open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Državni udar u Turskoj

**Državni udar*** ili *'puč u Turskoj''' se može odnositi na:

* Državni udar u Turskoj 1960.
* Vojni memorandum u Turskoj 1971.
* Državni udar u Turskoj 1980.
* Navodni vojni puč u Turskoj 1993.
* Vojni memorandum u Turskoj 1997.
* 2003 Malj (planirani puč)
* 2004 Sarıkız, Ayışığı, Yakamoz i Eldiven
* 2007 E-memorandum
* Pokušaj državnog udara u Turskoj 2016.
** Čistke u Turskoj 2016.
İsmet İnönü

**Mustafa Ismet Ineni** () rođen je 24. septembra 1884. godine u Izmiru (Turska).

## Biografija
Turski vojskovođa i političar, završio je vojno-artiljerijsku školu. Još u doba mladoturske revolucije je bio blizak saradnik i saborac Ataturka.

Tokom grčko-turskog rata proslavio se u velikoj pobedi turske vojske u bici kod Inenija, nakon čega je ovu odrednicu uzeo za svoje prezime. (Sve do osnivanja Republike, Turci nisu nosili prezimena poput drugih naroda). Od strane vlasti je nagrađen činom paše. Na Zapadnom frontu ratovao je uspešno i do nogu potukao Grke u bici na Sakariji.

Po osnivanju Republike bio je njen prvi predsednik Vlade i na toj funkciji je ostao sve do 1937. godine.

Nakon Ataturkove smrti 1938. godine je postavljen za predsednika Republike Turske, i na toj poziciji je ostao sve do 1950. godine.

Sa Ataturkom i saradnicima, bio je jedan od osnivača Republikanske partije (CHP) i kasnije njen vođa.

U politiku se aktivno vratio 1960. godine i državnog udara pod vođstvom jednog broja visokih oficira, nakon koga je lider nacije postao general Džemal Gursel. Gursel je dao odrešene ruke Ineniju za formiranje vlade 1962. godine.

Posle izbornog poraza od Stranke pravde (reformisana Demokratska stranka) u oktobru 1965. godine je napustio kabinet. Iz političkog života se povukao 1972. godine.

Umro je 25. decembra 1973. godine u Ankari (Turska).

## Vanjske veze
Predvečerje puno skepse

***Predvečerje puno skepse*** je jugoslavenski igrano-dokumentarni biografski televizijski film snimljen 1988. godine u režiji Eduarda Galića. U njemu se prikazuje život i djelo Miroslava Krleže. Scenarij su napisali Enes Čengić i Ivo Štivićić.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Horvatov izbor

***Horvatov izbor*** je jugoslavenski igrani film snimljen u režiji Eduarda Galića i premijerno prikazan početkom 1985. godine. Predstavlja adaptaciju drame *[[Vučjak (drama)|Vučjak]]* Miroslava Krleže. Radnja je smještena u Hrvatsku 1918. godine, kada se u posljednim mjesecima Prvog svjetskog rata počinje raspadati Austro-Ugarska. Protagonist, čiji lik tumači Rade Šerbedžija, je idealistički zagrebački novinar koji, mučen ekonomskim kolapsom i političkim sukobima, pokušava utočište naći u naizgled idiličnoj ruralnoj prvoinciji te daje otkaz i preuzima posao učitelja u selu Vučjak. Radnja prikazuje kako i tamo, suočen sa krijumčarima i zelenokaderašima, otkriva da se i tamo osjeti rat. Film je sljedeće godine dobio proširenu verziju u obliku TV-serije *[[Putovanje u Vučjak]]*.

## Uloge

## Vanjske veze
* 
* Profil na portalu Baza HR kinematografije
Celâl Bayar

**Mahmut Celal Bayar** (Umurbey, 16. svibnja 1883. – Istanbul, 22. kolovoza 1986.), turski političar, državnik i treći predsjednik Turske.

## Biografija
Rodio se u Bursi kao sin vjerskog vođe i učitelja. Nakon završenih škola, zapošljava se kao sudski, a kasnije i bankovni činovnik. Godine 1908. priključuje se Komitetu za jedinstvo i progres, te se žestoko protivi zakonima koje je donio sultan. Nakon što je uspostavljena republika, obnašao je niz funkcija, a bio je i savjetnik Ismeta Inönüa, ali se kasnije s njim razišao. Velika turska narodna skupština izabrala ga je za predsjednika te je on 22. svibnja 1950. stupio na tu dužnost. Ponovno je izabran na izborima 1954. i 1957. godine. S vlasti je srušen kad je vojska izvela puč 27. svibnja 1960. godine. 15-ero ljudi, među njima i on, odvedeni su na otok u Mramornom moru. Tamo su neki osuđeni na smrt, a drugi na doživotni zatvor. Pomilovan je 1966. godine, a 1974. vraćena su mu politička i građanska prava. Odbio je doživotno mjesto u Senatu, jer je smatrao da samo netko tko je izabran može predstavljati narod. Bio je član Republikanske Narodne stranke (CHP), a kasnije je osnovao Demokratsku stranku. Bio je otac troje djece. Umro je u Istanbulu u dobi od 103 godine.
Cemal Gürsel

**Džemal Gursel** (; rođen je 1895. godine u Erzurumu, Turska) je bio turski visoki vojni oficir i državnik. Često se spominje kao „otac druge Republike“, četvrti je predsednik Republike Turske.

U periodu pre stvaranja Republike učestvovao je u Prvom balkanskom ratu u borbama kod Čanakalea i u Siriji za Prvog svetskog rata. Kasnije kao ratni zarobljenik interniran u Egiptu.

Nakon državnog udara izvedenog 27. maja 1960. godine od strane grupe oficira i svrgavanja sa vlasti predsednika Republike Dželala Bajara i predsednika Vlade Adnana Menderesa, Gursel je ušao u politički život zemlje. Iako nije učestvovao u puču, zbog velike popularnosti među narodom, pučisti su predložili Gursela za predsednika vlade i predsednika Republike.

Gursel je umro 1966. godine posle teže bolesti. Oplakivan od cele nacije, sahranjen je prvobitno u mauzoleju Kemala Atatirka. Iza sebe je ostavio suprugu Melahat (u braku od 1927.) i jedno dete.
Aerodrom Phnom Penh

**Međunarodni aerodrom u Phnom Penhu** (kmerski: អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ) je međunarodni aerodrom u Kambodži, koji je s površinom od oko 400 hektara najveći aerodrom u zemlji. Nalazi se 10 km zapadno od Phnom Penha, glavnog grada Kambodže. Bivši naziv aerodroma bio je Međunarodni aerodrom Pochentong (kmerski: អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិពោធិ៍ចិនតុង). Od sredine 90-ih, vlada Kambodže je kroz koncesije osigurala obimno proširenje i renovaciju aerodroma. 

