open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Montepulciano

**Montepulciano** je srednjovjekovni i renesansni gradić, odnosno sjedište istoimene općine (*[[comune]]*) u Italiji, koji administrativno pripada provinciji Sieni u južnoj Toskani. Montepulciano se nalazi na nadmorskoj visini od 605&#160;m, odnosno na visokom vapnenačkom grebenu. Udaljen je auto-cestom 13&nbsp;km istočno od Pienze; 70&nbsp;km jugoistočno od Siene, 124&nbsp;km jugoistočno od Firence i 186&nbsp;km sjeverno od Rima.

Montepulciano je poznat po proizvodnji hrane i pića. Ljubitelji vina smatraju njegovo Vino Nobile među najboljim u Italiji. Međutim Vino Nobile di Montepulciano se ne smije miješati s istoimenom sortom grožda. Montepulciano je također poznat po uzgoju svinja, proizvodnji sira, tjestenini (pici), leći i medu. 

## Galerija

Datoteka:SBiagio von SO2- s.jpg|Svetište San Biagio.
Datoteka:Montepulciano-view.jpg|Panorama Montepulciana.
Datoteka:PzzoCommunale s.jpg|Općinsko središte.
image:PzzoTarugi2 s.jpg|Palazzo Tarugi.


## Vanjske veze

* Comune di Montepulciano official site
Andromah

:*Za vladara drevnog Tauromenija na Siciliji, v. [[Andromah (vladar Tauromenija)]]*

**Andromah** (na grčkom **Aνδρoμαχoς**; 3. vijek pne.) bio je seleukidski plemić i vojskovođa. Bio je sin Aheja, odnosno unuk Seleuka I Nikatora, osnivača carstva. Sin mu je bio vojskovođa Ahej, a sestra Laodika, supruga kralja Seleuka II Kalinika. Nedugo nakon Seleukove smrti, mladi kralj Seleuk III je pokrenuo pohod na Pergam, prilikom koga je Andromah zarobljen, a potom predan egipatskom kralju Ptolemeju Eurgetu, glavnom suparniku Seleukida. Andromah je ostao u egipatskom zatočeništvu i nakon Ptolemejeve smrti 221. pne., a što se tumači namjerom Sosibija, glavnog ministra na dvoru mladog kralja Ptolemeja IV da ucijeni mladog Aheja, odnosno tako ga nagna da digne pobunu protiv mladog kralja Antioha III. Kada se Ahej uistinu pobunio, Sosibije je odbio predati njegovog oca. To je učinio tek na nagovor bogatog Rodosa, koji su savezništvo s Ahejem i njegovom samoproglašenom državom u Maloj Aziji smatrali protutežom njihovom suparniku Bizantiju. Andromah se tako sastao sa svojim sinom, ali što se poslije s njim dogodilo nije poznato historičarima.

## Reference
* Bevan, Edwyn R.; *The House of Ptolemy*, London, (1927), chapter 7 
* Polybius, *[http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Plb.+1.1 &nbsp;Histories]*, Evelyn S. Shuckburgh (translator), London - New York, (1889) 
* Smith, William; *[[Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology]]*, "Andromachus (4)" , Boston, (1867)
Gaj Atilije Regul (konzul 225. pr. n. e.)

**Gaj Atilije Regul** (*Gaius Atilius M.f. M.n. Regulus*, ? - 225. pne.) je bio rimski političar i vojskovođa. Pripadao je uglednoj porodici koja je dala niz konzula - djed Marko Atilije Regul mu je bio konzul godine 294. pne. a otac Marko Atilije Regul, također konzul, je poznat kao heroj i mučenik prvog punskog rata. Konzul za prvog punskog rata mu je bio istoimeni stric, a stariji brat je konzulom postao 227. pne.

Dvije godine kasnije konzulom je proglašen i Gaj, kome je zapao zadatak da guši pobunu u Sardiniji. Međutim, iste su godine keltska plemena iz Cisalpinske Galije, pojačani gesatskim najamnicima pokrenuli veliki pohod na Italiju. Rim je već bio mobilizirao veliku vojsku pod Regulovim kolegom Lucijem Emilijem Papom, ali su je Gali uspjeli izmanevrirati i neometani prodrijeti u današnju Toskanu. Ugušivši pobunu, Regul se sa svojom vojskom iskrcao u Pisi i krenuo goniti galsku vojsku koja se s plijenom povlačila na sjever nakon neodlučne bitke kod Fesule. Usprkos toga što je doznao da je Pap sa svojom vojskom prepriječio Galima put, Regul ih je odlučio napasti sam, vođen željom da stekne slavu. U bitci kod Telamona se suočio s nadmoćnom galskom konjicom, te je ubijen, a njegova glava donesena galskim poglavicama. Međutim, njegovi vojnici su nastavili borbu sve dok Pap nije uspio udariti Galima u leđa i donijeti Rimljanima veliku pobjedu.

## Reference

## Reference
* Livy, ''History of Rome'', Rev. Canon Roberts (translator), Ernest Rhys (Ed.); (1905) London: J. M. Dent & Sons, Ltd.
* Polybius, ''Histories'', 2.28-2.28.
224. pr. n. e.

Godina **224. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Papa i Regula** (ili, rjeđe, **godina 530. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 224. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

__NOTOC__

## Događaji
* Bitka kod Telamona u kojoj rimske snage, usprkos pogibiji konzula Gaja Atilija Regula, a pod vodstvom njegovog preživjelog kolege Lucija Emilija Papa, nanose odlučujući poraz vojsci velikog saveza galskih plemena koja su pokrenula veliki pohod na Italiju. Nakon bitke, u kojoj je zarobljen vođa Gesata Konkolitan, drugi galski vođa Aneroest vrši samoubistvo, galska opasnost po Italiju je trajno otklonjena, a Rimljani počinju uspostavljati hegemoniju nad Cisalpinskom Galijom.
* Nakon što je spartanski kralj Kleomen III zauzeo Pelenu, Flijunt i Argos, vođa Ahajskog saveza Arat od Sikiona je prisiljen pozvati u pomoć makedonskog kralja Antigona III. Makedonske snage ne uspijevaju probiti spartanske linije kod Korinta, ali je Kleomen prisiljen na defanzivu kada u Argosu izbije pobuna.

## Rođenja
*

## Smrti
* Aneroest, vođa galskih Gesata (samoubistvo)
Mojinci

**Mojinci** je naselje u Srbiji koje administrativno pripada opštini Dimitrovgrad u Pirotskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 34 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 46 stanovnika).

## Demografija
U naselju Mojinci živi 30 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 55,3 godina (54,0 kod muškaraca i 56,2 kod žena). U naselju ima 16 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,13.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Bugarima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain) 
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
LGBTQ i šintoizam

Šintoističko viđenje homoseksualnosti je variralo u prošlosti između pozitivnog i negativnog. Za razliku od drugih religija, šinto je veoma decentralizovana i nedogmatska religija i ne postoji konačni i jedinstveni iliti zvanični stav o homoseksualnosti.

