open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
M-Maybe

***M-Maybe***, pop art slika iz 1965. Roya Lichtensteina.

## Historija
Kada je Lichtenstein prvi put priredio samostalnu izložbu u *The Leo Castelli Gallery* u februaru 1962., bila je rasprodana prije otvaranja. Slika *Zaručnički prsten* prodana je za 1200 dolara dok je slika *Blam* prodana za 1000 dolara. Cijena njegovih radova je rasla brzo. Njemački kolekcionar Peter Ludwig je 1965. pitao Castellia, za koju cijenu bi Lichtenstein pristao prodati *M-Maybe* iz njegove osobne kolekcije. U to vrijeme, za jedno Lichtensteinovo djelo se plaćalo 6000 dolara i Castelli ju je procijenio na 12 tisuća dolara. Ludwig je ponudio Lichtensteinu 30 tisuća dolara da mu proda djelo.

## Detalji

*M-Maybe* prikazuje atraktivnu djevojku, koja je tipičan primjer Lichtensteinovih romantičnih strip adaptacija. Djevojka sa slike očekuje muškarca a radnja je stavljena u nejasnu ali urbanu sredinu. Na slici se može pročitati, kao što je to karakteristično za stripove, u vidu oblaka:  "M–Maybe he became ill and couldn’t leave the studio" (sh. M-Možda se razbolio i nije mogao napustiti studio). Tekst i izraz njenog lica pokušavaju dočarati njenu zabrinutost i iščekivanje. David Britt upoređuje rad s viktorijanskim narativnim slikarstvom zato što su na slici predstavljeni i prisutni i odsutni objekti, kao i "narav situacije" tj. što ga je moglo zadržati.

Eckhard Schneider opisuje ovu vrstu umjetnosti kao iznenada zaustavljenu priču s predviđanjima mlade djevojke, čiji osobni prizvuk daje auru autentičnosti posebno kroz oklijevajuće izgovaranje ‘M-Maybe’. Međutim Lichtenstein idealizira izgled s grafičkom napetosti koji razdvaja emocionalno od očiglednog.

Lichtenstein je želio da njegova slika izgleda što više mehanički iako je on bio slikar.

Slika je izložena u muzeju Ludwig u Kölnu.

## Izvori
Efklidis Cakalotos

**Efklidis Cakalotos** (, ponekad navođen i kao **Euklid Cakatolos**; 1960 -)  je grčki ekonomist i ljevičarski političar, koji  od početka jula 2015. vrši dužnost ministra financija u vladi Aleksisa Ciprasa.

Rodio se u porodici bogatog grčkog brodovlasnika te je bio u bliskom srodstvu sa generalom Trazivulosom Cakatolosm, zapovjednikom vladinih snaga koja je pobijedila ljevičare u građanskom ratu. Obrazovao se u elitnim školama u Britaniji. Tamo sena studijima u Oxfordu priključio Komunističkoj partiji Grčke (KKE), ali ju je početkom 1990-ih napustio kako bi se priključio ekološkoj radikalnoj lijevoj stranci Synaspismos koja predstavlja jednu stranaka koje tvore danas vladajući blok Syriza.

Cakatalos je 1989. započeo akademsku karijeru kao istraživač na University of Kent, gdje je od 1990. do 1993. predavao ekonomiju. Od 1993. do 2010. je predavao na Atenskom ekonomskom univerzitetu, dok od 2010. predaje na Nacionalnom kapodistrijskom univerzitetu.

Godine 20102. je kao kandidat Syrrize prvi put izabran u Grčki parlament. Nakon pobjede Syrize na izborima u januaru 2015. imenovan je u Ciprasovu vladu kao zamjenski ministar za međunarodne ekonomske odnose, koji je bio subordiniran ministru vanjskih poslova Nikosu Kocijasu. Kao takav je sudjelovao u pregovorima grčke vlade sa vodstvom EU oko grčke dužničke krize. Na mjestu ministra financija je došao nedugo nakon odbacivanja planova EU na referendumu 5. jula 2015. i ostavke Janisa Varufakisa. Zapadni i drugi mnediji špekuliraju da je Varufakis smnijenjen od Ciprasa zbog njegovog nedostatka diplomatskih vještina i prevelike sklonosti iritiranja evropske elite, dok u tome Cakatalos, s obzirom na svoje aristokratsko porijeklo, ima komparativnu prednost.
 
## Izvori

## Vanjske veze
* 
* www.mfa.gr (Ministry of Foreign Affairs): Alternate Foreign Minister for International Economic Relations
Dragutin Franasović

**Dragutin Franasović** (ćirilica: Драгутин Франасовић; Istanbul, 5. decembra 1842. – Beč, 18. aprila 1914.), general srpske vojske i političar.

## Biografija
Dragutin Franasović, rođen je 5. decembra 1842. u Carigradu. Posle završetka tri razreda gimnazije u Austriji, stupio je u srpsku redovnu vojsku 28. aprila 1862. U pješadijskog potporučnika unaprijeđen je 1867., kapetana druge klase 1875., pukovnika 1886., a generala 1894., kad mu je ostavka uvažena.

Međutim već 1895. vraćen je u aktivnu službu sa činom generala, pa je ponovno penzionisan 1897. U međuvremeno je naizmenično obavljao različite dužnosti u vojsci te u ministarstvu zaduženom za vojsku. Godine 1879. postaje ađutant kneza Milana, a počevši od 2. februara 1885. pa sve do 1896. godine u više je navrata obavljao različite ministarske funkcije. U međuvremenu bio je kancelar kraljevskih ordena.

U ratu 1876. bio je ađutant glavnog komandanta timočke vojske i ordonans oficir timočko-moravske vojske, dok je tokom rata 1877./1878. bio u štabu vrhovne komande. U ratu 1885. bio je ministar. Stric mu je bio Petar Franasović.

## Vanjske veze
* Lista popečitelja i ministara inostranih poslova od obrazovanja prve vlade 1811. godine do današnjeg dana
* Dragutin Franasović - biografija
Danica Panić

**Danica Panić**(Koceljeva, 25. januar 1922.  — Šabac, 28. maj 2015) bila je književnica, filolog i profesor srpskog jezika i jugoslovenske književnosti.

## Biografija
Danica Panić rođena je 25. januarа 1922. u Koceljevi gde je završila osnovnu školu. Nakon Drugog svetskog rata i završene učiteljske škole u Prokuplju, upisala se na studijsku grupu Srpskohrvatski jezik i Jugoslovenska književnost Filološkog fakulteta u Beogradu. Nastavu iz predmeta Srpskohrvatski jezik i jugoslovenska književnost predavala je u osnovnim školama u Vladimircima i Šapcu, kao i na pedagoškoj akademiji u Šapcu. U penziju je otišla 1982. godine kao direktor Međuopštinskog istorijskog arhiva u Šapcu. Kao penzioner živela je i radila u Šapcu sve do smrti 28. maja 2015. godine.

Poeziju je objavljivala u listovima: *Glas Podrinja, Prosvetni pregled, Glas sa Drine, Zorka, Kolokvijum, Osnovac, Prvi koraci, Naša škola, Tamnavsko zvonce, Ustvari, Podrinje, Ime, Venac, Provincija, Sava, Mostovi, Godišnjak Međuopštinskog istorijskog arhiva Šabac* i *Zbornik radova Pedagoške akademije Šabac*.

