open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gala (supruga Teodozija)

**Flavija Gala** (*Flavia Galla*, ? - 394) bila je zapadnorimska princeza i carica Rimskog Carstva, odnosno druga supruga car Teodozija I.

Otac joj je bio zapadni rimski car Valentijan I, a majka Justina. Otac joj je umro godine 375. a prijestolje je naslijedio njen stariji polubrat Gracijan ubijen 383. Tada je prijestolje naslijedio njen brat Valentijan II, ali se brzo našao pod pritiskom rimskog uzurpatora Magnusa Maksima koji je uspio osvojiti sve zapadne rimske teritorije osim Italije, a onda je 387. protjerao i Valentijana. Zajedno sa bratom je našla utočište na Istoku kod cara Teodozija kojemu je nedugo prije umrla supruga Elija Flacila. Njena majka je aranžirala audijenciju kod Teodozija prilikom koje se Gala rasplakala pričajući o tome kako je prognana; prema navodima Zosima je Teodozije bio opčinjen njenom ljepotom i zaprosio je. Gala je, međutim, zauzvrat tražila da sa istočnim trupama napadne Magnusa i vratiti Valentijana II na prijestolje. Teodozije je pristao, te su se on i Gala vjenčali.

Sljedeće godine je Magnus poražen i pogubljen. Između 388. i 391. je Teodozije sve vrijeme proveo na pohodu u Italiji, a Gala u palači u Konstantinopolu, služeći kao pomajka Teodozijevim sinovima Honoriju i Arkadiju. U to je vrijeme nakratko prognana iz palače po Arkadijevom nalogu, ali se kasnije vratila.

Teodoziju je rodila troje djece: sina Gracijana, koji je umro nedugo nakon rođenja 388. godine; kćer Galu Placidiju te sina Ivana koji je zajedno sa njom umro prilikom rođenja 394.
388.

__NOTOC__
Godina **388.** (**[[rimske brojke|CCCLXXXVIII]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Augusta bez kolege** (ili, rjeđe, **godina 1141. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 388. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Bitka na Savi u kojoj snage istočnog rimskog cara nanose poraz trupama uzurpatora Magnusa Maksima te nakon toga vraćaju Valentijana II na prijestolje Zapadnog Carstva.
* Bahram IV postaje kralj Perzije.
* Sv. Jeronim se seli u Palestinu, gdje će provesti ostatak života.
* Patern postaje biskupom u Bragi (suvremeni Portugal).
* Grupa kršćana napada sinagogu u gradu Kalinik na rijeci Eufrat i uništava je.


## Rođenja

## Smrti
* 28.8. &ndash; Magnus Maksim, rimski uzurpator (pogubljenje)
* Šapur III, kralj Perzije
* Temistije, kasnoantički državnik, filozof i orator 
* Qifu Guoren, osnivač države Zapadni Qin
* Xie Xuan, kineski general

## Reference
Oribazije

**Oribasije** ili **Oribazije** (, , cca. 320 - 400) bio je kasnoantički grčki ljekar, poznat kao osobni ljekar rimskog cara Julijana i autor zbirke medicinskih tekstova poznate kao *Collectiones*.

Prije dolaska u Julijanovu pratnju se školovao u Aleksandriji kod Zenona iz Cipra. Kao Julijanov pristaša i pagan, koji je po legendi primio jedno od posljednjih proročanstava od strane proročišta u Delfima, nakon Julijanove smrti 363. je pao u nemilost i neko vrijeme morao prakticirati medicinu izvan rimskih granica. Nešto kasnije ga je na dvor vratio car Valens.

Njegovo djelo *Collectiones* je nastojalo u sebi sažeti sve medicinsko znanje antičkog svijeta u obliku citata ranijih medicinskih autora. Od 72 knjiga je do danas, međutim, očuvano samo njih 25, ali i one pružaju dragocjen uvid u antičku medicinu, odnosno daju podatke koji bi inače bili izgubljeni.

## Vanjske veze
* Greek site providing the prophecying text in modern Greek accentuation
387.

__NOTOC__
Godina **387.** (**[[rimske brojke|CCCLXXXVII]]**) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Augusta i Eutropija** (ili, rjeđe, **godina 1140. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 387. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Sveti Augustin kršten od strane Svetog Ambrozija, biskupa Milana. 
* Obudovjeli istočni rimski car Teodozije I se ženi za Galu, sestru svog prognanog zapadnog kolege Valentijana II.
* Oribasije, grčki ljekar, piše traktat o paralizi i krvarenju.


## Rođenja
* Sveti Patrik, svetac zaštitnik Irske

## Smrti
* Elija Flacila, supruga rimskog cara Teodozija I
* Sveta Monika, majka Svetog Augustina

## Reference
Bitka na Savi

**Bitka na Savi** se odigrala godine 388. između snaga istočnog rimskog cara Teodozija I na jednoj, i zapadnog rimskog uzurpatora Magnusa Maksima na drugoj strani . Magnus Maksim se 383. pobunio protiv tadašnjeg zapadnorimskog cara Gracijana, koji je iste godine ubijen; to je Maksimu omogućilo da zauzme sva područja Zapadnog Carstva osim Italije, no i odatle je 387. protjerao Gracijanovog brata i nasljednika Valentijana II. On se za pomoć obratio Teodoziju koji je pokrenuo veliki pohod. U dolini rijeke Save je došlo do velikog okršaja gdje se u redovima Maksimove vojske borio veliki broj Germana, dok je Teodozije u vojsci imao Gote, Hune i Alane. Teodozije je odnio prevagu; Maksim se povukao u Akvileju gdje se našao pod opsadom i prisiljen na predaju. Pogubljen je 28.9. 388. čime je završio još jedan građanski rat. Valentijan II se vratio na prijestolje u Zapadno Carstvo.

## Izvori
* Schmid, Walter; Emona, Vienna 1913 
* The History of the Decline and Fall of The Roman Empire  by Edward Gibbon
* For more sources see
Temistije

**Temistije** (, , Paflagonija, 317 - cca. 390) bio je kasnoantički grčki orator, pisac i političar u službi rimskih careva. Rodio se u Paflagoniji kao sin Eugenija, koji je i sam uživao reputaciju uglednog filozofa. Osim kraćeg boravka u Rimu gotovo cijeli život je proveo u Konstantinopolu; tamo su mu njegovi komentari na djela Aristotela, objavljeni bez njegovog znanja, donijeli veliku popularnost. Zahvaljujući njoj, i izuzetnom govorničkom talentu koji je koristio za panegirike, Temistije je uživao naklonost kršćanskih rimskih careva usprkos toga što je do kraja života ostao pagan. Sa vremenom je postao i blizak prijatelj istaknutih kršćanskih pisaca i mislilaca svog vremena kao što je Libanije, a dobijao je i prestižne političke funkcije, uključujući i mjesto gradskog prefekta Konstantinopola, odakle se povukao zbog starosti.
Qifu Guoren

**Qifu Guoren** (乞伏國仁) (? -388), formalno **Princ Xuanlie od Wanchuana** (苑川宣烈王), bio je osnivač kineske/Xianbei države Zapadni Qin.

