open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
A. J. P. Taylor

**Alan John Percivale "A. J. P." Taylor** (25.3. 1906&nbsp;– 7.9. 1990.) bio je engleski historičar koji se specijalizirao za historiju Europe 19. i 20. vijeka. Bio je i novinar i TV-izvjestitelj, zbog čega je bio poznat milijunima zahvaljujući svojim povijesnim predavanjima na televiziji. Najpoznatije djelo mu je knjiga *[[The Origins of the Second World War]]* (Izvori Drugog svjetskog rata) iz 1961. godine, u kojoj je iznio tezu da je Drugi svjetski rat izbio protiv volje svih budućih sudionika, a zbog čega je bio predmetom žestokih kritika i optužbi za historijski revizionizam.

## Vanjske veze
*A. J. P. Taylor
*Ekonomski imperijalizam - A. J. P. Taylor
*Taylorova teorija željezničke vremenske tablice
Don Cesare di Bazan

***Don Cesare di Bazan*** je italijanski crno-bijeli pustolovno-historijski film snimljen 1942. godine u režiji Riccarda Frede, kojemu je to predstavljao cjelovečernji režijski debi. Temelji se na istoimenom teatarskom komadu francuskih pisaca Adolphea d'Enneryja i P.F.P. Dumanoira. Radnja se događa u Španiji u 17. vijeku, a naslovni protagonist, čiji lik tumači Gino Cervi, je plemić koji, usprkos toga što je zbog sudjelovanja u dvoboju osuđen na smrt, nastoji spriječiti zavjeru protiv kralja.

Freda je isti predložak godine 1962. iskoristio za remake u boji pod naslovom *[[Le sette spade del vendicatore]]*.

## Izvori


## Vanjske veze
*
Univerzitet Yale

**Univerzitet Yale ** je treći najstariji univerzitet u Sjedinjenim Američkim Državama iz New Havena u 
saveznoj državi - Connecticut.

Njegovo službeno ime na latinskom glasi - *Universitas Yalensis*, on je privatni i jedan od članova Ivy league (Lige bršljana).

## Historija i karakteristike
Yale je osnovan 1701., kao **Collegiate School** (koledž) u Killingworthu (današnji Clinton), sa poveljom 
koju mu je izdala tadašnja kolonijalna vlada. Već 1716. se preselio u New Haven, a ubrzo nakon toga je 
1718. promjenio ime u **[[Koledž]] - Yale**, u počest svom velikom donatoru - Elihuu Yaleu, bogatom britanskom 
trgovcu. Ispočetka je Yale bio tipični teološki koledž, univerzalnog tipa (klasično obrazovanje) koji se strogo pridržavao ortodoksnog 
puritanizma.

Od 1810. počinje podjela koledža na specijalističke fakultete, prvo je osnovan medicinski, zatim 1822. - teološki 
a 1824. i pravni.
 
Geolog Benjamin Silliman, koji je predavao na Yaleu između 1802. - 1853., puno je doprinio razvoju eksperimentalne i primijenjene nauke u u Sjedinjenim Američkim Državama i doprinio da je Yale postao respektabilan univerzitet. 
On je upravo na Yaleu osnovao je *American Journal of Science and Arts* (kasnije skraćen samo na *American Journal of Science*), jedan od prvih velikih naučnih časopisa na svijetu u 19. vijeku. Kad je polovicom vijeka u okviru univerziteta osnovan *Sheffield Scientific School* (tehnički fakultet) on je ubrzo postao jedan od vodećih naučnih i tehničkih centara nacije i to ostao sve do 20. vijeka.

Od 1847. Yale ima i postdimplomske studije, a od 1866. i Likovnu akademiju, nakon tog su osnovane i muzička i teatarska, a i fakulteti za šumarstvo, bolničare, arhitekturu i menadžment. 
Koledž Yale je 1864. preimenovan u *Univezitet Yale*.

Prvim ženama je dozvoljen upis 1892., ali je univerzitet postao potpuno otvoren za oba spola tek 1969. 
Yale ima glas vrlo selektivnog univerziteta, na koji se teško upisati, pa je zato i vrlo cijenjen u američkom društvu.

Univerzitet Yale je danas organiziran kao dodiplomski koledž (*Yale College*), fakultet (*Graduate School of Arts and Sciences*) i deset specijaliziranih visokih škola.

*Univerzitetska [[biblioteka]] Yale*, ima više od 10,5 milijuna knjiga, i jedna je od najvećih u SAD-u. Yale je bio prvi američki koledž koji je  imao umjetničku galeriju, ona je nastala 1832. kad je John Trumbull poklonio svoju kolekciju slika iz američke revolucije, danas je to respektabilna galerija smještena u nekoliko zgrada.

Yale ima i Prirodoslovni muzej (*Peabody Museum of Natural History*) koji ima bogate paleontološke, arheološke i etnološke zbirke.

Na Yalu su diplomirali između ostalih američki predsjednici William Howard Taft, Gerald Ford, 
George H. W. Bush i Bill Clinton, podpredsjednik John Calhoun, teolog Jonathan Edwards, izumitelji 
Eli Whitney i Samuel Morse i leksikograf Noah Webster.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice univerziteta'' 
* ''Yale University'' na portalu Encyclopædia Britannica
Södertälje

**Södertälje** je grad i luka u unutrašnjosti Švedske od 64,619 stanovnika, on je i administrativni centar istoimene općine od 86,246 stanovnika.
## Geografija
Södertälje leži na jugoistoku zemlje, između jezera Mälaren i Baltičkog mora, udaljen oko 
30 km jugozapadno od Stockholma.

Jezero Mälaren povezano je kanalom Södertälje dugim 5 km sa Baltičkim morem 
tako da je grad i pomorska luka.
## Historija
Grad se prvi put spominje u 10. vijeku pod imenom - **Tälje**. Teško je stradao u požarima 1390., 1650. i 1719.

Tokom 19. vijeka Södertälje je postao ladanjsko i kupališno mjesto, ali je danas industrijski grad i transportno čvorište iz kog 
se račvaju željezničke pruge i ceste prema Stockholmu, Göteborgu, Malmeu i Oslu.
## Znamenitosti
Najveća znamenitost grada je crkva sv. Ragnhilde, osnovana oko 1200. i muzej na otvorenom.
Nedaleko od grada je dvorac Gripsholm, kog je 1537. počeo graditi  kralj Gustav I Vasa.
## Privreda
Södertälje je centar švedske kompanije Scania, koja tu proizvodi kamione i istraživačkog centra farmaceutske i 
biotehnološke kompanije AstraZeneca.
## Izvor

## Vanjske veze

* Službene stranice grada 
* ''Södertälje'' na portalu Encyclopædia Britannica
Örebro

**Örebro** čita se **Erebro** je grad u unutrašnjosti Švedske od 107,038 stanovnika u užem centru, i 135,460 u širem metropolitanskom području (općina).

Örebro je i administrativni centar istoimene grofovije Örebro koja ima 280,230 stanovnika.
## Geografija
Örebro leži u sredini zemlje na ušću rijeke Svartån u jezero Hjälmaren, udaljen oko 200 km zapadno od Stockholma.
## Historija
Örebro je jedan od najstrarijih švedskih gradova, on je još u 13. vijeku bio značajni trgovački centar, a i nakon toga je igrao veliku u historiji zemlje. Örebro je bio centar pobune protiv Danaca koju je 1434. podigao Engelbrekt Engelbrektsson, a i rodno mjesto braće Olausa i Laurentiusa Petria luteranskih reformatora iz 16. vijeka.

