open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kasna antika

**Kasna antika** () je izraz kojim se opisuje period historije Evrope i mediteranskog svijeta koji predstavlja završni dio starog vijeka, odnosno prijelaz od starog vijeka u (rani) srednji vijek. Kao njegov početak se obično uzima godina 284. kada je nad tadašnjim Rimskim Carstvom vlast preuzeo car Dioklecijan i uspostavio novi politički režim dominata. Kao kraj se tradicionalno uzima kraj Starog vijeka, odnosno godina 476. i pad Zapadnog Rimskog Carstva. Novije generacije historičara su, međutim, počele pojam kasne antike širiti i na kasnije periode, te se kao datumi konačnog kraja antike ponekad navode 529. godina - kada je bizantski car Justinijan zatvorio posljednje ne-kršćanske škole - odnosno sredina 7. vijeka i muslimanska osvajanja koja je dovela do trajne političke, kulturne i ekonomske podjele u antici dotada jedinstvenog prostora Mediterana.

Kasna antika je bila period velikih političkih, ekonomskih i kulturnih promjena, od kojih je najvažnije uvođenje kršćanstva kao službene, a na kraju i jedine dozvoljene religije na prostoru Rimskog Carstva, što je dovelo do postepenog nestanka dotadašnje grčko-rimske kulture, odnosno Velika seoba naroda koja je drastično izmijenila etnički sastav i kulturna obilježja velikih dijelova Evrope. U političkom smislu je najvažniji događaj bio pad Rimskog Carstva čijim je nestankom na Zapadu stvoren vakuum koji su ispunila *barbarska kraljevstva* koja će se postepeno transformirati u zametke današnjih nacionalnih država.

Evropska historiografija tradicionalno kasnu antiku opisuje kao arhetip slabljenja i propadanja civilizacije odnosno društvenog kolapsa. Izraz "kasna antika" se, dijelom i zbog toga, razvio u njemačkoj historiografiji kako bi ukazao da je taj proces prijelaza iz Starog u Srednji vijek bio mnogo postepeniji, složeniji; njime se, između ostalog, nastoji istisnuti i dotada popularni izraz *[[Mračno doba Evrope|Mračno doba]]* koji se smatra neobjektivnim i "politički nekorektnim".

## Vanjske veze
* New Advent — The Fathers of the Church, a Catholic website with English translations of the Early Fathers of the Church.
* ORB Encyclopedia's section on Late Antiquity in the Mediterranean from ORB
* Overview of Late Antiquity, from ORB
* Princeton/Stanford Working Papers in Classics, a collaborative forum of Princeton and Stanford to make the latest scholarship on the field available in advance of final publication.
* The End of the Classical World , source documents from the Internet Medieval Sourcebook
* Worlds of Late Antiquity , from the University of Pennsylvania
Nagrada Saturn za najbolju izvedbu mladog glumca/glumice

Slijedi lista dobitnika **[[Nagrada Saturn|nagrade Saturn]] za najbolju izvedbu mladog glumca/glumice**:
Ambositra

**Ambositra** je grad od 30 434 stanovnika  u sredini Madagaskara, u *[[Provincija Fianarantsoa|Provinciji Fianarantsoa]]* administrativni centar *[[Regija Amoron'i Mania|Regije Amoron'i Mania]]* i istoimenog Distrikta Ambositra
Od 1999. *Ambositra* je i sjedište *[[Katolicizam|rimokatoličke]] [[Dijeceza|dijeceze]] Ambositra*.

Danas je *Ambositra* poznata po svojim drvodjeljama - koji su manje više pripadnici Zafimanirija, jednog od plemena malagaškog naroda Betsileo koji su uz Imerine većinsko stanovništvo grada.

## Historija
*Ambositra* i njena okolica imali su burnu historiju, na planini *Ambositra Tompon'anarana* (1865 m) udaljenoj 5 km od centra grada, je u [18. vijeku bila '''rova''' (kraljevska prijestolnica) tadašnjeg vladara toga dijela zemlje - ''Mpanaline II.'' 
Tadašnja ''rova'' imala je ''Tranovolu'' (kraljevski dvor), ''Tandapu'' (kuću za kraljeve savjetnike), dvije kraljevske grobnice i ''Kianju'' (prostor za javne skupove). Cijela rova bila je okružena obrambenim jarkom.
''Rovu Ambositra'' srušio je [1811. Imerinski kralj Radama I. nakon što je porazio vojsku Mpanaline II. Danas je na istom mjestu podignuta vjerna reprodukcija *Rove Ambositra*, koja je poznato turističko odredište.

Po lokalnoj legendi grad je dobio ime zbog velikog broja kastriranih goveda - zebu (malagaški: *ombi vositra*), koja su pripadala kralju Mpanalini II. iz tog je izvedeno ime Ambohibositra (selo kastriranih goveda) da bi od tog nastalo današnje ime Ambositra. 
*Ambositra* se kao grad u današnjem smislu te riječi, počela formirati početkom 20. vijeka, kad je odabrana za administrativno središte toga kraja, u vrijeme francuske kolonijalne uprave.

Dolaskom evropskih misionara, *Ambositra* je postala važno središte za širenje katoličanstva, za razliku od Antananariva, koji je uglavnom bio pod kontrolom protestantske crkve.

### Ambositra danas
Grad ima veliku katoličku kadedralu i benediktinski samostan, par hotela, srednju školu i bolnicu

## Geografija i klima
*Ambositra* se nalazi na jugoistoku madagaskarske centralne visoravni, na prosječnoj nadmorskoj visini od 1 350 metara, centar grada leži na brdu, okružen brojnim poljima riže. 

*Ambositra* ima oceansku klimu, sa primjesama tropske i umjereno kontinentalne klime, koja je ugodnija od obalnog dijela Madagaskara gdje vlada vruća tropska klima. 

## Transport, Privreda
*Ambositra* je udaljena oko 254 km u pravcu jugoistoka od glavnog grada Madagaskara Antananarivo i oko 90 km od provincijskog centra Antsirabe. Grad je središte poljoprivrednog kraja u kojem se najviše uzgaja riža, a koncern *Tiko* (hrana), je jedan od najvećih poslodavaca. 
Većina stanovnika bavi se poljoprivredom i stočarstvom.

## Izvori

## Povezano
* Popis gradova na Madagaskaru

## Vanjske veze

* Ambositra Madagascar’s City, na portalu MTTC  
* Fotografije iz Ambositre na portalu TravelPod 
* Fotografije iz Ambositre, na portalu rachid.koucha
Tomas Tranströmer

**Tomas Tranströmer** (rođen 15. aprila 1931 u Stokholmu, Švedska 26. mart 2015), švedski je pisac, pesnik i prevodilac, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 2011. godine.

## Biografija
Tomas Transtremer je svoje srednje obrazovanje stekao u Latinskoj školi Sedra, Švedska, a potom je 1956. diplomirao psihologiju na Univerzitetu u Stokholmu. Pored književnog rada, radio je dugo godina kao psiholog u zatvorima sa mladim prestupnicima, mentalnim bolesnicima i zavisnicima o drogi. Prestao je da se bavi ovom profesijom pošto je preživeo moždani udar 1990.