## Homoseksualnost u japanskom društvu

Šinto i japansko društvo su veoma usko povezani i oblikuju se međusobno. Ovo, kao i decentralizovanost religije, za posledicu ima da prihvatanje ili odbacivanje homoseksualnosti u šintoizmu oslikava stavove japanskog društva. U istoriji homoseksualnost je bila prihvatljiva, posebno u klasi ratnika i kasnije u srednjoj klasi. Zajedno sa jačanjem uticaja zapadne kulture na japansko društvo sredinom XIX veka u Japanu se javljaju negativni stavovi prema homoseksualnosti, na koju se gleda kao na necivilizovanu. Homoseksualnost se retko smatrala nemoralnom, već društveno neprihvatljivom. Šintoistički pogledi na porodicu i društvenu odgovornost služili su kao opravdanje za neprihvatanje homoseksualnosti.

Poslednjih godina homoseksualnost je ponovo postala prihvatljivija u japanskom društvu i mnogi ljudi smatraju da je nauka dokazala da je homoseksualnost prirodna pojava kod određenog broja ljudi. Ova promena se takođe oslikava na šintoistička svatanja. Danas i konzervativci, kao i progresivne snage mogu da koriste šintoistička verovanja za opravdavanje svojih stavova o homoseksualnosti.

## Šintoistička verovanja
Japan je veoma kolektivističko društvo, što se oslikava i na veru. Od šintoista se očekuje da rade ono što koristi celom društvu, čak i kada šteti njima kao pojedincima. Tradicija je nešto što ima izuzetnu važnost za društvo i očuvanje tradicije se očekuje od svakog šintoiste. Porodica se smatra mehanizmom kojim se čuva tradicija.

Mnogi konzervativci smatraju da je reprodukcija osnova za očuvanje tradicije i način na koji se tradicija prenosi na narednu generaciju. S obzirom na to da homoseksualnost nije reproduktivna, ona se smatra pretnjom za okončanje tradicije. Drugi konzervativci smatraju da je homoseksualnost po sebi netradicionalna i loša za društvo kao celinu.
Progresivci smatraju da homoseksualnost ne može da okonča tradiciju, jer je većina ljudi heteroseksualna. Osim toga, homoseksualne osobe mogu da usvajaju decu i tako da obezbeđuju prenos tradicije na naredne generacije bez direktne reprodukcije. Mnogi, takođe, veruju da se tradicija menja zajedno sa promenama u društvu. Primer za ovo je činjenica da je homoseksualnost bila tradicionalno prihvatljiva u prošlosti, ali da je pojam tradicije promenjen pod uticajem stavova koji su dolazili sa zapada.

Šintoizam takođe poštuje prirodu. Konzervativne grupe ovo navode kao argument, jer homoseksualnost smatraju neprirodnom, pošto ne rezultira u reprodukciji. Isti argument navode i progresivne grupe, koje smatraju da je nauka dokazala da je homoseksualnost prirodna i kod ljudi i kod životinja.

## Vidi dalje
* LGBT u Japanu
* LGBT i budizam (mnogi Japanci praktikuju hibridnu formu šintoizma i budizma.

## Vanjske veze

* Japanese History for Gay Men
LGBTQ i konfucijanizam

Homoseksualnost se uopšte ne pominje u konfucijanskim spisima. Niti se navodi kao greh, niti se opravdava. Kao praksa nekolicine individua pominje se u klasičnim tekstovima: Knjiga istorije (tradicionalno: ; pojednostavljeno: ; pinyin: Shūjīng) i Anali Proleća i Jeseni (kineski:  ili ; pinyin: Chūnqiū) – oba teksta pripadaju korpusu Pet klasika (tradicionalno: 五經; pinyin: Wǔjīng).

Opis seksualne prakse je donekle sličan grčkom primeru, gde stariji muškarac ima ulogu "ljubavnika", dok mlađi uzima ulogu "ljubimca". Iz tekstova, međutim, nije jasno da li se očekivalo da se ovi odnosi prekinu kada bi mlađi muškarac prerastao određenu starosnu granicu, mada se čini da to nije bila praksa, budući da je klasna podela takođe bila prisutna (gospodar je imao ulogu "ljubavnika", a sluge uloge "ljubimca").
223. pr. n. e.

Godina **223. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Flamina i Fila** (ili, rjeđe, **godina 531. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 223. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

__NOTOC__
## Događaji

* Kineska država Qin anektira državu Chu, najveću od preostalih Zaraćenih država.
* Seleukidski kralj Seleuk III je u Frigiji za vrijeme pohoda na pergamskog kralja Atala I ubijen od strane vlastitih vojnika. 
* Spartanski kralj Kleomen III uništava i spaljuje Megalopolis, ali njegove stanovnike spašava Filopemen čija herojska obrana omogućava bijeg na sigurno.
* Seleuka nasljeđuje mlađi brat Antioh III, s time da na mjestu glavnog ministra ostaje Hermeja, isto kao i Ahej kao guverner Male Azije, a Molon i njegov brat Aleksandare kao guverneri istočnih provincija Medije i Perzije.
* Gaj Flaminije Nepot je prvi put izabran za rimskog konzula, te zajedno s Publijem Furijem Filom pokreće pohod na sjever, pretvorivši Cisalpinsku Galiju u rimsku provinciju.
* Kralj Diodot II od Baktrije je ubijen od strane uzurpatora Eutidema I, koji osniva novu, Eutidemsku dinastiju u Grčko-baktrijskom kraljevstvu.
* Makedonski kralj Antigon III Doson prvi put nakon dvije decenije uspostavlja makedonsku vlast nad dijelovimna Peloponeza. Sklopivši savez sa Ahajcima, Beoćanima, Tesalijcima i Akarnanjanima, Antigon sa svojom vojskom prodire na poluotok, tjerajući Spartance iz Argosa te zauzima Orhomen i Mantineju.

## Rođenja
*

## Smrti
* Seleuk III, kralj Seleukidskog Carstva od 226. pne. (atentat)
* Diodot II, kralj Baktrije, sin i nasljednik Diodota I
RMR

**Radio Makarska rivijera** ili **RMR** lokalna je makarska radio-stanica. Emitiranje je započela 1990. godine. Danas emitira na frekvenciji 97,6 MHz FM.
Aneroest

**Aneroest** (, , ? - 224. pne.) bio je galski poglavica, poznat kao jedan od vođa Gesata, najamnika koji su godine 225. pne. došli u Cisalpinsku Galiju kako bi zajedno s tamošnjim galskim plemenima sudjelovali u velikom pohodu na Italiju, čiji je cilj bio od Rimljana povratiti nekadašnja galska područja u Picenumu. Uz Aneroesta je Gesate vodio i poglavica po imenu Konkolitan. Gali su ispočetka imali uspjeha, te su, izmanevriravši rimsku vojsku konzula Lucija Emilija Papa kod Riminija, bez otpora prešli Apenine i prodrli u današnju Toskanu. Tamo im se ispriječila jedna manja rimska vojska te je došlo do taktički neodlučne bitke kod Fesule. Aneroest je nakon nje ostale poglavice nagovorio da ne nastave prodor na jug, nego da se vrate kući na sjever. U međuvremenu im je Pap sa svojom vojskom prepriječio put te je došlo do bitke kod Telamona u kojoj je galska vojska uništena, a Konkolitan zarobljen. Aneroest je zajedno s manjom grupom sljebenika uspio pobjeći, ali je nedugo potom izvršio samoubistvo.