Qifu Guorenov otac je bio Qifu Sifan (乞伏司繁), poglavica Xianbei plemena u današnjem južnom Gansuu, koji je 371. postao vazalom države Raniji Qin. Nakon očeve smrti 376. je Qifu Guoren postao poglavicom. Koristeći kaos koji je u državi Raniji Qin nastao nakon katastrofe na rijeci Fei 383. Qifu Guoren je podigao ustanak protiv svog sizerena, cara Fu Jiāna, a nakon Fu Jianove smrti 385. je za sebe uzeo titulu *[[chanyu]]*, označivši time početak Zapadnog Qina kao i formalno samostalne države. Usprkos toga je oko 386/387. formalno prihvatio Fu Jianovog sina Fu Pija kao svog sizerena. Umro je 388. a s obzirom da mu je sin Qifu Gongfu bio malodoban, za novog vladara je izabran njegov brat Qifu Gangui.

|-
Bahram IV

**Bahram IV.** (*Vahram*, *Varahran*) je od 388. do 399. bio Veliki kralj
Perzije iz dinastije Sasanida. 

Izvori o životu i vladavini Bahrama IV. veoma su oskudni i dijelom proturječni. Prema jednima je on bio sin Šapura III., a prema drugima njegov brat. Sporno je također je li on sklopio ugovor s rimskim carem Teodozijem I. kojim je podijeljena Armenija ili je to učinio Šapur III. što se danas smatra vjerojatnijim. 

U doba njegove vladavine godine 395. došlo je do provale Huna (iste su godine provalili u Europu što je označilo početak Seobe naroda). Huni su prešli Kavkaz i bili zaustavljeni tek u Mezopotamiji. Ipak se čini da nije došlo do većih vojnih sukoba. 

Bahrama IV. izvori opisuju kao slabog vladara. Ubijen je 399. u plemićkoj uroti. Naslijedio ga je sin Jezdegerd I.

## Literatura

* *Bahram IV.*, u: Encyclopædia Iranica, sv. 3, str. 517. i.d.
* Klaus Schippmann: *Grundzüge der Geschichte des sasanidischen Reiches*, Darmstadt 1990.
389.

__NOTOC__
Godina **389.** (**[[rimske brojke|CCCLXXXIX]]**) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Augusta bez kolege** (ili, rjeđe, **godina 1142. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 389. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Nastojeći iskorijeniti paganizam u Rimskom Carstvu, car Teodozije I naređuje da se u Aleksandriji unište sve paganske zgrade, uključujući i znamenitu Biblioteku. Teodozije također zabranjuje svako dalje štovanje kulta Veste.


## Rođenja
* Gajzerih, kralj Vandala i Alana (približni datum)

## Smrti
* 25.1. &ndash; Gregorije Nazijanski, teolog i arhiepiskop Konstantinopola (r. 329)
* Carica Mao

## Reference

## Vanjske veze

* http://www.unrv.com/government/consul-1-ad.php
* http://ancienthistory.about.com/library/bl/bl_consuls_table.htm 
* http://www.friesian.com/romconsl.htm
Vesta (mitologija)

**Vesta** ili **Vestia** je božica djevica, božica vatre, zaštitnica ognjišta, doma i porodice u rimskoj mitologiji. Iako se često spominje da je ona rimski pandan Hestije iz grčke mitologije, ona je imala velike, ali tajanstvene uloge u rimskoj religiji dugo prije nego se Hestija pojavila u grčkoj kulturi. Vesta je puno važnija za Rimljane, nego Hestija za Grke. Vesta je vrlo rijetko prikazivana, kao i Hestija.

## Opis

Vesta je kćer Saturna i Ops, koji su vladali svijetom tokom zlatnog doba. Braća su joj Jupiter, Neptun i Pluton, a sestre Cerera i Junona. Jupiter je kastrirao svog oca i proglasio se kraljem. Vesti je dao vlast nad Rimom, Cereri nad Zemljom, Neptunu nad morem i Plutonu nad podzemljem, a sebi je preuzeo nebo i zrak. Vesta je imuna na Venerine moći, ne može se zaljubiti, te nema muža ni djecu. Vesta je i božica srca te središta. Ona predstavlja srce Rimskog Carstva. Vestina se prisutnost vidi po svetoj vatri. Budući da se vatra pali u hramovima i na ognjištima, ona je vrlo važna božica, štovana svuda.

## Kult

Vestine su svećenice vestalke, a najpoznatija je Marsova ljubavnica Reja Silvija. Svećenice su čuvale svetu vatru u hramovima. To su činile do 391. kad je uvedeno krščanstvo, a štovanja svih poganskih božanstava su zabranjena. Vestalke su morale biti djevice, iako se u mitologiji spominje da je Reja Silvija začela sa Marsom Romula i Rema. Vestalke su bile poput redovnica, a živjele su u kući kraj Foruma. Ako bi optuženika vodili na pogubljenje, a on bi vidio vestalku, oslobodili ga, što svjedoči o važnosti Veste. Vestalke su bile samostalne i slobodne, te su smjele izlaziti izvan grada. Vestin je festival *Vestalia*. Vesta je i zaštitnica kuće, štovana bacanjem hrane u vatru.

## Vanjske veze
Braga

**Braga** je grad i općina od 181,494 stanovnika na sjeveru Portugala u Regiji Sjeverni Portugal u Distriktu Braga u kom je administrativni centar.

## Sport
Najpoznatiji sportski klub u gradu je nogometni klub S.C. Braga koji je osnovan 1921. godine i jedan je od članova portugalske prve nogometne lige.

## Svjetska baština
Svetilište Bom Jesus do Monte smješteno u gradu Bragi je na listi svjetske baštine. Pripada bratstvu Bom Jesus do Monte, instituciji koja neprekidno nadzire ovo mjesto skoro 400 godina. Svetište je razvijano u periodu od više od 600 godina, prvenstveno u baroknom stilu, i ilustruje evropsku tradiciju stvaranja Sacri Monti (svetih planina), koju je promovirala Katolička crkva na Tridentskom saboru u 16. stoljeću, kao reakcija do protestantske reformacije.

Okrenuto je prema zapadu i ima širok pogled na cijeli grad Bragu, djelimično na okean i na Bracara Augusta, osnovanu u rimsko doba, od kojih je istorijski neodvojiva. Svetište je tip arhitektonskog i pejzažnog ansambla koji je, uglavnom definisan dugom i složenom ulicom Viae Crucis koja se pšrnje uz brdo, vodeći hodočasnike kroz kapele u kojima se nalaze zbirke skulptura koje prizivaju muke Hristove, fontane , skulpture i svečane bašte. Via Crucis završava kod crkve građene između 1784 i 1811. god. Granitne zgrade imaju fasade od krečenog maltera, uokvirene kamenim zidovima. Čuveno stepenište pet čula, sa svojim zidovima, stepenicama, fontanama, statuama i drugim ukrasnim elementima, najslikovitije je barokno djelo na imanju. 

