open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
928.

__NOTOC__
Godina **928.** (**[[rimske brojke|CMXXVIII]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru.

## Događaji
* Njemački kralj Heinrich Ptičar osvaja Brandenburg koji su dotada držali Slaveni.
* Jayavarman IV nasljeđuje Isanavarmana II na čelu Kmerskog Carstva i premješta prijestolnicu na sjever iz Angkora u Koh Ker.
* Marozia i Guido od Toscane daju zatočiti, a potom ubiti papu Ivana X.
* maj &ndash; Lav VI nasljeđuje Ivana X kao 123. papa.
* Trifun smjenjuje Stefana II na mjestu carigradskog patrijarha.
* Drugi splitski sabor na kome je, za vrijeme hrvatskog kralja Trpimira II, papa Lav VI dao ukinuti Ninsku biskupiju i premjestiti Grgura Ninskog u Skradin. 
* decembar &ndash; Stjepan VII nasljeđuje Lava VI kao 124. papa.

## Rođenja

## Smrti

* Louis Slijepi, kralj Provanse
* Tomislav, kralj Hrvatske (pretpostavljeni datum)

## Reference
Stefan II od Konstantinopola

**Stefan II** (), poznat i kao **Stefan od Amaseje** (? - 928) bio je carigradski patrijarh od 925. do smrti. Bio je episkop grada Amaseja, a na mjesto patrijarha ga je postavio car Roman Lakapin poslije smrti Nikole Mistika. Umro je dvije ili tri godine nakon što je postavljen.
Trifun Carigradski

**Trifun** (; ? - 933) bio je patrijarh Carigrada od 928. do 931. Na mjesto patrijarha ga je postavio bizantski car Roman I Lakapin s obzirom da je njegov sin Teofilakt, kome je namijenio mjesto patrijarha, bio malodoban. Kada je Teofilakt godine 931. stekao punoljetnost sa 16 godina, car je od Trifuna zatražio da se povuče s položaja. Trifun je to odbio učiniti, smatrajući skandalom da netko tako mlad postaje patrijarh.

S obzirom da je Trifun bio popularan među narodom u Carigradu, car ga se nije usudio smijeniti, nego se poslužio trikom. Pozvao ga je na dvor i prilikom naizgled rutinskog sastanka optužio da je nepismen. Kada je patrijarh rekao da to nije istina, car mu je dao komad papira da na njemu napiše svoje ime i dokaže suprotno. Trifun je, ne sluteći ništa, napisao svoje ime. Car je kasnije iskoristio patrijarhov potpis kako bi iznad napisao tekst njegove ostavke. Kada je otkrio da je prevaren, Trifun nije stigao reagirati; Teofilakt je proglašen patrijarhom te je ostatak života proveo u manastiru.

Kasnije je proglašen svecem. Srpska pravoslavna crkva slavi ga 19. aprila po crkvenom, a 2. maja po gregorijanskom kalendaru.

## Vanjske veze
* Ohridski prolog za 19. april (2. maj)
Guido od Toskane

**Guido od Toskane** (ili *Wido*; ponekad navođen i kao **Guido od Lucce**; ; ? - 929) bio je vojvoda Lucce i markgrof Toskane od 915. do smrti. Markgrofoviju je naslijedio od svog oca Adalberta II, iako je na samom početku do 916. kao regent vladala Berta, kćer kralja Lotara II od Lotaringije.

Oko 920. je postavio dvor u Mantovi. Godine 924. ili 925. se oženio za Maroziu, rimsku plemkinju i kćer uticajnog klana Teofilakta koja je u doba *[[saeculum obscurum]]a* dominirala papinstvom. Maroziji je to bio drugi brak. Njega je iskoristila kako bi se obračunala sa svojim navodnim ljubavnikom papom Ivanom X. Godine 928. su Guidove trupe ušle u Rim i izvršile državni udar prilikom koga je Ivan zarobljen, bačen u Anđeosku tvrđavu i u njoj ubijen davljenjem ili izgladnjivanjem. Sa Marozijom je imao kćer po imenu Bertha. Umro je sljedeće godine. Naslijedio ga je brat Lambert.

## Vanjske veze
*
Kraljevina Engleska

**Kraljevina Engleska** () je ime države koja je egzistirala od 927. do 1707. Na svom vrhuncu Kraljevina Engleska je pod svojom vlašću držala dvije trećine Britanije - područje koje odgovara teritoriju današnje Engleske i Walesa - kao i susjednih otoka, ne računajući manje prekomorske posjede i kolonije uspostavljene tokom 16 i 17. vijeka.

Kraljevina Engleska svoje poreklo vodi od država koje su tokom Velike seobe naroda u 5. vijeku počeli osnivati germanski doseljenici u Britaniju, među kojima su se najviše isticali Saksonci, Juti i Angli, a koji će kasnije biti poznati pod zajedničkim imenom Anglosaksonci, odnosno preci današnjih Engleza. Među tim državama (kasnije poznatim kao Heptarhija) je do kraja 9. vijeka najviše ojačao Wessex čiji će vladari otpočeti proces ujedinjenja, dovršen 927. godine pod kraljem Ethelstanom Sjajnim. Godine 1066. su Englesku osvojili Normani čiji se vođa, vojvoda William Osvajač proglasio novim engleskim kraljem, ali i započeo nova osvajanja, koja su do 1283. pod vlast Kraljevine Engleske podvrgle susedni Wales (koji je zadržao određenu autonomiju, prvenstveno u pravnim pitanjima, sve do 16. vijeka). Na sjeveru je, pak, uspostavljena granica sa Kraljevinom Škotskom.

Za vladavine Jamesom I - 1603. je formirana personalna unija između Engleske i Škotske koja će se održati sljedeći vijek, uz kraći prekid izazvan revolucijom i uspostavom republikanskog Commonwealtha pod Cromwellom.
 
Parlament Kraljevine Engleske i Parlament Kraljevine Škotske su 1707. izglasali  Zakone o Uniji kojima su te dvije, dotada zasebne države, spojene u unitarnu državu pod imenom Kraljevina Velika Britanija.
Car Taizu od Songa

**Car Tàizǔ** (21. mart 927&ndash;14. novembar 976, ), rođen kao **Zhao Kuangyin** (, ), bio je kineski car i osnivač dinastije Song koji je vladao od 960. do 976. Poznat je po tome što je započeo proces ponovnog ujedinjenja Kine, koja je poslije pada dinastije Tang bila razjedinjena na Deset kraljevstava.

Njegova porodica je bila relativno skromnog porijekla, i u službenim zapisima se njeni pripadnici spominju tek kao niži službenici u posljednjim decenijama 9. vijeka. Sam Zhao Kuangyin, koji je u mladosti stvorio reputaciju temeljenu na streljačkim i drugim ratnim vještinama, je kao oficir ušao u službu Guo Weija, vojskovođe koji je 951. svrgnuo dinastiju Han i proglasio se carem nove dinastije Kasniji Zhou. Zhao Kuangyin se istakao u borbama protiv odmentute države Sjeverni Han i nomadskih Kitana i njihove dinastije Liao. Kada je carsko prijestolje 960. preuzeo 7-godišnji car Gongdi, vojska ga je izvikala za novog cara; Zhao Kuangyin je, prema navodima historičara "nevoljko", prihvatio prijestolje i osnovao novu dinastiju.

