open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Parlament Grenade

**Parlament Grenade** () je vrhovno zakonodavno tijelo Grenade. Sastoji se od dva doma:

* donji ili Zastupnički dom, koga čini 15 neposredno izabranih zastupnika;
* gornji dom ili Senat, koga čini 13 imenovanih senatora.
Senat Grenade

**Senat Grenade** () je gornji dom Parlamenta Grenade. Čini ga 13 senatora - 10 imenuje vlada Grenade, a 3 vođa opozicije.
Zastupnički dom Grenade

**Zastupnički dom** () je donji dom Parlamenta Grenade. Čini ga 15 zastupnika izabranih u pojedinačnim izbornim jedinicama po većinskom sistemu. Trenutno u Zastupničkom domu većinu od 11 mjesta drži stranka Nacionalni demokratski kongres, dok opozicijska Nova nacionalna partija ima 11 mjesta.

## Reference
Lista premijera Grenade

Ovdje je sadržan popis svih šefova vlade na Grenadi:

## Glavni ministri Grenade (1954-1967)
* Eric Matthew Gairy (1. mandat) (1954 - 1956)
* Eric Matthew Gairy (2. mandat) (1958 - januar 1960.)
* Herbert A. Blaize (1. mandat) (januar 1960 - mart 1961.)
* George E. D. Clyne (mart 1961 - august 1961.)
* Eric Matthew Gairy (3. mandat) (august 1961 - 19. jun 1962)
* Herbert A. Blaize (2nd time) (septembar 1962 - august 1967)
## Premijer Grenade (1967-1979)
* Eric Matthew Gairy (august 1967 - 13. mart 1979) (svrgnut)
## Premijeri Narodne revolucionarne vlade Grenade (1979-1983)
* Maurice Bishop (13. mart 1979 - 19. oktobar 1983) (de facto svrgnut 14. oktobra 1983.)
* Bernard Coard (26. septembar 1983 - 8. oktobar 1983) (svrgnut)

## Vođa Revolucionarnog vojnog savjeta Grenade (1983)
* General Hudson Austin (19. oktobar - 25. oktobar 1983) (svrgnut)

## Predsjednik Privremenog savjetodavnog vijeća (1983-1984)
* Nicholas Brathwaite (9. decembar 1983 - 4. decembar 1984)
## Premijeri Grenade (1984-)
* Herbert A. Blaize (4. decembar 1984 - 19. decembar 1989)
* Ben Jones (20. decembar 1989 - 16. mart 1990)
* Nicholas Brathwaite (16. mart 1990 - 1. februar 1995)
* George Brizan (1. februar 1995 - 22. jun 1995)
* Keith Mitchell (22 June 1995 - 9 July 2008)
* Tillman Thomas (9. jul 2008 - )

## Povezano
* Popis generalnih guvernera Grenade
Saborna crkva (razvrstavanje)

**Saborna crkva** u pravoslavnoj tradiciji znači isto što i katedrala. Pojam **saborna crkva** može se odnositi i na:

* Saborna crkva u Beogradu,
* Saborna crkva u Novom Sadu,
* Saborni hram u Nišu,
* Saborna crkva u Sarajevu,
* Saborna crkva u Nikšiću,
* Saborna crkva u Temišvaru,
* Saborna crkva Vasilija Blaženog u Moskvi.
Saborna crkva u Beogradu

**Saborna crkva u Beogradu**, u ulici kneza Sime Markovića, podignuta je na temeljima stare crkve, koja se pominje u vrijeme austrijske vladavine Beogradom od 1717. do 1739. godine. Stara crkva, koja je bila izgrađena od kamena, s velikim kubetom, bez krsta, bila je toliko uništena poslije predaje Beograda 1739. godine, da je 1763. godine morala biti srušena. Na njenom mjestu sagrađena je nova crkva od drveta, koju je 1795. godine zamijenila crkva od čvrstog materijala ali bez zvonika. Zvono je prvi put zazvonilo u Beogradu pod Turskom, 16. februara 1830. godine, a donijeto je iz sremskog sela Jakova.

Današnja Saborna crkva je građena nepunih devet godina, od 28. aprila 1837. godine do 8. novembra 1845. godine ponalogu kneza Miloša Obrenovića. Posvećena je arhanđelu Mihajlu, krsnoj slavi kneza Miloša, koji je crkvu dao zidati kao svoju zadužbinu. Crkvu je projektovao Franc Janke po ugledu na srpsku crkvu u Sremskim Karlovcima, u stilu klasicizma sa elementima kasnog baroka. Idejno rješenje dao je baron Kordon, a crkvu su sagradili pančevački i zemunski majstori.

Unutrašnjost hrama je bogato ukrašena. Duborezni pozlaćeni ikonostas izradio je vajar Dimitrije Petrović, a ikone na ikonostasu, pevnicama, tronovima i predikaonici, kao i kompozicije na zidovima i svodovima, naslikao je Dimitrije Avramović, jedan od najistaknutijih srpskih slikara 19. veka.
Posebnu vrednost predstavlja crkvena riznica. U crkvi se nalaze mošti svetog cara Uroša i svetog despota Stefana Štiljanovića, kao i grobnice crkvenih poglavara i srpskih vladara iz dinastije Obrenović (Miloša, Mihaila i Milana). Ispred glavnog portala, sahranjena su dva velikana srpske kulture: Dositej Obradović i Vuk Stefanović Karadžić.

## Vanjske veze
* Zvanična prezentacija
Saborna crkva u Novom Sadu

**Saborna crkva** je najznačajniji pravoslavni hram u Novom Sadu i predstavlja glavnu episkopsku crkvu u Bačkoj. Nalazi se u blizini Vladičanskog dvora.

Saborna crkva se prvi put pominje 1720. godine kada je bila manji hram koji je ubrzo (1734. godine) zamenjen novim. Vremenom je i ova crkva oronula zbog čega je krajem 19. veka doneta odluka o njenoj drugoj, sveobuhvatnoj obnovi (prva obnova je bila 1851. godine, kada su sanirana oštećenja od bombardiranja 1849). Današnji izgled crkva dobija u velikoj obnovi početkom 20. veka za vreme vladike Mitrofana Ševića, jedna od glavnih izmjena je bila dogradnja kitnjastog baroknog krova zvonika, umjesto dotadašnjeg niskog i jednostavnog kvadarnog.  

Na ikonama u crkvi je najviše radio slikar Paja Jovanović. Izradio je sve ikone na ikonostasu (ukupno 33), zatim i istorijske slike iznad obe pevnice, «*Krunisanje Stefana Prvovenčanog*» i «*Sveti Sava miri zavađenu braću Vukana i Stefana*». Jovanović je uradio i dve velike ikone na tronovima (bogorodičin – levo, i arhijerejski – desno), kao i zidnu ornamentiku. U prozorima prema uličnoj strani se nalaze vitraži, od kojih jedan umesto svetačkih likova prikazuje Oliveru, kćer kneza Lazara prinudno udanu za sultana Bajazita. 

U porti crkve nalazi se najstariji sačuvani spomenik Novog Sada - Bogojavljenski krst od ružičastog mermera, koji se do prvih poslijeratnih godina nalazio ispred Vladičanskog dvora na mjestu današnjeg spomenika Jovanu Jovanoviću Zmaju a pre 1911. na raskršću Zmaj Jovine i Miletićeve ulice. 