## Gradovi prijatelji
*  Astorga, Španjolska
*  Bissorã, Gvineja Bisau
*  Clermont-Ferrand, Francuska
*  Puteaux, Francuska
*  Santo André, Brazil
*  São Nicolau, Zelenortski Otoci
## Izvori

## Vanjske veze
* Informacije o Bragi
* Mapa Brage 
* Braga Portal 
* Turističke slike grada
* Braga vodič
* Virtualna Braga
Raka (Sirija)

**Ar-Raka** (*Ar-Raqqah*, (, također i **Rakka**) je grad u sjevernom dijelu centralne Sirije, smješten na lijevoj obali Eufrata, oko 160&nbsp;km istično od Alepa. Predstavlja sjedište gubernije Ar-Raqqah i jedan od glavnih gradova historijske oblasti Diyār Muḍar, zapadnog dijela Jazīre. U njemu živi oko 191.784 stanovnika (prema procjenama iz 2008).

Osnovao ga je u 3. vijeku pne. seleukidski kralj Seleuk II Kalinik te je po njemu dobio ime Kalinik (, ). Godine 542. ga je uništio sasanidski kralj Hosroj I, ali je ubrzo obnovljen od strane bizanstkog cara Justinijana. U 6. vijeku je postao jedno od središta sirijskog monasticizma. Raka je svoj procvat doživjela u doba dinastije Abasida. Godine 772. kalif al Mansur naredio je gradnju, po uzoru na Bagdad, grada vojarne al Rafike, pored antičke Rake. Dva grada poslije su se stopila u jedana. Od 796. do 809., moćni kalif  Harun al-Rašid preselio je prijestolnicu Abasida iz Bagdada u Raku koja leži na raskrižju puteva između Bizanta, Damaska i Mezopotamije. Niknuo je grad palača i džamija. Uništen je za vrijeme mongolskih osvajanja u 13. vijeku, a obnovljen 1864. kada su otomanske vlasti u njega naseljavale Čerkeze i druge muslimanske izbjeglice sa Balkana i Kavkaza.

Većinom grad sunitskog islama, Raka je smještena u dolini Eufrata, nedaleko od Turske i 160 kilometara istočno od Alepa te 200 km od iračke granice. Gradnja brane blizu grada Tabke omogućila je da Raka postane ekonomski važna zbog razvoja poljoprivrede.

## Vanjske veze


U Wikimedijinom spremniku nalazi se još materijala vezanih uz temu:
******



;Vijesti i događaji
* eraqqa Website for news relating to ar-Raqqah

;Historija i arheologija
* Inscription of ar-Raqqah on the World Heritage Tentative List
* The Citadel of ar-Raqqah - article in German 
* Industrial Landscape Project - Nottingham University
* al-Raqqa at the Euphrates: Urbanity, Economy and Settlement Pattern in the Middle Abbasid Period - Jena University
Carica Mao (Gao)

**Carica Mao** (毛皇后, osobno ime nepoznato, ? -389) bila je carica kineske/Di države Raniji Qin, odnosno supruga Fu Denga (Car Gao). Otac joj je bio Mao Xing (毛興), guverner područja današnjeg Gansua; njega su 384. ubili pobunjeni vojnici. Mao Xingovo mjesto je potom preuzeo Fu Deng, koji joj ili postao ili prije toga bio suprug. Caricom je postala 387. nakon smrti cara Fu Pija, odnosno kada joj je muž postao carem. Opisivana je kao hrabra ratnica, a takvom se pokazala kada je Yao Chang, car države Kasniji Yan, iznenada napao Fu Dengovu bazu u Daijeu. Tada je zarobljena tek kada je ubila 700 neprijateljskih vojnika; kada je prkosno odbila postati Yao Changovom konkubinom, pogubljena je.
390-e

**390-e** su decenija koja je počela 1. januara 390. i završila 31. decembra 399.

## Događaji i trendovi

* 390 - 395 - Teodozije I donosi edikte kojima je zabranjena svaka javna manifestacija paganske religije u Carstvu; paganski hramovi i institucije, kao Aleksandrijska biblioteka su zatvoreni ili uništeni; paganske svetkovine, uključujući i Drevne olimpijske igre ukinute, a u Rimu raspušten red Vestalki. 
* 395 - Nakon smrti Teodozija Rimsko Carstvo i formalno podijeljeno na Zapadno i Istočno (kasnije poznato kao Bizantsko). 
* 395-396 - Vizigoti po Alarihom pustoše Grčku.

## Reference
Zetska ravnica

**Zetska ravnica** (**Zeta**) je plodna nizija u Crnoj Gori. Prostire se od Podgorice na sjeveru do Skadarskog jezera na jugu. Iako ime to nagovještava, rijeka Zeta ne protiče kroz Zetsku ravnicu, već kroz susjednu Bjelopavlićku ravnicu.

Zetska ravnica je jedan od najgušće naseljenih dijelova Crne Gore. Najveće naselje su Golubovci, sjedište gradske opštine Golubovci. Ovdje je takođe smješten aerodrom Podgorica.

Ravnica je prekrivena crvenicom, pa je idealna za gajenje voća i povrća. U Zetskoj ravnici se nalaze vinogradi ”Plantaže”, najvećeg crnogorskog proizvođača vina.
Crvenica

**Crvenica** je tip zemljišta karakterističan za mediteranske kraške predele, tj. terene izgrađene od krečnjaka koji dobijaju znatnu količinu padavina. Crvenica je teško tle, zbijeno, s malo humusnih materija. Ali, crvenica lako upija i dugo zadržava vodu, što omogućuje biljkama da na njoj opstaju i tokom suvog, žarkog i dugog mediteranskog leta. U stručnoj literaturi crvenica je poznata pod italijanskim nazivom *terra rossa*. Ovaj tip zemljišta nastaje rastvaranjem krečnjaka i dolomita i predstavlja njegov nerazgradivi ostatak. Formira se po dnu vrtača, uvala i kraških polja.

Crvenica se u Crnoj Gori javlja od Herceg Novog do ušća Bojane. Izrazita je u Zetskoj i Bjelopavlićkoj niziji. U Srbiji tera rosa zahvata manje prostore u Raškoj, Šumadiji (Stragari i Topola), zatim u Metohiji i istočoj Srbiji.

Tera rosa je glinovita, mrvičaste strukture. Sadržaj humusa je oko 1-3%. Sadrži okside gvožđa i aluminijuma, koji joj daju crvenu boju, zbog čega je i dobila ime. Spada u tipska – razvijena zemljišta. Na višim nadmorskim visinama prelazi u gajnjače i podzole zahvaljujući porastu količine padavina. Crvenica je pogodna za gajenje vinove loze i voća (smokva, maslina i dr).

## Povezano
* Gajnjače
* Krečnjak
* Dolomit

## Literatura
* Rodić, D. i Pavlović, M, (1994): *Geografija Jugoslavije*, Savremena administracija, Beograd

## Vanjske veze
* Znanje — zemljišta
Enda Kenny

**Enda Kenny** (24. april 1951 -) je trenutni Taoiseach (premijer) Irske. Od 2022. je vođa desničarske stranke Fine Gael, a od 1975. je bio Teachta Dála (parlamentarni zastupnik) za Mayo, naslijedivši svog oca Henryja Kennyja. 

Kenny je od 1994. do 1997. služio kao ministar trgovine i turizma. Trenutno je najdugovječniji zastupnik u Dáil Éireannu i uživa titulu Otac Dáila. U dva mandata je bio i potpredsjednik Evropske narodne partije. 