Njegovu vladavinu su označila nastojanja da se nastavi politika prethodnika usmjerena prema ujedinjenju Kine. Pokušaji da se eliminira dinastija Liao i Sjeverni Han na sjeveru su, međutim, uglavnom bili neuspješni, a 968. je carska vojska potučena. Car Taizu je nakon toga odlučio promijeniti strategiju i okrenuti se odmetnutim državama na jugu Kine, koje su bile mnogo slabije, ali i materijalno bogatije. Taj je proces bio daleko uspješniji i do 976. se veliki dio južne Kine ponovno stavio pod carsku vlast. Taizu je također bio poznat kao pokrovitelj nauke, te je osnovao škole u kojima se njegovala sloboda govora i mišljenja.

Usprkos toga što je imao odrasle sinove, prijestolje je ostavio svom bratu Zhao Kuangyiju (car Taizong).

## Preci



## Napomene
Lav VI (papa)

**Lav VI.** je bio papa od svibnja do prosinca 928. godine. O njegovom životu i kratkotrajnom pontifikatu postoji malo podataka. Otac mu je bio *[[primicerius]]* po imenu Kristofor, a na mjesto pape je došao nakon puča prilikom koga je njegovog prethodnika Ivana X svrgnula uticajna plemkinja Marozia, uz pomoć svog muža Guida od Toskane. Za vrijeme svog pontifikata je Lav poslao izalsanike u Split na crkveni sabor, tokom koga je odlučeno da se ukine Ninska biskupija, a Grgur Ninski premjesti u Skradin; drugi izvori navode da je to mogao učiniti Ivan X. U svakom slučaju, Lav VI je ubrzo umro, a na njegovo mjesto je došao novi papa po imenu Stjepan VII.
Stjepan VII

**Stjepan VII.** (? - 15. ožujak 931?) je bio papa od prosinca 928. do veljače 931. godine. Bio je rodom iz Rima, sin izvjesnog Teodemunda. Neki izvori navode da je pripadao plemićkoj porodici Gabrielli. Prije ustoličenja je bio kardinal-svećenik rimske crkve Santa Anastasia. Papom je postao u doba *[[saeculum obscurum]]a* kada je papinstvom dominirala plemićka porodica Tusculani, odnosno plemkinja Marozia. Stjepan je papom postao najvjerojatnije po njenoj želji, ali kao privremeno rješenje prije nego što je punoljetnost stekao Marozijin sin Ivan, koji je početkom 931. zamijenio papu kao Ivan XI.
Himni i Flamurit

***Himni i Flamurit*** (hrv.: "Himna zastavi") je državna himna Republike Albanije. Stihove je napisao albanski pjesnik Asdreni, pravim imenom Aleks Stavre Drenova, te ih 21. travnja 1912. objavio u *Liri e Shqipërisë* ("Sloboda Albanije"), albanskim novinama tiskanim u Sofiji. Asdreni je pjesmu kasnije u Bukureštu objavio u svojoj zbirci pjesama *Ëndra e lotë* ("Snovi i suze").

Glazbu himne skladao je u 19. stoljeću Rumunj Ciprian Porumbescu za pjesmu "E scris pe tricolor unire". Glazbu je 1912. izabrao albanski parlament kako bi je pridodao Asdrenijevim stihovima. Od 21. listopada 1998. himna nosi službeni naziv *Rreth Flamurit të Përbashkuar* ("Ujedinjeni pod jednom zastavom").

Navod iz himne:

## Reference
1382.

Godina **1382** (**[[rimski brojevi|MCCCLXXXII]]**), bila je redovna godina koja počinje u srijedu (1. 1. po julijanskom kalendaru).

## Događaji
* 5. 1. - Ugarsko-hrvatski kralj Ludvig boravi u Zagrebu, izaslanicima novostečenog Kotora potvrđene povlastice (poslednji kraljev boravak u Hrvatskoj).
* 29. 4. - Mletačka Republika se zahvaljuje kralju Tvrtku na pomoći Kotoru prošle godine.
* 1. 5. - Kralj Ludvig poziva dalmatinske općine za opremanje brodova u pomoć Karlu Dračkom u Napulju (poziv ponovljen 20. 7.). 
* 12. 5. - Na vest o približavanju Luja I Anžujskog, koga je napuljska kraljica Ivana I Napuljska 1380. označila za svog naslednika, Karlo je dao pogubiti - tako postaje Karlo III Napuljski.
* 25. 7. - Sabor u Zvolenu (Slovačka), kralj Ludvig predstavio poljskim staležima svoju kćerku Mariju i njenog zaručnika Žigmunda kao njihove buduće vladare.
* avgust - Stižu prvi brodovi sa solju u Tvrtkov novi grad u Dračevici. 
* 26. 8. - Tohtamiš, lider Zlatne horde, opustošio Moskvu.

* 10. 9. - Umro ugarsko-hrvatsko-poljski kralj Ludovik I. Veliki - u Ugarskoj i Hrvatskoj ga nasleđuje 11-godišnja kćerka Marija, ali ubrzo dolazi do borbi oko prestola (17. 9. krunisana za "kralja", upravljaju majka Elizabeta i palatin Nikola Gorjanski).
:+ Ludovika u Poljskoj nasleđuje mlađa kćerka Jadviga (od 1384). 
* 30. 9. - Građani Trsta dali svoj grad austrijskom vojvodi Leopoldu III. (s kraćom pauzom, ostaje pod habzburškom vlašću do 1918). 
* rujan - Hrvatsko-dalmatinski ban Emerik Bubek otplovio u južnu Italiju.
* 22. 10. - Dubrovačko Vijeće umoljenih zaključilo da se sklopi obrambeni savez sa dalmatinskim gradovima protiv Venecije, kao i protiv kopnenih susjeda (misli se na Tvrtka).
* 28. 11. - Sabor u Radomsku: Poljska će prihvatiti samo onu Ludvigovu kćerku koja je spremna živeti u zemlji (Marija i Sigismund otpadaju).
* 2. 12. - Povelja kralja Tvrtka Dubrovačkoj Republici: odustaje se od trga soli u novoosnovanom gradu Svetom Stefanu (Herceg Novom).

### Tokom/tijekom godine

* Kralj Tvrtko u Dračevici podiže grad, budući Herceg Novi, kao trg za so, što izaziva negodovanje i smetnje od strane Dubrovčana. 
* Balša II Balšić započeo rat sa Karlom Topijom (cilj mu je Drač); takođe, od jeseni opseda Kotor. 
* Toma Preljubović, vladar Epira, dobio titulu despota od vizantijskog cara Jovana V. 
* Turci osvojili Sredec (Sofiju) nakon duge opsade (pominje se i 1385), kao i Monastir (Bitola), Štip.

## Rođenja

## Smrti

## Reference

* Svezak drugi: dio prvi. Treće doba: Vladanje kraljeva iz raznih porodica (1301-1526). Prva knjiga: Anžuvinci i Sigismund do gubitka Dalmacije (1301-1409), Vjekoslav Klaić (archive.org)
Newcastle, Južna Afrika

**Newcastle** je treći grad po veličini u u južnoafričkoj provinciji KwaZulu-Natal od 57 572 stanovnika  u užem centru grada, te 332 980 stanovnika u širem metropolitanskom području.

