open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vulkanoklastične stijene

**Vulkanoklastične stene** nastaju od materijala magmatskog (vulkanskog) porekla, međutim, način pojavljivanja, uslovi stvaranja i morfološke karakteristike su iste kao kod klastičnih sedimenata.

Fragmentirani vulkanski materijal je različitih dimenzija, i prema veličini zrna se deli na:
* *blokove* (uglaste) i *bombe* (zaobljene), čija je veličina zrna iznad 32&nbsp;mm;
* *lapile*, sa veličinom zrna od 32 – 4&nbsp;mm;
* *vulkanski pesak i pepeo*, sa dimenzijama manjim od 4&nbsp;mm;
* *vulkansku prašinu*, čije su čestice manje od 0,25&nbsp;mm.

Prema načinu formiranja, učešću lavičnog, vulkanoklastičnog i terigenog materijala, ove stene se dele na:
# lavoklastične,
# piroklastične,
# sedimentno-piroklastične.

Od vulkanskih blokova i nezaobljenog grubozrnog materijala uopšte obrazuju se **vulkanske breče**. Obično su vezane sitnozrnim materijalom, krupnoće peska i pepela. Ako je ova međumasa (matriks) od vulkanskog pepela, onda se takva stena naziva **tufobreča**. Međutim, često se vulkanske breče vezuju tako što nagomilani blokovi bivaju zaliveni kasnije izlivenom lavom. Ovako vezane vulkanske breče nazivaju se **lavobreče**.

Nagomilavanjem vulkanskih bombi nastaje stena koja se naziva vulkanskim aglomeratom. Razlika u odnosu na vulkansku breču je što su kod aglomerata fragmenti zaobljeni.

Sitniji vulkanoklastični materijal obrazuje **vulkanske tufove**. Tuf je izgrađen od uglastih fragmenata stena, minerala izgrađivača stena i/ili od fragmenata vulkanskog stakla. Ime nosi prema prirodi stene koja je fragmentirana. Na osnovu sadržaja fragmenata stakla, kristalastih stena ili fragmenata minerala, tufovi se dele na:
* *vitroklastične*, 
* *litoklastične*,
* *kristaloklastične*,
* *mešovite*.
Vezivanje tufova se najčešće vrši zbijanjem čestica pod pritiskom viših masa, mada je često da se vezivanje vrši slepljivanjem čestica usled prelivanja tufa novodošlom lavom. Tufovi su veoma podložni izmenama, naročito vitroklastični tufovi. Najčešće promene su silifikacija i pretvaranje u glinovite minerale. Od tufova se na taj način stvaraju naslage glina izgrađenih od monmorionita, bentoniti.

Ako piroklastični materijal oadne u basen u kome se vrši normalna sedimentacija, tada dolazi do njegovog mešanja sa glinovitom materijom, peskom, šljunkom. Stene obrazovane na ovaj način, koje su izgrađene delimično od vulkanoklastičnog, a delimično od sedimentnog materijala, nazivaju se **tufiti**.

## Literatura
* Đorđević V., Đorđević P., Milovanović D. 1991. *Osnovi petrologije*. Beograd: Nauka
Kavala

**Kavala** (grčki: *Καβάλα*), je drugi grad po veličini u sjevernoj Grčkoj i najveća morska luka istočne Makedonije. Kavala je glavni grad prefekture Kavala. Grad je smješten u Zaljevu Kavala nasuprot otoku Tasos.

## Historija
### Kavala za antike
Grad su osnovali kolonisti sa obližnjeg otoka Tasos u 6. vijek pne. i nazvali ga *Neapolis* (novi grad). Neapolis je bio luka makedonske prijestolnice Filipi od koje je bio udaljen samo 14&nbsp;km. Najvjerojatnije da je Neapolis bio i slavni *Datum* (Δάτον) po svojim rudnicima zlata.

Neapolis je bio član *[[Drugi atenski savez|Drugog Atenskog saveza]]*, to znamo po natpisu sa stupa pronađenog u Ateni u kojem se spominje doprinos Neapolisa savezu.

### Kavala za rimske vlasti
Neapolis je dobio status rimskog grada *[[civitas]]* 168. pne. Iz Neapolisa su krenuli Brut i Kasije u Bitku kod Filipa 42. pne. u kojoj su poraženi. Apostol Sveti Pavle iskrcao se u Kavali na svom prvom putovanju po Evropi.

### Kavala za Bizanta

Za bizanta grad se zvao *Christoupolis* među grčkim stanovnicima a 
*Morunec* među slavenskim stanovnicima. Morunec je vjerojatno trebao značiti da je to grad na moru. U 6. vijeku bizantski car Justinijan I. utvrdio je grad da ga zaštiti od sve učestalijih napada barbarskih plemena sa sjevera.
Stalni bugarski napadi u 8. i 9. vijeku , primorali su bizantske vladare da reorganiziraju obranu cijelog teritorija, organizirajući značajan garnizon u utvrdi grada Kristopolisa. Za vrijeme Normanske provale u Makedoniju 1185 god. grad je bio opljačkan i zapaljen.

### Razdoblje otomanske vlasti
Kavala je bila pod vlašću Otomanskog carstva od 1387 pa sve do 1391 god. sultan Bajazid I. potpuno je razorio grad i kompletno raselio njegovo stanovništvo.

Grad je obnovljen pri kraju 15. vijeka, tad se prvi put spominje pod imenom Kavala. Sredinom 16. vijeka veliki vezir sultana Sulejmana I. Veličanstvenog - Ibrahim paša porijeklom iz Kavale, učinio je puno za razvoj i prosperitet grada izgradnjom akvadukta. U to vrijeme su Turci povećali bizantsku utvrdu na brdu *Panagia*, tako da su utvrda i vodovod najpoznatiji gradski simboli do danas.

* Muhamed Ali Paša, albanac iz Kavale, valija Egipta i osnivač istoimene vladarske kuće koja je vladala Egiptom do 1952 rođen je u Kavali 1769 godine. Njegova rodna kuća danas je memorijalni muzej.

### Kavala u novije doba

Kavalu je oslobodila Grčka mornarica za vrijeme Prvog Balkanskog rata 1913 godine. Nakon Grčko-turskog rata 1919-1922 grad je doživio novi polet dolaskom brojnih izbjeglica iz Male Azije nakon razmjene stanovništva sa Turskom. Razvijala se industrija ( naročito prerada duhana) ali i poljoprivreda oko grada.

Kasnih 1950-ih grad se proširao na teren dobijen nasipavanjem mora u području zapadno od luke.

## Gradovi prijatelji Kavale
*  - Nürnberg
*  - Bosanska Gradiška
*  - Tekirdağ
*  - Nevrokopski

## Rast stanovništva Kavale posljednjih decenija

## Reference

## Vanjske veze

* Službena stranica grada  , 
* Službene stranice Prefekture Kavala
Ambar

**Ambar**, **hambar** ili **žitnica** je naziv za građevinu koja za glavnu svrhu služi kao skladište žita ili stočne hrane. Ambari se obično grade s ulazom iznad zemlje kako bi spriječili pristup miševima i drugim životinjama.
Mamucijum

**Mamucijum** (), također poznat i kao **Mancunijum** () je bila rimska tvrđava u provinciji Britaniji, podignuta godine 79. kako bi služila kao garnizon Pomoćne trupe (rimska vojska)|pomoćnih trupa, odnosno čuvala put između Eborakuma (današnji York) i Deve Victrix (današnji Chester). Nalazila se u blizini današnjeg Manchestera. Napuštena je oko 3. vijeka, a njeni ostaci su većim dijelom stradali prilikom gradnje mlinova, tvornica i drugih objekata za vrijeme Industrijske revolucije.

### Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Carski kult (drevni Rim)

**Carski kult drevnog Rima** je naziv za štovanje rimskih careva, kao i nekih članova njihovih porodica, kao božanstava, odnosno shvaćanje da je u njima utjelovljen božanski autoritet rimske države. Carski kult je djelovao kao ujedinjavajuća veza koja ukida nacionalne razlike. Ustanovljen je u Rimu na samom početku Principata, neposredno nakon smrti prvog cara Augusta, te se s vremenom proširio širom Carstva po provincijama gdje je često dobivao regionalne značajke.

Augustov principat je rimski republikanski režim u političkom smislu transformirao u *de facto* monarhiju, iako su se u formalnom smislu nastojale očuvati dotadašnje tradicije. Na čelu države je tako stajala jedna osoba u obliku princepsa čiji je zadatak bio balansirati interese rimske vojske, Senata i naroda, odnosno čuvati mir, bezbjednost i prosperitet širom etnički i kulturno raznovrsnog imperija. Proglašavanje princepsa božanstvom, odnosno formalna ponuda da ga se proglasi božanstvom je za svrhu imala priznati njegovu službu i vladavinu kao božanski potvrđene i u skladu sa drevnim rimskim ustavom; princeps je zauzvrat morao nastaviti pobožno slijediti drevne rimske vrline. Carevi su se božanstvima ispočetka proglašavali posthumno, odnosno posebnim aktom Senata.

Početkom naše ere Rimsko carstvo je sve više bilo odano kultu cara, koji je tijesno povezan sa monoteizmom, vjerovanjem u jednog pravednog oca. Carski kult se smatrao integralnim dijelom tradicionalne rimske religije, i njegovo neprakticiranje se smatralo napadom na samu rimsku državu, odnosno veleizdajom. S druge strane, carski kult nije bio isključiv, odnosno Carstvo je sebi u pravilu dozvoljavalo religijski pluralizam, odnosno svaka provincija ili grad je uz cara mogla štovati i lokalna i regionalna božanstva.

Carski kult je, pak, postao predmetom napada od strane ranog kršćanstva koje ga je smatralo oličenjem poganske idolatrije, izopačenosti i tiranije. Zbog toga su ih Rimljani smatrali opasnim radikalima, a njihovo učenje tumačili kao bezbožništvo. From tumači da su u dubljem psihološkom smislu Rimljani bili u pravu kad su proglašavali kršćanstvo ateizmom, jer je njihova vjera u čovjeka patnika uzvišenog do Boga bila fantazija potlačenih koja je željela da istisne vladajuće snage – boga, cara i oca – i sebe stavi na njihova mjesta.

Nakon što je Konstantin ozakonio kršćanstvo, carski kult je počeo slabiti, usprkos pokušaja nekoliko careva da ga obnove. Konačno je napušten nakon što je Teodozije I kršćanstvo proglasio državnom vjerom Carstva.

## Povezano
* Religija u drevnom Rimu
* Kult ličnosti
* Divinizacija

## Izvori
Stožac

**Kupa** (**stožac**, ili **konus**) je geometrijsko telo. Može se definisati kao geometrijsko mesto tačaka koje čini sve duži između elipse, koja se nalazi u jednoj ravni, i tačke, koja se nalazi izvan te ravni. Ova elipsa se još naziva *baza kupe*, a tačka njeno *teme*.

Prava koja prolazi kroz teme i centar baze kupe se naziva njenom *osom*. Ukoliko je ova prava i normalna na bazu kupe, kupa se naziva pravom. U suprotnom se radi o kosoj kupi.

Rastojanje između temena kupe, i njegove projekcije na ravan baze kupe se naziva *visinom kupe*.

Svaka duž koja spaja teme i neku od ivičnih tačaka baze se naziva *izvodnicom kupe*. Kod prave kupe sve izvodnice imaju jednaku dužinu dok kod kose kupe postoje najviše dve izvodnice sa istom dužinom.

## Površina kupe
Površina kupe se uvek računa kao zbir površina njenog omotača i njene baze. Omotač kupe je skup svih duži koje spajaju teme kupe sa ivicom osnovice kupe. U slučaju da je baza krug, njegova ivica bi bila kružnica.

### Površina prave kružne Kupe
Razmotavanjem omotača prave kupe se može ustanoviti da se radi o odsečku kruga, koji za poluprečnik ima dužinu *s* izvodnice kupe. Pokriveni ugao se prema punom krugu (tj. *2π*) odnosi kao obim baze kupe prema obimu kruga sa poluprečnikom *s*, što bi dalo sledeći izraz:

S_o = s^2 \pi \cdot \frac{2\pi r}{2\pi s} = s^2 \pi \cdot \frac{r}{s} = rs\pi

Površina baze je površina kruga poluprečnika *r*, što iznosi *S<sub>b</sub> = r²π*. Zbir ove dve vrednosti daje površinu kupe:

S = S_o + S_b = rs\pi + r^2\pi = r\pi(s+r)

## Zapremina kupe
Zapremina kupe se uvek može predstaviti kao trećina proizvoda površine njene baze sa rastojanjem temena od ravni u kome se nalazi baza. Ovo rastojanje se još zove i visina kupe.

V = \frac{1}{3}P_b h

Primer može biti kružna kupa kod koje je *P<sub>b</sub> = r²π*. Iz prethodnog izraza sledi da je zapremina ove kupe:

V = \frac{1}{3} P_b h = \frac{1}{3} r^2\pi h

Zapremina kose i prave eliptične kupe se razlikuje samo u bazi:

V = \frac{1}{3} P_b h = \frac{1}{3} ab\pi h
Cezije Bas

**Cezije Bas** (*Caesius Bassus*, ? - 79?) je bio rimski pjesnik, koji je živio u doba cara Nerona. Antički izvori navode da je bio blizak prijatelj pjesnika Persija, odnosno da mu je Persije posvetio šest satiričkih pjesama. U svoje je vrijeme uživao veliku popularnost, i Kvintilijan hvali njegovo umijeće. Od njegovog djela su se, međutim, samo očuvali fragmenti traktata *De Metris*. Prema antičkim navodima je poginuo u erupciji Vezuva 79. godine.

## Vanjske veze
* Corpus Grammaticorum Latinorum: complete texts and full bibliography
Ma Rong

**Ma Rong** (, 79–166), kurtoazno ime **Jichang** (季长) bio je kineski pisac, učenjak i historičar iz vremena Istočne dinastije Han. Poznat je kao prvi kineski pisac koji je napisao komentare na *[[Pet klasika]]*. Njegovi glavni učenici su bili Lu Zhi i Zheng Xuan. Zbog svojih kritičkih komentara je došao u sukob sa vlašću te bio deset godina suspendiran sa javnih dužnosti. Kasnije je rehabilitiran te imenovan guvernerom Kapetanije Nan (današnja provincija Hubei). *[[Knjiga Kasnijeg Hana]]* sadrži i njegovu biografiju. Od originalnih djela mu je poznata *Rapsodija duge flaute* (長笛賦), a pripisuje mu se i djelo pod nazivom *Kronika odanosti* (忠經).

