open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dagerotipija

**Dagerotipija** je jedna od prvih vrsta slike u istoriji fotografije. Razvio ju je Luj Dager, po kome i nosi ime.

Ova tehnika je razvijena nakon prvih slika Nisefora Nijepsa i bila je u upotrebi oko 20 godina, od 1839., do oko 1860..

## Tehnika dagerotipije

Kod dagerotipije nema negativa, slika se pravi direktno na posrebrenoj ploči (dagerotipiji) kada se ova u mraku izloži jodnoj pari. Tada na njenoj površini nastaje svetlosno osetljivi srebrov-jodid. Ploča se dalje osvetljuje u kameri zvanoj kamera opskura. Nakon čega na njoj nastaje latentna slika, još uvek nevidljiva. Tada se ploča izloži
pari živog srebra i fiksira u rastopini sumporovog-dioksida (SO_2).

Takva slika bila je vrlo osetljiva, pa se premazivala zlatom i hlorom radi zaštite i boljeg kontrasta.

Zbog prirode slike, reprodukcija nije bila moguća, pa je svaka dagerotipija original.

## Povezano
* Kamera opskura

## Vanjske veze
John Sell Cotman

**John Sell Cotman** (16. maj 1782 &ndash; 24. jul 1842) je bio engleski slikar specijaliziran ilustrator i pisac, najpoznatiji po vedutama i pejzažima i kao vodeći član Norwichke škole slikarstva.

Njegovi sinovi Miles Edmund Cotman i John Joseph Cotman su kasnije i sami postali etablirani slikari. Cotmanovo ime danas kao svoju robnu marku koristi Winsor & Newton, tvrtka za proizvodnju slikarskog materijala.

## Bibliografija

* *Etchings of Ancient Buildings in England* (1811)
* *Specimens of Norman and Gothic Architecture in the County of Norfolk* (1817)
* Excursions in the County of Norfolk' (1818). (ko-autor: Cromwell, Thomas.)
* *Sepulchral brasses in Norfolk* (London: Henry G. Bohn, 1819).
* .*Architectural Antiquities of Normandy* (1822). (ko-autor: Dawson Turner)

## Reference

## Literatura
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* J S Cotman online (ArtCyclopedia)
* Gallery of Cotman's works (selected)  (Castle Museum & Gallery, Norwich)
* Gallery of works (comprehensive) (Castle Museum & Gallery, Norwich)
* "Greta Bridge" and "The Drop Gate, Duncombe Park"  (Watercolours -British Museum)
* Find-A-Grave profile for John Sell Cotman
David d'Angers

**Pierre-Jean David** (12. mart 1788 – 4. januar 1856), poznat i kao **David d'Angers**, bio je francuski kipar. Rodio se kao sin siromašnog zidara koji se za vrijeme Revolucije u republikanskoj vojsci borio protiv kontrarevolucionara u Vandeji i Bretanji. Njegov talent je prepoznat još u mladosti, kada je dobio prestižnu Prix de Rome. Naslijedivši republikanska uvjerenja od oca, poslije Bourbonske restauracije je napustio Francusku, ne mogavši otrpjeti povratak omrznute monarhije. Izradio je niz kipova i bista znamenitih ličnosti kao što su Victor Hugo, Thomas Jefferson i Lord Byron. Sudjelovao je u revoluciji 1848. kojom je u Francuskoj uspostavljena kratkotrajna Druga republika.
Splav Meduze (film)

***Splav meduze*** je jugoslavenski igrani film snimljen 1980. godine u režiji Karpa Godine. Radnja je smještena u 1920-e godine, kada grupa umjetnika i pisaca, sljedbenika nadrealizma, putuje po selima tadašnje Kraljevine SHS pokušavajući pronaći inspiraciju za vlastiti umjetnički pokret pod nazivom zenitizam.

## Uloge
* Olga Kacjan ... Kristina Polič
* Vladislava Milosavljević ... Ljiljana
* Boris Komnenić ... Mišić
* Erol Kadić ... Borivoje Lazarević
* Frano Lasić ... Aleksa Ristić
* Miloš Battelino ... Div Žnidaršić
* Radmila Živković ... Nadežda
* Predrag Panić ... Ljiljanin brat
* Gisela Siebauer ... Hanna Kluge
* Petar Kralj ... perverznež
* Predrag Radovanović ... tovarnar
* Mitja Šipek ... direktor
* Peter Boštjančič ... agent
* Cornel Giban ... Viorel
* Milena Godina ... glas stare gospe

## Vanjske veze
*
George Cruikshank

**George Cruikshank** (27. septembar 1792 – 1. februar 1878) bio je britanski karikaturist i ilustrator, koji je uživao veliku popularnost za života i reputaciju "modernog Hogartha". Najpoznatiji je po ilustracijama za knjige svog prijatelja Charlesa Dickensa, kao i mnogih znamenitih pisaca svog doba.

## Reference

## Literatura

* Cruikshank, George. (1980). *Graphic Works of George Cruikshank*. Dover Publications. 
* *Catalogue of Political and Personal Satires Preserved in the Department of Prints and Drawings in the British Museum*, Mary Dorothy George. Vol VI 1938, Vol VII, 1942 VOL VIII 1947, VOL IX 1949
* *Dictionary of British Cartoonists and caricaturists 1730–1980* Bryant and Heneage, Scolar Press 1994 
* *The Book Illustrations of George Cruikshank* Buchanan-Brown, John. Charles Tuttle 1980
* *George Cruikshank A Catalogue Raisonne of the work executed during the years 1896–1977* Cohn, Albert M . Bookmans Journal, London 1924
* *Bates, William, George Cruikshank : the artist, the humourist, and the man, with some account of his brother Robert. A critico-bilbiographical essay*, Amsterdam, Emmering, 1972

## Vanjske veze

* SurLaLune Fairy Tale Pages: Fairy Tale Illustrations of George Cruikshank 
* George Cruikshank (Cleveland Museum of Art)
* George Cruikshank at Lambiek.net
* Biographical information 
* George Cruikshank cartoons at CartoonStock  (Commercial site)
* Online Gallery of Illustrations by George Cruikshank 
* ''The Comic Almanack'' fully and openly available through the University of Florida Digital Collections
* George Cruikshank letters, 1845 and 1868  from the Woodson Research Center at Rice University
* Patten Research Material on George Cruikshank  from the Woodson Research Center at Rice University
* 
*
Jean-Baptiste-Camille Corot

