open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Arapov brijeg

**Arapov Brijeg** (928 m) je krajnja  uzvisina podvlašićkog platoa u dolini rijeke Vrbanje, na potezu između Čudnića i Kovačevića potoka.

## Opis
Arapov brijeg pripada kompleksu strmih padina od Ravnog omara na Ilomskoj (1.100 m) i  Vrbanje (612 m), koja, u sudaru sa matičnom stijenom mijenja smjer toka pod uglom od oko 90 stepeni: sa prethodnog jugozapadnog  pravca skreće na sjeveroistok. U taj lakat rijeke se ulijevaju dvije desne pritoke Vrbanje: Čudnić  sa sjeveroistočnih padina  Arapovog brijega i bezimeni potok, sa jugoistočne.
Okplne padine i samo brdo djelimično su  obrasli   hrastovo–grabovom  šumom i škrtim poluvlažnim površinama.

## Legenda
Porijeklo znakovitog imena ovoga brda nije pouzdano poznato.  Moglo bi poticati iz perioda osmanlijske vladavine ovim krajem, kada se tu nastanio izvjesni Arap. Postoji i legenda o tiraniji  „prekomorskog crnog Arapina“ nad lokalnim stanovništvom, koji je „udario namet na vilajet“, uzimao desetinu  i naplaćivao druge dažbine.  Na Petrovu polju se još uvijek pripovijeda o junaštvu Marka Kraljevića („od Prilepa Marko“) , koji je navodno pogubio Arapina, razrušio mu dvore i  oslobodio cijeli kraj.

## Povezano
*Kruševo Brdo
*Čudnić
*Petrovo polje
## Reference
Petrovo polje (Bosna i Hercegovina)

**Petrovo polje** je podvlašićki plato na nadmorskoj visini od oko 1140 – 1220 m. Na njemu se nalazi je dugačko istoimano selo (Petrovo Polje) sa nekoliko zaselaka, među kojima su registrirani Đurevina,  Nikodinovići (istok) i Petrovo Polje (u užem smislu), nekada središte Mjesne zajednice.  Proteže se od Đurevine (kota 1243 m), kod Male Ilomske  (istok)  do neposredne blizine raskršća asfaltiranih lokalnih cesta koje od ovog sela vode za Kneževo, Turbe i Imljane (zapad). Na sjeveru je omeđeno linijom početka strme padine prema dolini Vrbanje,  na liniji kotâ 1220 − 1140, a a na jugu dolinom Ilomske. Ravne nadbojine je istureni dio platoa prema Ilomskoj, kod Nikodinovića.

Na samoj visoravni postoji desetak stalnih izvora pitke vode, među kojima su najpoznatiji Kaursko vrelo, Meštema i Bijeljino vrelo. Na Petrovu polju je dio  razvođa između slivova Vrbanje i Ugra. U Vrbanji se ulijevaju Čudnić, Kovačevića potok i Ćorkovac, a u Ilomsku (sliv Ugra) − Mala Ilomska i Devetero vrela.

Petrovo polje ima značajne turističke potencijale. Obično se preporučiju slijedeći njegovi i okolni lokaliteti: Andrijevića potok, Američka strana, Arapov Brijeg, Babanovac, Bare, Bijeljino vrelo, Biser glavica, Ilomska i njeni vodopadi, Kaursko vrelo, Manatovac,  poljana Ravni Omar i Ribarska kuća – ugostiteljski objekat na Ugru, ispod Vitovlja.

## Legenda
Porijeklo znakovitog imena ovoga brda nije pouzdano poznato.  Moglo bi poticati iz perioda osmanlijske vladavine ovim krajem, kada se tu nastanio izvjesni Arap ili imućan čovjek sa takvim nadimkom.  Postoji i legenda o tiraniji  „prekomorskog crnog Arapina“ nad lokalnim stanovništvom, koji je „udario namet na vilajet“, uzimao desetinu  i naplaćivao druge dažbine.  Na Petrovu polju, još uvijek se pripovijeda o junaštvu Marka Kraljevića („od Prilepa Marko“) , koji je navodno pogubio Arapina, razrušio mu dvore i  oslobodio cijeli kraj.

Prije obračuna sa "crnim Arapinom", Marko se, navodno, kod čobana (koji su ga počastili "pečenim ovnom",  raspitivao za njegov  dvorac. Niko nije smio da mu naznači lokaciju, osim izvjesnog Petra. Nakon boja, Marko je Petru, kao nagradu, alternativno ponudio stado od 1.100 ovaca ili da visoravan ponese Petrovo ime. Tako je, kažu,  imenovano Petrovo polje, a prisutne  ovce ravnopravno podijeljene čobanima.

## Povezano
*Petrovo polje (Bosna), isti članak

## Reference
Mimsy Farmer

**Mimsy Farmer** (28. februar 1945 - ) je bivša američka glumica, najpoznatija po nastupima u italijanskim i evropskim filmovima 1970-ih. Glumu je napustila kako bi se posvetila likovnoj umjetnosti, te je kao scenograf 2000-ih sudjelovala u produkciji nekoliko hollywoodskih filmova kao što su *[[Troy (film)|Troja]]* i *[[Zlatni kompas (film)|Zlatni kompas]]*.

## Filmografija
* *[[Spencer's Mountain]]*, rež. Delmer Daves (1963)
* *[[The Wild Racers]]*, rež. Daniel Haller (1967) 
* *[[Riot on Sunset Strip]]*, rež. Arthur Dreifuss (1967)
* *[[More (film)|More]]*, rež. Barbet Schroeder (1969) 
* *[[Michele Strogoff, corriere dello zar]]*, rež. Eriprando Visconti (1970) 
* *[[Sur la route de Salina]]*, rež. Georges Lautner (1970) 
* *[[Quattro mosche di velluto grigio]]*, rež. Dario Argento (1971)
* *[[Majstor i Margarita (film)|Majstor i Margarita]]*, rež. Aleksandar Petrović (1972)
* *[[Corpo d'amore]]*, rež. Fabio Carpi (1972)
* *[[Deux Hommes dans la ville]]*, rež. José Giovanni (1973)
* *[[Allonsanfan]]*, rež. Paolo i Vittorio Taviani (1974) 
* *[[Il profumo della signora in nero]]*, rež. Francesco Barilli (1974) 
* *[[*Les Suspects]]*, rež. [[Michel Wyn]] ([[1974]])
* *Macchie solari*, rež. [[Armando Crispino]] ([[1975]])
* *La traque*, rež. [[Serge Leroy]] ([[1975]])
* *Antonio Gramsci - I giorni del carcere*, rež. [[Lino Del Fra]] ([[1977]]) 
* *L'Amant de poche*, rež. [[Bernard Queysanne]] ([[1978]]) 
* *Ciao maschio*, rež. [[Marco Ferreri]] ([[1979]]) 
* *Concorde Affaire '79*, rež. [[Ruggero Deodato]] ([[1979]])
* *La légion saute sur Kolwezi*, rež. [[Raoul Coutard]] ([[1980]])
* *Black Cat*, rež. [[Lucio Fulci]] ([[1981]]) 
* *La mort de Mario Ricci*, rež. [[Claude Goretta]] ([[1982]])
* *La ragazza di Trieste*, rež. [[Pasquale Festa Campanile]] ([[1982]])
* *Don Camillo*, rež. [[Terence Hill]] ([[1983]])
* *Sensi*, rež. [[Gabriele Lavia]] ([[1986]]) 
* *Atelier* (TV-film), rež. [[Vito Molinari]] ([[1986]])
* *Camping del terrore'', rež. Ruggero Deodato (1986)

