Okreni drugi obraz

**Okreni drugi obraz** je čuvena Isusova izreka iz besede na gori kojom uči okupljeni narod kako da na agresiju vlasti odgovori bez nasilja.

Isus ovim rečima iskazuje prkos i nenasilni otpor rimskim okupacionim vlastima. Danas se ova izreka često navodi u korist nenasilja i hrišćanskog pacifizma.

## Izreka

### Po Mateju

Evanđelje po Mateju prenosi sledeću verziju izreke:

### Po Luki

Evanđelje po Luki prenosi sledeću verziju Isusove izreke:

## Tumačenja

U svakodnevnom govoru, fraza „okrenuti drugi obraz“ se često koristi u smislu okretanja od agresora i ignorisanja, radije nego odmazde. Moralne vrednosti koje se odavde obično izvode su nenasilje i nesukobljavanje. Međutim, izraz nosi radikalnije značenje: poziv da se na agresiju uzvrati voljnim izlaganjem daljnjoj agresiji, umesto uzvraćanja, povlačenja ili ignorisanja.

U istorijskom kontekstu, ove Isusove reči se mogu razumeti kao iskazivanje javnog prkosa Rimljanima. U to vreme, udaranje osobe nižeg sloja zadnjom stranom ruke je predstavljalo potvrdu moći i vlasti. Ako bi potlačeni „okrenuo drugi obraz“, tlačitelj bi bio suočen sa nedoumicom. Leva ruka je korištena za nečiste svrhe, što nije podrazumevalo udarac po obrazu. Drugi izbor bi bio udarac otvorenom šakom ili pesnicom desne ruke, na šta se gledalo kao na izraz jednakosti. Tako okretanjem drugog obraza potlačeni zapravo zahteva ravnopravnost. Nenasilni otpor je moralni čin kojim se uspostavlja moralna jednakost između silnih i nemoćnih.

U nastavku ove prinudne situacije, davanjem i ogrtača zajedno sa tunikom tužiocu, dužniku bi zapravo bila skinuta „košulju sa leđa“, što je bilo zabranjeno jevrejskim Zakonom. Pritom, predajom odeće potražiocu dužnik bi ostao go, što je predstavljalo sablazan. I naredni Isusov savet da sa goniocem idemo dve milje umesto jedne, dovodi tlačitelja u situaciju da krši zakon. Poznati rimski zakon (*[[Angarija]]*) je omogućavao Rimljanima da nateraju stanovnike okupiranih oblasti da nose opremu do ispostave udaljene najviše jednu milju, ali zabranjuju više od toga, pod pretnjom disciplinskih mera. Svojim govorom Isus kritikuje nepravedni i omraženi rimski zakon, i rasteže tumačenje tradicionalnog jevrejskog Zakona.

Nobelovac Josif Brodski smatra da se Isusova poruka malo tiče nenasilnog otpora, ili načelnog uzvraćanja na zlo dobrim. Značenje ove poruke je da se zlo može obesmisliti pretjerivanjem, umanjivanjem zahtjeva kroz veću poslušnost. Ova taktika žrtvi dodjeljuje aktivnu ulogu, ulogu mentalnog napadača. Okretanje obraza ne cilja na tlačiteljev osjećaj krivice, već mu razotkriva besmisao cijelog pothvata. Ova taktika je prigodna kada se čovjek nalazi u beznadno neravnopravnom položaju, kad na raspolaganju ima samo vlastito lice, košulju, ogrtač i noge koje pješače. Brodski upozorava da je okrenuti tlačitelju drugi obraz tek početak kušnje, kao i u Isusovom stihu (slede davanje košulje i pešačenje). Također napominje da je okretanje ili neokretanje drugog obraza sasvim osobna odluka, jer se uvijek odvija u situacijama jedan naprama jedan: "Uvijek je u pitanju vaša koža, vaša košulja i vaš ogrtač, pješačit će vaše noge".

## Kritike

Vaso Pelagić je kritikovao ove Isusove reči sa zdravorazumnog stanovišta borbe protiv nepravde:

## Izvori

## Povezano
* Isusove izreke
* Isusovo učenje
* Neopiranje