## Galerija

Image:Spomenik čika Jovi.jpg|Pogled iz Zmaj Jovine ulice. Levo je Vladičanski dvor.
Image:SabornaCrkvaNoviSad.jpg|Pogled iz Zmaj Jovine ulice noću.
Image:IIconostatus of the Saint George's Catedral of Novi Sad.jpg|Ikonosta Saborne crkve, koji jeoslikao Paja Jovanović.
Herbert Blaize

**Herbert Augustus Blaize** (26. februar 1918 - 19. decembar 1989.) bio je grenadski političar, poznat po tome što je u nekoliko navrata bio premijer. Politikom se počeo baviti kada je 1953. godine osnovao Veliku grenadsku stranku kao glavnog suparnika stranci GULP koju je vodio Eric Gairy. Godine 1957. je prvi put postao članom parlamenta, a godine 1960. je imenovan za glavnog ministra, na kom mjestu je ostao do 1961. godine. Tada ga je smijenio Gairy, koji je godinu dana kasnije smijenjen zbog optužbi za korupciju. Blaize je tada imenovan za glavnog ministra te tamo ostao do 1967. kada je Grenada dobila širu autonomiju od Ujedinjenog Kraljevstva, a na novim izborima pobijedio Gairy. Iako je po ideologiji bio desničar, godine 1976. Blaize je sklopio izborni savez s radikalno lijevim Pokretom New Jewel Mauricea Bishopa. Savezništvo se raspalo kada je Bishop državnim udarom 1979. godine preuzeo vlast i uspostavio marksistički režim. Blaize je otišao u egzil i tamo ostao do američke vojne intervencije s kojom su 1983. zbačeni marksisti. Blaize je nakon toga formirao novu stranku pod naslovom Nova nacionalna partija, i s njom 1984. dobio izbore. Postavši premijer, vodio je politiku bliske suradnje sa SAD, a često je bio kritiziran zbog autoritarnih metoda vladavine. Umro je na dužnosti, nakon duge borbe s rakom prostate.
Eric Gairy

**Sir Eric Matthew Gairy** (18. februar 1920 - 23. august 1997) je bio grenadski političar poznat po tome što je u nekoliko navrata bio premijerom te otočne države, prije i nakon sticanja nezavisnost od Ujedinjenog Kraljevstva. 

Političku karijeru je započeo 1950. kada je od tadašnjeg sindikata formirao Grenadsku ujedinjenu laburističku partiju (GULP). Na njenom čelu je od 1954. do 1960. bio glavni ministar otoka, te od 1961. do 1962. kada su ga britanske vlasti smijenile zbog korupcije. Godine 1967. je ponovno postao premijer, i na tom mjestu vodio pregovore o nezavisnosti. Mandat su mu obilježile optužbe za korupciju i autoritarne metode vlasti. Svjetskoj javnosti je 1970. godine postao poznat kao sudionik žirija na kontroverznom izboru za Miss svijeta kada je pobijedila Grenađanka Jennifer Hosten. Također je pažnju međunarodne javnosti izazvao svojim vjerovanjem u NLO-e i lobiranjem u UN s ciljem da ta organizacija formira tijelo za istraživanje tih fenomena. Zbog toga je bio predmetom sumnji u mentalnu sposobnost. U samoj Grenadi je njegov mandat koincidirao s rastom političkih napetosti i dubokim nezadovoljstvom radikalne ljevice. Marksističko-lenjinistički radikali, organizirani u pokret New Jewel, su iskoristili njegov posjet New Yorku da 13. marta 1979. organiziraju državni udar kojim je Gairy svrgnut s vlasti. Gairy je nakon toga ostao u izgnanstvu sve do američke vojne intervencije 1983. godine koja je zbacila marksistički režim. Gairyjev pokušaj da se vrati na vlast kroz izbore, međutim, nije imao uspjeha.

## Izvori
Saborna crkva u Nikšiću

Saborna crkva, hram Sv. Vasilija Ostroškog, izgrađena je u XIX vijeku. Djelo je ruskog arhitekte Mihaila Timofeeviča Preobraženskog. Ovaj monumentalni spomenik podignut je u slavu poginulih crnogorskih i hercegovačkih junaka u ratovima od 1875.-1880. godine. Predradovi su počeli 1886. godine. Sastavljena je komisija koju su predvodili vojvoda Šako Petrović i inženjer dr. Josip Slade, koji su i izabrali Petrovu glavicu za mjesto izgradnje crkve.

Kamen temeljac za Sabornu crkvu postavljen je 17.jula 1895. godine. Crkva je građena nešto više od pet godina, a završena je 28.8. 1900. godine. Njen prvi sveštenik bio je Ilija Jovićević iz Ceklina. 

Između dva rata na zvoniku je postavljen veliki sat, prečnika 2,36 m.

Crkva se nalazi u neposrednoj blizini dvorca kralja Nikole.
Saborna crkva u Temišvaru

**Rumunska Saborna crkva u Temišvaru** (rum. *Catedrala Ortodoxă din Timişoara*) je pravoslavna crkva u centru Temišvara. Posvećena je svetim tri jerarsima.

Saborna crkva u Temišvaru izgrađena je između 1937-1940, po planovima arhitekte Joana Trajanešku. Arhitektonski stil je po mnogima neobičan za pravoslavne crkve. Mada se nalaze elementi vizantijskog stila, ipak fale za vizantijski stil tipične kupole; zato crkva ima 11 tornja od kojih najviši, centralni toranj ima visinu od oko 96 m, i koji stilistički liče na crkve i manastire moldovske škole.

Freske i ikone crkve, koje je slikao Atanasije Demijan, dovršene su posle drugog svetskog rata, tako da je crkva osvećena tek 1946. Ikonostas od lipe napravio je domaći umetnik iz Temišvara Stefan Goja. Crkva može da primi oko 4.000 vernika.

Najvažniji religiozni predmeti crkve su beogradsko jevanđelje (rum. *Noul Testament de la Bălgrad*) iz 1648 i propovedi mitropolita Varlama (*Cazania lui Varlaam*) iz 1643, dva od najstarijih dokumenata rumunskog jezika.
Nicholas Brathwaite

**Sir Nicholas Alexander Brathwaite** (8. 7. 1925 – 28.10. 2016) je grenadski političar koji se u dva navrata - od 1983. do 1984. te od 1990. do 1995. nalazio na mjestu premijera. 

Premijerom je prvi put postao u decembru 1983. godine, dva mjeseca nakon američke invazije kojom je tada svrgnut marksistički režim. Generalni guverner Paul Scoon ga je imenovao predsjednikom privremene vlade koja je Grenadu trebala voditi do novih demokratskih izbora 1984. Na njima su Brathwaite i njegove pristaše izgubile od Nove nacionalne partije Herberta Blaizea koji je postao novi premijer. Godine 1990. je Brathwaite pobijedio na izborima kao vođa stranke Narodni demokratski kongres (NDC) te ponovno formirao vladu. Godine 1995. je izgubio izbore te nedugo nakon toga podnio ostavku na mjesto vođe stranke. Iste je godine dobio plemićku titulu.
Ben Jones (Grenada)

**Ben Joseph Jones** (5.8. 1924 - 10.2. 2005.) bio je grenadski političar, poznat po kratkotrajnom mandatu na mjestu premijera. Jones je po struci bio advokat prije nego što je 1984. kao član Nove nacionalne partije (NNP) izabran u parlament, a potom postao ministar vanjskih poslova u vladi Herberta Blaizea. Na tom ga je mjestu zatekla Blaizeova smrt u decembru 1989. godine, a nakon čega je postao premijer i vođa stranke. U martu 1990. je NNP poražena na izborima od Narodnog demokratskog kongresa, te je odstupio s mjesta premijera i vođe stranke. Usprkos toga ga je novi premijer Nicholas Braithwate zadržao na mjestu šefa diplomacije sve do 1991.
George Brizan

**George Ignatius Brizan**, CMG, CBE (1942 -) je grenadski političar koji je 1995 godine kraće vrijeme služio kao premijer.

