open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aland (Altmark)

**Aland** () je opština u nemačkoj saveznoj državi Saksonija-Anhalt. Jedno je od 26 opštinskih središta okruga Štendal. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 1.306 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (*AGS*) 15090003.

## Geografski i demografski podaci

Aland se nalazi u saveznoj državi Saksonija-Anhalt u okrugu Štendal. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 17 metara. Površina opštine iznosi 74,1&nbsp;km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 1.306 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 18 stanovnika/km².

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* Zvanični sajt opštine 
* Nem. Savezni zavod za statistiku 
* Stalna konferencija gradova i opština 
* KommOn  - Informacioni sistem gradova, opština i okruga.
Antimilerijanski hormon

**Antimilerijanski hormon** (*AMH*, *Milerijanski inhibitorni faktor*, *MIF*, *Milerijanski inhibitorni hormon*, *MIH*, *Milerijanska inhibitorna supstanca*, *MIS*) je protein koji je kod ljudi kodiran *AMH* genom. On inhibira razviće paramezonefrinskog kanala u muškom embrionu.

## Distribucija po vrstama
AMH je prisutan kod riba, reptila, ptica, torbara, i materičnih sisara.

## Struktura
AMH je proteinski hormon koje strukturno srodan sa inhibinom i aktivinom. On je član familije transformirajućeg faktora rasta (TGF-β). AMH je dimerni glikoprotein.

## Gen
Kod ljudi, gen za AMH se nalazi na hromozomu 19p13.3, dok je gen  sa hromozoma 12 kodira njegov receptor.

## Reference

## Povezano
* Seksualna diferencijacija
* Receptor antimilerijanskog hormona
AMH

Termin **AMH** ima više značenja.

* Antimilerijanski hormon, peptidni hormon
* Atlantički modalni haplotip, genetički haplotip Y-hromozoma
MIF

Termin **MIF** ima više značenja.
* Antimilerijanski hormon, peptidni hormon
* Inhibitorni faktor mikrofagne migracije (), peptidni hormon
* Mertiolat-jod-formaldehid, rastvor koji se koristi u biomedicinskim laboratorajama
MIS

Termin **MIS** ima više značenja.
* Antimilerijanski hormon, peptidni hormon
* Mitohondrijski izotopni sistem, ATP konverzioni faktor
Aktivin i inhibin

**Aktivin** i **inhibin** su dva blisko srodna proteinska kompleksa koji imaju skoro potpuno suprotno biološko dejstvo. **Aktivin** pospešuje FSH biosintezu i sekreciju, i učestvuje u regulaciji menstrualnog ciklusa. Poznato je da vrši i niz drugih funkcija, uključujući njegovo učešće u proliferaciji, diferencijaciji, apoptozi, metabolizmu, homeostazi, imunskom responsu, zarastanju rana, i endokrinom sistemu. Nasuptrot tome **inhibin** umanjuje FSH sintezu i inhibira njegovu sekreciju.

Aktivin je dimer koji se sastoji od dve identične ili veoma slične beta podjedinice. Inhibin je takođe dimer. Njegova jedna komponenta je beta podjedinica koja je slična ili identična sa beta podjedinicom aktivina. Međutim, u kontrastu sa aktivinom, druga komponenta inhibinskog dimera je manje srodna sa alfa podjedinicom. Aktivin, inhibin i brojni drugi strukturno srodni proteini, poput antimilerijanskog hormona, koštanog morfogenetičkog proteina, i diferencijacionog faktora rasta pripadaju TGF-β proteinskog superfamiliji.

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
* 
*
Ljudski placentalni laktogen

**Ljudski placentalni laktogen** (*HPL*, *ljudski horionski somatomamotropin*, *HCS*) je polipeptidni plancentalni hormon. Njegova struktura i funkcija su slični sa ljudskim hormonom rasta. On modifikuje metaboličko stanje majke tokom trudnoće da bi se omogućilo snabdevanje fetusa energijom. HPL ima anti-insulinska svojstva. HPL je hormon koji izlučuju tokom trudnoće sincitiotrofoblasti. Slično ljudskom hormonu rasta, HPL je kodiran genima na hromozomu 17q22-24. On je identifikovan 1963.

## Struktura
HPL molekulska masa je 22.125. On sadrži jedan lanac sa 191 aminokiselinom, koji ima dve disulfidne veze i strukturu koja se sastoji od 8 heliksa. Kristalna struktura je određena do rezolucije od 2.0 Å.

## Reference

## Literatura
* 
* 
* 

## Vanjske veze
*
HPL

Termin **HPL** ima više značenja.
* Ljudski placentalni laktogen, peptidni hormon
* Hauard Filips Lavkraft ()
HEK

**HEK** se može odnositi na:

* Heek, nemačka opština
* EPH receptor A3, receptorska tirozinska kinaza
Timozin

**Timozini** su mali proteini koji su prisutni kod mnogih životinja. Ime su dobili po timusu u kome su prvobitno otkriveni. Naknadno je utvrđeno da je većina njih prisutna u mnogim drugim tkivima gde ispoljavaju brojna biološka dejstva. Timozini α1 i β4 imaju potencijalno važne uloge u medicini. Oni su klasifikovani kao modifikatori biološkog responsa.

## Otkriće
Otkriće timozina sredinom 1960-tih je proisteklo iz istraživanja uloga grudne žlezde u razviću imunskog sistema kičmenjaka. Pretpostavljalo se da taj organ ima hormonsko dejstvo. Iz timusnog tkiva je izolovan biološki aktivan preparat, poznat kao *timozinska frakcija 5*, koji je imao sposobnost obnavljanja pojedinih aspekata imunskih funkcija kod životinja bez grudne žlezde. Utvrđeno je da frakcija 5 sadrži preko 40 malih peptida (u opsegu molekulskih težina od 1.000 do 15.000 Da). Oni su klasifikovani kao α, β i γ timozini na bazi njihovog ponašanja u električnom polju. Mada su nađeni zajedno u frakciji 5, oni su strukturno i genetički različiti. Utvrđeno je da je timozin β1 ubikvitin (skraćen za dva C-terminalna glicina).

Kad su individualni timozini izolovani iz frakcije 5 i karakterisani, postalo je očigledno da imaju veoma raznovrsna i važna biološka svojstva.

## Reference

## Vanjske veze
* 

## Povezano
* Timozin α1
* Beta timozini
Timozin α1

**Timozin α<sub>1</sub>** je peptidni fragment izveden iz **protimozina alfa**, proteina koji je kod ljudi kodira *PTMA* genom.

## Funkcija
Thimozin α1 je glavna komponenta timozinske frakcije 5, koja je odgovorna za aktivnost tog preparata u obnavljanju imunske funkcije kod životinja bez grudne žlezde. To je bio prvi kompletno sekvencirani i sintetisani peptid iz timozinske frakcije 5. Za razliku od β timozina, sa kojim nije genetički i hemijski srodan, timozin α1 se formira kao fragment sa 28 aminokiselina, iz dužeg prekursora sa 113 aminokiselina, protimozina α. On pospešuje ćelijski posredovanu imunost kod ljudi kao i eksperimentalnih životinja.

