open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Porta Esquilina

**Porta Esquilina** bila su jedna od gradskih vrata Servijeva zida, koja su kasnije pretvorena u **Galijenov slavoluk**.

## Historija
Porta Esquilina podignuta je kad i  Servijev zid tokom 4. vijek pne.. Ta vrata obnovio je car August (30. pne. - 14.), on je također dao da se obnove i Dolabella, druga vrata u Servijevu zidu.

Porta Esquilina pretvorena je u trijumfalni slavoluk za vrijeme vladavine Galijena (253.-268.), cara koji je pokušao održati jedinstvo Rimskog Carstva u teškim vremenima kraja 3. vijeka. Slavoluk je svečano otvoren 262. u godini kad je car slavio svoju decenaliju, ta procesija detaljno je opisana u knjizi Historia Augusta, zbirci djelomično izmišljenih carskih biografija. 

Ulica koja je prolazila kroz ta vrata zvala se Clivus Suburanus i identična je sa današnjim ulicama San Vito i San Martino, koje se nastavljaju na Via San Madonna dei Monti, ulicu koja slijedi trasu antičkog Argiletuma, koji je nekad bio glavna ulica za Forum.

Za Antike lijevo i desno od Porte Esquiline, postojala su dva manja slavoluka, oni su najvjerovatnije bili i dio Galijenova slavoluka, ali su srušeni za renesanse, a mramor sa njih korišten je za dekoraciju crkava ili palača.
 
## Reference

## Vanjske veze
 
* ''Rome, Arch of Gallienus''
The Punisher (film, 1989)

***The Punisher***' () je američko-australijski akcijski film snimljen 1989. godine u režiji Marka Goldblatta. Predstavlja prvu ekranizaciju istoimenog stripa u izdanju kuće Marvel Comics. Naslovni protagonist, čiji lik tumači Dolph Lundgren, bivši marinski specijalac kome je porodica ubijena u gangsterskom obračunu i koji odučuje svoje ubilačke vještine iskoristiti kako bi se osvetio i brutalno iskorijenio organizirani kriminal. Radnja prikazuje kako pri tome bude uvučen u okršaj italoameričke mafije sa jakuzama.

*The Punisher* je snimljen u produkciji studija New World, specijaliziranog za B-filmove te se film, sniman u Australiji, odlikovao relativno niskim budžetom. Financijski problemi u koje je zapao studio New World su njegovu premijeru u SAD odgodili pune dvije godine, te je, osim kod kritike, loše prošao i kod publike, postavši gotovo zaboravljen.

Godine 2004. je napravljen nešto uspješniji istoimeni remake sa Thomasom Janeom u glavnoj ulozi, a 2008. film ** gdje je isti lik tumačio Ray Stevenson. Godine 2016. se isti lik pojavio u TV-seriji *[[Daredevil (TV serija)|Daredevil]]* iz Marvelovog filmskog univerzuma gdje ga je tumačio Jon Bernthal, koji će istu ulogu ponoviti i u TV-seriji *[[Punisher (TV serija, 2017)|Punisher]]*.

## Uloge

* Dolph Lundgren ... Frank Castle /Punisher
* Louis Gossett Jr. ... Jake Berkowitz
* Jeroen Krabbé ... Gianni Franco
* Kim Miyori ... Lady Tanaka
* Bryan Marshall ... Dino Moretti
* Nancy Everhard ... Sam Leary
* Barry Otto ... Shake
* Brian Rooney ... Tommy Franco
* Zoshka Mizak ... Tanaka's daughter
* Larry McCormick ... TV spiker
* Kenji Yamaki ... Sato
* Todd Boyce ... Terrone
* Hirofumi Kanayama ... Tomio
* Lani John Tupu ... Laccone
* Giancarlo Negroponte ... Musso
* May Lloyd ... Julie Castle
* Brooke Anderson ... Annie Castle
* Holly Rogers ... Felice Castle

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
* ''The Punisher'' on Dolph-Ultimate.com
*''The Punisher''  at Oz Movies
* [''The Punisher''](http://www.superheroeslives.com/marvel/the_punisher_(1989).htm)  at Superheroes Lives
Nešto o čemu se može govoriti

***Nešto o čemu se može govoriti*** je jugoslovenska crno-bela TV drama u produkciji RTV Beograd emitovana 1964. godine. Predstavlja ekranizaciju istoimenog pozorišnog komada engleskog pisca Idna Filpotsa. Režirao ju je Sava Mrmak.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Lumbarda

**Lumbarda** se može odnositi na:
*Lumbarda (top), oružje
*Lumbarda (opština), naselje i sedište istoimene opštine na ostrvu Korčuli

## Povezano
*Ljumbarda, naselje u opštini Dečani
Pedikura

**Pedikura** je izraz kojim se opisuje procedura negovanja nogu u kozmetičke ili medicinske svrhe, pre svega stopala, a što se obavlja nokata na nogama, kao i sasecanjem žuljeva.

Instrumenti kojima se služi pedikir su makaze-kliješta za sečenje noktiju na nogama, turpija za nokte, turpija za zadebljalu kožu na tabanima.

Osobe koje se profesionalno bave pedikurom nazivaju se **pedikeri** ili **pedikiri**.

## Povezano
*Manikura

## Vanjske veze

* Pedicure Soothes and Tingles, Leaving Manliness Intact, New York Times, April 2006
* Preventing Pedicure Foot Spa Infections , The United States Environmental Protection Agency
* Cosmetology Administrative Rules , Texas Department of Licensing and Regulation
Pedikirka (TV drama)

***Pedikirka*** je jugoslovenska crno-bela TV drama u produkciji RTV Beograd emitovana 1968. godine. Režirao ju je Ljubomir Draškić, a scenario je napisao Brana Crnčević

## Uloge

## Vanjske veze
*
Adam i Eva 66

***Adam i Eva 66*** je jugoslovenski kratki igrani film snimljen 1966. godine u režiji i po scenariju Miloša Radivojevića.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Mula Mustafa Bašeskija (TV drama)

***Mula Mustafa Bašeskija*** je jugoslavenska TV drama u produkciji TV Sarajevo emitirana 1974. godine. Režirao ju je Sulejman Kupusović, a scenarij je napisao Jan Beran.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Jan Beran

**Jan Beran** je bio bosanskohercegovački snimatelj, reditelj, scenarista, dramski pisac i prevoditelj. Pionir je bosansko-hercegovačke kinematografije i jedan od osnivača sarajevske televizije. Snimio je ili režirao preko 300 filmova, odnosno televizijskih emisija, napisao pedesetak filmskih rukopisa i dvije knjige: Rječnik filmskih umjetnosti i Sarajevski ljetopis.
Napisao je radio drame: Zapisi o Hrabrenu, Mustafa fenjerdžija, Graditelj, Rob milostivog, Čovjek buna, Nadvorni Svirac, Šaljivdžija, Krletka u srcu ptice, Vuci i vukčići itd.
Od njegovih pozorišnih tekstova izdvajaju se dramski ljetopis Bašeskija, patetična ironija Hodeći i scenski kolaž Za čovjeka.
Prevodio je sa češkog, poljskog i slovačkog. Dobitnik je brojnih nagrada: Nagrade Zlatna Arena u Puli, Šestoaprilska nagrada Grada Sarajeva, Dvadesetsedmojulska nagrada SRBiH za umjetnički rad, desetine nagrada sa festivala radija ili televizije na Bledu, Ohridu ili Portorožu. Bio je glavni snimatelj na  XIV Zimskim Olimpijskim igarama u Sarajevu 1984. Beran je bio veliki prijatelj Maka Dizdara.