**Žan Batist Kamij Koro** (, Pariz, 16. jul 1796 – 22. februar 1875) je bio francuski slikar. Slikarstvom počinje da se bavi tek 1822. inspirisan delima Kloda Lorena i Nikole Pusena. Više puta je boravio u Italiji gde je slikao panorame Rima (*[[Pogled na Koloseum]],* 1825) i mnogobrojne predstave pejzaža. Bio je povezan sa umetnicima Barbizonske škole ali je ublažavao njihov realizam unoseći na slike mitološke i alegorijske elemente. Njegovi kasni radovi na kojima su zastupljene skale sivih tonova anticipiraju impresionizam. Pored pejzaža slikao je i aktove na kojima je primetan uticaj Đorđonea i Vermera kao i grafike. Njegov opus obuhvata oko 2000 slika, 300 crteža i desetak grafičkih listova. Koro je slikar koga su još za života kritičari i kolege prozvali ”kralj pejzaža”. Iako nikad nije shvatao mišljenja impresionista, smatra se da je upravo on oslobodio francuski pejzaž od neoklasičnih kanona i otvorio put umetnosti nove epohe (impresionalizmu). Načešće je radio u šumi Fontenblo koja je bila raj za slikare tog vremena, pogotovo za barbizonce. Na slikama Koro ne stremi da prikaže prirodu takva kakva u stvari i jeste već samo svoj utisak o njoj, koristeći njene oblike i nijanse pomoću kojih želi da izrazi svoje poetično raspoloženje. Bio je slikar širokih, svetlih horizonta prekrivenih maglom, prozračnog neba iz kojih se vide njegova iskrena i puna života osećanja.

## Vanjske veze
Hiroshige

**Ichiryusai Hiroshige** (一幽斎廣重) ili **Utagawa Hiroshige (歌川広重)**, pravog imena **Ando Tokutaro (安藤徳太郎)** (Tokyo, 1797. – Tokyo, 12. listopada 1858.), bio je jedan od najvećih japanskih majstora drvoreza.

Hiroshige je bio sin vatrogasca u Edu (kasnije Tokyo). Školovao se u Ukiyo-e školi *Utagawa* (po kojoj ga često zovu Utagawa) U. Toyohira, a nakon njegove smrti postao je voditelj njegove radionice. Postao je slavan serijom višebojnih drvoreza *Pedeset i tri postaje na cesti Tokaido*, likovnih putopisa izrađenih rafiniranim koloritom. Posljednji i najslavnija serija mu je bila *Stotinu pogleda na Edo*.

U japansko tradicionalno slikarstvo je počeo unositi europska shvaćanja, poglavito primjenu perspektive. Kao što je vidljivo na drvorezu *Kazalište Saruwaka-cho* iz 1856. godine gdje je prikazao mnoštvo ispred kazališta na ulici koja se udaljava u linearnoj perspektivi, dok sjajna mjesečina čini ljudske sjene dugima i jasnima.

## Odabrana djela


Datoteka:Hakone restored.jpg|*Pogled na Hakone na putu za Tōkaidō*, drvorez, 1833.-1834.
Datoteka:Hiroshige le pont Nihonbashi à l'aube.jpg|*Pogled na Nihonbashi na putu za Tōkaidō*, drvorez, 1833.-1834.
Datoteka:Hiroshige nuit de neige à Kambara.JPG|*Noćni snijeg kod Kambare na putu za Tōkaidō*, drvorez, 1833.-1834.


Datoteka:23 - The Sea off Satta.jpg|*Pogled na planinu Fuji iz Satta u zaljevu Suruga*, drvorez, 1859. (otisnuta posthumno)
Datoteka:Hiroshige Man on horseback crossing a bridge.jpg|*Prelazak mosta Wada preko rijeke Yoda u Nagakubo-shuku*, drvorez iz putopisa *Šezdeset devet postaja puta za Kiso Kaidō*, 1834.-1842.
Datoteka:Hiroshige Atake sous une averse soudaine.jpg|*Iznenadni pljusak na mostu Atake*, drvorez iz putopisa *Stotinu pogleda na Edo*, 1834.-1842.


Datoteka:90. Night View of Saruwaka-machi.jpg|*Kazalište Saruwaka-cho*, drvorez, 1856.
Datoteka:100 views edo 098.jpg|*Vatromet kod Ryōgokua*, drvorez iz putopisa *Stotinu pogleda na Edo*
Datoteka:Hiroshige Van Gogh 1.JPG|lijevo: Hiroshige, "Procvala šljiva u Kameidou"; desno: Van Gogh, "Procvala šljiva"


## Vanjske veze

* Hiroshigeova djela na Tokyjskom digitalnom muzeju 
* ''Stotinu pogleda na Edo'' - Izložba u Brooklynskom muzeju
Edwin Henry Landseer

**Sir Edwin Henry Landseer**, RA (7. mart 1802 – 1. oktobar 1873) bio je engleski slikar poznat po prikazma životinja —posebno konjima, psima i jelenima. Najpoznatije Landseerovo djelo su, međutim, skulpture među kojima se ističu lavovi na londonskom Trafalgar Squareu.

## Vanjske veze

* Landseer Gallery at MuseumSyndicate 
* Web Gallery of Art - some more examples of Landseer's work.
* The Royal Collection - Landseer works belonging to the British Royal Family.
* Royal Academy of Arts Collection - The Royal Academy's collection of Landseer works features a large number of very early sketches by the artist.
Friedrich von Amerling

**Friedrich von Amerling** (14. april 1803 – 14. januar 1887) bio je austrijski slikar, poznat kao službeni dvorski slikar austrijskih careva od 1835. do 1880. Zajedno sa Ferdinandom Georgom Waldmüllerom se smatra jednim od vodećih austrijskih portretista u 19. vijeku.

## Vanjske veze

* Some more works by Von Amerling
Thomas Cole

**Thomas Cole** (1. februar 1801 – 11. februar 1848) bio je američki likovni umjetnik rodom iz Engleske. Samtra se osnivačem škole rijeke Hudson, američkog umjetničkog pokreta koji je svoj vrhunac imao sredinom 19. vijeka. Taj pokret, kao i Coleovo djelo je bilo pozanto realističkim i detaljnim prikazima američkih pejzaža i divljine, kao i temamam vezamim uz romantizam i naturalizam.

## Izvori

## Vanjske veze

* Hiking Thomas Cole Mountain  Catskill 3500 Club
* Cedar Grove - The Thomas Cole National Historical Site in Catskill, NY
* Find-A-Grave profile for Thomas Cole
* Works by Thomas Cole at the Cincinnati Art Museum 
* White Mountain paintings by Thomas Cole 
* Reynolda House Museum of American Art 
* Information about Thomas Cole can be found in the Thomas Cole Collection , which contains correspondence, financial and legal documents, clippings, exhibition catalogs, poems related to him and his family, in the Albany Institute of History & Art Library .
* Thomas A. Cole Papers, 1821-1863. This finding aid contains biographical information about Cole and describes the collection of his papers (correspondence, journals, notebooks, essays and poetry) held by the New York State Library.
* Thomas Cole's Journal, 1834-1848. The journal, which was digitized by the New York State Library, contains scattered handwritten entries from November 5, 1834, through February 1, 1848.
Eugene von Guerard

**Johann Joseph Eugene von Guérard** (17. novembar 181117. april 1901) bio je austrijski slikar, koji je bio aktivan u Australiji od 1852. do 1882.

