Kikladi

**Kikladi** (, ) je arhipelag u centralnom dijelu Egejskog mora , jugoistočno od obale grčkog kopna, a u blizini većeg ostrva Evbeje i obale Atike. Kikladi su svi u okviru države Grčke i svi su ustrojeni u okviru jednog okruga – **periferija Kikladi**. koja pripada Periferiji Južni Egej. Upravno središte prefekture i najvažniji grad arhipelaga Kiklada je grad Ermoupolis na Sirosu.

Kiklade čini veliki broj relativno malih ostrva – čak 220, od čega je veliki broj mali i nenaseljen (pogledati Manja ostrva Santorinija i Mali istočni Kikladi).

**Najznačajnija ostrva su:**

## Poreklo imena
Kikladi su dobili ime po grčkoj reči "oko" ili "okolo" (), a koja je označavala sva ostrva "oko" ostrva Delos, svetog u doba antike.

## Prirodne odlike

Kikladi su arhipelag u centralnom delu Egejskog mora , jugoistočno od obale grčkog kopna, a u blizini većeg ostrva Eubeje i obale Atike. Istoimena prefektura je jedna od ostrvskih prefektura u Grčkoj. Južno od Kilada nalazi se Kreta.

Najveće ostrva Kiklada je Naksos, a veća su Andros, Milos, Paros.

Sva ostrva su planinska, često kamenita i sušna. Jedino su manje kotline i doline plodne i zelene tokom cele godine.

Klima na Kikladima je sredozemna. Ostrva spadaju u sušni deo Grčke, gde su leta duga i žarka, bez većih padavina, dok su zime blage. Bogatsvo podzemnih voda zavisi od blizine kopna, pa se ka jugu oseća sve veći nedostatak vode.

Biljni i životinjski svet je onaj tipičan za Sredozemlje. Zbog ograničene dostupnosti vode, dominira uzgajanje masline i vinove loze. U navodnjavanim područjima gaje se i agrumi, krompir i duvan.

## Historija

Za Kiklade je neobično važno razdoblje kasne praistorije, Kikladska Civilizacija, zavisna i bliska Kritskoj. Obe civilizacije propale su posle velike erupcije vulkana na Santoriniju, koji uništio veći deo ovog ostrva. Iza Kikladske civilizacije su danas ostale brojne figurine-idoli, vezane za zagrobni život. Ove figurine, nađene u 19. veku, imale su veliki uticaj na moderno vajarstvo (Brâncuşi).

Tokom stare Grčke Kikladi su bili organizovani u niz malih, ali važnih polisa. Za pojedina ostrva vezani su i važni pojmovi, poput Deloskog saveza. Posle toga ostrvljem je vlada stari Rim, a zatim i Vizantija. 1204. g. posle osvajanja Carigrada od strane Krstaša Kikladi potpadaju pod vlast Mlečana, pod kojima ostaju vekovima, do sredine 16. veka. Duga vladavina Mlečana ostavila je jednu posebnost mesnog stanovništva, a to je veliki postotak Grka-Katolika i dan-danas na nekim ostrvima (Siros, Tinos).

Novi gospodar Kikiladima bilo je osmansko carstvo. Vlast osmanlija zbog posebnog položaja Kiklada nije bila preterano kruta i imala je osobine mesne autonomije. Postojanje autonomije i katolički element u stanovništvu bili su glavni činilac nevelikog učestvovanja mesnog stanivništva u Grčkom ustanku 20-ih godina 19. vijeka, što je arhipelag spasilo većeg razaranja. Zahvaljujući tome posle stvaranja savremene grčke države Kikladi, kao njegov deo, bili su veoma privlačni za nove grčke doseljenike i brzo su se razvijali zahvaljuući svom položaju "pomorskih vrata ka Istoku". Međutim, u 20. veku, posle širenja Grčke i gubljenja ove pogodnosti Kikladi gube na značaju i polage dolazi do iseljavanja, mahom seoskog stanovništva. Posldnjih decenija ovo je zaustavljeno razvojem turizma.

## Stanovništvo
Kikladi kao važna turistička oblast u Grčkoj imaju visok rast stanovništva, čine se polako popravlja demografsko stanje napravljeno u prvoj polovini 20. veka, kada se veliki broj ostrvljana odselio na kopno (najviše u Atinu) ili u inostranstvo. Dominira gradsko stanovništvo. Nekoliko velikih ostrva su najgušće naseljena i tu živi nakjveći deo stanovnišztva prefekture.

## Privreda
Danas su Kikladi spadaju u najprivlačnija turistička odredišta na Sredozemlju, a neka su postala statusni simboli (Mikonos, Santorini). Zbot toga turizam posldnjih decenija čini najvažniju privrednu delatnost.

Tradicionalno pomorsto je i dalje je razvojeno, ali se sve više okreće ka potrebama turista. Slično je i sa tradicionalnim zanatima, koji su sve više vezani za izradu suvenira.

Zbog ograničene dostupnosti vode i golog reljefa poljoprivreda nikada nije bila dominantno zanimanje ostrvljana, ali je uzgajanje masline i vinove loze bilo i ostalo tradicinalno. U navodnjavanim područjima gaje se i agrumi i duvan.

## Povezano
* Sporadi – arhipelag sjeverno od Kiklada
* Dodekanez ili *Dodekani* – arhipelag nekad poznata kao *Južni Sporadi*

## Vanjske veze

* Jeremy B. Rutter, "The Prehistoric Archaeology of the Aegean"  : istorija Kikladske civilizacije
* Cyclades News portal: Portal za vesti sa Kiklada