## Nagrade
* 1966 – Šestoaprilska nagrada Grada Sarajeva

## Vanjske veze
*
Decameron Pie

***Virgin Territory*** (), u Italiji poznat pod naslovom ***Decameron Pie*** () je italijansko-britansko-francusko-luksemburška filmska komedija snimljena 2007. godine u režiji Davida Lelanda, poznat kao posljednji naslov u filmografiji znamenitog producenta Dina de Laurentiisa. 

Predstavlja slobodnu adaptaciju *[[Decameron]]a*, znamenite zbirke priča italijanskog srednjovjekovnog pisca Giovannija Boccaccia. Radnja je smještena u Firencu za vrijeme epidemije Crne smrti i prikazuje grupu mladića i djevojaka koji se od nje nastoje skloniti i pri tome doživljava niz erotskih pustolovina. Film se od strane kritike tumačio kao pokušaj da se književnik klasik obradi u stilu tada popularnih tinejdžerskih seks komedija nalik na *[[Američka pita (film)|Američku pitu]]*, a zbog čega se u njemu nalazilo primjetna količina golotinje, seksa i "sirovog humora". Ponekad se tumači i kao pokušaj da se oživi, odnosno oda počast *[[decamerotici]]ma*, tematski i stilom sličnim filmovima karakterističnim za Italiju početkom 1970-ih. 

## Uloge
* Hayden Christensen - Lorenzo de Lamberti
* Mischa Barton - Pampinea Anastargi
* Tim Roth - Gerbino Della Ratta
* Ryan Cartwright - Ghino
* Rosalind Halstead - Filomena
* Kate Groombridge - Melissa
* Christopher Egan - Dioneo
* Nigel Planer - Uncle Bruno
* Matthew Rhys - Count Dzerzhinsky
* Rupert Friend - Alessandro Felice
* Silvia Colloca - Sestra Lisabetta
* Anna Galiena - Opatica
* Elisabetta Canalis - Redovnica
* Craig Parkinson - Tindaro

## Soundtrack
*Wolfman and the Side-Effects — "For Lovers" (featuring Pete Doherty)
*Martina Topley-Bird — "Bless You"
*Groove Armada — "But I Feel Good"
*The Kills — "No Wow (Telephone Radio Germany)"
*Basement Jaxx — "Lucky Star" (featuring Dizzee Rascal)
*Italian X-Rays — "Art of Joy"
*Micah P. Hinson — "Don't You Forget" (featuring The Gospel of Progress)
*Blur — "Tender"
*Martina Topley-Bird — "Da Da Da Da"

## Izvori

## Vanjske veze
* 
*
Decamerotico

**Decamerotico** (množina: **decamerotici**, od riječi *[[Decameron]]* i erotika) je izraz koji se koristi za podžanr erotskih filmskih komedija, odnosno *[[sexy commedia all'italiana]]*, a koji je bio izuzetno popularan u Italiji početkom 1970-ih. Zajednička karakteristika tih ostvarenja je bila da su vremenom radnje smješteni u srednji vijek ili razdoblje Renesanse, odnosno da su, u većoj ili manjoj mjeri, bili temeljeni na djelima tadašnjih književnika, u pravilu onih koji su sadržavali eksplicitne ili implicitne elemente erotike. Proizvodnju takvih filmova je omogućila seksualna revolucija, odnosno kolaps dotadašnjih cenzorskih standarda, koji je dozvolio da se u njima prikazuju scene golotinje i, za tadašnje standarde, prilično eksplicitne seksualne aktivnosti. Poticaj je, međutim, došao zahvaljujući filmu *[[Il Decameron (film)|Il Decameron]]* iz 1971. u režiji Pier Paola Pasolinija, ekranizaciji istoimene zbirke Giovannija Boccaccija od koga je posuđeno ne samo mjesto radnje, eksplicitnost sadržaja nego i struktura u obliku omnibusa. *Decamerotici*, iako su u njima znala glumiti, a ponekad i iza kamere stajati, ugledna imena, nikada nije uživao naklonost kritike, i za razliku od Pasolinijevog ostvarenja, se najčešće smatrao njegovom jeftinom eksploatacijskom imitacijom. *Decamerotica* se nakon nekoliko godina brzo zasitila i publika, ali je u mnogo čemu omogućio da se sljedećih nekoliko godina snimaju ostvarenja *sexy commedia all'italiana* radnjom smještena u suvremeno doba.
Mene mladu za stara

***Mene mladu za stara*** je jugoslavenska TV komedija u produkciji TV Sarajevo emitirana 1977. godine. Režirao ju je Vojislav Milašević, a scenario je napisala Danica Sarić.

## Uloge

## Vanjske veze
*
L'ultima volta

***L'ultima volta*** () je italijanski kriminalistički film snimljen 1976. godine u režiji Alda Lada. Protagonist, čiji lik tumači Joe Dalessandro, je bivši profesionalni moto-trkač koji se uzdržava sitnim pljačkama te prilikom jedne od njih upozna konobara (čiji lik tumači Massimo Ranieri) koga će regrutirati kao svog partnera. Radnja prikazuje kako pomoću motocikala vrše pljačke, ali kako jednom prilikom na sebe navuku pažnju okrutnih gangstera. *L'ultima volta* se odlikovala eksplicitnim prikazom nasilja i seksa, ali su je neki od kritičara tumačili kao svojevrsnu mješavinu eksploatacijskog filma i društvene kritike Italije u olovnim godinama.

## Vanjske veze
* 
* Der Film bei comingsoon.it
Ratni hljebovi

***Ratni hljebovi*** je jugoslavenski televizijski film snimljen u produkciji TV Sarajevo i emitiran 1981. godine. Scenarij je, po motivima istoimene pripovjetke Isaka Samokovlije, napisao Jan Beran. Radnja se događa za vrijeme Prvog svjetskog rata. Režirao ga je Dušan Šabo.

## Uloge

Ostale uloge ▼




## Vanjske veze
*
Neptunova bazilika

**Neptunova bazilika** (latinski: *Basilica Neptuni*) nalazila se južno od Panteona. To je bila pravokutna dvorana dimenzija 46 x 19 metara, nazvana po bogu mora Neptunu, čija se skulptura nalazila u centralnoj apsidi.

## Historija i karakteristike
Po tipu cigala i načinu zidanja može se zaključiti da je u svom današnjem obliku datira iz Hadrijanovih vremena, ali kako joj temelji leže 2,5 metra ispod nivoa ulice, pretpostavlja se da je bazilika podignuta za vladavine cara Augusta i Agripe.

