1623.

Godina **1623** (**[[rimski brojevi|MDCXXIII]]**) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u srijedu po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.

## Događaji
* februar - Pariski ugovor: Francuska, Savoja i Venecija bi da oteraju Špance iz Valtelline.
* 25. 2. - Tridesetogodišnji rat: bavarski vojvoda Maximilian I. dobio Elektorski Palatinat (*[[Kurpfalz]]*) nakon što je oduzet Friedrichu V..
* 9. 3. - Ambonski masakr: Holanđani posle mučenja pogubili deset Engleza, devet Japanaca i jednog Portugalca na ostrvu Ambon.
* 12. 4. - Pro-kalvinistički vaseljenski patrijarh Kiril Lukaris smenjen nakon lobiranja katoličkih poslanika u Carigradu - postavljen Antim II ali Kiril ga nadigrao u septembru uz pomoć holandskog ambasadora.
* 24. 5. - Hrvatski sabor: treba tražiti od Vlaške komisije da se Vlasi "izbave" od krajiških kapetana, koji su im nametnuli nove poreze, i predati ih hrvatskoj vlasteli.
* 23. 7. - Komisija za restituciju "vlaha" zemaljskoj gospodi stigla u Varaždin. Vlasi na zboru u Rovištu kažu da će pre izginuti nego se potčiniti - komisija ubrzo, po carevoj naredbi, obustavlja rad, poslati izaslanici caru.
* 29. 7. - Križevački kapetan izvještava da se Vlasi spremaju vratiti u Tursku, gen. Trautmansdorf ih zatim primirio.
* 6. 8. - Kardinal Maffeo Barberini izabran za papu pod nazivom Urban VIII. (do 1644).
* 6. 8. - Tridesetogodišnji rat: bitka kod Stadtlohna - katolik Johan 't Serclaes Tilly sustigao pred holandskom granicom Christiana von Braunschweiga i razbio ga.
* 7. 8. - Car Ferdinand II uzeo u zaštitu doseljenike u Hrvatskoj, obustavljen rad Vlaške komisije.
* kolovoz - Gabrijel Betlen zbog neispunjenih obećanja obnavlja rat sa Ferdinandom u savezništvu sa Turcima. Zatim: ban Juraj V. Zrinski četuje oko turske Kaniže, na lijevoj obali Mure potukao Turke koji su ga napali u povratku.
* 8. 9. - Francesco Contarini je novi mletački dužd (do 1624).
* 10. 9. - Povodom uspeha pobunjenog Abaza Mehmed-paše u Anadoliji zbačen Mustafa I i postavljen mladi Murat IV - prvih devet godina vlada njegova majka Kösem Sultan - u carevini je vlada anarhija, a Safavidi opseli Bagdad i zauzeli ga (do 1638).
* listopad - Betlenova vojska upada u Moravsku i Donju Austriju, primirje će biti sklopljeno 17. studenog.
* 8. 11. - Objavljen *[[Prvi Folio]]* sa 36 Šekspirovih dela.
* 12. 11. - Pravoslavna gomila u Vitebsku ubila unijatskog arhiepiskopa Josafata Kunceviča.

### Kroz godinu
* 1623-24 - Papski vizitator Petar Masarek obilazi latinske opštine po balkanskim zemljama.
* Krajišnici, Srbi iz Rovišća, i ove godine porazili turske pljačkaše u ivanićkom predelu.
* Osmansko-safavidski rat (1623-39).
* Wilhelm Schickard zamislio "računarski časovnik", vrstu sprave za računanje.
* Niccolò Alamanni objavio Prokopijevu "Tajnu istoriju" pronađenu u Vatikanskoj biblioteci.
* Mitološka poema *L'Adone* ("Adonis") Giambattiste Marina.
* Diego Velázquez postao dvorski slikar Filipa IV .
* Objavljen Campanellin "Grad Sunca" (napisan 1602).
* Holanđani se nastanili u Tainanu na Tajvanu (Holandska Formoza do 1662).
* Kapetan Thomas Warner se naselio na ostrvu Saint Kitts.
* Tokugawa Hidetada, po ugledu na oca, prepustio šogunsku titulu sinu Iemitsuu ali zadržava vlast do smrti 1632.

## Rođenja

* 23. 6. - Blaise Pascal, naučnik i filozof († 1662)
* ? - Jaketa Palmotić Dionorić, književnik († 1680)

## Smrti

* 15. 1. - Paolo Sarpi, teolog (* 1552)
* 8. 7. - Grgur XV., papa (* 1554)
* 12. 8. - Antonio Priuli, mletački dužd (* 1548)
* 12. 11. - Josafat Kuncevič, unijatski arhiepiskop

## Reference

;Literatura
* *Historija naroda Jugoslavije II*, Školska knjiga Zagreb, 1959
* *Istorija srpskog naroda*, Treća knjiga, prvi tom, Srbi pod tuđinskom vlašću 1537-1699, SKZ Beograd 1993, 
* Rudolf Horvat, *[https://hr.wikisource.org/wiki/Povijest_Hrvatske_I._%28R._Horvat%29/Ban_Juraj_Zrinski Ban Juraj Zrinski]* (hr Wikisource)