open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Drag king

**Drag kingovi** () su uglavnom ženski izvođači koji koriste muskolozniji ili mačo drag u svom oblačenju i personifikuju muške rodne stereotipe kao deo pojedinačne ili grupne rutine. Mogu biti lezbejke, biseksualne, transrodne, kvir osobe ili osobe koje su na neki drugi način deo LGBT zajednice. Tipičan drag nastup može uključiti ples, glumu, stendap komediju, pevanje i lipsinkovanje. Drag kingovi često nastupaju kao preterano mačo muški likovi, interpretiraju stereotipnu muskuloznost kod, na primer, građevinskih radnika, repera, ili poznate muškarce poput Elvisa Preslija, Majkl Džeksona.
Krajem 1800-tih i početkom 1900-ih, drag kingovi su postali zvezde britanske muzičke hale, a britanska pantomima je sačuvala tradiciju žena koje su nastupale u muškim ulogama. Počevši od sredine devedesetih, drag kingovi su počeli da dobijaju slavu i pažnju koju imaju drag kvinovi.

## Istorija i terminologija

Iako je termin drag king prvi put primećen u štampanom izdanju 1972. godine, istorija ženskih izvođača koji se oblače u muške odore je mnogo duža. U pozorištu i operu postoji tradicija u dodeljivanju muških uloga ženama i travestiji. Suzana Centlivr se pojavljivala u takvim ulogama oko 1700. godine. Termin se ponekad koristi u širem smislu kojim uključe ženstvene osobe koje se oblače u tradicionalnu mušku odeću iz drugih razloga. Upotreba uključuje žene koje privremeno pokušavaju da se prikažu kao muškarci i žene koji žele da se predstave u muškoj rodnoj ulozi bez toga da se identifikuju kao muškarci. Diana Marian Tor je 1989. godine krenula sa drag king radionicama koje pružaju ženama priliku da nauče kako da se prikažu kao muškarci. Mnoge žene danas nose muške šešire, kravate, jakne ili odela zbog mode, međutim, ove žene se ne smatraju drag kingovima.

## Drag zajednica

Za razliku od drag kvinova, drag kingovi češće nastupaju u grupama. Međutim, ta situacija se menja u današnje vreme zato što su njihovi nastupi dostupniji te se drag kingovi sve češće angažuju individualno. Drag kingovi su naširoko poznati kao fenomen lezbijske kulture i često se mogu sretati po lezbijskim barovima i festivalima. Bitno je napomenuti da nisu svi drag kingovi lezbijke, kao i to da neki pripadnici drag king subkulture nemaju nikakve veze sa lezbijskim kulturnim, društvenim ili političkim životom. Drag kingovi predstavljaju raznoliku grupu te je izuzetno teško reći šta je to univerzalno za sve drag kingove. Prikazivanjem maskuliniteta na necisrodnom muškom telu, ovi izvođači odolevaju na poglede društva o rodnoj binarnosti. Pojedini transmuškarci se takođe identifikuju kao drag kingovi. Bio kvinovi često nastupaju uz drag kingove. Slično dreg kvinovima koji sebe smatraju glumcima, pojedini drag kingovi ne žele da budu okarakterisani drag etiketom, već etiketom glumca ili komičara. Nastarije i potencijalno najveće takmičenje drag kingova se održava u San Francisku.

## Povezano
* Drag kvin

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
*
Hande Kader

**Hande Kader** je bila politički aktivna turska transrodna žena. Kader je postala poznata kao glavna figura LGBT pokreta nakon što je fotografisana na čelu otpora protiv policijskih snaga koje su suzbijale Gej Paradu u Istanbulu 2015. godine. Njen cimer, Davut Dengiler je prijavio njen nestanak avgusta 2016. godine, kada se nakon nedelju dana nije vratila kući. Njeno telo je pronađeno 12. avgusta 2016. godine na putu za Zekerijakoj u silovanom, izmučenom i spaljenom stanju Uprkos stanju u kome je njeno telo pronađeno, Dengiler je uspeo da je identifikuje u gradskoj mrtvačnici.

Kader je bila zaposlena u seks-industriji, kao seksualna radnica. Poslednji put je viđena kako ulazi u auto svog klijenta. U trenutku smrti imala je 23 godine. Zvanični uzrok smrti još nije objavljen. Izveštaji pokazuju da je nakon smrti leš bio zapaljen, potencijalno kako bi se izbegla identifikacija počinioca.
Nakon njene smrti, izraženo je javno negodovanje i protestvovanje protiv zlostavljanja transrodnih osoba u turskom društvu.

LGBTI+ studentski klub Univerziteta u Bosforu saopštio je da će se u čast Hande Kader dodeliti stipendija trans studentu/trans studentkinji, počevši od školske 2017-2018. godine.  Međutim, kabinet predsednika je kasnije izjavio da postojanje stipendije nije bilo u njihovom znanju te je donacija bila nadoknađena.

## Reference
Queer Montenegro

Crnogorska LGBT asocijacija **Queer Montenegro** je nevladina organizacija osnovana je u 10. 2012, a registrovana u 3. 2013. godine u Podgorici. Organizaciju Queer Montenegro čine i dugogodišnji aktivisti i aktivistkinje za zaštitu ljudskih prava, dokazani profesionalci i profesionalke iz različitih oblasti društvenog života i različitih specijalnosti.

## Istorijat grupe

Crnogorska LGBT asocijacija Queer Montenegro nastala je iz neformalne LGBT aktivističke grupe „Queer Brigada“ koja je bila prepoznata po svojim upečatljivim akcijama i peformansima na polju ljudskih prava u Crnoj Gori.

Ideja za osnivanje organizacije nastala je iz želje da se na nov i drugačiji način pristupi promociji i zaštiti ljudskih prava LGBTIQ osoba, sa posebnim naglaskom na utvrđivanje i rešavanje stvarnih, svakodnevnih, potreba i životnih problema LGBT osoba i njihovih prijatelja i porodica.

## Ciljevi organizacije

Cilj organizacije uključuje izgradnju širokog crnogorskog LGBT pokreta koji će se aktivno i trajno boriti za zaštitu ljudskih prava, suzbijanje homofobije i transfobije, postizanje pune pravne i socijalne jednakosti i potpuno prihvatanje LGBT osoba od strane opšte populacije. Jedan od ciljeva jeste i vidljivost i participacija LGBT osoba u procesima donošenja odluka i kreiranja politika koje se tiču ljudskih prava; kontinuiranog i nesmetanog održavanja festivala Queer umetnosti i kulture i drugih manifestacija, kao i poboljšanja zdravstvenih usluga.

## Metodi djelovanja organizacije

Organizacija ostvaruje programske ciljeve svojim ukupnim delovanjem u javnom životu, a bavi se: javnim zagovaranjem i lobiranjem zaštite ljudskih prava LGBTIQ osoba na nacionalnom, evropskom i internacionalnom nivou; podržavanjem i učestvovanjem u organizovanju javnih okupljanja LGBTIQ osoba , Pride manifestacija i Povorke ponosa u našoj zemlji, regionu i inostranstvu u cilju povećanja vidljivosti LGBT osoba i zagovaranja zaštite ljudskih prava; senzibilisanje javnosti radi promocije interesa i unapređivanja položaja LGBTIQ osoba; podsticanjem samoorganizovanja mladih LGBT osoba radi ostvarivanja njihovih prava; pružanjem besplatne pravne pomoći i psihosocijalne podrške i savetovanje LGBT osoba; organizovanjem radionica, kurseva, predavanja, seminara, tribina, kongresa i drugih aktivnosti; organizovanjem festivala kueer umetnosti i kulture i drugih manifestacija .