## Spisak dela
Pored dosta napisanih pesama za decu i mlade, Danica Panić objavila je i četiri knjige:
# *Zov Livada*, Šabac, 1983.
# *Roj Milije Gordanića*, Šabac, 1996.
# *Ruže i ždralovi*, Ruma-Beograd, 2001.
# *Zapisi*, Šabac, 2002.

## Priznanja i nagrade
Pored velikog broja priznanja, Danica Panić je i nosilac Ordena zasluga za narod sa srebrnom zvezdom. Dobila je Oktobarsku nagradu grada Šapca 1977. godine.

## Reference

## Vanjske veze
* Godišnjak međuopštinskog istorijskog arhiva u Šapcu, broj 14, Biblioteka šabačka
* Godišnjak međuopštinskog istorijskog arhiva u Šapcu, broj 15, Biblioteka šabačka 
* Sve su moje ruže procvetale, rubrika: Šabačke priče, Danica Panić, Glas Podrinja, 15.12.2011.
Rowan Oak

**Rowan Oak**, znana još i kao **Kuća Williama Faulknera**, je kuća u Oxfordu, MS, u kojoj je živio William Faulkner. Radi se o primitivnoj Greek Revival kući koju je 1844. godine izgradio pukovnik Robert Sheegog. S godinama je propadala, a kada ju je Faulkner kupio tokom 1930-ih godina, bila je već jako trošna. Faulkner ju je kupio od zarade na kratkim pričama te ju temeljito renovirao. Kuća je kasnije renovirana drugi put tokom 1950-ih godina. Danas se u njoj nalazi Faulknerov, a jedan od najpoznatijih eksponata je izvorna Faulknerova skica za roman *[[A Fable]]*, koju je grafitom i crvenom bojom napisao na gipsanom zidu svoje radne sobe. 

Sam naziv kuće nastao je navodno prema vrsti čarobnog hrasta koju James George Frazer spominje u svojoj studiji *[[The Golden Bough]]*. Okolica kuće je dom za stotine biljnih vrsta Mississippija, a aleja cedrova koja vodi do ulaza u bila je česta u to vrijeme. 

Godine 1968., Rowan Oak postaje nacionalni povijesni spomenik, a četiri godine kasnije, Faulknerova kći, Jill Faulkner Summers, prodaje ju Ole Missuu. Danas se za nju brine država Mississippi.
Koeficijent emisije ugljen-dioksida

**Koeficijent emisije ugljen-dioksida** (KECO2) je koeficijent koji pokazuje koliko se ugljen-dioksida oslobađa sagorevanjem određene vrste goriva, po jedinici tako dobijene količine toplote. Izračunava se kao
:\mathrm{KE_{CO_2}} = 3,\!67 \,\frac{\mathrm{g_C}}{\mathrm{H}}
gde su:
*gC — sadržaj ugljenika u gorivu (bezdimenzioni broj u jedinicama [ kg/kg ] ili [ t/t ]),
*H — toplotna moć goriva (može biti gornja ili donja toplotna moć) u jedinicama MJ/kg ili GJ/t],
*3,67 — koeficijent stehiometrijske jednačine sagorevanja ugljenika.
Iz formule se vidi da se koeficijent emisije ugljen-dioksida izražava u jedinicama [kg/MJ] ili [t/GJ]. Pošto se u izračunavanju može upotrebiti gornja ili donja toplotna moć, pri navođenju vrednosti KECO2 mora se naglasiti koja je od njih upotrebljena.

Količina CO2 emitovanog pri sagorevanju nekog goriva, direktno zavisi od tri faktora:
*Količine potrošenog goriva,
*Sadržaja ugljenika u tom gorivu,
*Potpunosti sagorevanja ugljenika.

Ovako izračunat koeficijent uzima u obzir samo direktnu emisiju CO2, tj. onu iz procesa sagrevanja, zanemarujući emisiju iz procesa proizvodnje. Tako izračunati koeficijent se može znatno razlikovati, što je posebno značajno kod biogoriva.

## Izvori
Giga

**Giga** (*giga*; simbol **G**) je prefiks u SI sistemu jedinica koji označava 109 ili 1.000.000.000.

Potvrđen 1960. godine, dolazi iz grčkog γίγας, što znači *[[Div (mitologija)|džin]]*.

U računarstvu, *giga* može ponekad da znači 1 073 741 824 (230) za jedinice za informaciju, npr. gigabit ili gigabajt, ali takođe može da označi 1.000.000.000 ostalih količina, npr. stope prenosa: 1 gigabit/s = 1.000.000.000 bit/s. Pogledajte članak "Neodređenost umnožaka jedinice količine podataka".

## Česta upotreba
* Gigabajt – kapacitet hard diska, npr. 120 -{GB}-; DVD kapacitet, npr. 5 -{GB}- = 5 &times; 1 073 741 824 bajtova
* Gigaherc – brzina računara of a procesora, npr. 3&nbsp;GHz = 3.000.000.000 Hz
* Gigabit – propusni opseg mreže, npr. 1 Gbit = 1.000.000.000 bit/s

## Povezano
* SI prefiks
* binarni prefiks
* gigabajt

## Vanjske veze
* BIPM vebsajt
Lavovski pogrom (1918)

**Lavovski pogrom** (; ), također poznat i kao **Lemberški pogrom**, predstavljao je niz masovnih ubistava, pljački i silovanja koje su od 21. do 23. novembra 1918. pripadnici poljske vojske, paravojnih formacija i lokalni poljski civili počinili nad pripadnicima jevrejske zajednice u gradu Lavovu (današnji Lviv u Ukrajini). Do njega je došlo nedugo nakon završetka Prvog svjetskog rata, odnosno raspada Austro-Ugarske pod čijom se vlašću dotada nalazio Lavov, odnosno početka oružanog sukoba između novoproglašene poljske države i ukrajinskih nacionalista koji su bili proglasili vlastitu državu - Zapadnoukrajinsku narodnu republiku. Jedno od prvih poprišta sukoba je bio upravo Lavov gdje su, za razliku od ostatka Galicije etnički Poljaci činili relativnu većinu stanovništva. Ukrajinci su na samom početku zauzeli grad, ali su odatle otjerali Poljaci, a što je kasnije dovelo do višemjesečne opsade. Lokalna jevrejska zajednica se na samom početku sukoba proglasila neutralnom, iako su njeni pripadnici formirali vlastitu naoružanu miliciju. Nakon ulaska poljskih snaga u grad, Jevreji su se pristali dobrovoljno razoružati. Usprkos toga, Poljaci su napaali jevrejsku četvrt, ubili od nekoliko desetaka do nekoliko stotina stanovnika, opljačkali veliki broj trgovina i spalili tri singaoge. Vijesti o događajima u Lavovu su, nakon određenog vremena, doprili do međunarodne javnosti, te ih je, između ostalog, u propagandne svrhe nastojala iskoristiti weimarska Njemačka kako bi ishodila što povoljnjiju istočnu granicu s Poljskom tokom mirovne konferencije u Parizu. Dio loklanog jevrejskog stanovništva je napustio grad te formirao Jevrejski udarni bataljon koji će se sljedeće dvije godine boriti u redovima ukrajinske Galicijske armije. U samom Lavovu više nije bilo većih antisemtiskih incidenata sve do 1941. godine kada će jevrejska zajednica nakon njemačke okupacije postati metom masovnih pokolja od strane lokalnih Ukrajinaca.
Kirka pruža čašu Odiseju

**Kirka pruža čašu Odiseju** (eng. *Circe Offering the Cup to Ulysses*), ulje na platnu engleskog prerafaelitskog slikara Johna Williama Waterhousea koji je poznat po svojim slikama s tematikom iz grčke mitologije i književnosti.

