open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mala Krsna

**Mala Krsna** je naseljeno mesto grada Smedereva u Podunavskom okrugu. Prema popisu iz 2011. bilo je 1552 stanovnika (prema popisu iz 2002. bilo je 1753 stanovnika). U Maloj Krsni nalazi se jedan od važnijih železničkih čvorova u Srbiji.

## Historija
Selo se nalazi južno od Smedereva. Ne postoje pouzdani podaci o osnivanju ovoga sela. Predanje nije očuvano, a pisanih podataka o njemu ima tek iz prvih desetina 19. veka. Mala Krsna se pominje u aračkim spiskovima kao naselje koje je imalo 1818. godine 29, a 1822. 31 kuću. Godine 1846. Mala Krsna je imala 62 kuće, a po popisu iz 1921. godine u selu je bilo 197 kuća sa 1015 stanovnika.

Kao najstarija porodica smatraju se Milosavljevići čiji su preci, po predanju, osnovalo selo. Stara su porodica i Mjailovići (danas sa raznim prezimenima) čiji su preci među prvima došli iz Krajine. Po njima je čitav jedan kraj sela nazvan “Krajinska Mala“. Starosedeoci su i Stojadinovići, Miloševići, Jelenići, Stojanovići i ostale porodice iz Velikog Izvora, od Zaječara, Ratara (Jasenica), iz Lukava (Svrljig) i Travnika.(podaci su od 1818-1925. godine).

## Demografija
U naselju Mala Krsna živi 1285 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 42,6 godina (41,2 kod muškaraca i 44,2 kod žena). U naselju ima 452 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,43.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Korišćena Literatura
* Izvor Monografija Podunavske oblasti 1812-1927 sastavio Dr, Vladimir Margan biv. Predsednik Oblasnog odbora Komesar Oblasne Samouprave, objavjeno (1927)„Napredak Pančevo,,
* „Letopis“: *Podunavska mesta i običaji* Marina (Beč 1999).
* Letopis period 1812–2009. Sastavio od Pisanih tragova, Letopisa, po predanju mesta u Južnoj Srbiji, mesta i običaji nastanak sela ko su bili Doseljenici čime se bavili meštani
* *Napomena*
U uvodnom delu autor je dao kratak istorijski pregled ovog područja od praistorijskih vremena do stvaranje države Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Najveći prilog u ovom delu čine *,»Letopisi«* i trudio se da ne propusti nijednu važnu činjenicu u prošlosti opisivanih mesta.

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Bašin

**Bašin** je naselje u Srbiji u opštini Smederevska Palanka u Podunavskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 552 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 663 stanovnika).

## Historija
Mesto se nalazi jugozapadno od Palanke, na putu Palanka-Topola.
Bašin je mlađe naselje, postalo ustanka. Predanje nam veli da je ime selu došlo po tome, što je onda bilo imanje nekog paše. U aračkim spiskovima iz 19. veka pominje se Bašin 1822. godine i tada je imao 18 kuća. Godine 1846. selo je imalo 39 kuća, a po popisu iz 1921. godine u selu je bilo 159 kuća sa 767 stanovnika.

Predanje nam veli da je selo osnovao Marko, predak Starćevića. Oko 1730. godine on je došao iz Crne Gore najpre u Cerovac, a iz Cerovca ovamo. Zatim malo docnije došli Paštrmci iz Paštrme, zaseoka sela Ramaće. O ovome naseljavanju ima i arhivskih podataka. 27. jula 1823. godine pod N.1416. „dano je objavljenije Stojanu Radosavljeviću iz Paštrme, Ranku Manojloviću, Manojlu Milovanoviću, Milanu i Miloju Bočarevićima, Mihalu Sremcu iz Ramaće i Vućiću Milosavljeviću iz Dobrače da se nasele na aliju *(spahiska zemlja koja je posle odlaska Turaka pripala Srbima)* Bašinu u Nahiji Smederevskoj, i da im dadu tamo sela Cerovac i Ratari, njive i livade u alijama tamošnjeg mezdrajama“(podaci krajem 1921. godine).

## Demografija
U naselju Bašin živi 461 punoletni stanovnik, a prosečna starost stanovništva iznosi 44,3 godina (43,8 kod muškaraca i 44,7 kod žena). U naselju ima 169 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,27.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Korišćena Literatura:
* Korišćena Literatura:
* Izvor Monografija Podunavske oblasti 1812-1927 sastavio Dr, Vladimir Margan biv. Predsednik Oblasnog odbora Komesar Oblasne Samouprave, objavjeno (1927 g.)„Napredak Pančevo,,
* „Letopis“: *Podunavska mesta i običaji* Marina (Beč 1999 g.).

Letopis period 1812 – 2009 g. Sastavio od Pisanih tragova, Letopisa, po predanju mesta u Južnoj Srbiji, mesta i običaji nastanak sela ko su bili Doseljenici čime se bavili meštani
* „Naselja“ knj.13 (dr. B. M. Drobnjaković: Smederevsko podunavlje i Jasenice
* „Naselja“ knj.22.(Dn. T. P. Đorđević: Arhivska građa za naselja u Srbiji ) i iz „Letopisa“ opštine sela sela Bešina, Br.417
* *Napomena*
U uvodnom delu autor je dao kratak istorijski pregled ovog područja od praistorijskih vremena do stvaranje države Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Najveći prilog u ovom delu čine *,»Letopisi«* i trudio se da ne propusti nijednu važnu činjenicu u prošlosti opisivanih mesta.

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Mramorac

**Mramorac** je naselje u Srbiji u opštini Smederevska Palanka u Podunavskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 613 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 745 stanovnika).

