open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Olaf Fønss

**Olaf Fønss** (17. oktobar 1882 - 3. novembar 1949) bio je danski glumac, poznat kao jedna od prvih zvijezda u historiji evropske kinematografije. Slavu mu je 1913. godine donio nastup u nijemom filmu *[[Atlantis (film, 1913)|Atlantis]]*, a nakon čega je imao niz uspješnih angažmana u Njemačkoj. Od početka 1930-ih je postao politički aktivan, snimajući propagandne filmove za Socijaldemokratsku partiju Danske. Također je bio aktivan u organizaciji glumačkog sindikata, a 14 godina je služio i kao filmski cenzor.

## Filmografija
### kao glumac

* *[[Vask, videnskab og velvære]]* (1932)
* *[[Die Seltsame Vergangenheit der Thea Carter]]* (1929) ... također poznat kao *[[The Unusual Past of Thea Carter]]* (međunarodni engleski naslov)
* *[[Ich lebe für Dich]]* (1929) ... također poznat kao *Triumph of Love* (USA)
* *[[Die Waise von Lowood]]* (1926) ... također poznat kao *[[Orphan of Lowood]]* (međunarodni engleski naslov)
* *[[Spitzen]]* (1926)
* *[[Vajsenhusbarn]]* (1926)
* *[[Fra Piazza del Popolo]]* (1925)... također poznat kao *'[[Mists of the Past]]* (UK)
* *[[Das Unbekannte Morgen]]* (1923) ... također poznat kao *[[The Unknown Tomorrow]]*
* *[[Das Indische Grabmal: Die Sendung des Yoghi]]* (1921) ... također poznat kao *[[The Indian Tomb: Part I, the Mission of the Yogi]]* (USA: video title)
* *[[A Debt of Honour (1921 film)|A Debt of Honour]]* (1921)
* *[[Der Gang in die Nacht]]* (1921) ... aka *[[The Dark Road]]* (USA)
* *[[Elskovs Magt]]* (1921)
* *[[Hendes Fortid]]* (1921)
* *[[Das Indische Grabmal: Der Tiger von Eschnapur]]* (1921) ... aka *[[The Indian Tomb: Part II, the Tiger of Bengal]]* (USA: video title)
* *[[Munkens Fristelser]]* (1921)
* *[[Bajadser]]* (1919)
* *[[Præsten fra Havet]]* (1918)
* *[[Dommens dag]]* (1918)
* *[[Hævneren]]* (1918)
* *[[Lægen]]* (1918)
* *[[Fangen fra Erie County]]* (1918)
* *[[Gengældelsens Ret]]* (1917)
* *[[Selskabsdamen]]* (1916)
* *[[Verdens Undergang]]* (1916) ... također poznat kao *The End of the World* (USA)
* *[[Gentlemansekretæren]]* (1916)
* *[[Syndens datter]]* (1916)
* *[[Hendes ungdomsforelskelse]]* (1916)
* *[[Homunculus (film)|Homunculus]]* -- filmski serijal od šest epizoda (1916)
* *[[Cowboymillionæren]]* (1915)
* *[[Lille Teddy]]* (1915)
* *[[Den Hvide Rytterske]]* (1915)
* *[[Ned Med Vaabnene]]* (1914) ... također poznat kao *[[Down with Weapons]]* (USA)
* *[[Af Elskovs Naade]]* (1914)
* *[[En Stærkere Magt]]* (1914)
* *[[Atlantis (1913 film)|Atlantis]]* (1913)
* *[[Under Mindernes Træ]]* (1913)
* *[[Zigeurnerorkestret]]* (1912)
* *[[Bryggerens Datter]]* (1912) ... također poznat kao *[[The Brewer's Daughter]]* 
* *[[Dødsridtet]]* (1912)

### kao režiser
* *[[Hævneren]]* (1919)
* *[[Samvittighedskvaler]]* (1920)
* *[[B.T.'s amatørfilm]]* (1923)
* *[[Den store Dag]]* (1930)
* *[[Under den gamle Fane]]* (1932)

## Vanjske veze
* IMDb
* Det Danske Filminstitut (In Danish)
* Olaf Fønss postcards
Bill Robinson

**Bill "Bojangles" Robinson** (25. maj 1878 – 25. novembar 1949) bio je američki step plesač i glumac. Popularnost je stekao specifičnim rezerviranim stilom plesa koji je odbacio frenetični jitterbug ; pri tome je rijetko koristio gornji dio tijela, i umjesto toga se služio stopalima i ekspresivnim licem.

Današnjim je generacijama najpoznatiji po plesnim točkama u kojima je nastupao zajedno sa Shirley Temple u seriji filmova 1930-ih kao i po filmskom mjuziklu *[[Stormy Weather (1943 film)|Stormy Weather]]* (1943), djelomično temeljenom na njegovom vlastitom životu.

## Filmografija

## Izvori

## Literatura
* *International Tap Association Newsletter*, May/June 1993. 
* Haskins, James; Mitgang, N. R., *Mr. Bojangles: the biography of Bill Robinson* (New York: William Morrow, 1988). 

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* Bojangles at the Evergreens Cemetery
Sidney Olcott

**Sidney Olcott** (20. septembar 1872 - 16. decembar 1949) bio je kanadski filmski režiser, scenarist i producent koji se smatra jednim od pionira američke kinematografije. Karijeru je započeo 1904. u Biograph Pictures, odakle se ubrzo priključio novoosnovanom studiju Kalem Company. Za njega je snimio nekoliko filmova u kome je koristio inovativne tehnike naracije i produkcije, a prije svega dotada nezamislivo snimanje na autentičnim lokacijama izvan zemlje. Prvi takav slučaj je bio *[[A Lad from Old Ireland]]*, koga je snimio u Irskoj i biblijski film *[[From the Manger to the Cross]]*, koga je snimio u tada otomanskoj Palestini. Olcott je bio i jedan od osnivača Udruženja filmskih režisera od koga je kasnila nastao današnji Režiserski ceh Amerike (DGA).

## Filmografija

## Vanjske veze
* Olcott filming in Ireland 
* 
*  Sidney Olcott, le premier œil
Linkozamid

**Linkozamidi** (e.g. linkomicin, klindamicin) su klasa antibiotika.

## Mehanizam dejstva
Linkozamidi sprečavaju bakterijsku replikaciju putem ometanja sinteze proteina. Oni se vezuju za 23s porciju 50S podjedinice bakterijskog ribozoma i uzrokuju preranu disocijaciju peptidil-tRNK od ribozoma. Linkozamidi ne ometaju proteinsku sintezu u ljudskim ćelijama (kao ni u ćelijama drugih eukariota) zato što su ljudski ribozomi strukturno različiti od bakterijskih.

## Reference

## Literatura
* Van Bambeke F. Mechanisms of action. In Armstrong D, Cohen *J. Infectious diseases*. Mosby, London, 1999, pp7/1.1-7/1.14

## Vanjske veze
Lena Politeo

**Lena Politeo** (Banja Luka, 13. kolovoza 1930.), hrvatska je kazališna, televizijska i filmska glumica.

## Filmografija
### Televizijske uloge
* "Zora dubrovačka" kao nona Cvijeta (2013.)
* "Larin izbor" kao Krisova baka (2011.)
* "Najbolje godine" kao Katarina "Kata" Dizdar (2010.-2011.)
* "Stipe u gostima" kao Lukrecija (2009.)
* "Mamutica" kao Ivka (2008.-2010.)
* "Odmori se, zaslužio si" kao Rahela (2008.)
* "Operacija Kajman" kao bakica (2007.)
* "Bibin svijet" kao susjeda (2007.)
* "Bitange i princeze" kao Sašina tetka (2007.)
* "Putovanje u Vučjak" (1986.)
* "Nepokoreni grad" (1982.)
* "Jelenko" (1981.)
* "Prizori iz obiteljskog života" (1979.)
* "Punom parom" kao referentica SIZ-a kulture (1978., 1980.)
* "Prosjaci i sinovi" (1972.)
* "Kratak susret" (1968.)