## Montenegro prajd
NVO Queer Montenegro 20. 10. 2013. godine organizovala je prvu Povorku ponosa u Crnoj Gori.

## Vanjske veze
* Zvanična prezentacija Queer Montenegro-a 
* Zvanična prezentacija Montenegro Pride-a
* Facebook Queer Montenegro
Homosocijalizacija

**Homosocijalizacija** ili **LGBT socijalizacija** je proces kojim se LGBT ljudi susreću, povezuju i postaju integrisani u LGBT zajednicu, posebno sa ljudima iste seksualne orijentacije i rodnog identiteta, čime pomažu izgradnji sopstvenog identiteta. 

Prostori homosocijalizacije su sva fizička ili virtuelna mesta koja LGBT+ osobama služe za upoznavanje ljudi iz zajednice, pronalaženje seksualnih ili ljubavnih partnera ili prosto mesta gde imaju mogućnost slobodnog izražavanja svog seksualnog identiteta.

Pre nastanka mesta koja su ciljano kreirana za LGBT+ zajednicu, susreti među gej zajednicom su se odvijali na određenim mestima na otvorenom, poput parkova i javnih kupatila. Iako ređe, kruzing je i dalje uobičajena praksa, posebno među muškarcima koji imaju seks sa drugim muškarcima. Danas postoje brojna preduzeća i udruženja koja se bave polnom i rodnom raznovrsnošću i koja omogućavaju okupljanje i socijalizaciju LGBT zajednice. U mnogim slučajevima, pojavljuju se u LGBT seljama, gdje je grupa koncentrisana. Međutim, mnoga mesta trpe rivalitet društvenih mreža i interneta u privlačenju LGBT osoba.

## Reference

## Literatura
* 
*
Seksualni identitet

**Seksualni identitet** je termin koji ima dva izrazito različita značenja. Prvo značenje obuhvata identitet na osnovu seksualne orijentacije, a drugo identitet na osnovu bioloških polnih karakteristika (polni identitet), koji je povezan sa rodnim identitetom ali se razlikuje od njega.

## Seksualni identitet zasnovan na seksualnoj orijentaciji
U ovoj upotrebi, seksualni identitet opisuje kako osobe identifikuju sopstvenu seksualnost. Ovo ne mora da se odnosi na njihovu stvarnu seksualnu orijentaciju. U istraživanju iz 1990. koje je provela *Društvena organizacija seksualnosti* u Sjedinjenim Američkim Državama, samo 16% žena i 36% muškaraca koji su prijavili neki nivo istopolne privlačnosti je imalo homoseksualni ili biseksualni identitet.

Seksualni identitet je više povezan sa seksualnim ponašanjem nego sa seksualnom orijentacijom. Isto istraživanje je ustanovilo da je 96% žena i 87% muškaraca sa homoseksualnim ili biseksualnim identitetom imalo seksualno iskustvo sa osobom istog pola, dok je, s druge strane, samo 32% žena i 43% muškaraca koji su prijavili neki nivo istopolne privlačnosti, imalo takvo iskustvo. Nakon razmatranja rezultata, organizacija je saopštila: *„Razvoj samoidentifikacije kao homoseksualac ​​ili gej je psihološki i društveno složeno stanje, nešto što se u ovom društvu postiže samo tokom vremena, često uz značajnu ličnu borbu i sumnju u sebe, da ne pominjemo društvene neprijatnosti“*.

Prema Američkom udruženju psihologa, psihoterapija i grupe za podršku u nekim situacijama mogu promeniti seksualno ponašanje ali ne i seksualnu orijentaciju osobe koja je podvrgnuta njima.

## Seksualni identitet zasnovan na polnim karakteristikama
U ovom značenju, termin seksualni identitet (ili polni identitet, ) se koristi od strane psihologa i nekih autora u oblasti seksologije da opiše pol sa kojim se osoba identifikuje, ili sa kojim je identifikuju.

Nejasno je kako se ovaj koncept razlikuje od rodnog identiteta. Upotreba termina „rod“ umesto „pol“ kada se govori o društvenim ili psihološkim karakteristikama datira od 1955, kada je Džon Mani prvi upotrebio termin rodna uloga.

## Povezano
* Rodni identitet
* Rodna uloga

## Reference

## Literatura

* John Colapinto *As Nature Made Him: The Boy Who Was Raised As A Girl*; Harper Collins. 
* Anne Fausto-Sterling. *Sexing the Body: Gender Politics and The Construction of Sexuality*; Basic Books. 
* Clellan S. Ford and Frank A. Beač; *Patterns of Sexual Behavior*; Ace Books, 1951
* Francis Mark Mondimore. *A Natural History of Homosexuality*; Johns Hopkins University Press. 
* John Money. *Gay, Straight, and In-between: The Sexology of Erotic Orientation*; Oxford University Press. 
* 

## Vanjske veze
RuPaul

**RuPaul Andre Charles** (; rođen 17. 11. 1960. godine), profesionalno poznat po mononimu **RuPaul**, američki je glumac, dreg kvin, televizijska ličnost, pevač i tekstopisac. Od 2009. godine producira i vodi takmičarski rijaliti-program RuPaulova dreg trka, za koju je dobio dve Prajmtajm Emi nagrade.

## Biografija
RuPaul je rođen i odrastao u San Dijegu, a kasnije se preselio u Atlantu da studira izvođačke umetnosti. Nastanio se u Njujorku, gde je postao glavna atrakcija klupske scene. RuPaul je međunarodnu slavu stekao kao dreg kvin sa objavom svog debitantskog singla *Supermodel (You Better Work)*, koji je kasnije objavljen i na njegovom prvom studijskom albumu *Supermodel of the World* (1993). Godine 1996. postao je portparol za *MAC Cosmetics*, prikupljajući novac za *Mac AIDS* fond, čime je postao prvi dreg kvin koji je plasirao kozmetičku kampanju. Te godine je dobio svoj vlastiti tok-šou na VH1, RuPaul šou, koji je emitovan dve sezone pre nego što je počeo da održava jutarnju radio-emisiju na *WKTU*-u sa Mišel Visaž. Kao muzički izvođač do sada je snimio 11 albuma.

Kao glumac, RuPaul je nastupao u sledećim filmovima: *Crooklyn* (1994), *The Brady Bunch Movie* (1995), *To Wong Foo*, *Thanks for Everything! Julie Newmar* (1995), *But I'm a Cheerleader* (1999), *Hurricane Bianca* (2016) i originalnoj Netfliksovoj seriji *Girlboss* (2017). Objavio je i dve knjige: *Lettin' It All Hang Out* (1995) i *Workin' It! RuPaul's Guide to Life, Liberty, and the Pursuit of Style* (2010). Pored toga, do sada je proizvedeno deset sezona RuPaulove dreg trke koje su inspirisale spin-of serije poput RuPaulov dreg ju i RuPaulova dreg trka: Ol stars. Takođe, kao voditelj je uključen i u emisije: *Skin Wars*, *Good Work* i *Gay for Play Game Show Starring RuPaul*.

