1949.

__NOTOC__
Godina **1949** (**[[Rimski brojevi|MCMXLIX]]**) bila je redovna godina koja počinje u subotu.

## Događaji
### Januar/Siječanj
* 1. 1. - UN-ovim primirjem okončan Prvi indijsko-pakistanski rat: Kašmir je podeljen Linijom primirja (kasnije Linija kontrole), Indija je zadržala buduću državu Jammu i Kashmir (rasformirana 2019), Pakistan ima Azad Kašmir i Gilgit-Baltistan.
* 1. 1. - Početak petogodišnjeg plana u Čehoslovačkoj i Bugarskoj.
* 2. 1. - Prvi arapsko-izraelski rat - izraelska operacija Horev: Izraelci se povlače sa Sinaja; hteli su zauzeti Al-Ariš kako bi odsekli Gazu ali moraju odustati zbog diplomatskog pritiska.
* 3 - 8. 1. - Bitka kod Rafe je poslednji veći izraelsko-egipatski okršaj u ovom ratu.
* 5. 1. - Američki predsednik Truman izlaže ambiciozni zakonodavni program *[[Fair Deal]]*, produžetak *[[New Deal]]*-a.
* 7. 1. - Proglašeno primirje na egipatsko-izraelskom ratištu, pošto su Egipćani opkoljeni. Izraelci oborili pet britanskih izviđačkih aviona kod Rafe, na šta ovi šalju trupe u Akabu.
* 5 - 8. 1. - Na konferenciji u Moskvi osnovan Savet za uzajamnu ekonomsku pomoć (COMECON ili SEV - objavljeno 25. 1.); osnivačice: SSSR, Bugarska, Čehoslovačka, Mađarska, Poljska i Rumunija, Albanija se pridružila mesec dana kasnije a Istočna Nemačka 1950 (učešće Jugoslavije uslovljeno odricanjem "neprijateljske politike prema SSSR i zemljama narodne demokratije").

* 10. 1. - Kineski građanski rat: završena Huaihaiska kampanja, komunisti su zavladali severno od Yangzea, pao je Xuzhou u kome se nalazio jedan nacionalistički štab.
* 11. 1. - Prvi zabeleženi sneg u Los Angelesu.
* 13. 1. - Nakon glasine da je ubijen crni dečak, u Durbanu u Južnoj Africi dolazi do antiindijskog pogroma - za dva dana je stradalo 142 ljudi, 40.000 Indusa je pobeglo.
* 15. 1. - Kineski rat, Pingjinska kampanja: komunisti zauzeli Tianjin.
* januar - FNRJ izvozi bakar u SAD, kako bi uspostavila kredit od 15 miliona dolara za mašineriju i dr.
* januar - U Burmi počinje Karenski konflikt, koji traje i danas.
* 20. 1. - Druga inauguracija predsednika Trumana, prva prenošena preko televizije.
* 19 - 21. 1. - Drugi kongres KP Srbije, sekretar Politbiroa Petar Stambolić.
* 21. 1. - Poljska: Vladislav Gomulka smenjen s ministarskih položaja.
* 21. 1. - Dean Acheson je državni sekretar SAD nakon Georgea Marshalla (do 1953).
* 21. 1. - Chiang Kai-shek je prinuđen na ostavku zbog poraza, v.d. predsednik Republike Kine je Li Zongren (do 1950). Nacionalistička vlada ovih dana prelazi iz Nankinga u Kanton.
* 25. 1. - Izbori za Ustavotvornu skupštinu u Izraelu, prvi Knesset se sastaje 14. februara.

* 26. 1. - Prva svetlost Haleovog teleskopa u kalifornijskoj Zvjezdarnici Mount Palomar: sa 200 inča (5,1 m) to je najveći teleskop do 1976.
* 26. 1. - Novi vaseljenski patrijarh Atinagora je stigao iz SAD u Istanbul, Trumanovim avionom.
* 27. 1. - Kineski parobrod *Taiping*, koji je prevozio izbeglice na Tajvan, potonuo nakon sudara s drugim brodom, stradalo je oko 1.500 ljudi.
* 27. 1. - Ustoličen vaseljenski patrijarh Atinagora (do 1972).
* 28. 1. - Rezolucija 67 SB UN traži stvaranje federativne Indonezije, kojoj bi Holandija prenela suverenitet do jula 1950.
* 30. 1. - Sovjetska "mirovna ofanziva": Staljin predlaže sastanak sa Trumanom u Evropi radi sporazuma o svetskim problemima.
* 30. 1. - Nestabilnost u Paragvaju: izabrani predsednik Juan Natalicio González je zbačen nakon pet meseci, slede gen. Raimundo Rolón (do februara), Felipe Molas López (do septembra) i Federico Chávez (do 1954).
* 31. 1. - SAD priznaju Izrael.
* 31. 1. - Prvi put održana i na televiziji prikazana dodjela nagrada Emmy.
* 31. 1. - Kineski građanski rat: Kineske komunističke snage ušle u Peking.
* januar - II plenum CK KPJ:
** izabran Organizacioni biro: 14 članova - Tito, Vlahović, Tempo, Gošnjak, Đilas, Veljko Zeković, Osman Karabegović, Kardelj, Bl. Nešković, Krsto Popivoda, Ranković, Đuro Salaj, P. Stambolić, Vida Tomšič;
** za jačanje zadružnog i državnog sektora u poljoprivredi (**kolektivizacija poljoprivrede**);
** realniji planski ciljevi u Petoletci - gradnja samo ključnih objekata, mnogi pomereni u BiH.
* januar - Grčki građanski rat: Markos Vafijadis, jedan od lidera komunista, optužen za "titoizam" i smenjen. Vrhovni komandant monarhističke vojske je ponovo Aleksandros Papagos.

### Februar/Veljača
* 1. 2. - Nakon vojne uprave, zapadni Jerusalim je uključen u izraelsku državu.
* 3. 2. - FNRJ i Italija potpisale sporazum o otvaranju granica.
* 4. 2. - Iranski šah Mohamed Reza Pahlavi je lakše povređen u atentatu, za koji je okrivljena i zabranjena komunistička partija *Tudeh*.
* 8. 2. - Komunističke vlasti osudile mađarskog primasa Mindszentyja na doživotni zatvor (oslobođen u revoluciji 1956, u američkoj ambasadi do 1971, zatim u bečkom egzilu).
* 10. 2. - Praizvedba Millerove drame "Smrt trgovačkog putnika" na Brodveju.
* 12. 2. - U Kairu ubijen Hassan al-Banna, osnivač nedavno zabranjenog Muslimanskog bratstva.
* 13. 2. - Osnovan Odbojkaški savez Jugoslavije.
* februar - U Ljubljani održana prva izložba Saveza likovnih umetnika Jugoslavije, preneta u Zagreb (mart-april) i Beograd (april-maj).
* februar? - Bugarska odbacila Bledske sporazume iz 1947 sa Jugoslavijom, ima pretenzije na Makedoniju.
* 18. 2. - Odluka američkog predsednika Trumana o tajnoj politici održavanja Tita (*keeping Tito affloat* - titoizam kao "erozivna i dezintegraciona snaga... unutar sovjetske sfere").

* 22 i 26. 2. - Lideri Francuske KP Maurice Thorez i KP Italije Palmiro Togliatti, izjavljuju da će pomagati sovjetsku vojsku ako bi ova stigla u njihove zemlje u "gonjenju agresora". Slične izjave daju i druge KP.
* 24. 2. - Na Rodosu potpisano egipatsko-izraelsko primirje: Egipćani se mogu povući iz Faludžanskog džepa, zadržavaju ono što postaje Pojas Gaze (do 1967).
* 24. 2. - FNRJ napustila zahtev za većim komadom austrijske teritorije i 150 miliona dolara, traži izmenu granice i slovenačku autonomiju. (NYT)
* 27. 2. - Bivši tajlandski premijer Pridi Phanomyong se pokušao vratiti na vlast uz pomoć kopnene vojske ali pokušaj je sprečila mornarica.
* 28. 2. - U Beogradu osnovan Vukov i Dositejev muzej.
*   28. 2. - U Beogradu se održava Prva Savezna Konferencija seljaka-zadrugara.

