open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Blagajnički zapis

**Blagajnički zapis** (, ) je kratkoročna hartija od vrednosti kojom se emitent obavezuje da će licu koje poseduje tu hartiju platiti naznačenu nominalnu vrednost u roku dospeća. Izdaje je narodna ili poslovna banka u cilju regulisanja novčane mase u opticaju, ali i zbog prikupljanja dodatnih podataka. Glavne karakteristike su mu da donosi umereni prihod i da nije rizičan instrument. Alternativni nazivi su *trezorski zapis* i *trezorska menica*.

## Primeri
Odluku o emisiji blagajnickog zapisa donosi nadlezni organ emitenta, a mogu ih kupovati kako pravna, tako i fizička lica. Na Beogradskoj berzi, učešće u trgovini ovom hartijom predstavlja do 10% ukupnog prometa. Da bi bio validan, blagajnički zapis mora da sadrži osnovne elemente; između ostalog, podatke o izdavaocu i donosiocu, visinu kamatne stope, rok otplaćivanja itd. Kao i u Srbiji i u Hrvatskoj blagajničke zapise izdaju banke, ali to mogu da rade i druge financijske organizacije. Prodaje se uz diskont (popust), tako da mu je cena pri prodaji niža od nominalne, a ređe se prodaje sa kamatnim kuponom. Uobičajeno mu je dospeće 91 do 182 dana. Blagajnički zapisi američke vlade prodaju se otprilike jednom mesečno i sa rokom od 52 nedelje.

## Povezano
* obveznice
* komercijalni zapis
* sertifikat o depozitu
* državni zapis
* sporazum o reotkupu
* menica
* federalni fond

## Izvori

## Vanjske veze
* Vaša pitanja: „Obveznice“
Ed O'Neill

**Edward O'Neill, Jr.**, punim imenom **Edward Phillip O'Neill, Jr.** (Youngstown, Ohio, 12. travnja 1946.), američki glumac dvaput nominiran za Zlatni globus. O'Neill je najpoznatiji po ulozi glavnog lika Ala Bundya u FOX-ovoj serijie *[[Married... with Children|Bračne vode]]*. O'Neill je tekođer poznat po tome što je u većini TV serija i filmova glumio policajca. O'Neill također posjeduje crni pojas u braziskom jiu-jitsu.

## Biografija
### Rani život
O'Neill je rođen u Youngstownu, Ohio, kao sin Edwarda O'Neilla, radnika u željezari, i Ruth Ann O'Neill, kućanice i socijalne radnice. Pohađao je srednju školu Ursuline, te je otišao studirati na Ohioško sveučilište u mjestu Athens, Ohio gdje je bio član Delta Sigma Fi bratstva, i Savezno sveučilište u Youngstownu. O'Neill je 1969. potpisao ugovor za *football* momčad *[[Pittsburgh Steelers]]*. Pušten je prije početka sezone 1969/70. Kasnije, u *[[Married... with Children|Bračnim vodama]]*, O'Neill tumači bivšu zvijezdu američkog nogometa (*footballa*), koja nije uspjela ostvariti karijeru, ali koja konstantno prepričava priče iz tih dana. O'Neill je, prije nego što je postao glumac, predavao društvene studije (slično sociologiji) u Youngstownu.

### Karijera
O'Neill je igrao Lennya u kazališnoj verziji Steinbeckova *[[O miševima i ljudima]]* u Cambridgeu, Massachusetts. Nastupio je i u nekoliko filmova uključujući i *[[The Bone Collector|Sakupljač kostiju]]*, *[[Mali divovi]]* i *[[Spartan (2004)|Spartan]]*. Glumio je i narednika Joea Fridaya u krimi seriji Dicka Wolfa *[[Dragnet]]*. Serija je bila kratkog vijeka (ABC ju je ukino već u drugoj sezoni). Njegov filmski debi bio je u filmu *Deliverance*. 

No, O'Neill je najpoznatiji po ulozi Ala Bundya u dugoročnom amričkom sitcomu *[[Married... with Children|Bračne vode]]* koji govori o disfunkcionalnoj čikaškoj obitelji. To je bila prva serija na FOX-u koja je emitirana u *prime timeu* kao međusezonska zamjena, a započela je s emitiranjem 5. travnja 1987., a završila 9. lipnja 1997. Seriju su stvorili Michael G. Moye i Ron Leavitt.

O'Neill je imao kratki cameo nastup u *[[Wayneov svijet (1992)|Wayneovom svijetu]]* 1 i 2, ponovno glumeći lika kojeg je glumio u skeču filma na *[[Saturday Night Live]]*. Pojavio se i kao Relish, kralj trolova u *10. kraljevstvu*. Imao je i kratak cameo u sitcomu *[[8 jednostavnih pravila za dečka moje kćeri tinejdžerice]]*, glumeći starog dečka Katey Sagal. 

O'Neill je također glumio i u seriji *[[Zapadno krilo]]* i to u ulozi guvernera Erica Bakera (D-PA). Baker je jaki kandidat demokrata za predsjednika, te u zadnjoj sezoni postaje potpredsjednik pod Mattom Santosom.

O'Neill se trenutno pojavljuje u AOL-ovim reklamama. Njegova najrecentnija uloga je ona u HBO-voj seriji *[[John iz Cincinnatija]]*. 

### Privatni život
O'Neill je oženjen glumicom Catherine Rusoff. Par se 1989. rastao, no ponovno su se vjenčali 1993. O'Neill trenira brazilski jiu-jitsu punih 9 godina pod mentorstvom Roriona Graciea.http://www.bundyology.com/rusoff.html

## Filmografija

## TV serije

## Vanjske veze

* 
* Ed O'Neill  on TV.com
Tobin Bell

**Joseph Tobin**, a.k.a. **Tobin Bell** (New York, 7. kolovoza 1942.), američki filmski i televizijski glumac. Bell je najpoznatiji po ulozi serijskog ubojice Jigsawa u filmskom serijalu ''Slagalica strave''.

Rođen je 7. kolovoza 1942. u Queensu, New York, kao **Joseph Tobin**. Njegova majka, Eileen Bell Tobin, je britansko-američka glumica.

Bellove uloge su u glavnom one negativaca i serijskih ubojica. U Pollackovom filmu *[[The Firm (1993 film)|Tvrtka]]* igrao je plaćenog ubojicu, a u TV filmu *Unabomber: The True Story* je igrao Theodorea Johna Kaczynskog a.k.a. *Unabombera*, dok mu je najnovija uloga ona serijskog ubojice Jigsawa u franšizi *Slagalica strave*. 

Bell je 2006. i 2007. bio nominiral za *MTV Movie Award* u kategoriji *Najboljeg negativca*, a osvojio je nagradu za *Najboljeg koljača* na festivalu *Fuse/Fangoria Chainsaw Awards*.

Osim na filmskim ekranima, Bell se pojavio i u nekoliko serija: *Charmed*, *[[Seinfeld]]*, *[[La femme Nikita]]*, *[[The X-Files|Dosjei X]]*, *[[Stargate SG-1|Zvjezdana vrata SG-1]]*, *[[Alias (serija)|Alias]]*, *[[Zapadno krilo]]*, *The Pretender*, *[[The Sopranos|Obitelj Soprano]]*, *[[NYPD Blue|Njujorški plavci]]*, *[[24 (TV serija)|24]]*, *[[ER (TV serija)|Hitna služba]]* i *[[Walker - Teksaški rendžer]]*.

## Izvori
Costas Mandylor

**Costas Theodosopoulos**, poznatiji kao **Costas Mandylor** (Melbourne, 3. rujna 1965.), australski glumac. Rođen je 3. rujna 1965. u Melbourneu kao sin Louise (née Mandylaris) i Yannisa Theodosopoulosa, vozača taksija.

