open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Milinzi

**Milinzi** su bili južnoslovensko pleme koje je naseljavalo grčko poluostrovo Peloponez zbog dobrih poljoprivrednih uslova od 6. veka, pretežno planinske vence Tajgetosa (grč: Ταΰγετος), na zapadnim stranama arhipelaga. Bavili su se uglavnom zemljoradnjom i stočarstvom. U njihovom susedstvu je živelo slovensko pleme Jezeraca.

Peloponez je punih dvesta osamnaest godina (od 587. do 805. godine) bio pod slovenskom vlašću. 805. godine je izbio ustanak Slovena na Peloponezu protiv vizantijske vlasti. Tom prilikom je ostvaren prvi istorijski evidentiran kontakt Slovena i Arapa na Balkanskom poluostrvu, kada je u pomoć ustanicima došla arapska, isto neprijatelj Vizantije flota, koja je napala vizantijsku luku Patras (Πατραι), ali napad se, kao i ceo ustanak završio neuspehom.

Peleponeski Sloveni su i nakon poraza odbijali da prihvate vizantijsko hrišćanstvo, pa je među Milinzima bilo rašireno bogumilsko učenje, o čemu svedoči pominjanje crkve Milinga na Saboru u Sen Feliksu 1167. godine.

## Povezano
* Slovenski ustanci protiv Vizantije

## Reference
Kućna crkva

**Kućna crkva** je termin koji se koristi za grupu hrišćana okupljenih regularno ili spontano u kući ili prostoru koji se obično ne koristi za obredne svrhe, umesto građevine sagrađene posebno za tu svrhu. Hrišćani se okupljaju po kućama jer preferiraju da se sastaju neformalno, jer veruju da je to efektivan način stvaranja zajednice i proboja u javnost ili jer veruju da male crkve porodične veličine verno oslikavaju apostolski obrazac iz prvih vekova hrišćanstva.

Pokret kućnih crkava postoji u savremenom svetu i u njega ulaze hriscani koji su iskreno prigrlili veru u Hrista i Rec Bozju, Bibliju. Mnoge od njh su povezane medjusobno, zbog medjusobnog zblizavanja na temelju vere. Oni hriscani koji insistiraju na okupljanje po privatnim kucama uzimaju kao svoj argument da je tako bilo i u vreme apostola, odnosno jos u prvom veku, dok je Biblija pisana.

## Historija

Zabeleženo je da su hrišćani u Aleksandriji u 1. veku imali kućne crkve:

## Izvori
Sabor u Sen Feliksu

**Sabor u Sen Feliksu** (danas *Saint-Félix-Lauragais*) je održan 1167. godine u dvorcu "Felix de Caraman" i na njemu se odlučivalo o teritorijalnom razgraničenju katarskih crkvi. Saboru, koji predstavlja značajnu tačku u razvoju evropskog heterodoksnog hrišćanstva, prisustvuju brojni predstavnici katarskih zajednica Langdoka, Lombardije, Francuske i Katalonije, a njime predsedava otac Nikita, bogumilski poglavar Konstantinopolja.

Nikita, kao pripadnik Dragovićkog reda, tom prilikom zaređuje katarske starešine, vrši *consolamentum* (duhovno krštenje) i potvrđuje zemaljska sedišta prisutnih katarskih starešina:

# Robert d'Espernon, starešina Francuske (današnje severne Francuske)
# Sicard Cellarier, starešina Albe
# Mark, starešina Lombardije (današnje Italije)
# Bernard Raymond, starešina Tuluza
# Gerald Mercier, starešina Karkasona
# Raymond de Casals, starešina Ažana

Nikita je takođe posavetovao sabor da se, poput sedam crkava Azije, ne mešaju jedni drugima u nezavisnost, jer to ne čine ni bogumilske opštine, i to ni katarske opštine ne smeju činiti. U dokumentima sabora se pominje pet prvobitnih crkvi istoka, koje služe kao uzor francuskim crkvama:
# *Ecclesia Romana* (Romejska crkva u Konstantinopolju)
# *Ecclesia Dragovitia* (Dragovička crkva)
# *Ecclesia Melenguia* (crkva slovenskog plemena Milingi na Peleponezu)
# *Ecclesia Bulgaria* (Bugarska crkva) i
# *Ecclesia Dalmatiae* (crkva Dalmacije).

## Napomene


## Literatura
* Guillaume Besse, *Histoire des ducs, marquis et comtes de Narbonne* (Paris, 1660) pp. 483-6: Latin text.
* Jean Duvernoy, *Le catharisme: l'histoire des cathares* (Toulouse: Privat, 1979) pp. 215-219: French translation.
* B. Hamilton, J. Hamilton, *Christian dualist heresies in the Byzantine world c. 650-c. 1450* (Manchester: Manchester University Press, 1998) pp. 250-252: English translation.
Inocent III

**Papa Inoćentije III** (*Innocent* - Nevini; rođen kao *Lotario de' Conti di Segni*; 1161-1216) je bio rimski papa, koji je pokrenuo katarski krstaški rat protiv albižana u južnoj Francuskoj (1209 - 1229); ozvaničio Inkviziciju (1215); prvi počeo prodaju indulgencija i prvi proglasio načelo da su pape božji namesnici na zemlji.

## Život
Rođen je 1161, a umro 16. juna 1216 u Peruđi, Italija.

Lotario 1181. godine dolazi u Rim, gde je obavljao razne poverljive crkvene dužnosti. Za papu je izabran 1198. Proglašava supremaciju duhovne nad svjetovnom vlašću.

Godine 1202. u buli "Venerabilem" meša se u izbor cara između pretendenata Filipa Švapskog i Otona. Pokreće IV krstaški rat u kome 24. novembra 1202. teško strada Zadar. Papa Inoćentije III 11. oktobra 1202. od ugarskog kralja Emerika traži da očisti zemlju Bosnu od jeretika (patarena). U uspeh Inoćentija III na Balkanu spada i Bilinopoljska izjava i odricanje bana Kulina od jeresi 1203. godine. Papa Inoćentije III svedoči pad Vizantije 1204. godine i osnivanje Latinskog carstva.

 
Na zapadu Evrope se širio pokret siromašnih hrišćana, poznati kao valdenzi ili »Lionski siromasi«, koje je katolička crkva proglasila jereticima. Obzirom da njihovi uspesi dobijaju za crkvu opasan karakter, Inoćentije III stupa s njima u pregovore. Priznavši im neke osobenosti u obredima i načinu života, pošlo mu je za rukom da odvoji od valdenza one elemente koji se još nisu konačno odvojili od katoličke crkve. Tako je nastala zasebna grupa takozvanih katoličkih siromaha. Valdežani koji su ostali nepokorni su surovo kažnjavani masovnim spaljivanjima na gradskim trgovima.

Godine 1209. Inocent III donosi početnu regulu reda sv. Franje u kojoj isticanjem jevanđeoskog siromaštva nastoji preduprediti propagandu katara protiv bogastva crkve. Takođe potvrđuje red svetog Domenika, namenjen obraćanju jeretika rečju, inkvizicijom i lomačom. Zagovara katarski krstaški rat u Južnoj Francuskoj koji pustoši cvetajuću zemlju od 1209. do 1229. godine. Krunu njegovih napora predstavlja IV Lateranski sabor (koncil) koji 1215. legalizuje nove redove i inkviziciju. I Bugarska i Srbija se okreću od slabe Vizantije prema papi Inoćentiju III. Tu orjentaciju kasnije neko vreme sledi Nemanjin sin Stevan Prvovenčani, koji od pape Honorija III dobija kraljevsku krunu.

