open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jauru (rijeka)

**Jauru** (portugalski: *Rio Jauru*) je rijeka u Južnoj Americi desna pritoka rijeke Paragvaj. 
## Geografija
Rijeka izvire u prašumama Mato Grossa u Brazilu zatim teče kroz močvaru Pantanal nakon tog se ulijeva u rijeku Paragvaj.
## Vanjske veze
Yo amo a Paquita Gallego

***Yo amo a Paquita Gallego*** je kolumbijska telenovela originalno snimana 1997. i 1998.

U Srbiji je emitovana početkom 2000-tih na lokalnim televizijama pod naslovom ***Suze i ljubav***.

Godine 2011. je snimljen američki rimejk pod naslovom *[[Mi Corazón Insiste… en Lola Volcán]]*.

## Sinopsis

Pri rođenju Pakita nije prolila nijednu suzu, što je po njenoj tetki Čaveli simptom nesreće.

Pakita biva odbačena od svih, pa i od same majke. Samo dve osobe bi dale svoj život za njen, jedna je njena tetka Čavela, druga je njen prijatelj iz detinjstva Andres. Ali, roditelji će ih, zbog nezaraslih rana iz njihove prošlosti, razdvojiti...

Nakon više godina, osećajući se sama, Pakita se odlučuje udati za porodičnog lekara Rajmunda Ruegasa. Tada Andres odlučuje da se vrati kako bi je povratio, ali stiže kasno. Očajan i tužan ženi se Rinom Marselom, najvećom Pakitinom neprijateljicom. Tako otpočinje Pakitina i Andresova potraga za srećom.

## Uloge

## Napomene i reference
Zakon o zajmu i najmu

**Zakon o zajmu i najmu** () je bio program pod kojim su u Drugom svetskom ratu Sjedinjene Države snabdevale ratnim materijalom Ujedinjeno Kraljevstvo, Sovjetski Savez, Kinu, Slobodnu Francusku i druge savezničke države od 1941. do 1945. Zakon je stupio na snagu 11. marta 1941, godinu i po dana od početka Drugog svetskog rata, ali devet meseci pre zvaničnog ulaska SAD u rat u decembru 1941. Zakon je zvanično nazvan **Zakon o daljem unapređivanju odbrane Sjedinjenih Država**. Zakon je konačno okončao privid američke neutralnosti u ratu.

Ukupno je prevezeno robe u vrednosti od ondašnjih 50,1 milijardi (današnjih 647 milijardi) američkih dolara: 31,4 milijarde Ujedinjenom Kraljevstvu, 11,3 milijardi Sovjetskom Savezu, 3,2 milijarde Francuskoj i 1,6 milijardi Kini. SAD su ovim zakonom dobile protivusluge, kao što su iznajmljivanjem vojnih aerodroma, u vrednosti od 7,8 milijardi dolara, od čega je 6,8 milijardi došlo od Ujedinjenog Kraljevstva i Komonvelta. Uslovi sporazuma su predviđali da materijal bude korišćen sve dok ne bude vreme da se vrati ili bude uništen. Zalihe nakon okončanja programa su prodani Ujedinjenom Kraljevstvu za ukupno 1,074 milijardi funti, a plaćeni su dugoročnim pozajmicama iz SAD. Kanada je sprovodila sličan program kojim su poslate zalihe Ujedinjenom Kraljevstvu i Sovjetskom Savezu u vrednosti od 4,7 milijardi dolara. 

Ovaj program je bio ključni korak u odstupanju od neintervencionističke politike, koja je dominirala spoljnim politikom SAD od kraja Prvog svetskog rata.
Pantanal

**Pantanal** je prirodna regija u Južnoj Americi koja obuhvaća najveće tropsko močvarno područje na svijetu. Nalazi se uglavnom u brazilskoj saveznoj državi Mato Grosso do Sul, ali se proteže i u državi Mato Grosso i dijelovima teritorija Bolivije i Paragvaja. Prostire se na površini od oko 140.000 do 195.000 km². Unutar ovog područja postoje razni subregionalni ekosistemi, svaki sa svojim hidrološkim, geološkim i ekološkim karakteristikama.

## Geografija

Pantanal se nalazi u centralnom dijelu Južne Amerike, na tromeđi Brazila, Bolivije i Paragvaja, najvećim dijelom u Brazilu. Predstavlja ogromnu, blago nagnutu ravan u koju se slijevaju rijeke iz okolnih brdskih područja. Omeđena je suhim šumama Chiquitano na zapadu i sjeverozapadu, suhim šumama Gran Chaco na jugozapadu i vlažnim šumama na jugu. Savana Cerrado se prostire na sjeveru, istoku i jugoistoku. Prosječne godišnje padavine iznose od 1000 do 1400 mm. Prosječna temperatura je 25 °C ali može varirati i u području između 0 i 40 °C. Najveća rijeka je Paragvaj.

## Flora
Biljni svijet u Pantanalu, često nazivan i "Pantanal kompleks", mješavina je biljnih zajednica tipičnih za različite okolne regije i sadrže biljke vlažnih tropskih amazonskih prašuma, polusušne šumske biljke tipične za sjeveroistok Brazila, biljke brazilske savane Cerrado kao i biljke savane Chaca, koja se prostire u susjednoj Boliviji i Paragvaju. Šume se obično javljaju na većim nadmorskim visinama dok travnjaci pokrivaju sezonski poplavljena područja. Ekosistem Pantanala je dom za oko 3500 poznatih biljnih vrsta.

## Fauna
Ekosistem Pantanal se također smatra domom za oko 1000 vrsta ptica, 400 vrsta riba, 300 vrsta sisara, 480 vrsta gmizavaca i preko 9000 različitih podvrsta beskičmenjaka. Među najrjeđim životinjama koje nastanjuju močvarna područja su močvarni jelen (*Blastocerus dichotomus*) i divovska vidra (*Pteroneura brasiliensis*). Dijelovi Pantanala su također dom za neke ugrožene vrste, ptice Hijacintne are (*Anodorhyncus hyacinthinus*) (ugrožene zbog krivolova), krunastog usamljenog orla, grivastog vuka (*Chrysocyon brachyurus*), divljeg psa (*Speothos venaticus*), južnoameričkog tapira (*Tapirus terrestris*) i gigantskog mravojeda (*Myrmecophaga tridactyla*). Zajedničke vrste u Pantanalu uključuju i kapibaru (*Hydrochoerus hydrochaeris*) i Jakarskog kajmana (*Caiman yacare*). Pantanal je dom jedne od najvećih populacija jaguara (*Panthera onca*) na Zemlji. Pored kajmana, u Pantanalu su zastupljeni i sljedeći reptili: žuta anakonda (*Eunectes notaeus*), zlatni tegu (*Tupinambis teguixin*), crvenonoga kornjača (*Geochelone carbonaria*) i zelena iguana (*Iguana iguana*).