Prvobitnu slavu stiče ulogom zamjenika Kennyja u seriji *Picket Fences*, dok je danas najpoznatiji po ulogama Hondshewa u filmu *[[Beowulf (2007)|Beowulf]]* i detektiva Marka Hoffmana u filmovima *[[Slagalica strave III]], [[Slagalica strave IV|IV]]* i *[[Slagalica strave V|V]]*. Zajedno sa bratom Louisom je igrao u epizodi *"Saving Private Leo"* u seriji *Charmed*. 

Mandylor je velik obižavatelj nogometa i nekoliko je puta igrao za klub *[[Hollywood United F.C.]]*, sastavljen uglavnom od zvijezda i bivših profesionalaca.

## Izvori
Katie Jacobs

**Katie Jacobs** je američka televizijcka producentica i redateljica. Zajedno sa suprugom Paulom Attanasiom vodi produkcijsku kuću *[[Heel and Toe Films]]* koja trenutno producira Fox-ovu seriju *[[House, M.D.|Dr. House]]*, a prije je to radila sa serijom *Century City*. Svoj redateljski debi, Jacobs ima upravo u seriji *Dr. House* kada režira dvije epizode treće sezone. 

## Djelomična filmografija
* *29. ulica* (1991.)
* *Consenting Adults* (1992.)
* *[[Fatalni instinkt]]* (1993.)
* *Getting Even with Dad* (1994.)
* *Otac za Charliea* (1995.)
* *A Cool, Dry Place* (1998.)
* *[[Gideonov prijelaz]]* (2000.)
* *R.U.S./H.* (2002.)
* *Century City* (TV serija)
* *[[House, M.D.|Dr. House]]* (TV serija)
David Shore

**David Shore** (London, Ontario, 3. 7. 1959.), američko-kanadski filmski redatelj, scenarist i producent. Kao diplomirani pravnik, Shore je poznat po svom radu na serijama *[[Obiteljsko pravo (TV serija)|Obiteljsko pravo]]* i *[[NYPD Blue|Njujorški plavci]]*, te kultnoj krimi seriji *Due South*. No, Shore je danas najpoznatiji po svojoj vlastitoj seriji, velikoj uspješnici, *[[House, M.D.|Dr. House]]* kojoj je izvršni producent, a režirao je i napisao scenarij za nekoliko epizoda serije. Shore trenutno planira novu seriju u kojoj bi glavni lik bio privatni istražitelj Lucas Douglas (Michael Weston) koji se pojavio u nekoliko epizoda *Dr. Housea*.

Trenutno živi sa svojom suprugom Judy i troje djece u mjestu Encino Hills, Kalifornija.
Nikola Popović

**Nikola Popović** ima više značenja:

* Nikola Popović (1883–1970), jugoslovenski filozof i prevodilac
* Nikola Popović (1907–1967), jugoslovenski glumac i režiser
* Nikola Popović (1916–2005), jugoslovenski general
* Nikola Popović (1933–2003), jugoslovenski producent i režiser
* Nikola Popović (1994), srpski fudbaler.
Peter Blake (scenarist)

**Peter Blake** je američki pravnik i filmaš, trenutni koproducent popularne medicinske drame *[[Dr. House]]*. Osim produkcijom, Blake se bavi i pisanjem scenarija, a prije *Housea* je surađivao na pravničkoj seriji *[[Odvjetništvo]]*. 

Godine 1991. diplomirao je pravo na Harvardu, a studirao je i povijest i književnost. Prije Harvarda je pohađao *The Collegiate Schoo* u New Yorku. Po diplimiranju se zapošljava kao menadžer tvrtke *Monitor*, a od 2004. je član produkcijskog tima *Dr. Housea*.
Catherine de' Medici

**Caterina de' Medici** (Firenza, 13. april 1519. - dvorac Blois, 5. januar 1589.), bila je francuska kraljica od 31. marta 1547. do 10. jula 1559. i regentica svog maloljetnog sina Charles IX od 1560. do 1564.

## Biografija
*Caterina Medici* je bila kći urbinskog vojvode i vladara Republike Firence - Lorenza II. Medicija (1492-1519) i francuske plemkinje *Madeleine de La Tour* d'Auvergne (1495.-1519). Oba roditelja su joj umrla nekoliko nedelja posle njenog rođenja (majka 28. aprila a otac 4. maja) Od njih je nasljedila titule kontese d'Auvergne i vojvotkinje Urbina. Odrasla je na medicejskom dvoru u Firenci (Italija).

Udala se za Vojvodu Henria od Orleana, budućeg kralja Francuske Henria II - 1533. sa samo 14 godina. Kraljica Francuske postala je 1547. godine. Prvih deset godina, ona i Henri nisu imali djece, a nakon tog rodila je devetoro djece kao na traci, od kojih su posljednje dvije blizanke (Jeanne i Viktorija) umrle kao novorođenčad. Tri poslednja francuska kralja iz dinastije Valois; François II (1559-1560), Charles IX (1560-1575.) i Henri III (1575-1589.), bili su sinovi *Caterina Medici*.

Njena najstarija kćer - Elizabeta Valois, postala je supruga španjolskog kralja Felipea II, a najmlađa preživela kći, Margareta (poznata kao kraljica Margo), udala se za hugenota Henria od Navare, koji će kasnije postati francuski kralj Henri IV.

Sva njena djeca, osim Margarete, bila su bolešljiva, tako da je ona nakon smrti svoga muža1559. četiri godine vladala nominalno kao regent svog sina Charlesa IX i bila de jure vladar Francuske, ali se to praktički produžilo do kraja njegove vladavine 1574.

Nakon čitanja Nostradamusovog almanaha za 1555., u kome se spominjala opasnost za kraljevsku porodicu, postala je njegov veliki poštovalac. Pozvala ga je u Pariz da izradi horoskope za nju i njenu djecu, i dala mu je položaj kraljevog savjetnika i liječnika.

Za vrijeme vladavine *Caterina Medici*, 24. augusta 1572., u Parizu i širom Francuske odigrao se masakr hugenota, poznat kao **[[Bartolomejska noć]]**. Za njenog vremena se smatralo da je *Caterina Medici* direktno odgovorna za masakr. Ona se javno trudila da se distancira od ovog masakra i od vjerskog rata koji je nakon tog nastao. Svo vrijeme na vlasti nastojala je održati autoritet kraljevske vlasti u uvjetima kaosa građanskog rata između katolika i hugenota.

Nakon 1580., kad je na francuski prijesto stupio njen mlađi sin Henri III, njen uticaj na dvorsku politiku je rapidno opao.

Pored vladarske i političke uloge, *Caterina Medici* bila je poput ostalih medicija veliki mecena umjetnosti, tako da je pomogla da se renesansa iz njene rodne Toskane raširi po Francuskoj.

## Povezano
* Medici

## Napomene

## Vanjske veze

* Biografija Caterine Medici, na portalu treccani.it 
* Portreti Catherine Medici
Milorad Petrović (glumac)

**Milorad Petrović** (Šabac, 23. jun 1865 – Skoplje, 12. jun 1928) je bio srpski glumac na prelazu iz XIX u XX vek. Popularan je po odigranoj glavnoj ulozi u filmu Karađorđe, u prvom srpskom igranom filmu iz 1911. godine.
## Biografija
Milorad Petrović je rođen 23. juna 1865. godine u Šapcu.
Bio je jedan od velikana srpske pozorišne scene i jedan od prvaka Narodnog pozorišta.
Između ostalih glumačkih ostvarenja, majstorski je interpretirao Hadži Loju u istoimenoj Nušićevoj tragediji.