## Izvori

* Wang, Xuhua, "Ma Rong" . *[[Encyclopedia of China]]* (Chinese History Edition), 1st ed.
* Fei, Zhengang, "Ma Rong" . *[[Encyclopedia of China]]* (Chinese Literature Edition), 1st ed.
Berenika (kćer Heroda Agripe I)

**Berenika od Kilikije** (28 - ?), također poznata i kao **Julija Berenika** (*Julia Berenica*), a ponekad navođena i kao **Bernika** (*Bernica*), bila je judejska (jevrejska) princeza iz Herodijanske dinastije, poznata po svom burnom ljubavnom životu. Rodila se kao kćer kralja Heroda Agripe I, a kralj Herod Agripa II joj je bio brat. Za vrijeme Velikog jevrejskog rata je započela ljubavnu vezu sa rimskim vojskovođom Titom. On ju je, međutim, nakon stupanja na carsko prijestolje pod pritiskom Senata dao protjerati. Što se poslije dogodilo sa Berenikom, nije poznato.

## Eksterni izvori
### Primarni izvori
* Josephus, ''Antiquities of the Jews'', English translation
* Josephus, ''The War of the Jews'', Book II, English translation
* Tacitus, ''Histories'', Book 2, English translation
* Cassius Dio, ''Roman History'', Book 65, Chapter 15, English translation
* "The 'New Cleopatra' and the Jewish Tax"  Biblical Archaeology Society

### Slike
* Coinage of Berenice at Wildwinds.com
Ljubavnica

**Ljubavnica** je izraz koji se koristi za ženu koja s nekim muškarcem održava dugotrajnu ljubavnu vezu, a za njega nije vezana brakom. Izraz se specifično koristi za situacije u kojima je muškarac već oženjen za drugu ženu. Odnos muškarca i njegove ljubavnice je dugotrajan i stabilan; njih dvoje, međutim, ne žive zajedno, odnosno ne tvore vanbračnu zajednicu, a obično svoju vezu nastoje održati tajnom.

## Povezano
* Konkubinat
* Kurtizana

## Vanjske veze
* ''Mistresses of Charles II'' (Wikitree), a briefly biographic listing of the king's many lovers and their illegitimate descendants.
80-e

:*Napomena: Ponekad se izraz **80-e*' koristi kao skraćenica za 1980-e, 1880-e ili druge decenije u raznim vijekovima – v. Popis decenija*

*'80-e''' su decenija koja je započela 1. januara 80. godine a završila 31. decembra 89. godine. To je bila deveta decenija Anno Domini (nove ere), ako se period od 1. do 9. godine n.e. može uzeti kao "decenija".

## Događaji i trendovi

* 86-87: Domicijanov dački rat.
Car He od Hana

**Emperor He of Han**, kin. **漢和帝**, py. **hàn hé dì**, wg. **Han Ho-ti**, (79 - 13. februar 105) bio je kineski car iz dinastije Han koji je vladao od 88. do 105. Bio je 4. po redu car Istočne dinastije Han.

Car He je bio sin cara Zhanga. Na prijestolje je došao u dobi od 9 godina i vladao sljedećih 17 godina. Kineski historičari tradicionalnbo smatraju kako je upravo za vrijeme cara Hea započelo dugotrajno slabljenje Istočne dinastije Han, karakteristočno po napetostma i sukobima između supružničkih klanova i eunuha. Ono je u slučaju Hea započelo kada je carica majka Dou (Heova pomajka) članove vlastite porodice imenovala važnim državnim službenicima. Njena je porodica bila korumpirana i nije trpjela kritike. Godine 92. je car He taj režim prekinuo uklonivši braću carice majke uz pomoć eunuha Zheng Zhonga (鄭眾) i svog brata Liu Qinga (劉慶), princa od Qinghea. To je, međutim, stvorilo presedan na temelju koga su se eunusi počeli baviti vrhunskim državnim poslovima, odnosno stvorilo trendove koji će sljedećeg vijeka dovesti do pada dinastije Han. Njegova vladavina je također zabilježila eskalaciju pobune Qianga, izazvane korumpiranim i tiranskim Han službenicima i započete za vladavine cara Zhanga, a koja će kineskim carevima stvarati probleme sve do vladavine cara Linga.

Car He je, pak, u tradicionalnim kineskim historijama, opisan kao uglavnom ljubazan i dobronamjeran čovjek kome je, međutim, nedostajalo političkog i državničkog umijeća njegovog oca i djeda cara Minga, odnosno koji nije znao dobro procjenjivati karaktere. Usprkos početka negativnih trendova, vladavina cara Hea je poznata i po naučnom progresu, a što se prvenstveno odnosi na pronalazak papira od strane enunuha Cai Luna godine 105.

Sa carem Heom je započeo još jedan trend vezan uz dinastiju Han - nedostatak muških nasljednika. Car He je najveći broj svojih sinova izgubio za života, a nadživjela su ga samo dvojica, ali ne zadugo. To je bitno doprinijelo nestabilnosti dinastije.

## Reference
Osman Pazvanolu

**Osman Pazvanolu** (, 1758—Vidin, 27. januar 1807) je bio turski vojni zapovednik, upravnik Vidinskog pašaluka i starešina odmetnutih od centralne turske vlasti vidinskih janičara, poreklom iz Bosne. Takođe je upamćen kao prijatelj Rige od Fere, grčkog revolucionara i pesnika, koga je pokušao da izbavi iz zatvora kada su ga uhapsile osmanlije u Beogradu.

## Biografija
Poreklom je iz Bosanskog pašaluka Osmanskog carstva iz kojeg je njegov deda došao u Sofiju u kojoj je bio gradski stražar. Po zanimanju Osmanovog dede je porodica dobila prezime (, "sin stražara"). Bio je plaćenik vlaškog vladara Mavrogena kojem je u jednoj prilici otkazao poslušnost a od kazne ga je spasla podrška Rige od Fere. Pošto je skupio veliku armiju plaćenika (kolokvijalno nazivanih ), otkazao je poslušnost sultanu Selimu III i samostalno vladao, kovao je sopstveni novac i uspostavljao diplomatske odnose sa drugim državama. Teritorija koju je 1798. godine kontrolisao se prostirala od reke Dunav do Stare planine i od Beograda do Varne. Pokušao je 1793. godine da stavi i Beograd pod svoju kontrolu ali su ga u bici kod Kolara porazili srpski vojnici, prvi put organizovani u posebnu srpsku narodnu vojsku u službi Osmanskog carstva.

Husein Kučuk, general vojske Osmanskog carstva, je sa oko 100.000 vojnika pokušao da osvoji Vidin i zarobi Osmana Pazvanoglua, međutim nije uspeo u tome a za svoj neuspeh je optužio princa Konsantina Hangerlija, fanariota, koji ga po njegovim rečima nije adekvatno snabdevao tokom njegove ekspedicije na Vidin. Ove optužbe su doprinele da kasnije princ Konstantin Hangerli bude svrgnut i pogubljen.

Sultan je oprostio Pazvanoluu otkazivanje poslušnosti i 1799. ga imenovao za pašu.