## Reference

## Vanjske veze

* Ramsar Convention - Pantanal National Park Information Sheet
Paraná (rijeka)

**Paraná** (španjolski: *Río Paraná*) je druga po veličini rijeka Južne Amerike (nakon Amazone) duga 4 880&nbsp;km, koja zajedno s rijekom Urugvaj formira najveći estuarij na svijetu rijeku La Plata.
## Geografija

*[[Porječje]] Parane* ima površinu od 2 800 000 km² i obuhvaća veći dio jugoistočnog Brazila i Paragvaja, jugoistok Bolivije i sjever Argentine.
### Alto Paraná
Od svog nastanka nakon spoja rijeka Paranaibo i Grande pa sve do ušća rijeke Paragvaj, rijeka je poznata kao **Alto Paraná** (Gornja Parana). U ovom dijelu svog toka, rijeka uglavnom teče pravolinijski prema jugu, tu prima tri važne pritoke, rijeke; Tiete, Paranapanema i Iguazú koje imaju svoje izvore u blizini atlantske obale u jugoistočnom Brazilu. Nekadašnji impresivni kanjon *Alto Parana* kroz planine zvao se Slapovi Guaira, taj niz impresivnih vodopada potpuno je nestao u vodama akomulacionog jezera izgrađenog ranih 1980-ih za potrebe ogromne hidroelektrane Itaipu.

Od ušća rijeke Iguazú *Alto Paraná* blago zavija prema zapadu, sve do ušća rijeke Paragvaj. Na tom dijelu svog toka formira granicu između Paragvaja i Argentine. 
### Donja Paraná
Nakon ušća rijeke Paragvaj, rijeka postaje *Donja Paraná* i teče samo kroz argentinski teritorij pravo prema jugu. Pored grada Santa Fe, *Paraná* prima svoju posljednju veliku pritoku - Salado. Između gradova Santa Fe i Rosario počinje se formirati impresivna delta Parane, koja u gornjem dijelu široka 18&nbsp;km, a na donjem dijelu oko 65&nbsp;km. U delti se rijeka počinje dijeliti na brojne rukavce, od kojih su najveći posljednja dva; *Paraná Guazú* i *Paraná de Las Palmas*. Krajnji rukavac *Parane* - Río Luján dopire do sjevernih predgrađa Buenos Airesa i tu uvire u La Platu

Količina vode donjeg toka *Paraná* ovisi o količini vode koju rijeci donosi najveća pritoka Paragvaj, koja iznosi oko 25 % svih voda. Prosječni godišnji istjek *Parane* je 17 293 kubnih metara u sekundi.
## Klima
*[[Porječje]] Alto Parane* ima pretežno vruću i vlažnu klimu, koju karakteriziraju suhe zime i obilne kiše u ljetnim mjesecima. Klima su srednjem i donjem bazenu, kreće se od suptropske na sjeveru, do umjereno vlažne na jugu, sa manje obilnim oborinama. 

## Flora i fauna
*Alto Paraná* ima dvije zone vegetacije, šume na istoku i savane na zapadu. Pojas šuma prostire se nizvodno sve do Corrientesa, nakog tog grada, se prostire zona savana na obje riječne obale.

Rijeka *Paraná* ima bogat i raznovrstan životinjski svijet, sa brojnim vrstama jestivih riba. 
## Ekonomsko i transportno značenje rijeke
Velik dio bazena rijeke Paraná i danas je ekonomski neiskorišten. Najveći realizirani projekt bila je izgradnja ogromne hidroelektrane Itaipu 1982 snage 12 600 megavata. Pored tog izgrađena je i hidroelektrana - Yacyretá, sa branom i akomulacionim jezerom, koja je počela s radom 1994.

*Donja Paraná* služi kao veliki plovni put za poljoprivredne proizvode, industrijsku robu i naftne derivate, a njegove vode se i obilno koriste za navodnjavanje okolnih farmi.
## Reference

## Vanjske veze
* ''Paraná River'' na portalu Encyclopædia Britannica
Iguazú (rijeka)

**Iguazu** (portugalski: *Rio Iguaçu*, španjolski: *Río Iguazú*) je rijeka u Brazilu, duga 1 320&nbsp;km , koja na tromeđi Brazil - Paragvaj - Argentina uvire u Paranu.
## Geografija
*Iguazu* izvire na obroncima masiva Serra do Mar pored grada Curitiba na jugu Brazila. Od izvora teče u smjeru zapada kroz brazilske države Santa Catarina i Paraná. U manjem dijelu svog donjeg toka formira granicu između Brazila i Argentine. Nakon što doplovi do tromeđe Brazil - Paragvaj - Argentina uvire u rijeku Paranu.

*Iguazu* je slavan po svojim ogromnim **[[Vodopadi Iguazú|Istoimenom Slapovima]]**  visokom prosječno po 70 m.
## Izvori

## Vanjske veze
* ''Iguaçu River'' na portalu Encyclopædia Britannica
Tiete

**Tiete** (portugalski: *Rio Tietê*) je rijeka u Brazilu, duga 1 130&nbsp;km , koja na tromeđi Brazil - Paragvaj - Argentina uvire u Paranu.
## Geografija
*Rio Tietê* izvire na obroncima masiva Serra do Mar istočno od grada Sao Paulo na jugu Brazila. Od izvora teče u smjeru sjeverozapada sve do Nacionalnog parka Ilha Grande na granici brazilskih država Paraná i Mato Grosso do Sul gdje uvire u rijeku Paranu.
## Izvori

## Vanjske veze
* ''Tietê River'' na portalu Encyclopædia Britannica
Paranapanema

**Paranapanema** (portugalski: *Rio Paranapanema*) je rijeka u Brazilu, duga 900&nbsp;km , koja kod mjesta Pôrto São José uvire u rijeku Paranu.
## Geografija
*Rio Paranapanema* izvire na obroncima masiva Serra do Paranapiacaba južno od grada Sao Paula na jugoistoku Brazila. Od izvora teče u smjeru sjeverozapada sve do ušća svoje pritoke Itararé, odatle nizvodno formira granicu između brazilskih država São Paulo i Paraná. Rijeka ima brojne slapove i vodopade, tako da većim dijelom nije plovna kod mjesta Pôrto São José uvire u rijeku Paranu.
## Izvori

## Vanjske veze
* ''Paranapanema River'' na portalu Encyclopædia Britannica
Salado (rijeka)

**Salado** (španjolski: *Rio Salado*) je rijeka u Argentini, duga 2011&nbsp;km, koja kod mjesta Santa Fe uvire u rijeku Paranu.
## Geografija
*Rio Salado* izvire na obroncima masiva Altiplano (Ande) na sjeveru Argentine. Od izvora teče u smjeru jugoistoka sve do ušća u rijeku Paranu, kod grada Santa Fe.
## Izvori

## Vanjske veze
* ''Salado River'' na portalu Encyclopædia Britannica
I'm Not in Love

"**I'm Not in Love**" je pjesma koju su napisali engleski muzičari Eric Stewart i Graham Gouldman te je godine 1975. snimili kao pjesmu svog benda 10cc za album *[[The Original Soundtrack]]*. Autoironični tekst opisuje kako narator odbija prihvatiti da je zaljubljen. Napravljena uz pomoć ritam gitare i električnog klavira, kome je u studiju miksanjem "dodano" preko 256 glasova, postala je jednom od najdugovječnijih i najpoznatijih ljubavnih pjesama u historiji pop muzike.