Kenny led je vodio Fine Gael u veliku pobjedu na izborima 2011. Nakon njih je sklopio koalicijski sporazum sa Laburističkom strankom te je imenovan za Taoiseacha od predsjednice Mary McAleese nakon što je 31. Dáil sazvan 9. marta 2011. On je prvi Taosieach iz stranke Fine Gael od vremena Johna Brutona (1994 -1997) i prvi vođa Fine Gaela koji je vlast osvojio na izborima nakon Garreta FitzGeralda 1982.

## Izvori

## Vanjske veze

* Enda Kenny's page on the Fine Gael website
Jovan Divjak

**Jovan Divjak** (Beograd, 11. mart 1937 – Sarajevo, 8. april 2021) bio je bivši jugoslavenski i bosanskohercegovački vojskovođa, koji je 1992. godine nakon višegodišnje službe u JNA i Teritorijalnoj obrani početkom rata u BiH prešao na stranu vlade u Sarajevu. Iako je porijeklom iz pravoslavne porodice u Bosanskoj Krajini, nacionalno se izjašnjava kao Bosanac. Tokom rata je stekao ogromnu popularnost među Bošnjacima, dok ga neki bosanski Srbi smatraju izdajnikom. 

Godine 2011. je uhapšen u Beču zbog navodnih ratnih zločina počinjenih u vrijeme napada na kolonu JNA u Sarajevu 1992. odnosno temeljem potjernice koje je izdala Srbija, ali je ubrzo oslobođen optužbi. Taj je događaj, slično kao i ranije hapšenje hrvatskog ratnog veterana Tihomira Purde, izazvao buru protesta na području bivše Jugoslavije.

## Vanjske veze
*
390.

__NOTOC__
Godina **390.** (**[[rimske brojke|CCCXC]]**) bila je redovna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Timasija i Promota** (ili, rjeđe, **godina 1143. ''[[Ab urbe condita]]***). Oznaka 390. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je [[kalendarska era]] [[Anno Domini]] u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

== Događaji ==
<onlyinclude>
* Čuvši za ubistvo svog generala Buteriha, [[Rimsko Carstvo|rimski]] car [[Teodozije I]] naređuje da se za odmazdu [[Masakr u Solunu|masakriraju građani Soluna]]. Milanski biskup [[Ambrozije]], zgrožen carevim postupkom, [[ekskomunikacija|ekskomunicira]] Teodozija.
* Teodozije iz [[Egipat|Egipta]] dovodi [[obelisk]] koga postavlja na [[Hipodrom u Konstantinopolu]].
* Rudrasena postaje car države [[Vakataka]] na [[Dekanska visoravan|Dekanskoj visoravni]] [[Indija|Indije]]. Iste godine se ženi za Prabhavatiguptu, kćer [[Čandragupta II|Čandragupte II]].
* [[Jeronim]] dovršava [[latinski]] prijevod [[Novi zavjet|Novog zavjeta]] i počinje prevoditi [[Stari zavjet]].
* [[Vatsyayana]] revidira tekst [[Kama Sutra|Kama Sutre]].
* cca. 390&ndash;[[401]] &ndash; Izrađena *Svećenica Bakha'' (?), desni dio diptiha i jedna od posljednjih paganskih skulptura u Rimu. Danas se čuva u Muzeju Viktorije i Alberta u Londonu.


## Rođenja
* Bleda, kralj Huna
* Prosper iz Akvitanije, učenik Augustina
* Galla Placidia, kćer Teodozija I, supruga Konstancija III i majka Valentinijana III
* Gao Yun, službenik države Sjeverni Wei
* Xie Hui, kineski general u službi dinastije Liu Song
* Marcijan, istočnorimski car (približni datum)

## Smrti
* Apolinaris od Laodiceje, biskup
* Supruga Chen Guinü

## Reference
Victoria and Albert Museum

**Victoria and Albert Museum** (često zvan samo po kratici **V&A**) u Londonu je najveći muzej primijenjene umjetnosti i dizajna na svijetu. On posjeduje stalnu zbirku od 4,5 milijuna izložaka. Utemeljen je 1852., i nazvan je po britanskom kraljevskom paru, princu Albertu i kraljici Victoriji. 

Danas se prostire se na površini od 2, 2 km2 i ima u kompleksu svojih zgrada i aneksa 145 galerija. 
Muzejske kolekcije imaju raspon od 5 000 godina, od početka civilizacije do najnovijih dana, iz svih grana umjetnosti, i sa svih kontinenata.
Muzej ima zbirke keramike, stakla, tekstila, odjeće, srebra, metala, nakita, namještaja, srednjevjekovnih predmeta, skulptura, slika starih majstora, grafika starih majstora, , crteža i fotografija, i po mnogočemu je najveći i neusporediv sa bilo kojim muzejem na svijetu.

**V&A** ima najveću zbirku neoklasične skulpture na svijetu, kao i najveću kolekciju izložaka talijanske renesanse izvan Italije.
Njegova dalekoistočna kolekcija (Južna Azija, Kina, Japan, Koreja je najbolja u Europi, a zbirka islamske umjetnosti ide u rang onoj iz pariškogLouvra i Metropolitan Museum of Art, iz New Yorka.

Nalazi se u **južnom Kensingtonu**, muzejskom dijelu Londona, popularno zvanim - **Albertopolis**, jer se u njegovoj blizini nalaze i druge značajne kulturne institucije pa i dva velika muzeja; **Prirodoslovni muzej** (Natural History Museum) i **Muzej znanosti** (Science Museum).
Najslavnija djela koja muzej posjeduje, djela su umjetnika: William Blakea, Sandra Botticellia, John Constablea, Raffaella, William Turnera, Diego Velázqueza, mnogih drugih.

*Victoria and Albert Museum*, upravlja sa još pet drugih muzeja a to su:
* Wellington Museum
* Osterley House
* Ham House
* Kazališni Muzej Covent Garden
* Bethnal Green Museum of Childhood

U skladu sa najnovijim trendom u svijetu kulture, od 2001. se ne naplaćuje ulaz u muzej ( kao ni u ostale britanske muzeje).

## Vanjske veze

* Službene stranice Victoria and Albert muzeja
Ladislav V Postum

**Ladislav V. Posmrtni** (Komárom, 22. veljače 1440. - Prag, 23. studenog 1457.; mađarski: **László Postumus**, češki: **Ladislav Pohrobek**) još kao dječak postao je ugarsko-hrvatskim i češkim kraljem. Vladavina mu je obilježena sukobom između njegova skrbnika Ulrika, grofa Celjskog, i mađarske velikaške obitelji Hunjadi.

Ladislav je bio posmrtni i jedini sin austrijskog vojvode i njemačkog kralja Alberta II. Habsburgovca, koji je također bio ugarsko-hrvatski i češki kralj. Ugarska je međutim već izabrala Vladislava III. Poljskoga za kralja kao Vladislava I, no Ladislavova majka Elizabeta prisilila je ugarskog primasa da okruni Ladislava za kralja u Stolnom Biogradu 15. svibnja 1440. Zatim je sina stavila pod skrbništvo i zaštitu svoga rođaka austrijskog nadvojvode, kasnije cara Fridrika III.. Ugarski su staleži, međutim, objavili povelju kojom su Ladislavovu krunidbu proglasili ništavnom i nevažećom.