Otprije poznat kao historičar i ekonomist, Brizan je 1984. zajedno s Herbertom Blaizeom osnovao Novu nacionalnu partiju (NNP) koja je iste godine pobijedila na izborima, a Blaize postao premijer. Brizan se u aprilu 1987. razišao sa Blaizeom i osnovao opozicijsku stranku Nacionalni demokratski kongres (NDC), na čije je čelo nedugo potom došao Nicholas Braithwate. NDC je 1990. pobijedio na izborima, a Braithwate postao premijer, imenovavši Brizana ministrom financija, a potom poljoprivrede, trgovine, industrije i energije. Kada je Braithwate u julu 1994. podnio ostavku na mjesto čelnika NDC, Brizan je preuzeo stranku, a nakon Braithwateove ostavke na mjesto premijera u februaru 1995. i vladu. Iste je godine NDC poražen na izborima, a Brizan je nakon još težeg poraza na izborima 1999. godine napustio mjesto čelnika NDC i povukao se iz politike. Usprkos toga je radio kao ekonomski savjetnik premijera Keitha Mitchella.

## Reference
Bernard Coard

**Winston Bernard Coard** (10. 8. 1944. -) je bivši grenadski marksistički političar i revolucionar, poznat po državnom udaru kojim je godine 1983. svrgnut tadašnji premijer Maurice Bishop. 

S Bishopom se Coard bio sprijateljio u ranoj mladosti, kada su obojica otkrili sklonost radikalnoj ljevici. Zajedno s njim je godine 1962. osnovao Grenadsku skupštinu omladine za istinu, a nakon toga otišao studirati sociologiju i ekonomiju na Univerzitetu Brandeis gdje se priključio KP SAD. Potom je studirao političku ekonomiju na Univerzitetu Sussex gdje se priključio KP Velike Britanije. Poslije završetka studija je od 1972. predavao na karipskim univerzitetima, prije nego što se 1976. vratio na Grenadu i priključio ljevičarskoj stranci Pokret New Jewel (NJM). Kada je NJM 1979. izvršio državni udar s kojim je svrgnut premijer Eric Gairy te formirao Narodnu revolucionarnu vladu na čelu s Bishopom, Coard je postao njen potpredsjednik. 

Coard se s vremenom počeo razilaziti s Bishopom, koji je nastojao da revolucionarna Grenada vodi nesvrstanu politiku, umjesto da se čvrsto veže uz Istočni blok. To je eskaliralo početkom oktobra 1983. godine kada je zajedno s većinom vodstva NJM dao ultimatum Bishopu da odstupi ili da zajedno s njim dijeli vlast. Bishop je odbio, nakon čega je stavljen u kućni pritvor. 19. oktobra su širom Grenade izbile masovne demonstracije potpore Bishopu, a prilikom čega je Bishop oslobođen iz pritvora. Međutim, samo nekoliko sati kasnije, jedinice Narodne revolucionarne armije (PRA) vjerne Coardu su razbile demonstrante, zarobile Bishopa i njegove pristaše te ih strijeljale. Istog dana je sam Coard svrgnut od strane generala Hudsona Austina koji je formirao vojnu huntu. Ona je, pak, svrgnuta kada su se šest dana kasnije na Grenadu iskrcali američki marinci. Tada je Coard zajedno sa suradnicima uhapšen.

Coard je postao jedan od optuženika na sudskom procesu zvanom Grenadskih 17, gdje je 1986. godine osuđen na smrt zbog ubistva Bishopa i drugih zločina. Godine 1991. mu je kazna preinačena u doživotni zatvor. U septembru 2004. je zatvor gdje je izdržavao kaznu pogodio uragan Ivan, ali Coard, za razliku od drugih zatvorenika, nije iskoristio priliku za bijeg, objasnivši to naknadno željom da "spere ljagu sa svog imena". Godine 2007. je britanski Tajni savjet prihvatio Coardovu žalbu temeljem koje je naloženo novo suđenje, a na kome je Coard dobio 30 godina zatvora. Coard je iz zatvora pušten 5. septembra 2009.
 
Bernard Coard ima troje djece - Sola Coard (1971 -), Abiola Coard (1972 -) i Neto Coard (1979 -).

## Reference

## Vanjske veze
* The Grenada Revolution Online
* The Lost Bishop Photos 
* Interview with Bernard Coard 2005
Keith Michell

**Keith Michell** (1. decembar 1926 - 20. studenog 2015) je bio australijski glumac, poznat po zapaženim televizijskim ulogama, među kojima se ističe kralj Henry VIII u hvaljenoj BBC-jevoj seriji *[[The Six Wives of Henry VIII (TV serija)|Šest žena Henryja VIII]]* iz 1971. godine. Mlađim je generacijama poznat kao Dennis Stanton, istražitelj osiguravajućeg zavoda i suradnik Jessice Fletcher u detektivskoj seriji *[[Murder, She Wrote]]*.

## Filmografija
* *[[The Prince and the Pauper]]* (1996) (TV) - kralj Henry VIII
* *[[Murder, She Wrote]]* (1988-93, TV serija) - Dennis Stanton
* *[[The Deceivers]]* (1988) - Colonel Wilson
* *[[Captain James Cook]]* (1987, TV serija) - kapetan James Cook
* *My Brother Tom* (1986, TV serija) - Edward Quayle
* *The Miracle* (1985) (TV) -
* *[[Memorial Day]]* (1983) (TV) - Marsh
* *[[Ruddigore]]* (1982) (TV) - Robin Oakapple/Sir Ruthven Murgatroyd 
* *[[The Gondoliers]]* (1982) (TV) - Don Alhambra del Bolero
* *[[The Pirates of Penzance]]* (1982) (TV) - Major General Stanley 
* *[[Grendel Grendel Grendel]]* (1981) (glas) - Grendelov sluga
* *The Day Christ Died* (1980) (TV) - Poncije Pilat
* *[[The Tenth Month]]* (1979) (TV) - Matthew Poole
* *[[Julius Caesar]]* (1979) (TV) - Marko Antonije 
* *The Story of David* (1976) (TV) - stariji David
* *The Story of Jacob and Joseph* (1974) (TV) - Jacob
* *[[Moments (film)|Moments]]* (1974) - Peter Samuelson
* *Keith Michell at Her Majesty's Show of the Week* (1972) (TV) - sam sebe 
* *[[Henry VIII and His Six Wives]]* (1972) - kralj Henry VIII
* *[[The Morecambe and Wise Show]]* (1971) (TV) - sam sebe/kapetan Tony Snug-Fitting
* *'Wiltons' - The Handsomest Hall in Town* (1970) (TV) - izvođač u music hallu
* *[[The Executioner]]* (1970) - Adam Booth
* *[[The Six Wives of Henry VIII]]* (1970, TV serija) - kralj Henry VIII
* *[[Play of the Month]]* (1968-69, TV serija) - Caliban
* *[[House of Cards (1968 film)|House of Cards]]* (1968) - Morillon
* *[[Prudence and the Pill]]* (1968) - Dr. Alan Hewitt
* *Thirty-Minute Theatre* (1968, TV serija) - Martin
* *[[Hallmark Hall of Fame]]* (1967, TV serija) - John Churchill
* *Soldier in Love* (1967) (TV) - John Churchill 
* *The Bergonzi Hand* (1963) (TV) - Gabriel Cordier
* *The Spread of the Eagle* (1963, TV serija) - Marc Antony 
* *Dominatore dei sette mari, Il* (1962) - Malcolm Marsh 
* *[[Wuthering Heights]]* (1962) (TV) - Heathcliff
* *[[All Night Long (1961 film)|All Night Long]]* (1962) - Cass
* *[[The Hellfire Club]]* (1961) - Jason
* *Dow Hour of Great Mysteries* (1960, TV serija) - Baron Von Ragastein 
* *The Gypsy and the Gentleman* (1958) - Sir Paul Deverill
* *True as a Turtle* (1957) - Harry Bell
* *Dangerous Exile* (1957) - pukovnik St. Gerard

