open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Surat

**Surat** je lučki grad u indijskoj državi Gudžarat. Ima 3,6 miliona stanovnika sa okolicom ( procena iz 2005.). Uži grad ima 2.433.787 stanovnika (2001.).
Surat predstavlja svetski centar rezanja i brušenja dijamanata. Tu se reže i brusi 90% svetske proizvodnje dijamanata ili 55% svetske vrednosti dijamanata, što Indiji donosi 8 milijardi $.

## Historija
Moderni grad je osnovan krajem 15. veka, a portugalski istraživač Diarte Barboza opisuje ga 1514. kao značajnu luku. Postao je najveća luka zapadne Indije, pa je tokom mogulske vlasti Akbara Velikog i šaha Džahana postao glavni trgovački grad Indije. Krajem 16. veka Portugalci su bili glavni posrednici u trgovini sa Suratom. Britanska istočnoindijska kompanija je 1608. započela sa svojom prisutnošću u Suratu.
Britanski kapetan Best je 1612, a posle njega i kapetan Dauntaun uspeo da pobedi Portugalce, koji su dotad bili pomorski superiorniji. Britanci su dobili pravo od Mogulskog carstva da uspostave fabriku u Suratu. Surat postaje jedno od najvažnijih sedišta Britanske istočnoindijske kompanije. Holanđani su isto osnovali fabriku u Suratu. Vođa Marata je 1664. zauzeo i pljačkao Surat tri nedelje.

Marate su ogromno mogulsko i portugalsko blago transportovali do Maharaštre, pre nego što je stigla pomoć od Mogula iz Delhija. Od vremena kada je Bombaj 1668. postao glavni centar Britanske istočnoindijske kompanije uloga Surata se smanjuje, a i Marate ga ponovo pljačkaju 1670. Grad koji je imao 800.000 stanovnika pao je tokom 19. veka na 80.000. Od kada je postao deo Britanske Indije grad je postao relativno miran. Početkom 20. veka Surat je centar tekstilne industrije , posebno prerade pamuka. U gradu su 1992. bili nemiri između hindusa i muslimana.

## Ekonomija
Surat predstavlja svetski centar rezanja i brušenja dijamanata. Tu se reže i brusi 90% svetske proizvodnje dijamanata ili 55% svetske vrednosti dijamanata, što Indiji donosi 8 milijardi $. Jeftina radna snaga je odlučujući faktor, jer u Indiji se režu najmanji dijamanti, čije rezanje nije isplativo na drugim mestima. Industrija dijamanata nastala je 1901., kada su emigrirali Indijci iz Istočne Afrike, koji su poznavali zanat rezanja dijamanata. Početkom 1970ih započinju sa prvim izvozom dijamanata u SAD.

Osim dijamanata Surat je značajan po proizvodnji sintetičkih vlakana , tako da se tu proizvodi 28% indijske proizvodnje sintetičkih vlakana i 40% ukupne proizvodnje šivanog tekstila.
Džajpur

**Džajpur** je glavni grad indijske države Radžastan. Ima 2,32 miliona stanovnika po proceni iz 2005.

## Historija

Grad je osnovao 1728. maharadža Džaj Sing II, vladar Ambera. Nalazio se u Džajpur državi, koja je osnovana mnogo ranije oko 1128. Glavni grad države je bio Dausa, pa Ramgart, Amber, da bi na kraju bio Džajpur. Među urbanistima se smatra jednim od najbolje planiranih gradova. Dok je većina gradova toga doba građena haotično, maharadža se pridržavao principa hindu teorije arhitekture. Grad je građen sa širokim ulicama. Bio je podeljen u šest četvrti. Četvrti su dalje bile razdeljene pravilnom mrežom ulica. Kompleks palata zauzimao je čitavu jednu četvrt, gde se nalazi Hava Mahal ili palata vetrova , vrtovi, malo jezero.
Tokom britanske vlasti, Džajpur je bio glavni grad Džajpur države, koja je postojala od 12. veka do indijske nezavisnosti 1947. Grad se razvijao u 19. veku tako da je 1900. imao oko 160.000 stanovnika. Glavne industrije su bile obrada metala i mermera koje su nastale zahvaljujući umetničkoj školi. Džajpur je postao glavni grad indijske države Radžastan.

## Turističke znamenitosti
* Hava Mahal ili palata vetrova predstavlja jednu od najpoznatijih turističkih atrakcija Džajpura
* Nahargar tvrđava nalazi se na brdima na severozapadnom delu starog grada
* Amber palata ili Amber tvrđava, originalno je sagrađena kao palata. Jedno je od najpoznatijih turističkih odredišta. Čuvena je po mešavini hindu i islamske arhitekture
* Džajgar tvrđava se nalazi na brdu iznad Amber palate. Ima ogromnu kolekciju srednjevekovnih topova, od kojih se jedan smatra najvećim topom na svetu na točkovima
* Džal Mahal se nalazi usred jezera, koje zna i presušiti
* Džantar Mantar -opservatorija od Džaj Singa

## Industrija

Džajpur je centar i moderne i tradicionalne industrije. U gradu je razvijena prerada plastičnih masa i tekstilna industrija. Tradicionalna industrija pravljenja ukrasa značajna je za izvoz. Izvoze se nakiti, obrađeno drago kamenje, mermerni kipovi, zanatski proizvodi, vuneni i svileni ćilimi, ručni tekstilni proizvodi.
## Vanjske veze

* Jaipur- The Pink City of India 
* Jaipur CityPedia- Comprehensive Jaipur guide  
* Flickr photos tagged with Jaipur
* Jaipur/Amber Fort Photos
* Photographic Gallery by Steven Caudill
* Current time and weather in Jaipur
Vadodara

**Vadodara** ili **Baroda** je grad u indijskoj državi Gudžarat. Ima 1,729 miliona stanovnika po proceni iz 2005. Poznat je kao kulturna prestolnica Gudžarata.

## Historija
Vadodara se spominje kao Vadapadraka u jednoj povelji iz 812. Vođa Marata Piladži Gekvar je 1721. osvojio grad, koji je pre toga bio pod mogulskom vlašću. Gekvar je dao grad kao feud Pešvi, nominalnom vođi carstva Marata. Posle poraza Marata od Afganistanaca u trećoj bici kod Panipata 1761. oslabila je vlast Marata, pa je Gekvad maharadža vladao Vadodarom sve do indijske nezavisnosti. Britanska istočnoindijska kompanija je intervenisala 1802. kad je vlast maharadže bila ugrožena. Britanci su sa maharadžom sklopili sporazum, po kome maharadža priznaje britanski suverenitet, a Britanci njemu lokalnu autonomiju i nezavisnost od carstva Marata. Maharadža Sajadžirao je vladao od 1875. do 1939. i mnogo je modernizovao Barodu. Uveo je obavezno obrazovanje, biblioteku, univerzitet. Osim toga u njegovo doba osniva se tekstilna industrija. Kada je Indija postala nezavisna zadnji maharadža od Barode ujedinio se sa Indijom.

## Kultura
Vadodara je jedan od indijskih kozmopolitskih gradova. U Vadodari se nalazi Muzej maharadže Fateha Singa i umetnička galerija koji imaju umetnine iz cele Indije i sveta. Najveći gradski festival se održava u oktobru, kada se provode mnoge noći na ulicama punim plesa i muzike.
Maharadža Sajadžirao univerzitet je jedini univerzitet samo na engleskom jeziku u celom Gudžaratu. Na univerzitetu se govori samo engleski, ali u samom gradu najviše se govori marati jezikom.