Nakon Vladislavove smrti (1444.), Ladislav je izabran za ugarskog kralja, no Fridrik je nastavio obnašati službu skrbnika kako Ladislava tako i krune sve do 1452. Skrbništvo nad djetetom je kasnije dodijeljeno Ulriku, jednom od neprijatelja Janka Hunjadija, koji je ranije izabran za upravitelja Ugarske sa svim kraljevskim i upravnim ovlastima. Ulrik je uspio usaditi mržnju prema obitelji Hunjadi u mladoga kralja.

Ladislav je, još uvijek maloljetan, 28. listopada 1453. okrunjen za kralja Češke kao Ladislav I. Nakon toga većinu je vremena provodio u Pragu i Beču. Regenti su vladali obima njegovim kraljevstvima: Juraj Podjebradski u Češkoj i Hunjadi u Ugarskoj. Nakon Hunjadijeve smrti (kolovoz 1456.), njegov je sin Ladislav Hunjadi smaknuo Ulrika kasnije iste godine. Smaknuće Ladislava Hunjadija (ožujak 1457.), nakon što se Ladislav V. zakleo da mu neće nauditi, podiglo je takvu buru u Ugarskoj da je kralj morao bježati u Prag, gdje je i umro iste godine. Stoljećima se nagađalo da su Ladislava otrovali njegovi politički protivnici ili njegov nasljednik na češkom prijestolju, Juraj Podjebradski. Međutim, znanstvenom analizom Ladislavova kostura 1987.-1988. utvrđeno je da je umro od dječje leukemije.
Vātsyāyana

**Vātsyāyana** (1. milenijum) je hinduistički filozof vedske tradicije za koga se vjeruje da je živio u Indiji u doba Gupta Carstva. Spominje se kao jedan od autora Kama Sutre, odnosno teksta *Nyāya Sutra Bhāshya*, prvog komentara na *[[Nyāya Sutre]]*, filozofski tekst Aksapada Gautame. O njegovom životu ne postoje gotovo nikakvi podaci; razdoblje u kome je mogao živjeti se smješta između 1. vijeka (kada je živio Satakarni od Kuntala, kralj dinastije Satahavana koga spominje u tekstu) i 6. vijeka kada je živio Varahamira, autor teksta *Brihatsanhita* koji spominje Vatsayanu.

## Literatura

* Richard Schmidt (Hrsg.): *Das Kamasutram. Die indische Ars Amatoria. Nebst dem vollständigen Commentare (Jayamangala) des Yasodhara*. Aus dem Sanskrit übersetzt und hrsg. von Richard Schmidt. Wilhelm Friedrich, Leipzig 1900.
* Klaus Mylius (Hrsg.): *Das Ka-masu-tra*. Aus dem Sanskrit ins Deutsche übersetzt und hrsg. von Klaus Mylius. (= Reclams Universal-Bibliothek; 9781). Reclam, Leipzig 1986 / Reclam, Stuttgart 1999,  (erschien auch bei der Büchergilde Gutenberg, bei dtv, bei VMA und beim Otus-Verlag)
* Sandhya Mulchandani, Sudhir Kakar: *Kamasutra. Die indische Liebeslehre.* Collection Rolf Heyne, München 2008. 

## Vanjske veze
*  (francuski i engleski prijevodi)
* Vatsyayana Kamasutra - Complete translation in english
Vakataka

**Vākāṭaka Carstvo** (Devanagari:वाकाटक) je naziv za državu kojom je upravljala istoimena indijska vladarska dinastija nastala na Dekanskoj visoravni sredinom 3. vijeka. Vjeruje se da joj se teritorija pružala od Malwe i Gujarata na sjeveru do rijeke Tungabhadra na jugu, odnosno od Arapskog mora na zapadu do Bengalskog zaliva na istoku. Smatra se najvažnijom od svih dinastija koja je naslijedila Satavhane, a bila je suvremenik Gupti.

Vakatake, kao i sve dekanske dinastije, su tvrdili da potiču od brahmana. Sa druge strane se o Vindhyashaktiju (cca. 250–270), osnivaču dinastije, malo zna iako se spominje u Puranama. Teritorijalna ekspanzija je započela u doba njegovog sina Pravarasene I. Vjeruje se kako se nakon Pravarsenine smrti dinastija Vakataka podijelila u četiri ogranka - dva su poznata (Pravarpura-Nandivardhana i Vatsagulma), a dva još uvijek nepoznata historičarima.

Vakatake su bili poznati kao pokrovitelji umjetnosti, arhitekture i književnosti, te su podigli niz spomenika, od kojih je najpoznatije budističke vihare i chaitye spilja Ajanta (lokalitet Svjetske baštine), sagrađen pod pokroviteljstvom Vakataka cara Harishene.

## Reference
* *The Vākātaka-Gupta Age: Circa 200-550 A.D.*, by Ramesh Chandra Majumdar, Anant Sadashiv Altekar.Published by Motilal Banarsidass Publ., 1986. .

## Vanjske veze
* Rulers of Maharashtra 
* History of Maharashtra
* Online Excerpts of ''The Vākātaka-Gupta Age: Circa 200-550 A.D.''
Dekanska visoravan

**Dekanska visoravan**, ili jednostavno **Dekan**, je prostrana visoravan u Indiji, koja obuhvata veći deo centralne i južnu Indiju. 

Dekan obuhvata celo poluostrvo Indije južno od planina Vinđa, a visina mu je 450-750 -{m}-. Sa zapada je ograničen planinama Zapadni Gati dok su na istoku Istočni Gati. Ove dve planine, zajedno sa Vinđom, formiraju tri stranice trugla koji obuhvata ovu visoravan. 

Reč Dekan je nastala od sanskritske reči *Dakschina*, što znači desno, odnosno po indijskom shvatanju „južni deo sveta“. Pretpostavlja se da su ovo ime dali Arijevci, koji su migrirali sa zapada ka istoku, tako da im je Dekan bio na desnoj strani. 

Na tamilskom Dekan se naziva *takana*, a na kanada jeziku *dakana*. Jezici kanada i tamilski su jezici većine žitelja visoravni (Dravidi). 

Glavna poljoprivredna kultura na visoravni je pamuk, a gaje se i šećerna trska, pirinač. Rijeka Godavari i njene pritoke, kao i rijeka Iravadi, odvode vodu sa severnog dela visoravni ka Bengalskom zalivu. Rijeke Kaveri i Krišna vrše tu funkciju na jugu visoravni. 

Geološki, visoravan se sastoji od vulkanskog bazalta. Region je bogat rudama i mineralima: gvožđe, zlato, dijamanti.
Supruga Chen Guinü

**Supruga Chen Guinü** (陳歸女, ? -390), formalno **Carica majka Ande** (安德太后, doslovno "mira i kreposna carica majka") bila je konkubina kineskog cara cara Xiaowua iz dinastije Jin. Njen otac Chen Guang (陳廣) je bio muzičar koji je napredovao do mjesta dvorskog službenika. Kineski historijski izvori je opisuju kao lijepu i muzički nadarenu ženu; zbog toga je odabrana za carevu suprugu, iako nikada za života nije postala formalna carica. Rodila mu je dva sina - krunskog princa Sima Dezonga i princa Sima Dewena - koji će obojica postati carevi. Titulu "carice majke" je dobila tek posthumno, nakon dolaska na vlast njenog sina Sima Dezonga na prijestolje.
Masakr u Solunu

**Masakr u Solunu** je naziv za masovno ubistvo nekoliko hiljada stanovnika kasnoantičkog Soluna koje su 390. izvele rimske trupe po naređenju tadašnjeg cara Teodozija I.