## Reference
Boem

**Boem**  riječ koja u najširem smislu označava osobu koja prakticira nekonvencionalni ili nonkoformistički životni stil, odnosno svojim ponašanjem namjerno se suprotstavlja uvriježenim moralnim i kulturnim normama, odnosno očekivanjima šire zajednice. Boemi najčešće žive u društvu slično orijentiranih osoba, a njihov način života naziva se **boemstvo**.

## Uže značenje
U užem smislu se pod boemima podrazumijevaju književnici, umjetnici, muzičari ili novinari koji se, iz ovih ili onih razloga, smatraju izopćenim iz društvene matice, odnosno odbijaju prihvatiti njene norme. Boemština se obično odražava kroz "pustolovni" i nomadski način života - boemi preferiraju slobodnu ljubav u odnosu na brak; povremena i honorarna u odnosu na stalna zaposlenja; seljenje iz grada u grad umjesto stalne rezidencije; jednostavni život u odnosu na uživanje blagodati suvremene tehnologije i sl.

## Etimologija
Izraz je nastao od francuske riječi *bohème* kojom su se opisivali nomadski Romi porijeklom iz Češke odnosno Bohemije.

## Boemske četvrti
Boemi se obično okupljaju u boemskim četvrtima velikih gradova. Kao primjeri se navode Sucidar Montmartre i Montparnasse u Parizu, Greenwhich Village u New Yorku, Užupis u Viljnusu (Litvanija) ili Skadarlija u Beogradu.

## Poznati boemi

* Blaž Slišković
* Dane Stojiljković
* Desimir Žižović Buin
* Đura Jakšić
* Erik Sati (*Erik Satie*)
* Frans Hals
* Gi Debor (*Guy Debord*)
* Klod Debisi (*Claude Debussy*)
* Mihailo Golubović

* Predrag Laković
* Rade Drainac
* Tin Ujević
* Ulderiko Donadini
* Vladimir Nabokov
* Zuko Džumhur
* Žan de Lafonten (*Jean de La Fontaine*)
* Žanka Stokić
* Toma Zdravković
*Nemanja Lukić

## Boemi u umjetnosti
* "Boemi", opera Đakoma Pučinija
* "Boemi", roman Henrija Murgera (*Anri Mirže*) izdana u Zagrebu 1955. (naslov originala: *Scènes de la vie de bohème*)
* "Boem u duši", album hrvatskog pjevača Dražena Zečića iz 1995. godine
* "Moj boemski život", roman srpskog pisca Milisava Krsmanovića iz 2002. godine

Od boema su se u 20. vijeku razvili beatnici, kao i neke druge urbane supkulture.

## Vanjske veze
* ''Bohemianism and Counter-Culture''
Trebušet

**Trebuše** ili **trebušet** () je naziv za opsadnu spravu koja se koristila od sredine 13. vijeka do kraja srednjeg vijeka. Koristili su se za izbacivanje kamenja (do težine od 140–150&nbsp;kg) kojima su razbijane neprijateljske zidine ili za gađanje objekata preko zidova. Domet im je bio oko 200 m. U pojedinim slučajevima su korišteni i za bacanje leševa umrlih od zaraznih bolesti.

Postojale su dvije vrste trebušeta - koje su za ispaljivanje projektila koristili protutežu, i onih koje je prethodno trebalo zapeti.

## Vanjske veze

* Secrets of Lost Empires: Medieval Siege (building of and history of trebuchets), from the NOVA website
* Historical accounts of the trebuchet 
* Warwick trebuchet 
* Video Demonstration  of the Medieval Siege Society's trebuchet
* Caerphilly Castle trebuchet firing
* Trebuchet Animation 
* 
* 
* 
* Yankee Siege Trebuchet Home Page http://www.yankeesiege.com/index.html
Orhomen (Arkadija)

:*Za ostala značenja v. [[Orhomen]].*

**Orhomen** (grčki: ) je bio drevni grad u Arkadiji, oblasti Grčke. Njega je Tukidid (v. 61) nazvao **Arkadijski Orhomen** (), kako bi ga razlikovao od istoimenog grada u Beotiji. Ruševine mu se nalaze kraj suvremenog grada Kalpaki.

## Izvori

## Izvori
Filopemen

**Filopemen** (na grčkom, **Φιλοποίμην,** transliteracxiuja**Philopoimen**), (Megalopolis, 253. pne. – Mesena, 183. pne.) je bio grčki vojskovođa i državnik, poznat po svojim vojničkim vještinama koje su ga osam puta učinile *[[strategos]]om* Ahajskog saveza. Smatra se jednim od najzaslužnijim za pretvaranje Saveza u veliku silu tadašnje Grčke, ali i posljednjim velikim vojskovođom antičke Grčke.

## Izvori
* The Oxford Classical Dictionary (1964) 
* The Oxford History of the Classical World (1995) 
* The Oxford Who's Who in the Classical World (2000)

## Notes

## Vanjske veze

* ancienthistory.about.com 
* Tarantine Cavalry
Aleksandar (satrap)

**Aleksandar** (na grčkom **Αλέξανδρος**; ? - 220. pne.) bio je seleukidski satrap Perzije na početku vladavine Antioha III Velikog. Satrapom ga je godine 223. pne. imenovao mladi kralj, isto kao i njegovog brata Molona, koji je stekao vlast nad Medijom. Braća su se ubrzo pobunila protiv kralja, motivirani mržnjom prema njegovom svemoćnom ministru Hermeji. Pobuna je ispočetka imala uspjeha, ali je kralj godine 220. pne. porazio Molona u Mezopotamiji, nakon čega je on izvršio samoubistvo. Taj primjer su, bojeći se okrutne Hermejine osvete, slijedili svi pobunjenički vođe. Jedan od njih je došao u Perziju, ubio Molonovu ženu i djecu, a zatim nagovorio i Aleksandra da sebi oduzme život, prije nego što se i sam ubio.
Ahej (general)

**Ahej** ili **Ahaj** (antgrč. Ἀχαιός [*Akhaiós*]); ? - 213. pne.), bio je seleukidski princ, vojskovođa, a kasnije i vladar odmetnutih seleukidskih provincija u Maloj Aziji. Bio je sin Andromaha, odnosno praunuk Seleuka I Nikatora, osnivača carstva. Ahej je bio oženjen za Laodiku, kći pontskog kralja Mitridata II.

Kada je godine 223. pne. prilikom neuspjelog pohoda na Pergam u vojničkoj pobuni ubijen kralj Seleuk III Keraun, Ahej je osvetio njegovu smrt, ali i propustio priliku da sam uzme krunu, ostavši vjeran mladom kralju Antiohu III. Za nagradu je postavljen za guvernera Male Azije i na tom je mjestu uspješno vodio pohode protiv pergamskog kralja Atala I. Međutim, svemoćni kraljevski ministar Hermeja, kao i intrige Egipćana koji su držali njegovog zarobljenog oca, su ga natjerali da se pobuni i proglasi nezavisno kraljevstvo sjeverno od gorja Taurus. Ahej je svog bivšeg vladara ostavio na miru dok je on bio zabavljen ratom s Egipćanima, ali je završetak tog rata doveo do novih sukoba. Antioh se ovaj put udružio s Atalom i njih dvojica su uspjeli zauzeti Sard, središte njegovog kraljevstva. U Ahejevim je rukama ostala jedino citadela, ali je i ona 213. pne. pala u Antiohove ruke. Bolis, agent egipatskog ministra Sosibija, obećao je Aheja odvesti na sigurno, ali ga je izdao Antiohu. Ahej je nakon toga pogubljen.