Počeo je da piše sa 13 godina, a prvu zbirku pesama -{*17 dikter*}- (17 pesama) objavio je 1954. godine. Robin Fulton je preveo na engleski njegovo celokupno delo i objavio ih 1997. u Velikoj Britaniji pod zajedničkim imenom -{*New Collected Poems*}- (Nove zbirka pesama). Fultonova zbirka bila je proširena novim pesmama i ponovo je bila objavljena u SAD 2006. godine pod imenom *-{The Great Enigma: New Collected Poems}-* (Velika enigma: Nova zbirka pesama). Transtremer je takođe napisao i autobiografiju, *-{Minnena ser mig}-* (Sećanja me posmatraju), objavljenu 1993.

Tokom sedamdesetih godina drugi pesnici su ga kritikovali zato što nije njegovo delo nije bilo politički angažovano. Transtremerova poezija neguje i dalje razvija pesnički jezik modernizma i ekspresionizma/nadrealizma 20. veka. U svojim delima opisuje jednostavne slike iz svakodnevnog života i pejzaže, kao i mističan pogled na univerzalne aspekte ljudskog uma.

## Nagrade i prevodi
Transtremer se smatra jednim od najboljih švedskih pesnika. U toku svog života, bio je više puta pominjan kao kandidat za Nobelovu nagradu. Dobitnik je više značajnih internacionalnih nagrada za poeziju od kojih je i jedna koju je dobio u bivšoj Jugoslaviji – Evropska književna nagrada opštine Vršac – a njegova dela prevedena su na 50 jezika: Blaj, Robin Fulton i Samjuel Karters preveli su njegova dela na engleski.

Godine 2011. dobio je Nobelovu nagradu za književnost.

## Delo
:* 1954 — *17 dikter*
:* 1958 — *Hemligheter på vägen*
:* 1962 — *Den halvfärdiga himlen*
:* 1966 — *Klanger och spår*
:* 1970 — *Mörkerseende*
:* 1973 — *Stigar*
:* 1974 — *Östersjöar*
:* 1978 — *Sanningsbarriären*
:* 1983 — *Det vilda torget*
:* 1989 — *För levande och döda*
:* 1993 — *Minnena ser mig*
:* 1996 — *Sorgegondolen*
:* 2001 — *Fängelse: nio haikudikter från Hällby ungdomsfängelse*
:* 2004 — *Den stora gåtan*

## Reference

## Literatura

* Zvaničan sajt Tomasa Transtremera. Biografija
Soavinandriana

**Soavinandriana** je grad od 37 816 stanovnika  u sredini Madagaskara, u *[[Provincija Antananarivo|Provinciji Antananarivo]]* administrativni centar *[[Regija Itasi|Regije Itasi]]* i istoimenog Distrikta Soavinandriana

Danas je *Soavinandriana* poznata po kavi *Arabica Elita de Soavinandriana*, za koju mnogi kažu da je najbolja na svijetu.

## Historija

*Soavinandriana* se počela razvijati kao gradsko naselje, za vrijeme francuske kolonijalne uprave, kada su pored grada počele nicati velike plantaže.

Pored Soavinandriane, svega 1,5&nbsp;km od središta grada nalazi se plantaža kave *Elite* na površini od 150 hektara (sa milijun stabala kave). Soavinandriana ima sajmeni dan u ponedjeljak, tad se na lokalnoj tržnici okupe svi poljoprivrednici i stočari iz cijele regije.
Čitav 20. vijek okolica bila je podvrgnuta bjesomučnoj sječi drveća, radi proširenja obradive zemlje, tako da je kraj dobrano ogoljen, i otpočela je erozija tla, zato se u novije vrijeme provode akcije ponovnog pošumljavanja.
## Geografske i klimatske karakteristike
*Soavinandriana* se nalazi na jugoistoku madagaskarske centralne visoravni, na prosječnoj nadmorskoj visini od 1300 metara, okružena brojnim plantažama kave.
*Soavinandriana* ima oceansku klimu, sa primjesama tropske i umjereno kontinentalne klime, koja je ugodnija od obalnog dijela Madagaskara gdje vlada vruća tropska klima.

## Transport, Privreda
*Soavinandriana* je udaljena oko 132&nbsp;km u pravcu jugozapada od glavnog grada Madagaskara Antananarivo i oko 140&nbsp;km od provincijskog centra Antsirabe. 
*Soavinandriana* je središte poljoprivredno - stočarskog kraja u kojem se najviše uzgaja kava (koncern *Elite*) i goveda zebu .

Pored grada nalazi se jezero Andranotoraha u krateru ugaslog vulkana, a na udaljenosti od 15&nbsp;km od centra grada nalazi se Jezero Itasi.

## Izvori

## Povezano
* Popis gradova na Madagaskaru

## Vanjske veze
* Collège de France Soavinandriana  
* Fotografije iz Soavinandriane na portalu Tripmondo
688.

__NOTOC__
Godina **688.** (**[[rimske brojke|DCLXXXVIII]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru. Oznaka 688. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Bizantski car Justinijan II nanosi poraz Bugarima.
* Kralj Caedwalla od Wessexa abdicira sa prijestolja i odlazi na hodočašće u Rim.


## Rođenja
* Jianzhen, kineski budistički redovnik koji je osnovao Tōshōdai-ji u Japanu (u. 763)
* Karlo Martel, franački vođa (u. 741)

## Smrti
* Perktarit, kralj Langobarda
* Jovan, koptski patrijarh Aleksandrije
* `Abd Allah ibn `Abbas, islamski učenjak i rođak proroka Muhameda

## Reference
Abdulah ibn Abas

**Abd Allah ibn Abbas** (618/19 - 687; ) je bio rođak poslanika Muhameda, koga muslimani danas štuju kao stručnjaka za *Tafsir* (egzegezu Kurana), kao i autoritet za islamske sune.

Otac mu je bio Muhamedov amidža Abas ibn Abd al-Mutalib, a majka Umm al-Fadl Lubaba. Prema predaji se rodio 3. godine prije Hidžre, a još kao dijete je dobio Muhamedovu naklonost, koji je zamolio Boga da ga "nauči Knjigu". Ibn Abas je otada svoj život posvetio proučavanju Kurana. 

Štuju ga i suniti i šijiti.

## Vanjske veze
* http://www.youngmuslims.ca/online_library/books/ulum_al_quran/Ch6S1s7s4.htm 
* view hadith by Abdullah Ibn Abbas Collected By Bukhari
Suna

**Suna** () je arapska reč za znači običaj, način života, propis, normu, standard, odredbu. Južnoslovenski muslimani koriste oblik *sunnet*. Za Sunite taj termin obeležava verske zakone koje je Muhamed propovjedao tokom svog života. Po nekima, Suna je samo prerađen zakonik Avramovih (Ibrahimovih) reči.

## Istorija značenja

Među preislamskim Arapima, suna je imala snagu plemenskog običaja (u antropološkom smislu), tj. opšte prihvaćenih normi ponašanja vezanih za dobrotu, moralnost i društvene aktivnosti. Neki izvori međutim osporavaju ovaakvo shvatanje.

