open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Unionville, Tennessee

**Junionvil** () je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Tenesi.

## Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.368.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* United States Census Bureau
Belgrade, Missouri

**Belgrejd** () je naselje u južnom delu okruga Vašington, u američkoj saveznoj državi Misuri. Nalazi se na drumu *Missouri Supplemental Route C* 9.6 kilometara zapadno od Kaledonije, Misuri i 16 kilometara južno od Potosija, takođe u Misuriju.

Naselje je osnovano 1876. godine i dobilo je ime po glavnom gradu Srbije, Beogradu.
## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* United States Census Bureau
Laramie, Wyoming

**Larami** () je grad u okrugu Olbani u saveznoj državi Vajoming, SAD. Larami je sedište okruga Olbani, a po broju stanovnika je treći po veličini grad u Vajomingu (iza Šajena i Kaspera). Prema popisu iz 2010, grad je imao 30.816 stanovnika.

Grad je dobio ime po reci Larami koja protiče kroz grad, a sama reka je nazvana po Žaku Laramiju, francuskom-kanadskom lovcu na krzna koji je nestao u planinama Larami u drugoj deceniji 19. veka.

## Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 30.816, što je 3.612 (13,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* Zvanična internet prezentacija
Casper, Wyoming

**Kasper** () je grad u okrugu Nejtrona u saveznoj državi Vajoming, SAD. Kasper je sedište okruga Nejtrona, a po broju stanovnika je drugi najveći grad u Vajomingu (od njega je veći samo glavni grad Vajominga Šajen). Prema popisu iz 2010, grad je imao 55.321 stanovnika.

Nadimak Kaspera je „grad nafte“ (). Nafta je prvi put otkrivena 1889, oko 64 kilometra severno od Kaspera. Grad je i danas centar energetske industrije Vajominga.

Gradom upravlja izabrano gradsko veće od devet članova i upravnik grada () kojeg bira veće.

## Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 401, što je 103 (34,6 %) stanovnika više nego 2000. godine.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* Zvanična internet prezentacija
Fort Smith, Arkansas

**Fort Smit** () je je grad u SAD u saveznoj državi Arkanzas, u okrugu Sebastijan. Prema popisu stanovništva iz 2000.-te u gradu je živjelo 80.268 stanovnika, pa je drugi po veličini grad u Arkanzasu.

Fort Smit se nalazi na granici Arkanzasa i Oklahome, te na raskršću rijeka Arkanzas i Potju. Grad je prvobitno bio granica vojnog garnizona (1817.), a kasnije će postati važna karika naseljavnja u Divljem Zapadu.

## Geografija

Fort Smit ima ukupnu površinu 137,1&nbsp;km², od čega je 130,4&nbsp;km² kopna, a 6,7&nbsp;km² vodenih površina.
 
U ovom gradu su uglavnom zime blage, a ljeta su topla i vlažna. Fort Smit je doživeo tri velika tornada koja su se dogodila 1898, 1927. i 1996-te.

## Stanovništvo

Prema popisu iz 2000e u gradu je bilo 80.268 stanovnika, 32.398 domaćinstava i 20.637 porodica u gradu. Gustina naseljenosti je bila 615,5 stanovnika po km². Rasni sastav stanovništva je bio: 75% belaca, 8,65% Afroamerikanaca, 2% Indijanaca, 4,59% Azijata, 8,78% Hispanaca, itd.

7,10% stanonvištva govori španski jezik, 3,38% fovori vijetnamski jezik i Laoski jezik, dok 2,5% stanovništva govori tagalog.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* United States Census Bureau
Fayetteville, Arkansas

**Fejetvil** () je grad u SAD u saveznoj državi Arkanzas, u okrugu Vašington. Fejetvil (nekada se zvao Vašington) je prestonica okruga Vašington i sedište je univerziteta Arkanzas. Takođe je bio rangiran na osmom mestu, od strane Forbes časopisa, za ostvarivanje karijere i pokretanje biznisa za mlade ambiciozne Amerikance.

## Geografija
Površina Fejetvila je 115.2&nbsp;km², od čega je 112.5&nbsp;km² kopna, a 2,8&nbsp;km² vodenih površina. Ovaj grad se nalazi u Ozark planinama.

## Stanovništvo
Prema popisu iz 2000.-te, u Fejetvilu je bilo 58.047 stanovnika, 23.798 domaćinstava i 12.136 porodica u gradu. Gustina naseljenosti je bila 516.1&nbsp;km². Bilo je 25.467 stambenih jedinica sa prosečnom gustinom od 226.4&nbsp;km². Rasni sastav grada je bio: 86,5% belaca, 5,1% crnaca ili Afroamerikanaca, 1,3% Indijanaca, 2,6% Azijata, 0,2% poreklom sa pacifičkih ostrva, itd.

Od 23.798 domaćinstava, 25,5% je imalo decu ispod 18 godina koji su živeli sa njima, 37,7% su bili parovi supružnika koji su žive zajedno, 9,6% su imale žensku glavu porodice bez prisutnog supružnika, dok 49% nisu bile porodice. 34% domaćinstava su činili pojedinci, a 5,7% je imalo nekoga starog 65 ili više godina ko je živeo sam. Prosečna veličina domaćinstva je bila 2,21, a prosečna veličina porodice je bila 2,91.

Stanovništvo je bilo rašireno po starosti. 19,9% je bilo mlađe od 18 godina, 25,7% je bilo između 18 i 24 godina, 29,9% između 25 i 44 godina, 15,8% između 45 i 64 godina i 8,7% koji su bili stariji od 65 godina. Srednja strost stanovništva je bila 27 godina. Na svakih 100 žena bilo je 103 muškaraca; na svakih 100 žena starih 18 ili više godina, bilo je 101,9 muškaraca.

Srednja godišnja primanja domaćinstva u gradu su bila $31.345, dok su srednja godišnja primanja za porodicu bila $45.074. Muškarci su imali srednja primanja od $20.069, žene $22.693. Primanja po glavi stanovnika su bila $18.311. Približno 11,4% porodica i 19,9% stanovništva je bilo ispod granice siromaštva, uključujući i 19,7% onih ispod 18 godina i 9,1% onih starih 65 i više godina.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* United States Census Bureau
Roma città aperta

***Roma città aperta*** () je italijanski crno-bijeli film snimljen 1945. u režiji Roberta Rossellinija, poznat po tome što se smatra prvim ostvarenjem italijanskog neorealizma, odnosno kao prvi film koji je osvojio Zlatnu palmu na Kanskom filmskom festivalu.

Radnja filma se događa u Rimu za vrijeme drugog svjetskog rata, odnosno njemačke okupacije koja je trajala od septembra 1943. do juna 1944. godine. Protagonist, čiji lik tumači Aldo Fabrizi, je katolički svećenik koji pomaže italijanskom pokretu otpora, bez obzira na to što su njegovi članovi komunisti, a on sam pod stalnom prijetnjom da bude razotkriven, mučen i likvidiran od strane njemačkog okupatora i fašističke policije.

