open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Philae (svemirska letjelica)

***Philae*** ˈfile, robotski lender Evropske svemirske agencije koji je bio pridružen svemirskoj letjelici *[[Rosetta (svemirska letjelica)|Rosetta]]* do slijetanja na 67P/Čurjumov-Gerasimenkin komet, više od 10 godina poslije napuštanja Zemlje. Dana 12. novembra 2014. sonda je postigla prvo meko spuštanje na jezgru kometa. Njezini instrumenti izradili su prve slike površine kometa. Lenderom *Philae* monitorira i operira DLR-ov Centar za kontrolu lendera u Kölnu u Njemačkoj. Nekoliko instrumenata na lenderu *Philae* učinilo je prvu direktnu analizu kometa, poslavši podatke koji će se analizirati radi određivanja sastava površine.

Lender je dobio ime po filskom obelisku, koji nosi dvojezični natpis i koji je s rozetskim kamenom korišten za dešifriranje egipatskih hijeroglifa.

Dana 15. novembra 2014. *Philae* je ušao u sigurni mod ili hibernaciju zbog smanjene Sunčeve svjetlosti i nenominalne orijentacije svemirske letjelice na njezinu neplaniranom mjestu spuštanja. Kontrolori misije nadali su se da bi dodatna Sunčeva svjetlost na solarnim panelima do augusta 2015. mogla biti dostatna za ponovno pokretanje lendera. Dana 14. juna 2015. objavljeno je bilo da se *Philae* probudio iz hibernacije i da ponovo komunicira s *Rosettom*.

## Galerija


File:Rosetta's Philae touchdown.jpg|prikaz *Philaeova* planirana doticanja kometa
File:Rosetta's Philae drill.jpg|prikaz *Philaeovih* nožnih vijaka (koji su zakazali pri spuštanju)
File:Signal received from Rosetta (12055070794).jpg|*[[Rosetta (svemirska letjelica)|Rosettin]]* signal primljen u ESOC-u u Darmstadtu u Njemačkoj (20. januara 2014.)


## Povezano

* *[[Hayabusa]]*, prva svemirska letjelica koja je vratila uzorke na Zemlju poslije spuštanja na asteroid
* NEAR Shoemaker, prva svemirska letjelica koja se spustila na asteroid

## Reference

## Vanjske veze

* website misije ''Rosetta'' pri Evropskoj svemirskoj agenciji
*  zapis o ''Philaeu'' pri Nacionalnom svemirskom znanstvenom podatkovnom centru
* blog ''Philae'' pri Institutu Maxa Plancka za istraživanje Sunčeva sistema

;Mediji
* ''The working of... Philae, the comet lander'', Njemački centar za aeronautiku i kozmonautiku
* ''Rosetta: landing on a comet'', Evropska svemirska agencija
* ESA-ina galerija spuštanja ''Philaea'' na Flickr.com
Prva Brazilska Republika

**Prva Brazilska Republika**, službeno **Republika Sjedinjenih Država Brazila** (portugalski: *República dos Estados Unidos do Brasil*), a kolokvijalno znana i kao ***República Velha*** (srpskohrvatski: *Stara Republika*) je naziv za period brazilske povijesti od 1889. do 1930. godine. 

Dana 15. studenog 1889. godine, malobrojna vojna garnitura izvela je državni udar i svrgnula cara Pedra II s trona. Time je efektivno dokinuto Brazilsko Carstvo, a uspostavljena je republika čiji je prvi predsjednik postao Deodoro da Fonseca. Država je bila uređena kao ustavna demokracija, mada je demokracija bila samo nominalna. U stvarnosti su izbori bili namještani, a stanovnici ruralnih dijelova zemlje su bili prisiljavani glasati za odabrane kandidate (koronelizam), a ako ni to ne bi dovelo do željenog ishoda, posebna kongresna komisija mogla je promijeniti rezultate glasovanja. To je dovelo do toga da su se na mjestu predsjednika izmjenjivali moćni oligarsi iz država São Paulo i Minas Gerais. Takav je režim dobio nadimak "*café com leite*" (srpskohrvatski: "*kava s mlijekom*"), zbog najznačajnijih proizvoda tih dvaju država. 

U periodu neposredno prije Prvog svjetskog rata, Brazil je aktivno sudjelovao u utrci u naoružanju sa susjednim Čileom i Argentinom. Uz to, suočio se sa serijom internih konflikata i pobuna, među kojima je i Rat Canudosa. Ipak, Brazil nije sudjelovao u Prvom svjetskom ratu sve do 1917. godine, kada je predsjednik Venceslau Brás potpisao objavu rata Centralnim silama, mada je njegov stvarni doprinos ostao malen. 

Dvadesete godine donijele su gospodarsku krizu i neuspješan pokušaj reformi te promjene dotadašnje politike. Ključan događaj bio je izbor Arthura Bernardesa za predsjednika, iste godine kada izbivaju i petogodišnje tenentističke pobune. Godine 1930., Getúlio Vargas je uspješno proveo revoluciju i došao na čelo države kao diktator. Njegova vladavina trajat će sve do 1945. godine, a taj će period biti znan kao Vargasova era.
Primitivno pravo

## Prvobitna zajednica ili plemenska društva?

Tokom čitave istorije, kako ističe Glukman (Gluckman), postojale su ljudske zajednice koje nisu bile obuhvaćene državnom organizacijom. Prvobitna zajednica, ovaj termin označavao bi prvu i najdužu etapu u razvoju čovečanstva. Obuhvatala bi onaj period ljudske istorije koji traje od pojave čoveka do nastanka prvih država. To je vreme sazrevanja čoveka i stvaranja prvih oblika društvene organizacije. Stari vek, obeležiće narodi bez državne organizacije, poput Feničana ili Kelta. U srednji vek, bez svoje države ušli su Germani i Sloveni koji će tek na zgarištu Zapadnog rimskog carstva stvoriti svoje prve države.

## Discipline koje izučavaju plemenska društva

Prvi antropolozi, poput Tejlora i Frejzera, nastojali su da objasne zbivanja u pojedinim društvima pomoću odgonetanja načina razmišljanja pojedinaca. **Arheologija** se bavi pronalaženjem materijalnih ostataka prošlosti na osnovu kojih dolazi do saznanja o društvenoj organizaciji i kulturi drevnih društava.
Istraživanjem veze između jezika određenog društva i društvene političke organizacije bavi se **antropološka lingvistika**.
Uporednim proučavanjem kultura bavi se **etnologija**.
Mogu se analizirati obrasci kulture u određenom društvu, i može se ukazivati na sličnosti i razlike u odnosu na druga društva, to je zadatak **kulturne antropologije**. 
Društvenu organizaciju i društvene odnose u jednom društvu proučava **socijalna antropologija**.

## Razvoj braka i porodice u plemenskim društvima

**Na nižem stupnju divljaštva** nema nikakvog oblika porodice i braka.

**U srednjem stupnju divljaštva** javlja se prva porodica, krvnosrodnička koju prati poligamni endogamni brak. Izdvajaju se tri starosne grupe unutar porodice: deca, odrasli koji su sposobni za rad i prokreaciju, i stari, nesposobni za rad.