## Terapeutska primena
Timozin α1 je odobren u 35 zemalja za lečenje Hepatitisa B i C, kao i za upotrebu sa vakcinama za pojačavanje imunskog responsa u treatmentu drugih bolesti.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Povezano
* Timozini
Beta timozin

**Beta timozini** su familija proteina koji imaju zajedničku sekvencu od oko 40 aminokiselina. Oni su slični peptidu timozin β4. Beta timozini su prisutni u skoro isključivo u multićelijskim životinjama. Timozin β4 je originalno izdvojen iz grudne žlezde zajedno sa nekoliko drugih peptida, i oni su dobili zajedničko ime timozini. Kasnije je utvrđeno da su ti proteini strukturno i genetički različiti i da su prisutni u mnogim životinjskim tkivima.

## Reference

## Povezano
* Timozini
* Timozin α1
Timopoietin

**Timopoietin** (*polipeptid vezan za laminu 2*, *LAP2*) je protein koji je kod ljudi kodiran *TMPO* genom. LAP2 je protein unutrašnje membrane jedra.

Timopoietin učestvuje u indukciji CD90 proteina u grudnu žlezdu. Gen timopoetina kodira tri alternativno splajsovane iRNK molekula koji kodiraju proteine sa 75 kDa (alfa), 51 kDa (beta) i 39 kDa (gama). Oni su izraženi u većini ćelijskih tipova. Ljudski TMPO gen se nalazi u hromozomsko opsegu 12q22 i sastoji se od osam eksona.

## Interakcije
Timopoietin formira interakcije sa barijerom za autointegracioni faktor 1, AKAP8L, LMNB1 i LMNA.

## Reference

## Literatura

* 

## Vanjske veze
*
Enteroglukagon

**Enteroglukagon** je peptidni hormon izveden iz preproglukagona. On je gastrointestinalni hormon, koji prvenstveno izlučuju ćelije sluzokože debelog creva i terminalni ileum. On se sastoji od 37 aminokiselina. Enteroglukagon se oslobađa nakon unosa mešovitih obroka, i odlaže gastrično pražnjenje.

## Reference

## Povezano
* Proglukagon

## Vanjske veze
* Overview at colostate.edu 
* 
* 
*
Insulinu sličan faktor rasta

**Insulinu slični faktori rasta** (*IGF*) su proteini sa koji su visoko homologni sa insulinom. IGF proteini su deo sistema kompleksa koji ćelije koriste da komuniciraju sa njihovim fiziološkim okruženjem. Taj sistem kompleska (koji se često naziva IGF osa) se sastoji od dva receptora na ćelijskoj površini (IGF1R i IGF2R), dva liganda (IGF-1 i IGF-2), familije od šest IGF-vezujućih proteina visokog afiniteta (IGFBP-1 do IGFBP-6), kao i asociranih enzima za degradaciju (IGFBP), kolektivno poznatih kao proteaze.

## IGF1/GH osa
IGF osa se često naziva Hormon rasta/IGF1 osa. Insulinu sličan faktor rasta 1 (IGF-1) se uglavnom izlučuje iz jetre kao rezultat stimulacije homonom rasta (GH). IGF-1 je značajan za regulaciju normalne fiziologije, kao i za brojna patološka stanja, uključujući kancer. IGF učestvuje u promociji ćelijske proliferacije i inhibiciji ćelijske smrti. Insulinu sličan factor rasta 2 (IGF-2) je primarni faktor rasta neophodan za rano razviće, dok je IGF-1 izražavanje neophodno za dostizanje maksimalnog rasta. To je potvrđeno studijama genskih nokaouta na miševima.

Faktori koji su poznati da uzrokuju varijacije nivoa GH i IGF-1 u cirkulaciji uključuju individualne genetičke faktore, vreme dana, životno doba, pol, status vežbanja, nivo stresa, novi ishrane, indeks telesne mase (BMI), stanje bolesti, rasa, stanje estrogena i unos ksenobiotika.

IGF-1 učestvuje u regulaciji neuralnom razviću uključujući neurogenezu, mijelinaciju, sinaptogenezu, grananje dendrita, i neuroprotekciju nakon neuronalnog oštećenja. IGF-1 uslovaljava razviće puža uva putem kontrolisanja apoptoze. Njegov deficit može da uzrokuje gubitak sluha. Njegov serumski nivo je u korelaciji sa malim rastom osobe i umanjenim slušnim sposobnostima, posebno u uzrastu od 3–5 godina, i tokom kasnog puberteta.

## Reference

## Povezano
* Insulinu sličan faktor rasta 1
* Insulinu sličan faktor rasta 2

## Vanjske veze
* Growth Factors Dr. Richard Garde
IGF

Termin **IGF** ima više značenja.
* Insulinu sličan faktor rasta, peptidni hormon
* Internacionalna gimnastička federacija, upravljačko telo konkurentne gimnastike
Insulinu sličan faktor rasta 2

**Insulinu sličan faktor rasta 2** (*IGF-2*) je jedan od tri proteinska hormona koji su strukturno slični sa insulinom. On je podrobno karakterisan neutralni peptid. IGF-2 izlučujuje jetra, i on cirkuliše krvotokom. IGF-2 reguliše rast, i ispoljava aktivnosti slične insulinu i mitogenima. Faktor rasta je u znatnoj meri zavistan od somatotropina. On je značajan za rast fetusa, u kontrastu sa Insulinu sličnim faktorom 1, koji je glavni faktor rasta kod odraslih osoba.

## Struktura gena
Kod ljudi je IGF2 gen lociran na hromozomu 11p15.5, regionu koji sadrži brojne gene. Kod miševa taj homologni region se nalazi na u hromozomu 7.

## Reference

## Literatura

## Povezano
* Receptor insulinu sličnog faktora rasta 2
* Insulinu sličan faktor rasta II IRES

## Vanjske veze
*
Vuzenica (općina)

**Općina Vuzenica** (slovenski: *Občina Vuzenica*) je jedna od **212** slovenskih općina od 2.726 stanovnika, administrativni centar općine je istoimeni grad Vuzenica.
## Geografija
Općina Vuzenica leži na sjeveru Slovenije, pored austrijske granice u gornjem dijelu Mežiške doline, na površini od 50.1 km² na kojoj se prostire 5 naselja.
## Naselja Općine Vuzenica
Dravče, Sv. Primož na Pohorju, Sv. Vid, Šentjanž nad Dravčami, **[[Vuzenica]]**.

## Reference

## Vanjske veze

* Službena stranica Općine Vuzenica
Vuzenica

**Vuzenica** (njemački: *Saldenhofen*) je gradić u Sloveniji od 1.578 stanovnika, on je i administrativni centar Občine Vuzenica.
## Geografija
Vuzenica leži na ušću potoka Cerkvenica u Dravu i duž sjevernih obronaka Pohorja, udaljena 12 km od Dravograda.
## Historija
Vuzenica se prvi put navodi u nekom dokumentu 1238. kao feud odcjepljen od dotadašnjih gospodara iz Dravograda. 
Zna se da je u 13. vijeku burg na brdu opasan bedemima, kao i to da je ispod njega počelo nicati naselje zanatlija, koje se već 1288. spominje kao trgovište.

Do mjesta je 1863. došla željeznička pruga linija Dravograd - Maribor, tad je osnovano dosta pilana na bazi drva iz Pohorja, a proradio je i veliki stočni sajam.