### Filmske uloge
* "Hitac" kao Svjedokinja (2013.)
* "Duh babe Ilonke" kao Marjetica (2011.)
* "U zemlji čudesa" kao baka (2009.)
* "Ponedjeljak" kao baba (2006.)
* "Duga mračna noć" (2004.)
* "Tu" kao umirovljenica (2003.)
* "Kap" (1997.)
* "Zlatne godine" kao tajnica (1992.)
* "Krhotine - Kronika jednog nestajanja" (1991.)
* "Krvopijci" kao sekretarica (1989.)
* "Oficir s ružom" kao službenica (1987.)
* "Čudesna šuma" kao Vatroslav (1986.)
* "Horvatov izbor" (1985.)
* "Prestrojavanje" (1983.)
* "Visoki napon" (1981.)
* "Lov na jelene" (1972.)
* "Tko pjeva zlo ne misli" (1970.)
* "Ljubav i poneka psovka" (1969.)
* "Događaj" (1969.)
* "Tri sata za ljubav" (1968.)
* "Jedan i tri" (1965.)

### Sinkronizacija
* "Koralina i tajna ogledala” kao Neželjkova baka (2009.)
* "101 dalmatinac" kao Neni (2008.)
* "Trnoružica" kao Flora (2008.)
* "Maza i Lunja" kao Teta Sara (2006.)
* "Tko je smjestio Crvenkapici" kao baka Prutić (2006.)
* "Pepeljuga" kao Dobra Vila (2005.)
* "Spužva Bob Skockani" kao Gđa. Pufnić (Project 6 sink)
* "Sport Billy" kao Vanda
* "Pixie i Dixie" kao mišić Pixie
* razne ptičice, vile i sl.

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* Stranica na poznateface.blog.hr
* Lena Politeo Discography at Discogs
Fanny Kemble

**Frances Anne** "**Fanny**" **Kemble** (27. novembar 180915. januar 1893) bila je britanska glumica iz ugledne glumačke porodice sa početka i sredine 19. vijeka. Osim po glumi, bila je poznata i kao autor popularnih književnih djela koje su uključivala drame, poeziju, jedanaest tomova memoara i putopise.

Godine 1834. se za vrijeme američke turneje udala za Piercea Measea Butlera, nasljednika plantaža pamuka, duhana i riže na otočju Sea Islands u Georgiji, gdje su živjele na stotine robova. Sa svojim mužem je tamo provela zimu 1838/39. i svoja zapažanja uredno zabilježila u dnevnik. Od muža se rastala 1847. godine, a 1863. godine, za vrijeme građanskog rata svoj dnevnik objavila pod naslovom *Journal of a Residence on a Georgian Plantation in 1838-1839*, u kome je kritizirala institut ropstva. Godine 1877. se vratila u Englesku, gdje je postala aktivna članica otmjenog društva. Među njenim prijateljima je bio i američki književnik Henry James, kome su njene anegdote poslužile kao osnova za roman *[[Washington Square (roman)|Washington Square]]*.

## Vanjske veze

* Harvard University Library Open Collections Program. Women Working, 1870–1930, Fanny Kemble (1809–1893). A full-text searchable online database with complete access to publications written by Fanny Kemble.
* Enslavement:The True Story of Fanny Kemble  – 1999 – fictionalised made-for-TV movie starring Jane Seymour based on Fanny Kemble's *Journal of a Residence on a Georgian Plantation in 1838–1839*. ()
* 
* "Fanny Kemble" , *New Georgia Encyclopedia*
* 
* People & Events:Fanny Kemble and Pierce Butler:1806 – 1893 at pbs.org.
* The Writer's Almanac with Garrison Keillor  commemoration of her birthday on 27 Nov..
*
Kokra

**Kokra** je rijeka na sjeverozapadu Slovenije duga 34 km, lijeva pritoka rijeke Save.
## Geografija
Kokra izvire kod lokaliteta Virnikov Grintovec u Karavankama na nadmorskoj visini od 1300 metara.

Nakon tog Kokra teče prema jugozapadu probijajući se između visokih planina Kamniških Alpi; Storžič (2132 m), Grintavec (2558 m) i Krvavec (1853 m) do Kranja, gdje se uljeva u Savu.

Sliv rijeke velik je oko 221 km² i prostire uglavnom unutar Kamniških Alpi.
U samom Kranju rijeka formira 30 metara duboki kanjon, koji je jedna od atrakcija grada.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Kokra River Gorge''
Elongacioni faktor G

**EF-G** ili *elongacioni faktor G* (istorijski poznata kao *translokaza*) jedan je od prokariotskih elongacionih faktora.

## Funkcija
Faktor EF-G katalizuje translokaciju tRNK i iRNK duž ribozoma na kraju svakog kruga polipeptidne elongacije. Homologan je sa EF-Tu + tRNA. EF-G se takođe vezuje za ribozom u njegovom GTP-vezanom stanju. Kad se asocira sa A mestom, EF-G uzrokuje da tRNK koja je prethodno okupirala to mesto zauzme intermedijarnu A/P poziciju (pri čeum se vezuje za A mesto male ribozomne podjedinice i za P mesto velike podjedinice), i tRNA u P mestu se pomera u P/E hibridno stanje. EF-G hidroliza GTP-a uzrokuje konformacionu promenu, usled čega A/P tRNK poputuno zauzima P mesto, P/E tRNK potupuno zauzima E mesto (i napušta ribozomni kompleks), i iRNK se pomera za tri nukleotida u odnosu na ribozom usled njene asocijacije sa tim tRNK molekulima. EF-G molekul vezan za se zatim disocira od kompleksa, ostavljajući slobodno A-mesto, gde elongacioni ciklus može ponovo da počne.

Osim njegove uloge u translokaciji, EF-G, deluje da zajedno sa ribozomskim reciklacionim faktorom promoviše reciklaciju ribozoma u GTP zavisnom maniru.

## Klinički značaj
Ovaj enzim obično inhibira fusidinska kiselina. Pojedine varijante enzima su otporne.

## Evolucija
EF-G ima kompleksnu evolucionu istoriju. Brojne paralogne verzije faktora su prisutne kod bakterija, što sugestira subfunkcionalizaciju različitih EF-G varijanti.

## Reference

## Vanjske veze
*
5-HT3 antagonist

**5-HT<sub>3</sub> antagonisti** su klasa lekova koji deluju kao receptorski antagonisti na 5-HT<sub>3</sub> receptoru, podtipu serotoninskog receptora prisutnog u terminalima vagus nerva i pojedinim oblastima mozga. Izuzev alosetrona i cilansetrona, koji se koriste u tretmanu sindroma iritabilnih creva, svi 5-HT3 antagonisti su antiemetici, koji se koriste u prevenciji i tretmanu mučnine i povraćanja. Oni su posebno efektivni u kontroli mučnine i povraćanja uzrokovanih hemoterapijom kancera i smatraju se zlatnim standardom za tu svrhu.

