open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mineralni askorbat

**Mineralni askorbati** su soli askorbinske kiseline (vitamina C). Oni su prahovi proizvedeni reakcijom askorbinske kiseline sa mineralnim karbonatima u vodenim rastvorima, otparavanjem ugljen dioksida, sušenjem reakcionog produkta, i mlevenjem osušenog precipitata do željene veličine čestica.

Izvor mineralnih karbonata može da bude kalcijum karbonat, kalijum karbonat, natrijum bikarbonat, magnezijum karbonat, kao i mnoge druge mineralne forme. Askorbati su visoko reaktivni antioksidansi koji se koriste kao prehrambeni prezervativi.

Askorbatne soli mogu da budu bolje tolerisane od slabo kisele askorbinske kiseline.

Primeri mineralnih askorbata su:
* Mononatrijum askorbat (E301)
* Kalcijum diaskorbat (E302)
* Monokalijum askorbat (E303)
* Magnezijum diaskorbat

## Reference

## Povezano
* Vitamin C
* Askorbinska kiselina
* Askorbil palmitat
* Askorbil stearat
Holecistokininski receptor A

**Holecistokininski receptor A**, *CCKAR* ili *CCK<sub>1</sub>*, je humani protein. Oznaka CCK1 je preporučena od strane IUPHAR.

## Selektivni ligandi

## Povezano
* Holecistokininski receptor
* Holecistokininski antagonist

## Reference

## Literatura

## Vanjske veze
*
Savijena veza

**Savijena veza** (*banana veza*) je termin u organskoj hemiji koji se odnosi na tip kovalentne hemijske veze sa geometrijom koja donekle podseća na bananu. Sam termin je generalizovana reprezentacija elektronske gustine ili konfiguracije koja podseća na sličnu povojenu strukturu unutar molekula sa malim prstenom, kao što je ciklopropan (C3H6).

## Mali ciklični molekuli
Savijene veze su specijalni tip hemijskog vezivanja u kome je uobičajeno hibridizaciono stanje dva atoma koji formiraju hemijsku vezu modifikovano povećanim ili umanjenim s-orbitalnim karakterom radi prilagođavanja specifičnoj molekulskoj geometiriji. Savijene veze su prisutne u unutrašnji napregnutim organskim jedinjenjima kao što su ciklopropan, oksiran i aziridin.

## Reference

## Vanjske veze
* NMR experiment
Fotoliza

**Fotoliza** ili fotodisocijacija je hemijska reakcija pri kojoj se hemijska jedinjenja razlažu pod dejstvom fotona elektromagnetnog zračenja.

Za ovaj proces principijelan značaj ima energija aktivacije- svojstvo molekula koji učestvuje u procesu, tačnije da li je je njegova energija veća ili manja od energije fotona.

## Uloga u fotosintezi

Fotoliza je proces koji ima veliki značaj u fotosintezi. Pri fotolizi svetlost koju apsorbuje hlorofil se pretvara u hemijsku energiju koja se zatim koristi za razlaganje vode na kiseonik i vodonik. Kiseonik se izdvaja kao sporedni proizvod, a vodonik se spaja sa koenzimom NADP i obrazuje NADPH_2.

## Fotoliza u atmosferi

Fotoliza se dešava u atmosferi kao deo reakcije u toku koje se različite supstance koje zagađuju vazduh, kao što su ugljovodonici i oksidi azota uzajamno deluju, obrazujući druge supstance koje zagađuju vazduh. Na taj način nastaje smog.

## Najvažnije reakcije fotolize u atmosferi

*Prva*:
: O3 + h&nu; &rarr; O2 + O(1D) &lambda; 1D) + H2O &rarr; 2OH

Hidroksid-radikal je jako važan u hemiji atmosfere, a takođe se koristi kao sredstvo za pranje.

*Druga*:
: NO2 + h&nu; &rarr; NO + O
Ova reakcija je značajna za obrazovanje ozona u troposferi.

Obrazovanje ozonskog omotača je povezano upravo sa fotosintezom. Ozon u stratosferi Zemlje obrazuje pod dejstvom ultraljubičastog zračenja na kiseonikov molekul, koji sadrži dva atoma kiseonika,O_2. Molekul se razlaže na dva slobodna atoma, posle čega oni reaguju sa molekulima kiseonika koji nisu razloženi gradeći ozon, O_3.

## Fotografija

Fotoliza halogenida srebra predstavlja ključnu reakciju u pravljenju fotografije i dovodi do obrazovanja skrivenog prikaza u foto-materijalima.

## Astrofizika

U astrofizici se fotodisocijacija javlja jednim od najvažnijih procesa pri razlaganju i nagradnji novih molekula. U međuzvezdanom vakuumu molekuli i slobodni radikali mogu postojati u dužem vremenskom intervalu. Brzina fotodisocijacije je veoma važna za proučavanje međuzvezdane supstance od kojeg su sastavljene zvezde.

Klasični primeri fotolize u međuzvezdanom prostoru su:
: H_2O + h\nu \rightarrow H + OH

: CH_4 +h\nu \rightarrow CH_3 + H

## Fotoliza sa više fotona

U poređenju sa ultraljubičastim ili drugim fotonima visoke vrednosti energije, energija pojedinačnih fotona infracrvenog dela spektra obično je nedovoljno velika da izazove fotodisocijaciju molekula. Međutim više takvih fotona može dovesti do fotodisocijacije. To se postiže uz pomoć lasera visoke energije.

## Povezano
* Fleš-fotoliza
* Fotosinteza
* Fotoefekat
* Fotohemija
Radikal

Termin **Radikal** ima više značenja.

* Radikal (hemija), atomi, molekuli, ili joni sa nesparenim elektronima.
* Radikal celog broja, proizvod prostih brojeva koji dele taj broj.
* Pripadnik ili poklonik Srpske radikalne stranke ili nekog drugog udruženja sa „radikalnom“ konotacijom.
Bakar sulfid

**Bakar sulfid** opisuje familiju hemijskih hedinjenja i minerala sa formulom CuxSy. Neki bakarni sulfidi su ekonomski važne rude.

Prominentni bakarno sulfidi minerali su Cu2S (halkocit) i CuS (kovelit). U rudarskoj industriji, minerali bornit ili halkopirit, koji se sastoje od smeše bakarno-gvozdenih sulfida, se često nazivaju "bakarnim sulfidima". U hemiji, "binarni bakarni sulfid" je bilo koje binarno hemijsko jedinjenje elemenata bakra i sumpora. Nezavisno od njihovog izvora, bakar sulfidi široko variraju u njihovom sastavu sa 0.5 ≤ Cu/S ≤ 2, uključujući brojna nestehiometrijska jedinjenja.

## Poznati bakar sulfidi
Prirodna mineralna binarna jedinjenja bakra i sumpora su navedena ispod. Verovatno postoje i druga jedinjenja koja još nisu otkrivena. Na primer istraživanja "blaubleibender kovelita" formiranog prirodnim izluživanjem kovelita (CuS) indiciraju da postoje druge metastabilne Cu-S faze koje još nisu okarakterisane.
* CuS2, vilamaninit ili (Cu,Ni,Co,Fe)S2
* CuS, kovelit, bakar monosulfid
* Cu9S8 (Cu1.12S), jarovit
* Cu39S28 (Cu1.39S) spionkopit
* Cu8S5 (Cu1.6S), girit
* Cu7S4 (Cu1.75S), anilit
* Cu9S5 (Cu1.8S), digenit
* Cu31S16 (Cu1.96S), djurleit
* Cu2S, halkocit

## Reference

## Povezano
* Bakar(I) sulfid
* Bakar(II) sulfid

## Vanjske veze
* Copper sulfides mineral information and data
Bakar(I) sulfat

**Bakar(I) sulfat** je neorgansko hemijsko jedinjenje hemijske formule Cu2SO4, gde je oksidacioni broj bakra +1. Poznato je još i pod nazivom **kuprosulfat**.

