open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mirjana Joković

**Mirjana Joković** (Užice, 24. novembar 1967) je srpska glumica.

## Život
Mirjana je svoje rane godine provela u Zambiji, gde je njen otac radio kao industrijski inženjer. Diplomirala je na Akademiji dramskih umetnosti u Beogradu i počela da glumi u Narodnom pozorištu i Jugoslovenskom dramskom pozorištu u Beogradu, kao i u filmovima i na televiziji. Poznata je po ulogama kao što su: Dina, u televizijskom serijalu i filmu *[[Zaboravljeni (film)|Zaboravljeni]]* i Adrijana u filmu *[[Stršljen (film)|Stršljen]]*. Od 1993. godine živi i radi u SAD. Trenutno je zaposlena kao direktor glumačke performanse, a ujedno radi i kao nastavnik glume na Kalifornijskom fakultetu umetnosti, u blizini Los Anđelesa.

## Uloge

|- style="background:Lavender; text-align:center;"
| colspan="4" | 1970.-te
|-
| 1979. || Poslednja trka || Zrna
|- style="background:Lavender; text-align:center;"
| colspan="4" | 1980.-te
|-
| 1982. || Tesna koža || učenica
|-
| 1983. || Poslednje sovuljage i prvi petli || 
|-
| 1984. || Kamiondžije opet voze || Jaretova unuka
|-
| 1984. || Kamiondžije 2 || Jaretova unuka
|-
| 1986. || Priče sa kraja hodnika || 
|-
| 1986. || Sivi dom || Kalifornija
|-
| 1988. || Zaboravljeni || Dina
|-
| 1988. || Journey to the South || Jana/Anita
|-
| 1989. || Vreme čuda || Marija
|-
| 1989. || Vreme čuda || Marija
|-
| 1989. || Songlines ||
|-
| 1989. || Eversmile, New Jersey || Estela
|- style="background:Lavender; text-align:center;"
| colspan="4" | 1990.-te
|-
| 1990. || Zaboravljeni || Dina
|-
| 1990. || Baal || 
|-
| 1990. || Granica || Etel
|-
| 1991. || Srpkinja || Dobrila Korić
|-
| 1991. || Mala || Milica
|-
| 1994. || Vukovar, jedna priča || Ana
|-
| 1995. || Podzemlje || Natalija Zovkov
|-
| 1995. || Liability Crisis || Dunja
|-
| 1996. || Bila jednom jedna zemlja || Natalija Zovkov
|-
| 1997. || Tri letnja dana || Sonja
|-
| 1998. || Stršljen || Adrijana
|-
| 1998. || Bure baruta || Ana
|-
| 1998. || Side Streets || Elena Iskovesku
|- style="background:Lavender; text-align:center;"
| colspan="4" | 2000.-te
|-
| 2000. || A Better Way to Die || Salvi
|-
| 2002. || Private Property || Tes
|-
| 2002. || Maid in Manhattan || sobarica
|-
| 2007-2008. || Vratiće se rode || Sanja
|-
| 2009. || Rode u magli || Sanja
|}

## Vanjske veze

*
Pjesma o trgovcu Kalašnjikovu (film)

***Pjesma o trgovcu Kalašnjikovu*** () je ruski kratki crno-bijeli nijemi film snimljen 1909. u režiji Vasilija Gončarova. Temelji se na istoimenoj pjesmi Mihaila Ljermontova te prikazuje nekoliko scena iz doba vladavine Ivana IV Groznog. U njemu su glumili članovi kazališne trupe Vedenskij narodni dom, i smatra se jednim od prvih igranih filmova u historiji ruske kinematografije.

## Literatura
* 

## Vanjske veze
*
Jeanne d'Alcy

**Jeanne d'Alcy** (rođena kao **Charlotte Lucie Marie Adèle Stephanie Adrienne Faës**; Vajours, 20. mart 1865 - Versailles, 14. oktobar 1956) bila je francuska glumica, poznata po glavnim ženskim ulogama u filmova znamenitog filsmkog pionira Georgesa Meliesa kome je također bila ljubavnica. Karijera joj je završila početkom 20. vijeka nakon čega je preuzela trgovinu igračkama na pariškom Montparnasu. Godine 1925. se Melies za nju oženio; s njime je ostala do smrti.

Pojavljuje se kao lik u igranom filmu ''Hugo'' iz 2011. gdje njen lik tumači Helen McCrory.

## Vanjske veze

*
Raduša (Tutin)

**Raduša** je naselje u Srbiji u opštini Tutin u Raškom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 90 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 134 stanovnika).

## Demografija
U naselju Raduša živi 51 punoletni stanovnik, a prosečna starost stanovništva iznosi 26,1 godina (27,4 kod muškaraca i 24,8 kod žena). U naselju ima 16 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 5,63.

Ovo naselje je u potpunosti naseljeno Bošnjacima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Udruženje za jugoslovensku demokratsku inicijativu

**Udruženje za jugoslovensku demokratsku inicijativu** (skraćeno: **UJDI**) bila je politička organizacija u SFR Jugoslaviji.

## Istorijat
Osnovana je u proleće 1989. u Zagrebu. Njeni članovi bili su uglavnom levo-liberalni urbani intelektualci koji su se zalagali za jedinstvenu socijalističku Jugoslaviju.

Predsednik je najpre bio Branko Horvat, a nakon njega Nebojša Popov. Direktor je bio Žarko Puhovski.

Ostali članovi odbora su bili Bogdan Bogdanović, Milan Kangrga, Lev Kreft, Škelcen Malići, Vesna Pešić, Koča Popović, Milorad Pupovac, Ljubiša Ristić, Božidar Gajo Sekulić, Rudi Supek, Ljubomir Tadić, Dubravka Ugrešić, Tibor Várady, Predrag Vranicki i Nenad Zakošek.

## U Srbiji
Na parlamentarnim izborima u Srbiji 1990. godine osvojio je jedan mandat (Tibor Várady) sa 0,5% glasova. Na predsedničkim izborima u Srbiji 9. decembra 1990. Ivan Đurić je bio kandidovan kao zajednički kandidat UJDI i Saveza reformskih snaga (SRSJ, Federacija reformističkih snaga u Jugoslaviji) i dobio treće mesto sa 5,5% osvojenih glasova.

Godine 1992, UJDI se u Srbiji udružio sa SRSJ i još nekim političkim grupama u Građanski savez Srbije.

## U Makedoniji
Tokom 1989. godine u Makedoniji (tadašnja Socijalistička Republika Makedonija) osnovana je filijala UJDI-ja. Njezin predsednik bio je profesor d-r Ljubomir Cuculovski. Pored ostalih, članovi filijale bili su d-r Vesna Stojanovska i pozorišnji režiser Vladimir Milčin. Filijala je prestala raditi onako kako se SFRJ raspadala i nestajala kao država, a UJDI se polako gasio sa svojim aktivnostima.

## Na Kosovu
U jesen 1989. godine na Kosovu je bila osnovana filijala UJDI-a. Njen je predsednik bio novinar Veton Suroj ().