Nakon Drugog svjetskog rata podignuta je hidroelektrana na Dravi, ona je uz livnicu najveći privredni objekt u tom pitomom gradiću.
## Znamenitost
Vizurom tog malog gradića još uvijek dominira njegova župna crkva sv. Nikolaja, koja datira iz 13. vijeka.
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Vuzenica
Tunel Karavanke

**Tunel Karavanke** (njemački: *Karawankentunnel*, slovenski: *Predor Karavanke*) je cestovni tunel u Karavankama, između Slovenije i Austrije.

## Historija i karakteristike
Tunel je probijen kroz Karavanke od slovenskog sela Hrušica (općina Jesenice) do austrijskog sela Sankt Jakob im Rosental (Koruška) u razdoblju od 1986. do 1991. godine. Dug je 7864 m (od čega slovenski dio iznosi 3450 m.), a širok je 7,5 m. Tunel povezuje austrijski autoput A11 sa slovenskim A2 odnosno Ljubljanu sa Villachom i Tauernautobahnom, pa na taj način Jugoistočnu Evropu sa Njemačkom i Zapadnom Evropom.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Predor Karavanke''
IGF-II

__NOTC__
Termin **IGF-II** ima više značenja.

* Insulinu sličan faktor rasta 2
* Insulinu sličan faktor rasta II IRES
Receptor insulinu sličnog faktora rasta 2

**Receptor insulinu sličnog faktora rasta 2** (IGF2R, *katjionski nezavisni receptor manoza-6-fosfata*, CI-MPR) je protein koji je kod ljudi kodiran *IGF2R* genom. IGF2R je multifunkcionalni proteinski receptor za koji se vezuje insulinu sličan faktor rasta 2 (IGF2) na ćelijskoj površini i manoza-6-fosfat (M6P)-obeležene proteine u *trans*-Goldžijevom apararu.

## Interakcije
Receptor insulinu sličnog faktora rasta 2 formira interakcije sa M6PRBP1.

## Reference

## Literatura

## Povezano
* Klaster diferencijacije
* Receptor insulinu sličnog faktora rasta 1
* Receptor manoza 6-fosfata

## Vanjske veze
*
MPRI

Termin **MPRI** ima više značenja.
* Receptor insulinu sličnog faktora rasta 2, ćelijski receptor
* Military Professional Resources Inc., privatni vojni preduzimač.
Kreofil sa Samosa

**Kreofil sa Samosa** () bio je jedan od najstarijih starogrčkih epskih pesnika, koga antička tradicija dovodi u neposrednu vezu s Homerom, smatrajući ga Homerovim prijateljem, a ponekad čak i zetom (mužem njegove kćeri). Prema antičkoj tradiciji, Kreofil je ugostio Homera u svojoj kući, a poreklom je bio s ostrva Hiosa, premda neki izvori smatraju da je rođen na Samosu ili Iosu. Prema nekim izvorima, Homer je Kreofilu ispričao povest o zauzeću grada Ehalije, bilo u znak zahvalnosti za njegovo gostoprimstvo, bilo u vidu miraza uz ruku svoje kćeri, a Kreofil je tu pripovest zapisao, i tako je nastalo spev *[[Zauzeće Ehalije]]*. Na osnovu te antičke predaje može se postaviti teza da je Kreofil bio jedan od najranijih "Homerida" *(Homeridae)*, tj. pesnika koji su tvrdili da potiču od Homera ili na neki način nastavljaju njegovu pesničku tradiciju, te da je predstavljao prvu sponu koja je samoga Homera povezivala s kasnijom povešću homerskih pesama; naime, Kreofil je čuvao i naučavao homerske pesme i predao ih svom potomstvu, od koga ih je navodno primio i legendarni spartanski zakonodavac Likurg.

Pesma *[[Zauzeće Ehalije]]* (Οἰχαλία), koja se pripisivala Kreofilu, opisivala je kako se Herakle nadmetao s Euritom kako bi dobio ruku njegove kćeri Jole, kako ga je Eurit prevario i napokon kako je Herakle zarad osvete zauzeo i razorio celu Ehaliju. Ta se pesma često spominje u antičkim izvorima, ali je od nje sačuvan samo jedan jedini stih. Pausanija spominje Kreofilovu pesmu pod naslovom *Herakleja* (Ἡρακλεία), no tu se bez sumnje radi samo o drugom imenu istog epa. Prema jednom antičkom izvoru, epičar Panijasis iz Halikarnasa (5. vek pne.) "ukrao" je tu pesmu od Kreofila i objavio je pod svojim imenom. Međutim, ta je priča najverovatnije samo govorila o tome da se Panijasis u svojoj pesmi *Herakleja*, koja je opevala Heraklov život, ugledao na Kreofilov spev.

## Reference
Adiponektin

**Adiponektin** (*GBP-28*, *apM1*, *AdipoQ*, *Acrp30*) je protein koji je kod ljudi kodiran *ADIPOQ* genom. On učestvuje u regulaciji nivoa glukoze kao i u razlaganju masnih kiselina.

## Struktura
Adiponektin je 244 aminokiseline dug polipeptid. Postoje četiri distinktna regiona na adiponektinu. 
* kratka signalna sekvenca za koju se vezuju hormoni za sekreciju izvan ćelije
* kratki region koji je varijabilan između vrsta
* 65 aminokiselina dug region koji je sličan sa kolagenim proteinima
* globularni domen 
Ovaj je gen sveukupno sličan sa komplementnim 1Q faktorima (C1Q). Njegova 3-dimenziona struktura globularnog regiona je veoma slična sa TNFα, mada sekvencie nisu srodne.

## Reference
Signalna sekvenca preuzimanja

**Signalne sekvence preuzimanja** (USS) su kratke DNK sekvence koje preferentno preuzimaju bakterije iz *[[Pasteurellacea]]* familije (npr. *[[Haemophilus influenzae]]*). Slične sekvence, koje se nazivaju sekvence preuzimanja DNK (DUS), su prisutne u vrstama *[[Neisseriaceae]]* familije (uključujući *[[Neisseria meningitidis]]* i *[[Neisseria gonorrhoeae]]*).

## Literatura

* 
*
Rezistin

**Rezistin** (*sekretorni faktor specifičan za adipozno tkivo*, ADSF, (), XCP1) je protein bogat cisteinom koji je kod ljudi kodiran  genom.

Kod primata, svinja, i pasa, rezistin izlučuju imune i epitelne ćelije, dok ga kod glodara izlučuje adipozno tkivo. Dužina rezistinskog prepeptida kod ljudi je 108 aminokiselina, a kod miševa i pacova 114 aminokiselina. Molekulska masa je ~12.5 kDa. Rezistin je citokin čija fiziološka uloga je bila kontroverzna u pogledu njegovog uticaja na gojaznost i tip II dijabetes melitus.

