1326.

Godina **1326** (MCCCXXVI) bila je redovna godina koja počinje u srijedu julijanskog kalendara (1. januar/siječanj).

## Događaji
### Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak
* 7. 1. - Ulmski ugovor: Friedrich Lijepi bi upravljao Svetim rimskim carstvom kao kralj Rimljana, a Ludwig IV bi bio krunisan za svetog rimskog cara u Italiji. Ali kada mu brat Leopold umre krajem februara, Friedrich se povlači iz Nemačke i vraća u Austriju i Štajersku (do smrti 1330).
* 10. 2. - 11. 3. - Upad u Brandenburg: poljske i litavske snage invadiraju Markgrofoviju Brandenburg, uz papino odobrenje u sklopu njegovog sukoba sa carem Ludwigom. Odnose dosta plena i zarobljenika. Teutonski viteški red zasada održava primirje sa Poljskom, pod papinim pritiskom, ali uskoro ipak dolazi do Poljsko-teutonskog rata (do 1332).
* ožujak - Papa imenuje Ladislava de Kobola za zagrebačkog biskupa (do 1343), "mjesto nehajnoga Jakova", 
* 25. 3. - Povelja Stefana Dečanskog potvrđuje trgovačke povlastice Dubrovčanima. Prvi put se pominje Đuraš Ilijić, predak Crnojevića. Vojvoda Mladen, gospodar Trebinja i Dračevice, poslednji put se pominje u jednoj povelji (kada umre, naslediće ga sin Branko, po kome su nazvani Brankovići).
* 26. 3. - Sklopljen je mir između Dubrovnika i srpskog kralja Stefana. Dubrovčani se nakon ovoga svete Branivojevićima koji su napadali njihove oblasti - Mihajlo je poginuo u borbi, Brajko je umro od gladi u kavezu a Branoje je osuđen na smrt i pogubljen u Kotoru, nakon dubrovačkog mita.
** Dubrovčani i Bosna su podelili posede Branivojevića: Stjepan Kotromanić je dobio donju dolinu Neretve, predeo oko ušća i Krajinu, tj. kraj odatle do Cetine. Dubrovčani su uzeli Ston sa poluostrvom, zatim vode pregovore sa srpskim kraljem za legalizaciju poseda.
* Stjepan Kotromanić je učestvovao u ratu protiv Branivojevića, do ove godine je osvojio čitav Hum, od ove godine se i naziva gospodarem Huma i knezom Huma. Zavladao je i Imotskim, Klekom, Glamočem itd.

### April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj

* 6. 4. - Orhanove Osmanlije zauzele Prusu, sada Bursu nakon višegodišnje opsade - njihovo je sedište do 1363. Orhanov otac Osman I, osnivač dinastije, umro je negde u ovo vreme (ili još pre dve godine).
* april - Mladi kralj Dušan, Stefanov sin, pregovarao je sa Dubrovnikom, spasao je Brajkovu udovicu Voisavu, kćerku vojvode Vojina.
* april - Corbeilski ugovor: obnavljanje *[[Auld Alliance]]* između Francuske i Škotske
* 19. 4. - Flamanska pobuna: ratifikovan je mirovni sporazum - pobuna ponovo nakratko izbija 1328.
* proleće - U Srbiju je došlo jedno poslanstvo starijeg cara Andronika II, zvanično zbog udovice Jovana Paleologa, u stvari radi pregovora pred predstojeći građanski rat u Vizantiji. Učesnik poslanstva je bio Nićifor Grigora, beleži da Srbi "igraju u kolu i pevaju tužne pesme u slavu svojih junaka, ali bez pratnje bilo kakvog instrumenta".
* jun - Danski kralj Christoffer II je zbačen u pobuni magnata, uz pomoć Gerharda III, grofa Holstein-Rendsburga. Za kralja je postavljen maloletni Valdemar III, kome je Gerhard ujak i regent. Christoffer se vraća 1329. usled sve većeg haosa u zemlji ali Gerhard ostaje stvarni vladar do smrti 1340.
* 3. 6. - Novgorodski sporazum: nakon višedecenijskih čarki, delimitiran je uticaj Norveške i Novgoroda među Laponcima u Finmarku.
* jun - Aragonsko osvajanje Sardinije: aragonske snage su porazile pizanske, faktički je ostvarena  Kraljevina Sardinija (i Korzika), papina kreacija iz 1297, na jugu, istoku i severu otoka (Korzika nikada nije osvojena pa je kasnije izostavljena iz titule).

### Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan

* 15. 7. - Kralj Karlo I. Robert daje nalog slavonskom banu Mihaljeviću da se zagrebačkoj biskupiji vrate oteta imanja i da građani plaćaju crkvenu desetinu.
* 1. 8. - Umro Vartislav IV., vojvoda Pomeranije. Novi danski moćnik Gerhard priznaje njegove maloletne sinove kao naslednike, kao i nasledstvo Rugenske kneževine. Međutim, izgnani danski kralj je daje u leno Meklenburgu. Krajem leta počinje Rat za rugensko nasledstvo (do 1328, nove borbe 1342-43. i 1351, pitanje rešeno 1355).
* kolovoz - Pošto se izmirio s kraljem, knez Ivan Babonić postaje magistar kraljičinih tovarnika (do 1333).
* 27. 8. - Isabella Francuska dogovara sa Vilimom I, grofom Hainauta, zbacivanje svog supruga, engleskog kralja Edwarda II. Zaručila je svog sina Edwarda Vilimovom kćerkom Filipom (vladarski par 1328-1369). Od miraza sakuplja plaćeničku vojsku.
* ljeto - Slavonski ban Mikac Mihaljević je upadao u Hrvatsku. protiv kneza Nelipića i njegovih rođaka Kurjakovića, u savezu sa bribirskim knezovima i Bosancima - osvojio je tvrđavu Unac, primljen je i u Zadru, ali se na kraju poražen vraća na sever, ostavivši nešto vojske u Bihaću.
** Hrvatska-Dalmacija ostaje tako faktički u rukama kneza Nelipića, Mlečana (protekcija Šibenika i Trogira) i Bosanaca.
** Kotromanić nakon Huma u ovo vrijeme "grabi župe i kotare" u hrvatskom "Zagorju", redom: Imota, Dumno/Duvno, Hlivno s gradom Bistričkim, Dlamoč/Glamoč. Oblast Krajina (stara Neretva) od r. Neretve do Cetine kod Omiša - Krajina s Imotom je priključena Humu. Dumno, Hlivno i Dlamoč postaju zasebna oblast Završje ili Zapadne strane.
* 3. 9. - Mletačka općina upozorava krčkog kneza Fridrika da se više ne pridružuje banu Mikcu Mihaljeviću.

* 24. 9. - Isabella Francuska i njen ljubavnik Roger Mortimer započinju invaziju Engleske, protiv Edwarda II i starijeg i mlađeg Despensera. Uglavnom ih dočekuju dobrodošlicom, u Londonu izbija pobuna 2. 10..
* 26. 9. - Nadbiskup Kelna je naredio inkvizitorsko suđenje Meister Eckhartu - neke njegove izjave će biti osuđene kao heretičke 1329, nakon njegove smrti.

### Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac
* oktobar - Andronik III se ženi Anom Savojskom.
* 26. 10. - Bristol je zauzet nakon opsade, Hugh Despenser stariji je zarobljen i sutradan pogubljen.
* novembar - Ibn Batutina putovanja: nakon proleća u Egiptu i leta u Siriji, obavio je hadžiluk u Meki. Ne vraća se kući, već odlazi u pravcu mongolskog Irana.
* 16. 11. - Edward II i Hugh Despenser mlađi su uhvaćeni u Walesu. Despenser je brutalno pogubljen 24-tog a Edward je umro sledećeg septembra, moguće ubijen.
* 20. 12. - Umro je Petar, mitropolit kijevski, sa sedištem u Moskvi od prošle godine (kanonizovan 1339). U toku je gradnja Uspenske saborne crkve u Kremlju, Petru se pripisuje i utemeljenje Visokopetrovskog manastira u moskovskom Belom gorodu.

### Kroz godinu

* Prvi put se pominju: 
** Novo Brdo, već je važno rudarsko i trgovačko središte, sa dubrovačkim trgovcima i saskim rudarima,
** Selo Bečkerek, na tri ostrva reke Begej (dan. Zrenjanin).
** Tvrđava Mali Kalnik.
** Ribnica pod nazivom Podgorica.
* Dubrovnik i Stjepan Kotromanić su postigli (trgovački) sporazum. Ban prima poklone umesto desetine od sve dubrovačke robe koja prolazi.
* Kotor ima apoteku - apotekar Albergetus iz Venecije.
* Od ove godine nastaje mirniji period vladavine ugarskog kralja Karla Roberta. Donesen je statut Vitezova sv. Jurja, njih 50 kralj okuplja jednom mjesečno.
* Guverner Soluna Jovan Paleolog se pobunio protiv strica Andronika II, uz pomoć svog zeta Stefana Dečanskog, s kojim pljačka do Sera - potkupljen je titulom kesara, prekida revolt ali ubrzo umire u Skoplju.
* Walter de Milemete piše za engleskog princa Edwarda traktat *De nobilitatibus, sapientiis, et prudentiis regum* - među slikama opsadnih mašina je prikazan i *pot-de-fer*, vrsta primitivnog topa, što je možda prvi prikaz vatrenog oružja. Firentinska sinjorija iste godine naručuje *canones de mettallo*.
* Papin dekretal *Super illius specula* preti ekskomunikacijom onima koji se bave magijom.
* 1325-26 - Umro je Kebek, han Čagatajskog kanata, nasleđuje ga brat Ilžigdej (do 1329).

## Rođenja

* 5. 3. - Ludovik I. Veliki, kralj ugarsko-hrvatski i poljski († 1382)
* 29. 6. - Murat I, osmanski sultan († 1389)

## Smrti

*

## Reference

; Literatura
* Svezak drugi: dio prvi. Treće doba: Vladanje kraljeva iz raznih porodica (1301-1526). Prva knjiga: Anžuvinci i Sigismund do gubitka Dalmacije (1301-1409), Vjekoslav Klaić (archive.org)
* *Istorija srpskog naroda*, Prva knjiga, Od najstarijih vremena do Maričke bitke (1371), SKZ Beograd 1981 (I)