## Historija

Mesto se nalazi jugozapadno od Palanke. Ne može se tačno utvrditi kada je ovo naselje osnovano. Pominje se u aračkim spiskovima i imalo je 1818. g. 25, a 1822. g. 29 kuća. Godine 1846. selo je imalo 45 kuća, a po popisu iz 1921. godine. Mramorac je imao 174 kuće sa 935 stanovnika.
Selo je ranije bilo u Selištu, u dolini Jasenice, gde ona prima Dragoneški Potok. Kako su imanja bila daleko, a naročito trla, koja su bila pod Samarićem, počeli su se preseljavati na današnje mesto.

Najstarije su porodice: Kuzmići (danas raznim prezimenima), Mihalovići, Vujićići, Nešići, Jovanovići, i Simići.. (podaci krajem 1921. godine).

## Demografija
U naselju Mramorac živi 517 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 45,2 godina (43,8 kod muškaraca i 46,7 kod žena). U naselju ima 179 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,42.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Literatura
* „Naselja“ knj.19. dr. B. M. Drobnjaković (1925 g.)Smederevsko Podunavlje i Jasenica
* „Letopis Podunavskih mesta“Marina(Beč 1998) period 1812 – 1935 g. Letopisa, po predanju, Podunavskih mesta i običaji nastanak sela ko su bili Dosenjenici čime se bavili meštani
## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Selevac

**Selevac** je naselje u Srbiji u opštini Smederevska Palanka u Podunavskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 3864 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 4618 stanovnika).
## Historija

Selevac leži severozapadno od Palanke. Selevac je starije naselje. Pominje se u prvim desetinama 18.veka, a za vreme ausriske vladavine (1718-39.g.) pominje kao naseljeno mesto pod imenom Selliwaz. Godine 1846. Selevac je imao 249 kuća, a po popisu iz 1921.g. imao je, sa svima zaseocima, 1090 kuća sa 6616 stanovnika. 
Prve kuće su bile kod *Ladne Vode*, gde je bila crkva koja je izgorela 1813.g. . Ovo se mesto danas zove *Staro Selo* i to je osnova Selevca, odakle su se raselili na današnja mesta po selu i po zaseocima, kojih ima pet: *Ćiće, Gaj, Lunjevac, Brdnjak i Bačinac.*

Najstarije porodica Išići (Radišići) čije su kuće bile najpre kod *Ladne Vode*. Kod Ladne Vode bile su i kuće predaka današnjih Mitrovaca. Njihov čukundeda Stoša, sa dva brata, došao je od Kosova, odakle brzo je pobegao od Turaka. Mitrovci su danas rasprostranjena porodica i imaju više prezimena. Slave Mitrov-dan, pa se zbog toga zovu imenom Mitrovci.

Stara su porodica i Jovanci, takođe velika porodica sa raznim prezimenima. Jovanjcima se zovu po slavi Sv. Jovanu. Starinom su od Kosova. Od Kosova su i Đurđevci, koji danas imaju razna prezimena a po slavi se zovu opštim imenom Đurđevci. (podaci krajem 1921. godine).

## Demografija
U naselju Selevac živi 3192 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 43,1 godina (41,7 kod muškaraca i 44,4 kod žena). U naselju ima 1090 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,54.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Povezano
* Crkva brvnara Silazak Svetoga duha (Selevac kod Smedereva)
## Znameniti Selevčani
* Dragoljub Goša Lazić

## Reference

## Korišćena Literatura
* Izvor Monografija Podunavske oblasti 1812-1927. objavjeno (1927 g.)„Napredak Pančevo,,
* „Letopis“: *Podunavska mesta i običaji* Marina (Beč 1999 g.). Letopis period 1812 – 2009 g. Sastavio od Pisanih tragova, Letopisa, po predanju mesta u Južnoj Srbiji, mesta i običaji nastanak sela ko su bili Doseljenici čime se bavili meštani
* *Napomena*
U uvodnom delu autor je dao kratak istorijski pregled ovog područja od praistorijskih vremena do stvaranje države Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Najveći prilog u ovom delu čine *,»Letopisi«* i trudio se da ne propusti nijednu važnu činjenicu u prošlosti opisivanih mesta.

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Vrbovac (Smederevo)

**Vrbovac** je naseljeno mesto grada Smedereva u Podunavskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 1108 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1220 stanovnika).

## Historija
Vrbovac se nalazi jugoistočno od mesta Kolara Opština Smederevo. Vrbovac je starije naselje. Ne može se tačno utvrditi kada je ovo naselje osnovano, ali se iz pisanih podataka vidi da je postalo pre 18.veka. Za vreme Austrijske vladavine (1718-1739.) već se pominje kao naseljeno mesto pod imenom Verbovaz sa 19 kuća. Kasnije, u prvim desetinama 19.veka, pominje se u Harački tefter selo Vrbovac koje je imalo 1818.g 33 kuće a po popisu iz 1921. godine 202 kuće sa 1097 stanovnika .

Po predanju staro naselje je bilo u selištu, kod groblja, i njemu su bile porodice: Smoljanovići, Petkovići i Nilolići. Još pre ustanka (1813.g) sve su se ove porodice preselile, najpre u današnji Donji pa docnije u Gornji Kraj. Jedino su se od Smoljanovića jedni odvojili i otišli u Mihalovac (Kandići) . Najstarije su dakle, porodice, Smoljanovići (danas raznim prezimenima ) koji su starinom od Sjenice, Petkovići starinom iz Krajine i Nikolići koji ne znaju od kuda su njihovi preci doselili. . (podaci krajem 1921. godine).

