open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zagrebulje

**Zagrebulje** su bile ciklus podlistaka koje je hrvatski književnik August Šenoa objavio u Pozoru i Viencu.

August Šenoa mnogo je pisao za novine i časopise: izvještavao je iz Praga još kao student, godinama radio u redakcijama, surađivao s *[[Pozor (Zagreb, 1860.)|Pozorom]]*, *[[Leptir (list)|Leptirom]]*, časopisom *[[Naše gore list]]*, uređivao *[[Glasonoša|Glasonošu]]*, *[[Slawische Blätter]]*, sedam godina (1874.-1881.) bio urednik *[[Vijenac (časopis)|Vienca]]*, u to doba najutjecajnijeg hrvatskog književnog časopisa, a kritike, članke i feljtone (podlistke) nastavio je pisati i kada je prestao raditi kao profesionalni novinar. U razdoblju od četrnaest godina, ali uz veliku, desetogodišnju pauzu, Šenoa je objavljivao svoj ciklus feljtona s naslovom *Zagrebulje*, najpopularniji i najvredniji dio njegovog feljtonističkog opusa. Prve dvije serije *Zagrebulja* izašle su u *Pozoru* 1866. i 1867. godine, a potpisao ih je pseudonimom »Petrica Kerempuh«. Uslijedila je velika pauza: nove feljtone s istim naslovom objavljuje u *[[Vienac|Viencu]]* tek 1877. godine, pa zatim 1879. i 1880.

U ponekad sentimentalnim, češće oštrim i moralizatorskim, satiričkim, ali najčešće duhovitim i zabavnim tekstovima dotiče se najširih tema: društvenog i kulturnog života (osobito kazališnog) voljenog glavnog grada, ali i cijele Hrvatske, kao i aktualnih političkih tema. »Kao feljtonist nadmašio ga je u hrvatskoj književnosti samo Matoš.« (Šime Vučetić)

Kritizirao je odnarođivanje, uporabu njemačkoga, mađarone, malograđanski mentalitet, licemjere, konformizam, karijerizam; napadao je i ismijavao svoje političke protivnike (kompromisima sklone »samostalce« koje kritizira iz perspektive Strossmayerovih »narodnjaka«), pisao o svakidašnjici i komunalnim problemima grada koji se tada ubrzano razvija. Izuzetno je polemičan i kritičan po pitanju tadašnjeg kazališnog repertoara, o čemu piše u nekoliko feljtona – protivi se tada dominantnoj pučkoj i banalnoj njemačkoj komediji, a zagovara suvremene realističke drame i europske klasike, oko čega je osobito žestoko, ne samo u *Zagrebuljama*, polemizirao s tadašnjim upraviteljem kazališta Dimitrijom Demetrom.

Godine 1867. bio je *Pozorov* izvjestitelj iz Sabora, pa u *Zagrebuljama* iz te burne »nagodbene« godine piše i o parlamentarnom životu. Zadnje *Zagrebulje*, one iz 1880. godine, obilježio je razorni potres. Šokirani Šenoa je kao gradski senator aktivno uključen u pomaganje stradalima i procjenu šteta, zbog čega je boraveći često na otvorenom te zime dobio upalu pluća, od koje je umro sljedeće 1881. godine.

*Zagrebuljama* je Šenoa začetnik hrvatske feljtonistike i preteča generacija autora podlistaka koji će ga oponašati i slijediti (Jorgovanić, Matoš, Nikola Polić, Marija Jurić Zagorka, Veselko Tenžera, Vjekoslav Majer...)

### Izvori


### Vanjske veze
*Tekst je preuzet sa stranice eLektire - http://lektire.skole.hr
*Dopuštenje: https://hr.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedija:Dopu%C5%A1tenja_za_kori%C5%A1tenje_sadr%C5%BEaja/Ustanove&diff=4706132&oldid=4681911Dopusnica Zbulaje za članak Zagrebulje
Zagrebulje (TV specijal)

***Zagrebulje*** je jugoslavenska humoristička specijalna TV-emisija u produkciji RTV Zagreb emitirana na Staru godinu 1970.. godine kao dio novogodišnjeg programa JRT. Nastala je zahvaljujući izuzetnoj popularnosti humorističke serije *[[Naše malo misto]]*, te se u njoj pojavljuju njeni glavni likovi. Režirao ju je Danijel Marušić. Ubrzo nakon emitiranja je, navodno iz političklih razloga, završila u bunkeru, i dugo se smatrala izgubljenom prije nego što je 2018. pronađena i digitalno restaurirana.

## Uloge

## Vanjske veze
* 
*
Sammy (TV drama)

***Sammy*** (fonetski: ***Semi***) je jugoslavenska TV drama u produkciji RTV Zagreb emitirana 1972. godine. Predstavlja adaptaciju istoimene TV-drame britanskog pisca Kena Hughesa originalno prikazane na BBC-ju 1958. godine. Režirao ju je Branko Ivanda.

Isti je predložak 1963. godine poslužio za britanski cjelovečernji film *[[The Small World of Sammy Lee]]* u režiji Kena Hughesa.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Bojkot

**Bojkot** () predstavlja svaki čin dobrovoljnog i namjernog uzdržavanja od interakcije sa nekom ličnošću, organizacijom ili državom u svrhu protesta, odnosno postizanja nekog političkog, ekonomskog ili sličnog cilja. Bojkot deluje tako što izaziva ekonomske štete njegovoj meti, na nju privlači antipatije šire javnosti te je tera da menja svoje ponašanje.

## Etimologija
Ovaj termin je dobio naziv po Čarlsu Kaningemu Bojkotu koji je bio engleski oficir i nadzornik imanja. Rodio se u Berg Sent Pitersu 1832. okruga Norfok, a umro u Flekstonu 1897. godine.

Seljaci u Grofoviji Ern, u Irskoj, koji su trpeli od samovolje nadzornika Bojkota, poslužili su se novom taktikom borbe. Umesto da ga otvoreno napadaju, nastojali su da spreče izvršenje njegovih odluka i onemoguće sve mere koje je on preduzimao prostim neizvršavanjem i oglušavanjem o zapovesti. Bojkotovali su njegove odluke i tako ga pobedili.

## Povezano
* Lok aut
* Piketing
* Štrajk
* Pasivni otpor
* BDS pokret
* Ostrakizam

## Vanjske veze
Ken Hughes

**Kenneth Graham "Ken" Hughes** (19. januar 1922 - 28. april 2001) bio je engleski filmski režiser i scenarist, najpoznatiji po popularnom dječjem filmu *[[Chitty Chitty Bang Bang]]* iz 1968. godine.