Agripa je imao dobre razloge biti zahvalan tom božanstvu, jer je stekao slavu i moć nakon pobjeda u nekoliko pomorskih bitaka, kao što su bile Bitka kod Mile i Bitka kod Nauloha 36. pne., u kojima je porazio Seksta Pompeja i tako slomio posljednji republikanski otpor. U bitki kod Akcija 31. pne. svladao je Marka Antonija i kraljicu i Kleopatru, čime je otvorio put za stvaranje Rimskog Carstva i imperatorski položaj za svog prijatelja cara Augusta.

Bazilika je bila dekorirana svim tipovima morskih motiva, od školjaka, delfina koji skaču do Neptunovih tritona, uz to i tradicionalnim motivima akanta i palmeta.
Iako je od bazilike ostalo dosta toga sačuvano, ipak nije poznata svrha gradnje Neptunove bazilike. Orginalna građevina uništena je u požaru 80. a nakon tog ju je obnovio Hadrijan.

## Reference

## Vanjske veze
 
* ''Rome, Baths of Agrippa''
Agripine terme

**Agripine terme** (latinski: *Thermae Agrippae*) bile su rimske terme koje je 19. pne. podigao Marko Vipsanije Agripa, zet i prijatelj cara Augusta. Vodom ga je opskrbljivao akvedukt Aqua Virgo, a ostatci mu leže u rionu Campo Marzio.

## Historija
Car Hadrijan je u kompleks termi inkorporirirao Neptunova baziliku, tako da se otad od termi gotovo ništa nije vidjelo, osim zavojitog zida od cigle koji je svojevremeno podupirao kupolu promjera 23 metra. Kako je novac za te terme osigurao August, a Agripa bio samo izvršilac, one se ubrajaju u jedne od prvih carskih termi i kupališta dimenzija oko 90 x 120 metara.

O tim je termama pisao i Plinije Stariji, pa tako znamo da su na jugu imale otvoreni bazen, kao i to da su imale puno skulptura, među inima i čuvenog Lizipovog Apoksiomena. Terme su 80. uništene u požaru, pa ih je obnovio car Hadrijan, a nakon tog između 344.-345. i car Konstans I.

## Reference

## Vanjske veze
 
* ''Rome, Baths of Agrippa''
Choeung Ek

**Choeung Ek** (kmerski: ជើងឯក;  ) je bivši voćnjak i masovna grobnica žrtava Crvenih Kmera, koji se nalazi 11 km južno od Phnom Penha. Choeung Ek je najpoznatije od brojnih poljā smrti, na kojima su Crveni Kmeri u sklopu kambodžanskog genocida pobili i pokopali preko 1,000,000 ljudi u periodu od 1975. do 1979. godine. Na Choeung Eku su pronađeni posmrtni ostaci ukupno 8,895 osoba, dobar dio kojih su bili politički zatvorenici transportirani iz Tuol Slenga i drugih zatvora. 

Danas je Choeung Ek jedino polje smrti koje je dostojno uređeno kao memorijalna lokacija; uz njega, jedina takva lokacija je Muzej genocida Tuol Sleng, mada se tu nije radilo o polju smrti nego o zatvoru. Ostala polja smrti i dalje postoje, ali nisu uređena kao memorijalne lokacije. Na Choeung Eku se nalazi budistička stupa, čiji bočni zidovi od akrilnog stakla otkrivaju više od 5,000 ljudskih lubanja sačuvanih u stupi. Neke od donjih razina stupe otvorene su tokom dana tako da je moguće ući i direktno promotriti lubanje. Dobar dio lubanja je raspuknut ili smrskan. 

Kambodžanske vlasti potiču turiste da posjete Choeung Ek. Izuzev stupe s lubanjama, na memorijalnoj lokaciji su zadržane i bivše grobnice. Neke od njih još uvijek sadrže kosti žrtava. 

## Galerija

Original Plan of the Extermination Camp Choeung Ek.svg|Tlocrt izvornog plana kampa za istrebljenje Choeung Ek
Skulls of the victims of the Khmer Rouge occupation of Cambodia.jpg|Lubanje žrtava Crvenih Kmera u sklopu memorijalne stupe
Choeungek1.JPG|Memorijalna stupa na polju Choeung Ek
Cheung Ek - Killing Fields Site - Cambodia - 04.JPG|Čeljusti žrtava izložene u stupi
ChoeungEk-Darter-4.jpg|Zubi i kosti žrtava na lokaciji masovnih grobnica
Cambodia choeung ek mass graves.JPG|Ispražnjene masovne grobnice u kojima su pokapani leševi


## Reference

## Vanjske veze
Spider-Man (TV film)

***Spider-Man*** () je američki televizijski film snimljen 1977. godine u režiji E. W. Swackhammera, poznat kao prva cjelovečernja igrana ekranizacija stripova o Spider-Manu. Nastao je kao pilot epizoda TV-serije *[[The Amazing Spider-Man (TV serija)|The Amazing Spider-Man]]*, koja se počela emitirati iste godine. Protagonist, koga tumači Nicholas Hammond, je fotograf njujorških novina *Daily Bugle* koga slučajno ugrize radioaktivni pauk i koji zbog toga stiče nadljudske moći koje će koristiti protiv zločina. Radnja prikazuje kako će se suprotstaviti zlikovcu koji pomoću kontrole uma može natjerati ljude na samoubistvo, te tako ucjenjuje gradske vlasti. *Spider-Man*, napravljen u vrijeme bez modernih specijalnih efekata, se isticao izuzetno skupim, kompliciranim i opasnim kaskadama kojima je prikazano kako se protagonist brzo kreće među njujorškim neboderima. Pilot-epizoda je postigla izuzetnu gledanost i dobre kritike, te je ne samo omogućila nastavak u obliku TV-serije, nego je i u nizu zemalja, uključujući tadašnju Jugoslaviju, kasnije bila prikazana u kino-dvoranama.

## Uloge
*Nicholas Hammond&nbsp;– Peter Parker / Spider-Man
*David White&nbsp;– J. Jonah Jameson
*Michael Pataki&nbsp;– Kapetan Barbera
*Hilly Hicks&nbsp;– Joe "Robbie" Robertson
*Lisa Eilbacher&nbsp;– Judy Tyler
*Jeff Donnell&nbsp;– Tetka May Parker
*Robert Hastings&nbsp;– Monahan
*Ivor Francis&nbsp;– Profesor Noah Tyler
*Thayer David&nbsp;– Edward Byron

## Reference

## Vanjske veze
*
*
Nije čovjek ko ne umre

***Nije čovjek ko ne umre*** je jugoslavenska TV drama u produkciji TV Sarajevo i režiji Emira Kusturice, emitirana 1984. godine. Predstavlja adaptaciju istoimenog pozorišnog komada Velimira Stojanovića. Radnja se događa u jednoj bolnici.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Trampa para pájaros

***Trampa para pájaros*** () je drama španskog pisca Joséa Luisa Alonsa de Santosa premijerno izvedena 1990. godine. Protagonisti je Mauro, ostarjeli policajac iz frankističkog doba koji nikada u potpunosti nije prihvatio demokraciju, te koji nakon svađe sa porodicom sa napunjenim pištoljem odlazi u dom svog brata Abela, liberalnog pijanista.

