open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Argument protivrečnih objava

**Argument protivrečnih otkrovenja**, takođe poznat i kao **problem izbegavanja pogrešnog pakla**, je jedan od argumenata protiv postojanja Boga. On tvrdi da je mala verovatnoća da Bog postoji jer su mnogi teolozi i vernici dali protivrečna i međusobno isključiva otkrovenja. Argument navodi da je osoba koja nije bila svedok otrkovenja mora da ga prihvati ili da ga odbaci samo na osnovu autoriteta njenog predlagača, i pošto ne postoji način da smrtnik istraži ove suprotstavljene tvrdnje, mudro je imati rezervu prema nečijem mišnjelju.

Takođe se tvrdi da je teško prihvatiti postojanje bilo kog Boga, bez ličnog otkrovenja. Većina argumenata za postojanje Boga nisu specifična samo za jednu religiju i mogu da se primeni u mnogim religijama sa približno jednakom opravdanošću. Prihvatanje bilo koje religije tako zahteva odricanje od drugih, i kada se suoče sa ovim konkurentnim pretenzijama u odsustvu ličnog otkrovenja, tvrdi se da je teško odlučiti između njih.
Operacija Pik

**Operacija Pik** je bila vojna operacija Vermahta protiv jugoslovenskih i albanskih partizana u širem rejonu Kičeva i Đakovice. Vođena je od 12. do 21. februara 1944. godine.

## Pozadina

Nakon kapitulacije Italije, 8. septembra 1943. godine, proširen je opseg slobodnih teritorija u zapadnoj Makedoniji. Kičevo i Debar bili su prvi oslobođeni gradovi nakon kapitulacije. Tamošnja najveća slobodna teritorija, Debarca, obuhvatala je gradove Kičevo, Debar, Strugu, Ohrid i Prespu. Tada je Glavni štab Narodnooslobodilačkih partizanskih odreda Makeodnije (GŠ NOPOM) organizovan u Glavni štab Narodnooslobodilačke vojske i partizanskih odreda Makedonije.

## Tok operacije

Operacija Pik je počela po teškom nevremenu, sa zakašnjenjem od 24 časa, tj. 13. februara 1944. godine. Trajala je 8 dana i završila se 21. februara. Borbe su vođene na dva različita pravca: zapadno od Kičeva, i južno od Đakovice, prvenstveno protiv tamošnjih partizanskih snaga Albanije kao i zatečenih partizanskih jedinica Glavnog štaba NOV i PO Makedonije i Glavnog štaba NOV i PO za Kosmet.

## Izvori

## Povezano
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Izveštaj Komande 21. brdskog armijskog korpusa od 10. februara 1944. Komandi 2. oklopne armije o preduzimanju operacije »Pik«
Operacija Vorfrühling

**Operacija Pretproleće** (njem. *Vorfrühling*, Forfriling) je bila zajednička operacija Vermahta i četnika protiv partizana u Crnoj Gori, na prostoriji Podgorica – Cetinje – Danilovgrad. Vođena je od 29. aprila do 1. maja 1944. godine.

Operacija je počela 29. aprila 1944, protiv jedinica Primorske operativne NOU grupe, a završila se 1. maja, pošto su prethodnog dana zauzeti Čevo i Simunja. Nemci su u toj operaciji privremeno postigli glavni cilj: otvaranje komunikacije Danilovgrad – Čevo – Dub Resna. Šesta crnogorska brigada izvela je protivnapad na nemačke i četničke snage, ali se napad na Čevo 3/4. maja završio bez uspeha.

## Izvori

## Povezano
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Izveštaj Komande 21. brdskog armijskog korpusa od 28. aprila 1944. Komandi 2. oklopne armije o planiranju operacije »Forfriling«
Operacija Denkzettel

**Operacija Lekcija** (njem. *Denkzettel*, Denkcetel) je bila zajednička operacija Vermahta i četnika protiv partizana na području Kistanje – Skradin – Benkovac. Vođena je od 27. aprila do 3. maja 1944. godine.

To je bila borba za kanal dotura, partizanski pomorsko-kopneni put za snabdevanje iz Italije jedinica 8. korpusa NOVJ preko ostrva Visa. Partizani su Nemcima pružili naročito jak i organizovan otpor, o čemu svedoči nemački izveštaj:

## Izvori

## Povezano
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Izveštaj Operativnog štaba 1. puka »Brandenburg« od 6. maja 1944. Komandi 15. brdskog armijskog korpusa o sprovođenju operacije »Denkcetel«
Godavari

**Godavari** je velika sveta rijeka u Indiji duga oko 1465 km.

## Hidrografija
Godavari izvire na obroncima masiva Zapadni Gati, svega 80&nbsp;km od Arapskog mora. Od tamo rijeka teče gotovo pravolinijski prema istoku, preko Dekanske visoravni, pa onda uz granicu između indijskih država Maharaštra Andra Pradeš i preko cijele države Andra Pradeš. Posljednjih 320&nbsp;km svog toka Godavari, zaokreće prema jugoistoku i utječe u Bengalski zaljev sa velikom deltom, preko dva glavna rukavca; sjevernog; Gautami Godavari i južnog Vasišta Godavari.

Godavari od izvira teče kroz pomalo monoton teren Dekanske visoravni, usput primajući svoje velike pritoke Darnu, Purnu, Manjru, Pranhitu i Indravatu. Nakon što doteče do Gorja Zapadni Gati, rijeka mijenja karakter pa se kao planinska brzica, probija uskim kanjonom strmih obala, širokim samo 180 metara. Nakon što se probije preko gorja, rijeka opet ulazi u široku dolinu koja je poznata po proizvodnji duhana. Iznad grada Radžamandri podignuta je brana 1948. sa akumulacijom za potrebe navodnjavanja i hidroelektrane.

Godavari ima sliv velik oko 313.000 km² koji se proteže preko cijele središnje Indije. U svom gornjem toku Godavari gotovo presuši za sušne sezone, a to je zimi i u proljeće, pa je beskoristan za navodnjavanje. Potpuno je obrnuta stvar sa rijekom kod njenog ušća, tu je napravljen čitav sistem kanala za navodnjavanje, kojim je rijeka povezana sa slivom velike južne susjedne rijeke Krišna, pa je taj kraj jedno od najplodnijih terena za rižu u Indiji.

## Povezano
* Lista najdužih rijeka na svijetu

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Godavari River'' na portalu Encyclopædia Britannica
Operacija Wikinger

**Operacija Viking** (njem. *Wikinger*, Vikinger) je bila vojna operacija Vermahta protiv partizana na jadranskim otocima. Vođena je od 30. maja do 2. juna 1944. godine, za zauzimanje grupe ostrva na odseku Novi – Senj – Jablanac.

U pothvatu „Vikinger" učestvovao je Drugi i Treći bataljon 847. puka 392. legionarske divizije. Iskrcavanje na otoke počelo je 31. maja a već 1/2. juna Nijemci su se povukli u polazne baze.

## Naziv

Operacija je nazvana Viking, prema nordijskim precima koji su na prekomorska osvajanja išli brodićima.