### Mart/Ožujak
* 1. 3. -  Proglašen Emirat Kirenaika na čelu sa sanusijskim poglavarom Idrisom (kralj Libije od 1951).
* 1. 3. - Indonežanska nacionalna revolucija, "Opšta ofanziva 1. marta": indonežanski nacionalisti su nakratko zauzeli Yogyakartu.
* 26. 2. - 2. 3. - Supertvrđava B-50 *Lucky Lady II* završila prvi avionski let oko sveta bez sletanja (sa četiri dopune goriva): 37.742&nbsp;km za 94 sata.
* 2. 3. - Eksproprijacija imanja većih od 50 ha u Rumuniji, praćena kolektivizacijom poljoprivrede (završena 1962).
* 2. 3. - Grčki komunistički pobunjenici pozivaju na osamostaljenje Makedonije (održana konferencija 31. marta, u junu će demantovati da žele separatizam). (NYT)
* 4. 3. - Andrej Višinski je ministar ino. poslova SSSR umesto Molotova (do 1953).
* 6. 3. - Na Radio Beogradu kreće "Veselo veče".

* 5 - 10. 3. - Prvi arapsko-izraelski rat se okončava Operacijom Uvda ("Činjenica"): izraelske snage su zauzevši južni Negev, za koga su Jordanci tvrdili da ga drže, izbili na Crveno more na mestu kasnijeg Eilata.
* 13. 3. - Južnokorejska vojska pokreće kampanju iskorenjivanja preostalih komunističkih pobunjenika na južnom ostrvu Ćeđu, što je učinjeno do maja. Tokom ove kampanje je ubijeno još oko 4.000 gerilaca i civila, ukupno u sukobu je bilo 15 - 30.000 žrtava.
* 15. 3. - FNRJ I MPEA postigli sporazum o uvozu 25 američkih filmova sledeće godine. Olakšana potrošačka ograničenja: više odeće i obuće. (NYT)
* 16. 3. - Argentina je dobila novi ustav, sa garancijom radničkih i socijalnih prava. Juan Perón ima mogućnost za još jedan šestogodišnji mandat od 1952. (zbačen je 1955).
* 20. 3. - Beogradsko dramsko pozorište drži prvu predstavu: "Sumnjivo lice" Branislava Nušića.
* 24. 3. - 21. dodjela Oscara: najbolji film je "Hamlet", prvi britanski s tom nagradom.

* 25 - 28. 3. - Operacija Priboj: preko 90.000 ljudi deportovano iz sovjetskih baltičkih republika, radi olakšavanja kolektivizacije.
* 28. 3. - Engleski astronom Fred Hoyle u radio-programu skovao, za njega podsmešljivi, izraz Veliki prasak.
* 30. 3. - Prvi sirijski predsednik Shukri al-Quwatli je zbačen vojnim udarom generala Husnija al-Za'ima, što je bio prvi posleratni vojni udar na Bliskom istoku i prvi od tri ove godine u Siriji.
* 30. 3. - Osnovana indijska država Radžastan, pridružuju joj se kneževske države Jaipur, Bikaner, Jodhpur i Jaisalmer.
* 31. 3. - RCA Victor je izdao "singlicu", ploču od 7 inča na 45 obrtaja - trebalo je da zameni stare ploče na 78 obrtaja ali konkurent je LP-jevima na 33⅓ koje je prošle godine izbacila Columbia Records.
* 31. 3. - Dominion Newfoundland se priključio Kanadi kao 10. provincija.

### April/Travanj

* 3. 4. - Primirje između Izraela i Transjordana: korekcije linija, Transjordan zadržava Istočni Jerusalim (do 1967).
* 4. 4. -  U Vašingtonu potpisan Severnoatlantski ugovor, čime je osnovan NATO.
* 9. 4. - Treći kongres Narodnog fronta Jugoslavije.
* 9. 4. - Međunarodni sud pravde je donio prvu odluku, povodom incidenta u Krfskom kanalu: NR Albanija je odgovorna za oštećenje dva britanska ratna broda 1946.
* 13. 4. - Izrečene presude u Ministarskom suđenju u Nirnbergu, 19 od 21 zvaničnika nacističke vlade su osuđeni na zatvorske kazne. Edmund Veesenmayer osuđen na 20 godina, pušten 1951.
* april - Operacija Peristera: uništene su komunističke snage na Peloponezu.

* 15 - 16. 4. - Berlinska blokada, Uskršnja parada: saveznici prevoze 12.941 tonu uglja u 1.383 leta tokom 24 sata. Sovjeti su izrazili spremnost da okončaju blokadu.
* 18. 4. - Stupio na snagu Akt o Republici Irskoj, čime je ova zemlja raskinula veze sa britanskom krunom.
* 20. 4. - Počinje komunistička ofanziva na Jangceu, pošto su nacionalisti odbili predaju. Incident na Jangceu: britanski brod *HMS Amethyst* se nasukao pod granatiranjem kineske komunističke armije (pobegli su im krajem jula).
* 20 - 25. 4. - "Svetski kongres pristalica mira" se održava u Parizu, odn. Pragu za istočne delegate koji nisu dobili vizu za Francusku (→ Svetski savet mira).

* 23. 4. - Kineske komunističke snage zauzele Nanking, nacionalistička vlada se povlači u Kanton.
* 23. 4. - Samo pet dana nakon početka, gradnja supernosača aviona *USS United States* je otkazana zbog rezanja budžeta. Dolazi do "pobune admirala" (mornarica će 1955. dobiti supernosač *[[USS Forrestal (CV-59)|USS Forrestal]]*).
* 24. 4. - Osnovan Univerzitet u Skoplju.
* 24. 4. - Završena Taiyuanska kampanja: kineski komunisti zauzeli glavni grad Shanxija, na severu uže Kine. Yan Xishan je gospodario ovom provincijom još od 1911, njegov rođak Liang Huazhi je zapalio zatvor pun komunista i izvršio samoubistvo, kao i stotine drugih zvaničnika.
* 24. 4. - U SSSR počinje ometanje "Glasa Amerike".
* 26. 4. - Transjordan skratio ime u Jordan (potvrđeno 3. 6.).
* 27. 4. - Komunisti zauzeli Suzhou, na 100&nbsp;km od Šangaja.

* 28. 4. - Rurskim statutom je osnovana Međunarodna uprava za Rur, za kontrolu proizvodnje uglja i čelika - Evropska zajednica za ugljen i čelik preuzima 1952.
* 28. 4. - Bivša filipinska prva dama Aurora Quezon ubijena, zajedno sa kćerkom i još 10 ljudi, na putu da otvori bolnicu posvećenu njenom pokojnom mužu.
* 28. 4. - Londonska deklaracija o ostanku Indije u Komonveltu nacija uprkos budućeg uvođenja republike.
* april - 11.845 grčke dece u domovima u Jugoslaviji i još 3347 sa izbeglim grčkim porodicama; od istočnih zemalja, Jugoslavija jedina voljna da ispoštuje rezoluciju UN o njihovom povratku u Grčku.

### Maj/Svibanj
* 1. 5. - Počeo s radom Radio Titograd.
* 1. 5. - Kneževska država Baroda se priključila Indiji (danas deo Gudžarata).

* 5. 5. - Savjet Evrope osnovan potpisivanjem statuta u Londonu - 10 zemalja sa zapada i sjevera kontinenta.
* 4. 5. - Katastrofa na Supergi: trofejni tim Torina je stradao kada je njihov avion udario u zid ispod bazilike na brdu blizu grada.
* 9. 5. - Rainier III. od Monaka postaje knez te države, nakon smrti Luja II, dede po majci (do 2005).
* 10. 5. - Zapadnonjemačko parlamentarno vijeće bira sa 33:29 Bonn za glavni grad umjesto Frankfurta (gdje je već započela gradnja parlamenta).
* 11. 5. - Generalna skupština UN glasa za prijem Izraela 37:12.
* 12. 5. - Sovjeti okončali Blokadu Berlina, vazdušni most se zvanično okončava 30. septembra.
* 15. 5. - Na izborima u Mađarskoj vladina (komunistička) lista zvanično dobija 95,6 % glasova.
* 16. 5. - Komunisti zauzeli Wuhan.
* 20. 5. - U SAD osnovana Sigurnosna agencija oružanih snaga (kasnija Agencija za nacionalnu sigurnost - NSA).
* 20. 5. - Ratno stanje na Tajvanu, traje do 1987.
* 22. 5. - James Forrestal, donedavni sekretar odbrane SAD, izvršio samoubistvo (što neki smatraju sumnjivim).
* 22. 5. - Karenski konflikt: vladine trupe povratile Insein, odakle su Kareni nameravali zauzeti Rangun.