## Ekonomija
Najveće industrije u Vadodari su petrohemijska industrija, farmaceutska, proizvodnja plastike, mašinska i tekstilna.
Otkriće nafte i gasa u blizini Vadodare doprinelo je industrijskom razvoju. Rafinerija Gudžarat je osnovana 1965. Osnivanjem rafinerije dolazi do nagloga industrijskoga razvoja. Predstavljala je osnovnu industriju za mnoge druge fabrike. U blizini rafinerije podignute su fabrike veštačkih đubriva i mnoštvo drugih fabrika iz oblasti hemijske industrije. Industrijalizacija Vadodare privukla je mnoštvo sitnijih poduzetnika.

## Vanjske veze

* Vadodara Municipal Corporation 
* Vadodara Collectorate 
* Vadodara City Travel Guide
Varanasi

**Varanasi** (zvan i **Benares**) je najsvetiji hinduski grad. Nalazi se na reci Gang u indijskoj državi Utar Pradeš. Jedan je od najstarijih stalno nastanjenih gradova sveta. Predstavlja kulturni i verski centar hiljadama godina. Šire gradsko područje ima 1.371.749 stanovnika (2001.), a uže gradsko područje 1.100.748 stanovnika.
## Historija
Ne zna se tačno kako je grad osnovan, ali po mitu grad je osnovao Šiva. Varanasi predstavlja jedan od osam svetih hinduskih mesta. Tokom života Gautama Bude Varanasi je bio glavni grad kraljevstva Kaši. Budina prva propoved je bila u obližnjem gradu Sarnatu. Posle muslimanskih osvajanja grad je lagano propadao posle nekoliko pljački. Grad, koji je bio simbol hinduizma najpre su razorile muslimanske horde Mahmuda Gaznija 1033. Svi hinduski hramovi su tada bili uništeni, a materijal je korišten za gradnju džamija. Tokom vlasti mogulskog cara u 16. veku Akbara Velikog bilo je relativno dobro, ali krajem 16 veka mogulski car Aurangzeb je ponovio sa razaranjima. Aurangzeb je grad prozvao Muhamadabad. U to vreme su hinduski učeni ljudi pobegli iz zemlje. Varanasi je postao nezavisno kraljevstvo u 18. veku. Tokom britanske vlasti ostao je komercijalni i verski centar. Britanci su 1910. proglasili novu indijsku državu Varanasi sa sedištem u Ramnagaru.

## Sveti grad
Smatra se nasvetijim mestom za hodočašća hindusa. Više od milion hodočasnika ga poseti tokom godine. U gradu se nalazi hram Kaši Višvanat, za koji se smatra da sadrži jednu od reikarnacije Šive. Hindusi veruju da kupanje u Gangu pomaže da se očiste gresi. U blizini grada se nalazi Sarmat, mesto gde je Buda prvi put propovedao principe budizma. To predstavlja jedno od četiri mesta koje hodočaste budisti. 

### Hramovi
Varanasi je grad hramova. Kaši Višvanat hram (zvan i Zlatni hram) je ponovo sagrađen u sadašnjem obliku 1780. Taj hram je od najvećeg značaja, jer se smatra da se tu nalaze posmrtni ostatci jedne od reinkarnacija hinduskog boga Šive. Mogulski car Aurangzeb je bio razorio prethodni hram i sagradio džamiju na tom mestu. Ponovo je sagrađen kraj džamije i stalan je izvor sukoba muslimana i hindusa.
Durga hram (zvan i hram majmuna) sagrađen je u 18. veku. Prema legendi statua božice Durge se sama pojavila u hramu.

## Teroristički napad 2006.
Teroristi su 7. marta 2006. postavili 4 bombe, koje su usmrtile 20 ljudi, a ranili mnoge. Nepoznata islamska grupa preuzela je odgovornost za napad, a indijska istraga ukazuje na jednu pakistansku terorističku organizaciju.
Ministarstvo financija Sjedinjenih Američkih Država

**Odjel blagajne Sjedinjenih Država** (engleski *United States Department of the Treasury*) je odjel kabineta zadužen za blagajnu američke vlade koji po svojim ovlastima i dužnostima odgovara ministarstvu financija u drugim državama. Osnovan je federalnim zakonom godine 1789. kako bi se upravljalo vladinim prihodima. Prvi Sekretar za financije je bio Alexander Hamilton. Predsjednik George Washington je zamolio Hamiltona da preuzme tu dužnost nakon što je prethodno bio pitao Robert Morrisa. Hamilton je skoro sam potpuno razradio nacionalni financijski sistem, i nekoliko godina je bio glavna snaga Washngtonove administracije.

Odjelom upravljaju Sekretar za financije SAD i blagajnik SAD koji prima i čuva novac u vlasništvu SAD. Odjel tiska i kuje sve novčanice i novčice u opticaju preko Biroa za graviranje i novac i Kovnicu novca SAD. Također prikuplja sve federalne poreze preko Službe unutrašnjih prihoda.

## Vanjske veze

* United States Department of the Treasury website
* Department Of The Treasury Meeting Notices and Rule Changes  from The Federal Register RSS Feed 
"Enough Wise Men, The Story of Our Constitution" by Forrest McDonaldPublished by the Dominion of Canada and by Longmans Canada Limited, Toronto 1970
Buran

Projekat izgradnje sovjetskog šatla je odobren 1976. Proizvodnja je počela 1980, a 1984. su testirani prvi aero-modeli u punoj veličini. Prvi test let manje replike Burana je izvršen 1983. od 1984 pa do aprila 1988 izvršeno je ukupno 24 test letova modela Burana u punoj veličini.

## Prvi let
Prvi i poslednji let Burana je obavljen 15-tog novembra 1988. Let je bio bez posade jer sistemi za održavanje života nije do tada bio u potpunosti testiran. Buran su u svemir vinuo na raketi Energija i izvršio je ukupno dve orbite na visinama između 247 i 256 kilometara. Prvi let je bio ograničen na dve orbite zbog nedostatka memorije na Buranovom kompjuteru.

## Zastoj i otkazivanje programa
Iako je prvi orbitalni let bio bez posade on je bio veoma uspešan. Autopilot je uspeo da prizemlji Buran uprokos bočnom vetru od preko 50km/h na samo 1,5 m od srednje linije piste. Od ukupno 38 000 pločica koje su štitile vozilo pri ulazu u atmosferu samo je pet oštećeno. Finansiranje projekta je praktično prestalo posle prvog leta iako je zvanično projekat ukinut tek 1993. Pored Burana još su dva šatla bila u izgradnji od kojih je jedan bio nazvan Ptičica. Tokom Novembra 1995 delimično završeni šatlovi su rastavljeni u fabrici koje je trebala da se preorjentiše na civilnu proizvodnju.

Buran je uništen usled kolapsa hangara u kojem je bio smešten tom prilikom je poginulo osam radnika. 

Jedna od tekovina Sovjetskog razvoja šatla je i najveć teretni avion Antonov 225. 

## Galerija - proizvedeni, nezavršeni i test modeli

## Izvori

## Vanjske veze

* Lansiranje Burana, video
* Sajt sa detaljnim prikazom Burana
* www.buran.ru
* Sajt sa ličnim stavom o Buranu
* Foto izveštaj o Buranu na Pravda.ru
McDonald's

**McDonald's Corporation** () je najveći svjetski lanac restorana brze hrane, koji prvenstveno prodaje hamburgere, piletinu, pomfri, milkshakeove i bezalkoholna pića. U posljednje vrijeme također nudi salate, voće i mrkvu.