## Literatura
* John B. Allcock, *Yugoslavia*, in: *Political Parties of Eastern Europe, Russia and the Successor States*, 1994, S. 639 ()
* Branko Horvat, *The Association for Yugoslav Democratic Initiative*, in: *Yugoslavism. Histrories of a failed idea, 1918-1992*, edited by Dejan Djokić, 2003, S. 298-303 ()

## Reference
Arthur Marvin

**Arthur Marvin** (maj 1859 - 18. januar 1911) je bio američki filmski režiser i direktor fotografije iz vremena početaka filmske industrije. Radio je za studio American Mutoscope and Biograph Company, među čijim osnivačima je bio njegov brat Henry Marvin. Od 1897. do smrti je snimio preko 431 filmova, među kojima je jedan od najpoznatijih *[[Sherlock Holmes Baffled]]* iz 1900. godine, koji predstavlja prvu filmski prikaz znamenitog detektiva Sherlocka Holmesa. Kao direktor fotografije je surađivao na ranim filmovima znamenitog režisera D. W. Griffitha.

## Vanjske veze
*
Veton Surroi

**Veton Surroi** () (Priština, 17. jula 1961.) je kosovski novinar i političar.

## Život
Veton Surroi je sin istaknutog kosovskog pisca i novinara Rexhaia Surroia, koji je bio jugoslovenski ambasador u Boliviji, Meksiku i Španiji. Kao rezultat toga, Veton je proveo deo svog života u španskom govornom području, gde se školovao.

Diplomirao je na Nacionalnom Autonomnom Univerzitetu u Meksiku (UNAM). Pored albanskog, govori i srpski, engleski, španski.

Njegova sestra Flaka Surroi je glavni i odgovorni urednik dnevnog lista ''Koha Ditorë''.

## Novinarska karijera
Osamdesetih godina bio je novinar prištinske Rilindje. U Prištini 1994. godine, Surroi je osnovao nedeljnik *Koha* (*Vreme*), koji od 1997. izlazi dnevno pod nazivom ''Koha Ditorë''. Veton Surroi je vlasnik najmoćnije kosovske medijske kuće *Koha*, u koju, pored dnevnog lista, ulazi i televizija *[http://www.kohavision.net/ Kohavision]*.

## Politička karijera
U jesen 1989. godine bio je osnivač prištinskog ogranka Udruženja za jugoslovensku demokratsku inicijativu i prvog nezavisnog sindikata radnika na Kosovu. U godinama uoči raspada Jugoslavije bio je predsednik druge po snazi političke stranke na Kosovu, Parlamentarne partije.

1999. godine potpisao je u ime kosovske delegacije nerealizovani sporazum propalih jugoslavensko-kosovskih pregovora u Rambujeu, Francuskoj.

2004. godine Surroi je jedan od osnivača Reformističke stranke ORA i postaje njen predsednik. Od 2004. do 2008. godine bio je poslanik u Skupštini Kosova. U decembru 2007. Surroi i članovi predsedništva stranke podneli su ostavke zbog slabih rezultata na parlamentarnim i lokalnim izborima toga meseca.

Prema informacijama iz kosovske štampe, Surroi se nudio 2011. godine predsedniku vlade Hashimu Thaçiju kao mogući kandidat za Predsednika Kosova.

## Literatura
* Elsie, Robert, *Historical dictionary of Kosova*, Scarecrow Press: 2004; st.288-289 
* Sell, Louis, *Slobodan Milošević and the destruction of Yugoslavia*, Duke University Press: 2003 

## Vanjske veze
* 

## Reference
The Temptation of Saint Anthony (film)

***The Temptation of Saint Anthony*** ili ***Temptation of St. Anthony*** () je američki kratki crno-bijeli nijemi film snimljen 1900. u režiji Arthura Marvina. Predstavlja jedan od ranih filmskih prikaza iskušenja svetog Antuna Pustinjaka.

## Vanjske veze
*
Rukometna reprezentacija Brazila

**Rukometna reprezentacija Brazila** predstavlja Brazil na međunarodnim rukometnim natjecanjima. Aktualni izbornik je Washington Nunes, koji je naslijedio španjolskog stručnjaka Jordija Riberu.

Brazil svoju premijeru na međunarodnoj rukometnoj sceni ima na svjetskom prvenstvu 1958. godine, gdje osvajaju 13. mjesto. Nakon toga, Brazila na svjetskoj sceni nema sve do 1995. godine, otkad su redoviti sudionici svjetskih prvenstava, mada bez pretjeranog uspjeha. Redovito sudjelovanje na svjetskim prvenstvima svakako duguju odličnim nastupima na kontinentalnim natjecanjima.

Mada Brazil nije najbolja (ispred su i Kuba i Argentina), svakako su najkonzistentnija panamerička momčad. Naime, Brazil je sudjelovao na svakom izdanju Panameričkog rukometnog prvenstva i Panameričkih igara, što nije uspjelo ni njihovom glavnom rivalu, Argentini. Na Pamameričkom prvenstvu nikada nisu bili lošiji od 4. mjesta, a dva su puta bili prvaci (2006., 2008.), dok im je na Panameričkim igrama najlošiji plasman 3. mjesto, uz 2 zlata (2003., 2007.).

Na Olimpijskim igrama, Brazil nastupa 5 puta uz najbolji plasman na 10. mjestu (2004.). Godine 2016., Brazil je bio domaćin olimpijskog turnira u rukometu.

## Nastupi na međunarodnim natjecanjima

### Svjetsko prvenstvo

### Panameričko prvenstvo

* 1979 : 4.
* 1981 : 
* 1983 : 4.
* 1985 : 
* 1989 : 
* 1994 : 
* 1996 : 4.
* 1998 :  
* 2000 :  
* 2002 : 
* 2004 : 
* 2006 :  
* 2008 :  
* 2010 : 

* 2012 : 
* 2014 : 

### Olimpijske igre

### Panameričke igre

* 1987:  
* 1991:  
* 1995:  
* 1999:  
* 2003: 
* 2007: 
* 2011:  
* 2015: 

## Aktualni sastav
Izbornik:  Jordi Ribera

## Vanjske veze
The Execution of Mary Stuart

***The Execution of Mary Stuart*** (), ponekad navođen i pod naslovom ***The Execution of Mary, Queen of Scots*** (), je američki kratki crno-bijeli nijemi film snimljen 1895. u režiji Alfreda Clarka i produkciji Thomasa Edisona. Sastoji se od jednog kratkog kadra koji rekonstuira historijski događaj i prikazuje kako škotskoj kraljici Mary (koju tumači danas nepoznata glumica) krvnik na gubilištu sjekirom odrubljuje glavu. Vjeruje se kako je *The Execution* bio prvi igrani film snimljen s profesionalnim glumcima, odnosno prvi film koji je koristio specijalne efekte - u ovom slučaju jednostavni montažni trik kojim je stvorena iluzija rezanja glumičine glave.

## Vanjske veze
* 
* 
* ''The Execution of Mary Stuart'' on Youtube 
* [''The Execution of Mary Stuart'' for download](http://memory.loc.gov/cgi-bin/query/r?ammem/papr:@filreq(@field(NUMBER+@band(edmp+4036))+@field(COLLID+edison)))
* "Alfred Clark, Narrative and Special Effects Pioneer"
Jules Janssen

**Pierre Jules César Janssen** (22. februar 1824 &ndash; 23. decembar 1907), u Francuskoj najčešće navođen kao **Jules Janssen**, bio je francuski astronom kome se, zajedno sa engleskim naučnikom Josephom Normanom Lockyerom, pripisuje otkriće helija.