## Otkriće
Rezistin je otkrila grupa predvođena dr Mičelom Lazarom 2001 na Univerzitetu Pensilvanije u Školi za Medicinu. On je dobio ime „rezistin“ zato što je primećena insulinska rezistencija kod miševa nakon ubrizgavanja rezistina. Utvrđeno je da rezistin proizvodi i otpušta adipozno tkivo i da ima endokrine funkcije koje učestvuju u otpornosti na insulin. Ova ideja prvenstveno proizilazi iz sudija kojima je pokazano da se nivoi serumskog rezistina povećavaju sa gojaznošću u nekoliko model sistema (ljudi, pacovi, i miševi). U međuvremenu dalja istraživanja su povezala rezistin sa drugim fiziološkim sistemima kao što je inflamacija i energetska homeostaza.

## Reference

## Vanjske veze
*
Signalna sekvenca

Termin **signalna sekvenca** ima više značenja:
* Proteinsko sortiranje‎‎
* Signalni peptid
* Signalna sekvenca preuzimanja
Osteokalcin

**Osteokalcin** (*koštani protein koji sadrži gama-karboksiglutaminsku kiselinu*, BGLAP) je nonkolagenozni protein nađen u kostima i dentinu. Kod ljudi, osteocalcin je kodiran *BGLAP* genom.

## Funkcija
Osteokalcin izlučuju isključivo osteoblasti. Smatra se da on ima ulogu u telesnoj metaboličkoj regulaciji i formiranju kostiju. On je takođe impliciran u koštanu mineralizaciju i homeostazu jona kalcijuma. On deluje kao hormon u telu, koji stimuliše beta ćelije u pankreasu da otpuste više insulina, i istovremeno usmerava ćelije masnoće da otpuštaju hormon adiponektin, koji povećava senzitivnost na insulin.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze
*
Jukstaglomerularni aparat

**Jukstaglomerularni aparat** je mikroskopska struktura u bubrezima, koja reguliše funkciju nefrona. Jukstaglomerularni aparat je dobio ime po svojoj lokaciji u blizini glomerule: on se nalazi između vaskularnog pola renalne korpuskule i povratne distalne savijene tubule istog nefrona. Ta lokacija je kritična za njegovu funkciju u regulaciji renalnog krvnog protoka i brzine glomerularne filtracije.

## Ćelije jukstaglomerularnog aparata
Jukstaglomerularni aparat se sastoji od: (1) jukstaglomerularnih ćelija, (2) *macula densa*, (3) *lacis celles* ili agranularne ćelije.

## Reference

## Povezano
* Bubreg

## Vanjske veze
* Animation of the Juxtaglomerular Apparatus Location, Structure, and Function.  (Adobe Flash is required)
* Electron micrograph
* Diagram
Natriuretski peptid

**Natriuretski peptid** je peptid koji indukuje natriurezu (ispuštanje natrijuma putem urina).

Poznato je nekoliko tipovi natriuretskih peptida:
* Atrijalni natriuretski peptid: srčana pretkomora
* Moždani natriuretski peptid: srčana komora kod ljudi, mozak kod svinja
* C-tip natriuretskog peptida
* Dendroaspis natriuretski peptid

## Reference

## Vanjske veze
*
Atriopeptin

**Atriopeptin** (*atrijalni natriuretski peptid*, *ANP*, *atrijalni natriuretski faktor*, *ANF*, *atrijalni natriuretski hormon*, *ANH*, *kardionatrin*, *kardiodilatin* *CDD*) je jak vazodilatator, i proteinski (polipeptidni) hormon koji luče ćelije srčanog mišića. On učestvuje u homeostatičkoj kontroli telesne vode, natrijuma, kalijuma i masnoće (adipoznog tkiva). Njega otpuštaju mišićne ćelije gornjih komora (atrija) srca (miokarda) u odgovoru na visok krvni pritisak. ANP deluje tako što redukuje vodeno, natrijumsko i adipozno opterećenje circulatornog sistema, i na taj način smanjuje krvni pritisak.

## Struktura
ANP je 28 aminokiselina dug peptid sa prstenom od 17 aminokiselina u sredini molekula. Prste je formiran disulfidnom vezom između dva cisteinska ostatka u pozicijama 7 i 23. ANP je blisko srodan sa BNP (moždanim natriuretskim peptidom) i CNP (C-tipom natriuretskog peptida). Oni imaju zajednički aminokiselinski prsten. ANP je otkriven 1981.

## Reference

## Literatura
* 
* 

## Povezano
* Moždani natriuretski peptid
* C-tip natriuretskog peptida

## Vanjske veze
*
ANP

**ANP** je skraćenica za sledeće termine:

* Austrijska narodna partija (ÖVP - Österreichische Volkspartei). Skraćenica na srpskom može biti i ANS.
* Američka nacistička partija
* Atriopeptin, hormon
ANF

Termin **ANF** ima više značenja.
* Atriopeptin, hormon
* Algebarska normalna forma, method standardizacije i normalizacije logičkih formula
Moždani natriuretski peptid

**Moždani natriuretski peptid** (*osnovni natriuretski peptid*, *B-tip natriuretskog peptida*, BNP, *GC-B*) je 32 aminokiseline dug polipeptid koji izlučuju srčane komore u odgovoru na prekomerno istezanje ćelija srčanog mišića (kardiomioccta). Oslobađanje BNP-a je modulisano jonima kalcijuma. BNP se naziva moždanim peptidom jer je originalno ekstrahovan iz svinjskog mozga. Kod ljud ovaj hormon uglavnom proizvode srčane komore.

BNP se izlučuje zajedno sa 76 aminokiselina dugim N-terminalnim fragmentom (NT-proBNP) koji je biološki neaktivan. BNP se vezuje za i aktivira receptore atrijalnog natriuretskog faktora receptors NPRA, i manjoj meri NPRB, na sličan način kao i atrijalni natriuretski peptid (ANP) ali sa 10 puta manjim afinitetom. Biološki poluživot BNP-a je dva puta duži ANP, dok je poluživot NT-proBNP peptida još duži. It tog razloga ti peptidi su bolja meta za dijagnostičko testiranje krvi

## Reference

## Literatura

## Povezano
* Atrijalni natriuretski peptid
* C-tip natriuretskog peptida

## Vanjske veze
*
BNP

Termin **BNP** ima više značenja.

* Moždani natriuretski peptid, peptidni hormon
* Banu aerodrom, IATA kod aerpodroma u Pakistanu
N-terminalni prohormon moždanog natriuretskog peptida

**N-terminalni prohormon moždanog natriuretskog peptida** (*NT-proBNP*) je 76 aminokiselina dug N-terminusni fragment moždanog natriuretskog peptida.

Nivoi BNP i NT-proBNP u krvi se koriste za testiranje i dijagnozu akutnog kongestivnog zatajenja srca i mogu da budu koristni u uspostavljanju prognoze otkazivanja srca, jer su oba markera tipično visoka kod pacijenata sa lošim ishodom. Koncentracije u plazmi ovih peptida su tipično povećane kod pacijenata sa ventrikularnom disfunkcijom i vezane su za koronarnu arterijskju bolest i miokardijalnu ishemiju.

## Reference

## Povezano
* Moždani natriuretski peptid
SAHA

**SAHA**, ili **Saha** ima više značenja:

* Vorinostat, lek
* Republika Saha (*Jakutija*), ruska republika
* Saha (narod) (*Jakuti*)
* saha (jezik) (*jakutski jezik*)
* Saha Airlines, iranska avio-kompanija
Veliki dinorfin

**Veliki dinorfin** je forma dinorfina koja se sastoji od dinorfina A i dinorfina B. On je agonist kapa opioidnog receptora.