## Dobijanje
Može se dobiti u reakciji metil- ili etil-sulfata i kuprosulfida u odsustvu vlage i na povišenoj temperaturi. Moguće je da se gradi i u reakciji kuprisulfata sa elementarnim bakrom, ali je za to izgleda potrebna visoka temperatura.

## Fizička i hemijska svojstva
Ovaj sulfat je svetlozeleni prah, koji se u vodi razlaže na bakar i bakar(II)-sulfat:
:\mathrm{Cu_2SO_4 \longrightarrow \; 2CuSO_4 + Cu}

## Reference
MOPS

**** ima više značenja.

* 3-(N-Morfolino)propansulfonska kiselina, pufer
* Mops (slepi miš), rod slepih miševa
I Malavoglia

***I Malavoglia*** () je roman italijanskog književnika Giovannija Verge objavljen 1881. godine. Radnja je smještena u Aci Trezza, malo ribarsko selo na Siciliji u blizini Catanije. Protagonisti su pripadnici marljive, ali siromašne ribarske porodice Toscano koji se pokušavaju obogatiti, ali koje razne nesretne okolnosti i tragedije bacaju u siromaštvo. I Malavoglia se smatra jednim od klasičnh djela italijanskog verizma.

Godine 1948. je italijanski sineast Luchino Visconti po motivima romana snimio neorealistički film *[[La terra trema]]*.

## Vanjske veze
* "I Malavoglia" ed altre opere di Verga
* Testo de "I Malavoglia"
* ''I Malavoglia'', riduzione radiofonica di Radio 3 Rai  (Il Terzo Anello - Ad alta voce): 22 puntate, formato.ram
* Concordanze per forma del romanzo  PDF - ODT
* Fondazione Verga, Catania
La terra trema

***La terra trema*** () je italijanski crno-bijeli igrani film snimljen 1948. u režiji Luchina Viscontija, koji se smatra jednim od najpoznatijih ostvarenja italijanskog neorealizma.

Film je originalno bio zamišljen kao dokumentarac o životu siromašnih ribara, i trebao poslužiti u svrhe propagande Komunističke partije pred izbore 1948. godine. Tokom produkcije je Visconti odlučio da ga pretvori u modernu adaptaciju klasičnog verističkog romana *[[Il Malavoglia]]* Giovannija Verge. Radnja je smještena u sicilijansko ribarsko selo Aci Trezza, i prikazuje kako tradicionalne ribare eksploatiraju pripadnici viših klasa.

*La terra trema* se odlikovala nastojanjem za što većom autentičnosti. Kao i drugi predstavnici neorealizma, Visconti je odlučio umjesto profesionalnih glumaca koristiti naturščike, odnosno autentične sicilijanske ribare. Oni u filmu govore sicilijanskim dijalektom, a s obzirom da je on bio teško razumljiv ostatku Italije, Visconti je bio prisiljen nadosnimiti voiceover naraciju na italijanskom.

Premijerno je prikazan na venecijanskoj Mostri gdje je dobio Međunarodnu nagradu, ali i duboko podijelio kritičare. Dio ljevičarskih kritičara ga je napao zbog "formalizma", odnosno skretanja sa načela socrealizma. Godine 1962. je, pak, u prestižnoj anketi časopisa *[[Sight & Sound]]* ušao među deset najboljih filmova svih vremena.

## Uloge
* Antonio Arcidiacono ... 'Ntoni
* Giuseppe Arcidiacono ... Cola
* Venera Bonaccorso ... La vecchia che ride
* Nicola Castorino ... Nicola
* Rosa Catalano ... Rosa
* Rosa Costanzo ... Nedda
* Alfio Fichera ... Michele
* Carmela Fichera ... La baronessa

## Vanjske veze

* 
* 
*
Shaheed (film, 1948)

**Shaheed** je indijski crno-bijeli film na hindiju snimljen 1948. u režiji Ramesha Saigala. Napravljen je nedugo nakon stjecanja indijske nezavisnosti, odnosno nakon što su se indijski sineasti riješili brige o britanskim cenzorima te mogli nesmetano prikazivati indijski pokret za nezavisnost. Naslovni protagonist, čiji lik tumači Dilip Kumar je sin kolonijalnog službenika (čiji lik tumači Chandra Mohan) i koji se, prkoseći ocu, 1940-ih priključuje anti-britanskoj kampanji Napustite Indiju. Radnja prikazuje kako će zbog toga biti stavljen izvan zakona, uhapšen i pogubljen kao terorist. Shaheed je predstavljao posljednji film u karijeri Chandre Mohana, koji je uživao status bollywoodske zvijezde 1930-ih i 1940-ih.

## Vanjske veze
* Movie posters from Shaheed featured in the Cinema India exhibition at the V&A 
*
Sorokine

**Sorokine** () je grad Ukrajini u Luganskoj oblasti. Prema proceni iz 2012. u gradu je živelo 44.574 stanovnika.

Smešten je u Donbasu, a lokalna privreda mu se temelji na eksploataciji uglja. Predstavlja jedno od mlađih naselja u Ukrajini, s obzirom da je osnovan 1914. godine pod imenom Sorokino. U sovjetskom periodu je 1938. preimenovan u Krasnodon.

Najpoznatiji je po tome što se za vreme Drugog svetskog rata našao pod nemačkom okupacijom koja je trajala od 20. jula 1942. do 14. februara 1943. godine. U tom periodu je u gradu delovao pokret otpora poznat pod imenom Mlada garda, a čijim pripadnicima su u poratnom periodu posvećeni romani i istoimeni film. U gradu danas postoji muzej posvećen aktivnostima Mlade garde.

## Stanovništvo
Prema proceni, u gradu je 2012. živelo 44.574 stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze
C10H14N5O8P

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>14</sub>N<sub>5</sub>O<sub>8</sub>P** se može odnositi na:

* Ciklični piranopterinski monofosfat
* Guanozin-monofosfat
C10H13N5O4

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>13</sub>N<sub>5</sub>O<sub>4</sub>** se može odnositi na:

* Adenozin
* Dezoksiguanozin
* Zidovudin
C10H12O

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>12</sub>O** se može odnositi na:

* Anetol
* Butirofenon
* Kuminaldehid
* Estragol
C10H12

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>12</sub>** se može odnositi na:
* Diciklopentadien
* 2,4-Dimetilstiren
* 2,5-Dimetilstiren
* Tetralin
C10H12N2

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>12</sub>N<sub>2</sub>** se može odnositi na:
* Anatabin
* Ehinopsidin
* Tolazolin
* Triptamin
C10H13NO2

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>13</sub>NO<sub>2</sub>** se može odnositi na:

* 3,4-Metilendioksiamfetamin
* 3,4-Dimetoksifenetilamin
* Metilendioksimetilfenetilamin
* Fenacetin
* Fenibut
* Fenprobamat
C10H14N2O

The molecular formula **C<sub>10</sub>H<sub>14</sub>N<sub>2</sub>O** may refer to:
* Bupikomid
* Epiboksidin
* Niketamid
C10H12O2

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>12</sub>O<sub>2</sub>** se može odnositi na:

