open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Arsenal

**Arsenal** (od talijanskog: *arsenale*, od arapskog: *dār-ṣinā‘a*=radionica) je kompleks radionica i skladišta za izradu, popravak i čuvanje oružja, municije i ratnog materijala za snabdjevanje vozila i ratnih brodova gorivom i hranom.

## Historija

Prvi arsenali pojavili su se u Antičkom Egiptu i Asiriji tokom 12. vijeka pne.. 
Od 7 vijeka pne. arsenale grade Kartažani, Grci (*neorie*) i Rimljani (*navalia*).

Prvi grčki arsenali bili su od drva, a prvi zidani pojavili su se u 4. vijeku pne. - takav je bio onaj iz Samosa. Čuven je bio arsenal pirejske luke **Zea**, poznat po tome da može primiti oko 400 brodova. 
Grci su svoje arsenale nazivali ὁπλοϑήκη (oružarnica) a Rimljani - *armamentarium*, sa istom značenjem.

Za antike pomorski arsenali koristili su se za čuvanje i popravak brodova, dok se gradnja odvijala u privatnim brodogradilištima.

U srednjem vijeku najpoznatiji i najveći bio je Venecijanski arsenal podignut između 1150. - 1200. koji je do 15. vijeka izrastao u pravi industrijski pogon, sa natkrivenim dokovima, u kom se pored brodova proizvodilo i oružje, užad, jedra i gotovo sve ostalo što treba mornarici. Pored njega velike arsenale imali su Amalfi i Pisa kog su podigli Medici početkom 16. vijeka.
I Engleska je počela graditi brojne arsenale, kad je shvatila da je ratna mornarica najvažnija za supremaciju u svijetu, tako su podignuti arsenali u Portsmouthu (1495), Deptfordu (1509.), Southamptonu, Woolwichu, Sheernessu (za Elizabete I). A od 19. vijeka u Gibraltaru, Hong Kongu, Simon's Townu.

Kako se razvijala artiljerija, pojavio se i novi tip arsenala za kopnenu vojsku kao što je onaj iz Torina čija je izgradnja počela 1659., a dovršen je 1738. Takav je bio i berlinski **Zeughaus** koji je izgrađen od 1694. do 1706. 
Odtad se arsenali dijele na pomorske i vojne. Poznati vojni arsenali podignuti su u Strasbourgu, Kijevu, Madridu i Beču.

U vrijeme ratova s Osmanlijama tokom 16. i 17. vijeka - Hrvatska Vojna krajina snabdjevana je oružjem i vojnom opremom iz arsenala u [Ljubljani i [Grazu.

### Arsenali na istočnoj obali Jadrana

Na istočnoj jadranskoj obali najstariji pomorski arsenal sagrađen je u 13. vijeku u Dubrovniku (orsan), i nešto kasnije i na Hvaru (oko 1300. On je između 16./17. vijeka i natkriven, a koristio se kao zimovalište venecijanske jadranske flotile i kao logistički punkt za brodove koji su 
plovili prema Levantu. Arsenali su izgrađeni i u Cresu (arsan), Kotoru (14. vijek), Korčuli (18. vijek) i Zadru (Veliki arsenal iz 1752).

Austrijsko Carstvo je između 1856–64. podiglo moderni pomorski arsenal u Puli sa brodogradilištem i natkrivenim suhim i plutajućim pontonskim dokovima.

Danas se funkcija arsenala sve više gubi jer njihov posao preuzimaju brodogradilišta i specijalizirane tvornice za proizvodnju oružja.

## Povezano
* Venecijanski arsenal
* Arsenal u Puli

## Reference

## Vanjske veze

* ''Arsenale'' (na portalu Treccani)
The No Smoking Orchestra

**The No Smoking Orchestra**, češće nazvana **Emir Kusturica & The No Smoking Orchestra**, je srpska rock grupa osnovana u Beogradu 1993. godine.

Grupu je 1993. godine osnovao Nenad Janković koji je nakon preseljenja u Beograd iz Sarajeva odlučio oživjeti Zabranjeno pušenje, bend koji je 1980. godine osnovao s Davorom Sučićem, a koji je u to doba bio u mirovanju nakon 1990. godine. Grupa je u početku nastupala kao "Zabranjeno pušenje", ali je na kraju promijenila naziv u "Emir Kusturica & The No Smoking Orchestra" kada se 1998. godine pridružio poznati srpski režiser Emir Kusturica, koji je prethodno bio član Zabranjenog pušenja 1987. godine. Grupa je 1998. komponovala muziku za Kusturičin film *[[Crna mačka, beli mačor]]*, koja je osvojila Srebrnog lava na Venecijanskom filmskom festivalu iste godine.

## Članovi

### Aktivni
* Emir Kusturica – ritam gitara, električna gitara, prateći vokal (1998.–danas)
* Stribor Kusturica – bubnjevi, udaraljke, prateći vokal (1996.–danas)
* Zoran Marjanović (Čeda) – udaraljke, bubnjevi (2001.–danas)
* Zoran Milošević (Zoki) – harmonika (1998.–danas)
* Nenad Petrović (Neša) – saksofon (1999.–danas)
* Goran Popović (Pop) – tuba, truba, bas-gitara (2001.–danas)
* Dejan Sparavalo – violina, prateći vokal (1996.–present)

### Bivši članovi
* Aleksandar Balaban – tuba, truba (1998.–2001.)
* Nenad Gajin (Coce) – električna gitara, ritam gitara, akustična gitara (1999.–2004.)
* Goran Jakovljević (Terry) – gitara (1996.–1998.)
* Dražen Janković (Herr Dralle Draugentaller) – klavijature, orgulje, prateći vokal (1996.–2018.)
* Nenad Janković (Dr. Nele Karajlić) – vokal, prateći vokal, klavijature (1993.–2012.)
* Goran Markovski (Glava Markovsky) – bas-gitara, bas balalaika (1996.–2005.)
* Ivan Maksimović – električna gitara, ritam gitara, akustična gitara, bouzouki (2004.–2019.)

## Diskografija
Izvori: thenosmokingorchestra.com , discogs.com
### Studijski albumi
* *Ja nisam odavle* (1997.) (kao Zabranjeno pušenje)
* *Black Cat, White Cat* (1998.)
* *Unza Unza Time* (2000.)
* *Life Is A Miracle*  (2004.)
* *Live Is A Miracle In Buenos Aires* (2005.)
* *Emir Kusturica's Time Of The Gypsies Punk Opera* (2007.)
* *Corps Diplomatique* (2018.)

### Kompilacijski albumi
* *The Best Of Emir Kusturica and The No Smoking Orchestra* (2009.)

## Reference

## Vanjske veze
* Službena Internet stranica 
* Emir Kusturica & The No Smoking Orchestra na Discogsu
* No Smoking Orchestra
Glavni ministar Fidžija

**Glavni ministar Fidžija** (engleski: *Chief Minister of Fiji*) bio je šef kabineta kolonijalnog Fidžija u periodu od 20. rujna 1967. do 10. listopada 1970. godine. Funkcija glavnog ministra bila je preteća funkcije premijera uspostavljene po sticanju nezavisnosti 1970. godine, a utemeljena je 1967. godine u jeku reformskih zahvata britanskih kolonijalnih vlasti, čiji je cilj bila izgradnja modernih političkih institucija koje su Fidži trebale pripremiti za nezavisnost. 

