open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zoran Tucić

**Zoran Tucić** (rođen 30. oktobra 1961. u Šapcu) je srpski likovni umetnik i arhitekta. Diplomirao na Arhitektonskom fakultetu u Beogradu projektom „Novi egipatski muzej, Giza, Kairo“.

Profesionalno debitovao u stripu 1983. godine. Sa Vujadinom Radovanovićem i Radetom Tovladijcem jedan je od osnivača stripske grupe „Bauhaus 7“ koja je delovala u prvoj polovini 1980-ih u Beogradu.

Stripove je objavljivao u zemljama bivše Jugoslavije, Nemačkoj, Sjedinjenim Američkim Državama i na Kipru.

Jedan je od osnivača i predsednik je Incijativnog odbora Udruženja stripskih umetnika Srbije (USUS) od 2010. godine.

## Važniji stripovi
* „Vorloh“, serijal po scenariju Ljuana Koke, *YU strip magazin*, 1984-1985.
* „Niti snova o moći“, serijal po scenariju Ljuana Koke (*YU strip magazin*, 1986) 
* „Treći argument“, kolorni album po prozi Milorada Pavića, scenarista Zoran Stefanović („Bata“ — „Orbis“, Beograd-Limasol, 1995), serijalizovan i u *Heavy Metal Magazine* (Njujork, 1998-2000).

## Izložbe
Izlagao na brojnim zajedničkim izložbama u zemljama bivše Jugoslavije, Grčkoj, Mađarskoj, Velikoj Britaniji, Holandiji, Francuskoj...

Samostalne izložbe: 
* Prvi međubalkanski kulturni festival u Solunu (1995) 
* Salon stripa u Zaječaru (1996).

## Važnija priznanja
* „Stripski događaj 2010. godine“ po izboru kritičara NIN-a (2011), koautorski sa Kokom i Tovladijcem, za album „Niti snova o moći i druge priče“, u okviru ocene delatnosti izdavačke kuće „Komiko“
* „Grand Prix“ Salona stripa u Zaječaru, sa scenaristima Miloradom Pavićem i Zoranom Stefanovićem (1996), za strip „Treći argument“
* „Stripski događaj 1995. godine“ po izboru kritičara NIN-a (1996), koautorski, za strip „Treći argument“
* „Zlatni kraguj“ za najbolji autorski strip Salona u Kragujevcu (1994), za strip „Tako je govorio Uzet-Maat-Re“
* Treća nagrada časopisa *Vidici — YU strip magazin* na jugoslovenskom konkursu, sa scenaristom Radetom Tovladijcem (1984), za strip „Planeta bezbednih“

## Izvori
* Zoran Tucić  - biografija na sajtu Studija S. O. K. O., Beograd
*
Green Onions

"**Green Onions**" je soul instrumentalna kompozicija snimljena 1962. od benda Booker T. & the M.G.'s. Bila je prvo izdana od strane kuće Volt, filijale Stax Records u maju 1962. kao B-strana ploče "Behave Yourself", da bi potom bila ponovno izdata kao glavna ploča kuće Stax; također se pojavila na albumu *[[Green Onions (album)|Green Onions]]*. Predstavlja jedan od najpopularnijih i najprepoznatljivijih rock/soul intsrumentala, odnosno kompozicija zabavne muzike ranih 1960-ih. Kasnije su je obradili mnogi poznati izvođači.

## Izvori

## Vanjske veze
* [ Song Review] at Allmusic
* "'Green Onions' - The Greatest Single of all Time" at PopMatters.com
Ready Steady Go!

***Ready Steady Go!*** ili jednostavno ***RSG!*** je bio naziv jedne od prvih britanskih glazbenih TV emisija posvećenih popu i rocku. 
Ovu TV emisiju za mlade, osmislio je **Elkan Allan**, direktor televizijske postaje **Rediffusion London**, a producent je bio **Vicki Wickham**. 

* Prva emisija bila je u kolovozu 1963. a zadnja je emitirana 23. studenog 1966. godine.

* Najveću gledanost emisija je imala 20. ožujka 1964. u posebnoj emisiji u kojoj su Beatlesi bili gosti i izveli svoje pjesme *It Won't Be Long*, *You Can't Do That* i *Can't Buy Me Love*.

## Izvođači koji su nastupili u RSG

U showu Ready Steady Go!, nastupili su; The Beatles, Dusty Springfield, The Walker Brothers, The Kinks, Gerry and the Pacemakers, The Rolling Stones, Donovan (njega je zapravo lansirao RSG), The Fortunes, Otis Redding, Bo Diddley, The Dave Clark Five, Bobby Vee, The Animals, Cilla Black, The Searchers, The Who, Georgie Fame and the Blue Flames, Billy Fury, Lulu, Van Morrison, Marvin Gaye, Gene Pitney, The Beach Boys, Sandie Shaw, Burt Bacharach, Samantha Jones, Jerry Lee Lewis, Kenny Lynch, Small Faces, Them, Jimi Hendrix, Elkie Brooks i drugi manje poznati.
She Loves You

***She Loves You*** je pjesma koju su 1963. napisali John Lennon i Paul McCartney na osnovu McCartneyjeve zamisli, te je snimili sa svojim bendom *[[The Beatles]]* i izdali kao singlicu iste godine. Pjesma je postala ogroman hit, postavivši i razbivši niz rekorda popularnosti te od Beatlesa učinila pop ikone svog vremena. Nakon što je izdana u SAD, postala je jedna od pet pjesama koje su istovremeno držale prvo mjesto Billboardove liste Top 40. Godine 1963. je postala najprodavanija singlica u Ujedinjenom Kraljevstvu, odnosno najprodavanija singlica u historiji *Beatlesa*.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze
* 
* Seth Swirsky's interview with Norman Smith
The Barbra Streisand Album

***The Barbara Streisand Album*** je debitantski studijski album američke pjevačice Barbre Streisand snimljen 1963. za kuću Columbia Records. Iako je u to vrijeme Streisand već bila etablirana zvijezda noćnih klubova, imala je problema prije potpisivanja ugovora, s obzirom da je Goddard Lieberson, predsjednik diskografske kuće, sumnjao u njene mogućnosti. Kada je na kraju pristao, za album - čiji se repertoar sastojao od evergrinova - se ispostavilo da predstavlja veliki hit, a 1964. je nagrađen Grammyjem za album godine.

## Popis pjesama
### Strana A

### Side two
Italijanska Socijalna Republika

**Italijanska Socijalna Republika** ( ili *RSI*) je bila marionetska država koju je vodio Benito Musolini. RSI je nastala u severnoj Italiji, ali je zavisila od Vermahta. Država je bila još poznata kao **Salska Republika** () jer je ministar inostranih poslova RSI-a (Musolini) boravio u Salou – malom gradiću kod jezera Garda. Italijanska Socijalna Republika je bila drugi i zadnji predstavnik fašizma u Italiji.

## Stvaranje RSI-a

Nakon savezničkog iskrcavanja na Siciliji, Veliko fašističko veće je na predlog Dina Grandija, izglasalo nepoverenje Musoliniju. Sledeći dan kralj Italije Vitorio Emanuele III je otpustio Musolinija iz vladajućeg kabineta sa naredbom da se uhapsi. U ovo vreme u monarhiji je porastao broj fašističkih članova vlade i Italijana kojima je dosadio rat koji su počeli da gube. Nova vlada započela je tajne pregovore sa Saveznicima o kapitulaciji Italije i prelasku na stranu Saveznika. Ovo bi značilo i objava rata Nemačkoj.

