open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lulù (film, 1953)

***Lulù*** je italijanski crno-bijeli igrani film snimljen 1953. u režiji Fernanda Cerchija. Predstavlja adaptaciju istoimene drame Carla Bertolazzija. Protagonist, čiji lik tumači Jacques Sernas, je mladić iz ugledne porodice koji se za vrijeme studija u Milanu zaljubi u lijepu, ali moralno iskvarenu pjevačicu (čiji lik tumači Valentina Cortese). Radnja prikazuje kako je on, usprkos svemu, oženi, ali i kako ga ona vara sa bivšim ljubavnikom.

## Uloge
* Valentina Cortese - Lulù
* Jacques Sernas - Mario
* Luigi Pavese - Stefano
* Marcello Mastroianni - Soletti
* Paola Borboni - Virginia
* Luigi Cimara - Farnesi
* Mario Ferrari - G. Franchi
* Flora Mariel - Teresa
* Anna Maria Padoan - Giustina
* Umberto Onorato - Udvarač
* Pina Piovani - Gđa Salvi
* Laura Gore - Venecijanska sluškinja

## Vanjske veze
*
Séd

**Séd** (čita se *Šed*) je riječica zapravo potok u Mađarskoj dug 70 km.

## Karakteristike

Séd izvire u masivu Bakony zapadno od grada Veszpréma, od tamo teče prema jugoistoku do ušća u Sárvíz kod sela Cece.

Séd na mađarskom znači potok, gotovo nevjerojatno zvuči činjenica da je nekad samo u Veszprému bilo 12 vodenica, od njih je danas preživjela samo jedna koja je prvi put dokumentirana 1275.

Sliv Séda proteže se po županijama Veszprém i Fejér

## Reference

## Vanjske veze

* Kutas Square
Veszprém (županija)

**Veszprém** (srpskohrvatski: *Županija Vesprim / Vesprem*) je jedna od 19 
mađarskih županija (megye) od 346,647 stanovnika.

## Geografija

Županija Veszprém leži na sjeverozapadu Mađarske, od sjevernih obala Jezera Balaton prema unutrašnjosti.

Županija ima površinu od 4,463 km², a administrativni centar je grad **[[Veszprém]]**.

## Reference

## Vanjske veze
* ''Službene stranice Županije Veszprém''
Tatabánya

**Tatabánya** (srpskohrvatski: *Tatabanja*, njemački: *Totiserkolonie*) je grad na sjeverozapadu Mađarske od 
66,791 stanovnika

Tatabánya je trgovački i administrativni centar 
Županije Komárom-Esztergom i dvanaesti po veličini mađarski grad.

## Geografija
Tatabánya leži između masiva Vértes (jug) i Gerecse (sjeveroistok), u dugačkoj uskoj kotlini potoka Galla udaljena 56 km zapadno od Budimpešte.

Grad je odlično povezan željeznicom i autoputom sa Budimpeštom i Bratislavom.

Tatabánya je usko i poput crijeva izduljeno naselje, najnoviji kvart na zapadu - Ujváros (Novi grad) udaljen je oko 11 km od početne točke na istoku.

## Historija

Tatabánya je nastala zahvaljujući rudarstvu jer je tu krajem 19. vijeka pronađeno najveće nalazište lignita u Mađarskoj - Bazen Tatabánya-Oroszlany.
Nakon tog su spontano izrastala naselja Felsőgalla, Alsógalla, Bánhida, koja su 1902. ujedinjena u jedinstveno naselje - Tatabánya.

Rudarstvo je bilo temelj privrede grada gotovo čitav 20. vijek, ali je ono nakon političkih promjena 1990-ih. doživjelo bankrot., pa se grad danas još uvijek traži.

Pored ugljena grad je imao prihode i od termoelektrane 
i kamenoloma vapnenca i lapora.

## Pobratimski gradovi

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Tatabányaa'' 
* ''Tatabánya, Hungary'' na portalu Encyclopædia Britannica
Flemming og Kvik

***Flemming og Kvik*** () je danski igrani film snimljen 1960. godine u režiji Gabriela Axela. Po žanru je drama, a radnja se događa u školi gdje jedan od nastavnika (čiji lik tumači Johannes Meyer) nastoji pronaći idealan način da podučava djecu, pri čemu mu poseban problem predstavlja suparništvo dvojice dječaka.

## Uloge
*Johannes Meyer
*Jørgen Reenberg
*Bjarne Forchhammer
*Berthe Qvistgaard
*Ghita Nørby
*Louis Miehe-Renard
*Gunnar Lauring
*Astrid Villaume
*Lykke Nielsen

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* 
*
Peters baby

***Peters baby*** () je danska filmska komedija snimljena 1961. u režiji Annelise Reenberg. Protagonist, koga tumači Ebbe Langberg je muškarac koji tik pred vjenčanje iz dobija pismo iz pariške bolnice u kome se traži da pruži uzorak krvi, a nakon čega postane uvjeren da se radi o utvrđivanju očinstva, odnosno da to traži djevojka sa kojom je nekoć imao ljubavnu vezu. Radnja prikazuje kako odlazi u Pariz i doživljava niz pustolovina.

## Uloge
* Ebbe Langberg - Peter Bergman
* Ghita Nørby - Tony
* Dario Campeotto - Sanger
* Dirch Passer - William Thorsen
* Inger Stender - Peters mor
* Emil Hass Christensen - Peters far
* Gabriel Axel - Fransk politimand
* Mogens Brandt - Fransk hotelejer
* Paul Hagen - Holgersen
* Judy Gringer - Kirsten
* Bjørn Puggaard-Müller - Kordegn

## Vanjske veze
*
Oskar (film, 1962)

***Oskar*** je danska filmska komedija snimljena 1962. godine u režiji Gabriela Axela. Naslovni protagonist, koga tumači Ebbe Langberg je vozač koji stjecajem okolnosti svom poslodavcu, koga tumači Ove Sprogøe, mora pomoći da riješi cijeli niz problema porodične i financijske prirode.

## Uloge
* William Bewer - Chauffør hos Rosentorn
* Vera Gebuhr - Charlotte, stuepige
* Judy Gringer - Tina, stuepige hos Bang
* Lone Hertz - Vibeke Bang, Bernhards datter
* Ebbe Langberg - Oskar, chauffør
* Ghita Nørby - Eva Hansen, kontorpige
* Dirch Passer - Martin Kristiansen, direktør
* Birgitte Reimer - Mona Bang, Bernhards kone
* Ove Sprogøe - Bernhard Bang, direktør
* Axel Strøbye - Egon Larsen, massør

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* 
*
Damon and Pythias

***Il tiranno di Siracusa*** (), također poznat i kao ***Damon and Pythias*** () je američko-italijanski historijski (peplum) film snimljen 1962. godine u režiji Curtisa Bernhardta i Alberta Cardonea. Predstavlja adaptaciju starogrčke legende o Damonu i Pitiji. Protagonisti, koje tumače Guy Williams i Don Burnett, su Damon i Pitija, dvojica najboljih prijatelja koji na prijelazu iz 5. u 4. vijek pne. žive u Sirakuzi pod vlašću tiranina Dionizija I (čiji lik tumači Arnoldo Foà). Radnja prikazuje kako Dionizije Pitiju osudi na smrt, ali potom pristaje pustiti Damona da prije izvršenja ode u rodnu Atenu srediti porodične poslove, a pri čemu Damon ostaje kao talac životom jamčiti za povratak svog prijatelja.