*Newcastle* je u Južnoafričkoj Republici poznat kao poznati industrijski centar.
## Historija
*Newcastle* izrastao je iz poštanske stanice (stanice za izmjenu konja) između tadašnjeg Port Natala (današnji Durban) i Johannesburga u burskoj Južnoafričkoj Republici - Transvaal

Grad je službeno osnovan 1864. kao četvrti britanski grad u Natalu, ubrzo je postao regionalno trgovačko središte. Za vrijeme Prvog (1881.) i Drugog burskog rata (1899. - 1902.) u okolici grada vodile su se velike borbe. Nakon otkrića bogatih nalazišta uglja, krajem 19. vijeka - grad je izrastao u središte crne metalurgije Južnoafričke Unije

## Geografija
Newcastle leži na površini od 179.48 km²  uz obale rijeke Ncandu na nadmorskoj visini od 1 194 m, udaljen oko 345&nbsp;km od Durbana i 300&nbsp;km od Johannesburga.
## Znamenitosti
Najveća atrakcija grada je nekadašnja viktorijanska *[[Fortifikacija|Utvrda]] Amiel* (današnji muzej Fort Amiel) podignut 1876. za odbranu od ratnika iz plemena Zulu, danas je to spomenik južnoafričke nacionalne baštine.

## Privreda i transport
*Newcastle* ima veliku čeličanu (danas u vlasništvu indijskog koncerna Mittal) veliku tvornicu gume Karbochem, veliku tvornicu kroma (vlasništvo njemačkog Bayera) te brojne tekstilne tvornice. Pored grada nalaze se rudnici ugljena. Okolica grada bogat je stočarski kraj poznat po proizvodnji mlijeka.

Grad je izvrsno povezan autoputem N11 sa gradovima na Highveldu, a sa željeznicom sa Johannesburgom i Durbanom.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Newcastle'' na portalu Encyclopædia Britannica
Mpu Sindok

**Mpu Sindok**, prijestolno ime: **Sri Isyana Vikramadhammatunggadeva** (? - 947), bio je posljednji vladar drevnog javanskog Kraljevstva Medang iz dinastije Sanjaya, koji je vladao od oko 928. ili 929. pa do smrti. Mpu Sindok je prijestolnicu države premjestio iz Centralne na Istočnu Javu oko 929. što historičari tumače kao posljednicu erupcije vulkana Merapi i/li invazije države Srivijaya.

Nova prijestolnica je bila Watugaluh, na obalama rijeke Brantas, kraj suvremenog Regenstva Jombang. On je promijenio ime države iz Mataram u "Medang", iako se u književnim izvorima nastavio koristiti izraz "Mataram". Mpu je poznat i kao osnivač dinastije Isyana, a zbog čega se i stara/nova država nazivala "Isyana". Natpis (trenutno u indijskoj Kalkuti) opisuje sve Mpu Sindokove potomke do Airlangge u 11. vijeku.

Mpu Sindok je imao dvije kćeri - jedna, po imenu Sri Parameswari Dyah Kbi, najvjerojatnije je bila kćer Dyah Wawe, prethodnog kralja Matarama u Centralnoj Javi.

Umro je 947. godine, a naslijedila ga je kćer Sri Isyana Tunggawijaya.

## Povezano
* Kraljevstvo Mataram

## Literatura
Yindi od Kasnijeg Hana

**Car Yindi** (929–951), rođen kao **Liu Chengyou** (劉承祐), bio je drugi po redu, odnosno posljednji car Kine iz dinastije Kasniji Han. Imao je devetnaest godina kada je naslijedio svog oca cara Gaozua. Kao i on, Chengyou je po nacionalnosti bio Shatuo Turčin.

Chengyoua je godine 951. pobijedio Guo Wei (郭威), vojskovođa koji je osnovao dinastiju Kasniji Zhou. Njegov stric Liu Min (劉旻), je međutim, uspio pobjeći i osnovati Kraljevstvo Sjeverni Han koje se održalo do 979.

## Literatura
* 

|width=25% align=center|**Prethodi:**Liu Zhiyuan
|width=25% align=center|**Car [[Dinastija Kasniji Han (Pet dinastija)|Kasnijeg Hana]]**
**948–951
|width=25% align=center|**Slijedi:*carska dinastija prestala <small>(de-facto)</small>,<br/ >[[Liu Min]] postaje car [[Sjeverni Han|Sjevernog Hana]]*'
Al-Batani

**Abu'Abdalah Mohamed ibn Džabir ibn-Sinan al-Raki al-Harani as-Sabi' Albatani** () (Haran (antička Kara ili Carrhae), danas Batani u Iraku, 850 , - blizu Samare, 929). je bio arapski (haranski pseudo-sabejski) astronom i matematičar, 

## Život i djelo
Ime sugerira da se preobratio u islam. Bio je najveći astronom svoje narodnosti i svoga doba i jedan od najvećih arapskih astronoma uopće. Djelovao je preko 40 godina; prvi put se spominje 877. u Raki (Ar Raqqah, ar-Raqqah), Sirija i Damasku. 

### Matematika
U matematici je uveo upotrebu sinusa, vjerojatno nezavisno od Aryabhate I. Njegovo djelo sugerira da arapski pisci nisu sami prepisivali, nego su donosili i vlastite rezultate, dobro ovladavši drevnim grčkim i istočnjačkim metodama. Prenošao je niz trigonometrijskih izraza, kao što su :

:  \mathrm{tg}\, a = \frac{\sin a}{\cos a} \!\, , 

: \sec a = \sqrt{1 + \mathrm{tg}^{2}\, a } \!\, . 

Također je riješio jednadžbu sin *x* = *a* cos *x* i otkrio jednadžbu:

:  \sin a = \frac{a}{\sqrt{1 + a^2}} \!\, , 

koji je aproksimacija sinusa oko točke 0. Našao je druge trigonometrijske formule, kao npr.:

:  n \sin a = m \sin (90^\circ - a) \!\, , 

Koristio je al-Marvazijeve zamisli o tangentama i s njima razvio jednadžbe za izračun tangensa i kotangensa, s pomoću kojih je izradio tablice. Značajno je doprinio sfernoj trigonometriji.

### Astronomija
Njegova slava počiva na izvornom astronomskom djelu. Na mnogo mjesta je ispravio Ptolomeja. Po njemu su kaldejski astronomi odredili sideralnu godinu 365d 6h 11m (prosjek 110s) kako bi je razlikovali od tropske. Tvrdio je da je u staroj Perziji postojao ciklus kalendara sa 43.830 dana. Prosječna dužina godine je bila 365,25 dana. Godine su trajale 365 dana, a svake 120., je imala dodani mjesec od 30. dana. Sistemska greška takvog kalendara je -9 minuta na godinu. 

Napisao je djelo *Opus Astronomicum*. Godine 1537. je tiskan u knjizi *Gibanje zvijezda* (*O gibanju zvijezda*) (*De Motu Stellarum*). Djelo je na latinski preveo Platon Tiburtin i preveoMelanchthon. Izvorni rukopis se čuva u Vatikanu.

