Hronologija LGBTQ historije

Kratak pregled događaja u istoriji gejeva, lezbejki, biseksualnih, transrodnihi transeksualnih osoba.

= Stari vek =
## c. 12.000. pre nove ere

* Pri kraju gornjeg paleolita ljudi su počeli da ostavljaju artifakte i umetnine koji sugerišu homoeroticizam. Primeri uključuju nekoliko pećinskih crteža i stotine falusnih "štapova", među kojima je jedan isklesani dupli dildo koji izgleda kao da je služio dvema ženama za istovremenu upotrebu. Ovaj dildo je nađen u Gorge d'Enfer u današnjoj Francuskoj

## c. 8.000 - 5.000. pre nove ere

* Mogući primer homoerotike u evropskoj umetnosti u mezolitu jeste crtež u kamenu na kome je prikazana grupa žena i muškaraca koji plešu oko dve centralne muške figure sa penisima u erekciji.

## c. 2350. vek pre nove ere

* Sagrađena je zajednička grobnica muškog para, Khnumhotepa i Niankhkhnuma. Veruje se da su njih dvojica bili ljubavnici, što bi ih učinilo prvim zabeleženim gej parom u istoriji.

## c. 1750. pre nove ere

U babilonskom Hamurabijevom zakoniku pominju se dvorske sluge, takozvani "*girsequ*", čiji je zadatak bio da seksualno opslužuju muškarce vladajuće klase. Sumero-vavilonska "*girsequ*" je obično prevođena kao evnuh. U prevodu na srpski ova reč je prevedena kao "favorit". *Girsequ* se pominje u članovima 187, 192 i 193. U istim članovima pominje se i reč "*salzikrum*", koja je složenica: muškarac-žena i kojom se možda označavala lezbejka. Hamurabijev zakonik je "muškoj ženi" davao veća prava pri nasleđivanju nego drugim ženama (od 178. člana).U srpskom prevodu *salzikrum* je prevedena kao "javna ženska".

## [[7. vek pne.|7. vek]] pre nove ere

* **c. [[630. pne.]]** – rođena je Sapfo prva poznata lezbejka u istoriji, čija je ljubav prema devojkama slavljena kao Sokratova ljubav prema dečacima. Vodila je školu za devojke na ostrvu Lezbosu, iz čijeg imena je izveden današnji termin „lezbejka“

## [[6. vijek pne.|6. vek pne.]]

* **c. [[600. pne.]]** – ***[[Zapisi iz Tere]]*** – na ostrvu Tera (danas Santorini) pronađeni su natpisi na zidu koji datiraju iz 7. ili 6. veka pre nove ere. Ovi grafiti sadrže veoma direktno izrečena svedočanstva o seksualnim odnosima. Neki od njih glase: "Pidipiad je imao seks", "Timagor, Emferes i ja smo imali seks", "Krimon je imao seks sa Amocionom ovde", "Pored Delfiniona† Krimon je ovde imao seks sa dečakom, bratom Batiklea"
:†Zid se nalazi pored hrama Apolona Delfiniona.

* **[[514. pne.]]** – Ljubavni par, Harmodije i Aristogiton ubili atinskog tiranina, Hiparha."Tiranoubice", kako ih je narod kasnije zvao, slavljeni su kao oslobodioci, a njihove statue bile su podignute na atinskom trgu.

## [[5. vek pne.]]

* **c. [[450. pne.]]** - U Toru je uključena Levitska knjiga, koja time postaje deo zakona u Palestini. Ovim homoseksualni odnosi postaju kažnjivi smrću.

## [[4. vek pne.]]

* **[[385. pne.]]** - U Platonovoj Gozbi se izlaže teorija o "trećem polu", koja je prvi pokušaj teorijskog objašnjenja razlika između homoseksualnih i hetereoseksualni osoba.
* **[[338. pne.]]** - Sveta četa Tebe, koja je bila sastavljena od ljubavnika, pretrpela je jedini i konačni poraz sukobljena sa Filipom II Makedonskim u bitci kod Heroneje. Prema pisanju Plutarha, posle bitke je Filip II obilazio bojište i kada je naišao na mrtve ljubavne parove, rasplakao se i rekao: "*Neka budu istrebljeni oni koji misle da su ovi učinili ili osećali nešto sramno.*"
* **[[324. pne.]]** – umire Hefestion, ljubavnik Aleksandra Velikog. Aleksandar je bio izvan sebe zbog Hefestionove smrti: obrijao je glavu u znak žalosti, dao je da se lekar koji je (neuspešno) lečio Hefestiona razapne na krst, uništio je grad Ekbatanu, zabranio je sve proslave i festivale u kraljevstvu. Zajedno sa telom Hefestiona krenuo je u Babilon, gde je priredio veličanstvenu sahranu. Poslao je pitanje Amonovom proročištu da li može Hefestiona da proglasi bogom. Proročište mu nije dalo božanski status, ali mu je dozvolilo da Hefestion bude slavljen sa herojskim počastima, te Aleksandar je gradio svetilišta u njegovu slavu. Mnogi povezuju smrt Hefestiona sa Aleksandrovom, koja je usledila svega osam meseci kasnije.

## [[2. vek pne.]]
* **[[149. pne.]]** - Donet je zakon po nazivu *[[Lex Scantinia]]*, koji je zabranjivao pederastiju i pasivnu ulogu u istopolnim odnosima između slobodnih građana Rima. Zakon je predviđao smrtnu kaznu.
: *Vidi dalje*: LGBT istorija antičkog Rima, Lex Scantinia.

## [[1. vek pne.]]

* **[[80. pne.]]** – Mladi Julije Cezar se nalazi na dvoru Nikomeda IV, kralja Bitinije. Govorilo se da su njih dvojica ljubavnici, zbog čega su Cezara prozvali "kraljicom Bitinije". Ovo su kasnije koristili Cezarovi protivnici da bi ga dekreditovali.
* **c. [[40. pne.]]** – Geograf i istoričar Strabon opisuje grupu žena u Galiji (današnaj Francuska) koje žive bez muškaraca i slave boga Dionisa.

## [[1. vek]]

* **[[1]]** – Umire car Ai (漢哀帝 – Han Aidi), koji je poznat i po tome što je bio gej car Kine. Tradicionalni istoričari govore o ljubavi između cara i Dong Xian (). Njihovu ljubav su istoričari opisivali kao "strast odsečenog rukava" ( - dùanxìu zhī pǐ) prema priči da su jednog popodneva car Ai i Dong Xian zajedno uspavali, kada se car probudio i želeo da ustane iz kreveta, odsekao je svoj rukav na kome je Dong Xian ležao kako ga ne bi probudio. Na smrtnoj postelji car Ai je Dong Xiana proizveo u vrhovnog komandanta, ali ga je carica Wang Zhi ()naterala da izvrši samoubistvo .
* **[[54]]** - Neron postaje car Rima. Svetonije navodi da je Neron bio venčan sa dvojicom muškaraca, od kojih je jedan imao počasti kakve bi imala carica. Gej veze su bile prihvaćene i institucionalizovane u to vreme u Rimu.
* **c. [[55]]** - U Poslanici Rimljanima (Rim 1.26-27 ) i nešto manje jasno u Prvoj poslanici Korinćanima (1 Kor 6.9 ) Pavle iz Tarsa nudi svoju teoriju da su istopolni odnosi posledica pogrešnog razumevanja Boga. Ova teza se danas preispituje.
: *Dalje: [[Homoseksualnost i Biblija]].*

* **[[68]].** - Na presto Rima dolazi Galba, o kome Svetojnije navodi da je više voleo muškarce i to "odrasle, snažne muškarce". Ovo može biti jedini primer iz istorije Rima kada se za nekog eksplicitno navodi da je voleo odrasle muškarce, pa se Galba može smatrati najbliži onom što podrazumeva današnji termin gej.
* **[[98]]** - Trajan, jedan od najvoljenijih careva Rima, započinje svoju vladavinu. Trajan je, takođe, bio poznat i po svojoj ljubavi prema mladim muškarima. Ovo je Abgarus, kralj Edese, iskoristio u svoju korist. Kada je Trajan bio besan na njega zbog neposlušnosti, Abgarus mu je poslao svog zgodnog sina Arbandesa i time dobio oprost.

## [[2. vek]]

* **[[130]]** – Antinoj, ljubavnik cara Hadrijana, umro je udavivši se u Nilu. Hadrijan je bio slomljen Antinojevom smrću i odao je vrlo ekstravagantnu počast svom ljubavniku. Na mestu gde je Antinoj umro, Hadrijan je podigao grad Antinopolis. Samog Antinoja proglasio je bogom, čime je on učinjen poslednjim novim bogom antike. Njegove statue postavljene su širom Rimskog carstva, takođe podignuti su hramovi u Bitaniji, Atini i Mantineji, kao i proročišta. Po divinaciji, Antinoj je u Egiptu poistovećen sa Ozirisom. S obzirom na veliki broj statua, Antinoj je jedan od najbolje sačuvanih likova antike.
* **[[177]]** - Atenagora Atinski je preljubnike i pederaste proglasio protivnicima Hrišćanstva, osuđujući ih na ekskomunikaciju, koja je bila najveća crkvena kazna u to vreme, kada su hrišćani još uvek bili proganjani.