* 23. 5. -  Proglašenjem Osnovnog zakona, ustava, u Bonu nastaje Savezna Republika Nemačka (zapadna), na prostoru američke, britanske i francuske okupacione zone. Saarland se priključuje 1957. a Istočna Nemačka 1990.
* 23. 5. - 20. 6. - Šesti sastanak Saveta inostranih ministara: potvrđene austrijske granice iz 1938, predviđa se poštovanje prava slovenačke i hrvatske manjine.
* 25. 5. - Puštena u rad prva fabrika penicilina u Jugoslaviji (Galenika), čime postaje četvrta zemlja na svetu koja proizvodi penicilin.
* 27. 5. - Komunisti zauzeli Šangaj, tada najveći grad Kine.
* 30. 5. - Uhapšen mađarski ministar ino. poslova, i raniji ministar unut. poslova, László Rajk (objavljeno 18. 6.).
* 30. 5. - Jugoslovenska komisija za restituciju ukradene imovine proterana iz Mađarske - ovih dana ima dosta graničnih incidenata. (NYT)

### Jun/Juni/Lipanj
* 8. 6. - Objavljena Orwellova knjiga *[[Nineteen Eighty-Four]]*.
* 10. 6. - Čehoslovačka raskinula trgovačke veze sa Jugoslavijom.
* 11. 6. - Pogubljen bivši albanski zamenik premijera Koči Dzodze, jer se usprotivio izolaciji Jugoslavije nakon Rezolucije Informbiroa.
* 12 - 19. 6. - Izbori u anglo-američkoj zoni Trsta - slab uspjeh za projugoslavenske komuniste (2% u gradu i 10% u okolini), saveznička uprava je pomagala kršćanske demokrate.
* 14. 6. - Rezus makaki Albert II na američkoj raketi V-2 prvi je primat u svemiru (nije preživeo).
* jun - Poleteo prvi prototip domaćeg elisnog lovca-bombardera Ikarus S-49, u naoružanju Ratnog vazduhoplovstva od 1950.
* jun - Počinje izraelska Operacija Leteći ćilim, tj. Na krilima orlova: do septembra 1950. je prevezeno 49.000 Jevreja iz Jemena i okolnih zemalja.
* 19. 6. - Umro Vladimir Nazor, književnik i predsjednik Prezidijuma Sabora NR Hrvatske (slijedi Karlo Mrazović do 1952).
* 19. 6. - Praški nadbiskup Josef Beran je u kućnom pritvoru (do 1963).
* 19. 6. - Francuski Chandannagar u zapadnom Bengalu glasao za priključenje Indiji (faktički od 1950).
* 19. 6. - Održana prva NASCAR trka.
* 20. 6. - Preliminarni sporazum četiri sile o miru sa Austrijom joj predviđa granice od 1. 1. 1938. - ništa od Koruške za Jugoslaviju.
* 24. 6. - Vladajuća partija Severne Koreje, Radnička partija Koreje, osnovana je spajanjem severne i južne partije. Na čelu je Kim Il-sung, njegov kult ličnosti već počinje podizanjem prvih statua.
* 26. 6. - Represija u Južnoj Koreji: ubijen je državnik Kim Gu.
* 29. 6. - Radnici na dokovima u UK štrajkuju.

### Jul/Juli/Srpanj
* 1. 7. - Jugoslavija unela 500 miliona dinara u svoju zonu ST Trsta, umesto jugoslovenskih lira - uključenje Zone B u jugo. ekonomiju se pravda povredom mirovnog sporazuma. SAD i UK će protestovati zbog ovoga.
* 1. 7. - "Ekskomunikacija komunista" - katolička crkva se eksplicitno distancirala od komunističke ideologije (→ Dekret protiv komunizma).
* 1. 7. - Kraljevina Travancore se priključuje Indiji, u savezu sa Cochinom (učestvuju u stvaranju Kerale 1956).

* 2. 7. - Georgi Dimitrov umro u Moskvi, novi bugarski premijer je Vasil Kolarov (umro sledećeg januara).
* 2. 7. -  Proglašena Država Vijetnam, nakon što je francuska skupština odobrila udruživanje Košinšine, Anama i Tonkina (južni, srednji i severni Vijetnam). Šef države je bivši car Bảo Đại, zemlja priznata sledeće godine, u asocijaciji sa Francuskom do 1954 (→ Francuska unija).
* 4. 7. - Sirijska socijalna nacionalistička partija neuspešno pokušava pokrenuti pobunu u Libanu; njen lider Antoun Saadeh odlazi u Damask, ali izručen je natrag i streljan 8. 7..
* 5. 7. - Shimoyamin incident: predsednik tek osnovanih Japanskih nacionalnih železnica nestao dan nakon što je najavljeno otpuštanje 30.000 radnika (sutradan pronađen mrtav). Kasnije ovog leta se događaju i nesreće u Mitaki i Matsukawi, pripisane komunistima i sindikatu.
* 6. 7. - Poljska prekida trgovinu sa Jugoslavijom.

* 8. 7. - Apartheid: u Južnoj Africi je na snazi Zakon o zabrani mešovitih brakova (do 1985).
* 8. 7. - Kineska nacionalistička delegacija je proterana iz Lhase - tibetanska vlada na jesen izjavljuje da će se braniti svim sredstvima, ali skoro da nema vojsku.
* 9. 7. - Prvi osuđenici na Golom otoku.
* 11. 7.? - Južnoafrička Unija praktično priključuje Jugozapadnu Afriku: belci iz teritorije dobijaju nekoliko mesta u južnoafričkom parlamentu (Namibija nezavisna 1990).
* 10. 7. - Jugoslavija zatvorila granice prema Grčkoj - ubrzan kraj tamošnjeg građanskog rata. Grčka vojska je ovih dana rasterala pobunjenike sa Kajmakčalana.
* 10. 7. - Haitski zemljotres u Tadžičkoj SSR izaziva odrone u kojima strada ca. 7.200 ljudi.
* 13. 7. - Papa Pio XII. ekskomunicirao komuniste.
* 15. 7. - Prüm na zapadu Njemačke razoren u eksploziji skladišta streljiva.
* 19. 7. - U Parizu potpisan sporazum o nezavisnosti Kraljevine Laos od Francuske.
* 20. 7. - Izrael i Sirija potpisali primirje - demarkacija delom ide zapadnije od granice mandata, taj "višak" je demilitarizovana zona.

* 24. 7. - U Beogradu formirana Vojnomedicinska akademija.
* 24. 7. - Rudar Breze Alija Sirotanović iskopao sa brigadom od sedam ljudi 152 tone uglja, čime je oborio Stahanovljev rekord - narednih dana je i to nadmašeno: Nikola Škobić 166 tona.
* 26. 7. - Afganistanska Velika skupština izjavljuje da Durandovu liniju, granicu sa Pakistanom, smatra nametnutom i nevažećom. Pakistanski avion je nedavno bombardovao afgansko selo.
* 27. 7. - Prvi let de Havilland Comet-a, prvog mlaznog putničkog aviona (u službi od 1952).
* ljeto? - Počinje gradnja Novog Travnika za radnike novog Mašinsko-metalurškog kombinata "Bratstvo".
* leto - Počinje gradnja Kanala Dunav – Crno more u Rumuniji, na trasi se dižu logori i pune političkim zatvorenicima - radovi prekinuti 1953, kanal izgrađen 1973-87.