## Uloge
*Guy Williams ... Damon
* Don Burnett ... Pitija
*Ilaria Occhini ... Nerisa
*Liana Orfei ... Adrijana
*Marina Berti ... Mereka - Nerisina prijateljica
*Arnoldo Foà ... Dionizije Tiranin
*Carlo Giustini ... Kariso
*Aldo Silvani ... Patrijarh
*Andrea Bosic ... Arkan
*Franco Fantasia ... Rumije, učitelj mačevanja
*Lawrence Montaigne ... Frulaš
*Enrico Glori ... Nikos
*Gianni Bonagura ... Filemon
*Carolyn De Fonseca ... Hloe

## Reference

## Vanjske veze
*
*
I promessi sposi

**Zaručnici** (tal. I Promessi sposi) - prvi talijanski povijesni roman, kojega je napisao Alessandro Manzoni 1827. godine. To je najpoznatiji i najčitaniji roman na talijanskom jeziku.

Radnja se odvija na sjeveru Italije 1628., za vrijeme opresivnih godina pod španjolskom vlašću, ponekad se roman vidi kao prikriven napad na Austriju, koja je kontrolirala područje u vrijeme kada je pisan. Autor je opisao između ostalog i epidemiju kuge, koja je pogodila Milano oko 1630.

Roman govori o dvoje zaljubljenih koji su prošli kroz sve prepreke samo da budu zajedno.  U središtu je radnje dvoje seoskih zaručnika čije vjenčanje onemogućuju mjesni moćnik i ustrašeni župnik. Manzonijevo shvaćanje povijesti prožeto je kršćanskim naukom o spasenju i vjerom u Božju providnost pa, u skladu s tim, nakon mnogobrojnih peripetija njegov ep o običnom puku završava sretnim vjenčanjem. Bavi se različitim temama, od kukavičke, licemjerne prirode jednog prelata (Don Abbondio) i herojske svetosti drugih svećenika (Padre Cristoforo, Federico Borromeo), o nepokolebljivoj snazi ljubavi (odnos Renza i Lucije, i njihova borba da se konačno opet vide i budu u braku), i nudi neke oduševljene uvide u tvorevine ljudskog uma.

Manzoniju je inspiracija za ovaj roman bio "Ivanhoe" Waltera Scotta iz 1820.

U 20. stoljeću bilo je mnogo filmskih adaptacija romana u Italiji, a prema romanu su nastale i dvije opere. "Zaručnici" A. Manzonija je roman koji spada u remek-djela europske književnosti.

Papa Franjo je izjavio da je u čak tri navrata pročitao roman "Zaručnici": 'Ta mi je knjiga opet na stolu, želim je pročitati opet', rekao je, napominjući kako ga je s tim djelom upoznala njegova baka, još dok je bio dijete.

## Povezano
*Redovnica iz Monze

## Izvori

## Vanjske veze
*A review of ''The Betrothed''  written by Edgar Allan Poe in 1835 and published in the *Southern Literary Messenger*.
*1834 English translation of ''The Betrothed'' from Project Gutenberg
*1844 English translation of ''The Betrothed''
*Complete Italian text of ''I Promessi Sposi''
*The Betrothed Map 
*
I promessi sposi (film, 1908)

***I promessi sposi*** () je italijanski kratki crno-bijeli nijemi historijski film snimljen 1908. u režiji Marija Moraisa. Predstavlja filmsku prvu adaptaciju istoimenog romana Alessandra Manzonija. Radnja se događa početkom 17. vijeka u Lombardiju i prikazuje kako seljaka i seljanku koji se vole i žele vjenčati razvdoje dramatične historijske okolnosti.

U nijemoj eri su snimljene još tri verzije - Rodolfijeva i Del Colleova 1913. godine te Bonardova 1964. godine - te još dvije u zvučnoj - 1941. i 1964. godine.
 
## Vanjske veze
*
Komárom-Esztergom

**Komárom-Esztergom** (srpskohrvatski: *Županija Komarom-Estergom*) je jedna od 19
mađarskih županija (megye) od 299,110 stanovnika.

## Geografija

Županija Komárom-Esztergom leži na sjeverozapadu Mađarske duž granice sa Slovačkom.

Županija ima površinu od 2,264 km², a administrativni centar je grad **[[Tatabánya]]**.

## Reference

## Vanjske veze
* ''Službene stranice Županije Komárom-Esztergom''
I promessi sposi (film, 1913, Del Colle)

***I promessi sposi*** () je italijanski crno-bijeli nijemi historijski film snimljen 1913. godine u režiji Ubalda Marija Del Collea. Predstavlja drugu po redu adaptaciju istoimenog romana Alessandra Manzonija. Radnja započinje 1628. godine u Lombardiji pod španskom vlašću i prikazuje kako će se seljak Renzo Tramagliano (čiji lik tumači Giovanni Ciusa) sticajem okolnosti i niza dramatičnih događaja razdvojiti od svoje zaručnice Lucie (čiji lik tumači Cristina Ruspoli). *I promessi sposi* je producirala torinska filmska kuća Pasquali Film velikim dijelom motivirana nastojanjem da se iskoristi publicitet stvoren obilježavanjem 40. obljetnice Manzonijeve smrti. To je, pak, proizvelo utrku sa gradskim suparnikom Ambrosio Film koji je istovremeno snimao vlastitu verziju. Na kraju je Pasquali Film dobio utrku i film premijerno prikazao nepunih mjesec dana prije Ambrosijevog. Usprkos toga, oba filma su se u nizu gradova i zemalja prikazivala istovremeno, ponekad i u istim dvoranama, što je izazivalo veliku konfuziju i kod publike i kod kritike.

## Literatura
* Aldo Bernardini: *Cinema muto italiano - III° - arte, divismo e mercato 1910 - 1914*. Laterza Edit. Roma - Bari, 1982
* Cristina Bragaglia: *Il piacere del racconto. Narrativa italiana e cinema 1895 - 1990*. La Nuova Italia Edit. Firenze, 1993.  
* Aldo Bernardini, Vittorio Martinelli: *il cinema muto italiano - i film degli anni d'oro 1913*. Numero speciale di *Bianco e Nero* edito dal Centro Sperimentale di Cinematografia e da ERI - Ediz RAI, 1994
* Gian Piero Brunetta: *Storia del cinema italiano. 1895 - 1945*. Editori Riuniti, Roma, 1979

## Vanjske veze
*
El Dorado (film, 1966)

***El Dorado*** je američki vestern film snimljen 1966. godine u režiji Howarda Hawksa, kome je to pretposljednje ostvarenje u filmografiji. Predstavlja adaptaciju romana *The Stars in Their Courses* Harryja Browna. Protagonist, čiji lik tumači John Wayne, je iskusni revolveraš koji dolazi u gradić El Dorado gdje ga je lokalni bogataš (čiji lik tumači Ed Asner) angažirao da mu riješi problem sa jednom porodicom. Lokalni šerif (čiji lik tumači Robert Mitchum) je revolverašev stari prijatelj, pa će to, kao i niz okolnosti, natjerati revolveraša da se okrene protiv poslodavca te dovesti do spektakularnog završnog obračuna. Scenario za film je napisala ugledna književnica Leigh Brackett koja se ispočetka nastojala držati predloška u kome protagonist na kraju gine. Međutim, kako je snimanje trajalo, tako je Hawks sve više inzistirao na izmjenama, i to onima koje su pokazivale frapantnu sličnost likova i radnje sa Hawksovim ranijim vestern-hitom *[[Rio Bravo (film)|Rio Bravo]]* iz 1959. godine. Kada se film pojavio u kino-dvoranama to nije promaklo kritičarima koji su ga proglasili neslužbenim remakeom. Publika, međutim, nije previše marila za nedostatak originalnosti, te je *El Dorado* postao solidan komercijalni hit. Hawks je četiri godine kasnije sličan zaplet iskoristio i za svoj posljednji film *[[Rio Lobo (film)|Rio Lobo]]*, u kome se uz Wayne pojavljuje Mitchumov sin Christopher.