**Viši stupanj divljaštva** karakteriše porodica "punalua". Grupa braće iz jedne porodice ženi se grupom sestara iz druge porodice. Dakle, brak je i dalje poligamni. Srodstvo se računa po majčinskoj liniji.  

**Na nižem stupnju varvarstva** vidljiv je zaokret ka monogamiji, koja nije ipak dosledno sprovedena.

**Srednji stupanj varvarstva** doneo je najveće promene unutar porodice. Uvođenjem patrijarhalne porodice jaz između polova je produbljen. Položaj žene u porodici je pogoršan. Srodstvo se računa po muškoj liniji uz napomenu da se srodnicima smatraju samo oni koji žive pod istim krovom. Brak je monogaman, mada su muškarci, a posebno starešina porodice, u mnogim društvima, mogli da imaju i više žena do kojih su dolazili otmicom ili kupovinom.

**Na višem stupnju varvarstva** javlja se inokosna ili nuklearna porodica koju čine roditelji i deca. Brak je monogaman. 

Prema broju bračnih partnera, na primer, brak može biti poligamni i monogamni. Poligamni brak se dalje deli na tri podvrste: poligamni brak u užem smislu retko zastupljen brak kod kog više muževa istovremeno uzima više supruga; poliginijski brak koji muškarcu dopusta da može da ima više supruga; poliandrijski brak kod kog jedna žena može imati više supruga.

## Literatura

"Uporedna pravna tradicija" Sima Avramović; Vojislav Stanimirović
Flen

**Flen** je grad od 6,229 stanovnika na jugoistoku Švedske, on je i 
administrativni centar Općine Flen od 16,028 stanovnika.

## Geografija
Flen leži u Grofoviji Södermanland, okružen brojnim jezerima, udaljen oko 46 km sjeverno od Nyköpinga.

## Historija
Flen je izrastao za gradnje Zapadne željeznice - 1862. i pruge Grängesberg-Oxelösun 1877.
Tako da je 1901. kad je postao općina imao oko 1000 stanovnika.

Između dva rata počeo se snažnije razvijati, pa je 1949. dobio status grada kao naselje od oko 4500 stanovnika.

Danas je industrijski centar svoje regije.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice općine Flen''
Flen (općina)

**Općina Flen** (švedski: *Flen kommun*)  je jedna od 
švedskih općina od 16,028 stanovnika na jugoistoku Švedske.

Administrativni centar općine je grad - Flen od 6,229 stanovnika.

## Geografija
Općina Flen prostire se po Grofoviji Södermanland, na površini od  722.04 km².,

## Historija
Današnja Općina Flen formirana je 1971., spajanjem grada Flen sa trgovištem Malmköping.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Općine Flen''
Prvobitna zajednica

**Prvobitna zajednica** prema marksističkom shvaćanju historije predstavlja najstariji oblik društvenog uređenja, u kojem su sva sredstva za proizvodnju bila zajednička, a raspodjela onoga što se pribavi podjednaka.

## Razvoj prvobitne zajednice

Prvobitna zajednica obuhvaća vremenski dugo razdoblje od pojave čovjeka, pa do časa kada se počelo proizvoditi više nego što je potrebno za goli opstanak. Sredstva za proizvodnju i višak rada prisvajaju pojedinci, čovjek počinje izrabljivati drugog čovjeka, nastaje država, počinje era robovlasništva i raspada se prvobitna zajednica.

## Hronološki razvoj prvobitne zajednice

* Porodica
** porodica krvnog srodstva
** porodica punalua
** sindijazmička porodica
* Gens ili rod - ustanova zajednička svim barbarima do njihovog ulaska u civilizaciju.
* Bratstvo ili fratrija - koju sačinjava više rodova. Bratstva posreduju u pregovorima između rodova i predstavljaju vojnu formaciju.
* Pleme - kojeg sačinjava više fratrija ili bratstava.
* Savez plemena - svojevrsna federacija čiji je osnov krvno srodstvo.
Theresa Russell

**Theresa Russell** (20.3. 1957., San Diego, - ) američka je glumica. Najpoznatiji filmovi su joj *[[The Last Tycoon (1976 film)|Posljednji tajkun]]*, *[[Eureka (1983 film)|Eureka]]*, *[[The Razor's Edge (1984)|Na oštrici britve]]*, *[[Black Widow (1987 film)|Crna udovica]]*, *[[Track 29]]*, *[[Whore (1991 film)|Kurva]]*, *[[Divlja igra]]* i *[[Spider-Man 3]]*.

Bila je u braku sa režiserom Nicolasom Roegom sa kojim je dobila dvoje djece.

## Izvori

## Vanjske veze
*
Nicholas Meyer

**Nicholas Meyer** (New York City, 24.12. 1945.; - ) je američki filmski režiser, scenarist, producent i romanopisac. Pripisuje mu se zasluga kao glavni kreativni um koji je preokrenuo negativni trend i spasio filmski serijal *[[Zvjezdane staze]]* od propasti hvaljenim drugim filmom *[[Zvjezdane staze II: Khanov bijes]]* (1982) koji se često navodi kao najbolji film izvornog filmskog serijala. Dapače, neki smatraju da su jedini dobri filmovi tog serijala oni na kojima je on sudjelovao, a uz "dvojku" tu su još i *[[Zvjezdane staze IV: Povratak kući]]* (1986) i *[[Zvjezdane staze VI: Neotkrivena zemlja]]* (1991).

Četverostruki je dobitnik nagrade Saturn: dva puta za najboljeg režisera (*Zvjezdane staze II*, *[[Time After Time (1979 film)|Time After Time]]*), jedan put za najbolji scenarij (*Time After Time*) i jednom kada je nagrađen počasnom nagradom *George Pal*. Za film *[[The Seven-Per-Cent Solution (film)|Sedam postotna otopina]]* (1976) je nominiran za Oscar za najbolji adaptirani scenarij. Njegov TV-film *[[The Day After|Dan poslije]]* pobudio je veliko zanimanje i rasprave prilikom premijere 1983.

## Reference

## Vanjske veze
* Nicholas Meyer Homepage 
* 
* 
* 
* 
* Bibliografija na ISBNdb.com
Lars Görling

**Lars Görling** (Stockholm, 23. august 1931 - 31. jul 1966) bio je švedski književnik, filmski scenarist i režiser. Najpoznatiji je kao autor romana *491* koga je 1964. godine kao scenarist adaptirao u istoimeni film, poznat po za dotada nezamislivo eksplicitno prikazivanje patološkog seksa. Sljedeće je godine imao režijski debi sa filmom *[[Tills. med Gunilla månd. kväll o. tisd.]]*, koji je doživio neuspjeh kod kritike. Godine 1966. je izvršio samoubistvo.

## Vanjske veze
*
491 (film)

***491*** je švedski crno-bijeli igrani film snimljen  1964. u režiji  Vilgota Sjömana, poznat zbog toga što je zbog za tadašnje standarde eksplicitnog prikaza seksualnosti postao jedno od najkontroverznijih filmskih ostvarenja svog vremena.