5-HT3 antagonisti se označavaju sufiksom **–setron**, i klasifikovani su pod kodom A04AA WHO ATC klasifikacije.

## Historija
Istorija antagonista 5-HT3 receptora je počela 1957, kad su naučnici sa univerziteta u Edinburgu predložili postojanje dva podtipa serotoninskog receptora, *M* i *D* receptora (koji su tako nazvani zato što se njihova funkcija može blokirati morfinom i dibenzilinom respektivno). Kasnije je utvrđeno da je 5-HT3 zapravo M receptor. Tokom 1970-tih, Džon Fozard je ustanovio da su metoklopramid i kokain slabi antagonisti 5-HT3 (5-HT-M) receptora. Fozard i Moris Gitos su sintetisali MDL 72222, prvi potentni i selektivni antagonist 5-HT3 receptora. Utvrđeno je da antiemetičko dejstvo metoklopramida delom potiče od njegovog serotoninskog antagonizma.

Dok je Fozard istraživao kokainske analoge, istraživači preduzeća Sandoz su identifikovali jedinjenje ICS 205-930 kao potentan i selektivan antagonist 5-HT3 receptora. Počevši od tog liganda su razvijeni prvi klinički značajni, selektivni antagonisti 5-HT3 receptora, ondansetron i granisetron, koji su odobreni 1991. i 1993, respektivno. Razvoj jedinjenja koja su srodna sa MDL 72222 je doveo do plasiranja na tržište tropisetrona 1994. i dolasetrona 1997. godine. Novi i poboljšani antagonist 5-HT3 receptora, palonosetron, je odobren 2003. Razvoj selektivnih antagonista 5-HT3 receptora je doveo do dramatičnog poboljšanja tretmana mučnine i povraćanja. Ondansetron, granisetron, dolasetron i palonosetron su trenutno odobreni u Sjedinjenim Državama, i oni su osnova terapije za kontrolu akutnog povraćanja pri primeni hemoterapijskih agenasa sa umerenim do visokog emetogenog potencijala.

## Reference

## Literatura

* 
* 

## Povezano
* Serotoninski transporter
Žužemberk

**Žužemberk** (njemački: *Seisenberg*) je gradić u Sloveniji od 1.040 stanovnika, on je i administrativni centar Občine Žužemberk.
## Geografija
Žužemberk leži duž obala rijeke Krke, udaljen oko 50 km jugoistočno od Ljubljane.
## Historija
Svoje neobično ime mjesto je dobilo jer se za srednjeg vijeka na obližnjem brdu Einsenberg (današnja Zafara) kopalo željezo, pa se i samo naselje nazvalo *Seisenberg*, što je lokalno slavensko stanovništvo krivo čulo kao 
Žužemberk. Mjesto se razvilo oko utvrde, koja postoji od 11. vijeka.

*Seisenberg* je pravo sajmovanja dobio najvjerojatnije tokom 14. vijeka, jer se u nekoj nagodbi iz 1399. već navodi kao trgovište. Negdje od 1413. je sjedište istoimene župe.
Njegovu utvrdu je između 1526. - 1533. značajno poboljšao izgradnjom bastiona, tadašnji feudalni gospodar knez biskup Krištof Raubar.
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Žužemberk
Maribor (općina)

**Općina Maribor** (slovenski: *Mestna občina Maribor*) je jedna od **11** Gradskih općina Slovenije od 111 374 stanovnika., administrativni centar općine je istoimeni grad Maribor.
## Geografija
Občina Maribor prostire na jugozapad]]u Slovenije, duž doline rijeke Drave i obronaka Pohorja.

Ona ima površinu od 147.5 km², na kojoj se prostire tridesetak naselja.
## Naselja Općine Maribor

Bresternica, Celestrina, Dogoše, Gaj nad Mariborom, Grušova, Hrastje, Hrenca, Jelovec, Kamnica, Košaki, Laznica, Limbuš, Malečnik, **[[Maribor]]**, Meljski Hrib, Metava, Nebova, Pekel, Pekre, Počehova, Razvanje, Ribniško selo, Rošpoh - del, Ruperče, Srednje, Šober, Trčova, Vinarje, Vodole, Vrhov Dol, Za Kalvarijo, Zgornji Slemen - del, Zrkovci

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Maribor
Agens otpuštanja noradrenalina

**Agens otpuštanja noradrenalina** (*NRA*) je tip leka koji indukuje otpuštanje norepinefrina (noradrenalina) i epinefrina iz pre-sinaptičkih neurona u sinapse. To dovodi do povećanja ekstracelularne koncentracije norepinefrina i epinefrina i stoga do povećane adrenergičke neurotransmisije.

## Upotreba
Agensi otpuštanja norepinefrina se koriste za niz kliničkih indikacija:

* Tretman hiperkinetičkog poremećaja (ADHD) - npr., amfetamin, metamfetamin, pemolin.
* Kao anoreksici za lečenje gojaznosti - npr., amfetamin, fentermin, benzfetamin, fenmetrazin, aminoreks.
* Kao agensi koji stimulišu budnost za lečenje narkolepsije - npr., amfetamin, metamfetamin.
* Kao nazalni dekongestivi - npr., levometamfetamin, propilheksedrin, efedrin, pseudoefedrin, fenilpropanolamin.

## Reference
Žužemberk (općina)

**Općina Žužemberk** (slovenski: *Občina Žužemberk*) je jedna od **212** slovenskih općina od 4.568 stanovnika, administrativni centar općine je istoimeni gradić Žužemberk.
## Geografija
Općina Žužemberk leži na jugoistoku Slovenije, u dolini rijeke Krke na površini od 164.3 km²..
## Naselja Općine Žužemberk
Boršt pri Dvoru, Brezova Reber pri Dvoru, Budganja vas, Dešeča vas, Dolnji Ajdovec, Dolnji Kot, Dolnji Križ, Drašča vas, Dvor, Gornji Ajdovec, Gornji Kot, Gornji Križ, Gradenc, Hinje, Hrib pri Hinjah, Jama pri Dvoru, Klečet, Klopce, Lašče, Lazina, Lopata, Mačkovec pri Dvoru, Mali Lipovec, Malo Lipje, Pleš, Plešivica, Podgozd, Podlipa, Poljane pri Žužemberku, Prapreče, Prevole, Ratje, Reber, Sadinja vas pri Dvoru, Sela pri Ajdovcu, Sela pri Hinjah, Srednji Lipovec, Stavča vas, Šmihel pri Žužemberku, Trebča vas, Veliki Lipovec, Veliko Lipje, Vinkov Vrh, Visejec, Vrh pri Hinjah, Vrh pri Križu, Vrhovo pri Žužemberku, Zafara, Zalisec, **[[Žužemberk]]**, Žvirče
## Reference

## Vanjske veze

* Općine Žužemberk
Washington Square (roman)

***Washington Square*** je roman američkog književnika Henrija Džejmsa, koji je originalno objavljen 1880. godine. Inspiraciju za radnju su pružile anegdote koje je Džejmsova prijateljica, britanska glumica Fani Kembl, ispričala o svojoj porodici. Protagonistica je Ketrin Sloper, neugledna kćer uspješnog njujorškog ljekara koja se želi udati za mladog i šarmantnog Morisa Tounsenda, ali je u tome nastoji spriječiti otac koji drži da Morisa zanima isključivo Ketrin novac od nasljedstva. Iako sam Džejms nije bio zadovoljan romanom, kasniji kritičari su hvalili njegovu jednostavnost.