Direktne putničke linije za i iz Phnom Penha postoje samo za teritorij Azije, bilo da se radi o nacionalnim ili međunarodnim letovima. Teretni letovi su, osim za Aziju, organizirani i prema Moskvi te Istanbulu.
Tonlé Sap

**Tonlé Sap** (kmerski: ទន្លេសាប; ) je naziv koji se odnosi na sezonski inundirano slatkovodno jezero i pripadajuću, 120 km dugu, istoimenu rijeku, koja jezero spaja s rijekom Mekong. Rijeka i jezero formiraju centralni dio kompleksnog hidrološkog sustava koji se nalzi na 12,876 km velikoj kambodžanskoj poplavnoj ravnici, čiji je glavni izvor upravo rijeka Mekong. Taj centralni dio rezultat je aluvijalnog djelovanja Mekonga kroz period od više milijuna godina, dok rijeka i jezero iz geološke perspektive predstavljaju trenutno stanje stalno mijenjajućeg donjeg dijela doline rijeke Mekong. Godišnje promjene u količini vode u Mekongu, potpomognute monsunskim režimom u Aziji, dovode do jedinstvenog fenomena promjene toka rijeke Tonlé Sap. 

Jezero Tonlé Sap zauzima geološku depresiju (njezin najniži dio) dijela doline rijeke Mekong, a koja je nastala sudarom indijske i euroazijske ploče. Površina, duljina i količina vode u jezeru osjetno variraju tokom godine, od 2,500 km površine, 160 km dužine i 1 km volumena pred kraj sušne sezone krajem travnja, do čak 16,000 km, 250 km dužine i 80 km volumena na vrhuncu vlažne sezone krajem rujna i početkom listopada. 

Regija oko rijeke i jezera esencijalna je za održavanje kambodžanske poljoprivrede. Kroz historiju se pokazala dostatnom za održavanje Angkorske civilizacije, najvećeg predindustrijskog kompleksa u historiji svijeta. Kao najveće slatkovodno jezero na području Jugoistočne Azije, godine 1997. je zaštićeno kao UNESCO-ov rezervat biosfere.
Vojni memorandum u Turskoj 1971.

**Memorandum 12. marta** () je dokument, odnosno ultimatum, koji je 12. marta 1971. godine general Memduh Tağmaç, načelnik Generalštaba turske vojske poslao tadašnjem premijeru Sulejmanu Demirelu, u kome je zahtijevao formiranje "nove i odgovorne vlade" i prijetio da će u suprotnom "sama preuzeti vlast". Demirel je nakon trosatnog sastanka u vladi prihvatio zahtjeve i podnio ostavku, te je parlament izabrao novu "nestranačku" i "tehnokratsku" vladu pod vodstvom Nihata Ermina. Do ultimatuma je došlo jedanaest godina nakon puča u kojoj je vojska privremeno preuzela vlast, a nakon koga su u Turskoj započete liberalne reforme; krajem 1960-ih i početkom 1970-ih su Tursku, međutim, počeli paralizirati štrajkovi naglo ojačanih sindikata i teroristička aktivnost radikalne ljevice, a potom iste takve aktivnosti radikalne desnice (Sivi vukovi), islamista i kurdskih separatista. Dvije vodeće stranke - Inönuova opozicijska Republikanska narodna stranka (CHP) i vladajuća Demirelova Stranka pravde - su bile podijeljene na frakcije i izgubile veliki dio autoriteta u narodu. Iako nije bilo nikakvog nasilja, a civilni demokratski poredak bio nominalno održan, memorandum je *de facto* predstavljao državni udar. Vjeruje se kako su general Tağmaç i njegove pristaše odbili neposredno preuzeti vlast, bojeći se negativnih reakcija u svjetskoj javnosti, pogotovo među NATO-vim saveznicima koji su već imali problema sa režimom pukovnika u susjednoj Grčkoj. Erminova vlada je, međutim, brzo dala široke ovlasti sigurnosnim službama da počne kampanju hapšenja, mučenja i zatvaranja, čije su žrtve uglavnom bili ljevičari. Erminova vlada je 1972. izgubila podršku u parlamentu, ali se politička nestabilnost i nasilje održalo tokom 1970-ih, a što je 1980. godine kulminiralo u novom državnom udaru.
Cevdet Sunay

**Dževdet Sunaj** () rođen je 1899. godine u Trabzonu (Turska).

Tokom svoje karijere bio je istaknuti vojnik, nakon državnog puča 1960. godine i politički lider, da bi karijeru krunisao funkcijom Predsednika Republike.

Završio je vojnu gimnaziju u Istanbulu, nakon čega aktivno učestvuje u Prvom svetskom ratu u borbama u Palestini tokom kojih postaje ratni zarobljenik. Potom učestvuje u ratu za nezavisnost Turske.

1930. godine završava vojnu akademiju i velikom brzinom dobija unapređenja, postavši vrlo uticajan u turskoj vojsci.

1960. godine biva postavljen za načelnika generalštaba.

Usled bolesti Džemala Gursela, parlament bira Sunaja 28. marta 1966. godine za petog predsednika Turske. Ispunio je ceo ustavom predviđen mandat i pored velikih unutrašnjih problema koji su potresali Tursku.

Dževdet Sunaj je bio u braku sa Atfet i imao je troje dece.

Umro je 22. maja 1982. godine.
Mezarje Velika drveta

**Mezarje Velika drveta**, ili stari nišani na Stupu, općina Ilidža, su nadgrobni spomenici iz ranog perioda osmanlijske vlasti u Bosni i Hercegovini. Mezarje je i nacionalni spomenik BiH.

Nišani koji se nalaze u grobljanskoj cjelini Velika drveta na Stupu (pored tramvajske stanice), iako na sebi nemaju natpisa, mogu se na osnovu svog izgleda (stele i nišani sa turbanima) i po načinu obrade i dimenzijama, datirati u drugu polovinu XV vijeka (na natpisu ispred mezarja stoji 1480. god.), kada datiraju i najstariji nišani u Bosni i Hercegovini.

Godine 1480. Vuk Grgurević, despot Srbije, porodice Branković, ratovao je protiv Osmanlija na području Sarajeva.

Nišani iz ovog perioda se znatno razlikuju po svojim formama i oznakama na njima od čisto osmanlijskih nišana zastupljenih u drugim reginoma. Nišani označenog perioda svrstavaju se u tri grupe:
* nišani forme većih obeliska sa prikraćenim piramidama pri vrhu, na kojima je ispupčenje slično jabuci;
* nišani oblika većih rustičnih stela, a završavaju se slično uspravnim stećcima sa krovom na dvije vode;
* nišani sa nevješto izvedenim turbanima, gdje ima čak slučajeva da klesar, ne poznavajući još nišan sa turbanom, stavlja turban direktno na stelu.
 
Sve tri spomenute vrste nišana su brojno zastupljene, u mezarjima u Sarajevu (na Alifakovcu, kod Alipašine džamije, na Hambinoj carini, u Lukavici, u Hrasnici), te na području istočne Bosne. Ova vrsta spomenika malo je istraživana. Svi imaju zajedničke osobine: arhaičnih su oblika, dosta grubo klesani, a na njima su često ukrasi: polumjeseca, luka sa strijelom, polulopti (jabuka), čomaga (didovski štap), tordiranih vrpci, sjekira, balti, tubastih mačeva, bajraka, dok na manjem broju nalazimo i na životinjske i ljudske figure, zatim ruke ili šake i dr. Ova vrsta ukrasa je prenešena sa stećaka.