Predstavlja adaptaciju istoimenog romana Larsa Görlinga, koji je također napisao i scenario. Nominalni protagonisti su šestorica mladih kriminalaca koji postaju predmetom socijalnog eksperimenta te umjesto u zatvor budu poslani u unajmljeni stan gdje će živjeti pod nadzorom dvoje socijalnih radnika, od kojih je jedan naivni idealist, a drugi cinični oportunist.

*491* se isticao kritičkim stavom prema društveno-reformatorskim i socijalno-liberalnim tendencijama tadašnje švedske države, odnosno što je prikazivao sve akutniji generacijski jaz u švedskom društvu kroz mlade genercaije koje potpuno odbacuju tradicionalne vrijednosti i umjesto toga prakticiraju nihilistički i često destruktivni hedonizam. Daleko više pažnje je, međutim, privukao kršenjem dotadašnjih tabua u prikazu određenih oblika seksualnosti, pa tako jedan od likova u filmu postaje žrtvom homoseksualnog silovanja, dok djevojka (čiji lik tumači Lena Nyman) prakticira bestijalni odnos sa psom. Sjöman je velikim dijelom iskoristio kolaps dotadašnjih cenzorskih standarda u Švedskoj izazvan "puštanjem" Bergmanovog filma Šutnja prethodne godine. U drugim državama, međutim, prema *491* nisu imali previše razumijevanja, te ja tako u Norveškoj bio zabranjen za prikazivanje sve do 1971. godine. Nakon premijere je trebao biti prikazan na Berlinskom filmskom festivalu, ali je pod pritiskom konzervativnih i crkvenih krugova tadašnje Zapadne Njemačke izbačen iz programa. Sjöman je nekoliko godina kasnije sa Lenom Nyman snimio još  eksplicitniji film *[[Jag är nyfiken – en film i gult|Ja sam radoznala]]*, koji se često navodi kao jedno od najznačajnijih ostvarenja seksualne revolucije na svjetskom filmu.

## Uloge
* Lars Lind ... Krister
* Leif Nymark ... Nisse
* Stig Törnblom ... Egon
* Lars Hansson ... Pyret
* Sven Algotsson ... Jingis
* Torleif Cederstrand ... Mesar
* Bo Andersson ... Fisken
* Lena Nyman ... Steva
* Frank Sundström ... Inspektor
* Åke Grönberg ... Velečasni Mild

## Vanjske veze
* 
*
Beginners

***Beginners*** () je američki igrani film snimljen 2010. u režiji Mikea Millsa, koji je također napisao i scenarij. Po žanru je mješavina drame i komedije. Radnja, velikim dijelom inspirirana Millsovim iskustvima s vlastitim ocem, je nelinearna. Protagonist, koga  tumači Ewan MacGregor, je grafičar koji započinje vezu s francuskom glumicom (koju tumači Mélanie Laurent) te se kroz flashbackove prisjeća posljednjih godina života sa ocem (čiji lik tumači Christopher Plummer) koji mu je nakon majčine smrti priznao da je gej i počeo otvoreno uživati u homoseksualnom životnom stilu, uključujući ljubavnu vezu s desetljećima mlađim muškarcem (koga tumači Goran Višnjić).  Beginners je dobio dobre kritike, kao i niz prestižnih nagrada uključujući Oscar za najboljeg sporednog glumca koga je osvojio Plummer.

## Uloge

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* 
*
Ursus (film)

***Ursus*** je italijansko-španski pustolovno-historijski (peplum) film snimljen  1961. u režiji Carla Campogallianija, poznat kao prvo ostvarenje zvučne serije o mišićavom snagatoru Ursusu. Naslovni lik, koga tumači američki bodibilder Ed Fury, se vraća iz rata u rodni kraj i otkriva da mu je djevojka (čiji lik tumači Moira Orfei) oteta od sekte koja žrtvuje djevice.

## Vanjske veze
*
Ed Fury

**Ed Fury** (pravo ime **Rupert Edmund Holovchik**; Long Island, 6. juna 1928.), američki bodibilder. Od 1950-ih je započeo glumačku karijeru u Hollywoodu, a nastavio ju je u Italiji početkom 1960-ih, nastupajući u *[[peplum]]* filmovima kao protagonist. Nakon što su *peplumi* izgubili popularnost, vratio se u SAD.

## Filmografija
* 1955 - *[[Delitto sulla spiaggia]]*
* 1956 - *[[Raw Edge]]*
* 1958 - *[[The Wild Women of Wongo]]*
* 1960 - *[[La regina delle Amazzoni]]*
* 1961 - *[[Ursus (film 1961)|Ursus]]*
* 1961 - *[[Le sette sfide]]*
* 1961 - *[[Ursus nella valle dei leoni]]*
* 1962 - *[[Maciste contro lo sceicco (film 1962)|Maciste contro lo sceicco]]*
* 1963 - *[[Ursus nella terra di fuoco]]*

## Vanjske veze
*TV.com biography
*
La vendetta di Ursus

***La vendetta di Ursus*** () je italijanski pustolovno-historijski (peplum) film snimljen  1961. u režiji  Luigija Capuanoa. Naslovni protagonist, koga tumači kanadski bodibilder Samson Burke, je Ursus, mišićavi snagator koji lijepu princezu (čiji lik tumači Wandisa Guida) nastoji spasiti od prisilnog braka sa zlim kraljem (koga tumači Livio Lorenzon).

## Uloge
*Samson Burke: Ursus
*Wandisa Guida: Sira
*Nadia Sanders: Sabra
*Gianni Rizzo: Licurgo
*Nerio Bernardi: Kralj Alteo
*Livio Lorenzon: Kralj Zago 
*Gina Rovere: Lidia 
*Attilio Dottesio: Afro, Zagrov sluga

## Vanjske veze
*
Samson Burke

**Samson Burke** (Montreal, 8. april 1929. – ) je bivši kanadski plivač, hrvač, bodibilder i glumac. Na londonskoj Olimpijadi 1948. se natjecao u plivanju, prije nego što je počeo nastupati kao profesionalni hrvač i bodibilder. Početkom 1960-ih ga je prijatelj Gordon Mitchell pozvao u Italiju gdje je dobio ulogu snagatora Ursusa u peplum filmu *[[La vendetta di Ursus]]*. Nakon što su peplumi izašli iz mode, Samson Burke je neko vrijeme nastavio glumiti u evropskim eksploatacijskim filmovima.

## Vanjske veze

* http://www.samsonburke.com/
*
Septum (citologija)

**Septum** u citologiji predstavlja novu staničnu stijenku koja nastaje između dvije stanice kćeri tijekom stanične diobe.

Pojavljuje se u završnim diobenim fazama. Kod binarne diobe, uvlači se stanična membrana i stanična stijenka i tad nastaje septum.

Prema septumu nazivaju se septini, skupina bjelančevina koja vezuje gvanozin trifosfat, a nalazimo ju u eukariotskim stanicama gljiva i životinja te kod nekih zelenih alga.