*Washington Square* je kasnije postao predmetom nekoliko adaptacija. Godine 1947. je na Brodveju postavljen *[[The Heiress (drama)|The Heiress]]*, kazališni komad Ruth i Augustusa Goetza, a koji je 1949. poslužio kao predložak za istoimeni hollywoodski film. Godine 1972. je u Meksiku snimljena ekranizacija pod naslovom Victoria, a 1997. je snimljen još jedna američka verzija pod naslovom *[[Washington Square (film)|Washington Square]]* u režiji Agnieszke Holland.

## Reference

## Vanjske veze

* Original magazine text of ''Washington Square'' (1880)
* Macmillan book text of ''Washington Square'' (1881) 
* Note on the various texts of ''Washington Square'' at the Library of America web site
Adam's Rib

***Adam's Rib*** () je američka crno-bijela filmska komedija snimljena 1949. u režiji Georgea Cukora. Protagonisti, čije likove tumače Spencer Tracy i Katharine Hepburn su Adam i Amanda Bonner, bračni par advokata, koji se prilikom suđenja supruzi (čiji lik tumači Judy Holliday) koja je u nastupu ljubomore pištoljem ranila muža nađu na suprotnim stranama - Adam kao zastupnik optužbe, a Amanda kao zastupnik obrane. Radnja prikazuje kako njihov profesionalni sukob u sudnici počinje uticati na njihov bračni život.

Scenario su napisali Garson Kanin i Ruth Gordon, koji su, poput protagonista, i sami bili bračni par, a koji su inspiraciju pronašli u Williamu i Dorothy Whitney, stvarnom bračnom paru advokata koji su se na kraju vjenčali za svoje klijente iz parnice. Projekt je ispočetka bio zamišljen za Tracyja i Hepburn, koji su dotada već bili izgradili reputaciju jednog od najuspješnijih hollywoodskih tandema. Film je doživio veliki komercijalni uspjeh, a danas se smatra jednim od najboljih romantičnih komedija u Hollywoodu 1940-ih, odnosno najpoznatijim od svih filmova Tracy i Hepburn.

Godine 1973. je po njegovim motivima snimljen kratkotrajni televizijski sitkom.

## Uloge
* Spencer Tracy ... Adam Bonner
* Katharine Hepburn ... Amanda Bonner
* Judy Holliday ... Doris Attinger
* Tom Ewell ... Warren Attinger
* David Wayne ... Kip Lurie
* Jean Hagen ... Beryl Caighn
* Hope Emerson ... Olympia La Pere
* Eve March ... Grace
* Clarence Kolb ... Sudac Reiser
* Emerson Treacy ... Jules Frikke
* Polly Moran ... Mrs. McGrath
* Will Wright ... Sudac Marcasson
* Elizabeth Flournoy ... Dr. Margaret Brodeigh

## Izvori

## Vanjske veze

* 
*
The Heiress (drama, 1947)

***The Heiress*** () je kazališni komad Ruth i Augustusa Goetza premijerno prikazan na Broadwayu 1947. godine. Predstavlja adaptaciju romana *[[Washington Square (roman)|Washington Square]]* Henryja Jamesa. Naslovna protagonistica je Catherine Sloper, mlada i neugledna kćer uglednog ljekara dr. Austina Slopera koja živi 1850-ih u New Yorku. Radnja prikazuje kako joj se udvara mladi i šarmantni Morris Townsend, ali kako njene planove za brak spriječava tiranski otac, uvjeren da mladića zanima jedino njeno nasljedstvo. *The Heiress* je doživjela uspjeh prilikom premijere, te bila nominirana za nekoliko nagrada Tony. Kasnije postave su nagrađene sa Tonyjima i Drama Deskom.

Originalnu verziju je 1947. pogledala hollywoodska glumica Olivia de Havilland, te je na njen poticaj 1949. snimljena i daleko poznatija istoimena filmska verzija.

## Reference

## Literatura
* 
* 

## Vanjske veze
*
The Heiress

***The Heiress*** () je američki crno-bijeli film snimljen 1949. u režiji Williama Wylera. Po žanru je drama i predstavlja adaptaciju istoimenog kazališnog komada Ruth i Augustusa Goetza, koji je, pak, temeljen na romanu *[[Washington Square (roman)|Washington Square]]* Henryja Jamesa. Radnja je smještena u New York 1850-ih, a nalsovna protagonistica, čiji lik tumači Olivia de Havilland, je Catherine Sloper, stidljiva i neugledna uglednog ljekara (čiji lik tumači Ralph Richardson, a čiju svakodnevnicu poremeti udvaranje mladog i šarmantnog Morrisa Townsenda (koga tumači Montgomery Clift).

The Heiress je nastao nakon što je de Havilland pogledala predstavu na Broadwayu, te predložila Wyleru da po njoj snime film. Projekt je odobrio studio Paramount Pictures, pri čemu su za pisanje scenarija angažirani autori originalne drame. Oni su Townsendov lik učinili manjim negativcem nego u izvorniku, prije svega zato kako ne bi dali negativni imidž Cliftu, koji je predstavljao Paramountovu mladu zvijezdu u usponu. Usprkos toga, film je doživio veliki uspjeh kod kritike, a kasnije osvojio četiri Oscara, među kojima za najbolju glumicu koji je osvojila de Havilland, te muziku koji je osvojio Aaron Copland.

## Uloge
* Olivia de Havilland ... Catherine Sloper
* Montgomery Clift ... Morris Townsend
* Ralph Richardson ... Dr. Austin Sloper
* Miriam Hopkins ... Lavinia Penniman
* Vanessa Brown ... Maria
* Betty Linley ... Mrs. Montgomery
* Ray Collins ... Jefferson Almond
* Mona Freeman ... Marian Almond
* Selena Royle ... Elizabeth Almond
* Paul Lees ... Arthur Townsend
* Harry Antrim ... Mr. Abeel
* Russ Conway ... Quintus
* David Thursby ... Geier

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
* 
*
On the Town (mjuzikl)

***On the Town*** () je kazališni mjuzikl za koga je muziku komponirao Leonard Bernstein, a tekst napisali Betty Comden i Adolph Green, te koji je premijerno prikazan na Broadwayu krajem 1944. godine. Nastao je na temelju baleta *[[Fancy Free]]*, koga je nekoliko mjeseci ranije na Bernsteinovu muziku bio postavio Jerome Robbins. Radnja se događa u New Yorku tokom 24 sata, kada su trojica pripadnika ratne mornarice dobili dopust te se pri tome zaljubljuju u nekoliko djevojaka i sam grad. *On the Town* je u svojoj originalnoj postavi na programu ostao dvije godine. Godine 1949. je adaptiran u istoimeni filmski mjuzikl.

## Vanjske veze
* 
* ["New York Times" review, December 29, 1944](http://theater2.nytimes.com/mem/theater/treview.html?html_title=&tols_title=ON%20THE%20TOWN%20(PLAY)&pdate=19441229&byline=By%20LEWIS%20NICHOLS&id=1077011431016)
* "Fancy Free" ballet history 
* Tams-Witmark show listing
* On the Town on Floormic.com
On the Town

***On the Town*** () je američki filmski mjuzikl snimljen 1949. u režiji Stanleya Donena i Genea Kellyja. Predstavlja adaptaciju istoimenog kazališnog mjuzikla za koga su tekstove napisali Adolph Green i Betty Comden. Protagonisti (koje tumače Kelly, Frank Sinatra i Jules Munshin) su tri pripadnika američke mornarice koji su dobili 24-satni dopust u New Yorku, a radnja prikazuje kako se tom prilikom zaljube u tri djevojke i sam grad. *On the Town* je, za razliku od izvornika, nije u potpunosti koristio muziku Leonarda Bernsteina, a zbog čega je kompozitor bojkotirao film. Usprkos toga, *On the Town* je doživio ogroman uspjeh i kod publike i kod kritike, a 1950. godine osvojio Oscar za najbolju muziku. Danas se smatra jednim od klasika hollywoodskog filmskog mjuzikla i jednim od najpoznatijih ostvarenja studija Metro-Goldwyn-Mayer.