## Vanjske veze
* [I’m Not In Love – Tori Amos Song Review & Lyrics&#93; on ICELIA | Music & Media
Paranaiba

**Paranaíba** (portugalski: *Río Paranaíba*) je rijeka u Brazilu, duga 1 000&nbsp;km , koja zajedno sa rijekom Grande formira veliku rijeku Paraná.
## Geografija
*Río Paranaíba* izvire na zapadnim obroncima planine Serra da Mata da Corda na granici brazilskih država Minas Gerais i Goiás, nakon tog teče duž granice države Mato Grosso do Sul, zatim se spaja sa rijekom Grande i formira rijeku Paranu.
## Izvori

## Vanjske veze
* ''Paranaíba River'' na portalu Encyclopædia Britannica
Grande (rijeka)

**Grande** (portugalski: *Río Grande*) je rijeka u Brazilu, duga 1 360&nbsp;km , koja zajedno sa rijekom Paranaiba formira veliku rijeku Paraná.
## Geografija
*Río Grande* izvire na obroncima Masiva Mantiqueira gotovo pored Rio de Janeira. Od izvora teče u smjeru sjeverozapada sa brojnim slapovima. U donjem dijelu toka formira granicu između brazilskih država Minas Gerais i São Paulo. Nakon što doplovi do granice države Mato Grosso do Sul spaja se sa rijekom Paranaiba i formira rijeku Paranu.
## Izvori

## Vanjske veze
* ''Grande River'' na portalu Encyclopædia Britannica
10cc

**10cc** je engleski art rock bend koji je vrhunac popularnosti doživio 1970-ih. Ispočetka su ga činila četvorica muziočara –Graham Gouldman, Eric Stewart, Kevin Godley i Lol Creme – koji su tri godine zajedno snimali i pisali pjesme prije nego što su se formalno spojili u bend kome su 1972. dali ime "10cc".

Za 10cc je tokom najvećeg dijela postojanja bilo karakteristično da je imao dva tima autora pjesama - "komercijalni" (koga su činili Stewart i Gouldman) i "umjetnički" koga su činili Godley i Creme. Njihova najpoznatija i najpopularnija pjesma je ljubavna balada *[[I'm Not in Love]]* iz 1975. Kreativne nesuglasice su dovele do odlaska Godleya i Creema 1976. a bend je nekoliko godina nastupao bez njih. Originalni sastav se ponovno okupio 1990-ih, a današnji bend nastupa bez Stewarta.

## Izvori

## Vanjske veze
* Official 10cc Fan Club Website 
* 10cc Myspace
* Official Eric Stewart Website
* Kevin Godley and Graham Gouldman GG/06 website 
* Official Site from Universal Music for 40th Anniversary box set
Black Water (pjesma)

"**Black Water**" je pjesma koju je američka muzička grupa The Doobie Brothers snimila na svom albumu *[[What Were Once Vices Are Now Habits]]* iz 1974. Pjesma, inspirirana rijekom Mississippi, na kojoj vokalne dionice izvodi Patrick Simmons karakteristična je po korištenju bluegrass elemenata. Ispočetka je izdana kao B-stranica Another Park, Another Sunday, ali ju je često izvođenje na radio-stanicama američkog Juga učinilo velikim hitom, te potaklo izdavanje posebne singlice koja se 1975. probila na prvo mjesto američke top-liste.
The Doobie Brothers

**The Doobie Brothers** je američki rock bend. Osnovan je 1970. u Sjevernoj Kaliforniji, i tokom sljedećih godina je njegov repertoar isprobavao crossover sa raznim stilovima. Raspao se 1983. da bi se ponovno okupio četiri godine kasnije. Do sada je uspio prodati 40 miliona albuma. 

## Članovi benda

### Zamjene/gosti
* Michael McDonald&nbsp;– klavijature/synthesizers/vokali 1992 (two shows), 1995 tour (McDonald occasionally appears as a special guest at a few shows)
* Chet McCracken&nbsp;– bunjevi/udaraljke 1993 (zamjena za Hossacka u julu), 1995 (zamjena za Knudsena)
* Andy Newmark&nbsp;– bubnjevi, udaraljke (zamjena za Kundsena 1981)
* Bernie Chiaravalle&nbsp;– gitara/prateći vokali (turneja 1995)
* Bill Payne&nbsp;– klavijature (početak 1974, kratko vrijeme na turneji)
* Ed Wynne&nbsp;– saksofon (2002)
* Tony Pia&nbsp;– bubnjevi, udaraljke (filled in for Hossack from 2010 on)

### The Memphis Horns
* Wayne Jackson&nbsp;– truba
* Andrew Love&nbsp;– saksofon
* Lewis Collins&nbsp;– saksofon
* Jack Hale&nbsp;– trombon/truba/francuski rog
* James Mitchell&nbsp;– bariton saksofon

## Izvori

## Vanjske veze

* The Doobie Brothers official site 
* Doobie Brothers live photo gallery
Autogram

**Autogram** (od , *autós*, "samo" and γράφω, *gráphō*, "pisanje") je dokument napisan potpuno u rukopisu svoga tvorca, u suprotnosti sa odštampanim i/ili kompjuterski prepisanim tekstom. Sličan je *[[hologram]]u*, grčkom rečju za testament.

Međutim, češće označava umetnički potpis osobe. Ovaj izraz prvenstveno označava potpise poznatih ličnosti. Hobi sakupljanja **autografa** se naziva **filografija**.

## Reference
Autor

**Autor**, **tvorac** ili **stvaraoc (dela)**, u najširem smislu te reči, osoba je koja je bilo šta napravila, izumela ili osmislila, a čije autorstvo toj osobi daje odgovornost i mogućnost odluke u vezi sa nastalim delom. Uže definisano, autor je tvorac bilo kog pisanog dela.

## Zakonski značaj autorstva
Autorsko pravo se obično definiše kao „način zaštite originalnih dela“. Zvanje „autora pisane, dramske, muzičke, umetničke ili neke druge intelektualne svojine“ daje prava toj osobi da neometano proizvodi i distribuira svoj rad. Svaka osoba ili entitet koji svoju intelektualnu svojinu želi da zaštiti, to mora uraditi kod licenciranog preduzeća za te poslove, za određenu cenu. Izuzetak su slike i slični mediji koji po nekim zakonima, kao što su oni u SAD, bivaju automatski zaštićeni. Nakon određenog vremena (obično 70 godina, ali može biti i do 100 u nekim državama), autorsko pravo ističe, a intelektualna svojina prelazi u javno vlasništvo, gde se može neograničeno koristiti. Autorsko pravo se može u nekim slučajevima naslediti, a, iako naslednik prava nije autor, uživa iste zakonske povlastice u vezi sa delom.

## Reference
Nils Lofgren

**Nils Hilmer Lofgren** (, 21. lipnja 1951.), američki je rock pjevač, kantautor i multiinstrumentalist, najpoznatiji kao član E Street Banda Brucea Springsteena i bivši član sastava Crazy Horse.

## Vanjske veze
* 
*
Patti Scialfa

**Vivienne Patricia "Patti" Scialfa** (, 29. srpnja 1953.), američka je pjevačica, kantautorica i gitaristica, najpoznatija kao članica E Street Banda i supruga Brucea Springsteena.

## Vanjske veze
* 
*
Roy Bittan

**Roy Bittan** (, 2. srpnja 1949.) američki je glazbenik, najpoznatiji kao član E Street Banda Brucea Springsteena, kojem se pridružio 23. kolovoza 1974. Bittan, poznat i pod nadimkom "The Professor", svira klavir, orgulje, harmoniku i sintesajzer.

Bittan je svirao na nekoliko desetaka albuma, ne samo za Springsteena nego i za glazbenike kao što su David Bowie, Jackson Browne, Tracy Chapman, Chicago, Catie Curtis, Dire Straits, Peter Gabriel, Meat Loaf, Stevie Nicks, Bob Seger, Celine Dion, Patty Smyth, Jim Steinman i Bonnie Tyler.