## Izvori
Septum

**Septum** može značiti:
*septum (citologija)
*nosna pregrada (septum nasi)
*srčana pregrada
*:interatrijalni septum
*:interventrikularni septum
*:septum primum
*:septum sekundum
*orbitalna pregrada
Torshälla

**Torshälla** je grad od 7,612 stanovnika u sredini Švedske, koji administrativno podpada pod 
Općinu Eskilstuna.

## Geografija
Torshälla leži u Grofoviji Södermanland, na obalama rijeke Eskilstunaån, nedaleko od 
njena ušća u Jezero Mälaren, udaljena oko 7  km sjeverno od Eskilstune.

## Historija

Torshälla je kao naselje navjerojatnije iznikla oko 1300. ili nedugo prije. Ali je kao centar plodne krajine Rekarne, možda bila i jedno od 
svetišta predkršćanske Švedske.

Izvrsna pozicija na plovnom Eskilstunaånu omogućila je Torshälli da još u 13. vijeku postane luka za pretovar
robe između jezera Hjälmaren i Mälaren. 
Torshälla je dobila povelju o statusu grada 1317. a tokom 14. vijeka bila je i administrativni 
centar Rekarne.

Kad je između 1595. -1610 prokopan prvi kanal između jezera Hjälmaren i Mälaren, koji je išao preko Torshälle, grad je bio na 
dobitku, ali je on uskoro zapušten nakon što je prokopan novi Hjälmaren kanal. Zbog tog je promet popuno zaobišao Torshällu, 
pa su se njegovi stanovnici početkom 17. vijeka, preorjentirali na proizvodnju robe od kovanog željeza. Ali nisu mogli izdržati konkurenciju nedaleke Eskilstune, da stvar bude gora grad je pretrpio veliki požar 1798. u kom je izgorilo 58 kuća, pa je krajem tog vijeka imala samo oko 600 stanovnika.

Zanatstvo je dugo bilo najvažnija privredna aktivnost grada, sve do početka 19. vijeka kad se počela razvijati industrija, naročito od 
1829. kad je izgrađena čeličana Nyby bruk, tako da 3/4 zaposlenih radi u industriji.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice općine Torshälla''
Eskilstuna (općina)

**Općina Eskilstuna** (švedski: *Eskilstuna kommun*)  je jedna od 
švedskih općina od 96,311 stanovnika u sredini Švedske.

Administrativni centar općine je grad - Eskilstuna od 64,679 stanovnika.

## Geografija
Općina Eskilstuna prostire se u Grofoviji Södermanland, između jezera Hjälmaren i Mälaren, na 
površini od 1,103 km².

## Historija
Današnja Općina Eskilstuna formirala se 1971. spajanjem grada Eskilstune sa susjednim Torshällom i pet 
ruralnih općina.

## Općine prijatelji
*, Bridgeton, New Jersey
*, Erlangen
*, Esbjerg
*, Fjarðabyggð
*, Gatčina
*, Haapsalu
*, Jūrmala
*, Jyväskylä
*, Linji
*, Luton
*, Lavov
*, Mysore
*, Stavanger
*, Usangi

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Općine Eskilstuna''
Tidaholm

**Tidaholm** je grad od 8,027 stanovnika u sredini Švedske, on je i 
administrativni centar Općine Tidaholm od 12,572 stanovnika.

## Geografija
Tidaholm leži u Grofoviji Västra Götaland, na obalama rijeke Tidan, udaljen oko 30 km istočno od Falköpinga. 
## Historija

Tidaholm je izrastao nakon izgradnje mlina 1798., njegov industrijski karakter pojačan je 1868. kad je osnovana tvornica 
šibica -Vulkan. Ubrzo je 1895. dobio status trgovišta, a nakon toga - 1910. i status grada.

Nakon tog se usporio njegov rast sve do 1950-ih.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice općine Tidaholm''
Tidaholm (općina)

**Općina Tidaholm** (švedski: *Tidaholm kommun*)  je jedna od 
švedskih općina od 12,572 stanovnika u sredini Švedske.

Administrativni centar općine je grad - Tidaholm od 8,027 stanovnika.

## Geografija
Općina Tidaholm prostire se po Grofoviji Västra Götaland, na površini od 520.33 km².

## Historija
Današnja Općina Tidaholm formirana je 1974., spajanjem grada Tidaholma sa ruralnom općinom Hökensås i dijelovima općina Dimbo i Fröjered.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Općine Tidaholm''
Ursus nella valle dei leoni

***Ursus nella valle dei leoni*** () je italijanski pustolovno-historijski (peplum) film snimljen 1961. u režiji Carla Ludovica Bragaglie. Naslovni protagonist, koga tumači američki bodibilder Ed Fury, je Ursus, mišićavi mladić koji je odrastao među lavovima. Radnja prikazuje kako ga ljubav prema lijepoj robinji (čiji lik tumači Mariangelo Giordano) potakne na sukob sa zlim kraljem (koga tumači Alberto Lupo) za koga se ispostavi da mu je ubio roditelje.

## Uloge
*Ed Fury: Ursus 
*Mariangela Giordano: Ania
*Moira Orfei: Attea
*Alberto Lupo: Ajak
*Giacomo Furia: Simud
*Gérard Herter: Lothar

## Vanjske veze
*
Tidan

**Tidan** je rijeka u sredini Švedske duga 140 km.

## Geografija
Tidan izvire iz jezera Strängseredsjön u Västergötlandu, od 
tamo teče prema isprva prema sjeveru, a zatim prema istoku preko jezera Jogen, Brängen, Nässjön i Stråkendo sve do ušća u Jezero Vänern kod grada Mariestada.

Sliv rijeke proteže se preko historijske pokrajine Västergötland i velik je 2,230 km².

## Reference

## Vanjske veze
* Tidan
Sölvesborg

**Sölvesborg** je grada od 5,146 stanovnika, na jugoistoku Švedske, on je i 
administrativni centar Općine Sölvesborg koja ima 12,480 stanovnika.

 
## Geografija
Sölvesborg leži u Grofoviji Blekinge, u zaljevu Baltičkog mora, udaljen oko 30 km istočno od 
Kristianstada.
## Historija
Sölvesborg se kao grad, prvi put spominje - 1445. godine, kad su obnovljene gradske privilegije. 
Vjerojatno je osnovan oko 1400., kao trgovačko - ribarsko naselje.

Inače se ime Sölvesborg spominje još 1343., ali u vezi sa tadašnjim dvorcem koji se nalazio u blizini. 
U oštroj konkurenciji sa susjednim gradovima Åhus i Elleholm oko prava na trgovinu sa zaleđem, Sölvesborg je izgubio, tako da mu je 1650. oduzet status grada.

Ponovno je dobio status grada 1836. kao zanatsko pomorsko naselje od oko 1200 stanovnika. 
Nakon tog se u nekoliko slijedećih dekada broj njegovih stanovnika popeo na gotovo 4000, ali se nakon tog tempo njegova rasta usporio.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Općine Sölvesborg''
Sölvesborg (općina)

**Općina Sölvesborg** (švedski: *Sölvesborg kommun*)  je jedna od 
švedskih općina od 12,480 stanovnika, u sredini Švedske.

Administrativni centar općine je grad - Sölvesborg od 5,146 stanovnika.