*Roma città aperta* je nastao u izuzetno teškim okolnostima, odnosno u vrijeme kada je rat još uvijek trajao a italijanska kinematografija praktički prestala postojati. Rosselini je projekt započeo dva mjeseca nakon oslobođenja Rima, zamislivši ga kao dokumentarni film o svećenicima Giuseppeu Morosiniju i Pietru Pappagallu koji su bili ubijeni za vrijeme okupacije. Nekoliko mjeseci kasnije se odlučio umjesto toga snimiti igrani film. Pri tome se suočio sa ogromnim poteškoćama, prije svega vezanim uz neupotrebljivost studija Cinecitta i nedostatak filmske vrpce, koju je morao nabavljati na crnoj burzi. Zbog svega toga je bio prisiljen koristiti naturščike umjesto profesionalnih glumaca, te autentične lokacije umjesto studijskih interijera, a što će kasnije postati karakteristika neorealističkih filmova.

Kada je film konačno prikazan, u samoj Italiji nije imao dobre kritike, a publika ga je, umorna od rata i željna eskapističke zabave, uglavnom ignorirala. Međutim, strana kritika je njime bila oduševljena, tako da je već sljedeće godine, na 1. filmskom festivalu u Cannesu nagrađen Zlatnom palmom. Rosselini je tehnike korištene u *Roma città aperta* primijenio u svoja sljedeća dva filma - *[[Paisa (film)|Paisa]]* (1946) i *[[Germania anno zero]]* (1948) - koja će činiti ratnu trilogiju.

## Uloge
* Aldo Fabrizi ... don Pietro Pellegrini
* Anna Magnani ... Pina
* Marcello Pagliero ... Giorgio Manfredi, alias Luigi Ferraris
* Vito Annicchiarico ... Marcello, Pinin sin
* Nando Bruno ... Agostino, crkvenjak
* Harry Feist ... Major Bergmann
* Giovanna Galletti ... Ingrid
* Francesco Grandjacquet ... Francesco
* Eduardo Passarelli ... policijski narednik u susjedstvu
* Maria Michi ... Marina Mari
* Carla Rovere ... Lauretta, Pinina sestra
* Carlo Sindici ... Policijski komesar
* Joop van Hulzen ... Kapetan Hartmann
* Ákos Tolnay ... Austrijski dezerter

## Vanjske veze
* 
* ''Rome, Open City'' – selected scenes at YouTube
* 
* 
* Scheda di Cinematografo.it
* Location del film viste da Google Earth 
*
Megalezije

**Megalezije** () ili **Megalenzije** *(Megalensia)* ili **Megalezijske igre** *(Megalenses ludi)* naziv je za festival koji se održavao u drevnom Rimu i čiji su deo činile i javne igre *([[Igre u drevnom Rimu|ludi]])*. Megalezije su priređivane od 4. do 9. aprila u čast Kibele, velike boginje (, *Magna Mater*), izvorno frigijske boginje, po kojoj je ovaj festival i dobio ime.

## Poreklo
Kultni kip Kibele prenet je 204. pne. u Rim iz maloazijskog grada Pesinunta, središta njenog kulta, po nalogu proročanstva iz Sibilskih knjiga kako bi se osiguralo spasenje Rima u drugom punskom ratu; dolazak kipa proslavljen je svečanom povorkom, lektisternijem, kao i igrama, a mnoštvo građana ostavljalo je boginji zavetne darove na Kapitoliju. Međutim, Megalezije su se kao redovni festival počele slaviti tek dvanaest godina kasnije (191. pne.), kad je završen hram ― koji je 203. pne. zavetovan boginji i čija je gradnja tad planirana; po završetku gradnje taj je hram Marko Junije Brut posvetio boginji i ta je prilika proslavljena priređivanjem festivala i javnih igara. Ipak, prema jednom drugom odlomku kod Tita Livija, moglo bi se zaključiti da su prve Megalezije održane dve godine ranije (193. pne.).

## Festival
Festival je trajao šest dana, od 4. do 9. aprila, i njime je dominirala vesela atmosfera s puno zabave i gozbi. Bogati su Rimljani obično pozivali jedni druge na formalne večere i ekstravagantne navike i raskošan život tokom trajanja festivala verovatno su dostizali dosta visok stupanj. Iz tog razloga senat je 161. pne. utvrdio gornji limit za troškove na Megalezijama, koji pojedinac nije smeo prekoračiti.

Na Megalezijama su priređivane isključivo scenske igre *(ludi scaenici)*, tj. nisu uključivale cirkuske *(ludi circenses)*. Prvi put su održane na Palatinu ispred tek zgrađenog Kibelinog hrama, no kasnije su priređivane i u pozorištima. Zapravo, prema Valeriju Ancijatu, čije reči prenosi Tit Livije, scenske igre su u Rimu prvi put i održane tokom prvih Megalezija, dakle 193. ili 191. pne. Za izvođenje scenskih predstava bio je predviđen treći dan festivala. Robovima je pristup bio zabranjen, a magistrati su prisustvovali obučeni u purpurnu togu *([[Toga|toga praetexta]])*, pa odatle poslovični izraz "megalezijski purpur" *(purpura Megalensis)*. Igrama su rukovodili kurulni edili, a zna se da je Plautov *[[Laža (Plaut)|Laža]]* prikazan na prvim Megalezijama (191. pne.), kao i da su kasnije na tim igrama prikazane četiri od šest sačuvanih Terencijevih komedija: *[[Devojka s Androsa]]* (166. pne.), *[[Svekrva (Terencije)|Svekrva]]* (165. pne.), *[[Samomučitelj (Terencije)|Samomučitelj]]* (163. pne.) i *[[Evnuh (Terencije)|Evnuh]]* (161. pne.). Ciceron, verovatno upoređujući Megalezijske igre sa sirovijim i krvavijim igrama u cirku, naziva Megalezije "vrlo čistim, svečanim, svetim" *(maxime casti, solemnes, religiosi).*

## Reference
Scarlet Street

***Scarlet Street*** () je američki crno-bijeli film noir snimljen 1945. u režiji Fritza Langa. Temelji se na romanu *La Chienne* francuskog pisca Georgesa de La Fouchardièrea, odnosno predstavlja remake francuskog filma *[[La Chienne]]* iz 1931. godine. Protagonist, koga tumači Edward G. Robinson, je sredovječni bankovni službenik koji spas od monotonije i nesnosnog braka pokušava pronaći u amaterskom slikanju. Radnja prikazuje kako slučajno upoznaje lijepu djevojku, koju tumači Joan Bennett, nesvjestan da je ona prostitutka, a što ona koristi kako bi bezdušno iskorištavala za račun svog makroa (koga glumi Dan Duryea).

Lang je, za razliku od Jeana Renoira prilikom snimanja francuske verzije, morao voditi računa o strogom hollywoodskom cenzorskom kodeksu, pa su iz filma izbačeni svi eventualno "problematični" detalji, ali i crnohumorni i ironični pristup. Usprkos toga, zbog završnice u kojoj počinitelj ne dobija konvencionalnu kaznu za svoj zločin, *Scarlet Street* je bio zabranjen od strane cenzora Države New York pod obrazloženjem da "širi nemoral". Današnji kritičari, iako *Scarlet Street* drže inferiornim u odnosu na original, smatraju Scarlet Street jednim od boljih film noira svog vremena.

