480. pr. n. e.

Godina **480. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Vibulana i Cincinata** (ili, rjeđe, **godina 274. ''[[Ab urbe condita]]***). Oznaka 480. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je [[kalendarska era]] [[Anno Domini]] postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.





__NOTOC__
== Događaji ==
</noinclude>
* maj – Kralj [[Kserkso I od Perzije|Kserkso I]] od [[Perzija|Perzije]] iz [[Sard]]a maršira u [[Trakija|Trakiju]] i [[Antička Makedonija|Makedoniju]].
* Kartaga, na nagovor Kserksa, na Siciliju šalje veliku vojsku pod [[Hamilkar]]om kako bi napala tamošnje grčke kolonije.
* Svegrčki kongres odlučuje poslati 10.000 vojnika - [[Atena|atenske]] i [[sparta]]nske hoplite i konjicu pod Euanetom i [[Temistoklo]]m - u [[Dolina Tempe|dolinu Tempe]] kako bi zaustavili Perzijance. Povlače se na dojavu [[Aleksandar I Makedonski|Aleksandra I Makedonskog]] da Perzijanci taj položaj mogu lako zaobići.
* [[11. august]] – [[Bitka kod Termopila]] završava [[Perzijsko Carstvo|perzijskom]] pobjedom nakon što su nadmoćne perzijske snage slomile dvodnevni otpor 300 Spartanaca i 700 [[Tespija]]naca pod spartanskim kraljem [[Leonida I|Leonidom]], a Leonida poginuo zajedno sa svim svojim ljudima.
* [[Pauzanija (general)|Pauzanija]], član [[Kraljevi Sparte|agijadske]] kraljevske porodice, sin kralja [[Kleombrot (regent)|Kleombrota]] i nećak kralja Leonide, poslije Leonidiine pogibije postaje regent za Leonidinog sina [[Pleistarh]]a.
* [[Fokida]] i obale [[Eubeja|Eubeje]] su opustošene od strane [[Perzijsko Carstvo|perzijskih]] snaga dok se [[Teba (Grčka)|Teba]] i većina [[Beocija|Beocije]] priključuju Ksersku.
* Kralj [[Aleksandar I Makedonski]] kao Kserksov vazal osvaja grčku [[kolonija|koloniju]] i [[Pidna]] te širi makedonske granice do rijeke [[Rijeka Struma|Strimon]], osvajajući [[Krestonija|Krestoniju]] i [[Bisaltija|Bisaltiju]], zajedno s bogatim rudnicima srebra na planini Disor.
* [[Atena|Atenski]] [[vojnik]] i [[državnik]] [[Aristid]] se zajedno s bivšim [[arhont]]om [[Ksantip]]om vraća iz izgnanstva u [[Egina|Egini]] kako bi pod [[Temistoklo]]m služili u ratu protiv Perzije.
* august – Perzijanci postižu pobjedu nad [[Grci]]ma u trodnevnoj pomorskoj [[Bitka kod Artemizija|bitci]] kod [[Artemizij]]a, rta na sjevernoj obali [[Eubeja|Eubeje]], nakon što se grčka flota povukla čuvši vijesti o porazu kod Termopila.
* Nakon što su probile grčke linije kod Termopila, perzijske snage okupiraju [[Atika|Atiku]].
* [[21. septembar]] – [[Perzijsko Carstvo|Perzijanci]] zauzimaju i pustoše [[Atena|Atenu]], čije se stanovništvo sklonilo na [[Otok Salamina|Salaminu]] i [[Peloponez]].
* [[28. septembar]] – [[Bitka kod Salamine]] u kojoj su [[Antička Grčka|grčke]] pomorske snage pod [[Temistoklo]]m postigle veliku pobjedu nad [[Perzijsko Carstvo|perzijskom]] flotom, zbog čega je Kserkso prisiljen za godinu dana odgoditi planirani nastavak prodora u Grčku.
* [[Bitka kod Himere (480. pne.)|Bitka]] kod [[Himera|Himere]] u kojoj snage grčkih kolonija [[Agrigento|Akragasa]] i [[Sirakuza|Sirakuze]] nanose odlučujući poraz kartaškim snagama pod Hamilkarom koji nakon bitke vrši samoubistvo.
* Pomrčina sunca obeshrabruje grčke snage da odmah iskoriste pobjedu kod Salamine, dok se Kserkso odlučuje vratiti u Perziju, ostavivši kopnenu vojsku pod [[Mardonije]]m da prezimi u [[Tesalija|Tesaliji]].
* [[Rimska Republika|Rimske]] snage marširaju protiv [[Veji|Vejanaca]].
* Nakon trideset godina gradnje završena carska riznica u [[Perzepolis]]u.
* Završava [[Arhajski period u Grčkoj|arhajski period]] [[Antička Grčka|starogrčkog]] [[kiparstvo|kiparstva]] a počinje [[Klasična Grčka|klasični]] period (približni datum).
* Statua *Umirući ratnik* je napravljena u [[Hram Afeje|Hramu Afeje]] na [[Egina|Egini]] (približni datum). Danas se čuva u *Staatliche Antikensammlungen und Glyptothek* u [[München]]u.
* Skulptura *Kritijski dječak'' je napravljena na Akropolisu (približni datum). Danas se čuva u Akropolskom muzeju.

## Rođenja
* Euripid, grčki dramatičar (u. 406. pne.)
* Antifont, atički govornik (u. 411. pne.)
* Filolaj, grčki matematičar i filozof (u. cca. 405. pne.)

## Smrti
* 11. august — Leonida I, agijadski kralj Sparte (poginuo kod Termopila)
* Ksenofan, grčki filozof (r. 570. pne.)
* Hamilkar, kartaški general (samoubistvo nakon poraza u bitke kod Himere)