## Vanjske veze
*
Pukovnikovica

**Pukovnikovica ** je jugoslovenski igrani film snimljen 1972. godine u režiji Đorđa Kadijevića.

## Radnja
Pred kraj Prvog svetskog rata, austrougarskom pukovniku desetkovanog puka smeštenog na napuštenom salašu, koji uzaludno pokušava da uspostavi vezu sa pretpostavljenima, stiže neočekivana vest da mu u posetu dolazi supruga.Umesto toliko željenog sastanka sa mužem, pukovnikovica se susreće sa neslućenim prizorima raspadanja i propasti Austrougarske monarhije, čiji duh i stanje kao da sažimaju u sebi dvojica njenih pratilaca , vojnika njenog muža.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Gaj Atilije Regul

**Gaj Atilije Regul** može biti:

* Gaj Atilije Regul (konzul 257. pne.), rimski političar i vojskovođa
* Gaj Atilije Regul (konzul 225. pne.), rimski političar i vojskovođa
Meokrnje

**Meokrnje**  (1425 m) je planina u  centralnoj Bosni, u lancu unutrašnjih Dinarida.  To je najveća uzvisina između Vlašića (1933 m) – na jugozapadu i Manjače (1358 m) – na sjeveroistoku. Najbliža veća naseljena mjesta su Jezera i Željezno Polje (istok), odnosno  Šiprage i Korićani (zapad).

Na padinama Meokrnja  je razvođe ("Prelivode") između slivova Bosne (istok), Bile (jug), Ugra i Ilomske (zapad – jugozapad) i Vrbanje (sjeverozapad).

Planina je bogata mješovitom i crnogoričnom šumom, osobito njene jugozapadne padine (prema Ilomskoj i Ugru). Njenim grebenom vodi neuređena komunikacija Gluha Bukovica –   Kruševo Brdo – Šiprage.
## Povezano
*Šiprage
*Vrbanja
*Bila
*Ilomska

## Reference
Delbrück (prezime)

**Delbrück** je njemačko prezime. Znamenite ličnosti koje ga nose ili su ga nosile su:

*Adelbert Delbrück (1822 - 1890), osnivač Deutsche Bank;
*Hans Delbrück (1848 - 1929), vojni historičar
*Max Delbrück (1906 - 1981), biofizičar i dobitnik Nobelove nagrade za medicinu, njegov sin
Istrel

***Pucanj*** () je jugoslovenski igrani film snimljen na makedonskom jeziku 1972. godine u režiji Branka Gape. Predstavlja adaptaciju romana *[[Pod usvitenost]]* Dimitra Soleva, koji je bio inspirisan stvarnim događajima za vreme Drugog svetskog rata, odnosno atentatom na Maneta Mačkova, agenta bugarske tajne policije u okupiranom Skoplju 1941. godine. Protagonisti su grupa omladinaca koja se priključila ilegalnom pokretu otpora i svojim akcijama u gradu nastoji pažnju vlasti skrenuti sa priprema za osnivanje Skopskog partizanskog odreda.

## Uloge

## Vanjske veze
* 
* Истрел на МИФЦ
Sarajevski atentat (TV drama)

**Sarajevski atentat** je jugoslovenska TV drama iz 1972. godine. Režirao ju je Arsenije Jovanović, koji je adaptirao scenario Radoslava Đorića.

## Sadržaj filma
Ova dokumentarna drama pisana je na osnovu stenografskih zapisa sa suđenja učesnicima u atentatu u Sarajevu.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Slava i san

**Slava i san ** je jugoslovenska TV drama u produkciji RTV Beograd emitovana 1972. godine. Predstavlja adaptaciju romana irskog pisca Lajama Mek Ajstina.

## Sinopsis

## Uloge

## Vanjske veze
*
Tragovi crne devojke

***Tragovi crne devojke*** je jugoslovenski film iz 1972. godine. Režirao ga je Zdravko Randić, a scenario su pisali Dragoljub Ivkov i Živojin Pavlović.

## Radnja

Železničar u gradu doživi ljubavnu noć sa periferijskom prostitutkom. Zatim oni počinju zajednički život ali ubrzo ona odlazi od njega. Očajan i ostavljen, pokušava da je nađe padajući sve niže u talog gradske periferije. I kada je naizgled vreme učinilo svoje ona se pojavljuje.

## Uloge

## Reference

## Vanjske veze
*
Ćelava pevačica (TV drama)

***Ćelava pevačica*** je jugoslovenska TV drama u produkciji RTV Beograd emitovana 1972. godine.  Predstavlja adaptaciju istoimenog dela Ežena Joneska, a režirao ju je Branko Pleša.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Ubistvo u noćnom vozu

***Ubistvo u noćnom vozu*** je jugoslovenski televizijski film snimljen 1972. godine u režiji Lordana Zafranovića po scenariju Mirka Kovača.

## Sadržaj
Ovaj TV film je deo nezavršenog ciklusa „Sedam smrtnih grehova“. Ovo je priča o dva usamljena čoveka koji jedne noći zajedno putuju vozom. Njihov odnos na tom putovanju varira od roditeljske nežnosti do rušilačke mržnje.

## Uloge

## Izvori


## Vanjske veze
*
Čovek koji je bacio atomsku bombu na Hirošimu

***Čovek koji je bacio atomsku bombu na Hirošimu*** je jugoslovenska TV drama u produkciji RTV Beograd emitovanma 1972. godine. Predstavlja adaptaciju romana francuskog pisca Mišela Perna. Režirao ju je Joakim Marušić, a scenario napisao Alojz Majetić.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Čučuk Stana (TV drama)

***Čučuk Stana*** je jugoslovenska TV drama u produkciji RTV Beograd emitovana 1972. godine. Režirao ju je Ljubiša Ristić. Posvećena je  Čučuk Stani, drugoj ženi Hajduk Veljka.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Danilo Ilić

**Danilo Ilić** (1889 — 3. februar 1915) bio je bosanski Srbin, rođen u Sarajevu. Njegov otac je u to vreme držao malu obućarsku radnju. U mestu rođenja završio je srpsku osnovnu školu, a posle trgovačku. Pohađao je Državni učiteljski fakultet u Sarajevu i neko vreme predavao u školi u Avtovcu i Foči. U proleće 1913. godine odlazi u Švajcarsku gde se u Lozani sastao sa Vladimirom Gaćinovićem. Radi Drugog balkanskog rata Ilić odlazi u Veles, zatim u Skoplje, Niš i zatim Beograd, gde je postao novinar, Ilić se vratio u Sarajevo u jesen 1913. godine, gde je radio kao urednik lokalnih srpskih novina "Zvono". Postao je član Mlade Bosne. Regrutovao je Gavrila Principa, Nedeljka Čabrinovića, Vasu Čubrilovića, Trifka Grabeža, Muhameda Mehmedbašića i Cvjetka Popovića radi izvršenja atentata na austrijskog nadvojvodu Franca Ferdinanda. On i Gavrilo Princip bili su bliski prijatelji.

U nedelju, 28. juna 1914, Gavrilo Princip je ubio Franca Ferdinanda i Sofiju Hotek. Princip i Nedeljko Čabrinović su zarobljeni i ispitivani od strane policije. Oni su se branili ćutnjom, ali je Ilić, koji je priveden radi rutinske provere, na kraju popustio pod pritiskom i imenovao svoje kolege zaverenike. Muhamed Mehmedbašić je uspeo da pobegne u Srbiju, ali Veljko Čubrilović, Vaso Čubrilović, Cvijetko Popović i Miško Jovanović su zajedno sa Danilom Ilićem uhapšeni i optuženi za izdaju i ubistvo.