Umro je 12. juna 1928. godine u Skoplju.
## Filmografija
# 1911. - Karađorđe, glavna uloga
# 1916. - Turbine rosso, italijanski film, Major Aleksandar Dinović
## Reference

## Vanjske veze
*
Milorad Petrović (razvrstavanje)

**Milorad Petrović** može da se odnosi na sledeće osobe:
* Milorad Petrović (glumac) (1865-1928) - srpski glumac
* Milorad Petrović Seljančica (1875-1921) - srpski pisac
* Milorad Petrović (narodni heroj) (1903–1942) - narodni heroj Jugoslavije
Milorad Petrović Seljančica

**Milorad M. Petrović Seljančica** (1875-1921) je bio srpski pesnik.

## Biografija
Rođen je 1875. godine u Velikoj Ivanči kod Mladenovca, gde je završio osnovnu školu. Gimnaziju je završio u Beogradu, a zatim Učiteljsku školu u Aleksincu. U mladosti je stalno nosio šumadijsku narodnu nošnju, a ispod košulje amajliju – platneni zamotuljak sa grumenom zemlje iz njegove rodne Ivanče. Radio je u većem broju seoskih osnovnih škola. Učestvovao je u Balkanskim ratovima, u bici na Kumanovu i opsadi Jedrena. Sećao se kako su ratnici posle osvajanja Jedrena pričali kako im je žao što opsadu Jedrena nisu iskoristili da produže dalje, sve do Carigrada. Učestvovao je u Kolubarskoj bici, posle koje je oboleo od tifusa. Bugarske okupacione vlasti su ga 1915. proterale preko Morave kao *praznoskitajuščeg*. Živeo je odvojen od žene i dece u Kruševcu i Beogradu. Oboleo je od tuberkuloze. Zaboravljen od svih, umro je u bedi i nemaštini, kao pravi prosjak. Prema rečima njegove supruge Ruže, 3. marta 1921. je rekao da će umreti 17. aprila, što se i dogodilo. Sahranjen je u Beogradu na Topčiderskom groblju o državnom trošku, bez spomenika na njegovom grobu.

## Dela
Najpoznatije pesme su mu:

*[[Jesen stiže, dunjo moja (pesma)|Jesen stiže, dunjo moja]]*,

*Ne luduj, Lelo, čuće te selo*

*Čini se, čini*

*Igrale se delije, na sred zemlje Srbije*, za koju je muziku komponovao Božidar Joksimović, 1919. godine.

## Vanjske veze
* Milorad M. Petrović

Evo prevod na engleskom:

## Milorad M. Petrović-Seljančica

**Milorad M. Petrović-Seljančica** (Velika Ivanča, 26 July 1875-Belgrade, 17 April 1921) was a Serbian poet, playwright and soldier.

## References
 
* Translated and adapted from Serbian Wikipedia: http://sh.wikipedia.org/wiki/Milorad_Petrovi%C4%87_Seljan%C4%8Dica 
* Translated and adapted from Jovan Skerlić's *Istorija nove srpske književnosti* (Belgrade, 1914, 1921) page 424
Milorad Petrović (narodni heroj)

**Milorad Petrović** (1903—1942), učesnik Narodnooslobodilačke borbe i narodni heroj Jugoslavije.

## Biografija
Rođen je 5. januara 1903. godine u Obrenovcu. Potiče iz radničke porodice. Pošto je bio dobar đak, učitelj je predlagao njegovim roditeljima da ga upišu na bogosloviju. Zbog početka Prvog svetskog rata i loše materijalne situacije, Miloradove porodice, on je poslat na izučavanje obućarskog zanata, ali ga je ubrzo napustio u prešao u Valjevo gde je tri godine prodavao novine. Godine 1917. se vratio u Obrenovac i nastavio sa izučavanjem obućarskog zanata.

Godine 1919. prešao je u Beograd, gde je radio kao obućar. Kao mladi radnik, pristupio je radničkom pokretu. Najpre je bio izabran u Upravu saveza kožarsko-prerađivačkih radnika, a kasnije je bio i dugogodišnji sekretar tog Saveza. U članstvo Komunističke partije Jugoslavije primljen je 1922. godine.

Posle zabrane rada Komunističke partije, Milorad je radio na organizovanju ilegalnih partijskih ćelija na Paliluli i u Beogradu. Godine 1926. izabran bio je zabran za člana Okružnog komiteta KPJ za Beograd, a krajem 1928. je bio izabran za delegata Beogradske partijske organizacije za Četvrti kongres KPJ, koji se održavao u Drezdenu, u Nemačkoj. U Nemačkoj ga je uhapsila policija i vratila ga u Jugoslaviju, početkom 1929. godine. Pošto je u zemlji u međuvremenu bila uvedena šestojanuarska diktatura izveden je pred Državni sud za zaštitu države, koji ga je osudio na deset godina zatvora.

Zatvorsku kaznu je izdražvao u zatvorima u Sremskoj Mitrovici i Lepoglavi. Tokom boravka u zatvoru učestvovao je u mnogim štrajkovima i demonstracijama za bolje uslove političkih zatvorenika. Zbog toga, mu je zatvorska kazna produžena na još dve godine.

Iz zatvora je pušten, aprila 1941. godine, uoči Aprilskog rata. Izvesno vreme se zadržao u okpiranom Beogradu, gde se povezao partijskom organizacijom. Posle izvesnog vremena otišao je u selo Crna Bara, kod Bogatića, gde se povezao sa lokalnom partijskom organizacijom. U sukobu sa prvom nemačkom kaznenom ekspedicijom, koja je vršila zločine po Mačvi, Milorad je bio ranjen. On je tada pokušao da se prebaci u Suvoborski partizanski odred, u kojem je bio imenovan za političkog komesara. Prilikom prolaska kroz Ub, bio je uhapšen i predat Specijalnoj policiji u Beogradu.

Bio je zatvoren u logoru na Banjici, gde je bio strahovito mučen. Streljan je 5. maja 1942. godine, na stratištu u Jajincima.

Za narodnog heroja proglašen je 27. novembra 1953. godine.

## Literatura
* **[[Narodni heroji Jugoslavije (knjiga)|Narodni heroji Jugoslavije]]**, „Mladost“, Beograd 1975. godina
Čiča Ilija Stanojević

**Čiča Ilija Stanojević** (Beograd, 7. avgust 1859 – Beograd, 8. avgust 1930) je bio srpski glumac.

## Biografija
Ilija Stanojević je jedan od nastarijih srpkih glumaca, prvi srpski režiser, jedan od prvih filmskih glumaca u srpskim krajevima.

Bio je među najpopularnijim komičarima svog vremena. Napisao je komediju „Dorćolska posla“, a sa Jankom Veselinovićem komediju s pevanjem „Potera“.

Snimio je prvi domaći film 1911. godine. Film se zvao „Karađorđe“. Čiča Ilija je bio i režiser i glumio je turskog pašu i ubicu Karađorđa.

## Literatura
* Borivoje S. Stojković: „Velikani srpskog pozorišta“, Beograd - Valjevo 1983, 365 strana. (članak „Ilija Stanojević“ str. 25-41.)

## Vanjske veze
* „Čiča Ilija Stanojević - beogradski kralj smeha“ , Kosta Dimitrijević, *Večernje novosti*, feljton, 3. - 14. maj 2009.
* 
* Biografija Čiča-Ilije Stanojevića
* Čiča Ilija Stanojević - biografija
Život i dela besmrtnog vožda Karađorđa

***Život i dela besmtrnog vožda Karađorđa***, ili samo ***Karađorđe***, srpski je nemi igrani film iz 1911. godine. Režirao ga je Ilija Stanojević - Čiča, a scenario je pisao Ćira Manok. Smatra se najstarijim igranim filmom u istoriji srpske kinematografije.

Smatrao se izgubljenim sve dok 2003. nije pronađen u austrijskim filmskim arhivama.