Slika je nastala 1891. godine a inspirirana je grčkom čarobnicom Kirkom na čijem otoku se našla Odisejeva družina u potrazi za hranom i vodom. Sam Odisej poslao je 23 mornara da istraže otok te su naišli na Kirku koja im je ponudila hranu koja je bila otrovana njezinim magičnim napitcima. Ta hrana ih je pretvorila u svinje dok je Euriloh jedini pobjegao i upozorio Odiseja. Neustrašivi Odisej odlazi po svoje ljude a na putu ga presreće Hermes te ga savjetuje da nađe posebnu biljku koja će ga čuvati od Kirkinih napitaka. Nakon što se Odisej pokazao otpornim na njene napitke, uperio je nož prema Kirki koja se odmah predaje te vraća njegove mornare u ljudsko obličje.

Djelo se danas nalazi u galeriji Oldham u istoimenom gradu dok ju je muzej ustupio za izložbe u Kini.

## Izvori
Pogled na Delft

**Pogled na Delft** (niz. *Gezicht op Delft*), ulje na platnu nizozemskog slikara Johannesa Vermeera koji je obilježio nizozemsko slikarstvo u 17. vijeku. Riječ je o djelu kojim je Vermeer naslikao svoj rodni grad te je jedno od njegovih najpoznatijih radova. Slika je nastala kada prikazi grada nisu bili uobičajena pojava u slikarstvu dok je slikar koristio poentilistički stil kao i u ranijem djelu Malena ulica.

Djelo se nalazi u haškom muzeju Mauritshuis te se spominje u djelu U potrazi za izgubljenim vremenom francuskog književnika Marcela Prousta.

2011. godine Kraljevska nizozemska kovačnica je prigodno izdala zlatne i srebrne kovanice sa slikom Pogleda na Delft.

## Veze
*Malena ulica

## Izvori
Lysekil

**Lysekil** je grad od 7,628 stanovnika na jugozapadu Švedske, on je i administrativni centrar
Općine Lysekil od 14,521 stanovnika.

## Geografija
Lysekil leži u Grofoviji Västra Götaland, duž obala zaljeva Gullmarn, udaljen oko 30 km zapadno od Uddevalle.

## Historija
Lysekil se prvi put spominje negdje oko 1570., u to vrijeme njegovi malobrojni stanovnici bavili su se poljoprivredom, pomorstvom i ribolovom.
Nakon 1750. narasla je potražnja za haringama pa je osnažila i lokalna ribarska flota, a njegovi sve brojniji stanovnici bavili su se i usoljavanjem haringi. Tako se broj stanovnika u vrlo kratko vrijeme udvostručio, tako da ih je 1790. bilo 536.

Lysekil je 1836. dobio status trgovišta, - 1863. postao je općina, a 1903. dobio je i status grada.
Njegov rast bazirao se pored već spomenutog pomorstva i ribolova, i na tvornicama konzervi, kamenolomima i balnearnom turizmu. Kupalište i spa institut otvoreno je 1847., a krajem 19. vijeka otpočela je s radom i tvornica brodskih motora (*Skandiaverken*), u to vrijeme većina njegovih stanovnika radilo je u industriji.
Lysekil je 1903. imao oko 3000 stanovnika, ali se tokom 20. vijeka njegov rast usporio.

Danas je poznat po velikoj rafineriji nafte - Preemraff Lysekil.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice općine Lysekil''
Lysekil (općina)

**Općina Lysekil** (švedski: *Lysekils kommun*) je jedna od 
švedskih općina od 14,521 stanovnika na jugozapadu Švedske.

Administrativni centar općine je grad - Lysekil od 7,628 stanovnika.

## Geografija
Općina Lysekil prostire se u Grofoviji Västra Götaland, na površini od 209.93 km².

## Historija
Današnja Općina Lysekil formirala se 1971. spajanjem grada Lysekila sa Stångenäsom i otokom Skaftö.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Općine Lysekil''
Marstrand

**Marstrand** je lučki grad od 1,319 stanovnika na jugozapadu Švedske, koji 
administrativno podpada pod Općinu Kungälv.

## Geografija
Marstrand leži u Grofoviji Västerbotten, smješten na dva otoka Tjesnaca Skagerrak; 
Marstrandsö i Koö, udaljen oko 30 km sjeverozapadno od Göteborga. 
## Historija

Marstrand se prvi put spominje 1291., u vezi sa franjevcima koji su tu osnovali samostan. Izrastao je vjerojatno tokom
13. vijeka, kad je pripadao Norveškoj, kao ribarsko naselje. Novo bogato ribolovno razdoblje zahvatilo je Marstrand 
u drugoj polovici 16. vijeka.

Nakon što je je pripao Švedskoj u 1658. tadašnji švedski kralj Karl X dao je iz strateških razloga izgraditi 
tvrđavu - Carlsten, pored Marstranda. Za vrijeme Skanijskog rata (1675. -1679.) norveški vojska zauzela je 
grad i utvrdu - 1677. Nakon stagnacije tokom 17. vijeka, uslijedio je novi val ribolova na haringe početkom 18. vijeka, a 1775. Marstrand
je dobio status slobodne luke, i pored toga je ostao mali grad, tako da je negdje oko 1770. imao manje od 1.000 stanovnika.

Nakon 18. vijeka uslijedila je stagnacija Marstranda i pad broja njegovih stanovnika. Tako da je Marstrand 1970. bio najmanji švedski grad, s manje stanovnika nego što ih je imao početkom 19. vijeka. Na to je uticalo i to što je ostao prometno izoliran, on ni danas nema željezničke veze, a tek 1942. dobio je prvu cestovnu vezu s 
kopnom.

Pored pomorstva privreda tog malog gradića bazira se i na balnearnom turizmu, koji se počeo razvijati još od 1822.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Turističke stranice Marstranda''
Nora, Švedska

**Nora** je grada od 6,526 stanovnika, u sredini Švedske, on je i administrativni centar Općine Nora koja ima 10,447 stanovnika.

 
## Geografija
Nora leži u Grofoviji Örebro, duž zapadnih obala malog istoimenog jezera, udaljen oko 30 km istočno od Kristianstada.
## Historija

Nora je nastala u 13. vijeku, kao trgovačko naselje, povezano sa obližnjim rudnicima. Status grada dodjelio mu je kralj Gustav I Vasa - 1643.