U njemu je održano nekoliko značajnih nacionalnih  skupština pa i ona iz 1810. kad je francuski feldmaršal Jean Bernadotte izabran za novog švedkog kralja pod imenom Karl XIV Johan.

Nakon što je stradao u požaru 1854., dobrim dijelom je podignut kao moderan grad.
## Znamenitosti
Najveće znamenitosti grada su renesansni dvorac iz 16. vijeka, smješten na riječnom otoku, koji se danas koristi i kao muzej i službena rezidencija guvernera. Zatim gotička crkva iz 13. vijeka i *Kungsstugan* (Kraljeva kuća) iz 15. vijeka, jedna od najbolje očuvanih drvenih građevina u Švedskoj.

Grad ima i univerzitet osnovan - 1967. kao filijala Univerziteta Uppsala, koji se 1977. osamostalio, a 
1999. dobio punopravni status. 
## Privreda
Örebro je poznat po proizvodnji cipela i biskvita.

## Gradovi prijatelji

## Izvor

## Vanjske veze

* Službene stranice grada 
* ''Örebro'' na portalu Encyclopædia Britannica
Univerzitet u Uppsali

**Univerzitet u Uppsali** (Švedski: *Uppsala universitet*) je univerzitet u gradu Uppsali, najstariji univerzitet u Švedskoj i Skandinaviji. Njegovo službeno ime na latinskom glasi *Universitas Regia Upsaliensis*, državnog je tipa i jedan je od najboljih evropskih univerziteta.

## Historija i karakteristike
Univerzitet u Uppsali je osnovan 1477. godine, ali je zatvoren 1510. zbog tadašnjih religijskih razmirica. Ponovno je počeo sa radom 
1595. sa dva fakulteta, teološkim i filozofskim. Kralj Gustav II Adolf poklonio mu je 1624. velike količine zemlje što mu je omogućilo relativno bezbrižnu financijsku budućnost. Jedan od njegovih najslavnijih profesora bio je botaničar Carolus Linnaeus.

Univerzitet u Uppsali danas ima slijedeće fakultete: teološki, pravni, medicinski, filološki, 
farmaceutski, filozofski, sociološki, pedagoški, matematički, elektrotehnički, tehnološki, geološki, kemijski i fizike.

Univerzitetska biblioteka *Carolina Rediviva* je najveća u Švedskoj, a u njoj se čuva iluminirani manuskript *[[Codex Argenteus]]*, jedini veći rukopis biskupa Wulfile iz 4. vijeka, u kom je preveo Bibliju sa starogrčkog na gotski.

Zgrada rektorata iz 1887. ima veliku kolekciju umjetničkih slika.

## Povezano
* Upsala program podataka o sukobima

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice univerziteta'' 
* ''Uppsala University'' na portalu Encyclopædia Britannica
Tom Jones (film)

**Tom Jones** je britanska filmska komedija koju je režirao Tony Richardson, a scenario napisao John Osborne. Bazirana je na istoimenom romanu Henryja Fieldinga i premijerno je prikazan 6. oktobra 1963. Albert Finney glumi Toma Jonesa, mladića iz Engleske 18. vijeka, koji postaje jedan od najvećih zavodnika svog vremena. Film je osvojio 4 *[[Oscar]]a*.

## Radnja

Tom Jones, napušten kao beba pod čudnim okolnostima, odgojen je od veleposjednika Allworthyja. Prezren od strane Allworthyjevog zakonskog nasljednika Blifila, Tom odrasta u razuzdanog prestupnika, jako otvorenog prema bludničenju. On voli Sophie, kćer veleposjednika Westerna, ali kad su ga njegovi odgajatelji uhvatili u vezi s lokalnom djevojkom Molly, njegovi ga se skrbnici odriču. Nakon brojnih avantura on stiže u London i upada u novu vezu sa bogatom gđom Bellaston. U međuvremenu, Westernova sestra ugovorila je brak između Sophie i Blifila. Prestrašena, Sophie bježi u London, upoznajući svoju rođakinju, gđu Fitzpatrick, koja je, isto kao ona, pobjegla od svog muža. G. Fitzpatrick ih prati i sumnja da je Tom zaveo njegovu odbjeglu suprugu.

## Uloge
* Albert Finney - Tom Jones
* George Devine - Squire Allworthy
* Rachel Kempson - Bridget Allworthy
* Angela Baddeley - gđa Wilkins
* Joyce Redman - gđa Waters
* Jack MacGowran - Partridge
* Diane Cilento - Molly Seagrim
* Wilfrid Lawson - Black George
* John Moffatt - Square
* Peter Bull - Thwackum
* David Warner - Blifil
* Freda Jackson - gđa Seagrim
* Redmond Phillips - advokat Dowling
* Hugh Griffith - Squire Western
* Susannah York - Sophie Western 
* Lynn Redgrave - Susan

## Nagrade

### Oskari
* Oskar za najbolji film
* Tony Richardson - Oskar za najbolju režiju
* John Addison - Oskar za najbolju originalnu muziku
* John Osborne - Oskar za najbolji adaptirani scenarij

### BAFTA
* Najbolji film 
* John Osborne - najbolji scenarij

### Zlatni globus
* Najbolji film - mjuzikl
* Albert Finney - najbolji novajlija na filmu

### Ostale nagrade
* Tony Richardson - najbolji režiser - Udruženje režisera Amerike
* John Addison - najbolja muzika - nagrada Grammy
* Najbolja komedija - nagrada Laurel
* Najbolji film - nagrada Udruženja filmskih kritičara New Yorka
* Albert Finney - najbolji glumac - nagrada Udruženja filmskih kritičara New Yorka
* Tony Richardson - najbolji režiser - nagrada Udruženja filmskih kritičara New Yorka
* Albert Finney - najbolji glumac - nagrada Filmskog festivala u Veneciji
* John Osborne - najbolji scenarist - nagrada Udruženja britanskih pisaca

## Zanimljivosti
* Hugh Griffith je navodno bio pripit tokom cijelog vremena snimanja; scena u kojoj konj kojeg je jahao pada na njega nije bila planirana, i mmogi vjeruju da je bio spašen samo zato što je bio pod dejstvom alkohola. Ali u filmu se pojavljuje ova scena sve do momenta kada spasioci stižu da ga izvuku. 
* Pjevač iz Walesa Tom Jones (rođen Thomas John Woodward) izabrao je svoje profesionalno umjetničko ime u čast junaka ovog filma.
* U sceni lova, mogu se jasno vidjeti tragovi guma na putu koje su ostavili automobili. Put ima tragove guma cijelo vrijeme.
  
## Kritike

 

## Reference

## Vanjske veze
Lista univerziteta u Bosni i Hercegovini

**Lista univerziteta u Bosni i Hercegovini.** Visoko obrazovanje u Bosni i Hercegovini je regulisano *Okvirnim zakonom o visokom obrazovanju u Bosni i Hercegovini* i u primarnoj je nadležnosti entiteta u Republici Srpskoj i entiteta i kantona u Federaciji Bosne i Hercegovine. U Distriktu Brčko ne postoje javni univerziteti, iako za njihovo osnivanje postoje inicijative. Kompleksna organizacija visokog obrazovanja u Bosni i Hercegovini rezultat je kompleksnog uređenja države u kojemu se 14 različitih ministarstava i odjela koji bave visokim obrazovanjem. Njih po 2 su nadležna za visoko obrazovanje u Republici Srpskoj i Distriktu Brčko i 12 za visoko obrazovanje u Federaciji.