Janssen se također bavio fotografijom, te je godine 1895. sudjelovao na kongresu fotografa u Lyonu, čije su sudionike braća Lumiere snimili u jednom od svojih prvih filmova.

## Reference

## Literatura
* , from *Monthly Notices of the Royal Astronomical Society*, 1908, vol. 68, pp.&nbsp;245–249
* Obituary, from *Popular Astronomy*, 1908, vol. 16, pp.&nbsp;72–74
* Obituary, from *Astronomische Nachrichten*, 1908, vol. 177, p.&nbsp;63 (in French)
* Obituary, from *The Astrophysical Journal*, 1908, vol. 28, pp.&nbsp;89–99 (in French)
* 1911 Encyclopædia Britannica ''Eleventh Edition'', entry for Janssen
* Janssen statue, description and black-and-white picture from *The Observatory*, 1922, vol. 45, pp.&nbsp;175–176
* Brief biography, from the High Altitude Observatory at Boulder, Colorado
* Janssen's chronophotography
William Kennedy Dickson

**William Kennedy Laurie Dickson** (3. august 1860&nbsp;– 28. septembar 1935) bio je škotski pronalazač, koji je radeći za Thomasa Edisona, proizveo prvu praktičnu filmsku kameru (nakon Louis Le Princea), odnosno ustanovio standard od 35 mm za filmsku vrpcu. Bio je i jedan od osnivača American Mutoscope and Biograph Company, jednog od ranih američkih filmskih studija. 

## Povezano
* *[[The Dickson Experimental Sound Film]]*

## Vanjske veze

* 
* Biography of Dickson 
* Adventures in motion pictures The Scotsman newspaper
* Click here to view film
* 
* Two cats in a boxing match
Woodville Latham

Major **Woodville Latham** (1837–1911) bio je američki kemičar i pronalazač, najpoznatiji po pronalasku Lathamove petlje koja je omogućio kontinuirano snimanje i reproduciranje filmova na vrpci. Kao mladić je za vrijeme građanskog rata služio u logistici južnjačke vojske, a potom predavao kemiju na Univerzitetu Zapadne Virdžinje. Lathamovu petlju je razvio 1894. zajedno sa svojim sinovima Greyem i Otwayem, koji su bili vlasnici salona za kinetoscope peep showove u New Yorku. Zajedno sa njima, kao i sa inženjerima W. K. Dicksonom i Eugeneom Lausteom je 1895. osnovao filmsku kompaniju, ali je brzo došao u sukob sa Thomasom Edisonom. Svijet filma je napustio 1898. godine.

## Vanjske veze
* Projecting kinetoscope, U.S. Patent filed by Woodville Latham in June 1896.
* Apparatus for photographing objects in motion and projecting pictures, U.S. Patent filed by Woodville Latham in December 1896.
Flammarionov drvorez

**Flammarionov drvorez** je drvorez na pločama poprečnog presjeka nepoznatog umjetnika, a naziv je dobio stoga jer ga je Camille Flammarion prvi put spomenuo i dokumentirao 1888. u knjizi *L'atmosphère: météorologie populaire* ("Atmosfera: Popularna meteorologija"). To umjetničko djelo se često krivo spominje kao običan drvorez. Prikazuje putnika koji stiže do kraja svijeta i proviri na drugu stranu zamišljene granice. Prema navodima, predstavlja srednjovjekovnu kozmologiju, kao što je ravna Zemlja, te vjerojatno metaforički prikaz znanstvenog ili mističnog traganja za znanjem.

## Izvori

## Vanjske veze

* Prikaz umjetničkog djela
Eugene Lauste

**Eugène Augustin Lauste** (Montmartre, Francuska, 17. januar 1857 - Montclair, New Jersey, SAD, 27. jun 1935) bio je francuski pronalazač koji je imao važnu ulogu u razvoju tehnologije na samim počecima filmske industrije. Već kao mladić se istakao kao talentiran pronalazač i, zahvaljujući brojnim patentima, privukao pažnju Thomasa Edisona koji ga je 1886. pozvao u SAD da radi u njegovom studiju. Kod Edisona je, zajedno sa W. K. Dicksonom, razvio sistem poznat kao *[[Kinetoskop|Kinetoscope]]*, prvotno namijenjen pojedinačnom gledanju filma kroz peep show uređaje. Kasnije je napustio Edisona da bi se 1896. priključio studiju American Biograph Company. Godine 1900. je otišao u Britaniju gdje je razvijao tehnologiju zvučnog filma; njegove pokušaje da svoje eksperimente komercijalizira je zaustavilo izbijanje prvog svjetskog rata.

## Vanjske veze
* Eugene Lauste 
* PBS History Detectives episode on Lauste
* Stephen Herbert, ''Who's Who of Victorian Cinema:Eugène Augustin Lauste''
The Corbett-Fitzsimmons Fight

***The Corbett-Fitzsimmons Fight*** () je američki crno-bijeli nijemi dokumentarni film snimljen 1897. u režiji Enocha J. Rectora. Na njemu je zabilježen boksački meč između Jamesa J. Corbetta i Boba Fitzsimmonsa za titulu svjetskog prvaka, održan u Carson Cityju na Dan svetog Patrika 1897. Rector je prilikom snimanja koristio novi izum Lathamove petlje koji je omogućavao kontinuirano snimanje i reprodukciju, te koristio tri različite kamere. Zahvaljujući tome je snimio cjelokupnu borbu, te film kasnije distribuirao u verziji od 100 minuta, učinivši ga prvim cjelovečernjim ostvarenjem u historiji filma. Tokom prikazivanja u SAD je izazvao kritike od strane moralista zbog toga što su kino-dvorana omogućavale pristup ženama, kojima dotada nije bilo dozvoljeno gledanje boks-mečeva. Do danas se očuvalo tek 30-ak minuta filma, dok se ostatak smatra izgubljenim.

## Izvori
**Notes**

## Vanjske veze
* The Corbett-Fitzsimmons Fight  on JRank.org
*
James J. Corbett

**James John "Gentleman Jim" Corbett** (1. rujna 1866. – 18. veljače 1933.) bio je američki boksač irskog podrijetla, najpoznatiji po po svojoj pobjedi nad John L. Sullivanom kojom je postao svjetski prvak. Jim Corbett izgubio je titulu svjetskog prvaka u borbi sa Bobom Fitzsimmonsom 1897. poznatoj i po tome što je zabilježena na prvom cjelovečernjem filmu u historiji kinematografije. Karijeru je završio 1903. godine nakon čega je uspješno koristio svoju slavu kao vodviljski zabavljač i glumac.