Glavnog ministra imenovao je guverner Fidžija, a da bi zadržao svoju poziciju morao je uživati podršku Zakonodavnog vijeća. Prvi glavni ministar postao je ratu Kamisese Mara, čija je Stranka saveza imala većinu u Zakonodavnom vijeću; Mara je na toj funkciji ostao sve do ukidanja kolonijalne uprave, kada je funkcija glavnog ministra zamijenjena onom premijera, te je nastavio obnašati novu dužnost sve do 1987. godine. 

## Spisak glavnih ministara
Zakonodavno vijeće (Fidži)

**Zakonodavno vijeće** (engleski: *Legislative Council*) bio je parlament kolonijalnog Fidžija i preteča suvremenog Parlamenta, koji je utemeljen po sticanju nezavisnosti 1970. godine. Zakonodavno vijeće uspostavljeno je 1875. godine, nedugo nakon početka britanske kolonizacije, kada je prvi stalni guverner Fidžija, Arthur Hamilton-Gordon, utemeljio kolonijalne institucije među kojima je bilo i Zakonodavno vijeće; dotad je uz guvernera postojalo samo savjetodavno Izvršno vijeće. Inicijalno je vijeće imalo 10 imenovanih članova - šest kolonijalnih dužnosnika i četiri imenovana člana koji nisu bili dužnosnici - koji su u pravilu bili Europljani, tako da domaće stanovništvo inicijalno nije imalo nikakvu reprezentaciju u kolonijalnoj administraciji. 

Tokom narednih desetljeća, Zakonodavno vijeće je prolazilo kroz brojne reforme, prva od kojih je inicirana 1904. godine. Broj članova Vijeća s godinama je povećavan, a uz imenovane, uspostavljeni su i izabrani članovi, čime je domaće stanovništvo konačno dobilo pravo reprezentacije, iako je ono inicijalno bilo brojčano ograničeno. S vremenom su pravo izbora i reprezentacije dobile žene i Indofidžijci, a opće biračko pravo uvedeno je 1966. godine za sve punoljetne građane. Naredne godine utemeljena je i odgovorna vlada, što je bio prvi korak prema potpunoj nezavisnosti Fidžija; novoutemeljena funkcija glavnog ministra direktno je ovisila o podršci u Zakonodavnom vijeću, što je značilo da je ono uživalo značajne ovlasti. 

Nakon nezavisnosti Fidžija 1970. godine, posebna klauzula zahtijevala je nastavak postojanja Zakonodavnog vijeća, koje je nakon prvih izbora nakon nezavisnosti postalo Predstavnički dom. 

## Sastav Zakonodavnog vijeća

## Reference
Bazelski mir

**Bazelski mir** se sastoji od mirovnih sporazuma koje je Revolucionarna Francuska sklopila 1795. sa tri države; sa Kraljevinom Pruskom 5. aprila, sa Španjolskim Carstvom 22. jula i sa Grofovijom Hessen-Kassel 28. augusta.

## Karakteristike sporazuma
Kraljevina Pruska i Španjolska dva glavna protivnika Francuske Republike, povukle su se iz Prve koalicije, priznajući još jednom Revolucionarnoj Francuskoj ulogu velike sile sa jednakim pravima.
Francusku je zastupao François Barthélemy a ostale tri države; Karl August von Hardenberg, Domingo d'Yriarte i Friedrich Sigismund Waitz.

Kraljevina Pruska predala je Prvoj Francuskoj Republici svoje dotadašnje teritorije na lijevoj obali Rajne, ali u tajnom članku ugovora dato obećanje o teritorijalnoj kompenzaciji na desnoj obali rijeke, ako je lijeva obala definitivno pripadne Francuskoj.

Španjolska koja je bila loše pripremljena za rat sa Francuskom, koji se vodio od 1793.do 1795. pa je poraz izgledao neizbježno, pristala je na inzistiranje Manuel Godoya na pregovore, zbog tog mu je zahvalni dvor dodijelio titulu **Princ mira** (Príncipe de la Paz).

Tim sporazumom Francuska je Španjolskoj vratila teritorije koje je zauzela na Iberijskom poluotoku. Zauzvrat je Španjolska - Francuskoj morala predati Santo Domingo (dio otoka Hispaniola današnji Haiti).

Sporazum je naljutio Veliku Britaniju, koja je nakon tog u oktobru 1796. napala španjolsku flotu i nanjela joj težak poraz. Kad je Španjolska 1797. objavila rat Velikoj Britaniji. 1797. Britanska mornarica zavela je totalnu blokadu Cádiza i smanjila broj brodova koji su uplovili u njegovu luku sa 171 u 1796. na svega devet 1797.

## Reference

## Vanjske veze
* ''Pace diBasilea 1795'' na portalu Dizionario storico della Svizzera
Tamanraset (pokrajina)

**Tamanraset** (arapski: تمنراست, Wilāya Tamanrāssat) je jedna od 48 Alžirskih pokrajina (vilajeta) na koji je Alžir od 1984. administrativno podjeljen.

## Geografija

Tamanraset se prostire na jugu zemlje po pustinjskoj sahari na površini od 556,200 km² (po tome je najveća u zemlji) u kojoj živi samo 176,637 stanovnika.

Pokrajina je poznata po dva nacionalna parka Tassili n'Ajjer i Ahagar.

Tamanraset graniči sa slijedećim Alžirskim pokrajinama, sa sjevera sa Gardajom, sa sjeveroistoka sa Varglom, sa istoka sa Iliziom i sa zapada Adrarom, a sa juga sa državama Mali i Niger.

Pokrajina je administrativno podjeljena na 7 distrikta (daïrasa) i 10 općina (baladija).

Administrativni centar Pokrajine Tamanraset je istoimeni grad Tamanraset.

## Reference

## Vanjske veze
* ''Tamanrasset (Wilaya de Tamanghasset)'' (na portalu Mapnall)
Tamanraset

**Tamanraset** (arapski: تامنغست) za Francuske kolonijalne uprave znan kao **Fort Laperrine**, je grad i općina od 81,752 stanovnika na jugu Alžira u Pokrajini Tamanraset u kojoj je i administrativni centar.

## Geografija
Smješten je u planiskom masivu Ahagar u oazi istoimenog vadija, iako nadmorska visina grada od 1.388 metara ublažava nešto vrelu pustinjsku klimu, ipak su i u njemu zabilježene najviše temperature na svijetu od preko 48 °C.

Poznat je kao prijestolnica alžirskih Tuarega koji su većinsko stanovništvo u oazi, oni se bave uzgojem agruma, breskvi, kajsija, datulja,  badema, smokvi, žitarica i  kukuruza. Njegove crvene kuće i veličanstven brdoviti pejzaž čine ga atraktivnom turističkom destinacijom za hladnijih zimskih mjeseci.
Od grada Alžira je udaljen 1900 km i oko 400 od granice sa Malijem.