## [[3. vek]]

* **[[218]].** – Elagabal dolazi na vlast. Kasije Dio piše da je njegova najstabilnija veza bila sa Hijerokleom, koga je oslovljavao svojim mužem. U *[[Historia Augusta]]* se tvrdi da se venčao sa Zotikusom, atletom iz Smirne i da je priredio javnu svečanost za tu priliku
* **[[249]].** - Filip Arapin, prvi hrišćanski rimski car, pokušao je da zakonom zabrani mušku prostituciju u Carstvu, ali zakon je nadalje bio ignorisan i u mnogim delovima Carstva još godinama nadalje je prikupljan porez od muške prostitucije

## [[4. vek]]

* **[[305]]/[[306]].** - Sinod u Elviri je prokleo homoseksualce.
* **[[314]]** - Sinod u Ankari je muškarce koji imaju seks sa muškarcima osudio na ekskomunikaciju iz crkve.

## [[5. vek]]

* **c. [[400]].** – U Kama Sutri opisana je, pored trećeg pola, različitih oblika homoseksualnosti i transrodnosti, takođe i lezbejska ljubav u haremu.

= Srednji vek =

## [[6. vek]]
* **[[538]]. i [[559]].** - ***[[Vizantija]]*** - Novele 77 i 141 Justinijanovog zakona zabranjuju homoseksualnost u Vizantiji. U 77. Novelu se navodi da su istopolni odnosi uzrok "gladi, zemljotresa i epidemija". Ipak, stanovništvo Konstantinopolisa i drugih vizantijskih gradova se suprotstavljalo Justinijanu i Teodori po ovom pitanju. Javnost je uspela da se usprotivi i zaštiti od pokušaja carskog para da progone svoje protivnike po ovim odredbama

## [[7. vek]]

* **c. [[650]]** - u tekstu Kur'ana se osuđuje seksualni odnos između muškaraca.
: *Dalje: [[Islam i homoseksualnost]].*

## [[9. vek]]

* **c. [[800]].** – za vreme kalifata Abasida pojavila se poezija sa homoerotskim sadržajem. Tu se ističe Abu Nuvas, čiji česti motivi su lepi dečaci i mladići
: *Dalje: [[Pederastija u islamskom svetu]].*

## [[10. vek]]

## [[11. vek]]

* **[[1073]].** Papa Grgur VII je naredio javno spaljivanje Sapfine poezije. Fragmenti njenih pesama su sačuvani zahvljajući tome što je njena poezija bila citirana na mnogim mestima

## [[12. vek]]

## [[13. vek]]

## [[14. vek]]

* **[[1327]]** - ***[[Engleska]]*** - Kralj Edward II je zbačen s prestola i ubijen. O njegovom odnosu sa Piers Gavestonom hroničari su pisali da je "*preteran*", "*neumeren*" i "*izvan mere i razuma*", i kritikovali su njegovu strast prema "*ogavnom i zabranjenom seksu*" Prema kasnijim navodima, kralj Edward II je ubijen nabijanjem užarene metalne šipke kroz analni otvor
* **[[1373]]** - ***[[Antwerpen]], [[Belgija]]*** - dvojica muškaraca, Willem Case i Jan van Aersdone su optuženi zbog seksualnih odnosa (*wyle faicten*) i ubijeni. U srednjovekovnoj Evropi počinje progon osoba koji stupaju u seksualne odnose sa osobama istog pola. Case i Aersdone su samo jedan takav primer; a izuzetak su samo po tome što su njihova imena ostala sačuvana u beleškama.
* **[[1391]]** - ***[[Machelen]], [[Belgija]]*** - Optuženo je 15 muškaraca i 2 žene za istopolne odnose; od njih, jedan je priznao i pogubljen je.

## [[15. vek]]

* **[[1432]]** - ***[[Firenca]], [[Italija]]*** - organizovana je prvo zvanično administrativno telo u istoriji koje je za svoj primarni cilj imalo borbu protiv homoseksualnosti. Naziv ovog suda je bio "Uffiziali di Notte" (*Oficiri noći*). Po gradu su bile postavljene kutije u koje su građani mogli anonimno da ubacuju imena osumnjičenih. Ovaj sud je bio aktivan do **1502**. godine. Za vreme njegovog rada organizovano je čak oko 15.000 suđenja, a osuđeno je oko 2.000 muškaraca.
* **[[1451]]** - Papa Nikola V je odobrio Inkviziciji da progoni homoseksualne muškarce

= Novi vek =

## [[16. vek]]

* **[[1533]]** - ***[[Engleska]]*** - Kralj Henry VIII donosi zakon, *[[Buggery Act 1533]]*, kojim se svi seksualni odnosi, koji ne služe reprodukciji, smatraju krivičnim. Zakon je kažnjavao seksualne odnose sa životinjama, masturbaciju, oralani i analni seks i seks između muškaraca. Za istopolni seks između muškaraca predviđena kazna je smrt vešanjem. Ovo je prvi u nizu engleskih *sodomy laws*, koji zabranjuju homoseksualne osnose (lezbejski odnosi nikada nisu bili zabranjeni u Engleskoj) sve do 1967. godine

## [[17. vek]]

## [[18. vek]]

* **[[25.9.|25. septembar]], [[1791]]** - ***[[Francuska]]*** – Novi krivčni zakonik Francuske revolucije ne pominje dobrovoljne seksualne odnose između osoba istog pola, čime Francuska dekriminalizuje homoseksualnost.

## [[19. vek]]

* **[[1811]]** - *[[Holandija]]* – dekriminalizuje homoseksualnost.
* **[[1813]]** - *[[Bavarska]]* – dekriminalizacija seksualnog odnosa između muškaraca
* **[[1835]]** - *[[Poljska]]* – prvi put u istoriji Poljska kriminalizuje homoseksualnost
* **[[1836]]** - *[[Velika Britanija]]* – poslednje izvršenje smrtne kazne zbog homoseksualnosti u Britaniji 
* **[[1861]]** - *[[Engleska]]* – kazna za „sodomiju“ se umanjuje sa vešanja na kaznu zatvora.

* **[[1867]]**, **[[29.8.]]** - *[[Nemačka]]* – Karl Heinrich Urlichs postaje prvi samo-identifikovani gej koji javno zastupa parava istopolno orijentisanih muškaraca, kada zahteva od Kongresa nemačkih pravnika u Minhenu da donesu rezoluciju kojom će se tražiti da se povuku zakoni kojima se kriminalizuju seksualni odnosi između muškaraca.
* **[[6.5.|6. maj]], [[1868]]** – ***[[Nemačka]]*** - Karl Maria Kertbeny prvi put upotrebljava termin "homoseksualnost" u svom pismu upućenom Karl Heinrich Ulrichsu. Naredne godine ovaj termin se prvi put upotrebljava javno, u pamfletu koji je napisao takođe Kertbeny.
* **[[15.5.|15. maj]], [[1871]]** – ***[[Nemačka]]*** - homoseksaulnost je kriminalizovana u celoj Nemačkoj notornim Paragrafom 175. Ovaj zakon stupa na snagu 1. januara, 1872. godine.
* **[[1886]]** – *[[Ujedinjeno Kraljevstvo]]* - Krivični zakon zabranjuje mušku homoseksualnost.
* **[[1895]]** - *[[Ujedinjeno Kraljevstvo]]* - Oscar Wilde je osuđen na dve godine zatvora zbog homoseksualnosti. 
* **[[1896]]** - *[[Nemačka]]* - Adofl Brand osniva časopis *[[Der Eigene]]*, koji je prvi gej časopis u svetu. Der Eigene izlazi do 1932.
* **[[1897]]** - *[[Nemačka]]* - Magnus Hirschfeld osniva Wissenschaftlich-humanitäres Komitee kako bi se borio za prava gejeva, lezbejki i trans osoba i za ukidanje Paragrafa 175.

= 20. vek =

* **c. [[1900]].** – ***[[Holandija]]***, ***[[Amsterdam]]*** – u nedeljnom časopisu "*Pst-Pst*" pojavili su se prvi primeri lezbejskih ličnih oglasa.
* **[[1900]].** – ***[[Nemačka]]*** – Elisar von Kupffer objavljuje antologiju homoerotske književnosti iz celog sveta, *[[Lieblingminne und Freundesliebe in der Weltliteratur]]*. Prvo izdanje objavljuje Adolf Brand. Antologija je ponovo objavljena 1995. godine.
* **[[1901]].** – ***[[Nemačka]]*** – Spisateljica Minna Wettstein-Adelt objavljuje roman "*Sind es Fraues?*", koji govori o grupi nezavisnih žena u Ženevi. Knjiga je jedan od prvih pozitivnih prikaza lezbejki. Werrstein-Adelt je roman objavila pod pseudonimom *Aimée Duc*.