Osman Pazvanolu je sa svojim odredima preduzimao pljačkaške pohode po Vlaškoj i spaljivao opljačkana naselja. Tokom 1800. godine su izvršili pohod na Krajovu i spalili veći deo grada. Od 7.000 kuća po gašenju požara preostalo je samo oko 300 čitavih. Ovo je prisililo vlaškog princa Aleksandera Moruzija, fanariota, da podnese ostavku sultanu Selimu III. Pazvanolu je u aprilu 1801. godine nastavio svoje pljačkaške pohode na naselja u Vlaškoj i poharao gradove Ramniku Valča i Govora. Iako je pod komandom imao samo oko 1.000 konjanika, mnogo brojnije trupe vojske Osmanskog carstva nisu uspevale da ga spreče u njegovim pohodima.

Krajem januara 1802. godine stanovnike Bukurešta je preplavio talas panike posle glasina da je Pazvanolu poslao vojsku u pravcu njihovog grada. Princ Mihail Sutu je napustio grad ostavljajući ga pod zaštitom garnizona Albanaca. Do polovine maja većina stanovnika Bukurešta je pobegla iz grada. Bimbaša Sava, komandant garnizona, je sa svojim trupama pošao u potragu za Sutuom kako bi od njega naplatio zaostale plate. Ovo je ostavilo Bukurešt bez ikakve zaštite na milost i nemilost bandama prosjaka koje su opljačkale dvor. Vođa bandi prosjaka, Melanos, je sa krunom na glavi marširao ulicama Bukurešta. Vojska Osmanskog carstva iz obližnjeg garnizona je uspela da u poslednjem času spreči prosjake da spale grad.

U Vidinu danas postoje džamija i biblioteka čiju je izgradnju finansirao Pazvanolu.
Nauka o književnosti

**Nauka** ili **znanost o književnosti** ) je naziv za nauku koja proučava književnost, odnosno književne pojave.

U francuskom i engleskom jeziku upotrebljava se pojam književna kritika (*literary criticism* i *critique littéraire*) a u ruskom stručno bavljenje knjizevnošću tj. proučavanje knjizevnosti (литературоведение).

Dve šire oblasti vezane uz nauku o književnosti su filologija i estetika.
Pomocne discipline su bibliotekarstvo,istorijografija i paleologija.

Oblasti nauke o knjizevnosti su:
* književna kritika
* istorija knjizevnosti
* teorija književnosti
* književna metodologija

## Vanjske veze
* E-Learning und Germanistik  (Webangebot der Germanistik der Universität Duisburg-Essen mit zahlreichen E-Learning-Kursen. Hier ist u.a. auch das Webangebot von „Einladung zur Literaturwissenschaft“ (Prof. Dr. J. Vogt) und das Web-Portal Linse (Linguistik Server Essen) angesiedelt.) 
* LiGo - Literaturwissenschaftliche Grundbegriffe online  (Interaktiver Selbstlernkurs zu literaturwissenschaftlichen Grundbegriffen - Gemeinschaftsprojekt von Germanisten verschiedener Universitäten, Entwicklung und technische Realisierung an der TU Darmstadt.) 
* Einführung in die französische Literaturwissenschaft (PDF)  Skript, das auch Fragen über die französische Literaturwissenschaft hinaus behandelt. 
* Die sog. Lauer-Liste - Grundwissen Literaturwissenschaft von Gerhard Lauer 
* Internet-Portal zum interdisziplinären Gespräch von Literaturwissenschaft und Theologie  Rezensionen, Bibliographie, Forschungseinrichtungen, Online-Publikationen 
* José Ángel García Landa: A Bibliography of Literary Theory, Criticism and Philology , 13. A. 2008 
* Research Guide for Comparative Literature, Harvard 2003. 
* Раздел Литературоведение на страницах научно-просветительского журнала «Скепсис» 
* Словарь по литературоведению П. А. Николаева  
* Статьи на тему фантастики и литературоведения  
* Научные статьи по литературоведению из научных библиотек
* Общественно-филологический журнал "Филология 2.0"
Kediv

**Kediv** (tur. *hıdiv*, dosl. gospodar) je titula koja se upotrebljavala u Osmanskom Carstvu u 19. vijeku, a odgovarala je po svemu britanskoj tituli potkralja (*viceroy*).

Prvi koji se proglasio kedivom, bez službene potvrde Visoke Porte, bio je Muhamed Ali-paša, valija Egipta i Sudana, koji je de jure bio vazal Osmanskog Carstva. Tu titulu je Osmansko Carstvo službeno priznalo i uvelo 1867. i dalo dinastiji Muhameda Alija. Prvi koji je tu titulu službeno nosio bio je Ismail-paša, a nakon njega i svi ostali članovi dinastije nosili su titulu kediv do 1914. godine. Nakon 1914. Egipat je postao britanski protektorat, a titula kediv zamjenjena je titulom sultana.

## Etimologija
Riječ *kediv* pojavila se u Velikoj Britaniji prvi put 1867. i u engleski je došla od francuske riječi *khédive*, koja je pak u francuski došla iz turske riječi *hıdiv*. Taj termin je došao od perzijske riječi *hadiv* (knežević, princ) odnosno od riječi *huda* (gospodar, knez), a potječe od staroperzijske riječi *hvadata* (gospodar).

## Reference

## Bibliografija
* Opća enciklopedija Jugoslavenskog leksikografskog zavoda 1978. tom 4, str. 335

## Vanjske veze
* EtyomologyOnLine
Virgil Fox

**Virgil Keel Fox** (3. maj, 1912. - 25. oktobar, 1980.) je američki orguljaš, posebno poznat po svojim koncertima Bachove muzike, "Heavy Organ". Ovi koncerti održavali su se uz light show i dopadali su se publici 1970-ih, kojoj je bila bliža rock muzika od klasične. Njegovi snimci, napravljeni tokom 1950-ih i 1960-ih, objavljeni su poslednjih godina na kompakt diskovima.

Fox je bio gej.

## Rođenje i studije
Fox je pokazao muzički talenat u ranoj mladosti. Svirao je orgulje za crkvenu misu već sa deset godina. Svoj prvi koncert održao je 1926. godine.

Od 1926. do 1930. studirao je u Chicagu kod nemačkog orguljaša, Wilhelma Middelschultea. Njegovi drugi učitelji bili su Hugh Price, Louis Robert i Marcel Dupré. Diplomirao je na *[[Peabody Institute]] of Music* u Baltimoreu, gde je bio prvi student koji je završio program za godinu dana.

## Početak karijere
Od 1936. svirao je u crkvi u Baltimoru, dok je predavao na Peabodyju. Tokom avgusta i septembra, 1938. godine održao je koncerte u Ujedinjenom Kraljevstvu i u Nemačkoj.

## Vojska
Tokom Drugog svetskog rata, Fox je pristupio vazdušnim snagama američke vojske, gde je dobio i unapređenje. Dok je bio u vojnoj službi održao je više od 600 koncerata.

## Crkva Riverside
Nakon rata postao je orguljaš u poznatoj Riverside Church u New Yorku, gde se zadržao od 1946. do 1965. godine. Pod njegovom upravom, crkvene orgulje su proširene i postale su jedne od najvećih u svetu. Postao je poznat po izvođenju muzike tokom misa, a snimci su ga doveli pred širu publiku. Godine 1965. napustio je mesto crkvenog orguljaša, kako bi se posvetio nastupima.

## Reference

## Vanjske veze
* The Virgil Fox Legacy
* The Virgil Fox Society
* OrganArts
* Virgil Fox na YouTube-u
* The Virgil Fox Allen Touring Organ
* Friends of Virgil Fox
* Review of "The Fox Touch" 
*
Yehonathan Gatro

**Yehonathan Gatro** (hebrejski: יהונתן גטרו; rođen 25. oktobra, 1977.) je izraelski pevač i glumac. Rođen je kao **Yehonathan Gatrovich** (hebrejski: יהונתן גטרוביץ׳), a nastupa pod imenima **Gatro** i **Yehonathan**.

