open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Retinalni G protein spregnuti receptor

**Retinalni G protein spregnuti receptor** je protein koji je kod čoveka kodiran *RGR* genom.

Defekti ovog gena su uzrok retinitis pigmentose. Oni mogu da se ispolje kao autosomalna recesivna ili dominantna retinitis pigmentosa (arRP i adRP, respektivno). Ovaj gen je član familije rodopsinu-sličnih receptora GPCR. Poput drugih opsina koji vezuju retinaldehid, on sadrži konzervirani lizin u svom sedmom transmembranskom domenu. Za ovaj protein se smatra da dejstvuje kao fotoizomeraza koja katalizuje konverziju sve-trans-retinala u 11-cis-retinal, slično retinohromu kod beskičmenjaka. Reverzna izomerizacija rodopsina se odvija u retinalnim fotoreceptorskim ćelijama. Ovaj protein je ekskluzivno izražen u tkivima koja su susedna retinalnim fotoreceptorskim ćelijama i retinalnom pigmentnom epitelu. Alternativno splajsovanje rezultuje u višestrukim transkriptnim varijantama koje kodiraju različite isoforme.

## Interakcije
Za retinalni G protein spregnuti receptor je bilo pokazano da interaguje sa KIAA1279.

## Refernce

## Literatura
Tahikininski receptor 3

**Tahikininski receptor 3**, ili *TACR3*, je protein koji je kod čoveka kodiran *TACR3* genom.

## Funkcija
Ovaj gen pripada familiji gena koji dejstvuju kao receptori za tahikinine. Receptorski afiniteti su određeni varijacijama 5'-kraja sekvence. Receptori iz ove familije su interaguju sa G proteinima i sadrže 7 hidrofobnih transmembranskih regiona. Ovaj gen kodira receptor za tahikinin neurokinin 3, koji je takođe poznat kao neurokinin B.

## Selektivni ligandi
Nekoliko selektivnih liganda je dostupno za NK3, pri čemu su dva jedinjenja: osanetant i talnetant u kliničkim ispitivanjima za lečenje šizofrenije i drugih indikacija.

### Agonisti
* Senktid - 7-aminokiselinski polipeptid, NK3 selektivan

### Antagonisti
* Osanetant
* Talnetant
* SB-222,200 - potentan i selektivan antagonist, Ki = 4.4 nM, 3-Metil-2-fenil-N-[(1S)-1-fenilpropil]-4-hinolinkarboksamid
* SB-218,795 - selektivniji od SB-222,200, Ki = 13 nM, (R)-[(2-fenil-4-hinolinilkarbonil)amino]-metil ester benzensirčetna kiselina

## Povezano
* Tahikininski receptor

## Literatura

## Dodatna literatura

## Vanjske veze
*
Somatostatinski receptor 5

**Somatostatinski receptor tip 5** je protein koji je kod čoveka kodiran  genom.

## Povezano
* Somatostatinski receptor

## Reference

## Literatura

## Vanjske veze
* 
*
Tahikininski receptor 2

**Tahikininski receptor 2**, *receptor supstance-K*, je protein koji je kod čoveka kodiran *TACR2* genom.

## Selektivni ligandi
Nekoliko selektivnih liganda je dostupno za NK2, i mada su većina jedinjenja razvijenih do sad peptidi, jedan mali-molekul, antagonist Saredutant je u kliničkim ispitivanjima kao anksiolitik i antidepresant.

### Agonisti
* GR-64349 je potentan i selektivan agonist, EC50 3.7nM. On sadrži 7-aminokiselinski polipeptidni lanac.

### Antagonisti
* Ibodutant
* Saredutant
* GR-159,897 
* MEN-10376 je potentan i selektivan antagonist. On sadrži 7-aminokiselinski polipeptidni lanac.

## Povezano
* Tahikininski receptor

## Literatura

## Dodatna literatura

## Vanjske veze
*
Tahikininski receptor 1

**Tahikininski receptor 1** (*TACR1*, *neurokininski 1 receptor*, *NK1R*, ili *receptor supstance P*, *SPR*) je G protein spregnuti receptor koji je nađen u centralnom i perifernom nervnom sistemu. Endogeni ligand ovog receptora je supstanca P. On ima afinitet i za druge tahikinine. Protein je proizvod *TACR1* gena.

## Osobine
Tahikinini su familija neuropeptida koji imaju zajednički hidrofobni C-terminalni region sa aminokiselinskom sekvencom Phe-X-Gly-Leu-Met-NH2, gde X predstavlja hidrofobni ostatak koji je bilo aromatičan ili beta-razgranati alifatik. N-terminalni region varira između različitih tahikinina. Termin tahikinin odražava brzi početak delovanja ovih peptida u glatkim mišićima. SP je najistraženiji i najpotentniji član tahikininske familije. On je undekapeptid sa aminokiselinskom sekvencom Arg-Pro-Lys-Pro-Gln-Gln-Phe-Phe-Gly-Leu-Met-NH2. SP se vezuje za sva tri tahikininska receptora, ali se najjače vezuje za NK1 receptor.

Tahikininski NK1 receptor sadrži 407 aminokiselina, i ima molekulsku težinu od 58 kDa. NK1 receptor, kao i drugi tahikininski receptori, sadrži sedam hidrofobnih transmembranskih domena sa tri ekstracelularne i tri intracelularne petlje, ekstracelularnim amino-terminusom i citoplazmatičnim karboksilnim-terminusom. Petlje sadrže funkcionalna mesta, koja obuhvataju dve cisteinske aminokiseline koje formiraju disulfidni most, Asp-Arg-Tyr motiv koji je odgovoran za vezivanje arestina, i Lys/Arg-Lys/Arg-X-X-Lys/Arg sekvencu koja interaguje sa G-proteinima.

## Klinički značaj
Ovaj receptor se smatra atraktivnim ciljem za razvoj lekova sa analgetičkim i antidepresantskim svojstvima. On je bio identifikovan kao kandidat u etiologiji manično-depresivne psihoze u jednoj studiji iz 2008. Osim toga za TACR1 antagoniste je pokazano da potencijalno mogu da nađu primenu u lečenju alkoholizma. Konačno, postoji mogućnost da se TACR1 antagonisti mogu koristiti kao antiemetike.

## Selektivni ligandi
Mnogi selektivni NK1 ligandi za su dostupni, nekoliko njih je bilo u kliničkim ispitivanjima kao antiemetici.

### Agonisti
* GR-73632 - potentan i selektivan agonist, EC50 2nM, polipeptid sa pet aminokiselina
### Antagonisti
* Aprepitant 
* Kasopitant 
* Ezlopitant
* Fosaprepitant 
* Lanepitant
* Maropitant 
* Vestipitant
* L-733,060 
* L-741,671
* L-742,694
* RP-67580 - potentan i selektivan antagonist, Ki 2.9nM, (3aR,7aR)-oktahidro-2-[1-imino-2-(2-metoksifenil)etil ]-7,7-difenil-4H-izoindol
* RPR-100,893
* CP-96345 
* CP-99994
* GR-205,171 
* TAK-637
* T-2328

## Povezano
* Antagonisti NK1 receptora
* Tahikininski receptor

## Literatura

## Dodatna literatura

## Vanjske veze
* 
*
RXFP4

**RXFP4**, *relaksinu/insulinu-slična familija, peptidni receptor 4*, je humani G-protein spregnuti receptor.

## Povezano
* Relaksinski receptor

## Reference

## Literatura

## Vanjske veze
*
Receptor vazoaktivnog intestinalnog peptida

Poznata su dva receptora za vazoaktivni intestinalni peptid (VIP): VPAC1 i VPAC2. Za ove receptore se vezuje VIP i u izvesnoj meri hipofizni adenilat ciklazno aktivirajući peptid (PACAP). Oba receptora su članovi 7 transmembranske familije G protein spregnutih receptora.