## Glavne uloge
* Gene Kelly ... Gabey
* Frank Sinatra ... Chip
* Jules Munshin ... Ozzie
* Ann Miller ... Claire Huddesen
* Betty Garrett ... Brunhilde "Hildy" Esterhazy
* Vera-Ellen ... Ivy Smith
* Florence Bates ... Madame Dilyovska
* Alice Pearce ... Lucy Schmeeler
* George Meader ... Profesor
* Hans Conried ... François (glavni konobar)

;Napomene
* Carol Haney, pomoćnica Genea Kellyja, nastupila je sa Kellyjem u baletnoj sekvenci *Day in New York* ali nije bila na špici. To joj je bio filmski debi
* Bea Benaderet ima malu ulogu djevojke u brooklynskoj podzemnoj željeznic; to joj je bio filmski debi.
* Bern Hoffman ima malu nenavedenu ulogu kao pjevač u brodogradiloštu.
* Alice Pearce je jedini član originalne broadwayske postave koji je reprizirao ulogu za film.

## Izvori

## Vanjske veze

* 
* 
*
The Reckless Moment

***The Reckless Moment*** () je američki crno-bijeli film snimljen 1949. u režiji Max Ophülsa. Po žanru predstavlja kombinaciju melodrame i film noira, a temelji se na romanu *The Blank Wall* Elisabeth Sanxay Holding. Protagonistica, čiji lik tumači Joan Bennett, je Lucia Harper, kalifornijska domaćica čiji se savršeni svijet sruši nakon što postane uvjerena kako joj je kćer (čiji lik tumači Geraldine Brooks) slučajno ubila svog bivšeg ljubavnika. Radnja prikazuje njene pokušaje da sakrije dokaze, ali što rezultira time da postane metom ucjene od irskog gangstera Martina Donnellyja (čiji lik tumači James Mason) koji se dočepao kompromitirajuće korespondencije, ali koji se, nakon nekog vremena, zaljubi u Luciju. Ophülsov film, u kome je vješto koristio glumačke talente Bennettove (čiji je suprug Walter Wanger režirao film) i Masona kao "egzotičnog" stranca, nije imao komercijalnog uspjeha, ali je kasnije kod kritičara stekao status jednog od klasika žanra.

Godine 2001. je isti predložak iskorišten za *[[The Deep End (film)|The Deep End]]*, film sa Tildom Swinton i Goranom Višnjićem u glavnim ulogama.

## Uloge
* James Mason ... Martin Donnelly
* Joan Bennett ... Lucia Harper
* Geraldine Brooks ... Bea Harper
* Henry O'Neill ... Tom Harper
* Shepperd Strudwick ... Ted Darby 
* David Bair ... David Harper
* Roy Roberts ... Nagel
* William Schallert ... policijski poručnik (van špice)
* Kathryn Card ... bankovna službenica (van špice)

## References

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* ''The Reckless Moment'' information site and DVD review at DVD Beaver (includes images)
White Heat

***Usijanje*** (eng. *White Heat*) je kriminalistički film Raoula Walsha iz 1949. s Jamesom Cagneyjem, Edmondom O'Brienom, Virginijom Mayo, Margaret Wycherly i Steveom Cochranom u glavnim ulogama. Smatra se jednim od najboljih gangsterskih filmova i klasikom film noira.

## Radnja

Cody Jarrett (Cagney) je okrutni, poremećeni kriminalac odgovoran za dvije krvave pljačke. Privržen je svojoj jednako zloj majci, 'Mami' Jarrett (Wycherly). Nakon što dobiva jedan od svojih napadaja glavobolje, ona mu daje piće, sa zdravicom "Na vrh svijeta". Kako ga je policija stegnula obruč oko njega, on priznaje jedan manji zločin te je osuđen na tri godine zatvora.

'Big Ed' Somers (Cochran), Codyjeva ambiciozna desna ruka, ima planove u vezi Codyjeve bande i njegove nevjerne žene Verne (Mayo), pa unajmljuje prevaranta, Roya Parkera (Paul Guilfoyle) da ga ubije. U zatvoru, Parker dogovara da teški stroj padne na Jarretta, ali ga njegov cimer Vic (O'Brien) gurne i sačuva mu život. Posjećuje ga Mama i kaže mu da će ona osobno srediti 'Big Eda'. Na to je Cody pokuša odgovoriti, ali ne uspijeva. Počinje se brinuti i planira bijeg. Na dan bijega, saznaje da je ona mrtva (s leđa ju je ubila Verna kad se suprotstavila Big Edu, ali to nije došlo do Codyja), nakon čega ga hvata napadaj usred kantine.

Kad je Cody pobjegao, uzima Vica i Roya sa sobom, prisiljavajući Roya da uđe u cisternu kojom bježe. Kasnije, nakon što Roy prigovori "Zagušljivo je, trebam zraka", Cody mu odvraća "Zagušljivo, ha? Dat ću ti ja malo zraka." i "napravi" malo rupa pucajući svojim pištoljem po cisterni.

Konačno vani, Cody pozove Vica da se pridruži bandi u znak zahvalnosti. Nakon što je otpremio Big Eda na drugi svijet, počinje planirati novu pljačku. Banda planira opljačkati plaće kemijskog poduzeća, ali ih policija okružuje jer ih je Vic otkucao, koji je zapravo federalni doušnik na tajnom zadatku. Cody se ljestvama popne na vrh gigantskog rezervoara. Nakon što ga pogađa policijski snajperist, počinje pucati po rezervoaru, vičući "Uspio sam, mama! Na vrhu sam svijeta!" prije spektakularne eksplozije.

## Inspiracija

Lik Codyja Jarretta temeljen je na njujorškom ubojici Francisu Crowleyju, koji se u proljeće 1931. sukobio s policijom u 19. godini. Kad su ga pogubili, 21. siječnja 1932., zadnje riječi su mu bile: "Recite mami da je volim."

## Kritike

Kritike su bile pozitivne, a film se danas smatra klasikom. Tim Dirk stranici Greatfilms.org piše kako je film možda poslužio kao inspiracija za mnoge druge uspješne filmove:

: "Ovaj klasični film inspirirao je niz filmova s početka pedesetih (npr. filmove Johna Hustona iz 1950., *[[Džungla na asfaltu]]*, i Stanleyja Kubricka iz 1956., *[[Pljačka (1956)|Pljačka]]*), naglasio polu-dokumentarni stil filmova iz tog perioda te je sadržavao elemente film noira, kao što je crno-bijela fotografija, lik fatalne žene i poremećenog gangstera."

## Nagrade

Film je bio nominiran za Oscara u kategoriji najboljeg scenarija te za najbolji film na dodjeli nagrada Edgar.