## Tok operacije

Da bi sprečile prevoženje materajala s Visa na kopno, nemačke jedinice (2. bataljon 893. puka, 2. bataljon 891. puka 264. divizije i 2. četa 771. pionirskog bataljona) iz Zadra, noću 30/31. maja, izvršile su desantni prepad na Dugi otok i Kornat. Istovremeno su se 2. i 3. bataljon 847. puka 392. divizije iz Senja i Novog iskrcali na ostrva: Olib, Silba, Premuda, 1st i Molat. Na Dugom otoku su 2. i 3. pomorsko-obalski sektor sa Otočkim NOP odredom pružili otpor nemačkim delovima, zadržavši ih na istočnoj obali ostrva. S Kornata, gde nije bilo borbenih jedinica, povukli su se zbeg, ambulanta i neki kursevi na ostrvo Lavšu, ali pri pokušaju da se sledeće noći prevezu na Vis nenaoružanim brodovima bili su zarobljeni od tri nemačka borbena čamca južno od Kornata.

Raspolažući znacima za raspoznavanje partizanske mornarice, nemački borbeni čamci su tako zarobili nenaoružane motorne jedrenjake »Sokol« i »Palmu« i četiri manja broda sa oko 320 lica, pretežno iz zbega. Noću 1/2. juna, kada su sa ostrva 2irja krenuli ka Visu, na isti način su zarobljeni motorni jedrenjaci »Anđeo«, »Mali Ante« i »Sv. Juraj« i mali brod »Tramontana« sa oko 130 lica iz zbega i 40 vojnika i ranjenika. Svi zarobljeni odvedeni su u Split. Iste noći je naoružani brod »Kornat« imao vrlo tešku borbu s četiri nemačka torpedna čamca južno od ostrva Blitvenice.

## Izvori

## Povezano
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji
* Vis u u Narodnooslobodilačkoj borbi

## Vanjske veze
* Izveštaj 847. grenadirskog puka od 2. juna 1944. Štabu 392. legionarske divizije o toku i rezultatima operacije »Vikinger«
Operacija Falkenauge

**Operacija Sokolovo oko** (nem. *Falkenauge*) je bila vojna operacija Vermahta protiv jugoslovenskih i albanskih partizana na prostoru Debar – Peškopija. Vođena je od 12. do 21. februara 1944. godine.

## Pozadina

Krajem juna i početkom jula 1944. godine, u širem rejonu pl. Karaorman, odnosno Debra, nalazile su se 1. makedonska i 1. kosovsko-metohijska brigada.

## Tok operacije

Prva etapa operacije (»Falkenauge« I) počela je krajem juna na prostoru Elbasan – Berat – Debar. Međutim, kako tada nisu postignuti odgovarajući rezultati, to je izvršeno pregrupisavanje snaga od 4. do 8. jula, pa je 8. jula počela druga etapa operacije (»Falkenauge II«) koja je preneta i na područje severne Albanije i južnog dela Metohije (prostor Kuks – Đakovica). Operacija je završena 29. jula 1944.

## Izvori

## Povezano
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Izveštaj Komande 21. brdskog armijskog korpusa od 11. jula 1944. Komandi 2. oklopne armije o pripremama za operaciju »Falkenauge«
1071.

Godina **1071.** (**[[Rimski brojevi|MLXXI]]**) bila je redovna godina koja počinje u subotu po julijanskom kalendaru.

## Događaji
* 22. 2. &ndash; Bitka kod Cassela u kojoj se velmoža Robert Frizijac, sin grofa Balduina V, za vlast nad Flandrijom bori protiv Richilde, udovice njegovog brata Balduina VI, kao i njenog sina i svog nećaka, grofa Arnulfa III; nakon što je mladi Arnulf poginuo u borbi i ostao bez nasljednika, francuski kralj Filip I Roberta imenuje za novog grofa.
* 15. 4. &ndash; Predajom grada Bari normanskom vođi Robertu Guiscardu okončana trogodišnja opsada, kao i posljednji trag bizantske vlasti nad južnom Italijom.
* 26. 8. &ndash; Bitka kod Mancikerta u kojoj vojska Turaka Seldžuka pod Alp Arslanom nanosi katastrofalan poraz bizantskoj vojsci, a nakon čega će Turci preuzeti vlast nad najvećim dijelom Male Azije.
* Normansko osvajanje Engleske: Edwin, anglosaksonski earl Mercije diže ustanak protiv kralja Williama I Osvajača; ustanak završava njegovom pogibijom nakon čega William konfiscira Edwinovu i zemlju njegovih pristaša u Merciji te je dijeli svojim normanskim sljedbenicima.
* U današnjem Sjevernom Yorkshireu počinje izgradnja Zamka Richmond.

## Rođenja
* 22. 10. &ndash; Vojvoda Guillaume IX od Akvitanije, pjesnik (u. 1126)

## Smrti
* 22. 2. &ndash; Arnulf III, grof Flandrije (u bitci) (r. cca. 1055)

## Reference
Kukësi

**Kukes** (Kukeš, Kukuš, Kuks, ) je grad i centar istoimene oblasti na severu Albanije. Koordinate su mu 42.09° sgš, 20.43° igd. Po proceni iz 2003, grad ima 16.000 stanovnika. 

Kukes se nalazi u planinskoj oblasti severne Albanije blizu granice sa Kosovom.

Grad je premešten u vreme izgradnje hidroelektrane i veštačkog jezera Fjerza na reci Drim 1976. Stari grad Kukes je tada potopljen. Današnji grad, izgrađen 1970-ih, se nekad naziva Novi Kukes (*Kukësi i Ri*). 

Oblast i grad imaju slabu putnu povezanost sa ostatkom zemlje. Stanovništvo je siromašno, a kriminal je povremeno problem.
Peshkopia

**Peškopija** (alb. *Peshkopia, Peshkopi*, mak. *Пешкопеја*, tur. *Debre-i Zir*) je grad na istoku Albanije u oblasti Diber. Po proceni iz 2007. imao je 15.260 stanovnika.

Od Tirane je udaljen 187 kilometara, a od granice Republike Makedonije 20. Zapadno od Peškopije protiče reka Crni Drim.

## Historija
U vreme pre hrišćanstva u ovoj oblasti živelo je ilirsko pleme Peneste, kako su ga zvali Rimljani. Ime mesta izvedeno je od grčke reči episkopi (episkop). Status sedišta episkopije stekao je 1020, ali ga je kasnije izgubio.

Turci Osmanlije su Peškopiju zvali Mali Debre, dok je Debar bio Veliki Debre. Krajem 16. veka gotovo svo stanovništvo je bilo muslimansko.

Srpska vojska je zauzela Peškopiju ranog decembra 1912. Albanske snage su preuzele grad 20. septembra 1913. Bugari i Austrougari su okupirali Peškopiju 1916—1918.

## Vanjske veze

* Internet prezentacija Peškopije
Grofovija Flandrija

**Grofovija Flandrija** (, ) je bila jedna od teritorija Nizozemski (niskih zemalja) u srednjem i ranom novom vijeku, koja je postojala od 862. do 1795. Predstavljala je jedno od originalnih svjetovnih lena srednjovjekovne Francuske, a vijekovima je bila jedno od najbogatijih i najprosperitetnijih područja Evrope.