U Kur'anu se javlja u dve sintagme: sunnat al-awwalīn („suna ranijih”) i sunnat Allāh (Alahova suna). Oba izraza su sinonimni ako označavaju Alahovo kažnjavanje ranijih generacija, koje su poruke poslanika dočekale sa nevericom ili ruganjem. U suri III, 3 koristi se množina *sunan* kao oznaka suda za kažnjavanje. U Hadisu se pod sunom podrazumeva **Muhamedova suna** – Alah je sa islamskom zajednicom povezan Svojom knjigom, a Muhamed sunom. Muhamedova suna obuhvata njegovo delovanje, govor i prećutno odobravanje. Držati se Sune moglo bi se smatrati nekom vrstom oponašanja Muhameda.

Suna je karakteristična oznaka za praksu i teoriju islamske zajednice – pod izrazom „Ahl as-sunna wa al-ğamā‘a” (ljudi sune i zajednice) se podrazumevaju oni ljudi koji ne odstupaju od verskih načela i prakse. Izraz se u ovom smislu koristio posebno za povlačenje razlika sa šiitima.

## Značaj
Zakon knjige islamskih zakona - Kur'ana, Suna je najvećeg značaja. Često se Suna tumači pogrešno jer je tumačenje dosta površno. Sunu moraju muslimani poštovati kao i Kur'an, ali u praksi neki muslimani poštuju samo Kuran. Liberalniji pravnici u islamskom svetu shvataju Sunu kao ritual, dok se u pravnim pitanjima ne koristi često.

Sunu treba razlikovati od Fikha, koji je samo usmeni zakon ulema i nije pisan zakon.

## Povezano
* Fatva

## Reference
Papa Jovan III od Aleksandrije

**Papa Jovan III od Aleksandrije** bio je 40. koptski papa Aleksandrije i patrijarh stolice sv. Marka od 677. do 686. Za vrijeme njegovog stolovanja je obnovljena Koptska katedrala sv. Marka u Aleksandriji.

## Izvori
Tōshōdai-ji

**Tōshōdai-ji** (唐招提寺) je budistički hram u japanskom gradu Nara koji pripada Ritsu sekti. Sadrži od Klasičnu zlatnu dvoranu, poznatu kao *[[kondō]]*, odnosno ima jedan kat. Smatra se arhetipom "klasičnog stila."

Osnovao ga je kineski budistički redovnik Jianzhen za vrijeme Nara perioda godine 759. Njega su unajmili tadašnji moćni klanovi.

Tōshōdai-ji je jedna od lokacija koju je UNESCO proglasio lokalitetom Svjetske baštine pod nazivom "Historijski spomenici drevne Nare".

## Galerija

File:Toshodaiji Nara Nara pref04s5s4290.jpg|Shichidō garan
File:Toshodaiji Nara Nara pref03n4592.jpg|Korō
File:Toshodaiji Nara Nara pref13n4350.jpg|Raidō
File:Toshodaiji Nara Nara pref08n4500.jpg|Hōzō i Kyōzō
Jianzhen

**Jianzhen** (ili **Ganjin**) (鑒真 or 鑑真; 688–763) je bio kineski budistički redovnik koji je pomogao propagirati budizam u Japanu. Od 743. do 754. je šest puta - pet puta bez uspjeha - pokušao doći u Japan preko mora. Prilikom petog pokušaja se razbolio i oslijepio. Konačno je uspio doći u Japan kao dio pratnje japanskog diplomatskog izaslanstva koje se vraćalo iz Kine. Godine 759. mu je car u Nari udijelio zemljište na kome je podigao školu, a potom i hram danas poznat kao Tōshōdai-ji. Poznat je i kao osnivač Ritsua, jednog japanskih pravaca budizma.

## Reference

## Vanjske veze
* Tōdai-ji Homepage (jap.) http://www.todaiji.or.jp/index.html
* Tōshōdai-ji Homepage (jap.) http://www.toshodaiji.jp/index.html
Kaluđeri (pesma)

**Kaluđeri** je pesma Đure Jakšića napisana oko 1877. godine. U pesmi se kritikuje tadašnji kaluđerski život u manastirima Srpske pravoslavne crkve. Pesma kaluđeri krasi sve antologije novije srpske lirike.

## Tekst pesme
Gled'o sam vam metanije,
Kad varate Boga živa;
Gled'o sam vas, gde se pije,
Gde se jede i uživa.

Sluš'o sam vas, kad kunete
Svoje stado, svoje verne,
I kad tajni prizovete,
Licemerni, licemerne!

Gled'o sam vas — ne da nisam,
Kad razbludom usplamtite;
Gled'o sam vas, ne da nisam,
Licemerni, upamtite!

## Reakcije
Zbog ove pesme, Đura je postao omražen među nekim pripadnicima Srpske pravoslavne crkve. Tako je bista Đure Jakšića uklonjena iz porte Manastira Lipar kod Kragujevca, na zahtev arhimandrita Save, koji je smatrao da joj nije mesto u manastirskoj porti jer je „Đura bio razvratnik i neznabožac“. Đurina bista je kasnije pronađena na gradskoj deponiji. Nakon njenog povratka u manastir, bista je kasnije ponovo uklanjana. Njegovu bistu je arhimandrit Sava više puta bacao u smeće, a policija ju je vraćala.

## Reference
Snežana Rakonjac

## Snežana Rakonjac

**Snežana Rakonjac** (Bijelo Polje, 1962.), crnogorska novinarka i urednica u Radio-televiziji Crne Gore. Završila Fakultet političkih nauka, smjer novinarstvo, živi u Podgorici. Autorka više dokumentarnih serija i emisija koje istražuju recentnu crnogorsku prošlost, kao i više od stotinu tematski raznovrsnih priča objavljenih u TV magazinu "Pečat". Radila je i u NIP "Pobjeda", listu "Liberal", magazinu "Montenegro-tribune", na Radiju Antena M i Free Montenegro i bila dopisnica novinske agencije Onasa.

### Dokumentarni serijali

* *Od izbora do izbora* (četiri epizode), emitovan na prvom programu Televizije Crne Gore 2006. godine
* *Prevrat '89.* (pet epizoda), emitovan na prvom i satelitskom programu Televizije Crne Gore 2009. godine http://www.youtube.com/watch?v=1sqbO9Ownr4
* *Rat za Dubrovnik* (sedam epizoda), emitovan na prvom i satelitskom programu Televizije Crne Gore 2010. godine, te na Hrvatskoj radio-televiziji i Televiziji Bosne i Hercegovine 2011. Za temu je imao opsadu Dubrovnika.
* *Crnogorski XX vijek* (12 epizoda, po tekstu istoričara prof. dr Živka Andrijaševića), emitovan na prvom i satelitskom programu Televizije Crne Gore 2011. godine http://www.youtube.com/watch?v=b-NyqFXCNC8

### Dokumentarne emisije

* *Svjedoci jednog stoljeća* (koautori Tanja Šuković i Sanja Blečić), emitovana na prvom i satelitstkom programu Televizije Crne Gore 2004. godine.http://www.rtcg.me/rtcg/jubilej.html
* *Grahovac 1858.* (po tekstu Živka Andrijaševića), emitovana na prvom i satelitskom programu Televizije Crne Gore 2008. godine.
* *Podgorička skupština 1918.* (po tekstu Živka Andrijaševića), emitovana na prvom i satelitskom programu Televizije Crne Gore 2008. godine http://www.youtube.com/watch?v=Byb78fKoiv8
Liu Jingxian

**Liu Jingxian** (劉景先) (? - 689), rođen kao **Liu Qixian** (劉齊賢), bio je kineski velikodostojnik u službi dinastije Tang, koji je kao kancelar služio cara Gaozonga na kraju njegove vladavine, odnosno Caricu majku Wu (kasnije poznatu kao Wu Zetian) na početku njenog regenstva. Kada je 684. nastojao obraniti kolegu Pei Yana od optužbi za izdaju, pao je u nemilost Wu Zetian, te bio uhapšen i prognan. Godine 689. je ponovno uhapšen, te je izvršio samoubistvo vješanjem.

