open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
57. pr. n. e.

__NOTOC__
Godina **57. pne.** je bila godina predjulijanskog rimskog kalendara. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Lentula i Metela** illi, nešto rjeđe, **godina 697. ''[[Ab urbe condita]]***. Izraz 57. pne. (prije Krista) se za ovu godinu počeo koristiti u ranom srednjem vijeku, kada je [[kalendarska era]] [[Anno Domini]] u Evropi postala uvriježena metoda za imenovanje godina.





== Događaji ==

* [[Rimska Republika|Rimskom Republikom]] upravljaju [[konzul]]i [[Publius Cornelius Lentulus Spinther|Publije Kornelije Lentul Spinter]] i [[Quintus Caecilius Metellus Nepos Iunior|Kvint Cecilije Metel Nepot Mlađi]].
* Indijski car [[Vikramaditya]] uspostavlja Vikramsku eru (ili 58. pne.).
* [[Galski ratovi]]: [[Julije Cezar]] šalje [[Servius Sulpicius Galba (pretor)|Servija Sulpicija Galbu]] zajedno s [[Legio XII Fulminata|XII legijom Fulminata]] u zemlju plemena [[Nantuates|Nantuata]], [[Seduni|Seduna]] i [[Veragri|Verarga]]. On pri tome zauzioma [[oppidum]] *'Octodurus''' (današnji Martigny) u Švicarskoj. 
* maj - Galski ratovi: Bitka na Aksoni u kojoj Cezar odnosi pobjedu nad Belgima pod kraljem Galbom od Suesionijaca.
* jul – Galski ratovi: Bitka na Sabisu u kojoj Cezar odnosi pobjedu nad Nervima.
* septembar – Cezar opsjeda i zauzima naselje Aduatuca (današnji Tongeren).
* Bitka na planini Tabor u Judeji u kojoj rimske snage pod Gabinijem tuku jevrejske pobunjenike pod princom Aleksandrom, sinom kralja Aristobula II, a nakon likvidacije 10.000 Jevreja guše pokušaj obnove judejske nezavisnosti.
* Mitridat III postaje kralj Partije.
* Osnovan Gwangju, šesti po veličini grad u današnjoj Južnoj Koreji.
* Bak Hyeokgeose postaje prvi vladar korejskog kraljevstva Silla.

## Rođenja
*

## Smrti
* Fraat III, kralj Partije
* Kleopatra VI od Egipta, egipatska kraljica
Gwangju

**Gwangju** (službeno **Metropolitanski grad Gwangju**; (fonetski:kwaŋdʑu) je šesti po veličini grad u Južnoj Koreji. Predstavlja metropolitanski grad pod direktnom kontrolom ministra unutrašnjih poslova. Grad je također bio sjedište provincije Južna Jeolla dok ono nije premješteno u nasleje Namak u Okrugu Muan 2005.

*Gwang* (광, hanja 光) znači "svjetlo" a *Ju* (주, hanja 州) znači "provincija."

## Gradovi pobratimi
*  Guangzhou, Kina
*  San Antonio, SAD http://www.sanantonio.gov/iad/Gwangju.asp
*  Sendai, Japan http://www.city.sendai.jp/soumu/kouhou/press/02-06-19/gwangju-e.html 
*  Tainan, Tajvan
*  Hobart, Australija
*  Medan, Indonezija http://www.kotamedan.com/main/medan.htm
*  Maceio, Brazil

## Povezano
* Gwangju Bijenale
* Nacionalni muzej Gwangjua
* Gwangjujski pokret za demokratizaciju

## Eksterni lionkovi

* Official website of Gwangju 
* The May 18 Memorial Foundation 
* Gwangju :Official Site of Korea Tourism Org
Hyeokgeose od Sille

**Hyeokgeose od Sille** (69. pne. - 4. n.e.), također poznat i kao **Bak (Park, Pak) Hyeokgeose**, bio je osnivač i od 57. pne. do smrti vladar Sille, jednog od drevna Tri kraljevstva Koreje. Tradicionalno se smatra praocem svih Bak (Park, Pak) klanova u Koreji.

## Izvori

* The Academy of Korean Studies
* Korea Britannica
* Doosan Encyclopedia

## Povezano
* Tri kraljevska Koreje
* Historija Koreje
* Korejska mitologija
Kleopatra VI od Egipta

**Kleopatra VI Trifena** (, ? - 57. pne.) je bila ptolemejska kraljica antičkog Egipta. Dio historičara vjeruje da je riječ o istovjetnoj ličnosti s Kleopatrom V.

Kleopatra VI je u svakom slučaju godine 58. pne. zajedno sa svojom sestrom Berenikom IV preuzela prijestolje, svrgnuvši svog oca Ptolemeja XII, nepopularnog zbog pada Cipra u rimske ruke. Godinu dana nakon preuzimanja vlasti - 57. pne. - je umrla, te je Berenika nastavila vladati sama.

## Izvori
Publije Kornelije Lentul Spinter

**Publije Kornelije Lentul Spinter** (*Publius Cornelius Lentulus Spinther*, 1. vijek pne.) bio je rimski političar iz doba kasne Republike.

Poticao je iz ugledne porodice Kornelijevaca, a nadimak Spinter (*Spinther*) je dobio po popularnom glumcu, kasnije ga i službeno preuzevši kako bi se razlikovao od drugih članova porodice sa istim imenom. Karijeru je započeo godine 63. pne. kao kurulski edil te pomogao Ciceronu u razbijanju Katilinine zavjere. Usprkos kontroverzi koje je izazvalo korištenje purpura - kraljevske boje - na njegovoj togi, a što su republikanski nastrojeni Rimljani držali svetogrđem, stekao je popularnost organizacijom igara. Godine 60. pne. je izabran za pretora, a godine 59. pne. je služio kao pro-pretor. Tada se povezao sa Julijem Cezarom i uz njegovu financijsku podršku je godine 58. pne. izabran za konzula.

Spinterov mandat je ostao zabilježen po tome što je već prvi dan predložio da se opozove egzil protiv Cicerona, što je i prihvaćeno. Ciceron mu je zbog toga iskazao zahvalnost o čemu svjedoče njegova pisma. Godine 56. pne. je preuzeo dužnost guvernera Kilikije i Cipra, te se iskazao kao sposoban upravitelj, koji je pravedno postupao prema svojim podanicima.

Po povratku u Rim Spinter je napustio Cezara te se priključio njegovim suparnicima iz stranke optimata, uključujući Pompeja. Na samom početku građanskog rata je zarobljen u Korfinijumu, ali ga je Cezar pustio na slobodu. Kao i mnogi tadašnji pompejanci, Spinter je zloupotrijebio Cezarovu velikodušnost te pobjegao iz Italije, priključivši se Pompejevoj vojsci u Grčkoj. Nakon poraza kod Farsala je pobjegao na Rodos, čije su mu vlasti, nakon kraćeg oklijevanja dale azil.