Posao je počeo 1940. godine, kada su prvi restoran otvorili braća Dick i Mac McDonald u San Bernardinu u američkoj državi Kalifornija. Njihovo uvođenje "Sistema brze usluge" je godine 1948. ustanovilo principe na kojima funkcioniraju moderni restorani brze hrane. Današanja korporacija je osnovana s otvaranjem koncesijskog restorana od strane Raya Kroca u Des Plainesu u Illinoisu 15.4. 1955. godine, odnosno petog McDonaldsovog restorana. Kroc je kasnije otkupio vlasničke udjele braće McDonald i vodio svjetsku ekspanziju kompanije.

Sa uspješnom ekspanzijom McDonald'sa na mnoga međunarodna tržišta, kompanija je postala simbol globalizacije i širenja američkog načina života. Njena sveprisutnost ju je učinila čestim predmetom rasprava o gojaznosti, korporativnoj etici i odgovornosti prema potrošačima.

Prvi McDonald's restoran u bivšoj Jugoslaviji otvoren je 1988. godine na beogradskom trgu Slavija. Tokom 1990-ih godina otvorene su i prve filijale u Hrvatskoj i Sloveniji. Godine 2011. otvoren je restoran u Sarajevu, kao i prvi McDonald's na autoputu na području bivše Jugoslavije - kod Velike Plane u Srbiji.

## Izvori

## Vanjske veze

* Zvanično međunarodno mrežno mesto kompanije
* Mekdonalds linkovi
* Mekspotlajt, "Anti-Mekdonalds ekstravaganca"
* McDonald's Official Collector
Proces McLibel

**Proces McLibel** ili **slučaj McLibel** je kolokvijalni izraz za sudsku parnicu ***McDonald's Restaurants v Morris & Steel***, dugotrajnu sudsku tužbu za klevetu koju je pred engleskim sudom pokrenula McDonald's Corporation protiv ekoloških aktivista **Helen Steel** i **Davida Morris** (često nazivan**"Duo McLibel"**) zbog pamfleta kojim se kritizira kompanija. Originalna parnica je trajala sedam godina, postavši tako najduža u engleskoj pravnoj historiji.

Iako je McDonald's u tehničkom smislu pobijedio na dva ročišta pred engleskim sudovima, činjenica da su tek djelomično uvaženi tužbeni zahtjevi, kao i dugotrajnost parničenja su cijeli slučaj pretvorili u veliku nepriliku za kompaniju. McDonald's je zato objavio da nema namjeru prikupiti 40.000 £ odštete koju su mu dodijelili sudovi. Otada su odrešeni aspekti suđenja od strane Evropskog suda za ljudska prava proglašeni kršenjem Konvencije o ljudskim pravima.

## Izvori

## Vanjske veze
* McSpotlight website 
* Full text of ''Whats Wrong With McDonald's?'' pamphlet
* Summary of arguments against McDonald's from McSpotlight website
* McLibel documentary (1997/2005). "The kind of film Michael Moore probably imagines he makes - The Sunday Times
* ['McLibel Two win legal aid case', Guardian website, [15.2.] 2005].
* McLibel pair get police payout on BBC News website 5.7. 2000.
* [Free Speech Groups Hail "Groundbreaking" McLibel Judgment - [IFEX]]
* The continuing distribution of ''Whats Wrong With McDonald's?'' leaflets  by Veggies of Nottingham.
Jovan Adamov

**Jovan Adamov** (Čoka, 5. V. 1942), kompozitor i dirigent zabavne muzike. Diplomirani inženjer mašinstva. Muzičko obrazovanje stekao je u Novom Sadu. Kontrabasist i povremeno dirigent Plesnog orkestra Radio-Novog Sada, gdje je i muzički producent. Kao kompozitor zabavnih melodija učestvuje od 1964. godine na mnogim jugoslovenskim festivalima. Pored šlagera, starogradskih pjesama i romansi pisao filmsku i scensku muziku. Dobitnik je brojnih nagrada.

## Glavna djela
### Starogradske pjesme i romanse
* "Soba u Varadinu"
* "Sreli smo se"
* "Stvari koje su prošle"
* "Što te sretoh"

### Šlageri
* "Hej što nisam"
* "Hej vojnici vazduhoplovci"
* "Malo reči treba kad se voli"
* "Nedovršene misli"
* "Neka to ne bude u proleće" (pjeva Ljiljana Petrović)
* "Nikad nećemo dozvoliti da prestane naša ljubav"
* "Priča jednog ljeta"
* "Prošla si pored ljubavi"
* "Šareni izlozi"
* "Što mi vrijedi što sam zgodan"
* "Zaboravi"
* "Znam"
* "Živi bez mene"

## Izvor
* *"Leksikon jugoslavenske muzike"*, Zagreb, 1984.
Jovan Pačić

**Jovan Pačić** (Baja, 1771. - Budim, 1849), književnik. Kao oficir austrijske vojske učestvovao u ratovima protiv Napoleona; penzionisan, živio u Novom Sadu, Dunafeldvaru, Đeru i Budimu. Pisao rodoljubive pjesme po uzoru na njemačke romantičare. Bavio se i slikarstvom. Prvi je srpski pjesnik koji je prevodio Getea. Pred smrt je u Budimu prisno sarađivao sa Simom Milutinovićem Sarajlijom i Milovanom Vidakovićem.

----
**Izvor**:
* *"Mala enciklopedija Prosveta" (2 K - P)*, Beograd, 1978.
Jovan Stefanović Vilovski

**Jovan Stefanović Vilovski** (1821-1902), vojni historičar i prvi srpski hidrolog, član više naučnih društava. Bio je generalštabni major u austrougarskoj vojsci. U pokretu 1848. učestvovao je na strani konzervativnog krila oko patrijarha Josifa Rajačića. Borio se kod Solferina.

Penzionisan je 1865. i zatim se bavio hidrologijom. Napisao je oko 60 rasprava i članaka, uglavnom o melioraciji i regulaciji Tise i Dunava. Ostavio je u rukopisu opsežne memoare.

Njegovo djelo *"Iz života jednog c.k. oficira..."* (Zemun, 1863), pisano predvukovskom azbukom, poslužilo je kao jedan od izvora za *[[Rečnik srpskohrvatskog književnog i narodnog jezika]]* u izdanju SANU.

## Izvor
* *"Mala enciklopedija Prosveta" (1 A - J)*, Beograd, 1978.
Jevto Dedijer

**Jevto Dedijer**, (Čepelica, Hercegovina, 15. VIII. 1880. - Sarajevo, 24. XII. 1918), bio je bosanskohercegovački geograf. Gimnaziju završio u Mostaru, studirao na Velikoj školi u Beogradu i na Univerzitetu u Beču, gdje je doktorirao 1907. Bio zaposlen u Zemaljskom muzeju u Sarajevu do aneksije BiH (1908). Potom je profesor na bogosloviji u Beogradu, a od 1910. Za I. svjetskog rata izbjegao u Francusku, zatim prešao u Švicarsku. Po završetku rata vratio se u zemlju, gdje je umro. Kao gimnazist počeo je proučavati sela. Napisao više radova iz antropogeografije i geomorfologije (*Prilozi geološkoj istoriji [[Neretva|Neretve]]*; *Tragovi [[ledenjak|glečera]] u [[Albanija|Albaniji]] i novoj [[Srbija|Srbiji]]* /na francuskom/).