Rodio se u umjetničkoj porodici, a otac mu je izrađivao minijature za austrijskog cara Franju. U mladosti se priključio nazarenskim slikarima u Rimu, a u Australiju je došao kada je tamo izbila zlatna groznica. Njegov pokušaj da se obogati kopanjem zlata nije uspio, ali su njegove slike privukle pažnju elite u mladoj zemlji gdje su školovani slikari bili rijetkost. Za nekoliko godina je stekao brojne bogate pokrovitelje i službena priznanja. Australiju je napustio nakon smrti supruge 1882. i doselio se u London gdje je proveo ostatak života.

## Izvori


## Literatura

* Marjorie J. Tipping, 'Guerard, Johann Joseph Eugen von (1811–1901)', *[[Australian Dictionary of Biography]]*, Volume 4, Melbourne University Press, 1972, pp.&nbsp;306–307. Retrieved on 30 December 2008.
* 
* Candice Bruce, *Eugen von Guérard*, AGDC & ANG exhibition catalogue, 1980. 
* Candice Bruce, Edward Comstock & Frank McDonald, *Eugene von Guerard, 1811–1901: a German romantic in the Antipodes*, Martinborough (NZ), 1982. 
* "Eugène von Guérard" by Candice Bruce & Edward Comstock, *Dictionary of Australian Artists*, Oxford University Press, 1992, pp.&nbsp;330–332.

## Vanjske veze
* 
* Culture Victoria – images and text about the Eugene von Guerard
Currier and Ives

**Currier and Ives** je bila američka grafička tvrtka koju su vodili Nathaniel Currier (1813–1888) i James Merritt Ives (1824–1895). Djelovala je u New Yorku od 1834. do 1907. godine, a poznata je po reprodukcijama poznatih umjetnika kao i crno-bijelima litografijama koje su se potom ručno bojale. Takve litografije su se relativno brzo i jeftino pravile, pa je tvrtka sebe zvala "Veliki centralni depo za jeftine i popularne otiske" a svoje litografije reklamirala kao "obojane gravire za narod".

Tvrtka, za koju su radili neki od najznamenitijih američkih umjetnika 19. vijeka, je likvidirana 1907. godine, nakon što je razvoj fotografije i novih grafičkih tehnika smanjio potražnju za litografijama.

## Izvori

## Vanjske veze

* Currier & Ives Foundation
* Online Gallery of Currier & Ives Prints 
* Currier & Ives, Printmakers to the American People
* Currier and Ives, Printmakers to the People 
* A Gallery of Currier and Ives Lithographs 
* Library of Congress Digital Resources; search Currier and Ives
* Behind the Scenes: The Artists Who Worked for Currier and Ives
* Currier and Ives Tradecards
* Currier and Ives, Perspectives on America
* Harriet Endicott Waite research material concerning Currier & Ives, 1923-1956 from the Smithsonian Archives of American Art
Nathaniel Currier

**Nathaniel Currier** (27. mart 1813 – 20. novembar 1888) bio je američki litograf, poznat po tome što je zajedno sa Jamesom Ivesom vodio grafičku kompaniju Currier & Ives. Currier je tvrtku osnovao 1830-ih, a Ives mu se pridružio 1850. godine. Iz posla se povukao 1880. godine, a nedugo potom i Ives; tvrtku su nastavili voditi njihovi sinovi.

Currier je po religiji bio unitarijanac, a bio je blizak prijatelj P. T. Barnuma. 

## Literatura
* 
* 

## Vanjske veze
* The Currier & Ives Foundation
James Merritt Ives

**James Merritt Ives** (5. mart 1824 &ndash; 3. januar 1895) bio je američki litograf, knjigovođa i poslovni čovjek, poznat po tome što je vodio financije i poslovne operacije znamenite grafičke tvrtke Currier and Ives. Tvrtci, koju je osnovao Nathaniel Currier, se priključio 1850. U njoj je radio do smrti; nakon njega su je vodili njegovi i Currierovi sinovi.

## Vanjske veze
* Image of James Ives at the Library of Congress
* Images of Currier and Ives and of the firm
* History of the Firm
* The Currier & Ives Foundation
Jean-François Millet

**Jean-François Millet** (Gruchy, 4. listopada 1814. - Barbizon, 20. siječnja 1875.) bio je francuski slikar i grafičar; uz Gustavea Courbeta i Honoréa Daumiera, glavni predstavnik realizma u francuskom slikarstvu 19. stoljeća.

## Biografija

Millet je djetinjstvo proveo na selu u Normandiji, u zatvorenoj i sumornoj sredini koju je nadgledao savjesni svećenik koji je svoje propovjedi temeljio na Bibliji i Vergilijevim *Eklogama*. Tada je izgradio duboko romantičarske religiozne poglede na umjetnost. Godine 1849., za vrijeme svog naukovanja u atelijeru Paula Delarochea u Parizu, upoznaje slikare Barbizonske škole koji su ga usmjerili na realizam. Millet nije oponašao Courbetov revolucionarni stil, već je zadržao tradicionalni element pridavajući svojim svakodnevnim temama težinu i plemenitost. U Barbizomu je slikao po sjećanju, bez ikakva upućivanja na stvarnost. Snažno je utjecao na belgijske i nizozemske slikare.

## Djela

U ranim radovima slikao je konvencionalne mitološke i žanr-scene te portrete. Poslije je u pejzažno slikarstvo barbizonske škole unosio ljudske likove i naglašavao melankoličnost seoskog života. Zapravo, Millet je bio prvi moderni umjetnik koji je izabrao temu seoskog života kao slikarski motiv. Na slikama velikog formata stavljao je seljake u prednji plan, u izdvojenim skupinama. To su melankolični, sumorni likovi smekšani večernjim svjetlom, zaokupljeni samima sobom i nekako bezvremenski. Oni ne pripadaju nekom određenom području, već imaju šire značenje i postaju predstavnici ljudske ovisnosti o zemlji.

Njegov *[[Sijač]]* iz 1850. godine postao je simbolom čovjeka koji radi. Izravna i bliska veza s prirodom odražava se u raspoloženju i tonu – u zamornom ritmu svakodnevnog rada u tmurnom, zagušujućem svjetlu.

Na svojoj slici *[[Angelus]]* (katolička molitva koja se izgovara tri puta na dan: ujutro, u podne i u vrijeme zalaska sunca), Millet je uspio prikazati opću ideju siromaštva i patnje koja je ispunjavala živote francuskih zakupnika zemlje i seljaka u ranom 19. stoljeću.

Najslavnija djela su mu:

* *[[Sijač]]* (1850.)
* *[[Angelus]]* (1857.-1859.)
* *[[Pabirčenje]]* (1857.)
* *Pastirica koja čuva ovce* (1864.)