## Reference
* Bement, R. B.; *[http://www.hti.umich.edu/cgi/t/text/text-idx?c=moa;cc=moa;g=moagrp;xc=1;sid=7fe4f55bdfcbbb7019ab79fc198d48a7;q1=achaeus;idno=acb0328.0001.001;view=toc The kingdom of Brass] * (1856)
* Polybius; *[http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Plb.+1.1 Histories]*, Evelyn S. Shuckburgh (translator); London - New York, (1889)
* Smith, William (editor); *[[Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology]]*, "Achaeus (2)" , Boston, (1867)
Publije Furije Fil

**Publije Furije Fil** (*Publius Furius S. f. M. n. Philus*, ? - 213. pne.) bio je rimski političar, izabran za konzula 223. pne. Poticao je iz patricijske porodice Furijevaca. Za konzula je izabran zajedno s Gajem Flaminijem, poznatom po podjeli zemljišta u sjevernoj Italiji siromašnim plebjecima. Flaminije je zbog toga stekao animozitet aristokratskog Senata koji ga je odlučio smijeniti s položaja, koristeći kao izgovor navodne pogreške pri ritualu izbora. Pismo je upućeno dvama konzulima - Fil ga je primio i smjesta podnio ostavku, dok ga je Flaminije, tada na pohodu protiv Gala, ostavio neotvorenog kako bi dovršio pohod, porazio Gale i poslije se u Rim vratio kako bi primio trijumf.

Furije Fil je za vrijeme drugog punskog rata izabran godine 216. pne. za pretora u najcrnjim trenucima nakon bitke kod Kane. Godine 214. pne. je izabran za cenzora, ali je podnio ostavku poslije smrti svog kolege Marka Atilija Regula. Godinu dana poslije i sam Furije je umro.

## Fusnote
Eutidem I

**Eutidem I** (grčki: *Ευθύδημος Α΄*) (cca. 260. pne. - 200/195. pne.) bio je grčko-baktrijski kralj od oko 230. ili 223. pne. po Polibiju. Vjeruje se kako je bio satrap Sogdijane koji je svrgnuo kralja Diodota kako bi sam postao kralj. Strabon, pak, vjeruje kako je na vlast došao u metežu nastalom seleukidskim dinastičkim ratovima 223/221. pne. Vjeruje se kako mu je kraljevstvo imalo prostranu teritoriju, uključujući Sogdijanu na sjeveru, te Margijanu i Ariju južno od Baktrije. 

O njegovoj vladavini se relativno malo sve do 208. pne. kada je seleukidski vladar Antioh III Veliki pokrenuo veliki pohod s ciljem da uspostavi nekadašnje istočne granice svog carstva. Antiohove snage su na rijeci Arij (današnji Heridud) razbile Eutidemovu vojsku od 10.000 konjanika te Eutidema opsjele u prijestolnici Baktri. Nakon dvije godine Antioh je odustao od opsade, i umjesto toga sklopio mir, udavši 206. pne. jednu od svojih kćeri za Eutidemovog sina i budućeg kralja Demetrija. Antički izvori sugeriraju da je Eutidem naklonbost seleukidskog kralja uspio osvojiti podsjetivši ga kako je upravo on svrgnuo dinastiju pobunjenika koji su Baktriju bili otcijepili od Seleukidskog Carstva te tako osvetio njihovu izdaju.

Eutidem je ostavio dobar dojam na svoje nasljednike, s obzirom da su čak tri kralja izdala kovanice s njegovim likom. 

## Napomene
222. pr. n. e.

Godina **222. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Flamina i Fila** (ili, rjeđe, **godina 532. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 222. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

__NOTOC__

## Događaji

* Kineska država Qin anektira državu Yan te uništava vojsku države Zhao, posljednje od još uvijek slobodnih Zaraćenih država.
* Bitka kod Klastidijuma u kome rimske legije na čelu s Markom Klaudijem Marcelom odnose pobjedu nad galskim plemenom Insbura u Lombardiji i osvajaju njihovo uporište Mediolanum (današnji Milano). Marcel prilikom bitke u pojedinačnoj borbi ubija Viridomara, poglavicu Insubra, te osvaja spolia opima ("plijen časti") kao treći i posljednji general kome je to uspjelo u cijeloj rimskoj historiji. Tim je događajem trajno otklonjena galska opasnost po Rim iz Sjeverne Italije.
* Bitka kod Selasije u koalicija makedonskog kralja Antigona III Dosona, Ahajskog saveza i Ilira pod Demetrijem Hvaraninom odnosi pobjedu nad spartanskom vojskom kralja Kleomena III. Kleomen bježi u Egipat na dvor kralja Ptolemeja III, dok je Sparta - prvi put u historiji - okupirana. 
* Seleukidske snage pod generalom Ahejem nanose poraz pergamskim snagama i osvajaju sve prije šest godina izgubljene teritorije.
* Antigon III uspostavlja hegemoniju nad gotovo cijelom teritorijom Grčke te obnavlja Helenski savez, proglasivši sebe njegovim predsjednikom.
* Pontski kralj Mitridat II udaje svoju kći Laodiku za seleukidskog kralja Antioha III. Njegova druga kći po imenu Laodika je istovremeno udana za njegovog generala Aheja.

## Rođenja
*

## Smrti
* Ktesibije (ili Tesibije) iz Aleksandrije, grčki pronalazač i matematičar
Mediolanum

**Mediolanum** je latinski naziv za današnji Milano, odnosno drevni grad koji je u antičko doba postojao na njegovom mjestu. Ime Mediolanum potiče od keltske riječi "lanum", posuđene od latinske "planum" za ravnicu; "medio" znači "sredina", pa bi doslovni prijevod imena trebao biti "U sredini ravnice". 

Osnovalo ga je oko godine 600. pne. galsko pleme Insubri, po kojima je ime dobila današnja Insubrija. Godine 222. pne. su ga osvojili Rimljani na čelu s konzulom Gnejem Kornelijem Scipionom Kalvom. Ubrzo nakon toga, Mediolanum je postao sjedište nove rimske provincije pod nazivom Cisalpinska Galija.

Grad se pod rimskom vlašću brzo razvio, dijelom zahvaljujući položaju na raskrsnici najvažnijih trgovačkih puteva. Polibije je njegovu okolicu opisao kao bogatu vinovom lozom, "svim vrstama žita", vunom i svinjama koje su se uzgajale u šumama, te da je gostoljubivost stanovništva bila nadasve poznata.