Gotovo slep, Inoćentije III umire 1216. godine.

## Izvori

## Povezano

* Katari
* Valdenzi
* Krstaški ratovi
* Inkvizicija
Veles (razvrstavanje)

**Veles** može biti:

* Veles (grad), grad i sjedište istoimene opštine u Sjevernoj Makedoniji.
* Opština Veles, opština u Sjevernoj Makedoniji.
* Veles (mitologija), slavenski bog zemlje, voda i podzemnog svijeta.
Petrova crkva

**Petrova crkva** u Rasu, kod Novog Pazara (punim nazivom: **crkva Svetih apostola Petra i Pavla**), predstavlja najstariji spomenik crkvene arhitekture na prostoru Srbije i prvobitno je sedište raške episkopije. Crkva se nalazi 2 -{km}- severno od centra Novog Pazara, a prema do sada poznatim pisanim izvorima potiče iz 7. veka p. n. e.

Tačan datum osnivanja je nepoznat. Pominje se u 9. veku kao sedište eparhije srpske (Eparhija raška). Iskopavanja ispod poda crkve 1957/58. godine su otkrila grčke skulpture i crnofiguru keramiku iz 7. i 6. veka pre nove ere, kao i kneževski grob iz 5. veka pre nove ere (sa regalijama, haljinama, zlatnom-srebrnim nakitom, maskama, perlama i atičkom keramikom). The findings are presently at the National Museum of Serbia, in Belgrade. Roman, Byzantine and medieval Slavic tombs surround the church.

Sama crkva ima osnovu rotonde sa upisanim četvrorolistom i potiče iz vizantijskog doba, dok freske iz njene unutrašnjosti potiču iz 10, 12. i 13. veka. Na njenom mestu se nalazio ranohrišćanski objekat koji je podignut u 7. veku. Prilikom istraživanja unutrašnjosti crkve, na prostoru ostataka ilirskog kneževskog tuluma iz 5. veka pne. nađena je kolekcija od 92 predmeta u zlatu i ćilibaru. Istraživački i konzervatorski radovi vršeni su krajem 50-ih i početkom 60-ih godina dvadesetog stoleća, arheološka iskopavanja od 1984. do 1986. godine, a nastavljena su i poslednjih nekoliko godina. Posle detaljnih arheoloških istraživanja, crkva je konzervirana 1960. godine. Neki od najznačajnijih događaja iz perioda vladavine dinastije Nemanjića su vezani za ovu crkvu.

Po načinu gradnje slična je crkvama sa prostora Primorja, Gruzije, Jermenije i Italije koje potiču od 7. do 9. veka, ali je usled prepravki i dograđivanja postala jedinstvena, što je bio jedan od razloga da se nađe na Uneskovoj listi svetske baštine od 1979. godine u sklopu spomenika srednjeg veka objedinjenih pod zaštićenom celinom *[[Stari Ras]]*.

## Reference

## Vanjske veze

* Sajt UNESKO-a o Starom Rasu sa okolinom
* Petrova crkva na sajtu Republičkog zavoda za spomenike kulture 
*Virtulna šetnja Petrovom crkvom i foto kolekcija Fonda Blago
Kaluđerica (Grocka)

**Kaluđerica** je naselje u Gradskoj opštini Grocka u Gradu Beogradu. Prema popisu iz 2002. bilo je 22248 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 18326 stanovnika).Dobilo je ime po reči *kaluđer*. Broj stanovnika po cenzusu iz 2003. godine je 22.300. Kaluđerica je u najvećem delu izgrađena bez potrebnih građevinskih dozvola.

## Demografija
U naselju Kaluđerica živi 17264 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 35,1 godina (34,9 kod muškaraca i 35,2 kod žena). U naselju ima 7429 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,99.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Edifício Itália

**Edifício Itália** je 13. najviši neboder u Brazilu (2020), nalazi se u gradu u Sao Paulu. Zgrada je visoka 165 metara (545 stope), te se sastoji od 46 etaža. Izgradnja je počela 1960, a završena je 1965. godine.
Silinzi

**Silinzi** (, starogrčki *Σιλίγγαι* – *Silingai*) su bili istočnogermansko pleme, verovatno deo veće vandalske podgrupe. Prema većini naučnika, Silinzi su mogli živeti u današnjoj Šleziji (latinski: *Silesia*) i da postoji veza između imena Silinzi i Silesija.

Silinzi su učestvovali u seobi Vandala na Pirinejsko poluostrvo i kasnije u severnu Afriku, što je bio jedan od uzroka pada Zapadnog rimskog carstva.

## Izvori
611.

__NOTOC__
Godina **611.** (**[[rimske brojke|DCXI]]**) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. Oznaka 611. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji



## Rođenja
* Eudoksija Epifanija, jedina kćer bizantskog cara Heraklija i njegove prve supruge Eudokije.

## Smrti
* Ceolwulf od Wessexa

## Reference
Fabija Eudokija

**Eudokija** (, cca. 580 – 13. august 612), originalno **Fabija**, bila je bizantska plemkinja koja je bila carska supruga Heraklija, odnosno carica - od 610. do smrti 612.

Bila je kćer Rogasa, zemljoposjednika u Afričkom egzarhatu. Još dok je budući car služio u Egzarhatu, zaručila se za njega. Muž joj je ustanak protiv cara Foke digao 608. U nejasnim okolnostima Foka je uspio zarobiti i nju i Heraklijevu majku Epifaniju, te su obje žene bile zatočene u manastiru Nea Metanoia. Foka ih je nastojao koristiti kao taoce prilikom Heraklijeve opsade Konstantinopola, ali bez uspjeha; oslobodili su ih pripadnici Zelene stranke (navijača utrka dvokolica) te odveli natrag Herakliju. Nakon što su excubitores prešli na Heraklijevu stranu, Konstantinopol je pao bez otpora, a Heraklije je 5. oktobra 610. postao car.

Fabija je tada dobila titulu *[[augusta (titula)|auguste]]* i uzela ime Eudokija. Mužu je rodila dvoje djece - kćer Eudoksiju Epifaniju i sina Konstantina, koji će kasnije postati car.

Umrla je 13. augusta 612. Prema zapisima patrijarha Nikefora I, uzrok smrti je bila epilepsija. Njen pogreb je, prema istom izvoru, pokazao koliko je bila popularna među narodom. Prilikom pogrebne procesije ulicama grada je jedna sluškinja pljunula kroz prozor i pogodila truplo carice u otvorenom lijesu. Sluškinju je masa odmah uhvatila i živu spalila.

## Vanjske veze
* An article on Fabia Eudokia by Lynda Garland
Antimilitarizam

**Antimilitarizam** je suprotnost militarizmu, borba protiv militarističkog duha, stajaće regrutne vojske i njenog uticaja na društveni život.

