open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aleksandrija Troada

**Aleksandrija Troada** ("**Aleksandrija u [[Troada|Troadi]]**") je drevni grčki grad koji je bio smješten na obali Egejskog mora, odnosno sjeverozapadnom dijelu Male Azije, južno od otoka Tenedos (suvremena Bozcaada). Danas se tamo nalazi mjesto po imenu Eski Stambul u suvremenoj turskoj provinciji Çanakkale.

Iako historičari vjeruju da je na njegovoj lokaciji postojalo ranije naselje pod nazivom *Sigija*, u historiju je ušao godine 310. pne. kada ga je podigao Antigon I Monoftalmos i nazvao po sebi **Antigonija Troada**. Vlast nad njim je kasnije preuzeo Lizimah i preimenovao ga Aleksandrija Troada u čast Aleksandra Velikog. Zahvaljujući svom strateškom položaju, Aleksandrija Troada je prosperirala kao važna luka, pogotovo u rimsko doba. Tako se spominje da je Konstantin razmišljao tamo premjesti novu rimsku prijestolnicu umjesto u Carigrad. Aleksandrija Troada se također spominje u Novom zavjetu kao mjesto koje je pohodio Pavle iz Tarza.

## Vanjske veze
Xun Zi

**Xun Zi** (, cca. 312–230. pne.) bio je kineski konfucijanski filozof koji je živio u periodu Zaraćenih država i doprinio razvoju Sto škola mišljenja. Xun Zi je vjerovao da se čovjekove prirodne težnje moraju suzbiti kroz obrazovanje, odgoj i rituale, nasuprot Menciju koji je vjerovao da je čovjek po prirodi dobar. Također je vjerovao kako su etičke norme izmišljene kako bi poboljšale čovječanstvo.

Xun Zi je bio obrazovan u državi Qi, te ga smješta u konfucijansku školu, iako mu je filozofija bila daleklo pragmatičnija u odnosu na tipični konfucijanski optimizam. Neki učenjaci to tumače uticajem burnih i nasilnih vremena u kojima je živio.

## Reference

## Vanjske veze

* Dmoz directory on Xun Zi 
* Hsun Tzu historical information and writing excerpts 
* Article from the Internet Encyclopedia of Philosophy 
* Full text of the Xunzi (in Chinese) 
* Yan Xishan discusses Xunzi
300-e pr. n. e.

## Događaji i trendovi
* 309. pne. - Ubistvom Aleksandra IV je zatrta Argeadska dinastija, a carstvo Aleksandra Velikog ostaje bez posljednjeg legitimnog nasljednika.
* cca. 307. pne. - Nastaje epikurejstvo, filozofski sistem temeljen na učenju Epikura (cca. 340 – cca. 270. pne.).
* 301. pne. - Bitka kod Ipsa kojom završava četvrti rat dijadoha, a podjela Aleksandrovog carstva postaje trajna.

## Rođenja
*

## Smrti
*
309. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **309. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina diktatorstva Kurzora** (ili, rjeđe, **godina 445. ''[[Ab urbe condita]]***). Oznaka 309. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je [[kalendarska era]] [[Anno Domini]] postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.