## Reference

* *[[Knjiga Tanga]]*, vol. 81.http://ef.cdpa.nsysu.edu.tw/ccw/02/tan10.htm 
* *[[Nova knjiga Tanga]]*, vol. 106.http://ef.cdpa.nsysu.edu.tw/ccw/02/ntan15.htm 
* *[[Zizhi Tongjian]]*, vols. 201, 203
689.

__NOTOC__
Godina **689.** (**[[rimske brojke|DCLXXXIX]]**) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. Oznaka 689. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Bitka kod Coronatea: Vojska langobardskog kralja Kuniperta na rijeci Addi nanosi poraz sljedbenicima uzurpatora Alahisa.
* Bitka kod Dorestada u kojoj su Frizijci kralja Radboda poraženi od Franaka pod majordomom Pipinom Herestalskim, a Franci potom preuzimaju dolinu Rajne.


## Rođenja

## Smrti
* Liu Jingxian, kineski kancelar
* 20. 4. - Kralj Cædwalla od Wessexa
* 10. 5. &ndash; Princ Kusakabe (r. 662)
* Alagis, arijanski vojvoda Trenta i Brescie, kratkotrajni kralj Langobarda

## Reference
Alahis

**Alahis** () ili **Alagis** (? - 689) je bio langobardski velmoža i kratkotrajni kralj od 688. do smrti. Bio je vojvoda Trenta i Brescie, a po vjeri je bio arijanac. Pobunio se protiv kralja Perktarita, ali je zarobljen; kralj ga je, međutim pomilovao. Nakon što je 688. Pektarit umro, digao je novi ustanak, ovaj put protiv njegovog sina Kuniperta. U njemu je imao više uspjeha te sveo Kunipertovu teritoriju na zamak na otoku jezera Como. Međutim, njegova vladavina se pokazala tiranskom, te se narod i plemstvo odmah okrenulo protiv njega. To je Kunipert iskoristio kako bi prikupio vojsku te Alahisa porazio u bitci kod Coronatea. U njoj je Alahis poginuo, a Kunipert ponovno preuzeo prijestolje.

## Literatura
* Gwatkin, H. M., Whitney, J. P., edd. *The Cambridge Medieval History: Volume II—The Rise of the Saracens and the Foundations of the Western Empire*. Cambridge University Press, 1926.
Bitka kod Coronatea

**Bitka kod Coronatea** se odigrala 689. između vojske langobardskog kralja Kuniperta na jednoj, i uzurpatorske vojske vojvode Alahisa na drugoj strani. U njoj je Kunipert odnio pobjedu, pri čemu je Alahis ubijen i njegova pobuna ugušena. Imala je vjersku komponentu, s obzirom da je Kunipert bio katolik, a Alahis arijanac.

## Izvori
Radbod

**Radbod**, **Ratbod**, **Redbod**, **Redbad**, **Radboud** ili ponekad, skraćeno, **Boddo** se može odnositi na sljedeće srednjovjekovne ličnosti:

* Sveti Radboud
* Radbod, kralj Frizijaca
* Radbod, nadbiskup Triera
* Radbot, grof od Habsburga

**Radboud** se također može odnositi i na
* Univerzitet Radboud u Nijmegenu (bivši Katolički univerzitet u Nijmegenu)
Dorestad

**Dorestad** je bilo veliko naselje, odnosno trgovište (*[[emporia (rani srednji vijek)|emporium]]*), koje je postojalo u današnjoj Nizozemskoj tokom ranog srednjeg vijeka. Bilo je smješteno blizu rijeka Rajne i Lek kraj današnjeg Utrechta. Nastao je na temeljima drevne rimske utvrde, a s vremenom se razvio u najveće naselje Sjeverozapande Evrope, gdje se trgovalo vinom iz južnijih krajeva Evrope. U njemu se oko 640. kovao novac, a od oko 600. do 719. su se za njega borili Franci i Frizijci. Kao bogato trgovište, u 9. vijeku je postao metom učestalih napada Vikinga, a u njemu je Rorik od Dorestada osnovao sjedište kratkotrajnog vikinškog kraljevstva. Kasnije je izgubio na važnosti, i postepeno nestao. Posljednji put se spominje oko 896. Mnoge njegove ostatke je odnijela rijeka.
690.

__NOTOC__
Godina **690.** (**[[rimske brojke|DCXC]]**) bila je redovna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. Oznaka 690. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Kineska carica majka Wu Zetian, koja je nakon smrti muža Gaozonga od 684. vladala kao regentica svojim sinovima Zhonzongu i Ruizongu, postaje prva i jedina žena u historiji Kine koja neposredno preuzima prijestolje kao carica, proglasivši kraj dotadašnje dinastije Tang i osnovavši vlastitu (Drugu) dinastiju Zhou.
* U Jeruzalemu se počinje graditi Kupola na stijeni (ili 685).
* Prva partija slijepog šaha koji je odigrao islamski učenjak Sa'id bin Jubair (približni datum)


## Rođenja
* Rotrude od Trevesa, franačka vojvotkinja (u. 724)
* Pelayo, prvi kralj Asturija (u. 737)
* Rhodri Molwynog ap Idwal, kralj Gwynedda u Walesu

## Smrti
* 19. 9. &ndash; Teodor iz Tarza, nadbiskup Canterburyja (r. 602)

## Reference
Šah na slijepo

**Šah na slijepo**, **slijepi šah**, **šah zavezanih očiju** ili, rjeđe, ***sans voir*** (francuski: *bez gledanja*) je naziv za način igranja šaha u kome jedan ili oba igrača pred sobom nemaju šahovsku tablu niti neposredno pomiču figure. Umjesto toga se potezi čine izgovaranjem, pisanjem ili signaliziranjem šahovske notacije.

Šah na slijepo od igrača zahtijeva da se umjesto šahovske ploče i figura koristi vlastitim pamćenjem, odnosno da sliku šahovske ploče stvara u vlastitoj glavi. U najranijim periodima šaha se igra na slijepo smatrala čudesnom, dok se danas smatra kako dovoljno vješt igrač može bez problema igrati naslijepo, čak i nekoliko partija istovremeno.

## Izvori

## Vanjske veze
* "Blindfold Chess: History, Psychology, Techniques, Champions, World Records, and Important Games" a new book by Eliot Hearst and John Knott
* "Blindfold Chess"  by Danny Kopec
* "George Koltanowski"
* Canadian blindfold chess timeline
* "Mnemonics approach"
Mahanoro

**Mahanoro** je grad od 36 917 stanovnika  u sredini Madagaskara, u *[[Provincija Toamasina|Provinciji Toamasina]]* - *[[Regija Atsinanana]]*, administrativni centar istoimenog Distrikta Mahanoro

Većinsko stanovništvo ove ruralne općine (kaomina) su pripadnici malagaškog naroda Betsimisaraka.