## Literatura
* Dimitrije Sergejevski,  Arheološki nalazi u Sarajevu i okolini, Glasnik Zemaljskog muzeja u Sarajevu, nova serija br. II. Sarajevo: 1947, 13-50.
* Mehmed Mujezinović, Islamska epigrafika u Bosni i Hercegovini, knjiga I, Sarajevo, 1974, 10-11.
* Vladislav Skarić, Sarajevo i njegova okolina od najstarijih vremena do austrougarske okupacije. Sarajevo: Izabrana djela, knj. I, 1985, 37-42.
* Vesna Mušeta-Aščerić, Srednjovjekovna naselja na mjestu današnjeg Sarajeva, u Prilozima istoriji Sarajeva. Sarajevo: Radovi sa naučnog simpozijuma «Pola milenija Sarajeva» održanog od 19. do 21. marta 1993. Godine, Institut za istoriju i Orijentalni institut, 1997, 36.
* Vesna Mušeta-Aščerić, Sarajevo i njegova okolina u XV stoljeću, između zapad i istoka. Sarajevo: Sarajevo Publishing, 2005, 16–19, + Karta – Župe sarajevskog područja u prvoj polovini XV stoljeća.

## Reference

## Vanjske veze

* Zvanični sajt komisije za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine
Stara željeznička stanica Ilidža

**Stara željeznička stanica Ilidža** smještena je u centru naselja Ilidža.

## Lokacija
Željeznička stanica je svojom dužom stranom orijentisan u pravcu istok–zapad a glavni ulaz se nalazi na južnoj strani. Željeznička pruga se nalazila na sjevernoj strani stanice, na mjestu današnjeg autoputa Sarajevo–Mostar, gdje je bio izlaz za peron.

## Historija
Izgrađena je 1892, kao stanica na željezničkoj pruzi Sarajevo–Metković. Od ove stanice izgrađena je i lokalna pruga Ilidža–Banja Ilidža u dužini od 1,3 km. Projekt stanice je izradio Franc Blažek, češki arhitekt koji je radio na Građevinskom odjeljenju Zemaljske vlade u Sarajevu u periodu 1889–1903. i Tehničko odjeljenje Bosanskohercegovačkih državnih željeznica.

Služila je svojoj namjeni sve do ukidanja uskotračne pruge Sarajevo–Metković–Ploče 26. novembra 1966, kad je preuređen u stambeni prostor.

## Opis
Zgrada Stare željezničke stanice na Ilidži sa svojim naglašenim kosim krovovima i bogato obrađenim drvenim strehama, predstavlja tipičan primjer "alpske arhitekture" austrougarskog perioda. Osnovna karakteristika "alpskog" stila izgradnje je velika upotreba drveta u konstruktivne i dekorativne svrhe.

## Sadašnje stanje dobra
Zgrada željezničke stanice Ilidža je građevinski u lošem stanju, najviše zbog požara iz 1996. godine u kojem je potpuno izgorjela krovna konstrukcija, kao i zbog ratnih razaranja. Zbog toga je objekat izložen stalnom vlaženju zidova i međuspratnih konstrukcija. Objekat se danas koristi kao stambeni prostor i za smještaj radionice.

## Reference

## Literatura
* Ajdin Fevzija, *Historija željeznica Bosne i Hercegovine*, Nacionalna univerzitetska biblioteka Bosne i Hercegovine, Sarajevo, 2006.

## Vanjske veze
Phnom Kulen

**Phnom Kulen** (kmerski: ភ្នំគូលេន) je planinski lanac u Kambodži, koji se u cijelosti nalazi u provinciji Siem Reap. Phnom Kulen je zapravo izolirani niz planinskih platoa umjerene visine (najviši vrh je na samo 487 metara), smješten južno od graničnog lanca Dângrêk. Prosječna visina cijelog lanca iznosi 400 metara. 

Planina je sastavljena od pješčenjaka, a u angkorsko doba je služila kao važan kamenolom. Njezin historijski značaj leži i u činjenici da je Jayavarman II. upravo na Phnom Kulenu 804. godine proglasio nezavisnost i osnivanje Kmerskog Carstva. Danas je planina vrlo važna turistička destinacija, a zaštićena je kao nacionalni park. 

Naziv "Phnom Kulen" na kmerskom jeziku doslovno znači "Planina ličija".
Državni udar u Turskoj 1980.

**Puč 12. septembra** () je bio državni udar koji su u Turskoj izvele oružane snage prilikom čega je svrgnuta vlada premijera Sulejmana Demirela, a na vlast preuzeo Savjet nacionalne sigurnosti, odnosno vojna hunta na čelu sa načelnikom Generalštaba Kenanom Evrenom. Povod za puč je bila eskalacija političkog nasilja, kako od strane radikalne ljevice, tako i radikalne desnice (Sivi vukovi), od kojih je potonja uživala prešutnu podršku Demirelove vlade. Evrenov režim je, tvrdeći da nastoji zavesti red i mir, suspendirala dotadašnji Ustav, započela sa masovnim hapšenjima i dovođenjem zatvorenika pred vojne sudove, gdje su optuženici osuđeni na dugogodišnje zatvorske kazne, a nekoliko desetaka, pretežno ljevičara, osuđeno na smrt i pogubljeno. Brutalna represija je kratkoročno postigla cilj, te je Turska nakon mnogo godina dobila stabilnu vlast, te je pučistički režim, usprkos masovnih kršenja ljudskih prava, uživao podršku SAD, NATO-a i drugih saveznika iz Zapadnog bloka, dijelom zabrinutih zbog nedavnog sloma prozapadnog i proameričkog režima u susjednom Iranu. Za razliku od pučista koji su preuzeli vlast dvadeset godina ranije, Evren i njegova hunta su odlučili malo duže ostati na vlasti, te su, između ostalih, proveli niz ekonomskih reformi po preporukama MMF-a i uvođenja elemenata slobodnog tržišta i deregulacije u tursku ekonomiju. Godine 1982. je hunta donijela novi Ustav, koji je odobren na referendumu, a krajem 1983. je ponovno uspostavljena civilna vlast nakon parlamentarnih izbora gdje su pobijedila pristaše puča okupljene u Domovinsku stranku Turguta Özala.

U junu 2011. su turske vlasti protiv sudionika i voda puča pokrenule krivični postupak zbog ubistava i kršenja ljudskih prava. Evren i zrakoplovni general Tahsin Şahinkaya, jedini tada živući član hunte, su 2014. osuđeni na doživotni zatvor.
Fahri Korutürk

**Fahri Koruturk** (; Istanbul, 3. avgust 1903 — Istanbul, 12. oktobar 1987) bio je turski mornarički oficir, diplomata i 6. predsednik Turske.

## Biografija
Pohađao je školu za mornaričke kadete 1916, na kojoj je diplomirao 1923. godine. Mornaričku akademiju diplomirao je 1933. godine. Obučavao se na krstaricama i podmornicama.

Godine 1936, učestvovao je na mirovnoj konferenciji kao vojni savetnik. Bio je i mornarički ataše u Rimu, Berlinu i Stokholmu. Godine 1950. postao je kontraadmiral, zapovedao s nekoliko vojnih jedinica dok nije postao admiral.

Godine 1960. penzionisan je s položaja zapovednika turske mornarice. Tadašnji predsednik Džemal Gursel imenovao ga je u Senat. Predsednik Dževdet Sunaj predložio ga je Velikoj narodnoj skupštini Turske, te je Koruturk tako postao šesti predsednik Turske. Položio je zakletvu 6. aprila 1973, a odstupio na isti datum 1980. godine, nakon odsluženog sedmogodišnjeg mandata. Nakon toga je postao doživotni senator.