## Geografija
Općina Sölvesborg prostire se po Grofoviji Blekinge, na površini od 1,833 km².

## Historija

Općina Sölvesborg formirana je 1974. kad se grad Sölvesborg spojio sa troje okolnih ruralnih općina.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Općine Sölvesborg''
Društvo arhitekata Istre

**Društvo arhitekata Istre (DAI)** (tal. *Società architetti dell'lstria* soʧeˈta arkiˈtɛtti dɛl isˈtria, akr. SAI), udruga profesionalnih inženjera arhitekture, osnovana 1995. u Puli pod današnjim nazivom, zamijenivši dotadašnje Društvo arhitekata Pule koje je okupljalo arhitekte iz cijele Istre. Okuplja 154 člana iz cijele Istre. Članstvo nije uvjetovano arhitektonskom naobrazbom, premda je većina članova završila arhitektonske fakultete ili druge visoke škole za arhitektonsku izobrazbu. DAI-SAI od svojih se početaka bavi izlagačkom djelatnošću te priređivanjem arhitektonskih manifestacija, izdavanjem znanstvenih i stručnih publikacija, organiziranjem i provođenjem natječaja s područja arhitekture i urbanizma i dr. Društvo u Puli od 2001. djeluje u prostorima u Istarskoj ul., koje je zajedno s drugim udrugama (HDLU Istre, Istarski ogranak DHK) preuredilo u Multimedijalni centar LUKA (likovni umjetnici, književnici, arhitekti). Prvu izložbu Društvo je organiziralo 1999. u Vodenoj galeriji u Laginjinoj ul. u Puli. Svake godine u organizaciji Društva održavaju se Dani arhitekture u Istri i Godišnja izložba članova Društva arhitekata Istre. Društvo je član Udruženja hrvatskih arhitekata (UHA). Predsjednici su bili Bruno Nefat (1995–99), Davor Matticchio (1999–2011), Leonid Zuban (2011–15) te Emil Jurcan (od 2015).

## Izvori

## Vanjske veze

* Društvo arhitekata Istre (DAI), službeni website
Priča o Sinuheu

**Priča o Sinuheu** je staroegipatski ep koji se smatra jednim od najboljih djela drevne egipatske književnosti. U njemu se opisuju događaji vezani uz prva dva vladara Dvanaeste dinastije - faraone Amenemhata I i Senusreta I - koji su živjeli u prvoj polovici 20. vijeka pne.. Vjeruje se da je napisan nedugo iza njihovog vremena, iako najstarija sačuvana kopija datira iz vremena faraona Amenemhata III koji je živio oko 1800. pne.  Protagonist je kraljevski službenik po imenu Sinuhe koji prati princa (i budućeg faraona) Senusreta na pohodu po Libiji te, nakon što slučajno dozna za faraonovu smrt, bježi u zemlju Retjenu (Kaanan) i ulazi u službu tamošnjeg poglavice Ammunenshija prije nego što će se na Senusretov poziv kao starac vratiti u Egipat.  Iako neki egiptolozi vjeruje da je Sinuhe bio stvarna ličnost, većina smatra kako je Sinuhe ipak proizvod fikcije. Sam tekst je uživao veliku popularnost u Egiptu, te se često prepisivao i zbog čega danas postoje brojni primjerci i fragmenti na papirusima.

Priča o Sinuheu je ostavila trag i na modernu književnost. Godine 1941. je egipatski pisac Naguib Mahfouz napisao priču *Povratak Sinuhea*. Finski književnik Mika Waltari je, pak, po Sinhueu prozvao protagonista svog popularnog historijskog romana *[[Sinuhe Egipćanin]]*, objavljenog 1945. godine, a po kome je 1954. godine snimljen hollywoodski film *[[The Egyptian (film)|The Egyptian]]*.

## Izvori
Mika Waltari

**Mika Waltari** (19. septembar 1908 - 26. august 1979) bio je finski književnik i prevodilac, poznat kao jedan od najplodnijih i najprevođenijih autora finske književnosti u 20. vijeku. Waltari, koji je karijeru započeo kao pripadnik liberalnog književnog pokreta Tulenkantajat se isticao izuzetno raznovrsnim opusom, koji je uključivao scenarije za popularne stripove i seriju kriminalističkih romana o komesaru Palmuu. Međunarodnoj javnosti je, međutim, postao najpoznatiji zahvaljujući historijskim romanima radnjom smještenim u Stari vijek. Prvi od njih, *[[Sinuhe Egipćanin]]* je godine 1954. postao predmetom hollywoodske filmske adaptacije pod naslovom *[[The Egyptian (film)|The Egyptian]]*.

## Vanjske veze
*Introduction in English at WSOY 
*Mika Waltari Society (in Finnish)
*The Diary Junction Blog
*Two separate worlds? Gender in the authorial image, works and reception of author Mika Waltari between the years 1925 and 1939 (PhD thesis in Finnish with English Summary)
MATLAB

**MATLAB** je okruženje za numeričke proračune i programski jezik koji proizvodi firma MathWorks. MATLAB omogućava lako manipulisanje matricama, prikazivanje funkcija i fitovanje, implementaciju algoritama, stvaranje grafičkog korisničkog interfejsa kao i povezivanje sa programima pisanim u drugim jezicima.

MATLAB je nastao kao skraćenica za „MATrix LABoratory“ („laboratorija za matrice“). Izumio ga je kasnih 1970ih Kliv Moler (), šef katedre za informatiku na Univerzitetu „Novi Meksiko“.

Procjena je da preko milion ljudi zaposlenih u industriji i na univerzitetima koristi MATLAB.

MATLAB je moguće nabaviti zajedno sa Simulinkom kao i brojnim dodacima.

Dodaci su svrstani po sledećim kategorijama:

* Matematika i optimizacija
* Statistika i analiza podataka 
* Kontrola i analiza sistema
* Procesiranje signala i komunikacija
* Obrada slike
* Test i mjerenja
* Finansijsko modelovanje i analiza
* Povezivanje sa drugim aplikacijama
* Povezivanje baza podataka i izvještavanje 
* Distribuirano računanje

## Literatura

* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* 
* MATLAB Central File Exchange  – Library of over 20,000 user-contributed MATLAB files and toolboxes, mostly distributed under BSD License.
* 
* MATLAB Central Newsreader  – a web-based newsgroups reader hosted by MathWorks for [news://comp.soft-sys.matlab comp.soft-sys.matlab]
* LiteratePrograms (MATLAB) 
* MATLAB Central Blogs
* ''Physical Modeling in MATLAB'' by Allen B. Downey, Green Tea Press, PDF , . An introduction to MATLAB.
* ''Writing Fast MATLAB Code'' by Pascal Getreuer
* Calling MATLAB from Java: MatlabControl JMI Wrapper, The MatlabJava Server, MatlabControl 
* International Online Workshop on MATLAB and Simulink  by WorldServe Education
* MATLAB tag on Stack Overflow.
* MATLAB Answers  – a collaborative environment for finding the best answers to your questions about MATLAB, Simulink, and related products.
* Cody  – a MATLAB Central game that challenges and expands your knowledge of MATLAB.
* MATLAB Online Programming Contest 
* Trendy  – a MATLAB based web service for tracking and plotting trends.
* Undocumented Matlab – a blog on undocumented/non-official aspects of MATLAB.
*
The Egyptian (film)

***The Egyptian*** () je američki historijski film snimljen 1954. u režiji Michaela Curtiza. Predstavlja adaptaciju popularnog romana Sinuhe Egipćanin finskog književnika Mike Waltarija. Naslovni protagonist, čiji lik tumači Edmund Purdom je staroegipatski ljekar koji u 14. vijeku pne. postaje miljenik faraona Ehnatona (čiji lik tumači Michael Wilding). Radnja prikazuje kako Sinuheova odanost prema faraonu dolazi na kušnju zbog njegove namjere da tradicionalnu religiju zamijeni kultom boga Atona, kao i to da vjernost supruzi (čiji lik tumači Jean Simmons) ugrožava babilonska kurtizana (čiji lik tumači Bella Darvi).