Iako su pacifizam i antimilitarizam srodni pojmovi, ipak, nisu svi antimilitaristi pacifisti. Istorijski, antimilitarizam je povezan sa verovanjem da se većina ratova vodi u interesu vladajuće klase, kao što su feudalci ili kapitalisti. Krajem 19. i početkom 20. veka, pre nego što su socijalističke partije upravljale bilo kojom državom, mnogi socijalisti su bili antimilitaristi jer su odbijali da se bore u nacionalnim ili osvajačkim ratovima. Ipak, socijalista antimilitarista je mogao, ukoliko nije bio pacifista, da se bori za revoluciju, i da upotrebi oružje protiv svojih “klasnih neprijatelja”.

## Povezano
* Prigovor savesti
* Pacifizam
* Militarizam
Bitka kod Miriokefalona

**Bitka kod Miriokefalona (''Miriocefalona'')** se odigrala 17. 9. 1176. godine u Frigiji između snaga Vizantijskog carstva sa jedne i Turaka Seldžuka sa druge strane. Bitka je okončana odlučnom pobedom Seldžuka koji su je izvojevali zahvaljujući prednosti terena koju su iskoristili da uhvate Vizantince u zasedu. Ovim porazom je okončan veliki pohod koji je Manojlo Komnin (1143—1180) pokrenuo 1176. godine protiv Rumskog sultanata sa konačnim ciljem zauzimanja seldžučke prestonice Ikoniona. Za potrebe ovog pohoda, vizantijski car je okupio veliku vojsku u kojoj su se pored vizantijskih snaga, nalazile i trupe njegovih vazala, među kojima su bili odredi iz kneževine Antiohije predvođeni Balduinom Antiohijskim, kao i srpske trupe koje je poslao raški veliki župan Stefan Nemanja ((1166) 1168—1196). U borbama su poginuli Balduin Antiohijski koji je komandovao desnim krilom vizantijskih snaga, kao i Andronik Vatac koji je zapovedao vizantijskom pozadinom. Bez obzira na odlučnu pobedu, sultan Kilidž Arslan II (1156—1192) je odmah nakon bitke sklopio mir sa Vizantincima.

Iako u vojnom smislu bitka nije nanela teške gubitke ni jednoj od strana, njene posledice su bile dalekosežne, jer ona predstavlja kraj vizantijskih pokušaja da se povrati kontrola nad Malom Azijom. Sam Manojlo Komnin je ovaj poraz uporedio sa porazom kod Mancikerta iz 1071. godine kojom je i otpočela turska invazija na Malu Aziju. O odjeku same bitke u ondašnjem svetu, najbolje govori pismo koje je sveti rimski car Fridrih Barbarosa (1152—1190) nakon bitke poslao Manojlu u kome zahteva od *grčkog kralja Manojla* da mu ukaže poštovanje koje mu kao rimskom caru pripada.

## Povezano
* Manojlo I Komnin
* Bitka kod Mancikerta
* Tursko osvajanje Male Azije
Eudoksija Epifanija

**Eudoksija Epifanija** (; 7. jul 611 - ?) je bila bizantska princeza, odnosno jedina kćer cara Heraklija i njegove prve supruge Eudokije. Rođena je 7. jula 611. a krštena 15. augusta; krunisana je 4. oktobra iste godine.

Kada je imala oko 15 godina, otac ju je odlučio iskoristiti u diplomatske svrhe, nastojeći steći saveznike u ratu sa sasanidskom Perzijom koji je u to vrijeme išao katastrofalno loše po Bizant. Sklopio je savez sa Zapadnim Gok Turcima i Hazarima. Kao jamstvo saveza je obećana kao supruga turskom vladaru Ziebelu (najvjerojatnije Tong Yabghuu), ali je za vrijeme putovanja čula da joj je muž umro, te se vratila natrag.

## Izvori
* Artamonov, Mikhail. *Istoriya Khazar*. Leningrad, 1962.
* Brook, Kevin Alan. *The Jews of Khazaria*. 2nd ed. Rowman & Littlefield Publishers, Inc, 2006.
* Christian, David. *A History of Russia, Mongolia and Central Asia.* Blackwell, 1999.
* Ducange. *Familiae Byzantinae*. Paris, 1680. p.&nbsp;118.
* Dunlop, Douglas M. *History of the Jewish Khazars.* Princeton Univ. Press, 1954.
* Gibbon, Edward. *[[The History of the Decline and Fall of the Roman Empire]]*. London, 1845. Ch. 46.

## Vanjske veze
* Garland, Lynda (2000). Epiphania (daughter of Heraclius). *An Online Encyclopedia of Roman Emperors*
Bobbio

**Bobbio** je gradić i sjedšte istoimene općine (commune) koja administrativno pripada provinciji Piacenzi u regiji Emiliji i Romanji na sjeveru Italije. Smješten je u dolini rijeke Trebbija jugozapadno od Piacenze. U njemu se također nalazi istoimena opatija i sjedište biskupije. Bobbio predstavlja i sjedište zajednice *Comunità Montana Appennino Piacentino*.

Zahvaljujući samostanu koga je 614. podigao irski misionar Sveti Kolumban, Bobbio je u mračnom dobu ranog srednjeg vijeka bio glavno vjersko središte sjeverne Italije, poznat po bogatoj biblioteci. Danas je poznat kao turistička atrakcija, prije svega zahvaljujući arhitekturi koja je zadržala srednjovjekovna obilježja, kao i položaj na podnožju Monte Penice.

## Gradovi-pobratimi
*  Ybbs an der Donau, Austrija
*  Navan, County Meath, Irska

## Izvori

## Vanjske veze

* Bobbio homepage (in Italian)
* Piacenza Internet-Bobbio news e info (in Italian) 
* Bobbio in the site of "I Borghi più belli d'Italia" (in Enghish) 
* A brief History (in Italian)  from the site of the Comunità Montana Appennino Piacentino
* Bobbio and Val Trebbia (in Italian) 
* Notiziario bobbiese – History of the territory (in Italian)
* Catholic Encyclopedia article on Bobbio
* Bobbio's webcam
Sveta spužva

**Sveta spužva** je, prema kršćanskom vjerovanju, jedan od instrumenata Pasije, odnosno spužva koja je, nakon umakanja u ocat, ponuđena razapetom Isusu kako bi se na trenutak mogao okrijepiti. Nju je, kao i Istinski križ, po predaji u 4. vijeku pronašla Helena Carigradska. Postoji nekoliko njenih relikvija - njeni ostaci se čuvaju u nekoliko rimskih crkava i pariškoj Notre Dame.

## Reference

## Vanjske veze
* Marc A. Beherec, "Gazetteer of Relics"
* Sophronius of Jerusalem celebrates the relics of the Passion, ''ca'' 600 A.D.
Ocat

**Sirće** ili **ocat** (lat. *acetum*) je u ishrani, odnosno kulinarstvu vrsta priloga jelu, začina, konzervans, kiselkastog ukusa. Dobija se vrenjem (fermantacijom) alkohola (etanola), čiji je glavni proizvod sirćetna kiselina. Stono sirće koje se koristi u prehrani koristi u prosjeku između 4% do 8% nerastvorene sirćetne kiseline, a u nekim slučajevima i do 18%.

## Upotreba
* Sirće se zajedno sa uljem koristi u pripremi salata.
* Kao konzervans se korsti u pripremi zimnice.
* Koristi se za skidanje kamenca.