## Federacija Bosne i Hercegovine

### Javni univerziteti

* Sveučilište u Mostaru
* Univerzitet »Džemal Bijedić« u Mostaru
* Univerzitet u Bihaću
* Univerzitet u Sarajevu
* Univerzitet u Travniku
* Univerzitet u Tuzli
* Univerzitet u Zenici

### Privatni univerziteti
* Američki univerzitet u Bosni i Hercegovini
* Burchev međunarodni univerzitet
* Fakultet za javnu upravu
* Internacionalni univerzitet »Philip Noel Baker«
* Internacionalni univerzitet Travnik
* Internacionalni univerzitet u Goraždu
* Internacionalni univerzitet u Sarajevu
* Sarajevska škola za nauku i tehnologiju
* Sveučilište »Vitez«
* Sveučilište Hercegovina
* Visoka škola »CEPS – Centar za poslovne studije«

## Republika Srpska

### Javni univerziteti

* Univerzitet u Banjoj Luci
* Univerzitet u Istočnom Sarajevu

### Privatni univerziteti
* Američki univerzitet u Bosni i Hercegovini
* Banja Luka College
* Komunikološki koledž u Banjaluci
* Otvoreni univerzitet »Apeiron«
* Panevropski univerzitet Apeiron
* Univerzitet Bijeljina
* Slobomir P Univerzitet
* Univerzitet Sinergija
* Visoka škola »Primus«
* Visoka škola za ekonomiju i informatiku
* Visoka škola za primijenjene i pravne nauke »Prometej«

## Distrikt Brčko
### Privatni univerziteti
* Evropski univerzitet Brčko

## Reference

## Povezano

* lista univerziteta
* Evropski prostor visokog obrazovanja
Lista univerziteta u Srbiji

**Lista univerziteta u Srbiji.**

## Javni univerziteti

* Kriminalističko-policijski univerzitet u Beogradu
* Državni univerzitet u Novom Pazaru
* Univerzitet odbrane
* Univerzitet u Beogradu
* Univerzitet u Kragujevcu
* Univerzitet u Nišu
* Univerzitet u Novom Sadu
* Univerzitet umetnosti u Beogradu

## Privatni univerziteti
* Alfa BK univerzitet
* Megatrend univerzitet
* Univerzitet Edukons
* Univerzitet Metropolitan
* Univerzitet Privredna akademija
* Univerzitet Singidunum
* Internacionalni univerzitet u Novom Pazaru
* Univerzitet Union
* Univerzitet Union – Nikola Tesla
* Univerzitet MB

## [https://mbuniverzitet.edu.rs/ Vidi još]

* lista univerziteta
* Lista univerziteta na Kosovu
Lista univerziteta na Kosovu

**Lista univerziteta na Kosovu.**

## Javni univerziteti

* Univerzitet Haxhija Zeke u Peći
* Univerzitet u Prištini
* Univerzitet u Prizrenu

## Privatni univerziteti

* Američki univerzitet na Kosovu
* Evropska škola za pravo i upravu
* Evropski univerzitet Dukagjini
* Ilirski kraljevski univerzitet
* Univerzitet AAB-Riinvest
* Univerzitet poslovanja i tehnologije
* Univerzitet Universum

## Povezano

* lista univerziteta
* Lista univerziteta u Srbiji
Lista univerziteta u Crnoj Gori

**Lista univerziteta u Crnoj Gori.**

## Državni univerziteti

### [[Univerzitet Crne Gore]]

## Privatni univerziteti

### [http://unimediteran.net/index.php/mne/ Univerzitet Mediteran]

### [https://www.udg.edu.me/ Univerzitet Donja Gorica]

### [http://www.univerzitetadriatik.com/pocetna.htm Univerzitet Adriatik Bar]

## Samostalni fakulteti

* Fakulteta slobodnih umjetnosti i nauka Budva
* Fakultet za državne i evropske studije 
* Fakultet za poslovni menadžment Bar
* Fakultet za crnogorski jezik i književnost

## Vanjske veze
* Lista ustanova visokog obrazovanja
Lista univerziteta u Albaniji

**Lista univerziteta u Albaniji.**

## Javni univerziteti

* Agronomski univerzitet u Lushnji
* Agronomski univerzitet u Tirani
* Medicinski univerzitet u Tirani
* Politehnički univerzitet u Tirani
* Škola i magistratura Republike Albanije
* Umjetnički univerzitet u Tirani
* Univerzitet Aleksandra Moisiua u Draču
* Univerzitet Aleksandra Xhuvanija u Elbasanu
* Univerzitet Eqrema Çabeja u Gjirokastri
* Univerzitet Fana Nolija u Gorici
* Univerzitet Ismaila Qemalija u Vlori
* Univerzitet Luigja Gurakuqija u Skadru
* Univerzitet u Tirani
* Vojna akademija »Skenderbeg« u Tirani

## Privatni univerziteti
* Albanski univerzitet
* Američki univerzitet u Tirani
* Evropski univerzitet u Tirani
* Kanadski institut za tehnologiju
* Katolički univerzitet »Gospa Dobra Savjeta« u Tirani
* Luarasijev univerzitet
* Marubijeva filmska škola u Tirani
* Univerzitet Aldent
* Univerzitet Epoka
* Univerzitet Justinijana Prvog
* Univerzitet Logos
* Univerzitet Marina Barletija
* Univerzitet Metropolitan
* Univerzitet nezavisnosti u Vlori
* Univerzitet Polis
* Univerzitet u New Yorku u Tirani
* Univerzitet uštapa

## Povezano
* lista univerziteta
Lista sveučilišta u Hrvatskoj

**Lista sveučilišta na hrvatskom jeziku.**

## Javna sveučilišta

* Sveučilište u Dubrovniku
* Sveučilište Josipa Jurja Strossmayera u Osijeku
* Sveučilište Jurja Dobrile u Puli
* Sveučilište u Rijeci
* Sveučilište Sjever
* Sveučilište u Splitu
* Sveučilište u Zadru
* Sveučilište u Zagrebu
* Sveučilište u Slavonskom Brodu
* Sveučilište Sjever

## Privatna sveučilišta

* Sveučilište Algebra Bernays
* Libertas međunarodno sveučilište
* Hrvatsko katoličko sveučilište
* Sveučilište VERN

## Povezano

* lista univerziteta
Lista univerziteta u Sloveniji

Lista univerziteta u Sloveniji sadrži popis pet tradicionalnih javnih univerziteta u zemlji kao i privatne institucije i visoke škole koje djeluju u ovoj zemlji.

## Javni univerziteti
* Fakultet za informacijske studije u Novom Mestu
* Univerzitet u Ljubljani
* Univerzitet u Mariboru
* Univerzitet u Novoj Gorici
* Univerzitet u Primorskoj

## Privatni univerziteti
* Univerza v Novem mestu
* Eurosredozemni univerzitet
* DOBA Fakulteta

## Povezano
* lista univerziteta
Elizabeta Kristina od Braunschweiga-Wolfenbüttela

**Elizabeta Kristina od Braunschweig-Wolfenbüttela** (28. august 1691. - 21. decembar 1750.) bila je carica Svetog Rimskog Carstva, kraljica Ugarske, Češke, Hrvatske, Napulja, Sicilije i Sardinije, nadvojvotkinja Austrije i vojvotkinja Parme i Piacenze kao supruga Karla VI., cara Svetog Rimskog Carstva. Majka je njegove nasljednice, Marije Terezije.

