Pačir

**Pačir** je naselje u Sjevernom bačkom okrugu Vojvodine u Srbiji. Prema podacima iz 2002. godine, u njemu živi 2.932 stanovnika, uglavnom Mađari.

Pačir se prostire na severnim padinama Telečke lesne zaravni, u dolini rečice koju meštani nazivaju Krivaja, između Bajmoka i Stare Moravice na udaljenosti od oko tridesetak kilometara jugozapadno od Subotice.

Nadmorska visina naselja kreće se između 103 i 112 metara. U ataru Pačira, površine 14 hiljada jutara,

## Historija
Naziv Pačir prvi put se spominje u jednoj overenoj tapiji o posedu iz 1409. godine, gde se javlja u obliku *Pacher*. Pola stoleća kasnije, tačnije 16.februara 1462. godine, pravedni kralj Matija Korvin svojoj majci Jelisaveti Silađi, uz sela Gywrge, Bajmok, Napfen, Chontafeyer, Bwdakwtha i drugih u okolini Subotice, poklanja u cilju uvećanja sjaja njenog dvora i selo Pachyr

Dve decenije kasnije - 9.jula 1481.godine - kralj daruje Pachyr Peteru Beliegi Markosu.Godine 1504. selo ponovo dobija novog vlasnika - Imrea Tereka - koji je u Pačiru kako se čini, nameravao da se skrasi, jer je sebi izgradio stanište, svojevrsnu kuriju.

I da 1541.godine nije usledio početak turskih osvajanja ovih krajeva, možda bi se sve drugačije odvijalo.Ovako su, pak povremene invazije turske osmanlijske armije, odnosno njeni haračko-pljačkaški pohodi doveli do opšteg razaranja i uništenja pačirske naseobine.Godine 1580.selo se još spominje kao naselje sa 16 poreskih obveznika, ali već 1680. nema ni jednog stanovnika i ostaje nenaseljeno sve do početka 18.veka.

Bili su potrebni ponovno osvajanje Budima (1686) i pobeda u oslobodilačkom ratu nakon toga, da bi tek 20-tih godina 18.veka započelo novo razdoblje, novo poglavlje u istoriji sela. Od 1726.godine, naime, pačirsku pustaru, koja se prostirala u plodnoj dolini Krivaje (18.537 katastarskih jutara), posedovali su Somborci, tačnije somborski graničari.Tu je prvo samo nekoliko njihovih pastirskih porodica napravilo privremene pastirske kolibe, da bi kasnije izgradili i kuće za stalno stanovanje.

## Saobraćaj
Kroz naseljeno mesto Pačir prolazi regionalni put R-108, koji u pravcu severozapada vodi ka naseljenom mestu Bajmok dok u pravcu jugoistoka vodi ka naseljenom mestu Stara Moravica.Od većih gradova koji su u okolini naselja je Subotica na oko 36&nbsp;km i Bačka Topola na oko 23&nbsp;km.Stanje kolovoza je prošle godine poboljšano zahvaljujući sanaciji istog.Tom prilikom je sanirana ukupna dužina puta od oko 4&nbsp;km koji prolazi kroz naselje.

## Privreda
U Pačiru su se zadnjih godina degradirale uglavnom sve privredne grane i delatnosti kao i u svim sličnim Vojvođanskim selima.U selu postoji jedan mlin za preradu žita gde ima 6 zaposlenih.Takođe na izlazu iz Pačira, pored puta R-108 prema Bajmoku nalazi se firma "Gebi" sa sedištem u Čantaviru, gde trenutno ima oko 30-tak radnika,a koji se bave uglavnom sirovinom za prehranu životinja.Trgovinskih radnji ima 10, koje su redovno snabdevene.U Pačiru postoje dve pekare sa uvek svežim hlebom i pecivom.U Teledomu sela nalazi se sedište Televizije Pačir koja radi već više od 3.godine i koji pokriva signalom putem kablovske mreže naselja Stara Moravica i Pačir.

## Turizam
Pačirska banja, prekrasno uređeno kupalište s termalnom vodom jedinstveno u Vojvodini i uopće u ovom dijelu Europe.

Topla voda u Pačiru dolazi s dubine od 1400 metara i slana je, što čini odlazak u ovo lječilište jedinstvenim iskustvom. Na svom putu do površine voda prolazi kroz različite slojeve stijena, gdje se obogaćuje mineralima. Voda sadrži natrij, jod, sulfat, brom i mnoge druge minerale koji promiču zdravlje. Temperatura vode kada izađe na površinu je 72 stupnja, a kada se ohladi dostiže temperaturu od 30 do 35 stupnjeva.Voda ima miris joda i fenola, ali na
to se možete naviknuti za nekoliko minuta. Pačirska toplica ima jezero od 2000
četvornih metara, a otvorena su i dva zatvorena bazena koji rade i zimi. Imaju
oblik jezerca, a dubina vode raste prema sredini i doseže 1,70. Dno je
prekriveno zaobljenim kamenjem koje je izuzetno ugodno za stopala pri hodu u vodi.
Oko jezera ima mjesta
za oko 150 ljudi. Osiguran je besplatan parking i bežični internet, a u sklopu
spa centra možete kupiti poslasticu za mališane ili ručati.. U Pačiru se nalazi veoma lepo izgrađen Lovački Dom "Diana", u lepom ruralnom ambijentu, koji ima tri nameštene sobe spremne za smeštaj 10 osoba.Na oko 2,5&nbsp;km od Pačira nalazi se Bagremar dok ga stanovnici Pačira zovu Šumica.Na ovom mestu postoji veštačko jezero izgrađeno 1974.godine gde se aktivno može baviti ribolovom.

