obnovila za vladavine cara Josepha II (1780.-90.).

Nakon što je Belgija postala nezavisna 1830., Ostende se razvio pod patronatom kralja Leopolda II u mondeno ljetovalište.

Za Prvoog svjetskog rata bio je glavna podmornička baza Njemačke carske mornarice, sve do 1918., kad je potonula britanska krstarica Vindictive, blokirala ulaz u luku.

U Drugom svjetskom ratu, bio je jedna od snažnijih obalnih utvrda Wehrmachta, koju su nakon snažnog bombardiranja zauzele kanadske jedinice 9. septembra 1944.

Nakon obnove teško razorenog grada, Ostende je 1953. doživio je još jednu nesreću- veliku poplavu, kad je za olujnog nevremena more probilo nasip između Ostendea i Knokkea.

## Privreda i transport

Ostende je prije svega zbog svojih dugih pješčanih plaža, hotela i kockarnica, najpopularnija belgijska turistička destinacija.
Pored tog on je i danas važna ribarska i pomorska luka. 
Svojevremeno je bio glavna luka za željeznički transport iz Engleske na Evropski kontinent. Trajektni promet prema engleskim lukama više 
nije toliko intenzivan kao tokom 20. vijeka.

Danas je puno značajniji Međunarodni aerodrom Ostende-Brugges (IATA: OST, ICAO: EBOS), koji se nalazi 5 km jugozapadno od centra grada u selu Raversijde.

Od industrije ima brodogradilište i tvornice; duhana, sapuna i ribljih konzervi.

## Znamenitosti

Najveće znamenitosti tog ljetovališta su ribarska tržnica *Vismijn* (ili Minque), 5 km duga promenada uz more *Digue*, kockarnica *Kursaal* i hipodrom.

## Poznati sugrađani

* James Ensor (1860.-1949.), slikar

## Reference

## Vanjske veze

*''Ostende'' (službene stranice)
Rušizam

**Rušizam** (portmanteau složenica od *[[Rusija]]* i *[[fašizam]]*) je politički neologizam koji se od početka 21. vijeka koristi za kritiku vanjske politike Ruske Federacije i radikalnih oblika ruskog nacionalizma, primarno u kontekstu rusko-čečenskog i rusko-ukrajinskog sukoba. Intenzivnija upotreba termina prvo je zabilježena od strane čečenskih separatista i džihadista, na čijim je propagandnim sajtovima postojala redovna kolumna "Rušizam" i od 2003. do 2016. objavljeno oko 150 članaka kategoriziranih pod tim terminom. Njime su se u intervjuima služili i Džohar Dudajev, Šamil Basajev te Aslan Mashadov. Eskalacijom rusko-ukrajinskih tenzija, rušizam je ponovo postao popularan 2014. kada je *[[reductio ad Hitlerum]]* postala omiljena floskula moskovskih i kijevskih političara, ujedno novinara i aktivista iz obje države. Istovremeno, termin su u manjoj mjeri rabili i određeni ruski nacionalistički i konzervativni komentatori (npr. E. Holmogorov), za opis vlastite ideologije. Rušizam je 2022. široku upotrebu ponovo stekao ruskom invazijom Ukrajine, uključujući u određenim zapadnjačkim medijima.

## Povezano
* Putinizam
* Bušizam
* Reductio ad Hitlerum

## Literatura
*  
*
Ath (arondisman)

**Okrug Ath** (francuski: *Arrondissement d'Ath*, nizozemski: *Arrondissement Aat*) je jedan od 43 Belgijskih arondismana u Provinciji Hainaut.

## Karakteristike

Arondisman Ath se prostire na jugozapadu zemlje, uz francusku granicu na površini od 667,8 km² na kojoj živi 128,610 stanovnika.