## [[1910-e]]

* **[[1910]]** - Emma Goldman počinje javno da se zalaže za gej-lezbejska prava.
* **[[6.7.|6. juli]], [[1919]].** - ***[[Nemačka]]***, ***[[Berlin]]*** – Magnus Hirschfeld osniva Institut für Sexualwissenschaft. U Institutu su se obavljale prve moderne operacije korekcije pola. Institut je imao veliku biblioteku o istopolnoj ljubavi i pored medicinskog i šireg naučnog rada, Institut je organizovao i političku i društvenu akciju usmerenu na prihvatanje gejeva, lezbejki i trans osoba. Rad Instituta je zabranjen po dolasku Hitlera na vlast, 1933. godine.

## [[1920-e]]

* **[[1924]]. ** - *[[Sjedinjene Američke Države]]* – osnovana je prva gej organizacija u Chicagou pod nazivom „*Society for Human Rights*“ (Društvo za ljudska prava). Nekoliko meseci kasnije zatvorena je od strane policije.

## [[1930-e]]

* **[[1932]]. ** - *[[Poljska]]* – novi krivični zakon dekriminalizuje homoseksaulnost u Poljskoj.

### [[1933]].
----
* *[[Nemačka]]* - Nacisti zabranjuju gej grupe u Nemačkoj. Neki gejevi su poslati u koncentracione logore. Institut für Sexualwissenschaft Magnusa Hirschfelda je zatvoren i uništen, a njegove kinje su spaljene.
* *[[Danska]]* - dekriminalizuje homoseksualost.

### [[1937]].
----
* *[[Nemačka]]* – počinje da se koristi Ružičasti trougao za obeležavanje gej zatvorenika.

## [[1940-e]]

### [[1944]].
----
* ***[[Švedska]]*** – dekriminalizije homoseksualnost.

### [[1945]].
----
* Po oslobađanju koncentracionih logora od strane Saveznika, zatvorenici koji su bili osuđeni zbog homoseksualnosti po Paragrafu 175 nisu oslobođeni, već ostaju zatvoreni da bi odslužili punu kaznu.

### [[1946]].
----
* **[[7.12.|7. decembar]]** - ***[[Holandija]]*** – osnovana je najstarija i danas aktivna LGBT organizacija, COC (Cultuur- en Ontspannings Centrum). Organizaciju *Shakespeareclub* (kako se COC zvao do 1949. godine) osnovali su Niek Engelschman, Jaap van Leeuwen i Jo van Dijk; prva dvojica su sarađivali na magazinu *[[Lovenrecht]]* (Pravo na ljubav), koji je počeo da se izdaje par meseci pre nemačke okupacije, 1940.
:*Dalje*: *[[Položaj LGBT osoba u Holandiji]]*.

### [[1948]].
----
* *[[Danska]]* – osnovana je gej organizacija „Forbundet af 1948“.

## [[1950-e]]

### [[1950]]
----
* **[[21.10.|21. oktobar]]** - ***[[Švedska]]***, ***[[Stockholm]]*** - Allan Hellman osniva LGBT grupu *[[RSFL]]*, koja danas ima oko 6000 članova. Grupa je do 1952. funkcionisala kao podružnica danske organizacije *[[Forbundet af 1948]]*.
:*Dalje*: *[[Položaj LGBT osoba u Švedskoj]]*.

* **[[11.11.|11. novembar]]** - ***[[SAD]]***, ***[[Los Angeles]]*** – Harry Hay, Rudi Gernreich, Bob Hull, Chuck Rowland i William Dale Jennings se susreću prvi put u cilju organizovanja udruženja *[[Mattachine Society]]*, prve gej organizacije u SAD, koja aktivno radi na promovisanju gej prava.

### [[1951]].
----
* *[[Grčka]]* – dekriminaclizacija homoseksualnosti.

### [[1952]].
----
* *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[California]]*, *[[Los Angeles]]* – osnovana je organizacija ONE, Inc.

### [[1954]].
----
* **[[7.6.]]** – umire Alan Turing, otac savremenih kompjutera, umire od trovanja cijanidom 18 meseci po terapiji hormonskim smanjivanjem libida, kao kazne za homoseksualnost.
* *[[Francuska]]* – osnovana je prva gej organizacija u Francuskoj pod nazivom „Arcadie“.

### [[1955]].
----
* *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[California]]*, *[[San Francisco]]* – osnovana je lezbejska organizacija Daughters of Bilitis.

## [[1960-e]]

### [[1967]].
----
* **[[27.7.]]** - *[[Ujedinjeno Kraljevstvo]]* – Sexual Offence Act 1967 (Zakon o seksualnim prekršajima) stupa na snagu. Zakonom se dekriminalizuje muška homoseksaulnost u Engleskoj i Velsu, pod uslovima da u seksualnom aktu učestvuju samo dvojica muškaraca, da su obojica imaju više od 21, da nijedan nije mentalno retardiran, da nisu članovi vojske ili flote i da nijedan nije stanovnik delova UK-a u kojima je hooseksualost i dalje zabranjena (Škotska i Severna Irska).
   
### [[1969]].
----
* **[[14.5.|14. maj]]** - ***[[Kanada]]*** - dekriminalizuje homoseksualnost usvajanjem *[[Criminal Law Amendment Act, 1968-69]]*.
:*Dalje*: *[[Položaj LGBT osoba u Kanadi]]*.

* **[[18.5.]]** - *[[Minnesota]]*, *[[Minneapolis]]* – osnovana je organizacija FREE (Fight Repression of Erotic Expression – „*Borba protiv represije nad erotskim izražavanjem*“), prva studentska gej i lezbejska organizacija u USA.
* **[[27.6.|27. jun]]**/**[[28. jun]]** - ***[[SAD]]***, ***[[New York]]*** – dešava se Stounvolska revolucija, koja se često uzima kao početak modernog LGBT pokreta.

## [[1970e]]

### [[1970]].
----
* **[[17.3.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]* - premijera filma „*[[Boys in the Band]]*“, prvog gej filma koji je izašao iz velikog studija.
* **[[28.6.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]* – u znak obeležavanja prve godišnjice od Stounvolske revolucije oko 2000 ljudi maršira New Yorkom. To je, ujedno, i prva Parada ponosa LGBT osoba ikada održana.

### [[1971]].
----
* *[[Švedska]]* – prva zemlja koja dozvoljava transeksualnim osobama da zakonski promene pol i obezbeđuje besplatnu hormonsku terapiju.

### [[1973]].
----
* **[[15.12.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]* – odbor Američke psihijatrijske asocijacije jednoglasno izglasava da homoseksualnost treba ukoliti sa liste psihijatrijskih poremećaja u DSM-II. Rezolucija, takođe, poziva da se prekine javna i privatna diskriminacija gejeva i lezbejki i da se ukinu zakoni koji diskriminušu gejeve i lezbejke.

### [[1977]].
----
* *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[California]]*, *[[San Francisco]]* – Harvey Milk je izabran za člana gradskog veća.

### [[1978]].
----
* **[[25.6.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[San Francisco]]* – prvi put se koristi Zastava duginih boja u toku „*San Francisco Gay Freedom Day Parade*“.
* **[[27.11.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[California]]*, *[[San Francisco]]* – Harvey Milk i gradonačelnik George Moscone su ubijeni u većnici San Francisca.

### [[1979]].
----
* **[[14.10.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]* – održava se prvi LGBT marš na Washington sa oko 100.000 učesnika i učesnica.

## [[1980-e]]

### [[1982]].
----
* **[[28.8.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[San Francisco]]* – organizovane prve Gay Games sa oko 1600 učesnika i učesnica.

### [[1985]].
----
* **[[1.4.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[New York City]]* – otovrena je prva srednja škola, Harvey Milk High School, predviđena kao bezbedno mesto za LGBT učenike i učenice. Škola je u početku radila sa malim brojem učenica i učenika. Tek od 2002. godine škola je potpuno prihvaćena kao javna srednja škola.
* **[[12.5.]]** - *[[Nemačka]]*, *[[Hamburg]]* – otkriven je prvi spomenik posvećen gej žrtvama nacional-socijalizma.
* **[[2.10.]]** – umire Rock Hudson. Njegova smrt skreće veliku pažnju javnosti na AIDS.
* **[[4.10.]]** - *[[Nemačka]]* – otvoreno gej političar je prvi put izabran za člana parlamenta.
* **[[13.11.]]** - *[[Ujedinjeno Kraljevstvo]]* – lezbejska političarka Margaret Roff postaje gradonačelnica Manchestera.

### [[1986]].
----
* **[[9.8.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[California]]*, *[[San Francisco]]* – otvorene druge Gay Games sa oko 3.500 učesnika i učesnica.

### [[1987]].
----
* *[[Sjedinjene Američke Države]]* – osnovna grupa ACT-UP
* *[[Holandija]]/[[Nizozemska]]*, *[[Amsterdam]]* – otvoren Homomonument, spomenik posvećen žrtvama progona gejeva i lezbejki.
* **[[11.10.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]* – održan drugi marš na Washington, DC sa, kako se procenjuje, oko 200.000 učenika i učesnica.

### [[1988]].
----
* *[[Švedska]]* – izglasava se prvi zakon koji štiti gejeve i lezbejke od diskriminacije.
* **[[24.5.]]** - *[[Ujedinjeno Kraljevstvo]]* – konzervativna vlada izglasava zakon poznat kao „*[[Section 28]]*“, koji zabranjuje lokalnim upravama da „promovišu homoseksualnost“.
* **[[11.10.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]* – osnovan je National Coming Out Day.