Datoteka:Jean-François Millet (II) 005.jpg|*Pekarka* (1854.)
Datoteka:Jean-François Millet (II) 002.jpg|*[[Pabirčenje]]* (1857.)
Datoteka:Jean-François Millet Pastora.jpg|*Pastirica koja čuva ovce* (1864.)
Datoteka:Jean-François Millet - The Knitting Lesson.jpg|*Lekcija pletenja* (1869.)


## Poveznice
* Realizam

## Vanjske veze

* www.atelier-millet.fr  Službene stranice radionice Jeana-Françoisa Milleta u Barbizonu.]
Horatio Greenough

**Horatio Greenough** (6. septembar 1805 &ndash; 18. decaembar 1852) bio je američki kipar, najpoznatiji po tome što je američku vladu izradio kipove *[[The Rescue (statua)|The Rescue]]* (1837–50) i *[[George Washington (Greenough)|George Washington]]* (1840), koji su dugo vremena bili izloženi u washingtonskom Capitolu.

Njegov mlađi brat Richard Saltonstall Greenough (1819 - 1904) je također bio etablirani kipar.

## Vanjske veze

* "Horatio Greenough: An American Sculptor's Drawings", *Middlebury College Museum of Art*
* "Greenough, Horatio, 1805-1852, sculptor". *SIRIS*
* "The Chanting Cherubs: Horatio Greenough's Marble Group for James Fenimore Cooper" , *New York History*, Vol. XXXVIII, No. 2 (April 1957), pp.&nbsp;177–197.
* "Horatio Greenough's ''The Chanting Cherubs''" , *Museum of Missing History*
Richard Saltonstall Greenough

**Richard Saltonstall Greenough** (19. april 1819 – 1904) bio je američki kipar. Njegov stariji brat je bio poznati neoklasični kipar Horatio Greenough. Poznat je po tome što je popularizirao brončane kipove u SAD.

## Galerija

Image:William Whitwell Greenough, by Richard Saltonstall Greenough, Boston Public Library.jpg|Bista Williama Whitwella Greenougha


## Izvori

## Vanjske veze
* bust of Augustus Edward May
Adolph Menzel

**Adolph Friedrich Erdmann von Menzel** (8. decembar 1815 – 9. februar 1905) bio je njemački likovni umjetnik koji je izrađivao slike, crteže i gravire. Zajedno sa Casparom Davidom Friderichom se smatra jednim od dva najveća njemačka umjetnika 19. vijeka, i najuspješnijim njemačkim umjetnikom svog doba. Popularnost u svojoj domovini je velikim dijelom dugovao patriotskim motivima svojim djela, odnosno njihovom korištenju u propagandne svrhe; većina njegovih slika nikada nije napustila Njemačku. Menzelovi crteži i gravire su, s druge strane, bili daleko poznatiji izvan njemačkih granica.

Iako je često putovao kako bi proučavao motive svojih slika i imao brojne prijatelje među kolegama, Menzel je najveći dio života proveo u Berlinu i, prema vlastitim svjedočenjima, bio povučen. Biografi špekuliraju da je razlog za to bio neobičan fizički izgled —Menzel je imao veliku glavu, ali prilično nizak rast.

## Izvori

## Literatura
* Eisler, Colin. *Masterworks in Berlin: A City's Paintings Reunited*. Bulfinch, 1996. 
* Fried, Michael. *Menzel's Realism: Art and Embodiment in Nineteenth-Century Berlin*. London and New Haven: Yale University Press, 2002. 
* Keisch, Claude, et al. *Adolph Menzel 1815-1905: Between Romanticism and Impressionism*. London and New Haven: Yale University Press, 1996. 

## Vanjske veze
Akrecija (astrofizika)

U astrofizici, izraz **akrecija** (srastanje) se koristi za najmanje dva različita procesa.

Prvi, i češći, proces je rast masivnog objekta gravitacijskim privlačenjem više tvari, obično srastanjem plinovite materije u akrecioni disk . 
Akrecioni diskovi su uobičajeni oko manjih zvijezda ili zvjezdanih ostataka u blizini binarnih zvjezdanih sistema, ili crnih rupa u središtima spiralnih galaksija. Određena dinamika u disku je potrebna kako bi se omogućilo orbitirajućem gasu da izgubi ugaonu količinu kretanja i padne na središnji masivni objekt. Ponekad, to može rezultirati fuzijom zvjezdane površine.

Drugi proces je donekle analogan onom u atmosferskim naukama. U nebular hipotezi, akrecija se odnosi na sudar i lijepljenje ohlađenih mikroskopskih čestica prašine i leda, elektrostatski, u protoplanetarne diskove i protoplanetarne sisteme gasovitih divova, te eventualno dovodi do nastajanja planetizmala koja gravitacijski nagomilava više malih čestica i drugih planetezimala.

Korištenje pojma akrecioni disk za protoplanetarni disk dovodi do konfuzije oko planetarnog procesa akrecije, iako je najčešće slučaj da se oba procesa akreciona događaju istovremeno. T Tauri je primjer ovog fenomena.

## Primjer
Jovianske protoplanete vjerovatno imaju svoje vlastite diskove, što je bliska analogija sunčevim sistemima u cjelini. Jovianska protoplaneta može privlačiti gas od protoplanetarnog diska koji ga okružuje, kao u prvom procesu navedenom u članku; istovremeno se prašina i komadići leda u disku gomilaju u male satelite i sisteme prstenova, kao u drugom navedenom procesu.

## Povezano
* Akrecioni disk
* Nebular hipoteza
* Nova
* planetizmal
* Protoplaneta
* Protoplanetarni disk

## Note i reference
## Reference
Markarjanov lanac

**Markarjanov lanac** je niz Galaksija u središtu skupa Virgo. Naziv "lanac" je dobio zbog toga što su, gledano iz naše perspektive, galaksije poredane u luku. Lanac je ime dobio po armenskom astrofizičaru Markarjanu koji je prvi uočio neobičan raspored galaksija 1960. godine.

Sedam galaksija u lancu imaju sličan smjer i brzinu kretanja ali je njihov poredak slučajan i nastao je kao posljedica perspektive.

Približna lokacija Markarjanovog lanca je RA 12h27m, DEC +13°10'.

### Popis galaksija koje čine Markarjanov lanac
* Messier 84
* Messier 86
* NGC 4477
* NGC 4473
* NGC 4461
* NGC 4458
* NGC 4438
* NGC 4435

## Izvori

## Vanjske veze
* Slika lanca s nazivima galaksija
* cloudynights.com - Markarian's Chain
Izvođač (muzika)

**Izvođač** (engl. *Music performer*) naziv je za muzičara (instrumentalistu, pevača), grupu muzičara (hor, orkestar), igrača (solistu) ili grupu igrača (balet, folklor i sl.) koji javno *izvode*, ''interpretiraju'' neko delo u koncertnim ili operskim dvoranama, pozorištima, razni domovima kulture, ugostiteljskim objektima: hotelima, restoranima, klubovima...