Osam muškaraca optuženih za izdaju i ubistvo nadvojvode Franca Ferdinanda su proglašeni krivim. Austrougarski zakon nalaže da se smrtna kazna ne može izreći osobi mlađoj od dvadeset godina u vreme kada je zločin počinjen. Nedeljko Čabrinović, Gavrilo Princip i Trifko Grabež su stoga dobili maksimalnu kaznu od dvadeset godina, dok je Vaso Čubrilović dobio 16 godina i Cvijetko Popović 13 godina zatvora. Ilić, Veljko Čubrilović i Miško Jovanović, koji su pomogli atentatorima da ubiju kraljevski par, bili su pogubljeni vešanjem u kasarni u Sarajevu 3. februara 1915. godine.

## Povezano
* Sarajevski atentat

## Reference

## Literatura
* 
* 

## Vanjske veze

* Muzej Stara srpska crkva, deo Muzeja Mlada Bosna 
* Vladimir Gaćinović Smrt jednog heroja, Pijemont, 1912. godine
* Vladimir Gaćinović Onima koji dolaze
* Vladimir Gaćinović Mlada Bosna
* Majski prevrat 1903., Đuro Zagorac, Večernje novosti, feljton „Zavere i atentati u Srbiji“, 7 nastavak, 8. april 2003.
* Apisu - smrt streljanjem!, Đuro Zagorac, Večernje novosti, feljton „Zavere i atentati u Srbiji“, 8 nastavak, 9. april 2003.
* „Apis - ubica ili mučenik“, Sanja Antić, Večernje novosti, feljton, 7 nastavaka, 22 - 28. maj 2006.
* „Beogradska vartolomejska noć“, Miloš Miljković, *Večernje novosti*, feljton, 15 nastavaka, 2 - 16. maj 2003.
* „Crna ruka“ im presudila , Vlada Arsić, *Press magazin*, 19. oktobar 2007.
* Dr Rudolf Arčibald Rajs: „Crna ruka je bila samo rodoljubiva reakcija protiv diktature političkih stranaka”
* Crna Ruka (WWI Document Archive)
* Crna ruka na nišanu pravde („Večernje novosti“, feljton, oktobar 2013)
Trifko Grabež

**Trifun Grabež** (Pale, 28. jun 1895 — Terezijenštat, 21. avgust 1916), poznatiji kao **Trifko**, bio je pripadnik Mlade Bosne i učesnik u atentatu na austrijskog nadvojvodu Franca Ferdinanda.

## Biografija
Trifun Grabež, poznatiji kao Trifko, bio je sin Đorđa Grabeža prvog sveštenika crkve Uspenja presvete Bogorodice u Palama. Rođen je u 28. juna 1895. godine u Palama.

Gimnaziju je pohađao u Sarajevu i Tuzli. Iz škole je bio izbačen i kažnjen sa 14 dana zatvora zbog antirežimskog djelovanja. Preselio se u Beograd i tu je završio V, VI i VII razred gimnazije. Već kao đak u Tuzli postao je član Mlade Bosne, tajne omladinske organizacije koja je nastala i djelovala u okviru nacionalno-oslobodilačkog antiaustrougarskog pokreta.

Prihvativši ponudu da učestvuje u atentatu na austrougarskog prestolonasljednika Franju Ferdinanda, Grabež je sa Gavrilom Principom i Nedeljko Čabrinovićem 4. juna 1914. došao iz Srbije u Sarajevo. Naoružan bombom i revolverom, čekao je 28. jun 1914. Ferdinanda kod Vijećnice, ali mu se nije pružila prilika da izvrši atentat.

Uhvaćen je u bjekstvu i osuđen na 20 godina teške robije. Umro je od tuberkuloze u toku izdržavanja kazne. Posmrtni ostaci Grabeža i drugih atentatora prenijeti su u Sarajevo i sahranjeni u zajedničkoj grobnici 7. jula 1920. godine.

## Povezano
* Mlada Bosna

## Reference

## Literatura

* D. Ljubibratić, *Mlada Bosna i Sarajevski atentat*, Sarajevo 1964;
* S. Mićanović, *Sarajevski atentat*. Zagreb 1964;
* V. Dedijer, *Sarajevo 1914.* Beograd 1966;
* S. Popović, *Oko Sarajevskog atentata*, Sarajevo 1969;
Ljubiša Ristić

**Ljubiša Ristić** je jugoslovenski i srpski pozorišni reditelj i nekadašnji predsednik JUL-a.

Rođen je 8. februara 1947. godine u Prištini. Završio je Akademiju dramskih umetnosti u Beogradu (studirao kod Huga Klajna i Vjekoslava Afrića), a diplomirao sa predstavom „Buba u uhu“ Žorža Fejdoa, koja se i danas igra u Jugoslovenskom dramskom pozorištu.

Sa Nadom Kokotović 1977. godine osniva KPGT (početna slova od „kazalište, pozorište, gledališče, teatar“).

Godine 1974. u Subotici oformljuje svoj rediteljski postupak, gde stvara svoje najbolje predstave. U jesen 1985. godine dolazi u Suboticu i stvara „Kulturni bum“, dovodeći velika imena pozorišne umetnosti. U Subotici je stvarao do 1995, kada se odvaja srpska od mađarske drame, i Ristić prelazi u bioskop „Jadran“. Njegov boravak, zbog avangardnog pristupa, je bio izložen mnogim kritikama, npr. izbacio je sve stolice iz publike, pa je ista morala da stoji za vreme predstava. Jedna od predstava je izvođena na splavu na jezeru Palić. Splav je tokom predstave bio otisnut od obale te niko nije mogao da napusti predstavu pre kraja. Bilo je i padanja u vodu...

Godine 1996. sa Dankom Lenđel u Beogradu osniva „Međunarodni art centar K.P.G.T.“, u staroj Šećerani nadomak Ade Ciganlije na Čukarici.

## U Subotici
* Madač komentari (1985)
* Šekspir-fest (1986)
* Molijer-fest (1987)
* Ju-fest (1989), i istoimena knjižara
* Balkanske tragedije (1990)
* Danilo Kiš fest (1991)
* Plesni teatar Nade Kokotović (1991)
* Ju fest - istočno od kraja (1992)
* Ju fest - zlatno doba (1993)
* Ju fest (1994)

## Vanjske veze
* 

]
Šešir profesora Koste Vujića (TV drama)

***Šešir profesora Koste Vujića*** je jugoslovenska TV drama u produkciji RTV Beograd emitovana 1972. na televiziji. godine. Režirao ju je Vladimir Andrić, a scenario je napisala Bojana Andrić. Smatra se jednom od najpopularnijih TV-drama u istoriji srpske televizije, s obzirom da je reprizirana čak pet puta. Godine 1983. je po njoj Milovan Vitezović napisao istoimeni roman, koji će 2012. biti ekranizovan u istoimeni film.

## Sadržaj film

Ovo je priča o generaciji maturanata Prve muške gimnazije u Beogradu, 1886. godine. Niko ne bi mogao u maturantima punim nestašluka, Pavlu Pavloviću, Mihailu Petroviću, Miloradu Mitroviću, Jaši Prodanoviću i Jovanu Cvijiću, prepoznati budućeg naučnika, matematičara, pesnika, političara i geografa. Njihov razredni starešina je ekscentrični profesor nemačkog jezika Kosta Vujić o kome kruže brojne angdote. U filmu se predstavljaju svakodnevni događaji učenika vezani za njihovog razrednog starešinu ali i njihova prva sentimentalna iskustva.