Područje pod vlašću francuske krune nalazilo zapadno od rijeke Scheldt i zvalo "Kraljevska Flandrija" (*Kroon-Vlaanderen*). Ono je konačno pripalo Svetom Rimskom Carstvu nakon madridskog mirovnog sporazuma 1526. i mira u Ladiesu 1529. Uz to je područje grof Flandrije od 11. vijeka imao područja istočno od rijeke, ali kao leno Svetog Rimskog Carstva, poznato kao "Carska Flandrija" (*Rijks-Vlaanderen*). Sa izuzetkom Francuske Flandrije, Flandrija predstavlja jedini dio srednjovjekovne Francuske koji danas nije u okviru teritorija suvremene Francuske.

## Literatura
*  (1948): *Vlaanderen, oorspronkelijke ligging en etymologie*, in *Album Prof. Dr. Frank Baur* p.&nbsp;192-220, Leuven,
*  ' ' "Kingdom of Flanders" ' '
*  (1960): *Toponymisch woordenboek van België, Nederland, Luxemburg, Noord-Frankrijk en West-Duitsland (voor 1226)*, Tongeren,
*  (1977–1983): *Algemene Geschiedenis der Nederlanden*, Fibula-Van Dishoeck, Haarlem, 
*  (2006): *Geschiedenis van de Nederlanden*, HBuitgevers, Baarn, 
*  (1943): *Korte geschiedenis van het ontstaan van het graafschap Vlaanderen van Boudewijn de IJzeren tot Robrecht den Fries*, Brussel – Den Haag.
*  (1941–1942): *Het ontstaan van het vorstendom Vlaanderen*, Belgisch tijdschrift voor filologie en geschiedenis, XX, 553-572 en XXI, 53-93.
*  (1944): *Vlaanderen onder de eerste graven*, Antwerpen.
*  (1992): *Medieval Flanders*, Londen, 
*  (1949–1958): *Algemene Geschiedenis der Nederlanden*, Haarlem – Antwerpen.
*  (1942): *De graven van Vlaanderen en hun domein, 864-1191*, Wetenschappelijke Tijdingen, VII, 25-32.
Richmondski zamak

**Richmondski zamak** () je srednjovjekovni zamak koji se nalazi u blizini središta grada Richmond u engleskoj grofoviji Sjeverni Yorkshire. Ime je dobio po gradu Richemont u Normandiji, odakle su poticali Normani, uključujući i engleskog kralja Williama I Osvajača koji ga je dao sagraditi 1071. Sagrađen je tokom procesa kastelizacije Engleske, nakon normanskog osvajanja 1066. godine, odnosno nakon pustošenja Sjevera 1069. godine. Namjera mu je bila omogućiti lakšu kontrolu nad pacificiranim anglosaksonskim stanovništvom, a William ga je predao svom bretonskom sljedbeniku Alanu Rufusu. Kasnije su vlast nad zamkom stekli bretonski vojvode, ali je tokom srednjeg vijeka često bio konfisciran od strane engleskih kraljeva, uključujući Henryja II i Edwarda I koji su ga nadograđivali. Međutim, već od kraja 14. vijeka se počeo zapuštati, a službeni zapisi iz 1538. navode da je bio u ruševnom stanju. U 19. vijeku je interes javnosti za starine potakao radove na obnovi, pa je od 1855. do 1931. služio kao pomoćna vojna baza, uglavnom za lokalnu miliciju (Teritorijalna vojska); za prvog svjetskog rata su u njemu bili zatvoreni regruti koji su zbog prigovora savjesti odbili sudjelovati u ratu. Danas se čuva kao historijski spomenik.

## Vanjske veze

* English Heritage's page on Richmond Castle
* Gatehouse record for Richmond Castle, containing a comprehensive bibliography
* http://news.bbc.co.uk/local/york/hi/people_and_places/religion_and_ethics/newsid_8342000/8342995.stm
Operacija Fritz

**Operacija Fric** (nem. *Fritz*) je bila vojna operacija Vermahta protiv jugoslovenskih i albanskih partizana u širem rejonu planine Karaorman u zapadnoj Makedoniji. Vođena je od 8. do 16. avgusta 1944. godine.

Nemci su operaciju sproveli protiv jedinica Narodnooslobodilačke vojske Albanije (NOVA) i 1. makedonske i 1. kosovsko-metohijske brigade NOVJ, koje su se u to vreme nalazile u širem rejonu pl. Karaorman.

## Povezano
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Izveštaj Komande 21. brdskog armijskog korpusa od 7. avgusta 1944. Komandi 2. oklopne armije o planu operacije »Fric«
Arnulf III od Flandrije

**Arnulf III** (, cca. 1050 - 22. februar 1071), također poznat i kao **Arnulf Zlosretni** () je bio kratkotrajni grof Flandrije koji je (nominalno) vladao od 1070. do smrti.

Rodio se kao najstariji sin grofa Balduina VI i grofice Richilde od Monsa i Hainauta. Otac mu je umro 1070. ali je prije toga na samrtnoj postelji Flandriju ostavio svom sinu Arnulfu III, a Hainaut svom mlađem sinu Balduinu II od Hainauta sa odredbom da će braća jedno drugom naslijediti leno u slučaju smrti. S obzirom da je Arnulf bio malodoban, Balduin VI je pred smrt svog brata Roberta "Frizijca" odredio kao njegovog skrbnika; Robert se zakleo da će mu biti vjeran i neće osporavati nasljedstvo. Arnulfova majka Richilde je služila kao regentica sve do Arnulfove zrelosti.

Robert je, međutim, odmah nakon bratove smrti prekršio zakletvu i osporio nećakovo nasljedstvo. Richilde se zbog toga za pomoć obratila svom sizerenu, francuskom kralju Filipu I koji je Roberta pozvao na saslušanje. Robert je to odbio i nastavio napadati Richilde i Arnulfa; zbog toga ga je Filip smatrao pobunjenikom te okupio veliku vojsku sa kojom je došao u Flandriju. Francuskoj vojsci se priključio i značajan normanski kontigent pod Williamom FitzOsbornom. Na strani Arnulfa III je bio i bulonjski grof Eustace II sa značajnim snagama. Do sudara s pobunjenicima je došlo kod Cassela 22. februara 1071.

Iako u taktičkom smislu nije imala pobjednika  s obzirom da su i Robert i Richilde u njoj bili zarobljeni, predstavljala je Robertovu pobjedu zbog toga što je sam Arnulf III u njoj poginuo. Ubio ga je normanski vitez Gerboda od Chestera; većina historičara vjeruje kako je u pitanju bio nesretan slučaj., s obzirom da je Gerbod, prema Gilbertu od Monsa, shvativši što je učinio, pobjegao u Rim i tražio oprost od pape Grgura VII za ubistvo svog sizerena. Papa ga je poslao Hugu od Clunyja koji ga je učinio redovnikom u Opatiji Cluny  S obzirom da Arnulf iza sebe nije ostavio nasljednika , Robert je priznat za novog grofa. Grofica Richilde i Balduin su, međutim, neko vrijeme iz Hainauta nastavili borbu protiv Roberta.