Nora je svoju ekspanziju imala za 17. vijeka, a ona je bila rezultat širenja rudarstva, to se poklapalo i sa rastom nekoliko drugih gradova u Bergslagenu. Nora je međutim ostala mali grad, koja oko 1770. nije imala više od 700 stanovnika.

Nakon uvođenja slobodne trgovine sredinom 19. vijeka, prestao je monopol Nore na rudarsku trgovinu, pa se njegova privreda vremenom preorjentirala na industriju i transport, umjesto zamrle trgovine

Nora je još 1856. imala željezničku vezu sa Ervallom, kao jedan od prvih švedskih gradova, ali i pored toga vrlo se sporo razvijala.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Općine Nora''
Nora (općina)

**Općina Nora** (švedski: *Nora kommun*)  je jedna od 
švedskih općina od 10,447 stanovnika u sredini Švedske.

Administrativni centar općine je grad - Nora od 6,526 stanovnika.

## Geografija
Općina Nora prostire se u Grofoviji Örebro, na površini od 621.85 km².

## Historija
Današnja Općina Nora formirala je 1971. kad je dotadašnji grad Nora proglašen općinom.

## Općine prijatelji

*, Köyliö
*, Kõo
*, Fladungen
*, Hône

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Općine Nora''
Bjeloruski državni univerzitet

**Bjeloruski državni univerzitet** (; ) je javni univerzitet u Minsku koji je osnovan 30. oktobra 1921. Institucija se smatra najprestižnijom insitucijom visokog obrazovanja u Bjelorusiji.


Image:Faculty of History at Belarusian State University.jpg
Image:Корпус после реконструкции.JPG
Image:Belarus-Minsk-BSU Branch-Radiophysics and Electronics Faculty.jpg
Image:Dorm8.jpg


## Izvori

## Vanjske veze

* Zvanična stranica
Ulricehamn

**Ulricehamn** je grada od 9,787 stanovnika, na zapadu Švedske, on je i 
administrativni centar Općine Ulricehamn koja ima 22,838 stanovnika.

 
## Geografija
Ulricehamn leži u Grofoviji Västra Götaland, na ušću rijeke Ätran u 
jezero Åsunden, udaljen oko 30 km zapadno od Boråsa.
## Historija
Ulricehamn je dobio svoje ime 1741. po kraljici Ulriki Eleonori, ženi kralja Fredericka I.
Prije tog se zvao **Bogesund**, koji se u izvorima spominje još 1306., i za kog se zna da je status grada dobio 1471.

Za vladavine dinastije Vasa Bogesund je bio polazište za prekograničnu trgovinu sa Hallandom i sabirno 
mjesto za velik broj goveda iz krajeva oko Jezera Mälaren.
Od kad je 1622 osnovan Borås, počeli su teški dani za Ulricehamn, jer se morao natjecati sa njim u privlačenju trgovine, time se može objasniti i činjenica da je ostao mali. Kao i Borås i Ulricehamn je bio centar putujućih trgovaca pa je negdje oko 1770. imao samo 500 stalnih stanovnika.

Period trgovačkog uspona grada započeo u 18. vijeku, i trajao je sve do sredine 19. vijeka, tad se stanovništvo grada više nego udvostručilo, ali je od tad do kraja vijeka zavladala kriza, pa je opao broj stanovnika.

Današnji Ulricehamn je dinamičan industrijski grad.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Općine Ulricehamn''
Ulricehamn (općina)

**Općina Ulricehamn** (švedski: *Ulricehamn kommun*)  je jedna od 
švedskih općina od 22,838 stanovnika, na zapadu Švedske.

Administrativni centar općine je grad - Ulricehamn od 9,787 stanovnika.

## Geografija
Općina Ulricehamn prostire se po Grofoviji Västra Götaland, na površini od 1,051 km².

## Historija

Općina Ulricehamn formirana je 1974. kad se grad Ulricehamn spojio sa troje okolnih ruralnih općina.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Općine Ulricehamn''
Voden

**Voden** se može odnositi na:
*Odin, bog u nordijskoj mitologiji
*Edessa (Grčka), grad i opština u Grčkoj
*Woden, Iowa, grad u SAD, u saveznoj državi Iowa
ili:
*Chatenay-Vaudin, naselje i opština u Francuskoj
Poljsko-ukrajinski rat

**Poljsko-ukrajinski rat** (, ) je oružani sukob koji se od kraja 1918. do sredine 1919. na području današnje Zapadne Ukrajine vodio između snaga novoproglašene poljske države na jednoj, i ukrajinskih nacionalista i njihovih državnopravnih entiteta (prije svega Zapadnoukrajinske Narodne Republike) na drugoj strani. On je izbio neposredno nakon završetka Prvog svjetskog rata i raspada Austro-Ugarske koja je dotada vladala Galicijom i drugim područjima Zapadne Ukrajine na kojima je tada uz ukrajnsko stanovništvo postojala i značajna poljska manjina, a što je dovelo do spora između dviju strana; Ukrajinci su inzistirali na pravo na samoodređenje, dok su Poljaci nastojali novoj državi priključiti teritorije nekadašnje Poljsko-Litavske Unije. Na samom početku sukoba su Ukrajinci imali prednost, prije svega zahvaljujući izrazitoj brojčanoj premoći, te su nakratko zauzeli Lavov; ubrzo su se, međutim, iskazale i njihove slabosti, prije svega nedostatak školovanih oficira u novosnovanoj ukrajinskoj Galicijskoj armiji, ali i diplomatska izolacija Zapadnoukrajinske Narodne Republike, koja je jedine saveznike imala u Čehoslovačkoj i Ukrajinskoj Narodnoj Republici. Poljska je, nasuprot toga, dobila ključnu logističku i diplomatsku podršku Francuske, ali i drugih vodećih političara Antante koji su u Poljskoj vidjeli ključni element antisovjetske koalicije u ruskom građanskom ratu. Ukrajinske snage su, ostavši bez municije, do sredine 1919. prisiljene povlačenje, te je rat završio primirjem kojim je stara granica na rijeci Zbruch uspostavljena kao demarkacijska linija. Poljska i Ukrajinska Narodna Republika su sljedeće godine sporazumom u Varšavi sklopile antisovjetski savez koji će dovesti do Kijevske ofenzive i eskalacije sovjetsko-poljskog rata. On je pak 1921. formalno okončan sporazumom u Rigi koji je potvrdio poljsko-ukrajinskim ratom utvrđene granice kao granice između Poljske i sovjetske Ukrajine. Na područjima pod poljskim nadzorom je, pak, u međuratnom periodu počela djelovati separatistička i iredentistička Organizacija ukrajinskih nacionalista (OUN), a za vrijeme Drugog svjetskog rata će poljska zajednica postati predmetom brutalnog etničkog čišćenja.