## Literatura

## Vanjske veze
*
Kokainom i amfetaminom regulisani transkript

**Kokainom i amfetaminom regulisani transkript** (*CART*) je protein koji je kod ljudi kodiran *CARTPT* genom. CART učestvuje u nagrađivanju, hranjenju i stresu. On takođe manifestuje funkcionalna svojstva endogenog psihostimulansa.

## Funkcija
CART je neuropeptid koji služi kao neurotransmiter. On proizvodi slično ponašanje kod životinja sa kokainom i amfetaminom. On blokira efekte kokaina kad se zajedno doziraju. Ovaj peptid je prisutan u nekoliko oblasti, među kojima je i ventralna tegmentalna oblast (VTA) mozga. Kad se CART unese u VTA pacova, dolazi do povećane lokomotorne aktivnosti, što je jedan od znakova "centralne stimulacije" uzrokovane supstancama kao što su kokain i amfetamin. Pacovi takođe imaju tendenciju vraćanja na mesto gde im je data inekcija. To se naziva uslovnom preferencijom za mesto i javlja se nakon injekcije kokaina. CART je prisutan na istim lokacijama gde kokain i metamfetamin prvenstveno deluju u mozgu. Iz toga je izveden zaključak da CART verovatno deluje kao „endogeni kokain“.

## Povezano
* Kokain
* Amfetamin

## Reference

## Vanjske veze
*
FMRF amid

**FMRF amid** (Phe-Met-Arg-Phe) neuropeptid je široke familije FMRF amidima srodnih peptida (FaRPs). Oni imaju zajedničku -RF amidnu sekvencu na njihovom C-terminusu. Prvi put je bio identifikovan u školjci *Mercenaria mercenaria*. Smatra se da ima važnu ulogu u regulaciji aktivnosti srca. Poznato je nekoliko FMRF amidu srodnih peptida, koji regulišu razne ćelijske funkcije i poseduju farmakološka svojstva, kao što su anti-opijatni efekti.

FMRF amid je važan neuropeptid u više redova, među kojima su Insecta, Nematoda, Mollusca i Annelida.

## Reference

## Vanjske veze
* FMRFamide antibody (ab10352) datasheet
Peptid indukovanja delta sna

**Peptid indukovanja delta sna** (*DSIP*) je neuropeptid koji nakon unosa u mezodiencefalnu komoru zeca indukuje vretenastu i delta EEG aktivnost i umanjuje motorne aktivnosti. Njegova aminokiselinska sekvenca je Trr-Ala-Gly-Gly-Asp-Ala-Ser-Gly-Glu.

## Otkriće
Peptid indukovanja delta sna je otkriven 1974. putem izolacije iz cerebralne venske krvi zeca u indukovanom stanju sna. Smatra se da on prvenstveno učestvuje u regulaciji sna, putem indukovanja sna sporih talasa kod zečeva. Dalje studije njegove uloge su proizvele kontradiktorne nalaze.

Peptid sličan peptidu indukovanja delta sna je nađen u ljudskom majčinom mleku.

## Reference

## Vanjske veze
* 
* "Deltaran"
DSIP

**DSIP** se može odnositi na:
* Peptid indukovanja delta sna
* Revolucionarna socijalistička radnička partija (Turska) ()
VGF induktivan nervnim faktorom rasta

**VGF** ili **VGF induktivan nervnim faktorom rasta** je protein i neuropeptid koji učestvuje u regulaciji energijske homeostaze, metabolizma i sinaptičke plastičnosti. Ovaj protein su otkrili 1985. Levi et al. u eksperimentu sa PC12 ćelijama. VGF gen kodira prekurzor koji se proteolitički deli u polipeptide različitih masa, koji imaju mnoštovo funkcija. Najbolje izučena funkcija je uloga TLQP-21 u kontroli apetita i inflamacije. 

Izražavanje VGF i peptida izvedenih iz VGF je detektovano u delu neurona centralnog i perifernog nervnog sistema i specifičnim populacijama endokrinih ćelija u adenohipofizi, adrenalnoj meduli, gastrointestinalnom traktu, i pancreasu. VGF izražavanje indukuju NGF, CREB i BDNF, a reguliše neurotrofin-3. Fizičko vežvanje znatno povišava VGF izražavanje u hipokampalnom tkivu miševa i povećava iražavanje neurotrofne signalne kaskade za koju se smatra da je u osnovi dejstva antidepresanata.

## Reference
DnaA

**DnaA** je protein koji započinje inicijaciju replikacije DNK kod prokariota. On je faktor inicijacije replikacije koji promoviše raspletanje DNK na oriC segmentu. Početak faze inicijacije replikacije DNK je određen između ostalog koncentracijom DnaA. Ovaj faktor se akumulira tokom ćelijskog rasta i zatim inicira replikaciju. Replikacija počinje vezivanjem DnaA-a za devetomerno ponavljanje baza ispred oriC. Vezivanje DnaA dovodi do razdvajanja lanaca, i DNK formira petlju u pripremi za otapanje posredovano helikazom DnaB.

## Reference

## Vanjske veze
*
Neurofizin

**Neurofizini** su prenoseći proteini koji transportuju hormone oksitocin i vazopresin do posteriorne hipofize od paraventrikularnog i supraoptičkog nukleusa hipotalamusa. Neurofizini se izlučuju iz posteriornog režnja hipofize zajedno sa hormonima koje prenose, mada njihova fiziološka uloga nije poznata.

Postoje dva tipa ovih proteina:
* Neurofizin I - oksitocin
* Neurofizin II - vazopresin

## Reference

## Povezano
* Heringova tela

## Vanjske veze
* 
*
Mesto početka replikacije

**Mesto početka replikacije** (*OriC*) je specifična sekvenca genoma u kojoj se inicira replikacija. Ono učestvuje bilo u replikaciji DNK živih organizama kao što su prokariote i eukariote, ili DNK / RNK virusa, dao što su dvolančani RNK virusi.

Replikacija DNK može da počne od te tačke i odvija se na jednosmeran ili dvosmeran način.

Specifična struktura mesta početka replikacije varira u izvesnoj meri od vrste do vrste, ali sve imaju zajedničke karakteristike kao što je visok AT sadržaj. Mesto početka replikacije vezuje prereplikacioni kompleks. Taj proteinski kompleks prepoznaje, odvija, i započinje kopiranje DNK.

## Reference

## Vanjske veze
* Ori-Finder 
*
Prereplikacioni kompleks

**Prereplikacioni kompleks** (pre-RC) je proteinski kompleks koji se formira na mestu početka replikacije tokom inicijacionog koraka DNK replikacije. Formiranje ovog kompleksa je neophodno da bi došlo do DNK replikacije. Kompletna i verna replikacija genoma osigurava da novoformirana ćelija sadrži istu genetičku informaciju kao i ćelija roditelja. Shodno tome, formiranje prereplikacionog kompleksa je veoma važan deo ćelijskog ciklusa.