Okolica se nalazi u potpunosti unutar velike saharske pustinje, fiziografija tog kraja uključuje ogromni pojas pješčanih dina Velikog istočnog i Velikog zapadnog Erga, koje se protežu zapadno i sjeveroistočno od vapnenačke visoravni Tademait koja leži sjevernije od grada.

Masiv Ahagar ima prosječnu nadmorsku visinu od 900 metara i prostire se u dužinu nekih 1.550 km u pravcu sjever-jug a 2.092 km u pravcu istok-zapad. Njegov najviši vrh Tahat visok 2918 metara, nalazi se pedesetak km sjevernije od grada.

Rijetko stanovništvo tog kraja uglavnom su nomadski stočari koji žive na najvišim dijelovima Masiva Ahagar, gdje oskudne kiše ipak omogućuju da izraste nešto stepske trave na kojima napasaju svoja stada deva i koza.

## Historija
Tamanraset je sve do 20. vijeka bio selo na karavanskom putu preko Sahare, u grad je izrastao uz vojni garnizon, koji je čuvao transsaharske trgovačke putove. 
Vremenom je izrastao u važnu usputnu stanicu na asfaltiranom putu sjever-jug nazvanim Transaharski autoput koji je od sjevernog Alžira do Tamanraseta izgrađen 1980.

Grad je danas poznat po francuskom istraživaču, asketu i pustinjaku - Charlesu de Foucauldu, koji se 1905. doselio i podigao svoj eremitorij i u njemu sastavio gramatiku i rječnik tuareškog jezika.

Njemu je podignut spomenik u obliku kolumne u blizini mjesta gdje je ubijen 1916.
Grad ima i muzej specijaliriran za Tuarege i njihovu umjetnost i običaje.

Tamanraset ima i aerodrom (IATA: TMR, ICAO: ICAO) sa najviše letova prema gradu Alžiru. a nešto rijeđe i prema Oranu i drugim alžirskim gradovima.
## Reference
 
## Vanjske veze

* ''Tamanrasset, capitale du Hoggar : mythes et réalités'' 
* ''Tamanrasset - Guide et photos''
Dainis Krištopāns

**Dainis Krištopāns** (Ludza, 27. rujna 1990.) je latvijski rukometaš i reprezentativac, trenutno član francuskog kluba Paris Saint-Germain. Krištopāns igra na poziciji desnog vanjskog, a sa svojih 215 cm visine, jedan je od najviših aktivnih rukometaša na svijetu. 

Karijeru je započeo u rodnoj Latviji, a prije prelaska u Vardar 2017. godine igrao je u Slovačkoj, Kataru i Bjelorusiji. Na ljeto 2020. godine postaje član Paris Saint-Germaina. Za latvijsku reprezentaciju debitirao je 2013. godine te je sudjelovao na EHF Euru 2020. godine, što je bio debi njegove reprezentacije na nekom međunarodnom natjecanju. 

## Vanjske veze
*Dajnis Kristopans profile
*Profile at ehfcl.com
Sleng

**Sleng** je specifičan govor jedne društvene grupe. 
U sociološkom smislu, proučavanjem slenga neke društvene grupe (vršnjačke, profesionalne i druge) može se mnogo saznati o samoj grupi, njenoj strukturi i grupnoj dinamici.

## Definicija slenga
Lingvisti nemaju jednostavnu i jasnu definiciju slenga, ali se slažu da je u pitanju konstantno promenljiv fenomen prisutan u svakoh potkulturi u svetu. Neki tvrde da sleng postoji jer ljudi nekako moraju definisati nova iskustva koja prolaze u modernom vremenu.  U pokušaju da reše problem nepostojanja jasne definicije, Betani K. Dumas i Džonatan Lajter tvrde da se izraz treba smatrati istinskim slengom ako ispunjava najmanje dva od narednih kriterijuma:

:* Umanjuje, barem privremeno, dostojanstvo formalnog ili ozbiljnog govora ili pisanja; drugim rečima, lako se može shvatiti u tim kontekstima kao istaknuta zloupotreba registra.
:* Njegova upotreba implicira da je korisnik upoznat sa onime na šta misli, ili sa grupom ljudi koji su upoznati sa upotrebom termina.
:* Predstavlja tabu termin u običnom diskursu s ljudima višeg društvenog statusa ili više odgovornosti.
:* Zamenjuje dobro poznati konvencionalni sinonim. Ovo se radi primarno radi izbegavanja neugodnosti koju izaziva konvencionalni sinonim ili iritantnosti zbog potrebe daljeg elaboriranja.

## Razlozi za upotrebu slenga
Erik Partridž je izdvojio čak 15 razloga za upotrebu slenga:
* razonoda,
* da se bude duhovit ili dosetljiv,
* da se bude drugačiji,
* slikovito izražavanje,
* skretanje pažnje,
* bežanje od klišea,
* obogaćivanje jezika,
* da govor postane konkretniji,
* ublažavanje ozbiljnosti,
* korišćenje razgovornog jezika,
* olakšavanje društvene interakcije,
* podsticanje prisnosti,
* pokazivanje pripadnosti,
* isključivanje drugih,
* postizanje tajnovitosti.
Kao što se vidi, sleng ima prevashodno društvenu funkciju, jer doprinosi izgradnji ličnog i društvenog identiteta i olakšava komunikaciju unutar date društvene grupe.

## Povezano
*Žargon
*Argo

## Reference

## Vanjske veze
Žibritov

**Žibritov** je naseljeno mjesto u okrugu Krupina, u Banskobistričkom kraju, Slovačka Republika.

## Stanovništvo

Prema podacima o broju stanovnika iz . godine naselje je imalo  stanovnika.

### Etnički sastav

### Religija

## Reference

## Vanjske veze
*
Adrar (pokrajina)

**Adrar** (arapski: ولاية أدرار, Wilāya Ardar) je jedna od 48 Alžirskih pokrajina (vilajeta) na koji je Alžir od 1984. administrativno podjeljen.

## Geografija

Adrar se prostire na jugu zemlje po pustinjskoj sahari na površini od 439,700 km² (po tome je drugi u zemlji) u kojoj živi 399,714 stanovnika.

Poznat je po tom što ima 299 ksara, razbacanih po oazama.

Adrar graniči sa slijedećim Alžirskim pokrajinama, sa zapada sa Tinduf, sa sjevera sa Bešarom i El Bajadom i sa istoka sa Gardajom i Tamanrasetom, a sa juga sa državama Mali i Mauritanija.

Pokrajina je administrativno podjeljena na 11 distrikta (daïrasa) i 28 općina (baladija).

Administrativni centar Pokrajine Adrar je istoimeni grad Adrar.

## Reference

## Vanjske veze
* ''Adrar (Wilaya d’ Adrar)'' (na portalu Mapnall)
Adrar (Alžir)

**Adrar** (arapski: أدرار) je grad i općina od 68,276 stanovnika na jugozapadu Alžira u Pokrajini Adrar u kojoj je i administrativni centar.

## Geografija
Adrar je najveće naselje u nizu povezanih oaza grupe Touat, u saharskoj pustinji. Prostire se između pojasa pješčanih dina regije Erg Šeš i Velikog zapadnog Erga, nedaleko od korita Vadi Messaouda.
Od grada Orana je udaljen 1400 km prema jugu.
Stari dio grada je karakterističan po kućama masivnih zidova od crvene adobe opeke.