## Filmografija

### Režija

* *[[Wide Boy (film)|Wide Boy]]* (1952)
* *[[The Drayton Case]]* (1953)
* *[[Black 13]]* (1953)
**[[The Dark Stairway (1953 film)|The Dark Stairway]]* (1953)
* *[[The House Across the Lake (1954 film)|The House Across the Lake]]* (1954)
* *[[The Brain Machine (film)|The Brain Machine]]* (1955)
* *[[Little Red Monkey]]* (1955) (and co-script)
* *[[Confession (1955 film)|Confession]]* (a.k.a. *The Deadliest Sin*) (1955)
* *[[Timeslip (1955 film)|Timeslip]]* (a.k.a. *The Atomic Man*) (1955)
* *[[Joe MacBeth]]* (1955)
* *[[Murder Anonymous]]* (1955)
* *[[Wicked As They Come]]* (1956)
* *[[The Long Haul (1957 film)|The Long Haul]]* (1957)
* *[[Jazz Boat]]* (1960)
* *[[The Trials of Oscar Wilde]]* (1960)
* *[[In the Nick]]* (1960)
* *[[The Small World of Sammy Lee]]* (1963)
* *[[Of Human Bondage (1964 film)|Of Human Bondage]]* (1964)
* *[[Drop Dead Darling]]* (1966)
* *[[Casino Royale (1967 film)|Casino Royale]]* (1967) (ko-režiser)
* *[[Chitty Chitty Bang Bang]]* (ko-scenarist, 1968)
* *[[Cromwell (film)|Cromwell]]* (1970) (ko-scenarist)
* *[[The Internecine Project]]* (1974)
* *[[Alfie Darling]]* (1975) (and screenplay)
* *[[Sextette]]* (1978)
* *[[Night School (1981 film)|Night School]]* (1981)

### Scenariji
* *Sammy* (1952)
* *[[Oil Strike North|Oil Strike North: Deadline]]* (1975)

## Izvori

## Vanjske veze
*
Maskarad (film, 1941)

***Maskerata*** () je sovjetski crno-bijeli igrani film snimljen 1941. godine u režiji Sergeja Gerasimova. Predstavlja adaptaciju istoimene drame u stihovima ruskog pisca Mihaila Ljermontova i snimljen je u svrhu obilježavanja 100-te obljetnice Ljeromntovljeve smrti. Radnja se događa u Sankt Peterburgu početkom 19. vijeka i prikazuje kako plemić Ivan Arbenjin (čiji lik tumači Nikolaj Mordvinov, nakon zabune na maskenbalu postane uvjeren da ga supruga (čiji lik tumači Tamara Makarova) vara.

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* 
* 
*
Pelikanen

***Pelikanen*** (), ponekad navođena pod naslovom ***Pelikan***, je drama švedskog književnika Augusta Strindberga premijerno izvedena u Stockholmu 1907. godine. Predstavlja jednu od četiri komorne drame koju je Strindberg napisao 1907. godine. Radnja se događa u jednoj porodici neposredno nakon smrti oca i prikazuje tiranski odnos majke prema kćeri.

## Vanjske veze
* Läs om mottagandet och pjäsen i fulltext på Dramawebben
Pelikani (TV drama)

***Pelikani*** je jugoslavenska TV drama u produkciji RTV Zagreb emitirana 1973. godine. Predstavlja adaptaciju istoimenog kazališnog komada Augusta Strindberga. Režirao ju je Vladimir Gerić.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Maskarad (balet, Aram Hačaturjan)

**Maskerata** () je balet u 3 čina temeljen na muzici sovjetsko-armenskog kompozitora Arama Hačaturjana, premijerno izveden u Odesi 1982. godine. Nastao je kao muzika koju je Hačaturjan bio komponirao 1941. godine kao podlogu predstave istoimene   drame Mihaila Ljermnotova. Na njenoj osnovi je Hačaturjanov učenik Edgar Oganesjan godine 1982. napisao vlastitu partituru. Predstava je postigla veliki uspjeh, te je 1985. adaptirana u istoimeni TV film.
Maskarad (TV film, 1985)

***Maskerata*** () je sovjetski baletni televizijski film snimljen 1985. u režiji Feliksa Slidovkera. Predstavlja adaptaciju istoimenog baleta Arama Hačaturjana koji se, pak, temeljio na istoimenoj drami Mihaila Ljermnotova. *Maskerata*, u kojoj su glavne uloge tumačili proslavljeni baletani Nikuta Dolgušin i Svetlana Smirnova, je osvojila nagradu na međunarodnom televizijskom festivalu Zlatni Prag.

## Vanjske veze
*
Santa Coloma de Gramenet

**Santa Coloma de Gramanet** ili jednostavno samo **Santa Coloma** je grad od 117.597 stanovnika na sjeveroistoku Španjolske, koji administrativno podpada pod autonomnu zajednicu Kataloniju i provinciju Barcelonu.

## Geografija
Santa Coloma leži na lijevoj obali rijeke Besòs, odmah do Badalone, udaljena desetak kilometara sjeverno od od centra Barcelone. Ona je jedan od satelitskih gradova koji formiraju metropolitansku Barcelonu, konurbaciju u kojoj živi 4,840.000 stanovnika.

## Historija
Mjesto je ime dobilo po ranokršćanskoj mučenici Colomi, prvu crkvu iz ranog srednjeg vijeka srušili su Mauri pod vodstvom Almanzora - 985. Na istom mjestu je 1019. podignuta je romanička crkva 1019. oko koje se ponovno razvilo naselje.

## Pobratimski gradovi
*  Kilmarnock, Ujedinjeno Kraljevstvo
*  Huelma, Španjolska
*  Cogoleto, Italija
*  Cabra, Španjolska
*  Alès, Francuska
*  Telavi, Gruzija

## Reference

## Vanjske veze

* ''Ajuntament de Santa Coloma de Gramanet''
Metropolitanska Barcelona

**Metropolitanska Barcelona** (službeno španjolski *Área metropolitana de Barcelona*) je konurbacija na sjeveroistoku Španjolske, u kojoj danas živi 4.840,000 
stanovnika na površini od 1.075 km². Ona administrativno podpada pod Autonomnu zajednicu Kataloniju.

## Karakteristike

Metropolitansku Barcelonu formira 36 gradova i općina od kojih su veći pored same Barcelone; Alella, Badalona, Castelldefels, Cornellà de Llobregat, Esplugues de Llobregat, Gavà, 
L'Hospitalet de Llobregat, El Masnou, Moncada y Reixach, Montgat, El Prat de Llobregat, Ripollet, Rubí, Sabadell, Sant Adrià de Besòs, Sant Boi de Llobregat, Sant Cugat del Vallès, Sant Feliu de Llobregat, Sant Joan Despí, Sant Just Desvern, Sant Quirze del Vallès, Santa Coloma de Gramenet, Barberà del Vallès, Cerdanyola del Vallès, Terrassa, Teià, Tiana, Viladecans i Badia del Vallès.

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''Àrea Metropolitana de Barcelona'' (službene stranice
Topija

**Topija** se može odnositi na:

* , naselje u Meksiku, u saveznoj državi Durango, u opštini Topia
* Opština Topia, Durango, opština u Meksiku, u saveznoj državi Durango
* , albanska feudalna porodica
* Porodica Toptani (*porodica Topija* pre islamizacije), albanska feudalna porodica

## Povezano
* Topia, razvrstavanje
Hipostaza

**Hipostaza** ili **ipostas** ( — *stajati pod*) je filozofski pojam koji doslovno znači ono što stoji ispod, pod-stajanje (). U filozofiji, hipostaza može biti podloga, osnova, biće, supstancija i sl. U hrišćanskoj teologiji, hipostaza je kojim se određuju lica svetog Trojstva.

**Hipostaziranje** znači opredmetljenje nekog svojstva ili pojma. Hipostazirati znači pretvoriti u samostalno, supstancijalno, ono što to nije. Po Kantu, hipostazirati znači nešto *„što postoji samo u mislima uzimati kao zbiljski predmet izvan subjekta koji misli“*, odnosno *„njegove misli pretvarati u stvari“*.