## Izvori

## Vanjske veze

* Pygmy Wars. Eastern Europe's Bloody struggles 1918-1923
Poljsko-čehoslovački rat

**Poljsko-čehoslovački rat** (), u češkim izvorima navođen pod nazivom **Sedmodnevni rat** () je bio kratkotrajni oružani sukob koji se na početku 1919. godine vodio između Poljske na jednoj i Čehoslovačke na drugoj strani na području Cješinske Šleske. Razlog sukoba je bio teritorijalni spor, odnosno pitanje da li će se to područje, koje je do kraja Prvog svjetskog rata pripadalo Austro-Ugarskoj, a na kome je živjelo miješano poljsko i češko stanovništvo pripasti novoosnovanoj poljskoj ili čehoslovačkoj državi, kao i u tome da su se na njemu nalazili strateški važni rudnici ugljena. Neposredni povod je bila odluka poljske vlade da se na njemu održe izbori za poljski Sejm, a što je čehoslovačka vlada nastojala spriječiti. Nakon odbijanja čehoslovačkog ultimatuma, Čehoslovačka je pokrenula vojnu akciju. Čehoslovačke snage su uživale brojčanu nadmoć te su potisnule poljske snage sve dok na intervenciju sila Antante nije uspostavljeno primirje. Linija radvajanja je postala demarkacijska linija, a na spornom području je uvedena međunarodna uprava. Godine 1920. je na konferenciju u Spa demrakacijska linija potvrđena kao nova granica dviju država; na čehoslovačkoj strani je ostalo područje Zaolzie sa značajnom poljskom manjinom. Godine 1938. je Poljska za vrijeme komadanja Čehoslovačke ultimatumom povratila to područje, ali je ono nakon Drugog svjetskog rata vraćeno Čehoslovačkoj.
Aneksija Goe

**Aneksija Goe**, također poznata i kao **Invazija Portugalske Indije**, **Oslobođenje Goe** u Indiji, ili **Pad Portugalske Indije**, bio je kratoktrajni oružani sukob koji se 1961. godine odigrao između Indije na jednoj, te Portugala na drugoj strani, te završio indijskim preuzimanjem vlasti nad dotadašnjim portugalskim prekomorskim posjedima u Indiji, odnosno Portugalskom Indijom. Uzrok sukoba je bila nezavisnost Indije od Britanskog Imperija 1947. godine, odnosno nastojanje mlade države da se teritorijalno zaokruži pripajanjem prekomorskih posjeda drugih kolonijalnih sila. Za razliku od Francuske koja je mirno pristala predati svoje posjede nakon prijelaznog perioda završenog 1954. godine, Portugal, kojim je tada vladao autoritarrni režim Estado novo je to odbio učiniti. To je dovelo do napetosti, oružanih incidenata na granici, kao i gerilskog pokreta u Goi koji je podžavala indijska vlada. Incident prilikom koga su Portugalci u borbi sa gerilcima pogodili indijski putnički brod je poslužio kao izgovor za invaziju. Indijske snage su uživale izrazitu geostratešku prednost, isto kao i brojčanu i tehničku nadmoć; usprkos toga su portuaglske snage pružile simbolični otpor prije nego što su prisiljene na predaju. Iako je Portugal bio član NATO-pakta, SAD i druge zapadne države nisu pružile nikakvu pomoć izuzev simboličkih protesta, dok je indijska akcija dobila podršku SSSR i Kine. Goa je nakon portugalske predaje anektirana Indiji, a što je i sam Portugal 1974. priznao nakon Revolucije karanfila sklopivši sporazum sa Indijom.

## Povezano
* Ruska aneksija Krima

## Izvori

## Vanjske veze
* Time Magazine Coverage of the conflict 
* Photo gallery of the Liberation of Goa 
* Image: Ram Manohar Lohia
* Image: The Protests of 18 June 1946
* Image: Foreign journalists rescue a protestor shot by Portuguese police officers
* Portugal-India relations (Ministry of External Affairs, Government of India)
Forth Bridge

**Forth Bridge** je najdulji konzolni željeznički most na svijetu (od 2.528,7 m), izgrađen preko ušća rijeke Forth u istočnoj Škotskoj, 9&nbsp;km zapadno od središta Edinburgha. Smatra se simbolom Škotske i ponosom cijelog Ujedinjenog Kraljevstva. Dizajnirali su ga engleski inžinjeri Sir John Fowler i Sir Benjamin Baker.

Otvoren je 1890. god. i još uvijek služi za prijevoz putnika i tereta (oko 190-200 vlakova dnevno). Njegova osebujna industrijska estetika rezultat je iskrenog inženjerstva strukturnih komponenti bez ukrasa, inovativnog stila, materijala i razmjera. God. 2015., upisan je na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Europi kao važan korak u projektiranju i izgradnji mostova u razdoblju kada je željeznica počela dominirati kao oblik dalekosežnog putovanja.

Izgradnja mosta je počela 1882. godine, a otvorio ga je 4. marta 1890. princ od Walesa. Most se proteže između sela South Queensferry i North Queensferry, te ima duljinu od 2,467 m, širinu na pilonima 37, a u sredini 9,8 m, te visinu od 110 m iznad vode. Kada je izgrađen imao je najdulji konzolni raspon na svijetu (520 m), što je i ostao sve do izgradnje Mosta Quebec u Kanadi 1917. god. (549 m). U vlasništvu je željezničke tvrtke *Network Rail Infrastructure Limited* i često ga zovu **Forth Rail Bridge** kako bi ga razlikovali od cestovnog mosta *Forth Road Bridge*, iako to nikada nije bilo njegovo zvanično ime.


Image:The_guts_of_the_Forth_Bridge_-_geograph.org.uk_-_1318782.jpg|Unutrašnjost strukture
Image:Forth_Bridge_(1890)_Fig._4,_Page_5.png|Izvorni i finalni nacrti mosta Forth Bridge
Image:The_Forth_Bridge_seen_from_Dalmeny_Station.JPG|Prilaz mostu s postaje Dalmeny Station
Image:InsideTheForthRailBridge_19990822P0001.jpg|Pogled na most iz vlaka ScotRail 158


## Povezano
* Arhitektura industrijske revolucije
* Akvedukt Pontcysyllte
* Biskajski most

## Reference

## Vanjske veze
;Ostali projekti
Rudarsko područje Cornwalla i Zapadnog Devona

**Rudarski krajolik Cornwalla i Zapadnog Devona** je UNESCO-va svjetska baština kojoj pripada nekoliko rudarskih krajolika u engleskim pokrajinama Cornwall i Devon (Engleska) koji su nastali rudarenjem u 18. i 19. vijeku. Podzemni rudnici, veliki parni strojevi, novi gradovi, parcele, luke i industrijski pogoni koji ih povezuju prikazuju nekoć sjajnu industriju koja je snabdjevala 2/3 svjetske potrebe za bakrom. Njihovi ostaci su spomenih razvoja industrijske revolucije koji je utjecao na razvoj rudarstva općenito.

## Lista lokaliteta
UNESCO-vi zaštićeni lokaliteti su raznoliki i povezuje ih samo negdašnja zajednička industrija:

## Vanjske veze

* Službena stranica spomenika  
*  BBC - World Heritage site bid gets go-ahead
Mlinovi doline Derwent

**Mlinovi doline Derwent** je revolucionaran tvornički kompleks mlinova za predenje pamuka iz 18. vijeka na rijeci Derwent u Derbyshireu, Engleska, koji je 2001. godine upisan na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Europi kao mjesto prve industrijske proizvodnje. Vodenice Cromforda, druge vodenice i radničko naselje predstavljaju nedirnut industrijski kompleks koji je utjecao na društveno-ekonomski razvoj ove oblasti i budućnost industrijske revolucije.