## Mladost

Rođena je kao najstarija kći Ludovika Rudolfa, vojvode Braunschweig-Lüneburga, i Kristine Ludovike od Oettingena.

S trinaest godina zaručena je za austrijskog nadvojvodu Karla. Elizabeta Kristina se, budući da je bila protestantska princeza, protivila braku jer bi se prije vjenčanja morala preobratiti na katoličanstvo. Na kraju je popustila i postala katolkinja 1. maja 1707. godine u Bambergu.

## Brak

U vrijeme kada je vjenčanje trebalo biti održano Karlo se borio za svoja prava na španska prijestolja protiv francuskog princa koji je tron zauzeo kao Filip V, te je boravio u Barceloni. Elizabeta Kristina je stigla u Španiju u julu 1708. i udala se za Karla 1. augusta 1708. godine u Barceloni. Karlo nikada nije osvojio španske kraljevine i Elizabeta Kristina nikada nije postala njihova kraljica, ali je 1711. godine postala kraljica kada je njen muž naslijedio ugarsko-hrvatsku i češku krunu, i carica po izboru Karla za cara iste godine.

## Potomstvo

Elizabeta Kristina i Karlo VI su imali jednoga sina i tri kćeri, ali samo su dvije kćerke, Marija Terezija i Marija Ana, preživjele djetinjstvo. Carica Elizabeta Kristina umrla je u Beču 21. decembra 1750. godine, za vrijeme vladavine svoje kćerke Marije Terezije.

## Portreti

Datoteka:Kaiserin Elisabeth Christine.jpg
Datoteka:Rosalba Carriera, Empress Elisabeth Christine of Brunswick-Wolfenbüttel, Munich Residenz.jpg
Datoteka:Elisabeth Christine von Braunschweig (1691-1750) im Jagdrock.jpg
Marija Josipa Austrijska

**Marija Josipa Austrijska** (puno ime: Marija Josipa Benedikta Antonija Terezija Ksaverija Filipa; 8. decembar 1699 - 17. novembar 1757) bila je posljednja poljska kraljica.

## Obrazovanje

Rođena je u Beču kao kćerka Josipa I, cara Svetog Rimskog Carstva, i Vilme Amalije od Braunschweig-Calenberga. Njeno obrazovanje je nadgledala njena baka, carica-majka Eleonora Magdalena Nojburška, strastvena rimokatolkinja, pa se obrazovanje Marije Josipe svodilo uglavnom na religiju.

## Austrijsko naslijeđe

Marija Josipa bila je najstarija u posljednjoj generaciji Habsburgovaca, te je trebalo da naslijedi Austriju i ostale habsburške zemlje prema primogenituri i dogovoru svoga djeda, cara Leopolda I, i dvojice posljednjih muških Habsburgovaca, njenog oca Josipa i strica Karla.

Godine 1719. udala se za Fridrika Augusta, sina poljskog kralja Augusta II koji je želio ojačati svoju dinastijom vjenčanjem s austrijskom nadvojvotkinjom, a nadao se i da će u slučaju izumiranja dinastije Habsburg dinastija Wettin dobiti pravo na austrijsko prijestolje. Car Karlo VI, stric Marije Josipe, godine 1713. pogazio je obećanje dato svom ocu i bratu izdavši Pragmatičku sankciju iz 1713. godine. Pragamtičkom sankcijom je svojoj vlastitoj kćerki (Mariji Tereziji, tada još nerođenoj) dao jača nasljedna prava od prava Marije Josipe i njene mlađe sestre Marije Amalije. Marija Josipa je na dan svog vjenčanja bila prisiljena potpisati 59 stranica dug dokument kojim se odrekla austrijskog prijestolja. Rodila je 14 djece.

Godine 1734. njen muž je izabran za poljskog kralja, te je ona tako postala poljska kraljica. U Ratu za austrijsko naslijeđe dinastiji Wettin je obećano da će kraljica Marija Josipa (odnosno njeni potomci, ako ona ne bude živa) naslijediti austrijsko prijestolje u slučaju da Marija Terezija ostane bez potomaka. Marija Josipa je umrla šest godina prije svoga muža, 1757. godine, u Dresdenu, gdje je i sahranjena.

## Reference

## Bibliografija

* Browning, Reed: *The War of the Austrian Succession* St Martin's Press 1993 
* Ingrao, Charles W: *The Habsburg monarchy, 1618-1815* Cambridge University Press 2000 0521785057
Halime Hatun

**Halime (Halima) Hatun** (osm. *حلیمہ خاتون*, tur. *Halime Hatun*; ? – 1281, Sogut) je bila Ertugrulova supruga i majka Osmana I, osnivača Osmanskog imperija.

## Biografija
Halime je poreklom iz Seldžučkog carstva, pripadala je plemićkoj porodici koja je proterana. Halime je Ertugrulu podarila tri sina: Osmana, Gunduza i Savdži-Bega. Halimin grob se nalazi u bašti koja je podignuta u čast njenog supruga.

## Povezano
* Majke sultana Osmanskog carstva
Uppland

**Uppland** je jedna od 25 švedskih historijskih pokrajina (švedski: *landskap*) na istoku središnjeg dijela zemlje, on danas više nema nikakvu administrativnu funkciju.
## Geografija
Okrug Uppland ima površinu od 12 738  km² na kojoj živi 1 524 578 stanovnika.
Sa istoka je omeđen Botnijskim zaljevom i Baltičkim morem, sa juga 
graniči sa pokrajinom Södermanland, sa zapada sa Västmanlandom i sa sjevera sa Gästriklandom.

Uppland se prostire po teritoriju tri današnje grofovije (švedski: *län*), to su; Uppsala, zatim 
po sjevernom dijelu Stockholma i istočnom dijelu Västmanlanda. 
Teren pokrajine je generalno nizinski, u prosjeku ne doseže ni 60 metara nadmorske visine. Južni dio Upplanda, koji graniči sa Jezerom Mälaren i obalom (krajem znanim kao Roslagen) ima raznolikiji krajolik, od dubokih uvala, šumovitih brdašca do brojnih otoka. Dok je kraj na sjeveru jednoličniji, tamo prevladavaju šume i bare.

Uppland je bio najnaseljeniji kraj u sredini Švedske u brončano doba. Tokom željeznog doba proširio je svoju hegemoniju na susjedna kraljevstva i postaje srce švedskog carstva, to se nastavilo i za pojave kršćanstva kad je postao sjedište nadbiskupije i traje do danas.
## Privreda
Na plodnim ravnicama uzgajaju se najviše žitarice i krumpir, a razvijeno je i stočarstvo. Industrija Upplanda je raznolika od metalurgije do drvoprerađivačke na sjeveru, kraja bogatog šumama i željeznom rudom.
Dok se u industrijskim gradovima juga kao što su Enköping, Sundbyberg i Solna proizvodi svašta, od čokolade, strojeva do električne opreme, dok su Djursholm i Lidingö u globalu jedino stambeni, a Norrtälje, Östhammar, Öregrund i Vaxholm ladanjski gradići.

Najveći grad Upplanda je Uppsala, historijski, kulturni i religijski centar Švedske.