Prezime Koruturk dao mu je Kemal Ataturk. Od 1944. do smrti bio je oženjen s Emel. Imali su troje dece.

Umro je u Istanbulu, ali je sahranjen na Turskom državnom groblju u Ankari.

## Izvori
Kenan Evren

**Kenan Evren** (; Alašehir, 17. jul 1917 — Ankara, 9. maj 2015) bivši je turski general, vođa puča izvršenog 12. septembra 1980, i kasnije 7. predsednik Turske.

## Biografija
Rođen je u mestu Alašehir. Nakon završene osnovne i srednje škole, pohađao je u vojnu školu, a kasnije diplomirao na vojnoj akademiji. Uspinjao se po vojnoj lestvici, na kraju dobivši čin generala, a 1978. imenovan je i za načelnika glavnog štaba oružanih snaga.

Godine koje su prethodile puču okarakterizirane su kao žestoka borba između krajnje desnice i krajnje ljevice. U nadi da će vidjeti komunističku revoluciju, ljevičarski militanti pobunili su se na ulicama; s druge strane, desničarski nacionalistički militanti uzvratili su udarac lijevim revolucionarima i izazvali vjersko uzbuđenje. Sveučilišta su zauzela strane i svako je postalo sjedište bilo ljevičara bilo desničara. Kaotična situacija koju su stvorile skupine krajnje ljevice i krajnje desnice uništila je javnu sigurnost u zemlji. Komunističke i neofašističke skupine pokušavale su čak i ulice držati pod svojom kontrolom, tukući ili ubijajući sve koji nisu bili među njima. Konačno, antisekularistički skup koji su organizirali islamisti u Konyi 6. rujna 1980. bio je kap koja je prelila čašu.

S državnim udarom došlo je Vijeće za nacionalnu sigurnost kao vladajuće tijelo. Vijeće 1980. godine činili su zapovjednici Kenan Evren, načelnik stožera i predsjednik države. Sabor je raspušten. Na govoru u Muşu 1984., o pogubljenju Erdala Erena, komunističkog militanta koji je navodno imao 17 godina, ali prema službenim podacima rođen 1961., koji je bio optužen za ubojstvo turskog vojnika, rekao je "Sad ću mu, kad ga uhvatim, suditi, a onda ga neću likvidirati, doživotno ću se brinuti o njemu. Nahranit ću tog izdajicu koji je uzeo pušku ovim vojnicima koji su godinama prolijevali krv za ovu domovinu. Biste li pristali na to?!"

Nakon pada s vlasti, povukao se u mediteransko letovalište, gde se posvetio slikarstvu.

Nakon Edževitove smrti 2006, pokajao se zbog hapšenja političkih protivnika, ali je opravdavao sam puč iz 1980. i 35 izvršenih smaknuća.

Sprečena su dva atentata na njega.

Bio je oženjen i imao je troje dece. Umro je 9. maja 2015. godine u Ankari.

### Suđenje
Krivični sudovi u Turskoj su 10. januara 2012. podigli optužnice protiv Kenana Evrena i Tahsina Šahinkaje, bivšeg zapovednika Turskih vazdušnih snaga, zbog njihovih uloga u puču. Tužioci traže doživotni zatvor za njih. Sud u Ankari 18. juna 2014 godine ga je osudio na doživotni zatvor.

## Reference

## Literatura

*
Once a Crook (NCIS)

***Nekadašnji lopov*** je 238. epizoda američke kriminalističke TV-serije *[[NCIS (TV serija)|NCIS]]*, premijerno prikazana na programu mreže CBS 22. oktobra 2013. godine.

Radnja epizode prikazuje kako se DiNozo vraća u dane kad je bio detektiv u Baltimorskom policijskom odeljenju kad je video osumnjičenog iz slučaja od pre 15 godina na mestu zločina ubijenog podoficira.

## Vanjske veze
*
Fudbalska reprezentacija Kambodže

**Fudbalska ili nogometna reprezentacija Kambodže** predstavlja Kraljevinu Kambodžu na međunarodnim nogometnim natjecanjima, a nalazi se pod ingerencijom Nogometnog saveza Kambodže. Osnivanje saveza dogodilo se još 1933. godine tokom francuske uprave, a nakon sticanja nezavisnosti godinu dana ranije, savez se 1954. godine pridružio FIFA-i i AFC-u. 

Iako je nogomet sve popularniji u zemlji, nedostatak financijskih sredstava priječio je njegov razvoj. Svoj jedini nastup na velikom međunarodnom natjecanju reprezentacija (tada Kmerske Republike) imala je na Azijskom kupu 1972. godine, gdje su osvojili četvrto mjesto. Aktualni izbornik je Ryu Hirose. 

## Historija

Nakon što je 1954. godine postala članica FIFA-e i AFC-a, Kambodža je 1972. godine, kao Kmerska Republika, nastupila na Azijskom kupu 1972. u Tajlandu. Nakon inicijalnih poraza od Irana i Južne Koreje, reprezentacija je uvjerljivo porazila Kuvajt i izborila nastup u polufinalu. U polufinalu opet gubi od Irana te odlazi u borbu za treće mjesto protiv Tajlanda, od kojega gubi nakon jedanaesteraca (5:3). Ipak, četvrto mjesto na ovom turniru ostaje najbolji plasman Kambodže, ali ujedno i jedino njihovo sudjelovanje na nekom velikom međunarodnom natjecanju. 

Tokom diktature Crvenih Kmera i rata s Vijetnamom, reprezentacija nije participirala u međunarodnom nogometu, vrativši se tek početkom 90-ih godina; prvi turnir nakon turbulentnog perioda bio im je regionalni Kup tigra 1996. godine, na kojem su izgubili sve utakmice. 

Od tada, Kambodža je, ako bi i sudjelovala, uglavnom završavala svoju participaju u kvalifikacijskoj fazi i to uglavnom bez nekih značajnijih rezultata.

## Aktualni kadar

### Trenerski kadar

### Igrači
:**Napomena:** *Nastupi i golovi su aktualni zaključno s [[27. studenog|27. studenim]] [[2017.]]*

|-----
! colspan=9 bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan=9 bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan=9 bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

## Uspjeh na natjecanjima

### [[FIFA Svjetsko prvenstvo]]

### [[AFC Azijski kup]]

} 2023.||colspan=8  ||colspan=6  
|-
|**Ukupno**||**0 naslova**||**1/18**||**5**||**1**||**1**||**3**||**8**||**10**||**24**||**6**||**2**||**16**||**26**||**68**
|}

## Izbornici

:*Izbornici u italiku bili su vršitelji dužnosti.*

## Vanjske veze

* Official website 
* FIFA team profile 
* ELO team records
Turgut Özal

**Turgut Özal** (Malatja, Turska, 13. oktobar 1927 – Ankara, 17. april 1993) je bio premijer (1983-89) i predsednik (1989-93) Turske.

Posle studija elektromehanike, nadgledao je program elektrifikacije Turske tokom 50-ih i 60-ih godina XX veka. Pošto je većinu 70-ih godina proveo kao ekonomista Svetske banke, izabran je za premijera 1983. kao vođa svoje Domovinske partije i ponovo je izabran 1987. godine. Dve godine kasnije, ubedio je parlament da ga učini predsednikom, što je bila tradicionalno nepolitička funkcija, i iskoristio je taj položaj za sticanje važne uloge za Tursku u ratu u Persijskom zalivu (1990-91).