### [[1989]].
----
* *[[Ujedinjeno Kraljevstvo]]* – osnovana je organizacija Stonewall, danas vodeća lobbying grupa za LGBT prava u UK.
* **[[9.3.]]** – umire Robert Mapplethorpe, gej umetnik i fotograf.
* **[[7.6.]]** - *[[Danska]]* – omogućuje registrovano partnerstvo za istopolne parove. Danska postaje prva zemlja koja istopolnim parovima omogućuje registraciju i priznaje pravni status sličan onom koji uživaju venčani parovi.
* **[[1.10.]]** - *[[Danska]]*, *[[Kopenhagen]]* - prvi istopolni par koji je dobio zakonski priznat statut u svetu su Axel i Eigil Axgil, veterani gej aktivizma. Axel i Eigil su bili partneri 40 godina, a još 1957. godine uzeli su zajedničko prezime, koje su skovali od delova svojih imena.

## [[1990-e]]

### [[1990]].
----
* **[[20.3.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]* – u New Yorku osnovana organizacija Queer Nation od strane nekoliko aktivista i aktivistkinja organizacije ACT-UP.
* **[[10.5.]]** - *[[Ujedinjeno Kraljevstvo]]* – u Londonu osnovana organizcija OutRage!
* **[[4.8.]]** - *[[Kanada]]*, *[[Vancouver]]* – otvorene treće Gay Games, sportsko takmičenje. Učestovalo oko 9.500 LGBT osoba.

### [[1991]].
----
* prvi put se javlja Red ribbon kao simbol borbe protiv HIV/AIDS-a.

* **[[19.5.]]** - *[[Hong Kong]]* – dekriminalizacija homoseksualnosti.
* **[[20.6.]]** - *[[Rusija]]* – organizuje se prva proslava ponosa LGBT osoba. Proslava se održava u Moskvi i traje 10 dana.

### [[1992]].
----
* Svetska zdravstvena organizacija izbacuje homoseksualnost sa liste mentalnih bolesti u novom izdanju ICD-10. Homoseksaulost, biseksualnost i heteroseksualnst se prihvataju kao varijante seksualne orijentacije.
* **6.** – osnovana je organizacija Lesbian Avengers u New Yorku od strane nekoliko aktivistkinja grupe ACT-UP.

### [[1993]].
----
* *[[Norveška]]* – stupa na snagu zakon o registrovanim partnerstvima istopolnih osoba. Istopolni parovi dobijaju jednaka prava kao i venčani heteroseksualni parovi, osim prava na usvajanje dece i venčanja u crkvi.
* **[[25. april]]** – ***[[SAD]]*** – održava se teći LGBT marš na Washington, D.C.. Procenjuje se da je učestvovalo od 300.000 pa čak do 2.000.000 osoba.

* **[[27. maj]]** - ***[[Rusija]]*** - istopolni odnosi između muškaraca su dekriminalizovani.

* **[[30. novembar]]** - ***[[SAD]]*** – stupa na snagu znakon koji u američku vojsku uvodi politku, popularno nazvanu „*[[Don’t Ask, Don’t Tell]]*“, koja dozvoljava LGB osobama da služe u vojsci pod uslovom da ne obznanjuju svoju seksualnu orijentaciju. 
* **[[31. decembar]]** - ***[[Nebraska]], [[SAD]]*** - Transmuškarac, Brandon Teena (21) je ubijen par dana nakon što je silovan. Njegov život, a posebno ovaj događaj, tema je filma *[[Boys Don't Cry (film)|Boys Don't Cry]]*.

### [[1994]].
----
* **[[9.3.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]* – Jonathan Schmitz ubija Scotta Amedura kada ovaj otkrije u emisiji kod Jenny Jones da je zaljubeljen u Jonathana. Schmitz je osuđen na 30 do 50 godina zatvora za ubistvo drugog stepena.
* **6.** - *[[Srbija]]* – dekriminalizovana homoseksualnost brisanjem člana 110 iz Krivičnog zakona.
* **[[18.6.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[New York]]* – otvaranje četvrtih Gay Games, sa oko 11.000 učesnika i učesnica.
* **[[6.12.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]* – American Medical Association objavljuje svoje protivljenje tretmanima koji su predviđeni za „lečenje“ homoseksualnosti.

### [[1995]].
----
* *[[Švedska]]* – legalizacija registrovanih istopolnih partnerstava.
* **[[20. januar]]** - ***[[Albanija]]*** - Albanski parlament dekriminalizuje homoseksualnost.

* **[[25.5.]]** - *[[Kanada]]* – u slučaju *[[Egan vs. Canada]]*, Vrhovni sud Kanade je doneo presudu da je zabranjena diskriminacija po osnovama seksualne orijetacije po članu 15 Kanadske povelje o pravima i slobodama, koja je deo ustava. Član 15 Povelje ne pominje seksualnu orijentaciju direktno, ali je sastvaljen tako da omogućuje sudu da doda nove moguće osnove po kojima se diskriminacija zabranjuje. Ova presuda ima veliki značaj, jer se član 15 odnosi na sve zakone koji štite od diskriminacije.

### [[1996]].
----
* *[[Bosna i Hercegovina]]* – dekriminalitzacija homoseksualnosti. Republika Srpska će, međutim, uljoniti homoseksualnost iz krivičnog zakona tek 1998. godine.
* **[[8.5.]]** - *[[Južna Afrika]]* – prva država koja eksplicitno zabranjuje diskriminaciju na osnovu seksualne orijetacije u Ustavu.

### [[1997]].
----
* *[[Sjedinjene Američke Države]]* – Ellen DeGeneres se outuje u svom sitkomu „*[[Ellen (serija)|Ellen]]*“. Sitkom ima gledanost od oko 42 miliona ljudi.

### [[1998]].
----

* **[[1.8.]]** - *[[Holandija]]/[[Nizozemska]]*, *[[Amsterdam]]* – počinju pete Gay Games, sa 14.700 učesnika i učesnica.
* **[[12.10.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]* – Matthew Shepard umire u bolnici od povreda koje je dobio prilikom u napadu motivisanom homofobijom. Napad na Matthewa i njegova smrt je bio povod za veliku kampanju protiv nasilja iz mržnje i protiv homofobije. Matthew Shepard je, verovatno, najpoznatija žrtva homofobije. Njegove ubice su osuđene na po dve doživotne kazne zatvora.

### [[1999]].
----
* *[[Srbija]]*, *[[Novi Sad]]* – osnovna gej organizacija ***[[New Age – Rainbow]]***.
* **[[29.3.]]** - *[[Novi Zeland]]* – promenjen je imigracioni zakon, koji sada, prilikom zahteva za stalni boravak, jednako tretira istopolne parove kao i heteroseksuale. Pre promene gej i lezbejski parovi morali da su čekaju duplo više vremena na odobrenje stalnog boravka u odnosu na heteroseksualne parove.
* **[[11.6.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]* – predsednik Bill Clinton proglašava 6. „mesecom ponosa gejeva i lezbejki“ u USA.
* **[[2.10.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[California]]* – guverner Gray Davis potpisuje tri zakona koja se tiču LGBT osoba. Prvi štiti gej i lezbejske učenice i učenike, kao i nastavno osoblje u školama. Drugi zakon omogućuje domaća partnerstva. Treći zakon zabranjuje diskriminaciju gejeva i lezbejki na poslu i po pitanju stanarskog prava.
* **[[6.10.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]* – Dona Brazile, lezbejka, postaje menadžerka predsedničke kampanje Al Goreu za predstojeće izbore.
* **[[10.10.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]* – Harvard univerzitet objavljuje studiju koja daje naučnu podršku tezi da „gejdar“ postoji.
* **[[13.10.]]** - *[[Francuska]]* – Nevenčani heteroseksualni i istopolni parovi dobijaju ista prava kao venčani parovi.
* **[[21.11.]]** – umire Quentin Crisp.
* **[[20.12.]]** - *[[Sjedinjene Amerčike Države]]*, *[[Vermont]]* – Vrhovni sud naređuje da se zakon promeni u cilju priznavanja jednakih prava istopolnim parovima, koja imaju venčani parovi.