## Vrste
* Jabukovo sirće
* Vinsko sirće
* Pirinčano sirće
* Destilovanio sirće
* Sirće od slada
* Aromatično sirće
* Umeboši sirće

## Povezano
* Sirćetna kiselina
Bitka na Salsuu

**Bitka na Salsuu** se odigrala 612. u današnjoj sjevernoj Koreja između trupa kineske dinastije dinastije Sui na jednoj, i trupa korejske države Goguryeo na drugoj strani. Predstavljala je kulminaciju drugog velikog pohoda koji je protiv države Goguryeo poduzela dinastija Sui, odnosno najambiciozniji pohod koji je za vrijeme svoje vladavine poduzeo car Yang. Kineska vojska, koja je po drevnim izvorima brojila oko 305.000 ljudi, je nastojala prijeći rijeku Salsu (danas poznatu kao Ch'ongch'on); to je iskoristio korejski vojskovođa Eulji Mundeok koji je prije toga rijeku zagradio improviziranom branom. U trenutku kada su Kinezi prelazili rijeku, Eulji je naredio da se brana otvori, te je iznenadna bujica uništila kineske trupe. Eulji je potom naredio napad konjicom na preživjele te ih bez milosti gonio do kineske granice; prema klasičnim izvorima, preživjelo je samo 2700 kineskih vojnika. Taj je poraz za nekoliko decenija očuvao nezavisnost države Goguryeo, ali je imao i značajne posljedice za Kinu. Katastrofalni poraz je potpuno uništio autoritet cara Yanga i njegove dinastije, te potakao niz ustanaka koji će za nekoliko godina dovesti do pada dinastije Sui i uspostave dinastije Tang.

Ukoliko se podaci o gubicima smatraju vjerodostojnima, bitka na Salsuu se može smatrati jednom od najkrvavijih klasičnih bitaka u historiji.

## Reference
612.

__NOTOC__
Godina **612.** (**[[rimske brojke|DCXII]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. Oznaka 612. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Bitka na Salsuu u kojoj Ulji Moonduk, general korejske države Goguryeo nanosi katastrofalan višestručko nadmoćnoj vojsci kineske dinastije Sui koja je pokušala pokoriti Goguryeo.
* Sisebut nasljeđuje Gundemara na prijestolju Vizigota.
* Teuderik II postaje kralj Austrazije.
* Sak K'uk' nasljeđuje Aj Ne' Yohl Mata kao vladarica Palenquea.
* Sveta spužva donesena u Konstantinopol iz Palestine.
* Sveti Kolumban dolazi u Italiju gdje osniva samostan Bobbio (približni datum).


## Rođenja
* 3.5. &ndash; Heraklije Konstantin, prvi sin bizantskog cara Heraklija, i sam budući car
* Oswiu, kralj Nortumbrije

## Smrti
* 13.8. - Eudokija, prva supruga cara Heraklija
* Aj Ne' Yohl Mat, kralj Palenquea
* Bertha od Kenta, franačka princeza i supruga kralja Etelberta od Kenta
* Gundemar, kralj Vizigota
* Pacal I, kralj Palenquea
* Prisk, bizantski general
* Teudebert II, kralj Austrazije
* Sveti Mungo (približni datum)

## Reference
Eulji Mundeok

**Eulji Mundeok** (sredina 6. vijeka - iza 618) bio je vojskovođa države Goguryeo, jednog od Tri kraljevstva Koreje, poznat prije svega po uspješnom pružanju otpora Kini pod dinastijom Sui, kao i velikoj pobjedi u bitci na Salsuu 612. Zbog nje je stekao reputaciju nacionalnog heroja i jednog od najvećih ličnosti korejske vojne historije.

## Reference

* Gabriel, Richard A. and Donald W. Boose, “The Korean Way of War: Salsu River”, from The *Great Battles of Antiquity: A Strategic and Tactical Guide to Great Battles that Shaped the Development of War*. Westport, CN: Greenwood Press, 1994.
Sisebut

**Sisebut**, **Sisebur** ili **Sisebod** je bio vizigotski kralj u Hispaniji između 612. i 621. godine.

Uspešno je ratovao protiv ostataka vizantijske vlasti na tlu Iberijskog poluostrva, ojačao je vizigotsku kontrolu nad Baskima i Kantabrima, razvio prijateljske odnose sa Lombardima u Italiji i ojačao flotu koju je stvorio njegov prethodnik, Leovigild.

Godine 616. naredio je da se svi Jevreji pokrste, i da se izbičuju oni koji to odbiju. Tesno je sarađivao sa Isidorom Seviljskim, a često se spominje i kao autor pesme o astronomiji na latinskom, () posvećenoj kako se smatra, Isidoru Seviljskom.
Heraklije Konstantin

**Iraklije Novi Konstantin** (rođ. 3. maja 612. - umro 24. ili 26. maja 641. godine) bio je vizantijski car iz Iraklijeve dinastije i vladao je carstvom od 11. januara 641. do svoje smrti u maju iste godine. Iraklije Novi Konstantin je zvanično carevao pod vladarskim imenom Konstantin tako da se u modernoj literaturi često spominje i kao *Konstantin II*, *Konstantin III* ili *Iraklije Konstantin* .

Iraklije Konstantin je rođen u Konstantinopolju 3. maja 612. kao jedini sin cara Iraklija i Fabije Eudokije. Carica Fabija je bolovala od epilepsije i umrla je iste godine kada je svom suprugu rodila sina. Posle godinu dana Iraklije se oženio rođenom sestričinom Martinom što je dočekano sa neodobravanjem pa i otvorenim nezadovoljstvom unutar carske porodice, u visokim crkvenim krugovima i među carigradskom svetinom.

Svestan nepopoluranosti svog braka sa Martinom, Iraklije je pokušao da javno prikaže kako se ne odriče Fabijine dece, ćerke Eudokije i sina Iraklija Novog Konstantina koga je 613. proglasio za savladara. Već 629. ili 630. godine Iraklije je oženio svog najstarijeg sina svojom sinovicom Gregorijom. U ovom braku Gregorija mu je rodila dva sina Iraklija, koji je kasnije postao poznatiji javnosti kao Konstans, i Teodosija.

Kada je Iraklije umro u februaru 641. za sobom je ostavio kao prestolonaslednike dvadesetosmogodišnjeg Iraklija Novog Konstantina i petnaestogodišnjeg Iraklija II, poznatijeg kao Irakliona, Martininog sina. Po carevom testamentu, koji je Martina predstavila carigradskom senatu, Iraklijevi sinovi su trebali da vladaju kao savladari i da pri tom poštuju Martinu kao *caricu i majku*. Učešće Iraklijeve udovice u vlasti je odbačeno, ali su sinovi umrlog cara prihvaćeni kao carevi-savladari.

Iraklije Novi Konstantin je izgleda uživao veću podršku carigradske svetine, ali je već bio teško bolestan, najverovatnije od tuberkuloze. Kako bi pridobio podršku vojske, Konstantin je podelio 50 000 vojnicima. Novac za odbranu Egipta, Konstantin je nabavio tako što je naložio da se iz Iraklijeve grobnice ukloni sve dragocenosti skupa sa carskom krunom. I pored svega, muslimanski Arapi su zauzeli veći deo provincije i carigradska vlada je izgubila jednu od najbogatijih istočnih provincija.