## Uloge

* Edward G. Robinson ... Christopher Cross
* Joan Bennett ... Katherine (Kitty) March
* Dan Duryea ... Johnny Prince
* Margaret Lindsay ... Millie Ray
* Jess Barker ... David Janeway
* Rosalind Ivan ... Adele Cross
* Arthur Loft ... Dellarowe

* Charles Kemper ... Patch-eye Higgins
* Russell Hicks ... J.J. Hogarth
* Samuel S. Hinds ... Charles Pringle
* Anita Sharp-Bolster ... Mrs. Michaels
* Vladimir Sokoloff ... Pop LeJon
* Cy Kendall ... Nick
* Tom Dillon ... Policajac

## Izvori

## Vanjske veze

* 
* 
* 
*
Objective, Burma!

***Objective, Burma!*** (, ponekad prevođen i kao ***Pravac Burma***) je američki crno-bijeli ratni film snimljen 1945. u režiji Raoula Walsha. Radnja, inspirirana stvarnim događajima, odnosno akcijama američke vojne jedinice poznate kao Merrillovi pljačkaši, je smještena na burmansko bojište za vrijeme drugog svjetskog rata, te prikazuje kako je mala grupa američkih padobranaca izbačena u džunglu duboko u japanskoj pozadini sa zadatakom da neutralizira radarsku stanicu. Protagonist, koga tumači Errol Flynn, je njen komandant koji se, nakon uspješne akcije suočava s time da je evakuacija zračnim putem otkazana, odnosno da se savezničkih linija mora dokopati pješke, pri čemu ih sve vrijeme na putu vreba brojčano nadmoćni i nemilosredni neprijatelj. Iako je film snimljen daleko od prave džungle i bojišta, u losanđeleskom Botaničkom vrtu, isticao se neuobičajenim realizmom za tadašnje standarde, uključujući scene koji sugeriraju masovnu pogibiju i mučenja američkih vojnika. Kritičari su ga cijenili, te je bio nominiran za tri Oscara. *Objective, Burma!* je, međutim, izazvao kontroverze, prije svega u Britaniji, gdje ga je Churchillova vlada zabranila zbog navodne "amerikanizacije" bojišta na kome su se uglavnom borile britanske i trupe Commonwealtha. Predmetom kontroverze je postao i Flynn, kome se spočitavalo da na ekranu glumi hrabrog vojnika dok je u stvarnosti, za razliku od nekih svojih kolega, izbjegao vojnu službu (iako se, što se naknadno otkrilo, pokušao prijaviti, ali je odbijen zbog tuberkuloze).

## Uloge
* Errol Flynn ... Kapetan Nelson
* James Brown ... Zast. Treacy
* William Prince ... Por. Sid Jacobs
* George Tobias ... Kapl. Gabby Gordon
* Henry Hull ... Mark Williams (dopisnik American Newsa)
* Warner Anderson ... Puk. J. Carter (komandnant 503. padobranske pukovnije)
* John Alvin ... Hogan
* Mark Stevens ... Por. Barker
* Erville Alderson ... General Stilwell, (van špice)
* Rodd Redwing ... narednik Gurkha, (van špice)
* Hugh Beaumont ... Kapetan Hennessey (van špice)

## Izvori
### Napomene

### Literatura

* Dunning, John. *On the Air: The Encyclopedia of Old Time Radio*. Oxford, UK: Oxford University Press, 1998. .
* Hobbes, Nicholas. *Essential Militaria: Facts, Legends, and Curiosities About Warfare Through the Ages.* London: Atlantic Books, 2003. .
* Holston, Kim R. *The English-Speaking Cinema: An Illustrated History, 1927-1993.* Jefferson, North Carolina: McFarland & Company, 1994. .
* Thomas, Tony, Rudy Behlmer and Clifford McCarty. *The Films of Errol Flynn*. Sacramento, California: Citadel Press, 1969.

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* Downloadable trailer in different formats
The Great Flamarion

***The Great Flamarion*** () je američki crno-bijeli film noir snimljen 1945. u režiji Anthonyja Manna. Naslovni protagonist, čiji lik tumači Erich von Stroheim, je vrhunski strijelac koji za život zarađuje demonstrirajući svoje vještine kao vodviljski zabavljač. Radnja prikazuje kako ga zavede lijepa vodviljska zabavljačica (čiji lik tumači Mary Beth Hughes) i nagovori da likvidira njenog muža-alkoholičara (koga tumači Dan Duryea).

## Uloge
* Erich von Stroheim ... Veliki Flamarion
* Mary Beth Hughes ... Connie Wallace
* Dan Duryea ... Al Wallace
* Stephen Barclay ... Eddie Wheeler
* Lester Allen ... Tony
* Esther Howard ... Cleo

## Vanjske veze

* 
* 
* 
* 
* ''The Great Flamarion'' complete film at YouTube (public domain)
The Picture of Dorian Gray (film, 1945)

***The Picture of Dorian Gray*** () je američki crno-bijeli film snimljen 1945. u režiji Alberta Lewina. Po žanru predstavlja kombinaciju kostimirane drame i horora, a temelji se na znamenitom znamenitom istoimenom romanu Oscara Wildea. Radnja je smještena u London 19. vijeka, a protagonist, koga tumači Hurd Hatfield je mladić koji je, zahvaljujući tajanstvenoj kletvi, sačuvao vječnu mladost i ljepotu, ali se, zauzvrat odao hedonizmu, nemoralu i zločinu koje odražava njegov skriveni portret koji stalno stari. *The Picture* je postigao veliki komercijalni uspjeh te se smatra jednom od najpoznatijih ekranizacija Wildeovog romana. Nagrađen je Oscarom za najbolju fotografiju, a Angela Lansbury, koja tumači prvu od Grayovih žrtava, je dobila Zlatni globus za najbolju sporednu glumicu.

## Uloge
* George Sanders ... Lord Henry Wotton
* Hurd Hatfield ... Dorian Gray
* Lowell Gilmore ... Basil Hallward
* Donna Reed ... Gladys Hallward
* Angela Lansbury ... Sibyl Vane
* Peter Lawford ... David Stone
* Richard Fraser ... James Vane
* Douglas Walton ... Alan Campbell
* Morton Lowry ... Adrian Singleton
* Miles Mander ... Sir Robert Bentley
* Lydia Bilbrook ... Mrs. Vane
* Mary Forbes ... Lady Agatha
* Robert Greig ... Sir Thomas
* Moyna Macgill ... Duchess
* Anita Sharp-Bolster ... Lady Harborough
* Billy Bevan ... Malvolio Jones (predsjednik)
* Cedric Hardwicke ... Narator
* Charles Coleman ... Hallwardov batler
* Guy Bates Post ... Victor, bater (van špice)
 
## Izvori

## Vanjske veze

* 
* 
* 
*
EGP

Termin **EGP** ima više značenja.

* Evropska zelena stranka
* Egipatska funta, (gineih), ISO 4217: *EGP*, je valuta Egipta.
* Protokol spoljašnje kapije () je algoritam za rutiranje koji se nekad koristio na Internetu.
Goranovo proljeće

***Goranovo proljeće*** je pjesnička manifestacija. Utemeljena 1964. godine u spomen na velikog pjesnika Ivana Gorana Kovačića. Održava se svake godine na dan pjesnikova rođenja, 21. ožujka, u njegovom rodnom Lukovdolu. 

## Nagrade Goranovog proljeća

* *[[Goranov vijenac]]*, utemeljena 1971. godine
* *[[Goran za mlade pjesnike]]*, utemeljena 1977. godine
EPP

Termin **EPP** ima više značenja.