## Izvori

## Vanjske veze

* 
* Portrait Sculpture of Keith Michell
Tillman Thomas

**Tillman Joseph Thomas** (13. jun 1945 -) je grenadski političar koji trenutno služi kao premijer. Također je trenutni vođa vladajuće stranke Nacionalni demokratski kongres (NDC).

## Reference

## Vanjske veze
* http://www.gov.gd/ - Službena stranica
Hudson Austin

**Hudson Austin** (26. april 1938 -) je bivši general Narodne revolucionarne armije Grenade, poznat po tome što je nakon ubistva premijera Mauricea Bishopa 1983. godine formirao kratkotrajnu vojnu vladu svrgnutu američkom vojnom intervencijom.

Austin je početkom 1970-ih postao član Bishopove marksističke stranke Pokret New Jewel (NJM) te je nakon vojne obuke u Gvajani i Trinidadu formirao njeno vojno krilo. Te su formacije 13. marta 1979. preuzele nadzor nad Grenadom, svrgnule premijera Eric Gairyja te tako omogućile Bishopu i NJM da dođu na vlast i zavedu jednopartijski režim. Grenada je dobila nove oružane snage u obliku Narodne revolucionarne armije (PRA) na čije je čelo stao Austin.

Kada je početkom oktobra 1983. Bishop došao u sukob sa svojim zamjenikom Bernardom Coardom, Austin je stao na Coardovu stranu. 19. oktobra su Austinove trupe razbile demonstrante koji su bili oslobodili Bishopa i njegove suradnike iz kućnog pritvora, a nakon čega su Bishop i suradnici strijeljani. Isti je dan Austin svrgnuo Coarda, proglasivši novo Revolucionarni vojni savjet Grenade, na čijem je čelu bio on sam. Austin je naredio policijski sat širom otoka. Njegova je vlast, međutim, trajala samo šest dana. Američki predsjednik Ronald Reagan je iskoristio eskalaciju nasilja na otoku kao povod za vojnu intervenciju prilikom koje je marksistički režim svrgnut. Tom prilikom je sam Austin bio zarobljen.

Nova grenadska vlada je pokrenula sudski postupak protiv pučista optuženih za Bishopovo ubistvo. Na procesu, poznatom kao Grenadskih 17, Hudson je osuđen na smrt, ali mu je kazna kasnije preinačena u doživotni zatvor. Bishop prilikom izdržavanja kazne, za razliku od drugih branjenika, nikada nije nastojao otkloniti svoju odgovornost za Bishopovu smrt. 18. decembra 2008. je pušten iz zatvora.

## Reference
Keith Mitchell

**Keith Claudius Mitchell** (12. novembar 1946 -) je grenadski političar koji je služio kao premijer od 1995 do 2008. Trenutno vodi Novu nacionalnu partiju (NNP) i služi kao Vođa opozicije u Parlamentu.

## Reference

## Vanjske veze
* Prime Minister's Office  - Official site
Grenadska ujedinjena laburistička partija

**Grenadska ujedinjena laburistička partija** (, GULP) je desna politička stranka na Grenadi. Osnovana je godine 1950. od strane sindikata, a njen osnivač i dugogodišnji vođa je bio Eric Gairy. Pod njegovim vodstvom je GULP u nekoliko navrata bio na vlasti - od 1954. do 1960. godine, od 1961. do 1962. godine, te od 1967. do 1979. godine. Posljednji mandat je obilježila nezavisnost Grenade od Ujedinjenog Kraljevstva, ali i optužbe za korupciju i autoritarne metode vladavine, uključujući navodnu krađu izbora 1976. godine. Duboko nezadovoljstvo Grenađana Gairyjevim režimom je godine 1979. omogućilo radikalnim ljevičarima okupljenim u Pokret New Jewel da zbace Gairyjev režim i uspostave marksistički jednopartijski režim prilikom koga je GULP-u zabranjen rad. Stranka se obnovila nakon američke vojne intervencije 1983. godine, ali nikada nije uspjela vratiti nekadašnju dominaciju grenadskom politikom, tako da je na posljednjim izborima dobila tek 0,84 % glasova i nijednog zastupnika u Parlamentu.
Pokret New Jewel

**Novi zajednički poduhvat za blagostanje, obrazovanje i oslobođenje** (, skraćeno "New JEWEL", što doslovno znači: "Novi dragulj), također poznat kao Pokret New JEWEL (, NJM) je bila marksističko-lenjinistička politička stranka na Grenadi 1970-ih i početkom 1980-ih.

Osnovana je 11. marta 1973. ujedinjenjem dvije radikalno lijeve stranke - Zajednički poduhvat za blagostanje, obrazovanje i oslobođenje (JEWEL) i Pokreta za narodne skupštine (MAP) koga je vodio mladi advokat Maurice Bishop. Pod Bishopovim vodstvom se NJM brzo nametnuo kao vodeća stranka opozicije prema režimu premijera Erica Gairyja, koji je 1976. optužen za izbornu prevaru. Na Grenadi je tada počelo tinjati narodno nezadovoljstvo, što je NJM nagnalo da počne pripremati oružanu revoluciju. Osnovana Nacionalna oslobodilačka armija (NLA) kao vojno krilo stranke, a 12 njenih vođa je poslano u Gvajanu na vojnu obuku. 13. marta 1979. godine, u trenutku kada je Gairy bio na službenom putu u New Yorku, snage NLA su preuzele nadzor nad radio-stanicom, kasarnama i policijskim stanicama, a samim time i vlast nad otokom.

Vođa NJM Maurice Bishop je potom suspendirao dotadašnji grenadski ustav te proglasio Narodnu revolucionarnu vladu sa sobom na čelu. Sve političke stranke osim NJM su zabranjene, te je NJM de facto zavela jednopartijski režim, koji se oslanjao na komunističku Kubu, te druge države tadašnjeg Istočnog bloka. Bishop je njihovu pomoć koristio za niz infrastrukturnih projekata kojima je nastojao poboljšati životni standard običnih Grenađana, a zbog čega je stekao veliku popularnost.