Kada su Nemci u Italiji uvideli šta se dešava poslali su najbolje jedinice Vermahta sa ciljem očuvanja pro-nemačke vlade. To je bila prepreka savezničkom napredovanju kroz Italiju, što je uticalo na Italiju. Dok se novi predsednik vlade Bodoljo kleo na slepu odanost Nemačkoj, poslanici Italijanske vlade podpisali su kapitulaciju i razoružanje.

## Galerija
Datoteka:Bundesarchiv Bild 101I-307-0768-20A, Italien, italienischer Soldat.jpg| RSI vojnik sa monogramom "**M**"
Datoteka:Bundesarchiv Bild 101I-311-0926-04, Italien, italienische Soldaten.jpg|Vojna parada 10° Flotile "*MAS*".
Datoteka:Bundesarchiv Bild 101I-316-1175-16, Italien, Benito Mussolini mit deutschem General.jpg|Musolini sa nemačkim oficirma u Salou.
|Markica RSI iz 1944.
Datoteka:Bundesarchiv Bild 101I-311-0926-09, Italien, italienische Soldaten, deutscher General.jpg|Nemački general sa dobrovoljcima RSI.
Datoteka:7885 - Pallanza - Scritta fascista RSI - Foto Giovanni Dall'Orto - 1-Apr-2007.jpg|RSI natpis "Smrt Badolju!Smrt izdajnicima!".
Datoteka:Coltano PWE 337 1.jpg|Memorijalna bista vojnicima RSI u Koltanu.
Datoteka:Bundesarchiv Bild 101I-316-1175-25, Italien, Benito Mussolini bei Inspektion.jpg|Musolini pregleda bunker u blizini ratnog fronta u Senigaliji.
Lipa (Matulji)

**Lipa** je naselje u Hrvatskoj koje administrativno pripada općini Matulji u Primorsko-goranskoj županiji.

## Geografija
Mjesto je nekoć bilo na značajnoj prometnici koja je vodila iz Kranjske kroz Postojnska vrata, a drugim pravcem iz Trsta prema Rijeci i dalje.

## Stanovništvo
Ima 136 stanovnika prema popisu iz 2001. godine. 

## Uprava

## Historija

Lipa je stradala 30. travnja 1944. godine kad su mjesto spalili nacisti koji su pritom ubili 269 žitelja. Dijelovi naselja zaštićeni su kao memorijalna baština, a u bivšoj školskoj zgradi otvorena je 29. studenoga 1968. godine muzejska zbirka. Svake se godine na dan stradanja održava manifestacija Lipa pamti.

## Spomenici i znamenitosti

### Kapela sv. Jelene križarice

Na ulazu u mjesto nalazi se drevna kapela sv. Jelene Križarice (katolička Župa sv. Antuna pustinjaka sa sjedištem u Šapjanama). Kapela je bila obnovljena 1662. godine. Imala je zvono iz 1300. godine, koje su oduzele za ratne potrebe tadašnje austro-ugarske vlasti u Prvome svjetskom ratu. Zvono je bilo teško 107&nbsp;kg, a izlio ga je zvonolijevač Jacobus de Venetiis. Na prozoru kapele uklesana je 1667. godina te ime Petra Kalčića. Oltar sv. Jelene je iz 1774. godine. Na desnoj strani oltara nalazi se natpis: SUB Rmo CONRADO ANTONIO D’MARBURG Pco ET MATHIA CALCICH DECANUS ET SNDUS BENEFACTOR HUIC OPERIS AFRICH SECUNDUS SINDICUS – ANNO DOMINI 1774. Slika na oltaru je iz 1866. godine. Kapela je obnovljena početkom sedamdesetih godina XX. stoljeća u vrijeme župnika Josipa Vozile (Giuseppe Vosilla). Tada su otkrivene i gotičke freske s prikazom sv. Jurja iz XVI. stoljeća (datirao Branko Fučić), a obnovio ih je 1976. godine Viktor Snoj, akademski slikar iz Ljubljane. Zidna slika pripisuje se majstoru Tomašu iz Senja.

## Obrazovanje

Vlasti Austro-Ugarske Monarhije osnivale su osnovne škole na području sadašnje općine Matulji još sredinom prošlog stoljeća. U Lipi je osnovna škola otvorena 1885. godine.

## Kultura

### Zvončari

U Lipi djeluje zvončarska skupina.

## Sport

## Izvori

hr.Lipa (Matulji)
Marko Marin

**Marko Marin** (ćirilica: Марко Марин; Gradiška, 13. ožujka 1989.), bivši njemački nogometaš bosnskohercegovačkog porijekla koji je igrao kao krilo ili kao napadač.
Sebuk-Tegin

**Abu Mansur Sebuk-Tegin** (, cca. 942. – august 997.), također poznat kao *Sabuktagin*, *Sabuktakin*, *Sebüktegin* ili *Sebük Tigin*, je ličnost koja se među većinom današnjih historičara smatra osnivačem Gaznavidske Monarhije. Bio je bivši rob, kasnije zet Alp-Tegina koji je zauzeo Gazni u vrijeme dinastijskih sukoba među Samanidima.

Pripadao je turkijskom plemenu te je kao dijete zarobljen. U dobi od 12 godina ga je na tržnici u Buhari kupio Alp-Tegin, guverner Horasana u službi Samanada, koji će ga poslije učiniti svojim pomoćnikom i generalom, a kasnije mu dati i ruku svoje kćeri. Nakon što je Alptigin oko 962. stvorio de facto nezavisnu državu oko Gaznija, Sebuk-Tegin je rukovodio njenom obranom. Oko 975. je naslijedio svog tasta i njegova dva sina. Vodio je uspješne borbe sa hinduskom dinastijom Sahi zahvaljujući kojima je osvojio današnji Afganistan i područje Pešavara u Pakistanu. Na sjeveru je osvojio Balh, a na zapadu Kandahar. Na kraju su ga abasidski kalifi priznali za emira (guvernera) osvojenih područja.

Poznat je po tome što se opirao inovacijama, smatrajući ih suprotnim sunitskom islamu.

## Literatura
* Firišta, *History of the Rise of Mohammedan Power in India*, Vol. 1.: XV.

## Vanjske veze
* History of Iran: Ghaznavid Dynasty
Roman II

**Roman II** (grč: Ρωμανός Β΄, rođ. 15. marta 938—umro 963. god) bio je vizantijski car od 959. do svoje prerane smrti 963. godine.

Roman je bio sin Konstantina VII Porfirogenita i Jelene, ćerke Romana I Lakapina po kome je i dobio ime. Učeni car Konstantin pokušao je da uputi svog sina u državničke poslove i posvetio mu je diplomatski spis De administrando imperio (*O upravljanju carstvom*).

Kada je nasledio presto 959. Roman se posvetio pre svega raznim razonodama poput lova dok je državničke obaveze prepustio dvorskom evnuhu Josifu Vringi i vojskovođi Nićiforu Foki. Pod vođstvom Nićifora Foke vizantijska vojska je muslimanskim Arapima 961. oduzela Krit, a naredne 962. i Kilikiju.