## Demografija
U naselju Vrbovac živi 890 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 41,3 godina (40,3 kod muškaraca i 42,3 kod žena). U naselju ima 320 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,46.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Literatura
* Korišćena Literatura:
* Izvor Monografija Podunavske oblasti 1812-1927 sastavio Dr, Vladimir Margan biv. Predsednik Oblasnog odbora Komesar Oblasne Samouprave, objavjeno (1927 g.)„Napredak Pančevo,,
* „Letopis“: *Podunavska mesta i običaji* Marina (Beč 1999 g.).

Letopis period 1812 – 2009 g. Sastavio od Pisanih tragova, Letopisa, po predanju mesta u Južnoj Srbiji, mesta i običaji nastanak sela ko su bili Doseljenici čime se bavili meštani

* *Napomena*

U uvodnom delu autor je dao kratak istorijski pregled ovog područja od praistorijskih vremena do stvaranje države Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Najveći prilog u ovom delu čine *,»Letopisi«* i trudio se da ne propusti nijednu važnu činjenicu u prošlosti opisivanih mesta.

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Vlaški Do (Smederevska Palanka)

**Vlaški Do** je naselje u Srbiji u opštini Smederevska Palanka u Podunavskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 1161 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1287 stanovnika).

## Historija

Vlaški Do se nalazi severoistočno od Azanje. Po predanju, ovde je za vreme Turaka bila mezulana, po kojoj je, svakako, i potok, koji ovuda protiče, dobio ime *Mezul*. Ovuda je prolazio Carigradski drum idući od Grocke preko Kolara za Palanku.

Do 1882.g. ovde su bile kolibe i trla, koševi i imanja pojedinih azanjskih porodica. Kako im je bilo daleko da svakog dana iz Azanje ovamo dolaze na imanja, počeli su se pojedinci stalno nastanjivati. Prvo su se doselili Arsenijevići, za njima Tanaskovići, pa Pavići i Milosavljevići. Zatim su se naseljavale i druge porodice (Stevanovići, Tošići, Nikodijevići, Mijatovići, Anđelkovići, Šarančići, Batinići, Novakovići, Matejići i dr). Sve su ove porodice došle iz Azanje, gde i danas imaju rođake. Jedino su Pantići (Milojevići) došli iz Sepaca (Jasenica) “. (podaci krajem 1921. godine).

## Demografija
U naselju Vlaški Do živi 977 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 43,6 godina (41,5 kod muškaraca i 45,7 kod žena). U naselju ima 312 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,72.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Sport
* FK Budućnost Vlaški Do
* ŽFK Viša Sila

## Reference

## Korišćena Literatura:
* Korišćena Literatura:
* Izvor Monografija Podunavske oblasti 1812-1927 sastavio Dr, Vladimir Margan biv. Predsednik Oblasnog odbora Komesar Oblasne Samouprave, objavjeno (1927 g.)„Napredak Pančevo,,
* „Letopis“: *Podunavska mesta i običaji* Marina (Beč 1999 g.).

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Novo Selo (Velika Plana)

**Novo Selo** je naselje u Srbiji u opštini Velika Plana u Podunavskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 1256 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1628 stanovnika).

## Historija
Do 1946. godine naziv sela je bio *Novi Adžibegovac*. 
Novi Adžibegovac je naselje novijeg datuma. Selo je postalo iseljavanjem iz susednog Starog Adžibegovca (Velika Plana), koji se nalazi severnije , u neposrednoj blizini. Znatan deo porodica, zbog poplava i štete koju je činila Morava, povukao se ovamo i osnovao ovo selo. Osnivanje ovoga naselja pada u doba između 1830. i 1835. dodine, a ime su mu preneli doseljenici iz Starog Adžibegovca (Velika Plana), i za raliku od Starog prozvali ga Novim Adžibegovcom.

Po popisu iz 1921.g. Novi Adžibegovac je imao 282 kuće sa 1364 stanovnika. Znatan deo porodica, koje su iz Starog prešle i Novi Adžibegovac (Velika Plana), Starinom si iz Mozgova (aleksinaćki srez) i njih ima 37 na broju. Ostale porodice, koje su takođe prešle iz Starog u Novi Adžibegovac, starinom su iz raznih mesta. Najpre su došle u Srari Adžibegovac (Staro Selo) pa su iz njega prešle u Novi Adžibegovac (Novo Selo). To su porodice došle u Stari Adžibegovac iz: okoline Trna, iz Dragačeva, Mlave, iz Kolašina, od Vranje i iz okoline Soko-Banje. Ovo su sve starije porodice. Ostale su kasnije dolazile iz raznih krajeva. Najveći broj doseljenika vidi poreklo iz Morave, pa iz Mlave, Jasenice, Vranjske Pčinje, iz Leoenice, iz Bugarske, iz Banata, Kolašina itd. . (podaci krajem 1921. godine).

## Demografija
U naselju Novo Selo živi 1007 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 41,0 godina (39,2 kod muškaraca i 42,9 kod žena). U naselju ima 395 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,18.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

### Korišćena Literatura
* Izvor Monografija Podunavske oblasti 1812-1927. objavjeno (1927 g.)„Napredak Pančevo,,
* „Letopis“: *Podunavska mesta i običaji* Marina (Beč 1999 g.). Letopis period 1812 – 2009 g. Sastavio od Pisanih tragova, Letopisa, po predanju mesta u Južnoj Srbiji, mesta i običaji nastanak sela ko su bili Doseljenici čime se bavili meštani i odakle su sa starinom
* *Napomena*
U uvodnom delu autor je dao kratak istorijski pregled ovog područja od praistorijskih vremena do stvaranje države Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Najveći prilog u ovom delu čine *,»Letopisi«* i trudio se da ne propusti nijednu važnu činjenicu u prošlosti opisivanih mesta.