## Izvori
Richilde od Hainauta

**Richilde, grofica Monsa i Hainauta** (–15. mart 1086) bila je plemkinja, tokom svog života udana za trojicu feudalaca u današnjoj Belgiji, Francuskoj i Engleskoj, a koja je kraće vrijeme bila i flandrijska regentica. Njeno porijeklo nije poznato. Prvi suprug, za koga se udala oko 1040. godine, je bio Herman od Monsa, grof Hainuata; njemu je rodila sina Rogera (? - 1093), koji je, najvjerojatnije zbog invaliditeta, postao svećenik, odnosno biskupa Châlons-sur-Marnea, i nepoznatu kćer. Nakon Hermanove smrti ju je njen moćni susjed Balduin V prisilio da se uda za njegovog sina Balduina, nastojeći preko braka steći nadzor nad Hainautom. Taj je postupak razbjesnio rimsko-njemačkog cara Heinricha III, koji je s Balduinom V vodio dugi, ali na kraju neuspješni rat. Godine 1067. je Balduin V umro, a Balduin VI stekao vlast nad Flandrijom i Hainautom. U međuvremenu mu je Richilde rodila dva sina - Arnulfa i Balduina.

17. jula 1070. je Balduin VI umro. Na samrtnoj postelji je Flandriju ostavio Arnulfu, a Hainaut mladom Balduinu; Richilde je postala regent, a Balduinov brat i Arnulfov stric Robert "Frizijac" je imenovan za skrbnika. Robert je, međutim, prekšio svoju zakletvu i oružjem osporio nećakovo nasljedstvo. Richilde je u pomoć pozvala francuskog kralja Filipa I, ali i normanske vitezove iz Engleske, uključujući i Williama Fitzosberna, za koga se, prema nekim izvorima, nedugo prije bitke i udala. Saveznička vojska se sa Robertovim pobunjenicima sukobila kod Cassela 22. februara 1071. U kaotičnom okršaju su i Richilde i Robert zarobljeni, ali je su poginuli njen muž i mladi Arnulf, što se pripusuje normanskom vitezu Gerbodu od Chestera. Kralj Filip je nakon toga spor odlučio razriješiti tako što je Roberta, kao preživjelog nasljednika, priznao za grofa Flandrije. Richilde se sa sinom povukla u Hainaut. Iste se godine udala za normanskog viteza Iz Hainuata je povremeno ali bez uspjeha vodila rat sa Robertom. Sagradila je zamak u Beaumontu zajedno sa kapelom posvećenom sv. Venanciju. Ona i sin Balduin su također osnovali samostan Saint-Denis-en-Broqueroie. Pred kraj regenstva se povukla u Opatiju Messines, gdje je i umrla 15. marta 1086.

## Reference
Operacija Risnjak

**Operacija Risnjak** je bila operacija italijanske vojske protiv partizana u široj oblasti Risnjaka (Hrvatsko primorje i Gorski kotar). Pokrenuta je 12. jula 1942. godine.

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation Risnjak
Risnjak

**Risnjak** je planina i nacionalni park u Gorskom kotaru.

Planinski masiv Risnjak sastoji se od više planinskih vrhova i spada u najljepše hrvatske planine. Bogatstvo biljnog i životinjskog svijeta vidljivo je na svakom koraku. Planina je dobila ime po risu, koji obitava u njezinim šumama. Pod Risnjakom izvire rijeka Kupa, jedna od najčišćih rijeka u Republici Hrvatskoj.

Naznačajniji vrhovi Risnjaka su: *[[Veliki Risnjak]]*, visine 1528 m, Snježnik*, visine 1506 m, [[Sjeverni Mali Risnjak]]* od 1434 m i *[[Južni Mali Risnjak]]*, visok 1448 m.

Risnjak spada u planine Dinarskog gorja. Ima planinsku klimu s puno padalina i najuži je planinski prag između Panonije i Mediterana, širine tridesetak kilometara.

## Povezano
* Nacionalni park Risnjak

## Vanjske veze
* Risnjak na stranici Hrvatskog planinarskog saveza 
;Ostali projekti
Robert I od Flandrije

**Robert I** (&ndash;1093), poznat i kao *Robert Frizijac*, bio je grof Flandrije od 1071. do smrti.

Bio je sin flandrijskog grofa Balduina V i francuske princeze Adele, kćeri kralja Roberta II. Oca mu je godine 1067. naslijedio stariji brat Balduin VI; sestra Matilde je bila udana za normandijskog vojvodu i kasnijeg engleskog kralja Guillaumea (Vilim Osvajač). Sam Robert se po nalogu oca oženio za Gertrudu od Saksonije, udovicu grofa Florisa I od Holandije; tako je stekao njegovu zemlju, pokćerku Berthu i posinka Dirka V, te nadimak "Frizijac".

Grofovstvo nad Flandrijom je, pak, 1067. preuzeo njegov brat Balduin VI. On je, pak, na samrti Flandriju ostavio svom malodobnom sinu Arnulfu, proglasivši svoju suprugu Richilde regenticom, a Roberta skrbnikom. Robert se, međutim, ubrzo nakon toga pobunio nastojeći osporiti nasljedstvo. Richilde je u pomoć pozvala francuskog kralja Filipa I i normanske vitezove. Saveznička i pobunjenička vojska se 22. februara 1071. sudarila kod Cassela. U kaotičnoj bitci u taktičkom smislu nije bilo pobjednika, s obzirom da su zarobljeni i Richilde i sam Robert; međutim, u njoj je mladi Arnulf poginuo. Robert je ubrzo razmijenjen za Richilde te je sklopio sporazum sa kraljem Filipom. U zamjenu za ruku svoje pokćerke Berthe je isposlovao titulu grofa Flandrije. Richilde i njeni mlađi sin Balduin su se sklonili u Hainaut odakle su neko vrijeme bez uspjeha pokušavali vratiti vlast.

Balduin je kao flandrijski grof napustio tradicionalnu politiku savezništva sa Normanima, te je 1078. Flandriju učinio utočištem engleskih pobunjenika pod Robertom Curthouseom. Godine 1085. je, pak, zajedno sa danskim kraljem Knutom IV planirao invaziju Engleske, ali do nje nije došlo zbog Knutovog ubistva. Sljedeće godine je, pak, uz oružanu pratnju otišao na hodočašće u Jeruzalem. Pri povratku je nakratko ušao u službu bizantskog cara Aleksija I Komnina i pomogao mu poraziti turskog vojskovođu Kerboghu. 

Umro je 1093. i naslijedio ga je sin Robert II. Kćer Adela je bila oženjena za danskog kralja Knuta IV.

## Preci
Operacija Heu

**Operacija Sijeno** (njem. *Heu*, izgovor: Hoj) je bila vojna operacija Vermahta protiv partizana u Bosni. Vođena je od 10. do 15. avgust 1943. u oblasti Kostajnica - Bosanski Novi.

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation Heu
Isaak Brodskij

**Isaak Izrailevič Brodskij** (ruski: **Исаак Израилевич Бродский**; Sofijevka, 6. siječnja 1884. - Lenjingrad, 14. kolovoza 1939.) je bio poznati sovjetski umjetnik koji se smatra jednim od najznačajnijih umjetnika socijalističkog realizma. Brodskij je poznat po svojim ikonskim portretima Vladimira Lenjina kao i po svojim idealiziranim i angažiranim prikazima događajima vezanim uz revoluciju 1917. i građanski rat.