## Reference
Garry Tallent

**Garry Wayne Tallent** (, 27. listopada 1949.), američki je glazbenik i glazbeni producent, najpoznatiji kao član E Street Banda Brucea Springsteena.

## Vanjske veze
* 
*
Soozie Tyrell

**Soozie Tyrell** (Pisa, Italija, 4. svibnja 1957.) američka je violinistica i pjevačica, najpoznatija kao članica E Street Banda Brucea Springsteena.

## Vanjske veze
* 
*
Charles Giordano

**Charles Giordano** () američki je glazbenik, najpoznatiji kao član E Street Banda Brucea Springsteena kojem se pridružio kao zamjena za umrlog Dannyja Federicija.

## Vanjske veze
*
Patrijarh jerusalimski Teofil III

**Patrijarh jerusalimski Teofil III** (Mesinija, Grčka, 4. april 1952) je poglavar Jerusalimske pravoslavne crkve.

## Biografija
Patrijarh Teofil je rođen u Mesiniji, na Peloponezu, Grčka. U Jerusalimu živi od 1964. godine. Služio je više od deset godina u činu arhiđakona. Od 1991. do 1996. godine služi kao jeromonah u Kani Galilejskoj. Studirao je teologiju na Atinskom univerzitetu, a magistrirao je u Daramu. Studirao je i na Jevrejskom univerzitetu u Jerusalimu. Pored grčkog, govori engleski, arapski i jevrejski jezik.

## Patrijarh

Godine 2005, od strane jerusalimskog Svetog sinoda izabran je za 141. patrijarha Svetog grada Jerusalima i cele Palestine, Sirije, obale Jordana, Kane, Galileje i Svetog Siona. Na tronu Jerusalimske patrijaršije nasledio je patrijarha Irineja I. Prethodno je bio arhiepiskop tavorski.

Sa predsednikom Republike Srpske Miloradom Dodikom se susreo 17. januara 2012, i tom prilikom je blagoslovio Republiku Srpsku i njene građane.

## Povezano
* Spisak jerusalimskih patrijarha
* Jerusalimska pravoslavna crkva

## Izvori
Masakr u Makarskoj

**Pokolj u Makarskoj 1942. godine** je bio ratni zločin nad civilnim stanovništvom šire oblasti Makarske, u oblasti Imotski-Ljubuški-Široki Brijeg, koji je počinila Jugoslovenska vojska u otadžbini tokom Drugog svetskog rata. Napad je izveo četnički komandant Petar Baćović.

## Ratni zločin
U septembru 1942. godine, u vrijeme talijansko-četničke operacije "Albia" protiv partizana na Biokovu, četničke jedinice majora Petra Baćovića su zapalile i potpuno uništile 17 hrvatskih sela prodirući na makarsko primorje preko Ljubuškog i Imotskog. Izvještavajući o zločinima, Baćević je pisao Mihailoviću da su četnici njegove "kaznene ekspedicije" izmedu Ljubuškog i Krgovca "oderali živa tri katolička svećenika" i da su "ubijali sve muškarce od 15 godina na više".

Petar Baćović izveštava generala Mihailovića septembra 1942 godine: 

General Dragoljub Mihailović je na to odgovorio: 

## Suđenje

O pokolju u Makarskoj je bilo reči na beogradskom procesu četničkom vođi generalu Mihailoviću.

Svedok Josip Ravlić iz sela Kozica u blizini Makarske je svedočio četničkom pokolju u njegovom selu:

:Svedok: Četnici su ubili u mom selu 86 ljudi i popalili oko 250 do 280 kuća. To je bilo 1942 godine avgusta. U susednom selu isto je tako bilo.
:Pretsednik: Jeste li i vi bili prisutni?
:Svedok: Ja sam bio prisutan. Bio sam uhvaćen od njih i vezan sa još četvoricom drugova kao civil i svi oni su bili civili. Bili smo svi vezani. Oni su pucali i klali.
:Pretsednik: Jesu li pucali na vas?
:Svedok: Jesu. Oni su bili mrtvi a ja sam ostao živ. Kad sam ja pošao video sam da sam ranjen u ruku.
:(...) 
:Pretsednik: Jesu li ostali nezakopani ljudi?
:Svedok: Ostali su nezakopani. Italijani su nešto kasnije zakopali, a mnogi su pogoreli u kućama pa su žene posle vadile kosti i zakopavale.

Predsednik suda je optuženog Mihailovića suočio sa Baćovićevim izveštajem o zločinima.
:Pretsednik: Kako to, žive ljude deru? 
:Optuženi: Ja u takav izveštaj nisam verovao, ni u ove brojeve čak ne verujem, to je sve namešteno. 
:Pretsednik: Vi ste takvu depešu primili, jeste li što preduzeli da sprečite? 
:Optuženi: Nisam mogao.

U presudi je generalu Mihailoviću stavljen na teret i ovaj zločin:

## Izvori

## Vanjske veze
* 70-obljetnica četničkog pokolja: 'Nećemo dozvoliti rehabilitaciju Draže Mihailovića'
Masakr u Prozoru

**Pokolj u Prozoru 1942. godine** je bio ratni zločin nad civilnim stanovništvom oblasti Prozora koji su počinili Mihailovićevi četnici pod komandom Italijana tokom Operacije Alfa u drugom svetskom ratu.

Masovni pokolji u oblasti Prozora i Rame praćeni su paljenjem sela i pljačkom pokretne imovine.

## Zločini

Četničke i okupatorske snage su tokom Operacije Alfa vršile su teror nad lokalnim stanovništvom zbog podrške partizanima. Iako su partizani pri povlačenju upozorili meštane da beže, mnogi od njih nisu hteli bežati jer nisu ništa krivi. O nastalom teroru major Petar Baćović izvestio je Mihailovićev štab depešama od 10. i 23. oktobra 1942. On navodi da je "popaljeno 15 katoličkih sela" i "zaklano preko 2.000 šokaca i muslimana. Većinom ustaše ili komunisti". Četnici iz okoline Gacka pri pohodu na Prozor u Drežnici zaklali su oko sto lica muslimanske veroispovesti.

O masakru je izvestio i italijanski kapetan Viđak () u svom izveštaju načelniku Obaveštajnog odeljenja italijanskog 6. armijskog korpusa majonu Anđelu de Mateisu od 18. oktobra 1942:

## Suđenje

O pokolju u Prozoru se raspravljalo na beogradskom procesu četničkom vođi generalu Mihailoviću.

Svedok Aleksa Pranjušić iz Ripača, srez Prozor, se prisećao dolaska četnika u selo:

On je svedočio kako su četnici streljali svakog ko je "*veći od puške*": 

Zatim je govorio o tome kako su žene bacali u vatru:

Jozo Urožnik iz sela Ploče kod Prozora, je svedočio kako se neki od četnika iživljavao nad njima pre streljanja:

U presudi je generalu Mihailoviću stavljen na teret i ovaj zločin:

## Broj žrtava

U izveštaju Petra Baćovića generalu Mihailoviću navodi se da je tokom četničke akcije "zaklano preko 2.000 šokaca i muslimana", što su donekle preuveličane brojke. Prema posleratnoj evidenciji, za tih nekoliko dana u jablaničkom kraju ubijeno je 170, a u prozorskom 849 civila.