## Uloge

## Povezano
* Šešir profesora Koste Vujića (roman)
* Šešir profesora Koste Vujića (film iz 2012)
* Šešir profesora Koste Vujića (TV serija)

## Vanjske veze
*
Kosta Vujić

**Kosta Vujić** (Zemun, 1. maj 1824 — Beograd, 26. mart 1909) bio je profesor nemačkog jezika Prve beogradske gimnazije i jedna od znamenitijih ličnosti Srbije XIX veka.

## Biografija
Rođen je 1824. godine u Zemunu gde je završio srpsku i nemačku školu. U Sremskim Karlovcima je pohađao  pet razreda gimnazije, a šesti je završio u Prvoj muškoj gimnaziji u Beogradu. Pored Filozofskog fakulteta koji je završio u Beogradu, dve godine je pohađao i Mudroslovno odeljenje Pravnog fakulteta Liceja.

Tokom svog službovanja u Beogradu, Kragujevcu, Požarevcu, Zaječaru, Negotinu i Šapcu, predavao je nemački i srpski jezik, srpsku istoriju, crkveno pevanje i bio dirigent učeničkog hora Kragujevačke polugimnazije.

U mladosti je bio prisni prijatelj pesnika Branka Radičevića. Bio je pomoćnik urednika „Srpskih novina“ Miloša Popovića, objavivši u njima veliki broj priloga. Jedno vreme sarađivao je i u časopisu „Škola“ Milana Đ. Miličevića.

Bio je boem i veliki gurman i svakodnevno je ručavao u četiri gostionice. Supu je jeo kod „Ruskog cara“; goveđinu kod „Kolarca“, varivo kod „Balkana“ a pečenje uz čašu vina kod „Pariza“.

Profesor Kosta Vujić se nikada nije oženio, sahranjen je 1909. godine na Novom groblju, u grobnici koju je za života podigao.

## Čuveni učenici profesora Koste Vujića
Profesor Kosta Vujić je bio blizak sa svojim đacima. Jedna od njegovih rečenica pri kraju službovanja u gimnaziji je bila:  Upravo ta njegova poslednja generacija ostala je upamćena po plejadi učenika koji su kasnije postali slavni. Između ostalih njegovi đaci bili su: Jovan Cvijić, Jaša Prodanović, Ljubomir Stojanović, Mihailo Petrović Alas, Pavle Popović, Milorad Mitrović.

## Šešir profesora Koste Vujića
Čitajući tekst akademika Mihaila Petrovića – Mike Alasa, koji je povodom stogodišnjice Prve muške gimnazije objavio Jež 1938. godine, Milovan Vitezović se upustio u istraživanje te slavne generacije. Tako je nastao scenario za TV dramu 1971. godine, a 1983. godine roman pod nazivom Šešir profesora Koste Vujića.

## Povezano
* Šešir profesora Koste Vujića (film iz 1972)
* Šešir profesora Koste Vujića (film iz 2012)

## Reference
Jaša Prodanović

**Jakov M. Prodanović – Jaša** (Čačak, 23. april 1867 – Beograd, 1. jun 1948) je bio srpski političar, publicista i književnik.

## Biografija
Rođen je 23. aprila 1867. godine. Maturirao je u Prvoj beogradskoj gimnaziji, u generaciji sa Jovanom Cvijićem, Mihailom Petrovićem Alasom i drugim velikanima, o čemu je napisan roman i snimljen TV-film „Šešir profesora Koste Vujića“.

Bio je ministar prosvete u Vladi Kraljevine Srbije, kao član Samostalne stranke. Godine 1910. kao ministar narodne privrede sproveo kroz Narodnu skupštinu Zakon o radnjama, kojim su stvorene radničke i druge komore, i uvedeno zaštitno radničko zakonodavstvo. Godine 1919. bio je jedan od osnivača Demokratske stranke, a već iste godine zajedno sa Ljubom Stojanovićem, izdvaja iz nje Republikansku stranku, oko razlaza po pitanju državnog uređenja - demokrate su priznavale monarhiju kao faktičku realnost, dok su se republikanci čvrsto zalagali za promenu državnog uređenja u Republiku. Zalagao se za federalističko uređenje i suprotstavio se diktaturi kralja Aleksandra Karađorđevića.

Marta 1945. godine izabran je za ministra za Srbiju u Privremenoj vladi Demokratske Federativne Jugoslavije, a posle je bio potpredsednik Vlade Federativne Narodne Republike Jugoslavije.

Godine 1890. uređivao je „Narodnu misao“; od 1903. do 1912. „Odjek“, od 1921. do 1923. „Glasnik Profesorskog društva“; pisao je političke brošure, priredio dve antologije narodnih pesama i pripovedaka, celokupna dela Jovana Jovanovića Zmaja, Jovana Ilića, Svetislava Vulovića i Laze Lazarevića. Bio je član osnivačkog i redakcionog odbora „Dela“ i „Srpskog književnog glasnika“ i sarađivao u svim znatnijim književnim i političkim listovima.

Od februara 1936. bio je dopisni, a od 1948. godine redovni član Srpske akademije nauka i umetnosti.

Umro je 1. juna 1948. godine.

## Poznatija dela
* *Ustavni razvitak i ustavne borbe u Srbiji* 
* *Vuk Karadžić i Miloš Obrenović*
* *Naši i strani*
* *Naša narodna književnost*
* *Istorija političkih stranak i struja u Srbiji*

## Literatura

* 

## Vanjske veze
* Biografija na sajtu SANU
* 29. novembar 1945, izglasana FNR Jugoslavija: Euforija u Skupštini i na ulicama jugoslovenskih gradova
Milorad Mitrović (pesnik)

**Milorad J. Mitrović** (Beograd, 20. februar 1867 – Beograd, 15. maj 1907) je bio srpski pesnik.

## Biografija
Rođen je 20. februara 1867. u Beogradu, gde je završio osnovnu školu, gimnaziju i Pravni fakultet. Godine 1891. je postao pisar suda u Užicu. Kao sudski i policijski činovnik radio je u Čačku, Mionici, Smederevu i Knjaževcu. Postao je sudija 1897. godine. Zbog političkih razloga otpušten je iz državne službe 1898. godine. Vraćen je u službu 1900. godine, tada je bio sudija u Šapcu i sekretar Apelacionog suda u Beogradu. Marta 1903. ponovo je otpušten, a iste godine ponovo vraćen u sudsku službu. Kao sekretar Apelacionog suda umro je 15. maja 1907. godine.

Počeo je da piše pesme pod uticajem Vojislava Ilića. Od 1890. godine je sarađivao sa skoro svim srpskim književnim listovima, kao i sa mnogim političkim i satiričkim. Objavio je dve zbirke pesama: „Knjiga o ljubavi“ (Beograd, 1899) i „Prigodne pesme“ (Beograd, 1903). U njih je uneo veći deo svojih stihova. U prvoj knjizi su balade i romanse, a u drugoj političko-satirička poezija. Objavio je 1893. odlomak njegove istorijske tragedije „Despot Lazar Branković“. Duže vreme radio je na jednom epu o oslobođenju Beograda 1806. godine. Zbog rane smrti, mnogi započeti poslovi su ostali nedovršeni, među njima je ostao nedovršen i klasički ep „Penelopa“.

Među najpoznatije pesme spadaju „Bila jednom ruža jedna“, koja je i komponovana, „Svinja reformator“, „Don Ramiro“, „Papučica“, „Sigurna pesma“.