Umro je na dužnosti, nedugo nakon što je predložio da se kurdsko-turski sukob pokuša rešiti političkim putem. Njegova smrt, koja se službeno pripisala srčanom udaru, je, s obzirom da su plan njegovi naslednici odbacili, kao i druge sumnjive smrti njegovih najbližih saradnika, postale predmetom teorija zavere o navodnom puču Duboke države koja se protivila pomirenju sa Kurdima.

## Vanjske veze
Navodni državni udar u Turskoj 1993.

**Državni udar u Turskoj 1993. godine** je izraz kojim se u dijelu turske javnosti opisuje niz naizgled nevezanih događaja koji su se zbili početkom 1993. godine, te za posljedicu imali propast pokušaja tadašnje turske vlade da se kurdsko-turski sukob riješi političkim putem, a što se pripisuje aktivnostima Duboke države koja se njima protivila. Do njih je došlo nakon što je predsjednik Turgut Ozal, uvjeren da se Kurdi nakon Prvog zaljevskog rata i uspostave *[[de facto]]* nezavisne kurdske države pod američkom zaštitom na sjeveru susjednog Iraka, više ne mogu poraziti vojnim i policijskim putem, predložio da se donesu reforme kojim bi Kurdi na istoku Turske dobili politička i druga prava. Prije nego što je njegov prijedlog formalno usvojen, 17. februara 1993. godine je general Eşref Bitlis, glavni zagovornik Ozalovog plana, smrtno stradao u avionskoj nesreći. Usprkos toga, 20. marta je Radnička partija Kurdistana proglasila jednostrano primirje. Međutim, 17. aprila je Ozal umro, prema službenoj verziji od srčanog udara, dok danas mnogi u Turskoj smatraju da je u pitanju bilo trovanje. Ubrzo nakon toga je primirje 24. maja prekinuto napadom pripadnika PKK na nenaoružane turske vojnike, prilikom čega je masakrirano 33 ljudi. Nakon toga su novi predsjednik Sulejman Demirel i premijerka Tansu Ciler usvojili Plan Zamak, kojim je intenzivirana vojna kampanja protiv PKK kao i policijska i obavještajna represija nad Kurdima, i time na dugo vrijeme obustavljeni svi pokušaji da se sukob riješi mirnim putem.

Godine 2013. je za vrijeme Ergenekonskih suđenja je Levent Ersöz, bivši žandarmerijski general i šef obavještajne službe JITEM, optužen za ubistvo predsjednika Ozala, ali su optužbe na kraju odbačene.
Kapetanija

**Kapetanija** može značiti:
* **[[Lučka kapetanija]]**, tijelo za obavljanje poslova nadzora plovidbe u Republici Hrvatskoj
* **[[Kapetanija (Crna Gora)]]**, osnovna teritorijalna, upravna i administrativna jedinica u Kneževini/Kraljevini Crnoj Gori
* **[[Kapetanija (Kina)]]**, upravna jedinica tokom kineske dinastije Zhou
* **[[Kapetanija (Osmansko Carstvo)]]**, vojna oblast u Osmanskom Carstvu pod nadzorom kapetana, u početku utvrde na rijekama, a kasnije područja oko značajnijih utvrda, i u unutrašnjosti; specifičnost isključivo Bosanskog pašaluka
Noga

**Noge** su donji ekstremiteti čovjeka i drugih životinja, koji nose težinu tijela i daju podršku održavanju položaja i stabilnosti pri kretanju. Tokom kretanja, noge funkcioniraju kao "proširivi podupirači".

Noge se javljaju kao jednostruko ili višestruko parni organi, cilindričnog oblika.

Noga je sastavljena od jednog ili više segmenata i obložena mišićima i kožom, što joj omogućava pokretljivost. Kod brojnih životinja, noga se, na završnom dijelu, završava stopalom. Kombinacija pokreta na svim mogu se zglobovima omogućuje modeliranje kao jednog, linearnog elementa koji je sposoban da mijenja dužinu i rotaciju u omnidirekcijskom kuknom zglobu.

Kao komponenta namještaja se koristi za ekonomiju materijala koji su potrebnih za pružanje podrške za korisne površine, stolova ili sjedala stolica.

## Terminologija
* Unipedi: jedna noga, kao mehkušci
* Bipedi: dvije noge, kao čovjek i ptice
* Tripedi: tri noge, koje se prirodno ne javljaju kod zdravih životinja
* Kvadripedi: ćetiri noge, kao većina sisara (psi i konji, naprimjer)

Mnogi taksoni su obilježeni brojem nogu:
* Tetrapoda imaju četiri noge.
* Arthropoda: 4, 6 (Insecta), 8, 12 ili 14 nogu. Neki člankonošci imaju više od desetaka nogu; nekoliko vrsta ima i više od 100. Uprkos tome šta bi se iz njihovog imena moglo zaključiti, stonoge mogu imati manje od 20 ili više od 300 nogu, a Millipeda ("hiljada nogu") imaju manje od 1000, ali do 750 nogu.

## Komponente
Noga je struktura sa bruto anatomijom, što znači da je dovoljno velika da se vidi bez posebne pomoći. Njene komponente zavise od složenosti plana građe životinja. U ljudi i drugih sisara, noga uključuje kosti, mišiće, tetive, ligamente, krvne sudove, živce i kožu, sa njenim tv orevinama. U insekata, nogu također sadrži većinu tih elemenata, osim što oni imaju egzoskelet, koji zamjenjuje funkciju kostiju i kože.

Ponekad se kraj nogu ili stopalo, smatra dijelom noge; drugi put smatra se zasebnom strukturom. Slično tome, zglob kuka ili drugog mjesta gdje se noga pridaje glavnini tijela, može se smatrati odvojeno ili dijelom noge.

## Tetrapodne noge

U tetrapoda, anatomija, *noge* se koristi na cijeli ud. U medicini i preciznoj definiciji, odnosi se samo na segment između koljena i gležnja. Tanki donji segment se zove *goljenica* ili *potkoljenica*, a prednji dio se zove *cjevanica* ili *pretibija*.

U dvonožnih tetrapoda, dva donja ekstremiteta se nazivaju "noge", a dva gornja ekstremiteta kao "ruke" ili "krila".

## Povezano
* Ruka

## Reference
Preah Ko i Preah Keo

Priča o braći **Preah Ko** i **Preah Keo** (kmerski: "Sveti vol i Sveti dragulj") je kambodžanska legenda o dvojici braće, zaštitnicima te zemlje. Stariji brat, Preah Ko, bio je vol koji je posjedovao božanske moći, a u čijem su se trbuhu nalazili dragulji i dragocjenosti koje su drugi htjeli. Mlađi brat, Preah Keo, bio je čovjek. Prema predaji, njih su dvojica, inače zaštitnici Kambodže i donositelji blagostanja, otišli iz zemlje, ali ju nikada nisu doista napustili. 