## O filmu

*Karađorđe* je filmska biografija istoimenog srpskog vođe ustanka. Obrađen je ceo njegov život od detinjstva pa do smrti i istorijski događaji u kojima je učestvovao.

## Uloge

## Povezano
* Spisak srpskih filmova

## Vanjske veze
* ''Youtube, History of Serbia'' - Karađorđe (film), 1. deo
* 
* Vaskrs filmskog Karađorđa: Kako je otkriven prvi srpski igrani film iz 1911. godine na sajtu Vlade Republike Srbije
Milutin Jasnić

**Milutin Jasnić** (Kraljevo, 22. oktobar 1912 – Beograd, 5. septembar 1994) je srpski glumac, reditelj i direktor nekoliko pozorišta.

Za ime Milutina Jasnića vezuje se osnivanje Pokrajinskog narodnog pozorišta u Prištini 1948. godine. Bio je direktor Narodnog pozorišta u Pančevu, kada su ga, sa grupom glumaca, poslali u Prištinu da organizuje rad profesionalnog teatra u tek sagrađenom domu kulture. Njemu se potom priključuje i poznati glumac i reditelj Dobrica Radenković i scenograf Petar Pašić.

Jasnić još u početku planira stvaranje ansambala na srpskom i albanskom jeziku. Problema je bilo pogotovu što nije bilo profesionalnih glumaca Albanaca na Kosovu i Metohiji, pa ni u Jugoslaviji. Jasnić u Prištinu dovodi talentovane amatere iz diletantskih pozorišta, od kojih će stvoriti jaku Albansku dramu. Zahvaljujući njemu, u teatarske vode uplovili su Šani Palaska, Abdurahman Šalja, Muharem Ćena, Katarina Josipi, Melihat Šabani, Nedžmije Pagaruša, Meribane Šalja, Istref Begoli, Melihat Ćena i mnogi drugi. Oranizovao je kurseve za glumce, a odabrao one koji su pohađali tečaj režije u Beogradu, pa su tako u pozorištu, po povratku, počeli da režiraju Abdurahman Šalja i Muharem Ćena. Ćena će docnije napraviti najpoznatiju predstavu ovog pozorišta „Erveheju“, po tekstu Ahmeta Ćirezija.

Prva premijera u Pokrajinskom pozorištu bila je predstava „Prst pred nosom“ Joža Horvata, koju je režirao Dobrica Radenković, a u njoj igrao veći deo ansambla (7. maja 1949). Na albanskom prva premijera izvedena je 7. juna 1949. u Kosovskoj Mitrovici i to Nušićevo „Sumnjivo lice“, u režiji Dobrice Radenkovića, u kome je Šani Palaska igrao Jerotija Pantića, a, uz ostale glumce, nastupili su i Abdurahman Šalja i Muharem Ćena. Početkom pedesetih godina u pozorište dovodi mlade reditelje Slavoljuba Stefanovića Ravasija, Boška Pištala, Zdravka Katića i Slobodana Popića i scenografa Velizara Srbljanovića, koji će doneti nova shvatanja i čitanja tekstova domaćih i stranih autora.

Jasnić napušta Pokrajinsko narodno pozorište po završetku sezone 1958/59. godine, da bi preuzeo Teatar u Kragujevcu. No, kroz dve godine ponovo se vraća u Prištinu. Za sve to vreme uspeo je da formira dva jaka pozorišna ansambla na srpskom i albanskom jeziku koji su se ispomagali u svakom pogledu: glumački, rediteljski, scenografski.

Milutin Jasnić je, pored toga, igrao u desetak filmova: Živjeće ovaj narod (1947), Ešalon doktora M (1955), Tuđa zemlja (1957), Vuk sa Prokletija (1968), Hleb (1973), Progon (1982), u televizijskim serijama: Slom (1979) i Pripovedanja Radoja Domanovića (1979), kao i u francuskim filmovima: La grande strada azzurra (Veliki plavi put), (1957), i La tempsta (Oluja), (1958).

## Literatura
* Jedinstvo 1948 – 1975.
* Rilindja, 1948 – 1975.
* Petar Volk: Pozorišni život u Srbiji 1944/1986, Beograd, 1990.

## Veze
* Pokrajinsko narodno pozorište

## Vanjske veze
*
Dobrica Milutinović

**Dobrica Milutinović** (Niš 11. septembar 1880— Beograd 18. novembar 1956) bio je srpski glumac.

## Biografija
Bio je jedan od najtalentovanijih i najomiljenijih glumaca, član Narodnog pozorišta u Beogradu od 1899. do smrti. U punoj stvaralačkoj snazi bio je između dva svetska rata.

### Glumačke osobine
Zahvaljujući retkom umetničkom temperamentu, svom izgledu i glasu igrao je herojske i romantične uloge u pozorištu, koje su mu donele veliko poštovanje i popularnost. Glumio je Romea, Don Karlosa, Otela, Urijela, Hajduk Veljka, Maksima Crnojevića, Cara Dušana, Mitketa u *Koštani*. Spada u glumce koji su tekst izovarali gromkim glasom, sa velikim patosom, a to je tada bio običaj. Njegov glas je snimljen i sačuvan i nalazi se u fonoteci Muzeju pozorišne umetnosti Srbije. Takođe, u savremeno doba izdata je i longplej ploča sa presnimcima njegovih arhivskih zvučnih zapisa na pločama od 78 okretaja.

### Rad na filmu

Osim u pozorištu, glumio je i u filmovima. U filmu ''Karađorđe'' iz 1911. igrao je ulogu Janka Katića, a glumio je, u ulozi deda Vuka, i u filmu *[[Živjeće ovaj narod|Živeće ovaj narod]]* iz 1947.

## Nagrada Dobričin prsten
Godine 1937, povodom 40-godišnjice rada, dodeljen mu je prsten koji se, u istovetnoj kopiji, od 1980. dodeljuje kao prestižna nagrada za životno delo srpskim glumcima i nosi ime Dobričin prsten.

Pozorište u Sremskoj Mitrovici 1974. godine dobilo je naziv „Dobrica Milutinović“.

## Napomene

## Literatura
* Vasa Kazimirović: *Dobrica*, Novi Sad: Bratstvo-jedinstvo, 1957, 159;
* Borivoje S. Stojković: *Velikani srpskog pozorišta*, Beograd - Valjevo 1983, 119-144.
* Petar Volk: *Dobrica Milutinović*, Beograd : Narodno pozorište, 2005, (2. dopunjeno izdanje) 

## Vanjske veze

*
Ciril Kosmač

**Ciril Kosmač** (28. septembar 1910 – 28. januar 1980) bio je slovenski romanopisac i scenarist.

## Popis djela
### Omladinska proza

#### Pripovjedna
*[[V gaju življenja]]* (izbor za mlade, 1972)
*[[Medvejke]]* (1981)
*[[Kamen in njiva, Pravljica o maku]]* (1984)
*[[Pomladni dan]]* (izdanje za mlade, 1996)

### Prozne knjige
#### Kratka proza
*[[Sreča in kruh]]* (1946)
*[[Smrt nedolžnega velikana]]* (1952)
*[[Balada o trobenti in oblaku]]* (1956-1957)
*[[Iz moje doline]]* (1958)
*[[Tantadruj]]* (1959)
*[[Sreča in lepota]]* (izbor, 1973)
*[[Prazna ptičnica]]* (1988)
*[[Tantadruj in druge novele]]* (1995)

#### Kratki orman
*[[Pomladni dan]]* (1953)

## Povezano
* Slovenska književnost

## Reference

## Literatura
* Ciril Kosmač, *Pomladni dan*, 2001, Ljubljana, (zbirka Klasje)
Besmrtna mladost

**Besmrtna mladost** je jugoslovenski ratni film iz 1948. godine.

## Kratak sadržaj

Za vreme okupacije Beograda, grupa mladih ilegalaca organizuje sakupljanje oružja u nameri da pomogne partizanima. I uprkos proganjanju, zatvaranju i mučenju od strane okupatora, mladi ilegalci uspevaju da uspostave kontakt sa partizanskim odredom na Kosmaju.
## Uloge
Život je naš

***Život je naš*** je jugoslovenski film, snimljen 1948. godine u režiji Gustava Gavrina.
## Kratak sadržaj

Učestvujući u probijanju tunela na izgradnji omladinske pruge neposredno posle rata, Milan biva ranjen radeći na jednoj od prvih mašinskih bušilica. Teškoće u radu na tunelu su velike, ali je on ipak završen na vreme. Između ostalog i zaslugom Milana, koji je, još neizlečen, pobegao iz bolnice i sa svojom bušilicom olakšao rad.