## Vanjske veze
* 
* Greatest Films Web Site
* Recenzije na Rotten Tomatoes
* Francis Crowley  at *The Internet Crime library 
* Edmond O'Brien 
* Filmovi Raoula Walsha
Whisky Galore (roman)

***Whiskey Galore*** () je humoristički roman škotskog književnika Comptona Mackenzija. Radnja, inspirirana stvarnim događajima vezanim uz havariju teretnog broda *[[SS Politician]]*, se odvija za vrijeme Drugog svjetskog rata na dva fiktivna otoka na škotskim Hebridima, gdje se nasukao teretni brod s velikim tovarom viskija kojim se nastoje poslužiti lokalni žitelji, mučeni ratnom oskudicom. *Whiskey Galore* se ističe detaljnim prikazom života stanovnika Hebrida, kao i razlikama u lokalnim dijalektima i kulturi tamošnjih katolika i protestanata. Godine 1949. je bio ekraniziran u popularni istoimeni film.
Kind Hearts and Coronets

***Kind Hearts and Coronets*** (, u bivšoj Jugoslaviji poznat pod naslovom ***Nježno srce***) je britanska crno-bijela filmska komedija snimljena 1949. godine u režiji Roberta Hamera. Temelji se na romanu *Israel Rank: The Autobiography of a Criminal* Roya Hornimana. Radnja se događa u edvardijanskoj Britaniji početkom 20. vijeka i prikazuje kako osiromašeni i poniženi sin opernog pjevača i aristokratkinje, čiji lik tumači Dennis Price, čini seriju ubistava svojih rođaka kako bi naslijedio njihovo bogatstvo i vojvodsku titulu. Za film je karakteristično da sve protagonistove žrtve tumači Alec Guiness, kao i da je svako ubistvo prikazano na crnohumorni način. *Kind Hearts and Coronets*se danas smatra jednim od klasika britanske kinematografije.

## Uloge
* Dennis Price kao Louis D'Ascoyne Mazzini i njegov otac
* Alec Guinness kao osam članova porodice D'Ascoyne: Ethelred "vojvoda", Lord Ascoyne "bankar", Velečasni Lord Henry "pastor", General Lord Rufus "general", Admiral Lord Horatio "admiral", Mladi Ascoyne, Mladi Henry i Lady Agatha D'Ascoyne. Također tumači i sedmog vojvodu u sceni flashbacka.
* Valerie Hobson ... Edith
* Joan Greenwood ... Sibella
* Audrey Fildes ... Mama
* Miles Malleson ... Krvnik
* Clive Morton ... Upravnik zatvora
* John Penrose ... Lionel
* Cecil Ramage ... Krunski tužilac
* Hugh Griffith ... Lord High Steward, koji predsjeda Louisovim suđenjem
* John Salew ... Mr. Perkins
* Eric Messiter ... Inspector Burgoyne iz Scotland Yarda
* Lyn Evans ... Farmer
* Barbara Leake ... Direktorica škole
* Peggy Ann Clifford ... Maud Redpole
* Anne Valery ... Djevojka, Ascoyne D'Ascoyneova ljubavnica
* Arthur Lowe ... Reporter *[[Tit-Bits]]a*

## Izvori

### Literatura
* .
* .

## Vanjske veze
* 
* Essay at The Criterion Collection: ''Kind Hearts and Coronets – Ealing’s Shadow Side'' Linked 2013-05-12
* The Daily Telegraph, 9 July 2009: ''Kind Hearts and Coronets: 60th anniversary of a classic'' Linked 2013-05-12
* Virtual History: ''Books on Kind Hearts and Coronets'' Linked 2013-05-12
Whisky Galore!

***Whiskey Galore!*** () je britanska crno-bijela filmska komedija snimljena 1949. u režiji Alexandera Mackendricka. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana Comptona Mackenzija, koji je, pak, bio inspiriran stvarnim događajima vezanim uz havariju teretnog broda *[[SS Politician]]* u Drugom svjetskom ratu. Radnja se događa na izoliranom škotskom otoku na koga se nasuče teretni brod *S.S. Cabinet Minister*, a lokalni žitelji to koriste kao priliku da se "posluže" njegovim teretom koji sadrži 50.000 boca viskija, uspkros napora lokalnog komandanta Domovinske garde da zaštiti teret. Film je snimljen na škotskim lokacijama na otoku Barra, te je zahvaljujući kombiniranju autentičnosti, socijalnih motiva i tipično britanskog humora kasnije postao jednim od prvih primjera ealinške komedije karakteristične za kraj 1940-ih i početak 1950-ih.

## Vanjske veze
* Whisky Galore Britmovie British movie community
* 
* *[http://www.screenonline.org.uk/film/id/441458/ Whisky Galore!]* at screenonline
* Whisky Galore - a musical!  at Stagescripts (Theatrical Publishers and Rights Holders)
SS Politician

***SS Politician*** je bio britanski teretni brod od 8000 t u vlasništvu liverpulske kompanije T & J Harrison. 3. februara 1941. je isplovio iz Liverpoola za Kingston na Jamajci i New Orleans sa tovarom koji se sadržavao 28.000 boca malt whiskeya. Dva dana kasnije je upao u oluju te se nasukao na otok Eriskay na Vanjskim Hebridima. Svi članovi posade su spašeni, ali je olupina broda postala metom lokalnih žitelja koji su opljačkali najveći dio tereta prije početka službene akcije spašavanja. Iako su vlasti kasnije uspjele vratiti dio tereta, kao i banknota koje je brod prevozio za Jamajku, cijeli je događaj ušao u legendu, te postao predmetom romana *[[Whiskey Galore (roman)|Whiskey Galore]]* Comptona Mackenzieha, kao i filma *[[Whiskey Galore!]]*. Originalne boce iz tovara se dan-danas prodaju na aukcijama.
The Third Man

***The Third Man*** () je britanski crno-bijeli kriminalistički film snimljen 1949. u režiji Carola Reeda. Zaplet, temeljen na originalnom scenariju Grahama Greenea, je smješten u (tada suvremeni) Beč, koji se još uvijek nije oporavio od posljedica Drugog svjetskog rata i koji se nalazi pod savezničkom okupacijom. Protagonist, čiji lik tumači Joseph Cotten, je Holly Martins, američki autor šund-romana koji na poziv prijatelja Harryja Limea (čiji lik tumači Orson Welles dolazi u Beč, ali tamo prvo dozna da je Lime poginuo nesretnim slučajem, a potom da je bio upetljan u mrežu crnoburzijanskih trgovaca penicilinom. *The Third Man*, koji je vješto koristio autentične lokacije razorenog grada, fotografiju u stilu njemačkog ekspresionizma, nihilistički stav film noira i tjeskobu izazvanu počecima Hladnog rata, je doživio ogroman uspjeh kod kritike, ali i stvorio reputaciju koja se održala do današnjih dana, kada se smatra jednim od najboljih filmova svih vremena. Reputaciji filma su značajno pomogli citati likova, ali i muzika Antona Karrasa, čija je *[[The Third Man Theme|Tema Harryja Limea]]* postala jednom od najprodavanijih singlica 1950-ih.

Godine 1997. je u Hrvatskoj snimljen njegov neslužbeni remake pod naslovom *[[Treća žena]]*.