## Zanimljivosti
Lik Milorada Mitrovića se pojavljuje i u TV-filmu „Šešir profesora Koste Vujića“.

## Literatura
* Jovan Skerlić: „Istorija novije srpske književnosti“

## Vanjske veze
* Jovan Deretić: Istorija srpske književnosti - realizam
* RTV - vremeplov za 20. februar
* Milorad Mitrović: Bila jednom ruža jedna
* Milorad Mitrović: Svinja reformator (i druge pesme)
Viktor Skumin

**Viktor Andreevic Skumin**  (ruski: *Ви́ктор Андре́евич Ску́мин*;  Penzjanska oblast, 30. august 1948.) ruski je pisac, filozof i psihijatar.

## Život

Rođen je 1948. godine. Studirao je medicinu u Harkovu na medicinskom univerzitetu. U 1968. godini, kada je on jos bio student, on je predlozio da termin "Kultura zdravlje".

Diplomirao je 1973. godine te se ubrzo nakon zaposlio kao liječnik u psihijatrijskoj bolnici

U 1978. godini opisao Skuminljev sindrom.

Od 1994. godine radi predsednik Medunarodnog javnog pokreta "Za zdravlje kroz kulturu" u Moskvi.

Od 1984. je u braku sa Ljudmila, s kojom ima dvoje djece.

## Znanstveni radovi
Objavio je niz znanstveno istraživačkih radova. Napisao je više od 30 knjiga i oko 400 znanstvenih i stručnih članaka.

## Poveznice
* Skuminljev sindrom
* Penzjanska oblast

|Viktor Skumin u 1978. godini
|Viktor Skumin u 1992. godini
|Viktor Skumin u 1988. godini
|Viktor Skumin, Nepal u 1995. godini
|Viktor Skumin, Harkov u 1985. godini
|Viktor Skumin, Sikkim u 1997. godini
|Viktor Skumin, Kathmandu u 1998. godini
Datoteka:Скумін Віктор Андрійович 01.jpg |Ljudmila, Viktor,  Kiev u 2016. godini
|


## Izvori

## Vanjske veze
* 
* 
* 

## Video
*
Šešir profesora Koste Vujića

***Šešir profesora Koste Vujića*** je čuveni humoristički roman srpskog književnika Milovana Vitezovića.

Iako je od početka pisan kao roman, *Šešir profesora Koste Vujića* je svoje prvo javno predstavljanje imao kao televizijska drama, koja je prvi put prikazana 24. februara 1972. godine, i od tada šest puta reprizirana, kao najgledanija TV drama Televizije Beograd. Uvrštena je i u *Antologiju televizijske drame* (1975).

Roman *Šešir profesora Koste Vujića* objavljen je u izdanju izdavačke kuće *Vuk Karadžić* 1983. godine. Drugo izdanje izašlo je u ediciji *Prosvetine* džepne knjige 1988. godine, a treće u izdanju *Jugoslavijepublika* i *Vuka Karadžića* 1989.

Roman je nagrađen nagradom *Politikinog zabavnika* 1984. godine.

## Radnja romana

Kosta Vujić, glavni lik romana, je ekscentrični profesor nemačkog jezika u Prvoj beogradskoj gimnaziji. Roman prati poslednju, maturantsku školsku godinu razreda kome je profesor Vujić razredni starešina, a koja je i poslednja godina rada pred penziju profesora Vujića. Radnja je smeštena na sam kraj 19. veka, a maturanti profesora Vujića su oni koji će kasnije obeležiti Srbiju svog vremena: Jovan Cvijić, Mihailo Petrović Alas, Jakov Prodanović, Milorad Mitrović, Pavle Popović i dr.

## Rekli su
* *Kod Vujića nema zabušanta,<br />Sad još jednog ima maturanta.*
:Dušan Radović
* *Velika je hrabrost uz beogradska Tri šešira dodati još jedan i uspjeti u tome.*
:Gustav Krklec
* *Svi smo mi izašli iz nekakvog šinjela. Samo se, Boga ti, ovaj Vitezović izvukao iz šešira profesora Koste Vujića!*
:Branko Ćopić

## Povezano
* Šešir profesora Koste Vujića (film iz 1972)
* Šešir profesora Koste Vujića (film iz 2012)
* Šešir profesora Koste Vujića (TV serija)

## Vanjske veze
* Šešir profesora Koste Vujića na IMDB
* Šešir profesora Koste Vujića (Laguna)
Šešir profesora Koste Vujića (razvrstavanje)

**Šešir profesora Koste Vujića** se može odnositi na:

* **[[Šešir profesora Koste Vujića]]** - roman Milovana Vitezovića, objavljen 1983. godine.
* **[[Šešir profesora Koste Vujića (film iz 1972)|Šešir profesora Koste Vujića]]** - televizijska drama reditelja Vladimira Andrića iz 1972. godine, sa Pavlom Vuisićem u ulozi profesora Koste Vujića.
* **[[Šešir profesora Koste Vujića (film iz 2012)|Šešir profesora Koste Vujića]]** - igrani film reditelja Zdravka Šotre iz 2012. godine, sa Aleksandrom Berčekom u ulozi profesora Koste Vujića.
* **[[Šešir profesora Koste Vujića (TV serija)|Šešir profesora Koste Vujića]]** - televizijska serija od 8 epizoda iz 2013. godine.
Šešir profesora Koste Vujića (film)

**Šešir profesora Vujića** je srpski film iz 2012. godine. Režirao ga je Zdravko Šotra po romanu *"[[Šešir profesora Koste Vujića]]"* Milovana Vitezovića, sa Aleksandrom Berčekom u ulozi profesora Koste Vujića.

Film predstavlja rimejk istoimene TV drame iz 1971. godine, koju je režirao Vladimir Andrić, dok je ulogu profesora Vujića maestralno odigrao Pavle Vuisić, a u ulozi učenika pojavila se čitava plejada mladih glumaca, danas doajena srpskog glumišta.

Aleksandar Berček je svoju ulogu u ovom filmu posvetio Pavlu Vuisiću.

Film je svoju premijeru imao u Beogradu u 1. februara 2012. godine.

## Uloge

## TV serija

Godinu dana nakon bioskopske premijere, film je proširen u istoimenu televizijsku miniseriju od po 8 epizoda, koja je početkom 2013. godine emitovana na programu Prve srpske televizije.

## Povezano
* Šešir profesora Koste Vujića (roman)
* Šešir profesora Koste Vujića (film iz 1972)
* Šešir profesora Koste Vujića (TV serija)

## Vanjske veze
* 
* Premijera „Šešira profesora Koste Vujića“ („Politika“, 1. februar 2012)
* Sve mangup do mangupa („Politika“, 3. februar 2012)
Veselko Tenžera

**Veselko Tenžera** (Prozor, 10. veljače 1942. - Zagreb, 20. veljače 1985.) bio je hrvatski i bosanskohercegovački književni kritičar, esejist i feljtonist.

## Biografija
Veselko Tenžera rodio se u hercegovačkom gradiću Prozoru 1942. godine. Studirao je komparativnu književnost i povijest umjetnosti na Filozofskom fakultetu u Zagrebu. Kao književni i likovni kritičar, esejist i feljtonist, surađivao u mnogim listovima i časopisima (*[[Slobodna Dalmacija]]*, *[[Vjesnik (novine)|Vjesnik]]*, *[[Start]]*, *[[Studio]]*, *[[Danas]]*). Autor je likovnih monografija o Ivanu Lovrenčiću, Ivi Šebalju i Dimitriju Popoviću. Od 1995. godine osnovna škola u selu Uzdol nosi njegovo ime. Po njemu je bila nazvana nagrada tjednika *Danas* (od 1990. godine do gašenja lista) i tradicionalna *Nagrada Novinar godine*, (od 1996. do 2000. godine, te kasnije preimenovana u *Nagrada Veselko Tenžera za unapređenje novinarskog izraza*, od 2001. do 2002. godine) koju je dodjeljivalo Hrvatsko novinarsko društvo.