## Privatan žitov i karijera
Gatro je rođen u Tel Avivu. Godine 2000 objavio je svoj prvi album na hebrejskom. Tokom ovog perioda nastupao je na takmičenju za Mis Izraela i bio je muzička podrška izvođačima kao što su Westlife, Melanie C i Five.

Godine 2002. preselio se u Los Angeles, gde je učio glumu. Godine 2006. obavio je prvi singl sa albuma "Kore Lecha" ("Calling You"), gej ljubavna pesma. Singl je predstavljao njegov zvanini coming out pred fanovima. Video spot za ovaj singl našao se na top listama u Izraelu.

Godine 2007. objavio je "On A Hot Summer Night", koji je odmah postao dance hit u klubovima i proglašen je "jednim od top 10 gej videa svih vremena" u magazinu DNA. Godine 2008. pojavio se u u provokativnoj izraelskoj seriji "The Ran Quadruplets", gde je glumio Nadava, seksualno veoma aktivnog mladića u živoj gej sceni Tel Aviva.

Album "My Turn" je njegov prvi album na engleskom jeziku, koji se pojavio maja, 2009. godine. Njegov spot za pesmu "Just Another Summer" bio je premijerno prikazan na LGBT televiziji Logo. Dobio je naslovnu stranu i intervju u časopisu *[[Instinct (časopis)|Instinct]]* iste godine.

Godine 2010. objavio je drugi album na engleskom, "Remember When" i tokom leta je održao turneju po SAD.

## Albumi i singlovi
* "They're Talking About It" (מדברים על זה),‎ 2000 album (Hebrejski)
* "Calling You" (קורא לך),‎ 2006 singl (Hebrejski)
* "Just Another Summer", (בלילה חם בקיץ),‎ 2007 singl (Hebrejski)
* "Just Another Summer", 2009 singl (Engleski), premijera na MTV-u
* "My Turn", 2009 album (Engleski)
* "Nifradnu Kach", 2009 singl (Hebrejski), נפרדנו כך
* "Remember When", 2010 album (Engleski)

## Reference
* Jeff Katz, "Yehonathan Gatro Makes A Name For Himself ", cover story of *[[w:Instinct (magazine)|Instinct]]*
* Tal Itan, "'הייתי מוכן לשחק את המשחק' " ("'I was ready to play the game'"), on GoGay (gogay.co.il)

## Vanjske veze
* Zvanični sajt
Ksaver Šandor Gjalski

**Ksaver Šandor Gjalski** [d͡ʑǎlskiː] (pravo ime **Ljubomil Tito Josip Franjo Babić**; Gredice kraj Zaboka, 26. listopada 1854. – Gredice, 9. veljače 1935.), hrvatski književnik.

Jedan od najtipičnijih hrvatskih književnika druge polovine 19. i početka 20. stoljeća, Ksaver Šandor Gjalski, pravim imenom Ljubomir Babić, rođen je 26. oktobra 1854. u Gredicama u Hrvatskom zagorju, u plemićkoj porodici, što će znatno uticati na izbor njegovih književnih tema. U svojim pripovijetkama *"Pod starim krovovima", "Za materinsku riječ" i "Na rođenoj grudi",* on je ne samo hroničar, već i osjetljivi lirik, te istančan i zreo umjetnik. Do izražaja dolazi njegov emocionalni odnos prema prirodi i zagorskom ladanju.

Gjalski se okušao i u mnogim drugim temama i motivima, obuhvativši gotovo čitavu društvenu problematiku svojega doba. Ostaje zabilježen kao prvi kritičar i uopšte prvi hrvatski pisac koji je pokušao dati sveobuhvatnu literarnu sintezu hrvatskog društva u kome je živio.

## Vanjske veze

* Dolazak Hrvata
* Janko Borislavić
* Pod starim krovovima
* U noći
Srpski klub Resavac

**Srpski klub Resavac** je organizacija sa sjedištem u Neufeld an der Leitha (Novo selo), naselju u austrijskoj pokrajini Burgenland (Gradišće) a koja nastoji okupiti Srbe koji žive u Gradišću, Donjoj Austriji i Beču.

## Vanjske veze
* Službene stranice
Neufeld an der Leitha

**Neufeld an der Leitha** (**Novo selo**, ) je najveći grad u okrugu Eisenstadt-Umgebung austrijske savezne pokrajine Gradišća.

## Historija
Neufeld an der Leitha osnovan je 1651. godine od Franza Grafa Nádasdya. Od 1921. godine pripada Austriji.

## Značajne osobe
* Fred Sinowatz, austrijski predsjednik vlade od 1983-86. godine
Velerova sinteza

**Velerova sinteza** predstavlja pretvaranje amonijum cijanata u ureu. Ovu hemijsku reakciju je izveo Fridrih Veler 1828. u pokušaju da sintetizuje amonijum cijanat. Značajna je kao prekretnica u razvoju organske hemije. Iako Velerova reakcija obuhvata pretvaranje amonijum cijanata, ova so se pojavljuje samo kao nestabilni međuproizvod. Veler je u svom radu demonstrirao reakciju sa različitim reaktantima: kombinaciju izocijanatne kiseline i amonijaka, kombinaciju srebro-cijanata i amonijum-hlorida, kombinaciju olovo-cijanata i amonijaka i kombinaciju žive-cijanata i amonijum-cijanataa (koji predstavlja smješu izocijanatne kiseline i amonijaka u vodenom rastvoru).

Reakcija može biti pokazana polazeći od rastvora kalijum-cijanata i amonijum-hlorida koji se pomiješaju i zagrijavaju a zatim hlade. Dodatni dokaz da je došlo do hemijske transformacije se dobije dodavanjem rastvora oksalne kiseline sa kojom se formira urea oksalat koji se izdvaja u vidu bijelog taloga.

Alternativno reakcija se može izvesti reakcijom olovo-cijanata i amonijaka. Reakcija koja se odvija je reakcija dvostruke zamjene pri čemu se formira amonijum-cijanat:

:\mathrm{Pb(NCO)_2 + 2NH_3 + 2H_2O \rightarrow  Pb(OH)_2 + 2NH_4(NCO)}

Amonijum-cijanat se razlaže na amonijak i izocijanatnu kiselinu koji se zatim transformišu u ureu u reakciji nukleofilne adicije pri čemu dolazi do stvaranja tautomernog izomera:

:\mathrm{NH_4(NCO) \rightarrow  NH_3 + HNCO \leftrightarrow (NH_2)_2CO}

Spajanje sa oksalnom kiselinom doprinosi u pomjeranju hemijske ravnoteže u smjeru stvaranje uree do potpunog završetka reakcije.

Velerova sinteza ima značajnu istorijsku važnost jer predstavlja prvu reakciju u kojoj je neko organsko jedinjenje dobijeno iz neorganskih reaktanata. Ovo otkriće je pridonijelo pobijanju doktrine vitalizma koja je vladala u tadašnjoj nauci po kojoj su organske supstance se razlikovale od neorganskih i posjedovale su životnu silu i mogle su biti sintetizovane samo u živim organizmima. Urea je otkrivena 1799. i do tada se mogla izolovati samo iz bioloških izvora kao što je urin.