Izrazito popularna među narodom, legenda o braći Preah Ko i Preah Keo postoji u nekoliko varijanti, a višestruko je obrađivana u književnosti, na filmu i u likovnoj umjetnosti; diljem zemlje, u svetištima, moguće je vidjeti kipove dvojice braće. Izvorište legende leži u konfliktu što ga je Kambodža imala sa Sijamom tokom XVI. vijeka; naime, sijamske snage su tokom tog perioda pokorile i osvojile dva kambodžanska glavna grada, Chaktomuk i Longvek, prilikom čega su iz zemlje odnijeli brojne dragocjenosti, ali i učenjake u svojstvu ratnih zarobljenika. Taj gubitak resursa i ljudstva bio je težak udarac za Kambodžu, zbog čega je nastala legenda kako su dvojica braće zaštitnika privremeno otišli iz zemlje, ali kako ju nisu napustili i kako se nastavljaju brinuti o njoj. 

## Vanjske veze
*
Reamker

***Reamker*** (kmerski: រាមកេរ្តិ៍; ) je kambodžanski ep. *Reamker* je temeljen na *[[Ramajana|Ramajani]]*, izvorno napisanoj na sanskrtu, te adaptira osnovnu hinduističku ideju u kontekstu budističkih koncepata, prikazujući balans između dobra i zla u svijetu. Naslov epa na kmerskom znači "Rāmina slava". Kao i njegov uzor, *Reamker* je filozofska alegorija, koja kroz protagoniste, princa Preah Reama i kraljicu Neang Sedu, analizira ideale pravde i vjernosti.

U samom epu, teme povjerenja, ljubavi, odanosti i osvete prikazuju se kroz susrete između fantastičnih likova poput prinleva, divova, majmuna i sirena te jedne princeze. Ipak, *Reamker* se u nekim aspektima razlikuje od *Ramajane*, sadržeći dodatne scene i stavljajući veći naglasak na likove Hanumāna i Suvannamacche. Jedna od velikih razlika je i u prikazu glavnog lika; naime, iako se navodi da je Preah Reama inkarnacija hinduističkog boga Višnua, njegove karakteristike, kao i one drugih likova, u Kambodži se smatraju odlikama običnih smrtnika, a ne božanske odlike kao što je slučaj u Indiji. Kompleksna međuigra snage i slabosti likova, iako je isprepletena magijom, svejedno predstavlja odlike primarno ljudskog ponašanja.

Kao i u drugim zemljama Jugoistočne Azije, priča o Rāmi, inače naširoko poznata među kmerskim stanovništvom, u Kambodži nije ograničena samo na književnost, već je prisutna i u drugim granama umjetnosti. Priča je gotovo redovito na repretoaru kraljevskog baleta, njezine likovne interpretacije krase interijere i eksterijere kraljevskih palača te hramova poput Angkor Wata i Banteay Sreija. Ovaj ep se danas smatra integralnim dijelom kambodžanske kulture i folklora.

## Vanjske veze
* រឿងរាមកេរ្តិ៍ខ្មែរ និងរ៉ាមគៀនថៃ
* The Reamker — Toni Shapiro-Phim 
* Reamker
* The Treasures of Angkor 
* The Reamker
Nemački Rajh

**Nemački Rajh** (nem. *Deutsches Reich* – "Nemačko Carstvo") je bilo službeno ime države Nemačke u periodu 1871−1943:

***[[Njemačko Carstvo|Nemačko Carstvo]]** je neslužbeni naziv za Nemački Rajh u periodu 1871−1918.
***[[Weimarska Republika|Vajmarska Republika]]** je neslužbeni naziv za Nemački Rajh u periodu 1919−1933.
***[[Treći Reich|Treći Rajh]]** ili **Nacistička Nemačka** su bili neslužbeni nazivi za Nemački Rajh u periodu 1933−1943.
**od 1943. do 1945. država je promenila službeno ime u Velikonemački Rajh.

Nacistička Nemačka se kasnije nazivala Treći Rajh računajući Sveto Rimsko Carstvo kao Prvi i Nemačko Carstvo iz 1871. kao Drugi, ignorišući Vajmarsku Republiku.
Rajh (razvrstavanje)

**Rajh** ima više značenja:

* Reich (Hunsrück), opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat

ili:

* 
** Sveto Rimsko Carstvo ili Prvi Rajh
** Njemačko Carstvo ili Drugi Rajh
** Nacistička Njemačka ili Treći Rajh
** 

## Povezano
* Njemački Rajh, razvrstavanje
Azerbejdžanski teritorij pod armenskom kontrolom van Nagorno-Karabaha

**Azerbejdžanski teritorij pod jermenskom kontrolom van Nagorno-Karabaha** su od ranih devedesetih do 2020. godine bili teritoriji pod kontrolom *[[de facto]]* nezavisne Republike Arcah van administrativnih linija nekadašnje sovjetske Nagornokarabaške autonomne oblasti koji su u tom položaju od postizanja primirja u ratu za Nagorno-Karabah. Površina ovih teritorija iznosila je 7,634&nbsp;km2 od ukupno 11.458&nbsp;km2 koliko je do 2020. godine kontrolisala Republika Arcah. Dve zajednice različito su nazivale ovaj prostor i tako među Azerima prevladava termin **7 okupiranih azerskih rajona oko Nagorno-Karabaha**, dok među Jermenima prevladava termin **Oslobođena područja Nagorno-Karabaha**.

## Povezano
* Crveni Kurdistan
1. krajiški partizanski odred

**1. krajiški narodnooslobodilački partizanski odred** je bio partizanski vojna jedinica formiran početkom novembra 1941. godine, spajanjem ustaničkih sa području Bosanskog Petrovca, Bosanskog Grahova, Glamoča i Podgrmeča (područje sjeverno od Grmeča).

Prvi krajiški narodnooslobodilački partizanski odred je, nakon godinu dana borbi i reorganizacije, sredinom oktobra 1942. godine prerastao u Šestu krajišku udarnu brigadu.

## Formiranje

Nakon savjetovanja u Stolicama, održanog 26. septembra 1941. godine nedaleko Krupnja u Srbiji, odlučeno je da se stvaraju veće slobodne teritorije i osnivaju vojne jedinica jedinstvene po ustrojstvu na čitavoj teritoriji Jugoslavije. Nazvane su - narodnooslobodilački partizanski odredi (NOPO), i u svom sastavu imali su bataljone i čete (80-120 boraca), kao osnovne vojne jedinice.

Član Pokrajinskog komiteta KPJ za Bosnu i Hercegovinu Đuro Pucar, koji je ilegalno  iz Banja Luke rukovodio ustankom u Bosanskoj krajini, sredinom oktobra 1941 saopštio je na sastanku kod sela Prekaja odluku o formiranju tri krajiška NOP odreda. Prvi krajiški NOP odred će pokrivati područje tadašnjih srezova: Sanski Most, Bosanski Novi, Bosanska Krupa, Bihać), Drvar, Bosanski Petrovac, Bosansko Grahovo i Glamoč). Štab odreda su sačinjavali: 
* Ljubo Babić, komandant,  
* Velimir Stojnić, politički komesar,   
* Vojo Todorović, zamjenik komandanta,  
* Moni Levi, ljekar, zamjenik političkog komesara.

## Jedinice Prvog krajiškog NOP odreda
I štab Prvog krajiškog NOP odreda, čim se početkom novembra 1941 prebacio s područja Drvara u Podgrmeč, naredio je da neke čete iz okoline Drvara i Petrovca pređu u Podgrmeč. Tako ojačane snage na Podgrmeču omogućile su veća dejstva prema naseljima i željezničkim prugama u dolinama rijeka Une i Sane.