Ako je izvođač žena, upotrebljava se riječ **izvođačica**.

## Vrste izvođača
* Muzički izvođač može biti *stalno zaposlen* ili *slobodni umetnik*. Mnogi izvođači rade i kao *[[predavač]]i*.
* Izvođač može biti *[[profesionalac]]* (živi isključivo od izvođaštva) ili *[[amater]]* (izvođaštvo mu je hobi).
* Po muzičkom obrazovanju, izvođač može biti *školovan* i *neškolovan* (priučen). Školovani izvođač je završio osnovnu muzičku školu, u kojoj je morao da izabere *odsek* (muzički instrument) koji će učiti: klavirski, gudački (violina, viola, violončelo, kontrabas), duvački (flauta, klarinet, oboa, truba, trombon, horna, fagot), odsek za harmoniku, harfu, gitaru, udaraljke, džez-muziku, ranu muziku, pevanje (solo).
* Dalje muzičko obrazovanje za zvanje ***muzički izvođač*** stiče se u *[[srednja muzička škola|srednjoj muzičkoj školi]]*, a potom na *[[muzička akademija|muzičkoj akademiji]]* - *fakultetu*.

## Reference
Nova (razvrstavanje)

* Nova, vrsta promjenjive zvijezde
* Nova TV
* TV Nova
* Nova (Superrobotov majmunski tim), fiktivni lik
Tehnika daha

**Tehnika daha** (; , ), *tehnika duvanja* ili *tehnika disanja* je osnova sviranja na duvačkim instrumentima i pevanja i zato svako ko se ovim muzičkim disciplinama bavi mora dobro da ovlada ovom tehnikom.

Za pomenute dve vrste muzičara veoma je važno da nauče kako da štede potrošnju vazduha pri izvođenju neke fraze ili neke kompozicije, kao i dug dah.

Tehnika daha se prvo vežba bez instrumenta, tj. pevanja.

## Tri faze tehnike daha

Tehnika daha ima sledeće tri faze:
# **Udisaj**. Vazduh se pri sviranju na duvačkim instrumentima *udiše* na usta, ne na nos! Treba brzo, nečujno i lako da udahnemo veću količinu vazduha, pri čemu pazimo da grudi i ramena ne podižemo.Kad ovo činimo, treba da osetimo da je udahnuti vazduh automatski ”pao” u donje delove pluća. Dijafragma (veliki mišić koji deli grudnu od trbušne duplje) izvija se nadole i naleže na organe trbušne duplje. Stomak se izboči napred, a donja rebra se rašire u sve strane (vidi sliku desno). Tada dobijamo osećaj istovremenog punjenja stomaka nadole, napred, nazad i sa strane.
# **Zadržavanje**. Uneseni dah kratko vreme zadržimo. U ovoj fazi zadržavanja daha, svirač, pevač je u stanju ”zapete puške”. Na ovaj način stvoren je čvrst oslonac kvalitetnom vazdušnom stubu.
# **Izdisaj** sledi posle kratkog zadržavanja daha. Skupljanjem trbušnih mišića i vraćanjem rebara u prvobitni položaj, dijafragma se izboči nagore, prema grudnoj duplji (vidi sliku desno) i vazduh se istiskuje.

Pri izdisaju treba da imamo osećaj postepenog istiskivanja vazduha ”iz stomaka” kao kroz neku cevčicu, sa svih strana ravnomerno, napolje (*vidi sliku br. 3 desno dole*).

## Reference
Ford Madox Brown

**Ford Madox Brown** (16. april 1821 &ndash; 6. oktobar 1893) bio je engleski slikar, koji se, iako nikada nije bio formalni član te grupe, smatra jednim od osnivača Prerafaelita. Opus su mu činile slike s moralnim i historijskim temama, često u stilu Hogartha. Jedna od njegovih najpoznatijih slika je *[[Rad (Ford Madox Brown)|Rad]]*. Brown je kasnije godine života proveo slikajući Manchesterske murale na zidovima Manchesterske gradske vijećnice, a koji pokazuju historiju tog grada.

Bio je oženjen dva puta - s Elizabeth Bromley, s kojom je imao kćer Lucy; te, nakon njene smrti, sa svojim modelom Emmom Hill, s kojom je imao sina Olivera Madoxa Browna i kćer Catherine. Ona je rodila sina Forda, koji je, u počast svog djeda, uzeo ime Ford Madox Ford, pod kojim je postao ugledan književnik.

## Vanjske veze

* The iBiblio Web Museum exhibit on Brown
* Some of his paintings in the Carol Gerten Fine Art  library
* Waiting: An English fireside of 1854&ndash;5
* Spartacus Educational: Ford Madox Brown 
* Chronology on Britain Unlimited
* Some stained glass designs by Ford Madox Brown
* Ford Madox Brown in the "History of Art" 
* Phryne's list of pictures in public galleries 
* Photo of Ford Madox Brown's grave and a brief article about his time in Finchley 
* The Pre-Raph Pack Discover more about the artists, the techniques they used and a timeline spanning 100 years.
* Ford Madox Brown: PreRaphaelite Pioneer Exhibition, Manchester Art Gallery, Saturday 24 September 2011 - Sunday 29 January 2012
* "The secret love of Ford Madox Brown" : essay on Ford Madox Brown and Mathilde Blind, by Angela Thirlwell, from TLS, 8 October 2008
* Birmingham Museums & Art Gallery's Pre-Raphaelite Online Resource  includes almost two hundred paintings on canvas and works on paper by Ford Madox Brown
Jean-Léon Gérôme

**Žan-Leon Žerom** (; Vesul, 10. maj 1824 – Pariz, 10. januar 1904) je bio francuski slikar žanr slikarstva i akademskog neoklasicizma. Između ostalih bio je Davidov učenik. Osim prikaza scena iz klasične mitologije slikao je i scene orijenta. Od 1856. više puta je boravio u Egiptu. Od 1878. istakao se i kao vajar. Suprostavljao se impresionističkim strujanjima u slikarstvu Monea i Manea.
Gustave Moreau

**Gustave Moreau** (6. april 1826 &ndash; 18. april 1898) bio je francuski slikar koji je pripadao pokretu simbolizam i čiji je opus poznat po prikazu biblijskih i mitoloških motiva. Moreauove slike su snažno uticale na opus simbolističkih književnika i drugih umjetnika.