Albatani je ponovno izračunao otklon ekliptike, nove vrijednosti za precesiju ravnodnevnice, dužinu godine i izradio zvjezdani katalog, kao i znamenite astronomske table *[[Sabejske tabele]]* (*Kitāb al-Zīdž* ali *al-Zīdž al-Sābī*). Sa njime je poboljšao Ptolomejeve izračune. Poboljšao je proračune Mjesečeve putanje i još nekoliko planeta. Predvidio je pomrčine Sunca i izdao vlastite teorije o pomrčini Mjeseca. Njegov kompendij astronomskih tablica je godine 1116. preveden na latinski, a u 13. vijeku na španski. *Zidž* je oko godine 1140. na latinski preveo Platon iz Tivolija.

## Priznanja
Po njemu je imenovan krater Albatani (*Albategnius*) na Mjesecu.
Kishi Joō

**Kishi Joō** (929&ndash;985, 徽子女王, također *Yoshiko Joō* 承香殿女御 *Jokyōden Joō* or 斎宮女御 *Saigū no Nyōgo*) bila je japanska *[[Waka (poezija)|waka]]* pjesnikinja iz sredine Heianskog perioda. Predstavlja jednu od pet žena navedenih kao Trideset šest besmrtnika poezije. Mnoge njene pjesme su ušle u japansku carsku antologiju poezije *[[Shūi Wakashū]]*, izdanu 1006.

## Vanjske veze
Qian Chu

**Qian Chu** (), rođen kao **Qian Hongchu** (錢弘俶), (929–988) bio je posljednji kralj južnokineske države Wuyue, koji je vladao od 947. do 978.

Na vlast je došao nakon što mu je prethodnik, brat po imenu Qian Zong, svrgnut u državnom udaru. U to vrijeme je Wuyue bila na vrhuncu svoje moći, te uključivala područja današnjeg Zhejianga, Jiangsua, Shanghaija i Fujiana. Nastavio je politiku svojih prethodnika te se, za razliku od drugih južnokineskih vladara u periodu Pet dinastija i Deset država, nikada nije proglasio carem, nastojeći iskazati nominalnu odanost carevima u sjevernoj Kini. Time je izbjegao ratna pustošenja i posvetio se izgradnji ekonomske i druge infrastrukture, stvorivši od doline Yangtzea buduće glavno ekonomsko središte Kine.

Za vrijeme vladavine je Qian Chu u Hangzhouu podigao pagodu Leifeng.

Dosljedan nastojanju da svoju državu i podanike poštedi rata, Qian Chu se, suočen sa nastojanjima sjeverne dinastije Song da ponovno ujedini Kinu, odlučio godine 978. dobrovoljno odreći vlast. Kako bi dodatno odobrovoljio svoje vlastodršce i iskazao odanost, odlučio se sa 300 članova porodice preseliti u sjevernu prijestolnicu Kaifeng. Tamo je umro nakon jedne gozbe,

Imao je sedam godina, od kojih je jedan kasnije postao kancelar u službi dinastije Song.

## Izvori
### Napomene

### Literatura
* 
*
930.

__NOTOC__
Godina **930.** (**[[rimske brojke|CMXXX]]**) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru.

## Događaji
* Na Islandu prvi tamošnji nordijski (norveški) doseljenici prvi put sazivaju skupštinu poznatu kao Althing, danas poznatu kao jedan od najstarijih parlamenata na svijetu, čime je stvorena Islandska Zajednica ili Islandska Slobodna Država.
* Mardavij Ibn Ziyar, general u vojsci perzijskog pobunjeničkog vođe Asfara, se okreće protiv svog pretpostavljenog i osvaja teritorije Ray, Qazvin, Zanjan, Abhar, Qum i Karaj na sjeveru današnjeg Irana, čime započinje Zijaridska dinastija.
* Car Suzaku dolazi na prijestolje Japana.
* Bitka kod Gochanga u kojoj Goryeo vojska nanosi poraz državi Hubaekje. 
* Princ Bei, stariji brat kitanskog cara Taizonga, napušta Kitansko Carstvo i odlazi na kinesku teritoriju.
* Usanguk, dotle nezavisna korejska otočka država, postaje protektorat države Goryeo.

## Rođenja

## Smrti

* Car Daigo od Japana
* Ma Yin, kineski gospodar rata i osnivač države Chu

## Reference
Mataram (kraljevina)

**Kraljevina Medang** ili **Mataram** je bila hindusko–budistička država koja je postojala na indonežanskom otoku Java između 8. i 10. vijeka, prvo na centralnom, potom na istočnom dijelu otoka. Osnovao ju je kralj Sanjaya, utemeljitelj dinastije Sanjaya; njome su vladale njegova i porodica Sailendra. Oko 850. je država postala hegemon Jave i postala ozbiljan takmac Carstvu Srivijaya.

## Popis vladara
Vladar Kraljevine Medang

### Centralnojavanski period

### Istočnojavanski period

## Literatura
* Soekmono, R, Drs., *Pengantar Sejarah Kebudayaan Indonesia 2*, 2nd ed. Penerbit Kanisius, Yogyakarta, 1973, 5th reprint edition in 1988

### Napomene

## Vanjske veze

* Early History of Java 
* Sailendra
929.

__NOTOC__
Godina **929.** (**[[rimske brojke|CMXXVIII]]**) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru.

## Događaji

* Stjepan VII nasljeđuje Lava VI na mjestu pape (ili 928).
* 16. 1. &ndash; Emir Abd-ar-Rahman III od Cordobe proglašava Kordopski Kalifat kako bi se natjecao sa svojim fatimidskim suparnicima koji su proglasili kalifat 910.
* Mpu Sindok, vladar Kraljevstva Mataram u drevnoj Indoneziji, premješta svoj dvor iz Centralne na Istočnu Javu.

## Rođenja

* Kishi Joō, japanska waka pjesnikinja i dvorska dama (u. 985)
* Qian Chu, posljednji kralj kineske države Wuyue (u. 988)
* Yindi od Kasnijeg Hana, car Kine (u. 951)

## Smrti

* Al-Batani, arapski astronom
* Kralj Charles Glupi od Francuske

## Reference
Mardavidž

**Mardavidž** (, *Mardāvīj*, također *Mardaviz*, *Mardavich*, *Mardavige* i *Mardavaz*; ? - 935) bio je perzijanski ustanički vođa poznat po tome što je osvojio područja na sjeverozapadu Irana, te se 931. proglasio emirom osnovavši Zijaridsku dinastiju.

Karijeru je započeo oko 913. u vojsci Asfara Širuejha, lokalnog vođe u Mazandaranu, koji je podigao ustanak protiv Abasidskog Kalifata, nastojeći obnoviti staru zoroastrijsku vjeru i Perzijsku Monarhiju. Asfar je uspio osvojiti značajne teritorije na sjeveru Irana, prije svega koristeći unutrašnje sukobe kod samanidskih vladara, ali je oko 927. njegovo nekontrolirano tiransko ponašanje izazvalo opoziciju od strane sljedbenika, uključujući Mardavidža. Mardavidž je uspio poraziti Asfara i preuzeti njegove teritorije, a 931. je zauzeo Isfahan. Godine 935. su ga mučki ubili turkijski robovi koji su se poslije sklonili kod kalifa u Bagdad. Najveći dio njegovih teritorija je izgubljen, ali su nasljednici, počevši od brata Vušmgira, uspjeli očuvati zijaridsku državu sve do sredine 11. vijeka.