### Avgust/August/Kolovoz

* kolovoz, početkom - U željezničkoj nesreći kod Knina izginula djeca koja su išla na letovanje.
* 4. 8. - Jugoslovensko-italijanski trgovački sporazum.
* 5. 8. - Vladislav Ribnikar, predsednik Komiteta za kinematografiju FNRJ, potpisao pravilnik o osnivanju Jugoslovenske kinoteke.
* 5. 8. - Zemljotres kod Ambatoa u Ekvadoru, preko 5.000 mrtvih.
* 7. 8. - Indonežanske snage ušle na par dana u Surakartu na centralnoj Javi. Islamistička grupa je proglasia *Darul Islam* na zapadnoj Javi, gerilske borbe traju do 1959.
* 8. 8. - Jackson Pollock postaje slavan nakon reportaže u *Life*-u. Svoje najpoznatije slike je uradio u "kapavom" periodu 1947-50.
* 9. 8. - Kraljevina Grčka je 11. članica Savjeta Evrope (izašla 1969-74).
* 12. 8. - Ženevske konvencije su ažurirane, dodata je četvrta, o zaštiti civila.
* 12. 8. - Sovjetska vlada objavila da je Jugoslavija "neprijatelj SSSR-a".
* 12. 8. - Na navozu splitskog brodogradilišta izgoreo brod "Partizanka" (sumnja se na sabotažu).
* 12. 8. - Na suđenje u Beogradu izvedeni bivši namesnici Stanković i Perović, ministar dvora Antić i novinski urednik Gregorić, osuđeni 16-og.
* 14. 8. - Prvi posleratni izbori u Zapadnoj Nemačkoj: CDU/CSU 139 mandata, SPD 131.

* 14. 8. - Drugi vojni udar u Siriji: puk. Sami al-Hinnawi je srušio Zaima, koji je ubijen zajedno sa premijerom al-Barazijem.
* avgust - Glasine o gomilanju sovjetske vojske na jugoslovenskim granicama, evakuacija hrane iz Vojvodine, manevri u Srbiji.
* avgust - Stejt department SAD objavljuje Belu knjigu kojom se pravda za gubitak Kine - opozicija je samo pojačana.
* 17. 8. - Theodor Herzl je prenet u zapadni Jerusalim, na planinu nazvanu po njemu.
* 17. 8. - SAD odobravaju prodaju materijala za pogon obrade čelika FNRJ, vredan tri miliona dolara. (NYT)
* 18. 8. - Preteća nota vlade SSSR vladi FNRJ povodom hapšenja belogardejaca (koji su primili sovjetsko državljanstvo), vlada FNRJ se optužuje kao fašistička. U narednim danima se izveštava o sovjetskim divizijama na granici. (NYT)
* 18. 8. - Adolf Dassler je u Herzogenaurachu osnovao firmu *[[Adidas]]* - njegov brat Rudolf je prošle godine osnovao "Pumu".

* 20. 8. - Stupio na snagu ustav Narodne Republike Mađarske (znatno izmenjen 1989, ostaje na snazi od 2011.).
* 23. 8. - U Hagu počinje Holandsko-indonežanska konferencija okruglog stola (do 2. 11.).
* 27. 8. - Peekskillski neredi: antikomunistička rulja sa rasističkim elementima sprečila koncert Paula Robesona blizu mesta Peekskill, New York, povređeno 13 osoba. Još veće nasilje nakon održanog koncerta 4. septembra.
* 27. 8. - Kineski građanski rat: komunisti Peng Dehuaia zauzeli Lanzhou, glavni grad prov. Gansu na severozapadu.
* 27. 8. - Petorica lidera Tri distrikta na severozapadu Xinjianga stradala u avionskom udesu kod Bajkala, na putu za konferenciju u Pekingu.
* 29. 8. -  Sovjetski Savez testirao svoju prvu atomsku bombu, RDS-1, snage 22 kilotone.

### Septembar/Rujan
* 1. 9. - Prikazan film *[[The Third Man]]*.
* 1. 9. - U Zapadnoj Njemačkoj osnovan sindikat *[[IG Metall]]*.
* 2. 9. - Objavljeno rasformiranje jugo-sovjetskih preduzeća JUSTA i JUSPAD (civilna avijacija odn. dunavsko parobrodarstvo).
* 2. 9. - Požar u lučkom delu Čungkinga, najmanje 1.700 stradalih.
* 2. 9. - Prikazan film *[[White Heat]]*.
* 3. 9. - Komunisti zauzeli Xining, glavni grad provincije Qinghai (guverner je bio Ma Bufang).
* 6. 9. - Howard Unruh, veteran II svetskog rata ubio 13-oro komšija u Camdenu, New Jersey - smatra se prvim američkim masovnim ubicom.
* 7. 9. - Formalni osnutak SR Nemačke (zapadne), prvi kancelar Konrad Adenauer.
* 7. 9. - Početak računanja tokijskog berzanskog indeksa Nikkei 225, retroaktivno od 16. maja.
* 8. 9. - Američki zajam (Export-Import Bank) od 20 miliona dolara Jugoslaviji za obnovu rudarske mašinerije.
* 8. 9. - *[[La Violencia]]* u Kolumbiji: u parlamentu je ubijen liberalni deputat i jedan teško ranjen.
* 9. 9. - U Kvebeku poginulo 19 putnika i 4 člana posade putničkog aviona DC-3 srušenog tempiranom bombom koju je podmetnuo draguljar Albert Guay kako bi naplatio policu osiguranja na ime supruge.
* 9. 9.? - Dva leteća tanjira viđena kod Radkersburga, blizu austrijsko-jugoslovenske granice. 
* 11. 9. - Predstavnici radnog kolektiva Industrije motora u Rakovici predstavili predsedniku Titu prvi traktor, Zadrugar T-08. 
* 15. 9. - Konrad Adenauer je prvi kancelar SR Nemačke (do 1963).
* 15. 9. - Na ABC-ju počinje serija *[[The Lone Ranger (TV serija)|The Lone Ranger]] - 221 epizoda do 1957.
* 17. 9. - *SS Noronic* izgoreo u luci Toronto, stradalo 118 od 524 putnika.
* [[19. 9.]] - [[Funta sterlinga]] devalvirana sa 4,03 na 2,80 dolara (povlači sa sobom mnoge druge valute).
* [[20. 9.]] - [[2. 10.]] - Održani [[Manevri JNA 1949|manevri Jugoslovenske armije]] u Šumadiji.
* [[24. 9.]] - [[László Rajk]], mađarski komunistički političar, osuđen na smrt kao "titoistički špijun".
* 24. 9. - [[Edvard Kardelj|Kardeljev]] govor na plenarnoj sednici Generalne skupštine UN: od 1. 7. do 1. 9. bilo je 219 oružanih incidenata i 69 povreda vazdušnog prostora na istočnim granicama.
* 24. 9. - Komunisti zauzeli [[Yinchuan]], glavni grad [[Ningxia|Ningxie]], čime je okončana vladavina [[Klika Ma|klike Ma]] u ovom delu Kine (sa Gansuom i Qinghaijem).
* [[28. 9.]] - [[SSSR]] jednostrano otkazao ugovor o prijateljstvu i uzajamnoj pomoći sa Jugoslavijom, što će narednih dana uraditi i ostale zemlje istočnog bloka (Mađarska i Poljska [[30. 9.]], Rumunija [[1. 10.]], Bugarska [[3. 10.]] i Čehoslovačka [[4. 10.]]); povod za ovo je suđenje Laslu Rajku u Mađarskoj, koje je "pokazalo" da jugoslovenska vlada vodi "neprijateljsku delatnost" protiv SSSR "po zadacima inostranih imperijalističkih krugova".
* 28. 9. - 14. 10. - Period velikih kiša izaziva velike poplave u istočnoj Gvatemali, broj žrtava se procenjuje na 1.000 do 40.000, materijalna šteta je velika.
* septembar - [[Grčki građanski rat]]: razbijene "Operacijom Baklja" grčke Nacionalne armije, i poslednje grupe komunističke Demokratske armije Grčke napustile zemlju.