Roman je iznenada umro 963. godine i za sobom je ostavio maloletne sinove Vasilija II i Konstantina VIII. Njihova majka Teofano se preudala za već proslavljenog vojskovoću Nićifora II Foku i time je zadržala presto predstavnicima Makedonske dinastije.
Li Jiqian

**Li Jiqian** (kineski: 李繼遷) (963–1004) je bio tangutski poglavica/velmoža na području današnje sjeverne Kine koji je 984. podigao ustanak protiv dinastije Song. Li Jiqianu i njegovim ustanicima je pomoć pružila kitanska dinastija Liao. Zbog toga je dinastija Song odlučila sa Li Jiqianom sklopiti mirovni sporazum kojim mu je priznala de facto nezavisnost, odnosno dala titulu *[[jiedushi]]ja* ili vojnog guvernera područja Xia. Li Jiqian je to iskoristio kako bi izgradio niz irigacijskih kanala i navodnio dotada sušno područje oko grada Xingqing 興慶 (današnji Yinchuan 銀川). Li Jiqiana je nakon smrti naslijedio Li Deming, a njegov unuk Li Yuanhao je osnovao dinastiju/državu Zapadna Xia. Tada je Li Jiqian posthumno proglašen "velikim pretkom" (*taizu* 太祖) nove dinastije.

## Vanjske veze
* www.chinaknowledge.de
* www.close2xixia.blogchina.com
Tanguti

**Tangut** ili **Tanguti** je naziv za narod koji je u srednjem vijeku na području današnje sjeverozapadne Kine osnovao dinastiju ili državu Zapadna Xia, također poznatu i kao Tangutsko Carstvo. Kineski historičari su ih tradicionalno smatrali dijelom naroda Qiang, dok suvremena otkrića ukazuju na genealoške veze osnivača države Li Yuanhaoa sa drevnim narodom Xianbei i njegovim vladajućim klanom Tuoba.

Pod svojim imenom se prvi put pojavljuju kao vazali i najamnici u službi kineske dinastije Tang kada su u drugoj polovici 9. vijeka uspješno razbili Huang Chaovu pobunu i kao nagradu dobili područje na sjeveru današnje provincije Shanxi. Godine 982. su proglasili nezavisnost od dinastije Song, da bi novo Tangutsko Carstvo nastalo 1038. Kao i njihovi prethodnici i susjedi, i Tanguti su bili izloženi procesu sinizacije koga je prekinuo Li Yuanhao uvevši tangutsko pismo, specifični oblik budizma kao državne religije te običaje brijanja i šišanja glave kako bi se Tanguti izgledom što više razlikovali od Han Kineza.

Tangutska država se održala sve do početka 13. vijeka kada je došla pod udar Mongola i konačno bila uništena nedugo poslije smrti Džingis Kana, koja je, po predaji, pripisana upravo Tangutima. Džingis Kanovi nasljednici su zato poubijali skoro sve Tangute, razorili sve njihove gradove i uništili sve njihove spise; zbog toga se današnja saznanja o Tangutima gotovo isključivo temelje na preživjelim kineskim izvorima. Tanguti su se razbježali ili bili asimilirani među Mongole; posljednji put se spominju u 16. vijeku.

## Vanjske veze
* http://www.omniglot.com/writing/tangut.htm
* http://kepping.net Last works and documents of Ksenia Kepping
* http://www.chinaknowledge.de/History/Song/xixia.html
* The Tangut Royal Tombs – Steinhardt, Nancy Shatzman. 1993. The Tangut Royal Tombs near Yinchuan. In Muqarnas X: An Annual on Islamic Art and Architecture. Margaret B. Sevcenko, ed. Leiden: E.J. Brill.
Josif Vringa

**Josif Vringa** ili **Josif Vringas** (; ? - 965) je bio bizantski dvorski eunuh u službi careva Konstantina VII (vl. 945–959) i njegovog sina Romana II (vl. 959–963). Nakon smrti Konstantina VII je bio glavni ministar, odnosno de facto regent mladom Romanu. Kada je nakon njegove smrti vojska za novog cara izvikala popularnog vojskovođu Nikifora II Foku, Vringa se pokušao suprotstaviti njegovom dolasku na vlast, ali su na Nikiforovu stranu stali patrijarh Polievkt, narod u Carigradu te moćni plemić Vasilije Lakapin. Nakon trodnevnih uličnih borbi Vringa je prisiljen pronaći utočište u Aja Sofiji, odakle ga je pobjednički Nikifor poslao u manastir gdje je umro dvije godine kasnije.

## Izvori

* 
* 
* 
* 
*
Zapadna Xia

**Dinastija Zapadna Xia** () ili **Tangutsko Carstvo**, među Tangutima i Tibetancima poznato kao **Minyak**. je bila država koja je postojala od 1038. do 1227. na području sjeverozapadne Kine, odnosno današnjih provincija Ningxia, Gansu, istočni Qinghai, sjeverni Shaanxi, sjeveroistčni Xinjiang, jugozapdne Unutrašnje Mongolije i južne Vanjske Mongolije, pri čemu je imala površinu od oko 800.000 kvadratnih kilometara. Poznata je po tome što su je na izuzetno brutalan način uništili Mongoli pri čemu su razoreni svi njeni gradovi i spaljeni svi tekstovi. Zbog toga je njeno osnivanje i postojanje dugo vremena bilo predmetom historijskih kontroverzi sve dok u moderno doba nije potvrđeno arheološkim i drugim istraživanjima.

Zbog svog položaja na trgovačkim rutama između Sjeverne Kine i Centralne Azije - Hexi koridoru - Zapadna Xia je bila u prilici uživati kulturne blagodati svojih susjeda, te je imala značajna dostignuća na polju književnosti. umjetnosti, muzike i arhitekture. Uspješan otpor suparničkim državama i dinastijama kao što su Liao, Song i Jin se tumači uspješnom vojnom organizacijom ali i inovacijama među kojim se ponekad spominje i vatreno oružje.

## Vladari

### Vladarske grobnice
Carske grobnice Xia dinastije nalaze se u podnožju planina Helan u autonomnoj regiji Ningxia Hui u sjeverozapadnoj Kini. Ovaj grobni kompleks smješten je  oko 40 km. zapadno od Xingqing, nekadašnjeg glavnog grada Zapadne Xia, današnjeg Yinchuana, glavnog grada autonomne regije Ningxia Hui. Uvrštene su na listu UNESCO-ove svjetske baštine. Odluka je donešena na 47-om zasjedanju Komiteta za svjetsku baštinu od 6-16 jula 2025. god. u UNESCO-om sjedištu u Parizu.

## Povezano
* Tanguti
* Historija Kine

## Izvori

## Literatura
* Dorje, Gyurme (1999). *Footprint Tibet Handbook with Bhutan*. 2nd Edition. Footprint Handbooks, Bath, England. .
* Leffman, David, *et al.* (2005). *The Rough Guide to China*. 4th Edition. Rough Guides, New York, London, Delhi. .
* Kwanten, Luc. "Chingis Kan's Conquest of Tibet, Myth or Reality". *Journal of Asian History* 8.1 (1974): 17–23.
* Ferenczy, Mary: "The Formation of Tangut Statehood as Seen by Chinese Historiographers". In: Louis Ligeti (editor): *Tibetan and Buddhist Studies Commemorating the 200th Anniversary of the Birth of Alexander Csoma de Körös*. Vol. 1, Akadémiai Kiadó, Budapest 1984, , p.&nbsp;241–249.
* Stein, R. A. (1972). *[http://books.google.fr/books?id=U7j758TsI8IC&printsec=frontcover&source=gbs_v2_summary_r&cad=0#v=onepage&q=&f=false Tibetan Civilization]*. Faber and Faber. London and Stanford University Press.  (cloth);  (paper).

## Vanjske veze

* 西夏研究
963.