* Havibetol
* Durohinon
* Eugenol
* Hinokitiol
* Izoeugenol
* Propil benzoat
* Keton maline
* Timohinon
C10H14ClN

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>14</sub>ClN** se može odnositi na:

* 4-Hlorofenilizobutilamin
* Hlorfentermin
* Klortermin
C10H13ClN2

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>13</sub>ClN<sub>2</sub>** se može odnositi na:
* Meta-hlorofenilpiperazin
* Hlordimeform
C10H14O2

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>14</sub>O<sub>2</sub>** se može odnositi na:

* 4-tert-Butilkatehol
* Nepetalakton
* Perila keton
* Spirodekanedion
* Terc-Butilhidrohinon
* Vinski lakton
C10H10O4

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>10</sub>O<sub>4</sub>** se može odnositi na:

* 6-Hidroksimelein
* Dimetil ftalat
* Dimetil tereftalat
* Ferulinska kiselina
* Metil kafeat
C10H14N4O2

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>14</sub>N<sub>4</sub>O<sub>2</sub>** se može odnositi na:

* Morinamid
* 3-Izobutil-1-metilksantin
C10H10O6

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>10</sub>O<sub>6</sub>** se može odnositi na:

* Horizminska kiselina
* Prefenska kiselina
C10H14O

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>14</sub>O** se može odnositi na:

* Levoverbenon
* 2-Etil-4,5-dimetilfenol
* Karvakrol
* Karvon
* Hrizantenon
* Mentofuran
* Perilaldehid
* Rozefuran
* Safranal
* Timol
* Umbelulon
* Verbenon
C10H14FN

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>14</sub>FN** se može odnositi na:

* 2-Fluorometamfetamin
* 3-Fluorometamfetamin
* 4-Fluorometamfetamin
C10H12FNO

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>12</sub>FNO** se može odnositi na:

* 3-Fluorometkatinon
* Flefedron
C10H11NO3

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>11</sub>NO<sub>3</sub>** se može odnositi na:

* Aktarit
* Betamipron
* Metilendioksikatinon
C10H10O3

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>10</sub>O<sub>3</sub>** se može odnositi na:

* 3,4-(Metilendioksifenil)-1-propanon
* 3,4-Metilendioksifenilpropan-2-on
* 3-Acetil-6-metoksibenzaldehid
* Kalon
* Koniferil aldehid
* Melein
C10H11ClO3

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>11</sub>ClO<sub>3</sub>** se može odnositi na:

* Klofibrinska kiselina
* Mekoprop
Blankova hlorometilacija

**Blankova hlorometilacija** je hemijska reakcija aromatičnih prstenova sa formaldehidom i hlorovodonikom koji katalizuje cink hlorid da bi se formirali hlorometilni areni.

:

## Literatura
#  Gustave Louis Blanc *Bull. Soc. Chim. France* **1923**, *33*, 313. 
#  Fuson, R. C.; McKeever, C. H. *Org. React.* **1942**, *1*, 63. (Review)

## Povezano
* Fridel-Kraftsove reakcije
Hidroksi keton

**Hidroksi keton** u organskoj hemiji je funkcionalna grupa koja se sastoji od ketona do koja je hidroksilna grupa. Postoje dve glavne klase hidroksi ketona: 
* alfa-hidroksi keton, RCR'(OH)(CO)R), npr. aciloin
* beta-hidroksi keton, RCR'(OH)CR2(CO)R), npr. aldolni adukti.
Histaminski receptor H2

**Histaminski receptor H<sub>2</sub>** pripada histaminskim receptorima i pozitivno je spregnut sa adenilat ciklazom preko G<sub>s</sub>. Receptor H2 je potentan stimulans cAMP produkcije. On povišava intraćelijske Ca<sup>2+</sup> koncentracije i oslobađanje Ca2+ iz intraćelijskih zaliha. Lek betazol je primer agonista histaminskog receptora H2.

## Funkcija
Histamin je sveprisutni molekulski glasnik koji se otpušta iz mastocita, enterohromafino podobnih ćelija, i neurona. Njegova dejstva su posredovana histaminskim receptorima H1, H2, H3 i H4. Histaminski receptor H2 pripada rodopsinu sličnoj familiji G protein spregnutih receptora. On je integralni membranski protein koji stimuliše sekreciju želudačne kiseline. On takođe reguliše gastrointestinalnu motilnost i intestinalnu sekreciju. Smatra se da učestvuje u regulaciji ćelijskog rasta i diferencijacije.

## Tkivna distribucija
* Želudačne parietalne ćelije
* Vaskularni glatki mišići
* Neutrofili
* Centralni nervni sistem
* Srce
* Materica

## Reference

## Literatura

## Povezano
* Agonist H2 receptora

## Vanjske veze
* 
*
Animals Are Beautiful People

**Ta divna stvorenja** (eng. *Animals are Beautiful People*) južnoafrički je dokumentarni film iz 1974. kojeg je režirao Jamie Uys a koji pokazuje floru i faunu na jugu Afrike. Snimljen je u pustinji Kalahari i Namib, te oko rijeke Okavango. Iako uglavnom namijenjen publici Afrike, film je stekao popularnost diljem svijeta te je i danas jedan od najpopularnijih ostvarenja južnoafričke kinematografije. Zapažen je po uglavnom humorističnom prikazu zgoda životinja, iako su neki prigovarali da su neke scene i situacije namještene. Film je osvojio Zlatni globus za najbolji dokumentarni film.

## Radnja
Film prikazuje epizode iz života životinja u pustinji Namib i Kalahari: ptice grade gnijezda; hrabra patka spašava male pačiće od hijene tako što glumi da je ranjena u vodi; nojevi čuvaju svoj pomladak od ljudi; riba čuva svoje potomstvo tako što se male ribice skrivaju u ustima roditelja. Jedna od najpoznatiji scena je kako su se neke životinje napile nakon konzumiranja voća marula drveta. Domoroci pronalaze vodu tako što zarobe majmuna, daju mu slanu hranu te ga puste da ih odvede do najbližeg izvora ptike vode. Najteže razdoblje je tijekom suše, kada je ugrožen život raznih životinja, sve do kiše i ponovnog cvjetanja.

## Nagrade
Film je osvojio Zlatni globus za najbolji dokumentarni film.

## Pitanje autentičnosti
U jednoj sekvenci majmuni, slonovi, žirafe i divlje svinje se napiju nakon što pojedu voće marula drveta. Neki stručnjaci su naveli da su neke scene u filmu namještene; primjerice, slonovi bi bili preveliki i pili previše vode da bi alkohol u voću imao ikakvog učinka na njih.

## Kritike
Ken Hanke je hvalio film i dao mu 3,5 od pet zvjezdica:
:"Ovaj film iz 1974. je neobičan dokumentarac — ozbiljno-komičan uvid u svijet životinja u pustinji Namib u južnoj Africi. Također je neka vrsta pokušaja stvaranja igrane *[[Fantasia (film)|Fantazije]]* jer želi spojiti dokumentarnu građu sa klasičnom glazbom. Katkad je film odveć pretenciozan (kada buba stane uz zvuk kočenja guma) a katkad mu je izbor glazbe nenadahnut, blago rečeno. Također se teško oteti dojmu da su neki dijelovi bešćutni (iako je to uobičajno kod dokumentaraca o životinjama), pogotovo u sekvenci u kojoj se mukotrpno napravljeno gnijezdo (očito namjerno) zapali kako bi se stvorio dojam prirodne katastrofe. Ipak, sveukupno ovo ostavlja ugodnu promjenu od ostalih dokumentaraca zbog čega se isplati pogledati film - i još više ako ste ljubitelj film *[[Bogovi su pali na tjeme]]*."