=== Oktobar/Listopad ===
* [[1. 10.]] -  U [[Peking]]u je pred carskom palačom [[Mao Ce Tung]] proglasio [[Kina|Narodnu Republiku Kinu]] te postao prvim predsjedajućim novostvorene Centralne narodne vlade. Premijer i ministar ino. poslova je [[Zhou Enlai]]. SSSR sutradan priznaje NR Kinu.
* [[2. 10.]] - Završeni šumadijski [[Manevri JNA 1949|manevri Jugoslovenske armije]]. Tito kaže da rat preti, ali da Jugosloveni više vole da poginu u borbi nego da žive kao robovi. (NYT)
* [[3. 10.]] - [[Operacija Valuable]]: prva grupa albanskih emigranata iskrcana na obali u organizaciji britanske tajne službe - slabo poznata operacija traje do 1952.
* [[5. 10.]] - Vlada FNRJ priznaje Centralnu vladu NR Kine - ovi ne obraćaju pažnju na to jer su solidarni sa Kominformom (diplomatski odnosi uspostavljeni 1955).
* [[6. 10.]] - Američki Zakon o pomoći uzajamnoj odbrani omogućuje vojnu pomoć drugim zemljama.
* [[7. 10.]] -  Od sovjetske okupacione zone stvorena [[Nemačka Demokratska Republika]]. Prvi predsednike je [[Wilhelm Pieck]] (do 1960), premijer [[Otto Grotewohl]] (do 1964).
* [[9. 10.]] - Utakmicom Jugoslavija - Francuska otvoren [[Stadion JNA]].
* [[12. 10.]] - Kineska Narodnooslobodilačka armija ušla u [[Xinjiang]], pošto su lideri [[Kuomintang|KMT]] objavili predaju 25. septembra.
* [[13. 10.]] - Jugoslavija optužuje Bugarsku da želi uzeti Makedoniju. (NYT)
* [[14. 10.]] - Kineska Narodnooslobodilačka armija ušla u [[Kanton]].
* 14. 10. - Prvo suđenje komunističkim liderima prema Smithovom zakonu zaključeno u Njujorku nakon sedam meseci, osuđeno je svih 11 optuženih. I njihovi advokati su osuđeni za nepoštovanje suda.
* [[15. 10.]] - U Mađarskoj pogubljen [[Laslo Rajk]].
* [[16. 10.]] - Lider grčkih komunista [[Nikolaos Zachariadis]] iz progonstva u [[SSSR]] proglasio "privremeno primirje" - na osnovu kojeg je okončan [[Grčki građanski rat]].
* [[18. 10.]] - Komunisti zauzimaju Amoy/[[Xiamen]] prekoputa Tajvana, ali poraženi su na Quemoyu/[[Kinmen]]u 25-27. 10., tako da ovo priobalno ostrvo ostaje u rukama nacionalista.
* [[20. 10.]] - [[FNRJ|Jugoslavija]] izabrana za dvogodišnjeg nestalnog člana [[Savet bezbednosti Ujedinjenih nacija|Saveta bezbednosti]] (protivkandidat bila [[Čehoslovačka]]) - diplomatska pobeda nad istočnim blokom.
* [[22. 10.]] - [[George V. Allen]] imenovan za novog američkog ambasadora u Jugoslaviji (do 1953).
* 22. 10. - Železnička katastrofa kod [[Nowy Dwór Mazowiecki|Nowog Dwóra]] u Poljskoj, stradalo je oko 200 ljudi.
* [[23. 10.]] - Prva predstava ("[[Pepeljuga]]") beogradskog Pozorišta lutaka u hotelu "Palas" (= Dan Malog pozorišta "Duško Radović").
* [[25. 10.]] - Jugoslovenskom ambasadoru u Moskvi [[Karlo Mrazović|Karlu Mrazoviću]] uskraćeno gostprimstvo, na osnovu optužbi sa Rajkovog procesa; slično postupaju i ostale zemlje istočnog bloka.
* [[27. 10.]] - U sklopu Industrijsko poljoprivrednog kombinata osnovana Osječka mljekara - biti će prva tvornica mlijeka u prahu u zemlji.
* 27/[[28. 10.]] - Oružani incident na jugoslovensko-mađarskoj granici. Jugoslovenska vlada tvrdi da su mađarske trupe pucale preko granice kod Donjeg Miholjca. (NYT)
* [[28. 10.]] - [[Georges Bidault]] je [[Četvrta Francuska Republika|francuski]] premijer nakon [[Henri Queuille|Henrija Queuillea]] (do jula 1950).
* 28. 10. - Air France Flight 009: na Azorima pao avion na liniji Pariz-Njujork, među 48 poginulih je i violinistkinja Ginette Neveu, bokser [[Marcel Cerdan]], umetnik Bernard Boutet de Monvel.
* [[31. 10.]] - U SAD je na snazi Poljoprivredni zakon koji omogućuje donaciju viška hrane prijateljskim zemljama.

=== Novembar/Studeni ===

* [[1. 11.]] - Eastern Air Lines Flight 537: DC-4 se sudario pred sletanje u Washington sa P-38 Lightningom, stradalo je 55 ljudi.
* 1. 11. - Osnovan [[Frankfurter Allgemeine Zeitung]].
* [[2. 11.]] - U Hagu potpisan sporazum kojim Holanđani prenose suverenitet na Sjedinjene Indonežanske Države (u decembru), što ne obuhvata Holandsku Novu Gvineju (Zapadnu Papuu, ipak deo Indonezije od 1962).
* ca. 3. 11. - SAD i Velika Britanija dozvolile prodaju delova za civilne avione Jugoslaviji, SAD i avionskog goriva.
* [[6. 11.]] - Sovjetski maršal [[Konstantin Rokosovski]] nametnut [[Poljska|Poljskoj]] kao ministar odbrane i komandant oružanih snaga (do 1956), postaje i poljski maršal.
* [[7. 11.]] - Odobren novi ustav [[Kostarika|Kostarike]]: član 12 zabranjuje vojsku kao trajnu instituciju, zemlja ima [[Vojska Kostarike|Javne snage]].
* [[8. 11.]] - Ukinut francuski protektorat nad Kambodžom, nezavisna u okviru Francuske unije.
* [[9. 11.]] - Kolumbijski predsednik Ospina Pérez raspušta Kongres koji ga je nameravao smeniti. Liberali razmišljaju o vojnom udaru, ali odustaju.
* [[11. 11.]] - Zasedanje [[Dunavska komisija|Dunavske komisije]]: sekretar, sovjetski predstavnik, dobija kompletnu kontrolu.
* [[12. 11.]] - Jugoslavija se smatra oslobođenom ugovora o prijateljstvu i saradnji sa [[Albanija|Albanijom]].
* [[13. 11.]] - Poljska: [[Władysław Gomułka]] izbačen iz partije (u zatvoru 1951-54, ponovo na vlasti 1956-70).
* novembar? - Nova srednjetalasna radio stanica Radio Beograd, kod Obrenovca.
* [[18. 11.]] - Prikazana komedija *Adam's Rib*.
* 18. 11. - Skupština UN glasa za embargo na oružje za Albaniju i Bugarsku, povodom mešanja u Grčku.
* 18. 11. - U [[Enugu]]u, glavnom gradu nigerijskog Istočnog regiona, ubijen 21 rudar-štrajkač - slede neredi i pojačanje nacionalističkog pokreta.

* 18 - [[20. 11.]] - [[Dimitrije Tucović]] prenesen iz Lazarevca na beogradski [[Slavija (Beograd)|trg Slavija]] (do 2016).
* [[21. 11.]] - UN odlučuje o bivšim italijanskim kolonijama: Libija nezavisna 1952, Somalija pod italijanskim trustom do 1960 (kada se udružuje sa Britanskim Somalilendom), odluka o Eritreji odložena (u federaciji sa Etiopijom 1952-62, provincija i rat do nezavisnosti 1991/93).
* [[22. 11.]] - Petersberški sporazum: modifikacija Okupacionog statuta u Zapadnoj Nemačkoj, prvi korak ka suverenitetu.
* [[25. 11.]] - *La Violencia*: neobavešten o odustajanju od puča, kapetan Alfredo Silva pokreće pobunu u kolumbijskom gradu Villavicencio - pridružuje mu se seoski gerilac Eliseo Velásquez koji će dogodine stvoriti nekoliko zona u Istočnim ravnicama.
* [[26. 11.]] - Indijska ustavotvorna skupština donela [[Ustav Indije]] (stupa na snagu u januaru).
* [[25. 11.]] - Predsednički izbori u Kolumbiji: liberali su ih bojkotovali, pošto je pre nekoliko dana pucano na njihovog kandidata Daríja Echandíju (a ubijen je i njegov brat koji je ličio na njega).
* [[29. 11.]] - Zasedanje [[Informbiro]]a u [[Budimpešta|Budimpešti]], druga rezolucija protiv Tita naslovljena *Komunistička partija Jugoslavije u rukama špijuna i ubica* u kojoj se kaže da je "klika Tito-Ranković" prešla sa "buržoaskog nacionalizma" na "fašizam" a po "naređenju njenih gazda - anglo-američkih imperijalista" - vrhunac kampanje i kraj iluzija u Jugoslaviji.
* 29. 11. - Krenuo Radio Novi Sad (danas Dan Radio-televizije Vojvodine).
* 29. 11. - Otvorena zgrada Radničkog univerziteta, kasnija Politehnička akademija, prvi objekat izgrađen posle rata na Novom Beogradu.
* [[30. 11.]] - Snage NR Kine zauzimaju [[Čungking]], nacionalistički vrh prelazi u [[Chengdu]], poslednji grad koji drže u kontinentalnoj Kini.