* Evropska narodna partija
* Ekonomsko propagandni program (EPP) je televizijska reklama.
* Eritropoetska protoporfirija''' () je relativno blag oblik porfirije.
Damnatio memoriae

**Damnatio memoriae** (latinski za "osude sjećanja") je izraz je koji označava postupak zabrane sjećanja ili "protjerivanja iz javne uspomene". 

Oblik javne posmrtne kazne koju je rimski senat mogao izricati povodom izdaje ili neke druge krivice prema Rimskom carstvu. Smisao kazne je bilo brisanje svih tragova sjećanja ili tragova postojanja osobe protiv koje je kazna izrečena.

Damnatio memoriae najčešće je izricano protiv preminulih ili ubijenih rimskih careva. Prvi car protiv koga je izrečena bio je Neron.

Postupak se može naći sve do današnjih dana:
* Nakon Drugog svjetskog rata saveznici su odlučili da se većina grobova nacističkih i fašističkih glavešina sakrije. Grob Rudolfa Hessa jedini je poznati grob nekog nacističkog glavešine i zato mjesto okupljanja neonacista.
* Nakon što je optužen za izdaju i ratne zločine, Draža Mihajlović je pogubljen i pokopan na nepoznatoj lokaciji. Nakon rehabilitacije Dražinog lika i četničkog pokreta, ne prestaje potraga za njegovim kostima 

* Početkom 90-ih godina u Hrvatskoj je srušeno preko 3000 antifašističkih spomenika. Postojala su dva glavna načina uništavanja spomenika. Prvo rješenje je bilo preoblikovanje starih spomenika. Dotične su jednostavno napunili novim sadržajima. Prostor je ostao isti, ali su umjesto crvenih zvijezda spomenike ukrasili križevi katoličke crkve, umjesto antifašističkih parola i hvalospjeva partizanskoj borbi pod šahovnicu su bile upisane posvete hrvatskom narodu. Nova spomenička obilježja često su bila postavljena u čast posjeta Franje Tuđmana. Drugi način obračunavanja s prošlošću bio je još direktniji i razorniji. Nepoznati počinitelji jednostavno su spomenike dignuli u zrak ili ih iznakazili i ispisali ustaškim lozinkama. Uz iznimku većeg dijela Istre, nije pošteđen skoro nijedan antifašistički spomenik u Hrvatskoj.
* Istovremeno s rušenjem spomenika desio se i knjigocid (kulturocid nad knjigama) proveden od strane Ministarstva kulture koje je zatražilo od škola i knjižnica "čišćenje" nepoćudne literature u kojem je nestalo 2,8 milijuna knjiga. Knjige su "čišćene" po ideološkom ili etničkom ključu pa su uništavane knjige na ćirilici, ekavici, knjige srpskih autora i izdavača, “sumnjivih” Hrvata, lijeve literature... Ljudi i magazini koji su pokušali dignuti glas protiv kulturocida na kraju su bili ti koji su bili optuženi za klevetu.

## Izvori
 

## Vanjske veze
* MEMORIA I DAMNATIO MEMORIAE - Manipulacija narodom putem manipulacije sjećanjem
Bačkovica

**Bačkovica** je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu općine Velika Pisanica, Bjelovarsko-bilogorska županija.

## Stanovništvo

Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 85 stanovnika te 36 obiteljskih kućanstava.



## Izvori
They Were Expendable

***They Were Expendable*** (); poznat i pod naslovom ***Bili su žrtvovani***) je američki crno-bijeli ratni film snimljen 1945. u režiji Johna Forda. Radnja se temelji na knjizi Williama Lindsaya White koja je opisivala aktivnost američke Eskadre torpednih čamaca br. 3 za vrijeme bitke za Filipine na početku drugog svjetskog rata na Pacifiku. Radnja prikazuje kako pripadnici eskadre pod vodstvom poručnika Brickleya (koga tumači Robert Montgomery) ispočetka trpe porugu zato što služe na malim i "nevažnim" torpednim čamcima, ali kako se za vrijeme bitke pokaže kako su upravo ta plovila jedino sredstvo s kojim se Amerikanci mogu kako-tako suprotstaviti brojčano nadmoćnim japanskim napadačima. Film je sniman na Floridi uz suradnju američke ratne mornarice, koja je autorima "posudila" autentične PT čamce.

## Uloge

* Robert Montgomery ... Poručnik John Brickley
* John Wayne ... Poručnik "Rusty" Ryan 
* Donna Reed ... Potporučnik Sandy Davyss
* Jack Holt ... General Martin
* Ward Bond	... BMC "Boats" Mulcahey
* Marshall Thompson ... Zastavnik "Snake" Gardner
* Paul Langton ... Zastavnik "Andy" Andrews
* Leon Ames ... Major James Morton
* Arthur Walsh ... Mornar Jones
* Donald Curtis ... Poručnik "Shorty" Long
* Cameron Mitchell ... Zastavnik George Cross
* Jeff York ... Zastavnik Tony Aiken

* Murray Alper ... TM1 "Slug" Mahan 
* Harry Tenbrook ... "Squarehead" Larsen SC 2c
* Jack Pennick ... "Doc"
* Alex Havier ... 'Benny' Lecoco ST 3c
* Charles Trowbridge ... Admiral Blackwell
* Robert Barrat ... General
* Bruce Kellogg ... Stariji Tompkins M.M. 2c
* Tim Murdock ... Zas. Brant
* Louis Jean Heydt ... "Ohio"
* Russell Simpson ... "Dad" Knowland
* Vernon Steele ... Vojni ljekar

## Izvori
**Napomene**

**Literatura**

* Blank, Joan Gill. *Key Biscayne*. Sarasota, FL: Pineapple Press, 1996. .

## Vanjske veze
* At Close Quarters – PT Boats in the United States Navy by Captain Robert J. Bulkley, Jr., USNR (Retired)
* 
* 
* 
* ''They Were Expendable'': A Critique of John Ford's 1945 War Film
Maiacetus

***Maiacetus*** ("kit majka") je rod pakistanskih kitova iz ranog srednjeg eocena (prije oko 47,5 miliona godina).
 
## Paleobiologija

Taj rod sadrži samo jednu vrstu, ***Maiacetus inuus***, koja je prvi put opisana 2009. godine na osnovu dva primjerka, uključujući i jedan za koji se smatra da je u pitanju skotna ženka i njen fetus. To je prvi opisani skelet fetusa bilo kojeg izumrlog kita. Pozicija fetusa (glavom prema naprijed) ukazuje na to da su ti kitovi rađali potomstvo na kopnu. Kitovi obično rađaju mlade repom prema naprijed, dok se svi kopneni sisari rađaju glavom prema naprijed. Činjenica da je *Maiacetus* rađao mlade na kopnu nije toliko nevjerovatna, budući da je taj kit živio i na kopnu i u vodi. *Maiacetus* predstavlja prelazak kopnenih sisara nazad u okeane, gdje su te životinje živjele na granici kopna i mora, te prelazile iz jedne sredine u drugu i nazad.

Međutim, J. G. M. Thewissen, koji je otkrio ostatke roda *[[Ambulocetus]]*, posumnjao je u te zaključke, predloživši da bi manji skelet mogao biti poluprobavljen obrok. Čak i u slučaju da mali skelet pripada fetusu, Thewissen piše da možda nije očuvan u izvornoj in-vivo poziciji.

