Isus u Talmudu

Isus Nazarećanin () je u Talmudu, svetom spisu judaizma, prikazan prilično drugačije od tradicionalnog hrišćanskog viđenja.

Prema talmudskom predanju, Isusova majka je bila siromašna jevrejska devojka, koju je muž, tesar po zanimanju, oterao zbog preljube sa rimskim vojnikom po imenu Panthera. Napuštena od muža i prezrena od društva, Marija je rodila Isusa. Zbog bijede i siromaštva Isus je otišao u Egipat, gde je izučio magiju. Uvjeren u svoje vještine, vratio se u rodnu Palestinu i predstavljao sebe bogom. Nakon što je okupio brojne učenike i stekao veliku popularnost, osuđen je kao jeretik i pogubljen uoči praznika Pashe.

Ovi navodi o Isusu verovatno datiraju iz tanaitskog perioda (70-200 n.e.). Talmudsko viđenje Isusa za mnoge hrišćane predstavlja bogohuljenje i tokom istorije je bilo jedna od glavnih prepreka verskom dijalogu hrišćanstva i judaizma. Sličan prikaz Isusa se nalazi i u potonjem jevrejskom spisu Toledot Ješu (*život Isusa*), koji je kružio jevrejskim zajednicama tokom srednjeg veka. Jevrejsko viđenje Isusa je tokom povesti izazvalo čitav talas anti-semitske literature na zapadu.

## Hrišćanska cenzura
U srednjem veku ovakav prikaz Isusa je izazvao seriju kritika judaizma od strane hrišćanske crkve, uključujući raspravu u Parizu, raspravu u Barseloni i raspravu u Tortosi, tokom kojih je jedna od glavnih optužbi bila da Talmud sadrži uvredljive reference na Isusa. Kao rezultat ovih rasprava, Katolička crkva je naredila cenzuru Talmuda. Od tada, u mnogim izdanjima su reference na Isusa odstranjene ili menjane. Scholar Peter Schaefer compared several editions and documented some alterations as illustrated in the following table:

::

Tek u 20. veku nova izdanja obnavljaju cenzurisan materijal, kao što je englesko Soncino izdanje 1935.

## Talmudski navodi
Postoji više pasusa Talmuda za koji proučavaoci smatraju da se odnose na Isusa. Sledeći se smatraju kontroverznijim i značajnijim:

Talmud prenosi da je Yeshu imao pet učenika - Matai, Nekai, Netzer, Buni i Todah - i svi su osuđeni na smrt od sanhedrina:

 

Zanimljivo je da Talmud tvrdi da je Isus bio blizak vlastima. Eventualna paralela koja se tome može naći u hrišćanskim izvorima jeste da je zajedno sa Isusovom družinom išla i Jovana, žena Herodovog upravitelja Huze.

## Srodni Kelsovi navodi

Platonistički filozof Kelsos oko 178. godine u svome delu Istinski logos piše o jevrejskom viđenju Isusa, koje navodi nasuprot hrišćanskim dogmama. Proučavaoci su uočili značajne paralele (Marijina preljuba, očevo ime "Panthera", boravak u Egiptu, magične moći) između Kelsovih navoda i Talmuda. U Kelsovom delu, jedan Jevrejin kaže:

Ovi Kelsovi navodi su takođe odbačeni od strane hrišćana, a njegovo pisanje je posmatrano kao bogohuljenje.

## Kritička analiza

Neki naučnici smatraju da Talmud ne pruža nikakve istorijske podatke o Isusu, već ove navode vide isključivo kao kritiku hrišćanskog mesije. Drugi naučnici, pak, smatraju da Talmud pruža određene podatke o Isusu kao istorijskoj ličnosti. Oni tvrde da značaj Talmuda kao ranog izvora leži u tome što daje "protivničko viđenje" Isusa. Oni iz Talmuda izvlače sledeće činjenice:
* Postojala je religiozna ličnost po imenu Isus.
* Njegova majka je bila Marija, i ona je bila udata za stolara.
* Marija je bila optužena da je zatrudnela van braka i verovalo se da njen verenik nije otac Isusa.
* Isus je išao u Egipat.
* Isus je bio verski učitelj.
* Isus je imao brojne učenike. 
* Učenici su lečili u ime Isusa. 
* Isus je izvodio čudesna dela, koja su mnogi doživljavali kao čarobnjaštvo.
* Kada je postao naširoko poznat, optužen je za upražnjavanje magije i odvođenje Izraela na stranputicu.
* Svi su ga napustili i niko došao u njegovu odbranu.
* Pogubljen je uoči praznika Pashe.

Na osnovu kritičke analize podataka iz Talmuda, i drugih ranih izvora, naučnici pokušavaju da rekonstruišu lik istorijskog Isusa.

## Izvori

## Povezano
* Isus
* Istorijski Isus

## Vanjske veze
*  The Jesus Narrative In The Talmud
*  Jesus' Membrum in the Talmud 
*  The Talmud Ben Stada Jesus Stories