Sljedeće godine je TV Sarajevo emitirala vlastitu adaptaciju u obliku TV-drame *[[Zamka za ptice (TV drama)|Zamka za ptice]]*.

## Vanjske veze
* Información sobre la obra
* ''Veinticinco años de teatro español, 1973-2000''. Miguel Medina Vicario
* Referencia al estreno de la obra en Madrid en el Diario El País, de 6 de febrero de 1992
Palazzo Montecitorio

**Palazzo Montecitorio** je barokna palača u centru Rima na trgu Montecitorio u rionu Colonna, u kojoj je danas smješten predstavnički dom talijanskog parlamenta.

## Historija i karakteristike
Historija te palače je uzbudljiva, počevši od imena čije porijeklo nije sasvim jasno. Po jednima ono ima genezu iz Antičkog Rima i vremena kad su se tu održavali izborni skupovi (*mons citatorius*), a po drugima lokalitet je ime dobio jer se tu istovarivao građevinski materijal za obnovu nedalekog Marsova polja (*mons acceptorius*).

Izgradnju palače naručio je papa Inocent X. kod Gian Lorenza Berninija, za buduću rezidenciju porodice Ludovisi. Kada je papa umro 1655. godine, radovi su prekinuti zbog nedostatka sredstava i nisu nastavljeni punih trideset godina, sve do pontifikata Inocenta XII. koji je namjeravao prenamjeniti građevinu u hospicij za siromašne, ali je nakon tog promjenio odluku i odlučio je dati apostolskoj kuriji.

U međuvremenu je Bernini umro, a novi arhitekt Carlo Fontana duboko je promijenio Berninijev projekt sa karakterističnom konveksnom fasadom i prozračnim zvonikom. Umjesto toga Fontana je zbog nedostatka sredstava morao pojednostaviti projekt, zgrada je dovršena 1696. i u nju se uselila Rimska kurija, guverner Rima i uprava policije. Kraljevina Italija naručila je 1902. od arhitekta Ernesto Basile rekonstrukciju palače za njenu novu namjenu, kao sjedište predstavničkog doma talijanskog parlamenta.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Montecitorio''
Drvo smrti

**Drvo smrti** ili **drvo Chankiri** je bilo drvo na kambodžanskim poljima smrti koje su Crveni Kmeri koristili za ubijanje djece čiji su roditelji bili osuđeni za zločine od strane *[[Angkar]]a*. Vojnici bi udarali glavama djece sve dok im ne bi smrskali lubanje, a cilj takvih zvjerskih ubojstava bio je spriječiti ih da kao odrasle osobe požele osvetiti smrt svojih roditelja.

Dio vojnika bi se smijao prilikom ovih ubojstava; naime, izostanak smijeha mogao se protumačiti kao znak suosjećanja, što je bilo dovoljno da i sami egzekutori postanu žrtve režima.

## Reference
Zamka za ptice (TV drama)

***Zamka za ptice*** je jugoslavenska TV drama u produkciji TV Sarajevo emitirana 1991. godine. Predstavlja adaptaciju istoimene drame španskog pisca Josea Luisa Alonsa de Santosa. Režirao ju je Ibrahim Ganović, koji je napisao i scenario. Protagonist, čiji lik tumači Josip Pejaković, je ostarjeli radikalni revolucionar koji se suočava sa novim svijetom koji za njega nema razumijevanja, te dolazi u sukob sa svojim bratom (čiji lik tumači Zoran Bečić), konformističkim intelektualcem.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Il magnifico cornuto

***Il magnifico cornuto*** () je italijansko-francuska crno-bijela filmska komedija snimljena 1964. godine u režiji Antonija Pietrangelija. Predstavlja adaptaciju istoimenog teatarskog komada belgijskog pisca Fernanda Crommelyncka. Protagonist, koga tumači Ugo Tognazzi, je stariji muškarac koji postaje opsjednut idejom da ga njegova mlada i lijepa supruga (koju tumači Claudia Cardinale) vara, a što ga tjera na niz krajnje iracionalnih i apsurdnih postupaka.

## Vanjske veze
*
Rusko primirje

***Rusko primirje*** je bosanskohercegovačka TV drama snimljena u režiji i po scenariju Davora Marjanovića i emitirana na programu RTV BiH krajem 1994. godine.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Le Cocu magnifique (TV film, 1981)

***Le Cocu magnifique*** () je francuski televizijski film snimljen u režiji Marlène Bertin i premijerno prikazan početkom 1981. godine. Predstavlja adaptaciju istoimenog komada belgijskog pisca Fernanda Crommelyncka. Protagonist, čiji lik tumači Henri Tisot je muškarac koji postaje opsjednut time da ga njegova mlada i lijepa supruga (koju tumači Corinne Le Poulain) vara.

## Uloge
* Corinne Le Poulain : *Stella*
* Henri Tisot : *Bruno*
* Jean-Pierre Bacri : *Petrus*
* Daniel Sarky : *Ludovicus*
* Mado Maurin : *La nourrice*
* René Renot : *Le comte*
* Gilles Tamiz : *Estrugo, secrétaire de Bruno*
* Gilbert Vilhon : *Le bourgmestre* 
* David Clair : *	Le jeune homme*
* Corinne Schmitt : *Cornélie*

## Vanjske veze
*
Naš prijatelj Pepi

***Naš prijatelj Pepi*** je jugoslovenska crno-bela TV komedija u produkciji RTV Beograd emitovana 1968. godine. Režirao ju je Srboljub Stanković, a scenario je napisao Milivoje Majstorović.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Raspust (TV drama)

***Raspust*** je jugoslovenska crno-bela TV drama u produkciji RTV Beograd emitovana 1968. godine. Predstavlja petu epizodu TV-serije *[[Samci (TV serija)|Samci]]*. Režirao ju je Zdravko Šotra, a scenario je napisao Gordan Mihić.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Le Cocu magnifique (TV film, 1999)

***Le Cocu magnifique*** () je francuski televizijski film snimljen u režiji Pierra Boutrona i premijerno emitiran 1999. kao dio antologije *L'histoire du samedi*. Predstavlja adaptaciju istoimenog komada Fernanda Crommelyncka. Radnja je smještena u malo francusko mjesto neposredno pred izbijanje Drugog svjetskog rata i prikazuje kako jedan od mještana (čiji lik tumači Sagamore Stévenin) postane opsjednut time da će ga mlada i lijepa supruga (koju tumači Isabelle Carré) prevariti te joj, u nastojanju da se riješi stalne sumnje i tereta, nastoji "namjestiti" vlastitog brata (koga glumi Hardy Krüger Jr.).