RuPaul je zapažen među dreg kvinovima i zbog sopstvene ravnodušnosti prema rodu u kom mu se ljudi obraćaju - i „on” i „ona” se smatraju prihvatljivim, kako je navedeno u njegovoj autobiografiji. Takođe, RuPaul je igrao muškarca u nizu uloga, a javno nastupa kako u dregu, tako i izvan njega.

## Diskografija
### Studijski albumi
* *Supermodel of the World* (1993)
* *Foxy Lady* (1996)
* *Ho Ho Ho*(1997)
* *Red Hot* (2004)
* *Champion* (2009)
* *Glamazon* (2011)
* *Born Naked* (2014)
* *Realness* (2015)
* *Slay Belles* (2015)
* *Butch Queen* (2016)
* *American* (2017)

## Reference

## Literatura
* 

## Vanjske veze

* 
*
Sonja Sajzor

**Sonja Sajzor** je trans feministkinja, di-džej, darkvejv pevačica i multidisciplinarna vizuelna umetnica koja koristi šminku, kostimografiju, grafički dizajn, fotografiju, film i performans kao sredstvo umetničkog izražavanja.

Osnivač je Tronik Laba — kolektiva nezavisnih kvir umetnika i producent iza istoimenih Tronik Lab kvir pank žurki koje vodi kao glavni izođač i di-džej. Prepoznatljiva je po eksperimentalnom izboru dark indi popa, art popa koji se ukršta sa vič-haus muzikom i hip hopom, a u njenom muzičkom izboru prisutna je i nostalgija za muzikom sa kraja devetesetih i početka 21. veka.

Ime Sonja Sajzor je nastalo kao kombinacija imena glumice Sonje Savić i prezimena Patrika Sajzora.

## Biografija
Rođena je 26. 1. 1993. u Šapcu. Njeni počeci javnih nastupa sa šesnaest godina bili su svedeni na pisanje i recitovanje satirične poezije sa elementima političke kritike, burleske i stendap komedije. Performans je izvodila u okviru poetskih večeri u Teatru 78. Uporedo, eksperimentisala je sa fotografijom, koristeći samo skromnu kameru mobilnog telefona. Kada se sa 18 godina preselila u Beograd, napadnuta je i pretučena je na ulici dok se vraćala kući sa dečkom.

U 3. 2014. Sonju je otkrila hrvatska pevačica Ida Prester koja ju je angažovala za učešće u spotu pod nazivom „U Tvojoj Glavi”. Jula 2015. godine Sonja Sajzor je osnovala Tronik Lab — kolektiv nezavisnih umetnika, nakon čega je krenula sa realizacijom istoimenih Tronik žurki. Sonja se pojavila i na naslovnici magazina Optimist — jedinog LGBT magazina u Srbiji.

Svoju transformaciju kao ličnosti i mlade vizuelne umetnice, Sonja je počela da dokumentuje sa svojih 16. Višegodišnju transformaciju objavila je na Tambleru, u vidu virtuelne izložbe „SEDAM — 7 godina Sonje”.

6. 2017. godine, u saradnji sa Milenkom Vujoševićem, solo umetnikom i producentom poznatijim kao Enš, izbacuje singl „Heartbroken”.

Lokalna verzija medijske kompanije Vajs je napravila kratak dokumentarac o Sonji Sajzor koji je premijerno emitovan na Prvoj srpskoj televiziji 25. marta 2018. godine. U dokumentarcu, Sonja govori o tranziciji, buntu, dregu, umetnosti, ali i njenoj svakodnevnoj borbi.

## Albumi
* Prudence (2018)
* Nocturnal (2019)

## Singlovi
* Heartbroken ft. Ensh (2017)
* Loner's Lament (2017)
* Fragile Blues (2018)
* All Hell Breaks Loose (2018)

## Reference

## Vanjske veze
* Sonja Sajzor - Fejsbuk
* Sonja Sajzor - Tviter
* Sonja Sajzor - Jutjub
Sedef Čakmak

**Sedef Čakmak** (*Çakmak*; rođena 9. 6. 1982. godine) je turska političarka i aktivistkinja za prava LGBT osoba. Ona je prva autovana LGBTI osoba koja je izabrana na nekoj javnoj funkciji u Turskoj.

## Karijera
Odrasla je u Ankari a studije je završila na Univerzitetu u Galatasaraju gde je diplomirala sociologiju.

U turskom LGBT pokretu je aktivna od 2000. godine. Godine 2004, kontaktirala je Lambda Istanbul kako bi napisala studiju na univerzitetu o LGBT problemima u Turskoj. Posle toga je postala aktivna članica ove organizacije, ali i deo njihove Komisije za međunarodne odnose i Komisije za akademska istraživanja. Od 2011. do 2013. godine bila je jedna od osnivačica i predsednica Upravnog odbora Udruženja za studije socijalne politike, rodnog identiteta i seksualne orijentacije.

Na lokalnim izborima za gradsko veće u Bešiktašu 2014. godine, pobedila je kao članica Kemalističke republikanske narodne stranke. Svoj mandat prihvatila je 2. 3. 2015. Godine. Pre toga, bila je savetnica gradonačelnika Bešiktaša u vezi sa LGBT problemima.

10. 2017. godine, postala je presednica Izvršnog odbora „Ruže duginih boja”, mreže LGBTI platformi u okviru Partije evropskih socijalista.

## Izvori

## Vanjske veze
Planet Romeo

**Planet Romeo** (), ranije **Gej Romeo** (), jeste internet stranica za gej, biseksualne i transrodne muškarce koja služi kao servis za socijalnu mrežu. Počela je sa radom oktobru 2002. Ovu internet stranicu je stvorio Nemac Jens Šmidt u saradnji sa Manuelom Abramom.

Iako je stranica pokrenuta u Saveznoj Republici Nemačkoj, njeno sedište se nalazi u Amsterdamu jer je rukovodstvo sajta smatralo da je Holandija sigurnije mesto. Sajt je besplatan i dostupan svima. Prema sopstvenim podacima, sajt ima više od 6.740.000 registrovanih profila i 1.107.000 aktivnih korisnika širom sveta.

Većina korisnika je sa evropskog kontinenta. Prema poslednjim podacima taj sajt ima više od 10.000 korisnika iz Republike Srbije a srpski jezik jedan je od službenih jezika tog sajta.

Ostali službeni jezici sajta su engleski, francuski, nemački, italijanski, ruski, holandski, mađarski, rumunski, grčki, tajlandski, španski, poljski i turski.

## Povezano
* Homosocijalizacija

## Reference

## Vanjske veze

* Zvanični sajt
Internalizovana homofobija

**Internalizovana homofobija** predstavlja fenomen kada osoba  negativne stereotipove, stigme, predrasude i verovanja u vezi sa homoseksualnošću i LGBTQ+ ljudima prenosi na sebe, bez obzira da li se identifikuju kao LGBTQ+ ili ne. Koliko ovo može uticati na pojedinca zavisi od toga koje ideje su i u kolikoj meri internalizovane, svesno ili nesvesno.  

