Srpska pravoslavna parohija bolmanska

**Srpska pravoslavna parohija bolmanska** je parohija Srpske pravoslavne crkve sa sjedištem u selu Bolmanu u Baranji, koja pripada Arhijerejskom namjesništvu baranjskom Osječkopoljske i baranjske eparhije. Koriste se i opisni nazivi Parohija bolmanska, Bolmanska parohija, Parohija Bolman. Osnovana je prije 1730. godine i pripadala je prvo Sigetsko-mohačkoj eparhiji, koja se 1732. godine sjedinila s Budimskom eparhijom. Poslije Prvog svjetskog rata Parohija bolmanska ušla je u sastav Bačke eparhije, a od 1991. godina pripada tada obnovljenoj Osječkopoljskoj i baranjskoj eparhiji.

## Organizacija parohije
Parohiju bolmansku sačinjavaju naselja Bolman, Novi Bolman, Majške Međe iz Općine Jagodnjak te Baranjsko Petrovo Selo, Novi Bezdan, Novo Nevesinje, Petlovac i Torjanci iz Općine Petlovac. Pravoslavni vjernici čine većinu stanovništva u Bolmanu, Novom Bolmanu, Majškim Međama i Novom Nevesinju, dok su u ostalim mjestima izrazita manjina.

### Crkva i krstovi

Parohija ima jednu crkvu, Crkvu svetih apostola Petra i Pavla u Bolmanu, osvećenu 1777. godine, čija je hramovna slava Petrovo (Petrovdan, Sveti apostoli Petar i Pavle; 12. jula), dva seoska krsta i (novi) parohijski dom. Jedan krst nalazi se u Bolmanu blizu istočnog (oltarskog) dijela crkve, a drugi u Majškim Međama, kod koga se *večernje* održava 14. avgusta na Makaveje (nekad je prava proslava bila 15. avgusta na dan Prenosa moštiju svetog prvomučenika i arhiđakona Stefana).

### Parohijski dom

Stari parohijski dom nalazio se blizu crkve u Ulici Miladina Popovića, između Vatrogasnog doma i privatne kuće. Kupljen je 1839. godine za 900 forinti. Uređivan je i obnavljen do druge polovine 20. vijeka. Srušen je poslije 2010. godine

S izgradnjom novog parohijskog doma na istom "gruntu", između starog doma i privatne kuće, počelo se 1986. godine, a završen je i useljen 1990. godine. U starom parohijskom domu održavana su bogosluženja poslije Drugog svjetskog rata, sve dok nije obnovljena crkva koja je izgorjela u Bolmanskoj bitki.

### Groblja
Veći dio bolmanskog groblja, koje se nalazi sa sjeverne strane županijske ceste Ž4041 (D517 --- Bolman --- Jagodnjak --- D7) blizu Novog Bolmana, čini pravoslavno groblje (uz luteransko, jevrejsko / židovsko i katoličko. Na pravoslavnom dijelu nalazi se krst kod koga se održavaju bogosluženja, kapelica koju je podigla porodica Horvat te kuća ispraćaja izgrađena 2000-ih godina. Pravoslavni i ostali preminuli iz Majških Međa sahranjuju se na majškomeđanskom groblju, preminuli iz Novog Nevesinja na nevesinjskom groblju, a preminuli iz ostalih naselja koja pripadaju Bolmanskoj parohiji sahranjuju se na lokalnim grobljima.

### Fotogalerija: groblja

Datoteka:Bolmansko-groblje-(20090503)-Plan.jpg|Plan groblja u Bolmanu
Datoteka:Bolmansko-groblje-(20090503).jpg|Bolmansko groblje blizu Novog Bolmana
Datoteka:Bolmansko-groblje-(20090426)-Kapela-i-kuca-ispracaja.jpg|Kapelica ispod lipa i mrtvačnica
Datoteka:Bolmansko-groblje-(20090503)-Kuca-ispracaja.jpg|Mrtvačnica na bolmanskom groblju
Datoteka:Majske-Medje-(20061004)-Groblje.jpg|Groblje u Majškim Međama


## Sveštenici
Od početka vođenja matica u Bolmanu su, prema dostupnoj arhivi, službovali sljedeći sveštenici:
* Lazar Popović (...-1807 )
* Dimitrije Vuković
* Dimitrije Jovanović
* Dimitrije Drnić
* Stefan Popović (1803-1820)
* Prokopije Stanković (1820-1860)
* Jovan Gojković (1861-1889)
* Uroš Mađarević (1890-1893)
* Pantelejmon Horvat (1893-1940; zvani pop Panto)
* Milorad Mihajlov (1941-1957; zvani pop Milorad)
* Jovan Vulkanović (1958-1959)
* Petar Petrović (1960-1962)
* Pavle Stajić (1962-1985; rodom iz Kaća; zvani pop Paja)
* Milan Vranić (1985-januar 1998)

U početku, pored Lazara Popovića, koji je počeo sa službom u Bolmanu 1768. godine, spominju se do 1782. godine i Dimitrije Vuković, zatim Dimitrije Jovanović i Dimitrije Drnić.

U porti crkve sahranjen je Lazar Popović, na bolmanskom groblju sahranjeni su Stefan Popović, Prokopije Stanković, Jovan Gojković i Pantelejmon Horvat.

Od januara 1998. do kraja decembra 1998. godine Parohija bolmanska nije imala paroha, a o njoj su se starali administratori protojerej Mihajlo Marijanac, paroh darđanski, i jerej Slobodan Majkić, tada paroh uglješki. Od 1. januara 1999. do 2013. godine bolmanski paroh bio je protojerej **Stevan Kuveždanin**, rođen u Bolmanu 21. maja 1968 godine, prvi Bolmanac na tom položaju nakon dva vijeka postojanja Bolmanske parohije. Od 2015. on je paroh u Kneževim Vinogradima, a njega je u Bolmanu naslijedio jerej **Srđan Trajković** iz Bijelog Brda, koji je 2020. godine premješten u Sremske Laze, a Bolmanska parohija ostala je upražnjena. Otada njome kao administrator upravlja protojerej-stavrofor **Slobodan Majkić**, paroh jagodnjački.

U Bolmanu je 15. oktobra 1953. rođen i sveštenik **Branislav Stojković**, koga je 1. novembra 2002. godine patrijarh Pavle postavio za drugog paroha u Železniku.

## Bilten
Parohija je imala i svoj bilten "Parohijsko pismo (vašeg paroha jereja Stevana Kuveždanina)", koji je izlazio od 2001. do 2006. godine. Izdano je devet (9) brojeva.

## Izvori
* Anonim: *"Srpska pravoslavna parohija bolmanska"*, Preobraženje, IV, 8, 8-9 - Dalj, preobraženski broj, 2007.
* protojerej stavrofor Mihajlo Marijanac: *"Petrovdan u Bolmanu"*, Preobraženje, IV, 8, 9 - Dalj, preobraženski broj, 2007.
* protojerej stavrofor Dušan Kojundžić: *"Prvi šematizam Eparhije Osečkopoljske i baranjske"*, Dalj - Beograd, 2009.
* Jovan M. Nedić: , Bolman, 2012.