I jedan dio metropolitanskog Stockholma prostire se po Upplandu.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Uppland'' na portalu Encyclopædia Britannica
Valentina Lisicja

**Valentina Jevgejevna Lisicja** (ukrajinski: Валенти́на Евге́ньевна Лиси́ця; Kijev, 11, decembar 1973 - ) je američka pijanistica rodom iz Ukrajine. Poznata je kao jedna od prvih pijanista koja je popularnost i slavu stekla preko Youtubea. Zajedno sa suprugom Aleksejom Kuznjecovim, također pijanistom, živi u Sjevernoj Karolini. Godine 2014. je postala predmetom kontroverzi zbog svoje otvorene podrške pro-ruskim separatistima na istoku Ukrajine, odnosno ruskom pripajanju Krima. U proljeće 2015. joj je Torontski simfonijski orkestar otkazao koncerte navodeći "uvredljive riječi" koje su citirali ukrajinski mediji. 

## Vanjske veze
*Valentina Lisitsa's website
*Valentina Lisitsa's videos on YouTube
*Review of Valentina Lisitsa's September 30, 2010 recital at George Fox University
Kanski filmski festival 1963.

Šesnaesti po redu **[[Kanski filmski festival|Kanski festival]]** () je bio održan od 9. do 23. maja 1961. godine u Cannesu. 

Zlatnu palmu je osvojila italijansko-francuski historijski ep *[[Il Gattopardo]]* u režiji  Luchina Viscontija.  Nagradu za najboljeg glumca je osvojio irski glumac Richard Harris za nastup u filmu *[[This Sporting Life]]*, a nagradu za najbolju glumicu francuska glumica Marina Vlady za nastup u italijanskoj komediji *[[L'ape regina]]*.

Tadašnju Jugoslaviju je na programu festivala predstavljala kratka igrana komedija *[[Moj stan (kratki film)|Moj stan]]* u režiji Zvonimira Berkovića, koja je osvojila specijalnu nagradu žirija.

## Nagrade
*Palme d'Or: *[[The Leopard (1963 film)|Il Gattopardo]]*, rež. Luchino Visconti
*Specijalna nagrada žirija: 
***[[The Cassandra Cat|Až přijde kocour]]*, rež. Vojtěch Jasný
***[[Harakiri (1962 film)|Seppuku]]*, rež. Masaki Kobayashi
*Najbolji glumac: Richard Harris u *[[This Sporting Life]]*
*Najbolja glumica:  Marina Vlady u *[[The Conjugal Bed (1963 film)|L'ape regina]]*
*Nagrada za najbolji scenario: Dumitru Carabat, Henri Colpi i Yves Jamiaque za *[[Codine (film)|Codine]]*
*Najbolja adaptacija epa o protresanju svijeta: *[[Optimistička tragedija (film)|Optimistička tragedija]]*, rež. Samson Samsonov
*Zlatna palma za kratki film:
***[[Le Haricot]]*, rež. Edmond Séchan
***[[In wechselndem Gefälle]]*, rež. Alexander J. Seiler
*Nagrada žirija za kratki film: *[[Moj stan]]*, rež. Zvonimir Berković
*Specijalni spomen - kratki film:
***[[Di Domenica]]*, rež. Luigi Bazzoni
***[[Te (film)|Te]]*, rež. István Szabó
*Nagrada Gary Cooper: *[[To Kill a Mockingbird (film)|To Kill a Mockingbird]]*, rež. Robert Mulligan
*Nagrada OCIC: *[[The Fiances|I Fidanzati]]*, rež. Ermanno Olmi

## Vanjske veze
*1963 Cannes Film Festival 
*Cannes Film Festival 1963
*Cannes Film Festival:1963  at Internet Movie Database
*16ème Festival International du Film - Cannes
I fidanzati

***I fidanzati*** () je italijanski crno-bijeli igrani film snimljen 1963. u režiji Ermanna Olmija. Po žanru je drama. Protagonist, koga tumači Carlo Cabrini, je mladi milanski radnik koji prihvaća ponudu za posao zbog koga će provesti 18 mjeseci na Siciliji. Radnja prikazuje kako se ispočetka raduje prekidu monotonije i dolasku u novu sredinu, ali i kako sa vremenom osjeća sve veću usamljenost odnosno čežnju za zaručnicom Lillianom (čiji lik tumači Anna Calzi), a koja je ostala u Milanu. *I fidanzati* je prikazan na Kanskom festivalu gdje je osvojio Nagradu OCIC.

## Reference

## Vanjske veze
* 
* Criterion Collection essay by Kent Jones
Zvonimir Berković

**Zvonimir Berković** (Beograd, 21. ožujka 1928. – Zagreb, 9. lipnja 2009.)  je bio hrvatski dramaturg, scenarist, filmski redatelj i publicist.

## Filmografija
### Dugometražni filmovi
* *[[Rondo (1966.)|Rondo]]* (1966.)  
* *[[Putovanje na mjesto nesreće (1971.)|Putovanje na mjesto nesreće]]* (1971.)  
* *[[Ljubavna pisma s predumišljajem (1985.)|Ljubavna pisma s predumišljajem]]* (1985.) 
* *[[Kontesa Dora (1993.)|Kontesa Dora]]* (1993.)

### Kratkometražni filmovi
* *Mala kronika* (1962.), animirani film
* *[[Moj stan (1962.)|Moj stan]]* (1962.), kratki igrani film 
* *Balada o pijetlu* (1964.), reklamni film 
* *Dubrovačke ljetne igre* (1969.), dokumentarni film
* *More, grebeni, pisma – Ivo Vojvodić* (1987.), dokumentarni film

## Bibliografija
* Berković, Zvonimir: *Zvonar katedrale duha*, Zagreb: Znanje, 1995. 
* Berković, Zvonimir: *Dvojni portreti*, Rijeka: Otokar Keršovani, 1998. 
* Berković, Zvonimir: *Pisma iz Diletantije*, Zagreb: Hena com, 2004. 
* Berković, Zvonimir: *Vladko Maček – Tri razgovora*, Zagreb: EPH / Novi Liber, 2009. 

## Nagrade i priznanja
* 1958. – Pula: *[[Zlatna arena]]* za scenarij filma *[[H-8 (1958.)|H-8]]* 
* 1963. – posebna nagrada žirija na Filmskom festivalu u Cannesu za kratkometražni film *Moj stan* 
* 1966. – Pula: *Zlatna arena* za scenarij filma *Rondo*
* 1966. – Pula: *Velika srebrna arena* za najbolji film (za film *Rondo*)
* 1993. – Pula: *Zlatna arena* za scenarij filma *Kontesa Dora*
* nagrada za scenarij na filmskom festivalu u Atlanti 
* 2009. – nagrada *Zlatni Oktavijan* Hrvatskoga društva filmskih kritičara za životno djelo 

## Reference

## Vanjske veze
*www.filmski-programi.hr – Zvonimir Berković (životopis i filmografija)
*Globus/Jutarnji.hr – Nenad Polimac: »Nikad ispričana priča Zvonimira Berkovića«
*www.matica.hr – Zlatko Vidačković: »Redatelj ubojita pera« (intervju) 
*Filmski.net – Napustio nas Zvonimir Berković 
*Monitor.hr – Jurica Pavičić: »Zvonimir Berković više nije među živima« 
*www.index.hr / Umro Zvonimir Berković – filmski mag, “skoro ekstremni nacionalist” i nerealizirani teolog
*www.h-alter.org – Preminuo Zvonimir Berković 
*IMDb: Zvonimir Berković (filmografija)
Moj stan

***Moj stan*** je jugoslavenski kratki crno-bijeli igrani film snimljen 1963. godine u režiji Zvonimira Berkovića. Protagonistica, koju tumači Ljiljana Gener, je 8-godišnja djevojčica koja za domaći rad piše sastav o svom stanu; radnja prikazuje kako je stan u novoizgrađenoj zgradi na periferiji grada, odnosno kako njeni roditelji zbog toga imaju probleme. Berković, koji je po vlastitom priznanju inspiraciju pronašao u *Dnevniku malog Perice*, humorističkoj noveli Vjekoslava Majera je na ironični način prikazao posljedice rapidne urbanizacije na kojoj je inzistirao tadašnji jugoslavenski režim. Prikazan je na Kanskom festivalu gdje je osvojio nagradu žirija za najbolji kratki film.