## [[2000-e|2000-te]]

### [[2000]].
----
* **[[12.1.|12. januar]]** – ***[[Ujedinjeno Kraljevstvo]]*** – ukinut je zakon kojim se zabranjuje gejevima i lezbejkama da stupe u vojnu službu.
: *Videti dalje: [[Seksualna orijentacija i vojska]]*.
* **[[7.3.|7. mart]]** - ***[[SAD]]***, ***[[Kalifornija]]*** – izglasan je zakon „*[[Proposition 22 (SAD, 2000)|Proposition 22]]*“, kojim Kalifornija onemogućava istopolne brakove i ne priznaje istopolne brakove sklopljene u drugim državama.
: *Videti dalje: [[Istopolni brakovi u Kaliforniji]].*
* **[[21.6.]]** – *[[Škotska]]* – parlament ukida amandman poznat kao „*[[Section 28]]*“ koji je zabranjivao da lokalne vlasti „promovišu homoseksualnost“. 
* **[[1.7.|1. juli]]** – ***[[SAD]]***, ***[[Vermont]]*** – zakon o registrovanom partnerstvu stupa na snagu, dajući većinu bračnih prava registrovanim istopolnim parovima.
: *Videti dalje: [[Registrovana partnerstva u Vermontu]].*

* **[[30.11.|30. novembar]]** - ***[[Ujedinjeno Kraljevstvo]]*** – pravo na slobodno stupanje u seksulne odnose izjednačava se na 16 godina za sve parove. Raniji zakon predviđao je 16 godina za heteroseksualne odnose i 18 godina starosti za istopolne odnose
: *Videti dalje: [[Zakonska granica za stupanje u seksualne odnose]] i [[Položaj LGBT osoba u Ujedinjenom Kraljevstvu]].*
* *[[Izrael]]* – priznaje se imigraciono pravo istopolnim partnerima/partnerkama državljana/državljanki Izraela.

### [[2001]].
----

* **[[7. mart]]** - ***[[Kina]]*** - Kineska psihijatrijska asocijacija je uklonila homoseksualnost sa liste *Kineske klasifikacije i dijagnostičkih kriterija mentalnih poremećaja*, čime je svoj stav usaglasila sa Svetskom zdravstvenom asocijacijom da je homoseksualnost noramalna varijanta ljudske seksualnosti. Kineski psihijatri su doneli ovu odluku na osnovu jednogodišnjeg istraživanja.
* **[[15. mart]]** - ***[[Portugal]]*** - Izglasane su dopune zakona o faktičkim zajednicama, kojima se priznaju ista prava istopolnim parovima koja su do tada važila za nevenčane različitopolene parove.

* **[[1. april]]** – ***[[Holandija]]*** – stupio na snagu zakon o istoponim brakovima, prvi takav zakon u svetu. Odmah posle ponoći Job Cohen, gradonačelnik Amsterdama, koji je za ovu priliku postao matičar, venčao je prva četiri para (tri gej i jedan lezbejski)
: *Dalje: [[Istopolni brak u Holandiji]], [[Položaj LGBT osoba u Holandiji]].*

* **[[11. maj]]** - ***[[Portugal]]*** - Na snagu stupa zakon o neregistrovanim istopolnim zajednicama.

* **[[30.6.]]** - *[[Srbija]]* – napad na prvu gej paradu u Beogradu. Gomila navijača, ultranacionalista, neonacista, čak i pripadnika klera napada učenice i učesnike prve organizovane gej parade na Balkanu. Policija nije efikasno reagovala, a državni zvaničnici nikada nisu dali zvanično saopštenje.
* **[[1.8.]]** - *[[Nemačka]]* – stupa na snagu zakon o registrovanom partnerstvu istopolnih parova.
* **[[1.9.]]** - *[[Srbija]]* – pokrenut Queeria on-line magazin

### [[2002]].
----
* *[[Nemačka]]* – savezna vlada izdaje zvanično izvinjenje gejevima za stradanje u Holokaustu i za progon posle Drugog svetsog rata do ukidanja notornog Paragrafa 175.
* *[[Švedska]]* – priznaje pravo na usvajanje dece od strane registrovanih istopolnih parova, postižući tako gotovo puno izjednačenje u pravima venčanih heteroseksualnih i registrovanih istopolnih parova (sa jedinom razlikom da se istopolni parovi ne mogu venčati u crkvi).

* **[[28.4.]]** - *[[Kina]]* – homoseksualnost je dekriminalizovana
* **[[6.5.]]** - *[[Holandija]]/[[Nizozemska]]* – ubijen gej političar i kandidat na predstojećim izborima Pim Fortuyn. 

* **8.** - *[[Austrija]]* – starosna granica za dobrovoljni seksulni odnos je izjednačena na 14 godina.
* **[[22.9.]]** - *[[Švajcarska]]*, *[[Cirih]]* – registrovanim istopolnim parovima u ciriškom kantonu data su jednaka prava po pitanju poreza, nasledstva i socijalnog osiguranja koja imaju venčani heteroseksualni parovi.
* **[[24.10.]]** – u devedesetoj godini umro gej aktivista Harry Hay, jedan od osnivača Mattachine Society, prve gej organizacije u SAD. 
* **[[2.11.]]** - *[[Australija]]* – šeste po redu Gay Games otvorene u Sidneju, sa 12.100 učesnika i učesnica, pod geslom *Under New Skies*.

### [[2003]].
----
* **[[30. januar]]** - ***[[Belgija]]*** – usvaja se zakon o istopolnom braku. Belgija postaje druga država u Evropi, koja izjednačava prava venčanih heteroseksualih i istopolnih parova, sa izuzetkom usvajanja dece, što će biti omogućeno tek 2006. Zbog procedure koju zakon predviđa, prvo istopolno venčanje u Belgiji održano je tek juna iste godine. Zakon je donet sa 91 glasom za i 22 glasa protiv.
:*Dalje*: *[[Položaj LGBT osoba u Belgiji]]* i *[[Istopolni brak u Belgiji]]*
* **[[21. maj]]** - ***[[SAD]]*** – konzervativna republikanska članica donjeg doma parlamenta, Marilyn Musgrave predstavalja notorni amandman, Federal Marriage Amendment (Federalni amandman o braku), koji bi onemogućio sklapanje istopolnih brakova u SAD. Poslednje glasanje o ovom amandmanu je održano 7. juna 2006. i amandman nije usvojen.
* **[[30.5.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[Kentucky]]* – guverener Paul Patton potpisuje akt kojim se zabranjuje diskriminacija na osnovu seksualne orijentacije. Time Kentaki postaje deseta država u SAD koja diskriminaciju gejeva i lezbejki na radnom mestu. Kentaki, ovim aktom, postaje i prva država u SAD koja zabranjuje diskriminaciju na osnovu rodnog identiteta.
* **[[18.6.]]** - *[[Kanada]]*, *[[Ontario]]* – vlada prihvata presudu suda da se istopolni brakovi moraju tretirati jednako kao heteroseksaulni brakovi. Kanada postaje prva država van Evrope koja priznaje istopolne brakove.

* **[[18.9.]]** - *[[Ujedinjeno Kraljevstvo]]* – akt, kojim se ukida važenje amandmana poznatog kao Section 28, dobija kraljevski pristanak. Amandman, koji je zabranjivao da lokalne vlasti „promovišu homoseksualnost“ već je bio ukinut u Škotskoj 2000. godine, a ovim je ukinut i u Engleskoj, Velsu i u Severnoj Irskoj.
* **[[29.10.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]* – studija koju je radila organizacija Human Rights Campaign pkazuje da 60% agencija za usvajanje dece u Americi prihvataju zahteve gejeva i lezbejki, a 40% tvrdi da dalo dete (decu) istopolnoj porodici.
* **[[1.11.]]** – *[[Kina]]* – prva parada ponosa LGBT osoba u Kini održana je u Tajpeju.
* **[[15.11.]]** - *[[Kanada]]* – ministar Ted Nebbeling se venčao sa svojim partnerom, sa kojim je do tada bio 32 godine u vezi. To je prvi istopolni brak nekoga ko je na ministarskoj poziciji.
* **[[26.11.]]** – *[[Ujedinjeno Kraljevstvo]]* – u svom godišnjem govoru sa trona, koji najavljuje vladin program za narednu godinu, kraljica Elizabeth II pominje i zakon o civilnoj zajednici.