Brodskij je rođen 6. siječnja 1884. u ukrajinskom selu Sofijevka, a školovao se na Umjetničkoj akademiji u Odesi i Carskoj umjetničkoj akademiji u Petrogradu. Godine 1916. pridružio se Židovskoj udruzi za poticanje umjetnosti. Kada je, jednom prilikom, Brodskij pitao Lenjina da mu potpiše jednu sliku s *Lenjin*, državnik je rekao: *"Prvi put potpisujem ono s čim se ne slažem."*

Brodskij je bio u dobrim odnosima s vodećim ruskim umjetnicima, među kojima je bio i njegov mentor, Ilja Repin. Također je bio strastven kolekcionar te je donirao mnogo slika muzeija u rodnoj Ukrajini i drugdje. Među autore zastupljene u njegovoj kolekciji spadaju Repin, Vasilij Surikov, Valentin Serov, Isaak Levitan, Mihail Vrubel i Boris Kustodijev. Nakon njegove smrti, Brodskijev je stan na Trgu umjetnosti u Lenjingradu proglašen nacionalnim muzejem. Njegova zbirka umjetnina se i danas tu nalazi.

Brodskij je proglašen Časnim umjetnikom Ruske SFSR i član Unije ruskih umjetnika. Postao je i prvi slikar nagrađen Ordenom Lenjina. Godine 1934. postao je ravnatelj Sveruske umjetničke akademije, Od 1934. do 1939. je vodio i ličnu umjetničku radionicu u kojoj su sudjelovali poznati sovjetski umjetnici kao što su Nikolaj Timkov, Aleksandar Laktionov, Jurij Neprincev, Pjotr Belousov, Pjotr Vasilijev i Mihail Kozell. Umro je 14. kolovoza 1939. u Lenjingradu. Posthumno su izdani njegovi memoari.

## Galerija

File:Brodskiy's Lenin.jpg|*Portret Vladimira Lenjina* (prije 1925.)
File:Maxim Gorky by Isaak Brodsky (1937, GTG).jpeg|*Portret Maksima Gorkog* (1937.)
File:Isaak Brodsky stalin02.jpg|*Portret Josifa Staljina* (prije 1939.)
File:Lenin's funerals by I.Brodsky (1925) detail 01.jpg|*Lenjinov sprovod* (1925.)
File:Day of Constitution by Isaak Brodsky (1930).jpeg|*Dan ustava* (1930.)


## Reference

## Bibliografija
* *Sergej V. Ivanov*. Nepoznati socijalistički realizam. Lenjingradska škola. - Sankt Petersburg: NP - tisak, 2007. - str. 450. ,
Guillaume IX od Akvitanije

**Guillaume IX** (; ) (22. oktobar 1071 – 10. februar 1126), zvani **Trubador**, bio je vojvoda Akvitanije i Gaskonje te grof Poitoua (pod imenom **Guillaume VII**) od 1086. do smrti. Poznat je kao jedan od vođa Križarskog rata 1101. godine. Iako je bio jedna od važnih političkih i vojnih ličnosti svog vremena, najviše se pamti kao jedan od najranijih trubadura — odnosno lirskih pjesnika na govornom okcitanskom jeziku — čije se djelo očuvalo do današnjih dana.

## Reference

## Vanjske veze

* Complete works (external link)
* Works, translated by James H. Donalson  (external link)
* Smythe, Barbara. Trobador Poets: Selections from the Poems of Eight Trobadors
* Lyric allusions to the crusades and the Holy Land
Bitka kod Cassela (1071)

**Bitka kod Cassela** se odigrala 22. februara 1071. u današnjoj sjevernoj Francuskoj između flandrijskih pobunjenika pod Robertom "Frizijcem" na jednoj, te francuske kraljevske, flandrijske i normanske vojske pod nominalnim vodstvom francuskog kralja Filipa I na drugoj strani. Do nje je došlo uslijed pobune koji je Robert "Frizijac", brat vojvode Balduina VI digao protiv svog nećaka i nominalnog sizerena Arnulfa III, odnosno njegove majke i regentice Richilde od Hainauta. Richilde se za pomoć obratila kralju Filipu koji je prvo pozvao Roberta na dvor da se izjasni o optužbama za pobunu; kada se Robert odbio pojaviti, Filip je u Flandriju došao sa kraljevskom vojskom. Richilde je pomoć dobila i od normanskih vitezova iz nedavno osvojene Engleske, čiji je kralj William bio oženjen za flandrijsku princezu Matildu. Normanske vitezove je vodio također William FitzOsborn koji se, prema nekim izvorima, za Richilde oženio nedugo prije bitke.

Kraljevska vojska je bila brojčano nadmoćnija od Robertovih pobunjenika, ali je Robert to odlučio kompenzirati iznenadnim napadom u trenutku dok još nije kraljevske snage još nisu bile pripremljene. Rezultat je bio kaotični okršaj u kome je Robert zarobljen, ali su istovremeno njegovi pristaše zarobili Richilde; Richildin muž i sin su, međutim, poginuli. Mladi Arnulf je, prema pisanju kroničara, najvjerojatnije stradao slučajno, odnosno tako što ga je normanski vitez Gerbod ubio zamijenivši ga za neprijatelja. Gerbod je, shvativši što je učinio, pobjegao u Rim tražiti oprost za svoj čin; papa Grgur VII ga je poslao opatu Hugu u Cluny gdje je ostatak života proveo kao redovnik.

U međuvremenu su nakon bitke Richilde i Robert razmijeneni. Robert je slobodu iskoristio kako bi sa Filipom ispregovarao kraj sukoba; ponudio je ruku svoje pokćerke Berthe od Holandije u zamjenu za titulu grofa Flandrije. Filip je pristao te je tako Robert postao grof i na tom mjestu ostao do smrti 1093. Richilde se zajedno sa mlađim sinom Balduinom sklonila u Hainaut odakle je nekoliko godina bez uspjeha pokušavala Robertu preoteti Flandriju.

## Izvori

## Literatura
* France, John. *Victory in the East: A Military History of the First Crusade*. Cambridge University Press, 1994. .
Opsada Barija

**Opsada [[Bari]]ja** je trajala od 5. augusta 1068. do 15. aprila 1071. i tokom nje je normanski vođa Robert Guiscard nastojao osvojiti grad Bari, sjedište i posljednje uporište bizantskog Katepanata Italija. Predstavljala je dio normanskog osvajanja Južne Italije, područja gdje se nekadašnja bizantska vlast 1060-ih svela tek na nekoliko primorskih gradova. Guiscard, koji je tokom prethodnih kombinacijom diplomacije i brutalne sile zauzeo ostatak, godine 1068. je pokrenuo pohod s ciljem da ih pripoji svojoj državi. Dok je Otranto brzo pao pod udarom Guiscardovog pomoćnika Geoffroya od Conversana, stanovnici i garnizon Barija su se odlučili na dugotrajni otpor, prethodno porazivši lokalnu pro-normansku frakciju. Bizantski car Roman IV Diogen je u nekoliko navrata uspio Bariju poslati pomoć preko mora, ali je 1069. bizantska vojska razbijena na kopnu. Sljedeće godine je Guiscard uspio nakon višemjesečne opsade zauzeti Brindisi. U gradu je zavladala velika glad. Posljednja ekspedicija s pomoći gradu, na kojoj je na čelu bio katepan Stefan Pateran, napadnuta je od normanskih pomorskih snaga. Usprkos teških gubitaka, Stefan se uspio probiti u grad. Tamo je, međutim, brzo zaključio da je dalji otpor uzaludan te je poslao delegaciju Guiscardu da pregovara o predaji. Ona je dogovorena i izvršena 15. aprila. Time je prestao posljednji trag bizantske vlasti nad Italijom. Godine 1156-58. je bizantski car Manuel I Komnen pokušao ponovno osvojiti Bari, ali bez uspjeha.