## Literatura
* "The Warriors" (perzijski: *Daliran-e-Džanbaz*), Dr. Zabihollah Safa.
Zijaridi

**Zijaridi**, također poznati kao **Zejaridi** (perz. زیاریان ili آل زیار), su bili dinastija iranskih vladara koja je upravljala kaspijskim pokrajinama Gorganom i Mazandaranom (također poznatim kao Tabaristan) od 928. do 1043. Osnivač dinastije je bio Mardavidž, perzijski ustanički vođa koji je iskoristio kako slabost abasidskih kalifa tako i samanidskih emira sa istoka, kako bi stvorio državu u sjevernom Iranu, osvojivši gradove Hamadan i Isfahan. Iako je najveći dio tih teritorija izgubljen nakon Mardavidževe smrti 935. godine, njegovi nasljednici su uspjeli održati jezgro države, pa čak i ući u historiju kao pokrovitelji nauke i umjetnosti.

## Zijaridski vladari

Bilo je šest zijaridskih emira:

* Mardavidž 928-934
* Vušmgir 934-967
* Bisutun 967-976
* Kabus 976-1012 (znameniti toranj Gonbad-e Kabus, dosl. Kabusova kupola, njegova je grobnica)
* Manučeher 1012-1031
* Anuširvan 1031-1043

## Porodično stablo

## Vanjske veze
* Ziyarid architecture
930-e

**930-e** su decenija koja je počela 1. januara 930. i završila 31. decembra 939. 

## Događaji i trendovi
* 935 - Korejska dinastija Goryeo preuzima teritorij korejske države Silla.
* 938 - Bitka na rijeci Bach Dang u kojoj Vijetnam stiče nezavisnost od Kine.

## Izvori
Grb Socijalističke Republike Srbije

**Grb SR Srbije** je bio jedan od simbola suvereniteta Narodne Republike Srbije, Socijalističke Republike Srbije, te kasnije Republike Srbije. Ustanovljen je Ustavom iz 1947. godine, a smenjen Zakonom iz 2009. ponovnim uvođenjem grba Kraljevine Srbije za službeni grb Republike Srbije. Ovaj grb Srbije je službeno važio 62 godine, što ga čini najdugovečnijim grbom Srbije u novijoj istoriji.

Nakon završetka Drugog svetskog rata, nova socijalistička vlada je redizajnirala grb, po ugledu na Sovjetski Savez i posleratnu istočnu Evropu. U komunističkoj Jugoslaviji, Socijalistička Republika Srbija je imala grb sa suncem, točkom sa zupčanicima i ocilima bez krsta.

Pšenica je predstavljala seljake, a zupčanik na dnu je predstavljao radnike. Crvena zvezda na vrhu je predstavljala komunizam, sunce sa zracima je predstavljao novo jutro. Hrast je tradicionalno sveto drvo za Srbe, pa otuda hrastovo lišće i žirevi. Godine 1804. i 1941. na crvenoj traci slave Prvi srpski ustanak i početak Narodnooslobodilačke borbe protiv Sila osovine u Drugom svetskom ratu. Idejno rešenje za grb je dao Đorđe Andrejević Kun. Na grbu se nalazio tradicionalni srpski štit sa četiri ocila, ali bez krsta, pošto je socijalistička vlada bila sekularna.

U Ustavima Srbije grb je definisan različitim opisima. Ustav Narodne Republike Srbije iz 1947. o grbu kaže:

Ustav Socijalističke Republike Srbije iz 1963. o grbu kaže sledeće:

Ustav Socijalističke Republike Srbije iz 1974. o grbu kaže sledeće:

Socijalistički grb je ostao u upotrebi još dugo nakon raspada SFRJ i uklanjanja crvene zvezde sa zastave.

Na referendumu o nacionalnim simbolima, 31. svibnja 1992., većina je građana bila za zastavu sa crvenom petokrakom, i tradicionalni grb Srbije u obliku crvenoga štita s četiri ocila, ali bez dvoglavoga orla. Referendum prema pravilima nije uspio, jer nije izašlo preko 50% upisanih birača (uključujući i birače na Kosovu).

Skupština Srbije je 17. avgusta 2004. donela *Preporuku o korišćenju grba, zastava i himne Republike Srbije*, kojom je preporučeno da se Grb SR Srbije izbaci iz upotrebe, a da se koristi grb uveden *Zakonom o grbu Kraljevine Srbije* od 16. juna 1882. godine. Parlament je tada usvojio samo preporuku jer je tadašnjim Ustavom (član 5) procedura za utvrđivanje državnih simbola predviđala raspisivanje referenduma i usvajanje rezultata dvotrećinskom parlamentarnom većinom. Tek nakon promene Ustava Srbije 2006. godine, i donošenja *Zakona o izgledu i upotrebi grba, zastave i himne Republike Srbije* 19. maja 2009. godine, grb SR Srbije je službeno smenjen.

## Galerija

File:State Coat of Arms of the People's Republic of Serbia 1947.png|Državni grb NR Srbije, 1947.
File:Coat of arms of Serbia (1947–2004).svg|Grb SR Srbije, 1967.
File:Coat of arms of Serbia (1947–2004).svg|Uobičajena predstava grba Republike Srbije


## Izvori

## Povezano
* Grb Srbije
Islandska Slobodna Država

**Islandska Zajednica** (), također poznata i kao **Islandska Slobodna Država** ili **Islandska Republika** bila je država koja je postojala na današnjem Islandu od oko 930. do 1262. godine. Osnovali su nordijski doseljenici i njihovi potomci, uglavnom iz današnje Norveške; kao tradicionalni datum nastanka se navodi godina 930. kada se prvi put sastao Althing ili opća skupština, koja dan-danas djeluje kao islandski parlament, a u koji je u vrijeme Zajednice služio kao glavno zakonodavno i sudsko tijelo. Za Zajednicu, odnosno Island u to vrijeme, je bilo karakteristično da nije imala državnog poglavara; skupštinom su tek ceremonijalno predsjedali potomci Ingolfra Arnarsona, prvog naseljenika na Islandu; na nižoj razini su postojale poglavice (*goðar*) koje su upravljale nižim upravnim jedinicama poznatim kao *goðorð* - svojevrsnim klanovima kojima se, nezavisno od porijekla, mogao po volji pridružiti svaki Islanđanin. Odlukom Allthinga je godine 1000. je cijeli Island prešao na kršćanstvo, a 1177. su njegovi zakoni, dotada prenošeni usmenom predajom, uredno zapisani (Grágás). U 13. vijeku je Zajednica došla u krizu zbog višedecenijskih krvavih sukoba među klanovima, poznatih kao Doba Sturlunga, ali i zbog političkog pritiska norveških kraljeva. Godine 1262. su islandski poglavice potpisali Stari pakt kojim su se zakleli na vjernost norveškom kralju Haakonu IV kao svom državnom poglavaru. Time je prestala postojati Islandska Zajednica kao samostalna država.