## Galerija


File:Moreau Pieta.jpg|*[[Pietà]]* (1852).
File:Head of Orpheus.jpg|*[[Orfej]]* (1865).
File:Gustave Moreau 006.jpg|*[[Prometej]]* (1868).
File:Moreau, Europa and the Bull.jpg|*[[Europa (mitologija)|Europa]] i bik * (1869).
File:Gustave Moreau Salomé 1876.jpg|*[[Salome|Salomé]]* (1876).
File:Oedipus and the Sphinx MET DP-14201-023.jpg|*[[Edip]] i [[Sfinga]]*


## Izvori

## Vanjske veze

* GustaveMoreau.com- Tribute site to Gustave Moreau.
* ''Musée National Gustave-Moreau''
* An Eye on Art: ''Salomé Dansant'' 
* Ten Dreams Galleries
* Brief biography at the Artchive.com 
* Moreau at Boston College 
* Moreau at Artonline 
* Moreau at Insecula 
* Moreau at Art Renewal Center 
* Moreau at CGFA 
* Moreau at the WebMuseum
* Moreau at Peter Nahum At The Leicester Galleries 
* Moreau links at World Wide Arts Resources 
* Moreau links at the Artcyclopedia
* Review of a Moreau exhibition
Frederic Edwin Church

**Frederic Edwin Church** (4. maj 1826 &ndash; 7. april 1900) bio je američki slikar specijaliziran za pejzaže, i poznat kao vodeći član Škole rijeke Hudson, pokreta američkih pejzažista. 

## Izvori

## Vanjske veze

* “Lost” Church painting is found-Oliver Brothers Fine Art Restoration, Boston, while cleaning of the 19th-century work found the clue that cracked the case 
* Olana State Historic Site, New York State Office of Parks, Recreation and Historic Preservation
* The Olana Partnership
* Frederic Edwin Church Gallery at MuseumSyndicate 
* Boston Art Club: Official website
* Reynolda House Museum of American Art 
* Lyrics to the song "Olana" by Marc Cohn, about Church and the Olana estate, from Church's perspective.
Jean-Baptiste Carpeaux

**Jean-Baptiste Carpeaux** (11. maj 1827 – 12. oktobar 1875) bio je francuski slikar i kipar. Talent mu je prepoznat još u mladosti, kada je osvojio prestižnu Prix du Rome; kasnije je, međutim, izazivao kritike svojih suvremenika zbog odmaka od tada dominantnog neoklasicističkog stila. S druge strane mu je uspjeh zagarantiralo pokroviteljstvo cara Napoleona III. Pad carskog režima, a potom Pariška komuna su ga natjerali u izgnanstvo u Englesku, gdje je umro u siromaštvu, mučen mentalnim i zdravstvenim problemima.

## Galerija

File:FontaineQuatrePartiesDuMonde04.jpg|*Godišnja doba okreću nebeske sfere* za Fontanu opservatorije, Jardin du Luxembourg
File:Carpeaux Valenciennes 080810 26 Ville.jpg|Glineni model za *Valenciennes brani umjetnost mira umjetnošću rata*
File:Jean-baptiste carpeaux, ugolino and his sons, 1857-60.JPG|Ugolino i njegovi sinovi, 1857-1860. Fotografija u Metropolitan Museum of Art
File:Triomphe de Flore Pavillon de Flore Louvre.jpg|*Le Triomphe de Flore* (Trijumf Flore). Južna fasada Pavillon de Flore, Palača Louvre, Pariz
Image:Jean-Baptiste Carpeaux La Danse.jpg|*La Danse* (Ples), za Opera Garnier, kritizirana zbog nepristojnosti
File:Valenciennes - Cimetière des Prix de Rome - Jean-Baptiste Carpeaux (2).jpg |Jean-Baptiste Carpeaux


## Vanjske veze

* A page from insecula.com listing more views of Carpeaux's works (it may be necessary to close an advertising window to view this page)
* A page analysing Carpeaux's ''Ugolino'', with numerous illustrations
William Holman Hunt

**Vilijam Holman Hant** (; London, 1827 – 1910) je bio engleski grafičar i slikar. Jedan je od glavnih predstavnika prerafaelita. Umetničku obuku stekao je na Kraljevskoj akademiji u Londonu gde je upoznao Dž. Milea i Dante Gabrijela Rosetija. Zajedno sa njima 1848. osnovao je *predrafaelitsko bratstvo*. Na prvoj izložbi prikazao je svoju sliku *[[Rienci zahteva pravdu]]* (1848). Voleo je da obrađuje literarne teme a posebno scene iz Biblije. Zbog toga je više puta putovao u Palestinu. Uprkos težnji da postigne što veću realističnost na njegovim delima se vidi jak simbolistički uticaj (*[[Žrtveni jarac, slika Vilijama Hanta|Žrtveni jarac]]*, 1854. godine).

## Vanjske veze

* Birmingham Museums and Art Gallery's Pre-Raphaelite Online Resource  Large online collection of about fifty paintings on canvas and works on paper of William Holman Hunt
* 'The Scapegoat' (1854) at the Lady Lever Art Gallery, Port Sunlight
* ''William Holman Hunt's The Scapegoat: Rite of Forgiveness/Transference of Blame'' 
* William Holman Hunt in the "History of Art"  – a paper by Albert Boime published originally in The Art Bulletin 84 no1 94-114 Mr 2002.
* Phryne's list of pictures by Hunt 
* The Pre-Raph Pack
Simbolizam (književnost)

**Simbolizam** je književni pravac, nastao u Francuskoj u poznom 19. veku. Za razliku od realizma i naturalizma, karakterišu ga idealističke crte. Simbolizam se okreće protiv pozitivizma i teži novim razvojnim mogućnostima.

## Društvena pozadina
Književna epoha simbolizma počinje oko 1860, a završava se oko 1925. godine.

Njene korene treba tražiti u društvenim promenama i istorijskim događajima 19. veka, kao što su industrijalizacija, tehnički i naučni napredak i nastanak materijalizma i filozofskog pozitivizma. Vremenom je odvajanje od apstraktnih vrednosti i idealističko-estetičkih osećanja postalo uočljivo i u književnosti, prvenstveno u realizmu i naturalizmu. Međutim, novonastala racionalistička slika sveta nije bila jedinstvena i, zahvaljujući brojnim otkrićima u oblasti matematike i fizike, kao što su rentgenski zraci, radioaktivnost i, nešto kasnije, teorija relativnosti, uvek je iznova dovođena u pitanje. Ta kriza pozitivističke slike sveta i konvencionalne religije i morala, kao i shvatanje sveta kao nečega neadekvatnog, dovela je, zajedno sa pobunjeničkom atmosferom kulture *-{Fin-de-Siècle}-*, do traganja za novim razvojnim mogućnostima.

## Stilska sredstva i karakteristike
Za francuske simboliste jedino se simbol pokazao kao celovit stilsko-tehnički element, koji omogućava umetničko oblikovanje sveta u skladu sa estetskim idealima. Odatle, iako se javlja kao subjektivan utisak, simbol treba posmatrati kao jedinstveno stilsko sredstvo. Pesnik simbolizma od delića stvarnog sveta stvara simbole, koji, ponovo sastavljeni, treba da stvore svet lepote, odnosno idealnog, estetskog, a često i spiritualnog savršenstva.