## Historija

Vodenice za predenje u Englesku je uveo John Lombe svojom vodenicom za svilu u Derbyju 1719. godine, ali je Richard Arkwright tek 1770-ih izumio "vodeni okvir" kojim je pamuk bio neprekidno ispredan, čime su ga mogli presti i neuki radnici. On je osposobio prvu tvornicu na Derwentu, Cromford, uz koju je niklo i radničko naselje urbanih stambenih zgrada sa svim potrebnim javnim zgradama, kapelom, školom i tržnicama. Većina ovih zgrada je i danas u upotrebi, kao i izvorna prometna infrastruktura.

Sustav je prihvaćen širom doline i do 1788. godine bilo je već oko 200 Arkwright mlinova u Engleskoj. Njegovi rivali su podigli slična naselja u Belperu, Darley Abbeyu i Milfordu, bez da su Arkwrightu platili vlasnička prava na njegov patent.

Proizvodnja pamuka u dolini Derwenta je opala u prvoj polovici 19. vijeka jer je Lancashire imao bolji pristup sirovnama i tržištu. Mlinovi i pripadajuće zgrade su sačuvane i postale su nacionalnim spomenicima, a neke mlinovi su pretvoreni u muzeje otvorene za javnost.

Image:Waterframe.jpg|Arkwrightov vodeni okvir
Image:Cromford greyhound.jpg|Hotel Greyhound iz 1778. godine
Image:Cromford Community Centre 3687.JPG|Društveni centar u Cromfordu
Image:Willersley Castle.jpg|Dvorac Willersley, dom obitelji Arkwright
Image:Cromford Wharf 2008.jpg|Pristanište Cromford na Cromfordskom kanalu


## Vanjske veze

*Službena stranica spomenika

;Ostali projekti
Invazija Indonezije na Istočni Timor

**Invazija Indonezije na Istočni Timor** je pokrenuta 7. decembra 1975. godine kada su indonežanske snage pokrenule oružanu akciju sa ciljem da se u Istočnom Timoru, koji je nedugo prije toga proglasio nezavisnost od kolonijalnog Portugala, svrgne ljevičarska vlada pokreta Freitlin, odnosno područje Istočnog Timora anektira Indoneziji. Indonezijske snage su relativno brzo ostvarile svoje vojne ciljeve, mada je u brdskoj unutrašnjosti otoka nekoliko mjeseci trajala gerilska aktivnost u svrhu otpora osvajačima. Indonezija je svoju vlast nad otokom uspjela konsolidirati 1977. godine uz vojnu i stručnu pomoć SAD, Velike Britanije i Australije koje su je smatrale saveznikom Zapada u Hladnom ratu. Sukob je karakterizirala izuzetna brutalnost indonezijskih snaga, dijelom motivirana i vjerskim razlikama, odnosno time da su Indonezijci bili sunitski muslimani, dok su Istočni Timorci bili katolici. Istočni Timor je ostao pod indonežanskom vlašću sve dok 1999. godine pod međunarodnim pritiskom nije proveden referendum kojim se većina stanovnika odlučila za nezavisnost.

## Izvori

## Vanjske veze
* Indonesian Casualties in East Timor, 1975–1999: Analysis of an Official List.
* Gendercide Watch. Case Study: East Timor (1975–99) 
* History of East Timor – Indonesia invades
* USING ATROCITIES: U.S. Responsibility for the SLAUGHTERS IN INDONESIA and EAST TIMOR by Peter Dale Scott, PhD
* War, Genocide, and Resistance in East Timor, 1975–99: Comparative Reflections on Cambodia  by Ben Kiernan
Jurska obala

**Jurska obala** (engleski: *Jurassic Coast*) je obalno područje kanala La Manche u južnoj Engleskoj u duljini od 153&nbsp;km od Orcombe Pointa, blizu Exmoutha (Devon) do Old Harry Rocksa, blizu Swanagea (Dorset). Cijelim područjem se proteže staza za pješake *[[South West Coast Path]]*. God. 2001., upisana je na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Europi kao jedinstvena obala koja predstavlja kontinuirani geološki razvoj kroz cijeli mezozoik (trijas, jura i kreda), oko 185 milijuna godina povijesti Zemlje. Lokalitet je pružio brojne svjetski važne nalaze fosila kralježnjaka i bezkralježnjaka, morskih i kontinentalnih životinja koji su dokaz raznolikosti života tijekom mezozoika.

## Odlike

Najstarije stijene su pješčane stijene na zapadu, u East Devonu, iz trijasa (prije 251-200 milijuna godina) kada je cijelo ovo područje bila velika pustinja. West Dorset čine jurske formacije gline i vapnenca koje su nastale naplavljavanjem pustinje prije oko 145 milijuna godina. Prije 100 milijuna godina razina mora je opala i formirao se krajolik tropskog mora. Na istoku Jurske obale, prije 65 milijuna godina (kreda) formirala se najkasnija obala.

Lokalitet sadrži sjajne primjere formiranja krajolika poput prirodnog luka *Durdle Door*, mnogih uvala i vapnenačkih nakupina (*[[Lulworth Cove]]*) i otoka (Otok Portland). *[[Chesil Beach]]* je izvanredan primjer tobola (nakupine tla kojima je otok spojen s kopnom) na olujnoj obali (obala oblikovana snažnim valovima). Zbog raznolikog geološkog sastava, obalu redovito istražuju skupine znanstvenika.
Najviša točka Jurske obale je *[[Golden Cap]]* visine 191 m.

Paleontologinja Mary Anning je proučavajući fosile na ovoj obali, oko Lyme Regisa, početkom 19. st. pronašla prvi čitav fosil Ichtyosaura, čime je započeo veliki razvoj paleontologije.


Image:070329jad ukdor 01.jpg|"Zaljev limete" (*Lyme Bay*)
Image:Durdle door dorset england arp.jpg|"Vrata Durdle" (*Durdle Door*)
Image:PortlandCoast.JPG|Jursko vapnenačko kamenje obale otoka Portlanda
Image:Orcombe Point Geoneedle.jpg|"Geološka igla" sastavljena od različitih vrsta kamenja s Jurske obale (*[[Orcombe Point]]*)
Image:Bats head to white nothe dorset coast.jpg|"Šišmišova glava" (*Bats Head*)
Image:Oldharryrocks.jpg|"Stare Harryjeve stijene" (*Old Harry Rocks*)
Image:Dancing Ledge - geograph.org.uk - 170518.jpg|"Rasplesane litice" (*Dancing Ledge*)
Image:Golden Cap from Charmouth beach.jpg|"Zlatna kapa" (*Golden Cap*)
Image:High Peak, from Smallstones Point - geograph.org.uk - 1066481.jpg|"Visoki vrh" (*High Peak*)
Image:Pulpit Rock, Portland Bill - geograph.org.uk - 1755209.jpg|"Propovjedaonica" (*Pulpit Rock*)


## Vanjske veze
* Službena stranica Jurske obale (engl.)
Kraljevski park Studley

**Kraljevski park Studley** u blizini Alfielda engleske regije Yorkshire  i Humber, Engleska (Ujedinjeno Kraljevstvo), je park koji zajedno sa pripadajućom Opatijom Fountains čini kulturni spomenik koji je upisan na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Europi 1986. godine.