## Uloge

*John Wayne ... Cole Thornton
*Robert Mitchum ... Šerif J.P. Harrah
*James Caan ... Alan Bourdillion Traherne, zvani "Mississippi"
*Arthur Hunnicutt ... Bull Harris
*Charlene Holt ... Maudie
*Michele Carey ... Josephine "Joey" MacDonald
*Ed Asner ... Bart Jason
*Christopher George ... Nelson McLeod
*R. G. Armstrong ... Kevin MacDonald
*Paul Fix ... Dr. Miller
*Robert Donner ... Milt (McLeodova banda)
*Jim Davis ... Jim Purvis (Bart Jasonov predradnik)
*Adam Roarke ... Matt MacDonald
*Johnny Crawford ... Luke MacDonald
*John Mitchum ... Elmer (Jasonov barmen)
*Chuck Roberson ... Jasonov revolveraš
*Don Collier ... Zamjenik Joe Braddock
*Olaf Wieghorst ... Swede Larsen

## Izvori
**Napomene**

**Fusnote**

**Literatura**

* 
* 
* 

## Vanjske veze
* 
* 
*
I promessi sposi (film, 1922)

***I promessi sposi*** () je italijanski crno-bijeli nijemi historijski film snimljen 1922. u režiji Marija Bonnarda. Predstavlja četvrtzu i posljednju nijemu adaptaciju istoimenog romana Alessandra Manzonija. Radnja se odvija u Lombardiji pod španskom vlašću na početku 17. vijeka i prikazuje kako sticajem okolnosti seljak Renzo (čiji lik tumači Domenico Serra) postaje odvojen od svoje zaručnice Lucije (čiji lik tumači Emilia Vidali). Godine 1934. je na filmsku vrpcu djelomično dosnimljen i zvučni zapis.

## Uloge
* Emilia Vidali as Lucia
* Domenico Serra as Renzo
* Ninì Dinelli as la monaca di Monza
* Mario Parpagnoli as Don Rodrigo
* Rodolfo Badaloni as l'Innominato
* Umberto Scalpellini as Don Abbondio
* Ida Carloni Talli as Agnese
* Raimondo Van Riel as il Griso
* Olga Capri as Perpetua
* Enzo Biliotti as frà Cristoforo
* Bonaventura Ibáñez

## Literatura
*Aldo Bernardini, Vittorio Martinelli, *Il cinema muto italiano: I film degli anni venti, 1922-1923* - Roma, Nuova ERI, 1996.

## Vanjske veze
*
Veszprém

**Veszprém** (srpskohrvatski: *Vesprim*, njemački: *Weißbrunn*, slovenski: *Belomost*) je grad na zapadu Mađarske od 60,761 stanovnika.

Veszprém je trgovački, transportni i administrativni centar Županije Veszprém.

## Geografija
Veszprém je srednjeuropski gradić koji leži na bakonskim brežuljcima duž obje obale riječice Séd , pun zelenila, 15 kilometara sjeverno od Balatonskog jezera i oko 110 km od Budimpešte.

## Historija

Veszprém je već bio razvijen grad u 9. vijeku, sa katedralom i zamkom, a to je prije nego što su Ugari došli u te prostore, svoje ime je navodno dobio po poljskom princu zvanom Bezprim.

Historijski centar grada izgrađen je na pet brežuljka i sadrži brojne arhitektonske spomenike, od katedrale sv. Mihaela, Gizelline kapele s vrijednim freskama iz 13. vijeka, barokne biskupske palače (1765-1776), franjevačkog samostana (1770-1776) do zamka sa Herojskim vratima.

Između 1552. i kraja 17. vijeka, Veszprém je povremeno bio okupiran od strane Osmanlija.

Univerzitet u Veszpremu osnovan je 1949.

## Privreda
Industrija Veszpréma proizvodi potrošačku elektroniku, kompjutorske dijelove, kablove, kemikalije, tekstil, vino i biljno ulje.

## Kultura
Nositelj važne glazbene tradicije, grad je među ostalom priredio Festival ulične muzike (*Veszprémi Utcazene Fesztivál*), muzičkog festivala *VeszprémFest* i predstave barokne orguljaške muzika. Dobitnik je UNESCOovog naslova «grada muzike» u 2019. godini. Ovdje je 1845. rođen Leopold Auer (1845-1930), glazbenik specijaliziran za violinu, koncertni direktor, profesor na konzervatoriju, ostavio nam je važne muzičko-pedagoške studije. Naravno regija nudi vrlo bogat primjer čuveno velikodušne mađarske kuhinje, počevši od lokalnih vina (Juhfark, Cserszegi Fűszeres, Irsai Olivér),  od veszprémskog poznatog sira ranoldera.

## Sport
*  VLS Veszprém

## Pobratimski gradovi

## Galerija

Datoteka:Veszprém légifotó1.jpg|Grad Veszprém
Veszprém - Megyeháza.jpg|Županijska vijećnica u Veszprému
Veszprém Castle detail with Episcopal Palace from Séd stream (postcard), Veszprém, 2016 Hungary.jpg|Veszprémska tvrđava


## Napomene

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Veszpréma''  
* ''Veszprem, Hungary'' na portalu Encyclopædia Britannica
Rio Lobo

***Rio Lobo*** je američki vestern film snimljen 1970. godine u režiji Howarda Hawksa, kome je to predstavljalo posljednje ostvarenje u karijeri. Protagonist, koga tumači John Wayne, je sjevernjački oficir koji se za vrijeme građanskog rata sukobljava sa dvojicom južnjačkih oficira (koje glume Jorge Rivero i Christopher Mitchum), ali nakon završetka rata dobije njihovu pomoć u potrazi za izdajnikom iz sjevernjačkih redova. Radnja prikazuje kako ih potraga dovede u grad za čijeg se šerifa (čiji lik tumači Mike Henry) ispostavi da je bivši odmetnik i krvolok koji zlostavlja građane, te kome se odluče suprostaviti.

*Rio Lobo* je kao i Hawksov prethodni film *[[El Dorado (film, 1966)|El Dorado]]* imao likove i događaje inspirirane Hawksovim klasičnim filmom *[[Rio Bravo]]* u takvoj mjeri, da se često navodi kao njegov neslužbeni remake. Kritičarima je, međutim, u oči upala za klasične vesterne neuobičajeno eksplicitno nasilje, a što se ponekad tumačilo kao odraz tada popularnih špageti vesterna. U filmu se u liku meksičke djevojke koju negativci unakaze pojavljuje mlada Sherry Lansing, kojoj je to bio posljednji glumački nastup, i koja se nakon toga posvetila producentskoj karijeri koja će kulminirati uspješnim vođenjem studija Paramount Pictures.