Islandska Zajednica je sa svojim društveno-političkim uređenjem atipičnim za Evropu u srednjem vijeku, odnosno za cijelu evropsku historiju uopće, privukla pažnju historičara i politologa u 19. vijeku, prvenstveno onih anarhističke orijentacije. Mnogi anarhistički teoretičari njeno 300-godišnje postojanje smatraju krunskim dokazom u prilog tezi da anarhija može funkcionirati kao oblik društvenog uređenja.
Fier

**Fier** (**Fieri**) je grad na jugozapadu Albanije, glavni grad Fierskog distrikta i Fierskog okruga. Udaljen je 8 km od drevnog korintskog grada Apolonije. Grad broji 82.297 stanovnika (2005).

Grad Fier je osnovala obitelj Vrioni kao trgovački grad u 18. stoljeću. U blizini grada se nalaze zalihe nafte, prirodnog plina i bitumena, za koje postoje zapisi iz 1. stoljeća.

Fier je danas važan industrijski grad, smješten na rijeci Gjanica, koja je pritoka rijeke Seman, a grad se nalazi okružen močvarama. Zajedno sa obližnjim gradom Patosom, Fier je središte naftne i kemijske industrije Albanije.
Ljubišnja

**Ljubišnja** je planina na sjeveru Crne Gore. Njen najviši vrh Dernečište se nalazi na 2238 metara. Jedan deo Ljubišnje nalazi se u Bosni i Hercegovini.

Preko nje ide i lokalni put koji vodi za Foču. Na njoj se nalazi rudnik olova i cinka "Šuplja Stijena". Obrasla je uglanom četinarskom šumom. U Crnoj Gori poznata je po raznim endemičnim i ljekovitim biljkama. Često se sneg zadržava i leti, a zimi padne i po nekoliko metara, kada su sela i zaseoci na njoj potpuno odečeni.

Legenda kaže da je ime dobila za vreme hercegovačkog srednjovekovnog vladara Stjepana Vukčića Kosače. On je pošao po nevestu za svog sina u tadašnja Pljevlja preko Ljubišnje. Međutim, mlada latinka mu se veoma svidela pa ju je obljubio na obroncima planine, koja je u narodu od tada poznata kao Ljubišnja. Sin je, čuvši šta se desilo, krenuo sa vojskom na oca, ali ovaj je okrenuo potkovice konjima naopačke i tako zavarao sina i pobegao.

Planina je od najbližeg grada Pljevalja udaljena tridesetak kilometara.

Na njenim obroncima nalazi se rudarsko naselje Šula
Njegoš (planina)

**Njegoš**, planina u Crnoj Gori, oko 26 -{km}- istočno-sjeveroistočno od Bileća, odnosno 22 -{km}- sjeverozapadno od Nikšića. Pruža se u dinarskom pravcu, od sjeverozapada prema jugoistoku, i u tome pravcu su najviši visovi: Planinica oko 1.520 m, Njegoš 1.725 m. Na sjeverozapadu od Njegoša nastavlja se Somina, a na jugoistoku Zla Gora. Na jugozapadu od Njegoša dižu se vrhovi: Koplje 1.407 m, Ciganka i Cigan, oko 1.400 m. Veći deo Njegoša je pod vegetacijom, a sjeverni kraj je gol.

Dinastija Petrović Njegoš je po ovoj planini dobila ime. Petrovići potiču od bosanske vlastele koja je poslije pada Bosne pod tursku vlast 1463. godine došla u selo Muževice na planini Njegoš. Poslije su odselili u Njeguše.

## Povezano
* Banjani
Bjelasica

**Bjelasica** je planina u Crnoj Gori. Nalazi se u srcu Crne Gore tj. u centralno-kontinentalnom dijelu, a tako se ravnomjerno grana u četiri pravca i zapravo ima oblik kruga. Njena i dužina i širina iznosi 30 kilometara.

Površina oko 630 -km². Granice su dvije velike rijeke, Lim i Tara, a sa sjevera Ljuboviđa i Lepenica. Pripada opštinama Kolašin, Mojkovac, Bijelo Polje, Berane i Andrijevica.

Planinu Bjelasicu karakterišu tri specifičnosti i važne komparativne prednosti: veoma laka prohodnost i pristupačnost do najviših planinskih vrhova, veliko bogatstvo šumskog fonda i bogatstvo tekućih voda. Planina ima izuzetno dobar potencijal za ski terene.

Bjelasica je za razliku od ostalih planina u regionu vulkanskog porijekla. Otuda, zelena ljeta, a bijele zime. I dok na Durmitoru ili Lovćenu vode propadaju, ovdje sve ostaje na površini, sliva se u mnogobrojne potoke i rijeke, od kojih je možda najvažnija i najljepša Biogradska Rijeka, koja se uliva i biser ove planine Biogradsko jezero.

Najviši vrh Bjelasice je Crna glava, visoka 2.139 metara.

Na južne padine planine Bjelasice se naslanjaju ništa manje živopisni lanci planine Komova.

Od 1990. godine na Bjelasici postoji i istoimeni ski-centar, sa 15 uređenih kilometara staza.
## Vanjske veze

* Galerija slika 2 - Bjelasica 2006 
* Galerija slika - Bjelasica 2006
Budoš

**Budoš** je planina u Crnoj Gori, južno od Nikšićkog polja, visoka 1217 -{m}-. Sastavljen je od krečnjaka kredne starosti. To je teško prohodan ljuti krš, s mnogo dubokih jama i pećina (Budoška pećina je značajan spomenik iz NOB-e).

Budoš je poznat po borbama Crnogoraca protiv Turaka i oružanim akcijama crnogorskih komitskih družina u doba austrougarske okupacije 1916—18, te po borbama vođenim u toku NOB.
931.

__NOTOC__
Godina **931.** (**[[rimske brojke|CMXXXI]]**) bila je redovna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru.

## Događaji
* Perzijski pobunjenički vođa Mardavidž zarobljava i ubija svog donedavnog pretpostavljenog Asfara, te munjevito zauzima iranske Hamadan, Dinavar i Isfahan oslobodivši ih od vlasti Abasidskog Kalifata. 
* mart &ndash; Ivan XI nasljeđuje Stjepana VII kao 125. papa.
* Ramiro II od Leóna postaje kralj Leona.
* Eric Krvava Sjekira postaje drugi kralj Norveške.

## Rođenja

* Adelaide od Italije, supruga svetog rimskog cara Otona I (u. 999)
* Car Muzong od Liaoa

## Smrti

* Car Uda od Japana
* Kralj Harald I od Norveške

## Reference
1383.

Godina **1383** (**[[rimski brojevi|MCCCLXXXIII]]**) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak (1. 1. po julijanskom kalendaru).