VPAC<sub>1</sub> je široko zastupljen u centralnom nervnom sistemu, jetri, plućima, crevima i T-limfocitima.

VPAC<sub>2</sub> je prisutan u centralnom nervnom sistemu, pankreasu, skeletalnim mišićima, srcu, bubrezima, masnom tkivu, testisima, i želucu.

## Reference

## Vanjske veze
* 
*
TAS1R1

**Receptor ukusa tip 1 član 1** je protein koji je kod ljudi kodiran *TAS1R1* genom.

Ovaj protein je G protein spregnuti receptor sa sedam trans membranskih domena. On je komponenta heterodimernog aminokiselinskog receptora ukusa T1R1+3. TAS1R1 protein nije funkcionalan izvan 1+3 heterodimera. Pokazano je da TAS1R1+3 receptor odgovara na L-kiseline, a ne na njihove D-enantiomere ili druga jedinjenja. Ova sposobnost vezivanja L-aminokiselina, a posebno L-glutamina, omogućava telu da oseti umami ukus. Višestruke transkriptne varijante koji kodiraju nekoliko različitih izoformi su poznate za ovaj gen. One mogu da doprinesu različitim pragovima ukusa pojedinih osoba za umami ukus.

TAS1R1 i TAS1R2 proteini se spontano aktiviraju u odsustvu njihovih ekstracelularnih domena i vezivanja liganda. Iz toga proizilazi da ekstracelularni domen reguliše funkciju receptora putem sprečavanja spontanog dejstva. Ligandi se vezuju za taj domen.

## Reference

## Literatura

## Povezano
* Receptor ukusa
* TAS1R2
* TAS1R3

## Vanjske veze
* TAS1R1 Gene
* TASTE RECEPTOR TYPE 1, MEMBER 1; TAS1R1
TAS1R2

**Receptor ukusa tip 2 član 2** je protein koji je kod ljudi kodiran *TAS1R2* genom.

## Struktura
Ovaj protein je G protein spregnuti receptor sa sedam transmembranskih domena. On je komponenta heterodimernog aminokiselinskog receptora za ukus T1R2+3. Taj receptor se formira kao dimer TAS1R2 i TAS1R3 proteina. TAS1R2 protein nije samostalno funkcionalan.

*TAS1R2* i *[[TAS1R1]]* su spontanano aktivni u odsustvu njihovih ekstracelularnih domena i vezanih liganda. Iz toga proizilazi da ekstracelularni domen reguliše funkciju receptora putem sprečavanja spontanog dejstva. Ligandi se vezuju za taj domen.

## Ligandi
Za TAS1R2+3 receptor se vezuju prirodni šećeri saharoza i fruktoza, kao i veštački zaslađivači saharin, kalijum acesulfam, dulcin, i gvanidinosirćetna kiselina. Istraživanja su inicijalno indicirala da receptori pacova ne odgovaraju na mnoge druge prirodne i veštačke šećere, poput glukoze i aspartama, iz čega je izveden zaključak da mora postojati još jedan tip receptora za sladak ukus. Kontradiktorna evidencija, međutim, sugeriše da ćelije koje izražavaju ljudski TAS1R2+3 receptor pokazuju senzitivnost za aspartam i glukozu, dok ćelije koje izražavaju TAS1R2+3 receptor pacova nisu aktivirane tim ligandima.

## Reference

## Literatura

## Povezano
* Receptor ukusa
* TAS1R1
* TAS1R3

## Vanjske veze
* TAS1R2 Gene
* TASTE RECEPTOR TYPE 1, MEMBER 2; TAS1R2
TAS2R1

**Receptor ukusa tip 2 član 1** je protein koji je kod ljudi kodiran *TAS2R1* genom.

Ovaj protein je član familije of mogućih receptora ukusa. On pripada grupi G protein spregnutih receptora i specifično je izražen u ćelijama ukusa jezika i epitela nepci. On deluje kao receptor gorkog ukusa. Ovaj receptor ukusa ne sadrži introne. Njegov gen se nalazi na hromozomu 5p15, na lokaciji genetičkog lokusa (PROP) koji kontroliše detekciju gorkog jedinjenja 6-n-propil-2-thiouracil.

## Reference

## Literatura

## Povezano
* Receptor ukusa
TAS2R16

**Receptor ukusa tip 2 član 16** je protein koji je kod ljudi kodiran *TAS2R16* genom.

Varijante ovog gena su povezane sa povećanim rizikom od alkoholne zavisnosti.

TAS2R16 gen je lociran na dugačkoj (q) ruci hromozoma 7 u poziciji 31.1 - 31.3, od baznog para 122.228.764 do baznog para 122.229.639.

## Reference

## Literatura

## Vanjske veze
* 
* 

## Povezano
* Receptor ukusa
TAS1R3

**[[Receptor]] ukusa tip 1 član 3** je protein koji je kod ljudi kodiran *TAS1R3* genom. Ovaj protein je ljudski homolog mišjeg Sac, glavne odrednice razlike između na slatko senzitivnih i nesenzitivnih vrsta miševa u pogledu njihovih odgovora na suharozu, saharin, i druge zaslađivače.

## Struktura
Ovaj protein je G protein spregnuti receptor sa sedam trans membranskih domena. On je komponenta heterodimernog aminokiselinskog receptora ukusa TAS1R1+3 i receptora slatkog ukusa TAS1R2+3. Ovaj receptor se formira kao proteinski dimer sa bilo TAS1R1 ili TAS1R2. Eksperimenti su pokazali da je TAS1R3 homodimer takođe senzitivan na prirodne šećerne supstance. Po nekim hipotezama homodimer je razlog za različiti kvalitet ukusa šećernih zamena.

## Ligandi
G protein spregnuti receptori za sladak i umami ukus se formiraju kao dimeri TAS1R proteina. TAS1R1+3 receptor ukusa je senzitivan na glutamat, kao i na sinergističke molekule koji pojačavaju ukus inozin monofosfat (IMP) i guanozin monofosfat (GMP). Ovi ukus pojačavajući molekuli ne omogućavaju aktivaciju samog receptora, nego pojačavaju odgovor receptora na mnoge L-aminokiseline.

TAS1R2+3 odgovara na prirodne šećere saharozu i fruktozu, kao i na veštačke zaslađivače: saharin, kalijum acesulfam, dulcin, gvanidinosirćetna kiselina.

## Reference

## Literatura

## Povezano
* Receptor ukusa
* TAS1R1
* TAS1R2

## Vanjske veze
* TAS1R3 Gene
* TASTE RECEPTOR TYPE 1, MEMBER 3; TAS1R3
TRHR

**TRHR** (*tirotropin-oslobađajući hormonski receptor*) je G protein-spregnuti receptor koji vezuje tripeptid tireotropin oslobađajući hormon. TRHR je nađen u mozgu. Kad je ovaj receptor vezan za TRH dejstvuje kroz fosfolipazu C i povišava intracelularnu koncentraciju inozitol trifosfata.