Ta vrsta srednje je veličine, sa skeletom dužine 2,6 m i procijenjenom težinom od 280 do 390 kg.

## Galerija


File:Maiacetus.jpg|Odljev skeleta *Maiacetusa*, muzej Smithsonian
File:Dorudon atrox and Maiacetus inuus.jpg|Skeleti vrsta *[[Dorudon atrox]]* i *Maiacetus inuus* u plivajućim pozama


## Izvori
Anchors Aweigh (film)

***Anchors Aweigh*** (poznat pod naslovom ***Diži sidro***) je američki filmski mjuzikl snimljen 1945. u režiji Georgea Sidneya. Protagonisti filma su dva pripadnika američke mornarice - ekstrovertirani Joe (koga glumi Gene Kelly i stidljivi Clarence (koga glumi Frank Sinatra) - koji dobiju slobodan izlazak u luci Los Angelesa. Radnja prikazuje kako Joe koristi priliku kako bi posjetio svoju djevojku (koju tumači Kathryn Grayson), koja pokušava ostvariti karijeru kao hollywoodska glumica, a što dvojicu prijatelja dovede u studije Metro-Goldwyn-Mayera. Snimljen s velikim budžetom i raskošnim bojama (uz pomoć filma Technicolor), *Anchors Aweigh* je sadržavao dopadljive muzičke brojeve i pružio publici priliku da vidi studije MGM-a, koji se tada mogao hvaliti statusom najveće hollywoodske kompanije. Jedna od najzanimljivijih scena je kombinirala igrani materijal sa animacijom, jer je u njoj lik Joea plesao "zajedno" sa Jerryjem, mišem iz popularne serije o Tomu i Jerryju. *Anchors Aweigh* je postigao veliki uspjeh i dobio Oscar za najbolju originalnu pjesmu, te potakao snimanje još nekoliko sličnih mjuzikala gdje su zajedno nastupali Kelly i Sinatra.

## Uloge
* Frank Sinatra – Mornar Clarence "Brooklyn" Doolittle
* Kathryn Grayson – Susan Abbott
* Gene Kelly – Niži narednik Joseph "Joe" Brady
* José Iturbi – sam sebe
* Dean Stockwell – Donald Martin
* Billy Gilbert- Menadžer kafića
* Pamela Britton – Djevojka iz Brooklyna 
* Leon Ames – Admiralov ađutant
* Sharon McManus – Mala Meksikanka
* Sara Berner – Miš Jerry (u sekvenci iz Toma i Jerryja)

## Reference

## Vanjske veze
* 
*
Postaja McMurdo

**McMurdo Station** (nadimak *MacTown*) je najveće mjesto na Antarktici ili bolje rečeno najveća istraživačka stranica. McMurdo Station pripada SAD-u, tj. američkoj vladi.

## Stanovništvo
Dok po zimi živi oko 250 osoba u tom mjestu, a ljeti naraste i na preko 1100 osoba.

## Klima
Prosječna godinšnja temperatura je -17°C.

## Energetika
Između 1962. i 1972. stanicu je opskrbljivala mala nuklearna elektrana s reaktorom snage 1,8 MW.

## Transport
Stanica je najjužnija svjetska pomorska luka, a obuhvaća i tri aerodroma tj. uzletno-sletne staze:
* Pegasus Ice Runway (ICAO: NZPG)
* Sea Ice Runway (ICAO: NZIR)
* William’s Field (ICAO: NZWD)

## Vanjske veze

* Stranica NSF-a na Mcmurdo Stationu
The House on 92nd Street

***The House on 92nd Street*** () je američki crno-bijeli špijunski film snimljen 1945. u režiji Henryja Hathawaya. Radnja je inspirirana istinitim događajima u vrijeme netom završenog drugog svjetskog rata, vezanih uz Duquesnovu špijunsku mrežu. Protagonist, koga tumači William Eythe, je mladi američki student njemačkog porijekla koga 1939. godine pokušavaju regrutirati agenti nacističke Njemačke, ali koji umjesto toga stupa u kontakt sa FBI-jem i pristaje postati dvostruki agent. Radnja prikazuje njegove napore da raskrinka vođu špijunske mreže prije nego što ona Njemačkoj uspije dostaviti podatke o američkom super-tajnom Projektu 97 (za koga se kasnije ispostavi da predstavlja izdradu atomske bombe). Film je snimljen u suradnji sa FBI-jem, čiji se direktor J. Edgar Hoover nakratko pojavio u filmu tumačeći samog sebe, te se također pobrinuo da autori imaju što potpuniji uvid u FBI-jeve istražne tehnike. *The House on 92nd Street* se, dijelom i zbog toga, ističe neobičnom autentičnošću i smatra jednim od prvih ostvarenja u *[[poludokumentarni film|poludokumentarnom]]* stilu koji je bio karakterističan za hollywoodske kriminalističke i policijske filmove u drugoj polovici 1940-ih. Tri godine kasnije je snimljen nastavak *[[The Street With No Name]]* gdje se jedan od likova, agent Briggs (koga glumi Lloyd Nolan), bori protiv organiziranog kriminala.

## Uloge

* William Eythe ... Bill Dietrich
* Lloyd Nolan ... Agent George A. Briggs
* Signe Hasso ... Elsa Gebhardt
* Gene Lockhart ... Charles Ogden Roper
* Leo G. Carroll ... Puk. Hammersohn
* Lydia St. Clair ... Johanna Schmidt, dio Gebhardtine mreže
* William Post Jr. ... Walker (kao William Post)
* Harry Bellaver ... Max Cobura, jedan od Gebhardtih špjuna
* Bruno Wick ... Adolf Lange, vlasnik knjižare
* Harro Meller ... Conrad Arnulf, još jedan od Gebhardtin agenata
* Charles Wagenheim ... Gustav Hausmann
* Alfred Linder ... Adolf Klein
* Renee Carson ... Luise Vadja
* E.G. Marshall ... Radnik u mrtvačnici
* Elisabeth Neumann-Viertel ... Freda Kassel
* Sheila Bromley ... Mušterija u kozmetičkom salonu

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* ''The House on 92nd Street'' film introduction at YouTube
Desert Victory

***Desert Victory*** () je britanski crno-bijeli dokumentarni film snimljen 1943. u režiji Roya Boultinga i Davida MacDonalda. Nastao je za vrijeme drugog svjetskog rata i u njemu se prikazuju borbe u Sjevernoj Africi 1942. godine koje su kulminirale Drugom bitkom kod El Alameina. Produciralo ga je britansko Ministarstvo informacija, a premijeru je imao u martu 1943. godine, kada su savezničke trupe još slamale otpor osovinskih snaga u Sjevernoj Africi. Osim materijala koje su snimili britanski snimatelji, u njemu se koriste materijali koji su zaplijenjeni od osovinskih filmskih ekipa. Godine 1944. je *Desert Victory* nagrađen Oscarom za najbolji dokumentarni film. Mnoge od njegovih scena se dan-danas često koriste u dokumentarnim filmovima i TV-serijama posvećenim ratu u Sjevernoj Africi. Igrani film *[[The Desert Fox]]* iz 1951. godine je također koristio njegove scene kako bi prikazao borbe.