## Komponente
Tokom evolucije organizmi su postepeno postajali sve kompleksiniji, što se odražavalo na kompleksnost njihovih prereplikacionih kompleksa. Kod prokariota, glavna komponenta pre-RC je DnaA. Pre-RC se kompletira popunjavanjem svih mesta vezivanja DnaA u unutar prokariotskog mesta početka replikacije (oriC). 

Arhejski pre-RC se znatno razlikuje od prokariotskog i može da služi kao pojednostavljeni model eukariotskog pre-RC. On se sastoji od proteina kompleksa prepoznavanja mesta početka (ORC), Cdc6, i homoheksamera proteina mini hromozomnog održavanja (MCM).

Eukariotski pre-RC je najsloženiji kompleks i u velikoj meri je regulisan. Kod većine eukariota on se sastoji od šest ORC proteina (ORC1-6), Cdc6, Cdt1, i heteroheksamera od šest MCM proteina (MCM2-7). Pretpostavlja se da je MCM heteroheksamer nastao dupliranjem MCM gena i naknadnom divergentnom evolucijom. Pre-RC *[[Schizosaccharomyces pombe]]* (S. pombe) se primetno razlikuje od eukariotskog kompleksa; Cdc6 je zamenjen homolognim Cdc18 proteinom. Sap1 je takođe uvršten u S. pombe pre-RC jer je neophodan za Cdc18 vezivanje. Pre-RC kod *[[Xenopus laevis]]* (*X. laevis*) takođe sadrži dodatni protein, MCM9, koji pomaše u postavlanju MCM heteroheksamera na mesto početka replikacije.

## Reference
Kompleks prepoznavanja mesta početka

U molekularnoj biologiji, **ORC** ili **Kompleks prepoznavanja početka** () je multi-podjedinični DNK vezujući kompleks (6 podjedinica) koji se vezuje kod svih eukariota u ATP-zavisnom maniru za mesto početka replikacije. Podjedinice ovog kompleksa su kodirane ORC1, ORC2, ORC3, ORC4, ORC5 i ORC6 genima. ORC je centralna komponenta za eukariotsku replikaciju DNK, i vezivanje hromatina na mestu početka replikacije tokom ćelijskog ciklusa. ORC usmerava DNK replikaciju širom genoma i neophodan je za inicijaciju. ORC koji je vezan za mesto početka replikacije služi kao fondacija za formiranje prereplikacionog kompleksa (pre-RC), koji obuhvata Cdc6, Tah11 (aka Cdt1), i Mcm2-Mcm7 kompleks. Formiranje Pre-RC kompleksa tokom G1 je neophodno za replikaciono licenciranje hromozoma pre DNK sinteze tokom S faze. Ćelijskim ciklusom regulisana fosforilacija Orc2, Orc6, Cdc6, i MCM posredstvom ciklin-zavisne proteinske kinaze Cdc28 reguliše inicijaciju DNK replikacije, uklučujući blokiranje reinicijacije u G2/M fazi. 

## Reference

## Literatura
* Stephen P. Bell and Anindya Dutta, *DNA REPLICATION IN EUKARYOTIC CELLS*, Annual Review of Biochemistry, 2002. . A comprehensive review of molecular DNA replication.
Eukariotska replikacija DNK

**[[Replikacija DNK]] kod [[eukariote|eukariota]]** je znatno komplikovanija nego kod prokariota, mada postoji mnoštvo sličnih aspekata. Eukariotske ćelije mogu da iniciraju DNK replikaciju jedino u specifičnoj tački ćelijskog ciklusa, na početku S faze.

## Mehanizam
### Mesto u ćelijskom ciklusu
Replikacija DNK se kod eukariota javlja samo u S fazi ćelijskog ciklusa, a do preinicijacije dolazi u G<sub>1</sub> fazi. Za preinicijaciju i aktivaciju su neohodna dva veoma različita intraćelijska konteksta da bi sledili jedan drugog u korektnom redosledu, i stoga postoji veoma mala verovatnoća da do replikacije dođe više od jednog puta tokom ćelijskog ciklusa.

Usled velike veličine eukariotskih hromozoma, oni sadrže više mesta početka replikacije. Neka od tih mesta su dobro poznata, kao što su autonomno replikujuće sekvence (ARS) kvasca, dok se druga eukariotska mesta početka, posebno kod životinja, mogu naći na rasponima od više hiljada baznih parova.

## Reference

## Povezano
* Replikacija DNK
Cdc6

**Cdc6** () je eukariotski protein koji je detaljno izučen kod pekarskog kvasca *[[Saccharomyces cerevisiae]]*. On je esencijalni regulator replikacije DNK i ima važnu ulogu u aktivaciji i održavanju kontrolnog mehanizma tokom ćelijskog ciklusa kojim se koordinira S faza u mitoza. On je deo prereplikacionog kompleksa (pre-RC) i neophodan je za postavljanje proteina mini hromozomskog održavanja (MCM) na DNK, što je ključni korak u inicijaciji DNK sinteze. Osim toga, on je član familije AAA+ ATPaza i u znatnoj meri je vezan za Orc1p.

## Reference

## Povezano
* Cdc6 homolog kod ljudi

## Vanjske veze
* Cdc6 in the yeastgenome database
DnaG

**DnaG** je bakterijska primaza koja sintetiše kratke RNK oligonukleotide tokom replikacije DNK. Ti RNK oligonukleotidi služe kao prajmeri za DNK sintezu bakterijskom DNK polimerazom Pol III. Na zaostajućem lancu, primaza formira prajmer svakih nekoliko kilobaza. Ti prajmeri služe kao supstrat za sintezu Okazakijevih fragmenta.

DnaG se vezuje putem nekovalentne interakcije za bakterijsku replikativnu helikazu DnaB da bi mogla da funkcioniše kao primaza. Oko tri DnaG primazna proteina se vezuje za svaku DnaB helikazu. Primaze iniciraju sintezu na specifičnim nukleotidnim sekvencama jednolančane DNK (ssDNA). Ta sekvenca je GTA za DnaG.

DnaG primaza je monomerni protein s 581 ostataka. Iz proteolitičkih studija proizilazi da ona ima tri funkcionalna domena. N-terminalni domen vezuje Zn++ (ostaci 1-110). Jon metala je tetraedralno koordiniran između jednog histidina i tri cisteina. Moguće je da oni učestvuju u prepoznavanju ssDNA. Centralni domen (ostaci 111-433) ispoljava aktivnost RNK polimeraze. Na njemu se sintetiše RNK prajmer. C-terminalni domen (ostaci 434-581) je odgovoran za nekovalentno vezivanje DnaG za DnaB helikazni protein.

## Reference

## Vanjske veze
* 
*
Konsenzus sekvenca

U molekularnoj biologiji i bioinformatici, **konsenzus sekvenca** je izračunati poredak najfrekventnijih ostataka, bilo nukleotida ili aminokiselina, nađenih u svakoj poziciji poravnatih sekvenci. Ona je rezultat višestrukih poravnavanja sekvenci u kojima se srodne sekvence međusobno porede i izračunavaju se slični motivi sekvenci. Ova informacija je važna kad se razmatraju sekvence zavisne od enzima kao što je RNK polimeraza.