## Reference

## Literatura

## Vanjske veze
* 
*
Urotenzin-II receptor

**Urotenzin-II receptor** (*UT*, *hipokretinski receptor*) je G-protein spregnuti receptor koji vezuje peptidni hormon urotenzin-II.

## Literatura

## Dodatna literatura

* 

## Vanjske veze
* 
*
Vazopresinski receptor

**Vazopresinski receptor** je jedan od receptora ćelijske površine koji vezuje vazopresin.

## Tipovi
Poznata su tri tipa ovog receptora kod čoveka: 1A, 1B i 2

## Funkcija

Mada su sva tri od ovih proteina G protein spregnuti receptori, aktivacija AVPR1A i AVPR1B stimuliše fosfolipazu C, dok aktivacija AVPR2 stimuliše adenilat ciklazu. Ova tri receptora za vazopresin imaju jedinstvene distribucije u tkivu. AVPR1A su izraženi u vaskularnim ćelijama glatkih mišića, hepatocitima, trombocitima, ćelijama mozga, i ćelijama materice. AVPR1B su izraženi u ćelijama prednje hipfize i širom mozga, posebno u piramidalnim neuronima hipokampalnog CA2 polja. AVPR2 su izraženi u tubulima bubrega, u fetalnom plućnom tkivu i raku pluća, zadnja dva od kojih su posledica alternativnog splajsovanja. AVPR2 je takođe izražen u jetri gde stimuliše oslobađanje raznih faktora zgrušavanja u krvotok. U bubrezima, primarna funkcija AVPR2 receptora je da odgovori na arginin vazopresin putem stimulacije mehanizma koji koncentriše urin i održava homeostaza vode u organizmu. Kad je AVPR2 funkcija izgubljena, javlja se nefrogeni dijabetes insipidus (NDI) bolest.

## Literatura

## Vanjske veze
* 
*
VIPR1

**Receptor vazoaktivnog intestinalnog peptida 1** (*VPAC<sub>1</sub>*) je protein koji je kod ljudi kodiran *VIPR1* genom. VPAC1 je izražen u mozgu (cerebralni korteks, hiokampus, amigdala), plućima, prostati, perifernim krvnim leukocitima, jetri, tankim crevima, srcu, slezini, posteljici, bubrezima, grudnoj žlezdi i testisima.

## Function
VPAC1 je receptor za neuropeptid vazoaktivni intestinalni peptid (VIP). Taj peptid učestvuje u relaksaciji glatkih mišića, egzokrinoj i endokrinoj sekreciji, i protoku vode i jona u plućima i intestinalnom epitelnom tkivu. Njegovo dejstvo se ispoljava putem integralnih membranskih receptora asociranih sa G proteinima koji aktiviraju adenilat ciklazu.

VIP deluje na autokrini način putem VPAC11 da inhibira proliferaciju megakariocita i indukuje formiranje protrombocita.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Povezano
* Receptor vazoaktivnog intestinalnog peptida
Tirotropinski receptor

**Tirotropinski receptor** (ili *TSH receptor*) je receptor koji odgovara na tireostimulišući hormon (takođe poznat kao "tirotropin", i stimuliše produkciju tiroksina (T4) i trijodotironina (T3). TSH receptor je član familij G protein-spregnutih receptora, integralnih membranskih proteina. Ovaj receptor je spregnut sa G<sub>s</sub>.

One je prvenstveno nađen na površini tiroidnih epitelskih ćelija.

## Povezano
* Gravesova bolest

## Reference

## Literatura

## Vanjske veze
* 
* 
* GRIS
TAS2R31

**Receptor ukusa tip 2 član 31** je protein koji je kod ljudi kodiran *TAS2R31* genom. Ovaj receptor gorkog ukusa proizvodi respons pri izlaganju saharinu *in vitro*.

TAS2R31 je takođe izražen u glatkim mišićima ljudskih vazdušnih puteva, zajedno sa nekoliko drugih receptora ukusa. Njihova aktivacija u tim ćelijama uzrokuje povišenje nivoa intracelularnih jona kalcijuma, koje zatim podstiče otvaranje kalijumskih kanala čime se hiperpolarizuje membrana i dolazi do relaksacije glatkih mišića. Iz tog razloga, aktivacija ovih receptora dovodi do bronhodilatacije.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Povezano
* Receptor ukusa
VIPR2

**Receptor vazoaktivnog intestinalnog peptida 2** (*VPAC<sub>2</sub>*) je G protein spregnuti receptor koji je kod ljudi kodiran *VIPR2* genom.

## Tkivna distribucija
VIPR2 je Izražen u materici, prostati, glatkim mišićima gastrointestinalnog trakta, seminalnim vezikulama i koži, krvnim sudovima i grudnoj žlezdi. VIPR2 je takođe izražen u malom mozgu.

## Funkcija
Vazoaktivni intestinalni peptid (VIP) i hipofizni adenilat ciklazno aktivirajući peptid (PACAP) su homologni peptidi koji funkcionišu kao neurotransmiteri i neuroendokrini hormoni. Mada su receptori za VIP (VIRP 1 i 2) i PACAP (ADCYAP1R1) homologni, oni se razlikuju u pogledu supstratnih specifičnositi i obrazaca izražavanja. Prenos signal putem VIPR2 receptora dovodi do povećane aktivnosti adenilat ciklaze. VIPR2 posreduje antiinflamatorne efekte VIP hormona.

Istraživanja koristeći VPAC2 nokaut miševe indiciraju da ovaj receptor učestvuje u cirkadijalnom ritmu, rastu, potrošnji bazalne energije i muškoj reprodukciji.

Aktivacija VIPR2 i/ili PAC1 receptora učestvuje u kožnoj aktivaciji vazodilatacije kod ljudi.

Splajsne varijante mogu da modifikuju imunoregulatorne doprinose VIP-VIPR2 ose.
 
## Klinički značaj
VIPR2 moše da učestvuje u šizofreniji.

Abnormalno izražavanje VIPR2 iRNK u tkivu žučne kese može da doprinese formiranju žučnog kamenja i polipa.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Povezano
* Receptor vazoaktivnog intestinalnog peptida
* VIPR1

## Vanjske veze
*
TAS2R4

**Receptor ukusa tip 2 član 4** je protein koji je kod ljudi kodiran *TAS2R4* genom.

Ovaj protein je član familije of mogućih receptora ukusa. On pripada grupi G protein spregnutih receptora i specifično je izražen u ćelijama ukusa jezika i epitela nepci. On deluje kao receptor gorkog ukusa. Ovaj receptor ukusa ne sadrži introne. Njegov gen se nalazi na hromozomu 7.

## Reference

## Literatura

## Povezano
* Receptor ukusa
Vomeronazalni receptor

Feromoni su evoluirali kod svih životinjskih redova, da signaliiraju status seksa i dominancije. Oni su odgovorni za stereotipno socijalno i seksualno ponašanje među članovima istih vrsta. Kod sisara, ovi hemijski signali se prvenstveno detektuju posredstvom vomeronazalnog organa (VNO), hemosenzornog organa lociranog u bazi nosne pregrade. 