## Djela
* *Prvi zmaj*, (1975.) (ilustr. Franjo Klopotan)
* *Miting*, (feljtoni, 1978.) 
* *En passant: feljtoni*, (feljtoni, 1978.)
* *Ivan Lovrenčić: crteži*, (tekst na hrvatskom i engleskom, prij. Janko Paravić, 1980.)
* *Dimitrije*, (suautori: Ivan Lovrenčić, Josip Depolo, Tonko Maroević, 1980.)
* *Ivo Šebalj: crteži, tempere, pasteli*,  (fotografije Slaven Fischer, 1983.)

### Posmrtno
* *Zašto volim Zagreb*, (feljtoni, 1987.) 
* *Sportski život: feljtoni, eseji, osvrti*, (feljtoni, 1987.) 
* *Makar se i posvađali: književni feljtoni *, (književni portreti, 1988.) 
* *Zašto volim TV*, (feljtoni, 1988.)
* *La Croatie Hrvatska*, (1991.) 
* *Želja za dobrim kupanjem*, (književne kritike, 1992.) 
* *Likovne teme*, (feljtoni, eseji, kritike, 1993.) 
* *Pisma Ivani*, (pisma, 1995.) 
* *Preživljuje dobro pisanje: o hrvatskim piscima*, (književne kritike, 1995.)
* *Šok običnosti: kritika/kronika hrvatskoga pjesništva*, (izabrao i pogovor napisao Tonko Maroević, književne kritike, 1997.)
* *Čitanje lektire: kroatističke teme*, (izbor i pogovor Zdravko Zima, 2001.)
* *Sadašnjost za vječnost: Izbor iz djela*, (ur. Zdravko Zima, 2005.) 
* *Sloboda u rezervatu*, (zbirka tekstova objavljivanih između 1972. i 1975. u dnevnom listu Vjesnik i polumjesečniku Start, 2012.)

## Izvori

## Vanjske veze
*  Institucija po sebi
Milorad Mitrović

**Milorad Mitrović** se može odnositi na:

*Milorad Mitrović (pesnik) (1867-1907), srpski pesnik.
*Milorad Mitrović (fudbaler), član fudbalske reprezentacije Jugoslavije 1928. godine.
*Milorad Mitrović (gradonačelnik), gradonačelnik Kragujevca 1947-1949.
Teletekst

**Teletekst** je sistem povezanih kodiranih stranica koje se prenose televizijskim signalom, tj. neiskorišćenim delom tog signala. Dostupan je na TV uređajima koji podržavaju ovaj servis. Uveden je u svetu juna 1980.

## Uputstvo

Za korišćenje teleteksta neophodno je da imate tu mogućnost aktiviranu na vašem televizoru i da na daljinskom imate taster koji se zove TTX ili TELETEXT ili nešto slično tome. Pritiskom na taj taster, ulazite u teletekst televizijske stanice koju gledate. Nemaju sve televizijske stanice teletekst. Po ulasku u teletekst, automatski se nalazite na stranici broj 100. To je početna teleteksta bez obzira na kojoj televizijskoj stanici se nalazite. Broj stranice je prečica do sadržaja koji se nalazi na toj stranici. Teletekst ima stranice od 100 do 899. Pristup teletekstu takođe zavisi od kvaliteta slike koju primate od televizijske stanice. Ako je slika lošija, teletekst neće raditi. Najčešće na daljinskom postoji i taster za istovremeni prikaz televizijske stanice i teleteksta. Taj taster se zove TVTXT ili MIX ili nešto slično tome.

### Pomoćni tasteri

Na nekim daljinskima postoje i 4 pomoćna tastera. Ta 4 tastera najčešće imaju dve fukncije. Prva funkcija se ostvaruje dok teletekst nije aktiviran (najčešća svrha je podešavanje kvaliteta slike ili tona), a druga funkcija se ostvaruje kada je teletekst aktiviran. Tada se ta 4 tastera koriste kao prečice za neke stranice, tj umesto kucanja brojeva automatski se poziva neka stranica.

## Vanjske veze

* Teletext Online International
* O teletekstu 
* Teletekst RTVBIH
Folklor i vez etničke grupe Matyó

**[[Folklor]] i [[vez]] [[Etnička grupa|etničke grupe]] Matyó** iz grada Mezőkövesda i njegove okolice na sjeveroistoku Mađarske u Županiji Borsod-Abaúj-Zemplén, uvršteni su 2012. na UNESCO-v
Popis nematerijalne svjetske baštine u Evropi.

## Karakteristike i historija
Matyó folklor karakterizira naročito vez sa cvijetnim motivima, kojim ukrašavaju svoju narodnu nošnju i predmete po svojim kućama.

Članovi etničke grupe Matyó imaju još od 1947. svoj amaterski folklorni ansambl, djelatnost su pojačali 1991. kad su osnovali udruženje - *Matyó Népművészeti Egyesület* sa sjedištem u Mezőkövesdu, koje danas ima više od 100 članova. Udruženje ima više sekcija od folklorne (ples i pjevanje), ručne radinosti do sekcije vezilja Borsóka. U Borsóki, svatko tko želi može naučiti vještinu i tehnike vezenja od iskusnih članica.

U folklornom ansamblu, članovi nose se fino izvezene narodne nošnje, čime doprinose njihovom očuvanju. Kako je matyó vez postao izuzetno popularan u
Mađarskoj a i van nje kao suvenir, prihod od prodaje omogućuje veziljama da održavaju svoju aktivnost i prenose je na mlađe naraštaje.

Udruženje organizira svake godine početkom augusta festival Matyóföldi, koji privuče u grad na hiljade posjetioca.
Svake treće godine organizira izložbu vezova - Szászrózsás, a sudjeluje i na brojnim drugim manifestacijama.

Etnička grupa Matyó je podskupina Paloca, istog zajedničkog slavenskog porijekla, ali ne dijeli isto ime, jer su oni relativno izolirana skupina.

Prema hipotezi etnologa Herkely Károlya, ime - Matyó, nadjenulo im je većinsko protestantsko mađarsko stanovništvo i to kao pogrdno, jer su oni bili katolici.
Za razliku od njega u narodu toga kraja rašireno je mišljenje da su Matyó svoje ime dobili po kralju Matiji Korvinu (Mátyás), koji je 1464. Mezőkövesdu dodjelio status grada.

## Reference

## Vanjske veze
*Matyó 
*Mezőkövesdi Matyó népviselet 
*Matyó Néptáncegyüttes
Android Auto

**Android Auto** Googleov je sustav koji omogućuje upravljanje mobilnim uređajima temeljenim na Androidu (inačice 5.0 i novije) pomoću upravljačke ploče automobila. Najavljen je 25. lipnja 2014. na Googleovoj godišnjoj Google I/O konferenciji. Android Auto mobilna aplikacija objavljena je 19. ožujka 2015. godine. Sustav omogućuje vozačima kontrolu nad GPS navigacijom, reprodukcijom glazbe, SMS-om, pozivanjem i pretraživanjem Interneta. Sustavom se može upravljati pomoću tipki ili ekrana osjetljivog na dodir, a zbog sigurnosnih razloga preporuča se upravljanje glasovnim naredbama. U svibnju 2015. godine, Hyundai je postao prvim proizvođačem automobila koji koristi Android Auto korištenjem tog sustava u svom Hyundai Sonata automobilu iz 2015. godine.