Pored gubitka Egipta, podele u carskoj porodici je produbilo i pitanje verske politike pošto je Konstantin, sudeći po poznom izvoru, Mihailu Pselu iz 11. veka, bio pristalica pravoslavlja, a Martina i njena deca u Carigradu nepopularnog monotelitskog učenja.

Iraklije Novi Konstantin je najposle umro 24. ili 26. maja 641. godine, ali je pre toga svoje sinove Iraklija i Teodosija preporučio staranju senatora i visokih vojnih krugova. Iako se o njegovoj ličnosti i kratkoj vladi praktično ne može mnogo toga reći, njegova popularnost je bila jedan od uzroka svrgavanja Martine i njenih sinova u septembru 641. godine. Carski presto je tada pripao mladom Irakliju-Konstansu II, Konstantinovom sinu.

## Napomene

## Literatura

* G. Ostrogorski, *Istorija Vizantije*, Beograd 1997 (više izdanja).
* *The Oxford Dictionary of Byzantium*, I—III, ed. A.P. Kazdhan, New York, Oxford, 1991, 917.
Sveti Mungo

**Sveti Mungo**, originalno **Sveti Kentigern** (također poznat kao **Cantigernus** (latinski) ili **Cyndeyrn Garthwys** (velški)) je bio kršćanski misionar koji je krajem 6. vijeka djelovao kao apostol u britskom Kraljevstvu Strathclyde u modernoj Škotskoj. Slavi se kao svetac zaštitnik i osnivač grada Glasgow.

## Napomene

## Izvori i reference
* Baring-Gould, Sabine & Fisher, John (1907: 2000) *Lives of the British Saints*. 8 vols. Felinfach: Llanerch (Facsim. reprint in 8 parts of the 4 vol. ed. published: London: Honourable Society of Cymmrodorion, 1907-1913.)
* Chrétien de Troyes; Burton Raffel, ed. (1987) *Yvain, the Knight of the Lion*. New Haven: Yale University Press.
* Delaney, John J. (1983) *Pocket Dictionary of Saints*. Image Books.
* Hunter-Blair, D. O. (1913). ''Catholic Encyclopedia: St. Kentigern''.
* Lowe, Chris (1999) *Angels, Fools and Tyrants*. Edinburgh: Canongate Books & Historic Scotland
* Rees, Elizabeth (2000) *Celtic Saints: passionate wanderers*. London: Thames & Hudson
* The Catholic Encyclopedia - St. Kentigern (Mungo)
* Tranter, Nigel (1993) *[[Historical novels by Nigel Tranter set before 1286#Druid Sacrifice|Druid Sacrifice]]*. London: Hodder & Stoughton (historical novel)
* Wade-Evans, A. W. (1934) *Welsh Christian Origins*. Oxford: Alden Press
* McArthur Irvin, Lindsay (2010) *Building a British Identity: Jocelin of Furness's Use of Sources in Vita Kentigerni* in: *Identity and Alterity in Hagiography and the Cult of Saints*, eds. Ana Marinkovic and Trpimir Vedris (Zagreb: Hagiotheca) 103-117 http://www.centreleonardboyle.com/identityandalterity.html .

## Vanjske veze
* Glasgow Museums: St Mungo Museum of Religious Life and Art 
* Kentigern and Gonothigernus (''Heroic Age Online Journal'')
Georgije Ostrogorski

**Georgije Aleksandrovič Ostrogorski** (; Sankt Peterburg, 19. januar 1902 – Beograd, 24. oktobar 1976) bio je dugogodišnji profesor vizantijske istorije na Beogradskom univerzitetu i osnivač Vizantološkog instituta SANU, jedan od najvećih vizantologa dvadesetog veka i dobitnik mnogih domaćih i stranih naučnih priznanja. 

## Biografija
Rođen je u Sankt Peterburgu, školovao se u velikim univerzitetskim centrima Nemačke i Francuske. Georgije Ostrogorski se 1933. godine, posle odbranjene doktorske disertacije 1927. i nekoliko godina profesure na univerzitetu u Vroclavu, doselio u tadašnju Jugoslaviju. Dobio je mesto na Beogradskom univerzitetu, na Filozofskom fakultetu, Odeljenje za istoriju, gde je na predmetu *Istorija Vizantije* radio čitavog života. Osnovao je Vizantološki institut SANU, koji je, zahvaljujući njegovom ugledu, postao važna institucija svetske vizantologije.

Georgije Ostrogorski je napisao *Istoriju Vizantije* (I izdanje Beograd 1947.) koja je na nemačkom jeziku izašla u čuvenoj Milerovoj seriji „-{Handbuch der Altertumswissenschaft}-“ 1965. godine. Ovo delo ima sedam srpskih izdanja, a prevedeno je i na sve svetske jezike i danas se još uvek smatra jednim od najsveobuhvatnijih jednotomnih pregleda vizantijske istorije. U svojim mnogobrojnim delima proučavao je gotovo sve vidove života Vizantije: političku istoriju, socijalno-ekonomsku istoriju, istoriju ideja, odnose sa slovenskim svetom. 

## Vanjske veze
* Biografija na sajtu SANU
* Georgije Ostrogorski na Istorijskoj biblioteci
Divlje jagode

**Divlje jagode** se može odnositi na:

* Šumska jagoda
* Divlje jagode (bend), rock-bend iz doba bivše Jugoslavije;
* Divlje jagode (film), švedski film iz 1957. 
* Studentski pokret divljih jagoda na Tajvanu
Smultronstället

***Divlje jagode*** (šve. *Smultronstället*; eng. *Wild Strawberries*) je film Ingmara Bergmana iz 1957. Govori o ostarjelom profesoru koji, putujući na dodjelu počasne doktorske titule, ponovno proživljava prošle događaje i preispituje vlastite životne odluke.

## Radnja
Isak Borg je liječnik i profesor koji u svojoj 78. godini putuje na svečanost gdje će dobiti počasnu doktorsku titulu. Na putu ga prati snaha, a upoznaje i mnoge druge ljude i njihove životne probleme. Cijelo vrijeme progone ga vizije o vlastitoj smrti i prošlim događajima iz života. Sjeća se svih propuštenih prilika, razočarenja i loših odluka koje su ga dovele do osamljenosti i nezadovoljstva. Putem uviđa svoje pogreške i nastoji popraviti odnose s bližnjima.

## Zanimljivosti
* Bergman je napisao scenarij za *Divlje jagode* za vrijeme boravka u bolnici.
* Film je snimljen iste godine kada i Sedmi pečat. U početnoj sceni Isak na trenutak zastane gledajući na šahovsku tablu u svojoj radnoj sobi.

## Nagrade

* Nominacija za Oscara (najbolji strani film)
* 2 nominacije za BAFTA-u (najbolji strani film, glavni glumac Victor Sjöström)
* Osvojen Zlatni globus (najbolji strani film)

## Vanjske veze
* 
* Criterion Collection essay by Peter Cowie
* In depth review of film
The Proposal (film)

**Veridba** () je američka romantična komedija iz 2009. godine sa Sandrom Bulok i Rajanom Rejnoldsom u glavnim ulogama.
Film je režirala En Flečer, a scenario je napisao Pit Kijareli.