## Izvori

## Vanjske veze

* 
*
MB

**MB**, **Mb**, **M. B.** i dr. imaju više značenja:

* megabajt (znak MB)
* megabit (znak Mb)
* mioglobin (kratica MB ili Mb)
* motorni brod (akronim m/b)
Neuromedin B

**Neuromedin B** (NMB) je bombesinu srodan peptid kod sisara. On je originalno bio izdvojen iz svinjske kičmene moždine, i kasnije je pokazano da je prisutan u humanom humanom nervnom sistemu i gastrointestinalnom traktu.

## Sekvenca
Sekvenca C-terminalnog dekapeptida je visoko očuvana među sisarskim vrstama: GNLWATGHFM-(NH2). Taj peptid je poznat kao neuromein B, mada je precizniji naziv neuromedin B 23-32. Sekvenca neuromedina B (kod pacova) je: TPFSWDLPEPRSRASKIRVHPRGNLWATGHFM-(NH2).

## Funkcija
Neuromedin reguliše sledeće funkcije:

* Egzokrina i endokrina sekrecija
* ćelijski rast
* telesna temperatura
* krvni pritisak i glukozni nivo

## Literatura

## Vanjske veze
*
NMB

Termin **NMB** ima više značenja.

* Neuromedin B, neuropeptid
* Novo metilensko plavo (), organska boja
Peptid oslobađanja gastrina

**Peptid oslobađanja gastrina** (*GRP*) je regulatorni molekul koji učestvuje u brojnim fiziološkim i patofiziološkim procesima. Najbolje poznato dejstvo ovog peptida je stimulacija oslobađanja gastrina iz G ćelija želuca.

Gen iz kojeg je GRP izveden kodira brojne peptide slične bombesinu. Njegov 148-aminokiselina dug preproprotein, nakon odvajanja signalnog peptida, se dalje transformiše da bi se formirao bilo 27 aminokiselina dug peptid oslobađanja gastrina ili 10 aminokiselina dug neuromedin C. Ovi manji peptidi regulišu brojne funkcije gastrointestinalnog i centralnog nervnog sistema, uključujući otpuštanje gastrointestinalnih hormona, kontrakciju ćelija glatkih mišića, i proliferaciju epitelijalnih ćelija.

## Reference

## Literatura

## Vanjske veze
* 
*
Benzil grupa

U organskoj hemiji, **benzil** je supstituent ili molekulski fragment koji ima strukturu C6H5CH2-. Benzil sadrži benzenski prsten vezan za CH2 grupu.

## Nomenklatura
U IUPAC nomenklaturi prefiks **benzil** se odnosi na C6H5CH2 supstituent, na primer benzil hlorid ili benzil benzoat. Benzil nije isto što i fenil, čija formula je C6H5. Termin **benzilni** se koristi za opisivanje pozicije prvog ugljenika kovalentno vezanog za benzen ili drugi aromatični prsten. Na primer pozitivno naelekrisanje, koje je stabilizovano u toj poziciji se naziva "benzilni" karbokatjon.

Benzil slobodni radical ima formulu C6H5CH2. Benzil karbokatjon ima formulu C6H5CH2+; karbanjon ima formulu C6H5CH2-. Ovi molekulski oblici se ne mogu formirati u znatnim količinama pod normalnim uslovima, ali su korisni u objašnjavanju mehanizama hemijskih reakcija.

### Skraćenice
Skraćenica "Bn" se često koristi za označavanje benzil grupa u nomenklaturi i u strukturnim opisima hemijskih formula. Na primer, benzil alkohol se može predstaviti kao BnOH. Ova skraćenica se razlikuje od "Bz", koja označava benzoil grupu C6H5C(O)-, kao i fenil grupe C6H5, skraćeno "Ph".

## Reference
BN

**BN** se može odnositi na:
* Peptid oslobađanja gastrina
* Bor nitrid
* Benzil grupa, funkcionalna grupa ('Bn') u organskoj hemiji
* Benzil, diketon
Neuromedin U

**Neuromedin U** (NmU) je neuropeptid nađen u mozgu ljudi i drugih sisara, koji ima brojne funkcije među kojima je kontrakcija glatkih mišića, regulacija krvnog pritiska, percepcija bola, apetit, rast kostiju, i oslobađanje hormona. On je prvi put bio izolovan iz kičmene moždine 1985. Dobio je ime po njegovoj sposobnosti mišićne kontrakcije u uterusu.

## Struktura

Neuromedin U je visoko očuvani neuropetid prisutan u mnogim vrstama. On postoji u više izoformi. Na primer, kod ljudi to je peptid sa 25 aminokiselina (U-25), kod pacova je 23 aminokiseline dug (U-23), a nađeno je da je kod nekih sisara ima 8 aminokiselina. NMU-8 je identikal sa C terminusom NMU-25 peptida, koji je najočuvaniji region celog peptida. Relativni doprinos različitih izoformi biološkoj funkciji neuromedina U nije potpuno ispitan. Neuromedin U, poput mnogih neuroaktivnih peptida, je amidisan na C-terminusu, i sve izoforme imaju identičan C-terminalni heptapeptid.

Sekvenca neuromedina U-23 kod pacova je: YKVNEYNGPVAPSGGFFLFRPRN-(NH2).

## Povezano
* Neuromedinski U receptor
* Neuromedin S

## Literatura

## Vanjske veze
*
Neuromedin S

**Neuromedin S** je neuropeptid sa 36 aminokiselina nađen u mozgu ljudi i drugih sisara. On nastaje u suprahiazmatičnom jezgru hipotalamusa, i srodan je sa neuromedinom U. Smatra se da on učestvuje u regulaciji cirkadijalnog ritma i da deluje kao supresant apetita, kao i regulator oslobađanja nekoliko drugih peptidnih hormona među kojima su vazopresin, Luteinizirajući hormon, i oksitocin.

## Povezano
* Neuromedinski U receptor

## Literatura

## Vanjske veze
*
NMS

Termin **NMS** ima više značenja.

* Neuromedin S, neuropeptid
* Neuroleptički maligni sindrom, neurološko oboljenje
Neuromedinski U receptor

**Neuromedinski U receptori** su G protein spregnuti receptori koji vezuju neuropeptidne hormone neuromedin U i neuromedin S. Postoje dva tipa neuromedin U receptora, koji su kodirani zasebnim genima (, ).

## Selektivni ligandi
Neuromedin U je agonist NMU1 i NMU2 tipa, dok je neuromedin S selektivan za NMU2, i on je potentniji agonist od neuromedina U. Nekoliko drugih peptidnih i ne-peptidnih liganda NMU receptora je takođe poznato.

### Agonisti
;Neselektivni
* Neuromedin U
* ne-peptidni NMU modulatori

;NMU2 selektivni
* Neuromedin S

### Antagonisti
;NMU2 selectivni
* R-PSOP

## Literatura

## Vanjske veze
* 
*
Domžale

**Domžale** (njemački: *Domschale* ili *Domseldorf*) je grad od 12 614 stanovnika, administrativni centar istoimene općine u sredini Slovenije.
## Geografija
Domžale leže u kotlini rijeke Kamniške Bistrice, udaljene oko 15 km sjeverozapadno od Ljubljane.
## Historija
Najstariji pisani izvori o naseljema u tom kraju sežu do 12. - 13. vijeka. Same Domžale se prvi put spominju u dokumentu koji je nastao između 1220. - 1230., a Dob - 1223. i Ihan - 1228. Za srednjeg vijeka to je bio kraj u kom je bilo puno vodenica, koje nisu samo služile za pokretanje mlinova već i pilana i kovačnica.