## Uloge
* Isabelle Carré : Stella
* Sagamore Stévenin : Bruno
* Hardy Krüger Jr. : Petrus
* Yves Pignot : le maire
* Sebastian Koch : Estrugo
* Daniel Martin : Marelier
* Patrick Massieu : Marcel, le boucher
* Jacques Bondoux : Nono le cafetier
* Philippe Morier-Genoud : le comte
* Vincent Martin : Le Bouvier
* Janine Souchon : Mamine

## Vanjkske veze
*
Kastriot

**Kastriot** ili **Kastrioti** se može odnositi na:

* Kastriot ili *Kastriotija*, albanski naziv za Obilić, grad na Kosovu i Metohiji, Srbija
*  ili *Kastriotija*, selo u istoimenoj opštini u oblasti Diber, Albanija
*  ili *Opština Kastriotija*, opština u oblasti Diber, Albanija

ili:

* , albansko muško ime
* Kastrioti (porodica), feudalna porodica u srednjovekovnoj Albaniji
* , kneževina u srednjovekovnoj Albaniji

## Povezano
* Kastriotija (albanski: *Kastrioti*), razvrstavanje
Muhadis

**Muhadis** () je islamski naziv za stručnjaka koji duboko poznaje i pripovijeda o hadisu te poznaje lanac njihovih prenosilaca.

## Definicije
Postoje dvije definicije muhadisa:
* Muhadis je osoba koja pripovijeda hadis zajedno s lancem prenosilaca, bilo da razumije sadržaj hadisa ili ih jednostavno pripovijeda bez njihovog razumjevanja.
* Muhadis je svaka osoba koja zapamti 100.000 hadisa uključujući i njihove lance prenosilaca i njihov sadržaj, uz potpuno razumjevanje. 

Međutim, poznati muhadis Šafija, je u 8. vijeku dao definiciju rekavši da je muhadis onaj koji poznaje najmanje 400.000 hadisa uz pouzdane lance prenosilaca za svaki hadis.

## Osobine muhadisa
Muhadis može raspoznati pravi (*sahih*) hadis od krivotvornog (*daif*) hadisa, on također proučava i skuplja hadise kao što je to radio Buharija, Muslim i dr. Muhadise često poistovječuju s fakihom, međutim, to nije isto. Fakih je onaj ko izvodi islamska rješenja iz Kurana i hadisa kao što su to radili Imam Šafija, Ahmed ibn Hanbel, Malik ibn Anas, Abu Hanifa itd. Fakih je obavezno i muhadis dok muhadis ne mora biti fakih.

## Poznati muhadisi
* Buharija: *[[Sahih Buhari]]*
* Muslim: *[[Sahih Muslim]]*
* Nesai: *[[Sunan Nesai]]*
* Abu-Davud: *[[Sunen Ebu Davud|Sunan Abu Davud]]*
* Tirmizi: *[[Sunan Tirmizi]]*
* Ibn Madže: *[[Sunen ibn Madže|Sunan ibn Madže]]*
* Malik ibn Anas: *[[Al-Muveta]]*
Zorica Jovanović

**Zorica Jovanović** (Beograd, 20. maj 1941) je jugoslovenska i srpska filmska i pozorišna glumica.

## Filmografija

|- style="background: Lavender; text-align:center; "
| colspan="4" |1960.-te
|-
| 1964. || Kod sudije za prekršaje TV serija || /
|-
| 1967. || Vrlo stara priča TV film || /
|-
| 1968. || Ilustrovani život TV film || /
|- style="background: Lavender; text-align:center; "
| colspan="4" |1970.-te
|-
| 1973. || Kamiondžije TV serija || Pevačica
|-
| 1973. || Paja i Jare  || /
|-
| 1975. || Đavolje merdevine TV serija || /
|- style="background: Lavender; text-align:center; "
| colspan="4" |1980.-te
|-
| 1980. || Poletarac TV serija || Zorica
|- style="background: Lavender; text-align:center; "
| colspan="4" |2000.-te
|-
| 2004. || Život je čudo  || Sestra 2
|-
| 2006. || Život je čudo TV mini serija || Bolničarka
|- style="background: Lavender; text-align:center; "
| colspan="4" |2010.-te
|-
| 2011. || Beli lavovi  || Savka
|}

## Vanjske veze
*
Ponte Sisto

**Ponte Sisto** (prevedeno s talijanskog: *Sikstov [[most]]* je jedan od rimskih mostova, preko rijeke Tibar koji povezuje trg Triluss (Rione Trastevere) sa ulicom Pettinari (Rione Regola). Danas je promet preko mosta dozvoljen samo pješacima.

## Historija
Most je podigao između 1473. i 1479. arhitekt Baccio Pontelli, po nalogu pape Siksta IV. po kojem je dobio ime. Baccio Pontelli je iskoristio temelje rimskog Aurelijanova mosta, koji je srušen za srednjeg vijeka.

Prvi most na tom mjestu podigao je Marko Vipsanije Agripa, to je bio Agrippae Pons (Agripin most), nakon tog se zvao Pons Aurelius, pa Pons Antonini i Pons Valentinians, što je zavisilo od restauracija i rekonstrukcija.

U Nacionalnom muzeju Rima, čuvaju se skulpture, reljefi i dekoracije sa tih mostova pronađeni u Tiberu.
Sikstov most je dosad nekoliko puta restauriran, od strane nekih od vodećeh talijanskih arhitekata, a posljednji put za milenijski jubilej 2000. godine.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Ponte Sisto''
Taif

**Taif** (arapski: الطائف aṭ-Ṭā’if) je grad u Saudijskoj Arabiji. Nalazi se u Mekanskoj pokrajini i regiji Hidžaz, na nadmorskoj visini od 1879 metara odnosno na obroncima planine Saravat, 100 kilometara jugoistočno je od Meke. Svako ljeto zbog svježije klime saudijska vlada se zbog vrućina seli iz Rijada u Taif.

Grad je središte poljoprivrednog područja poznatog po proizvodnji grožđa, ruža i meda. Prije dolaska islama bio je svetište božice Al-Lat. Godine 1924. grad su osvojili Saudijci, ugovorom sklpoljenim 1934. između Saudijske Arabije i Jemena završen je rat u pokrajini Asir.

Prema podacima iz 2004. godine u gradu živi 521.273 stanovnika. Stanovništvo se uglavnom sastoji od hanbelija i malikija, a značajna je i populacija stranaca ponajprije iz Azije, Turske i drugih arapskih zemalja.

## Klima

## Reference
Podne

**Podne** je sredina dana odnosno 12:00:00 sati. Suprotnost mu je ponoć. Građansko podne je trenutak prolaza srednjega Sunca kroz srednji meridijan specifičnog vremenskoga pojasa. Na Zapadnom Balkanu, gdje vrijedi srednjoevropsko vrijeme, to je 15. meridijan. U pravo mjesno podne središte Sunca prolazi kroz meridijan danog opažajućeg mjesta (smjer juga na sjevernoj hemisferi), a taj trenutak određuje se prema svjetskomu vremenu uz pomoć jednadžbe vremena i geografske dužine. Podne se često prosto definira kao trenutak kada je Sunce na najvišoj točki iznad horizonta, što nije sasvim precizno. Naime, od zimskoga do ljetnog solsticija Sunčeva deklinacija stalno raste pa najvišu točku postigne zamalo pošto prođe kroz meridijan. Podne dijeli dan na jutro (prije podne) i na popodne (poslije podne). Sati građanskoga dana računaju se od ponoći.