Dve nedelje posle premijernog prikazivanja, prodato je 3.314.840 DVD diskova, a ukupna zarada filma se procenjuje na oko 317 miliona dolara, što ovaj film čini komercijalno najuspešnijim u karijeri Sandre Bulok. Za njega je treći put nominovana za Zlatni globus za najbolju glavnu glumicu.

## Zaplet

Margaret Tejt (Sandra Bulok) je glavni urednik poznate izdavačke kuće iz Njujorka. Kao šef je hladna, suzdržana, stroga, zbog čega je kolege ne vole. Nakon što joj javljaju da joj viza ističe, i da će uskoro biti deportovana u Kanadu, Margaret *traži* od svog asistenta Endrua Pakstona (Rajan Rejnolds) da se venča sa njom. Endru je u početku odlučan u svojoj nameri da je ne posluša, ali pošto ga šefica ucenjuje da neće objaviti njegovu knjigu, na kojoj je radio tri godine, pristaje da se ženi. Ta veridba *na brzu ruku* postaje sumnjiva inspektoru Gilbertsonu (Denis O‘Hare), i on pokreće čitav proces, kojim će se utvrditi da li je ta veza zaista prava ili je prevara. Inspektor ih upozorava da će odgovarati na pitanja jedno o drugom odvojeno, i da će njihove porodice učestvovati u tome, kao i da će u slučaju da se odgovori ne podudare, Margaret biti deportovana, a Endru uhapšen zbog saučesništva. Endru pristaje, ali pod uslovom da posle venčanja bude unapređen u urednika, kao i da njegova knjiga bude objavljena u tiražu od 20.000 primeraka. Očajna Margaret pristaje.

Pošto Endruova baka (Beti Vajt) slavi 90. rođendan, mladi *par* koristi to kako bi se međusobno bolje upoznali, i putuju u Endruov rodni grad, Sitku na Aljasci. Ubrzo nakon dolaska u Sitku, Margaret primeđuje da skoro svaka radnja nosi naziv *Pakston*, i zaključuje da je njen asistent jedan od najbogatijih i najpoželjnijih neženja na Aljasci. Porodica Pakston je organizovala zabavu u čast Endruove veridbe, na koju su pozvane komšije i rodbina. Margaret je veoma prijatno dočekana od strane svih, pa i od Endruove bivše devojke Gertrude, izuzev od svekra. Naime, Endruov otac je šokiran iznenadnom odlukom svog sina da se ženi svojom šeficom. Posle zabave, Endruova majka, vodi buduće mladence u njihovu sobu.

Sutradan je za Margaret počeo novi život. Ona upoznaje grad, odlazi u lokalni bar, učestvuje u baka-Eninom obredu *zahvaljivanja* prirodi, upada u bezbroj problema i avantura, koje će je zbližiti sa Endruom i razviti između njih pravu, iskrenu ljubav. Ali tek kad joj dan pred venčanje baka-Eni da ogrlicu koju je nekoliko generacija žena iz njihove porodice nosilo na venčanjima, Margaret shvata koliko je Enduovoj porodici sve to važno, a kako se ona samo poigrala njihovim osećanjima. Za vreme ceremonije venčanja Margaret priznaje šta su ona i Endru uradili, moli porodicu Pakston za oproštaj i odlazi u Njujork da pakuje stvari. Gertrude hrabri Endrua da ode za njom i ne dozvoli da bude deportovana. Istog dana Endru stiže u kancelariju, gde zatiče Margaret i pred svim svojim kolegama, traži njenu ruku.
Julian McMahon

**Julian Dana William McMahon** (Sydney, NSW, 27. srpnja 1968. – Clearwater, FL, 2. srpnja 2025.), australski glumac.

## Biografija
Makman se rodio u Sidneju, Novi Južni Vels, Australija. Pohađao je Sidnejsku gimnaziju, privatnu školu za dečake. Na kratko je studirao prava na Univerzitetu u Sidneju i ekonomiju na Univerzitetu u Vulongongu. Oženio se i razveo po dva puta, prvo na kratko sa australijskom pevačicom Deni Minog, a kasnije sa američkom glumicom Bruk Berns sa kojom ima ćerku Medison.

Paralelno sa karijerom modela, Makman je rano počeo sa glumačkom karijerom u sapunici *Home and Away*. Pojavio se u spotu Deni Minog za pesmu *This is It*. Njegova prva uloga na američkoj televiziji bila je u sapunici *Another World* gde je tumačio lik Ijana Rejna od 1993. do 1995.

Nominovan je za Zlatni globus u kategoriji "Najbolji glumac u televizijskoj seriji - drami" 2005. za ulogu Kristijana Troja u seriji *[[Nip/Tuck|Reži me]]* (Nip/Tuck). Takođe je igrao doktora Majkla Volša u filmu *Magenta* 1996, Mika Dulija u "*Wet and Wild Summer!*" odnosno "*Exchange Lifeguards*" 1992, šerifa Hejsa u "*In Quiet Night*" odnosno "You Belong to Me Forever" 1998, Džordža Simijana u filmu "*Chasing Sleep*" 2000,, Dejvida Kamerona u TV-filmu "Another World" 2001. i superzlikovca Doktora Duma u filmu Fantastična četvorka, adaptaciji istoimene serije stripova snimljenoj 2005.

Od 1996. do 2000. glumio je u sve četiri sezone NBC-ove dramske serije *[[Profajler]]* kao agent Džon Grant. Tumačio je i lik Kola Tarnera u seriji američke TV stanice WB, *[[Charmed|Čari]]*.

## Zanimljivosti
* visok je **191** cm,
* bio je u braku dva puta, s pjevačicom Dannii Minogue (1994.-1995.) i s glumicom Brooke Burns (1999.-2001.),
* sin je *Sir Williama* i *Lady Sonije McMahon* (Sir William je bio premijer Australije, sve do svoje smrti),
* iz braka s glumicom Brooke Burns, ima kćer Madison,
* ima stariju sestru Melindu i mlađu sestru Deborah,
* tečno govori španjolski,
* najomiljenija pjesma mu je "People are Strange" od grupe The Doors,
* u 100-oj epizodi serije "Čarobnice" (Charmed), njegov lik, Cole Turner, je ubijen,
* bio je u užem izboru za ulogu Jamesa Bonda, no izgubio je od glumac Daniela Craiga,
* nepušač je.

## Televizijske uloge
* "Nip/Tuck" (Reži me) kao doktor Christian Troy (2003. - 2010.)
* "Charmed" (Čarobnice) kao Cole Turner (2000. - 2003.; gost 2005.)
* "Profiler" (Profiler, slike zločina) kao John Grant (1996.-2000.)
* "Will & Grace" (Will i Grace) kao Guy (1998.)
* "Another World" kao Ian Rain (1992.-1994.)
* "Home & Away" kao Ben Lucini (1989.-1991.)
* "The Power, the Passion" kao Kane Edmonds (1989.)

## Filmske uloge
* "Fantastic Four: Rise of the Silver Surfer" kao Victor Von Doom (2007.)
* "Premonition" kao Jim (2007.)
* "Prisoner" kao Derek Plato (2007.)
* "Fantastic Four" kao Victor Von Doom (2005.)
* "Meet Market" kao Hutch (2004.)
* "Another Day" kao David (2001.)
* "Chasing Sleep" kao George (2000.)
* "In Quiet Night" kao Hayes (1998.)
* "Magenta" kao Michael Walsh (1996.)
* "Wet and Wild Summer!" kao Mick Dooley (1992.)