Od polovice 19. vijeka tu je niknulo puno manufaktura koje su se bavile slamarstvom (izradom predmeta od pšenične slame), njihov zenit bio je do početka Prvog svjetskog rata kad se tim poslom bavilo oko 12 000 ljudi.
Nakon izgradnje Željeznička pruga prema Kamniku - 1891. tu su se počeli podizati i industrijski pogoni. Na taj način su se Domžale oblikovale kao satelitsko naselje na ulazu u Ljubljanu, status grada dobile su 1952.
## Znamenitosti
Najveće atrakcije Domžala su dvorac Krumperk koji je podignut još u 14. vijeku, a kasnije često obnavljan kako je prelazio iz ruke u ruku i crkva sv. Mohorja i Fortunata (Ermagoro i Fortunato mučenici iz Akvileje) sa freskama Franca Jelovšeka naslikanima između 1759. - 1761.
## Privreda i transport
Domžale su i danas poznate po tvornici boja **Helios** i tvornici papira Količevo, a i po nekad velikoj i snažnoj tvornici tekstila *Prebold*, koja je završila u bankrotu.

Pored Domžala prolazi glavni slovenski autoput.A1 (Slovenika).
## Poznati sugrađani
* Franc Rode (1934. - ) slovenski katolički svećenik, nadbiskup i metropolit ljubljanski
## Gradovi prijatelji
* , Koprivnica
* , Euclid
* , Ruti
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Domžale
BTB

Termin **BTB** ima više značenja.

* Bromotimol plavo, pH indikator
* Krv-testis barijera, (), anatomski termin
Domžale (općina)

**Općina Domžale** (slovenski: *Občina Domžale*) je jedna od **212** slovenskih općina od 34 455 stanovnika, administrativni centar općine je istoimeni grad Domžale.
## Geografija
Teren općine Domžale, leži praktički odmah do Ljubljane, do nedavno je administrativno podpadao pod pokrajinu Gorenjsku. Općina ima površinu od 72.3 km² na kojoj leži 51 naselja, organiziranih u 13 zajednica (krajevnih skupnosti); Dob, Jarše-Rodica, Krtina, Preserje pri Radomljah, Radomlje, Rova, Homec-Nožice, Dragomelj-Pšata, Ihan, Toma Brejca Vir, Slavka Šlandra, Simona Jenka i Venclja Perka.
## Naselja Općine Domžale
Bišče, Brdo, Brezje pri Dobu, Brezovica pri Dobu, Češenik, Depala vas, Dob, Dobovlje, Dolenje, **[[Domžale]]**, Dragomelj, Goričica pri Ihanu, Gorjuša, Groblje, Homec, Hudo, Ihan, Jasen, Kokošnje, Količevo, Kolovec , Krtina, Laze pri Domžalah, Mala Loka, Nožice, Podrečje, Prelog, Preserje pri Radomljah, Pšata, Rača, Račni Vrh, Radomlje, Rodica, Rova, Selo pri Ihanu, Spodnje Jarše, Srednje Jarše, Studenec pri Krtini, Sveta Trojica, Šentpavel pri Domžalah, Škocjan, Škrjančevo, Turnše, Vir, Zaboršt, Zagorica pri Rovah, Zalog pod Sveto Trojico, Zgornje Jarše, Žeje, Želodnik, Žiče
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Domžale
Inozitol trifosfat

**Inozitol trifosfat** ili *inozitol 1,4,5-trisfosfat* (takođe poznat kao *trifosfoinozitol*, *InsP<sub>3</sub>* ili *IP<sub>3</sub>*), zajedno sa diacilglicerolom (DAG), je sekundarni glasnik koji učestvuje u prenosu signal i lipidnoj signalizaciji u biološkim ćelijama. Za razliku od DAG koji ostaje unutar membrane, IP3 je rastvoran i prenosi se difuzijom kroz ćeliju. On nastaje hidrolizom fosfatidilinozitol 4,5-bisfosfata (PIP2), fosfolipida koji je lociran u ćelijskoj membrani dejstvom fosfolipaze C.

## Mehanizam
IP3 se vezuje za, i aktivira InsP<sub>3</sub> receptor na membrani endoplazmatičnog retikuluma (ER) i sarkoplazmičnog retikuluma (SR), što dovodi do otvaranja kalcijumskih kanala i oslobađanja Ca2+ u citoplazmu i sarkoplazmu, respektivno. Ovo povišenje koncentracije Ca2+ aktivira rianodinskim receptorom-kontrolisani kanal na SR, što dovodi do dodatnog povišenja koncentracije Ca2+.

## Povezano
* inozitol
* inozitol fosfat
* mio-inozitol
* inozitol pentakisfosfat
* inozitol heksafosfat
* inozitol trifosfat receptor
* ITPR1
* ITPKC

## Reference

## Vanjske veze
*
Inozitol fosfat

**Inozitol fosfati** su grupa od mono- do poli- fosforilisanih inozitola. Oni igraju ključnu ulogu u nizu ćelijskih funkcija, kao što su rast, apoptoza, migracija, endocitoza, i diferencijacija ćelija. Grupa se sastoji od:
* inozitol monofosfat
* inozitol trisfosfat
* inozitol pentakisfosfat
* inozitol heksafosfat

## Funkcija
### Inozitol trifosfat

Inozitol trifosfati deluju na inozitol trifosfatni receptor, posledica čega je oslobađanje kalcijuma u citoplazmu.

### Drugi
Za inozitol tetra-, penta-, i heksa-fosfati je utvrđeno da učestvuju u ekspresiji gena i regulaciji remodelovanja hromatina..

## Literatura

## Vanjske veze
*
Inozitol trifosfat receptor

**Inozitol trisfosfatni receptor** (*InsP3R*) je membranski glikoproteinski kompleks koji deluje kao Ca<sup>2+</sup> kanal aktiviran inozitol trisfosfatom (InsP3). InsP3 receptor je bio otkriven malom mozgu pacova.

## Distribucija
On je nađen u znatnom broju tkiva. Njegova koncentracija ja posebno visoka u malom mozgu. U ćelijama se najveći deo ovoj receptora nalazi kao sastavni deo endoplazmatičnog retikuluma.

## Struktura
InsP3R kompleks je formiran od četiri 313 kDa podjedinice. Kod vodozemaca, riba i sisara postoje 3 paraloga i oni mogu da formiraju homo- ili heterooligomere. InsP3R-1 je najzastupljeniji od ova tri proteina i nađen je u svim tipovima tkiva i u svim razvojnim fazama života. Gen ovog receptora ima četiri splajsna mesta. Alternativne splajsne varijante imaju različite farmakološke aktivnosti.

## Povezano
* Inozitol
* Inozitol fosfat
** Inozitol monofosfat
** Inozitol trifosfat
** Inozitol pentakisfosfat
** Inozitol heksafosfat
* MRVI1

## Literatura

## Vanjske veze
*
CSH

Termin **CSH** ima više značenja.