## Hipostaza u antičkoj filozofiji
U grčkoj filosofiji, izraz hipostaza () je vezan sa izrazom suština (). Plotin je koristio pojam hipostaza za označavanje supstancija, odnosno stupnjeva bića. Plotin celinu postojećeg deli na sledeće hipostaze:

* Jedno: neizrecivo, jednostavno, s onu stranu svakog jestva;
* duh ili um (nus): tu spadaju platonovske ideje; s nastankom vremena dolazi do treće hipostaze;
* duša: ona živi između onog noetičkog i čulnog i delatno je jestvo čitavog života u svemu, a sadrži i pojedinačne duše;
* tvar: ona nije hipostaza, budući da ničemu nije podloga, sama je bezoblična, a oblikuje je duša.

Svaka hipostaza je utemeljena u višoj, a jedina koja je utemeljena u sebi samoj jeste najviša — Jedno. Isticanje ili isijavanje (lat. *[[emanacija]]*) je proces koji teče odozgo prema dole, od jednog ka tvari.

## Povezano
* Biće
* Fenomen 
* Ekstaza
* Metastaza

## Reference
Jedno

**Jedno** je filozofski pojam koji u platonizmu označava iskon svega postojećeg, odnosno najviši princip iz kojeg se objašnjava sve drugo kao ne-jedno, tj. kao mnoštvo i raznolikost. Jedno u filozofskom smislu se nikako ne može identifikovati sa numeričkom jedinicom (1), jer je ona osnova svake individuacije i mnoštva.

## Čuang Ce

Prema kineskom filozofu Čuang Ceu, ne može se raspravljati, pa čak ni zamisliti, šta je stvarno jedno. Jer čim čovek počne o tome da razmišlja i raspravlja, to postaje nešto odvojeno od uma koji misli i govori, čime se gubi njegova sveobuhvatna jednost.

## Plotin

U Platonovom dijalogu „Parmenid“ (137 v i dalje) se prikazuje identitet između *jednog* i *biti* (odnosno bitka). U neoplatonizmu i gnosticizmu, Jedno je monoteistički Bog. Plotin je poistovetio Jedno sa dobrotom i bitkom, stavljajući ovo trojstvo iznad svih određenih bića i misli kao poslednji i neizrecivi iskon svega postojećeg.

Plotin govori o postanku mnoštva iz jednog na sledeći način:

## Erijugena

Jovan Skot Erijugena, veliki filozof srednjovekovne hrišćanske sholastike, je svoje učenje temeljio na spisima Pseudo-Dionisija Areopagite, koje je sa grčkog preveo na latinski. Njegova filozofija se odlikuje noeplatonističkim shvatanjem Jednog, iz kojeg sve proističe i u koje se sve vraća.

## Reference

## Povezano
* Jednost
* Dvojstvo
* Mnoštvenost
Jednost

**Jednost** ili **jednoća** ( *henosis*, , ) je filozofski koncept koji označava odsustvo mnoštva i podeljenosti. To je svojstvo onoga što je jedno i u sebi ne sadrži nikakvu mogućnost različnosti. Jednost je identitet u metafizičkom i ontološkom smislu i znači da je biće nepodeljeno u sebi.

## Filozofija

Starogrčki filozofi su tragali za jednim počelom kojim bi objasnili pojavni svet. Prema Aristotelu „jednim se naziva ono što nije razdeljeno i ukoliko nije razdeljeno." Najviši stupanj je supstancijalna jednoća (*unum per se*), u bićima koja su zbiljski (*actu*) jedno biće i ne mnoga bića, koja su samo akcidentalno ujedinjena. U akcidentalnoj jednoći (*unum per accidens*) biće je takođe ujedinjeno, ali nije u sebi jedna supstancija.

Srednjovekovni islamski filozof Ibn Arabi upotrebljava izraz jednost (*Ehadijje*) za čistu bit. Najpotpunija manifestacija jednosti u svemiru jeste čovek kad uroni u svoju bit (*zāt*).

U savremenoj filozofiji se često iznosi mišljenje da jedinstvo kao kategorija objektivnog sveta ima svoj izvor i uzor u jedinstvu svesti, odnosno grupisanju doživljaja oko jednog »ja«.

## Religija

U duhovnom smislu jednost označava odsustvo granica koje postavlja ego. Stara zen mudrost glasi: „ako ćutimo, jedno smo; ako govorimo, dvoje smo“. Prema nekim duhovnim tradicijama jednost je doživljaj potpunog jedinstva sa bićem ili bogom.

U religiji se koncept jednosti Boga naziva monoteizam. Islamski koncept jednosti Boga, koji se donekle razvio kao reakcija na hrišćansko Trojstvo, se naziva tevhid.

Bahai vera propoveda jednost Boga, religije i čovečanstva.

## Izvori

## Povezano
* Jedno
* Monizam
* Dualizam 
* Pluralizam
Tat tvam asi

**Tat tvam asi** (sanskrt: तत् त्वम् असि ili तत्त्वमसि *tat tvam asi* - **to ti jesi**) je jedna od „velikih izreka“ (maha-vakja) vedantske filozofije, koja izražava identitet individualnog bivstva (atman) sa univerzalnim bitkom (braman).

Izreka potiče iz Ćhandgoja-upanišade (VI, 8—16), gde se na različitim primerima iz prirode (čovek, životinja, biljka, mineral) ilustruje pouka: „Ono što je sićušno jezgro, to je svojstvo svega ovoga. To je bivstvo, to je atman, to si ti, Švetaketo“.

## Budina kritika

Odbacujući središnju koncepciju bráhmanskog monizma iz upanišadi, izraženu u formuli identifikacije cjelokupnog bitka, "*tat tvam asi*", Buddho odgovara: "To nije moje, to nisam ja, to nije moje svojstvo".

## Savremena tumačenja

Šopenhauer naziva ovu spoznaju „plodom najviše nauke i najviše ljudske mudrosti“.

## Izvori

## Povezano
* Braman
* Atman
Duša sveta

**Duša sveta** (grč: *ψυχή κόσμου*; lat: *anima mundi*) je kosmološko učenje o postojanju duše sveta. Baš kao što čovek ima dušu, odnosno duhovni princip u sebi, tako neki filozofi i svemiru pripisuju duhovni princip, koji oblikuje događanja čija se razložnost ne može protumačiti samo prirodnim silama.

Shvatanje da je sve što postoji duševno, oduhovljeno, naziva se panpsihizam i suprotno je materijalističkom shvatanju svemira.

## Shvatanja

### Antika

Učenje o duši sveta iz drevne grčke kosmologije, preko pitagorejstva, dospeva u antičku grčku filozofiju. Predstavu o oduhovljenoj prirodi ili duši sveta nalazimo kod jonskih mislilaca, pitagorejaca, Platona, Aristotela, stoičara, Plotina, pa na izvestan način i kod Demokrita i Epikura u obliku najfinijih atoma koji daju život. Platon u Timeju daje prvo sistematsko tumačenje duše sveta kao ontološkog principa koji oživljava svet. Aristotel ideju o duši sveta zamenjuje učenjem o nepokrenutom pokretaču.

Stoici su osećali da je sve povezano opštim skladom (*simpathea ton holon*), koji proishodi iz jedinstva stvari u pneumi (duh, dah). Za njih je pneuma (svetska duša ili duh) aktivna i pokretačka sila svemira, božanski princip i kosmička inteligencija u kojoj učestvuje i individualna ljudska duša.

Za Plotina je svemir jedinstveno biće kojim vlada svetska simpatija (*simpatheia*), suosjećaj koji međusobno prožima i povezuje sve. To znači da se svako delovanje, ma gde bilo, oseća i prenosi i na druge delove svemira. Duša sveta prožima čitav svemir a ujedno je i izvor nastanka svih pojedinačnih duša. Ona je za Plotina treća hipostaza koja proizvodi život svih stvari, uređuje ih i njima vlada. Iz svetske duše proizlazi i njena emanacija (isijavanje) te je svemir simpatički organizam u kom vladaju jedinstven sklad i poredak.