## Administrativna podjela

Teritorij arondismana je administrativno podjeljen na 11 općina, a administrativni centar arondismana je grad Ath u kom je 2021. živjelo 29,571 stanovnika.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Carte géographique - Arrondissement administratif d'Ath''
Hesbaye

**Hesbaye** - francuski (nizozemski: *Haspengouw*) je tradicionalna kulturna i geofizička regija na istoku 
Belgije.

Ona je bila jedna od glavnih ratarskih regija današnje Belgije još prije rimskih vremena, poznata za srednjeg vijeka pod 
latinskum imenu *Hasbania*.

## Karakteristike

Preko regije protiču rijeke Dender, Zenne, Dijle i druge manje pritoke rijeke Scheldte.

Hesbaye je niska blago valovita visoravan, prekrivena velikim površinama oranica.

Regija Hesbaye se nalazi sjeverno od dolina rijeka Meuse i njene pritoke Sambre i Meuse. 
Zahvaljujući debelom i dobro dreniranom muljevitom tlu, Hesbaye je vrlo plodan ratarski kraj.

Prostire se na površini od nekih 1789 km², što predstavlja gotovo 11% ukupne površine Valonije.

Hesbaye se proteže po pet Belgijskih provincija, od južne polovice Limburga, do dijelova Lièga sjeverno od rijeke Meuse, duž istočnih dijelova Valonskog i Flamanskog Brabanta i po sjeveru Namura.
   
## Reference

## Vanjske veze

* ''Hesbaye''  
* ''Region Hesbaye''
Dendermonde (arondisman)

**Okrug Dendermonde** (nizozemski: *Arrondissement Dendermonde*, francuski: *Arrondissement de Termonde*) je jedan od 43 Belgijskih arondismana i jedan od 6 u Provinciji Istočna Flandrija.

## Karakteristike

Arondisman Dendermonde se prostire u sredini zemlje, po Flandriji na površini od 342.5 km² na kojoj živi 202,978 stanovnika.

## Administrativna podjela

Teritorij arondismana je administrativno podjeljen na 10 općina, a administrativni centar arondismana je grad Dendermonde u kom je 2021. živjelo 46,015 stanovnika.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Carte géographique - Arrondissement administratif de Termonde''
Sambre

**Sambre** - francuski (holanski: *Samber*) je rijeka u Francuskoj i Belgiji duga 190 km lijeva pritoka rijeke Meuse.
Od tog 90 km u Francuskoj, kako je odavno kanalizirana plovna je preko 161&nbsp;km.

## Hidrologija
Sambre izvire na sjevernim obroncima Ardena, kod sela Fontenelle u Francuskom departmanu Aisne.
Od tamo teče prema sjeveroistoku do ušća u Meuseu kod grada Namura belgijskoj Valonoji.

Porječje rijeke prostire se po površini od 2,740 km², od tog 1.254 km² po Francuskim departmanima Aisne i Nord, a 1.486 km² po Belgijskim provincijama Hainaut i Namur. Prosječni godišnji protok na ušću je 36 m³/s.

## Historija

Između 1825. - 1887. rijeka je dobrim dijelom kanalizirana, tad su izgrađene i prve brodske prevodnice. U to vrijeme 1827. počelo je iskapanje kanala od Charleroia do Bruxellesa dugog 47,9 km, zbog transporta ugljena iz bazena kod Charleroia.

Drugi val kanaliziranje rijeke trajao je od 1957.-1987. koja od tad više ne plavi.

Glavne pritoke Sambrea su: Helpe Majeure, Helpe Mineure, Eau d'Heure, Hantes, Biesmelle, Piéton, Orneau, Riviérette, Thure.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Sambre'' (na portalu Sambre)
Knokke-Heist

**Knokke-Heist** - nizozemski (francuski: *Knocke-Heist*) je grad i općina od 33,086 stanovnika na zapadu Belgije u Flandrijskoj regiji u Provinciji Zapadna Flandrija.