=== Decembar/Prosinac ===
* [[1. 12.]] - U Francuskoj ukinute i poslednje tačkice (šećer, kafa, benzin).
* [[2. 12.]] - Zvanično počeo sa radom [[Univerzitet u Sarajevu]].
* [[7. 12.]] -  Nakon poraza u [[Kineski građanski rat|građanskom ratu]], vlada [[Republika Kina|Republike Kine]] ([[Čang Kai-Šek]]) završila evakuaciju na [[Tajvan]] (zastupljena u [[UN]] do [[1971]]).
* [[8. 12.]] - Osnovana [[UNRWA]] - Agencija UN za pomoć i radove, koja služi palestinskim izbeglicama na Bliskom istoku.
* 8. 12. - Tajfun odnosi dve hiljade života na Koreji.
* [[9. 12.]] - Desetorica ruskih emigranata osuđena u Sarajevu za špijuniranje na tri do 20 godina zatvora.
* [[11. 12.]] - Čudo u Číhošťu: križ na oltaru u jednoj češkoj crkvi se navodno pomjerao, što komunističke vlasti koriste za represiju crkve.
* [[13. 12.]] - Izraelske vladine kancelarije se premeštaju u Jerusalim.
* [[14. 12.]] - U Bugarskoj osuđen na smrt [[Trajčo Kostov]] (pogubljen dva dana kasnije).
* 14. 12. - Snage NR Kine završile operacije u južnoj provinciji [[Guangxi]].
* 14. 12. - Prikazan ratni film *Sands of Iwo Jima*.
* [[16. 12.]] - [[Mao Zedong]] stigao u posetu Moskvi - dočekan je hladno, ostaje do februara, kada je zaključen Ugovor o prijateljstvu, savezu i uzajamnoj pomoći.
* [[18. 12.]] - [[Nikita Hruščov]] se vratio iz Ukrajine, postaje sekretar CK KPSS i šef partije u Moskvi.
* [[19. 12.]] - Feldmaršal [[Erich von Manstein]] osuđen na 18 godina zatvora (smanjeno na 12, pušten 1953).
* 19. 12. - Treći vojni udar u Siriji ove godine: gen. [[Adib Shishakli]] je uhapsio [[Sami al-Hinnawi|Samija al-Hinnawija]], optužio ga je da radi na priključenju Iraku.
* 19. 12. - Liberal [[Robert Menzies]] je ponovo premijer Australije (do 1966).

* [[21. 12.]] - Proslava, zvanično, 70-tog [[Staljin]]ovog rođendana, ustanovljena Staljinova nagrada za mir, kasnije [[Lenjinova nagrada za mir|Lenjinova]].
* 22 - 24. 12. - Ženski marš na zatvor u [[Grand-Bassam]]u, u francuskoj Obali Slonovače, gde zatvorenici štrajkuju glađu.
* [[23. 12.]] - [[Radničko samoupravljanje]]: Privredni savet FNRJ i Centralni odbor Saveza sindikata Jugoslavije usvojili Uputstvo o osnivanju i radu [[Radnički saveti u Jugoslaviji|radničkih saveta]] državnih privrednih preduzeća (za početak, odabranih 215 preduzeća).
* [[24. 12.]] - Sporazum SAD i FNRJ o civilnoj avijaciji.
* 24. 12. - Masakr u Mungyeongu: južnokorejska vojska ubila 86 civila, dobrim delom dece, pod sumnjom da su saradnici komunista, a što je decenijama pripisivano komunističkoj gerili.
* [[26. 12.]] - Sklopljen petogodišnji trgovački sporazum između V. Britanije i Jugoslavije vredan 110 miliona funti.
* [[27. 12.]] -  [[Holandija]] priznala nezavisnost [[Indonezija|Indonezije]] (osim [[Holandska Nova Gvineja|Holandske Nove Gvineje]], koju zadržava do [[1962]]). Sjedinjene Indonežanske Države će već u avgustu biti zamenjene unitarnom Republikom Indonezijom.
* 27. 12. - Snage NR Kine zauzimaju bez otpora [[Chengdu]], glavni grad [[Sečuan]]a.
* [[28. 12.]] - Osnovana firma *Heckler & Koch*, u početku pravi delove za šivaće mašine, ali i razvija oružje.
* decembar - III plenum CK KPJ - Zadaci u školstvu ("vaspitanje svestrano razvijenog čoveka - graditelja i branioca socijalizma").
* [[31. 12.]] - U [[solin]]skoj tvornici cementa "Prvoborac" izabran prvi radnički savet u Jugoslaviji.
* 31. 12. - Amnestija 7.304 zatvorenika u FNRJ.

=== Kroz godinu ===
* Prisilna kolektivizacija poljooprivrede u Jugoslaviji.
* [[Brdski top M-48B-1]] usvojen u naoružanje Jugoslovenske armije.
* Formirana Viša vojnopomorska akademija (od 1971. [[Komandno-štabna akademija Jugoslavenske ratne mornarice]]).
* [[Moše Pijade]] je prvi odlikovani [[Orden junaka socijalističkog rada|Ordenom junaka socijalističkog rada]].
* krajem godine - Međunarodna banka za obnovu i razvoj u principu pristala da otvori zajam Jugoslaviji.

== 1949. u temama ==
* Rukovodstvo [[FNRJ]]:
** Predsednik Prezidijuma Narodne Skupštine: [[Ivan Ribar]]
** Predsednik Vlade: [[Josip Broz Tito]] (takođe i Generalni sekretar [[KPJ]])
** Predsednik Narodne skupštine: [[Vladimir Simić]]
* Neki [[Popis jugoslavenskih filmova|domaći filmovi]]: "[[Barba Žvane]]" (→ [[:Kategorija:Filmovi 1949.]]).

== Rođenja ==

=== Januar/Siječanj ===
* [[1. 1.]] - [[Nijaz Duraković]], bosanskohercegovački političar
* 1. 1. - [[Ljubodrag Simonović]], košarkaš, književnik
* 1. 1. - [[Šimun Šito Ćorić]], hrvatski pjesnik, esejist, dramski pisac, antologičar
* [[2. 1.]] - [[Čedomir Petrović]], glumac, reditelj († [[2025]])
* [[8. 1.]] - [[Milan Mihailović]] Caci, srpski glumac
* [[10. 1.]] - [[Linda Lovelace]], američka porno-glumica († [[2002]].)
* 10. 1. - [[George Foreman]], bokser († [[2025]])
* [[12. 1.]] - [[Haruki Murakami]], suvremeni japanski pisac i prevoditelj
* 12. 1. - [[Ottmar Hitzfeld]], fudbaler, trener
* [[16. 1.]] - [[Vera Ivković]], narodna pevačica
* [[17. 1.]] - [[Andy Kaufman]], komičar, glumac († [[1984]])
* [[19. 1.]] - [[Robert Palmer (pevač)]] († [[2003]])
* [[20. 1.]] - [[Göran Persson]], švedski premijer
* [[21. 1.]] - [[Tomislav Čolović]], pevač († [[2008]])
* [[22. 1.]] - [[Dragan Malešević Tapi]], srpski slikar († [[2002]])
* [[24. 1.]] - [[John Belushi]], glumac, komičar, muzičar († [[1982]])
* [[28. 1.]] - [[Gregg Popovich]], košarkaški trener