## Izvori

## Vanjske veze
*
*Profil filma na portalu Mojtv.hr
Nagrada za najboljeg glumca (Cannes)

**Nagrada za najboljeg glumca**, službeno **Nagrada za mušku ulogu** () je nagrada koja se dodjeljuje na Kanskom filmskom festivalu. Dobitnika izabire žiri među tumačima uloga u službenoj selekciji festivala. Prvi put je dodijeljena 1946. godine.

## Dobitnici

## Višestruki dobitnici
*  Marcello Mastroianni (1970, 1987)
*  Jack Lemmon (1979, 1982)
*  Dean Stockwell (1959, 1962)

## Reference

## Vanjske veze
* Cannes Film Festival official website
* Cannes Film Festival at IMDb .
Codine

***Codine*** (*Codin*) je francusko-rumunjski igrani film snimljen 1963. godine u režiji Henrija Colpija. Radnja se temelji na istoimenom romanu rumunjskog pisca Panaita Istratija. Radnja je smještena u Brailu na početku 20. vijeka, a naslovni protagonist, čiji lik tumači Alexandru Virgil Platon, je bivši kriminalac koji se vraća u rodni grad nakon 10 godina zatvora koje je odležao zbog ubistva. Premijerno je prikazan na Kanskom festivalu gdje su Colpi, Dumitru Carabat i Yves Jamiaque osvojili Nagradu za najbolji scenario.

## Uloge
* Alexandru Virgil Platon : Codine 
* Françoise Brion : Irène 
* Nelly Borgeaud : Zoitza Zograffi 
* Maurice Sarfati : Alexis 
* Răzvan Petrescu : Adrien Zograffi  
* Germaine Kerjean : Anastasia

## Vanjske veze
*
L'ape regina

***Una storia moderna - L'ape regina*** () ili ***Le Lit conjugal*** () je italijansko-francuski crno-bijeli igrani film snimljen 1963. godine u režiji Marca Ferrerija. Po žanru predstavlja kombinaciju drame i crne komedije. Protagonist, koga tumači Ugo Tognazzi, je  Alfonso, 40-godišnji macho zavodnik koji pronalazi "savršenu" suprugu u liku dvostruko mlađe djevojke po imenu Regina (čiji lik tumači Marina Vlady), koja je uz to i djevica. Radnja prikazuje, međutim, kako mu se brak pretvara u noćnu moru, s obzirom da Regina, zbog svog strogog katoličkog odgoja inzistira da "bračne dužnosti" vrši jedino u svrhu stvaranja potomstva, odnosno pred Alfonsa postavlja sve teže i napornije zahtjeve.

*L'ape regina* je nakon produkcije bio značajno kraćen, prije svega kako bi se udovoljilo cenzorima koji su mu zamjerali navodni antikatolički sadržaj. Kada je prikazan na Kanskom festivalu doživio je veliki uspjeh, a Vlady je dobila Nagradu za najbolju glumicu.

## Uloge
* Ugo Tognazzi ... Alfonso
* Marina Vlady ... Regina
* Walter Giller ... Otac Bariaco
* Linda Sini ... Časna majka
* Riccardo Fellini ... Riccardo
* Igi Polidoro ... Igi
* Nino Vingelli
* Achille Majeroni ... Tetka Mafalda

## Vanjske veze
*
*
Chronique des années de braise

***Kronike vatrenih godina*** ili ***Kronike vrelih godina*** (;*Chronique des Années de Braise*) je alžirski historijski dramski film iz 1975. koji je režirao Mohammed Lakhdar-Hamina. Prikazuje Alžirski rat za neovisnost kroz perspektivu jednog seljaka.

Film je stekao pohvale kritike te je nagrađen Zlatnom palmom u Cannesu, čime je postao prvi alžirski film kojemu je to uspijelo.

## Glavne uloge
* Yorgo Voyagis - Ahmed
*Mohammed Lakhdar-Hamina - Ludi pripovjedač
*Leila Shenna - Žena
*Cheikh Nourredine - Prijatelj
*François Maistre	 - Poslovođa u kamenolomu

## Kritike
Filmski leksikon navodi sljedeće o filmu:
:"Kao i u svojemu prvom cjelovečernjem igranom filmu *[[Vjetar s Aurčsa]]* (1965), nagrađenom u Cannesu Zlatnom kamerom za najbolje debitantsko ostvarenje, Lakhdar-Hamina povezuje lirski ugođaj, dinamičan ritam i političku angažiranost. Dok *Vjetar s Aurèsa* tematizira sudbinu mladića koji se pridružuje oružanoj borbi za nezavisnost, ovaj film rekonstruira razdoblje alžirske povijesti prije izbijanja oružanog ustanka 1954. Odražavajući spektakularnim masovnim scenama i zasićenim bojama utjecaj holivudske koncepcije spektakla, film se motivom rasta revolucionarne svijesti u jednoj obitelji i postavom individualnih likova kao političkog simbola nastavlja na političke filmove karakteristične za kinematografije zemalja Trećega svijeta potkraj 1960-ih i početkom 1970-ih."
## Reference

## Vanjske veze

* 
* ''Kronika vrelih godina'' na Rotten Tomatoes
Un homme et une femme

***Jedan muškarac i jedna žena*** (francuski *Un homme et une femme*) je francuski romantični film iz 1966. koji je režirao Claude Lelouch a napisali Lelouch i Pierre Uytterhoeven. Glavne uloge tumače Anouk Aimée i Jean-Louis Trintignant kao samohrana majka i samohrani otac koji se upoznaju i zaljube.

Film je pobrao hvalospjeve kritike, bio veliki hit po evropskim kinima te je nominiran za nekoliko nagrada, a nagrađen je i Zlatnom palmom u Cannesu.

## Radnja

Anne Gauthier je mlada udovica koja nakon smrti svojeg supruga, kaskadera, sama odgaja svoju kćer Françoise. Mladi udovac, Jean-Louis, sam odgaja svojeg sina Antoina nakon što je njegova supruga Valerie izvršila samoubistvo. Jednog dana, Anne i Jean-Louis se upoznaju kod škole Deauville nakon što ona propusti svoj vlak za Pariz. On joj ponudi prijevoz te tijekom razgovora shvate da uživaju u društvu jedno drugog. Dogovore izlazak preko vikenda sa djecom, a potom na vožnju brodom. Polako se između njih razvija ljubav.

## Uloge
* Anouk Aimée - Anne Gauthier
* Jean-Louis Trintignant - Jean-Louis Duroc
* Pierre Barouh - Pierre Gauthier
* Valérie Lagrange - Valerie Duroc
* Antoine Sire - Antoine Duroc
* Souad Amidou - Françoise Gauthier

## Nagrade

## Odjek
Filmski leksikon navodi sljedeće o filmu:

## Reference

## Vanjske veze
* 
*
Operacija Gama

**Operacija Gama** je bila združena osovinska operacija koju su izvodili Nemci, Italijani, četnici, domobrani i ustaška milicija tokom avgusta i septembra 1943. godine, protiv partizana i njihovih pristalica u istočnoj Hercegovini.