### Novi vek

Renesansni filozofi smatraju da je duša sveta univerzalna i oživljujuća forma bića, unutarnji aktivni princip svega živog.

Šeling u viziji svetske duše podrazumeva ono što povezuje organski i neorganski svet i ujedinjuje celokupnu prirodu u jedan sveobuhvatni organizam. Neki savremeni kosmolozi smatraju da preko živog sveta, odnosno čoveka, svemir dolazi do „svesti o sebi“.

U novije vreme teorije o duši sveta delimično dolaze do izražaja u Gaja hipotezi.

## Reference

## Povezano
* Apsolut
* Braman
* Tat tvam asi
Gorivo (budizam)

**Upadana** (*upādāna*) je sanskritska i pali reč koja doslovno znači **gorivo**, ali se u savremenom budističkom kontekstu najčešće prevodi kao **prianjanje**, **vezivanje**.

U budizmu, gorivo (*upadana*) i žeđ (*[[žeđ (budizam)|tanha]]* ) se smatraju dvema osnovnim uzrocima patnje. Prestanak *upadane* vodi do nirvane.

## Etimologija

Profesor Ričard Gomrbič je istakao u više svojih publikacija, da je izvorno značenje reči *upādāna* gorivo. On podseća da je Buda učestalo koristio vatru kao metaforu. U poznatoj Besedi o vatri (*Āditta-pariyāya*) (Vin I, 34-5; SN 35.28), Buda upozorava monahe da ”sve gori”, odnosno šest čula, njihovi predmeti i utisci koji na osnovu njih nastaju. Sve gori vatrom pohlepe, mržnje i zablude. U drugoj besedi, Buda objašnjava da je čovekova svest kao plamen - postoji dok ima goriva. Takođe, izlaz iz svega ovoga se naziva ”gašenje”, tj. nirvana.

Već u vreme kada je Budagoša pisao svoje komentare (4. vek), *upādāna* je počela da se prevodi kao ”vezivanje”.

## Budino učenje

Prema Budinom učenju, na osnovu žeđi nastaje gorivo, a na osnovu dotoka goriva nastaje bivanje. Kada ugasimo žeđ, dotok goriva prestaje, nema više bivanja, i um je oslobođen.

### Dotok goriva

Buda je gorivo, koje nastaje na osnovu želje za pojavama, poredio sa gorivom kojim palimo vatru:

Buda tvrdi da u onome ko se usredsredi na mane primamljivih pojava želja nestaje, a sa nestankom želje dolazi do nestanka goriva, a samim tim i nestanka čitave ta gomile patnje.

### Prestanak goriva

Buda nastanak svesti na osnovu čula poredi sa nastankom vatre na osnovu goriva, kao i sa njenim nestankom kada goriva nestane:

Pali kanon prenosi dijalog između učenika Vaće u Bude o sudbini oslobođenog uma posle smrti:

:„Kada je um oslobođen, učitelju Gotamo, gde se on preporađa?”
:„Izraz ‘preporađa se’ nije dobar”.
:„Onda se on ne preporađa?”
:„Izraz ‘ne preporađa se’ nije dobar”.
:„Onda se on i preporađa i ne preporađa?”
:„Izraz ‘i preporađa i ne preporađa’ nije dobar.”
:„Onda se on niti preporađa, niti ne preporađa?”
:„Izraz ‘niti se preporađa, niti ne preporađa’ nije dobar”.

Kada je Vaća nakon ovoga izrazio zbunjenost i sumnju u Budino znanje, on mu je odgovorio poređenjem:
:„Zamisli da pred tobom gori vatra. Da li bi znao: ‘Ovo je vatra što preda mnom gori’?”
:„Znao bih”.
:„Ako bi te neko pitao: ‘Ta vatra što pred tobom gori, na osnovu čega ona to gori?’ – šta bi odgovorio?”
:„Odgovorio bih: Ova vatra što preda mnom gori, gori na osnovu trave i pruća.”
:„Ako bi onda ta vatra pred tobom bila ugašena, da li bi znao: ‘Ova vatra preda mnom je ugašena’?”
:„Znao bih”.
:„A ako bi te neko pitao: ‘Pošto je ta vatra pred tobom ugašena, na koju stranu je otišla: na istok, zapad, sever ili na jug’?” – šta bi odgovorio?”
:„To pitanje nema smisla. Vatra gori na osnovu goriva koje čine trava i granje. Kada je ono potrošeno, ako se ne doda novo gorivo, pošto više nema goriva, ona se smatra ugašenom”.

Buda potom zaključuje da se isto odnosi i na Tatagatu, čiji je um oslobođen.

## Literatura
* 
* 

## Izvori

## Povezano
* Um (budizam)
* Uslovni nastanak
* Beseda o vatri
Nikola Dobrović

**Nikola Dobrović** (Pečuj, 12. februar 1897. – Beograd, 11. januar 1967), bio je srpski i jugoslavenski arhitekt. 

Studirao je u Budimpešti i Češkom tehničkom univerzitetu u Pragu, gde je diplomirao 1923. U Čehoslovačkoj je radio kao arhitekta do 1934. Po dolasku u Jugoslaviju živio je u Lapadu kod Dubrovnika. Godine 1943 se priključuje Narodnooslobodilačkoj borbi. 

Od oktobra 1944. bio je na dužnosti načelnika Arhitektonskog odeljenja saveznog Ministarstva građevina. Krajem 1945. postavljen je za direktora Urbanističkog zavoda NR Srbije, a nakon toga za prvog direktora Urbanističkog zavoda Beograda i glavnog arhitektu grada. Od 1948. Postaje redovni profesor za urbanizam na Arhitektonskom fakultetu Tehničke visoke škole u Beogradu.
 
Bio je dopisni član SANU od 1961. i JAZU od 1963,  i počasni dopisni član RIBA (Kraljevski institut britanskih arhitekata).

## Ostvarenja
Njegova dela su uglavnom stvarana u stilu moderne, a bio je podjednako poznat i kao urbanista. Na osnovu idejnih projekata Nikole Dobrovića iz 1946. godine, i Plana iz 1948. godine u saradnji sa arhitektama Jugoslavije, počela je izgradnja  Novog Beograda.
* Vila u Pragu, 1925. 
* Stambeni objekt s apotekom u Pragu, 1928. 
* Masarikovi domovi u mestu Krč u kod Praga 1928. (kao saradnik češkog arhitekte Bohumira Kozaka)
* Jugoslovenski studentski dom u Pragu 1928.
* Spomenik Viktoru Diku na ostrvu Lopudu kod Dubrovnika, 1932.
* Hotel Grand na ostrvu Lopudu kod Dubrovnika, 1936.
* Bila Naprstek u uvali Srebreno kod Dubrovnika, 1937.
* Vila Rusalka na Boninovu, Dubrovnik, 1938.
* Vila Vesna na ostrvu Lopudu kod Dubrovnika, 1939.
* Restauracija palate Sponza u Dubrovniku, 1939.
* Dogradnja i adaptacija vile Volf (Opus X) na Lapadu, Dubrovnik, 1939.
* Vila Adonis u Drugom konalu kod Dubrovnika, 1940.
* Vila Svid u Zatonu kod Dubrovnika, 1940.
* Dom ferijalnog saveza na Lapadu (Montovjerna), Dubrovnik, 1938-39.
* Zgrada Državnog sekretarijata za narodnu odbranu u Beogradu (generalštab), 1956-63.