Pritom, važno je da se estetske istine ne opisuju direktno, već se evociraju indirektnim stilskim sredstvima. Simbolista elemente svog dela ne povezuje na konvencionalan način, stvarajući veze među rečima pomoću metafora, poređenja i drugih stilskih figura, nego otkrivajući neku vrstu afiniteta ili dublje srodnosti između stvari i reči, pomoću koje se mogu približiti svom idealu.

U tu svrhu, korišćene su i stilske figure kao što su sinestezija i onomatopeja, pomoću kojih se razrađivala svaka povezanost između mirisa, zvuka, boje i smisla reči i njenog približnog značenja. Bitnu ulogu u simbolističkoj poeziji igrala je muzikalnost, pri čemu se težilo eksperimentalnom jedinstvu, koje se nije dalo racionalizovati.

## Povezano
* Simbolizam

## Literatura
* Edward Jaime: *Stefan George und die Weltliteratur.* Aegis, Ulm 1949.
* Frederik D. Tunnat: *Karl Vollmoeller – Dichter und Kulturmanager. Eine Biographie.* Tredition Verlag, Hamburg, .
* Gregor Streim: *Das Leben in der Kunst: Untersuchungen zur Ästhetik des frühen Hofmannsthal.* Königshausen & Neumann, 1996.
* Walther Killy, Hans Fromm (Hrsg.): *Autoren und Werke deutscher Sprache.* Literatur Lexikon Bd. 4. Bertelsmann Lexikon Verlag, Gütersloh 1988.
Zeleni škriljac

**Zeleni škriljci** (, , , ) su škriljave zelene metamorfne stene čiju boju uslovljava prisustvo minerala zelene boje: hlorita, epidota, aktinolita. Najčešće mineralne asocijacije su: hlorit-epidot-albit(kalcit), hlorit-epidot-aktinolit-albit, aktinolit-epidot-albit.

## Karakteristike
Plagioklas u ovim stenama je niskotemperaturni albit (0-7%An), u vidu nepravilnih nebližnjenih zrna u matriksu ili krupnozrnih porfiroblasta ispunjenih inkluzijama minerala matriksa: epidota, aktinolita, rutila, hlorita i dr. Hloriti su promenljivog sastava, najčešće prohlorit, penin i klinohlor. Aktinolit je sa niskom sadržajem Al2O3, epidot je u vidu žutih (bogatih gvožđem) do bezbojnih (klinozoizit) prizmatičnih kristala, izduženih paralelno škriljavosti ili lineaciji. Pored ovih minerala sreću se još i magnetit, sfen, stilpnomelan, pumpelit, spesartin, kalcit i dr.

Nastaju regionalnim i dislokacionim metamorfizmom na niskom temperaturama iz bazičnih i intermedijarnih magmatskih stena i njihovih tufova. Metabaziti hloritske i biotitske zone sadrže asocijaciju aktinolit-hlorit-epidot-albit koja je dijagnostička za faciju zelenih škriljaca.

Pored metabazita u ovu faciju dolaze i sve druge pelitske i kvarcno-feldspatske stene koje druguju sa više ili manje metabazita.

Zelene stene () su retrogradno izmenjeni metabaziti facije zelenih škriljaca za koje se na osnovu reliktnih struktura može utvrditi njihovo primarno magmatsko poreklo.

## Povezano
* Spisak stena

## Reference
Stijene (razvrstavanje)

**Stijene** se može odnositi na:

* Stijene
* Stijene (glazbeni sastav), splitski glazbeni sastav

## Povezano
* Stijena (razdvojba)
Kantoni Francuske

**Kanton** () ja administrativno područje u Francuskoj na koje se dele okruzi Francuske.

## Uloga i uprava
Glavna uloga kantona se najviše u regionalnim izborima. Svaki kanton izabere svog predstavnika u generalnom veću svog departmana (osim Pariza, gde se izbori vrše drugačije, tamo se 20 gradskih (opštinskih) okruga ponekad smatraju kantonima iz statističkih razloga).

Kantoni se obično sastoje od više opština. U glavnom gradu kantona (*chef-lieu*) se obično nalaze upravne zgrade (kao žandarmerija i sl.)

## Historija
Kantoni su stvoreni 1790. godine, u isto vreme kad i departmani. Njihovo stvaranje je proglasio Revolucionarni odbor za podelu teritorija (*Comité de Division du territoire*). U početku je njihov broj bio veći nego danas (od 40 do 60 po departmanu).
U početku su bili okupljeni u distrikte, da bi se od 1800. organizovali u okruge.

Od 20. januara 1801. godine, njihov broj je drastično smanjen zakonom *Loi portant réduction du nombre de justices de paix*. Kada je vlada odobrila ovaj zakon, objavljen je u *Bulletin des Lois* i danas čini temelj za teritorijalnu podelu Francuske.
Tokom godina, broj kantona se menjao, kantoni sa malim brojem stanovnika su ukidani, a područja sa rastućim brojem stanovnika su deljena na veći broj kantona.

## Statistika
Broj kantona varira od departmana do departmana. Departman sa najmanjim brojem kantona je Territoire de Belfort koji ima 15 kantona. Departman Nord ima 79 kantona. Ukupno u Francuskoj postoji 4.039 kantona, od kojih su 156 u prekomorskim departmanima. Ostrvo Mayotte čija je uprava slična departmanskoj je takođe podeljen u 19 kantona.

## Povezano
* Spisak francuskih kantona

## Vanjske veze

* Razviće francuskih regija na nivou kantona (na francuskom)
Lista kantona Francuske

## [[Pariski region]]





## [[Šampanja-Ardeni]]





## [[Pikardija]]




## [[Gornja Normandija]]




## [[Centar (region)|Centar]]




## [[Donja Normandija]]




## [[Burgundija]]




## [[Sever-Pa de Kale]]





## [[Lorena]]





## [[Alzas]]





## [[Franš-Konte]]





## [[Loara]]





## [[Bretanja]]





## [[Poatu-Šarant]]





## [[Akvitanija]]





## [[Središnji Pirineji]]





## Limuzen





## [[Rona-Alpi]]





## [[Overnja]]





## [[Langdok-Rusijon]]





## [[Provansa-Alpi-Azurna obala]]





## [[Korzika]]





## Prekomorski departmani
Henri Chapu

**Henri-Michel-Antoine Chapu** (29. septembar 1833 – 21. april 1891) bio je francuski kipar koji je radio u neoklasicističkoj tradiciji i u svojim djelima često koristio alegoriju.