## Povezano
* Sunčani sat
* Satni kut
* Zenit
Janiculum

**Janiculum** (talijanski: *Gianicolo*) je greben na desnoj obali rijeke Tibar.  
  
## Historija i karakteristike
Janiculum se u dužinu proteže nekih 5 kilometara, približno od točke dokle se na sjeveru proteže Aventin na suprotnoj strani obale, sve do Monte Maria (*Mons Vaticanus*). Od platoa iza njega, razdvojen je dugom depresijom. Već je odavno nije kontinuiran, već je razlomljen što umjetnim što prirodnim uleknućima i dolinama, naročito na jugu i sjeverozapadu.

Danas je termin *Janiculum* ograničen samo na dio grebena koji leži direktno nasuprot historijskog centra Rima, koji je dug nekih 2 kilometara i počinje se uzdizati 100 metara od rijeke. Najviša točka grebena je Monte Mario sa svojih 146 metara nadmorske visine, a najviša točka unutar Aurelijanovih zidina ima 69 metara.

Geološki je morska formacija i nastao je za pliocena, a sastoji se od lapora i žutog morskog pijeska. Ime je dobio po Janusu, božanstvu iz rimske mitologije.

Po predanju još je Anko Marcije, četvrti rimski kralj, dao utvrditi Janiculum, a za Republike na njemu je stalno boravila straža. On je bio prva točka napada Cine i Gaja Marija za građanskog rata.

## Reference

## Vanjske veze
 
* ''Janiculum''
Svjetski dan voda

**Svetski dan voda** obeležava se svake godine 22. marta. Taj dan je usvojen rezolucijom UN-a u decembru 1992. godine. Već od 1993. godine ovaj dan je počeo da se obeležava i, vremenom, značaj ovog dana je počeo da raste.

Ovim danom Ujedinjene nacije žele da podsete na važnost zaštite voda i na nedostatak vode za piće u mnogim krajevima sveta. Takođe, od 2005. godine do 2015. godine se obeležava decenija voda, tako da Svetski dan voda ima poseban značaj ovih godina.

## Povezano
* Ekološki kalendar

## Vanjske veze
* Organizacija Svetski dan voda 
* Svetski dan voda 2006.
Domicijanov stadion

**Domicijanov stadion** (talijanski *Stadio di Domiziano*) je rimski arheološki lokalitet i mjesto svjetske baštine na trgu Navona u rionu Parione.

Lokalitet se zapravo nalazi 4.5 metra ispod današnjeg nivoa tla.

## Historija i karakteristike
Prva iskapanja izvršena su 1511. godine, a najvažnija 1868 i 1936. godine.

Stadion je podignut za vladavine cara Domicijana 86. i mogao je primiti oko 30.000 gledalaca. Kako je taj stadion imao veću arenu i od slavnog Koloseuma, uglavnom se koristio za festivale i velike sportske događaje, zbog toga je i današnji trg neobično dug.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Stadio di Domiziano (Piazza Navona)''
Montegallo, Ascoli Piceno

**Montegallo** je naselje u Italiji u provinciji Ascoli Piceno, u regiji Marche.

Prema proceni iz 2017. u naselju je živelo 522 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 522 m.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* by the CIA Factbook 
* Italian Railways
* Italian National and Regional Parks
* History of Italy: Primary Documents
* List and maps of archaeological sites in Italy
* WWW-VL: History: Italy  at IUE
Giuliano da Sangallo

**Giuliano da Sangallo**  (Firenca, 1443. ili 1445. – Firenca, 1516), bio je talijanski arhitekt, skulptor i vojni inženjer, brat Antonija da Sangalla Starijeg. Giulianovo remek-djelo je Santa Maria delle Carceri, crkva tlocrta grčkog križa u toskanskom Pratu koju je podigao između 1485. i 1491. godine.

## Biografija
Giuliano se formirao kao arhitekt pod snažnim utjecajem Filippa Brunelleschija, pa su mu djela bila karakteristična za arhitekturu 15. vijeka. Postao je dvorski arhitekt moćne porodice Medici iz Firence za koju je 1485. izgradio vilu u mjestu Poggio a Caiano.

Kao vojni inženjer bio je angažiran u obrani Firence u ratu protiv Napuljskog kraljevstva 1478. godine. Giuliano je u Rimu za Medicije izgradio Palazzo Madama, a radio je i na projektu za Baziliku sv. Petra, ali ga je sa tog projekta istjerao Donato Bramante.

Njegov projekt iz 1515/1516. za fasadu firentiske Bazilike San Lorenzo ostavio je veliki trag i utjecaj među arhitektima.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Sangallo, Giuliano da''
Palazzo Madama

**Palazzo Madama** je renesansna palača u centru Rima, u rionu Sant'Eustachio. Poznata je po tome što je u njoj smješten gornji dom talijanskog parlamenta.

## Historija
Zemljište na kojem je sagrađena palača Madame dodjeljeno je 1478. redovnicima Opatije Farfa koji su na njemu podigli zgradu za smještaj francuskih hodočasnika u Rim. Prva važna transformacija građevine napravljena je kad je došla u posjed porodice Medici. Palača je restaurirana po projektu Giuliana da Sangalla, u nju je Giovanni Medici sin Lorenza Veličanstvenog i budući papa Lav X. prenio sve što je ostalo od porodične biblioteke nakon što je protjerana iz Firence.

Kada je 1521. umro Lav X. Madama je dodijeljena njegovom rođaku, kardinalu Giuliju Mediciju koji je u njoj živio do 1534. kada je izabran za papu i postao poznat kao Klement VII. Nakon njega palaču je naslijedio Alessandro de' Medici, kad je i on umro 1537., palača je postala vlasništvo njegove supruge Margarete od Parme, kćerke cara Karla V. koju su zvali **Madama** (zbog tog se palača tako zove). Palača je ostala u rukama Medicija i Velikih vojvoda Toskane sve do 18. vijeka.

Značajna renoviranja provedena su tokom 17. vijeka, palača je 1642. dobila baroknu fasadu, koju je projektirao Paolo Marucelli. Međutim, Mediciji više nisu koristili palaču sve do 1725., kad se u nju uselila Violante Beatrix, rođakinja Gian Gastone de' Medicija, posljednjeg predstavnika porodice. Od 1755. palača je vlasništvo Papinske Države tad ju je kupio papa Benedikt XIV., tad je i ozbiljno restaurirana. Narednih godina u palači su djelovali sudovi i policijski uredi. Između 1798. i 1799. Palazzo Madama bila je sjedište Rimske Republike.

Papa Pio IX. dodijelio je palaču Ministarstvu financija, a od 1851. u njoj se nalaze i uredi pošte Papinske Države. U februaru 1871. Palazzo Madama je izabrana za sjedište Senata Kraljevine Italije. To je zahtijevalo velike transformacije na zgradi koje su izvršene po projektu inženjera Luigija Gabeta, senat je prvi put zasjedao 28. novembra 1871.

## Reference

## Vanjske veze
 
* ''Introduzione''
Antonio da Sangallo Stariji

**Antonio da Sangallo Stariji** (Firenca, 1453. ili 1455. – Firenca, 1516.), bio je talijanski arhitekt i vojni inženjer, mlađi brat Giuliana da Sangalla sa kojim je često surađivao.