### [[2004]].
----
* **[[1.1.]]** - *[[Australija]]*, *[[Tasmanija]]* – stupa na snagu zakon o civiljnoj zajednici između istopolnih parova. Tasmanija postaje prva australijska država koja priznaje parnersko pravo istopolnim parovima.
* **[[7.1.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[Illinois]]* – demokartski guverner, Milorad Rod Blagojević, izdvaja 3,7 miliona dolara za izgradnju centra za LGBT zajednicu - Center on Halsted u Chicagou.
* **[[8.1.]]** – *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[New Jersey]]* – usvaja se zakon o istopolnom partnerstvu, koje daje većinu parava koja imaju heteroseksualni venčani parovi. Guverner James McGreevy potpisuje zakon četiri dana kasnije, čime New Jersey postaje peta država u SAD koja daje ovakav status gej i lezbejskim parovima. 
* **[[10.2.]]** - *[[Ujedinjeno Kraljevstvo]]* – House of Lords usvaja zakon pod nazivom Gender Recognition Bill, kojim se dozvoljava transeksaulnim i transrodnim osobama da promene svoj zvanični rod. 
* **[[12.2.]]** – *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[California]]*, *[[San Francisco]]* – gradski zvaničnici počinju da izdaju venčane listove istopolnim parovima, čime krše državni zakon, što imenuju društvenom neposlušnošću. Prvi venčani par su lezbejske aktvistkinje Del Matin i Phyllis Lyon.
** Različite konzervativne grupe, uljučujući i Campaign for California Families, planiraju da podnesu tužbu protiv gradonačelnika San Franciska, Gavina Newsoma zbog kršenja kalifornijskog zakona o braku.
* **[[14.2.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]* – savetnici predsednika George W. Busha saopštavaju da on podržava Federal Marriage Amendment, koji bi bio uključen u ustav i kojim bi se onemogućio istopolni brak na federalnom nivou (amandman do danas nije izglasan).
* **[[15.2.]]** – *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[California]]*, *[[San Francisco]]* – gradski i opštinski zvaničnici su morali da odbiju stotine zahteva za venčanje, jer se pojavilo više hiljada gejeva i lezbejki sa željom da se venča. Grad tvrdi da može da venča samo 400 do 600 parova u toku dana, odnosno oko 1 par po minutu.
* **[[16.2.]]** – *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[California]]*, *[[San Francisco]]* – grad procenjuje da je za 4 dana venčano oko 2000 gej i lezbejskih parova.
* **[[17.2.]]** – *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[California]]*, *[[San Francisco]]* – sudija višeg suda u San Francisku odlučuje da odloži donošenje odluke o sprečavanju gradske vlade da izdaje venčane listove i da poništi 2.464 gej i lezbejka braka, koliko ih je sklpoljeno za prethodnih 5 dana.
* **[[18.2.]]** – *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[California]]* – državna agencija Kalifornije koja registruje brakove izjavljuje da neće prihvatiti formulare koji su promenjeni za registraciju istopolnih brakova.
* **[[19.2.]]** – *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[California]]* – grad San Francisco pokreće tužbu protiv države Kalifornije i zahteva da prizna izdate venčane listove istopolnih parova koji su venčani.
* **[[20.2.]]** - *[[Kambodža]]* – kralj Norodom Sianuk izjavljuje da bi država Kamboža morala da dozvoli istopolne brakove. Takođe, izjavljuje da bi transrodne osobe morale da budu jednako tretirane u Kambodži.
** *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[California]]*, *[[San Francisco]]* – sudija San Franciska odlučuje da odbije zahtev za hitnom zabranom istopolnih venčanja, koji su podnele konzervativne grupe.
** *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[California]]* – guverner Kalifornije Arnold Schwarzenegger šalje pismo državnom tužiocu zahtevajući da preduzme zakonske mere kako bi se sprečilo izdavanje venčanih listova gej i lezbejskim parovima.
* **[[22.2.]]** – *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[California]]* – glavni državni tužilac Bill Lockyer odbacuje zahtev guvernera Schwarzeneggera, tvrdeći da je njegova kancelarija nezavisna i da će se boriti protiv kalifornijskog zakona o braku koji je ograničen na heteroseksualne parove.
* **[[24.2.]]** – *[[Sjedinjene Američke Države]]* – predsednik George W. Bush izjavljuje da će podržati ustavni amandman Federal Marriage Amendment, tvrdeći da se on slaže sa njegovim principima i željom da zaštiti „svetost braka“ između muškara i žene.
* **[[26.2.]]** – *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[California]]*, *[[San Francisco]]* – Rosie O’Donnell se venčava sa svojom partnerkom Kelli Carpenter.
* **[[3.3.]]** – *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[Oregon]]*, *[[Multnomah County]]* – okrug koji uključuje i grad Portland postaje drugi okrug u SAD u kome se zakonski venčavaju istopolni parovi, pošto su okružni savetnici presudili da je državni zakon koji zabranjuje istopolna venčanja protivan ustavu Oregona. Za narednih mesec i po dana obavljeno je 3.022 gej i lezbejskih venčanja.
* **[[5.3.]]** – *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[Wisconsin]]* – usvaja se ustavni amandman kojim se zabranjuju istopolna venčanja.
* **[[5.3.]]** – *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[Kansas]]* – usvaja se amandman o zabrani istopolnih venčanja.
* **[[5.3.]]** – *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[California]]* – vrhovni sud Kalifornije naređuje gradu San Francisku da prestane da izdaje venčane listove gej i lezbejskim parovima. San Francisko prvi put posle 12.2. prestaje da venčava istopolne parove. Istovremeno gradski javni tužilac podnosi tužbu protiv Države Kalifornije zbog protivustvnosti zabrane istopolnoh venčanja.
* **[[7.3.]]** – umro otvoreno gej glumac Paul Winfield
* **[[19.3.]]** – *[[Kanada]]*, *[[Quebec]]* – država Quebec se pridružuje Ontariju i Britanskoj Kolumbiji u priznavanju istopolnih brakova.
* **[[1.4.]]** – *[[Kanada]]*, *[[Quebec]]* – sklopljen je prvi gej brak u Quebecu: Michael Hendricks i René Leboeuf su se venčali u Montrealu.
* **[[20.4.]]** – *[[Brazil]]*, *[[Rio Grande do Sul]]* – prva brazilska država koja legalizuje civilnu zajednicu između istopolnih parova.
* **[[17.5.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[Massachusetts]]* – legalizuju se istopolni brakovi. Massachusetts postaje prva američka država koja legalizuje gej i lezbejske brakove.

* **[[30.6.]]** - *[[Španija]]/[[Španjolska]]* – ministar pravde Juan Fernando López Aguilar najavljuje donošenje nekoliko zakona, među kojima su i zakon o istopolnim brakovima, kao i zakon kojim se omogućava transeksualnim i transrodnim osobama da promene svoje ime i zvanični rod, bez obavezne operacije.
* **[[9.8.]]** - *[[Nepal]]* – policija napada bar i hapsi 39 članova Društva plavog dijamanta, organizacije koja radi na povećanju svesti o ljudskim pravima gejeva i o AIDS-u, i podigli optužbe zbog „širenja perverzije“. Par dana nakon incidenta, UNAIDS i Human Rights Watch pozivaju vladu Nepala da oslobode uhapšene osobe.
* **[[12.8.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[California]]* – vrhovni sud Kalifornije je poništio skoro 4000 brakova gejeva i lezbejki koji su sklopljeni u San Francisku izneđu 12.2. i 11.3. Donesen je zaključak da je grad prekoračio svoja prava kada je izdavao venčane listove istopolnim parovima ignorišući državni zakon.
* **[[23.9.]]** – *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[California]]* – guverner Arnold Schwarzenegger potpisuje uredbu „SB 1234“ kojom se definiše termin „zločin iz mržnje“ (hate crime) (koji uključuje i nasilje protiv LGBT osoba). Zakon podstiče stvaranje lokalnih protokola, kao i podizanje svesti i treninge o zločinu iz mržnje u policiji.
* **[[25.9.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[California]]* – guverner Arnold Schwarzenegger potpisuje akt „AB 2900“ kojim se rodni identitet i seksualna orijentacija ulkjučuju u antidiskriminacione zakone.
* **[[27.9.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[California]]* – guverner Arnold Schwarzenegger potpisuje akt „SB 1193“, kojim se dodeljuje 10.000 dolara suprugu/supruzi, odnosno predviđenom korisniku/korisnici, umrlog člana/članice vojske. Uredba važi retroaktivno od 1.3. 2003 godine za partnere i partnerke LGBT vojnika, odnosno vojnikinja.
* **[[30.9.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]* – održano glasanje o Federal Marriage Amendment-u, koji je dobio 186 glasova „za“ i 227 glasova „protiv“.
* **[[1.10.]]** - *[[Španija]]/[[Španjolska]]* – kabinet španskog premijera José Luis Rodríguez Zapatero odobrava zakon o legalizaciji istopolnih brakova. Vlada se nada da će zakon biti izglasan u parlamentu.
* **[[29.10.]]** - *[[Nemačka]]* – proširuju se prava istopolnih registrovnaih parova na usvajanje dece; partner/ka ima pravo da usvoji dete svog/svoje partnera/ke.
* **[[2.11.]]** - *[[Sjedinjene Američke Države]]* – George W. Bush je ponovo izabran za predsednika. Na istovremno održanom referendumu 11 država odlučuje da u državne ustave uljuči amandman kojim se zabranjuju istopolni brakovi. U večini tih država zabranjene su i građanske zajednice i domaća partnerstva.
* **[[18.11.]]** - *[[Ujedinjeno Kraljevstvo]]* – zakon o civilnim partnerstvima dobija kraljevski pristanak.
* **[[9.12.]]** – *[[Novi Zeland]]* – parlament usvaja zakon o civilnoj zajednici, kojim se priznaju istoponi i de facto parovi. zajednici, kojim se priznaju