## Povezano
* Operacija Alfa

## Izvori

## Vanjske veze
* Obilježavanje četničkog pokolja u Rami
Max Weinberg

**Maxwell Sachel "Max" Weinberg** (, 14. travnja 1951.) američki je bubnjar i televizijska ličnost, najpoznatiji kao član E Street Banda Brucea Springsteena i kao frontmen sastava u emisijama Conana O'Briena *[[Late Night with Conan O'Brien]]* i *[[The Tonight Show with Conan O'Brien]]*.

## Vanjske veze
* 
*
Steven Van Zandt

**Steven Van Zandt** (, 22. studenog 1950.) američki je glazbenik, tekstopisac, aranžer, glazbeni producent, glumac i radijski DJ, poznat i po umjetničkim imenima **Little Steven** ili **Miami Steve**. Najpoznatiji je kao član E Street Banda Brucea Springsteena, u kojem svira gitaru i mandolinu, te kao glumac u televizijskoj seriji *[[Obitelj Soprano]]*, u kojoj je portretirao Silvia Dantea.

## Vanjske veze
* Službena stranica
*
Milorad M. Popović

**Milorad Popović** (Gacko, 1913 — Kozara, 6. april 1945) je bio poručnik u Kraljevoj gardi pre rata i četnički komandant Nevesinjskog korpusa Jugoslovenske vojske u Otadžbini u II svetskom ratu.

Tokom drugog svetkog rata bio je deo kvislinških jedinica fašističke Italije.

## Biografija

Rođen 1913. godine u Gacku u Hercegovini od oca Marka i majke Jovane. Posle osnovne škole i šest razreda gimnazije, završio je Nižu školu Vojne akademije u Beogradu, u 59. klasi. Bio je poručnik u Kraljevoj gardi u vojsci Kraljevine Jugoslavije.

### Drugi svetski rat

Aprilski rat ga je zatekao u Beogradu. Uspeo je da po slomu Vojske Jugoslavije izbegne zarobljeništvo i probije se do Gacka. U Hercegovini organizuje otpor ustašama, jedan je od vođa ustanka u NDH 1941. godine. Osnivač je i komandant Gatačke vojno-četničke brigade. General Dragoljub Mihailović je 1942. godine, stigao u Hercegovinu i izvršio smotru četničkih jedinica, postavio je Milorada Popovića za komandanta Nevesinjskog korpusa. Popović je učestvovao u mnogobrojnim borbama protiv ustaša i komunista na prostoru Crne Gore, Bosne, Hercegovine, Like i Dalmacije.

Oktobra 1942. godine, tokom osovinske Operacije Alfa, Popovićevi četnici su u okviru kvislinških jedinica MVAC učestvovali u masovnom pokolju u Prozoru nad lokalnim stanovništvom koje je podržavalo partizane. O Popovićevom učešću govori italijanski kapetan Viđak () u svom izveštaju od 18. oktobra 1942:

Kapetan Milorad Popović se pominje u izvještaju od 8. decembra 1943. godine poslatom Drugoj oklopnoj armiji iz 5. SS brdskog korpusa:

Popović je unapređen od Mihailovića i odlikovan najvećim vojnim odlikovanjem: Belim Orlom sa mačevima i Karađorđevom zvezdom. Poginuo je u borbama sa ustašama kod Lijevča polja 6. aprila 1945.

## Izvori

## Povezano
* Ustanak u NDH
* Dobrovoljačka antikomunistička milicija
* Kolaboracija četnika s fašističkom Italijom
* Bitka na Lijevča polju
Milorad Popović

**Milorad Popović** može biti:

* Milorad Popović Šapčanin (1841-1895), srpski pesnik.
* Milorad Popović, srpski fizičar, dekan Filozofskog fakulteta 1928-30.
* Milorad M. Popović (1913-1945), komandant Nevesinjskog korpusa JVuO.
Santa Fe, Argentina

**Santa Fe** (*Sveta vjera* prevedeno sa španjolskog, službeno *Santa Fe de la Vera Cruz*) je grad i općina od 391,164 i aglomeracija od 540,200 stanovnika na sjeveroistoku zemlje u Istoimenoj provinciji u kojoj je administrativni centar.

## Geografija
Santa Fe se prostire u delti Rijeke Salado nedaleko od njena ušća u Rijeku Paranu. S druge strane rijeke nalazi grad Parana, sa kojim je danas povezan podriječnim tunelom Hernandarias. Od regionalnog centra Rosaria je udaljen 170 km sjeverno.

## Historija

Santa Fe je osnovao 15. novembra 1573. konkvistador Juan de Garay po nalogu guvernera Asuncióna, kao utvrdu smještenu osamdesetak km sjevernoistočno od današnjeg grada kod Cayaste. Ona je zbog čestih poplava napuštena i premještena na današnje mjesto 1651., tad joj je dodan pridjev Vera Cruz.

Uz utvrdu je niklo naselje sa pomoćnom lukom za 990 km udaljeni Asunción.. Za kolonijalnih vremena bio je jezuitski misionarski centar, u kom su oni podigli crkvu oko 1660.

Sve do sredine 19. vijeka označavao je sjevernu granicu do koje se širila španjolska kolonizacija i služio kao strateška straža protiv ratobornih Indijanaca iz Gran Chaca.

Od 1815. je administrativni centar vlastite provincije, jer je dotad pripadao Provinciji Buenos Aires.
Provincija Santa Fe je bila prva koja je 1819. donjela vlastiti ustav.

Za historiju Argentine je značajan kao mjesto u kom je 1853. održan kongres na kom je izglasan pvi ustav te zemlje.

## Znamenitosti i [[obrazovanje]]
Santa Fe ima tri nacionalna historijska spomenika; crkvu i samostan sv. Franje iz 1680., katedralu iz 1685. i crkvu Merced građenu od 1660. do 1754.

Od 1919. je dom Nacionalnog primorskog univerziteta.

## Privreda i transport
Santa Fe je grad prehrambene, metalurške (livnice) i mašinske industrije (automobili).
Do njegove luke Colastiné, udaljene oko 400 km od Estuarija La Plata mogu doploviti i oceanski brodovi, pa se dobar dio tereta iz Bolivije i Paragvaja transportira iz nje.

Autoputom N°11, povezan je sa Rosariom i Buenos Airesom.
Grad ima i *[[Aerodrom]] Sauce Viejo* (IATA: **SFN**, ICAO: **SAAV**) 19&nbsp;km južno od centra grada.

## Gradovi prijatelji

Santa Fe ima ugovore o prijateljstvu sa sljedećim gradovima;
*  Afula, Izrael
*  Asunción, Paragvaj
*  Callao, Peru
*  Santa Fe, Granada, Španjolska
*  Ypacaraí, Paragvaj

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Municipalidad de la ciudad de Santa Fe'' (službene stranice)
Masakr u Bijelom Polju

**Pokolj u bjelopoljskom srezu januara 1943. godine** je bio ratni zločin etničkog čišćenja koji su počinile četničke jedinice pod vodstvom Pavla Đurišića nad muslimanskim stanovništvom u okolini Bijelog Polja. Ovaj masakr karakteriše izrazito visok udeo majki i dece među žrtvama.