## Historija
*Mahanoro* se kao grad u današnjem smislu te riječi, počeo formirati početkom 20. vijeka, kad je odabran za administrativno središte toga kraja, u vrijeme francuske kolonijalne uprave, tad su izgrađene prve čvrste građevine od cigle za smještaj administracije i policije, škola, ambulanta, crkva, trgovine... i ceste. Zbog izuzetno jakih ciklona *Mahanoro* ni danas nema izgled nekog grada, jer su sve zgrade niske. Naselje je malo udaljeno od Indijskog oceana, pojasom šume zbog jakih vjetrova. Većina njegovih stanovnika živi u kolibama bez vode i struje. Preko 50% stanovnika su djeca školskog uzrasta, tako da općina *Mahanoro* ima 30 javnih i privatnih osnovnih i 6 srednjih škola, od kojih je 1 javna.

Danas *Mahanoro* ima jednu javnu bolnicu, par privatnih klinika, jednu shellovu benzinsku stanicu, puno malih trgovina, nogometno igralište, i jedan hotel. Stanovnici su vrlo siromašni, za ilustraciju plaća zaposlenika u hotelu je 25 000 malagaških ariarija mjesečno, a to je svega 8 €.
## Geografske i klimatske karakteristike
*Mahanoro* se nalazi u sredini istočne obale Madagaskara, na obalnoj močvarnoj ravnici uz obale Indijskog oceana, u nekoj vrsti otoka, jer se desetak kilometara južno nalazi se estuarij rijeke Mangoro, a 32&nbsp;km sjeverno delta rijeke Istočna Mahajamba.

*Mahanoro* ima tipičnu tropsku klimu sa stalnim dnevnim kišama i visokim temperaturama tokom čitave godine. Od septembra do novembra je najsušnije razdoblje, dok od februara do aprila padne najviše oborina (prosječna godišnja količina oborina je 3254&nbsp;mm). Prosječna dnevna temperatura je relativno konstantna tokom cijele godine, iako je malo hladnije od jula do augusta, kad je prosječna temperatura oko 24 °C, a toplije je u januaru i februaru kad temperature dosežu u prosjeku 30&nbsp;°C. Sezona uragana traje od januara do aprila.

## Transport, Privreda
*Mahanoro* je udaljen oko 244&nbsp;km u pravcu juga od provincijskog središta Toamasine i oko 306&nbsp;km od glavnog grada Antananarivo. Prometno je vrlo izoliran, jer preko rijeka nema mostova (samo skele), jedina pouzdana i ekonomična veza sa ostatkom zemlje je umjetni vodeni Kanal Pangalanes, dug oko 600&nbsp;km kojim je moguće otploviti do Toamasine na sjever, do grada Farafangana na jug Madagaskara. Grad ima i mali *[[Aerodrom]] Mahanoro* (IATA: VVB ICAO: FMMH) 

Ribolov po moru ili uz Kanal Pangalanes i poljoprivreda na malim porodičnim imanjima, gdje se uzgaja većinom riža su najvažnije privredne grane u gradu i okolici. Iako ima vrlo dobre uvjete za razvoj balnearnog turizma, on je još uvijek u povojima - zbog velike prometne izoliranosti.

## Reference

## Povezano
* Popis gradova na Madagaskaru

## Vanjske veze
* Fotografije iz Mahanora na portalu Blog de JFD
Ramiz Alia

**Ramiz Alia** (Skadar, 18. listopada 1925 - 7. listopada 2011.) je bio albanski ljevičarski političar, poznat kao posljednji predsjednik Albanije.

U doba dugogodišnjeg komunističkog vođe Envera Hoxhe se visoko popeo u hijerarhiji njegove Partije rada, došavši do mjesta člana Politbiroa. Kao vjerni pristaša marksizma-lenjinizma je preživio sve dotadašnje čistke. Nakon Hoxhine smrti je 1985. došao na vlast. Nastavio je njegovu tvrdu dogmatsku politiku sve dok studenti, potaknuti padom komunizma u drugim istočnoevropskim državama, nisu demonstrirali tražeći političke slobode. Alia je pristao na zahtjeve, te je organizirao demokratske izbore. Godinu dana je predsjednik Albanije (1991/92.). Pod njim se vladajuća Partija rada transformirala u Socijalističku partiju.

Godine 1992. je vlast preuzela desničarska Demokratska stranka Salija Berishe. Alia je tada nekoliko godina proveo u zatvorima zbog optužbi za zločine protiv čovječnosti u doba Hoxhine strahovlade. Kada je 1997. izdržavao kaznu, došlo je do velikog ustanka protiv Berishine vlasti, te je iskoristio priliku da pobjegne.
Said ibn Džubajr

**Said ibn Džubajr** (; 665-714), također poznat kao Abu Muhamed, bio je arapski islamski učenjak. Smatrao se jedan od vodećih članova *[[Tabi‘in]]a*, a prema navodima šejha al-Tusija bio i jedan od drugova šijitskog imama Alija ibn Huseina. Saida kao autoritet štuju i šijiti i suniti, a smatrao se jednim od vodećih islamskih pravnika svog doba. Ibn Hadžar al-Askalani i al-Zahabi su ga pohvalili u svojim traktatima. Poznat je i po hadisima koje je prenio od ibn Abasa.

## Literatura
* al-Mufid, *Kitāb al-Irshād*, Ansariyan Publications.
* al-Qarashi, B.S., *The Life of Imam Zayn l-'Abidin*, Ansariyan Publications, 2000.
* al-Sayyid, K., *Saeed bin Jubayr*, Ansariyan Publications, 1996.
* Jafri,S.H.M., *The Origins and Early Development of Shi'a Islam*, Oxford University Press, 2001.
* Madelung, W., *The Succession to Muhammad (A study of the early Caliphate),* Cambridge University Press, 1997.
* Weststeijn. J.K. & de Voogt, A.J., "Dreams in Tabari: Husayn, Jubayr, and those in God’s favor in the Umayyad period", Le Muséon: Revue d’études orientales 120:225–29, 2007.
* Weststeijn. J.K. & de Voogt, A.J., "Sa‘id bin Gubayr: piety, chess and rebellion", Arabica, Journal of Arabic and Islamic Studies 49(3):383–386. Koninklijke Brill, 2002.
Rortrude od Triera

**Rortrude** (? - 724/725) pozunata i kao *Rotrude*, *Crotude*, *Chrodtrudis* ili *Ruadtrud* bila je franačka plemkinja, poznata prije svega kao prva supruga austrazijskog i neustrijskog majordoma Karla Martela. Prema nekim navodima je bila kćer trierskog biskupa Liutwina. Karlu Martelu je rodila tri kćeri - Hiltrud (buduću suprugu bavarskog vojvode Odila, Landradu i Audu - te dva sina, Karlomana i Pipina Malog, prvog karolinškog kralja.