## Događaji
* 8. 3. - Mlečani odobrili svom građaninu Nikoli Baseju da postane bosanski admiral (što ostaje do kraja sledeće godine); kasnije tokom meseca odobrena prodaja jednog opremljenog broda - začetak prve bosanske flote. 
* 28. 3. - Na saboru u Sieradzu (Šjeracu) poljski staleži prihvatili mlađu Ludvigovu kćerku Jadvigu za kraljicu (stiže tek 1384). 
* 11. 4. - Kraljica Marija, sporazumno sa majkom Elizabetom, na molbu Dubrovčana zabranila žiteljima Hrvatske i Dalmacije dovoziti vino i sol u novi Tvrtkov grad u Dračevici (Herceg Novi). 
* 15. 6. - Stjepan II. Lacković ban Hrvatske i Dalmacije nakon Emerika Bubeka (stiže u Zadar 1. 8.). 
* 30. 7. - Bosanski kralj Tvrtko I Kotromanić dobio mletačko građanstvo. 
* srpanj/kolovoz - Ivan Paližna, vranski prior Ivanovaca, digao bunu protiv kraljica Marije i Elizabete. 
* septembar - Kralj Tvrtko kupi vojsku u Humu, što izaziva strah u Dubrovniku. 
* 24. 10. - Kraljice Marija i Elizabeta stigle u Zadar (Elizabeta do ožujka boravi u Hrvatskoj i Slavoniji). 
* 28. 10. - Snage kraljice Marije zauzele Vranu, Paližna pobegao, moguće u Bosnu. 
* jesen - Kralju Tvrtku dozvoljeno da u Veneciji o svom trošku napravi dva nova broda.

### Tokom/tijekom godine
* Kralj Tvrtko podigao grad Sveti Mihailo (Brštanik) kod Opuzena, sa malim brodogradilištem. 
* Turci zauzeli Seres u Grčkoj. 
* Stjepan I. Korogy mačvanski ban nakon Ivana Horvata. 
* U Münchenu osnovana pivara Löwenbräu. 
* Stogodišnji rat: u Parizu izgrađena Bastilja.
* period 1379-83 - U turskom upadu oštećen manastir Gračanica.

## Rođenja

## Smrti

## Reference

* Svezak drugi: dio prvi. Treće doba: Vladanje kraljeva iz raznih porodica (1301-1526). Prva knjiga: Anžuvinci i Sigismund do gubitka Dalmacije (1301-1409), Vjekoslav Klaić (archive.org)
Dinavar

**Dinavar** () je srednjovjekovni iranski grad smješten na sjeveroistoku moderne Kermanšaške pokrajine odnosno u Sahnenskom okrugu. Postojao je od 8. do 11. vijeka. U ranoislamsko doba je bio poznat pod imenom Mah al-Kufa, kao i mjesto odakle su poticali mnogi značajni učenjaci kao Ibn Kutajba i Abu Hanifa Dinavari. U njemu se nalazilo sjedište kurdske kneževine Hasanvajhid. Godine 931. ga je poharao zijaridski vladar Mardavidž. Prema Ibn Athiru su ga 1172./1173. poharali oguski Turkmeni iz plemena Iva. Prema historičaru Mustavfiju, u 14. vijeku je još uvijek postojao gradić pod tim imenom, ali ga je konačno uništio Timur. Danas tamo postoje samo ruševine.

## Značajne osobe
* Ibn Kutajba
* Abu Hanifa Dinavari (gramatičar, leksikograf, astronom, matematičar)

## Literatura
* ''Dinavar'', Encyclopedia Iranica, C. E. Bosworth
Ramiro II od Leona

**Ramiro II.** (oko 900. - 1. siječnja 951.) bio je kralj Leona od 931. godine pa do svoje smrti.

## Biografija
Ramiro je bio sin kralja Ordonja II. i unuk Alfonsa III. Leonskog. Rođen je oko 900. godine. Njegova je majka bila Elvira Mendes, kći grofa Menenda Gonzáleza.

Stvorio je koaliciju koja je pobijedila muslimane 939.

Imao je dvije supruge. Prva se zvala Adosinda Gutierrez, a bila je majka Bermuda i Ordonja III. S drugom ženom Urakom bio je otac Sanča I. Debelog i Elvire Ramírez, koja je bila časna sestra.

Prema jednoj legendi, imao je sina Alboazara s Arapkinjom Ortegom, koja je bila kći nekog arapskog plemića.
Ivan XI (papa)

**Ivan XI.** (cca. 910? - prosinac 935) je bio papa od veljače/ožujka 931. do prosinca 935. godine.

Historijski izvori navode da mu je majka bila Marozia, uticajna rimska plemkinja iz klana Tusculanija, koji su za vrijeme *[[saeculum obscurum]]a* pape učinili svojim marionetama. O ocu postoje različite pretpostavke - Liutprand Kremonski (koji se zbog pristranosti smatra nepouzdanim) i *[[Liber Pontificalis]]* navode kako mu je otac bio papa Sergije III, Marozijin ljubavnik. Ukoliko su takvi navodi točni, Ivan XI bi bio druga ličnost koja je za papu proglašen kao sin prethodnog pape , odnosno prvi nezakoniti sin pape koji je i sam postao papa. Drugi historičari navode da je bio Marozijino zakonito dijete, odnosno da je njegov otac bio Alberic I od Spoleta, Marozijin prvi suprug.

U svakom slučaju, Marozia se pobrinula da njen sin postane papa, iako je prilikom početka pontifikata imao tek 20 godina. Mladić je bio marioneta u rukama svoje majke, a kada je 932. Marozia svrgnuta, došao je pod nadzor svog mlađeg brata Alberica II. Navodi se kako je Alberic preuzeo sve papske ovlasti ne samo u svjetovnim, nego i u duhovnim stvarima, ostavivši Ivanu XI da obavlja čisto ceremonijalnu ulogu.

Ivanov pontifikat je obilježila podrška ustoličenju kontroverznom ustoličenju Teofilakta, mladog sina bizantskog cara, na mjesto carigradskog patrijarha, čemu se protivila istočna Crkva. Podržao je i izbor Artolda za izbor nadbiskupa Reimsa. S druge strane je također podržao rad Opatije Cluny koja će kasnije postati glavno središte reformatorskog pokreta u Crkvi.

## Reference
Car Muzong od Liaoa

**Car Muzong od Liaoa** () (19. septembar 931–12. mart 969); rođen kao **Yelü Jing** (), bio je car dinastije Liao koji je vladao od 951. do smrti.

Bio je sin cara cara Taizonga, a na prijestolje je došao naslijedivši svog starijeg brata Shizonga, ubijenog 951. Prvi dio vladavine su mu obilježile stalne dvorske spletke i pokušaji puča, koje je Muzong suzbijao s velikom okrutnošću i pogubljivanjem porodica zavjerenika. Te je probleme godine 959. pokušala iskoristiti kineska dinastija Kasniji Zhou, odnosno povratiti nekadašnjih Šesnaest prefektura i likvidirati državu Sjeverni Han koja je uživala zaštitu Liao; Muzong je pokrenuo pohod koji je prekinut smrću kineskog cara Shizonga. Nova dinastija Song se, međutim, odlučila za miroljubivu politiku prema sjevernom susjedu.