## Historija

Opatija Fountains je osnovana 1132. godine kao cistercitski samostan koji je djelovao 407 godina, dok je u duhu anglikanske protestantske reforme nije dao zatvoriti engleski kralj Henrik VIII. Opatijsko zemljište je kralj prodao 1540. godine londonskom trgovcu Richardu Greshamu. Nakon nekoliko generacija u vlasništvu obitelji Gresham, prodano je Stephenu Proctoru koji na njemu gradi paladijansku vilu Fountains Hall od 1598.-1604. godine od kamena s opatijskih zgrada.

God. 1699. imanje Studley naslijeđuje uspješni parlamentarac John Aislabie koji je nakon financijske afere bankrotirao i biva protjeran iz parlamenta, nakon čega se posvećuje svom imanju i započinje formalni park 1718. godine. Nakon njegove smrti, njegov sin William proširuje park kupnjom Opatije Fountains i Fountains Hall, a park dobiva romantičarski slikoviti izgled.

Park je postao najvažnijim primjerom vodenog engleskog parka iz 18. stoljeća i kao takvog ga je 1966. godine otkupilo Vijeće zapadnog jahačkog kraja (*West Riding County Council*) koji ga prodaju Nacionalnom povjerenstvu kulturne i prirodne baštine (*National Trust for Places of Historic Interest or Natural Beauty*) 1983. godine koji ga čine Spomenikom kulturne baštine i naposlijetku kao UNESCO-va svjetska baština 1986. godine.

## Glavne odlike

Vodeni park Studleya je dao izraditi John Aislabie 1718. godine, a proširio njegov sin Wiliam s elegantno oblikovanim jezerima, kanalima, hramovima i kaskadama. U parku se, pored slikovite ruine opatije Fountains i vile Fountains Hall nalazi par paviljona poput neo-gotičkog dvorca i paladijanske banket-kuće.

Lady Ripon je unutar parka podigla neo-gotičku Crkvu sv. Djevice Marije u spomen na muža Vynera Ripona kojeg su ubili grčki otmičari 1870. godine. Arhitekt je bio William Burges i crkva je posvećena 1871. godine u Jelenjskom parku. Jelenjski park je bio dom za oko 500 jelena, ali je izgorio 1716. godine i biljni i životinjski svijet se morao potpuno obnoviti, samo je velika štala iz 1728.-32. preživjela.


Image:Water Garden and Tower.jpg|Toranj gotičkog paviljona u parku
Image:Fountains hall 2.jpg|Fountains Hall
Image:Fountains Abbey - geograph.org.uk - 85950.jpg|Opatija Fountains
Image:Fountains Abbey - geograph.org.uk - 1556452.jpg|Park oko opatije
Image:St Mary's Church.jpg|Gospina crkva
Image:Studley Obelisk.jpg|Obelisk u parku
Image:Studley Water Gardens.jpg|Hram skrušenosti
Image:Banqueting House.jpg|Banqueting House
Image:Chorister's House.jpg|Kuća Chorister
Image:Weir in Studley Royal Gardens - geograph.org.uk - 331317.jpg|"Slapovi bubnjevi"


## Vanjske veze

* Službena stranica Opatije Fountains
* Studley Royal i Opatija Fountains - vodič
Akvedukt Pontcysyllte

**Akvedukt Pontcysyllte** (velški: *Traphont Ddŵr Pontcysyllte* ili *Pont y Cysyllte*) je plovni akvedukt na kojemu se nalazi 18 km dug kanal Llangollen preko doline rijeke Dee, između sela Trevor i Froncysyllte u Wrexhamu, sjeverozapadni Wales. Njegovo ime na velškom znači "Most spoja", a kada je dovršen, 1805. god., bio je najduži i najviši akvedukt u Ujedinjenom Kraljevstvu.  God. 2009., upisan je na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Europi kao inovativno i monumentalno djelo inženjerstva koji svjedoči o iznimnom napretku u dizajnu i konstrukciji umjetnih kanala koncem 18. i početkom 19. vijeka kao jednom od preduvjeta industrijske revolucije.

## Historija
Akvedukt su izgradili inženjer mostogradnje Thomas Telford i inženjer za kanale William Jessop, usprkos velikom nepovjerenju javnosti da mogu uspjeti premostiti ovaj nepoćudan krajolik koristeći nesvakidašnje i dotada nekorištene materijale. Prije toga Telford je isprobao ovu tehniku samo jednom, na kanalu Longdon-on-Tern na kanalu Shrewsbury, koji je odavno napušten. Dana 26. studenog 1805., kanal je nakon otvoren nakon 10 godina izgradnje i troškova od 47.000 £, što bi danas iznosilo oko 2,930.000 £. Nakon završetka prepoznan je kao inovativan inženjerski sklop koji je inspirirao mnoge slične projekte širom svijeta.

## Odlike
Akvedukt je dug 307, širok 3,4 i dubok 1,6 metara. Čine ga metalni lukovi raspona 16 m, na vitkim stubovima od opeke, ukupne visine od 38 metara. U izgradnji je korišteno kovano i lijevano željezo što je omogućilo lagane i čvrste lukove, čime je akvadukt dobio monumentalan, ali i elegantan izgled. Željezne ploče na vrhu su izlivene u obliku klasične kamene gradnje (francuski: *voussoir*). 


Datoteka:Longdon-on-Tern Aqueduct.jpg|Stariji kanal Longden-on-Tern, na kojemu je Telford isprobao svoju inovativnu metalnu konstrukciju
Datoteka:pontcysyllte aqueduct arp.jpg|Brod u prolasku preko akvedukta
Datoteka:WalesC0171.JPG|Pogled na dolinu Dee s akvedukta
Datoteka:Under Pontcysyllte.jpg|Pogled iz doline na akvedukt


## Vanjske veze
* Panoramski pogled od 360 stupnjeva na BBC Shropshire 
;Ostali projekti
Višećelijski organizam

Živi svijet može se dijeliti i prema složenosti građe određenog organizma. Tako **višećelijskim organizmima** (*višestaničnim  organizmima*) nazivamo one koji su građeni od više ćelija, no postoje i organizmi čija građa je samo jedna ćelija, jednoćelijski organizmi.

U skupini višestaničnih organizama su životinje (Animalia), biljke (Plantae) i gljive (Fungi). I neki prokarioti (npr. plave alge iz roda Spirulina su višestanični.

Podjela na jedno- i višestanične organizme ima - osim kod životinja - samo opisno značenje. Pojam ne govori ništa o srodničkim odnosima između organizama, njihovom načinu života ili unutrašnjoj građi i razmjeni materije. U životinjskom carstvu su mnogostanične životinje (Metazoa) obuhvaćene u jednom taksonu i vjerojatno su monofilijska skupina.

Kod algi i gljiva mogu se naći brojni srodni oblici između jedno- i/ili višestaničnih organizama.