## Biografija

Antonio da Sangallo je karijeru zapačeo kao vojni inženjer koji je po nalogu pape Aleksandra VI. radio na uređenju utvrda Papinske Države.

Njegovo remek-djelo je hodočasnička crkva San Biagio u Montepulcianu važnom kulturnom centru Toskane.
To je njegova vizija idealne crkve – centralnog tlocrta u formi grčkog križa.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Sangallo, Antonio da, il Vecchio''
Monte Mario

**Monte Mario** je sa svojih 146 metara nadmorske visine najviše brdo u historijskom centru Rima.

## Karakteristike i historija
Monte Mario je samo dio grebena Janiculuma koje se prostire na desnoj obali rijeke Tibar. Za antike brdo se zvalo *Mons Vaticanus* i *Clivus Cinnae*, a za srednjeg vijeka *Monte Malo* jer je na njemu 998. ubijen patricij Giovanni Crescenzi. Svoje današnje ime dobilo je po kardinalu Mariju Melliniju koji je u 15. vijeku na tom brdu imao velike površine zemlje i vilu.

Istočni dio brda je rezervat prirode, a zapadni luksuzni rezidencijalni kvart. Na samom vrhu se umjesto nekadašnje vile Marija Mellinija danas nalazi astronomski opservatorij i Kopernikov astronomski muzej.

## Reference

## Vanjske veze
 
* ''I segreti di Monte Mario, la montagna di Roma''
Ekološki kalendar

Sledi spisak značajnih datuma iz oblasti ekologije:

*Evropska noć slepih miševa se održava u avgustu ili septembru.
*Dani evropske baštine se održavaju u septembru.
*Treći vikend septembra je posvećen akciji „Očistimo svet“.

## Literatura
* Ekolist, časopis za ekologiju, zaštitu životne sredine i održivi razvoj broj 9, 2007. godine, Maximagraf: Petrovaradin.

## Vanjske veze
*-{News & Events - UN Days, Weeks and Years}-
Podne (razvrstavanje)

**[[Podne]]** je sredina dana. Također može značiti:

* ''Podne'' (film), jugoslavenski film iz 1968.
* ''Podne'' (kratki film), jugoslavenski kratki film iz 1978.

## Povezano
* Podne namaz (*zuhr*), jedan od namaza u islamu
Sunčeva zvijezda

**Sunčeva zvijezda** (*lat. Ornithogalum dubium*) je lukovičasta biljka porijeklom iz Južnoafričke Republike. Svrstava se u porodicu *Asparagaceae*, kao i zumbul. Naziva se još i ptičije mlijeko. 

Sunčeva zvijezda se razvija iz lukovice iz koje izbija 3-8 duguljastih zelenih listova dužine 10-25 cm. Na vrhu stabljike dužine 10-50 cm, nalazi se grozdasta cvast sačinjena od 5-25 cvjetova koji imaju po 6 latica. Boja cvjetova je najčešće narandžasta, ali oni mogu biti i žuti, a ponekad i bijeli, iako je bijela boja karakteristična za neke druge vrste ornithogaluma. Biljka ne podnosi mraz, tako da ju je u našim uslovima teško gajiti napolju. Najšešće se uzgaja kao lončanica. Biljka zahtijeva vlažno tlo, ali ne treba pretjerivati za zalijevanjem, jer može lako doći do truljenja lukovice. Razmožava se u jesen, dijeljenjem mladih lukovica od matične. Lukovice je neophodno posaditi u pjeskovitu, dobro dreniranu zemlju na dubinu od 2 cm. Kada se pojave listovi, lukovice je neophodno obilno zalijevati, ali treba dozvoliti da se zemlja osuši između dva zalijevanja. Kada se biljka nakon cvjetanja osuši, treba prestati za zalijevanjem. Može se razmnožavati i pomoću sjemena, što je znatno teži i dugotrajniji proces. Sjeme se sadi u jesen u dobro drenirano zemljište. Neophodno ga je raspršiti kako prilikom nicanja ne bi došlo do zagušenja biljke, a zatim pokriti tankim slojem riječnog pijeska kojeg treba držati vlažnim. Sjeme će proklijati u roku od dvije sedmice nakon sjetve.

Biljke iz roda Ornithogalum spadaju u otrovne biljke. Do sada nije zabilježena njihova primjena u medicinske ili magijske svrhe.

## Reference

## Vanjske veze
;Ostali projekti
Kateter

U medicini, **kateter** je tanka cijev napravljena od medicinskih materijala i ima široku upotrebu. Kateteri su medicinske naprave koje se mogu umetnuti u tijelo radi liječenja bolesti ili da se izvede hirurški zahvat. Modifikovanjem materijala ili prilagođavanjem načina kako se kateteri proizvode, moguće ih je prilagoditi za kardiovaskularne, neurološke, gastrointestinalne, neurovaskularne, i oftalmološke aplikacije.
Kateteri se mogu umetnuti u tjelesnu šupljinu, kanale ili žile. Funkcionalno, oni omogućuju drenažu, davanje tekućina ili plinova, pristup hirurškim instrumentima, te imaju široku upotrebu u drugim procesima zavisno od vrste katetera. Postupak umetanja katetera naziva se * kateterizacija *. Kateter je najčešće tanka, fleksibilna cijev ("mehki" kateter), iako su kateteri dostupni sa različitim nivoima čvrstoće zavisno od primjene. Kateter koji se nalazi unutar tijela, privremeno ili trajno, naziva se kao **kateter sa prebivalištem**. Trajno umetnuti kateter može se nazvati *permcath* (trajni kateter).
U drevnoj Siriji kateter je pravljen od trske. "Kateter - καθετήρ" je isprva podrazumijevao bilo koji instrument koji je umetnut. Riječ dolazi od grčkog glagola "kathiemai - καθίεμαι", što znači "ubaciti”, jer se kateter "ubacuje" u tijelo.

## Historija
Kateteri su korišteni od strane čovječanstva još od davnih vremena. Drevni Sirijci su pravili katetere od trstike. Drevni Grci su koristili šuplje metalne cijevi koje su bile umetane kroz mokraćnu cijev u mokraćni mjehur kako bi ga ispraznili. U modernoj medicini, upotrebu katetera je prvi opisao dr. N.B. Sornborger koji je patentirao špricu i kateter 1868. Godine. Tokom ranih 1900-ih jedan čovjek iz Dublina po imenu Walsh i slavni škotski urolog Norman Gibbon napravili su standardni kateter koji se i danas koristi u bolnicama - Gibbon-Walsh kateter. Moderni jednokratni kateter prvi put je osmislio David S. Sheridan tokom 1940-ih godina. On je razvio modernu za jednokratnu upotrebu plastičnu endotrahealnu cijev koja se koristi za održavanje disajnih puteva otvorenim za vrijeme operacije i u hitnim slučajevima.