## Historija

Njegovo historijsko ime **Timmi** dali su mu lokalni Berberi koji su tu osnovali svoj ksar (utvrđeno selo). Njegovo današnje ime potječe od berberskog - *adrar* = planina. 
Adrar je tokom historije bio strateški punkt na trgovačkom putu između Sjeverne i Zapadne Afrike.

Francuzi su 1900. preoteli  Adrar od Marokanaca, a od 1962. je postao dio nezavisnog Alžira.
Za Francuske kolonijalne uprave podignuta je kasarna sjeverno od starog ksara za smještaj garnizona. To je utjecalo na transformaciju stanovništva, koje se dotad bavilo poljoprivredom da se prebaci na tercijarne aktivnosti.

Najveći poticaj se dogodio 1975. kad je Adrar postao pokrajinski administrativni centar, jer je odtad od relativno malog gradića sa 5000 stanovnika, do 1998. narastao do brojke 42.735.

Današnji Adrar je grad moderne arhitekture ortogonalnog rasporeda ulica, sa dva velika trga i monumentalnim slavolukom na ulazu u grad.

Adrar ima i aerodrom (IATA: AZR, ICAO: DAUA) sa letovima prema 8 različitih gradova i 2 države.

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''Adrar, oasis Algeria'' 
* ''Adrar, des ksour à la grande ville''
Fernando VI od Španije

**Fernando VI** (Madrid, 23. septembar 1713. - Villaviciosa de Odón (Madrid), 10. august 1759. bio je treći španjolski kralj iz Dinastije Bourbon, koji je vladao 
od 1746. do 1759. Za svog mandata držao se politike neutralnosti i provodio postepene reforme.

## Biografija

Rođen je kao drugorođeni sin u braku Felipea V i njegova prve supruge Marije Louise Savojske. Za vladavine svog oca nije imao nikakvog udjela u političkom životu zemlje, koji se odvijao pod velikim utjecajem njegove druge supruge Isabel (Elisabette) Farnese. Kad je Fernando u maju 1746. naslijedio tron od svog oca, odlučio je izbjeći dvorske i političke intrige, pa je bio u stanju izbjeći sukobe tokom svoje vladavine. Oslanjao se na ministra svoga oca Markiza Ensenada, koji je pokrenuo administrativne i financijske reforme.

Fernando je bio veliki mecena umjetnosti i nauke, 1752. osnovao je Kraljevsku Akademiju likovne umjetnosti San Fernando, kao i botanički vrt i opservatorij. Pomagao je rad brojnih Ekonomskih udruženja prijatelja zemlje (*Sociedad Económica de los Amigos del País*)  koja su nastojala unaprijediti poljoprivredni i tehnički život zemlje. 
Bio je vjeran i odan suprug svojoj ženi kraljici - Mariji Bárbari od Bragançe, sa kojom je dijelio ljubav prema muzici i operi.

Fernando je 1753. sklopio konkordat sa Svetom stolicom kojim je vratio prava oduzeta posljednjem kralju iz Dinastije Habsburgovca - Carlosu II, to se naročito odnosilo na pravo imenovanja biskupa i oporezivanje klera.
Nakon smrti supruge Marije Bárbare 1758. Fernando je obolio od tuge tako da nije dugo živio nakon nje.
Kako nisu imali djece kruna je pripala njegovom polubratu dotadašnjem kralju Napuljskog Kraljevstva - Carlosu III.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Ferdinand VI, king of Spain''
Fidži (dominion)

**Dominion Fidži** (engleski: *Dominion of Fiji*) bio je službeni naziv nezavisnog Fidžija od 10. listopada 1970. godine do proglašenja republike 6. listopada 1987. godine. Do 1970. godine, Fidži je bio britanska kolonija pod direktnom upravom Londona. Međutim, u jeku dekolonizacije koja je uslijedila nakon Drugog svjetskog rata, Britanija je izrazila namjeru da i Fidžiju da punu nezavisnost, što je iniciralo dugotrajne pregovore između tadašnjeg glavnog ministra, Kamisesea Mare, i predstavnika Indofidžijaca. Pregovori su kulminirali planom o nezavisnosti, kojeg je Britanija na koncu prihvatila i dala Fidžiju nezavisnost 10. listopada 1970. godine. 

Međutim, inicijalno je Fidži stekao nezavisnost kao dominion te je i dalje zadržao određene veze s Britanijom. Tadašnja britanska kraljica, Elizabeth II., tako je formalno ostala državni poglavar Fidžija, dok je njezin predstavnik u dominionu bio generalni guverner. Ipak, Fidži je dobio značajnu unutarnjopolitičku autonomiju te je imao dvodomni Parlament s velikim ovlastima, a državom je faktički upravljao premijer; dotadašnji glavni ministar Mara nastavio je obnašati dužnost premijera i nakon sticanja nezavisnosti. Prije 1987. godine, Kraljica je u tri navrata službeno posjetila dominion Fidži. 

Situacija u dominionu bila je relativno mirna sve do 1987. godine, kada je Marinu vladu svrgnula koalicija koju je predvodio Timoci Bavadra, a kojom su dominirali Indofidžijci. Oko mjesec dana nakon izbora, potpukovnik Sitiveni Rabuka izveo je, 14. svibnja, prvi od dva državna udara; Bavadrina vlada je svrgnuta, a iako je Rabuka inicijalno izrazio lojalnost Kraljici, situacija je kulminirala kada je generalni guverner, Penaia Ganilau, odbio prihvatiti Rabukinu vladu. Krajem rujna iniciran je i drugi puč, što je u konačnici kulminiralo Rabukinim proglašenjem Republike Fidži 6. listopada 1987. godine i raskidom svih državnopravnih veza s Britanijom. 

Ganilau je tada pisao Kraljici, a London je posljedično prihvatio proglašenje republike. Nakon tog čina, Penaia Ganilau je postao prvi predsjednik Fidžija, a na čelo države je došla privremena vlada koju je predvodio Kamisese Mara.

## Vanjske veze
*
*
*
Tinduf (pokrajina)

**Tindouf** (arapski: ولاية تندوف, Wilāya Tindouf) je jedna od 48 Alžirskih pokrajina (vilajeta) na koji je Alžir od 1984. administrativno podjeljen.

## Geografija

Tindouf se prostire na krajnjem zapadu zemlje po pustinjskoj sahari na površini od 159,000 km² (po tome je najveća u zemlji) u kojoj živi samo 49,149 stanovnika.

Pokrajina Tindouf bila je do jučar samo nepregledna gomila pijeska sa ponekom oazom, stanje je promjenjeno od kad su kod lokaliteta Gara Djebilet, pronađena bogata nalazišta željezne rude.

Tindouf graniči sa slijedećim Alžirskim pokrajinama, sa sjeveroistoka sa Bešarom i sa istoka sa Adrarom, a sa sjevera i zapada sa državama Maroko, Saharska Arapska Demokratska Republika i Mauritanija.

