Programiranje

**Programiranje** ili **računarsko programiranje** () je vještina pomoću koje korisnik stvara i izvršava algoritme koristeći određene programske jezike da bi napravio računarski program. Programiranje sadrži elemente umjetnosti, nauke, matematike i inzinjerstva.

## Programski jezici

Svaki programer piše programski kod u nekom programskom jeziku. Različiti programski jezici podržavaju različite stilove programiranja (programska paradigma). Različiti programski jezici zahtjevaju različite nivoe znanja, umijeća i detalja koje programer treba posjedovati.

Jedini programski jezik koji računar može direktno izvršavati je mašinski jezik (mašinski kod ili binarni kod). U počecima računarstva programeri su pisali u mašinskom kodu, što je bilo vrlo komplikovano i zamorno. Sljedeći korak u razvoju računarskog programiranja ogleda se u upotrebi simboličkih jezika, poznatih pod zajedničkim nazivom asembler. 
Asemblerski jezici sastoje se od jednostavnih instrukcija koje se direktno i jednoznačno mogu prevesti u mašinski kod koji se direktno izvršava. Iako mnogo pogodnije i od mašinskog programiranja, asemblersko programiranje karakteriše velika količina posla koju programer mora obaviti, zbog činjenice da su operacije i dalje elementarne. 
Zbog toga su stručnjaci stvorili programske jezike višeg nivoa pomoću kojih se piše izvorni kod koji se u mašinski kod prevodi posredstvom specijalnih programa - prevodilaca čiji je zadatak da prevede kod višeg programskog jezika,u kod nizeg jezika, kao asembler, tj u mašinski kod interpreter i kompajler.

## Koraci u programiranju
Pri izradi svakog programa potrebno je proći kroz 4 osnovne faze ili koraka:
# Analiza problema
# Kreiranje algoritma (crtanje dijagrama toka) 
# Pisanje programskog koda
# Unos programskog koda u računar i pokretanje programa

### Analiza problema
Prvi korak u izradi računarskog programa je analiza potreba, razmatranje situacije i problem koji treba riješiti definisati preko jednačina, uslova i kroz *pseudo algoritam*. Programeru mora biti jasno kako će se dešavati promjene, zavisnosti, uzroci i posljedice, da bi sve to prenio i precizirao kroz programski kod. Sve mora biti matematički precizirano. Kod jednostavnijih programa ovaj dio je u domenu usmene analize, dok se kod složenijih programa ovaj dio radi u pisanoj i simboličkoj formi uz uredno dokumentiranje svih promjena ( ovaj dio spada u domen softverskog inženjerstva).

### Kreiranje algoritma

Riječ *algoritam* potiče od imena iranskog matematičara al-Hvarizmija koji se smatra tvorcem algoritma kao skupom precizno definisanih pravila za izvršavanje aritmetičkih operacija. Algoritam je procedura (postupak) sa skupom jasno definisanih koraka koji nedvosmisleno vode ka rešenju problema. Svaki algoritam mora ispoštovati 5 osnovnih vaznih zakonitosti algoritma:
* **Definisanost** (svi koraci moraju biti jasni i nedvosmisleni)
* **Konačnost** (izvršenje algoritma se mora obaviti u određenom broju koraka) 
* **Posjedovanje ulaza i izlaza** ( moraju se definisati *ulazi* kojih može biti: *ni jedan, jedan ili više* i *izlazi* kojih **''mora** biti **bar** jedan ili više)* 
* *'Efikasnost** (algoritam se izvršava u razumnom vremenskom intervalu)
* **Rezultativnost''' (algoritam mora dati rješenje problema a ako nema prava rješenja onda poruku da rješenje ne postoji).

### Pisanje programskog koda

Nakon završetka algoritma, pristupa se pisanju programskog koda na papiru. U ovom koraku se svaki korak algoritma prevodi u odgovarajuću komandu u programskom jeziku u kojem se piše.

### Unos koda u računar i testiranje programa
Kada su izvršene sve (analitičke) pripreme i ručno ispisan kod potrebno ga je unijeti u računar prilagođavajući programskom alatu u kojem će se program testirati i izvršavati. Svaki programski jezik ima svoj editor koji omogućuje unos programskog koda Izvorni kod uz kontrolu ispravnosti ispisa ključnih riječi i sintakse uopće. Uz editor u svakom programskom alatu nalazi se i interpreter koji omogućava testiranje svake linije koda ili koda u cjelini kako bi se blagovremeno otklonile eventualne greške u sintaksi ili definisanim varijablama, dimenzionisanju varijabli i sl. Nakon unosa kompletnog programa u računar program se treba pokrenuti da bi se vidjelo da li radi. Program se treba više puta pokrenuti da bi se vidjelo da li program radi za različite ulazne vrijednosti,a ovo podrazumjeva i sve granične vrijednosti.

## Elementarne algoritamske strukture
Algoritamske strukture se dijele u tri osnovne grupe:
* Linijska (sekvencija)
* Razgranata (selekcija)
* Ciklična (iteracija)

Ekonomskim konceptima se dalje bavi Softversko inženjerstvo

## Razvoj softvera

Stvaranje nekog programa uključuje:

* Analizu potreba
* Tehnički opis
* Dizajn i Arhitekturu
* Kodiranje
* Prevođenje
* Testiranje
* Dokumentaciju
* Održavanje

## Povezano
* Programski jezik
* Spisak programskih jezika
* Računarski program
* Algoritam
* Kompajler
* Interpreter
* Funkcionalno programiranje
* Logičko programiranje
* Paralelno programiranje
* Izvorni kod
* Softver

## Vanjske veze

* Knjige vezane za programiranje, besplatne za skidanje 
* BHWebmasteri, besplatni tečajevi programiranja
* Je li teško naučiti programiranje?
*Besplatni i plaćeni kursevi programiranja