Desanka Ćuić Kačar

**Desanka Kačar** (djevojačko **Ćuić**, Čujića Krčevina, 1926. – ...?) je lička pjesnikinja, koja je tokom narodnooslobodilačke borbe spevala mnoge partizanske pesme koje se smatraju narodnim, uključujući čuvenu *[[Na Kordunu grob do groba]]* i *[[Pjesma Marku Oreškoviću|Pjesmu Marku Oreškoviću]]* iz koje se razvila *[[Oj narode Like i Korduna]]*.

Desanki Ćuić-Kačar u SFRJ nikada nije bila poznata kao pesnikinja, po njoj nisu nazivane škole, a njene pesme su u zbirkama poezije po pravilu objavljivane kao narodne, bez njenog imena. Takođe joj nije priznata prva godina učešća u ustanku i nije stekla status prvoborca.

Danas se njene pjesme širom post-jugoslovenskog prostora, zbog nepriznatog  autorskog prava, još uvek izvode nepotpisane.

## Biografija

Desanka Ćuić je rođena 1926. godine u selu Ćujića Krčevina, kod Plitvičkih jezera u Lici, od oca Nikole Ćuića. Već u osnovnoj školi i na školskim priredbama ističe se svojim stihovima, pjesmama i pjevanjem.

### Drugi svetski rat

Aktivno je učestvovala u Narodnooslobodilačkom ratu. U junu 1941. godine, ustaše opkoljavaju njeno rodno selo i Desanku, zajeno sa stanovništvom okolnih srpskih sela, ustaše hvataju i gone ka sabirnim logorima. U koloni prognanika je stigla do Drvara, gde ju je zatekao Ustanak u NDH, koji je kao omladinka pomagala. Nakon povratka u Liku, nije se mogla vratiti u svoju kuću, te odlazi u šumu i priključuje se partizanima. Bila je borac Druge ličke proleterske brigade od osnivanja i član Kotarskog komiteta SKOJ-a za Korenicu.

U maju 1942. godine je spevala poznatu pjesmu Na Kordunu grob do groba. Pjesma je izuzetno dobro prihvaćena u narodu, tako da se gotovo zaboravilo originalno autorstvo. Tokom rata pjesnikinja je stvorila niz pjesama s temama borbe, narodnih heroja i vlastitih teških iskustava.

Lično sudjeluje u osiguranju dolaska i boravka Vladimira Nazora na Kordunu, u Topuskom, prilikom predsjedavanja ZAVNOH-om.

Godine 1944. je ranjena zarobljena i prevezena u Beograd, u policijski zatvor na Savskoj cesti, te potom u logor Milišićeva ciglana na Zvezdari, za partizane iz NDH. Partizani uspijevaju da je razmijene pre oslobođenja.

### Period SFRJ

Nakon rata predložena je za dobijanje Partizanske spomenice 1941, ali je komisija odbija Njoj nije priznata prva godina ustanka, i u zvaničnoj biografji boraca stoji da je pristupila narodnooslobodilačkoj borbi 1942.

Živjela je i radila u Zagrebu, Bjelovaru i Bosni, gdje je upoznala supruga Boška Kačara. I u posleratnom periodu je nastavila da piše pesme.

### Savremeni period

Nakon domovinskog rata vratila se u svoje rodno selo Čujića Krčevina, potpuno spaljeno i napušteno tokom operacije „Oluja“. Prema poslednjim informacijama u opustošenom selu živi potpuno sama. Poslednje godine života posvetila je borbi da joj se prizna autorstvo nad njenim pesama:

Najavljena biografija bi trebalo da rasvijetli neke nepoznate detalje iz života pjesnikinje i pomogne razrješenju nesporazuma oko autorstva nad njenim pjesmama.

## Stvaralaštvo

Neke od pjesama Desanke Ćuić-Kačar su:
* Poziv u borbu (Pjesma Marku Oreškoviću) (1941)
* Na Kordunu grob do groba (1942)
* Za bolje sutra (1943)
* Ranjena partizanka (1944)
* Zatvor (1944)
* Moja zemlja (1952)
* Moja generacijo (1976)
* Majka Ličanka (1978)

Odgovarajući na pitanje jest li melodija pjesme "Na Kordunu grob do groba" verzija neke stare melodije, pjesnikinja odgovara:

Prema drugom izvoru koji se poziva na reči autorke, muzička inspiracija joj je bila crnogorska partizanska pjesma Navrh gore Durmitora.

## Reference

## Vanjske veze

* DESANKA ĆUJIĆ KAČAR: Put u smrt i natrag (sjećanja na dane genocida i ustanka)
* Kazivanja Desanke Kačar o postanku pjesama "Na Kordunu grob do groba" i "Pjesma o smrti Marka Oreškovića", Zagreb 1982.