Prema nekim izvorima, Cezar ga se poslije ipak uspio dočepati te ga je dao pogubiti. Ti navodi nisu potvrđeni, ali bi objasnili zašto se njegov istoimeni sin priključio Brutu i Kasiju - Cezarovim ubicama.

## Reference
Nantuati

**Nantuati** () su bili drevni narod koji je potkraj Željeznog doba živio na području današnje Švicarske i jugoistočne Francuske. Većina historičara smatra da su pripadali galskim plemenima, a dio ih je pred početak galskih ratova živio i pod rimskom vlašću u Narbonskoj Galiji. Protiv njih je ratovao Cezarov legat Galba, a spominju se i među pokorenim narodima na Oktavijanovom Alpskom trofeju.

## Izvori
Seduni

**Seduni** (u nekim m izvorima se navode kao *Sedunii*) je bio drevni narod koji je potkraj Željeznog doba živio u dolini gornje Rhone u današnjoj Švicarskoj. Zapadno od njih su živjeli Veragri. Glavni grad im je bio *Sedunum*, koji je danas poznat kao Sion. Za vrijeme galskih ratova se protiv njih borio Cezarov legat Galba. Krajem 1. vijeka pne. ih Oktavijanov Alpski trofej ih spominje na popisu pokorenih naroda.
Veragri

**Veragri** (grčki: ) su bili drevno pleme koje je potkraj Željeznog doba živjelo na području današnje Švicarske. Cezar u svom *[[Commentarii de bello Gallico|Galskom ratu]]* navodi kako su živjeli u današnjem kantonu Valais. između Nantuata i Seduna. Prema Livijevim navodima su bili "polu-germanski" narod što bitno otežava njihovu etničku klasifikaciju. Glavni grad im je bio Oktodur (, današnji Martigny). Za vrijeme Galski ratovi|galskih ratova je s njima borbe vodio Cezarov legat Galba.

## Reference
Opidum

**Opidum** (, množ. *oppida*) je naziv kojim su Rimljani opisivali veća - polu-urbana ili urbana - naselja na područjima zapadne i Centralne Evrope pred kraj Željeznog doba. Ona se obično vezuju uz Kelte i njihovu kulturu, ali su ih gradili i njima susjedni narodi. Nakon što se stabliziralo Rimsko Carstvo, izraz opidum je ušao u službenu terminologiju kao administrativno središte u provincijama.

Opidumi su se obično gradili na vrhovima brežuljaka, odnosno nastajali su od manjih utvrđenja koja bi se kasnije ogradila rovom, palisadom, grudobranom ili kamenim zidom. U međuprostorima su se gradile kuće za stanovnike, odnosno civilni objekti. Kao takvi, opidumi su igrali važnu ulogu u postepenoj urbanizaciji sjevera Evrope. Rimljanima su često služili kao dio infrastrukture za urbanizaciju i romanizaciju novoosvojenih provincija.

## Primjeri
### U Francuskoj
* Alezija
* Bibracte (Mont Beuvray), 135 ha
* Corent,
* Gergovia, 75 ha
* Montlaurès
* Oppidum d’Altimurium kraj Murviel-lès-Montpelliera
* Oppidum d'Ensérune
* Pech Maho
* Salon-de-Provence
* Toulouse

### U Belgiji i Nizozemskoj
* Oppidum Aduaticorum/Atuatucorum (Namur), Valonija, Belgija
* Canteleux, Huissignies, Chièvres, Valonija, Belgija
* Cheslé, Bérisménil, Samrée La Roche-en-Ardenne, Valonija, Belgija
* Chession, Han-sur-Lesse, Rochefort, Valonija, Belgija
* Flobecq, Valonija, Belgija
* Gilly-Ransart, Charleroi, Valonija, Belgija
* Gougnies, Gerpinnes, Valonija, Belgija
* Orchimont, Vresse-sur-Semois, Valonija, Belgija
* Sinsin, Somme-Leuze, Valonija, Belgija
* Titelberg, Luksemburg

### U Njemačkoj
* Heidengraben, 1400 ha
* Kelheim, 600 ha
* Manching, 380 ha
* Donnersberg, 240 ha
* Glauberg,
* Alcimoennis,

### U Centralnoj i Istočnoj Evropi
* Basel-Münsterhügel, Švicarska
* Závist, Češka, 170 ha
* Stradonice, Češka
* Přerovská hůra, Češka
* Bratislava, Slovačka
* Devín, Slovačka
* Mukačevo, Ukrajina

### U Iberiji
* Iruña-Veleia, Španija
* Mesa de Miranda, Španija
* Óbidos, Portugal

### Na Britanskom Otočju
* Traprain Law, Škotska
* Verlamion, Engleska
* Nanstallon, Cornwall

U srednjovjekovnoj Kraljevini Mađarskoj, *oppidum* se koristio kao službeni izraz za trgovišta *(mezőváros* na mađarskom), koja su bila slabijeg statusa od slobodnih kraljevskih gradova ali važnija od sela.
 
## Reference

## Literatura

* Collis, John (1984) *Oppida, earliest towns north of the Alps*. Sheffield
* Garcia, Dominique (2004) *La Celtique Méditeranée: habitats et sociétés en Languedoc et en Provence, VIII<sup>e</sup> - II<sup>e</sup> siècles av. J.-C.* chapter 4 *La « civilisation des oppida » : dynamique et chronologie*. Paris, Editions Errance. 
* Sabatino Moscati (ed.), Otto Hermann Frey (ed.), Venceslas Kruta (ed.), Barry Raftery (ed.), Miklos Szabo (ed.) (1998) *The Celts*, Rizzoli
Martigny

**Martigny** (njemački *Martinach*, latinski *Octodurum*, ponekad i *Octodure* na francuskom) je administrativni centar frankofonskog distrikta Martigny u švicarskom kantonu Valais.
## Geografija
*Martigny* leži u planinskoj kotlini na nadmorskoj visini od 471 metara, te ima oko 16 897 stanovnika, koji sebe zovu *Martignerains* ili "Octoduriens".

On je raskrsnica puteva koji spajaju Italiju, Francusku i Švicarsku. Cestom je spojen preko prijevoja Sv. Bernarda za Aostu u Italiji, a preko prijevoja Col de la Forclaz sa Chamonixom u Francuskoj. Planinski masiv Mont Blanc leži 40 km sjeverozapadno od grada.

Martigny je popularna turistička destinacija, osobito zimi zbog blizine skijališta kao što je Verbier.

Datoteka:Martigny town center.jpeg|Središte Martignyja
Datoteka:HotelduParc.jpg|Pogled iz Hotel du Parc
Datoteka:Cowfight1.jpg|Borba krava u amfiteatru
Datoteka:Martigny Bull.jpeg|Statua minotaura u središtu Martignyja
Datoteka:LaubenGaengeMartigny.jpg|Glavni trg
Datoteka:Fondation Gianadda.jpg|Zaklada Gianadda

## Izvori

## Vanjske veze

* Službene stranice grada 
* Homepage of Transports Martigny et Regions (TMR SA)
* MAP of Railroads and Bus lines of Martigny region 
* Cow fights - Les vaches d'Hérens
Belgi

**Belgi** () je naziv za drevni narod koji je potkraj Željeznog doba živio na sjeveru antičke Galije i dijelovima Britanije. Po njima je ime dobila rimska provincija Gallia Belgica te moderna država Belgija.

