Igre na ploči

**Igra na ploči** je vrsta igre za koju za osnovu ima podlogu ili ploču koja može biti napravljena od raznih vrsta materijala. U večini slucajeva ploča je obično podjeljena u u polja koja su iste veličine kao kod igre šah, no to nije obavezno.

## Historija

Igre na ploči su e igrali u većini kultura i društava kroz historiju; neke su čak prethodile razvoju pismenosti u najstarijim civilizacijama. Brojna važna historijska nalazišta, artefakti i dokumenti bacaju svjetlo na rane igre na ploči. Neke od njih uključuju:
* Senet je pronađen u grobnicama predinastičkim i grobnicama Prve dinastije Egipta, cca. 3500. pne. i 3100. pne.. Senet je najstarija igra na ploči za koju se zna, a prikazana je na freskui u grobu Merknere (3300-2700. pne.).
* Mehen je druga drevna igra na ploči iz predinastičkog Egipta.
* Go je drevna strateška igra na ploči koja se razvila u Kini
* Patolli je igra na ploči koja se razvila u Mezoamerici, a igrali su je drevne Maje.
* Graljevska grobnica Ura je, između ostalog, sadržavala Kraljevska igra Ura. Nju je iskopao Leonard Woolley, ali u svojim knjigama hje malo pisao o njima. Većina iskopanih igara se danas nalazi u Britanskom muzeju u Londonu.
* Buddhin popis igara je najstariji popis igara.

### Kronologija
* cca. 5870. pne. - igra na ploči koja podsjeća na mancalu je pronađena u Ain Gazalu u Jordanu. (Rollefson)
* cca. 3500. pne. - Senet pronađen u grobnicama predinastičkog Egipta; također prikazan u grobnici Merknere.
* cca. 3000. pne. - Mehen, igra na ploči iz predinastičkog Egipta, igrana s figurama nalik na lavove i kamenčićima.
* cca. 3000. pne- - Drevni set za backgammon, pronađen u Spaljenom gradu u Iranu
* cca. 2560. pne. - Ploča Kraljevske igre Ura (pronađena u grobnicama Ura)
* cca. 2500. pne. - Slike igara seneta i hana u grobnici Rashepes
* cca. 2000. pne. - Crtež u grobnici u Benihassanu pokazuju kako se igraju dvije nepoznate igre na ploči (prikazao Falkner). Špekulira se kako je jedna od njih tau.
* cca. 1500. pne. - Liubo uklesan na plavi kamen. Također slika igre u Knossosu.
* cca. 1400. pne. - Ploče za igru, uiključujući alquerque, Mlin (igra) za tri i devet igrača, a možda i mancala uklesani na krov Hram u Kurni. (Izvor: Fiske i Bell)
* 548. pne. Najstarija pisana referenca na Go/Weiqi dolazi iz knjige *[[Zuo Zhuan]]*, koja opisuje čovjeka koji voli igru.
* cca. 500. pne. - The Buddhin popis igara spominje igre na ploči koje se igraju u 8 ili 10 redova.
* cca. 500. pne. - Najstarije reference na Chaturaji ili Pachisi napisane u *[[Mahabharata|Mahabharati]]*.
* cca. 200. pne. - Kineska ploča za Go/Weiqi pronađena godine 1954. u Okrughu Wangdu. Ta ploča se danas nalazi u Pekinškom historijskom muzeju..
* 116-27. pne. - Lingua Latina X (**II, par. 20**) Makra Terencija Varona sadrži najstariji poznati spomen igre *[[latrunculi]]* (često pomiješana s ludus duodecim scriptorum, Ovidijevom dolje spomenutom igrom).
* 79-8. pne. - Liu Xiangov (劉向) **Shuo yuan,** sadrži najstariji spomen izraza Xiangqi.
* 1. pne.-8. ne. - Ovidijeva Ars Amatoria sadrži najstariji spomen ludus duodecim scriptorum.
* 220-265 - Nard ulazi u Kinu pod imeom *t'shu-p'u* (Izvor: *Hun Tsun Sii*).
* cca. 400 nadalje - Tafl igre se igraju u Sjevernoj Evropi.
* cca. 600 Najstariji spomen Chaturange u Subandhuovoj *Vasavadatti* i Banabhattinoj *[[Harsha Charitha]]*
* cca. 600. - Najstariji spomen Chatranga u *Karnamak-i-Artakhshatr-i-Papakan*.

Igre na ploči su postale izuzetno popularno među širokim slojevima stanovništva početkom 20. vijeka kada je širenje srednje klase s viškom novca i slobodnog vremena stvorilo pzubliku za te igre. Popularnost se proširila nakon drugog svjetskog rata, otkada postoje mnoge klasične igre na ploči.

Mnoge igre na ploči su danas dostupne u obliku kompjuterskih igara, uključujući opciju da se igra protiv kompjutera; mnoge znamenite kompjuterske igre kao *[[Civilization (kompjuterska igra)|Civilization]]* se temelje na istoimenim igrama na ploči. Širenje kompjutera je dovelo do relativnog nestajanja najsloženijih igara na ploči, s obzirom da kompjuteri zahtijevaju manje vremena i prostora, a igre se ne moraju postavljati i poslije spremati. Nakon pojave Interneta, mnoge igre na ploči se danas mogu igrati online protiv kompjutera i drugih igrača. Neke web-stranice dozvoljavaju igru u stvarnom vremenu i odmah pokazuju protivničke poteze, dok većina koristi e-mail da se protivnik obavijesti nakon svakog poteza.

Neke igre na ploči koriste dodatne komponente, osim ploče i figura. Neke koriste CD-ove, video-kazete a odnedavno i DVD-ove kao prilog igre. Žanr DVD igara koristi interaktivne značajke DVD-a, te npr. daju "voditelja kviza" za igre trivije.

## Klasične Igre

* šah
* Go
* Dama
* Čovječe ne ljuti se
* Rizik
* Ottelo/Reversi
* Halma
* Mlin
* Niska bisera/Renju/Pet u red
* Hex
* Ringo
* Tiko
* Ghana
* Kono
* Seega
* Laska
* Fokus
* Salta
* Alquerque

## Reference

## Literatura
* 
* Rollefson, Gary O., "A Neolithic Game Board from Ain Ghazal, Jordan,"
Bulletin of the American Schools of Oriental Research, No. 286. (May, 1992), pp. 1-5. 
* Fiske, Willard. *Chess in Iceland and in Icelandic Literature—with historical notes on other table-games)*. Florentine Typographical Society, 1905.
* Falkener, Edward. *Games Ancient and Oriental, and How To Play Them*. Longmans, Green and Co., 1892.
* Austin, Roland G. "Greek Board Games." *Antiquity* 14. September 1940: 257&ndash;271
* Murray, Harold James Ruthven. *A History of Board-Games Other Than Chess*. Gardners Books, 1969.
* Bell, Robert Charles. *The Boardgame Book*. London: Bookthrift Company, 1979.
* Bell, Robert Charles. *Board and Table Games from Many Civilizations*. Mineola, New York: Dover Publications, 1980. 
** Reprint: New York: Exeter Books, 1983.
* Sackson, Sid. *[[A Gamut of Games]]*. Arrow Books, 1983. 
** Reprint: Dover Publications, 1992. 
* Schmittberger, R. Wayne. *New Rules for Classic Games*. John Wiley & Sons, 1992. 
** Reprint: Random House Value Publishing, 1994. 
* Parlett, David. *Oxford History of Board Games*. Oxford University Press, 1999.