Ova podjela nije primjenjiva u skupini Eumycetozoa gdje su organizmi građeni od velikih ameboidnih stanica koje imaju veći broj staničnih jezgri, i dijele se, ponovo spajaju i čak se tako reorganiziraju da mogu izgraditi rasplodne organe (Karposoma) slično kao neke višestanične gljive.

Većina višestaničnih organizama tvore staničnom diferencijacijom podjelu tijela, naročito spolnih stanica, koje služi razmnožavanju (somatske stanice). Objedinjavanje stanica, gdje se stanice spajaju ali uglavnom i dalje imaju odvojenu razmjenu materije i ne izgrađuju posebne oblike razmnožavanja, naziva se kolonijama.

U uobičajenom slučaju, višestaničnost se povezuje s fenomenom besmrtnosti - ako se izuzmu vanjski utjecaji. Jednostanični organizmi se jednostavno dijele. Suprotno tome, kod višestaničnih organizama besmrtne su samo spolne stanice, dok ostale imaju samo ograničen životni vijek.
Jednoćelijski organizam

Jedna od mogućih podjela živog svijeta je i prema građi tijela na **jednoćelijske** (*jednostanične*) i višećelijske organizme. Kao što ime kaže, jednoćelijski organizmi, ponekad  i **jednostaničari**, imaju samo jednu jedinu stanicu, jedino se ponekad okupljaju u kolonije stanica. U novije vrijeme sve češće se ova skupina naziva i

U ovu neformalnu skupinu spadaju sve arhee, većina bakterija, neke gljive i mnogi protisti.

Ranije su se eukarioti dijelili samo na carstvo biljaka i carstvo životinja, što znači da su se i svi jednostanični organizmi dijelili na jednostanične biljke i jednostanične životinje. Tako su ameboidni organizmi smatrani životinjskim jednostaničnim organizmima, neke su se uvrštavale u razred eumicetozoe a bičaši (Flagellate) kao na primjer Euglena, ponekad jednostaničnim algama, a ponekad životinjama. Prema novijim pogledima, sve eukariotske jednostanične organizme svrstava se ili u carstvo protista ili protoctista.

Prema najnovijim spoznajama, eumicetozoe se smatra zasebnim carstvom. Iako se kod većine vrsta radi o jednostaničnim organizmima, ta stanica ima mnogo staničnih jezgri i može imati promjer i do 80 cm. Uvrštavanje u carstvo gljiva također nije realno prihvatljivo, jer su neke vrste ameboidne životinje.

Podjela na jednostanične i višestanične organizme je samo opisna i ne daje nikakvu informaciju o srodnosti, načinu života, unutrašnjoj građi ili načinu na koji se odvija razmjena tvari konkretnog organizma.

## Literatura
* Westheide, Wilfried; Rieger, Reinhard (Hrsg.): *Spezielle Zoologie. Teil 1: Einzeller und Wirbellose Tiere*. 2. Aufl. 2006. Spektrum Akademischer Verlag. 

## Vanjske veze
* Video o jednostaničarima
Osmotski pritisak

**Osmotski pritisak** je hidrostatički pritisak potreban da bi se sprečio pomak vode izazvan osmolarnim gradijentom: što je veća razlika u osmolarnosti, veći je i osmotski pritisak.

Rastvor koji sadrži više rastvorenih supstanci nego živa ćelija definiše se kao hipertonični; ako se ćelija nalazi u hipertoničnom rastvoru voda će izlaziti iz ćelije u okolinu i ćelija će se smanjiti.  Hipotonični rastvor ima manju koncentraciju rastvorenih supstanci nego ćelija, pa ćelija u hipotoničnom okruženju nabubri, a ponekad se čak i raspadne od prekomernog bubrenja.

Kada su koncentracije rastvorenih supstanci sa obe strane membrane jednake, takvi rastvori su izotonični.

## Povezano
* Osmoza

## Reference

## Vanjske veze
* Osmotski pritisak
Feritin

**Feritin** je makromolekul molekulske težine od najmanje 440 kD (što zavisi od sadržaja gvožđa). Sastoji se od proteinske opne *(apoferitin)* sa 24 podjedinice, dok se u unutrašnjosti nalazi gvožđe koje sadrži u proseku približno 2.500 Fe3+ jona (feritin jetre i slezine). Normalne vrednosti feritina su za; muskarce; 30,0-400,0&nbsp;ng/mL i žene 13,0-150,0&nbsp;ng/mL.

## Značaj
Određivanje koncentracije feritina je metoda za utvrđivanje stanja metabolizma gvožđa. Određivanje njegove koncentracije pre početka terapije obezbeđuje reprezentativnu meru rezervi gvožđa u organizmu pacijenta. Ovom metodom, u veoma ranoj fazi, vrši se razlika u deponovanju feritina u retikloendotelijalnom sistemu (RES).

Klinički, prag vrednost feritina od 20&nbsp;µg/L (ng/mL) pokazala se korisnom u otkrivanju prelatentnog nedostatka gvožđa. Ova vrednost je pouzdan pokazatelj ispražnjenih rezervi gvožđa koje mogu biti mobilisane za sintezu hemoglobina.

Latentni nedostatak gvožđa definiše se kao pad vrednost ispod 12&nbsp;µg/L (ng/mL) praga feritina. Ove dve vrednosti, ne zahtevaju dalju laboratorijsku potvrdu, čak i kada je krvna slika morfološki još uvek normalna.

Ukoliko su snižene vrednosti feritina praćene i hipohromnom, mikrocitnom anemijom tada je prisutna i manifestni deficit gvožđa.

Kada je nivo feritina povišen a poremećaj u distribuciji može da se isključi, tada je manifestno preopterećenje gvožđem u telu. Tako se 400&nbsp;µg/L (ng/mL) feritina koristi kao prag vrednost.

Povišene vrednosti feritina primećene su kod sledećih tumora: akutne leukemije, Hodžkinove bolesti i karcinoma pluća, debelog creva, jetre i prostate. Određivanje koncentracije feritina ima značaja i kod metastaza jetre.

## Reference

## Vanjske veze
* 
* Ferritin  at Lab Tests Online
* Ferritin: analyte monograph - The Association for Clinical Biochemistry and Laboratory Medicine
Ellen Pao

**Ellen Pao** je američka pravnica i poslovna žena, najpoznatija po tome što je od decembra 2014. do početka jula 2015. godine bila generalna direktorica Reddita. 

Pao je pažnju javnosti privukla kao jedna od rijetkih žena na rukovodećem položaju u Silikonskoj dolini. Nakon svog dolaska na ćelo Reddita je izazvala nezadovoljstvo među dijelom korisnika nizom kontroverznih odluka, prije svega vezanih uz zatvaranje foruma za koje je navodila da šire govor mržnje, ali davanjem otkaza popularnoj moderatorici Victoriji Taylor. Zbog toga su na Redditu pokrenute protestne akcije sa ciljem da se Pao smijeni s mjesta generalnog direktora. Pao je na kraju podnijela ostavku 10. jula 2015.

## Vanjske veze
*
*Ellen K. Pao Lawyer Profile at Martindale-Hubbell
*Lawyer Ellen K. Pao at Avvo
*Ellen Pao Fellow Profile  at Aspen Institute