Porijeklo Belga je predmet rasprava među historičarima, s obzirom da je Julije Cezar u svojim *[[Commentarii de bello Gallico|Galskom ratu]]* da su oni bili germanskog porijekla, dok im imena sugeriraju srodnost s Keltima, odnosno Galima. Cezar ih je također opisao kao "najdivljiji" od svih naroda Galije, s obzirom da su bili najudaljeniji od rimskih granica i uticaja rimske civilizacije. Cezar ih je opisao kao najhrabrije od svih galskih boraca. Godine 57. pne. je, opravdavajući to navodnom zavjerom protiv rimske vojske u ostatku Galije, protiv njih pokrenuo pohod te ih porazio u bitkama na Aksoni i Sabisu. Belgi su se kasnije priključili Vercingetoriksovoj pobuni, nakon čijeg su sloma konačno pacificirani.

## Vanjske veze
* Belgae at Roman-Britain.org
Kvint Cecilije Metel Nepot Mlađi

**Kvint Cecilije Metel Nepot Mlađi** (*Quintus Caecilius Metellus Nepos Iunior*, cca. 100. pne. &ndash; 55. pne.) bio je rimski političar iz doba kasne Republike.

Pripadao je uglednoj porodici Metela. Otac mu je bio konzul Kvint Cecilije Metel Nepot, a brat konzul Kvint Cecilije Metel Celer. Karijeru je započeo kao jedan od oficira u Pompejevoj vojsci prilikom njegovog pohoda na Istok od 67. do 63. pne.

Kada se vratio, godine 63. pne. je izabran za tribuna zajedno sa Markom Porcijem Katonom. Nedugo nakon inauguracije je 10. decembra iste godine održao oštar govor protiv Cicerona, koga je optužio za prekoračenje ovlasti prilikom likvidacije Katilininih zavjerenika. Tada je također predložio da se Pompej i Cezar hitno sa svojom vojskom dovedu u Rim kako bi "zaveli red", ali je taj prijedlog odbijen.

Godine 60. pne. je služio kao pretor, a godine 57. pne. je postao konzul. Tada se bio pomirio sa Ciceronom i bio među političarima zaslužnim za njegov povratak iz egzila. Metelu je Ciceron trebao biti saveznik protiv sve moćnijeg popularskog vođe Klodija.

Sljedeće je godine sudjelovao u konferenciji u Luki, prilikom koje su izglađene nesuglasice među članovima Prvog trijumvirata. Metel je nakon toga preuzeo dužnost prokonzula u Hispaniji Citerior te je porazio Vakcejce, pleme odgovorno za poraz njegovog oca. Nedugo nakon povratka u Rim je umro.

## Povezano
* Caecilia (gens)

## Further reading
* Manuel Dejante Pinto de Magalhães Arnao Metello and João Carlos Metello de Nápoles, "Metellos de Portugal, Brasil e Roma", Torres Novas, 1998

## Reference
Servije Sulpicije Galba (pretor)

**Servije Sulpicije Galba** (*Servius Sulpicius Galba*, cca. 95. pne. - 43. pne.) bio je rimski političar i vojskovođa iz doba kasne Republike. Karijeru je započeo u galskim ratovima kao legat u vojsci Julija Cezara te se, komandirajući XII legijom, borio protiv galskih plemena u današnjoj Švicarskoj. Po povratku iz rata je godine 54. pne. služio kao pretor. Godine 50. pne. se, uz Cezarovu pomoć, kandidirao za konzula, ali nije izabran. Poslije Cezarove pobjede u građanskom ratu se našao marginaliziran, te se zato priključio zavjerenicima koji su Cezara ubili 44. pne. Kada su cezarovci konsolidirali vlast u Rimu, Galba se našao na popisu osoba koje je *Lex Pedia* proskribirao kao Cezarove ubice ili njihove pomagače, te je na osnovu njega pogubljen.

Njegov nećak je bio rimski car Galba.

## Povezano
* Sulpicia (gens)
* Atentat na Julija Cezara

## Reference
Suesioni

**Suesioni** () su bili drevno belgijsko pleme koje je potkraj Željeznog doba živjelo u području između rijeke Oise i Marne u današnjoj Francuskoj. Za vrijeme galskih ratova im je vladao kralj Galba, a godine 57. pne. ih je pokorio Julije Cezar. Cezar u svom *[[Galski rat (Cezarova knjiga)|Galskom ratu]]* navodi kako je prije njegovog vremena suesionski kralj Divijak vladao velikim dijelom sjeverne Galije, ali i Britanije. Njihov glavni grad, kome je Cezar dao ime Noviodonum, danas je poznat kao suvremeni grad Soissons.

## Reference
Galba (Suesioni)

**Galba** (1. vijek pne.) bio je kralj drevnog belgijskog naroda Suesiona u današnjoj sjevernoj Francuskoj. Kada je godine 58. pne. Julije Cezar pokrenuo svoj pohod na Galiju, belgijska plemena su sklopila savez protiv Rimljana i Galbu proglasila svojim vrhovnim komandantom. Iako se protiv Galbe borio u bitci na Aksoni, Cezar ga je u svojim *[[Commentarii de bello Gallico|Komentarima]]* opisao kao mudrog i pravičnog vladara.

Galba nije imao nikakve potvrđene veze s istoimenim Rimljanima, uključujući njegovog suvremenika i Cezarovog oficira Servija Sulpicija Galbu. Prema Svetoniju je "Galba" na galskom značilo "debeo" (a što je slično staroirskoj riječi *golb*). Historičari ne vjeruju da je to bila referenca na gojaznost samog Galbe, s obzirom da tadašnji Gali nisu mogli zamisliti vladara koji nije fizički spreman za rat; vjerojatnijim se čini objašnjenje prema kome se "debljina" odnosila na prosperitet, odnosno "debele" godine.

## Izvori
Nervijci

**Nervijci** () su bili drevni belgijski narod koji je u antičko doba živio na sjeveru Galije. Prema navodima antičkih pisaca, Nervijci su bili germanskog porijekla ili su se takvima smatrali; moderni arheološki nalazi, pak, ukazuju na kulturnu bliskost s Galima. Cezar ih je opisao kao najudaljenije i "najdivljije" od svih belgijskih plemena, koje je u potpunosti orijentirano na ratovanje, ali koje prakticira asketski životni stil u nastojanju da očuva borbenu sposobnost.

Nervijci su se za vrijeme galskih ratova 57. pne. suprotstavili Cezaru i umalo ga porazili u bitci na Sabisu. Konačno su pacificirani nakon sloma Vercingetoriksovog ustanka, a od 30. pne. njihovo područje ima administrativno središte u Bavacumu (današnji Bavay). Korišteni su kao pomoćne trupe rimske vojske, a usprkos romanizaciji su kroz nekoliko vijekova uspjeli očuvati svoj identitet. Iz historijskih zapisa nestaju godine 432. kada su njihovu zemlju osvojili Franci.

