Sjevernoamerički lamantin

**Severnoamerički lamantin** ili **manati** (*Trichechus manatus*) je najpoznatija vrsta lamantina, kao i najkrupnija preživela vrsta iz reda vodenih sisara, Sirenia (kojoj pripada i dugong, kao i izumrla Štelerova morska krava). Na osnovu genetičkih i morfoloških istraživanja, manati se dele na dve podvrste: na floridske (*T. m. latirostris*) i karipske (*T. m. manatus*) severnoameričke lamantine.

## Izgled
Kao i druge vrste morskih krava, severnoamerički lamantini su se adaptirali morskom načinu života, što znači da su im zadnji udovi zakržljali u obliku peraja. Prosečna jedinka je približno 3 metara dugačka, i teži između 400 i 600 kilograma, s tim da su ženke obično krupnije od mužjaka. Najteži primerak je imao do 1,500 kilograma. Imaju debelu kožu sive boje, na kojoj su raštrkane dlake koje imaju ulogu u skidanju naslaga algi.

## Geografska rasprostranjenost
Kao i što im ime govori, severnoamerički lamantini nastanjuju najčešće priobalske, plitke vode oko Kariba. Inače, poznato je da podnose velike razlike u salinitetu okoline u kojoj žive, tako da su viđani da zalaze u plitke reke i estuare. Ograničeni su na tropsku i suptropsku zonu usled veoma niske metaboličke aktivnosti i nedostatka debelog sloja izolirajućeg sala. Tokom leta, beležena je prisutnost ovih velikih sisara na severu Amerike, sve do Rod Ajlenda.

Floridski lamantin (*Trichechus manatus latirostris*) je krupnija podvrsta ovih morskih sisara. Najčešći su u vodama oko jugoistočnog dela SAD, pretežno Floride. Mogu se pronaći u slatkovodnim rekama, oko estuara, i u priobalnim vodama Meksičkog zaliva i Atlantskog okeana.

Karipski lamantin (*Trichechus manatus manatus*) je druga podvrsta severnoameričkih lamantina i široko je prisutan oko Karipskog mora i Atlantskog okean - severno od Meksika na jugu do Brazila. Tokom istorije, karipski ili antilski lamantini su bili lovljeni od strane lokalnih plemena i bili prodavani evropskim moreplovcima kao hrana. Danas su obe podvrste ugrožene, jer su lak plen krivolovcima. Takođe, veliku opasnost predstavljaju ribolovačka mreža i oprema, kao i sve učestalija brodska aktivnost. Na Belizama se nalazi jedna od većih institucija za proučavanje i zaštitu ovih morskih stvorenja, a neki smatraju da je to poslednje utočište za karipsku podvrstu.

## Ponašanje i ishrana

Lamantini su izuzetno okretni i spretni u sredini u kojoj žive. Pojedine jedinke su viđane kako izvode razne okrete i prevrtanja u vodi, kao i da plivaju naglavačke. Nisu teritorijalna bića. Nemaju složeno ponašanje kada je u pitanju izbegavanje predatora, s obzirom na to da žive u sredinama u kojoj nema prirodnih grabljivica.

Životni vek u divljini je verovatno duži od prosečnih 28 godina koliko žive u zatočeništvu.

Odrasle životinje napasu od 9 do 30 kilograma morske vegetacije i izdanaka dnevno. S obzirom na to da se hrane abrazivnim biljkama, njihovi kutnjaci se često troše i iznova se zamenjuju novim tokom života. Poznato je da jedu i male beskičmenjake i ribu.

## Razmnožavanje
Iako ženke severnoameričkih lamantina najčešće vode usamljenički život, u vreme parenja se okupljaju u male grupe. Većina ženki se najuspešnije razmnožava između sedme i devete godine, ali su već sa četiri godine života spremne za parenje. Trudnoća traje od 12 do 14 meseci. U najnormalnijim uslovima se rađa jedno mladunče, iako su zabeleženi retki trenuci kada su se blizanci rađali. Mladi se rađaju sa pretkutnjacima i kutnjacima, dopuštajući im da se već sa tri nedelje uspešno hrane morskom hranom. Ženke najčešće imaju mladunče na svakih 2 do 5 godina. Majka sa mladunčetom ostaje zajedno oko 2 godine.

## Lamantini i ljudi
Manati su lovljeni stotinama godina radi svog mesa i kože, a lov je i danas prisutan, pre svega u državama Centralne i Južne Amerike. Konstantnu opasnost predstavlja i turizam, tj. suočavanje sa motornim elisama i brodovima koji su fatalni za ove sisare.
 
## Reference

## Vanjske veze

* BBC: Severnoamerički (floridski) lamantin
* Severnoamerički lamantin na sirenian.org