1658.

Godina **1658** (**[[rimski brojevi|MDCLVIII]]**) bila je redovna godina koja počinje u utorak po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u petak po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.

__NOTOC__
## Događaji
### Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak

* januar? - Smenjen hercegovački sandžakbeg Ali-paša Čengić.
* februar - Dansko-švedski rat (1657-58): Marš preko Beltova - švedski kralj Karl X Gustav prevodi vojsku preko zaleđenog mora i ubrzo dolazi pred Kopenhagen.
* 22. 2. - Hercegovačka i brdska plemena obaveštavaju Mlečane da su se udružili radi borbe protiv Turaka, traže novac i oružje, predlažu operacije.
* 8. 3. - Roskildski mir između Švedske i Danske-Norveške: Švedska zaokružuje teritorije na poluostrvu, nakratko dobija centralnu Norvešku.

### April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj
* 8. 4. - Giovanni Pesaro je novi mletački dužd (do 1659).
* maj - Francuski putopisac Quiclet prošao kroz Sarajevo, opisuje "strašnu" planinu Romaniju punu hajduka; ove godine je prolazio i Paraćinom, gde je video glave hajduka na kopljima (*Les voyages de M. Quiclet à Constantinople par terre* iz 1664.)
* 29. 5. - Rat za mogulsko nasleđe: Bitka kod Samugara - Aurangzeb porazio brata i regenta Dara Shikoha.
* maj - jun? - Mehmed-paša Ćuprilić vodi vojsku u Erdelj protiv neposlušnog Đorđa II Rakocija dok Tatari i kozaci napadaju sa severa - Rakoci beži na habsburšku teritoriju. Pustošenje Erdelja označava kraj njegovog Drugog zlatnog doba.
* 14. 6. - Franko-španski i Anglo-španski rat: Bitka u Dinama je odlučujuća anglo-francuska pobeda nad Špancima i engleskim rojalistima kod Dunkerquea (grad dobijaju Englezi).
* jun - "Ruina": ukrajinski hetman Ivan Vihovski slomio antipoljsku pobunu Barabaša i Puškara.
* 22. 6. - Holanđani osvojili Jaffnu od Portugalaca koji su tako sasvim izgubili Cejlon.
* 27. 6. - Bitka kod Rio Nueva: Španci nisu uspeli oterati Engleze sa Jamajke.
* 30. 6. - Bitka na Korčejevskoj luci: Mandžurac Šarhuda razbio kozake Onufrija Stepanova na Amuru.
* jun/jul - Izbija pobuna Srba krajišnika, protestuju zbog okrutnosti krajiških komandanata u Rovišću (komandanti izgleda pronevjerili novac pa tjeraju krajišnike na prekomjerni rad), najesen se dogovaraju sa pobunjenim Siščanima.

### Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan

* jul - Bosanski Sejdi Ahmed-paša dolazio u Ravne Kotare - Novigrad, Posedarje, kaštel Vinjerac, Ražanac, odbijen od Zadra, Bibinje, Sukošan, Turanj - bez uspeha, uglavnom nailazi na zapaljena mesta.
* 18. 7. - Leopold I. izabran za svetog rimskog cara, uprkos francuske opozicije.
* 31. 7. - Aurangzeb postaje novi mogulski vladar Indije (do 1707) a otac Shah Jahan je zatvoren do smrti 1666.
* 5. 8. - Dansko-švedski rat (1658-60): nakon što su Danci otezali s ispunjenjem mirovnog ugovora, švedski kralj Karl X Gustav ponovo napada, s ciljem potpunog potčinjavanja Danske-Norveške.
* 14. 8. - U Nemačkoj formirana Rajnska liga u savezu sa Francuskom.
* avgust, sredinom - Harambaše Đuro Novljanin i Stevan Popović napali preko dubrovačke teritorije selo Kijev Do u Hercegovini, koje je opljačkano i zapaljeno, odveden 21 sužanj.
* avgust, krajem - Kandijski rat: hrišćanske snage (Venecija, Malta i papa) nisu uspele zauzeti ostrva Santa Maura (Lefkada).
* 13. 9. (3. 9. po j.k.) - Umro Oliver Cromwell, lord protektor Engleske, Škotske i Irske - nasleđuje ga sin Richard (do sledećeg maja).
* 16. 9. - Hadjački sporazum uzdiže kozake (Rusine) u položaj ravan Poljskoj i Litvaniji čime bi nastala Zajednica Tri Naroda ali Rusi i proruski kozaci se protive.
* septembar-oktobar - Sejdi Ahmed-paša na Gatačkom polju, poginuo novski odmetnik Omer-aga Begzadić, pašina ordija i Novljanin Alaga Šabanović poharali Župu dubrovačku (Novljani se ograđuju od ovoga). Nezadovoljstvo pašom raste u celoj Bosni.

### Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac
* 7. 10. - Uz tursku pomoć ustoličen novi erdeljski knez, Akoš Barčaj - Turcima daje Lugoški i karansebeški Banat (pripada mu i Vršac) - priključen Temišvarskom pašaluku.
* 21. 10. - Nastavlja se Rusko-poljski rat (1654-67): Bitka kod Verkija je ruski uspeh.
* 8. 11. - Pomorska Bitka u Øresundu: Holanđani dostavili provijant Kopenhagenu, opkoljenom od Šveđana.
* decembar - Sultanova armija poražena od pobunjenog alepskog Abaza Hasan-paše.
* decembar - Neuspešna pogodba posavskih pobunjenika sa Erdedijem (predstavnici pobunjenika morali pobeći).
* 20. 12. - Valiesarsko primirje između Rusa i Šveđana: Rusi zadržavaju osvojena livonska područja na tri godine.

### Kroz godinu
* Petar Zrinski imenovan velikim kapetanom ogulinskim, senjskim i cijelog Primorja.
* Dubrovačka vlada zabranila svojim trgovcima u Srbiji da posluju sa austrijskim trgovcima, koji sve više prodiru u Podunavlje.
* Biskupija u Skoplju podignuta u nadbiskupiju ali broj katolika i dalje opada.
* Jan Amos Komenski (*Comenius*) objavljuje *[[Orbis Pictus]]*, što se smatra prvom slikovnicom.
* Jan Swammerdam otkrio crvena krvna zrnca.
* Johann Jakob Wepfer objašnjava moždani udar.
* Holanđani osnovali vojni položaj Nieuw Haarlem.
* Čaj u Velikoj Britaniji: kineski zeleni čaj ulazi u londonske kafane.
* Južnomingovski vladar Yongli beži iz Junana u Burmu.

## Rođenja

* 5. 3. - Antoine de Lamothe-Cadillac, istraživač Amerike († 1730)
* 10. 7. - Luigi Ferdinando Marsigli, vojnik i prirodnjak († 1730)
* sept/okt. - Nicholas Roosevelt, predak dvojice predsednika SAD († 1742)
* 24. 10. - Marko Gerbec, slovenski ljekar i znanstvenik († 1718)
* ? - Aurora Veronika Zrinski, najmlađa kći Petra i Ane Katarine († 1735)

## Smrti

* 6. 3. - Ivan Bunić Vučić, pjesnik (* 1591-92)
* 29. 3. - Bertuccio Valiero, mletački dužd (* 1596)
* 13. 9. - Oliver Cromwell, lord protektor Engleske, Škotske i Irske (* 1599)

## Reference

;Literatura
* Gábor Ágoston; Bruce Alan Masters. *[http://books.google.com/books?id=QjzYdCxumFcC Encyclopedia of the Ottoman Empire]*. Infobase Publishing; 1 January 2009. .
* Stanford J. Shaw. *[http://books.google.com/books?id=Xd422lS6ezgC History of the Ottoman Empire and Modern Turkey: Volume 1, Empire of the Gazis: The Rise and Decline of the Ottoman Empire 1280-1808]*. Cambridge University Press; 29 October 1976. .
* Spencer C. Tucker. *[http://books.google.com/books?id=h5_tSnygvbIC A Global Chronology of Conflict: From the Ancient World to the Modern Middle East: From the Ancient World to the Modern Middle East]*. ABC-CLIO; 23 December 2009. .
* Kenneth Meyer Setton. *[http://books.google.com/books?id=XN51y209fR8C Venice, Austria, and the Turks in the Seventeenth Century]*. American Philosophical Society; 1991. .
* *Historija naroda Jugoslavije II*, Školska knjiga Zagreb, 1959
* *Istorija srpskog naroda*, Treća knjiga, prvi tom, Srbi pod tuđinskom vlašću 1537-1699, SKZ Beograd 1993,