Mediolanum se nastavio razvijati pod Republikom, a da bi do vremena Oktavijana Augusta stekao i reputaciju akademskog središta. Tada je dobio veliki zid i amfiteatar. Car Maksiminijan ga je učinio sjedištem ligurske prefekture da bi godine 286. Dioklecijan odlučio da upravo Mediolanum postane sjedište zapadnog dijela Carstva koje je ostavio Maksimijan, sam se povukavši u Nikomediju. Mediolanum je kao carska prijestolnica imao važnu ulogu, pa je upravo u njemu Konstantin Veliki godine 313. izdao znameniti Milanski edikt kojim je ozakonjeno kršćanstvo u Carstvu. S druge strane, Mediolanum je kao važno kršćansko središte u 4. vijeku bio poznat po oštrim podjelama među kršćanima, odnosno velikom broju arijanaca.

Godine 402. grad su opsjeli Goti, pa je car prijestolnicu premjestio u nešto sigurniju Ravenu. Godine 452. grad je opsjeo hunski vođa Atila. Konačnu propast drevnog Mediolanuma je donio Gotski rat 538. godine, prilikom koga je ostrogotski kralj Witiges osvojio i razorio grad, pobivši veliki broj njegovih žitelja. Kada su u područje današnje Lombardije došli Langobardi, za prijestolnicu su odabrali Ticino. Mediolanum je postao tek sjedište nadbiskupa iz koga će se u srednjem vijeku razviti Milano.

## Izvori
* http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0234%3Aid%3Db2c34
* http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3atext%3a1999%2e04%2e0062&query=id%3dgallia%2dcisalpina#id,gallia-cisalpina
* http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0006%3Aid%3Dmediolanum-2
Hermeja

**Hermeja** (na grčkom **Eρμειας** ili **Eρμιας**; ? - 220. pne.) bio je glavni ministar na seleukidskom dvoru. Bio je rodom iz Karije, a glavnim ministrom je postao za vrijeme kratkotrajne vladavine Seleuka III Kerauna (225. pne. - 223. pne.). Kada je Seleuk prilikom pohoda u Maloj Aziji ubijen u vojničkoj pobuni, Hermeja je, zahvaljujući mladosti Seleukovog brata Antioha III, stekao gotovo neograničenu vlast. Međutim, pobuna dvojice satrapa u istočnim provincijama - Molona i Aleksandra - je dovela do sukoba s mladim kraljem. Suprotno Antiohovim željama, Hermeja je na istok poslao generale Ksenona i Teodota, dok je sam kralj krenuo gušiti u pobunu u Kelesiriji. Oba pohoda su doživjela neuspjeh, te je Antioh odlučio sam preuzeti pohod na istok, usprkos Hermejinom protivljenju. Antioh je porazio Molona, ali je potom Hermeja, koristeći kraljevu zauzetost opsadom Seleukije na Tigrisu, a protiv njegove volje, masakrirao zarobljenike i počinio razne druge zločine. Rođenje Antiohovog sina je Hermeju potaklo da počne kovati zavjeru kojom bi ubio kralja te preuzeo vlast kao regent. Čuvši za to, Antioh je uz pomoć vjernog ljekara Apolofana Hermeju dao ubiti 220. pne. Jedini izvor o Hermeji je Polibije, koji ga je u tekstu nastojao opisati u što gorem svjetlu, te iznio svoje mišljenje da je smrt bila previše blaga kazna za sve njegove zločine.
Molon

:*[[Apolonije Molon]] bio je grčki retoričar iz 1. vijeka pne.*

**Molon** (na grčkom **Moλων**; ? - 220. pne.) bio je seleukidski satrap Medije na početku vladavine Antioha III Velikog. Mladi kralj mu je povjerio Mediju, a susjednu Perziju njegovom bratu Aleksandru, nastojeći osigurati istočne granice carstva. Braća su se međutim brzo podigla pobunu, motivirani mržnjom prema svemoćnom glavnom ministru Hermeji. Pobuna je imala početne uspjehe, te je Molon osvojio sva područja istočno od Tigrisa; pokušaj prodora na zapad su zaustavile kralju lojalne trupe, ali je potom njihov general Ksenota uništen od strane Molona, kojemu je ta pobjeda omogućila da prijeđe Tigris i zauzme Babiloniju i Mezopotamiju, uključujući Seleukiju na Tigrisu. Međutim, kada je sam Antioh krenuo u obračun s pobunjenicima, u bitci koja je nastala dio pobunjeničke vojske je prebjegao kralju. Molon je nakon poraza izvršio samoubistvo, a njegovo truplo je potom razapeto, pri čemu nije jasno da li je to učinjeno po kraljevom ili Hermejinom nalogu.
Adab (književnost)

::*Za drevni *'sumerski** grad vidjeti [[Adab]]
**Adab** ili **edeb*' ([[arapski|arap.]] odgoj), vrsta [[srednji vijek|srednjovjekovne]] [[Arapi|arapske]] [[proza|proze]] poučnog [[enciklopedija|enciklopedijskog]] tipa, koja obuhvaća [[povijest]], [[filozofija|filozofiju]], [[retorika|retoriku]], [[politika|politiku]], [[prirodne znanosti]] i sve ono što obrazovan [[čovjek]] (*adip*) treba znati; poslije naziv za [[književnost]] uopće.

== Izvor ==
* *ELZ*, *EON''
Mediolanum (razvrstavanje)

**Mediolanum**, što se s latinskog grubo može prevesti kao "središte (ravnice)", je naziv najmanje 18 drevnih rimskih gradova i naselja, od kojih su najvažniji:
* Mediolanum, današnji Milano u Italiji
* Mediolanum Santonum, današnji Saintes u Francuskoj.
* Mediolanum Aulercorum, današnji Evreux u Francuskoj.
* Mediolanum (Whitchurch), današnji Whitchurch u engleskoj oblasti Shropshire.

**Mediolanum** se također može odnositi:
* Mediolanum (kompanija), italijansko poduzeće za financijske usluge smješteno u Basigliou kraj Milana.

## Notes
Mediolanum (kompanija)

**Mediolanum S.p.A.** () je italijanska kompanija za financijske usluge sa sjedištem u Basigliou kraj Milana. Osnovao ju je godine 1982. Ennio Doris in 1982. On je do dan-danas ostao generalni direktor i najveći akcionar u vlasništvu preko 40% kompanije. Drugi po veličini akcionar s 36% vlasništva je Fininvest. Mediolanum se bavi bankarstvom, životnim osiguranjem i zajednički fondovima, a orijentiran je prema pojedincima i porodicama kao klijenteli. Kompanija operira i u drugim evropskim zemljama, kao što je Španija gdje je vlasnik Fibanca. Kompanija je na listi Borse Italiane i konstitutivni element indeksa FTSE MIB.

## Izvori

## Vanjske veze
*
Spolia opima

**Spolia opima** ("bogati plijen") je izraz kojim se u drevnom Rimu opisivalo oklop, oružje, nakit i drugi predmeti koji bi se uzeli s mrtvog tijela komandanta neprijateljske vojske, nakon što je isti poginuo u pojedinačnoj borbi s komandantom rimske vojske. *Spolia opima* se smatrala najvećom čašću koja se može pružiti rimskom komandantu, najviše zato što su, usprkos stalnim ratovanjima, prilike za takvu vrstu pobjede bile prilično rijetke. U cijeloj rimskoj historiji se *spolia opima* uručila samo tri puta - godine 752. pne. ju je dobio Romul od Akrona, kralja Keninaca nakon otmice Sabinjanki. Godine 428. pne. ju je dobio tribun Aulo Kornelije Kos nakon pobjede na Larsom Tolumnijem. Treći i posljednji put je uručena Marku Klaudiju Marcelu, pobjedniku bitke kod Klastidijuma, u kojoj je 222. pne. osobno ubio Viridomara, vođu Gesata.