Postoje i mišljenja da razvoj organske hemije nije počeo ovim otkrićem nego četiri godine ranije kada je izvršena sinteza oksalne kiseline, koju je takođe izvršio Fridrih Veler i takođe iz neorganskog prekursora cijanogena. Doktrina vitalizma nije napuštena odmah poslije Velerove sinteze. Njegovi savremenici Justus fon Libih i Luj Paster nisu nikada napustili teoriju vitalizma, i tek 1845. godine Adolf Vilhelm Herman Kolbe je ponovio sintezu u kojoj se organsko jedinjenje dobija iz neorganskog tako što je izvršio pretvaranje ugljenik-disulfida u sirćetnu kiselinu, i tek nakon toga teorija vitalizma počinje da značajnije gubi pristalice.

## Reference
Buljukbaša

**Buljukbaša** ili **buljubaša** (turska složenica: *bölükbaşı*, od riječi *bölük* = skupina, četa + *başı* = glava, vođa) je vojni čin janjičara u Otomanskom carstvu, a odgovarao bi načelno činu kapetana u evropskim vojskama. 

Buljukbaša je bio zapovjednik *buljuka*, a to je najčešće bilo oko stotinjak janjičara (dakle nešto kao četa). Od kraja 19. vijeka u otomanskoj vojsci, nema više buljukbaša, taj čin je zamjenjen nazivom *juzbaša* (turski: *Yüzbaşı*).
Broj vojnika kojima je zapovjedao buljukbaša, nije uvijek bio 100;
* Kod dvorskih spahija (teška oklopna feudalna konjica Otomanskog carstva), buljuk je obično imao 40 konjanika, a oni su imali 6 buljuka po 30 vojnika.
* Kod gradskih posada (*mustafiza*) buljuk je bio varijabilan broj, ponekad od samo 10 vojnika.
* Kod sejmena (otomanska pješadija) buljuk bi obično imao 200 vojnika.
## Vanjske veze
* Buljubašići
Čorbadžija

**Čorbadžija** ili **čorbadži** (turska složenica: *Çorbacı*, od riječi *Çorba* = čorba, juha, supa + *ci* = raditi, izvršavati, dijeliti) je bio janjičarski vojni čin u Otomanskom carstvu, a odgovarao bi načelno činu pukovnika u evropskim vojskama.

Čorbadžija je zapovjedao jednim *ort-om* (pukom), riječ je doslovno prevedena značila *dijelitelj čorbe (juhe, supe)*.
Možda je riječ potekla iz stare turske riječi *korbaşı* (korbaši) = zapovjednik jedinice / logora. Ta titula se još zadržala po Turkmenistanu (Centralna Azija) sve do 1940-ih, tamo su korbaši bili vođe pobunjeničkih konjaničkih odreda zvanih Basmači koji su se borili protiv Crvene armije i sovjetske vlasti.

U mornarici, titula čorbadžija se odnosila na zapovjednika palube, uloga slična onoj evropskog - nostroma.
U nekoliko pokrajina Otomanskog carstva u kojima su kršćani bili većinsko stanovništvo, kao u Republici Makedoniji i Bugarskoj, riječ *čorbadžija* (makedonski: чорбаџија, bugarski: чорбаджия) se upotrebljavala kao oznaka za seosku (kršćansku) elitu, seoske glavešine i bogate seljake. Njih su osmanske vlasti znale upošljavati za razne admistrativne poslove; prikupljanje poreza, pri sudovanju. Međutim od kraja 19. vijeka ta upotreba se postepeno izgubila, kako je nestao otomanski sistem.

Riječ čorbadžija se još uvijek koristi u slengu (žargonu) po Bugarskoj, Turskoj i Makedoniji za *gazdu*. Čorbadžija, u raznim varijantama je također često prezime među Albancima, Bugarima, Turcima i Ukrajincima (zamjenik gradonačelnika Odese zove se Ivan Čorbadži (Иван Чорбаджи).

## Izvori
Hemijska ravnoteža

**Hemijska ravnoteža** je stanje u reakcionom sistemu pri kojem se koncentracije reaktanata i produkata ne menjaju tokom vremena. Do ravnoteže obično dolazi kada se kod povratnih hemijskih reakcija brzine rakcija u oba smera izjednače. To ne znači da su brzine jednake nuli nego da su, ma kolike bile, brzine hemijskih reakcija u oba smera izjednačene.

Opšti primer bi izgledao ovako:

mA + nB \leftrightarrow pC + qD

Na osnovu zakona o dejstvu masa i činjenice da su, po postizanju ravnoteže, brzine reakcije u levo i u desno jednake može se napisati sledeće:

K_{eq} \equiv \frac{k_{AB}}{k_{CD}} = 
\frac{\left[C\right]^{p} \left[D\right]^{q}} {\left[A\right]^{m} \left[B\right]^{n}}

Znajući konstantu ravnoteže (Keq) na osnovu ravnotežnih koncentracija ostalih učesnika moguće je izračunati nepoznatu ravnotežnu koncentraciju preostalog učesnika u reakciji.

Daleko zanimljiviji i važniji su uticaji promene faktora pod kojima se reakcija odvija (temperatura, pritisak, koncentracije...) na ravnotežu reakcije. Pretpostavke u vezi sa ovim daje Le Šateljeov princip. On ima velike praktične implikacije.

## Reference
Administrativna podjela Grčke

**Administrativna podjela Grčke** se od 1. januara 2011. godine i provedbe Kallikratisovog plana sastoji od dva glavna nivoa podjele, regija ili periferija i općina. Stare prefekture su ili ukinuta ili su se transformisale u regionalne jedinice u 2011. godini. Postoji 13 periferija dok je Sveta gora autonomno područje. 
Osim ova dva nivoa podjele, postoji i treći nivo administrativne podjele Grčke. Treći nivo se sastoji od novih decentralizovanih uprava koje se sastoje od dvije ili tri periferije (osim za Atiku i Krit), kojom upravlja generalni sekretar imenovan od strane vlade uz pomoć savjetodavnog vijeće koje se bira od regionalnih guvernera i predstavnika općina.

## Administrativne jedinice prvog nivoa

## Reference
Paul (hobotnica)

**Oktopod Paul** (2009 - 2010.)je bio oktopod iz akvarijuma u Oberhauzenu koji se proslavio time što je „predvideo“ rezultate utakmica na Svetskom prvenstvu u fudbalu u Južnoj Africi.

Paul je tačno pogodio sve ishode utakmica nemačke reprezentacije kao i da će Španija pobediti Holandiju u finalu Mundijala. "Vidoviti" Paul je pobednike utakmica birao tako što bi birao između dve ponuđene posude od pleksiglasa obeležene zastavama timova koji se sastaju, pa iz jedne uzimao hranu.

Uginuo je 25. oktobra 2010.
## Vanjske veze
Lista LGBTQ osoba/A

Nepotpun spisak poznatih gejeva, lezbejki, biseksualnih, transrodnih ili transeksualnih osoba iz različitih profesija i sfera društvenog i javnog života.