Godine 1942. je o njemu snimljen biografski film ''Gentleman Jim'' gdje je njegov lik tumačio Errol Flynn.
William A. Brady

**William Aloysius Brady** (19. jun 1863 &ndash; 6. januar 1950) bio je američki kazališni glumac, kazališni i filmski producent i sportski menadžer, poznat po tome što je bio menadžer boksačkih prvaka Jamesa J. Jeffriesa i Jamesa J. Corbetta, kao i u tome što je svu imovinu izgubio u burzovnom krahu 1929. godine, da bi je potom povratio uspješnom broadwayskom predstavom ''Street Scene''.

Bio je oženjen dva puta. S prvom suprugom Rose Marie Renee s kojom je imao kćer, "Oscarom" nagrađenu glumicu Alice Brady. Nakon njene smrti 1896. se oženio za glumicu Grace George, s kojom je imao sina Williama A. Bradyja Jr.
Enoch J. Rector

**Enoch J. Rector** (9. oktobar 1863  &ndash; 26. januar 1957) bio je američki filmski tehničar i pronalazač, poznat po izradi najranijih filmova. Dio historičara mu pripisuje izum Lathamove petlje, koja je omogućila dugotrajno snimanje i reprodukciju filma. Godine 1897. je Rector tu tehniku primijenio kako bi snimio *[[The Corbett-Fitzsimmons Fight]]*, prvi cjelovečernji film.

Njegova kćer Anne Elizabeth Rector je bila zapažena likovna umjetnica.

## Izvori

## Vanjske veze
* 
*
Smrt Ivana Groznog (film)

***Smrt Ivana Groznog*** () je bio ruski kratki crno-bijeli nijemi film snimljen 1909. u režiji Vasilija Gončarova. Predstavlja ekranizaciju istoimene drame u stihovima Alekseja N. Tolstoja, a radnja prikazuje posljednje dana ruskog cara Ivana IV Groznog.

## Vanjske veze
* 
* http://www.rudata.ru/wiki/%D0%A1%D0%BC%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%8C_%D0%98%D0%BE%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B0_%D0%93%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29
Lifeboat (film)

***Čamac za spašavanje*** (engleski *Lifeboat*) američka je ratna pustolovna drama iz 1944. koju je režirao Alfred Hitchcock, prema kratkoj priči koju je napisao John Steinbeck. Radnja se odvija samo na jednom čamcu za spašavanje, na kojem se našlo tucet preživjelih putnika nakon što je njihov brod potopila njemačka podmornica 1940-ih, te se mora osloniti na nepouzdanog njemačkog službenika kako bi otplovili kroz Atlanski ocean do najbliže postaje. Glavne uloge tumače Tallulah Bankhead, William Bendix i Hume Cronyn.

Bio je to prvi Hitchcockov film sa 'ograničenim okruženjem', a ostala tri su *[[Rope (film)|Uže]]* (1948.), *[[Biraj M za ubojstvo]]* (1954.) i *[[Rear Window|Prozor u dvorište]]* (1954.). Iako komercijalni neuspjeh, film je pobrao dobre recenzije te je nominiran za ukupno tri Oscara, među njima i za najboljeg redatelja (druga Hitchcockova nominacija).
 
## Radnja

Drugi svjetski rat. Tijekom plovidbe po Atlanskom oceanu, jedan britanski brod i njemačka podmornica se međusobno potope, a oko tucet preživjelih putnika, civila, je našlo spas u malenom čamcu za spašavanje. Pokupe i jednog čovjeka koji se predstavi kao Willi, njemački časnik iz podmornice. Kovac zahtjeva da se Willi baci u more, ali Garrett i Connie uspiju uvjeriti preživjele da bi to bilo nemoralno te da je Willi njihov ratni zarobljenik. Među preživjelima je i gđa. Higgins, koja mora biti svezana jer je ostala u deliriju nakon što je njena beba umrla. Ipak, dok su spavali, ona je skočila u more i nestala. Putnici se organiziraju i pokušavaju sačuvati ono malo hrane što su spasili, ali nestašica pitke vode i nesigurnost oko toga hoće li ih netko pronaći na vrijeme ih čini depresivnim.

Kovac nastoji preuzeti vodstvo, ali to polako preuzima Willi jer tvrdi da se najbolje razumije u moreplovstvo, te uvjerava skupinu da je najbolje odvesti ih do njemačkog broda sa zalihama, jer je najbliži. Iako bi mogli postati zarobljenici, putnici pristaju jer bi ipak preživjeli. Njemački Amerikanac Smith, koji je ozljeđen, primjeti da Willi pije vodu iz skrivene bočice, ali ga ovaj baci u more. Kada su ostali probude, primjete da Willi laže i da je sakrio zalihe u bočicama oko svojeg džempera. U bijesu ga ubiju i bace u more. Naposlijetku stižu do njemačkog broda, ali ovaj potopi saveznički ratni brod. Putnici u čamcu spase njemačkog mornara, ali ovaj izvadi pištolj prema njima. Ipak, uspiju ga razoružati. Saveznički brod ih primjeti te krene spasiti ih. 
 
## Glavne uloge
* Hume Cronyn - Stanley "Sparks" Garrett
* Mary Anderson - Alice MacKenzie
* Tallulah Bankhead - Constance "Connie" Porter
* William Bendix - Gus Smith
* Walter Slezak - Willi
* John Hodiak - John Kovac
* Henry Hull - Charles D. "Ritt" Rittenhouse
* Heather Angel - Gđa. Higgins
* Canada Lee - George "Joe" Spencer
* William Yetter Jr. - Njemački mornar

## Nagrade
Film je nominiran za tri Oscara: za najboljeg redatelja (Hitchcock), najbolji izvorni scenarij (John Steinbeck) i najbolju crno-bijelu fotografiju (Glen MacWilliams).
## Reference

 
## Vanjske veze
*  
* ''Čamac za spašavanje'' na Rotten Tomatoes
* Članak o filmu na Guardianu
Shoulder Arms

***Shoulder Arms*** (u bivšoj Jugoslaviji distribuiran pod naslovom ***O desno rame***) je američka crno-bijela nijema filmska komedija snimljena 1918. u režiji Charlieja Chaplina, koji tumači i naslovnu ulogu. Film je napravljen nakon ulaska SAD u prvi svjetski rat, te je osim komercijalne imao i propagandnu svrhu, odnosno Chaplin je njime svoju globalnu popularnost nastojao iskoristiti kako bi pomogao ratnim naporima svoje nove domovine. U njemu je tumačio lik pripadnika američke vojske poslanog na ratište u Francusku gdje doživljava razne bizarne i komične pustolovine. *Shoulder Arms*, koji je premijeru imao nedugo prije samog završetka rata, imao je izvrsnu gledanost i kritike, te predstavljao dotada najveći uspjeh u Chaplinovoj karijeri.

## Vanjske veze
* 
* 
* ''Shoulder Arms'' review at Clown Ministry
Gold Coast

**Gold Coast** (doslovno prevedeno **Zlatna obala**) je grad u australskoj državi Queensland od 541 675 stanovnika, po tom je šesti australski grad.

## Geografija
*Gold Coast* je smješten na krajnjem jugoistoku države Queensland udaljen oko 30 km jugoistočno od glavnog grada Brisbanea.