Godine 29. pne. je konzul Marko Licinije Kras u pojedinačnoj borbi ubio Deldoa, kralja trakijskog plemena Bastarna, ali mu je car Oktavijan August odbio uručiti *spolia opimu* iz političkih razloga.
Viridomar

**Viridomar** () bio je vođa Gesata, galskih najamnika koji su preživjeli poraz od strane Rimljana u bitci kod Telamona 225. pne. Tri godine kasnije Gesati su ponovno sukobili s Rimljanima, odnosno njihovom konjicom kojom je komandirao konzul Marko Klaudije Marcel. Došlo je do bitke kod Klastidijuma u kojoj su Gesati poraženi, a Marcel je osobno u borbi ubio Viridomara, a za što je nagrađen *[[spolia opima|spolia opimom]]* - najvećim rimskim vojnim odličjem.
Bitka kod Klastidijuma

**Bitka kod [[Clastidium|Klastidijuma]]** se odigrala godine 222. pne. kod današnjeg Casteggia između rimskih snaga na čelu s konzulom Markom Klaudijem Marcelom i galskog plemena Insubri na čelu s Viridomarom, vođom gesatskih najamnika. Rimljani, čija se vojska uglavnom sastojala od konjice, odnijela je pobjedu. Tom prilikom je Marcel osobno u borbi ubio Viridomara, te tako postao treći i posljednji komandant u cijeloj rimskoj historiji koji je osvojio *[[spolia opima|spolia opimu]]*. Nakon pobjede su Rimljani prisilili Insubre da im predaju Mediolanum te tako započeli pretvaranje Cisalpinske Galije u rimsku provinciju.
Marko Klaudije Marcel

**Marko Klaudije Marcel** (*Marcus Claudius Marcellus*, cca. 268 – 208. pne.) bio je rimski vojskovođa i političar iz doba drugog punskog rata. Marcel je pet puta bio izabran za konzula, ali je najpoznatiji po svojim vojničkim uspjesima, kao što je bitka kod Klastidijuma gdje je u borbi osobno ubio neprijateljskog komandanta Viridomara, postavši treći i posljednji Rimljanin koji je zbog takvog podviga nagrađen *[[spolia opima|spolia opimom]]*. Među njegove uspjehe spada i uspješno okončanje dugotrajne i iscrpljujujuće opsade Sirakuze 212. pne. koja je, pak, zatamnjena ubistvom Arhimeda. Marcel je, pak, i sam poginuo u borbi 208. pne.

## Izvori

## Literatura
* Flower, Harriet I., "The Tradition of the Spolia Opima: M. Claudius Marcellus and Augustus", *Classical Antiquity*, Apr. 2000: 37.
* Lendering, Jona. "Marcus Claudius Marcellus", ''Livius: Articles on Ancient History'' , 26 Nov. 2008.
* Plutarch's "Life of Marcellus", ''The Parallel Lives'', 30 Apr. 2008, 26 Nov. 2008 (Plutarch's "Life of Marcellus"  Mirror at Massachusetts Institute of Technology)
Ktesibije

**Ktesibije Aleksandrijski** ili **Ctesibius** (grčki: Κτησίβιος) (285. pne.–222. pne.) je bio starogrčki izumitelj i matematičar iz Aleksandrije.

Napisao je prve rasprave o komprimiranom zraku i njegovoj upotrebi za sisaljke ili pumpe (pa čak i za top). Njega se smatra ocem pneumatike. Niti jedno njegovo djelo nije sačuvano, već o njemu saznajemo od drugih starogrčkih naučnika.

## Otkrića
Ktesibije Aleksandrijski je vjerojatno bio prvi upravitelj Aleksandrijske knjižnice. Malo se zna o njegovom životu, a puno više o njegovim otkrićima. Zna se da je bio vrlo siromašan i da je počeo raditi kao brijač. Za vrijeme dok je radio kao brijač otkrio je, vrlo domišljato, ogledalo koje se lako namještalo sa protuutegom. Njegovo poznato otkriće su i *hidraulike* ili hidraulički instrument, za kojeg se smatra da je prethodnik modernih orgulja. Isto tako je vrlo poznat po svome vodenom satu ili klepsidri, koji je bio u upotrebi sve do 17. stoljeća, kada je nizozemski fizičar Christiaan Huygens otkrio sat sa njihalom. Opisao je prve sisaljke ili pumpe, koje su stvarale mlaz vode ili dizale vodu iz bunara. Njemu se pripisuje i otkriće sifona ili savijene U cijevi.

## Izvori

## Vanjske veze
* Ancient Greek Scientists: Ctesibius 
* Landels J.G.: "Engineering in the ancient world", 1978., publisher=Univ. of California Press
* Lloyd G.E.R.: "Greek science after Aristotle", 1973., publisher=Norton, New York
* Vitruvius http://www.gutenberg.org/ebooks/20239 "The Ten Books on Architecture", 1914., publisher=Harvard University Press, Cambridge
Laodika od Ponta

**Laodika** (na grčkom Λαοδικη; 3. vijek pne.) bila je pontska princeza, kći kralja Mitridata II. Kada je otac njenu istoimenu sestru dao udati za seleukidskog kralja Antioha III, istovremeno je nju udao za Aheja, Antiohovog rođaka i guvernera Male Azije. Prije same udaje je Laodika, kako piše Polibije, došla u Selge u Pisidiji kako bi tamo za nju brinuo Logbasis, jedan od lokalnih stanovnika. Nakon što Ahejeve pobune protiv Antioha, odnosno njenog gušenja 213. pne. Laodika je neko vrijeme držala citadelu u Sardu, ali ju je na kraju morala predati Antiohu.

## Izvori
* Polybius, *[http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Plb.+1.1 &nbsp;Histories]*, Evelyn S. Shuckburgh (translator), London - New York, (1889)
* Smith, William; *[[Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology]]*, "Laodice (8)" , Boston, (1867)
Laodika III

**Laodika** (na grčkom **Λαοδικη**, 3. vijek pne.) bila je pontska princeza. Otac joj je bio kralj Mitridat II od Ponta, a majka seleukidska princeza Laodika, kći kralja Antioha II. Godine 223. pne. ju je njen otac Mitridat II od Ponta dao udati za seleukidskog kralja Antioha III. Mladi kralj ju je službeno proglasio kraljicom 222. pne. prije početka pohoda protiv pobunjenog satrapa Molona. Njihov najstariji sin Antioh je rođen dok je otac bio odsutan na pohodu. Osim njega je rodila još četiri sina te četiri kćeri, među kojima je bila i Kleopatra I Egipatska.