Negativna razmišljanja  poput gore navedenih mogu biti ublažena kroz procese edukacije, životna iskustva ili ponekad kroz terapiju.  Internalizovana homofobija takođe se odnosi na  (ne)svesna ponašanja kojima osoba oseća potrebu da promoviše ili ispuni ponašanja kakva od njega očekuje heteronormativna kultura. To ponekad može podrazumevati i procese veoma jake represije ili  poricanja, a sve to u cilju da bi se osećali „normalno“ ili prihvaćeno. 

Drugi oblici internalizovane homofobije su nešto suptilniji, poput pretpostavljanja pola partnera neke osobe ili rodnim ulogama.  
Neka istraživanja pokazala su da su navodno homofobični ljudi obično skloniji da više represuju homoseksualne misli . Isto važi i za ljude koji su odrastali u striktno anti-lgbtq+ porodicama i mestima, kao i za religiozne lidere koji oštro kritikuju LGBTQ+ društvo, ali na kraju se sazna da su praktikovali neki vid seksualnih aktivnosti sa ljudima istog pola. To indukuje da internalizovana homofobija ne utiče isključivo samo na homoseksualnost, već ima maha i na polju seksualnosti generalno.  

Glavna posledica internalizovane homofobije, ukoliko se dopusti da se razvije, dovodi do kliničke depresije i jedan je od glavnih krivaca za visok stepen samoubistava među mladim ljudima LGBT Q+ populacije. Psihoterapija kao i učestvovanje u grupama koje se bave potvrđivanjem i prihvatanjem seksualnih identiteta mogu rešiti ili eventualno umanjiti uticaje internalizovane homofobije i pomoći pojedincu da nađe balans ukoliko ima unutrašnji konflikt (na primer između religioznih verovanja i seksualne orijentacije).  Čak i samo informative terapijske sesije, koje su upućene na prihvatanje seksualnih orijentacija koje nisu heteroseksualne, mogu biti od velike pomoći za pojedinca.  

## Reference
Tatomir Vukanović

**Tatomir Vukanović** (Vranje, 2. 12. 1907 – 7. 11. 1997) bio je srpski etnolog i istoričar koji je posebno bio zainteresovan za običaje, kulturu i tradiciju naroda koji su živeli u Staroj Srbiji, Crnoj Gori i na Kosovu i Metohiji. Posebnu pažnju je posvećivao običajima i tradicijama Roma na tom području.

Bio je jedna od retkih osoba iz sfere intelektualnog kruga Jugoslavije koji se javno deklarisao kao gej.

## Bibliografija
* *Srbi na Kosovu I, II, III*, izdavač *Nova Jugoslavija* Vranje 1986. (strana 359, 549 i 168) 
* *Enciklopedija narodnog života, verovanja i običaja u Srba na Kosovu i Metohiji*
* *Drenica − druga srpska Sveta Gora*
* *Romi u Jugoslaviji* (1983)
* *Narodne tužbalice; folklorna građa sabrana u Srba poreklom iz Crne Gore na Kosovu i Kosanici* (1972)
* *Enciklopedija narodnog života, običaja i verovanja u Srba na Kosovu i Metohiji: od VI do početka XX veka* 
* *Etnogeneza Južnih Slovena* (1974)
* *Srpske narodne poslovice, blagoslovi, grdnje, doskočice, zakletve, kletve, pitalice, pretnje, psovke i uzrečice* (1974)
* *Srpske narodne partizanske pesme* (1966)
* *Srpske narodne bajke* (1972)
* *Kult cara Uroša* (1938)
Bromansa

**Bromansa** je bliska neseksualna veza između dva ili više muškaraca, kao oblik homosocijalne intimnosti.

## Poreklo imena
Bromansa je kombinacija reči *bro* (brat) i *romansa*. Dejv Karni je stvorio izraz u skejterskom magazinu *Veliki brat* 1990, govoreći o vezi koja se razvija između skejtera koji provode mnogo vremena zajedno.

## Karakteristike
Savremene okolnosti bromansu odvajaju od uobičajenih homosocijalnih ponašanja i istorijskih romantičnih prijateljstava. Aristotelovo klasično objašnjenje prijateljstva se često uzima kao prototip bromanse. Oko 300. pre n. e. napisao je: *Pravi prijatelji su oni koji svojim prijateljima žele dobro, zato što jedan voli drugog zbog onoga što jeste, a ne zbog neke iste karakteristike.* Postoji mnogo primera poznatih jakih muških prijateljstava kroz istoriju Zapada, štaviše, takve su veze bile veoma česte. U 19. veku, frojdizam i pojava vidljive homoseksualnosti govorili su heteroseksualnim muškarcima da izbegavaju iskazivanje intenzivne ljubavi.

Istraživanja prijateljstava i muškosti pokazala su da su poslednje generacije muškaraca koji su podignuti od majki feministkinja, 1970-ih, emocionalno otvorenije i izražajnije. Takođe se manje brinu da će ih proglasiti za homoseksualce, pa su otvoreniji pri istraživanju dubljih veza sa drugim muškarcima. Istraživanje obavljeno u SAD sugeriše da je trend *tradicionalnog pogleda na muškost* jači kod muškaraca anglo-saksonskog porekla, slabiji kod onih afričkog porekla, dok je kod hispanoamerikanaca na polovini. Takođe je otkriveno da muškarci koji strogo odobravaju *tradicionalni pogled na muškost* skloniji aleksitimiji (teškoći da razumeju i identifikuju osećaje).

Drugi faktor za koji se veruje da utiče na bromansu jeste taj da se muškarci venčavaju kasnije, ako se uopšte i venčaju. Prema američkom popisu 2010. prosečno godište kada se muškarac prvi put venča je 28 godina, dok je 1960. bilo 23. Takođe je otkriveno da obrazovaniji muškarci čekaju svoje tridesete da se venčaju.

Prijateljstva među muškarcima su često zasnovana na zajedničkim aktivnostima, npr. video-igre, sviranje muzičkih instrumenata, pušenje lule, logorovanje, gledanje filmova, pecanje, kampovanje i druge fizičke aktivnosti ili razgovor o osećanjima.

## Gej-strejt bromanse
Dok je izraz najčešće korišćen za heteroseksualne veze, takođe postoje i mešane, gej-strejt bromanse bez seksualne interakcije. Primeri poznatih gej-strejt bromansi (*homomanse* ili *hobromanse*) između Ronija Kroela i Bena Dikjare iz serije *Make Me a Supermodel* u kojoj je par nazvan *Broni*, veza u *Survajvoru* između Čarlija Heršela i Markusa Lejmana ili između Adama Lamberta i Krisa Alena u *Američkom idolu*, nazvana *Kradam*. U šouu *Veliki brat 12* heteroseksualni i venčani Met Hofman i otvoreni homoseksualac Ragan Foks izjavili su da su u bromansi. Džon Barouman, otvoreni gej i bivši glumac u seriji *[[Doktor Hu]]*, i Dejvid Tenant jesu još jedan primer gej-strejt bromanse.