## Literatura
* 
*
Ili (rijeka)

**Ili** (kineski: *Yīlí Hé*, kazaški: *Іле*, ruski: *Или*) je velika rijeka na sjeverozapadu Kine i jugoistoku Kazahstana duga 1001 km, ali ako se uzme da je njen izvor njena najduža pritoka Tekes, tada je duga 1439&nbsp;km.

## Hidrografija
Ili se formira kad se spoje rijeke Tekes i Kunges na nadmorskoj visini od 750 m, koje izviru na obroncima masiva Tanšan (dio tibetanske visoravni) na sjeverozapadu kineske autonomne regije Sikjang.
U svom gornjem toku Ili teče prema zapadu, u uskom kanjonu, stisnut između visokih planina. Nešto prije kinesko-kazahstanske granice, kod grada Yining dolina rijjeke se širi u plodnu ravnicu. Nakon što uđe Kazahstan i nadalje teče prema zapadu, sve do grada Kapčagaja, kod kog zaokreće prema sjeverozapadu i nakon nekoliko stotina kilometara počinje formirati svoju deltu, sa kojom utječe u Balhaško jezero na njegovom krajnjem jugozapadu. Od njegovih 1001 km dužine, 815&nbsp;km se nalazi u Kazahstanu.

Ili ima sliv velik oko 140.000 km², i prosječni istjek od 480 m<sup>3</sup>/s na svom ušću u Balhaško jezero.
Dolina rijeke je puno vlažnija od ostalog dijela tog polupustinjskog kraja Centralne Azije, pa je izuzetno gusto naseljena. Stanovništvo se bavi poljoprivredom, pretežno uzgojem pšenice.
Vode Ilija se od davnina koriste za intenzivno navodjavanje, a tokom 1960-ih podignuta je brana s akumulacijom za potrebe navodnjavanja i za pokretanje Hidroelektrane Kapčagaj.

Sve do sredine 20. vijeka delta rijeke počinjala je 340&nbsp;km od ušća u Balhaško jezero, meliracionim radovima pomaknuta je 100&nbsp;km bliže ušću. Ili se ledi od decembra do marta.

## Povezano
* Lista najdužih rijeka na svijetu

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Ili River'' na portalu Encyclopædia Britannica
Douglas Trumbull

**Douglas Trumbull** (Los Angeles, 8. travnja 1942. - Albany, 7. veljače 2022), američki je bio filmski producent, scenarist, redatelj i slavni kreator vizualnih efekata. Doprinjeo je izradi vizualnih efekata za sljedeće filmove: *[[2001: A Space Odyssey (1968)|2001: Odiseja u svemiru]]*, *[[Close Encounters of the Third Kind|Bliski susreti treće vrste]]*, *[[Star Trek: The Motion Picture|Zvjezdane staze: film]]*, *[[Blade Runner]]* i *[[The Tree of Life (film)|Drvo života]]*, a režirao je filmove *[[Silent Running|Tihi bijeg]]*, koji se smatra jednim od prvih ekoloških filmova uopće, i ZF dramu *[[Brainstorm (1983 film)|Oluja u mozgu]]*. Njegov inovativni pristup vizualnim efektima se smatra jednim od najznačajnijim u povijesti filma 20. stoljeća, te je doprinjeo razini specijalnih efekata koje imamo danas.

Tri je puta nominiran za Oscara za najbolje vizualne efekte - za *Bliske susrete*, *Zvjezdane staze* i *Blade Runnera* - a osvojio je dva počasna kipića za poseban doprinos razvoju vizualnih efekata, 1993. i 2012.

## Izvori

## Vanjske veze

* 
* 
* Intervju
Infuzijska pumpa

**Infuzijska pumpa** je mala pumpa za infuziju (neki uređaji uključuju mogućnost ulijevanja i povlačenja tekućeg sadržaja) koja se koristi kako bi se pacijentu postupno dale male količine tekućine (sa ili bez lijeka), ili za kemijska i biomedicinska istraživanja.

Injekcijske pumpe najčešće se koriste u palijativnoj medicini kako bi se kontinuirano davali analgetici (sredstva za ublažavanje bolova), antiemetici (sredstva protiv mučnine i povraćanja) i ostali lijekovi. Ovakvim načinom davanja lijekova sprječavaju se periodi kada je razina lijekova u krvi previsoka ili preniska te izbjegava se korištenje većeg broja tableta (posebice kod ljudi koji imaju teškoće sa gutanjem). Budući da se lijekovi primaju potkožno, područje za primanje lijeka je neograničeno, premda edem može ometati djelovanje nekih lijekova.

Injekcijske pumpe također su pogodne za intravenozno davanje injekcije koje treba trajati duže od nekoliko minuta. U slučaju davanja lijeka koji je potrebno primati polako tijekom nekoliko minuta, ovaj uređaj štedi vrijeme osoblja i smanjuje incidenciju pogrješke.

Injekcijske pumpe korisne su u mikrofluidnim namjenskim programima kao što su mikroreakcijski projekti i testiranja. Nadalje, koriste se u kemiji za polagano unošenje određenog volumena tekućine u otopinu. U enzimskoj kinetici injekcijske pumpe mogu biti korištene kao dio uređaja za zaustavljanje protoka u promatranju brze kinetike.
Alex Jones

**Alexander Emerick "Alex" Jones** (Dallas, Teksas, 11. veljače 1974.) je američki voditelj radio emisije "*The Alex Jones Show*", te povremeni glumac i filmaš. Njegove najpoznatije internet stranice su Infowars.com i PrisonPlanet.com.

Otac mu je bio zubar a majka domaćica. Pohađao je srednju školu Anderson u Austinu. Karijeru je isprva započeo kao novinar da bi kasnije dobio svoju vlastitu radio emisiju.

8. lipnja 2006., na putu u Kanadu kako bi izvjestio o oklupljanju družbe Bilderberg, Jones je zadržan na aerodromu jer je odbio skeniranje prstiju.

Poznat je po "žilavim" stavovima o teorijama zavjere, među kojima su i da su napadi 11. rujna 2001. bili namiješteni jer je otmičare obučavala američka vojska a tornjevi su uništeni kontroliranim eksplozijama, da se polako razvija Novi svjetski poredak te da se Osama bin Laden samo iskoristio od američke vlade kako bi se opravdali rigorozni novi zakoni i rat u Iraku. Još 2002., izjavio je da mu je jedan tajni izvor objavio kako je bin Laden umro od zatajenja bubrega ali da je CIA "smrznula njegovo tijelo" kako bi ga izvadila prije izbora. Nakon objave smrti svjetski poznatog terorista 2011., godinu dana prije američkih predsjedničkih izbora, samo je pojačao svoje uvjerenje u teorije zavjere oko smrti Osame bin Ladena. On sam se opisao ovako: "*Ja sam politički ateist. Kršćanin sam, ali sam politički ateist*."