Pokrajina je administrativno podjeljena na 1 distrikt (daïrasa) i dvije općine (baladija).

Administrativni centar Pokrajine Tindouf je istoimeni grad Tindouf.

## Reference

## Vanjske veze
* ''Tindouf (Wilaya de Tindouf)'' (na portalu Mapnall)
Hajtam bin Tarik el Said

**Haitham bin Tariq Al Said**  (, transliteration: *Haitham bn Ṭāriq Āl Saʿīd*; rođen 13. oktobra 1954) je sultan Omana, koji je naslijedio svoga rođaka Qaboos bin Saida 11. januar 2020. Prije toga je služioa kao ministar baštine i kulture Sultanata  Oman.

## Izvori
2020. na filmu

**[[2020]]. na filmu**.

## Premijere

## Smrti

## Izvori

## Vanjske veze

* 2020. na Internet Movie Database
* 2020. na filmu  na Numbers
* Najhvaljeniji filmovi 2020. na Rotten Tomatoes
* Najbolji filmovi 2020.  prema Films101
Tinduf

**Tindouf** (arapski: تندوف) je grad i oaza od 45,610 stanovnika na jugozapadu Alžira u Pokrajini Tinduf u kojoj je i administrativni centar.

## Geografija
Tindouf leži u saharskoj pustinji udaljen 1142 km jugozapado od Orana.

Taj naizgled zabačen grad strateški je važan zbog svog položaja u blizini granice sa Marokom, 
Zapadnom Saharom i Mauritanijom. Pored toga 150 km jugoistočno od grada leži Gara Djebilet, lokalitet bogat željeznom rudom.

## Historija

Tinduf je postao sjedište Polisaria - Narodnog fronta za oslobođenje Zapadne Sahare nakon što je Maroko 1976. anektirao dotadašnju koloniju Španjolsku Saharu (današnja Saharska Arapska Demokratska Republika). Polisario je svoje borce regrutirao među Saharcima - Regibama, 
nomadskim stočarima iz Zapadne Sahare. Financijski podržavan od Alžira i Libije nastavio se boriti za nezavisnost Zapadne Sahare. Kao rezultat nastavka borbe gerilaca Polisaria sa marokanskom vojskom, na hiljade izbjeglica pobjeglo je iz Zapadne Sahare i danas borave u izbjegličkim logorima južno od Tindoufa. Zbog tog su dobar dio njegovih stanovnika izbjeglice iz Zapadne Sahare.

Tinduf ima i aerodrom (IATA: TIN, ICAO: DAOF) sa letovima prema Oranu, Alžiru i Constantinu.

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''Tindouf, Algeria'' 
* ''Tindouf Algérie - Guide et photos''
Horné Plachtince

**Horné Plachtince** je naseljeno mjesto u okrugu Veljki Krtiš, u Banskobistričkom kraju, Slovačka Republika.

## Stanovništvo

Prema podacima o broju stanovnika iz . godine naselje je imalo  stanovnika.

### Etnički sastav

### Religija

## Reference

## Vanjske veze
*  Horné Plachtince
Bešar (pokrajina)

**Bešar** (arapski: ولاية بشار, Wilāya Béchar) je jedna od 48 Alžirskih pokrajina (vilajeta) na koji je Alžir od 1984. podjeljen.

## Geografija

Bešar se prostire na zapadu zemlje po pustinjskoj Sahari na površini od 159,000 km² u 
kojoj živi 162,200 stanovnika.

Bešar graniči sa slijedećim Alžirskim pokrajinama, sa sjevera sa Namamom, sa istoka sa El Bajadom, i sa juga sa Adrarom i Tindufom, a sa zapada sa državom Maroko.

Od prirodnih resursa Bešar ima ugljen kod Bešara i bakar južno od planine Djebel Ben Tagine.
Pokrajina je administrativno podjeljena na 12 distrikta (daïrasa) i 21 općina (baladija).

Administrativni centar Pokrajine Bešar je istoimeni grad Bešar.

## Reference

## Vanjske veze
* ''Wilaya de Béchar''  
* ''Béchar (Wilaya de Béchar)'' (na portalu Mapnall)
Bešar

**Bešar** (arapski: بشار) za Francuske kolonijalne uprave znan kao *Colomb-Béchar*, je grad i oaza od 165,241 stanovnika na zapadu Alžira u Pokrajini Bešar u kojoj je i administrativni centar.

## Geografija

Bešar leži u sjevernom dijelu Saharske pustinje udaljen 752 km jugozapado od Alžira i 58 km južno od Marokanske granice. Grad je nazvan po obližnjoj gori Béšar, koja se uzdiže do visine od 488 metara.

U bivšem evropskom kvartu Bechara nalazi se vojna kasarna i ostale suvremene zgrade, za razliku od tog tradicionalni arapski kvart je mjesto niskih kuća i uskih natkrivenih sokaka. Okružen gajevima palmi koje navodnjava *[[Vadi]] Béchar*, grad je poznat po proizvodima od kože i nakitu.

## Historija

Bešar je izrastao kao trgovište na raskršću transsaharskih puteva, a još više kad je postao posljednja željeznička stanica na pruzi koja ide iz Orana.

Pet kilometara južno od centra grada nalazi se Bešar Djedid (Novi Bešar), podignut za smještaj radnika u nedalekom rudniku ugljena Kenadsi.

Okolica je vrlo raznolika, teren pored marokanske granice se uglavnom sastoji od ravnih stjenovitih vapnenačkih visoravni (*hamada*). 
Pejzaž na jugoistoku karakteriziraju ergovi (pješčane dine), točnije dijelovi Velikog zapadnog erga, Erga er-Raua i Erga Igida. Kraj na sjeveru dijeli Vadi Saoura, koji formira dolinu u kojoj leži oaza i grad Béni Abbès. Duž Saoure prostiru se gajevi palmi datulja u dužinu od nekih 320 km). Kraj na zapadu je premrežen je brojnim vadijima, kotlinama i depresijama gdje se formiraju slaništa (*sabkhah*).

U poljoprivrednoj okolici uzgajaju se; datulje, žitarice, povrće, smokve i bademi. 
Rezerve bitumenoznog ugljena u regiji eksploatiraju se minimalno zbog visokih transportnih troškova.

Bešar ima i aerodrom *Béchar Boudghene Ben Ali* (IATA: CBH, ICAO: DAOR) sa letovima prema Oranu, Alžiru, Constantinu i Tindufu.

## Pobratimski gradovi
* Nantes Francuska
* Dijon Francuska

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''Bechar, Algeria'' 
* ''Wilaya de Béchar''
Carlos II od Španije

**Carlos II** (Madrid, 6. novembar 1661. - Madrid, 1. novembar 1700.) zvan **Carlos pomahnitali** (španjolski: *Carlos El Hechizado*) bio je posljedni španjolski kralj iz Dinastije Habsburg, koji je vladao od 1665. do 1700.

## Biografija

Prvih deset godina Carlosove vladavine protekle su tako da je umjesto njega vladala njegova majka kao regent. Ona je za svog mandata bila zaokupljena borbom protiv ambicija francuskog kralja Louis XIV da ovlada nizozemskim zemljama i dvorskim spletkama o njezinoj vezi sa svojim jezuitskim ispovjednikom Johannom Eberhardom Nithardom, i njezinim sljedećim miljenikom Fernandom Valenzuelom kao i o navodnoj vezi sa kraljevim polubratom Juan Joséom od Austrije (1629.-79).