*The Egyptian* je imao komercijalni uspjeh, ali je dobio loše kritike. Pri tome se najviše isticao loš nastup Belle Darvi, koja je uzela ulogu prvotno namijenjenu Marylin Monroe, a što se prije svega tumači njenom ljubavnom vezom sa Darylom F. Zanuckom, šefom studija 20th Century Fox.

## Uloge
* Edmund Purdom ... Sinuhe
* Victor Mature ... Horemheb
* Jean Simmons ... Merit
* Bella Darvi ... Nefer
* Gene Tierney ... Baketamon
* Michael Wilding ... Akhenaten
* Peter Ustinov ... Kaptah
* Judith Evelyn ... Taia
* Henry Daniell ... Mekere
* John Carradine ... Pljačkaš grobova
* Carl Benton Reid ... Senmut
* Tommy Rettig ... Thoth
* Anitra Stevens ... Kraljica Nefertiti
* Peter Reynolds ... Sinuhe u dobi od 10 godina

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* Complete listing of recordings of the film score
Ursus e la ragazza tartara

***Ursus e la ragazza tartara*** () je italijansko-francuski pustolovno-historijski film snimljen  1961. u režiji Remigija Del Grossa. Protagonist, koga tumači Joe Robinson je Ursus, mišićavi snagator koji u srednjovjekovnoj Poljskoj prati lokalnog princa (čiji lik tumači Ettore Manni). Radnja prikazuje kako obojica padnu u tatarsko zarobljeništvo, ali se odakle obojica bježe, a pri čemu im pomaže tatarska princeza (čiji lik tumači Yoko Tani) koja se u mladog Poljaka zaljubila. Ursus e la ragazza tatara, koji je lik Ursusa prvi put premjestio iz Starog u srednji vijek se isticao izuzetno niskim budžetom, ponekad se navodi kao jedno od lošijih ostvarenja žanra pepluma.

## Vanjske veze
*
Ursus gladiatore ribelle

***Ursus gladiatore ribelle*** () je italijanski pustolovno-historijski peplum film snimljen 1962. godine u režiji  Domenica Paolelle. Protagonist, koga tumači Dan Vadis je Ursus, mišićavi snagator koji je vjerno služio rimskom caru Marku Aureliju (čiji lik tumači Nando Tamberlani), ali koji će se, dijelom i zbog svojih kršćanskih uvjerenja sukobiti sa njegovim sinom Komodom (čiji lik tumači Alan Steel) te na kraju boriti kao gladijator u areni. Ursus gladiatore ribelle je zbog sličnosti zapleta i likova kasnije postao predmetom usporedbe s daleko poznatijim i uspješnijim filmovima kao što su *[[Pad Rimskog Carstva (film)|Pad Rimskog Carstva]]* i *[[Gladijator (film, 2000)|Gladijator]]*; iako je prikaz Komoda u filmu daleko bliži historijskim činjenicama, obično se smatra jednim od lošijih ostvarenja žanra pepluma.

## Vanjske veze
*
Ursus nella terra di fuoco

***Ursus nella terra di fuoco*** () je italijanski pustolovni (peplum) film snimljen  1963. u režiji  Giorgija Simonellija. U njemu američki bodibilder Ed Fury tumači lik snagatora Ursusa, a radnja pokazuje kako se suprotstavlja zlom uzurpatoru (čiji lik tumači Adriano Micantoni). Furyju je *Ursus nella terra di fuoco* bio posljednji film u glumačkoj karijeri.

## Vanjske veze
*
Threesome

**Threesome** (na engleskom trojka) može označavati

*''Threesome'' (film), američki igrani film iz 1994. godine;
*''Threesome'' (TV serija), britanska TV-serija (2011 - 2012)
*na engleskom kolokvijalni izraz za seks utroje.
Seks utroje

**Trijalizam** ili, kolokvijalno, **trojka**, odnosno **seks utroje**, je izraz kojim se opisuje seksualna aktivnost, odnosno grupni seks u kome zajedno sudjeluju tri osobe.

Osobe koje upražnjavaju seks utroje mogu biti istog ili različitih spolova, odnosno seks utroje može sadržavati različite kombinacije spolova i seksualnih orijentacija. Može se prakticirati neobavezno sa anonimnim partnerima; kao dio swingerskog životnog stila na unaprijed zakazanim i pripremljenim swingerskim zabavama ili orgijama; ali i među osobama koje kohabitiraju u poliamorijskim zajednicama; u potonjem slučaju izraz trojka valja razlikovati od izraza ménage à trois.

Seks utroje predstavlja jednu od čestih seksualnih fantazija, odnosno motiva u pornografskim filmovima.

## Povezano
*Ljubavni trokut
*Dvostruka penetracija

## Vanjske veze
Sinuhe Egipćanin

***Sinuhe Egipćanin*** () je historijski roman finskog pisca Mike Waltarija objavljen 1945. godine. Protagonist, koji je ime dobio po junaku staroegipatskog epa *[[Priča o Sinuheu]]* sa početka 2. milenijuma pne. je Sinuhe, kraljevski ljekar na dvoru faraona Ehnatona. Radnja, smještena u doba Osamnaeste dinastije prikazuje Sinuheove pustolovine tokom kojih će putovati drevnim Egiptom i Bliskim istokom te upoznati brojne historijske ličnosti i svjedočiti borbi za prevlast između Egipta i Hetitskog Carstva na čelu sa tiranskim kraljem Šupilulijumom I.

Waltari, na čiji je opus duboko uticala njegova kršćanska vjera, bio je dugo vremena fasciniran Ehnatonom i njegovim nastojanjem da egipatsku mnogobožačku religiju zamijeni kultom boga Atona, koji se često navodi kao jedna od prvih monoteističkih religija u historiji. Waltari je Ehnatonu već bio posvetio jednu dramu izvedenu 1938. godine. Na roman je, međutim, veliki uticaj imao i Drugi svjetski rat, te je u mnogo čemu prožet autorovim pesimizmom i atmosferom apokaliptičkog sukoba među velesilama. Iako je u nekim detaljima koristio fikciju i odstupao od historijskih činjenica, *Sinuhe* je u najvećem dijelu bio autentičan, te je dobio brojne pohvale egiptologa.