Koncept i definicija seksualnog, rodnog i polnog identiteta su se menjali tokom vremena, tako da nisu sve osobe koje su navedene na ovom spisku, sebe smatrale LGBT osobama, odnosno nisu koristile reči kao što su gej, lezbejka, transmuškarac i sl. da bi označile svoje identitete (na primer, reč „gej“ ulazi u čestu upotrebu tek posle Drugog svetskog rata). Ipak, na osnovu istorijskih izvora saznaje se da su ove osobe ostvarivale emotivne i seksualne odnose sa osobama istog pola, te da bi se danas verovatno identifikovale kao gejevi, lezbejke ili biseksualne osobe; odnosno da su ispoljavale drugačije rodne karakteristike u odnosu na tada vladajuće modele, pa da bi se danas, moguće, smatrale transrodnim ili transeksualnim osobama.

### A

## Reference
Nukleofilna adicija

**Nukleofilna adicija** u organskoj hemiji predstavlja reakciju adicije pri kojoj se u hemijskom jedinjenju π veza raskida tako što se formiraju dvije nove kovalentne veze adicijom nukleofila. 

Reakcije adicije su ograničene na hemijska jedinjenja koja imaju višestruke veze:
* molekul sa atomom ugljenika - višestruke veze sa heteroatom kao što su jedinjenja sa karbonilnom grupom, imini ili nitrili
* molekuli sa atomom ugljenika - dvostruke ili trostruke veze između atoma ugljenika.

## Adicija na dvostruku vezu izmedju atoma ugljenika i heteroatoma
Reakcija adicije nukleofila na dvostruku vezu atoma ugljenika i heteroatoma kao što je C=O ili CN trostruka veza su raznovrsne. Ove veze su polarne (jer postoji razlika u elektronegativnosti između dva atoma) pri čemu je parcijalno pozitivno naelektrisanje koncentrisano na strani atoma ugljenika. Ovo čini atom ugljenika primarnom metom za nukleofil:
:
Ovaj tip reakcije se takođe naziva 1,2 nukleofilna adicija. Proizvod koji se dobije pri ovoj reakciji je racemat. Postoje brojni primjeri ovakvog tipa adicije. Kada se pri reakciji adicije dešava i eliminacija onda je tip reakcije nukleofilna acil supstitucija ili reakcija adicije i eliminacije.

### Karbonili
Ako postoji karbonil grupa kao elektrofil, nukleofil može biti:
* voda u hidrataciji u geminalni diol
* alkohol u acetilizaciji u acetal
* hidrid u redukciji u alkohol
* amin sa formaldehidom u karbonilnim jedinjenjem u Manihovoj reakciji
* enolatni jon u aldolnoj reakciji
* organometalni nukleofil u Grinjarovoj reakciji 
* cviterjon piridina u Hamikovoj reakciji

### Nitrili
Ako postoji nitril kao elektrofil nukleofilna adicija se može desiti sa:
* hidroliza nitrila u amid ili karboksilnu kiselinu
* alkoholi u Pinolovoj reakciji

## Adicija na dvostruku vezu između dva atoma ugljenika
Glavni mehanizam adicije alkena je formiranje nukleofila X- koji formira kovalentnu vezu sa nezasićenim sistemom koji je siromašan elektronima -C=C- (prvi korak). Negativno naelektrisanje na X se prenosi na vezu ugljenik-ugljenik. 

:

U koraku 2 naelektrisani karbanjon se spaja sa (Y) koji je siromašan elektronima da bi se formirala druga kovalentna veza. 
Obični alkeni nisu skloni napadu nukleofila (jer imaju nepolarnu vezu). Stiren reaguje u toluenu sa natrijumom i stvara se 1,2-difenil propan pri čemu se kao intermedijer javlja karbanjon.

:
Drugi uzuzetak od pravila je Varentrapova reakcija. Fulereni imaju neobičnu reaktivnost dvostruke veze i adicije kao što je Bingelova reakcija su češće. 

Kada je X karbonilna grupa kao C=O ili COOR ili cijanidna grupa tip reakcije je reakcija konjugovane adicije. Supstituent X pomaže da se stabilizuje negativno naelektrisanje na atomu ugljenika putem svog induktivnog efekta. 

Kada je Y-Z karbanjon reakcija je poznata kao Majklova reakcija. 

Perfluorisani akleni (alkeni koji imaju sve atome vodonika zamijenjene fluorom) su podložni nukleofilnoj adiciji, na primjer fluoridnim jonom iz cezijum-fluorida ili srebro(I)-fluorida da bi se dobio perfluoro-alkilni anjon.
Katerini

**Katerini** (grčki: Κατερίνη [*Kateríni*]), poznat i kao Katarina, je grad u grčkoj periferiji Središnjoj Makedoniji.

Katerini je glavni grad prefekture Pijerija. Grad leži u ravnici Pijerija, između planine Olimp i zaljeva Termaikos, na prosječnoj visini od 14 m. Ovaj noviji grčki grad ima 56 576 stanovnika (po popisu iz 2001. godine). Katerini se nalazi blizu Soluna, drugog grčkog grada, i na izvjesni način je satelitski grad Soluna, njegov rast ovisio je o Solunu. Grad se nalazi na trasi najvažnijih 
grčkih prometnica; autoputa Solun—Atena (E75) i željezničke pruge Solun—Atena.

Katerini u posljednje vrijeme postaje i turističko odredište zbog blizine mora (6&nbsp;km) ali i zbog blizine poznatih arheoloških nalazišta poput grada Diona (6. vijek pne.) koji je udaljen 17&nbsp;km od centra Katerinija, venecijanske utvrde u mjestu Platamon i blizina lijepih plaža u mjestima Korinos, Paralia i Olympiaki Akti (ili *Katerinoskala*). Pored grada na 20&nbsp;km nalazi se i mitska planina Olimp sa gradom bogova Litohoro.

## Porijeklo imena
Ime grada potječe od svete Katarine Aleksandrijske (*Agia Aikaterini*), koja je živjela u 6. vijeku ne. Katerini je ušao u sastav Grčke tek 16. oktobra 1912.

## Rast stanovništva tokom vremena
Katerini je nakon Balkanskih ratova te pripajanja ovih oblasti Grčkoj bio vrlo mali gra sa nešto više od 7000 stanovnika, a to su tada bili Turci, Aromuni i Grci. Nakon Grčko-turskog rata 1923. svi Turci su protjerani a doselilo se mnogo više grčkih izbjeglica iz Male Azije i tada počinje rast stanovništva. To će se poslije Drugog svjetskog rata sa razvojem turizma postupno i dalje povećavati. 

## Značajne osobe
Alexandros Tziolis- nogometaš.

## Gradovi prijatelji
*  **[[Čačak]]**
*  **[[Moosburg]]**
*  **[[Maintal]]**
*  **[[Surgut]]**

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada Katerini
Johnny Carson

**John William “Johnny” Carson** (23. oktobar 1925&nbsp;&ndash; 23. januar 2005) bio je američki televizijski voditelj i komičar, poznat po tome što je tri decenije vodio popularnu zabavnu emisiju *[[The Tonight Show Starring Johnny Carson]]* (1962–1992). Carson je za svoje djelo primio šest nagrada Emmy te Guvernerovu nagradu i Peabodyjevu nagradu 1985. godine; godine 1987. je uveden u *[[Television Academy Hall of Fame|Dom slavnih televizijske akademije]]*. Godine 1992. je nagrađen Predsjedničkom nagradom slobode, a 1993. počasnu nagradu Kennedyjevog centra.