*Gold Coast* i nije grad u pravom smislu te riječi, već niz ljetovališta duž 40 km najljepše obale Australije. Ta ljetovališta formirala su se uz poznate pješčane plaže; Northcliffe, Broadbeach, Mermaid Beach, Surfers Paradise, Nobby’s, Miami, Burleigh Heads, Palm Beach, Currumbin, Tallebudgera, Tugun-Bilinga i Kirra. Čak je i ljetovalište Tweed Heads koje je fizički u Novom Južnom Walesu dio grada *Gold Coast*. Centar svih tih ljetovališta je Southport gdje je smještena administracija grada.
## Historija
*Gold Coast* je status grada dobio tek 1959., u grad je izrastao naglo, nakon što su 1952. ukinuta ograničenja za građenje grad je doživio pravi građevinski bum  naročito nakon 1980-ih. *Gold Coast* je svjetski poznat kao raj za surfere, broj njegovih stanovnika se višestruko poveća za božićnih praznika.
## Znamenitosti

Najveća znamenitost grada je *Rezervat ptica i životinja*.
## Privreda i transport
*Gold Coast* je prije i iznad svega centar turizma i to je osnova njegove privrede. Grad ima i nešto malih industrijskih pogona koji proizvode potrepštine i suvenire za turiste.

*Pacifički [[autoput]]* koji povezuje *Gold Coast* sa Brisbaneom dovršen je 2000.
## Izvori

## Vanjske veze

* ''Službene stranice grada''  
* ''Gold Coast'' na portalu Encyclopædia Britannica
Miloš Zeman

**Miloš Zeman** (; Kolin, 28. septembar 1944) je češki političar, bivši predsednik vlade i izabrani predsednik Češke republike. Na funkciju predsednika je stupio u martu 2013.

U vremenu komunističke vladavine je radio kao ekonomski prognostik. Devedesetih godina postao je predsednik Češke socijaldemokratske partije, a između 1998. i 2002. bio je predsednik češke vlade. Kritikovan je zbog potpisivanja Opozicionog sporazuma sa predsednikom najuticajnije desničarske stranke ODS, Vaclavom Klausom. Godine 2002. bio je kandidat za predsednika republike, ali ga je na izborima pobedio Klaus. Posle toga je najavio da će se povući iz politike i dalje živeti kao penzioner. Ipak je 2010. postao predsednik male formacije — Partije prava građana, koja je Zemana predložila za izbore 2013. kao predsedničkog kandidata.

## Predsednik
Zeman je bio jedan od favorita predsedničkih izbora 2013. Po procenama od kraja 2012. očekivalo se da će proći u 2. krug. U prvom krugu je dobio najviše glasova (24%). Prema nezvaničnim rezultatima, u drugom krugu predsedničkih izbora 26. januara 2013 pobedio je protivkandidata desnice Karela Švarcenberga, osvojivši oko 55% glasova. Zeman će preuzeti dužnost od odlazećeg predsednika Vaclava Klausa u martu 2013.

## Reference
Fantômas

**Fantômas** () je izmišljeni lik vrhunskog kriminalca koji su stvorili francuski pisci Marcel Allain (1885–1969) i Pierre Souvestre (1874–1914), a koji se smatra jednim od najpopularnijih likova francuske kriminalističke proze i žanra uopće. Fantômas je stvoren 1911. godine i odmah je stekao ogromnu popularnost, pa su Allain i Souvestre u nekoliko godina o njemu napisali 32 romana, a potom 11 romana koje je Allain napisao nakon Souvestreove smrti. Za Fantomasa je bilo karakteristično da je od samog početka definiran kao negativac, koji ne preza od najokrutnijih i najmučkijih ubistava da bi stekao novac, ali i da je zahvaljujući savršenom smislu za prerušavanje uvijek sposoban izbjeći pravdi. Roman je poslužio kao inspiraciju za popularni film u nastavcima 1913-14. godine, koji se smatra jednim od klasika nijeme ere, ali i brojne druge ekranizacije, stripove i TV-seriju 1980. godine.

### Literatura
* 
* 

## Vanjske veze

* Fantômas works at Project Gutenberg
* Fantômas: l'Empéreur du Crime 
* French Wold Newton Universe – Fantômas
* Picture of the Fantômas Citroën DS with retractable wings that converts to an airplane via the Internet Archive
* Centenary of the birth of the character of Fantômas: February 10, 2011
Newcastle, New South Wales

**Newcastle** (doslovno prevedeno **Novi dvor**) je drugi po veličini grad u australskoj državi Novi Južni Wales od 493 467 stanovnika.

## Geografija
*Newcastle* je smješten na ušću rijeke Hunter udaljen oko 168 km sjeveroistočno od Sydneya.
## Historija
*Newcastle* je izrastao u grad iz kažnjeničke kolonije *Coal Harbour* osnovane 1801. to je bila luka za pretovar ugljena iz obližnjih rudnika bazena Newcastle-Cessnock i za poljoprivredne proizvode plodnog zaleđa. Pravi impuls razvoju grada bila je izgradnja velike čeličane 1915. koju je osnovala Broken Hill Proprietary Company, na bazi tog su osnovane brojne druge tvornice, metalnih proizvoda, čeličnih konstrukcija, tekstila i brodogradnje. Pored grada pronađeni su rutil i cirkon, pa se na bazi njih razvila industrija. Međutim u 21. vijeku je čeličana zapala u ozbiljne poteškoće, i drastično smanjila svoju proizvodnju, pa je i industrija grada doživjela krizu. 

*Newcastle* je postao općina 1859., a status grada dobio je 1885.

*Newcastle* je 1989. pogodio potres umjerene jačine, koji je oštetio neke građevine.
## Znamenitosti
Najveće atrakcije grada su *Kulturni centar - War Memorial*, otvoren 1958., i *Regionalni muzej Newcastle* otvoren 1988.

Grad ima *[[Univerzitet]] Newcastle*, koji je izrastao 1965. iz nekadašnjeg *Univerzitetskog koledža Newcastle*.
## Privreda i transport
*Newcastle* je velika australska luka, sastavljena od tri luke; Sjeverne luke, Bazena i Port Warataha.
## Izvori

## Vanjske veze

* ''Službene stranice grada'' 
* ''Newcastle'' na portalu Encyclopædia Britannica
Predznaci (muzika)

**Predznaci** su znaci u muzici kojima se nota svakog osnovnog tona može povisiti ili sniziti.

Zavisno od upotrebe, predznaci mogu biti: 

:1. ***Slučajni*** ili ***akcidentali*** (, , ,  ili  = slučaj). Oni se pišu *samo ispred note*, na istoj liniji ili praznini i odnose se samo na istoimene note u tom taktu  .

:2. '''''Stalni''''' ili '''''predznaci uz ključ''''' ili '''''armatura''''' (, , , ). Ovi predznaci se pišu samo *iza notnog ključa* i važe *stalno* za sve istoimene note u kompoziciji. Predstavljaju tonalitet kompozicije  .

:3. ***Podsetnički*** ili ***sigurnosni***. Ovi predznaci stoje ispred note *u zagradi* i *podsećaju* izvođača da neki znak još *važi*:  ili *ne važi*: . 