## Bibliografija
* *Bilećke Rudine*, Srpski etnografski zbornik, 1903, V;
* *Glacijalni tragovi na [[Zelengora|Zelengori]], [[Tovarnica|Tovarnici]] i [[Maglić]]u*, Glas SA, 1905, LXIX;
* *[[Hercegovina]] i Hercegovci*, Letopis Matice srpske, 1912, 289;
* *Stara Srbija*, SKG, 1912, 25;
* *Nova Srbija*, SKZ (?), 1913, 154;
* *Stočarske zone u planinama dinarske sisteme*, Glasnik Srpskog geografskog društva, 1914, 3-4.

----
**Izvor**:
* *Enciklopedija Jugoslavije* (3 Crn-Đ), Zgb, 1984.
Romski jezik

**Romski jezik** (rom. *romanes / romani*) je jezik Roma u Europi. Zapravo je skupina više-manje različitih dijalekata, jer su Romi svugdje preuzeli riječi i oznake jezika naroda među kojem su živjeli. Prema procjenama, broj govornika iznosi 4.8 milijuna.

U SFR Jugoslaviji 1980–ih godina su štampani školski udžbenici na romskom, i bivša Jugoslavija je bila jedna od prvih država, ako ne i prva, gdje je tako nešto postojalo.

## Historija

Romski nema svoj prajezik kao jedan jezik, jer se ne radi o jednoj etničkoj skupini, već o kasti radnika (vajšije) u službi nekoliko kraljevina koje je pokorila dinastija Gupta i rastjerala vojničku kastu. Nju je kasnije izbjeglički život zbližio, što je dovelo do nekih sličnosti u jeziku. Nastojanje Roma da ujedine sve Cigane u jedinstvenu etniju nailazi na znatan otpor kod ostalih, vjerski, civilizacijski i etnički različitih skupina. Romski jezik srodan je nekim sjevernoindijskim jezicima, među ostalim i starom Sanskrtu, jednom od najstarijih poznatih indoeuropskih jezika uopće. Ne postoji književna tradicija romskog jezika, pa tako ni pisana povijest. Sve više prihvaćeno zajedničko ime, zbog podjednako negativnog tretmana svih tih skupina, potječe od opće imenice Rrom = čovjek, tako da Rromi, kao nacionalno ime etimologijski značni, naprosto - ljudi. Tek nedavno su Romi počeli potraživati svoja manjinska prava, tako da i nema zajedničke, općeprihvaćene književne verzije jezika.

## Romski kao službeni jezik

Uz druge jezike, romski jezik je priznat kao službeni jezik u Vojvodini i u austrijskom Gradišću, dok još uvijek nije u nekim drugim područjima gdje Romi predstavljaju znatan udio u lokalnom stanovništvu, na primjer u Makedoniji. Služben je u Općini Šuto Orizari u Makedoniji, služben je kao manjinski jezik u Švedskoj te je jedan od službenih jezika u 79 općina u Rumunjskoj i u gradu Budeşti.

## Dijalekti

Postoji nekoliko zvanično priznatih dijalekata romskog jezika:

* Balkanski romski jezik
* Baltički romski jezik
* Karpatski romski jezik
* Kalo-finski romski jezik
* Sintski romski jezik
* Vlaški romski jezik
* Velški romski jezik

## Reference
Holly Woodlawn

**Holly Woodlawn** (rođena kao Haroldo Santiago Franceschi Rodriguez Danhakl, 26. oktobra, 1946. - 6. 10. 2015.) bila je američka transrodna glumica i jedna od Warholovih superzvezdi.

## Biografija

Rođena je u Portoriku od majke Portorikanke i oca Amerikanca, nemačkog porekla.

Ime Holly odabrala je po junakinji Capotejeve priče *[[Breakfast at Tiffany’s]]*. Godine 1969. dodala je prezime Woodlawn, kada je videla znak sa tim natpisom u tada veoma popularnoj američkoj seriji *[[I Love Lucy]]*.

Andy Warhola upoznaje za vreme snimanja filma *[[Flash]]* u Factory-u. Preko njega upoznala je i Jackie Curtis u čijoj predstavi *Heaven Grand in Amber Orbit* je dobila ulogu 1969. Iste godine glumila je u filmu Paula Morrisseya, *[[Trash (film)|Trash]]*. Naredne godine bila je obaveštena da George Cukor, uz podršku drugih, pokreće kampanju u Academy of Motion Picture Arts and Sciences da je nominuju za Oscara. Kampanja neće imati uspeha.

Maja 1971. Woodlawn dolazi na mesto Candy Darling u *La Mama Theatre* u predstavi *Vain Victory*, koju je napisala i režirala Jeckie Curtis. 

Godine 1976 seli se u San Francisco. U narednim godinama nastavila je da ima cameo pojave u filmovima i predstavama. Godine 1982. bila je angažovana kao trenerica Dustina Hoffmana, koga je učila kako da se ponaša kao žena za film *[[Tootsie]]*. Posle Warholove smrti često se pojavljuje u dokumentarcima u kojima govori o njegovom životu i uticaju.

Početkom 2000-ih pojavljivala se u veoma uspešnim kabareima u New Yorku i Los Angelesu, koji su govorili o njenom životu. 

## Filmografija

## Vanjske veze

* 
* Zvanični sajt 
* Holly Woodlawn na warholstars.org
Velika Morava

**Velika Morava** (srpski: *Велика Морава*) je rijeka u Srbiji duga 185 km 
desna pritoka Dunava.

## Geografija
Velika Morava nastaje spajanjem Zapadne i Južne Morave kod Stalaća, od tamo teče prema 
sjeveru do ušća u Dunav između Smedereva i Kostolca.

Negde na polovini svog toka rijeka formira Bagrdansku klisuru, dugu 14,5&nbsp;km, široku svega 1,2 do 3&nbsp;km.

Velika Morava je zajedno sa Zapadnom Moravom (493&nbsp;km) najduža srpska rijeka, jer zajedno formiraju riječni sistem 
dug 678&nbsp;km.
Nekad je rijeka bila duža, ali je nakon regulacije njena korita i provedenih melioracionih radova danas znatno kraća.

Sliv Velike Morave velik je 6 126 km², a cjelokupnog moravskog sistema 37 444 km², što predstavlja  42,38% površine Srbije. 
On se zove Pomoravlje, i predstavlja najplodnije i najgušće naseljeno područje centralne Srbije. Pomoravlje je nastalo na mjestu nekadašnjeg zaljeva Panonskog mora koje je isteklo prije nekih 200.000 godina.

Najveće desne pritoke Velike Morave su: Jovanovačka reka, Crnica, Ravanica, Resava i Resavčina a lijeve; 
Lugomir, Belica, Osaonica, Lepenica, Rača i Jasenica.

Kako ima mali pad, na svom toku Velika Morava često meandrira i nakon poplave promjeni tok ostavljajući na mjestu starog korita jezera.  
Velika Morava je plovna svega 3&nbsp;km od ušća, a nekad je bila plovna sve do Ćuprije. 
 
Dolina Velike Morave bila je koljevka srpske feudalne države - Moravske Srbije.

## Reference

## Vanjske veze
* ''Слив реке Велика Морава'' Републички хидрометеоролошки завод Србије
Jovan Ličina

**Jovan Ličina** (Šid, 28. V. 1930. - Zadar, 18. XII. 2002), dramski glumac i pisac, bivši član Drame Hrvatskog narodnog kazališta u Zagrebu.

## Školovanje
Nakon završene Hemijsko-tehničke škole u Beogradu bio je zaposlen u različitim zvanjima: bio je nastavnik, financijski službenik, fizički radnik, tkalac, slikar i dr.