## Vanjske veze
* 
*
Održivi razvoj Hrvatske

**Održivi razvoj Hrvatske** (**ORaH**) je zelena politička stranka koja djeluje u Hrvatskoj.

Stranka je osnovana 2013. godine. Osnivačica stranke je Mirela Holy, bivša ministrica zaštite okoliša i prirode. Na izborima za Evropski parlament 2014. je osvojila jednog od 11 hrvatskih zastupnika.

Tokom ljeta 2015. su se ORaH-u priključila i dva saborska zastupnika iz redova Hrvatskih laburista. Međutim, na izborima za Sabor 2015. nije osvojila nijednog zastupnika. Nekoliko mjeseci kasnije Holy je podnijela ostavke na sve stranačke dužnosti i napustila stranku.

## Reference
Alfred Albini

**Alfred Albini** (Graz, Austro-Ugarska, 15. 7. 1896 - Zagreb, 4. 11. 1978), nagrađivani jugoslavenski arhitekt.

## Biografija
Inž. Alfred Albini je rođen 15. 7. 1896 godine u Grazu u židovskoj porodici Srećka Albinija i Josefine (Malli) Albini. Alfredov otac je bio poznati kompozitor i dirigent. Alfred je studij arhitekture započeo na Visokoj tehničkoj školi u Beču, a diplomirao na Tehničkoj visokoj školu u Zagrebu koju je završio kao njezin prvi diplomant 1923 godine. 1924 zaposlio se kao asistent profesora Viktora Kovačića na Arhitektonskom odjelu Tehničkoga fakulteta Sveučilišta u Zagrebu, gdje je djelovao sve do 1962 godine. Prije Drugog svjetskoga rata izveo je više stambenih i obiteljskih kuća u Zagrebu (vila Maixner 1933 i kuća Arko 1938), projektirao Hrvatski dom 1927 i Gradsku štedionicu 1930 u Osijeku, te Hrvatski kulturni dom na Sušaku 1935 i više stambenih i javnih zgrada. Na Arhitektonskom odjelu Tehničkoga fakulteta Sveučilišta u Zagrebu predavao kolegije "Arhitektonske kompozicije" i "Arhitektura najnovijeg doba". Alfred Albini je dobitnik nagrada za životno djelo Viktor Kovačić (1966) i Vladimir Nazor (1968). Prof. Alfred Albini je umro u Zagrebu 4. 11. 1978 godine. Pokopan je na Mirogoju.

## Reference

## Literatura
*
Kaleidoskop

**Kaleidoskop** je cijev sa ogledalima u kojoj se nalaze sitni šareni predmeti, kamenčići, perle, staklena zrnca ili šareni papirići. Koristi se tako što se gleda na jedan kraj cijevi, a svjetlost ulazi na drugi kraj odbijajući se od ogledala. Ogledala postavljena na 45° osam puta dupliraju sliku, postavljena na 60° šest puta, a na 90° četiri puta. Kako se cijev kaleidoskopa prilikom gledanja rotira, objekti u njoj se mješaju i stvaraju različite vizualne oblike. Svi stvoreni uzorci imaju karakterističnu simetriju radi ogledala i mijenjaju se pri svakom pokretu.

Kaleidoskop se najčešće koristi kao igračka za djecu.

## Etiologija
Riječ kaleidoskop dolazi od grčkih riječi *kalos* (καλός) - lijepo, *eidos* (είδος) - oblik i *scopeo* (σκοπέω) - gledati, posmatrati.

## Historija
Kaleidoskop je zvanično otkriven i patentiran 1817. godine od strane Škota Davida Brewstera.

## Veze
* Fraktal

## Izvori

## Vanjske veze
;Ostali projekti
The House I Live In

***The House I Live In*** () je američki crno-bijeli kratki igrani film snimljen 1945. u režiji Mervyna LeRoya, poznat kao jedno od rijetkih politički angažiranih ostvarenja u karijeri Franka Sinatre. U filmu se Sinatra pojavljuje tumačeći samog sebe kako u pauzi snimanja ploče odlazi na ulicu popušiti cigaretu te primijeti kako desetorica dječaka progone mladog Jevreja. Radnja prikazuje kako ih od toga nastoji odvratiti održavši im govor o nužnosti poštovanja svih religija, odnosno kako su svi koji žive u SAD ravnopravni Amerikanci. Film kulminira u trenutku kada otpjeva pjesmu *[[The House I Live In (pjesma)|The House I Live In]]* Abela Meeropola i Earla Robinsona. Meeropol je kasnije bio bijesan kada je vidio da je stih u kome se spominju "moji susjedi crni i bijeli" izbačen. *The House I Live In* je usprkos toga dobio Počasni Oscar.

## Vanjske veze
Film:
* 
* 

Pjesma:
* http://www.songfacts.com/detail.php?id=2306
Sodoma i Gomora

**Sodoma** (, , ) i **Gomora** (, , ) su mitski gradovi spomenuti u Knjizi postanja, a kasnije dalje obrađeni u Hebrejskoj Bibliji, Novom zavetu i Deuterokanonskim izvorima, kao i Kuranu.

Prema Tori, kraljevstva Sodoma i Gomora su bili u savezu sa gradovima Admahom, Zeboimom i Belom. Ovih pet gradova, takođe poznati kao „gradovi u ravnici“, su po Knjizi postanja bili smeštena na reci Jordan u južnom delu Hanana. Dolina Jordana (koji odgovara današnjem Mrtvom moru) je poređena sa rajskim vrtom, kao zemlja bogata vodom i zelenilom, pogodna za ispašu stoke. Božanska presuda je bila da se Sodoma i Gomora, zajedno sa dva druga obližnja grada, unište vatrom i sumporom. Susedni grad Bela/Zoara je jedini pošteđen tokom sudnjeg dana.

U hrišćanskoj i islamskoj tradiciji, Sodoma i Gomora su postali sinonim za okoreli greh, a njihov nestanak sa ispoljavanjem Božijeg gneva. Sodoma i Gomora su takođe korišćena kao metafora za poroke, blud, sodomija i homoseksualnost. Neki vernici smatraju da je homoseksualnost greh zbog kojih su kažnjeni stanovnici Sodoma i Gomora, iako to Knjiga postanja ne govori eksplicitno. Od ove priče potiče izraz sodomija da se opiše seksualni „zločin protiv prirode“, kao što su oralni i analni seks (i homoseksualni i heteroseksualni), kao i za seksualno opštenje sa životinjama.

Josif Flavije opisuje Sodomu i Gomoru nakon katastrofe u svojim spisima:

## Vanjske veze
* The Destruction of Sodom and Gomorrah By Jessica Cecil, BBC History
* Biblical Sodom and Gomorrah found!
* Sodom and Gomorrah The Cities of the Plain Ash and brimstone remain
* Mary Nell Wyatt, Sodom & Gomorrah 
* Otkriće biblijskih gradova Sodome i Gomore
Aril

U organskoj hemiji, **aril** se odnosi na funkcionalne grupe ili supstituente izvedene iz aromatičnog prstena, npr. fenil, naftil, tienil, indolil, etc. „Aril“ se koristi radi skraćivanja imena ili generalizacije, i „Ar“ označava aril grupu u hemijskim strukturnim dijagramima.

Fenil je jednostavna aril grupa, C6H5, izvedena iz benzena. Tolil grupa, CH3C6H4, je izvedena iz toluena (metilbenzena). Ksilil grupa, (CH3)2C6H3, je izvedena iz ksilena (dimetilbenzena), dok je nafthil grupa, C10H7, izvedena iz naftalena.
  