__NOTOC__
Godina **963.** (**[[rimske brojke|CMLXIII]]**) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru.

## Događaji
* Turski kan Sebük Tigin osniva državu na području današnjeg Afganistana.
* Trupe sjeverne kineske dinastije Song napadaju južnu kinesku državu Nanping koja odmah potpisuje kapitulaciju i biva ponovno priključena Kineskom Carstvu.
* 2. 7. &ndash; Bizantske trupe u Cezareji proglašavaju Nikifora II Foku za cara.
* 16. 8. &ndash; Nikiforove trupe ulaze u Carigrad gdje u uličnim borbama nanose poraz pristašama glavnog ministra Josifa Vringasa te je poslije toga Nikifor okrunjen za cara. U septembru se ženi za Teofano, udovicu cara Romana II.
* Sveti rimski car Oton I nanosi poraz poljskom kralju Mješku I, natjeravši ga da plati danak.
* Atanasije Atonski na Svetoj gori osniva manistir Velika Lavra.
* Osnovan Luksemburg.
* Kineska dinastija Song donosi ukaz kojim je zabranjeno kremiranje; on se uglavnom neće sprovoditi, jer ga pripadnici kineske niže i srednje klase nastavljaju spaljivati svoje pokojnike iz financijskih razloga; tek u 12. vijeku kremiranje izlazi iz upotrebe nakon što vlasti počinju određivati posebna groblja za siromahe.
* 6. 12. &ndash; Lav VIII započinje pontifikat kao 131. papa, nakon što je iz Rima protjeran papa Ivan XII.

## Rođenja

* Li Jiqian, tangutski jiedushi koji je vladao dinastijom Zapadna Xia u sjeverozapadnoj Kini (u. 1004)

## Smrti

* 15. 3. &ndash; Roman II, bizantski car (r. 939)
* 3. 4. &ndash; Vojvoda Guillaume III od Akvitanije
* 18. 4. &ndash; Stefan Lakapin, bizantski ko-car u periodu 924–945

## Reference
Idžtihad

**Idžtihad** ( *ʼijtihād*) je donošenje odluka u islamskom pravu (šerijat) ličnim naporom (džihad), nezavisno od bilo koje škole (mezheb) i sudske prakse (fikh). 

## Etimologija

Riječ *idžtihad* u arapskom jeziku izvedenica je glagola *džehede* - *jedžhedu* - *džehdun* koji se, između ostalih, koristi u slijedećim značenjima: nastojati, truditi se, naprezati se, zalagati se.

## Razvoj pojma

El-Kadi el-Bejdavi definira idžtihad kao ulaganje napora u spoznaji šerijatsko-pravnih normi, a Ebu Hamid el-Gazali kao ulaganje napora od strane mudžtehida radi dosezanja znanja o šerijatskim propisima. Potpuni idžtihad se sastoji od ulaganja napora radi dosezanja znanja u toj mjeri da mudžtehid ne osjeća mogućnost ulaganja većeg napora.

## Izvori

## Vanjske veze
* Two Theories of Ijtihad
* Ijtihad against the Text
* An Introduction to Islamic Law by Joseph Schacht 
* "Was the Gate of Ijtihad Closed" by Wael B. Hallaq
* Opening the doors of Ijtihad, essay by Fred Dallmayr
Teofano (10. vijek)

**Teofano** (grč: Θεοφανώ, umrla posle 976. god.?) je bila vizantijska carica koja je u istoriju ušla kao supruga Romana II, da bi se nakon njegove iznenadne smrti, kako bi sačuvala presto maloletnim sinovima Vasiliju II i Konstantinu VIII, udala za uspešnog vojskovođu Nićifora II Foku. Iako se Nićifor pokazao kao lojalan regent u ime njenih sinova, Teofano ga je izdela kako bi se udala za mlađeg i lepšeg Jovana I Cimiskija. Pošto je stupio na presto, Cimiskije je pod pritiskom patrijarha pristao da Teofano pošalje u manastir. Moguće je da je carici dozvoljen povratak na dvor kada je 976. njen stariji sin Vasilije preuzeo carsku krunu.
Groblje

**Groblje** je prostor na kojem se sahranjuju tijela preminulih ljudi obično nakon ispraćaja koji se razlikuje ovisno o kulturi, vjeri ili ubjeđenju umrlog. Groblja su se obično nalazila na povišenim mjestima izvan naselja.

U gobovima i grobljima, njihovim obilježjima i oblikovanju odražavaju se različiti odnosi prema mrtvima; njihovo je poznavanje važno za proučavanje različitih kultura, poglavito starijih, te za umjetničke stilove.

## Povezano
* Nekropola
* Mezarje

## Vanjske veze

* Molitva koja se moli kad se prolazi pokraj groblja, 19. st.
Lav VIII (papa)

**Lav VIII.** je bio papa od srpanj 964. do 1. ožujka 965. godine, poznat kao prvi papa nakon zavšetka razdoblja poznatog kao *[[saeculum obscurum|pornokracija]]*, odnosno jedini papa kojega Katolička crkva smatra i protupapom. Takva je situacija nastala zbog specifičnih okolnosti vezanih uz sukob rimsko-njemačkog cara Otona I Velikog sa njegovim prethodnikom Ivanom XII. Početkom 962. je Oton kao njemački kralj došao u Rim gdje ga je Ivan XII okrunio za cara (i kralja Italije) u zamjenu za vojnu i političku podršku Papinskoj Državi. Međutim, čim se Oton povukao iz Italije, Ivan XII se okrenuo njegovim neprijateljima, te pokušao stupiti u vezu sa Mađarima i Bizantom. Čuvši za to, Oton je pokrenuo vojsku na Rim, prisilivši Ivana XII na bijeg. Oton je u Rimu sazvao sinod na kome je u prosincu 963. Ivan XII svrgnut s mjesta pape, a novim papom proglašen *protoserinus* (laički službenik) koji je dobio ime Lav VIII.

U veljači 964. se Oton povukao iz Rima, a Ivan je to iskoristio kako bi sa naoružanim pristašama napao Rim i natjerao Lava u bijeg. Ivan je nakratko nastavio svoj pontifikat i organizirao vlastiti sinod na kome je Lav svrgnut. Kada je Lav iznenada umro, narod u Rimu je za njegovog nasljednika izabrao Benedikta V. Međutim, već u srpnju je Otonova vojska ponovno došla u Rim, a s njom i Lav. Organiziran je novi sinod na kome je Benedikt svrgnut, a pri tome je sam mirno predao svoje papske ovlasti Lavu.

Lav je, prema nekim navodima, Otonu u zamjenu za podršku priznao pravo investiture, što je kasnije postalo predmetom političkih i historiografskih kontroverza. Umro je nekoliko mjeseci kasnije a zamijenio ga je Ivan XIII.
964.

__NOTOC__
Godina **964.** (**[[rimske brojke|CMLXIV]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru.

## Događaji
* Bizantsko-arapski ratovi: Bizantski vojskovođa Nikifor Foka započinje pohod s ciljem preotimanja Kilikije od Arapa.
* 22. 5. &ndash; Nakon iznenadne smrti Ivana XII, narod Rima Benedikta V proglašava za 132. papu.
* 23. 6. &ndash; Nakon ulaska trupa rimsko-njemačkog cara Otona Velikog u Rim, na posebno održanom sinodu Benedikt V je svrgnut s mjesta pape i degradiran u đakona, a mjesto pape preuzima Otonov favorit Lav VIII; time, po tradicionalnom tumačenju završava period *[[pornokracija|pornokracije]]* u historiji papinstva.
* Objavljena al-Sufijeva *[[Knjiga fiksnih zvijezda]]*.