## Uloge

* John Wayne ... Puk. Cord McNally
* Jorge Rivero ... Kap. Pierre Cordona alias "Frenchy"
* Jennifer O'Neill ... Shasta Delaney
* Christopher Mitchum ... Nar. Tuscarora Phillips
* Jack Elam ... Phillips
* Victor French ... Ike Gorman/Ketcham
* Susana Dosamantes ... María Carmen
* Sherry Lansing ... Amelita
* David Huddleston ... Dr. Ivor Jones – zubar
* Mike Henry ...  "Blue Tom" Hendricks, šerif Rio Loba
* Bill Williams ... Pat Cronin, šerif Blackthornea
* Jim Davis ... Zamjenik šerifa Rio Loba
* Robert Donner ... Zamjenik Whitey Carter
* Hank Worden ... Hank – upravnik hotela
* Peter Jason ... Por. Ned Forsythe
* Edward Faulkner ... Por. Harris
* Chuck Courtney ... Chuck
* Robert Rothwell ... Treći revolveraš
* George Plimpton ... Četvrti revolveraš

## Reference

## Vanjske veze
* 
*
I promessi sposi (film, 1964)

***I promessi sposi*** () je italijansko-španski historijski film snimljen u režiji Marija Maffeija i premijerno prikazan početkom 1964. godine. Predstavlja posljednju filmsku ekranizaciju istoimenog romana Alessandra Manzonija. Protagonisti, koje tumače Gil Vidal i Maria Silva, su mladi lombardijski seljak i njegova zarčunica koje će 1628. godine odvojiti dramatični historijski događaji. Manzonijev roman je nakon toga ekraniziran isključivo na televiziji, počevši od hvaljene RAI-jeve miniserije prikazane nekoliko godina kasnije.

## Uloge
*Gil Vidal ... Renzo Tramaglino
*Maria Silva ... Lucia Mondella
*Arturo Dominici ... Cardinale Federigo Borromeo
*Manuel Monroy ... Don Rodrigo
*Ivo Garrani ... l'Innominato
*Carlo Campanini ... Don Abbondio
*Amalia Rodriguez ... Agnese
*Lilla Brignone ... Perpetua
*Ilaria Occhini ... Gertrude (Redovnica iz Monze) 
*Umberto Raho ... Fra Cristoforo
*Paolo Carlini ... Egidio

## Literatura
* Buonanno, Milly. *Italian TV Drama and Beyond: Stories from the Soil, Stories from the Sea*. Intellect Books, 2012.
 
## Vanjske veze
*
Il monaco di Monza

***Il monaco di Monza*** () je italijanska filmska komedija snimljena u režiji Sergija Corbuccija i premijerno prikazana 1963. godine. Predstavlja svojevrsnu parodiju klasičnog romana *[[Zaručnici]]* Alessandra Manzonija, odnosno djelomično je inspirirana stvarnim događajima vezanim uz zloglasnu redovnicu iz Monze (koja se pojavljuje kao lik u tumačenju Moire Orfei). Protagonist, čiji lik tumači popularni komičar Totò, je skromni postolar koji godine 1630. ostaje bez posla i načina da prehrani svoje 12-oro djece. Radnja prikazuje kako dolazi na ideju da se on sam, kao i djeca, počnu lažno izdavati za franjevačke redovnike i tako dobivati hranu i novac od dobronamjernika.

## Uloge
*Totò ... Fra Pasquale da Casoria (Pasquale Cicciacalda)
*Erminio Macario ... Fra Mamozio 
*Nino Taranto ...  Don Egidio, marikiz de Lattanziis
*Lisa Gastoni ...  Fiorenza, markiza del Giglio
*Moira Orfei ...  Sestra Virginia 
*Giacomo Furia ...  Cecco 
*Fiorenzo Fiorentini ...  Smilzo 
*Adriano Celentano ...  Adriano 
*Don Backy ... lažni fratar 
*Dany París ... Fiorenzina kononarica
*Mario Castellani ... plemić sa dvije desne cipele
*Carlo Delle Piane ... gostioničar
*Franco Ressel ... službenik

## Izvori

## Vanjske veze
*
*Il monaco di Monza Scheda, foto, videoclip, locandine
I promessi sposi (film, 1941)

***I promessi sposi*** () je italijanski crno-bijeli historijski film snimljen 1941. godine u režiji Marija Camerinija. Predstavlja prvu zvučnu adaptaciju istoimenog romana Alessandra Manzonija. Radnja se odvija u Lombardiji u 17. vijeku za vrijeme španske vlasti i prikazuje kako je seljak Renzo Tramagliano (čiji lik tumači Gino Cervi) sticajem okolnosti razdvojen od svoje zaručnice Lucije Mondelle (čiji lik tumači Dina Sassoli). U film je za ondašnje standarde uložena prilično velika količina novca, a producenti su, kako bi dali dodatni publicitet, pred snimanje organizirali javni natječaj za ulogu Lucije koga je na kraju osvojila Sassoli. *I promessi sposi*, međutim, nije dobila naklonost kritike, koja je zamjerala da je drugi dio previše kondenzirao radnju i likove, izbacivši veliki dio materijala iz književnog predloška.

## Uloge
* Gino Cervi ... Renzo Tramagliano  
* Dina Sassoli ... Lucia Mondella 
* Ruggero Ruggeri ... Il cardinale Federigo Borromeo  
* Armando Falconi ... Don Abbondio  
* Enrico Glori ... Don Rodrigo  
* Carlo Ninchi ... L'Innominato  
* Luis Hurtado ... Padre Cristoforo  
* Evi Maltagliati ... La monaca di Monza detta "La Signora"  
* Ines Zacconi ... Perpetua  
* Franco Scandurra ... Il conte Attilio  
* Gilda Marchiò ... Agnese Mondella, madre di Lucia  
* Dino Di Luca ... Il Griso  
* Enzo Biliotti ... Antonio Ferrer  
* Lauro Gazzolo ... Ambrogio Fusella 
* Giacomo Moschini ... Il dottor Azzeccagarbugli

## Izvori


## Literatura
* Forgacs, David & Gundle, Stephen. *Mass Culture and Italian Society from Fascism to the Cold War*. Indiana University Press, 2007.
 
## Vanjske veze
*
Redovnica iz Monze

**Sestra Virginia Maria**, rođena kao **Marianna de Leyva y Marino** (Milano, 4. decembar 1575. – Milano, 17. januar 1650), poznatija pod nadimkom **Redovnica iz Monze** () bila je italijanska katolička redovnica, poznata po sudjelovanju u skandalu koji je kasnije inspirirao dio radnje i likova u znamenitom romanu *[[I promessi sposi|Zaručnici]]* Alessandra Manzonija.

Rođena je u jednoj od najmoćnijih porodica u tadašnjoj Italiji. Otac Martino de Leyva je bio španski plemić i nasljedni grof Monze, dok joj je majka Virginia Maria Marino bila nasljednica bogatog milanskog bankara Tommasa Marina. Kada je imala 13 godina, otac ju otjerao u milanski samostan Santa Margeritha, a službeno je zaređena 1591. godine.

Vjeruje se kako je 1597. započela tajnu ljubavnu vezu sa grofom Gian Paolom Osiom, kome će u tajnosti roditi dvoje djece, od kojih je jedno bilo mrtvorođenče, a drugo kćer Alma Francesca Margeritha, rođena 1605. godine, a koju je Osio naknadno priznao kao vlastito nezakonito dijete i doveo u svoju dom. Veza sa Osiom je trajala sve do 1606. godine, kada je jedna od redovnica u samostanu zaprijetila da će o svemu dojaviti crkvenim i drugim vlastima. Na to ju je Osio dao ubiti, a sličnu sudbinu je imalo još nekoliko sestara, kao i svjetovnih osoba upoznatih sa aferom. 

