Gaziantep

**Gaziantep** kog njegovi stanovnici zovu samo - *Antep*, je grad u jugoistočnoj 
Turskoj, administrativni centar Provincije Gaziantep, u regiji Jugoistočna Anadolija.

Sa svojih 853 513 stanovnika u užem centru (1 285 249 metropolski grad) je šesti grad po veličini u Turskoj.

## Historija

*Gaziantep* je smješten na strateški izuzetno važnom položaju, u neposrednoj blizini 
drevnih trgovačkih putova. Nedavna arheološka istraživanja kad su otkriveni 
ulomci keramike iz početka 4. milenij pne. - ukazuju na to da on jedan od najstarijih gradova na svijetu.

Tokom srednjem vijeka grad je bio poznat pod imenom - **Hamtap**, važna 
utvrda na putu za Siriju. Turci Seldžuci zauzeli su Hamtap 1183.

Nakon njih grad je često prelazio u ruke različitih gospodara, - tako su se izmjenjivale 
turkmenske i arapske dinastije. Grad su zauzeli Mongoli i Timur dok konačno početkom 16. vijeka nisu zavladali Osmanlije i uljučili ga u svoje carstvo.

Osmanlije su mu promijenili ime u **Ajintab** (Arapski: Aynṭāb: *Dobar Izvor*) i vladali njime sve do kraja Prvog svjetskog rata tad je 1919. okupiran od strane britanskih okupacionih snaga. Nakon njih grad je bio dio francuske okupacione zone sve do 1921. Upravo u tom razdoblju - *Gaziantep* je postao centar turskih nacionalista i otpora evropskim okupacijskim snagama. Upravo zbog toga je prvi predsjednik Turske republike Kemal Ataturk preimenovao grad u novo ime - *Gaziantep* jer **gazi** na turskom znači *prvak islama*, nakon što je grad vraćen pod tursku upravu 1922.

## Znamenitosti

*Gaziantep* je grad orijentalnog šarma, pun dobro građenih kamenih kuća, bezistana i dobro popločenih (kaldrmom) ulica. Okolica je puna bujnih bašča, vinograda i maslinika.

Najimpresivniji historijski spomenik *Gaziantepa*, su ostatci tvrđave na brdu iznad grada, 
koju je sagradio bizantski car Justinijan I. (vladao 527.-565.). U gradu ima velik broj džamija izgrađenih od 11. do 16. vijeka. Nekadašnja srednjovijekovna medresa preuređena je u arheološki muzej]], on je poznat po velikoj zbirci hetitskih pečata izrađenih u regiji.

Kraj oko grada naseljen je još od antičkih vremena, pored grada u mjestu Doliche leže ostatci hrama Jupitera Dolikenusa, tu je stari asirski grad Kilis i neo hetitski arheološki lokalitet Samal.
## Geografija
Grad leži na stjenovitim brdima, pored korita rijeke Sacirsuyu, pritoke Eufrata, udaljen 185&nbsp;km od Adane i oko 127 od Alepa u Siriji.

## Klima
*Gaziantep* ima Mediteransku klimu sa primjesama Polupustinjske klime po Köppenovoj klasifikaciji klime - BSh, BSk, sa vrućim ljetima i hladnim snježnim zimama. Na Gaziantep prosječno padne na godinu oko 562.6&nbsp;mm oborina.

## Privreda
*Gaziantep* je industrijski centar tog dijela Turske (tepisi, prehrambena industrija).
Okolica je bogat poljoprivredni kraj, poznatog po vinima, halvama, baklavama, 
pekmezima, pistaciju, anisu, duhanu i stočarstvu.
Međunarodni Aerodrom Gaziantep Oğuzeli (IATA: GZT, ICAO: LTAJ), izgrađen 1976. leži udaljen 20&nbsp;km od centra grada.

## Obrazovanje
Pored grada nalazi se *Univerzitet Gaziantep* koji djeluje od 1973. na kom studira 27 000 studenata.

## Nematerijalna svjetska baština
Gaziantep je mjesto u kome je nastala stoljetna tradicija veza s izvučenim koncem - Antep vez (turski - *Antep İşi*). Vez se radi bijelim koncem na bijeloj tkanini. Danas se vez ponekad izrađuje korištenjem obojenih tkanina i niti. Antep vez započinje crtanjem niti prema motivima koje treba vezati. Povlačenje niti znači uklanjanje potke i osnove tkanine pomoću žileta i makaza. Nakon izvlačenja niti, tkanina se rasteže na drvenom okviru zvanom gergef, a rubovi kvadrata se omotavaju oko njih, krstastim vezom. Motivi se zatim vezu na tkaninu. 

Antep vez se nalazi na UNESCO-voj Reprezentativnoj listi nematerijalnog svjetskog naslijeđa kao element nematerijalnog kulturnog naslijeđa Turske. Odluku o upisu donio je Međuvladin komitet UNESCO-a za očuvanje nematerijalnog kulturnog naslijeđa na 20-om zasjedanju koje je održano od 8. do 12. decembra 2025. u Nju Delhiju u Indiji

 
## Gradovi prijatelji

## Izvori

## Vanjske veze
* Gaziantep na portalu Encyclopædia Britannica Online 
* Službene stranice grada