Nekoliko godina nakon Finske je objavljen u nizu drugih država te je sa vremenom postao jedan od najprevođenijih romana finske književnosti. Godine 1954. je po njemu u Hollywoodu snimljen igrani film pod naslovom *[[The Egyptian (film)|The Egyptian]]*.
Svjetski humanistički dan

**Svjetski humanistički dan**, humanistički praznik koji se slavi svake godine širom svijeta na junski solsticij, koji obično pada 21. juna. Ovaj je dan, po Međunarodnoj humanističkoj i etičkoj uniji (IHEU), način širenja svijesti o humanizmu kao filozofskom životnom stavu i sredstvo da se učini promjena u svijetu. Na dan se također gleda kao na vrijeme u koje se humanisti okupljaju i druže te promiču pozitivne vrijednosti humanizma.

## Historija

Praznik se razvio 1980-ih kada ga je počelo slaviti nekoliko podružnica Američke humanističke asocijacije (AHA). U to se vrijeme datum njegove proslave razlikovao od podružnice do podružnice, a neki su odabirali da ga slave na dan osnutka IHEU-a ili neki drugi značajan datum. Na prijelazu iz 1980-ih u 1990-e AHA i IHEU donijeli su rezolucije koje su odredile da se Svjetski humanistički dan obilježava na ljetni solsticij.

## Format i aktivnosti

Način na koji se slavi Svjetski humanistički dan prilično se razlikuje među lokalnim humanističkim grupama, reflektirajući tako individualnost i nedogmatizam humanizma u cjelini. Iako događanje može biti puko okupljanje, poput ručka ili piknika, s dosta vremena i za druženje i za refleksiju, metoda proslave prepuštena je individualnim humanistima. Neke grupe zapravo razvijaju zamršene društvene rituale, muziku i radnje kojima se ističe metaforički simbolizam solsticija i svjetla (znanja) koje nas izbavlja iz tame (neznanja).

## Danas

Svjetski humanistički dan još nije postao praznik koji se slavi u svim humanističkim organizacijama, no mnoge od njih počinju ga prepoznavati i planiraju događanja i aktivnosti uoči tog praznika. Međunarodna humanistička i etička unija navodi listu nekoliko različitih načina na koji nacionalne i lokalne humanističke grupe mogu proslaviti Svjetski humanistički dan. Na primjer, Humanistički savez Nizozemske emitirao je 2012. na nizozemskom TV-u kratke filmove o Svjetskom humanističkom danu. Godine 2013. održan je bio u Nizozemskoj prvi Nacionalni humanistički dan. Humanistička asocijacija Irske održala je čitanja poezije u parku radi proslave tog dana. Udruženje humanista Floride preporučuje grupama da održe satove *Uvoda u humanizam* na Svjetski humanistički dan.

## Povezano

* Dan prava čovjeka
* Darwinov dan
* HumanLight
* solsticij

## Reference

## Vanjske veze

* Svjetski humanistički dan, stranica IHEU-a
* Svjetski humanistički dan, stranica Secular Seasonsa
* Spiritualna humanistička ceremonija za Svjetski humanistički dan
* 
* Međunarodna humanistička i etička unija
* Američka humanistička asocijacija
* Društvo za humanizam (SOCH) u Nepalu
Viktor Avbelj

**Viktor Avbelj Rudi** (Prevoje kod Kamnika, 26. 2. 1914 — Ljubljana, 3. 4. 1993), jugoslavenski pravnik, učesnik Narodnooslobodilačke borbe (NOB), društveno-politički radnik SR Slovenije, junak socijalističkog rada i narodni heroj Jugoslavije. U periodu od 1979 do 1984 godine obavljao je funkciju predsednika Predsedništva SR Slovenije.

## Biografija
Viktor Avbelj je rođen 26. 2. 1914 godine u selu Prevoje, kod Kamnika. Potiče iz siromašne seljačke porodice. Posle završene gimnazije upisao je Pravni fakultet u Ljubljani, na kome je diplomirao 1939 godine. Za vreme studija pristupio je studentskom revolucionarnom pokreti, a 1937 godine postao i član Komunističke partije Jugoslavije (KPJ). Posebno je sarađivao sa poznatim slovenačkim revolucionarima: Tonetom Tomšičem, Borisom Krajgerom i Francom Leskošekom.

Posle okupacije Kraljevina Jugoslavije, aprila 1941. godine, ostaje u Ljubljani i organizuje akcije protiv okupatora. Italijani su ga, u jednoj raciji, uhapsili 29. oktobra 1941. godine, ali je uspeo da se uz pomoć falsifikovanih dokumenata posle 11 dana izvuče. Decembra 1941. godine postao je sekretar Okružnog komiteta KP Slovenije u Novom Mestu, a njegov glavni zadatak bio je širenje i jačanje NOP-a u Dolenjskoj.

Kada je septembra 1942 godine formirana "Gubčeva brigada", Viktor je bio postavljen za njenog prvog političkog komesara. Od januara do jula 1943 godine bio je politički komesar Prve dolenjske operativne zone. U tom svojstvu je bio zamenik političkog komesara, a u aprilu politički komesar operativnog štaba hrvatsko-slovenačkih brigada u zajedničkim akcijama. Od jula do avgusta bio je politički komesar Petnaeste slovenačke divizije, od aprila 1943 do februara 1944 bio je zamenik političkog komesara Glavnog štaba NOV i PO Slovenije.

Prilikom pohoda Četrnaeste slovenačke divizije preko Hrvatske na Štajersku, 22. 2. 1944, na grebenu iznad Ravni bio je ranjen. Septembra 1944 godine poslat je u Slovenačko primorje na dužnost političkog komesara Devetog slovenačkog korpusa NOVJ. Za političkog komesara Glavnog štaba NOV i PO Slovenije imenovan je 27. 3. 1945 godine i na toj funkciju je ostao do njenog ukidanja u Trstu.

Posle oslobođenja Jugoslavije obavljao je niz dužnosti, od kojih su najvažnije: 
* javni tužilac NR Slovenije, do marta 1948.
* republički i savezni poslanik, od 1978. 
* član Izvršnog komiteta CK SKJ
* član Predsedništva CK SK Slovenije
* član Predsedništva SR Slovenije
* predsednik Predsedništva SR Slovenije, od 1979 do 1984.
* član Predsedništva SSRN Slovenije
* član Saveta federacije

Imao je čin rezervnog general-majora. Viktor Avbelj je umro 3. 4. 1993 godine u Ljubljani.

Nosilac je Partizanske spomenice 1941. i drugih jugoslovenskih odlikovanja, među kojima su Orden junaka socijalističkog rada, Orden partizanske zvezde sa zlatnim vencem i dr. Ordenom narodnog heroja odlikovan je 20. 12. 1951 godine.

## Reference

## Literatura

* 
* "Vojna enciklopedija" (knjiga prva). Beograd: Jugoslavenski leksikografski zavod. 1970.
Konstantin Batjuškov

**Konstantin Nikolajevič Batjuškov** (rus. **Константи́н Никола́евич Ба́тюшков**), Vologda, Rusko Carstvo, 18. maja (29. maja) 1787. - Vologda, 7. juna (19. juna) 1855. - ruski pjesnik, esejist i prevoditelj iz doba ruskog romantizma. Prethodnik je A.S. Puškina.

