1553.

Godina **1553** (**[[rimski brojevi|MDLIII]]**) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji
* 6. 1. - Dugali Malkoč-beg porobio Kreščiće, Alutnicu i okolicu Kostajnice.
* 19. 3. - Kralj Ferdinand poslao Antuna Vrančića u Budim, gdje će sa Ali-pašom sklopiti primirje na pol godine.
* 26. 5. - Ferdinand povjerio Erdelj branitelju Jegra Istvánu Dobu.
* 6. 6. - Antun Vrančić imenovan pečujskim biskupom i poklisarem u Carigrad.
* jun - Prva od pet bitaka kod Kavanakadžime u Japanu (Takeda Shingen i Uesugi Kenshin).
* 9. 7. - Drugi markgrofovski rat: u Bitci kod Sievershausena Moritz Saski porazio katolike ali smrtno ranjen. 
* 10. 7. - Četiri dana nakon smrti mladog kralja Edwarda VI za kraljicu Engleske i Irske proglašena Lady Jane Grey, što ostaje devet dana. 
* 19. 7. - Nakon odlaska vojvode od Northumberlanda, Krunsko veće u Londonu promenilo stranu i proglasilo Mary I za kraljicu - Jane je zatočena a Mary stiže u grad 3. 8..
* 24. 8. - U potrazi za Severoistočnim prolazom Englez Richard Chancellor stigao do ruskog Arhangelska, zatim putuje i u Moskvu kod cara Ivana. 
* 24. 8. - Franko-otomanska Invazija Korzike: zauzeta Bastija. 
* 27. 8. - Vrančić u Carigradu: sultan pristaje na primirje od pet godina samo ako se Erdelj vrati mlađem Zapolji. 
* 28. 8. - Sulejman I počinje treći pohod na safavidsku Persiju (do 1555).
* septembar-oktobar - U Engleskoj uhapšeni protestantski biskupi i vraćeni katolički, nova kraljica poništava versku politiku prethodnika. 
* 6. 10. - Osmanski prestolonaslednik Šehzade Mustafa ubijen po očevom naređenju - janičari krive velikog vezira Rustem-pašu koji će na par godina biti zamenjen Kara Ahmed-pašom. 
* listopad - Kuga u Slavoniji, naročito okolici Zagreba.
* 27. 10. - Michael Servetus spaljen kao jeretik u protestantskoj Ženevi.
* 12. 11. - Poslije nekoliko godina svršena parnica između bana Nikole Zrinskog i turopoljskih plemića - on im daje kastel Lukavec a oni se odriču odštete. 
* 15. 11. - Pronađena Himera iz Areca, primer etrurske umjetnosti.
* 18. 12. - U Beču uginuo slon Soliman. 
* 25. 12. - Araukanski rat, Bitka kod Tucapela: Lautaro porazio Špance, poginuo guverner Čilea Pedro de Valdivia.

### Tokom/tijekom godine
* Kralj Ferdinand odlučio držati stalnu vojsku u Hrvatskoj i Slavoniji koju će plaćati Štajerska, Kranjska i Koruška, prvi kapetan Ivan Ungnad, Ivan Lenković, koji je postao kapetan hrvatske krajine, napravio nacrt obrane hrvatske i slavonske krajine.
* Petar Erdedi spalio Gradišku. 
* Banja Luka sedište sandžak-bega. 
* 1553-55 - Misija Hansa Dernschwama od kralja Ferdinanda sultanu Sulejmanu, prolazi i kroz Srbiju: prostor oko puta opisuje kao pust, neobrađen i zarastao. 
* Pavao Zondi osniva *[[Collegium Illyrico-Hungaricum]]* u Bolonji. 
* Dubrovački danak turskom caru iznosi 13.000 ugarskih dukata godišnje.
* ? Hrvatske haramije zarobile turskog vojvodu Murata.
* Kuga u Kopru, stanovništvo se od 8000 smanjilo na 2310.
* Rukopis najranijeg potpunog teksta Danilovih nastavljača u Mileševi, odmah zatim u Hilandaru.
* Proširen Spoljni grad Pekinga; u ovo vreme prvi put utvrđen Šangaj. 
* Portugalci dobili pravo da podignu privremene šupe u Makaou.

## Rođenja

* 14. 5. - Marguerite de Valois, francuska kraljica († 1615)
* 23. 11. - Prospero Alpini, botaničar († 1617)
* 13. 12. - Henri IV, kralj Francuske i Navare († 1610)
* Filaret, patrijarh moskovski, († 1633)

## Smrti

* 9. 4. - François Rabelais, pisac (* ca. 1494)
* 6. 7. - Edward VI, kralj Engleske i Irske (* 1537)
* 9. 7. - Moritz, saksonski elektor (* 1521)
* 6. 8. - Girolamo Fracastoro, učenjak (* ca. 1478)
* 22. 8. - John Dudley, 1st Duke of Northumberland, general, admiral, političar (* 1504)
* 26. 9. - Juan de Homedes y Coscon, Veliki majstor Hospitalera (* ca. 1477)
* 6. 10. - Šehzade Mustafa, osmanski prestolonaslednik (* 1515)
* 16. 10. - Lucas Cranach Stariji, slikar (* ca. 1472)
* 27. 10. - Michael Servetus, učenjak (* ca. 1511)
* 14. 12. - Hanibal Lucić, pjesnik (* ca. 1485)
* 21. 12. - Sinan-paša, osmanski admiral 
* 25. 12. - Pedro de Valdivia, prvi guverner Čilea (* ca. 1500)
* Juraj Frankopan II – Slunjski (* ca. 1500)
* Piri-reis, otomanski admiral (* ca. 1465-70)

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)
* *Historija naroda Jugoslavije II*, str. , Školska knjiga Zagreb, 1959