Geografija Iraka

**Geografija Iraka** je relativno raznovrsna i može se podjeliti u četiri glavne regije: pustinjski (zapadno od Eufrata), gornju Mezopotomiju (između Tigrisa i Eufrata), sjeverno pobrđe Iračkog Kurdistana i donju Mezopotamiju, aluvijalnu ravan od Tikrita do Perzijskog zaljeva.

Planine na sjeveroistoku su nastavak alpsko-himalajskog lanca koji se pruža na istok od Balkana kroz južnu Tursku, sjeverni Irak, Iran i Afganistan sve do Himalaja. Pustinjska regija se nalazi u jugozapadnim i centralnim pokrajinama uz granicu sa Saudijskom Arabijom odnosno Jordanom i geografski pripada Arabijskom poluotoku.

U Iraku je pronađena glinena pločica koja se smatra za najstariju poznatu kartu. Pronađena je 1930. tokom iskopavanja u Nuziju kod gradova Harana i Kirkuka, oko 320 km sjeverono od Babilona. Tablica, veličine 173 × 193 mm, se obično datira u dinastiju Sargona Akadskog (24. – 22. v. pne.).

## Položaj

Irak se nalazi u Jugozapadnoj Aziji, između 29° i 38° sjeverne geo. širine odnosno 39° i 49° geo. dužine (mali dio Iraka se nalazi zapadno od 39° istočne dužine). Zauzima površinu od 437.072 km² i po tome je 57. država na svijetu.

## Državne granice
Irak graniči sa Iranom (1609&nbsp;km) na istoku, Saudijskom Arabijom (814&nbsp;km) i Kuvajtom (240&nbsp;km) na jugu, Sirijom (605&nbsp;km), Jordanom (181&nbsp;km) i Turskom (352&nbsp;km) na zapadu. Dužina obale kod Perzijskog zaljeva je 58 km.

## Reljef

Većina geografa dijeli državu na četiri područja: pustinju na jugu i jugozapadu, zonu između gonjih tokova Tigrisa i Eufrata, pobrđe na sjeveru i sjeveroistoku i aluvijalnu ravnicu u donjem toku Tigrisa i Eufrata.

### Gornja Mezopotamija

Gornja Mezopotamija se prostire između rijeke Tigris sjeverno od grada Samare i Eufrata sjeverno od Hita i dio je veće koja se širi u Siriju i Tursku. Rijeke u ovoj ovlasti teku kroz duboke doline i navodnjavanje je ovdje teže nego u donjem toku. Veći dio ove zone se može smatrati pustinjom.

### Donja Mezopotamija

Donja Mezopotamija je aluvijalna ravnica koja počinje sjeverno od Bagdada i širi se prema Perzijskom zaljevu. Čitavo područje je riječna delta isprepletena kanalima između Tigrisa i Eufrata.

### Sjeverni Irak i Irački Kurdistan

Sjeverni Irak i Irački Kurdistan planinskog su tipa. Ovdje se protežu krajnji zapadni ogranci planinskog masiva Zagros, a nalazi se i najviši irački vrh Čiha-Dar (3611 m), uz granicu s Iranom.

### Sirijska i Arbijska pustinja

## Klima

Irak se nalazi u suhoj klimatskoj zoni. Ljeta su vruća i s malo padalina, a zime blage i vlažne. Dok u Sirijskoj pustinji mogu proći godine bez kiše, u planinskoj regiji na sjeveroistoku zemlje zimi pada snijeg. Godišnja razina padalina u ovom području prelazi 1000 mm, dok je u Mezopotamiji količina padalina uglavnom manja od 30&nbsp;mm. U Bagdadu, koji je smješten u njenom centru, prosječna temperatura u januaru iznosi 9&nbsp;°C, a u julu 33&nbsp;°C. Temperaturne vrijednosti nerijetko ljeti pređu ekstremnu granicu od 50&nbsp;°C.

## Hidrografija
Regija između rijeka Eufrata i Tigrisa naziva se Mezopotamija i predstavlja žitnicu zemlje. Rijeke teku kroz Irak sa sjeverozapada prema jugoistoku. Centralni dijelovi njihovih tokova natapaju polja i plantaže agruma i palmi datulja podignute na mjestu posječenih šuma u kojima su najzastupljenija bila stabla hrasta, platana, vrbe i topole. Donje tokove ovih rijeka prate močvarna područja s puno trske koja su stanište brojnih ptica selica. Oko 150 km sjeverno od ušća u Perzijski zaljev Eufrat i Tigar se spajaju u rijeku Šat al-Arab. Iračka morska obala duga je oko 58 km. Na zapadu toka rijeke Eufrat reljef se postupno uspinje prelazeći u Sirijsku pustinju, koja se prostire i po susjednim zeljama. U ovom prirodnom prostoru vegetacija je pustinjska s tek pokojim grmom trave ili trnovitim trajnicama.

## Veze
* *Glavni članak:* **[[Irak]]**
* *Širi relevantni pojmovi:* **[[Mezopotamija]]** • **[[Jugozapadna Azija]]** • **[[Geografija Azije]]**
* *Geografije susjednih država:* **[[Geografija Irana|Iran]]** • **[[Geografija Jordana|Jordan]]** • **[[Geografija Kuvajta|Kuvajt]]** • **[[Geografija Saudijske Arabije|Saudijska Arabija]]** • **[[Geografija Sirije|Sirije]]** • **[[Geografija Turske|Turska]]**

## Reference

## Vanjske veze
;Ostali projekti