Bishop je istovremeno nastojao i održati svojevrsnu distancu prema Istočnom bloku, kako bi privukao zapadne investicije, odnosno ekonomiju temeljio na turizmu. Zbog toga je došao u sukob s tvrdolinijaškom frakcijom u NJM na čijem je čelu bio Bernard Coard, kao i vojskom. Početkom oktobra 1983. Coard je Bishopa ostavio u kućni pritvor, ali je 19. oktobra došlo do masovnih protesta prilikom kojih je Bishop privremeno oslobođen. Vojne snage lojalne Coardu su, međutim, ugušile tu pobunu, prilikom čega je Bishop zajedno sa svojim pristašama strijeljan. Istog dana je general Hudson Austin izvršio još jedan puč, smijenio Coarda i proglasio vojnu huntu. Ona je potrajala šest dana, jer je američki predsjednik Ronald Reagan nasilje na Grenadi iskoristio kao izgovor za vojnu intervenciju. Njome je marksistički režim srušen, a većina preživjelih vođa NJM uhapšena, čime je ta stranka prestala postojati.

Pristaše Michaela Bishopa su godine 1984. organizirale Patriotski pokret Maurice Bishop (MBPM) koji se 2002. utopio u Narodni laburistički pokret (PLM).

## Vanjske veze
* The Lost Bishop Photos
Nova nacionalna partija (Grenada)

**Nova nacionalna partija** (, NNP) je konzervativna politička stranka na Grenadi. Nastala je u ljeto 1984. spajanjem nekoliko desničarskih stranaka - Grenadske nacionalne partije Herberta Blaizea, Nacionalne demokratske partije Georgea Brizana i Grenadskog demokratskog pokreta (GDM) Francisa Alexisa. U decembru iste godine je pobijedila na prvim demokratskim izborima nakon američke invazije. Brizanova frakcija je u aprilu 1987. izašla i zajedno s opozicijom formirala Nacionalni demokratski kongres (NDC), koji će joj postati glavni suparnik. NNP je izgubila izbore 1990. i bila u opoziciji sve do 1995. godine, kada je ponovno dobila izbore. NNP je na vlasti ostala do izbora 2008. kada ju je porazila NDC. NNP danas sa 4 od 15 mjesta u Zastupničkom domu uživa status službene opozicije u grenadskom parlamentu.

## Vanjske veze
* Official web site
Oranjestad, Aruba

**Oranjestad** (hol. *Oranjestad*, narandžasti grad) je glavni grad holandskog karipskog ostrva Aruba, koji njegovi stanovnici skraćeno nazivaju **Plaja**. Naziv je dobio prema holandskoj kraljevskoj porodici. Nalazi se u zavetrini na jugozapadnoj strani ostrva.

## Stanovništvo
Sa 30.000 stanovnika (2008) to je i najveći grad ostrva. Stanovnici govore holandski jezik i papijamento, koji je mešavina više jezika, između ostalih i dijalekta starosedelaca ostrva.

## Historija
Godine 1796. holanđani su osnovali tvrđavu Fort Zoutman (*Fort Zoutman*). Oko nje je ubrzo počelo da se gradi naselje koje je postalo glavni grad Arube. Od 1986. Oranjestad ima još veći značaj, jer je tada Aruba proglašena jednim od 3 ravnopravna člana Kraljevine Holandije (pored evropske Holandije i Holandskih Antila).

## Znamenitosti
Grad je interesantan za turiste zbog mešavine holandske i karipske arhitekture iz kolonijalnog doba. Takođe, posetioci mogu da vide mnoge muzeje, gde se izdvaja arheološki. Park koji se nalazi u centralnom delu grada karakterišu tropske biljke, a dobio je naziv prema holandskoj kraljici Vilhelmini (1890-1948). Odlikuju ga i vrlo posećene plaže sa belim peskom.

## Trgovina
Roba koja stiže brodovima je oslobođena poreza, a na pijacama se mogu naći i plodovi mora, kao i predmeti izrađeni u narodnoj radinosti. Ovo dodatno utiče i na razvoj turizma.

## Literatura

* Politikin zabavnik broj 2957, datum: 10.10.2008. „Ja volim PTT“, strana 63. Izdaje i štampa: Politika AD. Beograd.
Arupski florin

**Arubski florin**, ISO 4217: **AWG**, je službeno sredstvo plaćanja u Arubi. Dijeli se na 100 centi, a u domaćem platnom prometu označava se kraticom **Afl**.

U upotrebi je od 1986. godine, kada je zamijenio dotadašnji gulden Nizozemskih Antila. Tečaj je vezan uz američki dolar u odnosu 1 USD = 1,75 AWG.

Kovanice i novčanice izdaje Središnja banka Arube, i to: kovanice od 5, 10, 25, 50 centi, 1, 2.5, 5 florina, te novčanice od 10, 25, 50, 100 i 500 florina.

## Vanjske veze
* Središnja banka Arube
* Novčanica od Arubi
Papiamento

**Papiamento** (ili **Papiamentu**) je službeni i najšire rasprostranjeni jezik na karipskim otocima Aruba, Bonaire i Curaçao (tzv. "ABC otocima"). Papiamento se također govori na otoku Sint Eustatius.

Papiamento je kreolski jezik koji se razvio iz portugalskog s rječnikom preuzetum iz afričkih jezika, engleskog te domorodačkih jezika.

## Reference

## Vanjske veze

* http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=pap: Ethnologue report on Papiamentu.
* Papiamento English Dictionary
* Newspaper from Aruba
* La Prensa  A Leading Curaçao Newspaper in Papiamentu
* Hasibokos  I-News in Papiamento (and Dutch)
* Radio Curom  Listen to Papiamentu Radio
* Papiamentu - history and grammatical features 
* Papiamentu origins 
* Bible Excerpt in Papiamentu 
* Papiamentu Translator  a simple online translation English - Papiamentu
* For a discussion about the origins of Papiamentu, see "Papiamentu facts", an essay by Attila Narin.
Nizozemska monarhija

Nizozemska je nezavisna monarhija od 16. marta 1815. i njome vlada Kuća Oranje-Nassau.

## Vanjske veze
* Official Royal Website : lots of information about the monarchy and Royal Family, and virtual palace tours (texts in Dutch and English)
* Res Publica : The Netherlands  an international anti-monarchy Web directory
* NL Planet : The Dutch Royal Family  a guide looking at the recent history and current figureheads of the Dutch monarchy
Guverner Arube

**Guverner Arube** je predstavnik nizozemske kraljice na karipskom otoku Aruba, odnosno vrši dužnost državnog poglavara. Kraljica ga imenuje na maksimalno dva mandata od po šest godina. 

Dosadašnji guverneri su bili;
* Felipe Tromp (1. januar 1986 - 12. mart 1992)
* Olindo Koolman (12. mart 1992 - 11. maj 2004)
* Fredis Refunjol (11. maj 2004 - )
Premijer Arube

**Premijer Arube** je šef vlade na Arubi. Zajedno s arupskim Vijećem ministara on čini izvršnu granu vlasti na otoku.

## Popis premijera Arube
* Henny Eman (1. januar 1986 - 9. februar 1989.) (1. mandat)
* Nelson O. Oduber (9. februar 1989 - 29. jul 1994.) (1. mandat)
* Henny Eman (29. jul 1994 - 30. oktobar 2001.) (2. mandat)
* Nelson O. Oduber (30. oktobar 2001 - 30. oktobar 2009) (2. mandat)
* Mike Eman (30. oktobar 2009 - inkumbent)
Nacionalni demokratski kongres (Grenada)

**Nacionalni demokratski kongres** (, NDC) je liberalna politička stranka na Grenadi. Nastala je u aprilu 1987. kako bi okupila političare u opoziciji prema tada vladajućoj Novoj nacionalnoj partiji premijera Herberta Blaizea. Godine 1990. je pobijedila na izborima, da bi ih potom izgubila 1995. godine. NDC je u opoziciji ostala do izbora 2008. godine kada je pobijedila, te je njen vođa Tillman Thomas postao premijer.