Niz događaja koji će dovesti do masakra je započeo u aprilu godine 390. kada je Buterih, rimski *[[magister Militum|magister militum]]* za Ilirik (u čijoj je nadležnosti bio i Solun), dao uhapsiti jednog od solunskih profesionalnih vozača dvokolica, navodeći kao razlog prekršaje seksualne prirode. Vozač je uživao veliku popularnost među svojim sugrađanima, koji su demonstrirali tražeći njegovo puštanje, a kada je Buterih to odbio, došlo je do nereda u kojima je Buterih ubijen. Čuvši za taj događaj, Teodozije se razbjesnio i na grad poslao vojsku u kaznenu ekspediciju, naredivši vojnicima da ubiju sve žitelje bez milosti. Nešto kasnije se Teodozije smirio i predomislio, ali prije dolaska glasnika s novim instrukcijama je, prema Teodoretu, bilo već ubijeno 7000 ljudi.

Čuvši za masakr, milanski biskup Ambrozije je Teodoziju poslao pismo u kome ga žestoko kritizira zbog njegovog postupka koji je doveo do krvoprolića na hiljadama nedužnih ljudi. Ambrozije je dodatno iskazao svoje negodovanje kada je u Mediolanumu caru zapriječio pristup u crkvu. Teodozije je zbog toga bio duboko potišten i tek nakon što je iskazao iskreno kajanje mu je Ambrozije oprostio.
Hipodrom u Carigradu

**Carigradski hipodrom** ili **Konstantinov hipodrom** (turski: * Sultanahmet Meydanı ili At Meydanı*, tj. "Trg sulatana Ahmeda" ili "Konjski trg") je bivši hipodrom i kulturno središte Konstantinopola (Istanbul) u današnjoj Turskoj.

Riječ *[[hipodrom]]* dolazi od grčke riječi *hippos* ('ιππος), konj i riječi *dromos* (δρομος), koja znači stazu, put, cestu. Konjske trke i trke dvokolica su bile omiljena zabava u starom vijeku te su bile čestim dijelom grčkih gradova u helenističko, starorimsko i bizantsko doba.

Hipodrom je dao izgraditi car Konstantin I. Veliki prilikom njegove obnove Bizanta 324. godine, na mjestu starijeg hipodroma iz vremena cara Septimija Severa (203.). Hipodrom je imao veličinu od 450 x 130 metara i mogao je primiti oko 100.000 posjetitelja odjednom. Carska loža (*Kathisma*) se nalazila na njenoj istočnoj strani i carska obitelj joj je imala izravan pristup tajnim tunelom iz Carske palače. Na njezinim sjevernim tribinama nalazila se skupina brončanih skulptura poznatih kao "Konji sv. Marka" koje su križari tijekom Četvrtog križarskog rata opljačkali i odnijeli u Veneciju, te se danas mogu vidjeti na pročelju Bazilici sv. Marka. Osim njih, hipodrom je bio bogato ukrašen brojnim skulpturama bogova, careva i heroja, kao i purpurnim zastavama i rijetkim tapiserijama
Krivine oko kojih su skretale kočije su označene s dva egipatska obeliska, "Zidni obelisk" i Tutmozisov obelisk.

Hipodrom je bio središte društvenog života Konstantinopola i često su se političke stranke svrstavale u jednu od četiri navijačke skupine: Plavi (*Venetoi*), Zeleni (*Prasinoi*), Crveni (*Rousioi*) i Bijeli (*Leukoi*). Najveći sukob navijačkih skupina je prouzrokovao velike proteste poznate kao "Pobuna Nika" 532. godine u kojoj je stradalo oko 300.000 ljudi.

Nakon Četvrtog križarskog rata hipodrom je ostao ruina i nikada se nije oporavio. Nakon što su Konstantinopol osvojili Osmanlije, oni su ga koristili za cjelodnevne ceremonije kao što je bila procesija proslave rođenja sinova sultana Ahmeda III.


Image:Snake_column_Hippodrome_Constantinople_2007.jpg|Zmijski stup u prednjem planu. Obelisk Tutmozisa III. je u pozadini.
Image:Istambul cokol1RB.JPG|Osnovica obeliska Tutmozisa III. koja prikazuje cara Teodozija I. kako daje lovorov vijenac pobjedniku s *kathisme* na hipodromu.
Image:Hippodrome Constantinople 2007 009.jpg|Konstantinov obelisk.


## Reference

## Vanjske veze

* Fotografije s pojašnjenjima 
* Bizant 1200.| Hipodrome
Bleda

**Bleda** (*[[Mađarski jezik|mađ]]:Bleda*),(Priscus: *Βλήδας*; Procopius: *Βλέδας*)(390. - 445.), vladao je Hunima otprilike četrnaest godina, do 445. godine. On je nasledio Ru-u, očevog strica. Jedno vreme, pred kraj života, je vladao hunima zajedno sa Atilom. Celo predanje ide da je Atila silom preuzeo vlast ubivši Bledu tokom jednog lova i tako sam preuzeo celokupnu vlast nad Hunima 445. godine. Bledina smrt je obavijena velom tajne, tako da se o tome malo zna kao i o njegovom životu. 

Po srednjovekovnim hronikama Buda, deo Budimpešte, je dobila ime po Bledi. Tako da je, po tome izvoru, kralj Bleda u mađarskoj literaturi bio poznat po imenu *Buda*. 

## Literatura
* Aranj Janoš - Smrt Bude (*Pl. Arany János *Buda halála* című költeményében.*).
Prosper Akvitanski

**Sveti Prosper Akvitanski** (, cca. 390 - cca. 455), ponekad navođen i kao **Prosper Tiron**, bio je kasnoantički kršćanski teolog i historičar, poznat kao jedan od najvažnijih učenika sv. Augustina, kao i po tome što je napisao nastavak Jeronimove *[[Chronicon (Jeronim)|Kronike]]*, a koji predstavlja jedan od najvažnijih historijskih izvora o Evropi u prvoj polovici 5. vijeka.