## Mogućnosti
Cilj Android Auta je proširenje mogućnosti Android uređaja na upravljačku ploču automobila. Kako bi se sustav koristio, korisnik mora posjedovati uređaj temeljen na Android Lollipop ili novijem operacijskom sustavu i automobil koji podržava Android Auto nakon čega se Android uređaj spaja na automobil pomoću USB kabla. Umjesto pokretanja vlastitog operacijskog sustava, upravljačka ploča automobila služi kao vanjski zaslon Android uređaja, koji pokreće sav softver prikazujući korisničko sučelje specifično za automobil ugrađeno u operacijski sustav. Izdan je i Android SDK koji omogućuje razvijateljima treće strane da prilagode svoje aplikacije Android Autu.

### Podrška za hardver automobila
Pomoću Android Auta, uređaj ima pristup određenom hardveru i senzorima automobila.

### Partneri proizvođači
Proizvođači koji planiraju ponuditi automobile s podrškom za Android Auto su: Abarth, Acura, Alfa Romeo, Audi, Bentley, BMW, Chevrolet, Chrysler, Dodge, Fiat, Ford, GMC, Honda, Hyundai, Infiniti, Jaguar, Land Rover, Jeep, Kia, Lamborghini, Lexus, Lincoln, Mahindra and Mahindra, Maserati, Mazda, Mercedes-Benz, Mitsubishi, Nissan, Opel, RAM Trucks, Renault, SEAT, Škoda, Subaru, Suzuki, Tata Motors Cars, Toyota, Volkswagen, Volvo.

## Vanjske veze
* Android Auto

## Povezano
* Apple CarPlay

## Reference
Apple CarPlay

**CarPlay** je Appleov sustav koji omogućuje upravljanje iPhone 5 i novijim uređajima (s iOS inačicama 7.1 i novijim) pomoću upravljačke ploče automobila. Najavljen je na Appleovoj WWDC 2013 konferenciji kao *iOS in the Car*. Predstavljen je na Ženevskom moto showu u ožujku 2014., a prvi proizvođači automobila koji su ponudili automobile s podrškom za CarPlay su Ferrari, Mercedes-Benz i Volvo. iOS uređaj spaja se pomoću USB kabla na USB utor na upravljačkoj ploči automobila.

## Softver
CarPlay omogućuje pristup Appleovim aplikacijama kao što su Telefon, Glazba, Apple Maps, iMessage, iBooks i Podcasts, kao i aplikacijama razvijatelja treće strane -  iHeartRadio, At Bat, Spotify, CBS Radio, Rdio, Overcast, Audiobooks.com i Audible. Razvijatelji se moraju prijaviti kako bi razvijali aplikacije za CarPlay.

## Partneri proizvođači
Proizvođači automobila koji nude automobile s podrškom za Apple CarPlay su: Acura, Audi, BMW, Bentley, Buick, Cadillac, Chevrolet, Citroën, DS Automobiles, Ferrari, Ford, GMC, Holden, Honda, Hyundai, Kia, Lamborghini, Lincoln, Mercedes-Benz, Mitsubishi, Nissan, Opel, Peugeot, Porsche, SEAT, Škoda, Subaru, Suzuki, Vauxhall, Volkswagen i Volvo.

Proizvođači koji trenutno ne nude CarPlay automobile, ali planiraju su: Infiniti, Abarth, Alfa Romeo, Chrysler, Dodge, Fiat, Jeep, RAM Trucks, Jaguar, Land Rover, Mazda, Toyota.

## Vanjske veze
* Službene stranice

## Povezano
* Android Auto

## Izvori
1972. na televiziji

## Globalni televizijski događaji
*1. januar - JRT započinje emitiranje programa u boji. Istovremeno započinje emitiranje Drugog programa RTV Beograd.
*21. januar - U njujorškom hotelu Statler-Hilton održana prva konvencija fanova TV-serije *[[Star Trek: TOS|Zvjezdane staze]]* čime je formalno nastali *[[trekkieji]]*, najpoznatiji, najveći i najdugotrajniji fandom u historiji televiziji.
*26. august - Američki časopis *[[TV Guide]]* ukida dotadašnju praksu označavanja televizijskih emisija u boji i umjesto toga, u nastojanju da uštedi boju za štampanje, počinje označavanje emisija u crno-bijeloj tehnici; procjenjuje se da u trenutku uvođenja te mjere preko 50% američkih domaćinstava posjeduje televizor u boji.
*8. novembar - U gradu Wilkes-Barre u američkoj saveznoj državi Pensilvanija kompanija HBO počinje emitirati za prvih 365 pretplatnika koji ga mogu gledati preko kabla, čime započinje rad prve komercijalne kablovske televizije na svijetu.
*31. decembar - U Francuskoj državna radiodifuzna kompanija OTRF započinje s emitiranjem kanala OTRF (današnji France 3), ispočetka specijaliziranog za regionalne programe, čime Francuska postaje prva zemlja Zapadne Evrope u kojoj jedna te ista kompanija ima tri različita nacionalna televizijska kanala.
*tokom/tijekom godine - U SAD federalno Ministarstvo zdravlja i socijalnih službi i NASA pokreću emitiranje televizijskog kanala Appalachian Community Service Network, specijaliziranog za obrazovni program; kanal će 1980. godine promijeniti ime u The Learning Channel, te nakon što je privatiziran i otkupljen od Discovery Channela danas postati poznat kao TLC.

## Premijere TV-serija i redovnih emisija
*14. januar – *[[Sanford and Son]]* (NBC, 1972–77)
*15. januar - *[[Emergency!]]* (NBC, 1972–77)
*8. septembar - *[[Are You Being Served?]]* (BBC, 1972–85)
*14. septembar – *[[The Waltons]]* (CBS, 1972–81)
*16. septembar - *[[The Streets of San Francisco]]* (ABC, 1972-77)
*17. septembar - *[[M*A*S*H (TV serija)|M*A*S*H]]* (CBS, 1972-83)
*21. oktobar - *[[Pozorište u kući]]* (RTV Beograd/JRT, 1972-84)

## TV-serije i redovne emisije prestale s emitiranjem
*25. mart - *[[Bewitched]]* (ABC, 1964-1972)
*14. august - *[[Doomwatch]]* (BBC, 1970-1972)

## Reference
Willebrord Snellius

**Willebrord Snellius**, pravo prezime **Snell van Royen** (Leiden, oko 1580. – Leiden, 30. listopada 1626.), nizozemski astronom i matematičar. Predavao na Sveučilištu u Leidenu (od 1613.). Matematički je formulirao (1621.) zakon loma svjetlosti: 

:\frac{\sin\theta_1}{\sin\theta_2} = \frac{v_1}{v_2} = \frac{n_2}{n_1}

ili

:n_1\sin\theta_1 = n_2\sin\theta_2\ 

pri čemu su: *θ<sub>1</sub>* - kut upadne zrake svjetlosti, *θ<sub>2</sub>* - kut loma, *v*1 i *v*2 brzine vala, a *n*1 i *n*2 odgovarajući indeksi loma sredstva iz kojega zrake dolaze i sredstva u koje ulaze. 

Prvi je poduzeo mjerenje (od 1615. do 1617.) duljine luka meridijana radi određivanja Zemljina opsega. U tu svrhu služio se metodom triangulacije, koju je sam razradio. Napisao je djelo *O pravoj veličini opsega Zemlje* (lat. *De terrae ambitus vera quantitate*, 1617.). Po njemu je nazvan krater na Mjesecu (Snellius (krater). 