## Vanjske veze
* National Democratic Congress official site
Norman Schwarzkopf

General **H. Norman Schwarzkopf** (22. august 1934 -27. decembar 2012), također poznat '''"Stormin' Norman"''' (Jurišajući Norman) i '''"The Bear"''' (Medo), bio je general američke vojske, najpoznatiji po tome što je komandirao američkom Centralnom komandom, kao i koalicijskim trupama za vrijeme Zaljevskog rata 1991.

## Vanjske veze

* Distinguished German-American of the Year 2006 by the German-American Heritage Foundation of the USA in Washington, DC
Staleži Arube

**Staleži** (*Staten*) predstavljaju jednodomno zakonodavno tijelo, odnosno parlament otoka Aruba. Staleži se sastoje od 21 članova, biranih svake četiri po proporcionalnom sistemu. Vođa stranke koja uspije osvojiti najveći broj zastupnika obično postaje premijer.
Svoga tela gospodar

***Svoga tela gospodar*** je pripovijetka Slavka Kolara, originalno objavljena 1931. godine. Najpoznatija je po istoimenoj filmskoj ekranizaciji u režiji Fedora Hanžekovića iz 1957. godine. Kolar je za nju napisao scenarij, isto kao i kazališni komad iste godine.
Slavko Kolar

**Slavko Kolar** (Palešnik pokraj Garešnice, 1. prosinca 1891. - Zagreb, 15. rujna 1963.) hrvatski književnik i filmski scenarist

## Djela

Slavko Kolar je za života objavio više od stotinu radova. U Sabranim djelima (izdanje Matice hrvatske iz 1970.) se brojkama navode:

* 47 pripovijedaka
* 6 kazališnih djela
* 4 filmska scenarija
* 1 televizijski scenarij
* 12 autobiografskih fragmenata
* 20 kritika, članaka i prikaza
* 10 dječjih pripovijedaka
* 8 agronomskih stručnih radova
* 30 intervjua, izjava i polemičkih priloga.

Uz to je u njegovoj posmrtnoj ostavštini pronađeno dosta neobjavljenih materijala.

## Povezano
* Popis djela Slavka Kolara
Svoga tela gospodar (film)

***Svoga tela gospodar***, crnobijeli 35-milimetarski film koji je 1957. godine snimio zagrebački Jadran-film po istoimenoj pripovijetki Svoga tela gospodar Slavka Kolara.

Film je režirao Fedor Hanžeković, snimio ga je Oktavijan Miletić, muziku je napisao Fran Lhotka, scenograf je bio **Želimir Zagotta**, a montažerka **Blaženka Jenčik**. Dozvolu za prikazivanje film je dobio 16. IX. 1957. godine.

Glavne su uloge u filmu tumačili: Marija Kohn, Mladen Šerment, Julije Perlaki, Nela Eržišnik i Viktor Bek.

## Radnja

Pritisnut velikim siromaštvom, naočiti momak ženi se hromom djevojkom koja donosi bogati miraz. Mladi **Iva** svojim je nemarom na paši skrivio smrt obiteljske junice, stoga se mora pokoriti želji strogog oca Jakova i oženiti se njemu neprivlačnom i hromom **Rožom**, starijom kćerkom imućnih suseljana. Roža je dobra duša i naočiti Iva joj se sviđa, no on ju sustavno ignorira, ogorčen prisilnim ulaskom u brak. Kako ne može prijeći preko njene mane, muči i sebe i nju, ostajući "svoga tela gospodar".

## Napomene

## Vanjske poveznice i izvori
* 
* *"Filmografija jugoslovenskog dugometražnog igranog filma 1945-1980"*, Institut za film i "Filmograf", Beograd, 1981. (str. 13)
Nela Eržišnik

**Nela Eržišnik** (Banja Luka, 18. lipnja 1922. - Volosko, 14. kolovoza 2007.), hrvatska komičarka, rođena pod imenom **Nevenka Maras**, a potom uzela ime **Marija Blažević**.

## Biografija
### Djetinjstvo i mladost
Rodila se u obitelji Ivana i Matilde Marasa u Banja Luci.

Djetinjstvo je provela u Gospiću i Otočcu, gdje je završila pučku školu i tri razreda gimnazije. S obitelji se preselila u Zagreb 1935., gdje je završila gornjogradsku gimnaziju. Kao mlada djevojka u doba NDH radila je u glavnoj pošti u Jurišićevoj ulici. Poslije Drugog svjetskog rata završila je 1948. studij glume na Zemaljskoj glumačkoj školi u Zagrebu.

### Glumačka karijera
Glumačku karijeru počela je u Hrvatskom narodnom kazlištu, a 1953. prelazi u Zagrebačko dramsko kazalište (kasnije Kazalište Gavella). Proslavila se osobito 1952. naslovnom ulogom u Aristofanovoj „Lisistrati“. Kazališnu karijeru završila je naprasno naslovnom ulogom u Nušićevoj „Gospođi ministarki.“

Filmsku karijeru počela je 1950-ih i 1960-ih godina kao filmska glumica u hrvatskim filmovima „Sinji galeb (1953)“, „Jubilej gospodina Ikla (1955)“, „Ne okreći se, sine“, „Svoga tela gospodar (1957)“, „Samo ljudi (1957)“, „H-8“, „Signali nad gradom (1960)“, „Martin u oblacima (1961)“, „Breza (1967)“.

### Komičarka
Krajem pedesetih godina u humorističnoj emisiji Radio Zagreba "Porodica Veselić" javlja se kao kućna pomoćnica Marica Hrdalo, čiji lik razvija i u drugim radioemisijama (Veselo veče, Vesela revija) i javnim nastupima, te kao obična, jednostavna žena komentira aktualnosti u zemlji i u svijetu te stiče osobitu popularnost. Drugi lik koji je paralelno tumačila bila je lička seljanka tetka Ika (Ikača). Kao komičarka obišla je mnoge krajeve i zemlje te imala velik broj susreta s publikom. Među njezinim poštovateljima bio je i Josip Broz Tito.

## Zanimljivosti
Za vrijeme Domovinskog rata podržavala je obranu Hrvatske. Početkom 2000-ih privukla je pozornost otvorenim pismom što ga je poslala Miodragu Petroviću Čkalji, srpskom komičaru, kad je čula da ovaj njezin kolega i komičarska legenda nekadašnje Jugoslavije trpi krajnje siromaštvo kao zaboravljeni umirovljenik.

2003. objavljena je njezina autobiografska knjiga „Moja tri života“.

## Nagrade
2006. je dobila nagradu 3. nagradu Dubravko Horvatić, za memoarsku prozu objavljenu u Hrvatskom slovu 2005. godine.
Fredis Refunjol

Njegova ekscelencija (H.E.) **Fredis Jose Refunjol** je arupski političar koji trenutno vrši dužnost guvernera Arube. Prije bavljenja politkom je bio nastavnik , a nakon toga bio i član Staleža Arube.

## Reference

## Vanjske veze
* The Governor of Aruba Official Website (English)
Mike Eman

**Michiel Godfried Eman** (1. septembar 1961 -) je arupski političar koji trenutno vrši dužnost premijera i vodi vladajuću Arupsku narodnu stranku (AVP) (Arubaanse Volkspartij/Partido di Pueblo Arubano). Politička mu je karijera otpočela izborom u Staleže Arube. Potiče iz porodice koja je imala značajan uticaj na arupsku politiku, a čiji je član bio i prethodni premijer Henny Eman.