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Ratari (Smederevska Palanka)

**Ratari** je naselje u Srbiji u opštini Smederevska Palanka u Podunavskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 2035 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 2351 stanovnika).
## Historija

Ratari se nalazi jugozapadno od Palanke. Sudeći po tragovima prošlosti može se reći da je ovde postojalo neko staro naselje. U blizini izvora Latkovca je mesto Crkvine, gde je, po predanju, bila nekada crkva. Priča se da se ova crkva zvala Ratari, pa je po njoj i selo dobilo ime.

Ratari se pominju u haračkim tefterima i imali su 1818. g. 43 a 1822. g. 58 kuća. Godine 1846.selo je imalo 113 kuća, a po popisu iz 1921. g. Ratari su, zajedno sa zaseokom Vatoševom imali 2877 stanovnika.

Selo je ranije bilo u Selištu, u dolini Šiljakovca, gde se i sada nalazi na tragove naselja. Predanje veli da su se iz toga starog sela premestili na današnje mesto „zbog kuge koja je svet satirala“. U Selištu su stanovale ove porodice: Lukovići, Markovići, Radišići, Isakovići, Vesići i Stanišići. Sve ove porodice su velike i razgranate. (podaci krajem 1921. godine).

## Demografija
U naselju Ratari živi 1669 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 43,6 godina (43,2 kod muškaraca i 44,0 kod žena). U naselju ima 596 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,41.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Sport
* FK Budućnost Ratari, fudbalski klub osnovan 1948. godine.

## Reference

## Korišćena Literatura
* Podaci su uzeti iz: „Naselja“ knj.13 (dr. B. M. Drobnjaković: Smederevsko podunavlje i Jasenice) iz „naselja“ knj.22. Arhivska građa za naselja u Srbiji) i iz „Letopisa“ sela Ratara, Br.3345.
* Izvor Monografija Podunavske oblasti 1812-1927, objavjeno (1927 g.)„Napredak Pančevo,,
* „Letopis“: *Podunavska mesta i običaji* Marina (Beč 1999 g.). Letopis period 1812 – 2009 g. Sastavio od Pisanih tragova, Letopisa, po predanju mesta u Južnoj Srbiji, mesta i običaji nastanak sela ko su bili Doseljenici čime se bavili meštani
* *Napomena*
U uvodnom delu autor je dao kratak istorijski pregled ovog područja od praistorijskih vremena do stvaranje države Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Najveći prilog u ovom delu čine *,»Letopisi«* i trudio se da ne propusti nijednu važnu činjenicu u prošlosti opisivanih mesta.

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Šalinac

**Šalinac** je prigradsko naseljeno mesto grada Smedereva u Podunavskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 985 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1160 stanovnika).

U blizini Šalinca nalazi se Šalinački lug. U sastavu Šalinovca bio je Kulič koji je od 2011. samostalno naselje.

## Demografija
U naselju Šalinac živi 816 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 43,4 godina (42,4 kod muškaraca i 44,4 kod žena). U naselju ima 316 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,12.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Cerovac (Smederevska Palanka)

**Cerovac** je naselje u Srbiji u opštini Smederevska Palanka u Podunavskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 1177 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1418 stanovnika).

## Historija
Selo se nalazi jugozapadno od Palanke. Cerovac je starije naselje. U hrisovulji kojom despot Đorđe potvrđuje baštinu čelniku Radiću (1428-29.g.), koju je imao pod despotom Stevanom. U kraju Boljevcu postoji stari bunar koji smatraju za svetinju. Tu je po predanju, bila stara crkva, a i po tragovima od ruševina i iskopavaju se razne stvari. U Kaluđerici je, vele, postojao „devičanski manastir“. Sve su ovo tragovi koji ukazuju na neko staro naselje.

Za Cerovac imamo podataka o broju kuća iz prvih desetina 19.veka. Godine 1818. Cerovac je, po arački spiskovima, imao 27, a 1822.g. 32 kuće. Godine 18469. selo je imalo 62 kuće, a po popisu iz 1922.g. u selu je bilo 262 kuće sa 1430 stanovnika.

Stare su porodice: Đilasovići (danas raznim prezimenima) čiji je čukundeda došao pre Ustanka od Sjenice; Marinkovići (danas raznim prezimenima) čiji su se preci doselili pre Ustanka iz Crne Gore; Živojinovići, Obradovići i Stojanovići (Adamovići). Ostale porodice su doseljene i to: Petkovići iz Tulova (leskovački), Radojevići iz Velike Krsne, Mitrovići iz Daretina (moravski srez) Rajevići iz Brekova (moravički srez), Simići iz Lisine i t.d.. (podaci krajem 1921. godine).

## Demografija
U naselju Cerovac živi 976 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 44,7 godina (43,3 kod muškaraca i 46,1 kod žena). U naselju ima 332 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,55.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Literatura
* Izvor Monografija Podunavske oblasti 1812-1927. objavjeno (1927 g.)„Napredak Pančevo,,
* „Letopis“: *Podunavska mesta i običaji* Marina (Beč 1999 g.). Letopis period 1812 – 2009 g. Sastavio od Pisanih tragova, Letopisa, po predanju mesta u Južnoj Srbiji, mesta i običaji nastanak sela ko su bili Doseljenici čime se bavili meštani
* *Napomena*
U uvodnom delu autor je dao kratak istorijski pregled ovog područja od praistorijskih vremena do stvaranje države Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Najveći prilog u ovom delu čine *,»Letopisi«* i trudio se da ne propusti nijednu važnu činjenicu u prošlosti opisivanih mesta.

