1670.

Godina **1670** (**[[rimski brojevi|MDCLXX]]**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u subotu po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.
__NOTOC__

## Događaji
### Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak
* 21. 1. - U Londonu pogubljen "džentlmen-razbojnik" Claude Duval.
* 9. 2. - Kristijan V je novi kralj Danske i Norveške (do 1699).
* 17. 2. - Bavarski izborni knez Ferdinand Maria sklopio savez sa Lujem XIV.
* 24. 3. - Zrinsko-frankopanska urota: Sabor u Brezovici, Fran Krsto Frankopan pokušava organizirati otpor Habsburzima.
* ožujak, krajem - Sastanak u Čakovcu, Petar Zrinski pozvao i turske poslanike, napustio ga grof Ivan Drašković, kao i Nikola Erdödy jer ne žele pregovarati s Turcima. Ovo je od urote udaljilo i biskupa Borkovića.
* 28. 3. - Gen. Herberstein razbio Frankopanovu četu na Banskoj krajini - time je planirani ustanak već svladan.

### April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj
* 3. 4. - U Hrvatskoj namjesto bana postavljeni banski namjesnici - za vojne poslove Nikola Erdödy i civilne biskup Martin Borković.
* 13 - 18. 4. - Zrinski i Frankopan došli putuju u Beč gdje im je obećana pomirba ali su uhićeni .
* 29. 4. - Kardinal Emilio Bonaventura Altieri je novi papa Klement X., izabran nakon četiri meseca konklave kao kompromisni kandidat (vl. do 1676).
* proleće - Stenjka Razin digao ustanak na Volgi.
* 2. 5. - Osnovana Hudson's Bay Company, de fakto vlada dela Severne Amerike.
* 20. 5. - Estephan El Douaihy izabran za patrijarha Maronitske crkve (do 1704).
* 23. 5. - Cosimo III de' Medici je novi veliki vojvoda Toskane (do 1723).
* 1. 6. - Tajni doverski ugovor: engleski kralj Čarls II bi se vratio katolicizmu, pomoći će Luju XIV protiv Holanđana.

### Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan
* 18. 7. - Madridski ugovor: Španija priznaje engleske posede u Karibima - Kajmanski Otoci i Jamajka i formalno pod engleskom vlašću.
* 25. 7. - Car Leopold I. proteruje Jevreje iz bečkog Leopoldstadta.
* 4. 9. - Mletački poslanik iz Jedrena piše da su poslata naređenja za proizvodnju baruta u Beogradu te "bombi i granata" u Banjoj Luci iz čega zaključuje da će sultan ratovati u Evropi (→ Poljsko-turski rat (1672–76)).

### Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac
* 14. 10. - Praizvedba Molièrove komedije-baleta *[[Le Bourgeois gentilhomme]]*.
* oktobar - Marčanski vladika Gavrilo Mijakić uhapšen nakon što su kaluđeri napali prounijatskog paroha Pavla Zorčića, na teret mu se stavlja i učešće u zaveri Zrinskog i Frankopana - ostaće u pritvoru do smrti 1686.
* 24. 11. - Luj XIV naredio gradnju Doma invalida (*[[Les Invalides]]*).
* 10. 12. - Carske snage zauzimaju Oravski zamak urotnika Istvána Thökölyja koji je umro pre nekoliko dana, tokom opsade. Njegov sin Imre Thököly se sklanja u Erdelj.
* decembar - Pirat Henry Morgan hara obalom Kolumbije i Paname.

### Kroz godinu
* Druga posavačka buna 1670-71.
* Turci zauzimaju Cetingrad.
* Po Evlijinom svedočenju, hajdučka družina upala u Bitolj i opljačkala tamošnji bezistan.
* U Amsterdamu anonimno objavljen Spinozin *[[Tractatus Theologico-Politicus]]*.
* Osnovan Charleston, South Carolina.
* Isusovac Francesco Lana de Terzi zamišlja "leteći brod".
* oko 1670. godine Sir Isaac Newton tvrdi da je različita gustoća tvari posljedica različite ispunjenosti atomima te uvodi pojam čestice 1., 2. i 3. reda

## Rođenja

* 12. 5. - August II Jaki, vladar Poljske i Litvanije, elektor Saksonije († 1733)
* 28. 9. - Petar Bakić, biskup srijemski i bosansko-đakovački († 1749)
* 30. 11. - John Toland, filozof († 1722)
* 30. 12. - Vicko Zmajević, zadarski nadbiskup († 1745)
* ? - Ivan Aletin Natali, polihistor i kolekcionar († 1743)
* ? - Petar Mattei (Matejević), slikar († 1726)
*  - Visarion Pavlović, episkop bački († 1756)
*  - Danilo Ščepćević Njegoš, vladika, prvi iz dinastije († 1735)

## Smrti

* 9. 2. - Frederik III, kralj Danske i Norveške (* 1609)
* 16. 3. - Johann Rudolph Glauber, hemičar (* 1604)
* 21. 5. - Niccolò Zucchi, astronom, fizičar (* 1586)
* 23. 5. - Ferdinando II de' Medici, veliki vojvoda Toskane (* 1610)
* 30. 6. - Henrietta od Engleske, kćerka Čarlsa I (* 1644)
* 15. 11. - Jan Amos Komenský, edukator, pisac (* 1592)
* 31. 12. - Magdalena Pereš-Vuksanović, hrvatska redovnica (* 1606.)

## Reference

;Literatura
* Kenneth Meyer Setton. *[http://books.google.com/books?id=XN51y209fR8C Venice, Austria, and the Turks in the Seventeenth Century]*. American Philosophical Society; 1991. .
* *Historija naroda Jugoslavije II*, Školska knjiga Zagreb, 1959