## Vanjske veze

* www.mikeeman.com  (Papiamento)
Arupska narodna stranka

*'Arupska narodna stranka* (*Arubaanse Volkspartij/Partido di Pueblo Arubano*, AVP) je demokršćanska politička stranka na Arubi. Nalazi se na vlasti od izbora 2009. godine. Njen vođa je premijer Mike Eman. Blisko surađuje sa strankom Kršćanski demokratski poziv (CDA) u Nizozemskoj.
Narodni izborni pokret (Aruba)

**Narodni izborni pokret** (*Movimiento Electoral di Pueblo*, MEP) je socijaldemokratska politička stranka na Arubi. Od 2001. je bila na vlasti sve do 2009. kada ju je na izborima porazila demokršćanska Arupska narodna stranka. Njen vođa je bivši premijer Nelson Oduber.
Vitelije

**Vitelije**(rođen septembra 15. godine, poginuo decembra 69. godine) bio je rimski car od 17.4. 69. do svoje smrti. Vitelije je bio jedan od careva u Godini četiri cara.

## Slika o Viteliju u istorijskim izvorima

Po sačuvanim istorijskim izvorima, a to se naročito odnosi na Svetonija, slika o Viteliju je nepovoljna. Jedan od razloga je mogao biti to što je Svetonijev otac bio oficir u vojsci koja se borila na strani Otona protiv Vitelija.

## Uspon, vladavina, smrt

Vitelije je bio sin Lucija Vitelija koji je bio konzul i upravnik Sirije pod carem Tiberijem. Vitelijev istoimeni sin postao je konzul 48. godine, a nešto kasnije bio je upravnik Afrike. Krajem 68. godine, Galba mu je dodelio komandu nad Donjom Germanijom, i Vitelije je naročitu popularnost stekao među vojnicima zahvaljujući svojoj darežljivosti.

Vitelije nije bio naročito ambiciozan, već lenji oportunista; uživao je u jelu i piću. Svoj uspon na presto dugovao je dvojici komadanata legija na Rajni koji su stajali na čelu pobunjenih legija i koji su u njemu našli idealnog pretedenta na carsku funkciju. Tako je Vitelije u Kelnu izvikan za cara.
U stvarnosti, Vitelije nikada nije prihvaćen za cara u čitavom rimskom svetu, iako je Senat u Rimu prihvatio njegov izbor. Kada je Vitelije stigao sa vojskom u Italiju i Rim, prestonica je postala poprište krvoprolića i masakra. Ubrzo je postalo poznato da su vojske iz Dalmacije i Ilirika proglasile za cara Vespazijana.
Očekujući dolazak Vespazijanove vojske, Vitelije je pokušao da se sporazume sa novim pretedentom, ali mu to nisu dozvolili pretorijanci. Ubrzo je Vitelije bio ubijen u nemirima.

## Vanjske veze

* Život Vitelijev (po Svetoniju, na latinskom i u engleskom prevodu.)
Makrin

Marko Opelije Makrin (oko 165. – jun 218.), poznatiji samo kao Makrin, bio je rimski car od 217. to 218. godine. Porijeklom je bio Berber, i prvi car koji prethodno nije pripadao senatorskoj klasi.
**Makrin** je bio prvi rimski car koji nije bio ni senator niti je vodio poreklo iz neke senatorske familije u času dolaska na vlast. Svoju četrnaestomesečnu vladavinu proveo je uglavnom na istoku.

## Poreklo i dolazak na vlast
Makrin je bio rođen u Cezareje u Mauritaniji oko 165. godine. Tokom vladavine Septimija Severa, Makrin je napredovao u administrativnoj službio. Karakala je Makrinu dodelio službu pretorijanskog prefekta. Taj položaj Makrin je delio sa jednim iskusnim vojnikom Adventusom, i obojica su pratili Karakalu u njegovoj ratnoj kamapnji na Istoku. 

## Vladavina
Krajem druge ratne sezone, u zimu 216.-217. godine, u Rimu su se proširili glasovi da se Makrin proglasio za cara. Izgleda da su te vesti doprle i do Karakale. Kako god bilo, Karakala je bio ubijen nedaleko od Kare, a navodno je to učinio jedan vojnik kojeg je careva telesna garda promptno ubila. U ovu verziju događaja nisu bili svi ubeđeni, ali je vojska proglasila Makrina za cara 11.4. 217. godine. Makrin je ubrzo proglasio svog sina Dijadumenijana za cezara i naslednika. Makrin je Adventa poslao u Rim, dodelivši mu položaj gradskog prefekta.

Karakalina majka, Julija Domna, razmatrala je mogućnost da podigne ustanak protiv Makrina; ali nije bila sigurna u uspeh a njena bolest je bila odmakla; stoga se rešila da izvrši samoubistvo izgladnjivanjem. 

Makrin je smesta poslao pomirljivo pismo partskom vladaru Artabanu V, ali je u ovom činu Artaban prepoznao slabost i podigao je veliku vojsku da se osveti Rimljanima za poraze iz prethodne godine, pod Karakalom. Iako je Makrin želeo da izbegne boj, u bici kod Nisibisa, Parćani su došli do pobede. Rat je završen tako što je Makrin isplatio veliku sumu novca za potpisivanje mira. Takođe, sporazumi su postignuti sa Jermenima, kao i sa Dačanima, koji su napadali limes, čim su čuli za Karakalinu smrt. 

Makrin se nije vratio u Rim 217. godine, što je podvlačilo njegov rđav položaj. U Rimu je došlo u avgustu te godine do požara, a kasnije i poplave, za šta je bio okrivljen car; Advent se nije dobro pokazao kao gradski prefekt.

## Ustanak i smrt
Poraz kod Nisibisa izazvao je nezadovoljstvo u vojsci. Kada je ustanak koji je inspirisala Julija Meza počeo, njen 14godišnji unuk je proglašen za cara Heliogabala u blizini Emese. To je zapravo bio pokret koje su vodile žene iz dinastije Severa: Julija Meza, Julija Soemis i Julija Mamea. Ustanku su se pridružile mnoge legije, ali Makrin nije gubio prisebnost i stao je na čelo trupa koje su mu ostale lojalne. 

Dve strane su se sukobile kod Antiohije 8.6. 218. Makrin je doživeo poraz i bio napušten od svojih vojnika. Onda je poslao svog sina Diadumenijana kod Parćanskog kralja, a sam se pripremao da pobegne u Rim. Makrin je pokušao da prerušen pobegne kroz Malu Aziju, ali je bio zarobljen kod Halkedona i ubrzo ubijen negde u Kapadokiji. Na isti način završio je i njegov sin, Diadumenijan.

## Izvori
Vrbanjci

**Vrbanjci** su naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini  koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva iz 1991. u njemu je živjelo 2.975 stanovnika.

## Geografija
Vrbanjci leže na rijeci Vrbanji, po kojoj su i dobili ime, između njenih pritoka Jezerke, Bosanke i Cvrcke.  Stari naziv naselja *Plitska* upotrebljavao se dok je njegova glavnina bila uz Bosanku (Plitka rika). Taj naziv zadržao se kao toponim obližnjeg naselja u istoj opštini. Naseljavanje vrbanjskog polja počelo je s izgradnjom uskotračne pruge i međumjesne ceste u pravcu Šipraga i Maslovara. Vrbanjci su do 1964. bili zasebna opċina u bivšem Srezu.