## Uloge

* Joseph Cotten ... Holly Martins
* Alida Valli ... Anna Schmidt
* Orson Welles ... Harry Lime
* Trevor Howard ... Major Calloway
* Bernard Lee ... Nar. Paine
* Wilfrid Hyde-White ... Crabbin
* Erich Ponto ... Dr. Winkel
* Ernst Deutsch ... "Baron" Kurtz
* Siegfried Breuer ... Popescu
* Paul Hörbiger ... Karl, Harryjev nosač
* Hedwig Bleibtreu ... Annina stanodavka
* Robert Brown ... Britanski vojni policajac u kanalizaciji
* Alexis Chesnakov ... Brodsky
* Herbert Halbik ... Hansl
* Paul Hardtmuth ... Nosač u Hotel Sacheru
* Geoffrey Keen ... Britanski vojni policajac
* Eric Pohlmann ... Konobar u Smolki
* Annie Rosar ... Nosačeva supruga
* Joseph Cotten ... Narator (u američkim verzijama do 1999. godine)
* Carol Reed ... Narator (u britanskim verzijama i svim verzijama nakon 1999. godine)

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* Making The Third Man 
* Third Man Private Collection (3mpc) Museum Dedicated to 'The Third Man'
* Bibliography
* ''The Third Man'' tour
* "The Lives of Harry Lime" Radio Series 
* ''The Third Man'' locations 
* BFI feature  on Graham Greene's true-life models for the characters of Harry Lime and Holly Martins
* Essay comparing ''The Third Man'' to Steven Soderbergh's ''The Limey''
**Streaming audio**
* ''The Third Man'' on Theater Guild on the Air: 7 January 1951
* ''The Third Man'' on Lux Radio Theater: 9 April 1951
Murska Sobota (općina)

**Općina Murska Sobota** (slovenski: *Mestna občina Murska Sobota*) je jedna od **11** Gradskih općina Slovenije od 19.188 stanovnika., administrativni centar općine je istoimeni grad Murska Sobota.
## Geografija
Općina Murska Sobota prostire na sjeveroistoku]] Slovenije, u ravnici Prekomurjaizmeđu rijeka Mure i Ledave.

Općina ima površinu od 64.4 km², na kojoj se prostire dvanajestak naselja.
## Naselja Općine Murska Sobota

Bakovci, Černelavci, Krog, Kupšinci, Markišavci, **[[Murska Sobota]]**, Nemčavci, Polana, Pušča, Rakičan, Satahovci, Veščica

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Murska Sobota
The Woman on Pier 13

***I Married a Communist*** () je američki crno-bijeli film snimljen 1949. godine u režiji Roberta Stevensona, poznat kao jedan od prvih eksplicitno antikomunističkih ostvarenja u poratnom Hollywoodu. Protagonistica, čiji lik tumači Laraine Day, je Nan Lowry Collins, supruga uglednog brodovlasnika Brada Collinsa iz San Francisca, čiji lik tumači Robert Ryan, koja ne zna da joj je muž u mladosti, za vrijeme Velike depresije, nakratko bio član komunističkih organizacija. Radnja prikazuje kako joj muža njegovi bivši drugovi na čelu sa Vanningom (čiji lik tumači Thomas Gomez) ucjenjuju kako bi ga natjerali da sabotira normalno djelovanje luke. Film je nastao nedugo nakon što je studio RKO Pictures preuzeo antikomunistički raspoloženi Howard Hughes, koji je njime nastojao ne samo iskoristiti antikomunističku histeriju u tadašnjoj američkoj javnosti, nego i raskrinkati simpatizere komunizma u tadašnjem Hollywoodu nudeći im da snime film. Tako je čak trinaest režisera (uključujući Josepha Loseya, koji će kasnije završiti na crnoj listi) odbilo ponudu, prije nego što je film preuzeo Britanac Stevenson. *I Married a Communist* je, međutim, loše prošao na kino-blagajnama, a ni kritike nisu bilje povoljne. Producenti su kasnije bili uvjereni kako sam naslov odbija publiku, te su ga ponovno izdali kao ***The Woman on Pier 13*** (). Kasniji kritičari su u filmu uglavnom cijenili noirovsku atmosferu, ali su mu zamjerali "sirovost" propagande i korištenje gangsterskih klišeja u prikazu komunista kao negativaca.

## Uloge
* Laraine Day ... Nan Lowry Collins
* Robert Ryan ... Brad Collins alias Frank Johnson
* John Agar ... Don Lowry
* Thomas Gomez ... Vanning
* Janis Carter ... Christine Norman
* Richard Rober ... Jim Travers
* William Talman ... Bailey, mladi doglavnik

## Vanjske veze

* 
* 
* 
* ''The Woman on Pier 13'' informational site and DVD review at DVD Beaver (includes images)
*
I Was a Male War Bride

***I Was a Male War Bride*** () je američka crno-bijela filmska komedija snimljena 1949. u režiji Howarda Hawksa. Radnja je inspirirana stvarnim događajima, odnosno doživljajima belgijskog vojnika Henrija Rocharda koji je za vrijeme Drugog svjetskog rata oženio američku vojnu bolničarku. Naslovni protagonist filma, čiji lik tumači Cary Grant, je francuski kapetan Henri Rochard, koji je nakon Drugog svjetskog rata poslan u okupiranu Njemačku gdje se upozna, zaljubi i vjenča s američkom poručnicom Catherine Gates (čiji lik tumači Ann Sheridan). Kada mu supruga dobije prekomandu u SAD, jedini način da joj se Rochard pridruži jest korištenje američkih vojnih pravila o ratnim nevjestama, što ga tjera na razne bizarne i ponižavajuće situacije, uključujući oblačenje u žensku odjeću. *I was a Male War Bride* je bio izuzetno skup i kompliciran projekt, koji se, osim u Hollywoodu, snimao na lokacijama u Britaniji i Njemačkoj, a dodatne poteškoće je stvorila bolest niza ključnih članova ekipe, uključujući Sheridan i Hawksa. Usprkos tome, jednom kada je bio dovršen, postigao je izuzetnu gledanost, te se danas smatra jednim od komercijalno najuspješnijih ostvarenja Hawksove filmografije.

## Uloge
* Cary Grant ... Kap. Henri Rochard
* Ann Sheridan ... Por. Catherine Gates
* Marion Marshall ... Por. Kitty Lawrence
* Randy Stuart ... Por. Eloise Billings (Mae)
* William Neff ... Kap. Jack Rumsey
* Eugene Gericke ... Tony Jowitt
* Ruben Wendorf ... Gostioničarev pomoćnik
* Lester Sharpe ... Walter
* John Whitney ... Trumble
* Kenneth Tobey ... Mornar
* Robert Stevenson ... Poručnik
* Alfred Linder ... Barmen
* David McMahon ... Kapelan
* Joe Haworth ... Mornarički policajac
* Gil Herman ... Mornarički oficir
* Lily Kann ... Gostioničareva žena
* Harry Lauter ... Poručnik
* Alex Gerry ... Konobar
* André Charlot ... Francuski ministar
* Russ Conway ... Komodor Willis
* Mike Mahoney ... Mornar
* William McLean ... Vojnik
* Paul Hardtmuth' ... Gradonačelnik
* Barbara Perry ... Visoka pripadnica WAC
* William Pullen ... Narednik
* Otto Reichow
* Bill Self ... Narednik
* John Serret ... Francuski billježnik
* Martin Miller ... Schindler
* William Murphy ... Narednik
* William Yetter, Jr. ... Njemački policajac
* John Zilly ... Mornarički policajac
* Kay Young ... Maj. Prendergast
* Robert Nichols ... Narednik (*debitanski nastup izvan špice*)