VNO je prisutan kod većine amfibija, reptila i neprimatnih sisara, ali je odsutan kod ptica, odraslih tesnonosnih majmuna i čovekolikih majmuna. Aktivna uloga ljudskog VNO u detektovanju feromona se osporava. VNO je prisutan u fetusu, ali je zakržljao ili odsutan kod odraslih osoba. Tri distinktne familije mogućih feromonskih receptora su identifikovane u vomeronazalnom organu (V1R, V2R i V3R). Oni su G protein spregnuti receptori, ali su samo u daljoj vezi sa receptorima glavnog mirisnog sistema, čime se naglašava njihova različita uloga.

V1 receptori dele između 50 i 90% indentiteta sekvenci, ali imaju malo sličnosti sa drugim familijama G protein spregnutih receptora. Postoje indikacije da su daljoj vezi sa T2R receptorima gorkod ukusa i rodopsinu sličnim GPCR receptorima.. Kod pacova, ova familija obuhvata 30-40 gena. Oni su izraženi u apikalnim regionima VNO-a, u neuronima u kojima je izražen Gi2. Sprezanje receptora sa tim proteinom posreduje inozitol trisfosfatnu signalizaciju. Više homologa V1 receptora je nađeno kod ljudi. Većina njih su pseudogeni. Funktionalni receptor je isto tako identifikovan. On je izražen u ljudskom mirisnom sistemu.

## Ljudski proteini koji sadrže ovaj domen
VN1R1; VN1R2; VN1R3; VN1R5;

## Reference
VN1R1

**Vomeronazalni tip-1 receptor 1** je protein koji je kod ljudi kodiran *VN1R1* genom.

Feromoni su hemijski signali koji izazivaju specifične oblike ponašanja i fiziološke alteracije kod recipijenata iste vrste. Protein kodiran ovim genom je sličan sa feromonskim receptorima i prvenstveno je lokalizovan u mirisnoj sluzokoži. Alternativne splajsne varijante ovog gena su poznate. Njegova funkcija nije dovoljno izučena.

## Reference

## Literatura
VN1R2

**Vomeronazalni tip-1 receptor 2** je protein koji je kod ljudi kodiran *VN1R2* genom.

## Reference

## Literatura
TAS2R7

**Receptor ukusa tip 2 član 7** je protein koji je kod ljudi kodiran *TAS2R7* genom.

Proizvod ovog gena pripada familiji potencijalnih receptora ukusa koji su članovi superfamilije G protein spregnutih receptora. Ovi proteini su specifično izraženi u ćelijama ukusa jezika i epitela nepca. Oni su organizovani u genomu u klustere i genetički su povezani u lokuse koji utiču na percipciju gorkog ukusa kod miševa i ljudi.

## Povezano
* Receptor ukusa

## Reference

## Literatura
TAS2R50

**Receptor ukusa tip 2 član 50** je protein koji je kod ljudi kodiran *TAS2R50* genom.

TAS2R50 pripada velikoj familiji TAS2R receptora. TAS2R receptori su izraženi na površini ćelija ukusa i posreduju percepciju gorkog ukusa putem G protein spregnutog puta sekundarnih glasnika (Conte et al., 2002).

## Reference

## Literatura

## Povezano
* Receptor ukusa
Hemokinski receptor

**Hemokinski receptori** su citokinski receptori nađeni na površini pojedinih ćelija, koji interaguju sa tipom citokina koji se naziva hemokin. Kod sisara je poznato je 19 distinktnih hemokinskih receptora. Svaki od njih ima 7 transmembransku (7TM) strukturu i spregnut je sa G-proteinom za prenos signala unutar ćelije, što ih čini članovima familije G protein-spregnutih receptora. Nakon interakcije sa njihovim specifičnim hemokinskim ligandom, hemokinski receptori iniciraju fluks jona Intracelularnog kalcijuma (Ca2+) (kalcijumska signalizacija). To uzrokuje ćelijske response, koji obuhvataju početak procesa poznatog kao hemotaksa kojim se razmenjuju ćelije do željene lokacije unutar organizma. Hemokinski receptori se dele u različite familije, CXC hemokinski receptori, CC hemokinski receptori, CX3C hemokinski receptori i XC hemokinski receptori koje odgovaraju distinktnim familijama hemokina koje oni vezuju.

## Strukturne karakteristike
Hemokinski receptori su G protein-spregnuti receptori koji sadrže 7 transmembranskih domena. Oni su predominantno nađeni na površini leukocita. Do sad je opisano 19 različitih hemokinskih receptora. Oni poseduju zajedničke strukturne osobine. Oni sadrže oko 350 aminokiselina koje se dele u kratki i kiseli N-terminalni kraj, sedam heliksnih transmembranskih domena sa tri intracelularne i tri ekstracelularne hidrofilne petlje, i intracelularnim C-terminusom koji sadrži ostatke serina i treonina koji služe kao mesta za fosforilaciju tokom regulacije receptora. Prve dve ekstracelularne petlje hemokinskih receptora su povezane disulfidnim mostom između dva očuvana ostatka cisteina. N-terminus hemokinskog receptora se vezuje za hemokine i važan je za ligandsku specifičnost. G-proteini se sprežu sa C-terminalnim krajem, koji je važan za receptorski prenos signala nakon vezivanja liganda. Mada hemokinski receptori imaju znatan zajednički aminokiselinski identitet, oni tipično vezuju ograničen broj liganda.

## Familije
* CXC hemokinski receptori (sedam članova)
* CC hemokinski receptori (deset članova)
* C hemokinski receptor (jedan član, XCR1)
* CX3C hemokinski receptori (jedan član, CX3CR1)

## Literatura

## Vanjske veze

* 
* Baza podataka citokinskih receptora
Mi opioidni receptor

**μ-opioidni receptori** (*MOR*) su klasa opioidnih receptora sa visokim afinitetom za enkefaline i beta-endorfine, a niskim afinitetom za dinorfine. Oni su još poznati kao μ opioidni peptidni (MOP) receptori. Prototipični agonist μ receptora je opijumski alkaloid morfin; μ (mi) prefiks označava morfin.

## Tipovi
Postoje tri detaljno opisane varijante μ opioidnog receptora, mada je 10 splajsnih varijanti poznato kod čoveka. Više se zna o μ1 opioidnom receptoru nego o drugim tipovima. TRIMU 5 je selektivni agonist μ2 receptora.

μ3 varijanta je opisana 2003. Ona je responzivna na opijatne alkaloide, ali ne na opioidne peptide.

## Lokacija
Oni mogu da budu izraženi bilo presinaptički ili postsinaptički u zavisnosti od ćelijskog tipa. μ-receptori su izraženi uglavnom presinaptički u centralnoj sivoj masi.

## Aktivacija

MOR može da posreduje akutne promene neuronske pobudljivosti obustavom inhibicije presinaptičkog GABA oslobađanja. MOR aktivacija proizvodi različite efekte u dendritskim bodljama u zavisnosti od agonista. To je primer funkcionalne selektivnosti μ receptora.

Aktivacija μ receptora agonistom kao što je morfin uzrokuje analgeziju, sedaciju, neznatno smanjenje krvnog pritiska, svrabež, mučninu, euforiju, umanjenu respiraciju, miozu i umanjenje motiliteta creva što često dovodi do konstipacije. Neke od tih nuspojava, kao što je sedacija, euforija i umanjena respiracija, obično postaju manje izražene sa razvojem tolerancije. Analgezija, mioza i umanjenje motiliteta creva ostaju.