## Reference

* Polybius, *[http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Plb.+1.1 &nbsp;Histories]*, Evelyn S. Shuckburgh (translator), London - New York, (1889)
* Smith, William (editor); *[[Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology]]*, "Laodice (4)" , Boston, (1867)
Nadimak

**Nadimak** je opisno ime koje se daje uz ili umjesto službenog imena ili naziva koji se koristi za nekog pojedinca, stvar ili mjesto. Najčešće se stvara skraćivanjem pravog imena kako bi se olakšalo ili ubrazalo njegovo izgovaranje ili pisanje, pa tako osobe koje se zovu "Robert" dobivaju nadimke kao što su "Bob" ili "Bert".

Nadimci mogu biti hipokoristički, tj. služiti za tepanje i izražavanje naklonosti. Ponekad istovremeno mogu biti i deminutivni, odnosno služiti kao svojevrsni pejorativni naziv, odnosno za omalovažavanje.

Nadimke valja razlikovati od pseudonima i titula.

## Vanjske veze
* Sports Nicknames: 20,000 Professionals Worldwide by Terry W. Pruyne
* Worldwide Nicknames by Sachin Akhani 
* Baby Nick Names  - Pros and Cons
Mitridat II od Ponta

**Mitridat II** (na grčkom Mιθριδάτης; 3. vijek pne.) bio je treći po redu kralj Ponta. Bio je sin kralja Ariobarzana. Datum njegovog rođenja, odnosno stupanja na prijestolje nije poznat, ali historičari vjeruju da nije mogao biti raniji od 240. pne. Na prijestolje je došao kao dijete. Tada su mu kraljevstvo napali Galaćani, ali su odbijeni. Kasnije se oženio za Laodiku, sestru seleukidskog kralja Seleuka II i u miraz primio Frigiju. Usprkos toga, podržavao je pobunu Seleukovog brata Antioha Hijeraksa i doprinio velikom porazu Seleukove vojske kod Ankire 239. pne. Godine 226. pne. je bio među helenističkim vladarima koji su poslali pomoć Rodosu nakon što je potres opustošio otok. Godine 223. pne. je kći Laodiku udao za mladog seleukidskog kralja Antioha III, a njenu istoimenu sestru za Antiohovog rođaka Aheja. Datum njegove smrti nije poznat. Naslijedio ga je Mitridat III od Ponta.

## Izvori
* Hazel, John. *Who's Who in the Greek World*. "Mithridates II", 2003.
* Smith, William (editor); *[[Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology]]*, "Mithridates IV" , Boston, (1867).
Bitka kod Selasije

**Bitka kod Selasije** () se odigrala u ljeto 222. pne. između makedonskih i snaga Ahajskog saveza pod kraljem Antigonom III Dosonom na jednoj i spartanske vojske pod kraljem Kleomenom III na drugoj strani. Završila je odlučujućom makedonsko-ahajskom pobjedom kojom je završen Kleomenov rat, a Sparta okupirana i prestala biti vojno-političkim faktorom u Grčkoj.
Marko Licinije Kras (konzul 30. pr. n. e.)

**Marko Licinije Kras Mlađi** također poznat kao **Marcus Licinius Crassus Dives**, (1. vijek pne.) bio je rimski političar i vojskovođa. Najpoznatiji je po tome što je izabran za konzul 30. pne. da bi 29. pne. u Makedoniji porazio Trakija|tračko pleme Bastarna i pri tome u borbi osobno ubio njihovog kralja Delda. Za to je postignuće - ćetvrto u sveukupnoj rimskoj historiji- trebao dobiti *[[Spolia opima|spolia opimu]]*, ali je to iz političkih razloga spriječio Oktavijan August.

## Povezano
* [German entry on this Crassus](http://de.wikipedia.org/wiki/Marcus_Licinius_Crassus_(Konsul_30_v._Chr.)), in German
* Marcus Licinius Crassus trijumvir, njegov djed
* Licinius (gens) za porodicu
* Spolia opima 
* Bastarnae in *Encyclopedia Britannica*
221. pr. n. e.

Godina **221. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Asine i Rufa/Lepida** (ili, rjeđe, **godina 533. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 221. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

__NOTOC__

## Događaji
* Zheng, kralj kineske Qin anektira Qi, posljednju od Zaraćenih država koja mu je pružala otpor čime je prvi put Kina ujedinjena pod čvrstom centraliziranom vlašću. Time prestaje period Zaraćenih država, odnosno okvirno prestaje brončano doba u Kini, a Zheng po uzoru na Huang Dija preuzima ime Qin Shi Huangdi proglasivši se Prvim carem Kine, te tako formalno osniva dinastiju Qin, prvu carsku dinastiju.
* Kartaginski vojskovođa Hazdrubal pada kao žrtva keltskog atentatora na pohodu čiji je cilj bio povećati kartaginske posjede u Španiji. Na njegovo mjesto vojska postavlja Hanibala, sina proslavljenog vojskovođe Hamilkara Barke, a tu odluku naknadno odobrava kartaginska vlada.
* Seleukidski satrapi Medije - Molon i njegov brat Aleksandar - dižu pobunu protiv mladog kralja Antioha III, vođeni prije svega mržnjom prema Antiohovom svemoćnom ministru Hermeji. Molon uspjeva zauzeta sva seleukidska područja istočno od Tigrisa, ali je zaustavljen u prodoru na zapad. Međutim, nakon što pokušaj kralju vjernog generala Ksenete da prijeđe Tigris završi katastrofom, Molon prelazi Tigris, zauzima grad Seleukiju, zajedno s ostatkom Babilonije i Mezopotamije. 
* Egipatski kralj Ptolemej III umire i nasljeđuje ga mladi sin Ptolemej IV koji zbog neiskustva i nesklonosti državnim poslovima svu vlast prepušta glavnom ministru Sosibiju.
* Makedonski kralj Antigon III gine u sukobu s Ilirima te ga nasljeđuje mladi rođak Filip V.
* Gaj Flaminije Nepot u Rimu gradi drugo po redu trkalište, poznato kao Circus Flaminius.
* Hanibal kreće u pohod s ciljem konsolidacije kartaginske vlasti nad Španijom. Ženi se za špansku princezu Imilku te kreće pokoravati razna španska plemena. Bori se protiv Olkada i zauzima njihov grad Alteu; na sjeverozapadu pokorava Vakcejce, a nakon što je konsolidirao novu prijestolnicu Cartagenu (Carthago Nova) kao bazu, odnosi odlučujuću pobjedu nad Karpetanima u oblasti rijeke Tagus.
* Ptolemej IV na nagovor Sosibije daje pogubiti svog ujaka Lizimaha, brata Magasa i majku Bereniku II. Prognani spartanski kralj Kleomen III, koji je pod Ptolemejem III uživao azil, optužen je za zavjeru i stavljen u kućni pritvor.