U vrijeme formiranja odred se sastojao od tri bataljona :
* Prvi bataljon - Sanski, komandant Mihajlo Škundrić, politički komesar Pero Morača, zamjenik komandanta Milančić Miljević;
* Drugi bataljon - Krupski, komandant Vojo Todorović, politički komesar Slobodan Marjanović, zamjenik komandanta Mićo Kolundžija;
* Treći bataljon - Petrovačko-bihaćki, komandant Slavko Rodić, politički komesar Ilija Došen, zamjenik komandanta Nikola Karanović. Držao je položaje oko blokiranog Bosanskog Petrovca, kao i položaje prema Bihaću na liniji Ripač - Pritoka - Grabež

### Grmečka proleterska četa
Od boraca Prvog krajiškog NOP odreda, po naređenju Glavnog šaba za BiH, formirana je u Jasenici 27. februara 1942. četa od 107 boraca, od kojih 63 sa područja sanskog, krupskog, novskog i bihaćkog sreza, 38 sa petrovačkog sreza i 6 boraca od Drvara. Komandir čete bio je Zdravko Čelar. Četa je ušla u sastav Krajiškog proleterskog bataljona, formiranog u Čelincu 25. marta 1942. Za komandanta Bataljona određen je Zdravko Čelar, a za političkog komesara Esad Midžić. Teška vojnopolitička situacija onemogućila je odlazak bataljona na Romaniju u sastav Prve proleterske udarne brigade. Skoro četiri mjeseca bataljon je vodio danonoćne borbe u centralnoj Bosni, izgubio dosta boraca, među kojima i Zdravka Čelara i Esada Midžića, i sa 110 boraca prebacio se preko Save u Slavoniju.

## Reference
Italija (razvrstavanje)

**Italija** se može odnositi na:
* Italija, država
* Italija (Rimsko Carstvo)

ili:
* Velika Italija ili Imperijalna Italija

## Naselja
### Naselja u Meksiku
* Italia, Guaymas, naselje u opštini Guaymas
* Italia, Ocosingo, naselje u opštini Ocosingo
* Italia, Villa Corzo, naselje u opštini Villa Corzo
* Italia, Tierra Blanca, naselje u opštini Tierra Blanca
* Italia, Yahualica de González Gallo, naselje u opštini Yahualica de González Gallo

ili:
* Nueva Italia (razvrstavanje)
* La Piccola Italia, Isla, naselje u opštini Isla
* Rancho Italia, Actopan, naselje u opštini Actopan
* San José Italia, Siltepec, naselje u opštini Siltepec
* Salvador Italia, Chicomuselo, naselje u opštini Chicomuselo

### Naselja u Italiji
* Prol. Corso Italia, Napoli, naselje u provinciji Napoli
* Ficarazzelli-Bagni Italia, Palermo, naselje u provinciji Palermo

## Ostalo
* Italija vrednosti, politička partija
* Mlada Italija, politički pokret
* Ferrari 458 Italia, automobil
* 477 Italia, asteroid

## Povezano
* Kraljevina Italija (razvrstavanje)
* Fašistička Italija (razvrstavanje)
* Italia (razvrstavanje)
Kraljevina Italija (razvrstavanje)

**Kraljevina Italija** se može odnositi na:
* Kraljevina Italija (Sveto Rimsko Carstvo) (800–1806)
* Kraljevina Italija (1805–1814)
* Kraljevina Italija (1861–1946)
OSCE Minsk grupa

**OSCE Minsk grupa** bila je multilateralna grupa u okviru Organizacije za evropsku bezbednost i saradnju osnovana 1992. godine u nameri da podstakne mirno i obostrano dogovoreno postizanje rešenja u sukobu Jermenije i Azerbejdžana oko regiona Nagorno-Karabah, gdje je od 1991. do 2023. postojala *[[de facto]]* neovisna i međunarodno nepriznata Republika Arcah.

OSCE Minska grupa formalno je raspuštena 1. septembra 2025. godine, jednoglasnom odlukom Ministarskog vijeća OSCE-a, nakon zajedničkog poziva Jermenije i Azerbejdžana za njeno raspuštanje.

## Osnivanje i zemlje učesnice
24. marta 1992. godine dodatna skupština OSCE-a je pozvala trenutno predsedavajućeg da sazove posebnu konferenciju o Nagorno-Karabahu u najskorijem vremenu kako bi se stvorio forum za pregovore sa ciljem postizanja mirnoga rešenja konflikta i zaustavljanja rata u Nagorno-Karabahu na temelju principa, ciljeva i regulativa OSCE-a. Konferencija je trebala da bude održana u glavnom gradu Belorusije, Minsku. Iako konferencija nikada nije održana, naziv OSCE Minska grupa korišten je za označavanje napora unutar OSCE-a da se pronađe političko rješenje sukoba.

6. decembra 1994. godine na Samitu šefova država i vlada u Budimpešti doneta je odluka da se ustanovi kolektivno predsedništvo za vođenje procesa. Učesnici su izrazili jasnu političku volju da stacioniraju međunarodne mirovne snage kao esencijalni deo procesa postizanja rešenja konflikta.

U implementaciji odluka iz Budimpešte, mađarski diplomata i predsedavajući Marton Krasznai je 23. marta 1995. godine objavio mandat za kolektivno predsedništvo u kojemu su glavne instrukcije 1) da se ima pružiti prikladan okvir za rešavanje konflikta na način kako to podržava grupa, 2) da se ima postići primirje koje će omogućiti održavanje konferencije u Minsku i 3) da se treba promovisati mirovni proces kroz stacioniranje međunarodnih OSCE mirovnih snaga.

OSCE Minsk grupu predvodilo je kolektivno predsjedništvo koje sačinjavaju Francuska, Rusija i Sjedinjene Američke Države. Uz njeh, učesnice u radu grupe bili su i Belorusija, Nemačka, Italija, Portugalija, Holandija, Švedska, Finska, Turska i uz njih kao direktno zainteresovane strane Jermenija i Azerbejdžan. Navedene zemlje bi učestvovale u konferenciji kada bi se ona održala u Minsku.

Azerbejdžanska strana bila je snažan kritičar OSCE Minske grupe, delom i zbog sastava kolektivnog predsedništva koje su čine predstavnici tri zemlje sa veoma brojnom i utecajnom jermenskom dijasporom, dok je uz to Rusija bila strateški partner Jermenije i obe su zemlje članice Organizacije Ugovora o kolektivnoj bezbednosti. Azerbejdžanska strana je također okrivila grupu i za veliki stepen neefikasnosti u rešavanju konflikta. Pojedini članovi azerbejdžanske skupštine predlagali su uključivanje Turske i Nemačke u kolektivno predsedništvo.

## Povezano
*Arbitražna komisija Mirovne konferencije o Jugoslaviji
*Mirovni planovi za BiH
Vojni memorandum u Turskoj 1997.