## Povezano
* 300 — Bitka kod Termopila
Da se zna

**Da Se Zna** je veb-portal koji se bavi evidentiranjem slučajeva nasilja i diskriminacije nad LGBT osobama u Srbiji. Sa svojim radom je započeo 2015. godine. Njihova misija je da obezbede podršku LGBT osobama kroz poboljšanje efikasnosti sistema zaštite i zagovaranja primerene reakcije nadležnih organa, a vizija - da svi građani i građanke u Srbiji uživaju ista prava i imaju jednake mogućnosti bez obzira na svoja lična svojstva, uključujući seksualnu orijentaciju i rodni identitet. Cilj veb-portala je smanjenje nivoa diskriminacije i nasilja prema LGBT osobama i davanje doprinosa većem prihvatanju i integraciji LGBT građana i građanki u društvo Srbije.

Veb-portal sadrži odeljak gde su navedeni trenutni i prošli slučajevi i opisi toka njihovog rešavanja. Slučajevi sadrže razne oblike diskriminacije i nasilja, kao što su: pretnje preko društvenih mreža, nanošenje telesnih povreda, fizički napad, diskriminatorni govor, seksualno uznemiravanje, direktan verbalni napad, verbalno uznemiravanje, seksualno nasilje, porodično nasilje, i drugo, a sve motivisano mržnjom prema pripadnicima LGBT zajednice.

Slučajevi nasilja i diskriminacije koji su motivisani mržnjom prema LGBT zajednici mogu se prijaviti preko ovog portala.

## Povezano
*Govor mržnje
*Zločin iz mržnje

## Reference

## Vanjske veze
*Da Se Zna
Prinuda

**Prinuda** je nedozvoljeni čin kojim jedno lice prisiljava drugo da izjavi svoju volju u određenom pravcu. Kod prinude nije reč o pogrešnoj predstavi usled koje je izjavljena volja, već o izjavi volje koja je učinjena usled određenog pritiska. Pritisak se može učiniti upotrebom fizičke ili materijalne prinude ili izazivanjem straha kod prinuđenog.

Prinuda je navođenje drugog da se ponaša protiv svoje volje, a po zahtevu onoga koji vrši prinudu. Prinuda se vrši ili samim nanošenjem zla ili pod pretnjom da će se desiti neko zlo ukoliko se ne postupi po primarnom zahtevu. Treba razlikovati termin prinuda u upotrebi u različitim društvenim naukama (pravu, sociologiji, psihologiji npr).

Kod fizičke prinude radi se o potpunom odsustvu volje, a ne o njenom nedostatku tako da ovde i ne može biti reči o nastanku ugovora.

Kod pretnje se pritisak vrši psihičkim putem - izazivanjem straha od buduće opasnosti koja će se desiti samom ugovorniku, njegovoj imovini ili bliskim licima ukoliko ne zaključi određeni ugovor. Zakon o obligacionim odnosima (ZOO) predviđa pretnju kao manu volje zbog koje se može tražiti poništenje ugovora.
 
Ako ugovorna strana ili neko treći nedopuštenom pretnjom izazove opravdan strah kod druge ugovorne strane tako da je ova zbog toga zaključila ugovor, može tražiti poništavanje ugovora. Strah se smatra opravdanim ako se iz okolnosti vidi da je ozbiljnom opasnošću ugrožen život, telo ili drugo značajno dobro ugovorne strane ili trećeg lica.

Uslovi kod pretnje kao mane volje:
# Pretnja mora odlučujuće uticati na volju lica; između prinude i izjavljene volje mora postojati kauzalitet i da je ona presudno uticala na donošenje odluke o zaključenju ugovora. Lice zaključuje ugovor jer strahuje da će u suprotnom opasnost koja se stavlja u izgled biti realizovana.
# Pretnja mora biti ozbiljna; ona treba da predstavlja ozbiljan akt kojim se vrši pritisak tako da izaziva opravdan strah, što se ceni prema okolnostima kontkretnog slučaja.
# Pretnja predstavlja nedopušten akt; ona je nedopuštena kad predstavlja krivično delo, kad je protivna drugim propisima i uopšte dobrim običajima (shvata se veoma široko).

## Literatura
* Jakov Radišić, *Obligaciono pravo*, Beograd 2004.
* Slobodan Perović, *Obligaciono pravo*, Beograd 1982.

## Vanjske veze
Villa Angarano

**Villa Angarano** (danas *Villa Angarano Bianchi Michiel*) je vila nedaleko od historijskog centra talijanskog grada Bassano del Grappe, građena po projektu arhitekta Andrea Palladija.

## Historija i karakteristike
Vila leži pokraj pokrajinske ceste Campesana koja ide uz zapadnu obalu rijeke Brente, a udaljena je 35 kilometara od Vicenze.

Veliki kompleks građevine usred vinograda i oranica pojavljuje se ispred veličanstvene pozadine planine Grappe. Vila ima jasne karakteristike 17. vijeka. Naručitelj objekta bio je plemić Giacomo Angarano koji je angažirao Palladija da mu obnovi njegovu seosku rezidenciju. Palladio je projekt napravio 1548. i kako se njihov poslovni odnos odužio, rezultirao je prijateljstvom pa je arhitekt prvi dio svoje Četiri knjige o arhitekturi (*Quattro Libri dell'Architettura*) iz 1570. posvetio Angaranu. Palladio je građevinu osmislio u obliku slova U, tako da je u centralnom dijelu postavio vilu, a na bokovima štale sa svim elementima klasične arhitekture.

Izgradnja je započela štalama, no nakon ekonomskih problema koje je doživio Angarano gradnja je obustavljena, pa je centralna vila ostala nedovršena. Nju je dovršio Baldassare Longhena tek u sljedećem vijeku, ali tako da je odustao od Palladijeve ideje. Iz ovih razloga danas se jedino kod bočnih objekata vidi Palladijev rukopis. Villa Angarano je 1996. uvrštena na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Evropi kao jedan od objekata lokaliteta Historijski centar Vicenze i Palladijeve vile.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Villa Bianchi-Michiel''
Marsha P. Johnson

**Marsha P. Johnson** (1945—1992) je bila učesnica borbe za gej oslobođenje, aktivistikinja i samoidentifikovana dreg kraljica. Sa svojom bliskom prijateljicom Silvijom Riverom osnovala je 1970. Uličnu Transvestitsku Revoluconarnu Akciju (STAR), neformalnu grupu koja je pomagala trans ženama i dreg kraljicama koje su bile beskućnice.

## Aktivizam
Marša je bila jedna od prvih dreg kraljica koje su posećivale Stounvol In, kada su dozvolili ulaz ženama i dreg kraljicama; pre toga bar je bio otvoren samo za gej muškarce. Iako kaže da nije bila prisutna tokom samog izbijanja Stounvolske pobune, Marša je postala jedno od prepoznatljivih lica ovog događaja.

## Smrt
Ubrzo nakon Parade ponosa 1992. godine u Njujorku, Maršino telo je pronađeno kako pluta u reci Hadson. Iako je isprva objavljeno da je u pitanju samoubistvo, mnogi Maršini prijatelji su ovo osporavali. U novembru 2012. trans aktivistkinja Maraja Lopez uspela je u svom naumu da Njujorška policija ponovo otvori ovaj slučaj kao potencijalno ubistvo.