* Cezijum hidrid, kristalna materija sa formulom CsH
* C ljuska, komandna ljuska Juniksa
Sapogenin

**Sapogenini** su aglikoni, ili nesaharidni delovi, familije prirodnih proizvoda poznate kao saponini. Primarna organska karakteristika sapogenina je njihov steroidni ili drugi triterpenski okvir. Na primer, steroidni sapogeni kao što su tigenin, neogitogenin, i tokorogenin su izolovani iz krtola *[[Chlorophytum arundinacelum]]*. Neki steroidni sapogeni mogu da služe kao početni materijal za polusintezu pojedinih steroidnih hormona.

## Reference

## Vanjske veze
* Sapogenin
CP

Termin **Cp** ima više značenja.

* Ciklopentadien, hemijsko jedinjenje
* Specifična toplota, na konstantnom pritisku (Cp ili cp)
Vrhovni sud Irana

**Vrhovni sud Irana** (perz. دیوان عالی کشور; *Divan-e Ali-je Kešvar*) je hijerarhijski najviši sud u Islamskoj Republici Iran, iznad drugostupanjskih pokrajinskih odnosno prvostupanjskih lokalnih sudova.

## Historija
Vrhovni sud Irana ustanovljen je između 1910. i 1915. godine i prvotno je nosio ime *Divan-e Ali-je Kešvar* do 1939. kada je promijenjeno u *Divan-e Ali-je Kešvar* (dosl. Vrhovni državni sud).

## Predsjednici pravosudne vlasti
Po čl. 162. iranskog ustava, Predsjednik Vrhovnog suda mora biti visoki vjersko-pravni autoritet (mudžtahid), pravedan i dobro upoznat sa pravosudnim poslovima. Predsjednika na mandat od pet godina izabire predsjednik pravosudne vlasti u dogovoru sa sucima Vrhovnog suda.

## Literatura
*  
*  

## Vanjske veze

*  Službene stranice Vrhovnog suda Irana
Portorož

**Portorož** (talijanski *Portorose* - ružina luka) je gradić u slovenskom primorju od 2 937 stanovnika.
## Geografija
Portorož leži u Piranskom zaljevu, administrativno podpada pod obližnju Općinu Piran. *Portorož* je izrazito turističko naselje s brojnim hotelima, marinom i malim međunarodnim aerodromom (IATA: POW, ICAO: LJPZ).

Pored grada leže nekad poznate *Sečovljaske solane*, koje su danas restaurirane i služe kao spomenik. 
## Historija
Tragovi naseljenosti postoje već od rimskih vremena, - arheološki nalazi manjeg pristaništa i ribogojilišta u moru, kod današnje Srednje pomorske škole. U široj okolici mjesta postoje tragovi *villae rusticae*.

Nakon Rima, pada Istra ( i Portorož ) pod Bizantsko carstvo godine 538./589.. Zatim od godine 568. slijede stalni napadi Longobarda, Germana i Slavena, na ovaj kraj. Tako je čitavo ovo područje doživjelo veliko civilizacijsko nazadovanje u 7. vijeku. Nakon toga ustoličila se ranofeudalna vlast lokalnih grofova. Na zapadnoj obali Istre su se naselja pokušala osloboditi vrlo krute feudalne vlasti, te su se počela povezivati s obližnjom Venecijom, koja je već počela bivati gospodaricom Jadrana i velesila u Sredozemlju.

Dolazak venecijanske vlasti, pogodovao je prodoru crkvenih redova u Istru, tako su benediktinci imali četiri samostana u Piranskom zaljevu već u 12. vijeku. U samom *Portorožu* izgrađena je velika crkva *sv. Marije od Rozarija*, koja je po nekim izvorima izgrađena u 13. vijeku (1251.), po njoj je i naselje dobilo latinsko ime *Portus sanctae Mariae de Rosae*, a kraćenjem je došlo do imena *Portorose*.
Portorose je sve do kraja 19. vijeka bio malo ribarsko - ratarsko - selo, uz obližnje solane.

Negdje od kraja 19. vijeka počinje razvoj balnearnog turizma u *Portorožu*, - 1891. osnovano je društvo *Società stabilimento balneare di Pirano* (Kupalište Piran), koje je izgradilo kupalište i prvi hotel *Allo Stabilimento Balneare* (koji je kasnije preimenovan u *Hotel Portorose*), nakon toga počela je izgradnja brojnih drugih turističkih objekata.
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada
Nukleotidni šećer

**Nukleotidni šećeri** su aktivirane forme monosaharida. Nukleotidni šećeri deluju kao glikozilni donori u reakcijama glikozilacije. Te reakcije su katalizovane glikoziltransferazama.

## Historija
Anabolizam oligosaharida, i stoga uloga nukleotidnih šećera, nije bio dovoljno poznat do 1950-tih, kad je utvrđeno da su ključni enzimi tog procesa glikoziltranseraze. One prenose glikozilnu grupu sa šećernih nukleotida na akceptor.

## Tipovi
Kod kompleksnih životinja je prisutno devet nukleotidnih šećera koji deluju kao glikozil donori. Oni se mogu klasifikovati po tipu nukleozida u sledeće grupe:
* Uridin difosfat: UDP-Glc, UDP-Gal, UDP-GalNAc, UDP-GlcNAc, UDP-GlcUA, UDP-Xyl
* Guanin difosfat: GDP-Man, GDP-Fuc.
* Citozin monofosfat: CMP-Neu5Ac, je jedini nukleotidni šećer koji formira nukleotidni monofosfat.

Kod biljaka i bakterija se javljaju mnogi drugi šećeri, i koriste u raznim donorima šećera. Specifično, CDP-glukoza i TDP-glukoza su prisutni u prirodi i iz njih se formira niz druge formi donorskih nukleotida CDP i TDP šećera.

## Strukture
Primeri struktura nukleotidnih šećera (jedan primer po tipu).

## Reference

## Povezano
* Metabolizam nukleotidnog šećera
* Glikoziltransferaza

## Vanjske veze
*
UTP

Termin **UTP** ima više značenja.

* UTP, ili uridin-5'-trifosfat, je pirimidinski nukleotid.
* <sup>135</sup>UTP, ili untripentijum, je hipotetični hemijski element. 
* University of Tehran Press, akademska izdavačka kuća iz Teherana
Glicerofosfolipid

**Glicerofosfolipidi** (*fosfogliceridi*) su fosfolipidi sa glicerolom osnovom. Oni su glavna komponenta bioloških membrana.

## Struktura
Termin glicerofosfolipid označava derivate sn-glicero-3-fosforne kiseline koji sadrže bar jedan O-acil, O-alkil, ili O-alk-1'-enil ostatak vezan za glicerolnu grupu, kao i polarnu glavu formiranu od azotne baze, glicerolne ili inozitolne jedinice.

Dve masne kiseline i fosforna kiselina su vezane estarkim vezama za glicerol. To je osnovna struktura fosfatidata. Oni su intermedijari u sintezi mnogih fosfoglicerida. Prisustvo dodatnih grupa vezanih za fosfat proizvodi mnoštvo različitih fosfoglicerida.

Glicerofosfolipidi su u znatnoj meri asimetrični u pogledu njihovih C1 i C2 vezanih grupa. C1 supstituenti su uglavnom zasićene masne kiseline, dok su u C2 poziciji pretežno nezasićene kiseline.

Fosfogliceridi se skoro ekskluzivno javljaju u biljnim i životinjskim ćelijskim membranama. Plazmalogeni i fosfatidati su primeri.

## Metabolizam
Metabolizam glicerofosfolipida je različit kod eukariota i prokariota. Sinteza kod prokariota obuhvata sintezu glicerofosfolipida fosfatidne kiseline i polarnih čeonih grupa. Sinteza fosfatidne kiseline se razlikuje kod eukariota.