Upisao je studij tehnike i slikarstva, a 1953. Akademiju dramskih umjetnosti u Zagrebu, i već sljedeće godine prvi put nastupio u Krležinoj *"Golgoti"* prilikom otvorenja Dramskog kazališta "Gavella". Nakon tri sezone provedene u tom kazalištu prelazi u ansambl Drame HNK u Zagrebu, gdje se njegov glumački razvojni put počeo snažnije ocrtavati.

## Gluma
Iznimno puno nastupao je na radiju, televiziji i filmu, ostvarivši mnoge zapažene uloge. Interpretirao je podjednako likove iz klasičnog i savremenog dramskog repertoara. Ostvario je niz zapaženih uloga, među ostalima u Shakespeareovom *"Kralju Learu"*, u Matkovićevom *"Heraklu"*, Ingeovoj *"Autobusnoj stanici"*, Osborneovoj drami *"Osvrni se gnjevno"*, u Brechtovoj *"Pravilnoj liniji"*. Njegov smisao za karakternu komiku došao je do izražaja ulogama **Eatonsa** u Vectorsovom djelu *"Zoo"* (*"Zoo ili ubojica-filantrop"*) i **Učitelja filozofije** u Molièreovom *"Građaninu plemiću"*. Jednu od najzapaženijih kazališnih uloga ostvario je u Marinkovićevom *"Kiklopu"*, ulogu **Maestra**, u adaptaciji i režiji Koste Spaića, za koju je dobio nagradu na Sterijinom pozorju 1976. Nastupio je još u Krležinoj *"Golgoti"* u režiji Mladena Škiljana 1977, da bi 1982, nakon bolesti, otišao u invalidsku mirovinu.

## Pisanje
Bio je i pisac, njegovo prvo izvedeno dramsko djelo bile su *"Nježne pjesme anđela"* na pozornici Zagrebačkog dramskog studija i na velikoj sceni HNK 1964. u režiji Petra Šarčevića.

## Posljednji ispraćaj
Posljednji ispraćaj **Jovana Ličine** bio je u petak, 20. decembra 2002. godine, u 11,40 sati u velikoj dvorani Krematorija na zagrebačkom Mirogoju.

## Bibliografija
### Gluma: filmovi i TV-serije
* *"Čovjek od važnosti"* (1961, TV)
* *"Kuda idu divlje svinje"* (1971, TV-serija; uloga: Veriga)
* *"Dole sa oružjem"* (1976, TV)
* *"Harmonika"* (1978, TV; uloga: Inspektor)
* *"Mačak pod šljemom"* (1978, TV-serija)
* *"Snađi se, druže"* (1981)
* *"Osudjeni"* (1987)
* *"Vila Orhideja"* (1988)
* *"Tečaj plivanja"* (1988, TV)

### Pisanje: drame
* *"Nježne pjesme anđela" : drama u 4 čina*, Zagreb, 1964. (177 str.), "Biblioteka Zagrebačkog kazališnog studija i 'Telegrama'"; 5

----
**Izvori**:
* *"In memoriam: Preminuo dramski glumac i pisac Jovan Ličina > Vrsni karakterni komačar klasične i suvremena drame"*, Glas Slavonije, 20. XII. 2002, 49.
* Elektronski katalog NSK, Zagreb
* Internet Movie Database
Galovac

**Galovac** je naselje i istoimena općina u Hrvatskoj, smješteno u blizini Zadra. Administrativno pripada Zadarskoj županiji.

## Geografija

## Stanovništvo
Po posljednjem popisu stanovništva iz 2001. godine, općina Galovac imala je 1.190 stanovnika, raspoređenih u jednom naselju - Galovcu.

## Uprava
* načelnik: Slavko Šare (HSS)

## Historija
## Gospodarstvo
## Spomenici i znamenitosti
## Obrazovanje
## Kultura
## Sport
## Vanjske veze
Gračac (razvrstavanje)

**Gračac** ima više značenja:
* Gračac, gradić i sedište istoimene općine u Zadarskoj županiji, Hrvatska
* Gračac (Skradin), naselje grada Skradina, Hrvatska
* Gračac (Vrnjačka Banja), naselje u općini Vrnjačka Banja, Srbija
* Gračac (Prozor), naselje u općini Prozor, Federacija BiH, BiH

: ili:
* Bački Gračac, naselje u općini Odžaci, Srbija

ili:
* Opština Gračac, općina u Zadarskoj županiji, Hrvatska
Gračac (Vrnjačka Banja)

**Gračac** je naselje u Srbiji u opštini Vrnjačka Banja u Raškom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 2011 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 2045 stanovnika).

Selo **Gračac** čine dve fizionomske celine: **Donji i Gornji Gračac**. Nalazi se u dolini Zapadne Morave, i pruža se do padina planine Goč. Od Vrnjačke Banje je udaljeno oko 10&nbsp;km. Kroz atar sela prolaze značajne saobraćajne komunikacije, magistralni put *Kraljevo-Kruševac*, kao i železnička pruga *Požega-Stalać*. Broj zadnje pošte je 36215, Podunavci, Srbija. Površina seoskog atara iznosi 3.411 hektara (34,11&nbsp;km²). Prema poslednjem popisu stanovništva iz 2002. godine, Gračac ima 2.011 stanovnika, najviše srpske nacionalnosti i pravoslavne veroispovesti. Seoska crkva nosi ime *Svetog Save*, a seoska slava je Sv. Trojica. Selo je ekonomski nerazvijeno i u fazi demografske starosti.

## Historija
Po određenim istoriografskim podacima, najraniji pravoslavni religijski objekat, koji je postojao na mestu današnje crkve, potiče iz 12. veka. Toponim Gračac je nastao od reči Gradac (grad, utvrđenje). Prema istoričaru *Milanu D. Sotiroviću*, na teritoriji današnjeg sela se još u doba rimskog carstva razvilo naselje, aproksimativno u 2. veku, upravo oko vojnog utvrđenja, duž puta (via militaris) Beograd-Niš, koji je u to vreme prolazio tom teritorijom. Ovu teoriju donekle potkrepljuje i otkriće ostataka temelja objekta, na mestu Ćelije, u gornjem delu sela, koga je *Feliks Kanic* označio kao rimski kastrum. Ove, a i detaljnije podatke o istoriji sela Gračac, *Milan D. Sotirović*, objavio je 1996. godine u delu *Vrnjačka Banja i okolina* u publikaciji Narodne biblioteke Dr Dušan Radić, Vrnjačka Banja.

## Demografija
U naselju Gračac živi 1600 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 41,5 godina (40,5 kod muškaraca i 42,4 kod žena). U naselju ima 652 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,08.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze
Udbina

**Udbina** je gradić i sjedište istoimene općine u Hrvatskoj, smještena u Lici. Administrativno pripada Ličko-senjskoj županiji.

## Geografija
Općina Udbina obuhvaća prostor Krbavskog polja u Lici. Smještena je na prometnom pravcu Zagreb - Split, na gotovo podjednakoj udaljenosti od oba grada.

## Stanovništvo
Općina Udbina ima 1.649 stanovnika (2001.), od čega 51.0% Hrvata i 44.5% Srba. Samo naselje Udbina ima 735 stanovnika.

## Uprava
Općini pripada 26 naselja koja se nalaze uglavnom na rubovima Krbavskog polja. Osim same Udbine, ostala sela su izložena jakoj depopulaciji i nalaze se na rubu izumiranja. Samo dva sela (Bunić i Podlapača) imaju više od 100 stanovnika.