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
* OŠ „Milija Rakić"
Barlovo

**Barlovo** je naselje u Srbiji u opštini Kuršumlija u Topličkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 166 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 129 stanovnika).

## Demografija
U naselju Barlovo živi 118 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 35,7 godina (33,6 kod muškaraca i 37,9 kod žena). U naselju ima 58 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,86.

Stanovništvo u ovom naselju veoma je nehomogeno.
Barlovo je jedno od dva sela u Srbiji u kome Romi čine etničku većinu, drugo selo je Nanomir u opštini Mionica.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Đakus

**Đakus** je naselje u Srbiji u opštini Žitorađa u Topličkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 904 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 859 stanovnika). Nalazi se na raskrsnici puteva koji vode za Žitorađu, Prokuplje i Niš.

## Demografija
U naselju Đakus živi 729 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 41,5 godina (39,9 kod muškaraca i 43,2 kod žena). U naselju ima 221 domaćinstvo, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 4,09.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Džigolj

**Džigolj** je naselje u Srbiji u opštini Prokuplje u Topličkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 276 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 497 stanovnika).

## Demografija
U naselju Džigolj živi 228 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 45,0 godina (42,3 kod muškaraca i 48,2 kod žena). U naselju ima 103 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,68.

Ovo naselje je u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze
Gornja Draguša

**Gornja Draguša** je naselje u Srbiji u opštini Blace u Topličkom okrugu. Nalazi se između Jastrebca i Kopaonika oko 60 kilometara jugoistočno od Niša. Prema popisu iz 2002. bilo je 258 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 361 stanovnika).

## Historija

U Drugom svetskom ratu je selo bilo poznato i kao „Mala Moskva“, jer se u njemu nalazio snažan partizanski otpor okupatoru.

U selu se, zahvaljujući tadašnjem visokom funkcioneru KPJ-a Draganu Popoviću - Sulji, nalazi Dom kulture, pošta i lekarska ambulanta i muzej istorije sela, u kome se nalaze mnogobrojne fotografije koje svedoče o životu sela od pojave prvih fotografija pa sve do posleratnog perioda. Tu se, takođe, nalazi i spomenik palim borcima u borbi protiv okupatora u Drugom svetskom ratu.

Stanovnici sela se uglavnom bave poljoprivredom i stočarstvom.

## Demografija
U naselju Gornja Draguša živi 220 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 46,5 godina (46,5 kod muškaraca i 46,5 kod žena). U naselju ima 106 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,43.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Vukojevac

**Vukojevac** je napušteno selo u opštini Kuršumlija u Topličkom okrugu. Prema popisu iz 2002. selo je pusto, nema stanovnika, kao i prema popisu iz 1991.

Selo je na administrativnoj liniji sa Kosovom i Metohijom i kuće su uglavnom prodavane Albancima iz susednih sela sa KiM koji su ih razgrađivali i odnosili građevinski materijal. Danas se od 49 kuća ne mogu naći ni temelji. Stoga je danas teško utvrditi lokaciju sela na terenu. U periodu od 1999. do 2001. godine je selo bilo u takozvanoj kopnenoj zoni bezbednosti.

## Demografija
U naselju Vukojevac ne živi više ni jedan stanovnik. Od popisa 1991. godine nema više stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Bukoloram

**Bukoloram** je naselje u Srbiji u opštini Prokuplje u Topličkom okrugu. Prema popisu iz 2011. ovo naselje imalo je svega 4 stanovnika (prema popisu iz 2002. imalo je 12 stanovnika).

## Demografija
U naselju Bukoloram žive 4 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 83,3 godina (85,5 kod muškaraca i 81,0 kod žena).

Ovo naselje je u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja četiri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Žitni Potok

**Žitni Potok** je naselje u Srbiji u opštini Prokuplje u Topličkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 592 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 663 stanovnika)

Do 1965, godine je ovo naselje sedište **Opštine Žitni Potok** koju su činila naseljena mesta: Arbanaška, Bogujevac (tada pod zvaničnim imenom Bogojevac), Bregovina, Bublica, Donji Statovac, Dragi Deo, Glasovik, Gornji Statovac, Jabučevo, Kožince, Kruševica, Mačina, Mrljak, Novi Đurovac (tada pod zvaničnim nazivom Novi Đurevac), Obrtince, Pestiš, Rankova Reka, Rgaje, Srednji Statovac, Stari Đurovac (tada pod zvaničnim nazivom Stari Đurevac), Staro Selo, Ševiš, Široke Njive, Tovrljane, Trnovi Laz, Vlasovo, Zlata i Žitni Potok. Posle ukidanja opštine područje bivše opštine je u celini ušlo u sastav opštine Prokuplje.

## Demografija
U naselju Žitni Potok živi 446 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 40,8 godina (38,6 kod muškaraca i 43,0 kod žena). U naselju ima 225 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,63.

Stanovništvo u ovom naselju veoma je nehomogeno, a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Kuršumlijska Banja

**Kuršumliska Banja** je gradsko naselje i banjsko lečilište u opštini Kuršumlija u Topličkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 151 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 185 stanovnika).

## Prirodni uslovi
Sa najumerenijom klimom od svih banja u Srbiji, Kuršumlijska Banja uz okolni prirodni ambijent koji sačinjavaju šume, Banjska reka i potoka sa čistom vodom, kao i čist vazduh (u blizini nema industrije) predstavlja i lečilište i rekreacioni centar. Kuršumlijska Banja je banja u Srbiji sa više vrsta lekovitih voda, koje je svrstavaju u red najatraktivnijih u Evropi (sumporovite, ugljeno-kisele, alkalne i gvožđevite vode). Temperature voda su od 14-67°S.

