1281.

Godina **1281** (**[[Rimske brojke|MCCLXXXI]]**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru (1. jan/sij.).

## Događaji
### Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak
* januar? - Sporazum između Vizantije i Mamelučkog sultanata (Mihajlo VIII i Kalaun): slobodan prolaz za robove od Krima do Egipta i Sirije preko Moreuza.

* 2. 2. - Konklava u Viterbu traje više od četiri meseca, iz episkopske palate su odvedena dvojica kardinala Orsinija, rođaka pokojnog pape Nikole III, čime prednost dobija francuska anžujska stranka, naklonjena Karlu Anžujskom.
* 22. 2. - Kardinal Simon de Brion je izabran za papu pod imenom Martin IV (do 1285).

* 13. 3. - Vaška u Slavoniji je poharana i uništena pred očima zagrebačkog biskupa Timotija (Slavonija je pod interdiktom, Gisingovci uzimaju biskupska imanja i desetinu i odvode biskupove podanike i službenike, uz pomoć hajduka). 
* 25. 3. - Zagrebački biskup je bacio crkveno prokletstvo na Gisingovce (ban Nikola, župan Sane, Vrbasa, Garića i Gorice Ivan, i Henrik), kao i njihove pomagače, npr. hajduka Wryza. Novi slavonski ban je Petar Pakrački, koji je uz kralja Ladislava i kraljicu majku Elizabetu, nasuprot biskupu. U Ugarskoj i Slavoniji je anarhija.
* 23. 3. - Papa Martin IV je okrunjen u Orvijetu, jer Rimljani nisu htjeli pustiti Francuza u grad.

### April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj
* 3. 4.? - Nakon pola godine opsade Belegrada/Berata, vizantijska vojska Mihajla Tarhaniotisa je rasterala anžujske napadače, kojima su u Albaniji ostali samo Drač i Valona, tako da je onemogućen kopneni napad na Vizantiju.
* 10. 4. (ili u julu?) - Papa je ekskomunicirao vizantijskog cara Mihajla VIII, kako bi Karlo mogao pokušati obnovu Latinskog Carstva, čime je obesmišljena krhka Lionska unija istočne i zapadne crkve iz 1274.
* 30. 4. - Papa je Karlu Anžujskom dao senatorske ovlasti u Rimu.

* 3. 5. - Po isteku desetogodišnjeg primirja sa krstašima, mamelučki sultan Qalawun je sklopio novo primirje sa baronima iz Akre, u julu i sa Bohemondom VII od Tripolija.

* jun - Druga mongolska invazija Japana: armija Istočne putanje, iz Koreje, napala je Cušimu 9-tog i ostrvo Iki 14-tog; Japanci su poraženi uz pomoć vatrenog oružja. Zatim 23-25. 6. neuspešno napadaju japansko kopno, ne čekajući armiju Južne putanje.

### Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan
* 3. 7. - Ugovor iz Orvijeta: Karlo Anžujski je dogovorio s Mlečanima obnovu Latinskog carstva uz pomoć njihove flote (sledeće godine, ali isprečila se Sicilijanska večernja). Saveznici su mu Srbija, Bugarska i Epir.
** U poslednjoj godini Dragutinove vladavine, 1281-82, Vizantinci su prodrli do Lipljana, zemlja se našla u "velikom škripcu". Vizantijski prebeg Kotanica četuje do Sera.
* jul? - Mongolske snage ratuju sa Japancima oko Hakate.
* leto-jesen - Car Mihajlo VIII ratuje u Bitiniji, u graničnim područjima koja su opustela od turskih upada, postavlja fortifikacije s obe strane Sangarija/Sakarye. Grad Tralis/Aydın na Meandru/Büyük Menderesu je pod turskom opsadom, bez nade u pomoć (pao je 1284).

* 15. 8. - Tajfun, prozvan *Kamikaze*, tj. "Božanski vetar", opustošio je mongolsku flotu. Japanci su pobili preživele Mongole, Korejance i severne Kineze, a južne su poštedeli ali porobili.

* septembar - Ilhanidski Mongoli invadiraju Siriju, u savezu sa Armenskom Kilikijom i hospitalerima iz Marqaba, koji ne priznaju primirje.

### Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac
* 29. 10. - Druga Bitka kod Homsa: mamelučki sultan Qalawun je porazio ilhanidske Mongole (ilhanidski vladar Abaqa je umro dogodine, njegov naslednik Tekuder je musliman, sklopio je savez sa mamelucima).

### Kroz godinu
* Juraj I. Šubić Bribirski je trogirski knez.
* Sabo Getaldić podigao franjevački samostan na Daksi kod Dubrovnika (do 1806).
* 1281-82 - Dmitar Nemanjić podiže Davidovicu kod Brodareva.
* Dok se vladimirski veliki knez Dmitrij Alekskandrovič sukobljava sa Novgorođanima, mlađi brat Andrej ga svrgava uz pomoć Mongola iz Zlatne horde (do 1283).
* Sukob taoista i budista u Kini: pošto je utvrđeno da su taoisti zapalili svoj hram kako bi okrivili budiste, Kublaj-kan ih nekoliko strogo kažnjava; krajem godine naređuje spaljivanje taoističkih knjiga, osim Tao-te-činga, i uništavanje štamparskih ploča za njih, što je trebalo biti urađeno 1258.
*  Umro je Erthogrul, lider plemena Kaj po osmanskoj tradiciji, vladar područja oko Soguta na severozapadu Male Azije. Sin Osman će ga naslediti nakon borbe za vlast, po njemu će biti nazvana buduća dinastija.

## Rođenja

* 18. 5. - Agnesa Austrijska, kraljica Andrije III Mlečanina († 1364)
* 4. 8. - Külüg Khan, mongolsko-kineski car († 1311)
* Castruccio Castracani, kondotijer, vojvoda Lucce († 1328)
* Zhu Shizhen, posthumni osnivač dinastije Ming († 1344)
*  1281/2 - Rudolf I, vojvoda Austrije i Štajerske, kralj Češke († 1307)

## Smrti

* 16. 2. - Gertruda Hohenberška, supruga kralja Rudolfa I. Njemačkog (* ca. 1225)
* 20. 3. - Čabi, supruga Kublaj-kana 
* Ana, ugarska princeza, vizantijska carica Andronika II (* ca. 1260)
*  1280/81 - Erthogrul, otac Osmana I

## Reference

; Literatura
* Svezak prvi. Prvo doba: Vladanje knezova i kraljeva hrvatske krvi (641-1102) i Drugo doba: Vladanje kraljeva Arpadovića (1102-1301). Vjekoslav Klaić (archive.org)
* *Istorija srpskog naroda*, Prva knjiga, Od najstarijih vremena do Maričke bitke (1371), SKZ Beograd 1981 (I)