## Izvori

## Vanjske veze
* Opera Omnia by Migne Patrologia Latina with analytical indexes
Xie Hui

**Xie Hui** (謝晦) (390–426), kurtoazno ime **Xuanming** (宣明), bio je kineski velikodostojnik u službi dinastije Liu Song, poznat po tome što je zajedno sa kolegama Xu Xianzhijem i Fu Liangom svrgnuo cara Shaoa, uvjeren kako on nije dostojan nasljednik osnivača dinastijecara Wua (Liu Yu). Na prijestolje je došao Shaov brat car Wen, koji je ljut zbog bratovog ubistva, dao pogubiti Xua i Fua. Uplašen za sebe, Xie je podigao ustanak protiv cara, ali je poražen i pogubljen.
Gao Yun (vojvoda)

**Gao Yun** (高允) (390–487), kurtoazno ime **Bogong** (伯恭), formalno **Vojvoda Wen od Xianyanga** (咸陽文公), bio je kineski velikodostojnik u službi države Sjeverni Wei. Rodio se kao sin Gao Taoa, regionalnog službenika države Kasniji Yan, ali je prvih četrdesetak godina života proveo kao budistički redovnik i proučavajući kineske historijske knjige, tek povremeno služeći u regionalnim upravama. Tek 431. je pozvan u Pincheng na dvor cara Taiwua, gdje je postepeno počeo napredovati u osoblju premijera Cui Haoa. Njegova čestitost i spremnost za preuzimanje odgovornosti mu je omogućila da preživi čak i Cui Haov, a i vlastiti pad u nemilost. Gao Yun je uticaj stekao tek pod carem Wenchengom koji je na prijestolje stupio 452. Održao ga je i pod vladavinom njegovih nasljednika Xianwena i Xiaowena, postavši jedan od najdugovječnijih državnih službenika svog vremena. Umro je u dubokoj starosti. Osim bavljenja upravnim poslovima, decenijama je sastavljao službenu historiju dinastije Sjeverni Wei.
Konstancije III

**Flavije Konstancije** (? – 2. septembar 421), ili **Konstancije III** je bio rimski vojskovođa i na kraju rimski car. Tokom druge decenije petog veka je već neformalno držao vlast, a 421. je za kratko postao savladar Honorija, cara Zapadnog rimskog carstva.

Konstancije je rođen u Nišu, tadašnjem Naisu. Bio je vojnik od karijere. Kao -{magister militum}- pod Honorijem, uspešno je branio Zapadno rimsko carstvo. Naročito se istakao u gušenju pobune uzurpatora Konstantina. Za te zasluge dobio je titulu patricija i sticao sve više uticaja nad nesposobnim Honorijem. Godine 417. se oženio Honorijevom polu-sestrom Galom Placidijom, a 8. februara 421. postao je Honorijev savladar – no u stvari on je vladao čitavim Zapadom.

Istočno-rimski car Teodosije II nije želeo da prizna Konstancijevo imenovanje za savladara. Navodno je Konstancije rešio da zbog toga zarati sa Istokom, ali pre nego što je išta mogao da uradi, iznenada je umro 2. septembra iste godine. Konstancije je sa Galom Placidijom imao dvoje dece: budućeg cara Valentinijana III i Justu Gratu Honoriju.

Konstancijev uspeh u okviru carske porodice, dao je nadu i drugim vojnim komandantima na Zapadu da će i sami moći postati carevi. Ali, to je samo uspelo Petroniju Maksimu (vladao je doduše još kraće od Konstancija), dok su zaslužni varvarski komandanti bili neuspešni u tome (Aecije i Ricimer).
Rouran

**Rouran** (; Wade-Giles: **Jou-jan**), **Ruanruan/Ruru** (), **Tan Tan** () ili **Juan-Juan** je naziv za konfederaciju nomadskih plemena na sjevernim granicama Uže Kine od kraja 4. do kraja 6. vijeka. Historičari ponekad špekuliraju kako su Rourani bili isto što i Eurazijski Avari koji su se kasnije pojavili u Evropi.

Rouransku državu je uništio savez Gok Turaka, te kineski dinastija Sjeverni Qi i Sjeverni Zhou oko godine 552.

## Fusnote

## Izvori

* Findley, Carter Vaughn. (2005). *The Turks in World History*. Oxford University Press.  (cloth);  (pbk).
* Grousset, René. (1970). *The Empire of the Steppes: a History of Central Asia*. Translated by Naomi Walford. Rutgers University Press. New Brunswick, New Jersey, U.S.A.Third Paperback printing, 1991.  (casebound);  (pbk).
* Map of their empire 
* Definition 
* information about the Rouran
* Kradin, Nikolay. "From Tribal Confederation to Empire: the Evolution of the Rouran Society". Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae, Vol. 58, No 2 (2005): 149-169.
Zhai Liao

**Zhao Liao** (翟遼) (? -391) bio je osnivač kineske/Dingling države Wei. During his reign, he used the title "Heavenly Prince" (*[[Tian Wang]]*), roughly equivalent to emperor. Bio je sin ili nećak Dingling poglavice Zhai Bina koji je 384. digao ustanak protiv države Raniji Qin, a nešto kasnije poginuo u sukobu sa novostvorenom državom Kasniji Yan. Godine 385. je preživio masakr većine svojih sunarodnjaka te utočište pronašao u Kapetaniji Liyang (današnji Henan) koja se nalazila pod upravom dinastije Jin. Godine 386. je na prevaru zauzeo to područje, te se nakon kraćeg savezništva sa Kasnijim Yanom, proglasio nebeskim princom novostvorene države Wei. Godine 391. je umro, a naslijedio ga je sin Zhai Zhao.
Tiele (narod)

**Tiele** (), također poznati i kao **Chile** () i **Gaoche** () je naziv za nomadski narod koji je živio u stepama sjeverne Kine i centralne Azije, i prvi put se pojavio nakon raspada Xiongnu konfederacije. Kineski izvori ih smatraju istovjetnima sa ranijim narodom Dingling.

## Izvori
Yujiulü Shelun

**Yujiulü Shelun** (; pinyin: Yùjiǔlǘ Shèlún) (? - 410) bio je kagan Rourana od 402. do 410. Na vlast je došao nakon što mu je otac Heduohan (曷多汗) ubijen u sukobu sa klanom Tuoba (Sjeverni Wei). Shelun je tu smrt nastojao osvetiti pljačkaškim pohodima, ali je 399. teško poražen i natjeran u bijeg prema zapadu. Tamo je pokorio pleme Hulu (斛律) i uz njihovu pomoć pokorio narod Gaoche, te se 402. za sebe uzeo titulu kagan (可汗) ili Qiudoufa Khan (丘豆伐可汗). Time je postao prvi vođa eurazijskih nomada koji je koristio tu titulu. Umro je u maju 410. i naslijedio ga je Yujiulü Hulü.
392.

__NOTOC__
Godina **392.** (**[[rimske brojke|CCCXCII]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Augusta i Rufina** (ili, rjeđe, **godina 1145. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 392. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Teodozije I donosi još jedan ukaz, kojim su pooštrebne zabrane molitvi i prinošenja žrtvi u paganskim (ne-kršćanskim) hramovima.
* 22.8. &ndash; Nakon tajanstvene smrti zapadnog cara Valentinijana II vojskovođa Arbogast u Galiji novim carem proglašava Eugenija.


