1348.

Godina **1348** (**[[Rimske brojke|MCCCXLVIII]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru.

## Događaji
### Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak
* 13. 1. - "Crna smrt": kuga primećena u Dubrovniku (što bi moglo značiti kontaminaciju u novembru).
* 15. 1. - Kraljica Ivana beži iz Napulja u Provansu, čija je grofica, pošto dolazi ugarski kralj Ludovik (Ljudevit).
* 23. 1. - Karlo Drački je pogubljen u Aversi po naređenju mađarskog kralja, koji sutradan ulazi u Napulj. Predaje sudu ostale krivce za bratovljevu smrt, proglašava sinovca, malog Karla Martela, za vojvodu od Kalabrije i nasljednika prijestola (poslan je u Ugarsku, ali umire već u lipnju, ili maju).
* 25. 1. - Razorni zemljotres sa epicentrom u Friulima, osetio se od Napulja do Krakova. Istog dana, u Veneciji je uočena kuga.
* početkom godine? - Vizantijski guverner Tesalije Jovan Angel je umro od kuge, u zemlji je metež, što će Dušan iskoristiti za širenje. 
* zima - Dušan je prezimio na Svetoj Gori, sa caricom Jelenom, sklanjajući se od kuge. 
** U ovo vreme je verovatno na srpski prevedena Sintagma Matije Vlastara. Skraćenom verzijom se verovatno koriste srpske sudije u južnim, grčkim, delovima carstva. Priprema se zakonik, proglašen sledeće godine.
* 2. 2. - Bitka kod Strėve: teutonski vitezovi su potukli paganske Litvance.
* 13. 3. - Mlečani šalju u Napulj trojicu izaslanika da ponude mir kralju Ljudevitu, nude mu sve dalmatinske gradove osim Zadra. U tom gradu ima problema, Mlečani istog dana protjeruju do 100 sumnjivih građana, zatvaraju luku lancem i ojačavaju zidine (ban Nikola Seč i vjerni hrvatski knezovi ugrožavaju grad i Šubiće).
* mart - Kuga na Mallorci. Počinje i u Perpignanu i Roussillonu (moguća zaraza iz Marseilla).Benedictow, 79-80
* mart - Kuga u Firenci (verovatno stigla iz Pize gde je zapažena u januaru), takođe i u Bolonji i Modeni.Benedictow, 92
** Vreme kuge je pozadina Boccacciovog *[[Decameron]]a* (1353).
* mart - jul - Napuljska kraljica Ivana boravi s mužem u papinom Avinjonu: ozvaničen je njihov brak, na suđenju je oslobođena krivice za ubistvo prethodnog muža Andrije, prodala je papi Avinjon za 80.000 florina.

### April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj
* 7. 4. &ndash; U Pragu osnovan Karlov univerzitet. Ovih dana počinje i gradnja praškog Novog grada (*Nové Město*).
* april - Kuga je u dolini Nila i Gazi, odakle se širi Levantom, u približno isto vreme je i u Barki na istoku Libije. Najkasnije u ovom mesecu izbija i u Tunisu.
* april - Kuga na jugu Španije, i u Barceloni.
* april - Pobuna u Tunisu protiv marokanske marinidske vlasti: vojska sultana Abu al-Hasan Ali ibn Othmana je poražena kod Kajruana. Njegov sin Abu Inan Faris, guverner Tlemsena, odlazi u Fez i proglašava se za sultana - i Tlemsen se buni. Vojske sa sobom nose kugu.
* 23. 4. - Edward III od Engleske, sa 25 vitezova, osniva Red podvezice, najviši viteški red u britanskom sistemu (1.027 odlikovanih do 2023).
* proleće - Dušan počinje zidati crkvu manastira Arhanđeli kod Prizrena (do 1352). Izdao je 1348-52 Svetoarhanđelovsku hrisovulju, osnivačku povelju tog manastira.
** U povelji su prvi put pominje župa Gora.
* proljeće - Bjesni kuga u Dalmaciji, naročito u primorskim gradovima, Nin je gotovo opustio.
* proleće - Sinovi Jovana VI i Orhana, Matija Kantakuzen i Sulejman, kao i sam Jovan VI, su trebali krenuti na Dušana, ali Turci stižu samo do Hristopolisa/Kavale u "orgiji pljačke". Jovan VI je zamalo upao u tursku zasedu na povratku.