## Povezano
* Motiv sekvence
* Logo sekvence

## Reference
Poravnavanje sekvenci

U bioinformatici, **poravnavanje sekvenci** je način of raspoređivanja sekvenci DNK, RNK, ili proteina radi identifikacije sličnih regiona koji mogu da budu posledica funkcionih, strukturnih, ili evolucionih odnosa između sekvenci. Poravnate sekvence nukleotida ili aminokiselina se tipično prikazuju kao redovi u matrici. Praznine se umeću između ostataka tako da se identična ili slična slova poravnavaju u uzastopnim kolonama

Poravnavanje sekvenci se isto tako koristi za sekvence koje nisu biološke prirode, kao što su sekvence prisutne u prirodnim jezicima ili u financijskim podacima.

## Interpretacija
Ako dve poravnate sekvence imaju zajedničkog pretka neslaganja se mogu interpretirati kao tačke mutacije, a praznine kao mutacije umetanja ili brisanja uvedene u jednu ili obe loze nakon njihove deobe. U poravnavanju sekvenci proteina, stepen sličnosti između aminokiselina koje se javljaju u određenoj poziciji sekvence se može interpretirati kao gruba mera konzervacije tog regiona ili motiva sekvence među lozama. Odsustvo supstitucija, ili prisustvo samo veoma konzerviranih supstitucija (drugim rečima, supstitucija aminokiselina čiji bočni lanci imaju slične biohemijske osobine) u određenom regionu sekvence, sugeriše da taj region ima strukturni ili funkcionalni značaj. Mada su DNK i RNK nukleotidne baze međusobno sličnije nego aminokiseline, konzervacija baznih parova indicira sličnu funkcionalnu ili strukturnu ulogu.

## Reference

## Povezano
* BLAST
Muta (općina)

**Općina Muta** (slovenski: *Občina Muta*) je jedna od **212** slovenskih općina od 3.457 stanovnika, administrativni centar općine je istoimeni grad Muta.
## Geografija
Općina Muta leži na sjeveru Slovenije, pored austrijske granice, od kotline rijeke Drave do brda na granici, na površini od 38.8 km² na kojoj se prostire 6 naselja.
## Naselja Općine Muta
Gortina, Mlake, **[[Muta]]**, Pernice, Sv. Jernej nad Muto, Sv. Primož nad Muto
## Reference

## Vanjske veze

* Službena stranica Općine Muta
Muta

**Muta** (njemački: *Hohenmauthen*) je gradić u Sloveniji od 2.268 stanovnika, on je i administrativni centar Občine Muta.
## Geografija
Muta leži na ušću potoka Mučka Bistrica u Dravu, s druge južne strane rijeke leži gradić Vuzenica pa su ta dva naselja gotovo spojena, jer je upravo tu od 1947. do 1953. izgrađena brana za hidroelektranu Vuzenica. Muta je udaljena 12 km od Dravograda.
## Historija
Čitav kraj je dobio ime po mitnici (mûta) koja je prvi put spomenuta 1192. Uz župnu crkvu izraslo je do 1490. naselje, koje se je i nadalje bavilo ubitranjem carina za prolaz preko njihova teritorija.
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Muta
Podvelka (općina)

**Općina Podvelka** (slovenski: *Občina Podvelka*) je jedna od **212** slovenskih općina od 2.500 stanovnika, administrativni centar općine je istoimeno selo Podvelka.
## Geografija
Općina Podvelka leži na sjeveru Slovenije, od austrijske granice, prekokotline rijeke Drave do padina Pohorja, na površini od 103.9 km² na kojoj se prostire 11 naselja.
## Naselja Općine Podvelka
Brezno, Janževski Vrh, Javnik, Kozji Vrh, Lehen na Pohorju, Ožbalt, **[[Podvelka]]**, Rdeči Breg, Spodnja Kapla, Vurmat, Zgornja Kapla
## Reference

## Vanjske veze

* Službena stranica Općine Podvelka
Podvelka

**Podvelka** (njemački: *Podwölling*) je selo u Sloveniji od 322 stanovnika, ono je i administrativni centar Občine Podvelka.
## Geografija
Podvelka leži na južnoj obali Drave, i na trasi željezničke pruge Dravograd - Maribor, udaljena 29 km od Dravograda i 36 od Maribora.
Iako je naizgled malo i beznačajno selo, u njoj djeluju dvije moćne slovenske kompanije Marles i Pololes.
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Podvelka
Edmund Gutmann

Barun **Edmund Gutmann** von Gelse und Belišće (Velika Kaniža, 3. 3. 1841 - Belišće, 17. 1. 1918), austro-ugarski i hrvatski plemić, industrijalac i zajedno sa svojom porodicom osnivač industrijskog naselja koje je kasnije izraslo u grad Belišće.

## Biografija
Barun Edmund Gutmann je rođen 3. 3. 1841 godine u Velikoj Kaniži, u porodici Salamona i Nanete Gutmann. Kao najstariji od devetero djece, barun Gutmann je odrastao uz četvoricu braće; Isidor (r. 1845), Vilim (r. 1846), Ladislav (r. 1855), Alfred (r. 1857), te četiri sestre; Hedwiga, Ema (r. 1848), Berta and Ida. Otac mu je bio osnivač i vlasnik poduzeća "H.S. Gutmann" u Mađarskoj. Nakon što mu je otac otišao u penziju, barun Gutmann je sa svojom braćom preuzeo vođenje poduzeća. Barun Gutmann je 1884 godine uzeo u 10 godišnji najam kompleks hrastove šume od valpovačkog baruna Gustava Hillenpranda Prandaua. Ubrzo nakon toga barun Gutmann je dao izgraditi prve stambene kuće unutar novoosnovane stambene kolonije. Iz te kolonije je kasnije stasalo Belišće. Unutar kolonije se još nalazila pošta, vatrogasna stanica, osnovna škola, kapelica sa grobljem i dr. Kolonija je bila opremljena strujom, vodom i kanalizacijom. Poduzeće "H.S. Gutmann" je zaslužno za izgradnju prvih kilometara industrijske pruge, a koja se ubrzo proširila na željezničku postaju koja je bila dostupna svekolikom pučanstvo. Barun Gutmann je dao u centru Belišća izgraditi znamenitu "Palaču Gutmann", a koju je darovao kao vjenčani poklon sinu Arturu i snahi Stefaniji Gutmann. Barunu Gutmannu je za njegove doprinose kralj Franjo Josip I. dodijelio naslijedni plemički naslov "Barun von Gelse und Belišće". Barun Edmund Gutmann je umro 17. 1. 1918 godine u Belišću gdje je i sahranjen.

## Reference

## Literatura
*
Viktor Gutmann

Barun **Viktor Gutmann** von Gelse und Belišće (Belišće, 10. 3. 1891 - Zagreb, 17. 2. 1946), jugoslavenski industrijalac kojega su vlasti novoosnovane FNR Jugoslavije osudile na smrt strijeljanjem pod lažnom optužbom da je kao "kapitalist i aristokrata" surađivao sa Nacistima tijekom Drugog svjetskog rata.