Vlasti su međutim, doznale za ubistva, te je Osio godine 1607. uhapšen. On je uspio pobjeći iz zatvora prije nego što je sljedeće godine ubijen u kavanskoj tučnjavi. Sestra Virginia je pak bila izvedena pred sud gdje je, dijelom i pod torturom, priznala svoje zločine. Zbog njih je osuđena da bude 13 godina zazidana u samostanu; prilikom izdržavanja kazne joj je dostavljano dovoljno hrane i vode da preživi, tako da je kaznu uspjela održati.

Priča o Redovnici iz Monze je tokom kasnijih godina i vijekova inspirirala i brojne likovne umjetnike, književnike, a od druge polovice 20. vijeka i autore filmova.

## Vanjske veze

* ''I Promessi sposi (The Betrothed)'' 
* ''Marianna de Leyva, Nun of Monza''
* ''Virginia Maria de Leyva''
* ''La Monaca di Monza, immagini tra storia e romanzo (The Nun of Monza in History and Literature)''
La monaca di Monza (film, 1962)

***La monaca di Monza*** () je italijansko-francuski crno-bijeli historijski film snimljen 1962. godine u režiji Carminea Gallonea. Temelji se na istinitim događajima, a naslovni lik, koji tumači Giovanna Ralli, je Virginia de Leyva, lijepa kćer bogatog i uticajnog španskog plemića koje je krajem 16. vijeka protiv svoje volje poslana u milanski samostan. Radnja prikazuje kako sa lokalnim aristokratom (čiji lik tumači Gabriele Ferzetti) otpočinje tajnu ljubavnu vezu te kako će, u nastojanju da je sakrije od crkvenih i svjetovnih vlasti, bila upetljana u niz ubistava. Iako je žanrovski određena kao drama, i iako su autori bili sputani tada relativno strogim cenzorskim standardima, scenario je sadržavao određene satiričke elemente. Godine 1969. je u boji snimljena još jedna i po "pikatnim" sadržajima primjetno eksplicitnija verzija, koja će biti jedan od začetaka eksploatacijskog žanra poznatog kao *[[nunsploitation]]*.

## Uloge
*Giovanna Ralli ... Virginia de Leyva
*Gabriele Ferzetti ... Gian Paolo Osio
*Mario Feliciani ... Don Martino de Leyva
*Lilla Brignone ... Donna Marianna
*Gino Cervi ... Cardinale Borromeo
*Emma Gramatica ... Badessa Anziana
*Evi Maltagliati ... Badessa Inbeserco
*Elisa Cegani ... La Monaca Portinaia
*Corrado Pani ... Molteno
*Giulia Rubini ... Benedetta
*Rosy Mazzacurati ... Ottavia
*Fosco Giachetti ... Monsignor Barca
*Hélène Chanel ... Caterina
*Alberto Lupo ... Giudice

## Reference

## Vanjske veze
*
Jász-Nagykun-Szolnok

**Jász-Nagykun-Szolnok** (srpskohrvatski: *Županija Jas-Nađkun-Solnok)*) je jedna od 19 mađarskih županija (megye) od 379,897 stanovnika.

## Geografija

Županija Jász-Nagykun-Szolnok leži u sredini Mađarske, po sjevernom Alföldu duž rijeke Tise.

Županija ima površinu od 45,581 km², a administrativni centar  je grad **[[Szolnok]]**.

## Reference

## Vanjske veze
* ''Službene stranice Županije Jász-Nagykun-Szolnok''
Dunaújváros

**Dunaújváros** je grad u centru Mađarske od 46,052 stanovnika

Dunaújváros administrativno podpada pod Županiju Fejér.

## Geografija

Dunaújváros leži udaljen oko 75 km južnije od Budimpešte, smješten na desnoj obali Dunava.

## Historija

Dunaújváros, što doslovno prevedeno sa mađarskog znači Novi grad na Dunavu, je doista novi grad podizan nakon Drugog svjetskog rata na mjestu starijeg naselja - **Dunapentele**, kome je 1951. promjenjeno ime u **Sztálinváros**. (to mu je ime ostalo do 1961.)

Grad je podizan kao ogledno socijalističko naselje - sa širokim avenijama, i skromnim - ali solidnim stanovima za nove proletere, radnike u novoj velikoj čeličani - koja je trebala postati okosnica razvoja socijalističke 
Mađarske.

Starije naselje u našim krajevima su jednostavno zvali samo  *Pentela*, ili *Pantelija* - *Pentelja*

## Privreda

Čeličana koja se danas zove - Dunaferr, još uvijek radi, a od nedavno i tvornica guma korejskog koncerna - Hankook.

## Pobratimski gradovi

## Galerija slika

datoteka:Dunaújváros, Városháza tér a bíróság épülete felé nézve, mögötte az Október 23. tér, 1 szám .jpg|Novi trg
datoteka:Dunaújváros_Harbour.jpg|Luka na Dunavu
datoteka:Dunaújváros_híd.jpg|Novi most preko Dunava
datoteka:Dunaújváros_városháza.JPG|Gradska vijećnica



## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Dunaújvárosa''
Fejér (županija)

**Fejér** (srpskohrvatski: *Županija Fejer*) je jedna od 19 
mađarskih županija (megye) od 417,651 stanovnika.

## Geografija

Županija Fejér leži u sredini Mađarske duž desne obale Dunava.

Županija ima površinu od 4,358 km², a administrativni centar  je grad **[[Székesfehérvár]]**.

## Reference

## Vanjske veze
* ''Službene stranice Županije Fejér''
La monaca di Monza (film, 1969)

***La monaca di Monza*** () je italijanski historijski film snimljen 1969. godine u režiji Eripradna Viscontija. Temelji se na istinitim događajima u Milanu početkom 17. vijeka, a naslovni lik, koji tumači Anne Heywood je sestra Virginia, mlada katolička redovnica plemićkog porijekla koja zatrudni sa privlačnim mladićem (čiji lik tumači Antonio Sabàto), ali i pokrene niz događaja koji će dovesti do niza ubistava. *La monaca di Monza* je treći po redu film koji se neposredno bavio tim događajima (koji su velikim dijelom poslužili i kao inspiracija za Manzonijeve *[[I promessi sposi|Zaručnike]]*, klasično djelo iutalijanske književnosti), ali i prvi koji je koristio labavljenje dotadašnjih cenzorskih standarda. Originalno ga je mislio režirati Luchino Visconti sa Sofijom Loren u glavnoj ulozi, ali je na kraju režiju preuzeo njegov nećak Eriprando. Sadržaj je, pak, izuzetan naglasak stavio na korupciju unutar Katoličke crkve i njenu povezanost sa razvratom i raznim oblicima seksualne patologije i frustriranosti. U filmu, doduše, nema eksplicitnih scena seksa, golotinje ili ekstremnog nasilja; usprkos toga ga se ponekad naziva prvim, ili barem jednim od značajnih uzora za kasnija eksploatacijska ostvarenja žanra poznatog kao *[[nunsploitation]]*.