* proleće-leto? - Srpska osvajanja vizantijskih krajeva:
** Dušan do jeseni, osvaja Epir sa Janjinom i Artom; južni Epir i Akarnaniju dobija carev polubrat despot Simeon; oženjen je Tomaidom, kćerkom Jovana II Orsinija, ranijeg vladara Epira.
** Preljub zauzima Tesaliju, do mletačkog Pteleosa; U Preljubovoj vojsci ima dosta Albanaca, Dušan im daje prednost u odnosu na Grke. Atinskim Kataloncima u Tesaliji ostaje samo Neopatras.
** Albaniju, sa Valonom i Beratom, dobija carev šurak despot Jovan Asen.
** Dušanova titula će glasiti "Ja u Hrista Boga blagoverni i bogom postavljeni Stefan, car svima Srbima i Grcima i zapadnoj strani, to jest Albaniji, i Pomoriju i svemu Disu (Zapadu).".
** Vizantijska vlast je sužena na Trakiju, koju Turci (Seldžuci) haraju iznutra i s mora.
* 1. 5. - Mladen III. Šubić Bribirski, knez knez Klisa, Skradina i Omiša, umro u mletačkom Trogiru, nakon više od dva mjeseca bolovanja. Oko skrbništva posmrtno rođenog sina Mladena IV. se sukobljavaju stric Pavao III. (koji je trenutno bolestan, zatim fizički slab) i majka Jelena (1351-55). 
* maj - Valencia je pokošena kugom, što omogućuje Pedru IV od Aragona da pobegne iz zarobljeništva Valencijske unije.
* svibanj, koncem - Kralj Ljudevit se vratio iz Napulja, iskrcao se kod Biograda.
* maj-jun - Ajdinski emir Umur Beg je poginuo u Smirni u sukobu sa križarima (Jovan VI Kantakuzen ga je zvao u pohod protiv Dušana, pristao je, ali se prvo hteo osigurati kod kuće).
* 4. 6. - Car Karlo IV je priznao Pomeraniju, vojvode Barnima III Velikog, nekada brandenburški posed, kao leno carstva.
* jun - Ibn Batutina putovanja: nalazi se u Alepu, gde je čuo za kugu u Gazi, ide prema Damasku, usput je u Homsu prvi put video kugu.
* 24. 6. &ndash; U Melcombe Regisu (današnji Weymouth, Dorset u Engleskoj) zabilježeni prvi slučajevi, odnosno epidemija Crne smrti na Britanskom otočju.

### Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan
* 6. 7. &ndash; Papa Klement VI izdaje papsku bulu kojom kršćanima nalaže zaštitu Jevreja od progona i antisemitskih pogroma potaknutim glasinama da šire Crnu smrt, kao i još jednu u novembru (*Quamvis Perfidiam*).
* jul - Ibna Batuta je u Damasku, gde besni kuga (2.400 mrtvih na dan); ljudi poste i idu u procesije. Kasnije ide u Jerusalim, gde je bolest popustila.
* 21. 7. - Bitka kod Epile: Pedro IV je potukao Valensijsku uniju. Zvono koje je unija koristila će biti istopljeno, metal će biti saliven u grlo lidera unije.
* srpanj, krajem - Ugarski poslanici započinju pregovore o miru u Veneciji. Ni jedna strana se ne želi odreći Dalmacije.
* 4. 8. - Švedski kralj Magnus IV u pohodu protiv Novgoroda zauzima Orešek ali ne zadugo.
* 5. 8. - Dogovoreno osmogodišnje primirje između Mletaka i Ugarske.
* avgust - Izbija Vizantijsko-đenovski rat: Đenovljani iz Galate napadaju Carigrad, pošto su Vizantinci smanjili carinu, da bi privukli trgovinu na svoju stranu.
* avgust - Izveštava se o kugi u Istri, iz pravca Venecije.
* 17. 8. - Kraljica Ivana se vratila u Napulj.
* 2. 9. - Spor između zagrebačkog kaptola i krbavskog biskupa Radoslava oko desetine u Kladušama i susjednim mjestima: ban Nikola Seč odlučuje u korist Kaptola.
* 2. 9. - Engleska princeza Jovana (14) umire blizu Bordoa od kuge - bila je na putu prema Kastilji, gde se trebala udati za naslednika prestola Pedra.

### Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac
* oktobar - Kuga je "napala" Alep u Siriji. U punoj je snazi u Kairu.
* jesen - Kuga je u Austriji.
* 1. 11. - Kuga u Londonu.
* novembar - Dušanov vojskovođa Preljub je osvojio Tesaliju, Dušan ga imenuje za kesara, stoluje u Trikali.
* 22. 11. - Namysłówski ugovor je češko-poljski mir nakon trogodišnjeg rata: Kazimir se odriče pretenzija na Šleziju a Karlo na poljski tron.

### Kroz godinu
* Završeno je oslikavanje Dečana.
* Bolotovskim sporazumom je priznata nezavisnost Pskovske republike od Novgoroda (priključena Moskoviji 1510).
* Najstariji sačuvani rukopis "O pismenima" Črnorisca Hrabara.


Frescos from the Michael the Archangel Church of Lesnovo 0109.JPG|"Arhanđel Mihailo uništava flotu Saracena", Lesnovo 1347/48
Frescos from the Michael the Archangel Church of Lesnovo 013.jpg|"Arhanđel Mihailo..."


## Rođenja

* 11. 4. - Andronik IV Paleolog, vizantijski car († 1385)
*  Nikola Altomanović, srpski velikaš († >1376)

## Smrti

* 1. 5. - Mladen III. Šubić Bribirski, knez knez Klisa, Skradina i Omiša (* ca. 1315)

## Reference

; Literatura
* Benedictow, Ole Jørgen: *The Black Death, 1346-1353: The Complete History*, The Boydell Press 2004
* Svezak drugi: dio prvi. Treće doba: Vladanje kraljeva iz raznih porodica (1301-1526). Prva knjiga: Anžuvinci i Sigismund do gubitka Dalmacije (1301-1409), Vjekoslav Klaić (archive.org)
* *Istorija srpskog naroda*, Prva knjiga, Od najstarijih vremena do Maričke bitke (1371), SKZ Beograd 1981 (I)