## Geografija

Knokke leži na obali Sjevernog mora, tik uz granicu sa Nizozemskom provincijom Zeeland, udaljen svega 18 km sjeveroistočno od Bruggea, sa kojim je povezan tramvajem.
On je danas popularno morsko ljetovalište složeno od niza kvartova (bivših općina) koje se nižu duž pješčanih plaža.

## Historija

Knokke-Heist je nova općina nastala 1971. udruživanjem dotadašnjih općina; Knokke (centar), Het Zoute, Albertstrand, Heist, Duinbergen, Ramskapelle i Westkapelle.
Sve one bila su mala ribarska sela do 19. vijeka.

Kad su točno prvi turisti počeli dolaziti u Knokke-Heist nije poznato, ali se zna da je načelnik općine Heist 1839. naredio gostioničarama da vode popis gostiju.

Krajem 19. vijeka izgrađeni su prvi hoteli u Heistu: Pavillon du Phare, Kursaal i Hotel de la Plage, a gotovo istovremeno i u Knokkeu; Prince Boudewijn i Grand.
Pravi turistički bum uslijedio je nakon Drugog svjetskog rata nakon 1955. kad je izgrađena sva sila hotela i apartmana.

## Reference

## Vanjske veze

*''Knokke-Heist'' (službene stranice)
Arondismani Belgije

**Belgijski arondismani** ili okruzi (nizozemski: *Administratief arrondissement België*, francuski; *Arrondissement administratif de Belgique*) su administrativne jedinice na koje se dijele Begijske provincije, dakle treći nivo administrativne podjele zemlje.

## Historija i karakteristike

U Belgiji postoji 44 administrativna departmana. Svaka od deset Belgijskih provincija ima između 2 i 8, osim 
Provincije Valonski Brabant koja ima samo jedan departman Nivelles. Sa druge strane arondisman 
Glavnog grada Brussela koji ima 19 općina je specifičan po tom što od 1. januara 1995. ne zavisi ni o jednoj provinciji.

Većina departmana stvorena je 1800. za vladavine Napoleona. Izuzetci su departmani Glavnog grada i Halle-Vilvoorde (formirani 1963., nakon podjele nekadašnjeg Arondismana Bruxelles duž jezične granice). 
Nakon utvrđivanja jezičnih granica iste te 1963. osnovan je nekadašnji Departman Mouscron, a 2018. Departman La Louvière.

Danas su gotovo svi (od 44) departmani jednojezični, ili francuski ili nizozemski, uz dvije iznimke, Glavni grad je dvojezičan (francusko-nizozemski) kao i Departman Verviers (francusko-njemački).

Departmanima u ime federalne vlade rukovode komesari, koje postavljaju regionalne vlade Valonije i Flandrije, uz konzultacije sa federalnom vladom. U pojedinom slučajevima komesari upravljaju i sa više od jednog departmana.

Oni su direktni zamjenici provincijskih guvernera, zaduženi za striktno provođenje zakona i propisa državne uprave.

Departman Glavnog grada nema komesara, umjesto njega te poslove obavlja premijer vlade 
Regije glavnoga grada Bruxellesa i viši državni službenik zadužen za državnu upravu i sigurnost.

## Lista arondismana

## Povezano
* Belgijske zajednice
* Belgijske provincije

## Reference

## Vanjske veze

* ''Arrondissements of Belgium''
Ourthe

**Ourthe** - francuski (valonski: *Aiwe d' Oûte*) je rijeka na jugu Belgije duga 165 km desna pritoka rijeke Meuse.

## Hidrologija
Ourthe se formira u belgijskim Ardenima, sutokom dviju rijeka; *Zapadne* (Occidentale) i *Istočne* (Orientale) Ourthe, između sela Engreux, Nisramont i Fillya.

*Zapadni Ourthe* dug 56 km izvire kod Ourta, zaseoka općine Libramont-Chevigny, u valonskoj Provinciji Luxembourg.
*Istočni Ourthe* dug 42 km nastaje spajanjem dva potoka između zaselaka Ourthe i Deiffelt, u općini Gouvy (Provincija Luxembourg).