## Likovi

* Bahrija Hadži-Osmanović – Stana
* Borislav Gvojić – Milan 
* Branko Mikonjić – Slobodan
* Jovan Antonijević – Vuk
* Mihailo Farkić – Zoran
* Sonja Aradski – Mara

## Vanjske veze
*
Sofka (film)

**Sofka** je jugoslovenski igrani film, snimljen 1948. godine u režiji Radoša Novakovića.
Rađen je po motivima nekoliko dela Bore Stankovića
## Kratak sadržaj

Da bi zaustavila materijalnu propast svoje porodice, Sofka, mlada i lepa devojka, potpuno uverena u opravdanost svoje žrtve, pristaje da se proda i bude žena, maloletnog dvanaestogodišnjeg sina bogatog trgovca. Odrastavši u drugom vremenu, i sa potpuno drugačijim shvatanjima, Sofkin muž, se ne slaže sa njenom odlukom, jer ne može ni da shvati, a ni da nađe opravdanje za njen postupak.
## Uloge

## Vanjske veze
*
Bora Stanković

**Bora Stanković** može da bude:
* Borisav Stanković (1876-1927), srpski književnik
* Borislav Stanković (1925), srpski košarkaš, generalni sekretar FIBE 1976-2002
Na svoji zemlji

**Na svoji zemlji** (na srpskohrvatskom: ***Na svojoj grudi***) je jugoslovenski film, snimljen na slovenskom jeziku 1948. godine u režiji Franca Štiglica. Predstavlja prvi cjelovečernji igrani film u povjesti slovenske kinematografije.

## Kratak sadržaj

Radnja filma se događa u zaleđu slovenskog primorja, u posljednje dvije godine Drugog svjetskog rata. Mještani tipičnog primorskog sela su prvo bili pod talijanskom okupacijom, a kasnije, posijle kapitulacije Italije, i pod njemačkom. Bila je to prilika da se napokon oslobode tuđe vladavine. Sve vrijeme rata mještani su pomagali partizanima.

## Likovi
* Lojze Potokar - Sova 
* France Presetnik - Stane
* Mileva Zakrajšek - Angelca
* Metka Bučar - Travnikarica
* Avgusta Danilova - Obrekarica
* Štefka Drolc - Tildica
* Jože Gale - Partizan
* Oskar Kjuder - Otac Orel
* Jože Zupan – Komandant
V kraljevstvu Zlatoroga

**V kraljestvu [[Zlatorog]]a** je nijemi crno-bijeli cjelovečernji igrani film snimljen 1931. u tadašnjoj Kraljevini Jugoslaviji, poznat kao prvi dugometražni film na slovenskom jeziku. S obzirom da pripada igrano-dokumentarnom žanru, ne smatra se prvim slovenskim cjelovečernjim igranim filmom (taj status uziva *[[Na svoji zemlji]]* režisera Franceta Štiglica iz 1948).

## Zaplet

Ljubljanski student, jesenički železnjičar i seljak se odluče na put uz “kraljestvo Zlatoroga”. Na putu sreću seljake. Prvu noć prespavaju u šatoru, drugu u planinskoj kući kod lijepe pastiriće. Treći se dan penju na Triglav, da bi se razišli na Bledu.

## Ekipa

U filmnu nastupaju:
* Joža Čop (*Roban*)
* Miha Potočnik (*Klemen*)
* Franica Sodja (*Liza*)
* Herbert Drofenik (*Študent*)

## Lokacije
Ljubljana, Jesenice, Mojstrana, Vrata, Julijske Alpe, ...

5. juna 2005 je film prikazan u *[[Gallus]]ovoj dvorani* Cankarevega doma, uz muziku Andreja Goričarja u izvedbi Simfonijskog orkestra RTV Slovenija pod dirientskom palicom Helmuta Imiga.

## Povezano
* film Na svoji zemlji

## Vanjske veze

*
* Filmski sklad
* http://gimvic.org/ Projekt TIMKO
Milivoje Živanović

**Milivoje Živanović** (Požarevac, 2. mart 1900. — Beograd, 15. novembar 1976) je bio srpski pozorišni i filmski glumac,

## Biografija
Bio je prvak Jugoslovenskog dramskog pozorišta u Beogradu od 1947. godine. Njegov početak bavljenja glumom vezuje se za putujuće pozorište u Srbiji 1919. godine. Bio je član Srpskog narodnog pozorišta u Novom Sadu 1923, u Skoplju 1928, i Beogradu 1932. godine. Sa uspehom je igrao tragične i komične likove.

## Uloge
Neke od najuspešnijih uloga: 
* Mitke u *Koštani* (Bora Stanković)
* Pera Segedinac (Laza Kostić)
* Kralj Lir (Šekspir), i mnoge druge.

## Nagrade
* Sedmojulska nagrada (1960.)
* Medalja "Stanislavski" (1966.)
* "Sara Barner" Teatar nacija u Parizu.

## Nagrade Milivoje Živanović"
* Štap Milivoja Živanovića
* Nagrada Milivoje Živanović

## Literatura
* Borivoje S. Stojković: „Velikani srpskog pozorišta“, Beograd - Valjevo 1983, 365 strana. (članak „Milivoje Živanović“ str. 304-333.)
* Petar Volk: „Milivoje Živanović“, Narodno pozorište, Beograd, 2006, 365 strana, 

## Vanjske veze
*
Šešir Milivoja Živanovića

**Šešir [[Milivoje Živanović|Milivoja Živanovića]]** je nagrada za pobednika na smotri najboljih amaterskih pozorišta Srbije koja se održava u Požarevcu.

Svake večeri tokom trajanja festivala žiri dodeljuje po jednu specijalnu nagradu (za slikovito predstavljanje lika) i jednu glavnu nagradu – repliku Milivojevog štapa sa graviranom pločicom i ukoričenim znamenjem kao uverenjem o nagradi. Iz kruga svakovečernjih dobitnika štapa žiri na kraju festivala bira i sveukupnog pobednika. Tog pobednika, najboljeg među najboljima, daruje i Milivojevim šeširom sa ugraviranom pločicom i ukoričenim znamenjem, te tako taj glumac kompletira nagradu.

## Dobitnici
* 2005 - Sandra Dančetović, glumica Dramskog studija Doma omladine iz Kragujevca
* 2006 - Nebojša Milenković iz pozorišta u Prokuplju za ulogu Mate Bukare u predstavi *„Hamlet u Mrduši Donjoj“* od Ive Brešana. Specijalna priznanja su dobili i glumci Miroljub Mitrović i Danilo Petrović.
* 2007 - Mile Marinković, glumac amaterskog pozorišta „Milivoje Živanović“ iz Požarevca.
* 2008 - Nina Jošović, glumica Dramskog studija Doma omladine iz Kragujevca.
* 2009 - Miljan Vojinović, glumac Amaterskog pozorišta iz Batajnice, za ulogu sreskog pisara Žike, u predstavi Branislava Nušića „Sumnjivo lice“
* 2010 - Branislav Unginović, glumac pozorišta Miroslav Antić iz Sente, za ulogu u predstavi „Lepe oči, ružne slike“.
* 2011 - Srđan Živković iz pozorišta „Hranislav Dragutinović“ iz Prokuplja.

