1559.

Godina **1559** (**[[rimski brojevi|MDLIX]]**) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji
* 1. 1. - Frederik II je novi kralj Danske i Norveške (do 1588). 
* 15. 1. - Elizabeta I. krunisana u Westminsterskoj opatiji. 
* siječanj-veljača - Ugarski sabor u Požunu/Bratislavi, opiranje zahtjevima kralja Ferdinanda; u isto vrijeme bosanski paša Malkoč-beg pustoši i robi po Hrvatskoj i Kranjskoj; žitelji Gvozdanskog privremeno priznali tursku vlast.
* 27. 2. - Ustanovljena Crkva Engleske.
* 23. 3. - Etiopski car Gelawdewos poginuo u invaziji hararskog sultana Nur ibn Mujahida, nasleđuje ga brat Menas (do 1563).
* 3. 4. - Mir iz Cateau-Cambrésisa okončava Italijanski rat 1551-1559: Francuska gubi većinu poseda u Italiji, ali zadržava Metz, Toul i Verdun u Loreni i Calais na La Manšu. 
** Ovim je okončan 65-godišnji period Talijanskih ratova
* travanj - Malkoč-beg razorio Čazmu, sjedište sandžaka, kako ne bi pala kršćanima u ruke (sjedište premješteno u Pakrac).
* 2. 5. - John Knox se vraća u Škotsku, gde će započeti Škotsku reformaciju. 
* 13. 5. - Telo anabaptističkog lidera Davida Jorisa ekshumirano i spaljeno u Bazelu, nakon posthumne osude zbog hereze. 
* 31. 5. - Sultanović Selim sa trećim vezirom Mehmed-pašom porazio kod Konye pobunjenog brata Bajazita koji zatim beži u Persiju - Selim ostaje jedini naslednik.
* 2. 6. - Kraljevski edikt u Francuskoj uvodi smrtnu kaznu za herezu. 
* 21. 6. - Španski kralj Filip II. se preko posrednika oženio svojom trećom ženom, francuskom princezom Élisabeth de Valois. 
* 30. 6. - Francuski kralj Anri II smrtno ranjen na turniru.
* 10. 7. - Mladi François II dolazi na francuski presto posle očeve smrti (do 1560).
* 15. 8. - Tristán de Luna y Arellano vodi ekspediciju na Floridu, osniva efemerno naselje na mestu današnje Pensacole. 
* 18. 8. - Umro papa Pavao IV., slavlje u Rimu, zapaljena palata Inkvizicije.
* 15. 9. - Umrla Izabela Jagelonska, namesnica Erdelja - sin Ivan Sigismund Zapolja se zatim naziva izabranim kraljem Ugarske, Hrvatske i Dalmacije. 
* 19. 9. - Uragan ubio stotine španskih naseljenika u Pensakoli. 
* 25. 9. - Giovanni Angelo Medici postaje papa pod imenom Pio IV. (do 1565). 
* 25. 9. - Umro vlaški vojvoda Mircea Ciobanul ("Mirča Čobanin"), nastavlja njegova žena Doamna Chiajna u ime njihovog sina Petrua (do 1575).
* 11. 10. - Turska provala iz Slavonije ili Madžarske do Novigrada Podravskog. 
* 26. 10. - Svečana sahrana francuskog poslanika de la Vinja u Dubrovniku.

### Kroz godinu
* Obnovljen manastir Tronoša (u ovo vreme vlada neka epidemija). 
* Susedgrad i Donja Stubica podeljene između dva potomka loze Hening po ženskoj liniji.
* Pavao Skalić objavio *Encyclopaediae seu orbis disciplinarum tam sacrarum quam profanarum epistemon* u Bazelu - prva upotreba reči "enciklopedija". 
* U Podgradu pod Soko Gradom većina kuća je muslimanska.
* U manastiru Podmalinsko prepisano jevanđelje, u manastiru Zastup ispisan Minej za mart. 
* Jean Nicot, francuski ambasador u Portugalu, opisuje navodna medicinska svojstva duvana. 
* Objavljen Pavlov indeks, prva verzija Indeksa zabranjenih knjiga. 
* Oda Nobunaga zavladao svojom provincijom Owari. 
* Portugalci zauzeli Daman u Indiji.

## Rođenja

* februar - Johann Tserclaes von Tilly, zapovjednik katoličke vojske u Tridesetogodišnjem ratu († 1632)
* 9. 2. - Nikola V. Šubić Zrinski († 1605)
* 18. 2. - Isaac Casaubon, klasičar i filolog († 1614)
* 21. 2. - Nurhaci, osnivač dinastije Ćing († 1626)
* 13. 11. - Al-Mansur al-Qasim, osnivač zejditske monarhije u Jemenu († 1620)

## Smrti

* 1. 1. - Kristijan III., kralj Danske i Norveške (* 1503)
* 25. 1. - Kristijan II., bivši kralj Danske, Norveške i Švedske (* 1481)
* 23. 3. - Gelawdewos, car Etiopije (* 1522)
* 2. 4. - Adam Ries, matematičar (* ca. 1493)
* maj - Péter Petrovics, ugarski magnat u Erdelju 
* 10. 7. - Anri II, kralj Francuske (* 1519)
* 18. 8. - Pavao IV., papa (* 1476)
* 15. 9. - Izabela Jagelonska, udova kraljica Ugarske, namesnica Erdelja (* 1519)
* 25. 9. - Mircea Ciobanul, vlaški vojvoda 
* Teofan Krićanin, ikonopisac 
* Matija Grbić Ilirik, humanist (* ca. 1508)

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)