Ourthe od tamo teče prema sjeveru do ušća u Meusu u gradu Liège u Provinciji Liège.

Porječje rijeke prostire se po površini od 3624 km², po Belgijskim provincijama; Luxembourg, Namur i Liège. Prosječni godišnji protok na ušću je 55,2 m³/s.

Oko 35% porječja je pod šumom, a 65% pod pašnjacima, oranicama i urbanim objektima.

Poljoprivreda je uglavnom orijentirana na govedarstvo, ostale privredne aktivnosti su šumarstvo i turizam, industrijskih pogona ima jedino u Provinciji Liège.

Glavne pritoke rijeke su; Bronza (12&nbsp;km), Isbelle (15&nbsp;km), Marchette (15&nbsp;km), Somme (17&nbsp;km), Aisne (31&nbsp;km), Lembrée (15&nbsp;km). km), Néblon (18&nbsp;km), Amblève (93&nbsp;km), Magrée (13&nbsp;km), 
Vesdre (71&nbsp;km).

## Reference

## Vanjske veze

* ''Ourthe''
Libramont-Chevigny

**Libramont-Chevigny** - francuski (valonski: *Libråmont*) je grad i općina od 11,482 stanovnika na jugoistoku Belgije u valonskoj u Provinciji Luxembourg.

## Geografija

Libramont-Chevigny leži u centru Ardena nedaleko od izvora rijeke Ourthe.

## Historija

Po legendi Libramont je ime dobio od grofice Ermesinde (ili princeze od Anliera) u 13 ili 14. vijeku, koja je stanovnicima dala privilegij slobode... Zbog tog je svaki građanin koji se oženio u Libramontu i Saint-Pierreu (danas jedan od kvartova) bio je buržuj, i nije morao plaćati pravo građanstva.

I pored tog je Libramont sve do 19. vijeka bio selo. U gradić je izrastao zahvaljujući željezničkoj pruzi Bruxelles -Luxembourg  koja je prošla kroz njega. Nakon tog je 1869. otvorena linija za Bastogne, a 1882. i linija za Bertrix 1882. Tako je Libramont postao najvažniji željeznički čvor u Provinciji Luxembourg. 
Nakon tog je do 1900. narastao na 720 stanovnika, a 1956. na 2395.

Danas je grad sa velikom bolnicom, dvije srednje srednje i jednom višom školom.

## Reference

## Vanjske veze

*''Libramont-Chevigny'' (službene stranice)
Gouvy

**Gouvy** - francuski (valonski: *Gouvi*) je grad i općina od 5,404 stanovnika na jugoistoku Belgije u valonskoj Provinciji Luxembourg.

## Geografija

Gouvy leži pored granice sa Luksemburgom, udaljen 74 km jugoistočno od Lièga.

## Historija

Početkom 14. vijeka Gouvy je postao feud grofa od Salma.

Gouvy je do 20. vijeka bio selo. U gradić je izrastao zahvaljujući željezničkoj pruzi Luksemburg - Gouvy- Liège otvorenoj 1867. 
Željeznički kolodvor podignut je 1871. uz njega su podignute velike radionice za popravak i održavanje lokomotiva, koje su dugo bile najveći poslodavac.

## Pobratimski gradovi
*  Suze-la-Rousse, Francuska

## Reference

## Vanjske veze

*''Gouvy'' (službene stranice)
Bastogne (arondisman)

**Arondisman Bastogne** (francuski: *Arrondissement de Bastogne*, nizozemski: *Arrondissement Bastenaken*) je jedan od 43 Belgijskih arondismana i jedan od 5 u Provinciji Luxembourg.

## Karakteristike

Arondisman Bastogne se prostire na jugoistoku zemlje, po Valoniji uz luksemburgšku granicu na površini od 661,3 km² na kojoj živi 1,043 stanovnika.