## Priznanja
* Oktobarska nagrada Beograda 1962. godine za urbanističke koncepcije po kojima je građen Novi Beograd.
* Zlatna značka urbanista Jugoslavije 1963. godine
* Sedmojulska nagrada 1964. Godine za životno djelo
* Orden rada sa crvenom zastavom

## Reference
Điva

**Điva** (sanskrit: जीव *jīva* - živa) je hinduistički pojam koji znači život, a u užem značenju označava besmrtnu suštinu živih bića (poput duše).

Đaini veruju da dušu nemaju samo ljudi; imaju je sve stvari, pa i sami elementi. Svaki atom sadrži vlastitu dušu, čiji je on omotač. Čitav svemir vri od njihovog života, a dimenzije im variraju u zavisnosti od tela za koje su vezane.

## Điva u đainizmu
Đaini su smatrali da je stvarnost podeljena na dve oprečne grupe: na jednoj strani supstanca s životnom snagom i svojstvom misli (*điva* - živa), a na drugoj beživotna supstanca, lišena misli (*ađiva* - neživa). Principi điva su beskonačni, ali prožimaju, iako nematerijalni, tela s kojima su spojeni, a i sami su prožeti materijom. Atribut đive je inteligencija, koja se manifestuje kao opšte viđenje (*daršana*) ili kao posebno saznanje (*[[đnana]]*) i blaženstvo.

### Sputanost đive
Duša nije savršena pre no što se sjedini sa svetom: njena suštinska svojstva se ukazuju posle iskustva življenja i samoprevazilaženja, dakle pošto se raskine njena veza s materijom ili okov uticaja (*asrava*) materije na nju. Ova težnja za oslobođenjem znak je urođene čistote duše, iako se ona nalazi u zamci svoje suprotnosti. Điva izbija iz iskonskog stanja koje se naziva *nigoda*, a veličina đive zavisi od tela u koje ona ulazi, uzimajući njegove proporcije.

U našoj duši, dakle, postoji urođena težnja ka savršenstvu, koja je zamračena time što dušu poseduje materija. Stoga se đive dele na one sputane ciklusom rađanja i umiranja (*samsarin*), pod vlašću karme, i na slobodne (*kevalin*), koje su se oslobodile te tiranije i postale čista svetlost.

Šta je uzrok susretu đive i ađive, inteligentnog i inertnog? Do njega dolazi usled priliva materije, kojim ona sputava đivu, pretvorivši se u karmu, delanje. Karma je telesna materija, sačinjena od tananih elemenata koji se stežu oko đive i zarobljavaju je, dajući joj i jednu posebnu boju.

### Vrste điva
Mnoge su vrste sputanih điva, koje se dele prema broju posedovanih čula:
# đive s jednim čulom, čulom dodira, lišene lokomotornih organa (*sthavara*); tu spadaju četiri elementa — zemlja, voda, vatra, vazduh — i čitavo biljno carstvo;
# đive s dva čula, dodirom i ukusom, kao što su crvi;
# đive s tri čula, dodirom, ukusom i mirisom, kao što su mravi;
# đive koje, uz tri navedena, poseduju i čulo vida, kao što su pčele, itd.;
# đive koje, pored navedenih, imaju i čulo sluha, kao sisari, ptice, čovek.

## Povezano
* Atman
* Nesopstvo

## Reference

## Literatura
*
Pijetlov kljun

***Pijetlov kljun*** je jugoslavenska crno-bijela TV drama u produkciji RTV Zagreb emitirana 1972. godine. Režirao ju je Mario Fanelli, a scenarij je napisao Ivo Štivičić. Protagonisti su dvojica nekadašnjih partizana i ratnih drugova koji su u poratnom razdoblju imali različite sudbine - idealistički Kuzma živi skromno, dok se oportunistički Silvije živi lagodno kao uhljebljeni pripadnik tadašnje društvene elite. Radnja prikazuje sukob među dvojicom koji nastane kada Kuzma dozna da Silvije piše ratne memoare u kojima će sebi lažno pripisati zasluge za zauzimanje neprijateljskog uporišta Pijetlov kljun.

## Uloge

Ostale uloge &nbsp;▼




## Vanjske veze
* 
*
Naša stvar

***Naša stvar*** je jugoslavenska crno-bijela TV drama u produkciji RTV Zagreb emitirana 1976. godine. Režirao ju je Ljubiša Ristić, a scenarij je napisao Goran Babić. Radnja je smještena u jednu krčmu u jednoj fiktivnojk zemlji gdje grupa gostiju odlučuje osnovati radikalnu nacionalističku organizaciju.

## Uloge

## Vanjske veze
* 
*
Goran Babić

**Goran Babić** (Vis, 18. listopada 1944 - ) je hrvatski književnik, poznat kao autor nekoliko eksperimentalnih drama, ali i zbog toga što se, kao zagovornik jugoslavenstva i nepomirljivi protivnik hrvatskog nacionalizma za vrijeme raspada Jugoslavije odselio u Beograd gdje i danas živi i radi.

## Vanjske veze
*Članak na Hrvatskom biografskomn leksikonu
*
Izdaja (TV drama)

***Izdaja*** je jugoslavenska TV drama emitirana 1976. godine. Režirao ju je Mario Fanelli, a scenarij je napisao Kazimir Klarić.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Gosti i radnici

***Gosti i radnici*** je jugoslavenska televizijska filmska komedija snimljena 1976. godine u produkciji RTV Zagreb i režiji Lordana Zafranovića koji je bio napisao scenarij zajedno s Mirkom Kovačem. Radnja je smještena u jedan hotel na jadranskoj obali koji su upravo dovršili radnici koji će istovremeno postati njegovi vlasnici, a koji se ne snalaze s novim dužnostima, što izaziva niz komičnih situacija. *Gosti i radnici* je napravljen u vrijemd donošenja Zakona o udruženom radu i zbog svog izrugivanja samoupravnom socijalizmu, služebnoj ideologiji tadašnje Jugoslavije, je brzo pao u nemilost vladajuće Partije i tako bio neslužbeno zabranjen. Nakon mnogo godina je prikazan 2018. godine na Festivalu svjetske književnosti u Zagrebu i Splitu.
## Uloge

## Vanjske veze
* 
* Profil filma  na web-stranici Festivala svjetske književnosti
Electronic Life

***Electronic Life*** je knjiga američkog književnika i publicista Michaela Crichtona objavljena 1983. godine posvećena kompjuterima, prvenstveno kućni,, odnosno ličnim kompjuterima koji su se tada počinjali koristiti u američkim domaćinstvima. Crichton, na čiji je dotadašnji književni opus značajno uticala tehnologija, bio je jedan od prvih američkih pisaca koji je u vlastitom domu koristio kompjutere, a njegov entuzijazam za informatiku se odrazio i kroz pisanje programa u BASIC-u. Crichton je inspiraciju za knjigu dobio od prijatelja koji su ga stalno bili pitali za savjete vezane uz kompjutere, te je ona zamišljena kao svojevrsni priručnik, odnosno niz praktičnih savjeta, ali i Crichtonovih vlastitih opservacija i spekulacija o budućnosti informatičke tehnologije. Iako su neki od njegovih navoda bili netočni ili brzo postali zastajerli, Crichton je u svojoj knjizi, između ostalog, ispravno predvidio razvoj kompjuterskih mreža i njihovu praktičnu primjenu među najširim slojevima stanovništva.
Sphere (roman)

***Sphere*** () je science fiction roman američkog književnika Michaela Crichtona objavljen 1987. godine. Protagonisti su članova tima stručnjaka koje je američka ratna mornarica okupila da, koristeći najsuvremeniju podvodnu tehnologiju, pokušaju istražiti letjelicu vanzemaljskog porijekla koja se našla na dnu Pacifika. Radnja prikazuje kako tamo pronalaze sferu, ali se suočavaju sa nizom zastrašujučih događaja vezanih uz vlastite najdublje strahove. Crichton je u romanu koristio svoje omiljene motive i narativne tehnike, pogotovo vezane uz žanr tehno-trilera, te se radnja tako odvija u samo tri dana. Počeo ga je pisati dvadeset godina ranije zajedno romanom *[[The Andromeda Strain]]*. Godine 1998. je adaptiran u istoimeni igrani film u režiji Barryja Levinsona.