## Rođenja

## Smrti

* 14. 5. &ndash; Papa Ivan XII

## Reference
Benedikt V

**Benedikt V.** (? - 966) je bio papa od 22. svibnja do 23. lipnja 964. godine, poznat kao jedan od papa s najkraćim pontifikatom u povijesti papinstva. Za papu ga je izabrao narod u Rimu nakon iznenadne smrti svog prethodnika Ivana XII, posljednjeg pape iz razdoblja *[[saeculum obscurum|pornokracije]]*, a koji je bio u sukobu sa rimsko-njemačkim carem Otonom Velikim. Lav je u prosincu 963. pobjegao iz Rima pred Otonovim trupama, da bi nakon crkvenog sinoda za papu bio izabran Otonov favorit Lav VIII. Nakon odlaska Otonovih trupa Ivan se sa svojim pristašama vratio u Rim i protjerao Lava. Samo mjesec dana nakon izbora za papu u Rim su ponovno došle Otonove trupe. Za razliku od Ivana, Benedikt nije bježao nego je mirno dočekao novi sinod na kome je svrgnut, te degradiran u đakona; osobno je priznao Lava za legitimnog papu. Oton ga je poslao u Hamburg gdje je postao pomoćnik nadbiskupa Adaldaga. Tamo je umro i sahranjen u Hamburškog katedrali; posmrtni ostaci su mu kasnije prebačeni u baziliku Svetog Petra.
Manastir Velika Lavra

**Manastir Velika [[Lavra]]** (grčki Μονή Μεγίστης Λαύρας) je najstariji i prvi u hijerarhiji među svetogorskim manastirima. Nalazi se na jugoistiku Svete gore, na lokalitetu zvanom Melana. Osnivač mu je Sveti Atanasije Atonski, sa kojim i počinje veliki uspon svetogorskog monaštva. On je uveo kinovijski sistem, po kojem monasi upražnjavaju poslušanje i život u zajednici, umjesto dotad preovladavajućeg pustinjaštva.

Atanasije je počeo sa izgradnjom Velike Lavre po odobrenju vizantijskog cara Romana II, a njegov nasljednik Nićifor II Foka je bio veliki Atanasijev prijatelj, i pomagao mu je na razne načine. Najprije je 963. izgrađena glavna manastirska crkva posvećena Blagovjestima Presvetoj Bogorodici, i uskoro su počeli pristizati ljudi raznih narodnosti sa željom da žive monaškim životom pod Atanasijevim upravljanjem. Politiku podrške su nastavili i Fokini nasljednici Jovan I Cimiskije i Vasilije II, i pored izvjesnih neslaganja sa Atanasijem.

Nakon smrti Svetog Atanasija manastir je posvećen njemu, a upravu nad njim preuzimaju Sveti Jovan Iverski, osnivač Manastira Iviron, i vizantijski vojskovođa Nićifor Uran. Velika Lavra je stalno napredovala i zadobila je mnoge darove. Pored godišnje dotacije u zlatnicima koju su ustanovili Foka i Cimiskije, Vasilije II joj je poklonio jedno ostrvo blizu Skijatosa. Vremenom je i nekoliko manjih manastira postalo vlasništvo Velike Lavre. I srpski car Stefan Dušan je bio veoma darežljiv prema njoj.

Gusarski napadi u 14. vijeku dovode do raspada kinovijske organizacije života u manastiru, a ozbiljne udarce mu je zadala i serija zemljotresa, od kojih se najteži desio 1585. Opadanju Velike Lavre u tom periodu je doprinio i teret poreza koji su nametnuti manastirima za vrijeme turske vladavine.

Izvorna arhitektura manastira iz 963. godine je u kasnijim vremenima pretrpjela niz promjena. Pored glavne crkve on danas ima i 36 manjih crkava, a pripadaju mu tri skita i više isposnica. Među ostalim velikim vrijednostima, u manastiru se nalaze ikona Bogorodice Kukuzelise, patrijaršijske i carske odežde, mošti svetaca i druge relikvije. Biblioteka Velike Lavre ima 2116 rukopisa na grčkom, oko 100 rukopisa na drugim jezicima, i oko 20.000 štampanih knjiga. U samom manastiru je danas oko 50 monaha, a u objektima koji mu pripadaju oko 300.

## Izvori
* 
*
Knjiga fiksnih zvijezda

***Knjiga fiksnih zvijezda*** (na arapskom: كتاب صور الكواكب&nbsp; */kitab suwar al kawakib/*) je astronomski tekst koga je oko godine 964. napisao perzijski učenjak Abdurahman Ali Sufi (Azofi). Predstavljao je nastojanje da se dostignuća starogrčke astronomije nadopune sa novijim saznanjima islamske astronomije, pa je, između ostalog, poznat kao prvi astronomski tekst u kome se spominju Magellanov oblak i Andromeda, odnosno galaksije izvan Mliječnog puta. Tekst je imao izuzetnu važnost za dalji razvoj astronomije, s obzirom da se često kopirao i citirao. Najstarija sačuvana kopija datira iz godine 1009. godine, a izradio ju je autorov sin.

## Literatura

* Paul Kunitzsch, *The Arabs and the Stars: Texts and Traditions on the Fixed Stars, and Their Influence in Medieval Europe* (Variorum Reprint, Cs307)
* P. Kunitzsch, Arabische Sternnamen in Europa, Wiesbaden, 1959, p.&nbsp;230f.
* P. Kunitzsch, *Ṣūfī Latinus,* ZDMG 115, 1965, pp.&nbsp;65–74.
* P. Kunitzsch, 'Al-Ṣūfī' in: Dictionary of Scientific Biography XIII, New York, 1976, pp.&nbsp;149–50.
* J. Upton, *A Manuscript of “The Book of the Fixed Stars” by ʿAbd ar-Raḥmān aṣ-Ṣūfī,* Metropolitan Museum Studies 4, 1933, pp.&nbsp;179–97.
* E. Wellesz, *An Islamic Book of Constellations*, Oxford, 1965.
* H. J. J. Winter, *Notes on al-Kitab Suwar Al-Kawakib,* Archives Internationales d’Histoire des Sciences 8, 1955, pp.&nbsp;126–33.

### Vanjske veze
* Biography of Al Sufi
* Copy (dated ''c''. 1730) of al-Sufi's ''Book of the Fixed Stars''
* Ulugh Beg in www.atlascoelestis.com
* Liber locis stellarum fixarum, 964, manoscritto del 1417 riprodotto il 1730 in www.atlascoelestis.com
* Pergamenthandschrift M II 141 in www.atlascoelestis.com
* A page about Muslim Astronomers
* Al-Sufi's constellations
Vatoped

**Manastir Vatoped** () je drugi u hijerarhiji manastira Svete gore, Grčka. Sagradili su ga u drugoj polovini 10. veka tri monaha - Atanasije, Nikolaj i Antonije, učenici Atanasija Atonskog. Prema drugom predanju, manastir je sagradio vizantijski car Arkadije u spomen Presvetoj Bogorodici koja mu je na čudesan način spasla sina od brodoloma. Dete je pronađeno u grmu kupine u blizini plaže, po čemu je manastir dobio ime ( - kupina grm i  - dete).

Od tog vremena, se mnogo gradilo u ovom manastiru, naročito tokom vizantijskog perioda. U manastiru živi oko 100 monaha. 

## Skitovi pri manastiru
Manastir ima veliki broj skitova. Najveće su skitovi posvećeni Svetom Apostolu Andreju i Svetom Dimitriju.