## Literatura
* *The Royal Ancestry Bible Royal Ancestors of 300 Colonial American Families* by Michel L. Call (chart 2001 & 2059)
Rhodri Molwynog ap Idwal

**Rhodri Molwynog ap Idwal** () (? - 754) bio je kralj Gwynedda sredinom 8. vijeka. Period u kome je živio je bio opskuran, a o njemu ne postoji nijednih drugih podataka nego godina smrti, koja se navodi u *[[Annales Cambriae]]*.
690-e

**690-e** su decenija koja je počela 1. januara 690. i završila 31. decembra 699. 

## Događaji i trendovi
* 697 - Paolo Lucio Anafesto izabran za prvog dužda Venecije.
* 698 - Bizantsko-arapski ratovi: Arapska vojska zauzima Kartagu.

## Reference
Pelayo (razvrstavanje)

**Pelayo** je španska varijanta latinskog imena Pelagije. Može se odnositi na:

* Pelagije od Asturija, osnivač Kraljevine Austrije i pokretač *Reconquiste*
* Pelayo od Ovieda, biskup i kroničar
* Španski bojni brod Pelayo, bojni brod koji je služio špansku ratnu mornaricu od 1888. do 1925.

## Povezano
* Pelayo Rodríguez (razvrstavanje)
691.

__NOTOC__
Godina **691.** (**[[rimske brojke|DCXCI]]**) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju u julijanskom kalendaru. Oznaka 691. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Teuderika III na mjestu kralja Austrazije nasljeđuje Klodvig IV.
* Wilfrid, biskup Nortumbrije, protjeran u Merciju.
* U Jeruzalemu dovršena izgradnja Kupole na stijeni.


## Rođenja

## Smrti
* 28. 9. &ndash; Fu Youyi, kineski kancelar u službi Wu Zetian (suicid)
* 7. 11. &ndash; Cen Changqian, kineski kancelar u službi Wu Zetian
* 7. 11. &ndash; Ge Fuyuan, kineski kancelar u službi Wu Zetian (pogubljenje)
* Sun Guoting, kineski kaligraf

## Reference
Fu Youyi

**Fu Yauwei** (傅遊藝) (? -24. august 691), poznat i kao **Wu Youyi** (武遊藝) bio je kineski velikodostojnik u službi dinastije Tang koji je nakratko služio kao kancelar caricu Wu Zetian nakon što je neposredno i formalno preuzela prijestolje 690. Poznat je kao prvi od velikodostojnika koji joj je službenom peticijom predložio da preuzme prijestolje i osnuje vlastitu dinastiju. Zbog toga je i unaprijeđen u najviši rang carske administracije. Godine 691. je, pak, optužen da planira sam preuzeti vlast; zbog toga je uhapšen, a u pritvoru je izvršio samoubistvo.

## Reference

* *[[Knjiga Tanga]]*, vol. 186, part 1.http://ef.cdpa.nsysu.edu.tw/ccw/02/tan20.htm 
* *[[Zizhi Tongjian]]*, vol. 204.
Kraljevina Asturija

**Kraljevina Asturija** bio je prvi kršćanski politički entitet na Iberijskom poluotoku ustanovljen nakon propasti vizigotskog kraljevstva. To je uslijedilo nakon poraza kralja Roderika u bitci kod Guadalete (711./712.) Kraljevstvo je postojalo od 718. do 925. godine, kada je posljednji asturijski kralj, Fruela II., postao kraljem Leóna.

## Vladari Asturskog kraljevstva
* Pelayo (718.-737.) 
* Favila (737.-739.) 
* Alfons I., Katolički (739.-757.) *Sam se proglasio za prvog kralja Asturije*
* Fruela I. (757.-768.) 
* Aurelio (768.-774.) 
* Silo (774.-783.) 
* Mauregato (783.-789.) 
* Vermudo I. (789.-791.) 
* Alfons II. (791.-842.) 
* Ramiro I. (842.-850). 
* Ordoño I. (850.-866.) 
* Alfons III. (866. - 910.) 
* Fruela II. Asturijski 910.-925. i Leonski 924.-925.
Cen Changqian

**Cen Changqian** (岑長倩) (? - 7. novembar 691), nakratko poznat kao i **Wu Changqian** (武長倩) pod vladavinom Wu Zetian, formalno **Vojvoda od Denga** (鄧公), bio kineski velikodostojnik u službi dinastije Tang, koji je služio kao kancelar cara Gaozonga i njegovu udovicu Wu Zetian za vrijeme regentstva i na početku njene carske vladavine. Godine 691. je došao u nemilost jer se javno usprotivio planu da svog nećaka Wu Chengsia proglasi krunskim princom (te tako smijeni svog sina i bivšeg cara Ruizonga, koga je bila 690. degradirala u krunskog princa prilikom neposrednog preuzimanja prijestolja). Zbog toga je zajedno sa svojim kolegama Ge Fuyuanom i Ouyang Tongom optužen za izdaju i pogubljen.

## Reference

* *[[Knjiga Tanga]]*, vol. 70.http://ef.cdpa.nsysu.edu.tw/ccw/02/tan08.htm 
* *[[Nova knjiga Tanga]]*, vol. 102.http://ef.cdpa.nsysu.edu.tw/ccw/02/ntan15.htm 
* *[[Zizhi Tongjian]]*, vols. 203, 204.
Ge Fuyuan

**Ge Fuyuan** (格輔元) (? - 7. novembar 691) bio je kineski velikodostojnik u službi dinastije Tang koji je nakratko služio kao kancelar caricu Wu Zetian. Na mjesto kancelara je došao 691. Samo nekoliko mjeseci godine se njegov kolega Cen Changqian javno usprotivio planovima da se caričin nećak Wu Chengsi imenuje krunskim princom te tako smijeni caričin sin i bivši car Li Dan. Ge Fuyyuan se pridružio toj inicijativi te pao u caričinu nemilost. Cena, njega i Ouyang Tonga je Lai Junchen, službenik caričine tajne policije, dao uhapsiti pod optužbom za izdaju, a potom i pogubiti.

## Reference

* *[[Knjiga Tanga]]*, vol. 70.http://ef.cdpa.nsysu.edu.tw/ccw/02/tan08.htm 
* *[[Nova knjiga Tanga]]*, vol. 102.http://ef.cdpa.nsysu.edu.tw/ccw/02/ntan15.htm 
* *[[Zizhi Tongjian]]*, vol. 204.
Don Pelayo

**Don Pelajo** (690-737) je bio asturski vođa i prema hronici Albidense, prvi asturski kralj (). 

Vladao je od 718. do 737. započeo je hrišćansku rekonkistu Iberijskog poluostrva protiv mavarskih osvajača, koji su osvojili Španiju i osnovao je Kraljevinu Asturija.

Mesto njegovog rođenja je nepoznato. Razni izvori mu pripisuju galicijsko, asturijsko, kantabrijsko, kordobeško, pa čak i britansko poreklo, ali svi ti izvori su prilično nepouzdani i sa jasnim političkim tendencijama.

## Legenda
Po legendi, don Pelajo je bio sin grofa Favile od Kantabrije i unuk Rekesvinta, vizigotskog kralja, kome je ovaj služio kao *spatarijus* (). Zahvaljujući intirigama na vizigotskom dvoru, Vitiza je uredio da mu ubiju oca, tako da je Pelajo, osetivši se nesigurnim na vizigotskom dvoru, pobegao u Asturiju gde je imao rođake, a zatim je otišao na hodočašće u Jerusalim. Tamo je ostao dok Vitiza nije umro a na vizigotski presto došao Roderih, čiji je Pelajo bio pristalica. Postao je voša kraljevske garde i učestvovao je sa Roderihom u bici kod Gvadalete, 711. godine.