## Historija
Nakon pada Kraljevine Bosne 1463. kraj Vrbanjaca se zbila bitka na Večićkom polju oko Mlave, gaza na rijeci Vrbanji, gdje se potisnuta bosanska vojska sukobila s osmanskom. U narodnom predanju zadržala se legenda o poginula tri brata – šehida – koji su mrtvi nosili svoje glave. U spomen tome u selu Večićima izgrađena su tri turbeta.

Tokom Drugog svjetskog rata ovo područje naizmenično su kontrolirali jugoslovenski partizani (Treća proleterska sandžačka i Četvrta proleterska crnogorska udarna brigada) i oružane snage Trećeg rajha. Godine 1942. zbog ubojstva dvojice njemačkih vojnika u selu Staza stanovnici sela Večića i okoline upućeni su u koncentracioni logor Jasenovac. Stanovništvo je pušteno iz logora nakon intervencije jednog katoličkog poglavara iz Banje Luke. Pred kraj rata u Vrbanjcima su 1944. partizani pripremali zauzimanje jednog od posljednjih uporišta domobranske vojske Nezavisne Države Hrvatske u .

Tokom rata u Bosni i Hercegovini (1992–1995) paravojne snage bosanskih Srba počinile su zločine nad civilnim stanovništvom Vrbanjaca i okolnih naselja. Progonjeno je lokalno bošnjačko i hrvatsko stanovništvo, dok su oštećeni mnogi objekti, poput župne crkve. Nakon završetka rata većina bošnjačkog stanovništva vratila se u Vrbanjce.

Roditelji bošnjačkih učenika lokalne Osnovne škole „Sveti Sava” vodili su sedmogodišnji sudski postupak da se učenicima te škole omogući nastava na bosanskom jeziku. Pošto je zahtjev odbijen na Općinskom sudu u  i Okružnom sudu u Banjoj Luci, Ustavni sud Republike Srpske donio je presudu u korist roditelja u decembru 2019.

## Stanovništvo
Prema podacima iz 1953. u naselju je živjelo 4.919 stanovnika, od kojih je 1.728 Hrvata, 1.678 Srba, 1.505 Jugoslavena, 4 Crnogorca, 1 Slovenac, po 1 pripadnik zapadnoslavenskog i istočnoslavenskog naroda i 1 pripadniik neslavenskog naroda. Noviji podaci tabelarno su navedeni u nastavku.

## Reference
Garići

**Garići** su naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Kotor Varoš koja pripada entitetu Republika Srpska.

Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 1.341, a 20013.: 737 stanovnika.

## Geografija

## Historija

## Stanovništvo

## Privreda

## Reference

## Izvori
* Knjiga: "Nacionalni sastav stanovništva - Rezultati za Republiku po opštinama i naseljenim mjestima 1991.", statistički bilten br. 234, Izdanje Državnog zavoda za statistiku Republike Bosne i Hercegovine, Sarajevo. 
* internet - izvor, "Popis po mjesnim zajednicama" - http://www.fzs.ba/Podaci/nacion%20po%20mjesnim.pdf 

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (-{Fallingrain}-)
* Gugl satelitska mapa (-{Maplandia}-)
Ahmići

**Ahmići** su naseljeno mjesto na području opštine Vitez u Bosni i Hercegovini u entitetu Federacija Bosne i Hercegovine. Po posljednjem službenom popisu stanovništva iz 1991. godine, naseljeno mjesto Ahmići imalo je 466 stanovnika.

## Stanovništvo

## Izvori
* Knjiga: „Nacionalni sastav stanovništva - Rezultati za Republiku po opštinama i naseljenim mjestima 1991.“, statistički bilten br. 234, Izdanje Državnog zavoda za statistiku Republike Bosne i Hercegovine, Sarajevo. 
* internet - izvor, "Popis po mjesnim zajednicama" - http://www.fzs.ba/Podaci/nacion%20po%20mjesnim.pdf 

## Povezano
* Masakr u Ahmićima

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
Maslovare (Kotor Varoš)

**Maslovare** su naseljeno mjesto u  centralnoj Bosni, Bosna i Hercegovina, Republika Srpska, općina Kotor-Varoš.
## Legende o imenu
Naziv Maslovara je (navodno) nastao spajanjem riječi *maslo* i *vāre* (od vāriti). Prema jednom predanju, cijeli kraj je bio poznat po uzgoju svinja i topljenju (*vārenju*) masti. Druga verzija polazi od činjenice da se od davnina na Borju i Uzlomcu masovno uzgajaju ovčija stada. Od prikupljenog mlijeka su se, između ostalog, spravljli kajmak i maslo i varili u kotlovima. Legenda govori da su čobani jedan kotao pretrpali, prilegli pa umorni zaspali. Kotao se prevrnuo, a maslo poteklo niz padinu, sve do doline (Kruševice). Tu nastade naselje Maslovare.

## Geografija
Naseljeno mjesto Maslovare je administrativni centar istoimene Mjesne zajednice. Nalazi se na rijeci Kruševici, ispod istočnih padina  planine Borja (1.077 m), na 400–418 m n/v. Sa sjevera ih opasuje padine Uzlomca (1.018 m), sa istoka – Rađeno Brdo (967 m), zapada – Bodnjički Vis, a sa jugozapada  dolina Kruševice i Vrbanje su  zatvorene obroncima lanca Čemernica – Vlašić (Borci, 814 m). Bodnjički Vis (641 m) se uzdiže od ušća Kruševice  Vrbanju do ušća Jezerke u istu matičnu rijeku. Na njemu je suvremeni TV repetitor BHT-a.

Kroz  Maslovare prolazi magistralna cesta Banjaluka – Kotor-Varoš – Teslić – Matuzići – Doboj, gdje izlazi na komunikaciju M-17 (budući koridor Vc). U ovoj mjesnoj zajednici (u Obodniku) je izlaz lokalne ceste za Šiprage i Kruševo Brdo. Distanca do Banjaluke je oko 53&nbsp;km.

Maslovare su najveća su mjesna zajednica u Općini. Obuhvata više sela i zaselaka, od kojih su najveći: Bodnjik,  Borci, Budžak, Dolina, Garići, Gornje MaslovareLauš, Obodnik i Raštani.

U dolini Kruševice, klima je umjerenokontinentalna.

## Historija
Prema kontekstualnim izvorima, Maslovare imaju bogati istorijsku prošlost. U Predrimskom dobu i Rimskom dobu, te srednjevjekovnoj Bosni dijelili su sudbinu adminstrativnog centra doline rijeke Vrbanje - grada Kotora (današnji Kotor-Varoš).
## Stanovništvo

### Stanovništvo po općinama Sreza Kotor Varoš, 1953.

## Povezano
*Borja
*Kruševica
*Vrbanja
*Obodnik
*Kotor-Varoš

## Napomene

## Reference

## Literatura
* Knjiga: "Nacionalni sastav stanovništva - Rezultati za Republiku po opštinama i naseljenim mjestima 1991.", statistički bilten br. 234, Izdanje Državnog zavoda za statistiku Republike Bosne i Hercegovine, Sarajevo. 
*Internet - izvor: "Popis po mjesnim zajednicama" - http://www.fzs.ba/Podaci/nacion%20po%20mjesnim.pdf  
*http://www.maplandia.com/bosnia-and-herzegovina/republika-srpska/maslovare-44-33-56-n-17-32-1-e/ Google satelitska mapa