## Povezano

**[[Forbidden Planet]]*
**[[Piknik kraj puta]]*
**[[Solaris (roman)|Solaris]]*

## Vanjske veze
*
Dugo putovanje u bijelo

***Dugo putovanje u bijelo*** je jugoslavenska TV drama u produkciji RTV Zagreb emitirana 1976. godine. Predstavlja adaptaciju istoimene radio drame Mirjane Buljan koja je također napisala i scenarij. Radnja prikazuje tok svijesti djevojčice koja se zbog roditeljske nebrige bacila u rijeku odakle je spaašava neznanac. TV-dramu je režirao Branko Ivanda.

Godine 2018. je Mirjana Buljan dramu preradila u roman pod naslovom *Druga obala - Dugo putovanje u bijelo*.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Profesor latinskoga

***Profesor latinskoga*** je jugoslavenska TV drama u produkciji RTV Zagreb emitirana 1977. godine. Režirao ju je Zvonimir Bajsić, a scenarij je napisao Ivan Slamnig.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Prijeđi rijeku ako možeš

***Prijeđi rijeku ako možeš*** je jugoslavenski televizijski film snimljen 1977. godine u produkciji RTV Zagreb i režiji Petra Večeka po scenariju Stijepe Mijovića Kočana. Predstavlja jedno od prvih jugoslavenskih televizijskih ostvarenja koje se bavilo problemom ovisnosti o drogama među mlađim generacijama tadašnje države. Nastala je tako što je Veček okupio grupu od dvadesetak ovisnika i saslušao njihova svjedočanstva, na temelju kojih je naknadno stvoren scenarij.

## Uloge

## Vanjske veze
* 
* Profil na portalu mojtv.hr
An Early Frost

***An Early Frost*** () je američki televizijski film snimljen 1985. godine u režiji Johna Ermana poznat kao prvo takvo ostvarenje na temu AIDS-a koje je emitirano u udarnom terminu. Protagonist, čiji lik tumači Aidan Quinn je mladi gej advokat koji se razboli i potom sazna da ga je promiskuitetni ljubavnik (koga tumači D.W. Moffett) zarazio virusom HIV-a. Radnja prikazuje kako se zbog toga prisiljen "outati" porodici od čijih je članova dočekan sa nerazumijevanjem i strahom, a slično doživljava i od osoblja u bolnici. *An Early Frost* je emitiran nedugo nakon što je aemrička javnost  doznala o postojanju AIDS-a, te su njegovi tvorci - gej scenaristi i producenti Ron Cowen i Daniel Lipman - kroz njega nastojali publiku upoznati sa predrasudama sa kojima se suočavaju gej, ali i heteroseksualni bolesnici. Scenarij je bio napisan dvije godine, ali je produkcija odgađana zbog sporova sa cenzurom televizijskog studija, ali i straha njihovih šefova od negativne reakcije od strane konzervativnih krugova. Za njih se djelomično pokazalo da su opravdani, s obzirom da je *An Early Frost* na dan premijere, usprkos izuzetne gledanosti, mreži NBC donio malo prihoda zbog bojkota dijela dotadašnjih oglašivača. Usprkos toga, *An Early Frost* se danas smatra važnim televizijskim događajima, jer je otvorio vrata za produkciju drugih filmskih i televizijskih projekata na temu AIDS-a, a glumcu Aidanu Quinnu je omogućio nastavak karijere.

Nedugo nakon američke primjere ga je RTV Zagreb bila emitirala na programu JRT.

## Uloge
* Aidan Quinn ... Michael Pierson
* Sylvia Sidney ... Beatrice McKenna
* Ben Gazzara ... Nick Pierson
* Gena Rowlands ... Katherine Pierson
* Sydney Walsh ... Susan Maracek
* Terry O'Quinn ... Dr. Redding
* John Glover ... Victor Mitado
* Bill Paxton ... Bob Maracek
* D.W. Moffett ... Peter Hilton
* Cheryl Anderson ... Christine
* Christopher Bradley ... Todd
* Sue Ann Gilfillan ... Bolničarka Lincoln
* Don Hood ... Dr. Gilbert
* Barbara Hey ... Meredith
* Scott Jaeck ... Phil

## Vanjske veze
*
Agents secrets

***Agents secrets*** () je francusko-italijansko-španski špijunski film snimljen 2004. godine u režiji Frédérica Schoendoerffera. Protagonisti, koje tumače tadašnji bračni par Monica Bellucci i Vincent Cassel, su dvoje operativaca francuske obavještajne službe DSGE koji odlaze na tajnu misiju u Maroko čija je svrha zaustaviti isporuku oružja pobunjenicima u Angoli.ć

U Hrvatskoj je prikazan pod naslovom ***Špijunska veza***, a u Srbiji pod naslovom ***Špijunske tajne***.

## Vanjske veze
*
Nikola Tesla (razvrstavanje)

**Nikola Tesla** može da se odnosi na:

* Nikola Tesla – srpski pronalazač i naučnik
* Nikola Tesla (Niška Banja) – naselje u gradskoj opštini Niška Banja, grad Niš, Nišavski okrug, Srbija
* ''Nikola Tesla'' (TV serija) – jugoslovenska TV serija iz 1977.

ili:
* Aerodrom Nikola Tesla Beograd – aerodrom koji opslužuje Beograd, glavni grad Srbije
* Elektrotehnički institut Nikola Tesla Beograd
* Elektrotehnička škola Nikola Tesla Beograd
* Tehnički muzej Nikola Tesla, Zagreb
* TE Nikola Tesla (TENT) – termoelektrana u Srbiji
** TE Nikola Tesla A (TENT A)
** TE Nikola Tesla B (TENT B)

## Povezano
* Muzej Nikole Tesle, Beograd
* *[[Tajna Nikole Tesle]]*, jugoslovenski film iz 1980.
* Tesla (razvrstavanje)
Llobregat

**Llobregat** je rijeka sjeveroistoku Španjolske duga 170 km, jedna od najvećih rijeka u Kataloniji.

## Karakteristike

Llobregat izvire kod sela Castellar de Nuch na obroncima masiva Sierra del Cadí, na 1.259 metara nadmorske visine 
Od izvora teče prema jugu prema Barceloni, do ušća u Sredozemno more, kod grada El Prat de Llobregat.

Sliv rijeke velik je 4.948 km² i proteže se u cjelini preko Katalonije.

Najveće pritoke su Cardener i Noya, poznate po vinogradarstvu. Llobregat je značajni rezervar pitke vode za sva naselje u njenom slivu, a naročito za Sabadell, L'Hospitalet de Llobregat i dobar dio Barcelone.