## Rođenja
* Car Mingyuan od Sjevernog Weija

## Smrti
* maj &ndash; Valentinijan II, rimski car

## References

## Vanjske veze

* http://www.unrv.com/government/consul-1-ad.php
* http://ancienthistory.about.com/library/bl/bl_consuls_table.htm 
* http://www.friesian.com/romconsl.htm
Car Mingyuan od Sjevernog Weija

**Car Mingyuan od Sjevernog Weija** ((北)魏明元帝) (392–423), osobno ime **Tuoba Si** (拓拔嗣), bio je car kineske/Xianbei države/dinastije Sjeverni Wei. Bio je najstariji sin osnivača cara Daowua koga je naslijedio 409. Za vrijeme njegove vladavine država se nije širila kao za vrijeme vladavine oca, ali je Mingyuan, koga kineski historijski izvori opisuju kao razboritog i sposobnog vladara, to nadoknadio unutrašnjom konsolidacijom ranije osvojenih teritorija, uspostavivši tradiciju redovnog savjetovanja sa svojim ministrima. Umro je 423. a naslijedio je sin car Taiwu, koji će pod vlast dinastije staviti cijelu sjevernu Kinu.

## Reference

* *[[Knjiga Weija]]*, vol. 3.
* *[[Historija Sjevernih dinastija]]*, vol. 1.
* *[[Zizhi Tongjian]]*, vols. 113, 115, 116, 117, 118, 119.

|- style="text-align: center;"

|-

|- style="text-align: center;"
391.

__NOTOC__
Godina **391.** (**[[rimske brojke|CCCXCI]]**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Tacijana i Simaha** (ili, rjeđe, **godina 1144. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 390. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Nakon što je car Teodozije I uveo kršćanstvo kao državnu religiju Rimskog Carstva počinju se zatvarati svi paganski (ne-kršćanski) hramovi u Carstvu. U okviru te kampanje je ugašen vječni plamen u Hramu Veste na Rimskom forumu i raspušten red Vestalki.
* Gwanggaeto Veliki dolazi na prijestolje korejske države Goguryeo.
* Rouranski poglavica Heduohan (曷多汗) je poražen i ubijen u sukobu sa klanom Tuoba (Sjeverni Wei). Preživjeli Rourani se povlače na zapad prema Gaocheu, pod vodstvom Heduohanovog sina i nasljednika Sheluna.
* Rimski gradski prefekt Kvint Aurelije Simah piše peticiju caru Teodoziju, tražeći da se ponovno otvore paganski hramovi, a čemu se suprotstavlja uticajni milanski biskup Ambrozije.


## Rođenja

## Smrti
* Zhai Liao, osnivač države Wei
* Heduohan, poglavica rouranskih plemena (poginuo u borbi protiv Sjevernog Weija)

## Reference
Sveta vatra Veste

**Sveta vatra Veste** je bio vječni plamen koji je gorio u antičkom Rimu i kojime se odavala počast boginja Vesti. Plamen je gorio u hramu boginje Veste na Forumu i njega su održavale Vestalke. Održavanjem vatre, koja se ritualno obnavljala svake godine na martovske Kalende, se nastojalo simbolički njegovati "duša i tijelo" Rima. 

Hram boginje Veste je tokom historije izgorio četiri, a uhvatio plamen dva puta, pa nije poznato što se dogodilo sa vječnim plamenom. Posljednji put je hram obnovljen 191. zahvaljujući carici Juliji Domni. Obrede vezane uz boginju Vestu je, pak, 391/394. ukinuo kršćanski car Teodozije I; vječni plamen je ugašen, a Vestalke raspuštene.

## Reference

* Altheim, Franz (tr. Harold Mattingly): *A History of Roman Religion* (London: Methuen & Co., Ltd., 1938)
* Fowler, W. Warde *The Roman Festivals of the Period of the Republic: An Introduction to the Study of the Religion of the Romans* (London: Macmillan & Co., 1899)
* Platner, Samuel Ball (as completed and revised by Thomas Ashby): *A Topographical Dictionary of Ancient Rome* (London: Oxford University Press, 1929) (e-text)
* Rose, H. J.: *Religion in Greece and Rome* (NY: Harper & Row, 1959)
* "*[http://17.1911encyclopedia.org/V/VE/VESTA.htm Vesta]*". 1911 encyclopedia.
Evgenije

**Flavije Evgenije** (umro 6. septembra, 394. godine) bio je rimski uzurpator između 392. i 394. godine u vreme cara Teodosija I.

## Život
U ranom periodu svog života Evgenije je bio učitelj gramatike i retorike. Svoj uspon duguje ranom poznanstvu sa Arbogastom, koji je bio magister militum i stvarni vladar Zapadnog rimskog carstva. 

### Uspon do vlasti
Nakon smrti Valentinijana II, Arbogast, koji je verovatno naterao Valentinijana na samoubistvo, postavio je za cara Evgenija 22. avgusta 392. godine. Arbogast nije sebe proglasio za cara jer nije bio Rimljanin, već Franak. 

### Evgenijeva politika
Evgenije je zamenio sve upravnike koje je svojevremeno Teodosije I postavio na zapadu. Te ljude u administraciji je Evgenije zamenio svojima. 

Evgenije je nominalno bio hrišćanin i nije lako prihvatio nominalni program zapadnih careva, paganizam. No, ipak je prihvatio da ponovo posveti paganski hram Venere i Rome, kao i da obnovi oltar Viktorije u rimskoj kuriji. 

Evgenije je imao izvesnih uspeha na vojnom planu, naročito kada je sprečio savez između Alemana i Franaka. Arbogast je otišao sa vojskom na Rajnu. 

### Evgenijev pad
Kada je bio izabran za cara, Evgenije je uputio izaslanike Teodosiju, tražeći da ga ovaj prizna za cara Zapada. Teodosije je prihvatio Evgenijeve ambasadore, ali je istovremno skupljao trupe da se obračuna sa njim. Štaviše, proglasio je svog sina Honorija za cara na Zapadu januara 393. godine. 

Teodosije I je na čelu vojske krenuo iz Carigrada i sukobio se sa Evgenijevom i Arbogastovom vojskom u bici kod Frigida na granici današnje Italije prema istoku 6. septembra 394. godine. Bitka je trajala dva dana, bila je krvava, ali je na kraju Teodosije pobedio. Arbogast je smesta izvršio samoubistvo, dok je Evgenije bio ubijen kao pobunjenik i njegova je glava bila izložena u Teodosijevom logoru. 

## Značaj Evgenijeve vladavine
Nakon Evgenijevog poraza i Teodosijeve smrti godinu dana kasnije, Rimsko carstvo se podelilo i više nikada nije povratilo svoje jedinstvo. 

Evgenijeva vladavina je predstavljalo poslednju rpiliku za pagane senatorskog stalža da se suprotstave hristijanizaciji Carstva. Ali, bitka kod Frigida bila je velika pobeda hrišćanskog oružja.
Arbogast

**Arbogast** je germansko ime koje je nastalo od riječi *arbi* ‘nasljedstvo’ + *gast* ‘stranac’.

Arbogast se može odnositi na:
* Arbogast (general), franački general iz doba kasnog Rimskog Carstva
* Sveti Arbogast, irski svetac
* Louis François Antoine Arbogast, francuski matematičar
* Detektiv Arbogast, sporedni lik u filmu *[[Psycho (1960 film)|Psycho]]*
* Dr Larry Arbogast, lik koji tumači Danny DeVito u filmu *[[Junior (film)|Junior]]*
Kiros (razvrstavanje)

**Kiros** (, ) može označavati:
* Kiros, suvremeni grad u grčkoj prefekturi Pela;
* Kiros (Sirija), drevni grad u Siriji, danas u Turskoj.