## Povezano
* Milivoje Živanović
* Milivojev štap i šešir

## Reference
Priča o fabrici

„**Priča o fabrici**“ je jugoslovenski film, snimljen 1949. godine u režiji Vladimira Pogačića.

## Kratak sadržaj

Neposredno po oslobođenju zemlje, jedna od malobrojnih fabrika ulaže napore da poveća svoju proizvodnju. Reakcionarni pojedinci sabotažom ne uspevaju da osujete rad, niti da spreče izgradnju novih postrojenja.

## Likovi

## Vanjske veze
*
Tito Strozzi

**Tito Strozzi** (Zagreb, 14. listopada 1892. - Zagreb, 23. ožujka 1970.), hrvatski glumac, redatelj, pisac i prevoditelj.
 
Filozofski fakultet i Akademiju za glumačku umjetnost i pjevanje studirao je u Beču. Od 1919. godine član je HNK, a glumio je u drami, komediji i opereti. Njegove briljantne kreacije Krležinm junaka, klasičnih heroja i salonskih umjetnika drže se antologijskima, a režije obuhvaćaju najširi repertoar hrvatskih i stranih autora.

Bavio se i filmom improvizirajući klavirsku pratnju za nijeme filmove, a osniva i filmska poduzeća (Jugoslavija film d.d., Strozzi film), te glumi u više filmova ("Brišem i sudim", "U lavljem kavezu", "Karolina riječka", "Pod sumnjom", "Tri Ane"). Autor je niza proznih djela, eseja, osvrta u dnevnom tisku i kazališnih komada ("Alenka", "Ecce homo", "Zrinski", "Gaj", "Kameleoni", "Tomislav", "Umorstvo na pozornici"), a poznati su i njegovi prijevodi klasičnih djela svjetske dramske i druge literature (npr. Goetheov "Faust").

Istaknuo se pedagoškim radom i pokretanjem dječjih emisija na zagrebačkoj radiopostaji, a pokretao je i časopise (*[[Rampa]]*) i dramsku biblioteku (*Scena*).

1993. je utemeljena kazališna nagrada koja nosi njegovo ime, a dodjeljuje ju se za najbolje pojedinačno ostvarenje u zagrebačkom HNK-u u protekloj sezoni.

## U popularnoj kulturi

Tito Strozzi se pojavljuje kao lik u biografskom filmu *[[Lea i Darija]]*, gdje ga tumači Dražen Čuček.

## Vanjske veze
* 
* Večernji list Alma Prica ovogodišnja dobitnica nagrade Tito Strozzi
Nagrada Tito Strozzi

**Nagrada Tito Strozzi** je hrvatska kazališna nagrada.

Utemeljena je 1993., a nosi ime po hrvatskom glumcu, redatelju, piscu i prevoditelju Titu Strozziju.

Dodjeljuje ju se za najbolje pojedinačno ostvarenje u zagrebačkom HNK-u u protekloj sezoni.

Dodjelitelj je Kazališni odbor. Nagradu se dodjeljuje na dan Drame HNK, 24. studenog.

## Dobitnici nagrade
* 1993.: Nikša Bareza, za dirigiranje operom *Porin* Vatroslava Lisinskog
* 1994.: Vanja Drach, za ulogu Ignjata Glembaya u *Gospodi Glembajevima* Miroslava Krleže
* 1995.: Valentin Enčev, za ulogu Zrinskog u operi *Nikola Šubić Zrinski* Ivana pl. Zajca
* 1996.: Georgij Paro, za režiju opere Wolfganga Amadeusa Mozarta *Čarobna frula*
* 1997.: Dinko Bogdanić, za koreografiju i režiju baleta Ludwiga Minkusa *Don Quiote*
* 1998.: Mladen Bašić, za dirigiranje operom Benjamina Brittena *Nasilje nad Lukrecijom* 
* 1999.: Dragan Despot, za ulogu Biffa u drami *Smrt trgovačkog putnika* auktora Arthura Millera 
* 2000.: Ruža Pospiš-Baldani, za ulogu Marfe u operi *Hovanščina* Modesta Petroviča Musorskog
* 2001.: Milko Šparemblek, za scenarij, koreografiju i režiju predstave *Johannes Faust Passion*
* 2002.: Pero Kvrgić, za ulogu Oca u predstavi *Večeras se improvizira* Luigija Pirandella
* 2003.: Irena Pasarić, za ulogu Giselle u baletu *Giselle* Adolphea Adama
* 2004.: Thomas Schulte-Michels, za režiju i scenografiju opere *Lady Macbeth Mcenskog okruga* Dmitrija Šostakoviča
* 2005.: Neven Belamarić, za ulogu Kralja Markea u predstavi *Tristan i Izolda* Richarda Wagnera
* 2006.: Mustafa Nadarević, za ulogu ulogu Hasanage u predstavi *[[Asanaginica#Hasanaginica.2C drama u HNK u Zagrebu|Hasanaginica]]* izvedenoj prema njegovom tekstu 
* 2007.: Vitomir Marof, za ulogu Renata u operi *Krabuljni ples* Giuseppea Verdija
* 2008.: Alma Prica, za ulogu Christine u drami *Elektri pristaje crnina* Eugenea O' Neilla
* 2009.: Ivica Boban, za dramatizaciju, tekst, dramaturšku obradu i režiju drame *I konje ubijaju, zar ne?*
* 2010.: Krešimir Dolenčić, za režiju Moliereove komedije *Građanin plemić*
* 2011.: Dubravka Šeparović Mušović, za ulogu Kundry u operi *Parsifal* Richarda Wagnera
* 2012.: Pavla Mikolavčić, za cjelokupno umjetničko dostignuće u sezoni
* 2013.: Livio Badurina, za Čuvara zlatnog runa u *Medeji* Tomaža Pandura, te Malvolija u predstavi *Na tri kralja ili kako hoćete* Aleksandra Popovskog
* 2014.: Edina Pličanić, za ulogu Ane Karenjine u istoimenom baletu nastalom prema romanu Lava Nikolajeviča Tolstoja na izabranu glazbu Petra Iljiča Čajkovskog u koreografiji Lea Mujića.

## Vanjske veze
* Večernji list Alma Prica ovogodišnja dobitnica nagrade Tito Strozzi 
* Vijenac  Kulturna kronika
Barba Žvane

„**Barba Žvane**“ je jugoslovenski film, snimljen 1949. godine u režiji Vjekoslava Afrića.
## Kratak sadržaj

Seljaci u Istri, kako bi pomogli partizanima šalju kao svoju pomoć deset grla stoke izgladnjelim partizanima u Gorskom Kotaru. Stoku treba da potjera Barba Žvane, koji, služeći se raznim lukavstvima, savladava sve prepreke i opasnosti na svom putu i uspijeva je dovesti u Gorski Kotar. On se tada i priključuje partizanima. Po završetku rata, 1945. godine Istra je slobodna, a na čelu kolone partizana i oslobodilaca, u svoje selo, pobedonosno ulazi i sam Barba Žvane.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Nagrada Borisav Stanković

**Nagrada Borisav Stanković** je jedna od najuglednijih književnih nagrada u Srbiji, pored Ninove i Andrićeve. Integralni je deo "Borine nedelje", jedne od najznačajnijih književnih manifestacija u zemlji, koja u duhovnom smislu predstavlja ličnu kartu Vranja. Tradicionalno se održava od 23. do 29 marta. Nagradu je ustanovila i dodeljuje Književna zajednica „Borisav Stanković“, organizator ove manifestacije.Dodeljuje se za najbolju knjigu proze objavljenu na srpskom jeziku u protekloj kalendarskoj godini a uručuje na završnoj svečanosti, poslednjeg dana trajanja manifestacije.