Od kad je počeo samostalno vladati Carlos se uglavnom nastavio suprostavljati francuskom imperijalizmu Louisa XIV., problemi su njim ipak rješeni sklapanjem Sporazuma iz Rijswijka 1697.

Za razliku od tog posljednje tri godine njegove vladavine protekle su vezane uz problem njegova nasljednika, jer je tad postalo jasno da on nikako nemože postati otac.

Na vrhuncu te krize oko njegovog nasljednika, kad su Austrija i Francuska bile spremne koristiti sva sredstva na španjolskom dvoru samo da osiguraju svom kandidatu pravo na tron, - Carlos II je uporno i tvrdoglavo branio poziciju i prava španjolskih monarha i teritorijalni 
integritet Španjolskog imperija. U tom posljednjem nije uspio, jer je njegova smrt dovela do Rata za španjolsko nasljeđe i raspada španjolskih evropskih domena.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Charles II, king of Spain''
Domena

**Domena** (od francuskog: *domaine*, od latinskog *dominium* = vlasništvo) je termin iz srednjovjekovnog feudalizma za monarhov feud, njegovu ličnu imovinu.

Danas se pod tim terminom podrazumjeva državno, monarhovo ili krunsko Imanje.

## Karakteristike i historija

Od prihoda domenâ podmirivali su se troškovi dvora, kraljevske porodice i administracije. Direktnu upravu nad domenama uveo je Karlo Veliki u svom zakoniku **Capitulare de villis** iz 812. U to vrijeme nije bilo razlike između državne i kraljeve privatne imovine.

Vremenom kako su rasli državni troškovi, a zemlja donirana kao feud plemstvu i crkvi te uvođenjem poreza slabjela je uloga domena. 
Po hrvatsko-ugarskom pravu - dominium je bio plemićki feud sa urbarom i kmetovima, nad kojima je njihov feudalac imao i sudsku vlast.

Od 16. vijeka u Francuskoj a od 17. vijeka po njemačkim zemljama, uvođenjem prava zemaljskih staleža na odobravanje poreza, počinje se razlikovati u financijskoj upravi zemlje kraljeva riznica od državne riznice, a od 19. vijeka zakonom je utvrđeno državno vlasništvo domena, za razliku od krunskih dobara kao privatnog monarhovog vlasništva. 
Nakon provođenja agrarnih reformi, domene su razdijeljene i danas postoje samo kao eksperimentalne i nešto rjeđe, kao ogledna državna dobra.

### Engleske domene

Ranosrednjovjekovne engleske iz 1066. zvane su **domesne**, one su bile monarhovo vlasništvo a kmetovi na tom teritoriju imali su niz privilegija.
*Demesne* su prema engleskom feudalnom zakonu, bile dio feuda koji je vlastelin zadržao za vlastito korištenje ili ga dao u zakup.
Vremenom kako se zakonima ograničavala vlastelinska samovolja nad zakupcima - Vlastelinska demesna je označavala vlastelinovu kući sa okolnim parkom i zemlju.

Krunske (ili kraljevske) demesne su bile onaj dio krunskih imanja koji nije dodijeljen feudalacima, već su njime upravljali kraljevi upravitelji. Kasnije su predane Parlamentu u zamjenu za godišnji najam.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Demesne, land tenure''
Operacija Morris Dance

**Operacija Morris Dance** bila je preventivna vojna operacija Australije iz 1987. godine, inicirana kao potencijalni odgovor na prvi od dva državna udara na Fidžiju te godine, a koji se odvio 14. svibnja 1987. godine.

U jeku legalne smjene vlasti i dolaska indofidžijske vlade na čelo tadašnjeg dominiona, potpukovnik Sitiveni Rabuka inicirao je, 14. svibnja 1987. godine, prvi od dva državna udara na Fidžiju te godine. Rabukin cilj bilo je svrgavanje vlade i jačanje prava etničkih Fidžijaca, pri čemu bi ostale etničke skupine bile jasno diskriminirane. Iako je državni udar proveden bez žrtava i smjena je izvedena mirno, Australija je preventivno reagirala kako bi zaštitila svoje državljane na Fidžiju.

Australske obrambene snage odmah su poslale pet ratnih brodova (HMA brodovi *[[HMAS Stalwart (D 215)|Stalwart]]*, *[[HMAS Sydney (FFG 03)|Sydney]]*, *[[HMAS Parramatta (DE 46)|Parramatta]]*, *[[HMAS Success (OR 304)|Success]]* i *[[HMAS Tobruk (L 50)|Tobruk]]*) da patroliraju jugozapadno od Fidžija. Temeljni cilj operacije bila je eventualna evakuacija australskih državljana s Fidžija, međutim australske su vlasti čekale s aktivnom intervencijom, promatrajući situaciju na arhipelagu. Dana 23. svibnja, brodovima je pridružena i jedinica 1. bataljuna australske pješadije, što je bilo aktiviranje australske pješadije još od Vijetnamskog rata.

Ipak, operacija je završila bez direktne intervencije. Dana 29. svibnja, Australija je procijenila kako se situacija na Fidžiju stabilizirala te je naredila povlačenje brodova i trupa s patrole.

## Reference

## Izvori i literatura

*
* 
*
* 
*
*
*
* 
*
* 
* 
*
Luis I od Španije

**Louis I** (Madrid, 25. august 1707. - El Escorial, 31. august 1724.. bio je drugi španjolski kralj iz Dinastije Bourbon, nakon svog oca - Felipea V, ali je vladao vrlo kratko od 15. januara 1724. - do svoje smrti 31. augusta 1724.

## Biografija

Louis je rođen za vrijeme Rata za španjolsko nasljeđe, koji je izbio zbog osporavanja prava da njegov otac Francuz iz Dinastije Bourbon bude španjolski kralj. Tako da su njegovo rođenje proslavili i Francuzi i Španjolci, iako je i on bio Francuz porijeklom (kralj Louis XIV bio je njegov čukundjed), ipak se njegov izbor za prijestolonasljednika 1709. činio svima kao salamonsko rješenje, pa je u skladu sa protokolom imenovan P*ríncem od Asturije*.

Na tron je zasjeo 15. januara 1724., nakon očeve abdikacije, a službeno je proglašen kraljem 9. februara. Louis se međutim već 19. augusta razbolio, najvjerojatnije od malih boginja pa je 12 dana kasnije umro.

Zbog tog se njegov otac Felipe V vratio na tron.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Louis, king of Spain''
Béni Abbès

**Béni Abbès** (arapski: بني عباس) je grad i oaza od 9,965
stanovnika na zapadu Alžira u Pokrajini Bešar.

## Geografija
Béni Abbès leži u sjeverozapadnoj Sahari na zapadnom rubu Velikog zapadnog erga (pješčane dine). 
Kroz grad protiče Vadi Saoura kaja dijeli kamenu pustinju i dine na istok i jug.
Od svog administrativnog centra Bešara je udaljen 250 km jugozapadno.