Prekursori većine glicerofosfolipida su 1,2-diacil-sn-glicerol i fosfatidilna kiselina. Aktivirani fosfatni estri polarne čeone grupe reaguju sa sa C3-OH grupom 1,2-diacil-sn-glicerola i formiraju fosfolipidnu fosfodiestarsku vezu. U nekim slučajevima fosforilna grupa fosfatidilne kiseline je aktivirana i reaguje sa neaktiviranom polarnom čeonom grupom.

Mehanizam formiranja aktiviranog fosfatnog estra je isti za obe polarne čeone grupe, etanolamin i holin.
# ATP prvo fosforiliše OH grupu holina ili etanolamina.
# Fosforilna grupa rezultujućeg fosfoetanolamina ili fosfoholina zatim napada CTP, zamenjuje PPi, i formira korespondirajući CDP derivat, koji je aktivirani fosfatni estar polarne čeone grupe.
# C3-OH grupa 1,2-diacil-sn-glicerola napada fosforilnu grupu aktiviranog CDP-etanolamina ili CDP-holina, zamenjuje CMP, i time nastaje glicerofosfolipid.

Jetra takođe konvertuje fosfatidiletanolamine do fosfatidilholina putem trimetilacije njegove amino grupe, koristeći S-adenozil metionin kao donor metila.

## Povezano
* Fosfolipidi
* Biološke membrane

## Reference

## Vanjske veze
* 
* Dijagram fosfolipida
Piran (općina)

**Općina Piran** (slovenski: *Občina Piran*, talijanski: *Comune di Piran*) je jedna od **212** slovenskih općina od 17 882 stanovnika, administrativni centar općine je istoimeni grad Piran.
## Geografija
Teren općine Piran, leži do Općine Izola, duž obale Tršćanskog zaljeva sve do hrvatske granice, a sve donedavno je administrativno podpadao pod pokrajinu Primorsku. Općina ima površinu od 72.3 km² na kojoj leži 10 naselja.
## Naselja Općine Piran

Dragonja/Dragogna, Lucija/Lucia, Nova vas, Padna, Parecag/Parezzago, **[[Piran]]**/Pirano, Portorož/PortoRose, Seča/Sezza, Sečovlje/Sicciole, Strunjan/Strugnano, Sveti Peter

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Piran
Izola

**Izola** (talijanski: *Isola*) je grad od 11 347 stanovnika, administrativni centar istoimene općine na jugozapadu Slovenije.
## Geografija
Historijski centar Izole leži na poluotoku u Tršćanskom zaljevu između Kopra i Pirana. On je sve do početka 19. vijeka bio otok (isola - to je korijen današnjeg imena grada Izola) tad je izgrađen nasip kojim je otok povezan s kopnom.
## Historija
Pretpostavlja se da je prvo ranosrednjovjekovno naselje na otoku nastalo u 6. vijeku.
Car Svetog Rimskog Carstva Oton I poklonio je 972 to naselje kao feud Venecijancu Vitalu Candianu, a njegov sin je to prepustio Akvilejskom patrijarhu Rodaldu, pa je Akvileja vladala Izolom skoro do kraja 13. vijeka. Nakon nje tim krajem ovladala je Mletačka Republika, pa je Izola od 16. vijeka u sjeni susjednog Kopra koji joj postavlja podeste.

Nakon propasti Mletačke Republike Izola je kao i čitav taj kraj zajedno sa Istrom i Dalmacijom pripao 1797. Austriji. Nakon kratkotrajne vlasti Prvog Francuskog Carstva (1805. - 1813.) Izola je ponovno u austrijskim rukama, sve do propasti Austro-Ugarske.
Nakon Prvog svjetskog rata Izolu je od novembra 1918. držala pod okupacijom vojska Kraljevine Italije, a tek od 12. novembra 1920. je službeno priključena Italiji. Velike promjene dogodile su se nakon Drugog svjetskog rata, točnije 
između 1954. - 1956. kad se većina dotadašnjeg stanovništa iselilo u Italiju a na njihovo mjesto doselili Slovenci iz unutrašnjosti.

Sve do sredine 19. vijeka stanovnici su bili pretežito ribari i ratari, a solarstvom su se bavili jedino za lokalne potrebe. Tad su osnovane prve tvornice ribljih konzervi (Ampelea, Arrigoni) pa se počel mijenjati socijalna struktura naselja, koje je i ubrzano raslo. Sve tamo do 1954. Izola je bila većinski talijanski grad sa jasno izraženim romanskim identitetom, tad je otpočeo masovni egzodus Talijana, pa je grad potpuno izmjenio nacionalni sastav.
## Znamenitosti
Najveći i najvredniji spomenik Izole je bazilika sv. Maura, čiji je nukleus nastao u 11. vijeku, ali je restaurirana i proširivana 1547., 1888., 1891) sa sa samostojećim zvonikom. Ona ima i osobito vrijedne oltarne slike; Girolamo da Santacroce, Palma Mlađi, Giorgio Ventura.

Pored tog vrijedna je i interesantna palača Podestata (restaurirana 1642. i 1922) koja je povezana sa osmerokutnom starom župnom crkvom sv. Marije Alietske (temeljno restaurirana krajem 18. vijeka).
## Privreda
Izola je i danas poznata po tvornici ribljih konzervi **Delamaris** i po pogonu tvornice začina Droga iz Portoroža, kao i po nekada velikoj i snažnoj tvornici igračaka **Mehanotehnika**.
## Galerija slika

datoteka:Izola6.jpg
datoteka:Izola 0707.JPG 
datoteka:Izola4.jpg
datoteka:Izola3.jpg

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Izola
Izola (općina)

**Općina Izola** (slovenski: *Občina Izola*, talijanski: *Comune di Isola*) je jedna od **212** slovenskih općina od 15 952 stanovnika, administrativni centar općine je istoimeni grad Izola.
## Geografija
Teren općine Izola, leži praktički odmah iza Kopra, i proteže se duž obale Tršćanskog zaljeva svega par kilometara do Pirana, ali se zato jako izdužio u unutrašnjost - tako da ima oblik trokuta. Sve donedavno je Općine Izola,administrativno podpadala pod pokrajinu Primorsku.

Općina ima površinu od 72.3 km² na kojoj leži 9 naselja.
## Naselja Općine Izola

Baredi, Cetore, Dobrava/Dobrava, **[[Izola]]**/Isola, Jagodje/Valleggia, Korte, Malija, Nožed, Šared

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Izola
Neoflavonoid

**Neoflavonoidi** su klasa polifenolnih jedinjenja. Flavonoidi (u užem smislu) imaju 2-fenilhromen-4-on osnovu, dok neoflavonoidi imaju 4-fenilhromensku osnovu bez hidroksilne supstitucije u poziciji 2. 

## Tipovi

Neoflavonoidi obuhvataju 4-arilkumarin (neoflavon), 4-arilhroman, dalbergion i dalbergihinol.

* **Neoflavoni** su izvedeni iz 4-fenilkumarinske (ili 4-Aril-kumarinske) osnove (C15H12O2, molarna masa : 224.25 g/mol). Prvi neoflavon je izolovan iz prirodnih izvora 1951. To je bio kalofilolid iz *[[Calophyllum inophyllum]]* semena.

* **Neoflaveni** poseduju 4-fenilhromensku osnovu (hemijska formula: C15H10O2, masa: 222.068). Dalbergihromen, koji je ekstrahovan iz drveta *[[Dalbergia sissoo]]* je primer takvog jedinjenja.