## Reference

## Vanjske veze

* Zašto ne smemo da zaboravimo Maršu P. Džonson i Silviju Riveru? https://www.xxzmagazin.com/zasto-ne-smemo-da-zaboravimo-marsu-p-dzonson-i-silviju-riveru
Cisrodnost

**Cisrodnost (cis)** je termin za ljude čiji osećaj ličnog identiteta odgovara polu i rodu koji im je dodeljen po rođenju. Cisrodnost podrazumeva da osobe imaju rodni identitet ili izvršavaju rodnu ulogu koju društvo smatra prikladnom za dat pol. Antonim je termin transrodnost.

## Etimologija i terminologija

Prefiks cis u označavanju pola i roda, prvi je u svojim radovima upotrebio nemački seksolog Volkmar Siguš.

Termin cisrodnost vodi poreklo od latinskog prefiksa „cis“ što znači „sa ove, iste strane“, za razliku od termina „trans“, što znači „sa one, druge strane“. Ova upotreba se može videti u cis-trans razlikama u hemiji, cis-trans ili komplementarnom testu u genetici, u starorimskom terminu Cisalpska Galija, Cisjordanija (kao izraz za Zapadnu obalu). U slučaju roda, cis opisuje usklađenost rodnog identiteta sa dodeljenim polom.

Termin cisrodnost je ubačen u Oksfordski rečnik engleskog jezika 2013. godine, označavajući osobu čiji osećaj ličnog identiteta odgovara polu i rodu pripisanom pri rođenju. To znači da i ljudi koji se identifikuju s rodom koji stoji u njihovom matičnom izvodu sad imaju zvaničnu definiciju, a ne samo oni koji se ne identifikuju tako.

## Povezano
* Transseksualnost

## Reference
Interseksualnost

**Međupolnost**, **interseksualnost** ili **interseks** je opšti pojam koji se koristi za različita stanja, po kojima je osoba rođena sa reproduktivnom ili anatomijom polnih organa koja nije u skladu sa tipičnim definicijama muškog ili ženskog. Na primer, možemo imati novorođenče koje spolja izgleda kao devojčica, ali čija je unutrašnja anatomija tipično muška. Ili, osoba može biti rođena sa genitalijama koje izgledaju negde između tipičnih muških i ženskih – na primer, devojčica može da se rodi sa vidno uvećanim klitorisom, ili bez vaginalnog otvora; ili dečak sa izrazito malim penisom ili skrotumom koji je podeljen tako da više liči na labiju. Ili, možemo imati bebu sa mozaičkom genetikom, tako da neke od njenih ćelija imaju XX hromozome, a neke XY.

Iako se o interseksualnosti govori često kao o urođenom stanju, interseks anatomija se ne pojavljuje uvek na rođenju. Ponekad osoba ne zna ili joj nije utvrđena interseksualna anatomija dok ona ili on ne dođu u pubertet, ili dok ne saznaju da su neplodni, ili im bude urađena autopsija nakon smrti od starosti. Neki ljudi žive i umru sa interseksualnom anatomijom, a da niko, uključujući i njih same, ne zna da su interseks.

Interseksualnost je socijalno konstruisana kategorija koja reflektuje jednu biološku varijaciju. Priroda pruža čitave spektre anatomije polnih organa. Grudi, penisi, klitorisi, skrotumi, labije, gonade – sve ovo može da se razlikuje po veličini i obliku i morfologiji. Takozvani „polni“ hromozomi takođe mogu da se poprilično razlikuju, ali u kulturama čoveka, seksualne/polne kategorije svode se i uprošćavaju na muške, ženske i ponekad interseks, kako bi se olakšale društvene interakcije, izražavanje osećanja i kako bi se održao red.

O granicama interseksualnosti ne odlučuje priroda nego ljudi. Ljudi (danas, posebno lekari), odlučuju o tome koliko mali penis treba da bude, ili koliko je neuobičajena kombinacija organa, pre nego se podvede pod interseks. Neki oblici ukazuju na skrivene metaboličke probleme, te osoba koja smatra da bi mogla biti interseksualna, treba da se konsultuje sa lekarom u cilju otkrivanja toga da li joj je potrebna profesionalna medicinska nega ili ne.

## Povezano
* Treći pol
* Transrodnost

## Reference

## Literatura

* 
*
Dana International

**Šaron Kohen** (), poznata pod pseudonimom **Dana Internašonal** (; ), rodila se 2. februara 1972. u jevrejskoj porodici, kao muškarac **Jaron Kohen** (). Ona je jedna od najpoznatijih transseksualnih javnih ličnosti na svetu. Njen najpoznatiji uspeh je pobeda na Pesmi Evrovizije 1998. Dana je predstavljala svoju rodnu zemlju, Izrael, i na Evrosongu 2011. u Diseldorfu.

## Diskografija
* *Danna International* (1993), IMP dens
* *Umpatampa* (1994), IMP dens
* *E.P.Tampa* (1995), IMP dens
* *Maganuna* (1996), Helikon/Big fut
* *Diva - The Hits* (1998), IMP dens
* *Dana International The Album* (1998), Helikon/Big fut/Poligram
* *Free* (1999), (European edition), CNR mjuzik
* *Free* (2000), (Israeli edition), NMC
* *Free* (2000), (Japanese edition), NKCA
* *Yoter Ve Yoter* (2001), NMC
* *HaHalom HaEfshari* (2002), IMP dens
* *The CDs Collection* (2003), IMP dens
* *Hakol Ze Letova* (2007), Hed arzi
* *Ding Dong* (2011), Hed arzi
* TBA (2017)

## Napomene
Lovro Preprotnik

**Lovro Preprotnik** (4.12.1996.) je hrvatski filmski, televizijski i kazališni glumac.

## Filmografija
### Filmovi

* "Arhiv" kao Fran (2018.)
* "Odrazi" kao Igor (2016.)
* "Don Ron" kao Provokator (2016.)
* "Pogledi: Kako ste vi to zamislili" kao Noa (2016.)
* "Jeka" kao Mladić (2015.)
* "Ljubav ili smrt" kao Navijač (2014.)
* "Hladnokrvno" kao Mihael (2014.)
* "7 Sati Kasnije" kao Zombie Killer (2013.)
* "Ostane okus dima na kraju" kao Konobar (2013.)

### Serije
* "Crno-Bijeli Svijet" kao Student ADU-a (2016.)
* "Prava žena " kao Hokejaš (2016.)
* "Kud puklo da puklo" kao Volonter (2016.)
* "Dobriša Cesarić: Odabrane pjesme" kao Pripovjedač (2013.)

### Promotivni video
* "Jedna Sekunda" kao Dečko (2016.)
* "STOP Discrimination" kao Mladić (2015.)
* "Out of Sadness- Promotional Video #2" kao Mladić (2013.)
* "Out of Sadness" kao Mladić (2013.)

### Reklame
* "VIP Klub " kao Sin (2016.)
* "Cineplexx" kao Vodič (2016.)
* "Hrvatska poštanska banka" kao Protestant (2015.)