Delta rijeke je kanalizirana i tokom 2004. pomaknuta 2 km prema jugu, zbog proširenja barcelonske luke.

## Reference

## Vanjske veze

* ''20, Llobregat''
Sant Feliu de Llobregat

**Sant Feliu de Llobregat** službeno katalonski (španjolski: *San Feliú de Llobregat*)  je grad od 44,198 stanovnika na sjeveroistoku Španjolske, koji administrativno podpada pod 
autonomnu zajednicu Kataloniju i Provinciju Barcelonu.

## Geografija

Sant Feliu de Llobregat leži duž obale rijeke Llobregat, udaljen desetak kilometara jugozapadno od centra Barcelone.

On je jedan od satelitskih gradova koji formiraju Metropolitansku Barcelonu - konurbaciju u kojoj živi 4.840,000 stanovnika

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''Ajuntament de Sant Feliu de Llobregat''
Reus

**Reus** je grad od 103,123 stanovnika na sjeveroistoku Španjolske, koji administrativno podpada pod autonomnu zajednicu Kataloniju i Provinciju Tarragonu.

## Geografija

Reus leži petnaestak km sjeverozapadno od Taragone i nekih desetak od obale Sredozemnog mora.

## Historija

Naselje je niknulo u 12. vijeku kao feud nadbiskupa od Taragone pod imenom Redis (ili Reddis). Reus je 1309. dobio od aragonskog kralja status trgovišta.

Zahvaljući trgovini tekstilom i likerima tokom 18. vijeka, - Reus je imao fenomenalni rast i izrastao u drugi grad Kneževine Katalonije. Gradski bedemi porušeni su 1766. a željeznička pruga do Taragone podignuta je 1856.

## Pobratimski gradovi

*  Bahía Blanca, Argentina
*  Hadžići, Bosna i Hercegovina
*  Astorga, Španjolska
*  Amgala-Wilaya de Aauin, Saharska Arapska Demokratska Republika
*  Boyeros, Kuba
*  Gandia, Španjolska

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''Ajuntament de Reus''
Gironella

**Gironella** je grad od 4,808 stanovnika na sjeveroistoku Španjolske, koji administrativno podpada pod autonomnu zajednicu Kataloniju i Provinciju Barcelonu.

## Geografija

Gironella leži duž obala rijeke Llobregat, u njenom gornjem toku, udaljena stotinjak kilometara sjeverno od centra Barcelone.

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''Ajuntament de Gironella''
Psi laju, vetar nosi

**Psi laju, vetar nosi** je srpska humoristička TV serija snimana i prikazana tokom 2017. godine.

## Radnja

Autor svoju priču smešta u Ostružnicu, Rakovicu, Resnik, Sremčicu, Grocku, Orlovaču i ostala gradska i prigradska naselja, stavljajući u epicenatar naše pažnje male, obične ljude, koji su se, igrom slučaja, nasukali se na obode metropole da tu potraže sreću. Nošeni željom za boljim životom, simpatični, dragi, dobronamerni i nadasve komični, u događajima koji su često na ivici apsurda i bizarnosti, naši protagonisti se, tragajući za egzistencijom, sreću sa mnogim iskušenjima, izazovima, radostima i razočarenjima.

Glavni junak priče je Kostadin Stavrić-Stavra (Tihomir Stanić), sitni prevarant, snalažljiv i domišljat, na prvi pogled prek i nezgodan, u duši dobronameran. On živi u Ostružnici, nadomak Beograda i preživljava radeći sve i svašta. Sve njegove "poslovne" prilike, kombinacije i aranžmani su na ivici zakona. Ipak, on nije kriminalac, već samo čovek koji pokušava da prehrani porodicu. Stavra prodaje šasije automobila koje skuplja sa obližnjeg autoputa, taksira na divlje, topi i pretapa sveće sa groblja, snalazi se kroz život, često upadajući u neprilike i probleme zbog svoje nepromišljenosti. Sa njim živi stara majka, baka nana (Mira Banjac), njegova žena Grozdana (Anita Mančić), mlađi brat zanesenjak i pesnik Razvigor (Boris Milivojević), šurak SUBNOR-ovac Gostimir (Milenko Pavlov) i dva sina, stariji Tomče (Nenad Heraković) i mlađi, nasledik, u kog se polažu sve nade, Hrana (Marko Pavlović). Stavra ima još dva brata - Mika Armonika (Marko Živić) je harmonikaš, muzikant, a Stojke zvani Gladiola (Radoš Bajić), vlasnik preduzeća za pogrebne usluge i restorana za parastose i glava familije Stavrić.

## Uloge

## Reference

## Vanjske veze
* Psi laju vetar nosi na sajtu ''Imdb''
Travels (knjiga)

***Travels*** () je autobiografska knjiga američkog književnika i publicista Michaela Crichtona. U njoj je opisanovo njegovo školovanje na Harvardskom medicinskom fakultetu i odlazak u Los Angeles gdje je započeo spisateljsku karijeru. U knjizi se Crichton posebno osvrće na svoj roman *[[The Great Train Robbery (roman)|The Great Train Robbery]]*, kao i njegovu ekranizaciju iz 1979. godine, nakon koje je počeo putovati svijetom, a knjigu zaključuju njegova iskustva sa misticizmom, uključujući vantjelesna iskustva, astralne projekcije i gatanje.

## Vanjske veze
*Article on how Crichton came to write his famous book, 'Travels'
*Crichton answers questions about Travels
Runaway (film, 1984)

***Runaway*** () je američki science fiction film snimljen 1984. godine u režiji Michaela Crichtona. Radnja se događa u Los Angelesu u relativno bliskoj budućnosti, kada su roboti postali dio svakodnevnice i predmet u svakom kućanstvu. Protagonist, koga tumači Tom Selleck, je pripadnik specijalne policijske jedinice zadužene za pokvarene, odnosno odbjegle "robote", i koji prilikom jedne istrage otkrije da je briljantni, ali beskrupulozni znanstvenik (čiji lik tumači Gene Simmons) stvorio novu vrstu robota koja služi za ubijanje ljudi. Crichton, koji je također napisao scenarij, po vlastitim riječima je htio napraviti "jednostavni" policijski film sa radnjom smještenom u budućnost; rock-muzičaru Simmonsu je nastup u filmu, pak, trebao omogućiti početak ozbiljne glumačke karijere. *Runaway*, međutim, nije imao uspjeha ni kod publike ni kod kritike.

## Glavne uloge
* Tom Selleck ... Nar. Jack R. Ramsay
* Cynthia Rhodes ... Karen Thompson
* Gene Simmons ... Dr. Charles Luther
* Kirstie Alley ... Jackie Rogers
* Stan Shaw ... Nar. Marvin James
* G.W. Bailey ... Šef policije
* Joey Cramer ... Bobby Ramsay
* Chris Mulkey ... David Johnson
* Anne-Marie Martin ... Prostitutka u baru
* Michael Paul Chan ... Zaštitar u Vectroconu
* Marilyn Schreffler ... Glas Lois

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* 
* 
*Appreciation of film at Den of Geek
Čizmaši

**Čizmaši** je srpska televizijska serija iz 2015. godine. Režirao je Dejan Zečević dok je scenario adaptirao Đorđe Milosavljević po istoimenom romanu Dragoslava Mihailovića za koji je 1983. godine dobio Ninovu nagradu, a 1984. godine bio najčitanija knjiga u tradicionalnoj anketi Narodne biblioteke Srbije.