## Vanjske veze
* Battle of the Sabis 
* Bavay: cité gallo-romaine
Bitka na Aksoni

**Bitka na Aksoni** se odigrala za vrijeme galskih ratova između rimske vojske pod Julijem Cezarom na jednoj, te saveza belgijskih plemena pod kraljem Galbom od Suesiona na drugoj strani. Završila je s rimskom pobjedom, ali je Cezar, prije nego što je u potpunosti porazio Belge, morao s nešto kasnije s Nervijcima voditi tešku bitku na Sabisu.
Legio XII Fulminata

**Legio XII ''Fulminata*** (*'Dvanaesta *zgromljena* legija*'), također poznata i kao *Paterna*, *Victrix*, *Antiqua*, *Certa Constans* i *Galliena*, bila je [[legija|rimska legija]] koju je godine 58. pne. formirao [[Gaj Julije Cezar|Julije Cezar]], i koja ga je pratila za vrijeme [[galski ratovi|galskih ratova]] sve do 49. pne. Legija je poslije toga nastavila služiti [[Rimsko Carstvo|Carstvu]] te se još početkom 5. vijeka spominje kako je čuvala prijelaz preko rijeke [[Eufrat]] kraj [[Malatya|Melitene]]. Amblem legije je bila [[loptasta munja]] (*fulmen*). Kasnije su je, iako pogrešno, nazivali *Legio Fulminatrix'' ili Gromovita legija.

## Vanjske veze

* LEGIO XII FVLMINATA, italijanska grupa za glumačku rekonstrukciju
* Legio XII Fulminata Cohors I, francuska grupa za glumačku rekonstrukciju
Mitridat III od Partije

Kralj **Mitridat III od Partije** (? - 54. pne.) bio je vladar Partskog Carstva od 57. pne. do 54. pne. Bio je sin kralja Fraata III. Njega je, zajedno s bratom Orodom II godine 57. pne. ubio. Braća su potom podijelila državu, s time da je Mitridatu pripala vlast na Medijom. Mitridat je potom pokrenuo rat protiv vlastitog brata. Pokazavši se kao okrutan i nepopularan vladar, izgubio je prijestolje i bio prisiljen tražiti utočište kod Aula Gabinija, rimskog guvernera Sirije. Potom je pokrenuo pohod s ciljem da vrati prijestolje. Prodro je u Mezopotamiju, ali ga je kod Seleukije na Tigrisu porazio Surena. Mitridat se potom sklonio u Babilon, ali je nakon duge opsade zarobljen i godine 54. pne. pogubljen po Orodovom naređenju.

## Izvori
* Junianus Justinus, *Historiarum Philippicarum*, xlii
* Dio Cassius
George Jung

**George Jacob Jung** (6. august 1942), poznat po nadimku "Boston George", bio je jedan od glavnih trgovaca kokainom u SAD 1970-ih i 1980-ih. Jung je bio dio Medellinskog kartela zaslužnog za isporuku do 85 posto sveg kokaina na američkom tržištu. Njegova specijalnost je bila krijumčarenje kokaina iz Kolumbije na masovnoj razini. U filmu *[[Blow (film)|Blow]]* iz 2001. godine ga je tumačio Johnny Depp. 2. juna 2014. je Jung pušten iz federalnog zatvora gjde je služio kaznu od 20 godina zatvora.

## Izvori

* Porter, Bruce. BLOW: How a Small-Town Boy Made $100 Million with the Medellin Cocaine Cartel and Lost It All. Harpercollins 1993. New York: St. Martin's Griffin (Revised edition) 2001. 

## Vanjske veze
* George Jung at MySpace
* Frontline Interview with George Jung conducted in 2000
* ''Blow'' - The Official Movie Website
* Cocaine Cowboys (Documentary about the Medellin Cartel) 
* Video interview between George Jung and Ted Demme, the now-deceased director of ''Blow''
John Isner

**John Isner** (, 26. travnja 1985.) američki je tenisač. S visinom od 206&nbsp;cm jedan je od naviših tenisača na Touru.

Isner se tenisom profesionalno bavi od 2007. Od 2010. reprezentativac je SAD-a u Davisovu kupu.

## Najduži teniski susret u Open eri
Isner je, kao 23. postavljeni igrač u Wimbledonu 2010., u prvom kolu igrao protiv kvalifikanta Nicolasa Mahuta. Isner je dobio susret rezultatom 6:4, 3:6, 6:7(7), 7:6(3), 70:68, pri čemu je postavio rekord u broju as servisa. Isner je servirao 112, a njegov protivnik Mahut 103 asa, čime su obojica srušili stari rekord u vlasništvu Ive Karlovića.

Susret je trajao od 22. do 24. lipnja 2010., ukupno 11 sati i 5 minuta igre.

## Reference

## Vanjske veze

* John Isner na stranici ATP-a
## Ostali projekti
Teniski meč Isner–Mahut na Wimbledonu 2010.

**Teniski meč između Amerikanca [[John Isner|Džona Iznera]] i Francuza [[Nikola Mai|Nikole Maija]], odigran u prvom kolu [[Vimbldon 2010.|Vimbldona 2010. godine]]** bio je najduži meč u istoriji profesionalnog tenisa – i po vremenu trajanja i po broju odigranih gemova. Nakon 11 časova i pet minuta igre tokom tri dana, susret je završen pobedom Iznera, rezultatom 6:4, 3:6, 6:7(7), 7:6(3), 70:68. Glavni sudija meča bio je Muhamed Lahijani.

Meč je počeo u 18:18 časova, u utorak, 22. juna 2010, a prekinut je zbog mraka pri rezultatu 2:2 u setovima. Potom je bio nastavljen sutradan u 14:05 i rekord po dužini trajanja meča je bio oboren u 17:45. Igra je ponovo bila prekinuta zbog mraka u 21:13, pri rezultatu 59:59 u petom setu. Meč je nastavljen u petak u 15:40, a završen je u 16:49 časova. Poslednji set je trajao 8 časova i 11 minuta.

Igrači su oborili i postavili i nekoliko drugih teniskih i vimbldonskih rekorda, uključujući i broj asova u jednom meču kojeg je držao Hrvat Ivo Karlović, sa 78 asova, a kojeg su obojica premašila – Izner je postigao 112 asova, a Mai 103.

## Uvod

Francuz Mai je u glavni žreb turnira ušao kroz tri kruga kvalifikacija u kojima je pobedio Kanađanina Frenka Dančevića, Britanca Aleksu Bogdanovića (protiv kojeg je dobio odlučujući set rezultatom 24:22) i Austrijanca Štefana Kubeka, dok je Izner bio postavljen za 23. nosioca i počeo takmičenje u prvom kolu.