## Uloge

*Anne Heywood:  Virginia de Leyva 
*Hardy Krüger: Otac Paolo Arrigone 
*Antonio Sabàto: Giampaolo
*Tino Carraro: Monsignor Barca
*Luigi Pistilli: Grof de Fuentes
*Carla Gravina: Caterina da Meda 
*Margarita Lozano: Sestra Benedetta Homati
*Caterina Boratto: Sestra Francesca Imbersaga 
*Giovanna Galletti: Sestra Angela Sacchi
*Anna Maria Alegiani: Sestra Ottavia Ricci 
*Laura Belli: Sestra Candida Colomba 
*Renzo Giovampietro: Vikar Saraceno 
*Pier Paolo Capponi: Grof Taverna 
*Maria Michi: Sestra Bianca Homati

## Vanjske veze
*
Szolnok

**Szolnok** (čita se *Solnok*) je grad u sredini Mađarske od 72,786 stanovnika.

Szolnok je i administrativni centar Županije Jász-Nagykun-Szolnok i jedanaesti po veličini mađarski grad.

## Geografija

Szolnok leži na ušću rijeke Zagyve u Tisu, udaljen je oko 100 km istočno od 
Budimpešte.

## Historija

Szolnok je za  kraljeva iz dinastije  Arpadovića (vladali od oko 1001. do 1301.)  izrastao u značajno trgovište 
kamene soli iz Maramureša (danas u Rumunjskoj).

Za srednjeg vijeka postao je strateška točka oko koje su se hrvali Osmanlije i Ugari. Od 19. vijeka izrastao je u 
transportni centar i veliku riječnu luku na  Tisi.

Szolnok leži na transportnoj trasi Budimpešta - Debrecen, po kojoj danas ide i nekoliko međunarodnih željezničkih linija, osobito nakon što je nakon Drugog svjetskog rata izgrađen novi veliki most preko Tise i sagrađena nova željeznička 
stanica 1977.

## Znamenitosti

Od znamenitosti Szolnok ima neoklasicističku vijećnicu, palače teatra Szigligeti i muzeja.

## Privreda

Pored toga što je i danas velik transportni centar Szolnok je i snažni industrijski grad u kom se proizvodi namještaj, tekstil, 
kemikalije, papir i celuloza.

Szolnok je i turističko mjesto poznat po termalnoj vodi temperature - 56 °C, koja se crpe sa 
957 metara dubine. Duž obale Tise ladanjska je zona sa hotelima i termama.

## Pobratimski gradovi

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Szolnoka'' 
* ''Szolnok, Hungary'' na portalu Encyclopædia Britannica
I Never Sang for My Father

***I Never Sang for My Father*** () je američki igrani film snimljen 1970. godine u režiji Gilberta Catesa, kome je to predstavljao režijski debi. Temelji se na istoimenoj drami Roberta Andersona, koji je također napisao scenario. Protagonist, koga tumači Gene Hackman, je njujorški profesor na koledžu koji se odluči preseliti u Kaliforniju. Radnja prikazuje kako ga u tome sputava njegov otac (čiji lik tumači Melvyn Douglas) koji je nad njime dominirao cijeli život, a o kome se nakon majčine iznenadne smrti mora početi brinuti. *I Never Sang for My Father*, koji se bavila tada aktualnom temom generacijskog jaza, ali transponiranog među nešto starija godišta, je dobio brojne pohvale, kao i nekoliko oskarovskih nominacija, uključujući one za Douglasa i Hackmana u kategorijama glavne i sporedne uloge.

## Uloge
* Melvyn Douglas ... Tom Garrison
* Gene Hackman ... Gene Garrison
* Estelle Parsons ... Alice
* Dorothy Stickney ... Margaret Garrison
* Elizabeth Hubbard ... Dr. Margaret 'Peggy' Thayer
* Lovelady Powell ... Norm
* Daniel Keyes ... Dr. Mayberry
* Conrad Bain ... Vlč. Sam Pell
* Jon Richards ... Marvin Scott
* Nikki Counselman ... Konobarica
* Carol Peterson ... Bolničarka #1
* Sloane Shelton ... Bolničarka #2
* James Karen ... G. Tucker (direktor staračkog doma)
* Gene Williams ... Dr. Jensen (direktor državne bolnice)

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* 
*Playbill from 1968 New York stage production
Det tossede paradis

***Det tossede paradis*** () je danska filmska komedija snimljena 1962. godine u režiji Gabriela Axela. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana Olea Juula. Radnja se događa na fiktivnom otoku Trangø u prolazu Kattegat čije se stanovništvo ponose posebnom sortom kokoški koje nesu posebna jaja, a čije konzumiranje ima izuzetan učinak na seksualne sposobnosti muških otočana; kada konzervativni političari sa kopna, zabrinuti za javni moral, počnu raspravljati o zabrani uzgoja tih jaja, otočani počnu razmišljati o proglašenju nezavisnosti. *Det tossede paradis* se ponekad navodi kao jedan od prvih filmova koji je koristio slabljenje dotadašnjih cenzorskih standarda kako bi standardnu komediju "začinio" golotinjom i drugim erotskim sadržajima, odnosno svojevrsna preteča  erotske komedije koja će postati jedan od dominantnih trendova u evropskim kinematografijama nekoliko godina kasnije.

## Uloge
* Dirch Passer - Angelus Bukke
* Ove Sprogøe - Simon
* Hans W. Petersen - Thor Bukke
* Ghita Nørby - Edith Ibenholdt
* Paul Hagen - Vikar Poul Ibenholdt
* Bodil Steen - Minister Bertha Viginius
* Karl Stegger - Per Mortensen
* Kjeld Petersen - Ove Biermann
* Lily Broberg - Anne-Sofie
* Lone Hertz - Grete
* Judy Gringer - Ursula
* Kai Holm - Premijer Staldhybel
* Jørgen Ryg - Von Adel
* Axel Strøbye - Hjalmar
* Gunnar Lemvigh - Trommesen
* Poul Müller - Thomas Asmussen
* Valsø Holm - Janus
* Keld Markuslund - Disk
* Arthur Jensen - Trefrans
* Hugo Herrestrup - Frederik
* Gunnar Strømvad - Laurids
*  - Jens
* Erik Paaske - Børge
* Lotte Tarp - Karen
* Elsebeth Larsen - Maren-Balle
* Henning Moritzen - Narator / fortælleren

## Povezano
**[[Svećenikova djeca]]*

## Izvori

## Literatura
*Ebbe Villadsen: *Danish Erotic Film Classics* (2005)

## Vanjske veze
*
**[http://www.dfi.dk/faktaomfilm/film/en/1073.aspx?id=1073 Crazy Paradise]* at the Danish National Filmography
Vi har det jo dejligt

***Vi har det jo dejligt*** () je danska filmska komedija snimljena 1963. godine u režiji Gabriela Axela. Protagonist, koga tumači Ebbe Lansberg, je pjesnik koji preko ljeta iznajmi sobu u izoliranom naselju čiji su žitelji nonkoformistički čudaci. Radnja prikazuje probleme koji nastanu kada ih vlasnik zemljišta (čiji lik tumači Karl Stegger) odluči protjerati.