=== Februar/Veljača ===
* [[2. 2.]] - [[Brent Spiner]], glumac
* [[4. 2.]] - [[Rasim Delić]], bh. general, osuđen za ratne zločine († [[2010]])
* [[7. 2.]] - [[Dragan Maksimović]], srpski glumac († [[2001]])
* [[20. 2.]] - [[Ivana Trump]], poslovna žena († [[2022]])
* [[22. 2.]] - [[Niki Lauda]], vozač F1 († [[2019]])

=== Mart/Ožujak ===
* [[1. 3.]] - [[Radivoj Šajtinac]], književnik († [[2025]])
* [[2. 3.]] - [[Gates McFadden]], glumica, koreograf
* [[5. 3.]] - [[Bernard Arnault]], milijarder, osnivač LVMH 
* [[6. 3.]] - [[Aleksandar Ivić]], matematičar, akademik SANU († [[2020]])
* [[9. 3.]] - [[Vesna Bosanac]], liječnica († [[2022]])
* [[14. 3.]] - [[Slavenko Terzić]], srpski istoričar
* [[17. 3.]] - [[Jugoslav Vlahović]], srpski karikaturista
* [[20. 3.]] - [[Josip Bozanić]], hrvatski kardinal
* [[21. 3.]] - [[Slavoj Žižek]], slovenski psihoanalitičar i filozof
* [[22. 3.]] - [[Fanny Ardant]], glumica
* [[23. 3.]] - [[Vladimir Lazarević]], general VJ, osuđen za ratne zločine
* [[27. 3.]] - [[Dubravka Ugrešić]], hrvatska književnica i prevoditeljica († [[2023]])
* [[31. 3.]] - [[Zrinka Kolak Fabijan]], hrvatska glumica

=== April/Travanj ===
* [[6. 4.]] - [[Horst Ludwig Störmer]], njemački fizičar, dobitnik [[Nobelova nagrada za fiziku|Nobelove nagrade za fiziku]] [[1998]].
* [[13. 4.]] - [[Christopher Hitchens]], autor, filozof, polemičar († [[2011]])
* [[14. 4.]] - [[John Shea]], glumac
* [[15. 4.]] - [[Ala Pugačova]], pevačica
* [[20. 4.]] - [[Jessica Lange]], glumica
* [[22. 4.]] - [[Miodrag Krivokapić]], srpski glumac
* [[25. 4.]] - [[Dominique Strauss-Kahn]], francuski ekonomista, političar

=== Maj/Svibanj ===
* [[6. 5.]] - Silvija Monrós Stojaković, prevoditeljica
* [[9. 5.]] - [[Billy Joel]], kantautor, muzičar
* [[11. 5.]] - [[Radimir Čačić]], hrvatski političar
* 11. 5. - [[Vojislav Brajović]], srpski glumac
* 11. 5. - [[Toni Laurenčić]], glumac
* [[13. 5.]] - [[Zoë Wanamaker]], britansko-američka glumica
* [[18. 5.]] - [[Anton Stipančić]], hrvatski stolnotenisač († [[1991]].)
* [[22. 5.]] - [[Valentin Inzko]], visoki predstavnik za BiH
* [[24. 5.]] - [[Jim Broadbent]], britanski glumac
* [[26. 5.]] - [[Pam Grier]], glumica
* 26. 5. - [[Robert Nemeček]], srpski muzičar, urednik više televizija († [[2024]])
* [[31. 5.]] - [[Tom Berenger]], glumac

=== Jun/Juni/Lipanj ===
* [[7. 6.]] - [[Dragan Aleksandrić]], kompozitor i aranžer narodne muzike
* [[10. 6.]] - [[Bora Dugić]], frulaš
* [[16. 6.]] - [[Sulejman Spaho]], srpski političar, SRS († [[2025]])
* [[17. 6.]] - [[Zlatko Mateša]], premijer Hrvatske
* [[18. 6.]] - [[Jarosław Kaczyński]], premijer Poljske
* 18. 6. - [[Lech Kaczyński]], poljski političar i predsjednik Poljske (2005-10.) († [[2010]])
* [[20. 6.]] - [[Eligio Legović]], hrvatski arhitekt
* 20. 6. - [[Lionel Richie]], muzičar
* [[22. 6.]] - [[Meryl Streep]], američka glumica
* 22. 6. - [[Linda Karađorđević]], Tomislavljeva udovica
* [[27. 6.]] - [[Vera Wang]], modni kreator
* [[30. 6.]] - [[Alain Finkielkraut]], francuki filozof i esejist

=== Jul/Juli/Srpanj ===
* [[4. 7.]] - [[Žarana Papić]], sociologinja-antropologinja († [[2002]])
* 4. 7. - [[Slavenka Drakulić]], književnica
* [[7. 7.]] - [[Shelley Duvall]], glumica († [[2024]])
* [[9. 7.]] - [[Stojan Cerović]], novinar († [[2005]])
* [[15. 7.]] - [[Carl Bildt]], švedski političar
* [[22. 7.]] - [[Alan Menken]], kompozitor
* 22. 7. - [[Muhamed bin Rašid Al Maktum]], šeik Dubaija
* [[26. 7.]] - [[Thaksin Shinawatra]], tajlandski biznismen i političar
* 26. 7. - [[Roger Taylor (Queen)|Roger Taylor]], bubnjar *Queen*-a
* [[27. 7.]] - [[Vladan Batić]], srpski političar († [[2010]])
* [[29. 7.]] - [[Miralem Zupčević]], glumac

=== Avgust/August/Kolovoz ===
* [[7. 8.]] - [[Walid Jumblatt]], lider libanskih Druza
* [[9. 8.]] - [[Slavko Ćuruvija]], novinar († [[1999]])
* [[12. 8.]] - [[Fernando Collor de Mello]], predsednik Brazila
* 12. 8. - [[Mark Knopfler]], vokalista *Dire Straits*a
* [[13. 8.]] - [[Goranka Matić]], fotograf († [[2025]])
* [[14. 8.]] - [[Morten Olsen]], danski nogometaš i trener
* [[15. 8.]] - [[Josip Friščić]], hrvatski političar († [[2016]])
* [[21. 8.]] - [[Bruno Langer]], član "Atomskog skloništa"
* [[23. 8.]] - [[Vicky Leandros]], grčka pjevačica
* [[25. 8.]] - [[Gene Simmons]], basista *Kiss*-a
* [[28. 8.]] - [[Svetislav Pešić]], košarkaš i trener
* [[31. 8.]] - [[Richard Gere]], američki glumac

=== Septembar/Rujan ===
* [[4. 9.]] - [[Dado Topić]], rok-muzičar
* [[7. 9.]] - [[Gloria Gaynor]], pevačica
* [[9. 9.]] - [[Susilo Bambang Yudhoyono]], predsednik Indonezije
* [[10. 9.]] - [[Bill O'Reilly]], konzervativni komentator
* [[18. 9.]] - [[Peter Shilton]], golman
* [[19. 9.]] - [[Slavko Linić]], hrvatski političar
* 19. 9. - [[Twiggy]], manekenka
* [[20. 9.]] - [[Vedrana Rudan]], književnica
* [[23. 9.]] - [[Bruce Springsteen]], kantautor, muzičar
* [[25. 9.]] - [[Pedro Almodóvar]], filmski režiser, scenarista
* [[29. 9.]] - [[Jelena Guskova]], ruska istoričarka

=== Oktobar/Listopad ===
* [[1. 10.]] - [[Nebojša Radmanović]], bosanskosrpski političar
* [[2. 10.]] - [[Annie Leibovitz]], fotograf
* [[4. 10.]] - [[Armand Assante]], američki glumac
* [[5. 10.]] - [[Peter Ackroyd]], engleski pisac
* [[6. 10.]] - [[Bobby Farrell]], član *Boney M* († [[2010]])
* [[8. 10.]] - [[Sigourney Weaver]], glumica
* [[12. 10.]] - [[Ilich Ramírez Sánchez]], Karlos Šakal, terorista
* [[20. 10.]] - [[Rezak Hukanović]], bosanskohercegovački pisac
* 20. 10. - [[Jovan Arežina]], novinar, urednik i direktor medijskih kuća († [[2007]])
* [[21. 10.]] - [[Benjamin Netanyahu]], premijer Izraela
* [[22. 10.]] - [[Arsène Wenger]], fudbaler, trener
* [[26. 10.]] - [[Zoran Slavnić]], srpski košarkaš i trener
* 26. 10. - [[Branislava Džunov]], novinar, TV kritičar
* [[28. 10.]] - Bruce/[[Caitlyn Jenner]], dekatlonac, reality zvezda