## Banja
Središte zdravstvdženog turizam u banji je zavod i hotel „Žubor“. U Zavodu za specijalizovanu rehabilitaciju „Žubor“ terapijski blok se sastoji od hidroterapije, blatne terapije, elektroterapije i kinezi terapije. Smeštajni deo Zavoda je B kategorije, 240 ležajeva i 250 mesta u restoranu. Medicinske indikacije uključuju bolesti lokomotornog sistema, ginekološka oboljenja, neurološka oboljenja, bolesti metabolizma.

## Demografija
U naselju Kuršumliska Banja živi 125 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 43,9 godina (40,2 kod muškaraca i 47,3 kod žena). U naselju ima 55 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,75.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Poštar Filip nosi nadu („Večernje novosti“, 7. decembar 2011)
Mačina

**Mačina** je naselje (selo) u Srbiji u opštini Prokuplje u Topličkom okrugu sastoji se od dva dela ili mahale Gornje i Donje Mačine (udaljenost oko jedan kilometar), nalazi se po obodu Pustorečke kotline ispod planine Pasjača. Zemlja u ovom selu je veoma plodna, okružena šumom sa više potočića i izvora od kojih je najpoznatiji Sveta Voda. Sveta Voda je po predanju dobila naziv jer je jedan turski vođa, na tom izvoru izlečio vid ćerki. Na putu između sela Zlate i Mačine, nalazi se veoma vredno arheološko nalazište Kale, domovina Justinijana I vizantijskog imperatora. Tako da je ovo mesto vrlo važno sa istorijskog stanovišta. Naučnik prof. dr Mihajlo Milenković sa Filozofskog fakulteta u Beogradu, vodi areheološka istraživanja ovog mesta.  Preko leta Mačina je lepo planinsko selo, međutim zbog nedostataka puteva, zimi je prilično nepristupačno.
Naseljavanje stanovništva koje je opisao prof. dr Milutin Đorđević (profesor Filozofskog fakulteta u Nišu), u svojoj knjizi Pusta reka, uglavnom navodi da se stanovništvo naselilo u ove krajeve nakon oslobođenja ovih krajeva od Turaka, pod vođstvom Miloša Obrenovića 1877. godine. Naseljavanje je počelo dakle nakon Belinskog kongresa i doseljenici Toplice, pa i mačine dobili su od države zemlju. Stanovništvo je srpskog porekla (srbi dinarskog i moravskog mentaliteta) doseljavano sa Vlasine, na koju su se doselili pod progonom Turaka iz različitih krajeva Srbije: Kosova i Metohije, Raške, Hercegovine i drugih krajeva. Oni su se naseljavali u obliku porodičnih zajednica. Veće porodične zajednice su: Boškovići (smatra se da poreklo vode iz Raške, doseljenjni na Vlasinu pa u Pustu Reku), Ilići (takođe mnogobrojna zajednica), Najdanovići,  Đorđevići (za koje se takođe smatra da im poreklo vodi iz Raške), Radivojevići, Jankovići, Pejići, Zlatkovići, Dimitrijevići i dr. Oni su se danas najvećim delom odselili u Beograd, Novi Sad, Prokuplje, Leskovac, Niš itd. Mnoge porodične zajednice imale su po nekoliko deteta. Međutim danas tamo postoji samo nekoliko domaćinstava.
Mnogi iz ovih porodica danas su inženjeri, lekari, arheolozi, dobri građevinski majstori, oficiri, ratnici, pogotovo ako se zna da je blizu Pasjača i da su tu bile partizanske jedinice  3. srpske brigade koje su se borile sa okupatorom. 
Po predanju naziv Mačina je dobila jer je u šumama oko nje bilo dosta divljih mačaka. 
  
Prema popisu iz 2002. bilo je 67 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 103 stanovnika).

## Demografija
U naselju Mačina živi 62 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 57,0 godina (53,3 kod muškaraca i 61,5 kod žena). U naselju ima 32 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,09.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Rastelica

**Rastelica** je napušteno selo u opštini Kuršumlija u Topličkom okrugu. Prema popisu iz 2002. nije bilo stanovnika, dok prema popisu iz 1991. bilo je 13 stanovnika).

Ovo selo je na administrativnoj liniji sa Kosovom i Metohijom. U periodu od 1999. do 2001. godine je ovo selo bilo u takozvanoj kopnenoj zoni bezbednosti, demilitarizovanom pojasu širine 5&nbsp;km. Pored spontanog procesa starenja i depopulacije, nastala bezbednosnosna situacija je izazvala da se preostali srpski živalj iseli.

Tvrdi se da se 2005. godine vratila jedna staračka porodica i da najmlađi stanovnik ima 63 godine.

## Demografija
U selu Rastelica nema više stanovnika niti domaćinstava.

Ovo naselje od 50-ih godina 20. veka ima konstantan pad broja stanovnika i prema popisu iz 2002. godine je ugašeno.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Rudare (Kuršumlija)

**Rudare** je naselje u Srbiji u opštini Kuršumlija u Topličkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 246 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 310 stanovnika).

Rudare se nalazi na putu Niš - Priština i u njemu se nalazi motel. Kod Rudara se odvaja put za Prolom Banju.

U selu je otkriven prirodni fenomen - zid sastavljen od horizontalnih kamenih kolona u dužini od 100 metara i visini od 10 metara. Zid je vulkanskog porekla i starost mu je procenjena na 65 miliona godina.