## Uloge
* Dirch Passer - Thorvald Madsen
* Ebbe Langberg - Henrik Gustafsen
* Lone Hertz - Eva Thorsen
* Karl Stegger - Fabrikant Thorsen
* Ove Sprogøe - Opfinderen
* Bodil Udsen - Opfinderens kone
* Judy Gringer - Madame Decoltas
* Jørgen Ryg - Tryllekunstner Dinga Mingh
* Karen Lykkehus - Fru Jensen
* Hans W. Petersen - Hr. Martinsen
* Ebba Amfeldt - Fru Martinsen
* Svend Bille - Brink
* Arthur Jensen - Købmand Iversen
* Bjørn Puggaard-Müller - Postbud Jensen
* Alex Suhr - Formand
* Jørgen Beck - Læge
* Valsø Holm - Hotelportier
* Jørgen Bidstrup - Hotelportier

## zvori

## Vanjske veze
*
* 
*
Pravilo 30-stupnjeva

**Pravilo 30 stupnjeva** (engleski **30-degree rule**) je montažno pravilo u filmu koje regulira netremično praćenje prizornog zbivanja i kontinuitet praćenja zbivanja, a koje navodi da se prilikom reza i izmjene kadra u istoj lokaciji kamera mora pomaknuti za najmanje 30 stupnjeva u odnosu na prethodni plan. Ako je kamera pomaknuta manje od 30 stupnjeva, izgledati će kao greška.

## Povezano
*kontinuirana montaža
*pravilo rampe
## Izvori
The Twelve Chairs (film, 1970)

***Twelve Chairs*** () je američka filmska komedija snimljena 1970. godine u režiji Mela Brooksa. Predstavlja adaptaciju istoimenog satiričkog romana sovjetskih pisaca Iljfa i Petrova. Protagonist, čiji lik tumači Ron Moody, je Ipolit Vorobjanov, bivši bogati ruski aristokrat koji je nakon revolucije degradiran u neuglednog provincijskog činovnika, ali kome 1925. godine majka na samrti oda kako je porodične dragulje pred boljševicima sakrila u postavu stolice. Radnja prikazuje kako Vorobjanov kreće u potragu za stolicom, a pošto ne zna o kojoj je stolici riječ, prisiljen je putovati širom SSSR-a dok mu u potrazi pomaže šarmantni i beskrupulozni varalica Ostap Bender (čiji lik tumači Frank Langella). Film, koji je dijelom sniman na lokacijama u tadašnjoj Jugoslaviji, nije uspio ponoviti uspjeh Brooksovog prvijenca *[[The Producers (film, 1968)|Producenti]]*, mada je Langella, kome je to predstavljao filmski debi, dobio brojne pohvale za svoj nastup. Komičar Dom DeLuise, koji u filmu nastupa u ulozi pravoslavnog svećenika koji nastoji blago uzeti za sebe, je kasnije sa Brooksom ostvario dugu i plodnu suradnju.

## Uloge
* Ron Moody ... Ipolit Vorobjaninov
* Frank Langella ... Ostap Bender
* Dom DeLuise ... Otac Fjodor
* Andreas Voutsinas ... Nikolaj Sestrin
* Diana Coupland ... Gđa Bruns
* David Lander ... Inženjer Bruns
* Vlada Petric ... Sevicki
* Elaine Garreau ... Klaudija Ivanovna
* Robert Bernal ... Kustos
* Will Stampe ... Noćni stražar
* Mel Brooks ... Tikon

## Vanjske veze
* 
* 
*
Tre piger i Paris

***Tre piger i Paris*** () je danska filmska komedija snimljena 1963. godine u režiji Gabriela Axela. Temelji se na motivima djela belgijskog književnika  Féliciena Marceaua. Naslovne protagonistice, koje su tumače Ghita Nørby, Susse Wold i Hanne Borchsenius, su tri mlade turistkinje koje iz Danske dođu u Pariz, ali se ispostavi da se ne mogu sjetiti imena ni lokacije hotela u kome su pri dolasku ostavile prtljagu, novac i dokumente. Radnja prikazuje njihovu potragu, koja gledaocima također daje priliku da upozna najveće znamenitosti tadašnjeg Pariza.

## Uloge
* Daniel Gélin - Raymond
* Ghita Nørby - Hanne
* Susse Wold - Lotte
* Hanne Borchsenius - Dorte
* Dirch Passer - Kok Harald Mikkelsen
* Paul Hagen - Frederik
* Erling Schroeder - Mand på dansk konsulat i Paris
* Gabriel Axel - Fransklærer
* Jacques Mauclair - Overbetjenten
* Lillian Weber-Hansen
* Albert Watson
* Noël Roquevert - Mr. Maurice
* Jackie Sardou - (kao Jackie Rollin)
* Serge Sauvion
* Véronique Verlhac
* Dominique Davray
* Bibi Morat
* Noëlle Noblecourt
* Clément Bairam
* Colette Régis
* Nono Zammit
* Viviane Méry
* Jean Dumaine
* Luce Fabiole
* Robert Olivieri

## Vanjske veze
*
*
*
José Luandino Vieira

**José Luandino Vieira**, rođen kao **José Vieira Mateus da Graça** (Ourém, 4. svibnja 1935.) je portugalsko-angolski pisac, najpoznatiji po svojim kratkim pričama i romanima.

Iako je rođen u Portugalu te je i po nacionalnosti Portugalac, Luandino je 1938. godine s roditeljima preselio u Angolu, gdje je odrastao u većinski afričkim četvrtima (*musseque*) Luande. Kada je započeo pisati, koristio je jezik karakterističan za te *musseque*, zapravo svoj portugalskog i kimbundua. U dobi od 15 godina napustio je školu i zaposlio se kao mehaničar.

U mladosti je bio u potpunosti posvećen nezavisnosti Angole. Godine 1961., nakon intervjua za BBC u kojem je otkrio tajne popise dezertera iz portugalske vojske koji su se borili u Africi, uhapšen je te je u zatvoru proveo punih 11 godina. Prva značajna zbirka priča, *[[Luuanda]]*, objavljena mu je 1963. godine te je, unatoč činjenici da je bila nagrađena, bila zabranjena u Portugalu do 1974. godine zbog prikaza opresivnosti portugalske uprave u Angoli. U svojim je tekstovima Luandino pratio strukturu afričke usmene predaje i analizirao surovu realnost portugalske vladavine u Angoli. U noveli "A vida verdadeira de Domingos Xavier" (1974.) istovremeno analizira i okrutnost portugalske uprave i hrabrost običnih Angolaca u tom periodu.

Nakon što je Angola stekla nezavisnost 1975. godine, Luandino je ostao i novoj zemlji, pomažući u razvoju književnosti. Godine 2006., Luandino je odbio prestižnu portugalsku nagradu Camões i novčanu nagradu od €100,000, navodeći osobne razloge za tu odluku.

## Vanjske veze
* Luandino Vieira biography.
Han, hun, Dirch og Dario

*** Han, Hun, Dirch og Dario*** () je danska filmska komedija snimljena 1962. godine u režiji Annelise Reenberg. Protagonistica, čiji lik tumači Ghita Nørby, je domaćica koju njen suprug (koga tumači Ebbe Langberg), zaluđen sportskim automobilima, zanemaruje pa ga napusti i slučajno dođe u noćni klub u kome nastupaju popularni gitarist (čiji lik tumači Dirch Passer) i pjevač (čiji lik tumači Dario Campeotto). Nørby se za vrijeme snimanja upoznala sa Campeottom koji će postati njen drugi muž.