## Osnovne karakteristike manastirskih građevina
* Glavna crkva posvećena je Blagovestima Presvete Bogorodice 
* Sahat kula 
* Tvrđava iz 10. veka - danas zgrada Biblioteke

## Blago koje se čuva u manastiru
 
Vatopedski manastir je veruje se po posebnom zaštitom Presvete Bogorodice, koja je na njegovoj zemlji živela do svoje smrti i vaznesenja na nebo.

Manastirska riznica čuva pehar za pričešće izrađen od dragog kamena jaspisa i mnoštvo vrednih ikona.

Vatopedska biblioteka sadrži preko 2000 rukopisa i više od 35000 štampanih knjiga.

## Čudotvorne ikone
Postoji nekoliko čudotvornih ikona u manastiru. Postoje 4 ikone Presvete Bogorodice, koje smatraju čudotvornim. to su: Eleovritisa, Vimatarisa, Esfagmenisa i Paramitisa.

## Vanjske veze
* Manastir Vatoped na Svetoj gori Aton
* Manastir Vatoped - biser Svete gore 
* Vatoped na Svetoj gori
Manastir Iviron

**Manastir Iviron** (grč: -{Μονή Ιβήρων}-) se nalazi na sjeveroistočnoj obali Svete gore. Izgrađen je krajem 10. vijeka na ruševinama opustjelog Klimentovog manastira. Osnivači su mu Gruzijci Sveti Jovan, Jeftimije i Georgije Iverski. Stari naziv za Gruziju je Iverija – otuda ime manastira *Iviron*. Smješten je uz obalu mora, okružen visokim zidinama četvorougaonog oblika. Sa lijeve strane ulaza u manastir nalazi se nevelika crkva sa čudotvornom ikonom Majke Božje zvanom Bogorodica Vratarica (Portaitisa). Saborna crkva Ivirona posvećena je Uspenju Presvete Bogorodice.

Manastir je mnogo postradao u 14. vijeku od katalonskih gusara i pristalica unije sa Rimskom crkvom. Uspio je, ipak, da se oporavi, uz velikodušnu pomoć Paleologa i vladara Srbije i Gruzije. U teškim vremenima tokom 16. vijeka više gruzijskih vladara se pokazalo dobrotvorima manastira, izvlačeći ga iz ekonomskih nevolja. Usljed političkih prilika krajem 19. vijeka došlo je do opadanja broja Gruzijaca u Ivironu, a njegov zadnji gruzijski monah je umro 1955; otada su u njemu samo Grci.

Iviron je treći u hijerarhiji svetogorskih manastira. Među svetinje koje se čuvaju u njemu spadaju djelići ogrtača, trske i sunđera koje su upotrijebili Judeji rugajući se Gospodu, dijelovi životvornoga drveta Krsta Gospodnjeg i dijelovi moštiju mnogih svetitelja. Bogata manastirska biblioteka sadrži preko 2.000 rukopisa i preko 20.000 štampanih knjiga, uključujući značajne . Iviron je dao mnogo svetaca i učenjaka. U njemu je danas oko trideset monaha.

## Izvori
* 
*
Manastir Dionisijat

**Dionisijat** () - je jedan od svetogorskih manastira, koji je u hijerarhiji Svete Gore na 5-tom mestu po značaju. Nalazi se na jugozapadnoj strani Atosskog poluostrva. Osnovao ga je Sveti Dionisije Svetogorski u XIV veku po kom je manastir i dobio ime.

Manastirska crkva je posvećena Svetom Jovanu Krstitelju.

Danas u manastiru živi oko 50 monaha.

Biblioteka manastira sadrži 804 rukopisa i više od 4.000 štampanih knjiga. Najstariji rukopis datira iz IX veka Dionisijev svetogorski kodeks.

## Gallery

Datoteka:Dionysiou monastery.jpg|Dionisijat, pogled s mora
Datoteka:Athos Dionysiou 1998 2.jpg|Dionisijat
Datoteka:Dionysiou Monastery Codex 90.jpg|Dionisijat, manuskript XIII vek


## Vanjske veze
* Manastir Dionisijat na zvaničnom sajtu Svete Gore . 
* Vodič kroz Svetu Goru - Manastir Dionisijat
* Manastir Dionisijat na zvaničnom sajtu ministarstva kulture Grčke.
Manastir Kutlumuš

**Manastir Kutlumuš** () - pravoslavni manastir na Svetoj Gori. Šesti u hijerarhiji manastira.

## Opis
Smešten u je središtu severno-istočne padine Svete Gore, u blizini mesta Kareja. Pored Kutlumuša je najpoznatija luka na Svetoj Gori, poznat pod nazivom Kamegra, nalazi se istočno od pristaništa Iverskog manastira. U Kamegri pristaju brodovi koji dolaze na Svetu Goru.

Manastir je izgrađen u obliku četvorougla, okružen zidinama sa kelijama, na tri sprata. U zapadnom zidu u gornjem delu nalazi se trpezarija, kao i dve kapije na severnom zidu. Saborni hram posvećen je Preobraženju Gospodnjem i bogato je oslikan. Biblioteka čuva gramate vlaških vojvoda slovenskim igumanima i grčkom patrijarhu (1397-1640).

## Historija
Manastir se prvi put pominje 1169. godine. Izgradio ga je Aleksije Komnin u XII veku. Periodi prosperiteta smenjivali sa periodima opadanja manastira. Kutlumuš je često tokom svoje istorije bio rušen i obnavljan. Jedan od perioda prosperiteta manastira vezuje se za upravu igumana Haritona Iverskoga u drugoj polovini XIV veka. Veliki doprinos njegovom oporavku dale su vlaške vojvode Negul, Radul i Vlad. U XIX veku Kutlumuš je razoren od strane Turaka za vreme grčkog ustanka.

## Vanjske veze
* Manastir Kutlumuš


Datoteka:IMG 1251-20070424-koutloumousiou-monastery-a.JPG|
Datoteka:IMG 1267-20070424-koutloumousiou-monastery-a.JPG|
Datoteka:IMG 1292-20070424-koutloumousiou-monastery-a.JPG|
Datoteka:IMG 1281-20070424-koutloumousiou-monastery-a.JPG|
Manastir Dohijar

**Manastir Dohijar** () je pravoslavni grčki muški manastir na Svetoj Gori, deseti u hijerarhiji manastira. 1990-te živelo je 32 monaha.

Manastir praznuje Sabor svetih arhangela Mihajla 8. novembra po julijanskom kalendaru, (21. novembar gregorijanski kalendar), kome je posvećen i manastriski hram.

## Opis

Manastir se nalazi na jugozapadnoj obali poluostrva Atos. Okružen je šumama, pašnjacima i vrtovima.

## Historija

Ime Dohijar dolazi iz činjenice da je njen osnivač bio je iguman Jefrem Atonski, koji je bio monah Manastira Velike Lavre. Glavni hram manastira podigao je car Nićifor II Foka, drugi Sveti Atanasije Veliki i Jevtimije. Jevtimije je prvi izgradio crkvu i kelije na lokaciji pristaništa Dafni, a potom se povukao na sever, gde je podigao hram posvećenSvetom Nikoli.

U XIV veku manastir je obnovljen ktitorstvom cara Jovana Paleologa i srpskog kralja Stefana Dušana. U XVI veku manastir je obnovljen nakon turskog razaranja.

## Arhitektura i relikvije

* Crkva Arhanđela, prvi hram na Svetoj Gori od mermera, na prelazu iz hrama u trpezariju su slike prva tri igumana. 
* Sa desne strane ulaza u trpezariju, u specijalno konstruisanoj kapeli je čudotvorna ikona Bogorodice Brzopomoćnice (), naliskana u X veku u vreme igumana Neofita.