Naselja koja čine općinu (s brojem stanovnika prema popisu iz 2011.):

* Breštane (5)
* Bunić (133)
* Čojluk (11)
* Debelo Brdo (78)
* Donji Mekinjar (31)
* Frkašić (33)
* Grabušić (66)
* Jagodnje (32)
* Jošan (66)
* Klašnjica (3)
* Komić (20)
* Krbava (37)
* Kurjak (28)
* Mutilić (38)
* Ondić (40)
* Pećane (35)
* Podlapača (74)
* Poljice (9)
* Rebić (22)
* Srednja Gora (25)
* Svračkovo Selo (10)
* Šalamunić (38)
* Tolić (9)
* Udbina (960)
* Vedašić (2)
* Visuć (69)

## Historija

## Gospodarstvo
## Značajne osobe
* Tomislav Sertić, general NDH.
* Dane Dacina Majstorović, narodni heroj
* Jovanka Budisavljević Broz, supruga Josipa Broza Tita
* Mićun Šakić, narodni heroj
* Dragica Koncar,narodni heroj,
* Branimir Dopuđa, novinar i urednik na HRT-u i TVZ.

## Spomenici i znamenitosti
* Ostaci katedrale nekadašnje Krbavske biskupije.
* Crkva hrvatskih mučenika u gradnji
* Laudonov gaj (zaštićena šuma)
* Poprište Krbavske bitke nalazi se odmah podno Hrvatskog gradica Udbine.

## Obrazovanje
U općini Udbina o predškolskom odgoju djece brine se dječji vrtić "Medo" koji pohađa 15 djece predškolske dobi.

Osnovnu škola "Kralj Tomislav" pohađa trenutno 113 učenika, a osim matične škole na Udbini, radi i područna škola u naselju Podlapača udaljena oko 20&nbsp;km od Udbine. U školi radi 20-tak učitelja.

Prva škola na Udbini je organizirana odmah po oslobođenju ovih krajeva od Turaka, kada je pop Marko Mesić osnovao prvu školu.

## Kultura
## Sport

## Vanjske veze

* http://hr-mucenici.hbk.hr/bastina.shtml 
* Zavičajni klub Udbinjana
Vrsi

**Vrsi** su naselje i sjedište istoimene općine u Hrvatskoj. Smještene su na sjevernodalmatinskoj obali Jadranskog mora. Administrativno pripadaju Zadarskoj županiji.

## Geografija
Vrsi su smještene oko 5 km sjeveroistočno od grada Nina. 
## Stanovništvo
Broj stanovnika prema popisu stanovništva iz 2001. je 2443.
## Uprava
## Historija
## Gospodarstvo
## Značajne osobe
## Spomenici i znamenitosti
## Obrazovanje
* Osnovna škola Petar Zoranić

## Kultura
* KUD Sveti Mihovil

## Sport
## Vanjske veze
* http://www.vrsi.net
Starigrad (općina)

**Starigrad** je općina u Hrvatskoj, smještena u podnožju Velebita. Administrativno pripada Zadarskoj županiji.

Nerijetko se naziva i Starigrad Paklenica, po glavnom naselju, da se razlikuje od Starog Grada na Hvaru.

## Geografija
## Stanovništvo
Naselja u sastavu općine Starigrad su: Starigrad Paklenica, Tribanj i Seline.

## Uprava
## Historija
## Gospodarstvo
## Značajne osobe
## Spomenici i znamenitosti
Večka kula-njezini ostaci potječu iz doba obrane Habsburške Monarhije od Turaka, najvjerojatnije za vladavine carice Marije Terezije.

## Obrazovanje
## Kultura
## Sport
NK Paklenica

## Vanjske veze
Rakovica

**Rakovica** može biti:

## Bosna i Hercegovina
* Rakovica (Kozarska Dubica), naselje u opštini Kozarska Dubica, Republika Srpska, BiH
* Rakovica (Ilidža), naselje u opštini Ilidža, Federacija BiH, BiH

## Hrvatska
* Rakovica (Hrvatska), općina u Republici Hrvatskoj

## Srbija
* Gradska opština Rakovica, opština u gradu Beograd, Republika Srbija
* Rakovica (Beograd), naselje u opštini Rakovica, grad Beograd, Republika Srbija
* Rakovica (Čajetina), naselje u opštini Čajetina, Zlatiborski okrug, Republika Srbija
* Rakovica (Voždovac), naselje u gradskoj opštini Voždovac, grad Beograd, Republika Srbija 

## Rumunjska
* Rakovica (Arđeš), je naselje je u Rumuniji u okrugu Arđeš u opštini Mioveni
* Rakovica (Braila), je naselje je u Rumuniji u okrugu Braila u opštini Rakovica
* Rakovica (Budešti), je naselje je u Rumuniji u okrugu Valča u opštini Budešti
* Rakovica (Vasluj), je naselje je u Rumuniji u okrugu Vasluj u opštini Garčeni
* Rakovica (Gorž), je naselje je u Rumuniji u okrugu Gorž u opštini Polovrađi
* Rakovica (Dambovica), je naselje je u Rumuniji u okrugu Dambovica u opštini Bukšani
* Rakovica (Dolž), je naselje je u Rumuniji u okrugu Dolž u opštini Braloštica
* Rakovica (Olt), je naselje je u Rumuniji u okrugu Olt u opštini Voinjasa
* Rakovica (Rakovica), je naselje je u Rumuniji u okrugu Valča u opštini Rakovica
* Rakovica (Sibinj), je naselje je u Rumuniji u okrugu Sibinj u opštini Rakovica
* Rakovica (Timiš), je naselje je u Rumuniji u okrugu Timiš u opštini Rakovica

ili 

* Manastir Rakovica, manastir Srpske pravoslavne crkve

ili

* Rakovica (rijeka), rijeka u naselju Rakovica, opština Ilidža, grad Sarajevo, Federacija BiH, BiH
Rakovica (Hrvatska)

**Rakovica** je naselje i sjedište istoimene općine u Hrvatskoj, smještena na Kordunu. Administrativno pripada Karlovačkoj županiji.

## Geografija
Nalazi se u Kordunu, na granici sa Likom. Malo mjesto duge tradicije.

## Stanovništvo
## Uprava
## Historija
Najznačajniji događaj u historiji Rakovice je Rakovička buna 1871. godine, kojom je Eugen Kvaternik bez uspjeha pokušao otcijepiti Hrvatsku od Austro-Ugarske.

## Gospodarstvo
## Značajne osobe
* Eugen Kvaternik

## Spomenici i znamenitosti
* spomenik Eugenu Kvaterniku
* stari grad Drežnik
* crkva Sv. Jelene
* Baraćeve špilje

## Obrazovanje
Osnovna škola Eugena Kvaternika u Rakovici

## Kultura
* KUD Izvor

## Sport
Nogometni klb "Eugen Kvaternik" trenutno se natječe u Drugoj nogometnoj ligi Županije Karlovačke.

## Vanjske veze
* TZ Rakovica
* Baraćeve špilje
Ribnik (Hrvatska)

**Ribnik** je naselje i sjedište istoimene općine u Hrvatskoj, smještene na granici sa Slovenijom. Administrativno pripada Karlovačkoj županiji.

## Geografija
Ribnik se nalazi 24&nbsp;km sjeverozapadno od Karlovca.

## Stanovništvo
## Uprava
## Historija
## Gospodarstvo
## Značajne osobe
## Spomenici i znamenitosti
## Obrazovanje
## Kultura
## Sport
## Vanjske veze
Đorđe Magarašević

**Đorđe Magarašević** (1857-1931), književnik i filolog (slavist); bavio se historijom jezika i književnosti. Glavni radovi: monografije Georgije Magarašević, Adam Dragosavljević, Nikanor Grujić, Jovan Subotić i dr.