## Deaktivacija
Kao i kod drugih G protein-spregnutih receptora, signalizacija mi opioidnog receptora se prekida putem nekoliko različitih mehanizama. Oni su pojačani sa hroničnom upotrebom, što dovodi do rapidne tahifilaksije. Najvažniji regulatorni proteini mi opioidnog receptora su β-arestini arestin beta 1 i arestin beta 2, i RGS proteini RGS4, RGS9-2, RGS14 i RGSZ2.

Dugotrajna upotreba ili visoke doze opioida mogu takođe da dovedu do dodatnih mehanizama tolerancije. To obuhvata umanjenje izražavanja gena mi opioidnog receptora, tako da se broj receptora prisutnih na ćelijskoj površini smanjuje. Ovo se razlikuje od kratkotrajne desenziticije indukovane β-arestinima ili RGS proteinima. Još jedna dugotrajna adaptacija na upotrebu opioida može da bude povišeno izražavanje glutamata i drugih puteva u mozgu koji mogu da imaju suprotno dejstvo opioidima, i da umanjuju efekte opioidnih lekova putem promena nizvodnih puteva, nezavisno od aktivacije mi opioidnog receptora.

## Literatura

## Vanjske veze
* 
*
Delta opioidni receptor

**δ-opioidni receptori** (*delta opioid receptor*, *delta receptor*, *DOR*), je opioidni receptor čiji endogeni ligandi su enkefalini.

## Funkcija
Aktivacija delta receptora proizvodi analgeziju u manjoj meri nego aktivacija mu-opioidnih receptora. Mnogi delta agonisti mogu takođe da uzrokuju epileptičke napade u visokim dozama, mada nemaju svi ovo svojstvo.

## Ligandi
Do nedavno je veoma mali broj fizioloških agenasa za studiranje δ receptora bio dostupan. Kao posledica toga razumevanje njihove funkcije je znatno ograničenije nego što je to slučaj s drugim opioidnim receptorima za koje su selektivni ligandi bili dostupni.

Nekoliko selektivnih delta opioidnih agonista je dostupno. Među njima su peptidi DPDPE i deltorfin II, i ne-peptidni lekovi poput SNC-80, i potentnijeg (+)-BW373U86, i novijeg leka DPI-287, koji ne proizvodi probleme sa konvulzijama viđene kod ranijih agenasa, i mešoviti mu/delta agonist DPI-3290, koji je mnogo potentniji analgetik nego visoko selektivni delta agonisti. Selektivni antagonisti delta receptora su takođe dostupni. Među njima je najpoznatiji opijatni derivat naltrindol.

## Interakcije
Za delta opioidni receptor je pokazano da integuje sa Beta-2 adrenergičkim receptorom, arestin beta 1 i GPRASP1.

## Literatura

## Dodatna literatura

## Vanjske veze
* 
*
LPHN2

**Latrofilin-2** je protein koji je kod ljudi kodrian *LPHN2* genom.

Ovaj protein je član latrofilinske familije G protein spregnutih receptora (GPCR). Latrofilini mogu da učestvuju u ćelijskoj adheziji i u prenosu signala. Endogeno proteolitičko razlaganje unutar cisteinom bogatog GPS (GPCR proteolizno mesto) domena proizvodi dve podjedinice (veliku ekstracelularnu N-terminalnu adhezionu jedinicu i podjedinicu koja je u znatno meri slična sa sekretinskom/kalcitoninskom familijom). Ovi domeni su nekovalentno vezani na ćelijskoj membrani. Dok je nekoliko transkriptnih varijanti poznato, do sada je samo jedna biološki okarakterisana.

## Reference

## Literatura

## Povezano
* Latrofilinski receptor
MC2

Termin **MC2** ima više značenja.

* ACTH receptor, ili ACTH receptor, je melanokortin receptor (tip 2).
* E=mc² je važna i poznata jednačina kojom se uspostavlja ekvivalencija između energije (E) i mase (-{m}-).
Anafilatoksin

**Anafilatoksini**, ili **anafilotoksini**, su fragmenti (C3a, C4a i C5a) koji se formiraju tokom aktivacije sistema komplementa. Komponente komplementa: C3, C4 i C5, su masivni glikoproteini koji imaju važne funkcije u imunskom responsu i odbrani domaćina. Oni imaju širok niz bioloških aktivnosti. Do njihove aktivacije dolazi proteolitičkim presecanjem na specifičnim mestima, čime se formiraju a- i b-fragmenti. A-fragmenti formiraju posebne strukturne domene od aproksimativno 76 aminokiselina. Njih kodira jedan ekson gena proteina komplementa. C3a, C4a i C5a komponente se nazivaju anafilatoksinima. Oni izazivaju kontrakcije glatkih mišića, otpuštanje histamina iz mast ćelija, i poboljšavaju vaskularnu permeabilnost. Oni takođe posreduju hemotaksu, inflamaciju, i stvaranje citotoksičnih radikala kiseonika. Ovi proteini su veoma hidrofilni, sa uglavnom alfa heliksnom strukturom ojačanom sa tri disulfidna mosta.

## Funkcija

Anafilatoksin imaju sposobnost iniciranja degranulacije (oslobađanja supstanci) iz endotelnih ćelija, mast ćelija ili fagocita, koje uzrokuju lokalni inflamatorni respons. Ako je degranulacija suviše jaka, ona može da dovede do šoku-sličnih sindroma, što podseća na alergijsku reakciju.

Anafilatoksini indirektno posreduju:
* kontrakciju ćelija glatkih mišića, npr. bronhospazme
* povećanje permeabilnosti krvnih kapilara
* hemotaksu - receptorima-posredovano kretanje leukocita u pravcu povećanja koncentracije anafilatoksina

## Povezano
* Alergija
* Anafilaktični šok
* Sistem komplementa
* Zapaljenje
* Imunski sistem
* Nervni sistem

## Reference

## Vanjske veze
* 
*
Apelin

**Apelin** (ili **APLN**) je peptid koji je kod čoveka kodiran *APLN* genom. Apelin je endogeni ligand G-protein-spregnutog APJ receptora koji je izražen na površini pojedinih ćelijskih tipova. On je široko zastupljen u sledećim organima: srce, pluća, bubrezi, jetra, masno tkivo, gastrointestinalni trakt, mozak, adrenalne žlezde, endotel, i ljudska plazma.

## Otkriće

Apelin je peptid koji je identifikovao 1998. tim profesora M. Fujina.

## Biosinteza

Gen apelina kodira prekurzor sa 77 aminokiselina, sa signalnim peptidom na N-terminalnom regionu. Nakon translokacije u endoplazmatični retikulum i odsecanja signalnog peptida, proprotein sa 55 aminokiselina može da proizvede nekoliko aktivnih fragmenta: 36 aminokiselinski peptid koji odgovara sekvenci 42-77 (apelin 36), 17 aminokiselinski peptid sekvence 61-77 (apelin 17) i 13 aminokiselinski peptid sekvence 65-77 (apelin 13). Ovaj kasniji fragment može takođe da podlegne piroglutamilaciji na nivou njegovog N-terminalnog glutaminskog ostatka.

## Reference

## Literatura

## Vanjske veze
* 
*
APJ

Termin **APJ** ima više značenja.