Dosadašnji dobitnici su :
* 1992. Milorad Pavić: Unutrašnja Strana Vetra (1991)
* 1993. Miroslav Josić Višnjić: Pristup U Kap I Seme (1992)
* 1994. Dragoslav Mihailović: Lov Na Stenice (1993)
* 1995. Svetlana Velmar Janković: Vračar (1994)
* 1996. Danilo Nikolić: Kraljica Zabave (1995)
* 1997. Milica Mićić Dimovska: Poslednji Zanosi Mss (1996)
* 1998. Jovan Radulović: Prošao Život (1997)
* 1999. Slobodan Džunić, posthumno: Vetrovi Stare Planine (1998)
* 2000. Radovan Beli Marković: Male Priče (1999)
* 2001. Antonije Isaković: Nestajanje (2000)
* 2002. Pavle Ugrinov: Besudni Dani (2001)
* 2003. Goran Petrović: Bližnji (2002)
* 2004. Momo Kapor: Konte (2003)
* 2005. Milovan Danojlić za roman „Zečiji tragovi“.
* 2006. Dobrilo Nenadić za roman „Mrzovolja kneza Bizmarka“. (2005)
* 2007. Mladen Markov za roman „Teskoba“.
* 2008. Miroslav Toholj za „Venčanje u vozu“.
* 2009. Radoslav Petković za roman „Savršeno sećanje na smrt“.
* 2010. Žarko Komanin za roman „Ljetopis vječnosti“.
* 2011. Vladan Matijević za roman „Vrlo malo svetlosti“.
* 2012. Voja Čolanović za roman „Oda manjem zlu“.

2011. godine kulminirao je sukob između Književne zajednice „Borisav Stanković“ i gradske vlasti Vranja, te je Grad Vranje organizovao paralelno manifestaciju i dodelio alternativnu istoimenu nagradu Veselinu Markoviću za roman „Mi različiti“.

## Reference

## Vanjske veze
* „Borina nedelja“ Književnoj zajednici („Večernje novosti“, 30. decembar 2011)
* „Borina nedelja“ oduzeta Vranju („Politika“, 12. januar 2012)
Drago Gervais

**Drago Gervais** (Opatija, 18. travnja 1904. - Sežana, 1. srpnja 1957.), hrvatski književnik i pjesnik

## Život
Rodna kuća u Opatiji mu je nosila adresu: Abbazia 227, a u matičnoj knjizi rođenih upisan je pod imenom Carolus Iulius Oscar Gervais. Srednje škole polazio je u Opatiji i na Sušaku, dok je Sveučilište (Pravni fakultet) završio u Zagrebu.

Služio je kao odvjetnički pripravnik u Bjelovaru i Beogradu. Odmah i poslije rata vratio se u svoju oslobođenu domovinu, da bude pri ruci narodnim vlastima oko sređivanja prilika u Istri, iz koje je za vrijeme krute fašističke vladavine morao emigrirati kao brojni istarski Hrvati. U Drugom svjetskom ratu, za vrijeme NDH, službovao je u Bjelovaru. Zbog straha je prešao u Beograd, gdje je sreo druge poznate Hrvate Istrane i Primorce kao što su Ivan Matetić Ronjgov, Mate Balota (Mijo Mirković) i David Kabalin. Djelovao je u ediciji *Oko Trsta*. Neko je vrijeme radio u Tanjugu, zatim u Ministarstvu vanjskih poslova u Beogradu. Kuriozitet je da su mu pjesme na čakavskom narječju objavili u izdanjima *Između dva rata - novija hrvatska lirika* iz 1942. godine (ur. Vinko Nikolić), *Hrvatska majka u pjesmi* iz 1941. godine te *Četrdeset dvojica* iz 1942. godine (ur. Ljubo Wiesner) dok je bio u emigraciji, iako nije za to znao.

Nakon oslobođenja se opet vratio u Rijeku, gdje je pokrenuo hrvatski tisak. Preuzeo je funkciju direktora drame Hrvatskog narodnog kazališta »Ivan Zajc«, kojemu nešto kasnije dolazi na čelo kao intendant, te ostaje na tom položaju sve do svoje nenadane i tragične smrti, 1. srpnja 1957., u Sežani.

Pisao je pripovijesti, feljtone i komedije (Reakcionari, Brod je otplovio, Radi se o stanu, Karolina riječka), ali je u *književnost* ušao *prije svega kao [[Čakavsko narječje|čakavski]] pjesnik*. Već prvom zbirkom *Čakavski stihovi* (1929.) postigao je velik uspjeh i postao ne samo pjesnik svoga zavičaja nego i jedan od naših najboljih dijalektalnih pjesnika. Još 1929. izdaje u Crikvenici svoje *Čakavske stihove*, koje mu kasnije u različitim izdanjima izlaze ponovo više puta (1935 i 1940, 1949, 1951, 1955, 1964. i 1987); zbirka iz 1964. godine najpotpunija je. Godine 1951. »Zora« mu je izdala i zbirku *Istarski kanat*.

## Djela
* *Čakavski stihovi* (1929.)
* *Istarski kanat* (1951.)

### Pjesme
Nepotpun popis:
* *Moja zemja (Pod Učkun)*
* *Sunce*
* *Nonići stari*
* *Tri nonice*
* *Trešete*
* *Briškule*
* *Pipa*
* *Boći*
* *Na kafe*
* *Tri kraji*
* *Barufa*
* *Barke faren*
* *Kmeti*
* *Stari zakon*
* *Bog domovina*

### Komedije
 
* *Radi se o stanu* (1951)
* *Karolina Riječka* (1952)
* *Duhi* (komedija u tri čina)(1953)
* *Reakcionari*
* *Brod je otplovio*
* *Čudo od djevice Ivane*
* *Palmin List*
* *Ujak iz Amerike*

### Filmografija
* Barba Žvane (scenarij, 1949.)

## Reference

## Vanjske veze
* Djela Drage Gervaisa 
* Rondo Histriae ženski zbor iz Pule izvodi uglazbljene stihove ’’Pod Učkun kućice bele’’ - (video)
Sežana

**Sežana** (talijanski: *Sesana*, njemački: *Zizan*) je grad od 5 573 stanovnika, administrativni centar istoimene općine na jugozapadu Slovenije.
## Geografija
Sežana leži u kraškom zaleđu Trsta uz slovensko - talijansku granicu, pa je zovu „Kraškom metropolom.“

## Privreda
Grad se stalno razvija i proširuje, zahvaljujući i domaćem građevinskom poduzeću Kraški zidar, jednom najvećih poduzeća te vrste u Sloveniji. Općina Sežana dosta ulaže i investira u infrastrukturu, što ima utjecaj i na sam izgled grada.

Na ovom je području smješten veliki broj tvornica, poduzeća i privatnih tvrtki (Mitol, Jadran, Kras, Kraški zidar, BTC Terminal, HTG, Marmor, Boma, KSP, Kraški vodovod, Metra, Preskrba, Sea, Vinakras, Krasoprema...), koje zapošljavaju većinu stanovništva. Veći broj ljudi putuje na posao u Sežanu također iz postojnskog i ilirskobistričkog područja.