## Tri predznaka
* Povisilica (*krst* &nbsp;\sharp ) je znak koji povišava notu za polustepen. Beleži se ispred note  . Osnovnom imenu note dodaje se nastavak ***is*** (npr. ***f*** - ***is*** = ***fis***; ***c*** - ***is*** = ***cis***; ***g*** - ***is*** = ***gis*** itd). 

* Snizilica (*be* &nbsp;\flat ) je znak koji snižava notu za polustepen . Beleži se ispred note  . Osnovnom imenu note dodaje se nastavak ***es*** (npr. ***c*** - ***es*** = ***ces***; ***d*** - ***es*** = ***des***; ***g*** - ***es*** = ***ges*** itd). Sniženo ***h***, čita se ***hes*** ili ***b*** (***b*** je češće u upotrebi). Sniženo ***e*** zove se ***es***, sniženo ***a*** - ***as***, a sniženo ***f*** - ***fes***.

* Razrešnica ( \natural ) je znak koji poništava (razrešava) važnost prethodno napisane povisilice ili snizilice. Beleži se ispred note 
 
## Dvostruki predznaci
* Dvostruka povisilica ( umesto \sharp\sharp ) povišava notu za dva polustepena (tj. za celi stepen). Beleži se ispred note  . Osnovnom imenu note dodaje se nastavak ***isis*** (npr. ***c*** - ***isis*** = ***cisis***; ***f*** - ***isis*** = ***fisis***; ***g*** - ***isis*** = ***gisis***). 

* Dvostruka snizilica ( \flat\flat ) snižava notu za dva polustepena (tj. za celi stepen). Beleži se ispred note  . Osnovnom imenu note dodaje se nastavak ***eses*** (npr. ***c*** - ***eses*** = ***ceses***; ali ***e*** - ***eses*** = ***eses***; ***h*** - ***eses*** = ***heses***, a ne ***beses***). 

* Dvostruka razrešnica ( \natural \natural ) je znak koji poništava (razrešava) važnost prethodno napisane dvostruke povisilice ili snizilice. Beleži se ispred note  .

## Primeri sa predznacima
* Ako se u početku takta jedna nota povisi i ako se u narednim taktovim delovima pojavi ista ta nota (jedanput, dvaput...), povisilica se odnosi i na tu istu notu ili note. U narednom primeru povisilica se odnosi i na četvrti taktov deo - nota **f** je povišena u notu **fis**: . Ako četvrta četvrtina treba da bude nota **f**, onda ispred nje mora da se stavi razrešnica, kao što pokazuje sledeći primer: 

* Ako je poslednji taktov deo snižen (ili povišen) i lukom povezan za istu notu, predznak se ne piše ponovo ispred note, kao što pokazuje sledeći primer:  .

* Predznaci se pišu u visini notne glave i ispred nje , a **ne** u visini pomoćnih linija, tj. ispred njih .

## Reference
Utopijski socijalizam

**Utopijski socijalizam** je termin koji su iskovali Karl Marx i Friedrich Engels u Komunističkom manifestu da opišu preteče socijalističkog pokreta Saint-Simona, Charlesa Fouriera i Roberta Owena, i naprave razliku između njihovog - utopijskog i svog naučnog pogleda na socijalizam.

## Historija
*Utopijski socijalizam* je bio spontani niz političkih i društvenih ideja sredine 19. vijeka, koje su se javile pojavom industrijske revolucije i ranog kapitalizma. Istovremeno pojavili su se i reformatori kao Robert Owen i Charles Fourier koji su imali ideje bliske kasnijim socijalističkim i komunističkim idejama, zagovornici reforme društva.

*Utopijski socijalizam* imao je brojne sljedbenike poput Louisa Blanca, koji je bio poznat po svojoj teoriji o radničkoj kontroli **društvenih pogona** i Johna Humphreya Noyesa, osnivača *[[Oneidska zajednica|Komune Oneida]]* u Sjedinjenim Američkim Državama. Slične utopijske zajednice osnivale su i brojne vjerske zajednice poput Menonita, Šekera i Mormona.

## Poznati socijalisti utopisti
* Tommaso Campanella
* Etienne Cabet
* Charles Fourier
* Robert Owen
* Saint-Simon
* Wilhelm Weitling

## Reference

## Vanjske veze

* ''Utopian socialism'' na portalu Encyclopædia Britannica
1103.

Godina **1103.** (**[[Rimski brojevi|MCIII]]**) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak po julijanskom kalendaru.

## Događaji
* 27. 4. &ndash; Anselm, nadbiskup Canterburyja, odlazi u progonstvo nakon spora sa kraljem Henryjem I.
* 24. 8. &ndash; Kralj Magnus III od Norveške gine u borbi s Ulaidima u Ulsteru. Sigurd Jorsalfare, Øystein Magnusson i Olaf Magnusson ga nasljeđuju kao zajednički vladari Norveške.
* Amadeus III postaje grof Savoje.
* Bohemund I od Antiohije otkupljen iz turskog zarobljeništva.
* Skandinavski grad Lund postaje sjedište biskupa Rimokatoličke crkve.
* Kineski arhitekt i ministar Li Jie (1065–1110) objavljujee *[[Yingzao Fashi]]*, tehnički trakta o kineskoj arhitekturi za vrijeme vladavine cara Huizonga od Songa.

## Rođenja

* 24.2. &ndash; Car Toba od Japana (u. 1156)
* 5.8. &ndash; William Adelin, sin Henryja I od Engleske (u. 1120)
* Adeliza od Louvaina, supruga Henryja I od Engleske (u. 1151)
* Harald IV od Norveške
* Grof Alphonse I od Toulousea (u. 1148)

## Smrti

* 23. 3. &ndash; Eudes I, vojvoda Burgundije (r. 1058)
* 10. 7. &ndash; Kralj Erik I od Danske
* 24. 8. &ndash; Kralj Magnus III od Norveške (r. 1073)
* Humbert II od Savoje
* Rabin Isaac Alfasi, marokanski pravnik i učenjak

## Izvori
Umberto II od Savoje

**Umberto II** (, poznat i po nadimku **Debeli** (Carignano, Pijemont 1065– 14. oktobar 1103), bio je grof Savoje od 1080. do smrti. Bio je sin grofa Amadeusa II.

Bio je oženjen za Giselu od Burgundije, kćer grofa Guillaumea I. S njom je imao sedmoro djece, među kojima su bili njegov sin i nasljednik Amadeus III, te kćer Adelaide, buduća supruga francuskog kralja Louisa VI.
Eudes I od Burgundije

**Eudes I** (*Odo*; 1058 – 23. mart 1103), poznat po prezimenu **Borel** i nadimku **Crveni**, je bio vojvoda Burgundije od 1079. do smrti. Edues je bio drugi sin Henrija od Burgundije i unuk Roberta I. Na mjesto vojvode je došao poslije abdikacije starijeg brata Huguesa I, koji se povukao kako bi postao benediktinski redovnik. 

Eudes se oženio za Sibyllu od Burgundije (1065–1101), kćer Guillaumea I od Burgundije. S njome je imao dvije kćeri - Helie (1080–1141) i Florine (1083 - 1097), koja je zajedno s mužem, danskim princom Svendom poginula u prvom križarskom ratu - te dva sina - nasljednika Huguesa (1084 - 1143) i Henrija (1087 - 1131), koji je postao svećenik.

