Polock

**Polack** (;  je grad u Vitebskoj oblasti Belorusije i administrativni centar istoimenog reona. Jedan je od najstarijih i najlepših gradova u Belorusiji i drevni grad Kijevske Rusije. Nalazi se na ušću reke Palate u Zapadnu Dvinu. Prema popisu iz 2009. u gradu živi nešto preko 82.000 stanovnika. Zahvaljujući brojnim crkvama i manastirima nosi epitet duhovnog centra Belorusije.

## Istorija grada

Grad **Polack** se prvi put u pisanim dokumentima pominje 862. godine u Povesti minulih leta kao "Poloteskъ". Na njegovim temeljima je sredinom X veka nastala moćna Polacka kneževina. 
Prvi poznati vladar kneževine bio je **Ragvalod Polacki** (umro oko 978. godine). Godine 992. osnovana je Polacka eparhija (po nekim izvorima to se desilo 1104.). Najmoćniji vladar kneževine bio je knjaz Višeslav Brjanislavič (1044. - 1101.) i za vreme njegove vladavine izgrađen je hram Svete Sofije, jedan od najstarijih i najlepših hramova Ruske pravoslavne crkve. Višeslavov sin Boris je na ulaz u hram postavio veliku stenu na kojoj je dao uklesati podatke o hramu koji su vidljivi i danas. Višeslavova unuka, monahinja Efrosinija je 1125. godine osnovala ženski manastir (danas Spasenjski manastir Svete Efrosinije) a po njenoj želji, veliki majstor Lazar Bogša je napravio prestoni krst (remek delo beloruske rano hrišćanske umetnosti) koji je simbol i zaštitnik današnje Belorusije (Krst Svete Efrosinije Polocke). 
Godine 1240. Polack je izgubio svoju samostalnost i postao vazalni posed Litvanskih prinčeva. U narednim decenijama grad je prelazio iz ruke u ruku raznih osvajača iz susednih kneževina, i svi su za sobom ostavljali neke materijalne tragove (krajem XIX veka u gradu se nalazilo čak 23 jevrejske sinagoge, 8 pravoslavnih hramova, te katolička i luteranska crkva). 

23. maja 1910. prenešene su mošti Svete Efrosinije iz Kijevske-pečerske lavre u njenu zadužbinu Spaso Preobražensku crkvu.

U sastav Beloruske SSR grad je ušao 1924. godine. Tokom Drugog svetskog rata grad je bio okupiran od strane vojske Vermahta i delio je tragičnu sudbinu ostalih beloruskih gradova. Od 1991. nalazi se u sastavu Republike Belorusije.

## Gradske znamenitosti
Polack je grad prepun srednjevekovnih crkava i manastira, i drugih starih građevina neprocenjive kulturne vrednosti.
* Sofijski sabor (građen od 1044. do 1066. a obnovljen 1710.) je jedan od najstarijih hramova Ruske pravoslavne crkve (zajedno sa Kijevskim i Novgorodskim crkvama) i najstarija kamena građevina u današnjoj Belorusiji koja je još u funkciji.
* Spaso-Efrosinijski manastir (osnovan 1128. godine) je manastirski kompleks koga čine tri crkve.
* Bogojavljenski manastir je osnovan 1582. godine.

* Borisov kamen - spomenik beloruske epigrafike iz XII veka.

## Zanimljivosti
* prva gradska biblioteka osnovana je u XII veku
* prva škola u gradu je otvorena 1580. (jezuitski kelegijum)
* Francisk Skorina (rođen u Polacku oko 1490.) je prvi napravio štampano izdanje Biblije na staroruskom jeziku 1517. godine 
* Polack je po nekim istraživanjima Geografski centar Evrope
* godine 2010. grad je bio kulturna prestonica Belorusije

## Galerija

File:Belarus-Polatsk-Cathedral of Sophia-2.jpg|Sofijski sabor
File:Belarus-Polatsk-Cathedral of Sophia-3.jpg|Sofijski sabor
File:Belarus-Polatsk-Boris Stone.jpg|Borisov kamen
File:Belarus-Polatsk-Monastery of Epiphany-2.jpg|Bogojavljenski manastir
File:Bog-2.jpg|Bogojavljenska crkva
File:Polatsk-St. Euphrosine4.JPG|Manastir Svete Efrosinije
File:Polatsk-St. Euphrosine3.JPG|Manastir Svete Efrosinije
File:Polatsk-Euphrosine statue.JPG|Spomenik Efrosiniji Polackoj
File:Polatsk-F.Skaryna statue.JPG|Spomenik Francisku Skorini
File:Belarus-Polatsk-Church of Protection of Holy Virgin-8.jpg|Crkva Svete Bogorodice Zaštitnice
File:Belarus-Polatsk-Church of Andrew Babola-4.jpg|Babolovska crkva


Datoteka:The monument-chapel of Heroes War of 1812 in Polotsk 1.JPG|Spomenik ratnim herojima iz 1812. godine
|Spomenik slovu «**ў**»
Datoteka:Polotsk Centr Evropy 1.JPG|Polack - geografski centar Evrope
Datoteka:Devochka.jpg|Skulptura u okviru "Muzeja deteta"
Datoteka:Kurgan Bessmertija Polotsk (Belarus).JPG|Memorijalni kompleks "Humka besmrtnih" iz 1961.
Datoteka:Symeon of Polotsk monument.JPG|Spomenik vladiki Simeonu Polockomu 
Datoteka:Monument to the Liberators of Polotsk.JPG|Spomenik «Oslobodiocima Polacka» 
Datoteka:Monument 23 to the soldiers-guards.JPG|Vojnički spomenik (1989.)


## Gradovi pobratimi
*  Elektrostalj, Rusija, 
*  Tosna, Rusija, 
*  Veliki Novgorod, Lenjingradska oblast, Rusija, 
*  Velikie Luki, Rusija, 
*  Suojarvi, Karelija, Rusija 
*  Jonava, Litvanija, 
*  Trakaj, Litvanija, 
*  Ventspils, Letonija, 
*  Kamjanjec Podiljski, Ukrajina, 
*  Obuhiv, Ukrajina, 
*  Balti, Moldavija, 
*  Jaroslav, Poljska, 
*  Gdanjsk, Poljska, 
*  Gotland, Švedska, 
*  Fridrihshafen, Nemačka, 


## Reference

## Vanjske veze