* Oznaka za Astrofizički žurnal, . 
* Oznaka za apelinski receptor.
CCR5

**CCR5** (*C-C hemokinski receptor tip 5*, *CD195*) je protein na površini belih krvnih zrnca. On je komponenta imunskog sistema koja deluje kao receptor za hemokine. Mnoge forme HIV-a, virusa koji uzrokuje AIDS, inicijalno koriste CCR5 da uđu i inficiraju ćelije domaćina. Mali broj osoba ima mutaciju poznatu kao *CCR5 delta 32* na CCR5 genu, koja ih zaštićuje od tih vrsta HIV-a.

Kod ljudi,  gen koji kodira CCR5 protein je lociran na kratkoj (p) ruci u poziciji 21 hromozoma 3. Pojedine populacije su nasledile *Delta 32* mutaciju koja je dovela do genetičke delecije porcije CCR5 gena. Homozigotni nosioci ove mutacije su otporni na M-tropne loze HIV-1 infekcije.

## Funkcija
CCR5 protein pripada familiji beta hemokinskih receptora, integralnih membranskih proteina. On je G protein spregnuti receptor koji deluje kao hemokinski receptor u CC hemokinskoj grupi.

Prirodni hemokinski ligandi koji se vezuju za ovaj receptor su RANTES (hemotaksni citokinski protein koji je takođe poznat kao CCL5) i makrofagni inflamatorni protein (MIP) 1*α* i 1*β* (takođe poznat kao CCL3 i CCL4). On isto tako formira interakcije sa CCL3L1.

CCR5 je predominantno izražen na T ćelijama, makrofagama, dentritskim ćelijama i mikroglijama. Smatra se da CCR5 učestvuje u inflamatornom odgovoru na infekciju, mada njegova specifična uloga u normalnim imunskim funkcijama nije potpuno razjašnjena.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Povezano
* Hemokinski receptor
* Hemokini

## Vanjske veze
* Video i tekst o otkriću CCR5-a
* 
* Literatura o HIV infekcijama i CCR5-u
DIR

Termin **DIR** ima više značenja.

* Arginin vazopresinski receptor 2, GPCR.
* dir (komanda), komanda.
101. zračnodesantna divizija

**101. vazduhoplovno-desantska divizija** je američka pešadijska divizija uvežbana za izvršavanje napada iz vazduha. Tokom Drugog svetskog rata istakla se prilikom iskrcavanja na normandijsko tle i u Ardenskoj bici. Za vreme rata u Vijetnamu preimenovana je u prvu vazdušno-mobilnu, a kasnije u vazdušno-jurišnu diviziju.
Trbovlje (općina)

**Općina Trbovlje** (slovenski: *Občina Trbovlje*) je jedna od **212** slovenskih općina od 16.888 stanovnika., administrativni centar općine je istoimeni grad Trbovlje.
## Geografija
Općina Trbovlje prostire se u sredini Slovenije, u slivu rijeke Save

Općina ima površinu od 58 km², na kojoj se prostire 16 naselja.
## Naselja Općine Trbovlje
Čebine,Čeče, Dobovec, Gabrsko, Ključevica, Knezdol, Ojstro, Ostenk, Planinska vas, Prapreče, Sveta Planina, Škofja Riža, **[[Trbovlje]]**, Vrhe, Završje, Župa
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Trbovlje
Battleground (film)

***Battleground*** () je američki crno-bijeli ratni film snimljen 1949. u režiji Williama Wellmana. Radnja je smještena u Belgiju u vrijeme ardenske kontraofenzive u Drugom svjetskom ratu, a protagonisti su pripadnici 327. jedriličarske pukovnije pri 101. zračnodesantnoj diviziji američke vojske koji sudjeluju u obrani Bastognea koga su tokom bitke opkolile njemačke snage.

Scenario za film je napisao Robert Pirosh, koji je sam bio veteran bitke, te je u njega unio niz istinitih anegdota, iako su svi likovi u filmu fiktivni. Za film je karakteristično da u njemu nema dotada standardnog prikaza američkih vojnika kao neustrašivih ratnika, te su umjesto toga prikazani kao ljudi sa stvarnim problemima, odnosno kako ih u trenucima borbe hvataju strah, tjeskoba i sumnja. *Battleground* je snimio studio Metro-Goldwyn-Mayer, usprkos početnog protivljenja njegovog šefa Louisa B. Mayera, koji je smatrao da je publika "umorna od rata". Iako su umjesto belgijskih korištene američke lokacije, režiser Wellman se izuzetno trudio postići što veću autentičnost, pri čemu mu je pomogla ne samo američka vojska, nego i stvarni veterani koji su služili kao statisti i tehnički savjetnici.

Film je prije službene premijere privatno prikazan u Bijeloj kući, gdje ga je uz predsjednika Trumana pogledao i Anthony McAuliffe, komandant 101. divizije. Nakon premijere je postigao izuzetnu gledanost, postavši komercijalno najuspješniji film studija MGM u pet godina. Osvojio je dva Oscara - za crno-bijelu fotografiju i originalni scenario. Kasniji kritičari su ga proglasili prvim značajnim ratnim filmom u Hollywoodu napravljenim nakon završetka Drugog svjetskog rata.

Scenarist Pirosh i glumac Van Johnson, koji je tumačio glavnu ulogu, su godine 1951. angažirani za film *[[Go for Broke!]]* koji se bavio sličnom tematikom.

## Uloge

* Van Johnson ... Holley
* John Hodiak ... Jarvess
* Ricardo Montalban ... Roderigues
* George Murphy ... "Pop" Stazak
* Marshall Thompson ... Jim Layton
* Jerome Courtland ... Abner Spudler
* Don Taylor ... Standiferd
* Bruce Cowling ... Wolowicz
* James Whitmore ... Kinnie
* Douglas Fowley ... "Kipp" Kippton
* Leon Ames ... Kapelan
* Herbert Anderson ... Hansan
* Thomas E. Breen ... Doc 
* Denise Darcel ... Denise
* Richard Jaeckel ... Bettis
* James Arness ... Garby
* Scotty Beckett ... William J. Hooper
* Brett King ... Por. Teiss

## Reference

## Vanjske veze

* 
* 
* 
* 1949 review by Bosley Crowther in the *[[New York Times]]*
Thieves Like Us (roman)

***Thieves Like Us*** () je roman američkog književnika Edwarda Andersona objavljen 1937. godine. Protagonist filma je Arthur "Bowie" Bowers, mladi osuđenik za ubistvo koji bježi iz južnjačkog *[[chain gang]]a* te pronalazi utočište kod Catherine "Keechie" Mobley, kćeri vlasnika benzinske stanice. Radnja prikazuje kako se njih dvoje zaljube i pokušavaju voditi mirni zajednički život, prije nego što se Bowie ponovno oda kriminalu sa tragičnim posljedicama.

*Thieves Like Us* je danas najpoznatiji kao predložak za dva hollywoodska filma - *[[They Live By Night]]*, klasični film noir u režiji Nicholasa Raya iz 1949. godine, te *[[Thieves Like Us (film)|Thieves Like Us]]* u režiji Roberta Altmana iz 1974. godine.
They Live by Night

***They Live by Night*** () je američki crno-bijeli film snimljen 1948. u režiji Nicholasa Raya, kome je predstavljao režijski debi. Po žanru je kombinacija drame i film noira, a temelji se na romanu *[[Thieves Like Us (roman)|Thieves Like Us]]* Edwarda Andersona. Protagonist, čiji lik tumači Farley Granger, je Bowie, mladić nepravedno osuđen za ubistvo, koji zajedno s dva osuđenika bježi sa zatvorske farme i pronalazi utočište kod Keechie, kćeri vlasnika benzinske stanice (a čiji lik tumači Cathy O'Donnell). Radnja prikazuje kako se njih dvoje zaljube te pokušavaju započeti miran život, ali ih i kako ga Bowiejevi drugovi ponovno vraćaju na put kriminala, a što će dovesti do tragičnih posljedica.