## Radnja

Mladi rudar, Živojin Stanimirović, koji još od detinjstva ima nadimak Žika Kurjak, jer je svom drugaru Momčilu u tuči odgrizao deo uveta, saznaje preko oglasa u Politici da se traže novi regruti za oficirsku školu. I pored očevog protivljenja, Žika odlazi na regrutaciju i biva primljen. Uspešno završivši pešadijsku obuku, Žika sa svojim pukom odlazi u Ćupriju gde dobija čin podnarednika. Tamo upoznaje svog novog komandira, Čiču Miljkovića, koji mu postaje uzor.

## Uloge

## Produkcija
Seriju je snimala producentska kuća *Eye to Eye* u saradnji sa Radio televizijom Srbije po scenariju koji je napisao Đorđe Milosavljević po istoimenom romanu Dragoslava Mihailovića.

## Lokacija
Ministarsvo odbrane i Vojska Srbije omogućili su snimanje u vojnim kasarnama Topčider i Dedinje, i na poligonu Pasuljanske livade kod Ćuprije, a među statistima su učestvovali i vojnici koji su za potrebe snimanja obukli uniforme sa početka prošlog veka.

## Istorijska netačnost
* U sceni kada u sobi Žika Kurjak razgovara sa ocem vidi se da iznad njih visi sijalica, tada u tom mestu još nije bilo električne energije, dok se u sledećoj sceni vidi da njegova sestra pali lampu na gas.
* Nijedan od 504 generala u vojsci Kraljevine Jugoslavije nije nosio prezime Paligorić.
*Na železničkoj stanici u Skoplju vide se natpisi na makedonskom jeziku, iako je taj jezik uveden u službenu upotrebu u Makedoniji tek 1944. godine.
* Štab 18. artiljerijskog puka u Vojsci Kraljevine Jugoslavije se nalazio u Beloj Crkvi dok se u seriji nalazi u Ćupriji.

## Reference

## Vanjske veze
*
Igra u dvoje

***Igra u dvoje*** je jugoslavenska TV drama u produkciji RTV Zagreb emitirana 1978. godine. Predstavlja adaptaciju istoimenog dramskog teksta Tita Strozzija. Protagonisti, koje tumače Svetlana Bojković i Boris Buzančić, su glumački bračni par čiji se rad na pozornici počinje prožimati s njihovim privatnim životom. Režirao ju je Petar Šarčević,.

## Uloge

## Vanjske veze
* 
* Profil na portalu mojtv.hr
Metropolitanska Valencia

**Metropolitanska Valencia** (službeno španjolski *Área metropolitana de Valencia*) je konurbacija na istoku Španjolske, u kojoj danas živi 1.595,000 stanovnika na površini od 363 km². Sa tim brojem je 333 grad na svijetu. Valencia administrativno podpada pod Autonomnu zajednicu Valenciju.

## Karakteristike

Metropolitansku Valenciju formira 45 gradova i općina od kojih su veći pored same Valencije; Alaquàs,  Albal, Alboraya, Aldaia, Alfafar, Alfara del Patriarca, Almàssera, Benetússer, Bonrepòs i Mirambell, Burjassot, Catarroja, Quart de Poblet, Xirivella, Godella, Llocnou de la Corona, Manises, Massanassa, Mislata, Moncada, Paiporta, Paterna, Picanya, Rocafort, Sedaví, Tavernes Blanques i Torrente.

## Reference
 
## Vanjske veze

* '' Estadísticas por territorio Área Metropolitana''
Australija (razvrstavanje)

**Australija** se može odnositi na:

*Australija, država
*Australija (kontinent), kontinent
*Australia, Villa Corzo, naselje u opštini Villa Corzo, Meksiko
*Australia, Villaflores, naselje u opštini Villaflores, Meksiko
Sant Joan Despí

**Sant Joan Despí** je grad od 33,873 stanovnika na sjeveroistoku Španjolske, koji administrativno podpada pod 
autonomnu zajednicu Kataloniju i Provinciju Barcelonu.

## Geografija

Sant Just leži duž obale rijeke Llobregat, udaljen desetak kilometara jugozapadno od centra Barcelone.

On je jedan od satelitskih gradova koji formiraju Metropolitansku Barcelonu - konurbaciju u kojoj živi 4.840,000 stanovnika

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''Ajuntament de Sant Joan Despí''
Posljednji dan (razvrstavanje)

**Poslednji** ili **poslednji dan** može označavati:

**[[Poslednji dan]]*, jugoslavenski igrani film iz 1951. godine;
*''Posljednji dan'' (TV drama), jugoslavenska TV-drama iz 1979. godine
**[[Le Dernier Jour]]*, francuski igrani film iz 2004. godine.

## Povezano
*Sudnji dan
Posljednji dan (TV drama)

***Posljednji dan*** je jugoslavenska TV drama u produkciji RTV Zagreb emitirana 1979. godine. Režirao ju je Vladimir Fulgosi, a scenarij je napisao Bruno Profaca.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Prah (novela)

***Prah*** je novela hrvatskog književnika Ranka Marinkovića prvi put objaveljana u zbirci priča *[[Ruke (zbirka priča)|Ruke]]* 1953. godine. Radnja je smještena na jedan dalmatinski otok, a protagonist Tonko Jakin, lokalni čudak koji je prije mnogo godina bio zaručen za lokalnu ljepoticu Anu, koja je iz mjesta pobjegla s jednim geometrom koji joj je sada muž.

Novela je godine 1979. bila adaptirana u istoimenu TV-dramu, a 1990. predložak za dio zapleta igranog filma *[[Karneval, anđeo i prah]]*.

## Vanjske veze
*Profil na portalu lektire.hr
Prah (TV drama)

***Prah*** je jugoslavenska TV drama u produkciji RTV Zagreb emitirana 1980. godine. Predstavlja adaptaciju istoimene novele Ranka Marinkovića. Režirao ju je Vladimir Fulgosi, koji je napisao i scenarij.

Isti je predožak godine 1990. iskorišten za dio zapleta filma *[[Karneval, anđeo i prah]]*.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Kasno, natporučniče!

***Kasno, natporučniče!*** je jugoslavenska TV drama u produkciji RTV Zagreb emitirana 1981. godine. Režirao ju je Branko Ivanda, a scenarij je pisao Mirko Sabolović.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Gle, kako lijepo počinje dan

***Gle, kako lijepo počinje dan*** je jugoslavenska TV komedija u produkciji RTV Zagreb emitirana 1982. godine. Predstavlja adaptaciju istoimenog kazališnog komada Zvonimira Bajsića koji je prije toga 1974. godine bio adaptiran kao istoimena i izuzetno hvaljena radio drama. Protagonisti, koje tumače Zdenka Heršak i Fabijan Šovagović, su dvoje ostarjelih ljudi koji započinju ljubavnu vezu, pri čemu se otkriva da muškarac nije ono za što se predstavlja.  Režirao ju je Ladislav Vindakijević.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Cintija Ašperger

**Cintija Ašperger** (, 4. svibnja 1963 - ) je hrvatsko-kanadska glumica. Rođena je u Zagrebu gdje je započela karijeru početkom 1980-ih, nastupivši u nekoliko jugoslavenskih filmova. Za vrijeme snimanja mini-serije *[[Race for the Bomb]]* je upoznala kanadskog režisera Allana Eastmana za kojeg se udala te otišla živjeti i raditi u Kanadu.

## Vanjske veze
*
*