----
**Napomena**:
* U *[[Izvori#ELZ|Opću enciklopediju]]* i *[[Izvori#Minerva|Leksikon Minerva]]* pod imenom Đorđe Magarašević uvršten je Georgije Magarašević, bez napomene da se u drugim izvorima spominje pod imenom Georgije.

**Izvori**:
* *[[Izvori#MEP|MEP]]*, *[[Izvori#Minerva|Minerva]]*
Jovan Delić

Prof. dr **Jovan Delić** (Borkovići, Piva, Crna Gora, 4. X. 1949), glavni urednik *"Zbornika Matice srpske za književnost i jezik"*.
 
Osnovnu školu je završio u pivskim selima (Borkovići, Goransko, Plužine i Miljkovac), a gimnaziju u Nikšiću. Studirao je na Filološkom fakultetu u Beogradu grupu Opšta književnost sa teorijom književnosti (1967–1971) gdje je diplomirao (1971), magistrirao (1983) i doktorirao (1996). Objavljivao je na ruskom, ukrajinskom, njemačkom i francuskom jeziku. Od decembra 1972. do juna 1998. radio je na Filozofskom fakultetu u Novom Sadu, a od 1998. predaje savremenu srpsku književnost na Filološkom fakultetu u Beogradu. Od 1986. do 1991. radio je kao lektor na Univerzitetu *"Georg August"* u Getingenu. Gostovao je na više njemačkih univerziteta kao predavač. Dobitnik je više književnih nagrada.

Član je Matice srpske od 1985, stalni član saradnik od 1995, član Upravnog odbora od 1999, a za glavnog urednika "*Zbornika Matice srpske za književnost i jezik"* postavljen je 2000. godine.

Objavio je oko 450 bibliografskih jedinica i sljedeće knjige:
* *"Kritičarevi paradoksi"*, Novi Sad, *Matica srpska*, 1980. 
* *"Srpski [[nadrealizam]] i [[roman]]"*, Beograd, Srpska književna zadruga, 1980.
* *"Pjesnik 'patetike uma'"* (o pjesništvu Pavla Popovića), Novi Sad, *Dnevnik*, 1983.
* *"Tradicija i [[Vuk Stefanović Karadžić|Vuk Stef. Karadžić]]"*, Beograd, BIGZ, 1990.
* *"Hazarska prizma, tumačenje proze [[Milorad Pavić|Milorada Pavića]]"*, Beograd, *Prosveta*, *Dosije*; Titograd, *Oktoih*; Gornji Milanovac, *Dečje novine*, 1991.
* *"Književni pogledi [[Danilo Kiš|Danila Kiša]], ka poetici Kišove proze"*, Beograd, *Prosveta*, 1995.
* *"Kroz prozu Danila Kiša, ka poetici Kišove proze II"*, Beograd, BIGZ, 1997.
Božidar Kovaček

Prof. dr. **Božidar Kovaček** (Bosanska /Kozarska/ Dubica, 8. VIII. 1930), redovni profesor Novosadskog univerziteta u penziji. Osnovnu školu pohađao je u Bosanskom Novom (1936-1938, 1939-1940) i u Subotici (1938-1939), a gimnaziju u Novom Sadu (1940-1949). Filozofski fakultet (grupa za jugoslovenske književnosti) završio je u Beogradu (1949-1954). Doktorirao je s tezom o Jovanu Đorđeviću na Filozofskom fakultetu u Novom Sadu (1963). Na istom Fakultetu radio je kao bibliotekar (1955-1957), zatim kao asistent (1957-1963), docent (1963-1970), vanredni profesor (1970). Predavao je narodnu književnost i opšti kurs historije jugoslovenskih književnosti do XX. vijeka. Bio je upravnik Biblioteke Matice srpske (1970-1975). Biran je za redovnog profesora (od 1980) novosadske Akademije umetnosti i njenog dekana (1976-1981). Predavao je historiju dramske književnosti i pozorišta. Naučne oblasti su mu historija srpske književnosti i kulture (posebno pozorišta) XVIII. i XIX. vijeka. Bavi se i komparativistikom.

Volonterski rad u Matici srpskoj: član saradnik od 1963, član Upravnog odbora od 1969, Izvršnog odbora od 1971, sekretar Odeljenja za književnost i jezik 1974-1983, predsjednik Temišvarskog odbora do 1999, potpredsjednik Matice 1982-1999, potom predsjednik. Osnivač i glavni urednik Matičinog naučnog časopisa *Zbornik za scenske umetnosti i muziku*. Predsjednik je Upravnog odbora Sterijinog pozorja i potpredsjednik Skupštine Vukove zadužbine.

Objavljivao je radove u četrdesetak publikacija, listova i časopisa.

----
Objavljene važnije knjige:
* *"Jovan Đorđević"*, 1964.
* *"Kritičari o [[Veljko Petrović|Veljku Petroviću]]"* (koautor Draško Ređep), 1965.
* *"Matica srpska"*, fotomonografija (koautor Draško Ređep), 1967.
* *"Pisci [[Senta|Sente]]"* (koautor I. Seli), 1967.
* *"Prepiska između Jovana Đorđevića i [[Antonije Hadžić|Antonija Hadžića]]"*, 1973.
* *"[[Georgije Magarašević|Magaraševićev]] Letopis o [[Vuk Stefanović Karadžić|Vuku]] i njegovoj poeziji"*, 1987.
* *"Pozorišno delo [[Joakim Vujić|Joakima Vujića]]"* (koautori P. Marjanović, D. Mihajlović, D. Rnjak), 1988.
* *"[[Talija]] i [[Klio]]"*, 1991.
* *"[[Tekelijanum]]ske istorije XIX veka"*, 1997.
* *"[[Srbi]] u [[Budimpešta|Pešti]] marta 1848"*, 2000.
* *"Matica srpska - Szerb Matica 1826-1864"*, 2001.
* *"Matica srpska 1826-2001"*, 2001.
* *"[[Milutin Milanković]] i Matica srpska : nepoznata pisma njegova, prateće [[arhivalije]] i podaci"*, 2005.
Georgije Magarašević

**Georgije Magarašević** (Adaševci, Srem, 1793. - Novi Sad, 1830), historičar, književnik, kulturni radnik, pristalica Vukovih ideja o jeziku, veliki dositejevac. Gimnaziju i bogosloviju učio je u Sremskim Karlovcima, a filozofiju u Pešti. Bio je gimnazijski profesor u Sremskim Karlovcima, zatim u Novom Sadu.

## ''Letopis''
Po nagovoru Pavla Šafarika pokrenuo je i do smrti uređivao časopis *"Serbska letopis"* (*Serbske letopisi*), čiji se prvi broj pojavio krajem 1824. godine ("za god. 1825, perva častica"). Taj časopis, kasnije nazvan Letopis Matice srpske, izlazi i danas.

## ''Dositej''
Magarašević je proučavao Dositeja Obradovića i kao njegov sljedbenik pisao historijska djela, putopise i rasprave u cilju prosvjećivanja naroda (*"Putovanje po Srbiji"*, *"Duh spisanija Dositejevih"*, 1830. ...). Napisao je prvu opštu historiju kod Srba. Izdao je Dositejeva pisma 1829. godine.