### Sinkronizacija
* "The Dolphin: Story of a Dreamer" kao Trailer Voice (2013.)

## Vanjske veze

* Lovro Preprotnik na IMDb-u
Prijetnja

**Prijetnja** predstavlja komuniciranu namjeru da se učini zlo drugoj osobi ili osobama. Prijetnja se tradicionalno smatra oblikom prinude. Potiče od zastrašivanja, odnosno ponašanja u životinjskom svijetu gdje se ritualne prijetnje koriste kako bi se izbjegao fizički sukob koji bi mogao ozlijediti ili usmrtiti jednog ili sve sudionike.

Prijetnja je pojam koji je ušao u kaznena zakonodavstva većine zemalja, gdje se u pravilu smatra neprihvatljivim, odnosno za njega su predviđene različite sankcije, od sudskih opomena, globe do zatvorske kazne.

## Povezano
*Ucjena
*Reket (kriminal)
Laura Veccia Vaglieri

**Laura Veccia Vaglieri** (Rim, 1893. – Rim, 1989), italijanska historičarka, orijentalistkinja, islamologinja, arabistkinja i profesorica na Orijentalnom univerzitetu u Napulju.

## Biografija
Veccia Vaglieri je rođena 1893. u Rimu u ondašnjoj Kraljevini Italiji. Bila je kćer poznatog arheologa Dantea Vaglierija (1865–1913) i u ranoj dobi upoznala se s arapskom kulturom i islamom. Arapski jezik svladala je na rimskom Univerzitetu Sapienza gdje joj je radio otac. Predavači su joj bili istaknuti arabisti C. Schiaparelli i I. Guidi. U početku istraživačke karijere fokusirala se na odnose Italije i Magreba, ali kasnije se počela interesirati i za historiju Iraka, Palestine, Sirije, Arabije i Jemena. Nakon kratke studije o tuniskom običajnom pravu (1917) za italijansko kolonijalno ministarstvo, godine 1925. napisala je *Apologia dell'Islamismo*, utjecajnu knjigu koja je kasnije prevedena na arapski, engleski, francuski, indonezijski, norveški, njemački, perzijski i turski jezik. Radila je na rimskom Orijentalnom institutu osnovanom 1921. i pisala je za časopis *[[Oriente Moderno]]*, a poslije je prešla na Orijentalni univerzitet u Napulju.

Na kongresu evropskih muslimana u Ženevi 1935. primljena je kao jedina nemuslimanska sudionica, što je objašnjeno činjenicom da je u Napulju bila pomoćnica B. Barbiellinija Amideija. Na kongresu je održala govor na arapskom i pohvalila je reforme italijanske kolonijalne politike na afričkim teritorijama, zbog čega je britanska diplomacija protestirala. Uoči Drugog svjetskog rata, održavala je tečajeve arapskog jezika mladima koji su bili željni širenja poslova na italijanskim kolonijalnim područjima. Godine 1937. objavila je teorijsko-praktičnu gramatiku arapskog jezika u dva toma, koja je nekoliko decenija bila standardni udžbenik za ovaj jezik u Italiji. U poratnom periodu, njenim glavnim područjem istraživanja postala je srednjovjekovna islamska historija, posebno sukobi Omejada, šijita i haridžita. Pisala je enciklopedijske članke za drugo izdanje *[[Encyclopaedia of Islam]]* (EI2) i poglavlja za *[[The Cambridge History of Islam|Cambridge History of Islam]]*.

## Opus
* *Testi giuridici relativi all' "inzāl" ed altri diritti "in re aliena" nella consuetudine Tunisina*, Rim: Ministero delle colonie, 1917
* *Apologia dell'Islamismo*, Rim: Formiggini, 1925
* *Grammatica teorico-pratica della lingua araba* (2 toma), Rim: Istituto per l'Oriente, 1937
* *Islàm*, Napulj: Pironti & Figli, 1946
* *Grammatica elementare di arabo*, Rim: Istituto per l'Oriente, 1951
* *Il conflitto ʿAlī-Muʿāwiya e la secessione khārigita riesaminati alla luce di fonti ibāḍite*, Rim: Tipografia del Senato, 1952
* *Traduzione di passi riguardanti il conflitto ʿAlī-Muʿāwiya e la secessione khārigita*, Rim: Tipografia del Senato, 1954
* *Storia degli Arabi* (koautor: G. Tucci), Rim: Gherardo Casini, 1956
* *L'Islam da Maometto al secolo XVI*, Milano: Vallardi, 1963

## Vanjske veze

*  Şakiroğlu, Mahmut H. (2012). "Veccia Vaglieri, Laura", *[[İslâm Ansiklopedisi]]* **42**, str. 582-583.
Obavezujuća heteroseksualnost

**Obavezujuća heteroseksualnost** predstavlja ideju da je heteroseksualnost pretpostavljena i podstaknuta od strane patrijarhalnog društva. Ovo se odnosi na ideju da heteroseksualnost može biti usvojena bez obzira na ličnu seksualnu orijentaciju. Heteroseksualnost se posmatra kao prirodna naklonost ili obaveza oba pola. Shodno tome, svako ko se razlikuje od „normalnosti” viđene u obliku heteroseksualnosti smatra se devijantnim ili odvratnim. Adriana Rič je popularizovala termin obavezujuća homoseksualnost 1980. godine u svom radu pod nazivom „Obavezjuća heteroseksualnost i lezbijska egzistencija”. Prvi koncept obavezujuće heteroseksualnosti uključivao je samo žene, međutim, kasnije revizije ove ideje uključivale su i razmatranja o tome kako obavezujuća heteroseksualnost pogađa i muškarce. Uobičajeni primeri uključuju pretpostavku da će deca rasti da bi se venčala za osobu suprotnog pola, da deca moraju da se odvoje od prijatelja suprotnog pola, knjige o seksualnom obrazovanju koje isključivo govore o heteroseksualnosti, konceptu „izlaska iz ormara”, verske i sekularne organizacije koje pretpostavljaju da su svi članovi heteroseksualni i verovanje da je bolje da se pojedinici pretvaraju da su heteroseksualni ukoliko već nisu. Obavezujuća heteroseksualnost je ignorišuća, doprinosi homofobiji marginalizacijom neheteroseksualaca, tretira heteroseksualnost kao superiorno stanje i umanjuje svest o velikom broju ljudi unutar populacije koji nisu heteroseksualni.

