Srbi u Sjevernoj Makedoniji

**Srbi** su autohton narod sa statusom nacionalne manjine u Severnoj Makedoniji.

## Historija

Srbi imaju dugu istoriju na teritoriji današnje Severne Makedonije. Deo Stare Srbije i antičke Makedonije (koji čine današnju Severnu Makedoniju) je bio deo srednjevekovnog Srpskog carstva. Izuzetan primer srednjevekovne srpske arhitekture, Crkva Sv. Georgi (zadužbina kralja Milutina), nalazi se u selu Staro Nagoričane.

Posle pada većeg dela Balkana pod osmansku vlast svi pravoslavni hrišćani na poluostrvu našli su se u okviru jedne države. Kako su hrišćani bili u podređenom položaju i bez načina očuvanja mnogih tradicija iz ranijih vekova, u mnogim krajevima gubi se ili slabi sećanje na srednji vek i srednjovekovnu srpsku državu. Stoga u 19. veku mlade države Srbija i Bugarska ulažu mnogo sredstava kako bi pridobile hrišćane na prostoru Vardara.

Poslednjih decenija uviđa se stalni pad broja Srba, najviše prouzrokovan asimilacijom u većinske i etnički bliske Makedonce. Prema poslednjim popisima tempo smanjivanja je bio sledeći (u zagradi udeo u ukupnom stanovništvu Severne Makedonije):

## Srbi danas

Po popisu iz 2002. u Severnoj Makedoniji živi približno 36.000 Srba i oni se mogu podeliti u tri skupine:
* autohtono ("staro") srpsko stanovništvo živi mahom na severu države, oko Kumanova i severno od Skoplja, gde postoji niz sela u kojima čine većinu ili značajnu manjinu. Između datih Srba i okolnih Makedonaca ne postoji oštra razlika, a mesni govor je na razmeđi srpskog i makedonskog jezika (tj. torlački); 
* planski kolonizovani Srbi živi i u nekoliko malih seoskih zajednica u dolini Vardara, naročito u oblasti Đevđelije i Negotina. Dato stanovništvo je naseljeno posle Prvog svetskog rata iz delova današnje Južne Srbije namesto iseljenog turskog stanovništva;
* Značajan broj Srba živi i po značajnijim gradovima, gotovo svuda u zanemarljivom udelu. Dato stanovništvo je različitog porekla i sa izrazitom tendencijom asimilacije u Makedonce (posebno po pitanju jezika). Veoma je brojna srpska zajednica u Skoplju (oko 5% ukupnog stanovništva), gde su se Srbi tokom celog 20. veka veka naseljavali kao kadrovi u brojnim upravnim službama. Slično tome, i po drugim gradovima su Srbi najčešće dolazili kao kadrovi (naročito vojni), pa su oni danas obično obrazovaniji i "urbaniji" od proseka za datu sredinu.

## Religija
Srbi u Severnoj Makedoniji su pravoslavne veroispovesti. Mada je Srbima priznato pravo nacionalne manjine, oni ne uživaju i verske slobode. Verska tolerancija u odnosu na srpsku zajednicu gotovo da ne postoji. Zbog raskola koji se dogodio, sveštenstvu Srpske Pravoslavne Crkve je zabranjeno vršenje crkvene službe.

## Spomenici

Datoteka:Skopje stari spomenici.jpg|Istorijske statue pre 1941, na levoj, Petar I Karađorđević(natpis je: Kralj Petar I, Oslobodilac).
Datoteka:Sv.Georgi-St.Nagoricane-MKD.jpg|Crkva sv. Đorđa u Starom Nagoričanu, Zadužbina kralja Milutina
Datoteka:Karpino campanil.JPG|Manastir Karpino
Datoteka:Markovi kuli 1.JPG|Markov Grad (Prilep)
Datoteka:Лесновски_манастир_02.jpg|Manastir Lesnovo
Datoteka:Treskavec Monastery.jpg|Manastir Treskavec
Datoteka:ManastirPorechki3.jpg|Porečki manastir
Datoteka:Zebrnjak, Kumanovo.jpg|Zebrnjak somen obeležje danas
Datoteka:Marko-Monastery-church.jpg|Markov manastir
Datoteka:Risticpalace.JPG|Ristićeva palata
Datoteka:Bitolj-srpsko vojno groblje.JPG|Srpsko vojno groblje u Bitolju.
Datoteka:Sv. Petar na Kajmakčalan.jpg|Kajmakčalan


## Povezano
* Galipoljski Srbi

## Vanjske veze
* Kulturno–informativni centar Srba u Makedoniji „Spona“  
* Među Srbima u Makedoniji 
* Srbi više ne žive u getu 
* Srpski narod u Makedoniji
* Za trećinu ih je manje
* Staronagoričanska crkva