**Arilacija** je hemijski proces u kome se aril grupa vezuje za supstrat.

## Povezano
* Alkil
* Arilni ugljovodonični receptor, telesni cilj za dioksine
* Areni

## Reference
Supstituent

U organskoj hemiji i biohemiji, **supstituent** je atom ili grupa atoma koja je zamenjena na mestu atoma vodonika roditeljskog lanca ugljovodonika. Termini *supstituent*, *[[bočni lanac]]*, *grupa*, *grana*, se koriste na skoro ekvivalentan način za opisivanje lanaca roditeljske strukture, mada se određene distinkcije prave u kontekstu polimerne hemije. Kod polimera, bočni lanci se pružaju sa osnovne strukture. Kod proteina, bočni lanci su vezan za atome alfa ugljenika aminokiselinske osnove. 

## Struktura
U hemijskoj strukturnoj formuli, organski substituent kao što su metil, etil, aril se mogu označiti sa **R** (ili R1, R2, etc.). To je generička oznaka. Simbol **X** se često koristi za označavanje elektronegativnih substituenta kao što su halidi.

## Viji još
* Bočni lanac
* Funkcionalne grupe su podskup supstituenata

## Literatura
IUPAC nomenklatura organskih jedinjenja

**IUPAC nomenklatura organskih jedinjenja** predstavlja jedan od sistema za imenovanje organskih jedinjenja, i deo je opštije IUPAC nomenklature. Propisuje je Međunarodna unija za čistu i primenjenu hemiju. Cilj IUPAC nomenklature uopšte, pa tako i nomenklature organskih jedinjenja je stvaranje takvog sistema da svako jedinjenje dobije jedinstveno sitematsko ime, na osnovu koga može nedvosmisleno da se nacrta strukturalna formula jedinjenja.

## Povezano
* Nomenklatura neorganskih jedinjenja

## Vanjske veze
* Nomenklatura prema preporukama iz 1979. i 1993.
Bočni lanac

U organskoj hemiji i biohemiji, **bočni lanac** je hemijska grupa koja je vezana za centralni deo molekula koji se naziva "glavnim lancom" ili osnovom. Oznaka *R* se često koristi kao generički simbol za bočne lance.

U nauci o polimerima, bočni lanac je oligomer koji se grana sa osnovnog lanca polimera. Bočni lanci imaju primetan uticaj na polimerne osobine, pogotovo na sposobnost kristalizacije i gustinu..

U proteinima bočni lanci su vezani za atome alfa-ugljenika amidne *osnove*.

## Povezano
* Supstituent
* Funkcionalna grupa

## Reference
Strukturna formula

**Strukturna formula** hemijskog jedinjenja je grafička reprezentacija molekulske strukture, koja prikazuje kako su atomi uređeni. Hemijsko vezivanje unutar molekula je prikazano, bilo eksplicitno ili implicitno. Takođe se koristi nekoliko drugih formata, kao na primer u hemijskim bazama podataka, kao što su SMILES, InChI i CML.

Za razliku od hemijskih formula ili hemijskih imena, *strukturne* formule sadrže informaciju o molekulskoj strukturi. Hemičari skoro uvek opisuju hemijske reakcije ili sintezu koristeći strukturne formule umesto hemijskih imena, jer strukturne formule omogućavaju vizualizaciju molekula i promena.

Mnoga hemijska jedinjenja postoje u različitim izomernim formama, koje imaju različite strukture, a istu sveukupnu hemijsku formulu. Strukturne formule indiciraju način uređenja atoma na način, koji se ne može ostvariti hemijskom formulom.

## Povezano
* Molekulski graf
* Hemijska formula

## Reference

## Vanjske veze

* The Importance of Structural Formulas
* Structural formulas
Abas Kijarostami

**Abas Kijarostami** (; ; Teheran, 22. 6. 1940. – 4. 7. 2016), iranski filmski režiser, scenarist, producent, slikar, fotograf i pjesnik. U kinematografiji je aktivan je od 1970. i sudjelovao je na više od 55 filmova, uključujući kratkometražne i dokumentarne filmove. Njegovi prvi dugometražni filmovi bili su *[[Tadžrobe|Iskustvo]]* (1973.) i *[[Mosafer (film)|Putnik]]* (1974.), a međunarodnu afirmaciju stekao je Kokerskom trilogijom (*[[Hane-je Dust Kodžast?|Gdje je kuća mog prijatelja?]]*, *[[Zendegi va Digar Hič|Život i ništa više]]* i *[[Zire Darahatan Zejton|Kroz stabla maslina]]*), *[[Nema-je Nazdik|Krupnim planom]]* i *[[Tam-e Guilas|Okusom trešanja]]*. Od 2000-ih snima filmove i izvan Irana – *[[Copie conforme (film, 2010)|Provjerenu kopiju]]* Francuskoj i *[[Raiku Samuwan In Rabu|Kao netko zaljubljen]]* u Japanu.

Kijarostami spada među režisere Iranskog novog vala, filmskog pokreta nastalog kasnih 1960-ih u kojem su snažan utjecaj ostavili i F. Farohzad, S. Šahid-Sales, M. Mahmalbaf, B. Bajzai i P. Kimijavi. Ove filmaši dijele mnoge zajedničke tehnike uključujući uporabu pjesničkog dijaloga i alegorijska pripovijedanja koje se bave političkim i filozofskim pitanjima. Filozofična crta Kijarostamijeva opusa osobito je izražena u filmu *[[Bad ma ra Hahad Bord|Vjetar će nas nositi]]* o junaku koji traga za smrću, a pronalazi život. Cijenjen je zbog jedinstvenog stila i efektna spajanja dokumentarizma, modernizma i društvene angažiranosti. U karijeri je osvojio više od 70 nagrada i smatra se jednim od najuglednijih suvremenih svjetskih sineasta.

## Filmografija

## Povezano
* Iranska kinematografija

## Vanjske veze
* 
* 
;Ostali projekti
Hiperkalemija

**Hiperkalemija** je stanje visoke koncentracije elektrolita kalijuma (K+) u krvi. U slučajevima ekstremne hiperkalemije neophodna je hitna medicinska pomoć usled rizika od potencijalno fatalnih abnormalnih srčanih ritmova (aritmija).

Normalne vrednosti koncentracije kalijuma u serumu odraslih su između 3.9 i 5.1&nbsp;mmol/L, odnosno u plazmi 3.5 i 4.5&nbsp;mmol/L. Najveći udeo kalijuma (95%) nalazi se unutar ćelija, dok je manji deo u ekstracelularnoj tečnosti.

## Uzroci
Hiperkalemiju mogu uzrokovati različiti poremećaji i patološka stanja kao što su npr.:
* zatajenje bubrega
* bolesti koje uzrokuju insuficijenciju nadbubrežne žlezde (npr. Adisonova bolest)
* pojačano otpuštanje iz ćelija (npr. kao posledica rabdomiolize ili hemolize)
* različiti lekovi (npr. ACE inhibitori, nesteroidni antiinflamatorni lekovi, diuretici koji štede kalijum)
* pojačan unos kalijuma (npr. infuzija {KCl)

## Simptomi
Simptomi se javljaju obično kada koncentracija kalijuma dostigne 7&nbsp;mmol/L, a mogu biti parestezije, pareze, bradikardija, promene u EKGu.