Kroničari ga opisuju kao izuzetno pohlepnog čovjeka koji je volio iznuđivati novac i blago od putnika koji su prolazili kroz njegovo područje. 

Sudjelovao je u Križarskom ratu 1101. godine.

## Literatura

* Gwatkin, H.M., Whitney, J.P. (ed) *The Cambridge Medieval History: Volume II—The Rise of the Saracens and the Foundations of the Western Empire*. Cambridge University Press, 1926.
Erik Svedobri

**Erik I Svedobri** (Slangerup, Danska,  – Paphos, Cipar, 10 . jul 1103, ), također poznat kao **Erik Dobri**, () bio je kralj Danske od 1095. do smrti.

Erik se rodio kao jedan od sinova kralja Svenda Estridsena. Prije njega su na prijestolje došla starija braća Harald III, Knut i Olaf. Za vrijeme Knutove vladavine je bio vjerni pristaša svog brata, ali je za vrijeme narodnog ustanka protiv Knutove vladavine 1086. pobjegao u Skaniju. Odatle se vratio nakon Knutove smrti i izbora svog brata Olafa za novog kralja. Olafova je vladavina završila njegovim samoubistvom 1095. uslijed masovne gladi koja je pogodila Dansku.

Erik, za razliku od svojih prethodnika, nije imao takvih problema; plemstvo je pridobio tako što je redovno dolazio na lokalne i regionalne skupštine, a, prema navodima srednjovjekovnih kroničara, stekao je popularnost među običnim narodom svojom "jednostavnošću" i običajem da ih posjećuje po kućama. Prestanak gladi za vrijeme njegove vladavine je protumačen kao prestanak Božje kazne za ubistvo njegovog brata u crkvi. Kroničari su mu, međutim, kasnije zamjerali "neuredan" privatni život koji se ogledao u nezakonitoj djeci i sudjelovanju na pijankama.

Erik se, s druge strane, istakao kao uspješan diplomat. Posjetio je Rim gdje je od pape ishodio da grad Lund postane sjedište nadbiskupije, a Asser Thorkilsson prvi nadbiskup te Danska tako izađe iz nadležnosti Bremenske nadbiskupije.

Prema navodima *Danmarks Riges Krønike* se na jednoj gozbi napio, potukao i ubio četvoro ljudi. Nastojeći se iskupiti, odlučio je otići u Svetu Zemlju na hodočašće, i to kao prvi kršćanski vladar nakon što su ga zauzeli križari. Podanici su ga od toga pokušali odgovoriti, ali je on bio odlučan, te je imenovao polubrata Haralda Kesju i nadbiskupa Assera za regente. Put, na kome ga je pratila kraljica Boedil, ga je vodio preko Rusije u Carigrad, gdje je svečano primljen od bizantskog cara Aleksija I. Tamo se, međutim, razbolio, ali je svejedno odlučio nastaviti put. Umro je na Cipru, gdje je i sahranjen; Boedil se također razboljela, ali je prije smrti uspjela doći do Jeruzalema gdje je umrla i sahranjena u dolini Jozafat.

Nakon smrti ga je naslijedio brat Niels. Njegov najstariji sin Knut Lavarda je poginuo u sukobu sa Nielsom; njegov nezakoniti sin Erik Nezaboravni je kasnije postao kralj, a njegov unuk Valdemar I Veliki će postati predak kasnijih danskih kraljeva.

## Preci



## Izvori
Wollongong

**Wollongong** je treći po veličini grad u australskoj državi Novi Južni Wales od 263 535 stanovnika. (uži centar ima 184 213).

## Geografija
*Wollongong* je smješten duž obale Tihog oceana, udaljen oko 64 km južno od Sydneya.

## Historija
*Wollongong* je izrastao u grad iz sela osnovanog 1816. tako da je postao općina 1859., a status grada dobio je 1942., 1947. sva okolna naselja u radijusu od 50 km ujedinjena su sa *Wollongongom*.
Ispočetka su se stanovnici *Wollongonga* bavili stočarstvom i eksploatacijom šuma, ali su vremenom prevladale farme krava, koje su se pokazale najisplativijim. 

Ipak za razvoj *Wollongonga* bilo je najznačajnije otkriće velikih količina ugljena u obližnjem bazenu Bulli. *Wollongong* je postao rudarski grad, ugljen se izvozio, ali je grad na bazi tog ugljena izrastao u centar teške industrije.
## Znamenitosti
Najveća atrakcija grada je *Centar nauke sa planetarijem* otvoren 2000.*Wollongong* je u Australiji poznat po svom tradicionalnom godišnjem *Festivalu umjetnosti*.

Grad ima *[[Univerzitet]] Wollongong*, koji je izrastao 1975. iz nekadašnjeg *Koledža Wollongong univerziteta Novi Južni Wales*.
## Privreda i transport
*Wollongong* je značajni australski industrijski centar sa velikom čeličanom, koksarom i rafinerijom bakra i mesinga. Grad ima brojne tvornice koje proizvode od; metala, strojeve, kemikalije, umjetna gnojiva, ciglu, prehrambene proizvode i odjeću. 
*Wollongong* je i veliki centar ribarstva, njegova flota lovi po Tihom oceanu iz umjetne luke Kembla.
Grad je dobro povezan sa obližnjim Sydneyem autoputem i željeznicom.

## Gradovi prijatelji
* , Ohrid 1981.
* , Kavasaki 1987.
* , Longyan 2001.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Službene stranice grada''  
* ''Wollongong'' na portalu Encyclopædia Britannica
Arhitektura dinastije Song

**[[Kineska arhitektura]] [[dinastija Song|dinastije Song]]**, koja se tradicionalno smješta u period od 960. do 1279. godine, je poznata po svojim izuzetno visokim budističkim pagodama, velikim kamenim i drveenim mostovima, raskošnim grobnicama i palačama. Taj je period također važan i zbog toga što se u njemu razvili i počeci profesionalnog arhitektonskog obrazovanja i obučavanja; bez obzira što su profesije arhitekata, građevinara i zidara i dalje bile nisko rangirane u konfucijanskom društvenom poretku, vlasti dinastije Song su počele osnivati građevinarske škole omogućivši time da se bilježe i sistematiziraju vještine dotle prenošene isključivo usmenom predajom. Jedno od najvažnijih dostignuća arhitekture dinastije Song je *[[Yingzao Fashi]]*, traktat koji je napisao carski službenik Li Jie, a 1103. objavio car Huizong od Songa temeljem koga su u kinesko građevinarstvo i arhitekturu uvedeni službeni standardi i mjere.

## Vanjske veze
* Information on Chinese pagodas
Yingzao Fashi

***Yingzao Fashi*** () je tehnički traktat o arhitekturi i građevinarstvu kooga je napisao kineski pisac Li Jie(李誡; 1065&ndash;1110),, član Direktorata za građevine i izgradnju dinastije Song. Kao zapaženi arhitekt je između 1097. i 1100. revidirao ranije traktate o arhitekturi, te godine 1100. dovršio vlastitu knjigu, koju je potom predstavio caru Zhezonga. Tri godine kasnije je Zhezongov brat i nasljednik car Huizong, knjigu dao objaviti te je propisao kao skup pravila kojih se ubuduće moraju držati arhitekti, građevinari i zidari, kao i sve državne službe.