### Vođa pobune u Asturiji protiv Maura
Pelajo je bio Vizigot i plemić Vizigotskog kraljevstva, koje je trajalo od ranog V veka do pobede Mavara u bici kod Gvadalete 711. On je uspeo da izbegne zarobljavanje u toj bici. Pelajo se vratio u rodnu Asturiju (severni deo današnje Španije). Mavarska invazija Španije je bila uspešna i cela Španija je bila zauzeta.
Pelajo je postao vođa pobune protiv mavarskog guvernera Asturije Munuza.

### Osniva kraljevstvo Asturije 718.
Mavari su ga zarobili i zatvorili 717., ali on se je uspio da se oslobodi. Vratio se u Asturiju, gde je pobedio Munuza. Posle pobede osniva 718. kraljevstvo Asturiju. Izabran je kao prvi kralj glasovima svojih sugrađana.

### Prvi koji je pobedio muslimanske osvajače 722.
Sledećih godina, kraljevstvo Asturija je bilo više iluzija nego realnost. On se sukobljavao sa mnogo jačim protivnikom. Asturijsko kraljevstvo je ojačano i učvršćeno tek 722. nakon bitke kod Kovadonge u kojoj Pelajo pobeđuje Mavare. Pobedio je nadmoćnom taktikom daleko brojnije mavarske snage. Time je uspostavio nezavisno kraljevstvo i ta bitka kod Kovadonge smatra se prvom hrišćanskom pobedom tokom rekonkviste.

Pelajo je umro 737. Njegov sin nije dugo vladao. Sva kraljevstva i Asturije i Leona i Portugala i Španije mogu se povezati kraljevskom krvnom linijom sa Pelajom.

## Vanjske veze

* Istorijska biblioteka:Don Pelajo
Klodvig IV

**Klodvig IV.** (682. - 695.), franački kralj od 691. - 695. godine.

Otac Klodviga IV. kralj Teodorik III. je umro u sumnjivim okolnostima kao i većina nevidljivih merovinških kraljeva kada je novom vladaru bilo samo 9 godina. Državom tijekom cijele vladavine u njegovo ime upravlja Pipin.

Za nasljednika od strane Pipina tvorca Franačkih kraljeva je odabran Hildebert III..
692.

__NOTOC__
Godina **692.** (**[[rimske brojke|DCXCII]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru. Oznaka 692. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Bizantsko-arapski ratovi: Bitka kod Sebastopolisa - Arapska vojska pod Muhamedom ibn Marvanom, usprkos brojčane inferiornosti, nanosi poraz bizantskoj vojsci pod Leontijem.
* Kina po caricom Wu osvaja Kraljevinu Hotan.
* U Konstantinopolu održani crkveni sinod, poznat kao Truloski sabor, na kome su udareni temelji budućeg pravoslavnog kanonskog prava.


## Rođenja

## Smrti
* Abd-Allah ibn al-Zubayr, muslimanski ashabi i vođa pobunjenika

## Reference
Abdulah ibn Zubajr

**`Abd Allah al-Zubayr** ili **ibn Zubayr** ( *‘Abdallāh ibn az-Zubayr*; 
624 - 692) bio je arapski ashabi i samozvani islamski kalif u drugoj polovici 7. vijeka.

Otac mu je bio Zubayr ibn al-Awwam, a majka Asma bint Abi Bakr, kćer prvog kalifa Abu Bekra. Bio je nećak Ajše, treće supruge proroka Muhameda.

Pripadao je plemenu Bani Asad. Kao mladić je sudjelovao u arapskim pohodima protiv Bizanta i Sasanidske Perzije cesarstvu. Godine 647. je u Sjevernoj Africi (današnji Tunis) kraj mjesta Safetulo porazio i ubio tamošnjeg bizantskog gospodara Gregora Patricija. 

Ibn al-Zubejr se pod vladavinom kalifa Muavije I. nije miješao u politku, ali zato nije htio priznati njegovog nasljednika Jezida I. Tada je Huseinu ibn Aliju savjetovao da dođe u Kufu te se tako riješio svog jedinog suparnika u Hidžazu. 

Poslije smrti Huseina ibn Alija u bitci kod Karbale 10. muharema 61 (10. oktobra 680) al-Zubejr se vratio u Hidžaz, gdje se proglasio "pravednim kalifom" i počeo učvrščivati svoj položaj. S vremenom je tako ojačao da je u Kufu poslao svog guvernera. Potom je uspostavio svoju vlast u Iraku, južnoj Arabiji, velikom dijelu Sirije i dijelu Egipta. Al-Zubejru je u tome pomagalo duboko nezadovoljstvo naroda omejadskom vlašću. 

Jezid je pokušao eliminirati al-Zubejra napadom nad Hidžaz. Poslije krvave bitke kod al-Hare je osvojio Medinu i počeo opsjedati Meku. Pohod je prekinula njegova iznenadna smrt. U Umajadskom Kalifatu je potom nastao metež i prersatao u sveopći građanski rat. Islamska država se raspala na dvije polovice sa dvama različitim kalifima. 

Građanska rata je završila tako da je Al-Zubejr izgubio Egipt i dijelove Sirije pod svojom vlašću. Potom su u Iraku izbili ustanci haridžita te se njegova vlast svela na područje Hidžaza. 

Ibn al-Zubajr je bio konačno poražen kada je Abd al-Malik ibn Marvan na njega poslao vojsku pod Al-Hadžadž ibn Jusufom. Al-Hadžadž je godine 692. u bitci al-Zubajra ubio; odrezana mu je glava a ostatak trupla pribijen na križ. Omejadi su potom uspostavili vlast nad cijelim islamskim svijetom.

## Reference

## Vanjske veze
* Reference from Islamic history website
Muhamed ibn Mervan

**Muḥammad ibn Marwān ibn al-Ḥakam** (? - 719/720) bio je arapski omejadski princ i vojskovođa. Bio je sin kalifa Marvana I i nepoznate robinje; polubrat mu je bio Marvanov nasljednik, kalif Abd al-Malik ibn Marvan. Karijeru je počeo za vrijeme očevog kalifata kao komandant arapskih snaga u sjevernoj Mezopotamiji. Godine 691. je bratu pomogao da porazi tamošnjeg pobunjenog guvernera, a potom 692. kod Sebastopolisa nanio težak poraz Bizantincima. Sljedećih je godina napadao i pljačkao bizantske teritorije u Maloj Aziji, a 695. i bizantska područja Armenije. U period 699 -701. je zajedno sa nećakom Abdallah ibn Abd al-Malikom uspješno gušio haridžitske ustanke u današnjem Iraku. 701. je konačno okupirao bizantsku Armeniju, a potom 704-705. krvavo ugušio i pobunu tamošnjeg plemstva.

Sljedeće godine je na prijestolje došao njegov nećak Al-Valid I, pa je Muhamed ibn Marvan prestao biti najvažnijim generalom Kalifata. Brzo ga je zasjenio nećak Maslamah ibn Abd al-Malik, preuzevši komandu nad trupama Kalifata. Usprkos toga, Muhamed ibn Marvan je bio ocem Marvana II, posljednjeg omejadskog kalifa.