## Pozadina

Ravnogorski ideolozi predvideli su etničko čišćenje određenih oblasti radi etničkog homogenizovanja Velike Srbije kao temelja buduće Jugoslavije. Mihailović je u depeši izbegličkoj vladi u Londonu septembra 1941. izložio svoj program koji uključuje etničko čišćenje: 

Jedan od brojnih dokumenata koji svedoče o ovoj nameri je Mihailovićeva strogo poverljiva instrukcija Pavlu Đurišiću od 20. decembra 1941. godine, u kojoj se kaže:

U Šahovićima kod Bijelog Polja (20-ak kilometara od Mihailovićevog štaba u Lipovu) je 1. decembra 1942. održana "Konferencija četničke intelektualne omladine Crne Gore, Boke i Sandžaka" o posleratnom uređenju države. Na konferenciji je, između ostalog, zaključeno: 

## Đurišićev izveštaj

Pavle Đurišić je nakon izvršenog pokolja u okolini Bijelog Polja podneo Mihailoviću izveštaj u kome kaže: 

## Nastavak operacije

Nakon pokolja u bjelopoljskom kraju, usledio je pokolj u pljevaljskom, fočanskom i čajničkom kraju, najmasovniji ratni zločin etničkog čišćenja koji su počinile četničke formacije tokom drugog svetskog rata. U ovoj operaciji uništenja, izvedenoj početkom februara 1943. godine, ubijeno je više hiljada žitelja Pljevaljskog, Čajničkog i Fočanskog kraja. Prema četničkom izveštaju, ubijeno je oko 9.200 muslimana od čega oko 1.200 muškaraca i do 8.000 žena, staraca i dece. Prema posleratnim popisima, stradalo je oko 3.000 civilnih žrtava.

## Suđenje

Pokolj u bjelopoljskom srezu se pominje u presudi četničkom vođi generalu Mihailoviću:

Sud je utvrdio da je pokolj u srezovima bjelopoljskom, čajničkom, fočanskom i pljevaljskom, jedan od ratnih zločina za koje je general Mihailović direktno odgovoran:

## Povezano
* Pokolj muslimana Pljevalja, Čajniča i Foče
* Zločini četnika u Drugom svetskom ratu

## Izvori
Paraná (Argentina)

**Paraná**  je grad i općina od 247,139  i aglomeracija od 290,500 stanovnikana sjeveroistoku zemlje u Provinciji Entre Ríos u kojoj je administrativni centar.

## Karakteristike

Grad se prostire duž lijeve istočne obale Rijeke Parane, nasuprot grada Santa Fe 
administrativnog centra Provincije Santa Fe sa kojim je danas povezan tunelom ispod rijeke.

## Historija

Prvi španjolski kolonisti došli su početkom 18. vijeka i osnovali selo na brežuljku iznad rijeke - *Bajada de Santa Fe*. Ono je 1730. postalo sjedište 
parohije pod imenom Paraná. Sve do 1853. bio je beznačajan gradić, tad mu je važnost porasla jer je postao glavni grad 
Argentinske konfederacije, nakon što se Buenos Aires odvojio iz nje.

Period do 1862. kad se konfederacija raspala, bile su zlatne godine grada, tad su podignute reprezentativne palače državne uprave kao što je Senat Argentinske konfederacije 1858. 
Iako je kratko trajao potaknuo je ekonomski, kulturni i demografski rast grada, koji se nastavio 1882. kad je postao administrativni centar Provincije.  

Tad je 1883. podignuta katedrala, dolaskom željeznice razvila se luka *Bajada Grande*, iz koje su se 
transportirale žitarice, stoka, ribe i drvna građa iz okolne regije. 
Podignuti su prvi industrijski pogoni cementara, i tvornice namještaja i keramike.

Od 1959. kad je osnovan Tehnološki univerzitet je i univerzitetski grad, u njemu danas djeluju tri. 

Paraná je i veliki garnizon argentinske armije, baza argentinskog ratnog zrakoplovstva. 

## Znamenitosti
Pored već spomenute palače senata konfederacije, to su katedrala iz 1883., rodna kuća generala Justa Urquize (predsjednik]] konfederacije 1854.–60.), biskupska palača i regionalni muzej Entre Ríos. 

## Privreda i transport
Paraná je danas grad prehrambene, metalurške i farmaceutske industrije.

Velike nade polažu se u industrijski park *General Manuel Belgrano* na 20,000 hektara. U njemu se nalazi oko 50 firmi sa oko 5,500 radnika.

Autoputevima N°168 i N°11 povezan je sa Buenos Airesom i gradovima u Argentini, a cestama N°12, N°18 sa gradovima u Urugvaju i  Paragvaju.
Grad ima i *[[Aerodrom]] Justo Jose de Urquiza* (IATA: **PRA**, ICAO: **SAAP**) 7,5 km jugoistočno od centra grada.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Municipalidad de Paraná''
Corrientes

**Corrientes** je grad i općina od 346,334  i aglomeracija od 393,200 stanovnika na sjeveroistoku zemlje u Provinciji Corrientes u kojoj je administrativni centar.

## Karakteristike
Corrientes se nalazi u Gran Chacu, prostire se duž desne južne obale Rijeke Paraná, točno prekoputa Resistencije administrativnog centra Provincije Chaco.

## Historija

Nastao je 1588. kad je tadašnji guverner Vicekraljevstva Río de la Plata Juan Torres de Vera y Aragón, na tom mjestu podigao utvrdu koju je nazvao *San Juan de Vera de las Siete Corrientes*. *San Juan de Vera* se odnosi na kardinala Juana de Veru, a *Siete Corrientes* na sedam brzaka uzvodno od grada.
Corrientes je 1865. bio poprište presudne bitke Paragvajskog rata u kojoj su Argentinci porazili paragvajske invazijske snage.

## Znamenitosti i obrazovanje
Corrientes ima puno građevina iz svoje kolonijalne historije, od kojih je najznačajnija crkva La Cruz, sa relikvijom - križem iz 16. vijeka, kog hodočaste brojni vjernici. Crkva je 1945. godine proglašena nacionalnim spomenikom.
Od 1957. je univerzitetski grad, tad je osnovan *Nacionalni univerzitet sjeveroistoka*.

Corrientes je odabrao za mjesto radnje svog romana Počasni konzul iz 1973. britanski književnik Graham Greene.

## Privreda i transport
Corrientes je grad prehrambene, tekstilne i duhanske industrije.
On je i velika riječna luka za brodove na ruti Buenos Airesa -gornji tok Rijeke Paragvaj.

Autoputevima N° 12 i N° 5 povezan je sa gradovima u Argentini, Paragvaju i Brazilu a ima i *Internacionalni [[aerodrom]] Fernando Piragine Niveyro* (IATA: **CNQ**, ICAO: **SARC**) desetak km sjeveroistočno od centra grada.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Municipalidad de Corrientes''
Ayolas

**Ayolas** je grad u paragvajskom okrugu - Misiones od 16 980 stanovnika.
## Geografija
*Ayolas* se nalazi na jugoistoku Paragvaja, duž sjeverne obale rijeke Paragvaj, 310&nbsp;km sjeveroistočno od Asuncióna.

Pored grada nalazi se velika hidroelektrana Yacyretá sa akomulacionim jezerom, na rijeci Paraná
## Historija
## Znamenitosti
## Privreda i transport
## Klima
## Gradovi prijatelji
## Izvori

## Vanjske veze
* ''Službene stranice grada'' (Municipalidad de Ayolas Misiones Paraguay)
San Lorenzo, Paragvaj

**San Lorenzo** (puno španjolsko ime *San Lorenzo del Campo Grande*) je grad u paragvajskom okrugu Central od 320.018 stanovnika, nekoć predgrađe Asuncióna, a danas dio velike konurbacije Gran Asunción.