## Vanjske veze
* Manastir Dohijar
* Ikona Bogorodica Brzopomoćnica
Manastir Karakal

**Manastir Karakal** () - Pravoslavni manastir na Svetoj Gori. Jedanaesti je u hijerarhiji manastira Svete Gore. Nalazi se na jugoistočnom delu poluostrva Atos između Velika Lavra i Manastira Iviron. Trenutno, manastir broji oko 30 monaha.

## Historija
Osnovan u 11. veku, u 13. veku, skoro potpuno zanemaren. Obnovljen za vreme vladavine Andronika II Paleologa, uz učešće od Carigradskog patrijarha Atanasija. Nakon obnove, bio je potpuno opljačkan.

Drugi put, manastir obnavlja vlaški vladar Petar Jovan, uz dozvolu sultana Sulejmana I. Pred kraj života Petar Jovana se zamonašio u manastiru.

## Arhitektura i relikvije
* Hram apostola Petra i Pavla (podignut u 14. veku). 
* Petrova Kula (16. vek) - najveća kula Svete Gore. 
* Mošti apostola Vartolomeja 
* Čestice životvornog krsta

## Vanjske veze
* Manastir Karakal 
* Monastыrь Karakal
Manastir Filotej

**Manastir Filotej** se nalazi na sjeveroistoku Svete gore. Osnovao ga je Sveti Filotej krajem 10. vijeka, a posvećen je Blagovjestima Presvetoj Bogorodici. Filotej je dvanaesti u hijerarhiji svetogorskih manastira. U njemu je danas oko 60 monaha.

## Izvori
* 
*
Manastir Simonopetra

**Manastir Simonopetra** ( - "Simonov kamen") - jedan od 20 "glavnih" manastira na Svetoj Gori . Zauzima 13. mesto u hijerarhiji manastira Svete Gore.

## Historija
Osnovao ga je 1257. godine, prepodobni Simeon. Smešten je na litici, na nadmorskoj visini od 330 metara iznad nivoa mora. 1363. godine je obnovljen zahvaljujući naporima srpskog kralja Jovana.

Pretrpeo je brojne požare (1570., 1622. i 1891. godine). Više puta je obnavljan. Od davnina u manastiru je smešten obrazovni centar Svete Gore i jedinstvena biblioteka grčkih i latinskih rukopisa.

## Trenutni status
Trenutno, manastir ima 4 crkve, i još 8 van njene teritorije. Glavni hram manastira je hram Roždestva Hristovog izgrađen 1600. godine, a obnovljen nakon posle požara 1891. godine.

Broj monaha i iskušenika koji se nalaze na Svetoj gori je trenutno u rasponu od 80 do 90 ljudi. Izvan Svete Gori u metohiji i posedima manastira je oko 40 ljudi. Dakle, ukupan broj bratstva manastira na Svetoj Gori i van nje čini oko 120-130 monaha.

Hor manastira Simonopetra poznat je širom sveta.

## Riznica
Među brojnim moštima koje manastir čuva nalaze se: 
* ruka Marije Magdalene, netruležna i nakon 2000 godina 
* Čestice životvornoga krsta 
* Mošti prepodobnog Evdokija 
* Deo moštiju velikomučenice Varvare

## Vanjske veze

* Istorija manastira Simonopetra 
* Arhiv manastira Simonopetra
Manastir Svetog Pavla

**Manastir Svetog Pavla** () je svetogorski manastir, po značaju na 14. mestu na Svetoj Gori Aton. Nalazi se na zapadnoj strani atonskog poluostrva. Osnovao ga je u X veku sveti Pavle Ksiropotamski sin imperatora Mihajla I Rangabe.

Manastir je oblika kvadrata okruženi visokim i jakim stenama. Saborna manastirska crkva posvećena je Sretenju Gospodnjem.

U manastirskoj riznici čuvaju se čestice Životvornog krsta, delovi moštiju svetog Grigorija Bogoslova, Maksima Ispovednika, prepodobnog Kalinika, Vasilija Velikog, patrijarha Teodora Aleksandrijskog i mnoge druge.

Sada u manastiru živi oko 30 monaha.

Manastirska biblioteka sadrži 494 rukopisa i 12.000 pečatnih knjiga.

Vuk Branković je od 1365. godine, zajedno sa braćom, bio ktitor Hilandara. Pored Manastira Svetog Pavla, koji je iz temelja obnovljen sredstvima Brankovića, Vuk je velikim srdstvima pomagao i druge svetogorske manastire (Hilandar i Kutlumuš) i naručivao izradu knjiga.

Manastir je još i krajem 15. vijeka primao sa Hilandarom dohodak iz Dubrovnika za vrijeme sultanije Mare.

## Vanjske veze
* Manastir svetog Pavla na oficijelnom sajtu manastira Svete Gore 
* Manastir svetog Pavla na oficijelnom sajtu ministarstva kulture Grčke
Manastir Stavronikita

**Manastir Stavronikita** () - jedan od svetogorskih manastira. Zauzima 15-to mesto u hijerarhiji svetogorskih manastira. Smešten je u istočnom delu Atonskog poluostrva. Osnovan je u X veku.

Ime manastira prema tradiciji potiče od pustinjaka Nikite, koji je nekada živeo na mestu gde je manastir smešten, i tamo proizvodio krstove (otuda Stavronikita - "Nikitin krst"). Prvobitni manastir je posvećen Jovanu Krstitelju, ali je potpuno uništen u doba krstaških pohoda. Sadašnji Manastir je podigao patrijarh carigradski Jeremija. 

Saborni hram posvećen je Svetom Nikoli. 

Manastir je mali, okružen kamenim zidom sa tvrđavom i visokom kulom. 

Danas u manastiru živi oko 30 monaha. 

Hram manastirski je sagrađen u XVI veku, i ukrašen je freskama Teofana Kritskog. 

Manastirska riznica čuva mnoštvo svetinja, među kojima su: 
* mozaička ikona svetog Nikole, koja je pronađena u moru, 
* čestica životvornog krsta, 
* čestice moštiju Vasilija Velikog, Svetog Jovana Zlatoustog, Grigorija Bogoslova, arhiđakona Stefana, 40 mučenika Sevastijskih, Teodora Stratilata, Amvrosija Mediolanskog, Jovana Krstitelja i mnogih drugi. 

Biblioteka manastira sadrži 171 rukopisa (58 u pergamentu) i 2500 štampanih knjiga.

## Džerela

* Stavronikita Monastery (Athos)
* Stavronikita Monastery on Mount Athos
* Mіnіsterstvo kulьturi Grecії
Manastir Pantokrator

**Manastir Pantokrator** () - pravoslavni manastir na Svetoj Gori. Sedmi u hijerarhiji svetogorskih manastira.

## Opis

Manastir Pantokrator se nalazi na severoistoku poluostrva Atos, u blizini ruševina drevnog grada. Nalazi se na stenovitom brežuljku na visini od 50 metara. Pantokrator je pravougaona tvrđave puškarnica i interno podeljena na dva dela. U prvomu su: monaške kelije, razne radionice i viski toranj sa pridelnoi crkvom, na drugom - saborni hram posvećen Preobraženju Gospodnjem, zvonik, i trpezarija.

## Historija

Manastir su osnovali dva grčka plemića koji su u monaštvu uzeli imena Aleks i Jovan. Međutim, postoji i predanje po kom je manastir osnovao car Aleksije I Komnin.
Prvi put manastir se pominje u 1358. godine. 1362. manastir je obnovljen uz učešće carigradskog patrijarha Kalista I. Nakon obnove u manstiru su živeli patrijarh Kalist II Ksanfopul i Solunski arhiepiskopi Teon i Simeon.