## Izvori
* 
* 
* 
*
Love?

***Love?*** je sedmi studijski album američke pjevačice Jennifer Lopez objavljen 29. travnja 2011. godine. Sadrži hit singlove "On the Floor", duet s Pitbullom i "I'm Into You", duet s Lil Waynom. Snimanje albuma je počelo 2009., te je datum izlaska najavljen za siječanj 2010. Ipak, nakon neuspjeha glavnog singla "Louboutins", Lopez i Sony Music Entertainment su završili svoju saradnju. 2010. Lopez je potpisala izdavački ugovor s Island Def Jam, pod čijem je etiketom izdat album *Love?* 28. travnja 2011.

Album uključuje miks prethodno snimanih pjesama, te novih pjesama koje su producirali Christopher Stewart, The-Dream i RedOne. Album je po žanru R&B, pop i hip hop.

Prvi singl s albuma, "On the Floor" je izdat 11. veljače 2011. i uključuje 2 rap strofe koje izvodi Pitbull. Taj singl je imao uspjeh na ljestvicama širom svijeta, te se plasirao u jedna od prvih pet mjesta na skoro svim glazbenim ljestvicama u svijetu, te je postao Lopezin najuspješniji singl u posljednih osam godina.
## Pozadina
Tijekom veljače 2009. na internetu je objavljena pjesma "Hooked On You". Tijekom ožujka na internet su procurile pjesme "What Is Love" i "One Love". Lopez je potvrdila da snima novi studijski album, te da će se skaldbe "One Love" i "What Is Love" naći na njemu. *Digital Spy* je izvijestio da će album izaći u siječnju 2010., u isto vrijeme kada i film *[[Plan B]]*. Nakon dodjele MTV-evih glazbenih video nagrada, reper Pitbull je izjavio da je s Lopez snimio novu pjemum i videospot za nju. Naziv pjesme je "Fresh Out The Oven". *People Magazine* je potvrdio da je naziv Lopezinog sedmog studijskog albuma *Love?* Pjesma "Fresh Out The Oven" neće se naći na album, niti je singl s istog, već je promotivna pjesma objavljena za promociju albuma. Lopez je za pjesmu koristila svoj alter ego nazvan Lola. Amanda Ghost, vlasnica Epica, izjavila je da je Lola samo figura korištena za pjesmu. Zapravo, Lola uopće neće biti na albumu, a Lopez nije postala Sasha Fierce.. Na albumu je počela raditi za vrijeme svoje trudnoće 2007. godine.
 
## Singlovi
;On the Floor
Pjesma "On the Floor" je objavljena kao prvi singl s albuma 11. veljače 2011 . Pitbull je gostujući izvođač na pjesmi. Ova pjesma je prva s albuma koja se počela puštati na američkom i kanadskom radiju, nakon neuspjeha promotivnih singlova "Fresh Out the Oven" te "Louboutins". Pjesma je dostigla prvo mjesto u 18 zemalja, te se plasirala na 3. mjesto Billboarda Hot 100. U Ujedinjenom Kraljestvu "On the Floor" je postao Lopezin treći singl na prvom mjestu .

;I'm Into You
Pjesma "I'm Into You" je izdata kao drugi singl s albuma 1. travnja 2011. godine. Na njoj se pojavljuje Lopezin omiljeni reper, Lil Wayne. Glazbeni video za pjesmu je izdan 2. svibnja 2011.

;Papi
Tijekom intervjua s Home Shooping Network Lopez je otkrila planove da se treći i četvrti singl izdaju zajedno. Internet sajt Digital Spy je objavio vijest da će pjesma produciranu od RedOnea "Papi" biti treći singl s albuma.

## Reference
Zapadni front

**Zapadni front** ili **Zapadno bojište** je izraz kojim se opisuje područje kopnenih (i uz njih neporedno vezanih pomorskih i zračnih) ratnih djelovanja na području Zapadne Evrope u dva svjetska rata u 20. vijeku. Izraz "zapadni" potiče od toga što se oba rata Njemačka suprotstavljala savezničkim silama na zapadu - Velikoj Britaniji i Francuskoj (kasnije SAD). Razlikuju se, stoga Zapadni front u prvom (1914 - 1918) i drugom svjetskom ratu (1939 - 1945). U oba slučaja se izraz Zapadni front koristio i kako bi se naglasila razlika od drugih područja operacija, uglavnom na istoku od Njemačke, a među kojima je najpoznatiji Istočni front.

Kada se govori o Zapadnom frontu, u užem smislu se pod time obično podrazumijeva Zapadni front u prvom svjetskom ratu, tj. neprekinuta linija rovova i drugih fortifikacijskih objekata koje su zaraćene strane - Njemačka i Antanta - uspostavile krajem 1914. od Sjevernog mora do granice neutralne Švicarske, kada se ispostavilo da se neprijatelja više ne može poraziti manevriranjem. Ta linija se uglavnom nije previše pomicala i u jednom smjeru, sve do pred sam kraj rata, pa se izraz "Zapadni front" uglavnom odnosi na pozicijski rat, odnosno viziju statičkog, iscrpljujućeg i "besmislenog" rata koji otada do danas dominira u popularnoj kulturi.

## Povezano
* Istočni front
Konobar

**Konobar** ili **kelner**, je osoba u ugostiteljskom objektu koji poslužuje goste  hranom i pićem.

Obadvije riječi potječu od njemačkog - *kellner*, a ona pak od latinske - *cellenārius* = podrumar.
Konobar je doslovni prijevod nastao krajem 19. vijeka, da zamjeni dotad rasprostanjeni izraz - kelner.

Termin je prihvaćen, jer se u to vrijeme vino čuvalo po podrumina, pa se kelner - često morao spuštati u podrum po novo vino, iako konoba baš i nije podrum, jer nije toliko 
ukopana.
Konobar od gostiju prima narudžbu, te je prenese osoblju u kuhinji ili na šanku i vodi računa o tome da gosti naručeno dobiju brzo i kvalitetno. Konobarsko zanimanje uključuje i druge poslove vezane uz posluživanje gostiju, kao što su postavljanje stolova i njihovo pospremanje nakon upotrebe te ispostavljanje računa i naplata usluga.

Bez obzira da li rade u restoranima koji pripremaju jela po narudžbi, u restoranima koji nude hranu pripremljenu brzo ili u točionicama (kafićima), od konobara se očekuje da budu ljubazni, točni, brzi i komunikativni. Budući da su konobari u stalnom i neposrednom kontaktu s gostima i kako reputacija ugostiteljskog objekta u kojem rade uvelike ovisi o njima, od njih se ne očekuje samo korektna usluga nego i to da gostu boravak učine što ugodnijim.

Upravo iz toga proizlaze razlike u obavljanju konobarskog posla. U nekim ugostiteljskim objektima to ovisi o njihovoj vrsti i kategoriji - od konobara se zahtjeva i obavljanje posebnih poslova, kao što su dočekivanje gostiju na ulazu u lokal, pratnja do stola, pridržavanje stolca pri sjedenju, pomoć pri odlaganju garderobe te savjetovanje pri odabiru jela (specijaliteta kuće).

## Reference

## Vanjske veze