## Rekordi

Tokom meča oboreno je mnoštvo teniskih rekorda, uključujući najduže trajanje meča (11 sati i 5 minuta), najduži set (8 sati i 11 minuta), najviše gemova u jednom setu (138), najviše gemova u jednom meču (183), najviše asova jednog igrača u jednom meču (Izner – 112) i ukupan broj asova u jednom meču (215).

## Epilog

Odmah po završetku meča, obojica igrača i sudija Muhamed Lahijani dobili su posebnu nagradu od organizatora turnira koje su im uručili Tim Henman i En Hejdon-Džouns.

Džon Izner, kao pobednik meča, igrao je u drugom kolu turnira protiv Tijema de Bakera i izgubio u tri seta, rezultatom 6:0, 6:3, 6:2. Taj meč je trajao svega 74 minuta.

## Detalji meča

### Rezultat

### Vreme igre

Vremena su po britanskom standardnom vremenu (GMT+1)

;Utorak, 22. jun 2010.
* 18:18 – Početak meča
* 21:07 – Meč prekinut pri 2:2 u setovima, nakon 169 minuta igre

;Sreda, 23. jun 2010.
* 14:05 – Meč nastavljen
* 17:45 – Oboren rekord u dužini trajanja meča
* 21:13 – Meč ponovo prekinut zbog mraka, pri 59:59 u petom setu, nakon 598 minuta igre

;Četvrtak, 24. jun 2010.
* 15:40 – Meč nastavljen na terenu br. 18
* 16:48 – Džon Izner pobeđuje sa 70:68 u petom setu, nakon 11 sati i pet minuta

### Drugi detalji

## Kvar semafora

Drugog dana igre, semafor koji pokazuje rezultat na terenu je pokazivao 47:47 i kasnije se isključio. Programeri su objasnili da je on bio programiran da pokazuje rezultat samo do tog broja i da će biti popravljen do sutradan. Semafor na zvaničnom mrežnom mestu je, kada je trebalo da pokazuje 50:50, pokazivao 0:0, a posetioci su bili zamoljeni da dodaju po 50 gemova na rezultat.

## Reference
Bitka na Sabisu

**Bitka na Sabisu**, također poznata i kao **Bitka na Sambri** ili **bitka protiv Nervijaca**, se odigrala za vrijeme galskih ratova godine 57. pne. odigrala između rimskih snaga na čelu s Julijem Cezarom na jednoj, te saveza belgijskih plemena na čelu sa Nervijcima na drugoj strani. Predstavljala je jednu od najtežih i najneizvjesnijih bitaka tokom pohoda Cezarovog pohoda na Galiju, s obzirom da su Nervijci vješto postavili zasjedu Cezarovoj vojsci i doveli je u gotovo bezizlazan položaj. Zahvaljujući rimskoj disciplini i pravovremenom dolasku pojačanja Cezar je uspio preokrenuti tok bitke i izvojevati pobjedu nakon koje su belgijska plemena prisiljena na predaju.

## Vanjske veze
* The Battle of the Sabis (57 BCE) Photos of the battlefield
* Caesar and the Nervians Text of Caesar's account of the battle
* [Battle of the Sambresic&#93; from the Military History Encyclopedia on the Web
Tongeren

**Tongeren** (francuski: *Tongres*) je grad i općina od 31,224 stanovnika na istoku Belgije u Flandrijskoj regiji u Provinciji Limburg.
On je i administrativni centar Arondismana Tongeren.

## Geografija

Tongeren leži duž rijeke Jeker, sjeverozapadno od Liègea.

## Historija

Tongeren je najstariji grad u Belgiji, koji je bio važan još za Antičkog Rima kad se zvao **Aduatuca Tungrorum**, po germanskom plemenu Tungri (Tongri) čija je prijestolnica bio. Proslavio se 54. kao centar pobune protiv Rima. Sve do 4. vijeka bio je biskupski grad.

U svojoj burnoj prošlosti opljačkali su ga Salijski Franci u 4. vijeku, nakon njih Atila 451., Normani 881., vojvoda od Brabanta 1212. i Kraljevina Francuska 1677.

## Privreda
Kako se nalazi u u plodnoj regiji Hesbaye Tongeren je grad prehrambene industrije i proizvoda namjenih poljoprivredi (umjetno gnojivo mašine).
Važan je trgovački centar specijaliziran za voće (jabuke, trešnje, šljive) i stoku.

## Znamenitosti
Danas je najslavnija znamenitost beginaž (samostan za redovnice laikinje) koji je 1998. uz 13 drugih iz Belgije uvršten na UNESCO-vu listu svjetske baštine kao lokalitet Flandrijski Béguinage.

Pored fragmenata rimskih i srednjovjekovnih bedema, značajna je i crkva sv.Marije iz 1240. sa romaničkim klaustrom, i gradska vijećnica iz 1737. primjer je regionalnog stila *mosan*, koji je cvjetao u dolini rijeke Meuse.
U okolici ima nekoliko starih zamaka, od kojih su najimpresivniji; Ouden Biesen, Betho i Hex.

## Pobratimski gradovi

Tongeren ima ugovore o prijateljstvu sa slijedećim gradovima;

## Reference

## Vanjske veze

*''Tongeren'' (službene stranice)
Chu Chin Chow

**Chu Chin Chow** je britanski mjuzikl iz 1916. godine, za koga je tekst napisao Oscar Asche, a muziku Frederic Norton, grubo temeljen na drevnoj orijentalnoj priči o Ali Babi i 40 hajduka. Premijera predstave, koju je Asche režirao i producirao, se dogodila u Londonu 31. augusta 1916. godine. Iako je predstava bila predmetom kritike zbog za tadašnje standarde "smjelih" kostima plesačica, raskošna produkcija i bajkovito mjesto radnje je tadašnjoj publici omogućilo eskapističku zabavu usred prvog svjetskog rata. U originalnoj je postavi prikazana čak 2238 puta, što je bio rekord koji neće biti razbijen čak četrdeset godina.

Mjuzikl je održao svoju popularnost i u poratnim godinama, pa je godine 1934. adaptiran u holivudski film s Georgeom Robeyem i Annom May Wong u glavnim ulogama. Godine 1953. je u Londonu postavljena verzija na ledu. Predstava se postavlja i dan-danas.

## Vanjske veze
* Australian info
* Profile of ''Chu Chin Chow'' 
* Background of show and film
* Photos from ''Chu Chin Chow'' 
* Review of the 1934 film
* Information about Chu Chin Chow and Asche
* Information about Brayton and Chu Chin Chow 
* List of longest running plays in London and New York
Oscar Asche

**John Stange(r) Heiss Oscar Asche** (26. januar 1871 – 23. mart 1936), poznatiji kao **Oscar Asche**, bio je australijski glumac, režiser i pisac, najpoznatiji po tome što je napisao, režirao i tumačio glavnu ulogu u popularnom mjuziklu *[[Chu Chin Chow]]*, kao i po nizu šekspirijanskih uloga u britanskom teatru početkom 20. vijeka.