## Reference

## Vanjske veze
* Sadržaj kalijuma u hrani 
* Lista prehrambenih proizvoda bogatih kalijumom
Krvni serum

U krvi, **serum** je komponenta koja se ne sastoji od krvnih ćelija (serum ne sadrži bela i crvena krvna zrnca) i faktora zgrušavanja. On je krvna plazma iz koje su odstranjeni fibrinogeni. Serum obuhvata sve proteine koji ne učestvuju u zgrušavanju krvi (koagulaciji) i sve elektrolite, antitela, antigene, hormone, i druge egzogene supstance (npr. lekove i mikroorganizme).

Ispitivanjem seruma se bavi serologija. Ona može da obuhvata proteomiku. Serum se koristi u brojnim dijagnostičkim testovima, kao i za određivanje krvne grupe.

Krv se centrifugira da bi se odstranile ćelijske komponente. Antikoagulisana krv daje plazmu koja sadrži fibrinogen i faktora zgrušavanja. Koagulisana krv (zgrušana krv) daje serum bez fibrinogena, mada se neki faktori zgrušavanja zadržavaju.

## Literatura

* 
* 

## Povezano
* Albumin
* Globulin
* Lipid

## Vanjske veze
* Krv
Smeša

**Smješe** ili **smjese** (ijek.), odn. **smeše** ili **smese** (ek.), skupovi dve ili više različitih supstanci, za razliku od čistih (prostih) supstanci koje sačinjava samo jedan element ili jedno jedinjenje.Takodje smeša je mješavina dvije druge smeše kao što je naprimer sok.

## Sastav
Za razliku od jedinjenja, čiji su sastojci uvek sjedinjeni u određenim odnosima, smeša je supstanca koja ne mora da ima stalan sastav pri različitim dobijanjima. Čak i odnos kiseonika i azota u vazduhu nije uvek stalan, što ukazuje na to da je vazduh smeša (ovo je pokazao Robert Bunzen 1846. godine).

## Homogene i heterogene smeše
Smeše su obično heterogene, što znači da se jasno mogu uočiti razlike između supstanci koje ih čine. Na primer, lako je uočiti u smeši peska i šećera, koje su čestice peska, a koje šećera. Homogena je ona supstanca kod koje jedan deo ima potpuno isti sastav i osobine kao svaki drugi deo. Dešava se da su sastojci neke smeše dovoljno mali da se ne mogu videti golim okom, pa takve smeše izgledaju homogeno. Takav je slučaj sa krvlju. Pod mikroskopom se vidi da krv sačinjava bezbojna tečnost sa suspendovanim česticama. Sličan je slučaj i sa mlekom. Primeri za prave homogene smeše (jer se heterogenost ne može dokazati) su neki vodeni rastvori (šećera, soli itd.).

## Dobijanje smeša
Oslobađanje gasa, toplote, zračenja svetlosti ili stvaranje struje su pojave koje obično prate neku hemijsku reakciju. Ukoliko ne dođe do ovih pojava prilikom mešanja supstanci, pretpostavlja se da se nije desila hemijska reakcija, već da se napravila smeša.

## Osobine smeša
Osobine smeša su aditivne, odnosno, ona zadržava osobine svih supstanci koje je čine. Tako će vodeni rastvor šećera imati osobine i šećera i vode.

## Razdvajanje sastojaka smeša
Sastojci u smeši se razdvajaju korišćenjem fizičkih promena supstanci. Pri tome se mogu koristiti različita fizička svojstva, kao što su magnetizam, specifična težina, (ne)rastvorljivost u odgovarajućim rastvaračima, tačka mržnjenja, kao i metode: destilacija, likvacija, difuzija, elutracija, flotacija.

## Izvori

## Vanjske veze
Proteomika

**Proteomika** je izučavanje proteina velikih razmera sa fokusom na njihovu strukturu i funkcije. Proteini su vitalni delovi živih organizama. Oni su glavne komponente fizioloških metaboličkih puteva u ćelijama. Termin *proteomika* je formiran 1997 po analogiji sa genomikom, studijom genoma. Reč *proteom* je mešavina reči ***prote'''in'' i ''gen'''om***, koju je formirao Mark Vilkins 1994.

Proteom je celokupan set proteina koji jedan organizam proizvodi ili modifikuje. Njegov sadržaj varira s vremenom i u zavisnosti od raznih uslova, stresova, kojima su ćelija ili ogranizam izloženi. Proteomika je interdisciplinarni domen koji je znatnim delom formiran na bazi istraživanja i razvoja Projekta ljudskog genoma. Ona obuhvata naučna istraživanja i ispitivanja proteoma sa sveobuhvatnog stanovišta intracelularne proteinske kompozicije, strukture, i njegovih jedinstvenih parterna dejstva. Proteomioka je važna komponenta funkcionalne genomike.

Mada se termin *proteomika* generalno odnosi na eksperimentalnu analizu proteina velikih razmera, on se isto tako koristi za proteinsko prečišćavanje i masenu spektrometriju.

## Reference

## Literatura

* Belhajjame, K. et al. Proteome Data Integration: Characteristics and Challenges . Proceedings of the UK e-Science All Hands Meeting, , September 2005, Nottingham, UK.
*  (covers almost all branches of proteomics)
*  (focused on 2D-gels, good on detail)
*   (electronic, on Netlibrary?),  hbk
* 
* 
* Rediscovering Biology Online Textbook. Unit 2 Proteins and Proteomics. 1997–2006.
* 
* 
* 
* 
* .
* 
* 
* 
* "Myocardial Infarction" . (Retrieved 29 November 2006)
* Introduction to Antibodies – Enzyme-Linked Immunosorbent Assay (ELISA). (Retrieved 29 November 2006)
* 
* 
* Jörg von Hagen, VCH-Wiley 2008 ''Proteomics Sample Preparation. 

## Povezano
* Bioinformatika
* Citomika
* Genomika
* Lipidomika

## Vanjske veze

*
Strukturna biologija

**Strukturna biologija** je grana molekularne biologije, biohemije, i biofizike koja se bavi molekulskim strukturama bioloških makromolekula, posebno proteina i nukleinskih kiselina, kako oni poprimaju svoje konformacije, i kako promene njihovih struktura utiče na njihove funkcije. Ova tema ima veliki značaj za biologe zato što makromolekuli vrše najveći broj funkcija u ćelijama, i zato što do toga dolazi jedino ako su savijeni u specifične trodimenzionalne oblike. Njihova arhitektura, tercijarna struktura" molekula, zavisi na kompleksan način od osnovne kompozicije molekula, ili primarne strukture.

Biomolekuli su suviše mali da bilo moguće da se vide čak i najsavršenijim mikroskopima. Metodi koje strukturni biolozi koriste za određivanje struktura generalno obuhvataju istovremena merenja velikog broja identičnih molekula. Ti metodi su:

Makromolekuli se najčešće se studiraju u „prirodnom stanju“. Varijacije ovih metoda se takođe koriste za izučavanje denaturisanih molekula, kao i načina na koji on ponovo poprimaju prirodno stanje.

## Povezano

## Reference

## Vanjske veze
* ''Strukturna & Molekulska Biologija''
* Žurnal strukturne biologije