## Relikvije
* Mošti sveštenomučenika Teodora Stratilata 
* Mošti svetih bezsrebrenika Kozme i Damjana 
* Čestice životvornoga krsta
* Štit Velikog Merkurija Cesarijskog 
* Ikonostas, verovatno najstariji na Svetoj Gori
* Ikona Bogorodice Gerontisa (zaštitnice manastira) - jedna od najcenjenijih čudotvornih ikone Svete Gore.

## Vanjske veze
* Manastir Pantokrator
Manastir Ksenofont

**Manastir Ksenofont** () - je manastir na Svetoj gori, u hijerarhiji svetogorskih manastira na 16-om mestu. Smešten je u zapadnom delu Atonskog poluostrva.

Manastir je u X veku osnovao Ksenofon grčki vlastelin po kome je manastir i dobio ime. Saborni hram manastira posvećen je Svetom Georgiju Pobedonoscu (sačuvane su dve zgrade - stari hram iz XVI veka i novi iz XIX veka).

Među svetim moštima koje manastir čuva su delovi moštiju Svete Marije Antiohijske, Svete Modeste rimske, Jakova Persijana, velikomučenika Haralampija, velikomučenika Pantelejmona, Svete Petke i mnogi drugi.

Danas u manastiru živi oko 30 monaha.

Biblioteka manastira čuva više od 300 originalnih rukopisa i 4.000 štampanih knjiga.

## Vanjske veze
* Xenophontos Monastery (Athos)
* The Holy Monastery of Xenophontos
* Manastir Ksenofont na sajtu Ministartsva kulture Grčke
Manastir Grigorijat

**Grigorijat** () - je jedan od svetogorskih manastira, koji je u hijerarhiji Svete Gore na 17-tom mestu. Smešten je u jugoistočnom delu Atonskog poluostrva. 

Osnovao ga je sveti Grigorije Mlađi, učenik svetog Grigorija Sinajita u XIV veku po kome je manastir i dobio ime. Manastirski hram je sagrađen u XVIII veku, i posvećen je Svetom Nikoli. 

U manastiru se čuvaju svete mošti svetitelja Atanasija Rimljanina, Haralampija Nikomidijskog, svetih bezsrebrenika Kozme i Damjana, sveštenomučenika Kirika, Svetog Grigorija i mnoge druge.

Bratstvo, ima 70 monaha. 

Biblioteka manastira sadrži 297 rukopisa (11 u pergamenta) i 4000 štampanih knjiga. 

## Linkovi
* Manastir Grigorijat na zvaničnom sajtu Svete Gore 
* Manastir Grigorijat na zvaničnom sajtu Ministarstva kulture Grčke 
* Istorija manastira Svete gore Aton
Manastir Esfigmen

**Manastir Esfigmen** () - je manastir na Svetoj Gori, koji je u hijerarhiji svetogorskih manastira na 18-tom mestu. Smešten je u istočnom delu Atonskog poluostrva. Osnovan je u X – XI veku. Saborni hram (početak XIX veka) posvećen je Vaznesenju Gospodnjem.

Od 1821. do 1832. nije postojao kao manastir, jer su otomanske vlasti zaposele manastirske zgrade i koristile ih za svoje potrebe tokom Grčkog ustanka za nezavisnost.

1974. godine bratstvo manastira odbija da pominje ime Carigradskog patrijarha, optužujući ga za ekumenizam, pre svega zbog sastajanja sa rimskim papom.

2005. uspostavljena je kanonski priznata zajednica manastira, koji ima pravo na posed manastira.

Biblioteka manastira sadrži 372 originalnih rukopisa (75 u pergamentu) i 8000 štampanih knjiga.

## Vanjske veze
* Manastir Esfigmen - orthodoxwiki
* Manastir Esfigmen na sajtu Svete Gore
* Sajt manastira Esfigmen
* Sajt bratstva manastira Esfigmen
* Manastir Esfigmen na sajtu ministarstva kulture Grčke 
* Manastir Esfigmen  
* Manastir Esfigmen i Grčka crkva
Manastir Pantelejmon

**Manastir Svetog Pantelejmona** (,  [*Moní Agíou Panteleímonos*]), takođe poznat kao **Rusikon** (,  [*Rossikón*]) ili **Novi Rusik** (), je jedan od 20 "glavnih" manastira na Svetoj Gori. Tradicionalno se smatra „ruskim“, iako sastav monaha je postao pretežno ruski tek u poslednjem kvartalu XIX veka, kada je stavljen pod upravu Ruske crkve i ruskog cara što je trajalo do početka Prvog svetskog rata.

Pantalejmon je rangiran kao 19-ti manastir u hijerarhiji Svete gore.

## Historija
Prvobitno rusko monaški naselje na Svetoj Gori u XI veku je bilo priznato kao poseban manastir.

U vreme Tatarsko-mongolskog ropstva Rusije većina monaha bili su Grci i Srbi.

Krajem XV i početkom XVI veka u manastiru su živeli uglavnom Srba, što svedoči prepiska uprave manastira sa vlastima u Moskvi iz tog vremena.

U XVIII veku manastir je pao u tako tešlko stanje da je 1726. godine u njemu ostalo samo dva ruska i dva bugarska monaha.

1735. godien manastir je proglašen grčkim.

Manastir je obnovljen i ponovo postao ruski 1830. godine dolaskom jeromonaha Anikite.

Manastir je bio pod pokroviteljstvom Ruske carske porodice Romanovih tokom druge polovine XIX veka kada je doživeo značajan napredak.

Do kraja XIX veka postao je najveći manastir na Svetoj Gori po posedu i broju bratstva. 1903. godine je bilo 1.446 monaha, a 1913. - oko 2000. Manastir je više puta paljen, najpoznatiji slučajevisu : 1307., kada je manastir spaljen od strane katalonskih, pirata, i 1968. godine.

Prvi od lidera Rusije koji je posetitio Rusikon je bio Vladimir Putin (9. septembar 2005).

## Podvižnici, relikvije i blago
Manastir je ovenčan podvizima mnogobrojnih ruskih podvižnika od kojih je najpoznatiji starac Siluan, koji je umro i sahranjen u manastiru 1938. godine.

Ponos manastira je biblioteka, koja je bila teško oštećena tokom požara 1959., i nekoliko neprocenjivih relikvija, uključujući mošti Svetog Pantelejmona.

## Trenutni status

Godine 2006. bratstvo manastira je brojalo oko 50 monaha i iskušenika.

## Vanjske veze
* Manastir Pantelejmon - orthodoxwiki
* Rusikon - Sveta Gora
* Skit Svetog Pantalejmona
* Manastir Pantelejmon na sajtu Svete Gore
Manastir Konstamonit

**Manastir Konstamonit** () manastir na Svetoj gori, u hijerarhiji svetogorskih manastira nalazi se na 20-tom mestu.

Smešten u jugoistočnom delu Atonskog poluostrva.

Osnovan je u XI veku. Manastir je posvećen Svetom Stefanu.

Danas u manastiru živi oko 20 monaha.

Biblioteka manastira sadrži 110 originalnih rukopisa i 5.000 štampanih knjiga.

## Vanjske veze
* Manastir Konstamonit - orthodoxwiki
* Manastir Konstamonit - Ministarstvo kulture Grčke
* Manastir Konstamonit - Sveta Gora