Zalaže se za slobodu medija i odbijanje američkih intervencija po svijetu.

## Izabrana filmografija
* 2001. - Probuđeni život
* 2006. - Replikator
* 2007. - Loose Change: Final Cut

## Reference

## Vanjske veze

* Infowars.com
* PrisonPlanet.com
* ''Alex Jones'' na Internet Movie Database
Operacija Zipfel

**Operacija Zipfel** (Cipfel) je bila vojna operacija Vermahta protiv partizana u oblasti Slavonije. Započeta je 23. oktobra 1943. godine.

Cilj operacije je bio "blagovremeno zauzimanje i čišćenje" trougla reka Sava – reka Bosut. Komandu nad operacijama imao je LXIX rez. korpus. Za operaciju su bili predviđeni: 
* 1 ojačani kozački puk i 
* 1 mešoviti artiljerijski divizion 173. rezervne divizije.

## Izvori

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation "Zipfel"
USS Maine (ACR-1)

**USS ''Maine'' (ACR-1)** je bio drugi američki bojni brod koji je ušao u službu i prvi ratni brod nazvan po državi Maine. Originalno zamišljen kao oklopni krstaš, bio je izgrađen kao odgovor na porinuće brazilskog bojnog broda ''Riachuelo'' 1883. godine koje je brazilsku mornaricu nakratko učinilo najmoćnijom u zapadnoj hemisferi. Projektiran je po uzoru na britanski ''HMS Inflexible'' i najmodernije italijanske bojne brodove i oklopnjače svog vremena, te je bio dan od prvih kapitalnih ratnih brodova koji je u potpunosti odbacio pogon na jedra i koristio isključivo parni pogon. Niz tehničkih problema i nesreća je, međutim, odužio njegovu izgradnju tako da su se do njegovog ulaska u službu 1895. značajno promijenili tehnologija i pomorska taktika, tako da je već tada bio zastario. Usprkos toga, zajedno sa prvim bojnim brodom ''USS Texas'' je predstavljao značajno pojačanje za američku ratnu mornaricu koja je krajem 19. vijeka nastojala uhvatiti korak s velikim evropskim silama. Njegova najpoznatija misija je bila posljednja - početkom 1898. je poslan u Havansku luku na tada još uvijek španskoj Kubi u svrhu "zaštite američkih interesa". Tamo je nakon tri tjedna boravka 15. februara 1898. eksplodirao i potonuo u nikada razjašnjenim okolnostima, pri čemu je poginulo 266 od 355 članova posade. Američka javnost je krivnju za taj događaj pripisla Špancima, a što je poslužilo kao povod za izbijanje špansko-američkog rata. Olupina broda je ostala u havanskoj luci sve do 1912. godine kada je, na zahtjev tamošnje vlade, a i zbog smetnje po redovni pomorski promet, američka vlada organizirala spektakularnu operaciju vađenja; ostaci poginulih članova posade su prenešeni u SAD i svečano pokopani, dok su ostaci broda potopljeni u Floridskom tjesnacu.

## Povezano
* *[[Visite sous-marine du Maine]]*, film Georgesa Meliesa koji rekonstruira radove ronilaca na olupini, snimljen nedugo nakon eksplozije

## Vanjske veze

* 
* USS ''Maine'' Memorial at Arlington National Cemetery 
* Naval History & Heritage Command (history.navy.mil):
** USS ''Maine'' 
** The Destruction of the USS ''Maine'' 
* United States Navy, Bureau of Steam Engineering, ''Specifications for triple-expansion twin-screw propelling machinery for U.S.S Maine'' at Google Books. Retrieved 6 April 2012.
* From spanamwar.com:
** Background information on the ''Maine''
** Theories on the loss of the ''Maine''
** Official 1898 Court of Inquiry Report
** How Likely was a Coal Bunker Fire Aboard the Battleship MAINE?
* [USS Maine Pictures](http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?ammem/detr,pan:@FIELD(SUBJ+@band(+Maine++Battleship++))) from the Library of Congress American Memory website
* USS Maine from NARA
* Google Books:
** 1912 report of salvage of the USS Maine
** 1913 US Army Corps of Engineers report of salvage of the USS Maine
Operacija Walzertraum

**Operacija Walzertraum** (njem. *Walzertraum*, Valcertraum - Valcer san, opera Oskara Štrausa) je bila vojna operacija Vermahta protiv partizana na otoku Hvar u Dalmaciji. Preduzeta je 19. januara 1944. godine.

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation "Walzertraum"
Središnji valonski kanal

**Središnji valonski kanal** (francuski: *Canal du Centre*) je kanal u Belgiji koji povezuje rijekeMeuse i Scheldt, te svojom duljinom od 20,9&nbsp;km (i razlikom visine od 89.52 m) povezuje umjetno jezero Grand Large, kod predgrađa Monsa -Nimy, sa kanalom Bruxelles-Charleroi kod Seneffea.

## Ustave

Četiri brodske prevodnice (hidraulični liftovi za brodove), na Središnjem valonskom kanalu kod grada La Louvièrea u industrijskoj dolini (*Sillon industriel*), u valonskoj Provinciji Hainaut , su 1998. upisane na UNESCOv popis mjesta svjetske baštine u Europi kao jedinstven primjer iznimno vrijednih industrijskih građevina koje su još uvijek u funkciji. Prevodnice se nalaze na 6.790 m dugom dijelu kanala koji ima razliku visine od 66 metara. izgrađene su od 1888. do 1917., a dizajnirao ih je britanski inženjer Edwin Clarck iz firme Stansfield & Clarck.

Prevodnice su dvostruke, a sastoje se od vertikalno pokretnih tankova (*caissons*) koje u sredini drži željezni stup. Dva stupa su hidraulikom povezani tako da dižu jedan od tankova dok se drugi spušta, čime težina jednog tanka je uravnotežena težinom drugog.

Ti su liftovi inspirali druge inženjere, kao što je Richard Birdsall Rogers, za gradnju brojnih drugih liftova po kanalima, kao što su liftovi u Peterboroughu i Kirkfieldu u Kanadi.

Danas se ovaj dio kanala ne koristi za komercijalni promet koji je preusmjeren na njegov paralelni veći kanal, izgrađen 2002. Novi kanal može primiti brodove teške do 1350 tona (europski standard), dok je stari mogao samo do 350 tona. Na novom kanalu postoji samo jedna prevodnica sa liftom za brodove, ogromna prevodnica Strépy-Thieu (na slici lijevo označeno slovom "A") izgrađeno od 1982.-2002., koje diže brodove na visinu od 73.15 metra i najveće je takve vrste na svijetu.

## Vanjske veze
*  Službena stranica 
;Ostali projekti
Rudnik

**Rudnik** je mjesto u/na Zemljinoj kori na kojem se otkopavaju razne vrste mineralnih sirovina.

Rudnici se otvaraju na mjestima gdje se korisna mineralna sirovina nalazi u povećanoj koncentraciji i količini koja opravdava njeno ekonomsko iskorištavanje (odn. vađenje iz Zemlje i njeno oplemenjivanje).

