Crkva Vaznesenja Gospodnjeg u Požarnici

**Crkva Vaznesenja Gospodnjeg u Požarnici** u opštini Tuzli pripada Srpskoj pravoslavnoj crkvi (Eparhija zvorničko-tuzlanska). Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 12. do 18. maja 2009. godine, donijela je odluku da se crkva proglasi za nacionalni spomenik BiH. Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Martin Cherry, Amra Hadžimuhamedović (predsjedavajuća), Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo. Nacionalni spomenik sačinjavaju: hram Vaznesenja Gospodnjeg, ostaci stare školske zgrade, groblje i stari hrast.

## Lokacija
Selo Požarnica nalazi se na obroncima planine Majevice, na udaljenosti od cca 8&nbsp;km istočno od Tuzle, uz magistralni put Tuzla-Bijeljina, a na ušću rijeka Kovačice i Jošanice.

## Historija
Reforme koje su u Osmanskom carstvu sprovedene polovinom XIX vijeka olakšale su tuzlanskim hrišćanima dobijanje dozvola (carskih fermana) za gradnju crkava (Tanzimat - gilhanski hatišerif iz 1839. godine o ravnopravnosti i slobodi svih vjeroispovijesti u Turskoj, te Hatihumajun iz 1856. godine, novi ustavni zakon za Bosanski vilajet, kojim se, između ostalog, hrišćanska crkva u Turskoj stavlja pod zaštitu međunarodnih prava). Uporedo sa premještanjem sjedišta zvorničkog kajmekama iz Zvornika u Tuzlu, godine 1852, episkopska stolica je iz Zvornika prenesena u Tuzlu, a eparhija promijenila naziv u Zvorničko-tuzlanska.

Hram Vasnesenja Gospodnjeg u Požarnici je sagrađen 1896. godine.

Prilikom miniranja požarničke crkve 1994.godine, uništeni su crkveni toranj, horska galerija, ikonostas i apsida crkve, a crkvene sasudi, bogoslužbeni predmeti, matične knjige, te crkvena arhiva i dokumenti su odneseni i uništeni. U istom periodu uništeni su i Svetosavski dom, kao i parohojski dom u Kovačevom Selu.

## Opis
Prema konceptu prostorne organizacije, crkva u Požarnici pripada tipu jednobrodne crkve sa pripratom, naosom i oltarskim prostorom, te galerijom, preko koje se pristupa stepeništu crkvenog tornja. Gabaritne spoljne mjere crkve iznose 26,00 x 11,70 metara. Nosivi lateralni zidovi crkve su debeli 80&nbsp;cm, a poprečni 60&nbsp;cm, zidani su punom pečenom ciglom.

Toranj je pravougaone osnove, a gabaritne mjere prizemlja tornja su 280 x 370&nbsp;cm. Toranj ima 3 etaže, završava kupolom postavljenom na tambur koji ima presjek pravilnog osmougaonika, a ukupna visina zvonika iznosi 26,80 m. Na prvoj i drugoj etaži zvonika su po tri prozora, na trećoj četiri prozora, a u svakoj stranici tambura kupole je postavljen prozor. Svi otvori na zvoniku su izvedeni sa polukružnim završecima. Sadašnji toranj je sagrađen u periodu 2006-2007. godina.

Crkva je devastirana 1994. godine, podmetanjem eksplozivnih naprava u unutrašnjost. Crkveni mobilijar u potpunosti je uništen. Sačuvane zidne slike su u veoma lošem stanju. Crkva je obnovljena 2016. godine zahvaljujući sredstvima grada Tuzle u iznosu od 21.000 KM, sredstvima Vlade Tuzlanskog kantona, grada Bijeljine i donatorskim sredstvima brojnih pojedinaca.

Zapadno od crkve, 1982. godine je izgrađen Svetosavski dom, uništen 1994. i obnovljen 2003. godine. Dom je gabarita 7,05 x 15,60 m, ima podrumsku i prizemnu etažu, pokriven je dvovodnim krovom. Tokom 1975. godine je izgrađen parohijski dom, uništen 1994. i obnovljen 2008. godine. Dom je gabarita 9,90 x 10,20 m, ima prizemnu i spratnu etažu, pokriven je dvovodnim krovom. Na udaljenosti od cca 70 m južno od crkve, nalazi se višestoljetni hrast. Obim debla mjeren na prsnoj visini iznosi oko 505&nbsp;cm, a širina krošnje hrasta iznosi 25 metara. Uz crkvu nalazi se skupina od 10-tak grobova. Najstariji nadgrobnici datiraju od početka 20. vijeka, a u nekolicinu grobova su sahranjene žrtve fašističkiog terora iz II svjetskog rata.

## Reference

## Literatura
* Zoran M. Jovanović, Azbučnik pravoslavne ikonografije i graditeljstva, Beograd, Muzej srpske pravoslavne crkve.
* Dragiša Trifković,Tuzlanski vremeplov, 1981

## Vanjske veze

* Obnovljena crkva u Požarnici
* Pravoslavna crkva Vaznesenja Gospodnjeg u Požarnici sa starim hrastom, prirodno-graditeljska cjelina 
* Web stranica Mitropolije Dabrobosanske