## Značajne osobe
* Srečko Kosovel - pjesnik
Milos kostic

## Znamenitosti
U blizini grada nalazi se svjetski poznata 400 godina stara konjušnica Lipica, koju posjećuje veliki broj turista kako bi vidjeli lipicance. U Lipici su dva hotela, a u samom gradu još dva hotela i motel, koji su namijenjeni turistima, gospodarstvenicima i tranzitnim gostima. Budući da se Sežana nalazi negdje na sredini između Ljubljane, Trsta i jadranske obale, mnogo turista i organiziranih skupina prenoći u gradu, a preko dana idu na izlete u različite pravce (Lipica, Postojnska jama, Škocjanske jame, Kras, Štanjel, Ljubljana, Trst, Jadransko more...).

I u samom gradu ima više znamenitosti: sežanski botanički vrt, Kosovelova spomen soba, šumska školska staza „Tabor“, gradska školska staza prirodnih i kulturno-povijesnih zanimljivosti, Kosovelov spomen-put od Sežane do Tomaja itd.
## Gradovi prijatelji
* , Rab
* , Gevgelija
* , Sant'Ambrogio di Valpolicella
* , Sant'Ambrogio sul Garigliano
* , Montbrison
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Sežana
Žiža Stojanović

**Žiža Stojanović** (Beograd, 19. novembra 1930. – Beograd, 27. juna 2025.) bila je srpska glumica.

## Uloge

|-
| 1949. || Barba Žvane || 
|-
| 1961. || Izbiračica || Malčika
|-
| 1963. || Kir Janja || 
|-
| 1967. || Vilin konjic i plehana furuna || 
|-
| 1969. || Pokojnik|| služavka Ana
|-
| 1969. || Sufle || 
|-
| 1971. || Levaci || Mocina kćerka Dušica
|-
| 1971. || Diplomci || Zavalina supruga
|-
| 1972. || Ženski razgovori || 
|-
| 1973. || Naše priredbe || 
|-
| 1975. || Zimovanje u Jakobsfeldu || 
|-
| 1975. || Salaš u malom ritu || 
|-
| 1975. || Pozorište u kući 3 || službenica
|-
| 1975. || Otpisani || žena
|-
| 1975. || Đavolje merdevine || 
|-
| 1975. || Život je lep || razredni starešina
|-
| 1976. || Povratak otpisanih || Anđelka
|-
| 1976. || Kuhinja || 
|-
| 1977. || Sekvence i konsekvence || 
|-
| 1977. || Više od igre || Ljubina Bojić
|-
| 1978. || Povratak otpisanih || Anđelka
|-
| 1979. || Srećna porodica || 
|-
| 1979. || Srecna porodica || 
|-
| 1979. || Drugarčine || Prostitutka
|-
| 1979. || Usijanje || 
|-
| 1980. || Duvanski put || 
|-
| 1980. || Bilo, pa prošlo || 
|-
| 1980. || Vruć vetar || službenica banke
|-
| 1981. || Vojnici || građanka sa zalihama
|-
| 1982. || Pop Ćira i pop Spira || Soka
|-
| 1983. || Čovek sa četiri noge || daktilografkinja
|-
| 1983. || Marija, gde si...? || Danilova sestra
|-
| 1984. || Moljac || Stanka, ujkina komšinica
|-
| 1984. || Vojnici || građanka sa zalihama
|-
| 1984. || Jaguarov skok || vlasnik agencije
|-
| 1986. || Majstor i Šampita || prodavačica
|-
| 1987-1988. || Bolji život || Ivina gazdarica
|-
| 1988. || Tesna koža 3 || Blagajnica
|-
| 1989. || Drugarica ministarka || Zaga
|-
| 1989. || Balkan ekspres 2 || igumanija
|-
| 1991. || Kuća za rušenje || tetka Vida
|-
| 1991. || Mala šala || tašta
|-
| 1990-1991. || Bolji život 2 || Ivina gazdarica
|-
| 1991. || U ime zakona || Božina žena
|-
| 1993. || Raj || 
|-
| 1993. || Srećni ljudi || Cana Fontana
|-
| 1995-1996. || Srećni ljudi 2 || Cana Fontana
|-
| 1998-1999. || Porodično blago || Slavka
|-
| 2001. || Harold i Mod || 
|-
| 2002. || Porodično blago 2 || Slavka
|-
| 2006. || Ljubav, navika, panika || Komšinica
|-
| 2007. || Vratiće se rode || tetka Smiljka
|}

## Vanjske veze
*
Milutin Tatić

**Milutin (Mića) Tatić** (Niš, 29. maja 1923. – Beograd, 25. marta 1991.), jugoslovenski pozorišni, filmski i TV glumac.

Ostvario je mnoštvo tv i filmskih uloga, ali je najveću popularnost stekao kao junak TV serije za decu „Na slovo, na slovo“. Najmlađe slušaoce Radio Beograda godinama je budio emisijom „Dobro jutro, deco“. Deca i danas uživaju u njegovom glasu pozajmljenom crtanim junacima kao što su Pera Detlić, Popaj i patak Dača.

## Uloge

|-
| 1948. || Besmrtna mladost || Žarko
|-
| 1949. || Barba Zvane || Remzo
|-
| 1950. || Jezero || 
|-
| 1950. || Crveni cvet || 
|-
| 1953. || Nevjera || 
|-
| 1959. || Tuđe dete (TV) || Jakov
|-
| 1959. || Tri Amorove strele || 
|-
| 1960. || Eks Gertrude Šulc || 
|-
| 1960. || Dva pogleda kroz ključaonicu || 
|-
| 1960. || Ljubav i moda || Modni krojač I
|-
| 1960. || Indeks i bubanj || 
|-
| 1959-1960. || Servisna stanica (serija) || 
|-
| 1960. || Zajednički stan || Miša
|-
| 1961. || Nema malih bogova || Fotograf
|-
| 1961. || En-den-dinus (serija) || 
|-
| 1961. || Mica i Mikica || 
|-
| 1961. || Sreća u torbi || Milicioner
|-
| 1961. || Na tajnom kanalu (serija) || Mali Mića
|-
| 1962. || Cirkus Univerzal || 
|-
| 1963. || Bezazlene duše || 
|-
| 1963. || Kapetan Smelo srce || 
|-
| 1963. || Ćutljiva žena || 
|-
| 1962-1963. || Muzej voštanih figura (serija) || Šund-čovek
|-
| 1964. || Na slovo, na slovo (serija) || Mića
|-
| 1965. || Licem u naličje (serija) || 
|-
| 1967. || Stara koka, dobra juha || 
|-
| 1967. || Muzička bajka || 
|-
| 1967. || Zlatna praćka || Đak
|-
| 1967. || Ofelija (serija) || Pijanista
|-
| 1967. || Visočka hronika (serija) || Tamničar
|-
| 1967. || Dežurna ulica (serija) || 
|-
| 1968. || Prvoklasni haos (serija) || 
|-
| 1968. || Kad golubovi polete || Cvika
|-
| 1968. || Spavajte mirno (serija) || Vlasta
|-
| 1969. || Neprijatelj naroda || 
|-
| 1971. || Na slovo, na slovo (serija) || Mića
|-
| 1971. || S vanglom u svet (serija) || 
|-
| 1972. || Jedan ujak Hojan || 
|-
| 1972. || Glumac je, glumac (serija) || 
|-
| 1972. || Jelisavetini ljubavni jadi zbog molera || 
|-
| 1972. || Majstori (serija) || Kelner Mića
|-
| 1973. || Pozorište u kući (serija) || Akviziter
|-
| 1973. || Naše priredbe (serija) || 
|-
| 1974. || Pozorište u kući 2 (serija) || 
|-
| 1975. || Zimovanje u Jakobsfeldu || Steva ... Rašin otac
|-
| 1975. || Pozorište u kući 3 (serija) || Rođin prijatelj
|-
| 1976. || Nevidljivi čovek (TV) || Mika Mikić
|-
| 1980. || Vruć vetar (serija) || Lekar
|-
| 1983. || Sumrak || 
|}

## Reference

## Vanjske veze
*