## Demografija
U naselju Rudare živi 201 punoletni stanovnik, a prosečna starost stanovništva iznosi 46,2 godina (43,8 kod muškaraca i 48,9 kod žena). U naselju ima 94 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,62.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Jasenovik (Niš)

**Jasenovik** je naseljeno mesto u gradskoj opštini Pantelej na području grada Niša u Nišavskom okrugu. Nalazi se u planinskom području Kalafata i Gramade, na oko 17&nbsp;km severoistočno od centra Niša. Prema popisu iz 2002. bilo je 416 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 456 stanovnika).

## Historija
Jasenovik je još u srednjem veku formirano selo. Turski popis 1498. godine evidentirao ga je pod istim imenom kao spahiluk (zeamet) Ibrahim-bega iz Niša sa 19 domova, 12 neoženjenih, 3 udovička doma i sa dažbinama u iznosu 4.907 akči. Prema turskom popisu nahije Niš iz 1516. godine, mesto je bilo jedno od 111 sela nahije i nosilo je isti naziv kao danas, a imalo je 30 kuća, 2 udovička domaćinstva, 9 samačka domaćinstva. U kasnijim vekovima jedva da ima podataka o ovom selu, verovatno zato što je manje i skrovito selo. Posle oslobođenja od Turaka, selo je imalo oko 25 zadružnih domaćinstava skoncentrisanih u pitomom dolu pod Debelim delom i Kajicom (675 m).

Posle oslobođenja od Turaka veći deo atarskog zemljišta postao je vlasništvo seoskih porodičnih zadruga, a jedan deo je još uvek bio zajednička svojina. Godine 1895. Jasenovik je manje selo sa 39 najvećim delom zadružnih domaćinstava i 377 stanovnika, a 1930. godine u njemu je živelo 68 domaćinstava i 518 stanovnika. Sa raspadom porodičnih zadruga krajem 19. i početkom 20. veka, odvijao se proces usitnjavanja poseda, a sa postepenim uključivanjem u tržišnu privredu tokom prve polovine 20. veka, naročito posle izgradnje železničke pruge Niš - Zaječar 1922. godine, počela je slabiti šumsko-stočarska, a jačati ratarska i nepoljoprivredna orijentacija. Pojedina domaćinstva počela su se približavati drumu i železničkoj pruzi. Ovaj proces je naročito došao do izražaja posle Drugog svetskog rata, kada su se, osim izmeštanja seoskog naselja, brojna mlađa domaćinstva okrenula prema gradskom zapošljavanju i mešovitoj privredi, a neka su se odselila u Niš ili u pojedina naselja u njegovoj bližoj okolini.

Godine 1971. novi Jasenovik je imao 32 poljoprivredna, 72 mešovita i 15 nepoljoprivrednih domaćinstava, dok je stari ostao zapušten.

## Demografija
U naselju Jasenovik živi 342 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 44,2 godina (43,6 kod muškaraca i 44,8 kod žena). U naselju ima 128 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,25.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Literatura
* Enciklopedija Niša: Priroda, prostor, stanovništvo; izdanje Gradina - Niš, 1995.g. pp.&nbsp;58.

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Tovrljane

**Tovrljane** je naselje u Srbiji u opštini Prokuplje u Topličkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 90 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 153 stanovnika).

## Demografija
U naselju Tovrljane živi 89 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 63,0 godina (57,3 kod muškaraca i 68,3 kod žena). U naselju ima 51 domaćinstvo, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 1,76.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference
U selu TOVRLJANU svake godine se skupljaju potomci familije KRASIC 15.AVGUSTA na dan letnjeg sv.Stevana njihove krsne slave koja se slavi i 09.JANUARA
Tada dolaze svi blizi i dalji rođaci i skupljaju se ispod hrasta luznjaka koji je star preko trista godina i nazvan je po pretku PANTIN HRAST.Toga dana dolaze u selo Krasici i njihovi potomci iz Novog Sada,Beograda,Svilajinca,Prokuplja, Nisa.....

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
Trnovi Laz

**Trnovi Laz** ili **Trnov Laz** je naselje u Srbiji u opštini Prokuplje u Topličkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 62 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 85 stanovnika). Prema popisu iz 2011. bilo je 45 stanovnika i 63 kuće.

## Demografija
U naselju Trnovi Laz živi 57 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 49,0 godina (43,0 kod muškaraca i 55,7 kod žena). U naselju ima 23 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,70.

Ovo naselje je u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
Jelašnica (Niška Banja)

**Jelašnica** je naseljeno mesto u gradskoj opštini Niška Banja na području grada Niša u Nišavskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 1695 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1724 stanovnika).

## Geografija
U blizini se nalazi specijalni rezervat prirode Jelašnička klisura.

## Historija

Na mestu *Bara*, nedaleko od Jelašnice, kod ušća Jelašničke reke (*Studene*) u Nišavu, otkriven je i delimično arheološki istražen višeslojni lokalitet koji obuhvata praistorijsko naselje iz starijeg i mlađeg gvozdenog doba, kao i rimsku vilu rustiku, iz antičkog doba.

Prema turskom popisu nahije Niš iz 1516. godine, mesto je bilo jedno od 111 sela nahije i nosilo je isti naziv kao danas, a imalo je 62 kuće, 3 udovička domaćinstva, 15 samačka domaćinstva. Te godine je bilo Vlaško selo.

U Jelašnici je radio rudnik mrkog uglja sa manjim prekidima tokom ratova od 1908. godine do 1968. godine. Za transport uglja korišćena je lokomotiva i voz uskog koleseka. Lokomotiva je popularno nazvana “Baba Milka” i posle zatvaranja nalazila se u parku Čair za igranje dece da bi se posle renoviranja našla na trgu Trg Kralja Aleksandra Ujedinitelja u Nišu.