## Indeks loma

**Indeks loma** (oznaka *n*) je bezdimenzionalna fizikalna veličina koja opisuje međudjelovanje svjetlosti i optički prozirne tvari, a definirana je kao omjer brzine svjetlosti u vakuumu *c* i brzine svjetlosti u tvari *v*, 

:n = \frac{c}{v} 

Posljedica je promjene brzine svjetlosti promjena pravca njezina širenja pri prelasku iz jednoga optičkog sredstva u drugo. Što je indeks loma veći, veća je promjena pravca, odnosno veći je lom svjetlosti (refrakcija). Indeks loma može se s pomoću Snelliusova zakona odrediti iz geometrijskih odnosa kutova zraka svjetlosti prema površini sredstva u kojem dolazi do loma:

: \frac{n_2}{n_1} = \frac{\sin\theta_1}{\sin\theta_2} = \frac{v_1}{v_2} = 

gdje je: *θ<sub>1</sub>* - upadni kut prema okomici na površinu sredstva, *θ<sub>1</sub>* - kut loma, *n<sub>1</sub>* - indeks loma optičkoga sredstva iz kojega svjetlost dolazi, a *n<sub>2</sub>* - indeks loma optičkoga sredstva u koje svjetlost ulazi. Često se rabi relativni indeks loma, koji je jednak omjeru indeksa loma dvaju sredstava: 

: n_r = n_{21} =  \frac{n_2}{n_1} 

Svjetlost se u nekoj tvari širi brzinom:

:v={c\over\sqrt{\mu_r \cdot \varepsilon_r}}

gdje je: *ε<sub>r</sub>* - relativna dielektrična permitivnost tvari, a *μ<sub>r</sub>* - relativna magnetska permeabilnost. Kako za relativnu magnetsku permeabilnost u optički prozirnom sredstvu vrijedi *μ<sub>r</sub>* ≈ 1, proizlazi da indeks loma ovisi samo o relativnoj dielektričnoj permitivnosti: 

:n = \sqrt{ \varepsilon_r} 

Međutim, za mnoge tvari dolazi do odstupanja od toga izraza, zbog postojanja električnih dipola u dielektricima i ovisnosti relativne dielektrične permitivnosti o frekvenciji svjetlosti. 

## Izvori
Ursula Karven

**Ursula Karven** (17. sept 1964 -) je njemačka filmska glumica i manekenka.

## Filmografija

* 1982: Neonstadt
* 1984: Ein irres Feeling
* 1986–1992: Derrick (TV-serija, 3 epizode)
* 1987: Beule oder wie man einen Tresor knackt
* 1989–1990: Das Erbe der Guldenburgs (TV-serija, 5 epizoda)
* 1990: Feuer, Eis & Dynamit
* 1990: Zwei Supertypen in Miami (in der Folge *Die Formel des Todes*)
* 1996: Hart aber herzlich – Jonathan unter Mordverdacht (Fernsehfilm)
* 1996: 
* 1998: Rosamunde Pilcher (TV serija: epizoda *Dornen im Tal der Blumen*)
* 1998: Ich schenk dir meinen Mann
* 1999: Liebe ist stärker als der Tod
* 2000: Feindliche Schwestern – Wenn aus Liebe Hass wird
* 2000: Autsch, du Fröhliche
* 2001: Delta Team – Auftrag geheim! (TV-serija, epizoda *Unsichtbare Gegner*)
* 2001: Holiday Affair
* 2001: Balko (epizoda *Für ein paar Dollar mehr*)
* 2001: Der Club der grünen Witwen
* 2002: Vater braucht eine Frau
* 2002: *[[Con Express]]*
* 2002: Familie XXL
* 2003: Vergiss die Toten nicht
* 2003: Denninger – Der Mallorcakrimi (epizoda *Doppeltes Spiel)*
* 2004: Die Kommissarin (epizoda *Schwarze Lieben, roter Tod)*
* 2005: Ein Fall für zwei (epizoda *Juwelen)*
* 2005: Tote leben länger
* 2005–2008: Tatort (TV serija, 6 epizoda)
* 2006: M.E.T.R.O. – Ein Team auf Leben und Tod (TV serija, 10 epizoda)
* 2008: Ein starkes Team (epizoda *Freundinnen)*
* 2008: Stille Post
* 2009: Vulkan
* 2010: Der letzte Patriarch
* 2011: Mein Herz in Malaysia
* 2012: Nicht mit mir, Liebling
* 2012: Mein Herz in Malaysia
* 2012: SOKO Stuttgart (in der Folge *Um Haaresbreite*)
* 2013: Hattinger und die kalte Hand – Ein Chiemseekrimi
* 2013: Wer liebt, lässt los
* 2013: Eine unbeliebte Frau
* 2014: Katie Fforde – An deiner Seite
* 2014: Der Weg nach San Jose
* 2015: Katie Fforde – Das Weihnachtswunder von New York
* 2016: Katie Fforde – Warum hab ich ja gesagt?


## Bibliografija
* 2003: Yoga für die Seele 
* 2005: Sina und die Yogakatze
* 2006: Das große Babybuch
* 2006: Das große Schwangerschaftsbuch
* 2007: Sinas Yogakatze und der singende Weihnachtsbaum 
* 2007: Yoga für Dich
* 2007: *yoga für dich und überall*, Gräfe und Unzer, München; 1. Auflage 2007, 
* 2009: Yoga del Mar – Power Yoga II
* 2011: Mein Kochbuch für Kochmuffel
* 2013: Loslassen Yoga-Weisheiten für dich und überall

## Vanjske veze

* 
*
Igla

**Igla** (od praslavenskog jьgъla, preko starocrkvenoslavenskog igъla) je alat koji se najčešće 
upotrebljava za šivanje, pletenje i vezenje.

Šivaća igla je mali, uski predmet cilindričnog oblika, zašiljen na vrhu (da bi se olakšao prolazak kroz tkaninu) i sa ušicom na vrhu za umetanje konca.

## Historija i karakteristike

Prve igle koje čovjek koristi već prije najmanje 20.000 godina, bile su od životinjskih kostiju. 
Najstarije željezne igle počele su se masovnije proizvoditi u 14. vijeku, nisu imale ušicu već prsten za umetanje konca.

Prve igle s ušicom proizvedene su u Nizozemskoj u 15. vijeku.

Današnje igle za šivanje izrađuju se od čelika. Igle za kukičanje rade se bez ušice, ali zato umjesto nje imaju kuku, a proizvode se u nekoliko veličina, najčešće od čelika ili plastike. Igle za pletenje su znatno duže (i šire), izrađuju se od različitih materijala (plastika, metal) i vrlo često sa ušicama na oba kraja, ili sa zadebljanjem u obliku dugmeta nasuprot šiljka. Starije su bile šuplje, a današnje su plosnate.

Danas postoji čitava paleta igala za različite namjene, od onih za šivaće mašine do onih za različite zanate; tapetare, obućare, sedlare, kožare.

Iglom se zovu i brojni drugi šiljati predmeti; gramofonske igle, pribadače, igle za kravatu, igle za kosu, magnetske igle, kao i dijelovi raznih strojeva.

Igle se koriste i u medicini od kirurških za šivanje prerezanog tkiva (one imaju različite forme), do šupljih za 
injekcije i vađenje krvi. I igle za punktiranje su šuplje, samo su nešto deblje i dulje, a koriste se za dijagnostičko ili terapijsko vađenje patološke tekućine iz tjelesnih šupljina.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Needle'' na portalu Encyclopædia Britannica