## Vanjske veze

*
Zlatni lav

**Zlatni lav** () je glavna nagrada koja se dodjeljuje na Filmskom festivalu u Veneciji. Uvedena je još 1949. godine i od tad se dodjeljuje ljudima koji su dali značajan doprinos filmskoj umjetnosti, kao i najboljim filmovima po izboru žirija. Simbol lava je preuzet sa zastave Mletačke republike.

Filmski festival u Veneciji je najstariji festival filma u svijetu, stoga se nagrada *Zlatni lav* smatra jednom od najprestižnijih filmskih nagrada, a samo Bijenale je u rangu sa dodjelom Oskara ili Zlatnog globusa. Pored Filmskog festivala u Kanu i Berlinala, to je glavni festival filma u Evropi.

## Nagrada
### Zlatni lav

### Počasni zlatni lav

## Povezano
* Venecijanski filmski festival

## Vanjske veze
* La Biennale di Venezia
Adriana Lessa

**Adrijana Lesa** () je brazilska glumica, radio-spiker i domaćin MTV-ja 1993 godine. Od jedanaeste do petnaeste godine igra odbojku u klubu *Korintijans*, u Sao Paulu. Sa 16 godina prvi put nastupa u pozorištu i, učestvujući na brojnim pozorišnim festivalima, obilazi Evropu i Kanadu. Po povratku u Brazil upisuje se u plesnu školu sambe. Ubrzo kreće da promoviše svoju grupu širom sveta, pa posećuje Japan, Grčku, Angolu i Portoriko. Glumom ponovo počinje da se bavi 1996. godine. Širom sveta je poznata po ulozi **Deuze** u telenoveli Zabranjena ljubav.

## Vanjske veze

* 
* Página oficial
* Perfil no Myspace
The Blind Side (film)

***The Blind Side*** je američka drama iz 2009. godine sa Sandrom Bulok u glavnoj ulozi. Temelji se na istinitoj priči, opisanoj u knjizi *[[The Blind Side: Evolution of a Game]]* američkog novinara Majkla Luisa.

Zahvaljujući ovom filmu, Bulokova je postala najplaćenija glumica u 2009. i najkomercijalnija glumica 2010, a osvojila je i prvog Oskara za najbolju glavnu ulogu u karijeri. U grupi filmova sa glavnim ženskim likom, *Mrtav ugao* je najkomercijalniji film svih vremena. Film je zaradio 309.000.000 dolara, što ga smešta na 55. mesto liste najkomercijalnijih filmova svih vremena.

U Hrvatskoj je prikazan pod nazivom ***Priča o prvaku***, a u Srbiji pod nazivom ***Mrtav ugao***.

## Kratak sadržaj

Li En Tui je ugledna domaćica, koja pored savršeno sređene kuće, uspeva da radi i kao dizajner. Živi sa ćerkom Kolins, sinom Si Džejem i mužem Šonom, vlasnikom lanca prodavnica širom zemlje. Jedno veče na ulici sreću sedamnaestogodišnjeg beskućnika Majkla i Li En odluči da ga privremeno smesti u svojoj kući. Iako veoma stidljiv i zatvoren, Majkl se brzo sprijatelji sa Kolins i Si Džejem, pa na kraju i sa novim roditeljima. Nakon što iz razgovora sa Majklovim profesorom fizičkog shvate da je Majkl talentovani sportista, porodica Tui počinje da ga finansijski podržava u treniranju američkog fudbala. *Big Majk* polako ali sigurno napreduje i pred njim je velika karijera, ali jednog dana dobija poziv od lokalne organizacije koja se bori protiv *planskog stvaranja vrhunskih sportista*. Naime, istražiteljka sumnja da porodica Tui, kao i sve bogate porodice u tom kraju, podiže sportiste kako bi ih poslala u svoj klub...

## Uloge

## Nagrade
### Film
* Oskar za najbolji film - nominacija
### [[Sandra Bullock|Sandra Bulok]]
* **[[Oscar za najbolju glavnu glumicu|Oskar za najbolju glavnu glumicu]]**
* Zlatni globus za najbolju glavnu glumicu
* Nagrada filmske kritike za najbolju glavnu glumicu (podeljena sa Meril Strip)
* Nagrada Udruženja filmskih glumaca za najbolju glumicu u glavnoj ulozi

## Vanjske veze
*
Speed (film)

***Brzina*** (eng. *Speed*) je američki akcijski thriller iz 1994. godine u režiji Jana de Bonta, a glavne uloge tumače Keanu Reeves, Dennis Hopper i Sandra Bullock.

## Radnja

Scenarij za film je napisao Graham Yost, a njegova priča govori o dvojici policajaca iz Los Angelesa, Jacku Travenu i Harryju Templeu, koji spriječe bivšeg policajca i stručnjaka za izradu bombi Howarda Paynea u namjeri da ishodi otkupninu u iznosu od 3 milijuna dolara držeći trinaestero ljudi kao taoce u dizalu okruženom bombama. Nakon što se akcija spašavanja taoca uspješno okonča, sve upućuje na to da je Payne počinio samoubojstvo, a Jack i Harry dobivaju policijska odličja za tu akciju.

No, sljedećeg dana Jack biva svjedokom eksplozije autobusa u kojem pogiba vozač, koji je ujedno bio i njegov poznanik. Nekoliko trenutaka nakon eksplozije, na obližnjoj telefonskoj govornici zazvoni telefon, a s druge strane linije je navodno mrtav Payne s novim zadatkom za Jacka. Ovaj put u autobus postavlja bombu koja će se aktivirati ukoliko njegova brzina kretanja padne ispod 50 milja na sat.

Film je bio jedan od najvećih kino hitova 1994. godine, a 1997. je dobio i nastavak koji nije bio ni približno uspješan, te je dobio brojne negativne kritike i od strane medija i publike.

## Nagrade i nominacije
* Oscar (1995): najbolji efekti, editiranje zvučnih efekata - Stephen Hunter Flick (nominacija i nagrada)
* Oscar (1995): najbolji zvuk - Gregg Landaker, Steve Maslow, Bob Beemer, David MacMillan (nominacija i nagrada)
* Oscar (1995): najbolja filmska montaža - John Wright (nominacija)
* Nagrada Saturn (1995): najbolja glumica - Sandra Bullock (nominacija i nagrada)
* Nagrada Award (1995): najbolji akcijski/pustolovni/triler film (nominacija)
* Nagrada Award (1995): najbolji redatelj - Jan de Bont (nominacija)
* Eddie (1995): najbolje montirani igrani film - John Wright (nominacija)
* Nagrada Japanske Akademije (1995): najbolji strani film (nominacija)
Cold Mountain (film)

***Studengora*** (eng. *Cold Mountain*) je film redatelja Anthony Minghella zasnovan na noveli istoimenog naziva Charlesa Fraziera. Iako je radnja filma smještena u Okrugu Haywood, Sjeverna Karolina, većinom je film snimljen na području Transilvanije, regiji Rumunjske.