Iako je već krajem 1960-ih njegova emisija doživjela veliki uspjeha, 1970-ih je postao jednom od najvećih ikona američke popularne kulture kome se tepalo kao "najboljem gostu" svih američkih domova, a tu je titulu zadržao sve do umirovljenja 1992. godine. Carsonu se pripisuje kako je stvorio format moderni kasnonoćni televizijski talk showa, promijenivši dotadašnji format Eda Sullivana i poratno vodviljski varijete gdje je voditelj samo najavljivao točke u današnji ležerniji i razgovorniji oblik gdje sa mnogo više interakcije sa gostima. Današnje američke televizijske i komičarske zvijezde kao što su David Letterman, Jay Leno, Craig Ferguson, Jimmy Fallon i Conan O'Brien su navodili Carsona kao svoj veliki uzor.

## Reference

## Vanjske veze

* 
* 
* 
* Official website for *The Tonight Show starring Johnny Carson*
*  at Salon
*  at *The New Republic*
* 1978 profile from *The New Yorker* by Kenneth Tynan
* ''The Johnny Carson Show'' from USA Today
* Johnny Carson biography at FilmReference.com
* Posthumous Letter to Carson from Steve Martin published in *The New York Times*
* Johnny Carson School of Theatre and Film  at the University of Nebraska-Lincoln
* Johnny Carson Singing with the Ratpack in 1965 YouTube Video
;Osmrtnice
* CNN obituary
* MSNBC obituary 
* Johnny Carson  obituary by James Wolcott
* 
*
Boban

**Boban** je hrvatsko prezime te srpsko i crnogorsko osobno ime.Među Srbima i Crnogorcima Boban se rabi kao skraćeno ime od Slobodan.



* Ervin Boban-hrvatski nogometaš
* Gordana Boban-BiH glumica
* Marcel Boban-hrvatski nogometaš
* Mate Boban-hrvatski političar iz BiH
* Rafael Boban-hrvatski političar i član ustaškog pokreta
* Ranko Boban-hrvatski pjevač iz BiH
* Vjekoslav Boban-hrvatski pisac iz BiH
* Zvonimir Boban-hrvatski nogometaš
* Slobodan "Boban" Živojinović-srpski tenisač
* Eugène Boban-francuski kolekcionar
* Boban Marković-srpski trubač
* Boban Babunski-makedonski nogometaš
* Boban Nikolić-srpski nogometaš
* Boban Maksimović-srpski nogometaš
* Boban Bajković-crnogorski nogometaš
* Boban Čabarkapa-crnogorski nogometaš
* Boban Rajović-crnogorski pjevač

## Povezano
* Bobanova Draga
* Bobanovo Selo
Wheel of Fortune (američka TV-igra)

***Wheel of Fortune*** (doslovno: "Kolo sreće") je američka TV-igra koju je osmislio Merv Griffin, a u kojoj sudionici rješavaju zadatke/zagonetke nalik na igru Hangman. U svom originalnom obliku se kao dnevna emisija emitirala na programima mreža NBC i CBS od 1975. do 1991. godine, a današnja (večernja) verzija se prikazuje u distribuciji van mreže od 19. septembra 1983. Vode je Pat Sajak i Vanna White.

Sa 5000 epizoda u dnevnoj i 5000 epizoda u večernjoj verziji se smatra jednom od najdugovječnijih TV-igara u historiji američke televizije. Njena popularnost je prešla američke granice, te su širom svijeta po licenci napravljene nacionalne verzije. U Hrvatskoj je tako 1990-ih bila emitirana emisija *[[Kolo sreće (hrvatska TV-igra)|Kolo sreće]]* koju je vodio Oliver Mlakar.
 
## Reference

## Vanjske veze
* 
* Play Wheel of Fortune online
The Starlost

***The Starlost*** je kanadska science fiction televizijska serija koja se od 1973. do 1974. godine originalno emitirala na programu CTV-a. Njen tvorac je bio znameniti pisac Harlan Ellison, a radnja je bila smještena na golemi generacijski brod zvan *The Ark* (Arka) nekoliko vijekova nakon što je lansiran sa Zemlje koju je zadesila nepoznata kataklizma. Protagonisti su bili troje mladih ljudi koji istražuju brod, čiji su stanovnici nesvjesni da zapravo putuju u svemiru. Serija je tokom produkcije imala velike tehničke probleme, prvenstveno vezane uz nedovoljno usavršene specijalne efekte, prenizak budžet i "zaglupljivanje" originalnog scenarija, a što je nagnalo Ellisona kao i glavnog naučnog savjetnika Bena Bovu da se odreknu projekta. Snimanje je prekinuto prije kraja prve sezone; neke od njih su 1980-ih premontirane u nekoliko dužih TV-filmova.

## Vanjske veze

* 
* 
* 
* 
* Episode titles & Original airdates
* Episode guide with original airdates, synopses, and cast & crew credits 
* "The Starlost" fansite 
* Episodes 1, 4, 6, 7 & 8 at GUBA
Ernest J. Gaines

**Ernest James Gaines** (15. januar 1933 -) je američki pisac koji se istakao djelima kao što su *[[The Autobiography of Miss Jane Pittman]]* i *[[A Lesson Before Dying]]* i postao jedno od najpoznatijih imena afroameričke književnosti.

## Bibliografija
**Knjige**
* *[[Mozart and Leadbelly: Stories and Essays]]* (2005)
* *[[A Lesson Before Dying]]* (1993) – National Book Critics Circle Award for fiction (1993); Oprah's Book Club (1997)
* *[[A Gathering of Old Men]]* (1983)
* *[[In My Father's House]]* (1978)
* *[[A Long Day in November]]* (1971) 
* *[[The Autobiography of Miss Jane Pittman]]* (1971)
* *[[Bloodline (1968 roman)|Bloodline]]* (1968)
* *[[Of Love and Dust]]* (1967)
* *[[Catherine Carmier]]* (1964)

**Kratke priče**
* *[[My Grandpa and the Haint]]* (1966) 
* *[[A Long Day in November]]* (1964) 
* *[[The Sky Is Gray]]* (1963) 
* *[[Just Like a Tree]]* (1963) 
* *[[Mary Louis]]* (1960) 
* *[[Boy in the Double-Breasted Suit]]* (1957) 
* *[[The Turtles (novela)|The Turtles]]* (1956)

**Filmografija**
* *[[A Lesson Before Dying]]*, HBO (1999); dobitnik Emmyja za najbolji TV-film
* *[[A Gathering of Old Men]]*, CBS (1987)
* *[[The Sky Is Gray]]*, serija novela, PBS (1980)
* *[[The Autobiography of Miss Jane Pittman]]*, CBS Television (1974)

## Awards
* Chevalier (Vitez) Reda umjetnosti i književnosti (Francuska) (2000) 
* The American Academy of Arts and Letters Department of Literature (2000)
* The National Governors’ Arts Award (2000) 
* The Louisiana Writer Award (2000) 
* National Humanities Medal (2000)
* National Book Critics Circle Award for Fiction (1993)
* John D. and Catherine T. MacArthur Foundation fellow (1993)
* Nagrada Dos Passos (1993)
* Louisiana Humanist of the Year (1993)
* član fondacije Solomon R. Guggenheim (1971)
* donacija National Endowment for the Arts (1967)
* donacija Wallacea Stegner (1957)

## Izvori

## Sources
* Random House bio
* The African American Registry 
* Ernest J. Gaines Award

## Vanjske veze
* Samples of Gaines' writing 
* Interview with Gaines
* Article about Gaines: "Going Home"
* Interview with Gaines: "Going Home: the transcript"
* Ernest J. Gaines Award
* Quotes source
* Interview with Ernest Gaines for OxMag