### [[2005]].
----

* **[[1.1.]]** – ***[[Nemačka]]*** – stupaju na snagu izmene zakona koje uređuju usvajanju dece partnera/ki u registrovanim istopolnim parovima, kao i izmene koje se tiču poreskih olakšica.
* **[[23.5.]]** – *[[Sjedinjene Američke Države]]* – na godišnnjoj konferenciji u Atlanti American Psychiatric Association (Američka psihijatrijska asocijacija) izglasava podršku zakonskom priznavanju istopolnih brakova.
* **[[5.6.]]** – *[[Švajcarska]]* – na referenusmkom izjašanjavanju o građanskoj zajednici za istopolne parove 58% stanovništva daje podršku. Istopolni parovi dobijaju jednaka prava kao venčani parovi u pogledu poreza i penzije, ali nemaju prava da se venčavaju, da usvajaju decu niti na veštačku oplodnju.
* **[[30.6.]]** – *[[Izrael]]* – na paradi ponosa učetvuje 5.000 osoba uz 1.000 osoba koje protestvuju protiv održavanja parade u Jerusalimu. Parada je prekinuta pošto su anti-gej napadači izboli tri učesnika parade.
* **[[30.6.]]** – *[[Španija]]/[[Španjolska]]* – senat izglasava zakon o istopolnim brakovima.
* **[[30.6.]]** – *[[Ujedinjeno Kraljevstvo]]* – Metodistička crkva Velike Britanije postaje prava velika hrišćanska denominacija koja daje blagoslov istopolnim zajednicama.
* **[[30.6.]]** – *[[Sjedinjene Američke Države]]* – LOGO postaje prva LGBT televizija. Ovaj kanal se prati preko digitalne kablovske televizije u 10 miliona domačinstava. Vlasnik kanala je MTV Networks.
* **[[1.7.]]** – *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[Texas]]* – grupa vojnih veterana protestvuje protiv guverenera Rick Perryja, kada je ovaj izjavio da bi LGBT vojni veterani trebalo da napuste Teksas. Procenjuje se da u Teksasu živi oko 65.000 LGBT vojnih veterana.
* **[[3.7.]]** – *[[Španija]]/[[Španjolska]]* – zakon o istopolnim brakovima stupa na snagu.
* **[[5.7.]]** – *[[Uganda]]* – dodaje se ustavni amandman kojim se zabranjuju istopolni brakovi.

* **[[20.7.]]** – *[[Kanada]]* – zakon o istopolnom braku prima kraljevski pristanak i stupa na snagu. Prvi venčani par je gej par iz Alberte.
* **[[7.9.]]** – *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[California]]* – vlada izglasava zakon o istopolnim brakovima.
* **[[29.9.]]** – *[[Sjedinjene Američke Države]]*, *[[California]]* – guverner Arnold Schwarzenegger stavlja veto na zakon o istopolim parovima izglasan 7.9.
* **[[5.12.]]** – *[[Ujedinjeno Kraljevstvo]]* – na snagu stupa zakon o civilnom partnerstvu, „*[[Civil Partnership Act 2004]]*“.
* **[[28.12.]]** – *[[Švedska]]* – Švedska crkva (*Svenska kyrkan*), koja je do 2000. godine bila državna crkva, odlučuje da daje blagoslov istopolnim parovima sa posebnom ceremonijom. Zbog ovakve odluke Ruska pravoslavna crkva prekida odnose sa Švedskom crkvom.

### [[2006]].
----

* **[[27.5.|27. maj]]** - ***[[Rusija]]***, ***[[Moskva]]*** - prvi pokušak održavanja parade ponosa LGBT osoba u Moskvi završen je nasiljem i masovnim hapšenjem od strane policije. Aktivisti i aktivistkinje su izašli/e na ulice, uprkos zabrani od strane gradonačelnika Moskve, Jurija Luškova.
: *Dalje: [[Položaj LGBT osoba u Rusiji]].*

* **[[7.6.|7. jun]]** – ***[[Sjedinjene Američke Države]]*** – ponovljeno glasanje o Federal Marriage Amendmentu na zahtev George W. Busha. Amandman ponovo ne dobija dovoljno glasova u Senatu.
: *Dalje: [[Položaj LGBT osoba u Sjedinjenim Američkim Državama]].*

* **[[1.7.|1. juli]]** – ***[[Češka]]*** – zakon o civilnoj zajednici stupa na snagu
: *Dalje: [[Istopolna zajednica u Češkoj]].*

* **[[23.7.|23. juli]]** – ***[[Slovenija]]*** – zakon o registrovanom parterstvu istopolnih parova stupa na snagu.
: *Dalje: [[Istopolna zajednica u Sloveniji]].*

* **[[26.7.|26. juli]]** – ***[[Kanada]]***, ***[[Montreal]]*** – otvorene su prve svetske Outgames, LGBT sportsko takmičenje, u okviru koga je održana i Međunarodna konferencija o LGBT ljudskim pravima.
* **[[29.7.|29. juli]]** - ***[[Kanada]]***, ***[[Montreal]]*** - usvojena je Deklaracija iz Montraela na konferenciji u okviru World Outgames
* **[[17.9.|17. septembar]]** – ***[[Nemačka]]***, ***[[Berlin]]*** – gej političar, Klaus Wowereit ponovo je izabran za gradonačelinka Berlina.
: *Dalje: [[Položaj LGBT osoba u Nemačkoj]].*

* **[[14.11.|14. novembar]]** - ***[[Južnoafrička republika]]*** - Parlament je doneo zakon o istopolnim brakovima sa 230 glasova "za" i 41 "protiv". Zakon stupa na snagu 1. decembra, 2006. godine.
: *Dalje: [[Istopolni brakovi u Južnoj Africi]].*

* **[[11.12.|11. decembar]]** - ***[[Ujedinjene nacije]]*** - Tri LGBT organizacije, ILGA-Europe, danska LBL i nemačka LSVD, dobile su konsultantski status u EKOSOC-u.
* **[[14.12.|14. decembar]]** - ***[[SAD]]***, ***[[New Jersey]]*** - usvaja se zakon kojim se priznaju istopolne zajednice u državi New Jersey. Zakon je usvojen glasovima 56-19 u skupštini i 23-12 u Senatu, a stupa na snagu 60 dana po potpisivanju od strane guvernera, odnosno 20 februara, 2007. godine
: *Dalje: [[Istopolne zajednice u New Jerseyu]].*

### [[2007]].
----

* **[[1.1.|1. januar]]** – ***[[Švajcarska]]*** – stupa na snagu zakon o registrovanom partnerstvu.
: *Vidi dalje: [[Istopolno partnerstvo u Švajcarskoj]]*.

* **[[1.1.|1. januar]]** – ***[[UK]]***, ***[[Severna Irska]]*** – stupa na snagu zakon pod nazivom *[[Equality Act (Sexual Orientation) Regulations]]*, koji kriminalizuje diskriminaciju na osnovu seksualne orijentacije.
: *Videti dalje: [[Položaj LGBT osoba u Ujedinjenom Kraljevstvu]].*

* **[[12.1.|12. januar]]** - ***[[Meksiko]]***, ***[[Coahuila]]*** - postaje prva pokrajna u Meksiku koja je legalizovala registrovana partnerstva.
: *Videti dalje: [[Istopolno partnerstvo u Meksiku]].*

* **[[10.4.|10. april]]** – ***[[SAD]]***, ***[[Washington]]*** – donet je zakon S5336, kojim se istopolnim parovima daje pravo da registruju partnerska domaćinstva, koja priznaju prava slična venčanim parovima.
: *Videti dalje: [[Istopolno partnerstvo u Washingtonu]].*

* **[[26.4.|26. januar]]** - ***[[SAD]]***, ***[[New Hampshire]]*** - usvaja se zakon o registrovanom partnerstvu, kojim se istopolnim parovima garantuju prava slična onima u bračnoj zajednici.
: *Videti dalje: [[Istopolno partnerstvo u New Hampshireu]].*

* **[[22.5.|22. maj]]** – ***[[SAD]]***, ***[[Vermont]]*** – donosi se zakon o zabrani diskriminacije na osnovu rodnog identiteta.
* **[[24.5.|24. maj]]** – ***[[UK]]***, ***[[Cambridge]]*** – Jenny Bailey izabrana je za gradonačelnicu Cambridgea čime postaje prva transeksualna gradonačelnica u Velikoj Britaniji.
* **[[25.5.|25. maj]]** – ***[[SAD]]***, ***[[Iowa]]*** i ***[[Colorado]]*** - usvajaju se zakoni o zabrani diskriminacije na osnovu seksualne orijentacije i rodnog identiteta u privatnom sektoru.
: *Videti dalje: [[Položaj LGBT osoba u Sjedinjenim Američkim Državama]].*

* **[[1.6.]]** – *[[Južna Australija]]* – zakon o registrovanom partnerstvu stupa na snagu.

* **[[9.8.|9. avgust]]** – ***[[SAD]]*** – organizuje se prva debata predsedničkih kandidata na temu LGBT prava, emitovana na televiziji Logo. Na debati su se pojavili samo demokratski kandidati i kandidatkinja, dok se republikanci nisu odazvali
* **[[29.11.|29. novembar]]** – ***[[Urugvaj]]*** – donosi se zakon o priznavanju građanske zajednice istopolnih parova, čime Urugvaj postaje prva latinoamerička zemlja koja priznaje istopolne parove na nacionalnom nivou.
: *Videti dalje: [[Istopolna partnerstva u Urugvaju]], [[Položaj LGBT osoba u Urugvaju]].*

* **[[17.12.|17. decembar]]** – ***[[Mađarska]]*** – usvaja se zakon o registrovanim partnerstvima istopolnih parova. Zakon stupa na snagu 1.1.2009. Zakonom se garantuju sva prava koja su garantovana brakom, osim usvajanja dece.
: *Videti dalje: [[Istopolna partnerstva u Mađarskoj]], [[Položaj LGBT osoba u Mađarskoj]].*

### [[2008]].
----
* **[[1.1.|1. januar]]** - na snagu stupaju zakoni o registrovanim partnerstvima za istopolne parove u New Hampshireu i u Urugvaju.