## Sinopsis
W.P. Inman je mladi vojnik, koji upoznaje Adu, zaljubi se u nju, no odnos im se pogorša nakon što on krene u rat. Nakon bezbroj bitaka i gubitaka prijatelja, i vidjevši da Jug gubi, Inmanu dojadi stanje rata, te se pješke zaputi prema Hladnoj planini (Cold Mountain), u području Sjeverne Karoline i prema ženi koju voli. No, Ada je gradska žena koja se nedavno preselila na ruralnu farmu gdje je nedavno umro njen otac, i pokušava sačuvati farmu od propasti zajedno s Ruby, jer su svi muškarci u ratu. Ada i Ruby imaju i susrete s muškarcima, koji nisu otišli u rat, već su ostali u svojoj zemlji, te sada hvataju ratne dezertere za vojsku. S tim će muškarcima i sam Inman imati problema.

## Glumačka ekipa
* Jude Law kao Inman
* Nicole Kidman kao Ada Monroe
* Renee Zellweger kao Ruby Thewes
* Eileen Atkins kao Maddy
* Brendan Gleeson kao Stobrod Thewes
* Phillip Seymour Hoffman kao Otac Veasey
* Natalie Portman kao Sara
* Giovanni Ribisi kao Junior
* Donald Sutherland kao Otac Monroe
* Ray Winstone kao Teague
* Kathy Baker kao Sally Swanger
* James Gammon kao Esco Swanger
* Charlie Hunnam kao Bosie
* Jack White kao Georgia
* Ethan Suplee kao Pangle
* Jena Malone kao Ferry
* Melora Walters kao Lila
* Lucas Black kao Oakley
* Taryn Manning kao Shyla
* Emily Deschanel kao gospođa Morgan
* Robin Williams kao gospođa Castlereagh

## Zanimljivosti
W. P. Inman (njegovo puno ime jest William Pinkney, iako to nikad nije spomenuto u filmu) je bila autentična osoba iz Hladne planine koja je služila konfederacijskoj vojsci, iz koje je dezertirao dvaput, i najvjerojatnije je pokopan na lokalnom groblju. Njegovi budući naraštaji i dalje žive na tim područjima.

## Nagrade
Glumica Renee Zellweger je osvojila nagradu Oscar za najbolju sporednu glumicu.

Osim toga film je bio nominiran za Oscare, no nagrade nije dobio:
* Oscar za najbolje postignuće u kinematografiji (John Seale)
* Oscar za najboljeg glavnog glumca (Jude Law)
* Oscar za najbolju pjesmu (T-Bone Burnett i Elvis Costello ; pjesma "The Scarlet Tide")
* Oscar za najbolju pjesmu (Sting za pjesmu "You Will Be My Ain Tru Love")
Hladna planina

**Hladna planina** može značiti:
* Cold Mountain (North Carolina), planina u američkoj saveznoj državi Sjeverna Karolina, čije ime na engleskom znači "hladna planina"
** Cold Mountain (roman), roman američkog pisca Charlesa Fraziera iz 1997. čija se radnja odigrava na istoj planini; 
*** Cold Mountain (film), filmska adaptacija istog romana iz 2003. godine, poznata i kao *Hladna planina* i kao *Studengora*
**** Cold Mountain (soundtrack), muzika iz istog filma
* Kaznionica Cold Mountain, u kojoj se odvija radnja romana The Green Mile i njegove filmske adaptacije;
* Holodna gora, četvrt ukrajinskog grada Harkova 
* Hanshan (pjesnik), čije ime na kineskom doslovno znači "Hladna planina"

## Povezano
* Mendoza (razvrstavanje), špansko prezime koje doslovno znači "hladna planina" 
* Mendonça (razvrstavanje), portugalsko prezime koje doslovno znači "hladna planina"
Mecena

**Mecena** i uz to vezani izrazi **mecenatsvo** - **mecenatski** (po imenu rimskog političara, pjesnika i pokrovitelja umjetnika, savjetnika i prijatelja cara Augusta - Gaja Mecene (Gaius Cilnius Maecenas) (13. april 70. pne. - oktobar 8. pne.) označava osobu ili neko društvo koji nesebično i izdašno daje podršku i potporu umjetničkim, kulturnim ili u današnje vrijeme sportskim ili naučnim aktivnostima i njihovim nosiocima (umjetnicima, naučnicima, sportašima).

U historiji *mecene* su se regrutirale iz kruga kraljeva, plemića, zemljoposjednika i raznoraznih vladara i upravitelja (uglavnom iz višeg društvenog sloja) oni su financijski (ili materijalom) pomagali umjetnike svoga vremena (pisce, slikare, kipare, muzičare). Velike *mecene* bili su i brojni crkveni prelati, - kao i same crkvene organizacije.

Za vrijeme talijanske renesanse *mecenatsvo* je bilo usko povezano s fenomenom veličanstvenosti. Najpoznatiji *mecene* bili su firentinska vladarska dinastija Medici, točnije dvojica najpoznatijih Cosimo il Vecchio (1389-1464) i njegov nećak Lorenzo Veličanstveni (1449. -1492.) oni su na svom dvoru okupili najbolje umjetnike, književnike filozofe i humaniste svoga vremena, između otalih to su bili; Michelozzo, Pico della Mirandola, Angelo Poliziano, Antonio Pollaiolo i Sandro Botticelli.

## Bibliografia
* Francis Haskell: *Patrons and painters. A study in the relations between Italian art and society in the age of the Baroque*, London, Chatto & Windus, 1963., 

## Reference

## Vanjske veze

* Mecenatismo, na portalu treccani.it
Ne zaboravi stihove

**"Ne zaboravi stihove"** hrvatski je televizijski muzički kviz koji je s emitiranjem krenuo 17. III. 2008. Voditelj tog projekta bio je Igor Mešin.

## Koncept emisije
**"Ne zaboravi stihove"** moderni je muzički kviz rađen prema licenci američke emisije "**Don't Forget the Lyrics!**". Pravila kviza ne zahtijevaju muzički talent od svojih takmičaraa, već odlično poznavanje stihova ponuđenih pjesama. U ponudi se nalazi deset pjesama iz različitih muzičkih žanrova i od različitih pjevača. Svaki takmičar odabire jednu pjesmu, koju interpretira uz pomoć benda i stihova na ekranu ispred sebe. Nakon nekoliko sekundi stihovi i muzika nestanu, a takmičar mora popuniti riječi koje nedostaju.

U pomoć mu može uskočiti džoker-pjevač, koji mu pomaže dovršiti zadani stih. Pobjednik je onaj takmičar koji pogodi sve riječi u svih 10 pjesama i on dobiva nagradu.

U 2. sezoni emisije emitirani su i specijali s poznatim hrvatskim pjevačima u svrhu donacije osvojenog novca onima kojima je potrebna financijska pomoć. U božićnom specijalu gostovale su Nina Badrić, Vanna, Marija Husar i Ivana Husar.

## Raspored emitiranja
Emisija je svoju premijeru doživjela 17. III. 2008. na programu Nove TV u 21:00 sat. Zbog odlične gledanosti u prvoj sezoni, Nova TV je obnovila emisiju i za 2. sezonu. Druga sezona je imala drastičan pad u gledanosti pa ju je Nova TV otkazala. Posljednja epizoda emitirana je 11. V. 2009.

## Reference