Nemačkoj operaciji je prethodila ofanziva NOVJ u Hercegovini u proleće 1943. godine, tokom koje su partizani ojačali svoj položaj na tom području.

## Pozadina

Svi četnici u NDH su tokom 1942. godine potpisali ugovore sa ustaškim vlastima, čime su uključeni u komandni sistem Vermahta. Glavna ugovorna obaveza bila im je borba protiv partizana. Na području istočne Hercegovine, četnici su provodili drakonske mere prema pristalicama partizanskog pokreta. U proglasu štaba bilećkog vojnočetničkog odreda o merama protiv partizana, između ostalog stoji sledeće:

U proleće 1943. godine, partizani su poveli ofanzivu u istočnoj Hercegovini protiv Italijana i četnika, tokom koje su ojačali svoj položaj na tom području. Ofanziva NOVJ je privremeno prekinuta nemačkom operacijom Švarc, tokom maja i juna 1943. godine. Nakon bitke na Sutjesci, 10. hercegovačka udarna brigada je već 19. juna kod Uloga uništila Četnički štab za istočnu Bosnu i Hercegovinu. U avgustu je 10. hercegovačka brigada oslobodila Ljubinje, a kasnije Kalinovik, Avtovac, Gacko i druga mesta.

## Tok operacije

17. avgusta 1943. godine dva bataljona 7. SS divizije, pet bataljona italijanskih divizija Mesina i Marke, jedan bataljon domobranske 6. pješačke divizije i tri brigade četničkog Trebinjskog korpusa počele otpočele su operaciju u Hercegovini pod kodnim nazivom *Gama* u cilju okruženja i uništenja Desete hercegovačke NOU brigade.

7. SS divizija Prinz Eugen je u napadima na snage NOVJ kod Gacka takođe angažovala lokalne četnike:

Tokom 18. ili 19. septembra osovinske snage uspjele su da u okolini Bileće privremeno okruže Desetu hercegovačku brigadu, ali operacija je okončana neuspjehom, jer se Deseta brigada izvukla prema Gacku.

Nakon ove operacije njemačke i četničke snage nastavile su sa manjim kombinovanim napadima na Desetu hercegovačku brigadu.

## Literatura
* 

## Reference

## Povezano
* 10. hercegovačka udarna brigada
* Prodor NOVJ u Hercegovinu (1943)
Erih Jelinek

**Erih Jelinek** (Zagreb, 1910 - Zagreb, 2003), ugledni jugoslavenski i hrvatski profesor-stomatolog, učesnik Narodnooslobodilačke borbe (NOB) i major Jugoslavenske narodne armije (JNA).

## Biografija
Erih Jelinek je rođen 1910 godine u uglednoj zagrebačko-židovskoj porodici Đure i Elvire Jelinek. Erihov otac je bio zubar, a majka kućanica podrijetlom iz bogate banjalučke židovske porodice Fischer. Odrastao je uz mlađeg brata Hanziju koji je vrlo rano napustio rodni grad i Kraljevinu Jugoslaviju i odselio se u Palestinu. Medicinski fakultet dentalne medicine je završio 1937 u švicarskom Bazelu. Erih je nakon studija radio sa ocem u njegovoj privatnoj ordinaciji na Trgu bana Jelačića. Svoju prvu suprugu, Žuži Jelinek, je upoznao 1930-ih u Zagreb. Oženio ju je 14. 7. 1941, za vrijeme Drugog svjetskog rata, na Sušak gdje su oboje pobjegli pred ustašama tj. po uspostavi Nezavisne Države Hrvatske (NDH). Sa Žuži je imao dvoje djece: kći Dijanu i sina Ivicu. U novembru 1942 bio je interniran od talijanskih fašista u logor u Kraljevici, a početkom juna 1943 bio je odveden u logor na Rabu. Nakon kapitulacije Italije, 1943 godine, oslobođen je iz logora i odmah poslije se uključio u NOB. U partizanima je bio šef zubne ambulante Glavnog štaba Hrvatske i šef zubnog odjeljenja bolnice IV korpusa Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije (NOVJ). Erihovi roditelji su također uspjeli preživjeti Holokaust tako što su se sklonili na teritorij pod upravom talijana, te kasnije u Rim gdje su živjeli do smrti. Po završetku rata Erih je dobio čin majora u JNA i prvo vrijeme je rado u vojnoj bolnici u Zagrebu. Nakon nekog vremena zaposlio se kao asistent u Zavodu za dentalnu kirurgiju Sveučilišta u Zagrebu. Poslije je mukotrpnim radom postao profesor u Zavodu za dječju stomatologiju. Rastavši se od prve supruge Žuži, oženio se je za Veru Jelinek koja je bila dadilja njegove djece. Erih Jelinek je umro u Zagrebu 3. 12. 2003 i pokopan je na židovskom dijelu zagrebačkog groblja Mirogoj zajedno sa suprugom Verom.

## Reference

## Literatura

* 
*
Murray Melvin

**Murray Melvin** (10. august 1932 - ) je britanski glumac. Karijeru je započeo u teatru gdje je 1959. godine imao zapaženu ulogu Geoffreya u drami *[[A Taste of Honey (drama)|A Taste of Honey]]*. Nju je ponovio u filmskoj ekranizaciji dvije godine kasnije, a za što je dobio nagradu za najboljeg glumca na Kanskom festivalu. Tokom kasnije karijere je često nastupao u filmovima Kena Russella, sa kojim je postao i blizak prijatelj.

## Reference

## Vanjske veze
*
Michèle Morgan

**Michèle Morgan** (29. februar 1920. - 20. decembar 2016.) je bila francuska glumica, koja je uživala status jedne od najvećih filmskih zvijezda sredine 20. vijeka.

Rodila se kao Simone Renée Roussel u Neuilly-sur-Seine, bogataškom naselju u blizini Pariza. Roditeljski dom je napustila u dobi od 15 godina u namjeri da postane glumica. Kako bi platila satove glume kod Renéa Simona, nastupala je kao statistica u nizu filmova. Marc Allégret je zapazio njenu ljepotu, te ju 1937. godine angažirao u filmu *[[Gribouille (film)|Gribouille]]*. Sljedeće je godine nastupila u znamenitom filmu *[[Obala u magli]]*, gdje joj je partner bio veliki glumac Jean Gabin; taj ju nastup konačno učinio zvijezdom, a isti je status potvrđen sa filmom *[[Remorques]]* tri godine kasnije.

Kao i Gabin, Morgan je nakon pada Francuske napustila domovinu i pokušala karijeru nastaviti u Hollywoodu. Tamo se 1942. godine udala za muzičara i glumca Williama Marshalla, kome je 1944. rodila sina Mikea, koji će i sam postati glumac. U Hollywoodu joj nisu davali atraktivne uloge, te se nakon završetka Drugog svjetskog rata vratila u domovinu.

Već 1946. je postigla još jedan veliki uspjeh sa filmom *[[La Symphonie Pastorale (film)|La Symphonie Pastorale]]*, koji će joj donijeti prvu Nagradu za najbolju glumicu u historiji Kanskog festivala. Potom je slijedio niz zapaženih nastupa u brojnim evropskim filmovima. Od Marshalla se 1948. godine razvela; sljedeće godine je nastupila u historijskom filmu *[[Fabiola (film, 1949)|Fabiola]]*. Tamo je nastupila zajedno sa glumcem Henrijem Vidalom za koga se vjenčala.