## Administrativna podjela

Teritorij arondismana je administrativno podjeljen na 8 općina, a administrativni centar arondismana je grad Bastogne u kom je 2021. živjelo 16,296 stanovnika.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Carte géographique - Arrondissement administratif de Bastogne''
Posebni rezervat prirode

**Posebni rezervat prirode** je jedna od šest (odnosno sedam) IUCN kategorija i označava  zaštićeno područje koje je obično neizmijenjeno ili neznatno izmijenjen, i koje i dalje zadržava svoj prirodni karakter i uticaj, bez stalnog ili značajnog ljudskog stanovanja, a štite se i njima se upravljaja na način da se očuva njihovo prirodno stanje. 

IUCN kategorije upravljanja zaštićenim područjima klasifikuju zaštićena područja prema njihovim ciljevima upravljanja. Kategorije su priznate od strane međunarodnih tijela kao što su Ujedinjene nacije i mnoge državne vlade kao globalni standard za definiranje i evidentiranje zaštićenih područja i kao takve se sve više inkorporiraju u državno zakonodavstvo.  
## Ciljevi
Primarni silj kategorije posebni rezervat prirode je zaštititi dugoročnu ekološku cjelovitost prirodnih područja koja su neometana značajnim ljudskim djelovanjem, bez moderne infrastrukture i gdje preovlađuju prirodne sile i procesi, tako da sadašnje i buduće generacije imaju mogućnost naslijediti takva područja. Ostali ciljevi:

* Osigurati javni pristup na nivoima i takvom tipu koji će održati kvalitete divljine ovog područja za sadašnje i buduće generacije;  
* Omogućiti autohtonim zajednicama da zadrže svoj tradicionalni način života i običaje zasnovane na divljini, živeći u maloj gustini i koristeći raspoložive resurse na načine koji su kompatibilni s ciljevima očuvanja; 
* Zaštititi odgovarajuće kulturne i duhovne vrijednosti i nematerijalne koristi za autohtono ili neautohtono stanovništvo, kao što su izolovanost, poštovanje svetih mjesta, poštovanje predaka itd.; 
* Omogućiti minimalno invazivne obrazovne i naučno-istraživačke aktivnosti niskog utjecaja, kada se takve aktivnosti ne mogu provoditi izvan posebnog rezervata prirode. 

Radi postizanja navednih ciljeva potrebno je 
* područje osigurati od gradnje savremene infrastrukture (putevi, cjevovodi, dalekovodi, stubovi za mobilne telefone, naftne i plinske platforme, terminali prirodni plin) i proizvodnih objekata (trajne građevine, rudarstvo, razvoj hidroenergije, vađenje nafte i plina, intenzivno stočarstvo, komercijalni ribolov)
* održavati postotak prvobitnog obima ekosistema, kompletne ili skoro potpune izvorne faune i cvjetne skupove, zadržavaju netaknute sisteme grabežljivac-plijen, uključujući velike sisare. 
* održavati zaštititi od uticaja klimatskih promjena; 
* održavati izolovanost, jednostavnim, tihim i nenametljivim načinima pristupa (nemotoriziranim ili visoko reguliranim motorizovanim pristupom). 
## Reference
Bruges (arondisman)

**Okrug Bruges** (nizozemski: *Arrondissement Brugge*, francuski: *Arrondissement de Bruges*) je jedan od 43 Belgijskih arondismana i jedan od 8 u Provinciji Zapadna Flandrija.

## Karakteristike

Arondisman Bruges se prostire u sredini zemlje, po Flandriji na površini od 661,3 km² na kojoj živi 282,904 stanovnika.

## Administrativna podjela

Teritorij arondismana je administrativno podjeljen na 10 općina, a administrativni centar arondismana je grad Brugge u kom je 2021. živjelo 118,467 stanovnika.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Carte géographique - Arrondissement administratif de Bruges''