## Geografija
San Lorenzo se nalazi u sredini Paragvaja, 9&nbsp;km jugoistočno od Asuncióna.

San Lorenzo zovu univerzitetski grad jer se u njemu nalazi najpozatiji paragvajski univerzitet *Universidad Nacional de Asunción*.

## Historija
## Znamenitosti
## Privreda i transport
## Klima
## Gradovi prijatelji

## Izvori

## Vanjske veze
* ''Les muestro mi ciudad: San Lorenzo, Paraguay'' na portalu Taringa
Fernando de la Mora (Paragvaj)

**Fernando de la Mora** (puno španjolsko ime *Ciudad Fernando de la Mora*) je grad u paragvajskom okrugu - Central od 200 000 stanovnika , nekoć predgrađe - Asuncióna, danas dio velike konurbacije - **[[Gran Asunción]]**.
## Geografija
*Fernando de la Mora* se nalazi u sredini Paragvaja, 17&nbsp;km jugoistočno od Asuncióna, na području tog novog grada nekad su bile velike farme, a danas je to grad trgovina i kuća za stanovanje.
## Historija
*Fernando de la Mora* je osnovan 28. februara 1939., po imenu jednog od velikana borbe za nezavisnost Paragvaja - Fernandu de la Mori.
## Znamenitosti
## Privreda i transport
## Klima
## Gradovi prijatelji
## Izvori

## Vanjske veze
* ''Fernando de la Mora'' na portalu Gobernacion Departamento Central
Mariano Roque Alonso, Paragvaj

**Mariano Roque Alonso** (puno španjolsko ime *Ciudad Mariano Roque Alonso*) je grad u paragvajskom okrugu - Central od 87 029 stanovnika, još do nedavno samo predgrađe - Asuncióna, danas dio velike konurbacije - **[[Gran Asunción]]**.
## Geografija
*Mariano Roque Alonso* se nalazi u sredini Paragvaja, 15&nbsp;km sjeverno od Asuncióna, duž južnih obala rijeke Paragvaj.
## Historija
Historija tog naselje seže u 1927., kad je dekretom tadašnje vlade eksproprirano 700 hektara zemlje za izgradnju novog naselja. To naselje je uzdignuto u rang grada 1945. pa se taj dan uzima kao datum osnivanja grada.

## Znamenitosti
## Privreda i transport
## Klima
## Gradovi prijatelji
## Izvori

## Vanjske veze
* ''Mariano Roque Alonso'' na portalu Gobernacion Departamento Central
Resistencia

**Resistencia** (službeno španjolski: *Ciudad de Resistencia*) je grad i općina od 290,723  i aglomeracija od 432,800 stanovnikana sjeveroistoku zemlje u Provinciji Chaco u kojoj je administrativni centar.

## Karakteristike
Resistencia se prostire u aluvijalnoj dolini Rijeke Paraná, na nadmorskoj visini od 50 metara, udaljen 18 km od susjednog grada Corrientesa sa kojim je povezan mostom.
Kroz istočni dio grada protiče Rijeka Negro sa brojnim meandrima, koja uvirem u Paranu  kod luke Barranqueras.

## Historija

Historija tog grada počela sredinom 18. vijeka kad je osnovana jezuitska misija *San Fernando del Río Negro*, koja je napuštena 1773. nakon što su Jezuiti protjerani.

Službeno je osnovan 1878. dekretom argentinske  vlade u postojećem naselju talijanskih kolonista - *San Fernando Paraje*, iz sredine 19. vijeka.

Ime mu je promjenjeno u Resistencia - 1884. kad je proglašen administrativnim centrom Nacionalnog teritorija Chaco. U sljedećih nekoliko dekada izrastao je u najveći grad sjeveroistoka, jer se zbog dobrih prometnih veza (luka na Parani i željeznica), razvio u snažan industrijski centar.

Jedini most General Belgrano dug 800 m preko rijeke Parane podignut je 1973.
## Znamenitosti i obrazovanje
Poznat je kao grad skulptura, jer ih ima ukupno 600, rasutih po trgovima i ulicama, tu mu je titulu dodijelio argentinski senat 2006.

Resistencia je dom dva  univerziteta, Nacionalnog univerziteta sjeveroistok (od 1956.) i Nacionalnog tehnološkog univerziteta (od 1960.) 

## Privreda i transport
Resistencia je grad brojnih klaonica, šećerana, pilana, predionica pamuka i rafinerija kebrača.

Autoputevima N° 11 i N° 16 povezan je sa gradovima u Argentini, uz to ima i *Internacionalni [[aerodrom]]* (IATA: **RES**, ICAO: **SARE**) 8 km zapadno od centra grada.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Municipalidad de Resistencia''
Luque, Paragvaj

**Luque** (puno španjolsko ime *Ciudad de Luque*) je grad u paragvajskom okrugu - Central od 250 000 stanovnika , nekoć predgrađe - Asuncióna, danas dio velike konurbacije - **[[Gran Asunción]]**.
## Geografija
*Luque* se nalazi u sredini Paragvaja, 15&nbsp;km istočno od Asuncióna, grad je poznat po aerodromu - *Silvio Pettirossi*, najvećem u zemlji.
## Historija
*Luque* je bio glavni grad Republike Paragvaj 1868., za vrijeme rata protiv trojne koalicije, zvanom - Paragvajski rat, ali je već iduće godine to bio Asunción.
## Znamenitosti
## Privreda i transport
## Klima
## Gradovi prijatelji
## Izvori

## Vanjske veze
* ''BREVE RESEÑA HISTÓRICA'' na portalu Republica de Luque
187. rezervna divizija (Nemačka)

**187. rezervna divizija** Vermahta formirana je 15. oktobra 1939. u Austriji kao 187. divizija. Tokom leta 1942. dobila je status jedinice za obuku i popunu, preimenovana u 187. rezervnu diviziju i prebačena u Hrvatsku. U sastavu Korpusa "Hrvatska" učestvovala u operacijama protiv NOVJ na teritoriji Hrvatske i zapadne Bosne.

Nakon što je u avgustu 1943. Druga oklopna armija zadužena za središnji deo Jugoslavije, 187. rezervna divizija potčinjena je štabu 69. rezervnog korpusa. Učestvovala je u jesenjim i zimskim operacijama armije protiv NOVJ.

Krajem 1943. preformirana je i od njenog ljudstva i jedinica obrazovana je 1. januara 1944. 42. lovačka divizija.

## Vanjske veze
* '''187. Reserve-Division''' - Axis History Factbook 
* '''Division Nr. 187''' - Axis History Factbook
Partizanska bolnica Franja

**Bolnica Franja** je bila partizanska bolnica, koja se za vreme narodnooslobodilačkog rata, nalazila u brdima iznad sela Novaka u okolini Cernog u Sloveniji.

## Historija
### Drugi svetski rat
Bolnica je formirana novembra 1943. godine kada je 31. slovenačka divizija morala da evakuiše svoje ranjenike. Mesto je izabrao doktor Viktor Volčjak, koji je u podigao prvu bolničku baraku u koju su primljeni prvi ranjenici.

Vodilo se računa da neprijatelj ne otkrije bolnicu, tako da je postojala specijalna ekipa koja je zametala i najsitnije tragove koji su pravljeni prilikom prebacivanja ranjenika noću do barake. Operacije, previjanje ranjenika, sterilisanje i priprema istrumenata, izrada proteza za invalide i pripremanje hrane, obavljano je preko dana.