## Povezano
* Heteroseksualnost
* Homoseksualnost

## Izvor

## Literatura
* 

## Vanjske veze
Bitka kod Záblata

**Bitka kod Záblata** () ili **bitka kod Sablata** () se odigrala 10. juna 1619. godine u Češkoj i predstavljala je jedan od prvih značajnijih okršaja Tridesesetogodišnjeg rata. U njoj su snage katoličke njemačke carske vojske pod zapovjedništvom Charlesa Bonaventurea Longuevala presrele protestantsku vojsku Petera Ernsta Mansfelda koja je u Češku došla kako bi pobunjenim češkim protestantima pomogla pri opsadi carskog garnizona u Češkim Budejovicama. Longueval je odnio pobjedu u kojoj je Mansfeldova vojska gotovo u potpunosti uništena, pri čemu je zaplijenjen gotovo sav njegov prtljag. Zbog nje su Česi bili prisiljeni odustati od opsade Budejovica. Bitka kod Zablata se smatra prekretnicom prve faze, odnsono češko-falačkog perioda Tridesetogodišnjeg rata, s obzirom da se ratna sreća okrenula na stranu cara i katolika, odnosno stvorila 
preduvjete za gušenje češkog ustanka i početak iskorjenjivanja protestantizma u Češkoj sljedeće godine.
Ambrosio Spinola

**Ambrogio Spinola Doria, 1. markiz od Balbasesa**, GE, KOGF, KOS (Genova, 1569 - Castelnuovo Scrivia, 25. septembar 1630) bio je italijanski vojskovođa u španskoj službi, koji se istakao nizom velikih pobjeda u Osamdesetogodišnjem ratu, a koje su mu donijele reputaciju jednog od najboljih vojnih zapovjednika tadašnje Evrope. Krunom karijere mu se smatra uspješna opsada nizozemskog grada Brede 1625. godine koja je, zajedno sa njim, ovjekovječena na znamenitoj Velazquezovoj slici *[[Predaja Brede]]*.

## Literatura
* 
* 
* 
* Genealogía de la familia y del apellido Spinola
Predaja Brede

**Predaja Brede**, takođe poznato i pod imenima *El Cuadro de las Lanzas* ili *Las Lanzas*, je čuveno delo španskog slikara Dijega Velaskeza. Delo je naslikano tokom 1634/1635. godine, tehnikom ulje na platnu.

Inspirisano je posetom i boravkom slikara Velaskeza Italiji, sa Abrozijem Spinolom, italijanskim generalom koji je osvojio grad Bredu 5. juna 1625. godine.

Smatra se jednim od najboljih Velaskezovih umetničkih radova.

## Vanjske veze

* Istorijska biblioteka: Predaja Brede
Ritsu Dōan

**Ritsu Doan** (16. juni 1988.) je japanski nogometaš.

## Statistika

## Vanjske veze
*National Football Teams
Sho Sasaki

**Sho Sasaki** (2. oktobar 1989.) je japanski nogometaš.

## Statistika

## Vanjske veze
*National Football Teams
Bitka na Bijeloj gori

**Bitka kod Bile hore** (**Bele gore**), odnosno **Bitka na Beloj gori** odigrala se 8. novembra 1620. i predstavlja prvu veliku, udejno i odlučujuću, bitku Tridestogodišnjeg rata. Kombinovane carske i katoličke snage nanele su težak poraz vojsci čeških protestanata i plaćenika. Ta bitka je predstavljala kraj češke faze Tridesetogodišnjeg rata.

## Uvod
U početku se pobuna protestanata u Češkoj odlično širila. Uspeli su izaći iz političke izolacije izborom Fridriha V Palatinskog za kralja Češke (Bohemije). Kada je Maksimilijan I Bavarski regrupirao snage Katoličkog saveza protestanti su se našli u nevoljama. Vojsku Katoličkog saveza je predvodio Johan Cerklas Tili. Carska i katolička vojska su krenule prema Pragu da uguše pobunu.

## Bitka
Češki komandant Hristijan Anhalt je sakupio svoju vojsku i pripremio je na obroncima brda Bile Hore, blokirajući prolaz prema Pragu. Vojska je zauzela dobru obrambenu poziciju. Na desnom boku je bio zamak, a na levom je bio potok i bara.

Prema nekim izveštajima jedan katolički monah je pokazao katoličkoj vojsci svetogrđe koje su navodno protestanti napravili prema slici Device Marije. Time je katolička vojska dobila podstrek za borbu.

General Tili je dobro osmotrio neprijateljske položaje i poslao je svoje dobro trenirane vojnike preko mosta da pređu potok. Za samo dva sata teške borbe oni su se probili kroz protestantski centar, što je odlučilo bitku.

## Posledice
Pošto je češka vojska bila potučena general Tili ulazi u Prag i potpuno slama pobunu. Kralj Fridrih V Palatinski je bio prinuđen da pobegne iz zemlje. Na praškom starogradskom trgu smaknuto je 27 plemića, vođa pobune. Osim toga tu je pobijen veliki broj običnog sveta, koji je učestvovao u pobuni.

Sloboda vere u Češkoj (Bohemiji) je ukinuta, a protestanti su pobegli ili su bili proterani, ako nisu hteli da pređu na katoličku veru. Španska vojska je zauzela Rajnski Palatinat u Nemačkoj, koji je prethodno pripadao Fridrihu V Palatinskom. Kada je izgledalo da će protestantizam biti pregažen, u sukob ulazi Danska.

## Reference
Seljaci (razvrstavanje)

**Seljaci** mogu biti:
*Seljaci, stanovnici sela
*Seljaci (Buzet), naselje grada Buzeta, Istarska županija, Hrvatska
*''Seljaci'' (film), jugoslovenski film Dragoslava Lazića snimljen 2001. godine
*''Seljaci'' (TV serija), srpska TV serija Dragoslava Lazića snimljena 2006−2009. godine (131 epizoda)

## Povezano
*Seljani (razvrstavanje)
Seljani (razvrstavanje)

**Seljani** mogu da budu:

* Seljani, stanovnici seoske zajednice, seljaci

ili:

* Seljani (Plužine), naselje u opštini Plužine, Crna Gora
* Seljani (Nevesinje), naselje u opštini Nevesinje, Republika Srpska, BiH
* Seljani (Rogatica), naselje u opštini Rogatica, Republika Srpska, BiH
* , naselje u opštini Konjic, Federacija BiH, BiH
* , naselje u okrugu Veljki Krtiš, Slovačka

## Povezano

* Seljane, naselje u opštini Prijepolje, Srbija
* Seljaci (razvrstavanje)
Umra

**Umra** () je vrsta islamskog hodočašća koja se obavlja mimo vremena Hadždža, a ima za cilj posjetu Kabi i obavljanje određenih radnji, od kojih su: tavaf, sa’j između Safe i Merve te brijanje glave ili skraćivanje kose. Hodočasnik (tj. osoba koja želi obaviti umru) će se prvo okupati (gusul) ili uzeti abdest, mada je kupanje mnogo bolje. Potom će (muškarac) obući nove ihrame (dva bijela prekrivača, izar i rida’) ili već upotrijebljene prethodno oprane. Pošto hodočasnik obuče ihrame, klanjat će dva rekata ihramskog namaza.

Dok je u ihramu, hodočasniku se zabranjuje:
* intimni odnos sa ženom ili suprugom, 
* griješenje, 
* svađa i rasprava, 
* lov i upućivanje na lov, 
* oblačenje šivene odjeće i obuće (cipela) muškarcima, 
* pokrivanje glave (muškarcima) i lica, 
* namirisavanje, 
* brijanje ili skraćivanje dlaka na tijelu, skraćivanje noktiju, itd.

Hodočasniku se dopuštaju sljedeće stvari:
* da se okupa, bilo iz higijenskih razloga ili zbog polucije (izlaska sjemena u snu), 
* zaklanjanje hladovinom ili suncobranom, 
* nošenje torbice radi čuvanja novčanih sredstava, itd.