## Notes

## Literatura
* Singleton, Brian. ''Oscar Asche, Orientalism, and British Musical Comedy'' (2004)  
* L. J. Blake, "Asche, Thomas Stange Heiss Oscar (1871–1936)" , *[[Australian Dictionary of Biography]]*, Volume 7, MUP, 1979, pp 105–106.
* H. Pearson, *The Last Actor-Managers* (Lond, 1950)
* W. R. Brownhill, *The History of Geelong and Corio Bay* (Melbourne, 1955)
* M. L. Kiddle, *Men of Yesterday* (Melbourne, 1961)
* H. Porter, *Stars of Australian Stage and Screen* (Adelaide, 1965)
* P. Hartnoll (ed), *The Concise Oxford Companion to the Theatre* (Oxford, 1972)
* Harold Love (ed), *Australian stage : a documentary history*, Kensington, N.S.W.: New South Wales University Press, 1984.
* Companion to Theatre in Australia, Sydney: Currency Press in association with Cambridge University Press, 1995.
* L. G. Wickham Legg (ed), *Dictionary of National Biography*, 1931-1940 [Oxford]: London: (Oxford : Oxford University Press ; Geoffrey Cumberledge, Charles Batey), 1949.
* Ann Atkinson [et al.] (ed), *Dictionary of Performing Arts in Australia*, v.1, Theatre, film, radio, television / St. Leonards, N.S.W.: Allen & Unwin, 1996.
* Kurt Ganzl, *Encyclopedia of Musical Theatre*, v.1 Oxford: Blackwell Reference, 1994.
* *Who was who in the Theatre*, 1912-1976: a biographical dictionary of actors, actresses, directors, playwrights, and producers of the English-speaking theatre v. 1 Detroit: Gale Research Co., 1978.
* 
* Fletcher, Chrissy, *A Theatrical Life: The Many Faces of Oscar Asche 1871-1936* (2002, Fletcher) .

## Vanjske veze

* Biography, bibliography, Australian tour information and resource listing for Oscar Asche in the National Library of Australia
* Picture Australia records of images of Oscar Asche
* collectorspost.com 
* Oscar Asche's profile at the Emory University Shakespeare Project 
* 
* Oscar Asche at the Internet Broadway Database
* Oscar Asche at the Live Performance Australia Hall of Fame 
* Eastward Ho! 
* List of some of Asche's performances in Australia (AusStage)
What Do You Want to Make Those Eyes at Me For?

"**What Do You Want to Make Those Eyes at Me For?**" je američka pop pjesma koju su 1916. godine napisali Joseph McCarthy, Howard Johnson i James V. Monaco. Iako su je u svoje vrijeme izvodili tadašnje najveće zvijezde kao Billy Murray i Ada Jones, najveću popularnost je stekla u ranim rock obradama četiri decenije kasnije. Godine 1959. se verzija koju su izvodili Emile Ford & The Checkmates zadržala nekoliko tjedana na vrhu britanske top-liste singlica. Godinu dana kasnije je zahvaljujući danskoj obradi Otto Brandenburg započeo svoju karijeru. Godine 1987. je verziju pjesme izdao i Shakin' Stevens.
 
## Reference
;Specifične

;Opće
* *Nostalgia Book of Hit *Singles by Jimmy Saville and Tony Jasper (page 60, 1st pub. in G.B. in 1982 by Frederick Muller Ltd.)*
* *Rock File 4 edited by Charlie Gillett & Simon Firth (page 167, 1st pub. 1976 by Panther Books Ltd., Frogmore, St Albans, Herts. U.K.)*
'O Sole Mio

"**'O sole mio**" je napolitanska pjesma iz 1898. godine, za koju je tekst napisao Giovanni Capurro, a muziku Eduardo di Capua. Globalnu popularnost je stekla kada je godine 1916. u SAD znameniti operni pjevač Enrico Caruso snimio gramofonsku verziju. Otada su je obradili brojni izvođači, bilo da je riječ o uglednim opernim umjetnicima kao Mario Lanza i Luciano Pavarotti, bilo da je riječ o rokerima kao što je Elvis Presley (čija je verzija poznata pod nazivom *[[It's Now or Never (pjesma)|It's Now or Never]]*).

Na Olimpijadi 1920. godine u Antwerpenu se *O Sole Mio* izvodila nakon italijanskih pobjeda, zato jer organizatori nisu mogli pronaći partiture italijanske nacionalne himne.

## Originalni tekst

::Che bella cosa e' na jurnata 'e sole
::n'aria serena doppo na tempesta!
::Pe' ll'aria fresca pare già na festa
::Che bella cosa e' na jurnata 'e sole

::Ma n'atu sole,
::cchiù bello, oje ne'
::'O sole mio
::sta 'nfronte a te!
::'O sole, 'o sole mio
::sta 'nfronte a te!
::sta 'nfronte a te!

::Quanno fa notte e 'o sole se ne scenne,
::me vene quase 'na malincunia;
::sotto 'a fenesta toia restarria
::quanno fa notte e 'o sole se ne scenne.

::Ma n'atu sole,
::cchiù bello, oje ne'
::'O sole mio
::sta 'nfronte a te!
::'O sole, 'o sole mio
::sta 'nfronte a te!
::sta 'nfronte a te!

## Reference

## Vanjske veze
* Sheet music for "O Sole Mio"
* A translation for guitar alone by an Italian musician: Antonio Mucherino 
* The Story behind "It's Now Or Never"
Giovanni Capurro

**Giovanni Capurrro** (Napulj, 5. februar 1859 - Ciudad de Mexico, 20. januar 1920) bio je italijanski pjesnik i tekstopisac. Najpoznatiji je kao autor teksta za popularnu napoletansku pjesmu *[['O Sole Mio|O Sole Mio]]*.
Eduardo Di Capua

**Eduardo Di Capua** (Napulj, 12. maj 1865 - Napulj, 3. oktobar 1917.) bio je italijanski operni pjevač i kompozitor. Najpoznatiji je kao autor muzike za popularnu napoletansku pjesmu *[['O Sole Mio|O Sole Mio]]*.

## Vanjske veze
* 
* Portrait of di Capua  
* Eduardo di Capua, *Dizionario Biografico dell'[[Enciclopedia Italiana]] Treccani*
Livery Stable Blues

***Livery Stable Blues*** je jazz kompozicija koju su početkom 1917. napisali Ray Lopez i Alcide Nunez. 26. februara 1917. je snimljena u izvedbi *[[Original Dixieland Jass Band]]a*, postavši tako prva jazz kompozicija snimljena na nosače zvuka. 7. marta je tu ploču izdala diskografska kuća Victor, te je postala veliki hit, omogućivši jazzu, koji je tada kao muzički stil postojao isključivo u New Orleansu i okolici da postane globalno popularan u SAD, a kasnije i Evropi.
 