*They Live by Night* je poznat ne samo kao Rayev režijski debi, nego i kao film pri čijoj produkciji je imao najviše kreativne kontrole. To se vidjelo i na samom početku snimanja, kada je za snimanje scene bijega iz zatvora koristio helikopter, a što je bilo bez presedana u tadašnjem Hollywoodu. Iako je snimanje dovršeno u oktobru 1947. godine, distribuciju je odgodio kaos nastao u matičnom studiju RKO Pictures tokom preuzimanja od strane Howarda Hughesa. Film je zbog toga premijerno prikazan u Britaniji sljedeće godine, a u SAD se prikazao tek 1949. godine. Komercijalni rezultati nisu bili dobri, ali su kritike bile povoljne. Ray je zahvaljujući privatnim projekcijama stekao naklonost brojnih hollywoodskih ličnosti, uključujući Humphreya Bogarta, koji ga je bio angažirao za svoju nezavisnu produkciju *[[Knock on Any Door]]*. Današnji kritičari, pak, *They Live By Night* drže jednim od prvih korištenja motiva "ljubavni par u bijegu" u Hollywoodu, odnosno preteču trenda koji će karakterizirati *[[Bonnie and Clyde (film, 1967)|Bonnie and Clyde]]*.

## Uloge

* Cathy O'Donnell ...Catherine "Keechie" Mobley
* Farley Granger ...Arthur "Bowie" Bowers
* Howard Da Silva ...Chicamaw "One-Eye" Mobley
* Jay C. Flippen ...Henry "T-Dub" Mansfield
* Helen Craig ...Mattie
* Will Wright ...Mobley
* William Phipps ...Mladi farmer
* Ian Wolfe ...Hawkins

* Harry Harvey ...Hagenheimer
* Marie Bryant ...Pjevač
* Will Lee ...Draguljar
* James Nolan ...Schreiber
* Charles Meredith ...Kom. Hubbell
* Teddy Infuhr ...Alvin
* Byron Foulger ...Lambert

Godine 1974. je Robert Altman na osnovu istog romana snimio film *[[Thieves Like Us (film)|Thieves Like Us]]*.

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
* ''They Live by Night''  informational site and DVD review at DVD Beaver (includes images)
*
All the King's Men

***All the King's Men*** () je roman američkog književnika Roberta Penna Warrena, originalno objavljen 1946. godine. Radnja prikazuje uspon i pad Willieja Starka, južnjačkog političara koji karijeru započinje kao idealist iskreno zainteresiran za dobrobit svojih sugrađana, da bi je završio kao cinik upetljan u korupciju i kriminal. Narator romana je Jack Burden, novinar koji prati njegovu karijeru i postaje Starkova desna ruka, svjedočeći njegovoj transformaciji. Kao inspiracija za roman je, prema samom Warrenovom priznanju, poslužio lik Hueya Longa, guvernera Louisiane koji je 1930-ih bio jedan od najuticajnijih, ali i najkontroverznijih političara u SAD. *All the King's Men* je godine 1947. dobio Pulitzerovu nagradu za roman, a danas se smatra jednim od klasika američke književnosti.

*All the King's Men* je bio ekraniziran tri puta. Prva, i najpoznatija ekranizacija je *[[All the Kings' Men (film, 1949)|All the King's Men]]* iz 1949. godine, koja je nagrađena Oscarom. Godine 1971. je u SSSR-u ekraniziran kao dvodijelni TV film pod naslovom *[[Vsja koroljevskaja rat]]*. Godine 2006. je snimljena još jedna američka verzija pod naslovom *[[All the King's Men (film, 2006)|All the King's Men]]* u režiji Stevena Zailliana.

## Vanjske veze
* Proceedings of a symposium on ''All the King's Men''  sponsored by the Maine Humanities Council in October 2007
* Photos of the first edition of ''All the King's Men''
Mara Lazarević Branković

**Mara Lazarević Branković** (? – 12. april 1426) je bila najstarija kći srpskog kneza Lazara i kneginje Milice, supruga Vuka Brankovića i majka Đurđa Brankovića.

## Biografija
Oko 1371. udata za Vuka Brankovića, gospodara Kosova Metohije i Skoplja. Ovim brakom Vuk je ušao u neku vrstu „porodičnog saveza“ sa svojim tastom knezom Lazarom.

Mara i Vuk su imali tri sina: Grgura († 1408), Đurđa (1375-1456) i Lazara († 1410). Neki izvori spominju i jednu kćer, ali o njoj nema istorijskih saznanja.

Posle smrti muža Vuka (1397) Mara je podupirala težnje svojih sinova Đurđa i Lazara da povrate pod svoju kontrolu deo očevih teritorija koje su vremenom ušle u sastav države kneza i docnijeg despota Stefana Lazarevića, Marinog brata. Podržavala ih je i u ratovima koje su vodili protiv svog ujaka Stefana 1402—1412. godine.

Mara je sa najmlađom sestrom princezom Oliverom 1412. godine vodila preogovore o pomirenju Đurđa i despota Stefana. Zahvaljujući uspešnim pregovorima oni su se iste godine i pomirili, a Đurađ je 1425/26. g, proglašen Stefanovim naslednikom.

Mara je umrla 12. aprila 1426. godine.

## Literatura
* Nikola Giljen, Olivera Šaranović, Sonja Jovićević Jov, *Princeza Olivera, zaboravljena srpska Kneginja*, Beograd 2009. . (*Princessa Olivera, zabыtaя serbskaя knяginя*. ., *Princess Olivera, a forgotten Serbian Heroine*. .).
* Nikola Giljen, Olivera Šaranović, Sonja Jovićević Jov, *Kneginja Olivera, put ružama posut,* Beograd 2010. . (*Die Fürstin Olivera, mit Rosen bestreuter Weg*. .).

## Povezano
* Vuk Branković
* Stefan Lazarević
* Oblast Brankovića
Konstantin Balšić

**Konstantin Balšić** je bio plemić iz dinastije Balšića i otomanski vazal. Uz pomoć Turaka je vladao oblašću u predelu današnje severne Albanije.

## Biografija

Konstantin Balšić je bio sin Đurđa I, iz njegovog drugog braka, sa Teodorom Dejanović.

Posle smrti njegovog oca Đurđa I (1378) i strica Balše II (1385), vlast nad zemljama Balšića preuzeo je Konstantinov brat od strica Stracimira, Đurađ II, dok je Konstantin vladao nad malim prostorom između Bojane i Drima. Konstantin je nastojao da preuzme od njega vlast, zbog čega je 1391. godine posetio sultana Bajazita I i priznao njegovu vrhovnu vlast. Pored toga, on se povezao sa Vukom Brankovićem i svojim srodnikom Mrkšom Žarkovićem.