## Reference
Piranski zaljev

**Piranski zaljev** (slovenski *Piranski zaliv*; talijanski *vallone di Pirano*, rijeđe *bala di Pirano*), dio Tršćanskog zaljeva između rta Madona i rta Gornja Savudrija; obuhvaća 19 km²; dug 6,5 km, širok do 5,2 km; dubok do 20 m. Zaljevom prolazi granica između hrvatskog i slovenskog teritorijalnog mora. U novije vrijeme (od 2002) u hrvatskim izvorima naziva se i ***Savudrijska vala***.

## Geografija
Taj zaljev površine 19 / 20 km², zapravo je samo dio većeg Tršćanskog zaljeva na sjeveru Jadranskog mora. Prostire se od rta Madona na sjeveru do Savudrije u Hrvatskoj na jugu.

Obale zaljeva dijelom pripadaju Republici Hrvatskoj, a dijelom Republici Sloveniji, na slovenskom dijelu zaljeva leže Piran, Portorož i Lucija, a na hrvatskom turističko naselje Crveni Vrh izgrađeno 1980-ih.

Teritorijalno razgraničenje na području tog zaljeva i okolnog mora, još je i danas formalno predmet spora između Slovenije i Hrvatske. Jedino što je on nakon sastanka Pahor - Kosor u Stockholmu 2009. prepušten međunarodnoj arbitraži u Den Haagu.

### Povijest granica
Nakon što su jedinice NOVJ ušle na čitavo područje Julije u cilju priključenja Sloveniji i Hrvatskoj u sklopu jugoslavenske federacije, te povlačenja iz Trsta DFJ potpisuje sporazum sa Saveznicima o okupacionim zonama Julijske krajine između JA i Saveznika (kojima je pripala zapadna Istra od Trsta do Pule). Mirovnim sporazumom s Italijom 1947. FNRJ je priznata cijela Istra osim sjeverozapadnog dijela Istre gdje je uspostavljen Slobdni teritorij Trsta s Okupacionom zonom A s Trstom (pod Saveznicima) i zonom B (pod Jugoslavijom). Sada dolazi do tragikomične situacije kada Slovenija i Hrvatska između sebe dijele Okupacionu zonu B gdje je prema popisu iz 1910. preko 90% posto stanovnika pripadalo talijanskom govornom području. Vladimir Bakarić i Edvard Kardelj vuku granice, a po kojem kriteriju je 98" talijansko Buje potpalo pod Hrvatsku, a 99" talijanski Piran Sloveniji samo je njima znano. Vjerojatno je najlogičnija granca tok rijeke Dragonje koja se ulijeva u Piranski zaljeva i dalje po sredini zaljeva između punte Savudrija i Punte Madona do tal. teritorijalnih voda (na isti način je povučena državna granica po sredini Tršćanskog zaljeva). Sve je bilo u redu dok Slovenija i Hrvatska nisu izašli iz Federacije. Do tada su ribarski brodovi iz slov. dijela Istre mogli loviti po čitavom jugoslavenskom dijelu Jadrana, a isto tako i s plovidbom brodova. I tu je počelo natezanje jer su Slovenci otkrili da nemaju izlaz na otvoreno more, natezanje oko nečeg što je u biti otuđeno još 1945. A sukob 2 nacionalizma se nastavlja... 

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Slovenia, Croatia, th e EU and Piran Bay''
C10H12N2O5

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>12</sub>N<sub>2</sub>O<sub>5</sub>** se može odnositi na:

* Dinoseb
* Dinoterb
C10H18

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>18</sub>** se može odnositi na:

* Bornan
* Dekalin
* Decin
* Spirodekan
C10H20O

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>20</sub>O** se može odnositi na:

* Mentol
* Citronelol
* Dekanal
* Neodekanoinska kiselina
* Oktil acetat
* Rodinol
C10H9N

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>9</sub>N** se može odnositi na:

* Benzazepin
* Lepidin
* 1-Naftilamin
* 2-Naftilamin
* Hinaldin
C10H8

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>8</sub>** se može odnositi na:

* Naftalen
* Azulen
* Pentafulvalen
C10H15NO

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>15</sub>NO** se može odnositi na:

* Talsaklidin
* Efedrin
* Hordenin
* Para-metoksiamfetamin
* Pseudoefedrin
* Perilartin
* Anatoksin-a
C10H17N3S

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>17</sub>N<sub>3</sub>S** se može odnositi na:

* Pramipeksol
* Dekspramipeksol
C10H16

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>16</sub>** se može odnositi na:
* Adamantan
* Camfen
* Caren
* Limonen
* Mircen
* Okimen
* Felandren
* Pineni
** alfa-Pinen
** beta-Pinen
* Sabinen
* Sintin
* Terpinen
* Thujen
* Tvistan
C10H15N

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>15</sub>N** se može odnositi na:

* Metamfetamin
* α-Etilfenetilamin
* Izopropilbenzilamin
* Levometamfetamin
* Ortetamin
* Fenprometamin
* Fentermin
C10H22O

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>22</sub>O** se može odnositi na:

* 1-Dekanol
* Propilheptil alkohol
C10H6O2

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>6</sub>O<sub>2</sub>** se može odnositi na:

* Naftohinon‎
* 1,2-Naftohinon
* 1,4-Naftohinon‎
C10H16N4O3

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>16</sub>N<sub>4</sub>O<sub>3</sub>** se može odnositi na:
* Anserin
* Dimetilan
C10H18O

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>18</sub>O** se može odnositi na:
 
* Borneol
* Citronelal
* Eukaliptol
* Fenhol
* Geraniol
* Grandisol
* Linalool
* Menton
* Mircenol
* Nerol
* Terpineol
* Terpinen-4-ol
C10H16N2O3S

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>16</sub>N<sub>2</sub>O<sub>3</sub>S** se može odnositi na:
* Amidefrin
* Biotin
C10H19O6PS2

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>19</sub>O<sub>6</sub>PS<sub>2</sub>** se može odnositi na:

* Izomalation
* Malation
C11H12N2O

Molekulska formula **C<sub>11</sub>H<sub>12</sub>N<sub>2</sub>O** se može odnositi na:

* Fenazon
* Vasicin
C11H11Cl2N

Molekulska formula **C<sub>11</sub>H<sub>11</sub>Cl<sub>2</sub>N** se može odnositi na:

* Amitifadin
* DOV-216,303
C10H16O

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>16</sub>O** se može odnositi na:

* (E,E)-2,4-Dekadienal
* (S)-Ipsdienol
* Kamfor
* Karveol
* Citral
* Fenhon
* Mircenol
* Mirtenol
* Piperiton
* Pulegon
* Tujon
C10H7NO3

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>7</sub>NO<sub>3</sub>** se može odnositi na:

* Alfa-Cijano-4-hidroksicinaminska kiselina
* Kinurenska kiselina
C10H16O2

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>16</sub>O<sub>2</sub>** se može odnositi na:

* Askaridol
* Hrizanteminska kiselina
* 3,7-Dimetil-2,6-oktadienoinska kiselina
* Iridomirmecin
* Masoja lakton
C10H17NO

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>17</sub>NO** se može odnositi na:

* Benziltrimetilamonijum hidroksid
* N-Cikloheksil-2-pirolidon
C10H8N2

Molekulska formula **C<sub>10</sub>H<sub>8</sub>N<sub>2</sub>** se može odnositi na:

* 2,2'-Bipiridin
* 4,4'-Bipiridin