## Napomene
Original Dixieland Jass Band

***Original Dixieland Jass Band*** (ODJB) je bio američki muzički sastav iz New Orleansa poznat po tome što je godine 1917. snimio *[[Livery Stable Blues]]*, prvu na nosačima zvuka zabilježenu jazz kompoziciju u historiji. Osnovani su 1916. godine od strane bijelih muzičara koji su svirali u bendovima Papa Jack Lainea, a čija je specijalnost bila lokalni stil afroameričke muzike poznat kao *jass*. Već sljedeće godine su doživjeli ogroman uspjeh, te u sljedećih nekoliko godina snimili niz kompozicija koje će kasnije postati jazz-standardi. Raspali su se 1925. godine, da bi se nakratko ponovno okupili 1936. godine.

## Izvori

* The ODJB on RedHotJazz  Contains .ram files of their vintage recordings.
* Jimmy LaRocca's Original Dixieland Jazz Band
* Horst H. Lange: Wie der Jazz begann 1916-1923". Berlin, 1991. 
* H.O.Brunn: "The Story of the Original Dixieland Jazz Band". London, 1960.
Emile Berliner

**Emile Berliner** (20. maj 1851 – 3. august 1929) bio je njemački izumitelj koji je djelovao u SAD, najpoznatiji po tome što je razvio disc gramofonsku (fonografsku) ploču. U Londonu je godine 1895. osnovao The Gramophone Company, godine 1897. u Hanoveru kompaniju Deutsche Grammophon, a potom 1899. u Montrealu Berliner Gram-o-phone Company of Canada.

## Vanjske veze
* Emile Berliner and the Birth of the Recording Industry at the Library of Congress including audio archive
* Emile Berliner: Inventor of the Gramophone (Library of Congress)
* Berliner timeline  and patent list
* The Berliner helicopters  at the National Air and Space Museum
* Berliner helicopter at College Park, Maryland 
* Berliner in the Inventor's Hall of Fame
* Illustrated Berliner page  
* Contents of Berliner's case file  at The Franklin Institute contains evidence and correspondence with Berliner regarding the award of his 1929 Franklin Medal for acoustic engineering and development of the gramophone
* Musée des ondes Emile Berliner  in Montreal, Quebec contains over 30000 recordings and other artifacts
Eldridge R. Johnson

**Eldridge Reeves Johnson** (Wilmington, Delaware, 6. februar 1867  &ndash; Moorestown, New Jersey, 15. novembar 1945) bio je SAD|američki izumitelj i poduzetnik, poznat po tome što je zajedno sa Emileom Berlinerom stvorio Victor Talking Machine Company, korporaciju koja je početkom 20. vijeka proizvodila fonografe i gramofonske ploče, postavši jednom od najznačajnijih institucija američke diskografske industrije i muzičkog izdavavaštva prvih decenija 20. vijeka.

## Reference

## Vanjske veze
* Time magazine article from December 20, 1926 
* The Marvelous Talking machine - Eldridge R. Johnson 
* Johnson Victrola Museum, http://www.uphs.upenn.edu/biocbiop/jf/jf.html
* Eldridge Reeves Johnson Foundation, University of Pennsylvania
* Biography-West Laurel Hill Cemetery web site 
* "HOW A MAN WITH AN IDEA MADE MILLIONS IN TWELVE YEARS", *New York Times Magazine*, August 28, 1910, p9
Deutsche Grammophon

***Deutsche Grammophon*** je njemačka diskografska kuća u vlasništvu Universal Music Group (UMC), danas specijalizirana za klasičnu muziku. Osnovao je godine 1898. u Hanoveru njemačko-američki izumitelj Emile Berliner kao njemačku podružnicu vlastite kompanije Berliner Gramophone.

## Vanjske veze

* Službena stranica
Gramophone Company

**Gramophone Company** je bila britanska kompanija za proizvodnju gramofona i gramofonskih ploča poznata kao matično poduzeće diskografske kuće His Master's Voice. Osnovana je godine 1897. kao britanska filijala United States Gramophone Company izumitelja Emilea Berlinera. Kraće vrijeme se bavila i izradom pisaći stroj|pisaćih mašina, zbog čega je nosila naziv ***Gramophone & Typewriter Company***. Godine 1931. se spojila sa Columbia Gramophone Company, danas poznatom kao EMI.

## Vanjske veze

* The Gramophone Company's trademark gramophone 1898
Columbia Records

**Columbia Records** je američka diskografska kuća, osnovana 1888. godine i najstarija je poznata diskografska kuća u svijetu.

Danas je Columbia Records diskografska etiketa multinacionalne korporacije Sony Music Entertainment. Neki od najpoznatijih bivših i sadašnjih izvođača Columbia Recordsa među stotinama ostalih su:

## Vanjske veze

*  Columbia Records
Berliner Gramophone

***Berliner Gramophone*** je bila američka kompanija za proizvodnju gramofona i gramofonskih ploča. Godine 1892. ju je u Washingtonu osnovao izumitelj Emile Berliner pod nazivom **United States Gramophone Company**. Godine 1897. je u Britaniji osnovana filijala The Gramophone Company, a u Njemačkoj Deutsche Grammophon i 1899. u Kanadi Berliner Gram-o-phone Company of Canada.

Zbog gubitka parnice Berliner Gramophone od godine 1900. nije mogao više samostalno izdavati ploče, a što je preuzela novoosnovana Victor Talking Machine Company. Kanadska podružnica je samostalno opstala do 1924. godine.

Tri od četiri vodeće diskografske kuće u današnjem svijetu - Universal Music Group, Sony Music Entertainment i EMI - vuku svoje porijeko od Berliner Gramophone.

## Vanjske veze

* The British Library's Kammer & Reinhardt gramophone from the 1890s
The Bing Boys Are Here

**The Bing Boys Are Here** (s podnaslovom: "A Picture of London Life, in a Prologue and Six Panels") je britanski mjuzikl koji je premijerno izveden u londonskom Alhambra Theatreu godine 1916. Tekst (temeljen na francuskoj predstavi *Le Fills Touffe*) su napisali George Grossmith, Jr. i Fred Thompson, libreto Clifford Grey a muziku Nat D. Ayer. Zaplet je opisivao pustolovine dvojice seoskih mladića u Londonu, ali je zapravo više služio kao najuži mogući okvir za seriju muzičkih brojeva. Predstava je doživjela ogromnu popularnost i, s mijenjajućom postavom i ponekim produkcijskim detaljima, se izvodila sve do završetka prvog svjetskog rata. Historičari njenu popularnost objašnjavaju time da je davala eksapizam|eskapističku zabavu javnosti izmorenoj ratom. Nakon rata je manje-više zaboravljena, ali je zato pjesma If You Were the Only Girl (in the World) opstala kao svojevrsni evergrin.
 
## Vanjske veze
* List of longest running plays in London and New York 
* Information about the original cast recording
* Webpage includes MP3 files of many of the songs
Victor Talking Machine Company

**The Victor Talking Machine Company** je bila američka korporacija poznata kao vodeći proizvođač fonografa i gramofonskih ploča u SAD, odnosno jedna od vodećih diskografskih kuća u svijetu početkom 20. vijeka. Osnovana je godine 1901. u Camdenu od strane Eldridgea R. Johnsona. Eldridge je svoj kontrolni udio prodao 1926. godine banci Seligman & Spyer, koja ga je 1929. prodala korporaciji RCA. Njene ploče su otada poznate pod oznakom *RCA Victor*.