Li Jie je potom od Huizonga imenovan direktorom Građevina palače. Nakon toga je nadgledao izgradnju upravnih zgrada, stanova u palači, kapija, osmatračnica, te hrama predaka Songa i niza budističih hramova. Godine 1145. je Wang Huan izdao drugo izdanje Lijeve knjigfe. Treće izdanje je objavljeno 1222-1233 u Pingjiangu (današnji Suzhou), te kasnije rukom iskopirano u znamenitu Yongle enciklopediju i Siku Quanshu. Yingzao Fashi predstavlja najstariji kineski arhitektonski tekst koji se u potpunosti sačuvao do današnjih dana, a imao je izuzetan značaj za razvoj i standardizaciju kineske arhitekture u sljedećih nekoliko vijekova.

## Reference

## Literatura

* Needham, Joseph (1986). *Science and Civilization in China: Volume 4, Part 3*. Taipei: Caves Books, Ltd.
* Guo, Qinghua. "Yingzao Fashi: Twelfth-Century Chinese Building Manual," Architectural History: Journal of the Society of Architectural Historians of Great Britain (Volume 41 1998): 1–13.


## Vanjske veze
* Bracket Sets in the Yingzao Fashi
Olaf Magnusson od Norveške

**Olaf Magnusson** (; 1099 – 22. decembar 1115) bio je kralj Norveške od 1103. do smrti. Bio je sin kralja Magnusa Bosonog i Sigrid, kćeri Saxe od Vika.

Olaf je postao kralj nakon smrti svog oca u pohodu na Irsku 1103. Na prijestolje je došao zajedno sa polubraćom Sigurdom Jorsalfarom i Øysteinom Magnussonom. S obzirom da je bio malo dijete, polubraća su držala vlast kao regenti. Godine 1107. je Sigurd pokrenuo križarski pohod u Svetu Zemlju iz koga se vratio četiri godine kasnije, a Øystein je međuvremenu vladao sam kao regent, pri čemu je Norveška postala sigurna i stabilna zemlja.

Godine 1115. se Olaf razbolio a potom umro. Nije imao nasljednika, te su naslijedila braća. 

Do godine 1957. se službeno brojao kao "Olaf IV"; to je promijenjeno kada je kraljem postao Olav V (koji bi se inače brojao kao "Olav VI", te se prestao koristiti broj u njegovom službenom imenu.

## Izvori

## Preci
Eystein I od Norveške

**Eystein I Magnusson** (staronordijski: *Eysteinn Magnússon*, norveški: *Øystein Magnusson*; cca. 1088 – 2. august 1123) bio je kralj Norveške od 1103. do 1123.

Rodio se kao sin kralja Magnusa Bosonoga. Na prijestolje je došao nakon Magnusove pogibije na pohodu u Irskoj, te ga podijelio sa braćom - Sigurdom i Olafom; zbog Olafove dječje dobi su samo Eystein i Sigurd de facto vladali. Odnos dva brata nije bio skladan, ali su izbjegavali otvoreni sukob. Godine 1107. je Sigurd otišao u Svetu Zemlju na čelu norveškog križarskog pohoda. Do njegovog povratka 1111. je Eystein vladao sam i iskoristio priliku da značajno poboljša unutrašnju situaciju u zemlji - sagradio je niz crkava, opatiju Munkeliv, luku u Agdenesu i prenoćišta za putnike u Trondheimsfjord. Također je pod norvešku vlast doveo Jamtland, što je poslije opjevano u *[[Heimskringla|Heimskringli]]*.

Eystein se oženio za Ingebjørg Guttormsdatter, plemkinju iz Gudbrandsdalena. S njom je imao kćer po imenu Maria Øysteinsdatter, a koja će biti majka neuspjelog pretendenta Olava Ugjaeve (Olaf Nesretni), poraženog u građanskom ratu od Magnusa V.

Godine 1115. je mladi Olaf Magnusson umro. Nakon što je Eystein umro 1123. godine, Sigurd je zavladao sam.

## Reference

## Vanjske veze
* The Saga of Sigurd, Øystein and Olaf  in the *Heimskringla*
* Alexander Linklater, 'The King Who Listened', The Guardian, December 23, 2006 (a retelling of *[[Ívars þáttr Ingimundarsonar]]*)
Harald IV od Norveške

**Harald Gille** (staronordijski: *Haraldr gilli* ili *Haraldr gillikristr*; nadimak vjerojatno nastao od izraza *Gilla Críst* ili "sluga Kristov") (? - 14. decembar 1136) bio je kralj Norveške od 1130. do smrti.

Relativno oskudni izvori sugeriraju da se rodio ili rani dio života proveo u Irskoj ili na Hebridima. Nordijske sage navode da je o Norveškoj prvi put čuo preko norveških trgovaca kao što je Rögnvald Kali Kolsson, budući earl Orkneya. Godine 1127. se iskrcao u Norveškoj i za sebe tvrdio da je sin kralja Magnusa Bosonogog, koji je poginuo u Irskoj 1103. godine. Magnusov sin Sigurd I, koji je tada vladao kao kralj, ga je za brata priznao nakon što je uspješno prošao kušnju vatrom; dozvolu da ostane u Norveškoj je priznao tek nakon što se obavezao da krunu neće tražiti za Sigurdovog i života Sigurdovog sina i nasljednika Magnusa IV. Historijski izvori navode da je sa svojim stvarnim ili navodnim bratom nakon toga bio u dobrim odnosima i čak sudjelovao u upravljanju državom.

Kada je Sigurd 1130. umro, sazvao je skupštinu na kojoj su ga predstavnici pola Norveške proglasili svojim kraljem; nakon toga je sa Magnusom IV sklopljen sporazum kojim su obojica podijelili vlast i teritoriju. Četiri godine kasnije, nakon temeljitih priprema, Magnus je pokrenuo rat protiv Haralda. 9. augusta 1134. je Harald poražen i prisiljen bježati u Dansku. Nakon toga je Magnus raspustio svoju vojsku i otišao prezimiti u Bergen. Harald je to iskoristio te brzo okupio novu vojsku s kojom je munjevito napao i zauzeo Bergen 7. januara 1135. Magnus je tada zarobljen i oslijepljen, a Harald je postao novi kralj.

Haraldova vladavina, međutim, nije bila duga. Godine 1136. ga je na spavanju mučki ubio Sigurd Slembe, još jedan pretendent na prijestolje i navodni sin Magnusa Bosonogog.

Harald je, usprkos kratkoj vladavini, imao značajne posljedice na dalju historiju Norveške, jer je s njegovim stupanjem na prijestolje započeo dugotrajni period građanskih ratova koji će trajati 1217.

Harald je imao nekoliko žena - Ingrid Ragnvaldsdotter, s kojom će imati sina Ingea; Bjadok, sa kojom će imati sina Eysteina; te priležnicu Toru Guttorm s kojom je imao sinove Sigurda i Magnusa. Sva četiri sina će kasnije postati kraljevi Norveške.

## Reference