## Historija

Beni Abbès je gradić uskih natkrivenih sokaka koji su toliko mračni da ih je i tokom dana potrebno nečim osvijetliti jer se ništa ne vidi. Na brdu iznad mjesta koči se mala utvrda utopljena u zelenilu palmi.
Duž Vadi Saoura protežu se gajevi palmi datulja u dužinu od nekih 320 km.
Beni Abbès ima mali muzej i centar za istraživanje Sahare.

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''Beni Abbès, Algeria''
Sitiveni Rabuka

**Sitiveni Ligamamada Rabuka**,  (; Drekeniwai, 13. rujna 1948.),  fidžijski vojni časnik (general major), bivši sportaš i političar, najpoznatiji kao organizator dvaju vojnih udara koji su se dogodili na Fidžiju 1987. godine. Kasnije je, od 1992. do 1999. godine, bio demokratski izabrani premijer Fidžija, nakon čega je do 2001. godine bio prvi čelnik Velikog vijeća poglavica. Sedam je godina, od 2001. do 2008. godine, služio kao predsjednik Provincijskog vijeća provincije Cakaudrove. Rabuka je od 2016. godine predsjednik Socijaldemokratske liberalne partije (SODELPA), u kojem je svojstvu 2018. godine postao vođa opozicije. Dana 24. prosinca 2022. godine ponovno je postao premijer Fidžija.

Politička i ideološka evolucija Sitivenija Rabuke prilično je unikatna u historiji fidžijske politike. Naime, tadašnji potpukovnik pojavio se na političkoj sceni kao organizator pučeva iz 1987. godine. U pozadini tih pučeva bila je nacionalistička politika, odnosno borba za veća prava etničkih Fidžijaca nauštrb ostalih etničkih skupina, što je dovelo do usvajanja diskriminatornog Ustava iz 1990., koji je etničkim Fidžijcima garantirao dominaciju u nacionalnoj politici. Međutim, Rabuka je u narednim godinama doživio značajnu transformaciju te je počeo zagovarati toleraciju, međuetnički dijalog i multikulturalnost. U kontekstu takve politike djeluje i danas te često u medijima komentira važne sociopolitičke teme na Fidžiju.

## Reference

## Vanjske veze
* "Truth, lies and elections", article by Sitiveni Rabuka in the *[[Fiji Times]]*, 3 October 2008
Brusník

**Brusník** je naseljeno mjesto u okrugu Veljki Krtiš, u Banskobistričkom kraju, Slovačka Republika.

## Stanovništvo

Prema podacima o broju stanovnika iz . godine naselje je imalo  stanovnika.

### Etnički sastav

### Religija

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* Naselja u Okrugu Veljki Krtiš
Timoci Bavadra

**Timoci Uluivuda Bavadra** (Lautoka, 22. rujna 1934. – Lautoka, 3. studenog 1989.) bio je fidžijski liječnik i političar, koji je tokom 1987. godine bio premijer Fidžija.

Po struci liječnik, Bavadra je bio jedan od osnivača i prvi čelnik Fidžijske laburističke stranke (FLP), osnovane 1985. godine. Planirajući izaći na izbore 1987. godine, Bavadra je ušao u koaliciju sa Strankom nacionalne federacije (NFP), kojom su dominirali Indofidžijci. Iako je NFP bila znatno veća od laburista, svjesni činjenice da indofidžijska vlada ne bi uživala podršku etničkih Fidžijaca, članovi NFP-a odlučili su igrati manju ulogu te je kao glavni kandidat koalicije predstavljen dr. Bavadra, inače etnički Fidžijac. U moguće najvećem političkom iznenađenju u historiji Fidžija, koalicija FLP-NFP porazila je dotad vladajuću Stranku saveza, što je značilo da je dvadesetogodišnjoj vlasti premijera Mare došao kraj. Koalicija je osvojila 28 mjesta u Parlamentu, četiri više od Marine stranke, te je ubrzo oformila vladu na čelu s Bavadrom.

Činjenica da je od 28 izabranih zastupnika Bavadrine koalicije samo njih sedam bilo fidžijskog porijekla izazvalo je revolt fidžijskih nacionalista, koji su se konstantno bojali da će im Indofidžijci oduzeti stečena prava. Interesantno je i to kako je Bavadrina koalicija dobila samo 9% glasova među etničkim Fidžijcima, ali je unatoč tome uspjela pobijediti na izborima.

Kao premijer, Bavadra se snažno protivio nuklearnim testiranjima te je dao na znanje kako posjeti američkih nuklearnih brodova neće biti dobrodošli. Ovakav antiamerički stav potaknuo je glasine kako su Sjedinjene Američke Države pružile podršku Sitiveniju Rabuki u događajima koji će uslijediti samo mjesec dana nakon izbora, međutim te glasnike nikada nisu potvrđene, iako ih Rabuka nikada nije eksplicitno opovrgnuo. Dana 14. svibnja 1987. godine, oko mjesec dana nakon izbora, potpukovnik Sitiveni Rabuka upao je u Parlament s naoružanom pratnjom te je iznudio ostavku koalicijske vlade premijera Bavadre. U prvom od dva vojna udara što su se dogodila na Fidžiju te godine, potpukovnik Rabuka je, vođen nacionalističkim motivima, svrgnuo koalicijsku vladu kojom su dominirali Indofidžijci. Zemlja je upala u kaos, a iako generalni guverner Penaia Ganilau nije podržao puč, nije ga mogao poništiti te je formalno potvrdio Bavadrinu smjenu nekoliko dana nakon puča.

Bavadra se obratio Vrhovnom sudu Fidžija, koji je puč proglasio neustavnim te je naredio vraćanje Bavadrine vlade, međutim ta odluka nikada nije provedena. Bavadra je napravio turneju po zemljama Commonwealtha, ali bez uspjeha (Kraljica ga je čak odbila primiti), dok je krajem rujna iste godine Rabuka izveo još jedan vojni udar i potpuno dokinuo dominion, odnosno proglasio republiku. Bavadrina politička karijera je završila u tom trenutku, a Fidži je nakon kratkotrajne vojne vlade dobio privremenu vladu na čijem je čelu ponovo bio Kamisese Mara.

Dvije godine nakon turbulentnih događaja, 3. studenog 1989., Timoci Bavadra umro je od posljedica karcinoma u svom rodnom gradu, Lautoki.

## Literatura
* *Fischer Weltalmanach 1991*, Frankfurt am Main 1990, , Spalte 1099
Penaia Ganilau

Ratu Sir **Penaia Kanatabatu Ganilau**,  (Taveuni, 28. srpnja 1918. – Washington, D.C., 15. prosinca 1993.) bio je britanski kolonijalni administrator i fidžijski političar, koji je služio kao posljednji generalni guverner Fidžija, a nakon toga i kao prvi predsjednik Fidžija.