## Demografija
U naselju Jelašnica živi 1389 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 41,5 godina (40,7 kod muškaraca i 42,3 kod žena). U naselju ima 594 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,85.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

Interesantno je da je posle zatvaranja rudnika "Jelašnica" došlo do naglog smanjenja broja stanovnika ali da se sredinom sedamdesetih broj stanovnika "ustalio". Od tada je smanjenje broja stanovnika mnogo manje nego u mnogim drugim selima Srbije. Uzroke treba tražiti u tome da se ranijih godina jedan broj stanovnika bavio vinogradarstvom (vinarstvom) a da sada veliki broj stanovnika radi u Nišu i Niškoj banji i putuje do posla i natrag. Ovome pogoduje blizina Niške Banje (nekoliko kilometara) i Niša (manje od dest kilometara do predgrađa. Zadnjih godina Jelašnica je sa svojom neposrednom okolinom  postala svojevrsno "vikend naselje".

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
* Otkriveno praistorijsko naselje kod Niša („Blic“, 18. decembar 2011)
*Tesla iz Jelašnice („Blic“, 31. januar 2014.)
Bankovac

**Bankovac** je naselje u Srbiji u opštini Aleksinac u Nišavskom okrugu. Prema popisu iz 2011. godine, u Bankovcu živi 151 stanovnik (prema popisu iz 2002. godine bilo je 178 stanovnika).

## Naziv
Pre Drugog svetskog rata ovo naselje je nosilo naziv Beli Breg. Posle rata su meštani na zboru odlučili da naziv naselja promene u Bankovac (zbog najvećeg broja porodica Banković). Na desnoj obali reke Južne Morave se nalazi staro naselje Beli Breg i javljao se problem sa poštom-sva pisma, dokumenta, sudski pozivi itd. su stizali u staro naselje; to je bio glavni razlog za promenu naziva ovog naselja.

## Demografija
U naselju Bankovac živi 149 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 42,7 godina (42,6 kod muškaraca i 42,7 kod žena). U naselju ima 54 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,30.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Literatura

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Vrćenovica

**Vrćenovica** je naselje u Srbiji u opštini Aleksinac u Nišavskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 501 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 568 stanovnika).

## Geografija
Vrćenovica se nalazi u podnožju planine Jastrebac i dolini reke Turije, blizu njenog ušća u Južnu Moravu. Nalazi se na regionalnom putnom pravcu Aleksinac - Prokuplje.
## Demografija
U naselju Vrćenovica živi 428 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 47,0 godina (44,9 kod muškaraca i 48,8 kod žena). U naselju ima 166 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,02.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Vele Polje

**Vele Polje** je naseljeno mesto u gradskoj opštini Crveni Krst na području grada Niša u Nišavskom okrugu. Nalazi se u južnom delu Aleksinačke kotline, 24 kilometra severno, na putu od Toponice ka selima Vrelo i Paligrace. Prema popisu iz 2002. bilo je 537 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 652 stanovnika).
 
## Historija
Vele Polje je staro, još u srednjem veku formirano selo. Ime mu znači veliko polje. Turski popis 1454/55. godine, neposredno nakon pada ovih krajeva u turske ruke, zatekao ga je pod današnjim nazivom, kao razvijeno selo sa 33 kuće i dažbinom u iznosu 2.967 akči. Nakon četiri decenije, 1498. godine, evidentirano je kao veliko selo, zeamet Ibrahim-bega iz Niša sa 111 domova, 35 samačkih, 9 udovičkih domova, 2 rajinske vodenice (koje rade pola godine) i sa dažbinama koje iznose 15.717 akči.

Prema turskom popisu nahije Niš iz 1516. godine, mesto je bilo jedno od 111 sela nahije i nosilo je isti naziv kao danas, a imalo je 100 kuća, 11 udovička domaćinstva, 16 samačka domaćinstva.

Izveštaji austrijskih uhoda s kraja 18. veka (1783. i 1784. godine) takođe su ga spomenuli sa 60 kuća. Početkom 20. veka, godine 1910. selo je imalo 93 domaćinstva i 718 stanovnika, a 1921. godine 110 domačinstava i 790 stanovnika.

Iz doba okupacije Turske, poznati meštanin Kitka je bio hajduk.

Po oslobođenju od Turaka, Vele Polje se razvijalo, pre svega, kao ratarsko-stočarsko selo. Prostraniji šumski fondovi turskog i postturskog perioda isticali su i značaj prodaje drveta i drvene građe. Zbog većih kompleksa obradive i plodnije zemlje, Vele Polje je iskazivalo veći stepen imućnosti u odnosu na okolna sela. Vremenom je, čak, ispoljilo tendenciju razvoja ka manjem lokalnom središtu. Dominirajući poljoprivredni karakter je zadržalo i u periodu posle Drugog svetskog rata, premda su se od šezdesetih godina ispoljile izrazite tendencije iseljavanja i zastarevanja (staračka domaćinstva). Od 1975. godine javile su se i tendencije kupovanja parcela za izgradnju vikend kuća. Prema popisnim podacima, u selu je u 1971. godini živelo 81 poljoprivredno, 49 mešovitih i nepoljoprivrednih domaćinstava

Interesantno je po tome što su meštani igradili veštački kanal takozvana „Reka“ koji uzima vodu iz reke poviše sela i prolazi skoro polovinom sela. Kanal služi za navodnjavanje bašti u neposrednoj blizini sela. Na kanalu je izgrađena i vodenica.

## Demografija
U naselju Vele Polje živi 462 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 50,2 godina (49,2 kod muškaraca i 51,1 kod žena). U naselju ima 192 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,79.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Literatura
* Enciklopedija Niša: Priroda, prostor, stanovništvo; izdanje Gradina - Niš, 1995.g. pp.&nbsp;17.

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)