## Reference

## Vanjske veze

* Music Rack Victor 78 Discography 
* Encyclopedic Discography of Victor Recordings (University of California, Santa Barbara)
* Acoustic side of Victor 19571, "You and I"
* Electric side of Victor 19571, "You and I"
* Victor "Pre-Dog" single-sided A-821 "Two Fortunes and a Song" puzzle record
* Timeline of Victor recording events, 1903-1931
Edison Records

**Edison Records** je američka diskografska kuća koju je Thomas Edison godine 1888. osnovao kako bi proizvodio fonografske ploče. Kao jedna od najranijih i najuticajnih diskografskih kuća, imala je važan uticaj na razvoj diskografske industrije u SAD i u svijetu. S radom je prestala 1929. godine kada su njeni pogoni prenamijenjeni za proizvodnju radio-aparata.

## Vanjske veze

* The three surviving Edison cylinders on the National Recording Registry with descriptions, audio and transcripts
* Cylinder Preservation and Digitization Project at the University of California, Santa Barbara Library with streaming and downloadable versions of over 5000 cylinders.
* Edison Discs on Library of Congress site
Međunarodni dan borbe protiv zloupotrebe i krijumčarenja droge

**Međunarodni dan borbe protiv zloupotrebe i krijumčarenja droge** (srp.), **Međunarodni dan borbe protiv zlouporabe droga i nezakonitog prometa drogama** (hrv.) ili ***International Day against Drug Abuse and Illicit Trafficking*** (engl.) obilježava se diljem svijeta na dan 26. VI. s ciljem da se podigne svijest o izazovima koje droga predstavlja za društvo u cjelini, a posebno za mlade.

## Proglašenje
Generalna skupština Ujedinjenih nacija proglasila je sedmog decembra 1987. godine (rezolucijom 42/112) 26. jun Međunarodnim danom borbe protiv zloupotrebe i krijumčarenja droge, želeći upozoriti svjetsku javnost na sverastući problem zloupotrebe droga i potrebu aktivnog uključivanja svih aktera, kako na svjetskom, tako i na nacionalnom nivou, u akciju sa zajedničkim ciljem – stvaranjem međunarodnog društva bez zloupotrebe droga.

## Obilježavanje u Hrvatskoj
U Hrvatskoj se obilježavanje toga dana provodi u suradnji s nadležnim ministarstvima, medijima, nevladinim organizacija i ostalim relevantnim institucijama uključenim u suzbijanje zloupotrebe droga, a ujedno predstavlja i inicijativu koja putem edukativno-promotivnih aktivnosti ima za cilj upozoriti cjelokupnu javnost na raširenost zloupotrebe droga u društvu te propagiranjem pozitivnih životnih vrijednosti i stilova življenja doprinijeti zajedničkoj borbi protiv ovisnosti i zloupotrebe droga u Republici Hrvatskoj.

## Napomene
Zloupotreba droga

**Zloupotreba droga** je upotreba kemijskih supstanci na način na koji štete fizičkom i/ili mentalnom zdravlju. Kako se uz droge zloupotrebljavaju lijekovi i alkohol, koristi se i naziv **zloupotrebe supstanci**.

Zloupotreba droga podrazumijeva konzumiranje zakonom zabranjenih droga (kao što su marihuana, ecstasy, heroin ili druge droge do kojih je moguće doći jedino ilegalnim putem) te zloupotreba legalnih lijekova koji se u apoteci mogu dobiti na recept ili bez recepta. Neki ljudi počinju zloupotrebljavati droge kako bi prevazišli stres i emocionalne probleme, dok drugi žele postići stanje opijenosti. Kasnije, kad se razvije ovisnost, osobe nastavljaju zloupotrebljavati droge da bi mogli funkcionisati i da bi izbjegli neugodne simptome apstinencijske krize.
Ministarstvo

**Ministarstvo** je specijalizovana organizacija za vođenje poslova državne uprave. Redovno se obrazuje više ministarstava specijalizovanih za vršenje poslova javne službe u konkretnim oblastima života (među najuobičajenijim ministarstvima su ministarstvo spoljnih poslova, ministarstvo finansija, ministarstvo zdravlja itd.). Na čelu ministarstva je ministar koji upravlja radom i poslovima u okviru svog resora. Svi ministri čine Vladu kao nosioca izvršne vlasti, i najčešće su pod rukovodstvom premijera (prvog ministra) odnosno predsednika Vlade.

## Ministarstva u Republici Srbiji
Prema Ustavu Republike Srbije (2006.) i Zakonu o državnoj upravi (2005.), Vladu čine predsednik Vlade, jedan ili više potpredsednika i ministri. Ministri rukovode ministarstvima, predstavljaju ih, donose propise i rešenja u upravnim stvarima i odlučuju o drugim pitanjima iz delokruga ministarstva. Za svoj rad i stanje u oblasti delokruga ministarstva, ministar odgovara predsedniku Vlade, Vladi i Narodnoj skupštini.

## Nadležnost
Ministarstvo se obrazuje za poslove državne uprave u jednoj ili više međusobno povezanih oblasti. U vršenju poslova državne uprave, ministarstva kao i drugi organi su samostalna i vezana Ustavom i zakonom. Poslovi zajednički za sva ministarstva jesu međunarodna saradnja i njeno unapređivanje, zaključivanje i primena međunaordnih ugovora, usklađivanje propisa sa pravom Evropske unije i priprema, usvajanje odnosno predlaganje tehničkih propisa. Ministarstvo ne može vršiti nadzor nad radom drugog ministarstva (koji se inače sastoji od nadzora nad zakonitošću i svrsishodnošću rada organa državne uprave i imalaca javnih ovlašćenja u vršenju poverenih poslova državne uprave).

## Unutrašnja organizacija
U okviru ministarstva, rade i pomoćnici ministra, a mogu postojati i državni sekretari, sekretar ministarstva, posebni savetnici. U sastavu ministarstva, mogu se obrazovati jedan ili više organa državne uprave, i to za izvršne, inspekcijske i sa njima povezane stručne poslove, ako se za njihovo vršenje zahteva veća samostalnost nego što je ima sektor u ministarstvu. Vrste organa u sastavu jesu uprave, inspektorati i direkcije. Poslove iz svog delokruga, organ u sastavu vrši samostalno, ali uz usmeravanja od strane ministra koji i donosi propise iz njegovog delokruga. Nadzor nad radom organa u sastavu vrši ministarstvo u čijem sastavu je organ. Ministarstva podnose Vladi najmanje jednom godišnje izveštaj o svom radu, koji sadrži opis stanja u oblastima iz njihovog delokruga, podatke o izvršavanju zakona, drugih opštih akata i zaključaka Vlade i podatke o preduzetim merama i njihovom dejstvu.