## Cast
* Ghita Nørby - Marianne Borg
* Ebbe Langberg - Poul Borg
* Dirch Passer - Eigil Hansen
* Dario Campeotto - Mario
* Gitte Hænning - Dorte
* Bodil Steen - Jenny
* Hanne Borchsenius - Laura Lublinski
* Sigrid Horne-Rasmussen - Fru Frederiksen
* Edouard Mielche - Musikprofessor Harald Lublinski
* Gabriel Axel - Modedesigneren Monsieur Baptiste
* Asbjørn Andersen - Teaterdirektør Thomsen
* Axel Strøbye - Henry
* Inger Rauf - Lilli
* Helle Halding - Carmen
* Bjørn Puggaard-Müller - Scenograf Petersen
* Else Kornerup - Baptistes sekretær
* Frits Møller - Racerkører på Roskilde ring
* Hugo Plaun - Racerkører på Roskilde ring
* Joerges Bagger - Racerkører på Roskilde ring
* Bille Andersen - Racerkører på Roskilde ring
* Gunnar Henriksen - Racerkører på Roskilde ring
* Steen Hansen - Racerkører på Roskilde ring
* John Conradsen - Racerkører på Roskilde ring

## Vanjske veze
*
* 
*
Turks fruit (film)

***Tursko voće*** (), na prostoru bivše Jugoslavije također prikazivan pod naslovima ***Turski užitak***, ***Rahatoklum*** ili ***Ratluk*** je nizozemski erotski dramski film iz 1973. koji je režirao Paul Verhoeven a fotografirao Jan de Bont. Radnja se odvija oko strastvene ljubavne veze između umjetnika i mlade žene, koje tumače Rutger Hauer i Monique van de Ven. Priča se temelji na romanu *[[Turks fruit (roman)|Tursko voće]]* koji je napisao Jan Wolkers.

*Tursko voće* je svojedobno postalo najkomercijalniji film nizozemske kinematografije do tad. Prema Alle Record, 3.338.000 osoba je pogledalo film u kinima, što je slomilo sve rekorde za nizozemske prilike, dok visoke procjene sežu i do 3,5 milijuna, što je otprilike 26% ukupne tadašnje populacije te države. 1973. nominiran je za Oscar za najbolji strani film te mu je 1999 uručeno Zlatno tele za najbolji nizozemski film stoljeća. Često se ubraja u zvanični kanon najboljih nizozemskih filmova svih vremena.

## Radnja

Erik živi u kući koja je pretvorena u smetlište, svake noći spava sa drugom devojkom i stalno upada u nevolje. Kada upozna mladu Olgu, njegove negativne osobine lagano nestaju i njih dvoje se ubrzo venčavaju. Uprkos njenim čestim promenama raspoloženja i njegovom detinjastom ponašanju, oni uspevaju da ostanu zajedno nekoliko godina. Olga najednom počinje da se menja, postaje neuračunljiva i mentalno slaba. Nakon što ga prevari sa prijateljem, ona ostavlja Erika i odlazi u Ameriku. Sreću se ponovo, nakon nekoliko godina – on je još uvek zaljubljen u nju, a ona polako gubi bitku sa tumorom na mozgu.

## Glavne uloge

*Monique van de Ven - Olga Stapels
*Rutger Hauer - Eric Vonk
*Tonny Huurdeman - Olgina majka
*Wim van den Brink - Olgin otac
*Hans Boskamp - menadžer u trgovini
*Dolf de Vries - Paul
*Manfred de Graaf - Henny
*Dick Scheffer - računovođa
*Marjol Flore - Tineke
*Bert Dijkstra - službenik

## Izvori

## Vanjske veze
*
*
Paradis retur

***Paradis retur*** () je danski crno-bijeli igrani film snimljen u režiji Gabriela Axela i premijerno prikazan početkom 1964. godine. Predstavlja adaptaciju romana *I morgen kommer paddehatteskyen* Petera Ronilda koji je također napisao scenario. Po žanru je drama, a protagonist, čiji lik tumači Poul Reichhardt, je muškarac koji je cijeli život proveo kraj odlagališta smeća. Radnja kroz flashbackove prikazuje njegove neuspješne pokušaje da se preseli negdje drugdje. *Paradis retur* je predstavljao Axelov pokušaj da svoj opus učini nešto raznovrsnijim nakon niza popularnih vrckavih komedija.

## Uloge
* Poul Reichhardt - Tonnemann
* Lise Ringheim - Damen
* Nina Larsen&nbsp;- Mona - 11 år
* Elsebeth Reingaard - Mona - 16 år
* Winnie Sørensen&nbsp;- Mona - 36 år
* Henning Olsen&nbsp;- Tom - 11 år
* Christoffer Bro - Tom - 16 år
* Poul Clemmensen - Tom - 36 år
* Kjeld Jacobsen - Børge
*  - Sonja
* Preben Lerdorff Rye - Skuespiller
* Erik Paaske - Karl
* Guri Richter - Lilian
* Emil Halberg&nbsp;- Opsynsmand
* Ove Rud - Frihedskæmper
* Kirsten Walther - Lajla
* Jakob Nielsen - Spritter
* Professor Tribini - Tivoliejer
* Niels Skousen - Alex
* Knud Rasmussen - Læderjakke
* Svend Johansen - Oficir
* Ruth Hermann - Jøde
* Aage Fønss - Nabo
* Einar Juhl - Pensioneret oberst

## Izvori

## Vanjske vezeks
*
*
*
En ven i bolignøden

***En ven i bolignøden*** () je danska filmska komedija snimljena 1965. godine u režiji Annelise Reenberg. Protagonistica, čiji lik tumači Birgit Sadolin, je mlada djevojka koja odluči pomoći svojim susjedima kada se ispostavi da će naselje u kome žive biti srušeno kako bi se izgradilo parkiralište. Radnja prikazuje kako uspije doći u samo sjedište danske vlade, ali i kako njeni napori da o svemu obavijesti resornog ministra izazivaju niz komičnih nesporazuma.

## Izvori

## Vanjske veze
* 
*
Pepetela

**Artur Carlos Maurício Pestana dos Santos**, poznatiji kao **Pepetela** (Benguela, 29. listopada 1941.) je angolski pisac. Iako je *[[luso-angolano]]* (Portugalski Angolac), Pepetela, rođen u Bengueli, borio se na strani MPLA tokom Angolskog rata za nezavisnost. U tom je periodu dobio nadimak **Pepetela**, koji na kimbundu jeziku znači "trepavica", a zapravo je prijevod njegova stvarnog prezimena, Pestana.

Većina njegovih djela bavi se povijesti Angole u XX. vijeku. Primjerice, roman *[[Mayombe]]* prati sudbinu gerilaca u Cabindi, *[[Yaka]]* prati bijele imigrante u okolici Benguele, dok roman *[[A Geração da Utopia]]* prikazuje otrježnjenje u Angoli koje je uslijedilo nakon sticanja nezavisnosti. Pepetela je, doduše, pisao i o drugim temama. Tako u romanima *[[A Gloriosa Família]]* i *[[Lueji]]* govori o starijoj povijesti Angole, dok je u seriji priča o Jaimeu Bundi prešao i u satiru. Od recentnijih djela ističu se *[[Predadores]]*, kritika suvremenog angolskog društva, *[[O Quase Fim do Mundo]]*, postapokaliptična alegorija i *[[O Planalto e a Estepe]]*, prikaz povijesti komunizma u Angoli.

Godine 1997. postao je prvi angolski pisac kojemu je uručena nagrada Camões, najprestižnija literarna nagrada za književnost na portugalskom jeziku. 
## Vanjske veze
* Službeni website 
* Profil autora 
* Profil autora