## Napomene
* U *[[Izvori#ELZ|Opću enciklopediju]]* i *[[Izvori#Minerva|Leksikon Minerva]]* Magarašević je uvršten pod imenom Đorđe, bez napomene da se u drugim izvorima spominje pod imenom Georgije. Usp. Đorđe Magarašević (1857-1931), književnik i filolog.

**Magaraševića** djela uvrštena u izvore za *[[Izvori#RSANU|Rječnik SANU]]* (knjiga I, str. LXXI):
* [Магарашевићь Георгій), *Нове историческе паметидостойности живота Наполеона Бонапарте ... Преведено сь нъмачкогь єзика. У Будиму 1822. 
* - - -, Исторія ... европейски приключениія, от ... 1809. до 1821. год., у Бечу 1823.
* - - -, Кратка всемірна исторія, у Будиму 1831.

== Izvori ==
* *MEP*, *ELZ*, *Minerva*, *Popularna enciklopedija''
Mato Pižurica

Prof. dr. **Mato Pižurica** (:sr:Velje Duboko, Opština Kolašin, Crna Gora, 14. IX. 1942), redovni profesor Filozofskog fakulteta u Novom Sadu, sekretar Odeljenja za književnost i jezik Matice srpske.

Grupu za južnoslovenske jezike završio je na Filozofskom fakultetu u Novom Sadu 1967, a postdiplomske studije na Filološkom fakultetu u Beogradu 1973; doktorirao je na Filozofskom fakultetu u Novom Sadu 1987.
 
Član je Međunarodne komisije "Opšteslovenskog lingvističkog atlasa", nacionalnih komisija za "Opštekarpatski dijalektološki atlas" i za "Srpski dijalektološki atlas", više odbora SANU (Odbora za standardizaciju srpskog jezika, Odbora za Rečnik SANU, Odbora za etimologiju, Odbora za onomastiku), nekoliko redakcija ("Zbornika Matice srpske za filologiju i lingvistiku", "Onomatoloških priloga SANU" i Jezika danas, kao i urednik posebnih izdanja Odeljenja za književnost i jezik Matice srpske). Član je Upravnog odbora Matice srpske, sekretar Odeljenja za književnost i jezik Matice srpske i prodekan za nastavu Filozofskog fakulteta u Novom Sadu.
 
Učestvovao je na mnogim domaćim i međunarodnim naučnim skupovima (iz onomastike, lingvističke geografije i leksikologije i dr). Autor je i stotinak rasprava, članaka i prikaza iz historije srpskog narodnog i književnog jezika, iz dijalektologije, lingvističke geografije, etimologije, onomastike i iz oblasti standardologije. Priredio je knjigu Pavla Ivića *"[[Srpskohrvatski jezik|Srpskohrvatski]] dijalekti"* ("Celokupna dela", knj. III).

## Objavljene knjige
* *"Govor okoline [[Kolašin]]a"*, CANU, Posebna izdanja, knj. 12, Titograd, 1981, str. 251
* *"Jezik [[Andrija Zmajević|Andrije Zmajevića]]"*, CANU, Posebna izdanja, knj. 22, Titograd, 1989, str. 434 (s 15 faksimila)
* *"Prilozi Pravopisu"*, Matica srpska, Novi Sad, 1989, str. 127 (kao jedan od grupe autora i kao jedan od tri priređivača, u ekavskoj i ijekavskoj verziji)
* *"[[Pravopis]] srpskoga jezika"*, Matica srpska, Novi Sad, 1993, str. 510 (kao jedan od trojice koautora, u zasebnim ekavskim i ijekavskim verzijama; ekavska verzija je doživjela još dva izdanja, treće je ovaj autor dopunio novim popisom primjena pravila)
* *"Pravopis srpskoga jezika"* (školsko izdanje), Matica srpska, Novi Sad, 1995, str. 332 (u istom tročlanom autorskom timu, u ekavskoj i ijekavskoj verziji; ekavska verzija je doživjela dva ponovljena izdanja, ijekavsko još jedno)
* *"Pravopis srpskoga jezika – Priručnik za škole"*, Beograd – Novi Sad (kao koautor, u ekavskoj i ijekavskoj verziji; ekavska verzija doživjela ponovljeno izdanje)
* *"[[Ljetopis]] crkovni Andrije Zmajevića"*, knjiga I, str. 560, knjiga II, str. 547, Cetinje, 1996.
Dani (razvrstavanje)

**Dani** ima(ju) više značenja:

* dan (*mn.* dani), vrijeme potrebno da se nebesko tijelo okrene oko svoje osi

## Fiktivni likovi

* Dani (Red Hot Chili Peppers), fiktivna djevojka koja se spominje u nekoliko pjesama grupe *Red Hot Chili Peppers*
* Dani Beck, fiktivni lik u seriji *[[Law & Order: Special Victims Unit|Law & Order: SVU]]*

## Muzika

* Dani (pjevačica), francuska pjevačica i glumica
* Dani Filth, vođa grupe *Cradle of Filth*

## Naselja

* Dani (Bosiljevo), naselje kraj Bosiljeva

## Narodi

* Dani, indopacifički narod
* Danci (germansko pleme), pleme koje spominje Jordanes u 6. vijeku kao ogranak Šveđana; ime povezano s ranim plemenima u današnjoj Danskoj i južnoj Švedskoj, v. Daner

## Nauka

* Dani, Ahmed Hasan, pakistanski arheolog, historičar i lingvist

## Sport

* dan (rang), rang u japanskim borilačkim vještinama, v. *[[kyu]]* i *[[rang dana|dan]]*
* Dani Alves, brazilski fudbaler
* Daniel da Cruz Carvalho, portugalski fudbaler; nadimak Dani
* Daniel García Lara, španski fudbaler
* Daniel Martín Alexandre, španski fudbaler
* Daniel Ruiz Bazán, španski fudbaler
* Daniel Bautista Pina, španski fudbaler

## Ostalo

* Dani (ime), muško i žensko osobno ime
* deni (jezik), jezik koji se govori u Brazilu; također dani
* ''Dani'' (magazin), bosanskohercegovački mjesečnik
* Danielle Foote, bivša stanarka 6. sezone australskog *Big Brothera*

## Povezano

* Danijel
* Danijela
Draganić

**Draganić** je općina koja se nalazi u centralnom dijelu Hrvatske. Administrativno pripada Karlovačkoj županiji.

## Geografija
## Stanovništvo
Po posljednjem popisu stanovništva iz 2001. godine, općina Draganić imala je 2.950 stanovnika, raspoređenih u jednom naselju - Draganiću.

### Nacionalni sastav, [[2001]].
* Hrvati - 2.857 (96,85)
* Srbi - 16 (0,54)
* Slovenci - 3
* Bošnjaci - 2
* Makedonci - 2
* Crnogorci - 1
* Nijemci - 1
* ostali - 13 (0,44)
* neopredijeljeni - 27 (0,92)
* nepoznato - 28 (0,95)

## Uprava
## Historija
## Gospodarstvo
## Značajne osobe
* Franjo Poljak, političar
*  Bill Belichick, najtrofejniji trener momčadi američkog nogometa, pravim prezimenom Biličić.
*  Steve Belichick, trener, skaut i bivši igrač američkog nogometa, djed Stephena Belichicka i otac poznatog trenera u američkom nogometu Billa Belichicka.
*  Stephen Belichick, trener u američkom nogometu.

## Spomenici i znamenitosti
## Obrazovanje
Osnovna škola Draganić

## Kultura
## Sport
Nogometni klub NK "Draganić"

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Draganić