Šahovske figure

U šahu, jedan igrač igra belim, a drugi crnim figurama, naizmenično pomerajući svoje figure, pri čemu beli ima prednost prvog poteza.

Na početku partije jedan igrač ima 16 svetlo obojenih figura („bele“ figure), a drugi ima 16 tamno obojenih figura („crne“ figure). Te figure su sledeće:

* jedan beli kralj, obično označen simbolom ♔
* jedna bela dama, obično označena simbolom ♕
* dva bela topa, obično označena simbolom ♖
* dva bela lovca, obično označena simbolom ♗
* dva bela skakača, obično označena simbolom ♘
* osam belih pešaka, obično označeni simbolom ♙
* jedan crni kralj, obično označen simbolom ♚
* jedna crna dama, obično označena simbolom ♛
* dva crna topa, obično označena simbolom ♜
* dva crna lovca, obično označena simbolom ♝
* dva crna skakača, obično označena simbolom ♞
* osam crnih pešaka, obično označeni simbolom ♟.


## Kretanje figura

Nije dozvoljeno povući figuru na polje koje zauzima figura iste boje. Ako se figura povuče na polje koje zauzima protivnička figura, ista se uzima i uklanja sa table kao deo istog poteza. Za figuru se kaže da napada protivničku figuru, ako može postići osvajanje tog polja. Smatra se da figura napada polje čak i ako je takva figura sprečena da se pokrene na to polje zbog toga što bi to ostavilo ili postavilo kralja iste boje pod napadom.

### Kretanje lovca, topa i dame

Kada se izvodi potez lovcem, topom ili damom, te figure na svom putu ne mogu da pređu preko preko polja na kojem se nalazi neka druga figura.

Lovac se može kretati do bilo kog polja duž dijagonale na kojem se to polje nalazi.

Top se može kretati na svim poljima duž linije ili reda na kome stoji.

Dama može da se pomera po svim poljima duž linije, reda ili dijagonale na kojoj stoji.

### Kretanje skakača

Skakač može da se pomera na jedno od polja koje je najbliže polju na kome se nalazi, a koje nije u istom redu, liniji i dijagonali.

Za skakača ne postoji prepreka da preskoči preko bilo kog zauzetog polja u toku izvršenja poteza.

### Kretanje pešaka

Pešak može da se pomera napred na slobodno polje neposredno ispred sebe u istoj liniji. Pri svom prvom potezu u toku partije pešak može da se pomera i za dva polja unapred u istoj liniji pod uslovom da su oba polja slobodna.

Pešak može da se pomera na polje koje zauzmima protivnička figura koja je dijagonalno ispred njega u prvoj susednoj liniji, uzimajući tu figuru.

Pešak koji napada polje koje je prešao protivnički pešak napredujući dva polja u jednom potezu sa svog polaznog polja, može uzeti tog protivničkog pešaka kao da je pomeren samo jedno polje unapred. Ovo uzimanje može biti učinjeno samo u potezu koji sledi i zove se „an pasan“.

Kada pešak dođe do reda najudaljenijeg od njegove polazne pozicije, on mora biti u okviru istog poteza zamenjen za damu, topa, lovca ili skakača iste boje. Izbor nije ograničen samo na figure koje su ranije odnete sa table. Ova zamena pešaka za drugu figuru naziva se „promocija“ i dejstvo nove figure započinje odmah.

### Kretanje kralja

Kralj može da se kreće na dva različita načina.

Kralj može da se pomera na bilo koje susedno polje koje nije napadnuto od strane jedne ili viš eprotivničkih figura. Za protivničke figure smatra se da napadaju polje čak ako i same ne mogu da se pomeraju.


#### Rokada

Drugi način kretanja kralja je rokada, a taj potez je pomeranje kralja i bilo kojeg topa iste boje u istom redu sa kraljem, koji se računa kao jedan jedini potez (kraljem) i izvodi se na sledeći način: kralj se premešta sa svog početnog polja dva polja prema topu, a tada se taj top premešta na polje koje je kralj upravo prešao.