* **[[27.5.|27. maj]]** - ***[[Nemačka]]***, ***[[Berlin]]*** - otkriven je Spomenik homoseksualnim osobama progonjenim u nacionalsocijalizmu. Otvaranju su, između ostalih, prisustvovali gradonačelnik Berlina, Klaus Wowereit i ministar kulture Nemačke Bernd Neumann
: *Videti dalje: [[Položaj LGBT osoba u Nemačkoj]].*

* **[[11.6.|11. jun]]** - ***[[Norveška]]*** - donosi se zakon o istopolnim brakovima, čime Norveška postaje četvrta evropska država koja u potpunosti izjednačava prava istopolnih i heteroseksualnih parova. Zakon stupa na snagu 1.1.2009.
: *Videti dalje: [[Istopolni brak u Norveškoj]].*

* **[[18. decembar]]** - ***[[Ujedinjene nacije]]*** - Predstavljena je Deklaracija Ujedinjenih nacija o seksualnoj orijentaciji i rodnom identitetu, prva deklaracija koja se tiče LGBT ljudskih prava koja se našla pred Generalnom skupštinom Ujedinjenih nacija.

### [[2009]]
----

* **[[1. januar]]** - ***[[Norveška]]*** - stupa na snagu zakon o istopolnim brakovima.

* **[[1. januar]]** - ***[[Turska Republika Sjeverni Kipar|Severni Kipar]]*** - Na snagu stupa novi krivični zakonik, kojim se dekriminalizuje homoseksualnost. Ovim Severni Kipar postaje poslednja teritorija u Evropi koja je ukinula zakonsku zabranu homoseksualnosti

* **[[1. februar]]** - ***[[Island]]*** - Jóhanna Sigurðardóttir je postala premijerka Islanda, kao prva javno deklarisana lezbejka na čelu države.
:
* **[[12. februar]]** - ***[[Mađarska]]*** - Usvaja se zakon o istopolnim zajednicama, koji stupa na snagu 1. jula iste godine
:*Vidi dalje*: *[[Istopolne zajednice u Mađarskoj]], [[Položaj LGBT osoba u Mađarskoj]].*
* **[[2. mart]]** - ***[[Argentina]]*** - Argentina dozvoljava da gejevi i lezbejske otvoreno služe u vojsci.

* **[[3. mart]]** - ***[[Filipini]]*** - Filipini dozvoljavaju gejevima i lezbejkama da služe u vojsci.

* **[[20. mart]]** - ***[[Danska]]*** - Usvaja se zakon kojim se omogućuje usvajanje dece od strane istopolnih parova.

* **[[23. mart]]** - ***[[Vermont]]***, ***[[SAD]]*** - Senat Vermonta usvaja zakon o istoplnim brakovima.

* **[[1. april]]** - ***[[Švedska]]*** - Sa 226 glasova za i 22 glasa protiv, Švedski palament usvaja zakon o istopolnim brakovima. Zakon stupa na snagu 1. maja, 2009.
:*Dalje*: *[[Istopolni brak u Švedskoj]]* i *[[Položaj LGBT osoba u Švedskoj]]*.
* **[[3. april]]** - ***[[Iowa]]***, ***[[SAD]]*** - legalizacija istopolnih brakova.

* **[[7. april]]** - ***[[Vermont]]***, ***[[SAD]]*** - legalizacija istopolnih brakova.
* **[[20. april]]** - ***[[Mađarska]]*** - Mađarski parlament usvaja zakon o registrovanim partnerstvima, koji je stupio na snagu 1.7.2009.
:*Dalje*: *[[Položaj LGBT osoba u Mađarskoj]]* i *[[Istopolne zajednice u Mađarskoj]].*
* **[[13. maj]]** - ***[[Urugvaj]]*** - ukida se zabrana gejevima da služe u vojsci.

* **[[15. maj]]** - ***[[Finska]]*** - omogućuje se usvajanje dece jednog/e od partnera/ki u istopolnoj zajednici. Zajedničko usvajanje dece nije omogućeno.

* **[[1. jun]]** - ***[[Nevada]]***, ***[[SAD]]*** - usvaja se zakon o istopolnim zajednicama, koji stupa na snagu 1. oktobra, 2009.

* **[[2. jul]]** - ***[[Indija]]*** - vrhovni sud u Delhiju je doneo odluku po kojoj se istopolni odnosi ne smatraju krivičnim delom. Pre dekriminalizacije homoseksualnost je bila kažnjiva prema odredbama koje su u zakon uneli britanski kolonisti.
* **[[6. jul]]** - ***[[Washington, D.C.]]***, ***[[SAD]]*** - priznaju se istopoli brakovi koji su sklopljeni u drugim državama (u Americi ili inostranstvu), ali nije moguće sklopiti istopolne brakove u Washingtonu
* **[[26. jul]]** - ***[[Washington (država)|Washington]]*** - ***[[SAD]]*** - stupa na snagu zakon o registrovanim partnerstvima, u javnosti poznat kao "sve-osim-braka" (*all-but-marriage*), koji garantuje sva prava istopolnim parovima koja su garantovana venčanim parovima. Zakon je izglasan 15. aprila, sa 62-35 glasova, a potpisan je 18. maja

* **[[3. avgust]]** - ***[[Wisconsin]]***, ***[[SAD]]*** - Stupa na snagu zakon o partnerskim domaćinstvima.

* **[[21. avgust]]** - ***[[SAD]]*** - Evangelistička luteranska crkva u Americi (**ELCA**), jedna od najvećih crkava u SAD, izglasala je da gejevi i lezbejke u stabilnim vezama mogu biti rukopoloženi/e za sveštenike i sveštenice. Dva dana ranije, ELCA je na istoj skupštini usvojila novi stav o istopolnim zajednicama, prihvatajući ispravnost gej i lezbejskih zajednica koje su "čestite, monogamne i doživotne"

* **[[29. avgust]]** - ***[[UK]]*** - Stupa na snagu zakon kojim se uređuje da obe žene u registrovanom istopolnom partnerstvu koje dobiju decu veštačkom oplodnjom budu navedene kao roditeljke u matičnoj knjizi deteta.

* **[[1. septembar]]** - ***[[Vermont]]***, ***[[SAD]]*** - Stupio je na snagu zakon o istopolnim brakovima u američkoj državi Vermont.

* **[[10. septembar]]** - ***[[Urugvaj]]*** - Usvojen je zakon o usvajanju dece od strane istopolnih parova.

* **[[22. oktobar]]** - ***[[Švedska]]*** - Švedska luteranska crkva je odobrila sveštenstvu da obavlja ceremoniju istopolnog venčanja sa 176 glasaova za i 62 glasa protiv. Odluka stupa na snagu 1. novembra.

* **[[28. oktobar]]** - ***[[Nemačka]]*** - Otvoreno gej nemački političar, Guido Westerwelle postaje ministar spoljnih poslova Nemačke.

* **[[1. decembar]]** - ***[[Evropska unija]]*** - Na snagu stupa Lisabonski ugovor sa kojim počinje da važi Povelja o osnovnim pravima. U 21. članu Povelje ekplicitno se pominje zabrana diskriminacije na osnovu seksualne orijentacije

* **[[21. decembar]]** - ***[[Meksiko siti]]***, ***[[Meksiko]]*** - Meksiko siti usvaja zakon o istopolnim brakovima, čime postaje prva administativna jedinica u Južnoj Americi koja priznaje istopolne brakove. Zakon stupa na snagu 4. marta 2010.

## [[2010-e]]

### [[2010]].
----
* **[[1. januar]]** - ***[[Austrija]]*** - Stupa na snagu zakon o registrovanim partnerstvima.

* **[[15. februar]]** - ***[[Francuska]]*** - Francuska postaje prva država koja uklanja transseksualnost sa liste mentalnih poremećaja.
* **[[31. mart]]** - ***[[Evropa]]*** - Komitet ministara Saveta Evrope dao je preporuke za borbu protiv diskriminacije na osnovu seksualne orijentacije i rodnog identiteta.
* **[[29. april]]** - ***[[Evropa]]*** - Parlamentarna skupština Saveta Evrope je usvojila rezoluciju i preporuke za borbu protiv diskrminacije na osnovu seksualne orijentacije i rodnog identiteta.
* **[[17. maj]]** - ***[[Portugal]]*** - Usvojen je zakon o istopolnim brakovima.

* **[[11. jun]]** - ***[[Island]]*** - Usvojen je zakon o istopolnim brakovima.

* **[[22. jul]]** - ***[[Argentina]]*** - Stupio je na snagu zakon o istopolnim brakovima, čime je Argentina postala deseta država u svetu koja na nacionalnom nivou priznaje pravo na brak istopolnim parovima.

* **[[22. septembar]]** – ***[[Položaj LGBT osoba u SAD]]*** – Sud u Floridi je proglasio zabranu usvajanje dece od strane LGBT osoba neustavnom i ukinuo je ovu zabranu, koja je uvedena pre 33 godine.

= Reference =