Školovan u Oxfordu, Ganilau se u politiku uključio tokom 60-ih godina te je obavljao različite funkcije, uključujući i ministarske, prije nego je 1983. godine imenovan za generalnog guvernera. Kao predstavnik Kraljice u tadašnjem dominionu, Ganilau je vodio državu sukladno ograničenim izvršnim ovlastima koje je imao. Usred krize koja je nastala nakon dva vojna udara 1987. godine, Ganilau je pokušao poništiti učinke pučeva, ali bez uspjeha. U konačnici je, svjestan situacije, pisao Kraljici povodom proglašenja Republike, što je za posljedicu imalo britansko priznanje samog čina proglašenja.

Nakon konsolidacije privremene vlasti, Ganilau je u prosincu imenovan prvim predsjednikom Fidžija. Iako je formalno ostao na čelu države do svoje smrti, Ganilau je bio lošeg zdravlja (leukemija) te je već 1992. godine većinu svojih dužnosti prenio na potpredsjednika Maru. Umro je 1993. godine u Washingtonu, gdje se nalazio zbog liječenja; naslijedio ga je dotadašnji potpredsjednik, Mara.

## Literatura
*
Jure Dolenec

**Jure Dolenec** (Kranj, 6. prosinca 1988.) je slovenski rukometaš i aktualni reprezentativni kapetan. Dolenec igra na poziciji desnog vanjskog, a od 2017. godine je član Barcelone. Ranije je igrao u Sloveniji te u francuskom Montpellieru. 

Za reprezentaciju je debitirao 2011. godine, a 2020. godine je na Europskom prvenstvu bio i reprezentativni kapetan. Sudjelovao je i na Olimpijadi 2016. godine, a s reprezentacijom je 2017. godine osvojio i treće mjesto na Svjetskom prvenstvu.
Amadeo I od Španije

** Amadeo I** (Torino, 30. maj 1845. – Torino, 18. januar 1890.) bio je prvi španjolski kralj iz savojske dinastije, koji je vladao od 16. novembra 1870., do svoje abdikacije 11. februara 1873. nakon koje je proglašena Prva Španska Republika.

## Biografija
Amadeo je rođen kao drugi sin budućeg sardinijskog kralja Vittoria Emanuela II (kasnijeg talijanskog kralja), kao Amadeo I, vojvoda od Aoste.

Nakon rušenja kraljice Isabel II u septembru 1868. istaknuo je kandidaturu na upražnjeni španjolski tron. Njegovu kandidaturu podržavali su tadašnji španjolski premijer Juan Prim  i regent Francisco Serrano. S druge strane tome su se protivili republikanci i Isabelin sin Alfonso Burbonski (kasniji kralj Alfonso XII).

Nakon što ga je parlament (Cortes) izabrao za kralja, Amadeo je stigao u Španjolsku 30. decembra 1870., na isti dan kad je u atentatu ubijen Prim.

Uskraćen Primove podrške i bez pomoći od niza kratkotrajnih ministara, Amadeo se suočio sa neprestanim nemirima. S druge strane rasla je podrška Alfonsu uz istovremenu agitaciju republikanaca, kulminacija je bila izbijanje Trećeg karlističkog rata (1872–1876).

Zbog svega tog čim su mu to prilike dopustile Amadeo je dobrovoljno abdicirao i vratio se u Italiju.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Amadeus, king of Spain''
Vadi Saoura

**Vadi Saoura** (arapski: وادي الساورة) je povremeni vodotok - vadi, najveći i najznačajniji u alžirskom dijelu Sahare.

## Hidrologija

Saoura se formira od nekoliko vodotoka koji izviru na istočnim obroncima marokanskog Visokog Atlasa. Od njih je najznačajniji vadi *Guir*, koji se nešto kasnije kod Iglija u Alžiru spaja sa Vadi *Zouzfanom* i odatle teče prema jugu pod imenom Saoura do Béni Abbèsa.

Od njega nadalje teče preko kamenitog tla do pješčane pustinje gdje se razliva u puno malih rukavaca i isparava u dinama *Velikog zapadnog [[erg]]a*.

Jedan dio vode dotiče do slaništa *Sebka el Melah*, kod oaze Ksabi u Pokrajini Bešar.
Najveća pritoka značajna za sliv je - *[[vadi]] Bešar*, koji izvire u planinama Atlasa kod marokanske granice, odakle teče prema jugu, protiče kroz grad Bešar, koji je po vadiju dobio ime.

Saoura ima sliv od 745.000 km², iako na tom terenu padne svega do 60 mm kiše godišnje ona često plavi.
Kad padne dosta kiše u Atlasu Saoura može teći u dužinu do 800 km, kao što je zabilježeno 1958., ali najčešće teče nekih 200 km.
 
Najviše vode donosi vadi Guir na kom je podignuta brana *Djorf Torba* i tako formirano akumulaciono jezero.

## Reference

## Vanjske veze

* ''A Directory of African Wetlands''
Prva Španska Republika

**Prva Španska Republika** (španjolski: República Española) bila je kratkotrajna republika koja nije trajala ni godinu dana 1873. do 1874.

## Historija
Amadeo I pokušao je vladati kao ustavni monarh, ali nije mogao formirati stabilnu vladu jer je u noj imao nepomirljivo zaraćene republikance i karliste. Odkad je Amadeo pozvao radikale u vladu, konzervativci su digli ruke od monarhije. Amadeo je abdicirao nakon napada radikala na vojsku u februaru 1873., pa je parlament (Cortes) nakon toga Španiju proglasio republikom.

Republika je nastala kako bi ispunila politički vakuum stvoren abdikacijom Amadea I. Španjolska republikanska partija nije bila ni jaka ni ujedinjena. Kad su se republikanski lideri odbili jasno izjasniti za federativnu republiku, pravdajući se zakonskim ograničenjima, to je izazvalo pobunu federalistički nastrojenih ekstremista u provincijama.

Ovaj federalistički bunt bio je ozbiljan u Cartageni, Alcoyu i Malagi. Istovremeno se vlada morala boriti sa novim karlističkim ustankom - Drugog karlističkog rata (1872–76)
Republikanski lideri su prilično mlako reagirali na sve češće napade na vojsku, što je negativno djelovalu na nju i paraliziralo je. Konzervativcima i svim drugim pristalicama reda, zemlja je izgledala na rubu raspada, s druge strane Karlisti su silno ojačali priljevom brojnih isfrustriranih federalista. 
Posljednji predsjednik republike Emilio Castelar, pokušao je (doduše prekasno) vratiti lojalnost vojske. U januaru 1874. general Manuel Pavía otjerao je republikanske republikanske poslanike iz zgrade parlamenta u nadi da će tako zavesti red. Pavía je vlast predao generalu 
Franciscu Serranu da formira koalicijsku vladu.

Francisco Serrano preuzeo je funkciju predsjednika unitarne republike koja je vladala iz Madrida. Njegov primarni cilj bila je pobjeda nad Karlistima koji su jako ojačali na sjeveru Španjolske. U tome nije uspio pa je 29. decembra 1874.
mladi brigadir - Arsenio Martínez Campos, proglasio - Alfonsa XII, sina Isabell II novim španjolskim kraljem.

Nikakvog ozbiljnijeg otpora restauraciji monarhije nije bilo, prijetnja anarhijom 1873. rezultirala je snažnom konzervativnom reakcijom, uz snažnu podršku crkve.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Primera República''