## Obrazovanje
Posle naseljavanja pačirske pustare (1786), doseljeni Mađari koji su doselili iz Kisújszállása su izgradili prvu školu a od 1796. predavanja su na srpskom jeziku. U 1960-im godima počele je gradnja nove škole, koja je završena 1970. godine. Nastavu su izvodili u moderno opremljenim kabinetima, i u kratkom roku su izgradili i prvu fiskulturnu salu u okolini. 1. 2. 2001. godine je počelo sa radom obdanište sa 25 dece starosti od 3-4 godine, gde su zaposleni 1 koordinator, 2 vaspitača i jednog čistačica. Radno vreme je svaki radni dan od 8 do 12 časova. Škola danas svoju delatnost obavlja u adaptiranoj zgradi na ukupnoj površini od 9450 metara kvadratnih, od čega je zatvorenog prostora 2534 metra kvadratna. Škola ima 16 odeljenja sa ukupno 274 učenika i 41 radnika. Zabavište se nalazi u centru sela. Inače, stara zgrada redovnim održavanjem i domaćinskim korišćenjem sačuvana je od propadanja i svake godine sve lepše i lepše izgleda. Obrazovanje se vrši dvojezično, na srpskom i mađarskom jeziku. Zabavište nosi naziv "Bambi" i po organizaciji pripada Predškolskoj ustanovi "Bambi" iz Bačke Topole.

## Verske zajednice
**Reformatska crkva**
Reformatska zajednica u Pačiru osnovana je 1786.god. kada su preci današnjih stanovnika, iz Kišujsalaša naseljavali ovo područje. Zgrada crkve izgrađena je 1834.god. Zajednica danas broji 1170 članova. Sveštenik je Eržebet Čanji. Svake nedelje u 10 časova održavamo božiju službu i nedeljnu školu, a ponedeljkom popodne žene naše zajednice prave testo. Pored ovih aktivnosti postoje i zanimanja za omladinu i za najmlađe, leti se organizuju dečiji i omladinski kampovi.
A okviru zajednice radi i obdanište za decu uzrasta 3-5 god.

**Pravoslavna crkva**
Parohija je osnovana 1777. u početku je bila brvnara, a današnji oblik ima od 1891.god. Parohija nosi ime »Hram Svetih Apostola Petra i Pavla«. Objekat se konstantno obnavlja od 2001.god. u baroknom stilu. Parohija se nalazi u okviru Bačke eparhije.

**Rimokatolička crkva**
Katolička crkva u Pačiru igrađena je 1824.god. i u to vreme pripadala je biskupiji Kaloča. Po preostaloj dokumentaciji, zajednica je tada imala 99 članova. Glavni oltar crkve krasi slika Isusa Hrista na krstu a sama crkva nosi ime“ Uzvišenje Svetoga Krsta“. U tornju crkve nalaze se tri zvona, trenutno se obnavlja treći, dok je prvo obnovljeno još 1974.god.

**Baptistička crkva-** Baptistički pokret nastaje u 19 veku u Evropi. U Bačkoj baptističke misije nastaje među stanovnicima Nemačke i Mađarske nacionalnosti sredinom 19 veka. Kao rezultat ove misije nastaju nove zajednice u Somboru, Bajmoku, Silađu, Čonoplji, Staroj Moravici,Malom Iđošu i Pačiru.

Njihova je karakteristika da se uranjanjem krste samo punoljetne osobe koje su sposobne za obraćenje i ispovijedanje vere, krštenje na temelju osobne vjere u Isusa Krista. Tu je pokret dobio ime iz grčkog jezika Novog zavjeta: baptista = krstitelj.

Osnivač zajednice Baptističke crkve u Pačiru bio je Tot Šandor, rodjen je 1878 godine. Njegovo obarćenje i krštenje 1896 godina. Oženio se i preselio u Pačir 1919. godine. Odmah je osnovao baptističku crkvu u svom novom domu. Prvo uranjanje napravio je 1923. godine Jozef Kalmar. Ove godine utemeljena je i crkva

Članovi Pačirskog ogranka u početku su se sastajali u svojim domovima i kućama gde su pevali, molili se i slušali reč božju. Zajednica se vremenom proširivala i napredovala nasuprot raznoraznim teškoćama. Prva javna baptizacija održana je 1923.god. na lokalnom kupalištu.

Godine 1942. zajednica Pačir imala je 50 članova. Zajedničkom odlukom o izgradnji crkve, koji je također izgrađen sledeće godine. 1943. svečano je otvorena crkva u Pačiru..

Jozef Bertalan i njegova obitelj preselili su se u Pačir 1932. godine.

Godine 1963. Jozef Bertalan zaređen je za okružnog župnika. Prije II svjetskog rata bio je omladinski radnik, a od 1957. predsjednik kotara. Osim čelnika pačirske zajednice, desetljećima je bio i čelnik Vojvođanske baptističke crkve. Značajan je bio i njegov rad u međunarodnoj misiji za vrijeme komunizma Tijekom svojih putovanja skupljao je audio snimke za Radio Monte Carlo

Od 90-ih godina sveštenik je Njul Zoltan.

## Demografija
U naselju Pačir živi 2397 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 42,9 godina (40,5 kod muškaraca i 45,1 kod žena). U naselju ima 1198 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,46.

Stanovništvo u ovom naselju veoma je nehomogeno, a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Zvanična stranca Pačira 
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Youtube kanal '' TVPACIR''