Pravo na rokadu je izgubljeno:
# ako je kralj već pomeran
# sa topom koji je već pomeran.
Rokada je privremeno sprečena:
# ako je polje na kome kralj stoji, ili polje koje treba da pređe, ili polje na koje kralj treba da stane napadnuto od jedne ili više protivničkih figura
# ako između kralja i topa, sa kojim bi rokada bila izvršena, stoji neka druga figura.

#### Kralj „u šahu“

Za kralja se kaže da je „u šahu“ ako je napadnut sa jednom ili više protivničkih figura, čak i onda kada se te figure i same ne mogu pomerati na to polje zbog toga što bi to ostavilo ili postavilo kralja iste boje pod šahom. Nijedna figura ne može biti pomerena ako se tim kralj iste boje izlaže šahu ili dovodi tog kralja u šah.

## Način pomeranja figura

### Žadub

Svaki potez mora se odigrati samo jednom rukom. Pod uslovom da prethodno izrazi nameru (npr. govoreći „žadub“ ili „popravljam“, „nameštam“), igrač na potezu može popraviti položaj jedne ili više figura na njihovim poljima.

### Namerno dotaknuta figura

# Izuzev tog slučaja, ako igrač koji je na potezu namerno dotakne na tabli (pravilo pop. taknuto-maknuto):
#* jednu ili više svojih figura, mora pomeriti prvu dotaknutu figuru koja se može pomeriti, ili
#* jednu ili više protivničkih figura, on mora uzeti prvu dotaknutu figuru koja se može uzeti, ili
#* po jednu figuru svake boje, mora uzeti protivničku figuru svojom figurom, ili, ako je to nemoguće, pomeriti ili uzeti prvu taknutu figuru koja može biti pomerena ili uzeta. Ako je nejasno da li je igrač dotakao svoju ili protivnikovu figuru, smatraće se da je igrač dotakao svoju figuru pre protivničke.
# Ako igrač namerno dotakne svog kralja i topa, on mora rokirati na tu stranu ako je to moguće. Ako igrač namerno dotakne svog topa, pa tek potom svog kralja, on ne može izvršiti rokadu na tu stranu, a slučaj će se regulisati po gorepomenutom pravilu taknuto-maknuto (mora igrati topom ako je to moguće). A ako igrač u nameri da rokira, odtakne kralja ili pak kralja i topa istovremeno, ali rokada na tu stranu nije moguća, igrač mora vući svojim kraljem drugi ispravan potez (koji može uključivati i rokadu na drugu stranu). Ako se kraljem ne može odigrati legalan potez, igrač može povući bilo koji drugi ispravan potez. Ako igrač proviviše pešaka, izbor promovisane figure je konačan kada se figurom dotakne polje promocije.

Igrač gubi pravo na reklamaciju protivnikovog prekršaja u vezi sa 1) i 2) nakon što namerno dotakne svoju figuru.

#### Završetak poteza

Kada se, kao moguć potez ili deo mogućeg poteza, figura ispusti na polje, ona ne može biti povučena na drugo polje. Smatra se da je potez završen:
* u slučaju uzimanja, kada je uzeta figura skinuta sa table i kada je igrač, postavljajući vlastitu figuru na to novo polje, ispustio uzetu figuru iz ruke;
* u slučaju rokade, kada igrač iz svoje ruke ispusti topa na polje koje je prethodno pređeno kraljem. Kada je igrač ispustio kralja iz ruke, potez još nije završen, ali igrač više nema pravo povući neki drugi potez, osim rokade na tu stranu (ako je to moguće);
* u slučaju promocije pešaka, kada je pešak uklonjen sa šahovske table i kada igrač ispusti novu figuru iz ruke nakon njenog postavljanja na polje promocije. Ako je igrač ispustio iz ruke pešaka koji je stigao na polje promocije, potez još nije završen, ali igrač više nema pravo igrati pešakom na drugo polje.

## Garniture figura

## Relativna vrednost figura

## Nazivi figura

## Izvori

## Povezano
* Šah
* Pravila šaha
* Šahovska tabla

## Vanjske veze