Kultura Cucuteni

**Kultura Cucuteni** je neolitska arheološka kultura na istoku Evrope od 4800. do 3000 pne, smještena u današnjoj Rumuniji, Moldaviji i Ukrajini, u regiji Dnjepra i Dnjestra, na površini od oko 350,000 km2.

Ime je dobila po selu Cucuteni u rumunskom okrugu Iaşi. Poznata je i kao **Tripiljska** po selu Tripilja (Трипiлля) u Ukrajini) ili **Tripoljska kultura** po ruskom izrazu *Триполье*. U literaturi se najčešće naziva **Cucuteni-tripilijska kultura**. od Karpata do područja rijeka Dnjestar i Dnjepar, sa centrom u današnjoj Moldaviji, i na teritoriji zapadne Ukrajine i sjeveroistočne Rumunije,

### Periodizacija
Podijeljena je u rani, srednji i kasni period, u zavisnosti od radiokarbonske analize.

 

 
### Naselja
Većina naselja u početnoj fazi su male veličine, na razmaku 3–4&nbsp;km, koncentrisana u aluvijalnim dolinama rijeka Siret, Prut i Dnjestra. Kuće su bile kružno raspoređene oko jedne centralne. Bilo ih je oko desetak, izgrađene od pletera, zagrijavane su pećnicama i imale su jedan okrugli prozor. U posebnim prostorijama se proizvodila keramika. Primijećeno je da su svakih 60 do 80 godina ovakva naselja bila uništavana (spaljena), a na njihovim razvalinama gradile su se nove kuće.

Za vrijeme srednje faze (4000 - 3500 p.n.e.), stanovništvo gradi najveća naselja u neolitskoj Evropi. Razlozi su: 
* Klimatske promjene tokom godine i njihov uticaj na način obrade zemlje.
* Prirodni razvoj i porast broja stanovnika koji uključuje prijetnju od ratnih sukoba sa susjednim zajednicama za ekonomske resurse
* Obrana od drugih naroda iz širokih stepskih prostora..

Neka od velikih naselja su:
* Talianki, Ukrajina – oko 3700. pne, sa 21.000 stanovnika i oko 2.700 kuća, na površini od 450 hektara 
* Dobrovody, Ukrajina  – oko 3800 pne, sa 16.000 stanovnika, na površini od 250 hektara 
* Maydanets, Ukrajina – oko 3700 pne – sa 6000-9000 stanovnika, 
* Nebelivka, Ukrajina - oko 4000. pne, na površini od 300 hektara 

Ovakva naselja bila su administrativni, vojni i religijski centri šireg prostora na kojem su se nalazila i manja naselja. Postojali su hijerarhijski nivoi što govori o državnom karakteru tadašnjeg društva. Najnovija istraživanja potvrđuju i postojanje javnih zgrada za okupljanje i ceremonije. Sve se to dešavalo 500 godina prije nastanka Sumerskih gradova država. Oko 3200. god. pne došlo je velikih klimatskih promjena, a onda je uslijedio dramatični kraj navalom Praindoevropljana iz azijskih stepa.

### Keramičke figurine
Njihov pravi smisao ili korišćenje još uvijek je nepoznat. Mnoštvo figurina koje sugerišu ženski lik navelo je Mariju Gumbitas i njene sljedbenike da neolitska društva proglasi za matrijarhat. Danas je to mišljenje odbačeno i smatra se da je neolitsko društvo bilo kompleksnije. 
## Lista neolitskih kultura u Evropi

## Reference

## Povezano
* Vinčanska kultura
* Yamna kultura
* Neolitska Evropa

## Izvori
J. P. Mallory, "Tripolye Culture", *[[Enciklopedija indoevropske kulture]]*, Fitzroy Dearborn, 1997.

## Vanjske veze

* http://www.culture.gouv.fr/culture/arcnat/harsova/en/balk4.htm
* http://www.dacia.org/Dacian_Virtual_Museum/The_Earlyest/the_earlyest.html
* Tripillian civilization homepage  
* To The Question of the Origin and the Ethnical Belonging of Trypilla (Tripolje) Culture