## Rođenja
*

## Smrti
* Ptolemej III, kralj Egipta koji je vratio Kirenajku pod egipatsku vlast i vodio uspješni rat protiv Seleukida
* Hazdrubal, kartaginski vojskovođa i zet Hamilkara Barke (atentat)
* Antigon III Doson, kralj Makedonije od 227. pne. (r. 263. pne.)
* Berenika II, kraljica egipatska kraljica, kći Magasa, kralja Kirenajke koju je udajom za Ptolemeja III ujedinila s Egiptom (r. cca. 267. pne.)
* Lucije Cecilije Metel, rimski konzul i vojskovođa iz doba prvog punskog rata (r. cca. 290. pne.)
Arsenije I Sremac

**Sveti Arsenije I Sremac** (?—1266), bio je drugi srpski arhiepiskop u periodu 1233—1263.

## Biografija
Rođen je u selu Dobra kod Slankamena na Dunavu. Zamonašio se u mladosti i kad je čuo za delatnost Svetog Save otišao je njemu u Žiču. Sveti Sava ga je ubrzo postavio za igumana Žiče.

Arsenije je za arhiepiskopa izabran voljom svog prethodnika Svetog Save koji se 1233. povukao sa trona pred drugi polazak za Jerusalim. 

Sagradio je crkvu Svetih Apostola u Rugovskoj klisuri kod Peći koji je kasnije nazvana crkva Vaznesenja Gospodnjeg.

Njegovo žitije i službu napisao je arhiepiskop Danilo II. Danilo II je u svojoj zadužbini, Bogorodičinoj crkvi u Peći, dao da se naslika ciklus slika iz Arsenijevog života.

Povukao se sa trona 1263. usled teške bolesti (paralize). Bolovao je i umro u Crnči 28. oktobra 1266. godine i sahranjen u hramu Svetih Apostola u Peći. Njegove mošti nošene su i čuvane po raznim manastirima, a od 1920. godine nalaze se u manastiru Ždrebaonik kod Danilovgrada.

Srpska pravoslavna crkva ga proslavlja kao svetitelja 28. oktobra po crkvenom tj. 10. novembra po građanskom kalendaru.

## Vanjske veze

* Justin Popović: „Spomen svetoga oca našeg Arsenija Sremca, arhiepiskopa srpskog“ (Žitija svetih) 
* Crkvenoškolska opština Svetog Arsenija Sremca u Vitbiju, Kanada
Sava II Nemanjić

**Sava II Nemanjić** (po rođenju **Predislav Nemanjić**; oko 1200—1271) je bio treći srpski arhiepiskop (1263—1271) i brat vladara, kralja Uroša.

Kanonizovan je kao **sveti Sava II**.

## Biografija

Rođen je 1200. ili 1201. godine. Njegovo svetovno ime je bilo **Predislav**. Bio je sin kralja Stefana Prvovenčanog i sinovac Svetog Save.

Stefan Prvovenčani je osim njega imao još tri sina, srpske kraljeve Radoslava, Vladislava i Uroša I. Radoslav je bio najstariji, a Uroš I najmlađi od braće. Predislav je bio drugi ili treći po starestvu, prema žitiju Stefana Prvovenčanog od patrijarha Pajsija bio je drugi dok po nekim drugim je treći.

Sava II se ugledao na svog znamenitijeg strica Svetog Savu. Vrlo rano se zamonašio i živeo u Hilandaru. Putovao je i u Svetu zemlju.

Pre izbora za arhiepiskopa 1263. je bio humski episkop. U njegovo vreme sedište ove eparhije preneto je sa Stona kod Dubrovnika u manastir svetih apostola Petra i Pavla na Limu. Bio je poznat kao gonitelj jeretika i zaslužan za jačanje pravoslavlja.

Njegov lik sačuvan je na freskama u Sopoćanima, Peći, Dečanima i Gradcu.

Umro je 8. februara 1271. godine. Njegove mošti nalaze se u hramu Svetih Apostola u Peći. Srpska pravoslavna crkva ga proslavlja kao svetitelja 8. februara po crkvenom ili 21. februara po građanskom kalendaru.

## Literatura
* „Sveti Sava: princ i prosvetitelj“, Cetinje - Beograd, 2007. 
* Živorad Janković: Arhiepiskop Sava Drugi, „Pravoslavlje“ br. 943. od 1. jula 2006, str. 38-39.

## Izvori

## Vanjske veze

* Živorad Janković, Arhiepiskop Sava Drugi 
* Justin Popović: „Spomen svetog oca našeg Save II, arhiepiskopa srpskog“
Danilo I

**Danilo I** (XIII vek), bio je četvrti arhiepiskop srpski 1271—1272.

Posle smrti arhiepiskopa Save II 8. februara 1271. pristupilo se izboru novog arhiepiskopa. Izabran je Danilo I. Međutim on se na tronu zadržao samo oko godinu dana i potom je smenjen.

Arhiepiskop Danilo II zapisao je o svom prethodniku Danilu I: „preuze svetiteljski presto Danilo arhiepiskop, koji je radi nekog dela, kao što i napred ukazasmo, bio smenjen takva prestola“. Nije poznato kakav je pretsup bio u pitanju i zašto je smenjen. 

Za njegovog naslednika 1272. izabran je Joanikije I.

## Izvori
Joanikije I

**Joanikije I** (?—1279), bio je peti arhiepiskop srpski u periodu 1272—1276.

## Biografija
Došao je na čelo srpske arhiepiskopije 1272. posle Danila I, sa pozicije igumana manastira Studenice.

Bio je učenik arhiepiskopa Save II iz vremena dok je Sava još bio episkop. Zajedno su bili u Svetoj zemlji i na Svetoj gori odakle su se zatim vratili u Srbiju. Posle toga Joanikije se ponovo vratio na Svetu goru u Hilandar, gde je oko 1255/56. bio ekonom da bi oko 1257. postao iguman Hilandara. Taj položaj je napustio pre 1262/63. jer se tada kao iguman Hilandara spominje Jevstatije.

Kada se ponovo vratio u Srbiju postao je iguman manastira Studenice. To je jedini poznati primer u staroj srpskoj državi da je jedna osoba bila iguman ova dva manastira.

Nakon smene Danila I zbog nekog prestupa 1272. se pristupilo pažljivom biranju sledećeg arhiepiskopa. O tome svedoči arhiepiskop Danilo II: „I pošto su mnogo tražili, ne nađoše nikoga drugoga dostojna takve vlasti, osim ovoga blaženoga Joanikija, koji je u to vreme bio iguman doma presvete Bogomatere, mesta zvanoga Studenica“.

U vreme njegove uprave srpskom crkvom, vizantijski car Mihailo VIII, koji je obnovio Vizantiju (1261), sa Latinima je sklopio uniju u Lionu 1274. Posle dve godine, 1276. kralj Uroš I (1243—1276) je bio zbačen sa prestola od sina Dragutina, kome nije po obećanju ustupio pola svoje države. Tada se i arhiepiskop Joanikije povlači sa arhiepiskopskog trona sa kraljem i prijateljem Urošem I, koji uskoro umire kao monah Simon; zatim je u Zahumlju 1279. umro i arhiepiskop Joanikije I. Njihova tela (mošti) prenela je kraljica Jelena Anžujska i sahranila u manastiru Sopoćanima, zadužbini svog muža kralja Uroša I.

## Literatura
* Živorad Janković: Arhiepiskop Sava Drugi, „Pravoslavlje“ br. 943. od 1. jula 2006, str. 38—39.

## Vanjske veze
* Radomir V. Popović: Srpski arhiepiskopi i patrijarsi 
* Željko Fajfrić: Sveta loza Stefana Nemanje