## Napomene

## Vanjske veze
* FEB: K.N. Batjuškov (sabrana djela, monografska istraživanja)
* Ruska virtualna biblioteka: K.N. Batjuškov
Nikolaj Karamzin

**Nikolaj Mihajlovič Karamzin** (rus. **Никола́й Миха́йлович Карамзи́н**; Znamensko, Rusko Carstvo, 1. decembra (12. decembra) 1766. - Sankt Peterburg, 22. maja (3. juna) 1826.) - znameniti historičar, najveći ruski književnik epohe sentimentalizma, proglašen ruskim Laurenceom Sterneom.

Akademik i počasni član Carske akademije znanosti (danas Peterburške akademije znanosti) od 1818., tvorac *Historije ruske države* (rus. *История государства Российского*; tomovi 1-12, 1803.-1826.) - jednog od prvih općih radova o historiji Rusije. Urednik *Moskovskog časopisa* (1791.-1792.) i *Vjesnika Evrope* (1802.-1803.).

## Napomene

## Vanjske veze
* Državni muzej Ostafjevo - Ruski Parnas: Karamzin u Ostafjevu
Vasilij Žukovski

**Vasilij Andrejevič Žukovski** (Mišenskoje, 9. februara 1783. - Baden-Baden, 24. februara 1852.), ruski pjesnik.

Sudjelovao u kružoku *Аrzamas*, čiji su članovi nastojali prevladati tradicije klasicizma. Prvi ruski romantičar, pisac elegija (*Теои u Зсхuи*, balada *Любмuпа*; *Сєемпана*), refleksivnih i patriotskih pjesama.

Slijedeći englesku i njemačku poeziju, unio je u rusku liriku intimne i metafizičke motive: prijateljstvo, ljubav, vjeru u zagrobni život. Pjesme su mu melankolične, sentimentalne i idilične. Razvio ruski stih i njegovu melodioznost, osposobio ga za izražavanje emocija.

## Izvori
Fête de la musique

**Fête de la musique** ˈfɛt də la myˈzik (franc.: Fešta muzike, Praznik muzike) ili **Svjetski dan muzike** (engl. *World Music Day*), godišnja muzička proslava koja se širom svijeta obilježava prvog dana ljeta, 21. juna.

Koncept cjelodnevne muzičke proslave na dane solsticija izvorno je osmislio američki muzičar Joel Cohen, koji je dvije sezone proveo kao producent muzičkih radijskih programa na francuskom nacionalnom radiju France Musiqueu. Francuski ministar kulture Jack Lang ideju je potom adaptirao kao nacionalnu proslavu svakog 21. juna i učinio je službenom. Festival se poslije počeo slaviti u 120 zemalja širom svijeta.

## Historija

U oktobru 1981. Maurice Fleuret postao je direktor za muziku i ples na zahtjev ministra kulture Jacka Langa i primijenio njegove refleksije o muzičkoj praksi i njezinoj evoluciji: »muzika svugdje i koncert nigdje«. Kada je otkrio, u studiji o kulturnim navikama Francuza iz 1982., da pet milijuna ljudi, svako drugo dijete, svira muzički instrument, počeo je sanjati o načinu kako da ljude izvede na ulice. To se prvi put dogodilo u Parizu 1982. kao *Fête de la Musique*.

## Galerija


file:Fête de la musique à Genève place neuve.JPG


## Povezano

* lista reggae festivala
* svjetska muzika

## Reference

## Vanjske veze

* ''Fête de la Musique'', website Ministarstva kulture i komunikacije Francuske (na francuskom)
Junak našeg doba

***Junak našeg doba*** () je roman Mihaila Jurjeviča Ljermontova, napisan 1839. godine. Nastao je u doba romantizma, ali poseduje važne elemente psihološkog realizma, pa je stoga smatran prvim psihološkim romanom ruske književnosti.

## Osnovni opis

Radnja je smeštena u četvrtu deceniju 19. veka na Kavkazu. Reč je o romantičarskom romanu koji se bavi pitanjem „suvišnog čoveka”, bajronovskog junaka, prikazanog kroz lik mladog oficira Grigorija Aleksandroviča Pečorina.

## Struktura romana

Narativna struktura romana je kompleksna i nije hronološki organizovana. Roman se sastoji iz pet zasebnih celina, kratkih priča ispirčanih iz različitih perspektiva, koje su koncentrisane oko glavnog lika. To su: *Bela*, *Maksim Maksimič*, *Taman*, *Kneginjica Meri* i *Fatalist*.

Reč je o revolucionarnom književnom delu koje je specifičnom strukturom, hronološkim eksperimentima i inventivnim načinom pripovedanja izvršilo veliki uticaj na tokove ruske književnosti.

## Glavni junak

Pečorin je jedan od prvih ambivalentnih likova ruske književnosti, a karakterišu ga i snažna individualnost, melanholija, cinizam i nihilizam. On je razočarani ruski aristokrata i čovek koji ne veruje ni u šta pa se nekažnjeno se igra ljubavlju žena i poverenjem muškaraca. Njegova sreća je privremena, a ništa ga ne može trajno zadovoljiti, niti umiriti. On se impulsivno upušta u opasne avanture, rizikuje sopstveni život i uništava žene kojima je stalo do njega. Iako je sposoban da oseća, on to ne ume da pokaže. Pečorin je hrabar i odlučan, ali su njegova energija i potencijal uzalud potrošeni, pa on gine u dvoboju.

## Povezano
* Romantizam

## Vanjske veze
* Junak našeg doba eKnjiga na Projektu Gutenberg
* Junak našeg doba u originalu

## Reference
Anton Deljvig

Baron **Anton Antonovič Deljvig** (rus. **Анто́н Анто́нович Де́львиг**), 6. augusta (17. augusta) 1798., Moskva, Rusko Carstvo - 14. januara (26. januara) 1831., Sankt Peterburg - ruski pjesnik i publicist.

Već su za njegova života A. Dargomyžski, Varlam, Glinka, A. Aljabjev uglazbljivali njegove stihove. Najpoznatijim djelom je postala romanca *Slavuj* koju je posvetio svojem prijatelju A.S. Puškinu, koju je uglazbio Aljabjev, a varijacijama dopunio Glinka.

## Literatura
* Enciklopedijski rječnik Brokgauza i Jefrona na Akademiku: A.A. Deljvig
* Puškinski dom: članci Viktora Gajevskog o A. Deljvigu u *Suvremeniku*:
** članak prvi, ''Suvremenik'', 1853., tom 37, №2,
** članak drugi, ''Suvremenik'', 1853., tom 39, №5 ,
** članak treći, ''Suvremenik'', 1854., tom 43, №1 ,
** članak četvrti, ''Suvremenik'', 1854., tom 47, №9 .
* Sabrana djela, ur. V.V. Majkov, Biblioteka Severa, 1893.
* Vacuro, V.E.,  Anton Deljvig - književnik , Vacuro, V.E., uv. čl. u: A.A. Deljvig, Sabrana djela, Lenjingrad, 1986.

## Izvori

## Vanjske veze
* Delvig.ru
* Ruska virtualna biblioteka: Anton Deljvig  (djela)