## Biografija
Barun Viktor Gutmann je rođen 10. 3. 1891 u Belišću u plemičkoj židovskoj porodici Gutmann. Njegov otac je bio barun Alfred Gutmann, a majka Otilija Pollak von Rudin-Gutmann. Stric mu je bio barun Edmund Gutmann, kojemu je kralj Franjo Josip I. dodijelio naslijedni plemički naslov "Barun von Gelse und Belišće". Barun Viktor Gutmann je bio oženjen za Luisu Gutmann sa kojom je imao sina Franju i kćer Neli. Studirao je na Tehnološkom fakultetu u Beču koji je završio sa diplomom inžinjera strojarstva. Nakon diplome služio je u vojsci Austro-Ugarske Monarhije, te sudjelovao u borbama na Istočnom frontu. Barun Gutmann je bio nosilac "Vojne medalje za zasluge", te još nekoliko medalja za iskazanu hrabrost i požrtvovnost tijekom Prvog svjetskog rata. Nakon rata vratio se u Belišće gdje je radio u upravi obiteljskog poduzeća "H.S. Gutmann". Ispočetka je radio pod svojim bratićem barunom Arturom Gutmannom, koji je bio najstariji sin baruna Edmunda Gutmanna. Nakon smrti bratića, barun Viktor Gutmann je sa bratom barunom Ernestom Gutmannom preuzeo vođenje poduzeća. Barun Gutmann je zajedno sa bratom razvio i proširio poduzeće, te također i samo Belišće. Porodica Gutmann je bila izuzetno cjenjena i voljena među belišćanima i uposlenicima poduzeća "H.S. Gutmann". Tijekom Drugog svjetskog rata režim Nezavisne Države Hrvatske (NDH) je nacionalizirao poduzeće baruna Gutmanna. Kao Židove, baruna Gutmanna, suprugu i njihovu djecu su ustaše uhapsile i zatvorile u zatvor na Savskoj cesti u Zagrebu. Uspjeli su međutim nekako preživjeti Holokaust. Brata baruna Gutmanna, Ernesta, ustaše su ubile u Koncentracijskom logoru Jasenovac. Protivno želji svoje supruge koja je htjela napustiti Jugoslaviju za Beč, barun Gutmann se nakon rata kao idealist vratio u Belišće kako bi pomogao u izgradnji FNR Jugoslavije. 1945 godine vlasti novoosnovane FNR Jugoslavije su ga uhapsile i optužile da je kao "kapitalist i aristokrata" surađivao sa nacistima tijekom rata. Barun Gutmann je osuđen na smrti, te je bio pogubljen 1946 godine.

## Reference
Roth (razvrstavanje)

**Roth** se može odnositi na:

* Roth
* Roth (Landkreis Altenkirchen)
* Roth (bei Stromberg)
* Roth (Rhein-Hunsrück-Kreis)
* Roth (Rhein-Lahn-Kreis)
Kirchberg (razvrstavanje)

**Kirchberg** se može odnositi na:

* Kirchberg (Oberbayern)
* Kirchberg (Hunsrück)
* Kirchberg (Sachsen)
Kirchheim (razvrstavanje)

**Kirchheim** se može odnositi na:

* Kirchheim (Unterfranken)
* Kirchheim (Thüringen)
* Kirchheim (Hessen)
Oberhausen (razvrstavanje)

**Oberhausen** se može odnositi na:

* Oberhausen
* Oberhausen (bei Peißenberg)
* Oberhausen (bei Bad Bergzabern)
Trogen (Oberfranken)

**Trogen** () je grad u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 27 opštinskih središta okruga Hof. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 1.569 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (*AGS*) 9475182.

## Geografski i demografski podaci

Trogen se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Hof. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 508 metara. Površina opštine iznosi 12,3&nbsp;km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 1.569 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 127 stanovnika/km².

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* Zvanični sajt opštine 
* Nem. Savezni zavod za statistiku 
* Stalna konferencija gradova i opština 
* KommOn  - Informacioni sistem gradova, opština i okruga. 
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Rise Like a Phoenix

**Rise Like a Phoenix** (u prevodu sa engleskom *Dižem se poput Feniksa*) je pesma austrijske drag kvin pop pevačice Končite Vurst i pobednik takmičenja za Pesmu Evroivizije 2014. godine održanom u danskom gradu Kopenhagenu.

Pesma je objavljena zajedno sa spotom 18. marta 2014, a prezentacija iste u programu uživo putem televizije desila se dva tri dana kasnije na austrijskoj nacionalnoj televiziji. Službeni video spot za pesmu ima trajanje od 3 minute i 5 sekundi.

Autori pesme su Čarli Mejson, Džoi Patulka, Ali Zukovski i Julijan Maas. Pesma je pop-balada napravljena u stilu pesama iz filmova o Džejmsu Bondu.

*[Rise Like a Phoenix]* je tek druga austrijska pesma koja je pobedila na Pesmi Evrovizije, još od 1966. godine.

## Izdanje

## Povezano
* Pesma Evrovizije 2014.
* Končita Vurst

## Reference

## Vanjske veze

* Tekst pesme.
Kubanski kozaci (film)

**Kubanski kozaci** () je sovjetski filmski mjuzikl snimljen 1949. godine u režiji Ivana Pirijeva. Radnja prikazuje probleme koji nastanu kada se dvoje funkcionara iz suparničkih poljoprivrednih kolhoza zaljube jedno u drugu. Film, u kome je, između ostalog, jednu od glavnih uloga tumačila i Pirijevljeva supruga Marina Ladjinjina, je nastao dijelom zahvaljujući i uspjehu *[[Priča o Sibirskoj zemlji|Priče o Sibirskoj zemlji]]*. Za produkciju se zainteresirao i sam Staljin, koji je Pirijevu predložio izraz *[[Kubanski kozaci]]* kao naslov. Iako su stvarnost tadašnjeg Sovjetskog Saveza, odnosno život na kolhozima, prikazivao na idiličan, gotovo utopijski način, *Kubanski kozaci* su se izuzetno dopali publici, a što se prije svega pripisuje dopadljivim muzičkim brojevima koji su postali evergrini. Nakon 20. kongresa KPSS i početka procesa destaljinizacije je, kao i mnogi znameniti filmovi iz tog perioda, završio u bunkeru. Gledatelji su tek nakon dolaska Brežnjeva na vlast, odnosno 1968. godine mogli vidjeti "očišćenu" verziju iz koje su izbačene sve reference na Staljina.

## Vanjske veze
* 
* Watch ''Cossacks of the Kuban''  online at official Mosfilm site (with English subtitles)
* 
* «Кубанские казаки»  в онлайн-кинотеатре «Мосфильма»
* «Кубанские казаки».  // Библиотека студента.
KC2XAK

**KC2XAK** je bila eksperimentalna televizijska stanica u američkom gradu Bridgeport, poznata kao prva koja je emitirala na ultravisokoj frekvenciji (UHF). Osnovali su je kompanija RCA i TV-mreža NBC, a s radom je otpočela 29. decembra 1949. godine. Nije emitirala vlastiti program, nego je, uz pomoć repetitora prenosila program TV-stanice WNBT iz obližnjeg New Yorka. Iako je eksperiment bio uspješan, 23. augusta 1952. godine je prestala s radom. Odašiljač je preuzela tvrtka Empire Coil, rastavila ga i preko teretnog vlaka prenijela u Portland u državi Oregon, gdje je koristila tamošnja TV-stanica KPTV.

## Vanjske veze
* KC2XAK on gginfo.com