Muzong je, prema navodima historičara, bio alkoholičar sklon okrutnosti i bezraložnom ubijanju podanika. Kada mu početkom 969. godine prilikom jednog lova sluge nisu na vrijeme donijele ručak u šator, zaprijetio im je da će ih ubiti. Uplašene sluge su sačekale da zaspi, a potom ga ubili.

Naslijedio ga je Jingzong.

## Literatura
*
Adelaide od Italije

**Sveta Adelaide od Italije** (931/932 – 16. decembar 999), također poznata i kao **Adelaide od Burgundije**, bila je druga supruga svetog rimskog cara Otona Velikog. 

Rodila se u Orbeu u današnjoj Švicarskoj kao kćer Rudolfa II od Burgundije i Berte Švapske. U dobi od 15 godina ju je otac dao udati za svog dotadašnjeg suparnika, Lotara II od Italije; brak je bio dio sporazuma kojim se nastojao postići mir između Rudolfa i Huga od Provanse. Lotaru je Adelaide rodila kćer poznatu kao Emma od Italije.

Godine 950. je njen muž otrovan, navodno od Berengara od Ivreje, koji je potom Adelaide nastojao prisilno udati za svog sina Adalberta. Odbijanje bračne ponude je dovelo do Adelaidinog zatvaranja u samostan u Comou. Odatle je uspjela pobjeći u Canossu, gdje joj je zaštitu dao grof Adalbert Atto. Kada je Canossu pod opsadu stavio Adalbert, Adelaide je preko izaslanika poslala poziv u pomoć njemačkom kralju Otonu. On je, pak, u Italiju 951. stigao s vojskom. Njih dvoje su se sreli u Paviji, gdje su se i vjenčali. Sa Otonom je imala četvoro djece koja su doživjela zrelu dob: sina Heinricha (r. 952), sina Bruna (r. 953), kćer Matildu, prvu kneginju-opaticu Quedlinburga, te Otona (r. 955), koji će na kraju naslijediti očevo prijestolje. Godine 962. je u Rimu Oton proglašen rimsko-njemačkim carem od strane pape Ivana XII, pri čemu je Adelaide službeno proglašeno caricom, što je predstavljao presedan.

Nakon što joj je muž 973. umro, Adelaide je postala najuticajnijom ženom na dvoru, a samim time i jednom od najuticajnijih žena u Evropi. To se, međutim, promijenilo kada joj se sin oženio za bizantsku princezu Teofano. Nevjesta je mladog Otona uspjela okrenuti protiv majke i ishoditi njeno protjerivanje s dvora 978. Adelaide je otišla u Italiju, da bi se 983. godine, uz posredovanje svog brata, burgundskog Konrada, pomirila sa sinom i vratila na dvor. Iste godine je Oton umro, a Adelaide i Teofano su proglašene ko-regenticima malodobnog Otona III. Teofano je iskoristila priliku da ponovno protjera Adelaide. Tek nakon što je Teofano 991. umrla, Adelaide se vratila na dvor i preuzela regentske dužnosti. Kada je 995. Oton postao punoljetan, povukla se u opatiju Seltz i posvetila crkvenom radu.

Nakon smrti je proglašena sveticom.

## Vanjske veze
* ''Women's Biography: Adelaide of Burgundy, Ottonian empress'' 

|-

|-
Zschopau

**Cšopau** () je grad u njemačkoj saveznoj državi Saksonija. Jedno je od 69 opštinskih središta okruga Ercgebirge. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 10.678 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (*AGS*) 14521690.

## Geografski i demografski podaci

Cšopau se nalazi u saveznoj državi Saksonija u okrugu Ercgebirge. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 350 metara. Površina opštine iznosi 22,9&nbsp;km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 10.678 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 467 stanovnika/km².

## Međunarodna saradnja




## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* Zvanični sajt opštine 
* Njem. Savezni zavod za statistiku 
* Stalna konferencija gradova i opština 
* KommOn  - Informacioni sistem gradova, opština i okruga.
Carica Xiao

**Carica Xiao** se može odnositi na:

* Carica Xiao (dinastija Liao) (932–1009), kitanska carica iz dinastije Liao
* Carica Xiao (Yang) (566–648), kineska carica iz dinastije Sui
Carica Xiao (dinastija Liao)

**Carica Xiao** () (932–1009) je bila kitanska carica, odnosno supruga cara cara Jingzonga iz dinastije Liao. Njemu je 982. rodila sina i budućeg cara Shengzonga. Iste godine joj je muž umro, te je preuzela vlast kao regent. Istakla se kao neobično uspješan vojni komandant, držeći stalnu vojsku od 10.000 konjanika. Godine 986. su područje Liaoa napali Kinezi, ali ih je 989. uspjela suzbiti. Kasnije, kada joj sin postao punoljetan i preuzeo vlast, zadržala je značajan uticaj na njegovu upravu, što historičari tumače njenim administrativnim sposobnostima.

## Izvori
* Women in power 750-1000" from Guide2womenleaders.com, pristup 13. I 2007
Berta od Alamanije

**Berta od Alamanije** ( ili **Bertha od Švapske** (; cca. 907 - iza 2. januara 966) bila je kraljica Burgundije, odnosno supruga burgundskog kralja Rudolfa II. Rodila se kao kćer švapskog vojvode Burcharda II i njegove supruge Regelinde. Njen brat Konrad je kasnije postao burgundski kralj.

Rudolf II joj je bio prvi muž, i rodila mu je kćer Adelaide, buduću rimsko-njemačku caricu. Nakon što joj je muž 937. umro, iste se godine udala za Huga od Italije. Nakon Hugove smrti 947. se povukla sjeverno od Alpa, i živjela povučenim životom.

Legende je vezuju za osnivanje švicarskog kantona Vaud.

## Vanjske veze
*  Legende o kraljici Berthu
* Medieval Lands Project on Rudolf II and Bertha of Swabia and their children
Tabaristan

**Tabaristan** (u nekim izvorima **Tapurija**) je naziv za historijsku oblast na južnim obalama Kaspijskog mora, sjeverno od planinskog lanca Elburz, čije područje otprilike odgovara današnjim iranskim pokrajinama Mazandaranu i Golestanu, kao i sjevernom dijelu Semnanske pokrajine.

Njeno stanovništvo je najduže pružalo otpor arapskim osvajačima te je najduže ostalo vjerno staroj zoroastričkoj vjeri; kada je prešlo na islam, prešlo je direktno na šijitski islam, umjesto da je prethodno bilo prihvatilo sunitsku vjeru poput drugih Iranaca.

## Literatura

* Inostranzev, M. (1918) *[http://www.fullbooks.com/Iranian-Influence-on-Moslem-Literature-Part2.html Iranian Influence on Moslem Literature – Appendix I: Independent Zoroastrian Princes of Tabaristan]*.
* Khalifa Uthman bin Ghani. *[http://www.witness-pioneer.org/vil/Articles/companion/29_uthman_bin_ghani.htm Islamic Conquests] *
*
Burgundija

**Burgundija** može značiti:

* Nekadašnju francusku administrativnu regiju:
** Burgundiju
* Geografsku regiju:
** Burgundija (regija)
* Historijske regije:
** Kraljevina Burgundija
** Gornja Burgundija
** Donja Burgundija
* Naselje:
** Bourgogne