## Izvori

## Vanjske veze

* 
* 
*
Knock on Any Door

***Knock on Any Door*** () je američki crno-bijeli film snimljen 1949. u režiji Nicholasa Raya. Po žanru je kombinacija film noira i sudske drame, a predstavlja adaptaciju istoimenog romana Willarda Motleya. Protagonist, koga tumači Humphrey Bogart, je advokat koji preuzima obranu mladića iz siromašne gradske četvrti (a čiji lik tumači John Derek), optuženog za ubistvo policajca i kome zbog toga prijeti smrtna kazna. Radnja prikazuje kako na sudu nastoji porotu uvjeriti kako je pravi krivac za njegov zločin društvo, odnosno teške socijalne okolnosti koje su ga odvele na put kriminala. *Knock on Any Door* je nastao kao jedan od prvih projekata Bogartove producentske kuće Santana Pictures. Kritičari njime nisu bili previše oduševljeni, zamjerajući mu da zbog pretjerane socijalne angažiranosti izgleda kao propovijed. Usprkos toga, smatra se važnim za historiju filma zato što je Johnu Dereku omogućio početak uspješne hollywoodske karijere, ali i zbog toga što se u njemu prvi put čula rečenica "Živi brzo, umri mlad i budi lijep leš" koja će postati geslo generacije poratnih adolescenata.

Godine 1960. je snimljen nastavak pod naslovom *[[Let No Man Write My Epitaph]]*.

## Uloge
* Humphrey Bogart ... Andrew Morton
* John Derek ... Nick Romano
* George Macready ... Okr. tužilac Kerman
* Allene Roberts ... Emma
* Candy Toxton ... Adele Morton
* Mickey Knox ... Vito
* Barry Kelley ... Sudac Drake
* Cara Williams ... Nelly Watkins
* Sid Melton ... "Squint" Zinsky
* Dooley Wilson ... Pijanist
* Pepe Hern ... Juan Rodriguez

## Vanjske veze
* 
* 
* 
*
Ledava

**Ledava** je rijeka na sjeveroistoku Slovenije duga 76 km, lijeva pritoka rijeke Mure.

## Geografija
Ledava izvire kod Gleichenberga u Austriji kao potok - Lendva Bach na nadmorskoj visini od 250 metara.

Nakon svega 8&nbsp;km toka kroz Austriju, ulazi u Sloveniju između sela Serdica i Sotina. Kod Ropoča prima pritoku Lukaj, a mala poslije se ulijeva u akumulacijsko Ledavsko jezero.

Nakon isticanja iz jezera, Ledava mijenja tok i teče u pravcu jugozapada, preko Murske Sobote. Odmah iza nje u rijeku se sa lijeve strane uljeva njena najveća pritoka, Velika Krka. Nakon tog rijeka u Općini Lendava, skoro na samoj tromeđi Slovenija-Mađarska-Hrvatska uvire u Muru, kao njena lijeva pritoka.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Ledava''
Vezikularni monoaminski transporter

**Vezikularni monoaminski transporter** (*VMAT*) je transportni protein koji je integrisan u membranu intracelularnih vezikula presinaptičkih neurona. On transportuje monoamine - kao što su dopamin, serotonin, norepinefrin, epinefrin, i histamin - u sinaptičke vezikule, iz kojih se kasnije oni oslobađaju u sinapsu kao hemijske poruke za postsinaptički neuron. VMAT proteini koriste protonski gradijent za pakovanje monoamina u vezikule. Lekovi čija su meta VMAT proteini imaju moguću primenu u mnoštvu oboljenja. Oblasti primene obuhvataju adikciju, psihijatrijske poremećaje, Parkinsonovu bolest, i druga neurološka oboljenja. Mnogi lekovi čija su meta VMAT proteini deluju kao inhibitori i menjaju kinetiku proteina.

## Izoforme
Dve izoforme su: VMAT1 i VMAT2

## Monoamini
Monoamini koje transportuju VMAT proteini su uglavnom noradrenalin, adrenalin i izoprenalin. Supstrati su isto tako dopamin, 5-HT, Gvanetidin i MPP+.

## Otkriće
Istraživanje *VMAT* proteina je počelo 1958. sa otkrićem sekretornih vezikula. *VMAT* proteini su izučavani nekoliko decenija. Tokom 1970-tih je uočena potreba za razumevanjem načina rada transportnih sistema i jonskih gradijenata u različitim organizmima da bi se došlo do novih načina lečenje. Otkriveni su inhibitori koji blokiraju preuzimanje neurotransmitera u vezikule, te je pretpostavljeno postojanje VMAT proteina. Deceniju kasnije su molekulsko genetička oruđa unapredila metode za identifikaciju proteina. Primenom tih oruđa na analizu DNK i aminokiselinskih sekvenci, otkriveno je da su transporteri kod bakterija i ljudi veoma slični. Taj nalaz je ilustracija važnosti i univerzalnosti transportera. Transporteri su prvi put strukturno identifikovani putem kloniranja *VMAT* proteina pacova. *VMAT* je prvi put izolovan i prečišćen iz goveđih hromafinskih granula, u prirodnoj i denaturisanoj formi.

## Lokacija
Postoje dva tipa *VMAT* protena kod čoveka: VMAT1 i VMAT2. VMAT1 je uglavnom izražen u velikim gustim sržnim vezikulama ( - LDCV) perifernog nervnog sistema. VMAT1 se može naći u neuroendokrinim ćelijama, posebno hromafinskim i enterohromafinskim granulama koje su prevashodno prisutne meduli nadbubrežnih žlezda. On je takođe izražen u simpatetičkim neuronima i krvnim pločicama.

VMAT2 favorizuje izražavanje u raznim monoaminergičkim ćelijama centralnog nervnog sistema, simpatičkom nervnom sistemu, mastocituna, i ćelijama stomaka koje sadrže histamin. On je takođe prevalentan u β-ćelijama pankreasa. VMAT2 je isto tako koizražen u hromafinskim ćelijama. Ekspresija ova dva transportera u unutrašnjim organima se razlikuje od vrste do vrste: tako je samo VMAT1 izražen kod pacova u ćelijama nadbubrežne medule, dok je VMAT2 glavni transporter u goveđim ćelijama tog tipa.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze
*
COMT inhibitor

**COMT inhibitor** je lek koji inhibira dejstvo katehol-O-metil transferaze. Ovaj enzim učestvuje u degradaciji neurotransmitera. COMT inhibitori se koriste u tretmanu Parkinsonove bolesti.

Farmaceutiski članovi ove grupe su između ostalog entakapon, tolkapon, i nitekapon. Entakapon ima samo periferno dejstvo, dok su tolkapon i nitekapon aktivni u perifernom i centralnom nervnom sistemu. 

## Reference
RE

**Re** (latinično) može da se odnosi na sledeće:
* Re je hemijska oznaka za renijum
* .re je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Reinion 
* Re je oznaka za ton D
* Pojačavač preuzimanja ()
Difenilbutilpiperidin

**Difenilbutilpiperidini** su klasa tipičnih antipsihotika koje je razvilo i prodaje preduzeće *[[Janssen Pharmaceutica]]*.

Ova grupa lekova obuhvata:
* Klopimozid (R-29,764)
* Fluspirilen (Redeptin)
* Pimozid (Orap)
* Penfluridol (Semap, Micefal)

Amperozid je ''atipični'' antipsihotik iz difenilbutil*[[piperazin]]ske* klase.

## Povezano
* Butirofenoni
* Fenotiazini
* Tioksanteni

## Reference

## Vanjske veze