## Literatura

* Fusco, Peter and H. W. Janson, editors, *The Romantics to Rodin*, Los Angeles County Museum of Art 1980
* Mackay, James, *The Dictionary of Sculptors in Bronze*, Antique Collectors Club, Woodbridge, Suffolk 1977
Henri Fantin-Latour

**Anri Fanten–Latur** (Grenobl, 14. januar 1836 – Bire, 25. avgust 1904) je bio francuski slikar i grafičar na prelazu između relaizma i romantizma. I pored toga što je u Parizu pripadao krugu impresionista ostaje dosledan tradicijama realističnog slikarstva. Slikao je portrete slikara i pesnika pariske avangarde i brojne autoportrete. Takođe je slikao mrtve prirode, posebno slike cveća gde se ugledao na slikarstvo Kurbea. Značajne su i njegove idealizujuće slike inspirisane Vagnerovim delima.

## Vanjske veze
Operacija Višegrad

**Operacija Višegrad** je bila operacija hrvatske vojske usmerena protiv četnika i partizana u cilju gušenja ustanka u NDH 1941. godine.

Trajanje: 30. rujna 1941. – 4. prosinca 1941.

**Cilj**: uništiti četnike koncentrirane oko Rogatice 40&nbsp;km istočno od Sarajava i Višegrada, grada na rijeci Drini 69&nbsp;km udaljen od Sarajeva. Partizani i četnici pokrenuli su žestoke napade na ovo područje i zauzeli ga 21. listopada 1941.

**Partizanske i četničke snage**: Romanijski odred i elementi Kalinovičkog odreda.

**Hrvatske snage**: 13. pješačka pukovnija, elementi Zagrebačke konjičke pukovnije i ostali.

**Vođenje operacije i ishod**: Borba se oduljila i trajala je tjednima. Na kraju nijedna strana nije ostvarila značajniji uspjeh.

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation "Višegrad"
Operacija Ozren

**Operacija Ozren** je bila operacija protiv partizana radi gušenja ustanka u NDH 1941. godine.

**Trajanje**: 3. prosinca 1941. - 12. prosinca 1941.

**Cilj**: uništiti partizane koncentrirane uz duž rijeke Bosne i Spreče u istočnoj Bosni i u planini Ozren koja leži između rijeka na kojoj su partizani sabotirali željeznicu Maglaj-Doboj i Tuzla-Doboj.

**Partizanske snage**: Ozrenski partizanski odred s četiri bojne (bataljuna).

**Hrvatske snage**: Četvrta pješačka divizija (stožer u Doboju) s oko 6.581 vojnika raspoređenih u tri borilačke skupine sastavljenih od 20 domobranskih bojni, 4 do 5 ustaških bojni, podržanih od 60-70 topova i 3 oklopna vlaka.

**Vođenje operacije i ishod**: Snage NDH su uspjele postići većinu željenih ciljeva, ali su partizani ipak pružili jak otpor prije povlačenja. Ustaše i domobrani su izbrojali oko 350 mrtvih i ranjenih, dok su partizani imali 120 mrtvih i ranjenih.

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation "Ozren"
Operacija Prijedor

**Operacija Prijedor** je bila osovinska operacija protiv partizana u NDH, na području Bosne i Hercegovine, 1942. godine.

**Trajanje**: 18. veljače 1942. – 27. veljače1942.

**Cilj**: Uništiti partizanske koncentracije na prostoru Dubica - Prijedor u zapadnoj Bosni.

**Partizanske snage**: 2. Krajišnički odred (3 bojne)

**Njemačke snage**:
* I. i II. bojna/Pješačka pukovnija 738
* I. i II. bojna/Pješačka pukovnija 750
* I. bojna/Pješačka pukovnija 724
* 718. pješačka divizija

**Hrvatske snage**:
* Ustaška obrambena bojna Jasenovac
* Polovina gorske topničke bitnice

**Vođenje operacije i ishod**: Oko sredine veljače, partizanske jedinice napale su izolirane pripadnike njemačkog 923. Landesschützen-Battaliona (923. teritorijalna obrambena bojna) u blizini Prijedora u zapadnoj Bosni. Njemački general Bader, zapovjednik u Srbiji, naredio je skupni napad, i njemačke snage su odmah bile koncentrirane u Bosanskoj Dubici. Operacija je počela 18. veljače, kada njemački skupni napad nailazi na tvrdoglav otpor i tek 27. veljače stižu do opkoljenih njemačkih trupa.

Gubici: Nijemci i ustaše izgubili su 34 vojnika, 48 ranjenih i 15 nestalih. Partizani su brojali 189 mrtvih, 13 ranjenih i 16 zarobljenih.

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation "Prijedor"
Operacija Petrova gora

**Operacija Petrova Gora** je bila osovinska operacija protiv partizana na Kordunu. Izvođena je u dve etape, od marta do maja 1942. godine.

## Operacija Petrova gora I

**Trajanje**: 18. ožujka 1942. – 18. travnja 1942.

**Cilj**: Susresti i uništiti partizanske snage koncentrirane na Petrovoj gori u Kordunu između Vojnića i Topuskog.

**Partizanske snage**: 1. i 2. Kordunski odred.

**Hrvatske snage**:
* I. II. i III. bojna/Združena oružarsko-domobranska pukovnija
* I. i II. lička ustaška bojna
* XIV. ustaška bojna
* Samovozni odred/PTB s 5 tanketa
* Karlovačka novačka bojna

**Vođenje operacije i ishod**: Mjesec duga operacija, vođena od Utinjske brigade, imala je zadatak očistiti navedeno područje. Vojnici nisu imali milosti. Brojna pravoslavna sela u kojima su stanovnici pružali otpor su zauzeta, a sudionici uhićeni. Značajnije gubitke nijedna strana nije imala.

Po okončanju prve faze je usledila Operacija Petrova gora II.

## Operacija Petrova gora II

Operacija Petrova Gora II je bila operacija snaga NDH protiv partizana u oblasti Petrove gore, od 9. maja do 15. maja 1942. godine.

## Povezano
* Petrova gora u Narodnooslobodilačkoj borbi
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation "Petrova gora I"
* Anti-Partisan Operations in Croatia: Operation "Petrova gora II"
Operacija K

**Operacija K** je bila osovinska operacija protiv partizana u NDH, 1942. godine.

**Trajanje**: 23. ožujka 1942. – 28. ožujka 1942.

**Cilj**: Potpomoći opkoljene talijanske garnizone u Lici i Bosni i Hercegovini (NDH).

**Partizanske jednicice** nisu poznate.
 
**Talijanske snage**:
* 13. pješačka divizija "Re" (elementi)
* 57. pješačka divizija "Lombardia" (elementi)
* 1. alpska divizija “Taurinense” (jedna boja i jedna topnička skupina)
* Crnokošuljaška legija
* Tenkovski odred

**Vođenje operacije i ishod**: Operacija je bila uspješna. Talijanski V. korpus uspio je napraviti proboj i potpomoći talijanske garnizone u Korenici, Udbini i Donjem Lapcu, svi gradovi nalaze se južno od Bihaća. Obje strane trpjele su male gubitke.

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation "K"