Ako se korisna mineralna sirovina nalazi relativno blizu Zemljine površine tada se mineralna sirovina vadi **površinskim ili dnevnim kopom**, a ako se nalazi na većim dubinama u Zemljinoj kori onda se mineralna sirovina dobiva **podzemnim ili jamskim kopom**.

## Površinski ili dnevni kop

Pridobivanje mineralne sirovine na površinskom kopu izvodi se u obliku etaža koje su prilagođene uvjetima ležišta, dimenzijama otkopnih strojeva, konfiguraciji terena, veličini i obliku rudnog tijela.
Površinski kopovi imaju veliki postotak iskorištenja ležišta, sigurnije i povoljnije uvjete rada u odnosu na podzemne kopove.
Velika mana površinskih kopova je neminovna devastacija površine terena.
Mineralne sirovine koje se najčešće dobivaju na površinskim kopovima su ugljen, rude željeza, bakra i većina nemetala (npr. tehnički i ukrasni kamen, šljunak i pijesak iz riječnih korita, lapor, gips, glina i dr.).
U suvremenom rudarstvu površinski kopovi imaju prioritet u odnosu na podzemne kopove i otvaraju se svugdje gdje postoje povoljni uvjeti za njihovo otvaranje i ekonomska isplativost površinskog pridobivanja.
Danas se 70 % svih čvrstih mineralnih sirovina (uglavnom su to nemetalne mineralne sirovine) dobiva na površinskim kopovima. 
Najveći površinski kop bakra na svijetu nalazi se u Čileu.

## Podzemni ili jamski kop

Podzemni kop se otvara za vrednije mineralne sirovine (to su većinom rude, rude uranija, drago kamenje i ugljen) koje se nalaze duboko ispod površine Zemlje. Do mineralnih sirovina dolazi se kopanjem raznih vrsta podzemnih prostorija (kao npr.: okna, potkopi, uskopi, niskopi, prekopi i dr.).

Velika prednost podzemnih kopova u odnosu na površinske kopove je ta da nema izmjene prirodne površinske forme terena na području na kojem se vrši pridobivanje korisne mineralne sirovine. S druge strane nedostatak može biti površinsko slijganje terena.
Najdublji podzemni rudnik na svijetu je rudnik zlata u Južnoafričkoj Republici dubine cca. 4000 m.

## Povezano
* TauTona, rudnik zlata u JAR, jedan od najdubljih rudnika na svijetu

## Vanjske veze
Operacija Putokaz

**Operacija Putokaz** (njem. *Wegweiser*) je bila vojna operacija Vermahta protiv partizana u Sremu. Vođena je od 10. do 13. marta 1944. godine.

Ova operacija je služila kao "vatreno krštenje" novoformirane 13. SS Handžar Divizije. Tokom operacije počinjeni su strašni zločini nad civilnim stanovništvom Srema (vidi pokolj u Rači).

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation "Wegweiser"
Jamuna

**Jamuna** ili **Jamna** je velika pritoka indijske rijeke Ganges duga 1376 km, i ona je kao i Ganges za hinduse sveta rijeka.

## Hidrografija
Jamuna izvire na obroncima planine Bandarpunch u masivu Himalaji, kod svetog mjesta Jamunotri u indijskoj državi Utarakand. 
Od tamo rijeka teče gotovo pravolinijski prema jugu, preko obronaka Himalaja, dok ne dođe do nizine, zatim teče uz granicu između indijskih država Utar Pradeš i Harajana. Kod Delhija se dio voda iz Jamuna prebacuje u kanal Agra. Južno od Delhija, rijeka ulazi potpuno u Utar Pradeš kod grada Mathura Jamuna zavija prema jugoistoku, prolazi gradove Agra, Firozabad i Etava. Ispod Etava prima niz južnih pritoka, od kojih su najveći Čambal, Sindh, Betwa i Ken.

Pored grada Alahabada Jamuna uvire u rijeku Ganges, to ušće je za hinduse posebno sveto mjesto.

Jamuna ima sliv velik oko 366.223 km² koji se proteže preko cijele sjeverne Indije. To je teritorij u kom živi 57,000.000 ljudi, vode Jamune osiguravaju oko 70% potreba grada Delhija.

Brodski promet po Jamuni je slab, jer iznad Agre u ljeto rijeka liči na mali potok, jer se većina njenih voda kanalima usmjjerava u polja za navodnjavanje.

## Povezano
* Ganges
* Lista najdužih rijeka na svijetu

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Yamuna River'' na portalu Encyclopædia Britannica
Semberija

**Semberija** je regija u Bosni i Hercegovini koja se nalazi na sjeveroistoku države tj. između rijeka Save i Drine te planine Majevice. Tlo je plodno što je povoljno za razvoj poljoprivrede. Najveća općina na prostoru ove regije je Bijeljina.
Operacija Sava

**Operacija Sava** je bila vojna operacija Vermahta protiv partizana u Sremu i Semberiji. Vođena je od 15. do 17. marta 1944. godine.

Zajedno sa operacijom Wegweiser, služila je kao "vatreno krštenje" novoformirane 13. SS Handžar Divizije. Prilikom prelaska iz Srema u Bosnu, pri prolasku kroz Sremsku Raču počinjeni su strašni zločini nad civilnim stanovništvom (vidi pokolj u Rači).

Deo je velike antipartizanske ofanzive u istočnoj Bosni, koju su proljeća 1944. godine vodile nemačke, ustaške i četničke snage.

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation "Sava"
Kura

**Kura** (turski: *Kuruçay*, gruzijski მტკვარი - *Mtkvari*, azerski: *Kür*) je najveća rijeka Zakavkazja duga oko 1364 km.

## Hidrografija
Kura izvire na obroncima Malog Kavkaza na krajnjem istoku Turske, pored grada Kars. Od izvora se probija prema sjeveru probijajući se kroz planine Malog Kavkaza u nizu kanjona sa mnogim brzacima. 
Nakon što uđe u Gruziju, rijeka meandrira prema istoku preko visoravni Kartli, a zatim u ostatku svog toka teče prema jugoistoku. Nešto prije gruzijskog glavnog grada Tbilisija izgrađena je brana sa hidroelektranom u kanjonu kod grada Mcheta.
Nakon tog rijeka ulazi u veliku dolinu Azerbajdžana, dolje nizvodno izgrađena je još jedna brana sa velikim akumulacionim jezerom Mingačaur i hidroelektranom. Iza tog jezera Kura uvire u Kaspijsko jezero sa deltom.

Kura ima sliv velik oko 188.000 km² koji se proteže preko velikog dijela Zakavkazja kroz Tursku, Gruziju i Azerbajdžan. U svom donjem dijelu Kura zna često plaviti.

Dolina rijeke ima veliki historijski značaj, jer je naseljena već hiljadama godina.

Kura je plovna nekih 480&nbsp;km uzvodno skoro do Mingačaura, nekad je bila plovna do Tbilisija, ali to više nije moguće zbog hidroelektrana koje su izgrađene na njoj. Pored same Kure hidroelektrane su građene i na njenim pritokama.

## Povezano
* Lista najdužih rijeka na svijetu

## Reference

## Vanjske veze

*  ''Kura River'' na portalu Encyclopædia Britannica
*