Nakon brojnih ofanziva pojavio se veći broj ranjenika s kojima je bolnica postala pretesna. Kako je mesta među stenama bilo malo, bolničko osoblje je, kada bi se znalo da Nemci nisu u blizini, miniralo stene i odvajalo komad po komad stene i stvaralo prostor za nove barake. Osiguranje bolnice bili su bunkeri sa mitraljezima koji su se nalazili oko nje, i specijalne zemunice u koje bi se, u slučaju napada, evakuisali ranjenici.

Bolnicu u kojoj je lečeno gotovo hiljadu ranjenih partizana, neprijatelj nije pronašao do kraja rata.

### Posleratni period
Od 2000. godine Bolnica Franja se nalazi se na listi kandidata za UNESCO-vu listu svetske baštine. Pošta Slovenije je 2003. godine izdala marku povodom 60. godišnjice bolnice Franja, koja je postala markom godine u Sloveniji.

Obilne su padavine 18. septembra 2007. godine teško oštetile Partizansku bolnicu Franja, nakon čega je lokacija rekonstruisana, obnovljena i ponovo otvorena za posetioce 2010. godine. Obilne su padavine bolnicu ponovo zahvatile 13. jula 2023. godine, te izazvale urušavanje 3 barake, delimično oštećenje još 3 barake, te uništenje prilaza ulaznoj zgradi i elektroinstalacije. Ministarstvo kulture Republike Slovenije očekuje da Franja neće biti jedini slučaj oštećene baštine, jer "izveštaji sa terena i dalje stižu." Zavod za zaštitu kulturne baštine Republike Slovenije ukazao je na posledice klimatske krize.

## Reference
Mario Roatta

**Mario Roatta** (Modena, 2. veljače 1886 – Rim, 7. siječnja 1968.) je bio italijanski general i zapovednik italijanskih snaga tokom drugog svetskog rata u okupiranoj Jugoslaviji.

## Drugi svetski rat u Jugoslaviji

U okupiranoj Jugoslaviji general Roatta je bio komandant Više komande italijanske vojske za Sloveniju i Dalmaciju (ital., *Comando superiore delle forze armate in Slovenia e Dalmazia - Supersloda*). Sporazumom Roata-Pavelić je 19. juna 1942. godine formirana Antikomunistička dobrovoljačka milicija za borbu protiv partizana i njihovih pristalica.

Roatta je bio zapovjednik italijanskih snaga u četvrtoj neprijateljskoj ofanzivi protiv jugoslovenskih partizana 1943. godine.

General Mario Roatta je, poslije dogovora u Rimu i Zagrebu, 15. januara 1943. izdao naređenje o uključivanju četnika u operaciju »Weiss« u kojem naglašava:

Njemci nijesu željeli učešće četnika u operaciji, zahtijevajući od Italijana da ih razoružaju, ali general Roatta je smatrao da su oni neophodni u borbi protiv partizana:

U svojim poslijeratnim memoarima, Roatta je potpunije objasnio italijansku politiku spram Mihailovićevih četnika u okupiranoj Jugoslaviji:

## Ratni zločini

General Roata je često izdavao naloge za uništavanje stanovništva na okupiranim područjima. Naročito je surovo naređenje za »zimske operacije« od 16. januara 1943. kojim se nalaže da pripadnici italijanske vojske ubiju svakog stanovnika koga nađu na području operacija, bez obzira na to da li ima oružja ili nema ("***ubiti svakog građanina***"). Roata dalje zapoveda da se svi muški koji se nađu izvan područja operacija, od petnaeste godine naviše, upute u koncentracione logore, a sve kuće koje izgledaju sumnjive radi veze s partizanima, da se unište.

Na temelju ovog naređenja generala Maria Roate, uništena su mnoga naselja i pobijene hiljade nevinih stanovnika Dalmacije, Like, Korduna i Gorskog Kotara.

## Izvori

## Vanjske veze
* Generals.dk
Konurbacija

**Konurbacija** je termin kojim se opisuje srastanje više pojedinačnih gradova u jednu mega cijelinu.

Najveće konurbacije na svijetu su BosWash (Boston- Washington) u Sjedinjenim Američkim Državama u koju srastaju višemilijunski gradovi Boston, New York, Philadelphia, Baltimore i Washington D.C., Ruhr na zapadu Njemačke, Veliki Tokio u Japanu. To su ujedno najgušće naseljeni dijelovi tih država.
## Etimologija
Termin *konurbacija* (engleski: *conurbation* od com (zajedno) + latinski urb-urbs=grad) skovao je 1915. kao neologizam škotski geograf, sociolog i pionir urbanizma Patrick Geddes u svojoj knjizi Gradovi u Evoluciji (Cities In Evolution). On je već tad zapazio da nove tehnologije, električna struja, motorizacija transporta itd, omogućuju gradovima da se šire, i tako spoje. Primjere za to on je vidio u tadašnjem engleskom Midlandtonu, njemačkom Ruhru, holandskom Randstadu i spajanju New Yorka i Bostona .
## Reference

## Vanjske veze
* na portalu Merriam Webster
Koncentracijski logor Rab

**Koncentracijski logor Kampor (Rab)** bio je talijanski fašistički koncentracijski logor u Drugom svjetskom ratu. Osnovala ga je talijanska okupatorska vlast na otoku Rabu srpnju 1942. u blizini Kampora.

Logor je raspušten u rujnu 1943 nakon kapitulacije Italije.

U koncentracijskim logoru nalazilo se približno 15.000 zatočenika, i to uglavnom Hrvata iz Gorskog kotara, Židova i Slovenaca. Od gladi i teških uvjeta života, posebice u zimskom i ljetnom razdoblju umrlo je više od 4000 ljudi (od kojih je imenom i prezimenom poznato tek 1490), uključujući više od 150 djece ispod 15 godina. Daljnih 800 osoba je umrlo pri kasnijim transportu u druge koncentracijske logore u Italiji, kao primjerice u Koncentracijski logor Gonars i Padovu.

Od 15.000 zatočenika život je izgubilo ukupno 20 posto.

Godine 1953. na području logora izgrađen je spomen park, kojeg su izgradili politički zatvorenici na prisilnim radu u koncentracijskom logoru na Golom otoku. Projekt za izgradnju spomen groblja napravio je slovenski arhitekt Edvard Ravnikar.

Postojanje tog koncentracijskog logora bilo je malo poznato izvan Hrvatske i Slovenije. Godine 2003, talijanski premijer Silvio Berlusconi izazvao je burne reakcije s izjavom da "talijanski fašisti protivnike svojeg režima nisu slali u koncentracijske logore, nego samo na interni egzil".

Poslanik NDH u Rimu Ante Nikšić ističe početkom srpnja 1943. da se u talijanskim sabirnim logorima nalazi oko 70 000 Hrvata.﻿

## Poznati logoraši
Ovo su neke od osoba koje su bile zatočene ili ubijene u sistemu koncentracionih logora Rab: 

* Vladimir Isaić 
* Viktor Hajon

## Povezano
* Koncentracijski logor Molat
* Koncentracijski logor Mamula
* Koncentracijski logor Gonars
* fašizam

## Reference

## Vanjske veze
* Webstranica spomen muzeja u Kamporu 
* spomen muzeja u Kamporu 
* International Herald Tribune: Survivors of war camp lament Italy's amnesia