Brak sa Vidalom je završen njegovom iznenadnom smrću 1959. godine. Sljedeće godine se udala za glumca i režisera Gerarda Ouryja, za koga je povremeno nastupala u filmovima. Od 1970-ih su njeni glumački nastupi postajali sve rjeđi. Nakon povlačenja iz svijeta glume je slobodno vrijeme provodila u slikanju.

Morgan danas je imala petoro unučadi i desetero praunučadi.

## Vanjske veze

* 
* Michèle Morgan  at filmsdefrance.com
* 
* Photographs of Michèle Morgan
Eva Dahlbeck

**Eva Dahlbeck** (8. mart 1920 - 8. februar 2008) je bila švedska glumica i spisateljica. Glum,om se počela baviti 1940-ih, a svjetsku slavu stekla nastupima u filmovima Ingmara Bergmana. Do 1970-ih se povukla sa filma kako bi se posvetila pisanju.

Dahlbeck je od 1944. bila u braku sa zrakoplovnim oficirom Svenom Lampellom, sa kojim je imala dvoje djece.

## Filmografija
*1970 - *[[A Day at the Beach]]*
*1970 - *[[Tintomara (film)|Tintomara]]*
*1968 - *Markurells i Wadköping* (mini series)
*1967 - *[[People Meet and Sweet Music Fills the Heart]]*
*1965 - *Morianerna (Morianna)*
*1965 - *[[The Cats (film)|Kattorna]] (The Cats)*
*1964 - *[[Älskande par]] (Loving Couples)*
*1964 - *[[All These Women|För att inte tala om alla dessa kvinnor (All These Women)]]*
*1960 - *Kärlekens decimaler*
*1958 - *[[Brink of Life|Nära livet (Brink of Life)]]*
*1957 - *[[Summer Place Wanted|Sommarnöje sökes (Summer Place Wanted)]]*
*1956 - *[[Last Pair Out|Last Pair Out (Sista paret ut)]]*
*1955 - *[[Smiles of a Summer Night|Sommarnattens leende (Smiles of a Summer Night)]]*
*1955 - *[[Dreams (1955 film)|Kvinnodröm (Dreams)]]*
*1954 - *[[A Lesson in Love|En lektion i kärlek (A Lesson in Love)]]*
*1953 - *[[Foreign Intrigue]]* (TV serija) (6 epizoda; 1953–55)
*1953 - *[[Barabbas (1953 film)|Barabbas]]*
*1953 - *[[The Village (1953 film)|The Village]]*
*1952 - *[[Secrets of Women|Kvinnors väntan (Secrets of Women)]]*
*1952 - *Trots (Defiance)*
*1951 - *[[Sköna Helena]]* (naslovna uloga)
*1950 - *Kastrullresan* (aka "Pip-Larssons")
*1950 - *Fästmö uthyres (Fiancée for Hire)*
*1949 - *[[Only a Mother|Bara en mor]] (Only a Mother)*
*1948 - *[[Eva (1948 film)|Eva]]*
*1948 - *Var sin väg (Each to His Own Way)*
*1947 - *[[Two Women (1947 film)|Two Women]]*
*1946 - *Kärlek och störtlopp (Love Goes Up and Down)*
*1945 - *[[Den allvarsamma leken]]*
*1944 - *Räkna de lyckliga stunderna blott*
*1942 - *[[Ride Tonight!]]*

## Bibliografija
* *Dessa mina minsta* (neobjavljen rukopis, 1955)
* *Genom fönstren: dikter* (pod pseudonimom Lis Edvardson, Norstedt, 1963)
* *Hem till kaos: roman* (Rabén & Sjögren, 1964)
* *Sista spegeln: preludier* (Norstedt, 1965)
* *Den sjunde natten: detaljer 1966* (Norstedt, 1966)
* *Domen* (Norstedt, 1967)
* *Med seende ögon: roman* (Bonnier, 1972)
* *Hjärtslagen: roman* (Bonnier, 1974)
* *Saknadens dal: roman* (Bonnier, 1976)
* *Maktspråket: roman* (Bonnier, 1979)
* *I våra tomma rum: roman* (Bonnier, 1980)
* *[[Miguel Serveto|Serveto]] och den eviga elden* (Korpen, 1988)
* *Vapenhandlarens död: ett reportage från insidan* (Eva Bonnier, 1991)
* *På kärlekens villkor: en vandring i laglöst land* (Sellin, 1996)
* *Sökarljus*	(Korpen, 1999)

## Vanjske veze
*
Marina Vlady

**Marina Vlady**, pravim imenom **Catherine Marina de Poliakoff-Baïdaroff** (10. maj 1938 - ) je francuska pjevačica, glumica i spisateljica.

Rođena je u umjetničkoj porodici ruskog porijekla. Glumačku je karijeru započela 1950-ih, da bi 1960-ih postala jedno od najznačajnijih imena francuskog i evropskog filma. Za ulogu Regine u italijanskoj crnoj komediji *[[L'ape regina]]* je nagrađena Nagradom za najbolju glumicu na Kanskom festivalu.

Prvi put se udala za glumca i režisera Roberta Hosseina, a potom je od 1963. do 1966. bila u braku sa poslovnim čovjekom Jeanom-Claudeom Bruilletom. Njen treći i najpoznatiji brak je bio sa sovjetskim glumcem i pjesnikom Vladimirom Visockim, za koga se udala 1969. godine. Taj brak, koji je u mnogo čemu bio simbolom hladnoratovskih podjela tadašnje Evrope, je postao jedna od najpoznatijih veza na daljinu u historiji, s obzirom da je i Vlady i Visocki nastavili odvojene karijere u Francuskoj i SSSR-u. Vlady se, kako bi sebi olakšala dobivanje vize od sovjetskih vlasti, učlanila u KP Francuske; godine 1971. je potpisala Manifest 343 kojim se tražilo da se u Francuskoj legalizira abortus. Njen brak sa Visockim je okončan pjesnikovom smrću 1980. godine. Posljednji brak je bio sa onkologom Leonom Schwartzenbergom, također okončan muževom smrću.

## Izabrana filmografija
* *[[The Lady from Boston]]* (1951)
* *[[Dans la vie tout s'arrange]]* (1952)
* *[[Before the Deluge]]* (1954)
* **' (1954)
* ''[[La Sorcière (film)|La Sorcière]]'' (1956)
* **' (1956)
* *[[The Verdict (1959 film)|The Verdict]]* (1957)
* *[[La Princesse de Clèves (film)|La Princesse de Clèves]]* (1961)
* *[[The Conjugal Bed (1963 film)|L'ape regina]]* (1963)
* *[[Enough Rope (film)|Enough Rope]]* (1963)
* *[[Chimes at Midnight]]* (1966)
* ** (1966)
* *[[Atout coeur à Tokyo pour OSS 117]]* (1966)
* *[[2 ou 3 choses que je sais d'elle]]* (1967)
* *[[Time to Live (film)|Time to Live]]* (1969)
* *[[The Bermuda Triangle (film)|The Bermuda Triangle]]* (1978)
* *[[Il malato immaginario|Hypochondriac]]* (1979)
* *[[The Flavor of Corn|Il sapore del grano (The Flavor of Corn)]]* (1986)
* *[[Follow Me (film)|Follow Me]]* (1989)
* *[[Resurrection (2001 film)|Resurrection]]* (2001)
* *[[A Few Days of Respite]]* (2011)

## Reference

## Vanjske veze

* 
* 
* Fiche de Marina Vlady sur le site de son agence Artmédia