=== Novembar/Studeni ===
* [[3. 11.]] - [[Anna Wintour]], glavna urednica *Vogue*-a 
* [[5. 11.]] - [[Armin Shimerman]], glumac
* [[17. 11.]] - [[John Boehner]], američki političar
* [[22. 11.]] - [[Radoš Ljušić]], istoričar
* [[24. 11.]] - [[Erwin Neutzsky-Wulff]], [[Danska|danski]] pisac [[naučna fantastika|naučne fantastike]] i [[horor]] romana

=== Decembar/Studeni ===
* [[1. 12.]] - [[Pablo Escobar]], kolumbijski gangster († [[1993]])
* [[4. 12.]] - [[Jeff Bridges]], glumac
* [[6. 12.]] - [[Vlado Pravdić]], muzičar i član grupe [[Bijelo dugme]]
* [[11. 12.]] - [[Ivan Buljan]], hrvatski nogometaš
* [[12. 12.]] - [[Bill Nighy]], glumac
* [[13. 12.]] - [[Aleksandar Tijanić]], novinar, direktor RTS († [[2013]])
* [[14. 12.]] - [[Slavko Dokmanović]], gradonačelnik Vukovara († [[1998]])
* [[15. 12.]] - [[Don Johnson]], glumac
* [[19. 12.]] - [[Ivan Čermak]], general HV
* [[25. 12.]] - [[Sissy Spacek]], glumica
* 25. 12. - [[Petar Čelik]], bodibilder
* 25. 12. - [[Nawaz Sharif]], premijer Pakistana
* [[26. 12.]] - [[José Ramos-Horta]], predsednik Istočnog Timora, nobelovac za mir
* [[27. 12.]] - [[Ivan Vejvoda]], srpski politikolog, izvrš. dir. Balkanskog fonda za demokratiju

=== Kroz godinu ===
* [[Todor Kuljić]], sociolog
* [[Savo Štrbac]], direktor centra "Veritas"

== Smrti ==

=== Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak ===
* [[6. 1.]] - [[Victor Fleming]], filmski režiser (* [[1889]])
* [[10. 1.]] - [[Momčilo Tapavica]], sportista-olimpijac i arhitekta (* [[1872]])
* [[14. 1.]] - [[Juan Bielovucic Cavalie]], peruanski zrakoplovac hrvatskog porijekla (* [[1889]].)
* [[4. 2.]] - [[Janko Leskovar]], hrvatski učitelj i književnik (* [[1861]].)
* [[12. 2.]] - [[Hassan al-Banna]], osnivač Muslimanskog bratstva (* [[1906]])
* [[18. 2.]] - [[Niceto Alcalá-Zamora]], bivši predsednik Španije (* [[1877]])

=== April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj ===
* [[15. 4.]] - [[Wallace Beery]], glumac (* [[1885]])
* [[28. 4.]] - [[Aurora Quezon]], bivša prva dama Filipina (* [[1888]])
* [[29. 4.]] - [[Slavko Rodić]], narodni heroj, general JA (* [[1918]])
* [[6. 5.]] - [[Maurice Maeterlinck]], književnik, nobelovac (* [[1862]])
* [[9. 5.]] - [[Louis II (Monako)|Louis II]], knez Monaka (* [[1870]])
* [[22. 5.]] - [[James Forrestal]], bivši sekretar mornarice i odbrane SAD (* [[1892]])
* [[26. 5.]] - [[Leon Kojen (lekar)|Leon Kojen]], urolog, profesor Bg. univerziteta (* [[1876]])
* [[27. 5.]] - [[Robert Ripley]], "Verovali ili ne" (* [[1890]])
* [[9. 6.]] - [[Maria Cebotari]], sopran (* [[1910]])
* [[11. 6.]] - [[Andrija Hebrang (otac)]], hrvatski političar i državnik (* [[1899]])
* 11. 6. - [[Oton Župančič]], književnik (* [[1878]])
* [[12. 6.]] - [[Koči Dzodze]], albanski komunista, bivši ministar (* [[1917]])
* [[16. 6.]] - [[Edo Šen]], hrvatski arhitekt (* [[1877]].)
* [[19. 6.]] - [[Vladimir Nazor]], hrvatski književnik (* [[1876]].)

=== Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan ===
* [[2. 7.]] - [[Georgi Dimitrov]], šef KP Bugarske i vlade (* [[1882]])
* [[6. 7.]] - [[Viktor von Heeren]], bivši nemački diplomata (* [[1881]])
* [[5. 8.]] - [[Ernest Fourneau]], pronalazač amilokaina, prvog lokalnog anestetika (* [[1872]])
* [[15. 8.]] - [[Rastko Petrović]], srpski književnik, putopisac (* [[1898]])
* [[16. 8.]] - [[Margaret Mitchell]], književnica (* [[1900]])
* [[8. 9.]] - [[Richard Strauss]], njemački skladatelj (* [[1864]].)
* [[22. 9.]] - [[Sam Wood]], filmski režiser (* [[1883]])
* [[25. 9.]] - [[Dragoslav Đorđević Goša]], narodni heroj (* [[1919]])

=== Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac ===
* [[2. 10.]] - [[Kosta Manojlović]], kompozitor, etnomuzikolog (* [[1890]])
* [[17. 10.]] - [[Fjodor Tolbuhin]], maršal SSSR (* [[1894]])
* [[28. 10.]] - [[Marcel Cerdan]], bokser (* [[1916]])
* 28. 10. - [[Ginette Neveu]], violinistkinja (* [[1919]])
* [[31. 10.]] - [[Edward Stettinius, Jr.]], bivši državni sekretar SAD (* [[1900]])
* [[3. 11.]] - [[Solomon R. Guggenheim]], filantrop (* [[1861]])
* [[5. 11.]] - [[Abdolhossein Hazhir]], bivši premijer Irana (* [[1899]])
* [[26. 11.]] - [[Alexandre Roubtzoff]], slikar (* [[1884]])
* [[29. 11.]] - [[Emilija Jakšić]] - Nikezić, učesnica NOB, društveno-politička radnica (* [[1924]])
* [[3. 12.]] - [[Elin Pelin]], bugarski književnik (* [[1877]])
* [[16. 12.]] - [[Trajčo Kostov]], bugarski komunista (* [[1897]])
* [[23. 12.]] - [[Momčilo Ninčić]], predratni ekonomista i političar (* [[1876]])
* [[25. 12.]] - [[Leon Schlesinger]], filmski producent (* [[1884]])

=== Kroz godinu ===
* [[Svetozar Vujković]], upravnik logora Banjica (* [[1899]])

== Nobelova nagrada za 1949. godinu ==
* [[Nobelova nagrada za fiziku|*'Fizika**]]: [[Hideki Yukawa]] (predviđanje postojanja [[mezon]]a na osnovu teoretskog rada na nuklearnim silama)
* [[Nobelova nagrada za kemiju|**Kemija**]]: [[William Giauque]] (doprinosi na polju hemijske termodinamike, naročito u vezi ponašanja supstanci na ekstremno niskim temperaturama, → [[magnetsko hlađenje]])
* [[Nobelova nagrada za fiziologiju ili medicinu|**Fiziologija i medicina**]]: [[Walter Rudolf Hess]] (za otkriće funkcionalne organizacije [[Međumozak|međumozga]] kao koordinatora aktivnosti unutrašnjih organa) i [[António Egas Moniz]] (otkriće terapeutske vrednosti [[lobotomija|leukotomije]] u nekim psihozama)
* [[Nobelova nagrada za književnost|**Književnost**]]: [[William Faulkner]] (moćan i umetnički jedinstven doprinos modernom američkom romanu)
* [[Nobelova nagrada za mir|**Mir''']]: John Boyd Orr (naučno istraživanje prehrane i rad na mestu prvog čelnika FAO)

## Reference