## Vrste katetera
### Urinarni kateteri
Urinarni kateteri su šuplje, djelomično fleksibilne cijevi koje prikupljaju urin iz mjehura. Urinarni kateteri dolaze u raznim veličinama i vrstama. Kateteri mogu biti napravljeni od:

*gume
*plastike (PVC)
*silikona
*lateksa

Cijev katetera je povezana sa kesom koja drži urin. Kateteri su obično potrebni kada pacijent ne može isprazniti mokraćni mjehur. Ako se mjehur ne prazni, urin se kupi i dovodi do pritiska na bubrege. Pritisak može dovesti do zatajenja bubrega, što može biti opasno i može dovesti do trajnog oštećenja bubrega. Većina katetera su potrebni dok se pacijentu ne povrati sposobnost za nesmetano mokrenje, što obično traje kratko vrijeme. Starije osobe i one sa stalnim ozljedama ili prilikom teških bolesti moraju koristiti urinarne katetere više vremena, a ponekad i za stalno.

## Reference
Bogić Bogićević

**Bogić Bogićević** (rođen 15. maja 1953. u Ugljeviku) je bosanskohercegovački i bivši jugoslavenski političar, poznat po tome što je kao posljednji član Predjedništva SFRJ iz Bosne i Hercegovine imao važnu ulogu u događajima vezanima za raspad Jugoslavije.

Bogićević se rodio u porodici bosanskih Srba. U Predsjedništvo SFRJ je izabran neposredno pred uvođenje demokratskog višepartijskog sistema, ali u vrijeme kada se tada vladajući Savez komunista BiH okrenuo reformama u tom smjeru; tako je Bogićevića umjesto Skupštine SR BiH izabrali glasači između pet, formalno nezavisnih kandidata. Bogićević je u Predsjedništvu SFRJ nastojao zastupati službeno stajalište SR BiH o tome da se zajednička država sačuva kroz kompromisno redefiniranje njenog ustavnopravnog poretka. Godine 1990. je iazabran za predsjednika Savjeta za zaštitu ustavnog poretka. Zbog svojih je stavova, međutim, došao u sukob sa Miloševićem i vodstvom JNA, te je upravo njegov glas u martu 1991. spriječio uvođenje izvanrednog stanja u SFRJ. Nakon izbijanja rata u Sloveniji se sa svojim makedonskim kolegom Vasilom Tupurkovskim sudjelovao u pregovorima o puštanju zarobljenih pripadnika JNA. U jesen 1991. se neformalno povukao iz Predsjedništva.

U narednom periodu, bio je poslanik u Predstavničkom domu Parlamenta SR BiH, potpredsjednik Socijaldemokratske partije Bosne i Hercegovine, i predsjednik Olimpijskog komiteta BiH.

## Reference
Gian Gastone de' Medici

**Gian Gastone de' Medici** (Firenca., 1671. - Firenca, 9. jul 1737.), bio je posljednji član Dinastije Medici koji je bio Veliki vojvoda Toskane od 1723. do 1737.

## Biografija

Kad mu je otac Cosimo III umro - 1723. u dubokoj starosti u 81. godini, Gian Gastone ga je naslijedio kao boležljivi istrošeni bonvivan od 53 godina, koji nije imao nikakvih vladarskih ambicija a ni sposobnosti.

Velike everopske sile su već 1718. godine odredile da bi tron Velikog Toskanskanskog Vojvodstva trebalo predati - Carlosu Bourbonskom (budućem španjolskom kralju Carlosu III) kad se Dinastija Medici ugasi, budući da Gian Gastone nije imao muškog nasljednika. 
Kako je međutim Carlos III bio zauzet drugim brigama i poveo vojsku u osvajanje Napuljskog Kraljevstva, što je nakraju rezultiralo Mirovnim ugovorom sklopljenim 1735. on je svoje pravo na toskanski tron prenio na 
Franza I Lotarinškog vojvodu i supruga Marije Terezije od Austrije.

Gian Gastone je morao prihvatiti sve donešene odluke, na kraju je Španjolska povukla sve svoje garnizone iz Toskane, pa su  
austrijski vojnici zauzeli njihovo mjesto i zakleli se na vjernost Gian Gastonu 5. februara 1737.

Gian Gastone je umro pet mjeseci kasnije, i na taj način doveo do kraja dinastije Medici.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Gian Gastone''
Maya Berović

**Maja Berović** (rođena 8. lipnja 1987.) je pop pevačica rođena u Bosni i Hercegovini.

## Biografija (2007. - 2016.)
Maya Berović rođena je 8. lipnja 1987. u mjestu Malešići kod Ilijaša, sjeveroistočno od Sarajeva. 
Svoj prvi album snimila je 2007. godine u suradnji s Grand produkcijom pod nazivom *Život uživo*, na kojem je bila pjesma *Džin i limunada* koja je doživjela veliki uspjeh i postala jedan od njenih najvećih hitova. Pjesme na albumu su napisali Marina Tucaković i Aleksandar Milić. Nakon prvog albuma, Maya se razilazi s Grand produkcijom i Sašom Popovićem, nakon čega prelazi u IN Music, a kasnije u City Records. 2008. izdaje svoj drugi album *Crno zlato*. 
2009. godine objavila je single "*Koliko te ludo volim ja*", nakon čega je nastupala po noćnim klubovima, praveći tako kratku medijsku pauzu. 
U izdavačkoj kući *BN Music* 2011. godine snima svoj album pod nazivom *Maya 2011.* s kojeg je veliki uspjeh postigla feministička pjesma *Djevojačko prezime*.  U studenom 2012. izdaje album *Djevojka sa juga*. 2014. godine izdaje album *Opasne vode*.

## Biografija (2016. - sadašnjost)
Najveći zaokret u njenoj karijeri događa se 2016. godine kada je počela surađivati s Jalom Bratom i Bubom Corellijem, s kojima je iste godine snimila pjesmu *To me radi*. Pjesma je postala veliki hit na cijelom Balkanu, a na You Tube-u broji više od 60 milijuna pregleda. Ovom pjesmom Maya je stekla veliku popularnost, i prvi put ušla u estradni *mainstream*. 
2017. godine u suradnji s Jalom Bratom i Bubom Corellijem, izdaje album *Viktorijina tajna* koji je doživio ogroman uspjeh te na You Tube-u broji više od 200 milijun pregleda. Maya ovim albumom iz folk pjevačice prerasta u balkansku pop zvijedu. Zbog velike popularnosti ovog albuma Maya s Jalom Bratom i Bubom Corellijem odlazi na američku turneju. 
2018. godine izdaje album *7* koji je nadmašio uspjeh prethodnoga, a na You Tube-u broji više od 220 milijuna pregleda. Ovim albumom lik i djelo Maye Berović, i njezina glazba, postali su svojevrsni *brand*. Zbog velikog uspjeha ovog albuma Maya je solistički koncert, održan u beogradskoj Štark areni 2. studenog 2018., rasprodala u samo mjesec dana. Također je održala i koncert u najvećoj novosadskoj sali * Spens* 22. prosinca 2018., te u mnogim drugim balkanskim dvoranama.

## Diskografija
*Život uživo (2007)
*Crno zlato (2008)
*Maya 2011 (2011)
*Djevojka sa juga (2012)
*Opasne vode (2014)
*Viktorijna tajna (2017)
*7 (2018)
*Intime (2020)
*Milion (2023)

## Reference

## Vanjske veze

*