Osmanlije su ga, kao svog pristalicu, postavile 1394. godine za gospodara Kroje, umesto Marka Barbadiga, čijom se suprugom Jelenom, kasnije oženio. On je odatle proširio svoju vlast na Danj i okolinu, ali ga je Đurađ II potisnuo sa tih poseda. Učestvovao je, kao otomanski vazal, u bici na Rovinama 17.05.1395. godine, u kojoj je poginuo i njegov ujak, Konstantin Dragaš, po kome je najverovatnije i dobio ime.

Iako je od 1391. godine bio odan otomanski vazal, Konstantin nije učestvovao u Angorskoj bici (1402) i u to doba je pod nejasnim okolnostima, možda zbog pokušaja zauzeća Drača, pogubljen (pre 22.10.1402) po odluci mletačkog suda u Draču.

Konstantin se ženio dva puta. Ime njegove prve supruge nije sačuvano, a drugi put se oženio Jelenom (ćerkom Karla Topije) koja je prethodno bila udata za gospodara Kroje, Marka Barbariga. Podaci o njegovim potomcima nisu poznati, ali se smatra da bi Stefan Balšić (*Stefan de Maramonte*) mogao da bude njegov sin.

## Literatura
* 
* 

## Izvori

## Napomene

## Povezano
* Balšići
* Đurađ I Balšić
* Stefan Balšić

## Vanjske veze
* Gospodin Konstantin Balšić (11.novembra 1395. iz Uljara, blizu Skadra) poveljom obećava građanima Dubrovnika prijateljstvo, slobodnu trgovinu i sudske privilegije.
C1QTNF1

**C1QTNF1**, *komplement C1q tumor nekrozni faktor-srodni protein 1*, je protein koji je kod čoveka kodiran *C1QTNF1* genom.

## Interakcije
Za C1QTNF1 je bilo pokazano da interaguje sa arginin vazopresinskim receptorom 2.

## Reference

## Literatura

*
GNAI2

**GNAI2**, *Guanin nukleotid-vezujući protein G(i), alfa-2 podjedinica*, je protein koji je kod ljudi kodiran *GNAI2* genom.

## Interakcije
Za GNAI2 je bilo pokazano da formira interakcije sa GPSM2, RIC8A, Interleukin 8 receptor, alpha, EYA2, RGS5 i MDFI.

## Literatura

## Dodatna literatura
Gastrični inhibitorni polipeptid

**Gastrični inhibitorni polipeptid** (*GIP*, *glukozno zavistan insulinotropni peptid*) je član sekretinske familije hormona.

GIP, zajedno sa glukagonu sličnim peptidom 1 (GLP-1), pripada klasi molekula koji se nazivaju inkretinima.

## Sinteza i transport
GIP se formira iz 153 aminokiselina dugog proproteina kodiranog GIP genom i cirkuliše kao biološki aktivan 42 aminokiseline dug peptid. GIP sintetišu K ćelije, koji su prisutne u sluzokoži dvanaestopalačnog creva i jejunumu gastrointestinalnog trakta.

Poput svih endokrinih hormona, on se transportuje putem krvi.

Receptor gastričnog inhibitornog polipeptida je sedam-transmembranski protein nađen u beta ćelijama u pancreasu.

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
* The medical biochemistry page
The Fountainhead (film)

***The Fountainhead*** (u bivšoj Jugoslaviji poznat pod naslovom ***Veličanstveni izvor***) je američki crno-bijeli film snimljen 1949. u režiji Kinga Vidora. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana Ayn Rand, koja je također napisala scenario. Protagonist, čiji lik tumači Gary Cooper, je individualistički arhitekt koji inzistira na modernoj umjesto tradicionalne arhitekture, i koji je spreman odbaciti slavu i bogatstvo prije nego što kompromitira svoja načela. Rand, koja se nadala kako će ekranizacija romana dodatno popularizirati njene filozofske i političke ideje, imala je veliku ulogu u produkciji filma te je, između ostalog, inzistirala da Cooper dobije glavnu ulogu. Kasnije je, međutim, javno zažalila zbog toga, držeći da Cooper nije najbolje odglumio lik. Dodatni problem za film je to što je na setu izbila ljubavna afera između Coopera i mlade glumice Patricie Neal, a što je dovelo do nemilih scena kada su Neal počeli napadati Cooperova supruga i kćer. Sve je to filmu donijelo negativni publicitet, te nije uspio vratiti uloženi novac. Film je, s druge strane, potakao dodatnu prodaju i izdanja originalnog romana, a Patricia Neal je postala zvijezda. Kasniji kritičari su, pak, hvalili film zbog estetskih kvaliteta, odnosno zbog scenografije i odavanja počasti arhitekturi Franka Lloyda Wrighta, koji je bio služio kao jedan od predložaka za glavni lik.

## Uloge

* Gary Cooper ... Howard Roark
* Patricia Neal ... Dominique Francon
* Raymond Massey ... Gail Wynand
* Kent Smith ... Peter Keating
* Robert Douglas ... Ellsworth M. Toohey
* Henry Hull ... Henry Cameron
* Ray Collins ... Roger Enright
* Moroni Olsen ... Predsjedatelj
* Jerome Cowan ... Alvah Scarret

## Vanjske veze

* 
*
Klatrin

**Klatrin** je protein koji ima centralnu ulogu u formiranju vezikula. Barbara Pears je prva izolovala i imenovala klatrin 1975. On formira strukturu triskelionskog oblika koja se sastoji od tri klatrinska teška lanca i tri laka lanca. Kad se ove strukture slože nastaje polihedralna rešetka koja okružuje vezikulu. Pokrivajući proteini poput klatrina se koriste za formiranje malih vezikula kojima se molekuli mogu bezbedno trasportovati između ćelija. Endocitoza i egzocitoza vezikula omogućava ćelijama da razmenjuju nutrijente, da unose signalne receptore, da posreduju imunski respons nakon testiranja ekstracelularnog sveta, i uklanjaju ćelijski ostatke nakon zapaljenja tkiva. Povremeno ovaj mehanizam takođe služi kao način uklanjanja patogena ili toksina.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
*  (Model of Clathrin assembly)
*  (Review on involvement of clathrin in plant endocytosis - proven recently)
* 
* 
* 

## Povezano
* AP180
* Ćelijska migracija
* Epsin
* Adaptin

## Vanjske veze
* 
* 
* Struktura klatrina
* Membranska sinamika
Trauma (medicina)

**Trauma** je u medicini, telesna rana ili povreda. U psihologiji, iznenadan, prekomerno neprijatan, bolan događaj koji izaziva štetne psihičke posledice.

## Literatura
* 

## Povezano
* Povreda
Šok

Termin **šok** ima više značenja.

## [[Šok (medicina)|Medicina]]
* Cirkulatorni šok je stanje organizma sa teškim poremećajem cirkulacije koji dovodi do kritičnog smanjenja snabdjevanja tkiva i organa krvlju.
* Distributivni šok je posljedica poremećaja mikrocirkulacije i vazomotorne regulacije prokrvljenosti tkiva.
* Hipovolemijski šok je naglo smanjenje volumena krvi u cirkulaciji, koje uzrokuje smanjenje tkivne perfuzije i poremećaj ćelijskog metabolizma.
* Kardiogeni šok nastaje uslijed akutnog popuštanja srca.
* Anafilaktični šok je nagla i često smrtonosna alergijska reakcija.
* Septički šok je specifično stanje u organizmu koje nastaje kao komplikacija bakterijske infekcije i septikemije.

## Društvene nauke
* Kulturni šok

## Fizičke nauke
* Strujni udar
* Termički šok