**Memorandum 28. februara** je izraz kojim se u Turskoj opisuju odluke Savjeta nacionalne bezbjednosti, koje je, pod pritiskom vojnog vodstva, dovele do ostavke premijera Necmettina Erbakana. Razlog je bilo nezadovoljstvo vojske Erbakanovom politikom, čija je islamistička stranka, na vlasti od prethodne godine, favorizirala orijentaciju Turske prema islamskom umjesto zapadnom svijetu, odnosno sprovodila politiku povratku otvorenom ispovijedanju islama koje je bilo zatomljeno u kemalističkoj i sekularističkoj Turskoj. Memorandum je zahtijevao odustajanje od Erbakanove politike, a što je sproveo novopostavljeni premijer Mesut Yilmaz. Iako memorandum nije izazvao nasilje, niti doveo do suspenzije Ustava ili raspuštanja Parlamenta, u Turskoj se često naziva **post-modernim pučem**, odnosno posljednjim slučajem da je u Turskoj vlast smijenjena intervencijom vojske.
Sarıkız, Ayışığı, Yakamoz i Eldiven

**Sarıkız** (), **Ayışığı** (), **Yakamoz** () i **Eldiven** () su nazivi navodnih planova za državni udar koje su 2004. izradili najviši oficiri turskih oružanih snaga u svrhu rušenja vlade premijera Redžepa Tajipa Erdogana. Autor sva četiri plana bio je admiral Özden Örnek, kome se također pripisivalo učešće u prethodne godine izrađenim planovima za puč poznat kao Operacija Malj. Örnekovi navodni planovi su predviđali stvaranje paralelne organizacije koja bi osim aktivnih pripadnika vojske uključivala civile, prije svega novinare i druge uticajne ličnosti iz javnog života, koji bi se trebali organizirati u samostalne ćelije i "potajno" kreirali javno mišljenje kako bi puč dobio podršku u narodu. Örnek i zavjerenici, međutim, takvu podršku nisu dobili te su morali odustati od planova. Javnost je za planove doznala 2007. godine, kada je liberalni tjednik *[[Nokta]]* objavio navodne dijelove Örnekovog dnevnika u kojima se iznose detalji planova. Örnek je opovrgao sve navode, a *Nokta* došla pod žestoki udar vojnih krugova, te je iste godine prestala sa izlaženjem. Örnek je pet godina kasnije uhapšen i osuđen na zatvor zbog sudjelovanja u Nakovnju, mada je kasnije pušten.
Pyeongchang

**Pjongčang** () je grad i okrug u Južnoj Koreji, u pokrajini Kanvondo, u regionu Korejskih planina. Dom je brojnih budističkih hramova, uključujući Voljeongs. Udaljen je oko 180&nbsp;km od Seula, glavog grada Južne Koreje. Pjongčang je domaćin Zimskih olimpijskim igara 2018.

## Historija

Regionom Pjongčang upravljala je dinastija Gogurje, tokom perioda Tri kraljevstva, koji se tada zvao Ukohjen (). Nakon što je dinastija Sila u sedmom vijeku osvojila druga dva kraljevstva (Gogurje i Baekđe), preimenovana je u Baekojen ().

Nakon uspostavljanja dinastije Goguje i pokretanja sistema 10 provincija, sjever regona Pjongčang uključen je u Sakbangdo, dok je jug uključen u Jangvangdo. Zatim je bio pod kontrolom Vondžua. Kada je kralj Hjeongjong donio novi administrativni zakon, istok je pripao regionu Dong-gjeo, dok je ostatak uključen u region Jangvangdo. Upravnik oblasti je postavljan od strane centralne vlade, dok je nezavisnst od Vondžua stekao 1299.

Nakon što je dinastija Čoson došla na vlast i teritorija je podijeljena na osam provincija, region je uključen u provinciju Kanvondo. Godine 1895, ukinut je sistem osam provincija, uspostavljen je sistem od 23, Pjongčang je uključen u Čungbu provinciju. Sledeće godine uspostavljen je sistem od 13 provincija, a Pjongčang je ponovo uključen u provinciju Kanvondo.

## Geografija

Nadmorska visina Pjongčanga je širokougaona, 84% teritorije uključuje planine, sa prosječnom nadmorskom visinom 750 metara.

Jedno od najpoznatijih naselja, Daevaleng-mjen, nadmorske je visine između 700 i 800 metara, dok su pojedine oblasti preko 1 000 metara visine.

### Klima

Ljeta u Pjongčangu su topla, pod uticajem umjerenokontinentalne klime (Kepenova klasifikacija klimata: Dwb). Zime su duge i sa dosta snijega, dok su ljeta relativno kratka.

Prosječne temperature u periodu od 2000 do 2010 su 7,0&nbsp;°C i to je manje od temperatura u provinciji Kanvondo, gdje je prosječna temperatura 8,9&nbsp;°C. Godišnje padavine u regionu od 2000 do 2010 su 1.555,0&nbsp;mm i veće su od padavina u Kanvondou, gdje su prosječne padavine 1.491,5&nbsp;mm.

Najtopliji mjeseci su jul i avgust, dok su januar i februar najhladniji.



## Administrativna podjela

Okrug Pjongčang podijeljen je na istoimeni grad i sedam manjih administrativnih jedinica.

## Reference

## Vanjske veze

* Sajt vlade Pjongčanga 
* Sajt Pjongčanga 2018
Operacija Malj

**Operacija Malj** () je naziv za navodni plan državnog udara kojeg su 2003. godine najviši oficiri oružanih snaga napravili u svrhu rušenja turske vlade pod vodstvom premijera Erdogana i njegove Stranke pravde i razvoja (AKP). Razlog za navodni puč je bilo nezadovoljstvo vojske, koja se  tradicionalno bila zalagala za očuvanje sekularnog karaktera moderne turske države, Erdoganovom politikom povratka otvorenog ispovijedanja islama u turski javni život. Navodni plan je predviđao da se izvede niz atentata, bombaških napada i drugih terorističkih akcija koje bi se mogle pripisati ekstremističkim organizacijama ili susjednoj Grčkoj, te poslužiti kao povod da vojska pod parolom "zavođenja reda i mira" preuzme vlast. Plan nije bio sproveden u djelo, a do javnosti dopro 2010. godine, kada je pohapšeno nekoliko stotina oficira i drugih osoba navodno povezanih sa planiranim pučem. 2012. je niz optuženika osuđen na zatvorske kazne, ali su pušteni 2014. presudom Ustavnog suda, koji je ustvrdio da su im povrijeđena građanska prava. Na ponovnom suđenju 2015. godine su oslobođeni svih optužbi.

## Povezano
*Duboka država
*Ergenekon
Cyril Ramaphosa

**Matamela Cyril Ramaphosa** (17. novembar 1952 -) je južnoafrički političar, aktivist i poslovni čovjek koji od 2018. služi kao trenutni predsjednik Južne Afrike, a od kraja 2017. kao predsjednik vladajuće stranke Afrički nacionalni kongres. Ramaphosa je političku karijeru započeo kao aktivist u borbi protiv apartheida, a posebno se istakao u sindikalnom aktivizmu, te je 1982. osnovao Nacionalnu uniju rudarskih radnika (NUM), danas najmoćniji i najuticajniji sindikat u Južnoj Africi. Neposredno pred ukidanje apartheida bio je jedna od ključnih ličnosti u pregovorima ANC sa bjelačkom Nacionalnom strankom. Poslije uvođenja višerasne demokracije je postao izuzetno uspješan poslovni čovjek, čije se bogatstvo danas procjenjuje na oko pola milijarde dolara. Od 2014. do 2018. je služio kao potpredsjednik Južne Afrike, a mjesto predsjednika je preuzeo nakon ostavke svog prethodnika Jacoba Zume.