Asirska umetnost

**Asirska umetnost** (skulptura, arhitektura, slikarstvo i keramika) je danas poznata zahvaljujući iskopavanjima i kasnijim proučavanjima u Ninivi (današnji grad Mosul), i drugim gradovima koji su bili deo civilizacije asirskog naroda. Arheolozi koji su radili u Mesopotamiji proučavali su arheološke ostatke asirske civilizacije pre nego vavilonske, jer je bilo lakše doći do njih – asirski arheološki ostaci su bili temelji od kamena, prilično dobro očuvani, dok su ostaci vavilonske civilizacije bili prilično uništeni. Temeljnim proučavanjima palata, hramova i ostataka asirskih gradova, arheolozi su stekli iskustvo koje im je kasnije omogućilo da lakše pristupe proučavanju drugih mesopotamskih gradova koji su bili skoro potpuno uništeni.

Umetničko stvaranje u Mesopotamiji se deli na dva perioda:
* Kaldeja (region na jugu Mesopotamije, u istoriji poznata kao Vavilon)
* Asirija (region na severu Mesopotamije)

Pravi umetnici mesopotamske umetnosti su bili stari Sumeri, narod koji je naseljavao mesopotamske zemlje oko 4000. pne. Sumerski stil je su kasnije asimilovali Akadi, semitski narod koji je takođe naseljavao ovu teritoriju između 3000. i 1500. pne. Između 11. i 7. veka pne. sumerski stil je doživeo procvat sa asirskom i neovavilonskom civilizacijom.

Asirska civilizacija je počivala na ostvarenjima Sumera, ali su ih tumačili na poseban način. Palate asirskih vladara dostigle su veliku veličinu i sjaj. Zgrade su od opeke - sumersko nasleđe, a kapije i niži delovi unutrašnjih zidova važnih prostorija oblagali su velikim kamenim pločama. Kamene ploče su asirski dodatak, jer na severu Mesopotamije, odakle su došli Asirci može da se nađe kamen. One su ukrašene niskim reljefima ili pak predstavljaju demone čuvare u kombinaciji reljefa i slobodne plastike sa zadatkom da na pojedinca ostave utisak moći i veličanstva kralja. U palatama su se nalazili reljefi koji su opisivali kraljeve vojničke podvige sa natpisima i drugim podacima. Reljefi sadrže mnoštvo podataka o bitkama, događajima i učesnicima. U tim prizorma nema ni drame ni heroizma - ishod se ne dovodi u pitanje. To su najstariji narativni reljefi – slikarsko pripovedanje. Opisati događaj u specifičnom vremenu i prostoru bilo je izvan domašaja i egipatske i sumerske umetnosti. Asirci su morali da stvore čitav niz novih rešenja da bi se izborili sa problemom slikarskog pripovedanja. Reljef je plitak, ali zahvaljujući utančanoj gradaciji površine, velike je mase i zapremine. Životinje su velike fizičke snage. Reljef je pun dramatske snage. 
Zbog mnoštva prikazanih događaja na reljefina, nije ostajalo dovoljno mesta za glorifikaciju suverena. Toj svrsi su služili posebni rešefi na kojima je vladar prikazivan u lovu na lavove. To je bio više ceremonijalni lov u znak sećanja na rani period kada su vladari morali da zaista štite svoje pleme od lavova. Vojnici bi štitovima obrazovali kvadrat u koji bi bila puštana životinja koju je kralj ubijao.

## Dela
* Kapija na tvrđavi Sargona II u Horsabadu – krilati bik sa ljudskom glavom, 721. – 705. godine pne.
* Asurnasirpal II u lovu na lavove, reljef, 850. godine pne.
* Pljačkanje grada Hamanua od strane Asurbanipala, iz Ninive, oko 650.g.pne..
* Smrtno ranjena lavica, reljef, 650. pne.

## Povezano
* Asirsko carstvo
* Rana umetnost na Istoku
* Mesopotamska umetnost