== Događaji ==
* [[Ptolemej I Soter|Ptolemej]] osobno komandira flotom koja od [[Antigon I Monoftalmos|Antigona]] preotima [[Likija|Likiju]] i [[Karija|Kariju]].
* [[Kasandar]], komandant [[Makedonija (antička)|makedonskih]] snaga, daje pogubiti [[Roksana|Roksanu]], udovicu [[Aleksandar Veliki|Aleksandra Velikog]] i njenog sina i nominalnog kralja [[Aleksandar IV Makedonski|Aleksandra IV]]. Time je zatrta [[Argeadska dinastija]], a Aleksandrovo carstvo više nema zakonitog nasljednika.
* Nastojeći potkopati Kasandrovu vlast, Antigon stupa u kontakt s bivšim regentom [[Poliperhon]]om, pod čijom se kontrolom nalazi [[Peloponez]] te mu šalje [[Heraklo od Makedonije|Herakla]], nezakonitog Aleksandrovog sina koji bi kao pretendent trebao zamijeniti smaknutog Aleksandra.
* Poliperhon sa 20.000 pješaka i 1.000 konjanika kreće napasti Kasandrovu vojsku. Kasandar umjesto toga započinje pregovore i nudi Poliperhonu priznanje njegove vlasti nad Peloponezom. Poliperhon pristaje te u zamjenu za vlast po Kasandrovom nalogu ubija Herakla i njegovu majku [[Barsina|Barsinu]].
* [[Arej I]] nasljeđuje svog djeda [[Kleomen II|Kleomena II]] kao kralj [[Sparta|Sparte]].
* U [[Atena|Ateni]] je proveden popis stanovništva prema kome je ustanovljeno da u tom gradu živi 21.000 građana, 10.000 stranaca i 400.000 ostalih - žena, djece i robova.
* Bomilkar, nominalni kralj [[Kartagina|Kartagine]], pokušava pučem preuzeti vlast od aristokratskog Vijeća staraca. Nakon njegovog neuspjeha Kartagina postaje *de facto* i *de iure'' republika. 
* Sicilijanski ratovi: Sirakuški tiranin Agatoklo ostavlja obranu grada svom bratu Antanderu te se iskrcava u Sjevernoj Africi kako bi napadom na Kartaginu odvratio njene snage. Agatoklo sklapa savez sa Ofelasom, vladarom Kirenajke te koristi nerede u Kartagini kako bi umalo zauzeo grad.
* Drugi samnitski rat: Samniti ponovno pokreću pohod na Rimljane, nakon čega je Lucius Papirius Cursor imenovan diktatorom te tuče Samnite u bitci kod Longule.
* Nakon što je Država Qin osvojila Državu Shu (u suvremenom Sečuanu), u svoju službu uzima Shu inženjera po imenu Bi Ling. On gradi Guanxian irigacijski sistem, koji će s vremenom dovesti vodu za pet miliona ljudi, a koji se koristi dan-danas.

## Rođenja
* Ptolemej II Filadelf, kralj Egipta (u. 246. pne.)

## Smrti
* Roksana, supruga Aleksandra Velikog i majka Aleksandra IV Makedonskog
* Kralj Aleksandar IV Makedonski (r. 323. pne.)
* Heraklo, nezakoniti sin Aleksandra Velikog i pretendent na prijestolje Makedonije (r. 327. pne.)
* Kleomen II, kralj Sparte
* Zhang Yi, strateg kineske države Qin
Arej I

**Arej I** (; ? – 265. pne.) je bio agijadski kralj Sparte od 309. do 265. pne. Poginuo je u bitci kraj Korinta u hremonidskom ratu. Prije toga je godine 272. pne. uspješno otjerao Pira Epirskog iz Lakedemonije. U Starom zavjetu se spominje kao prijatelj jevrejskog naroda.

## Reference

Plutarch *Životi: Pir* xxvi - xxix
Zhang Yi (strateg)

**Zhang Yi** (張儀) (???-309. pne.), rođen u Državi Wei za vrijeme perioda Zaraćenih država, bio je drevni kineski funkcionar, učenik Guiguzija. Bio je u službi države Qin i pomogao joj je da ojača na račun drugih država.
Bitka kod jezera Vadimo (310. pr. n. e.)

**Bitka na jezeru Vadimo** se odigrala 310. pne., za vrijeme drugog samnitskog rata, između rimskih i etrurskih snaga. Antički izvori navode kako je ona predstavljala najveću bitku koju su između sebe vodili Rimljani i Etrurci. Rimljani su na kraju, pod komandom Lucija Papirija Kurzora, izvojevali pobjedu, a Etrurci se od poraza nisu nikada oporavili te su prestali biti velikom silom na Apeninskom poluotoku.

## Vanjske veze
* Additional information

## Reference
Kriminalistička tehnika

**Kriminalistička tehnika** je deo kriminalistike koji se bavi prvenstveno prikupljanjem materijalnih tragova i fiksiranjem istih. U osnovi ona se deli na : kriminalističko tehničku registraciju lica (sadašnji AFIS), kontra diverzionu tehniku, operativnu tehniku i istražnu tehniku.
Umbri

**Umbri** su italski narod po kome je ime dobila Umbrija, oblast u koja se u drevno doba prostirala od rijeka Tiber i Nar do jadranske obale. Umbrijski jezik je pripadao oskansko-umbrijskog grupi jezika, srodnoj latinskom. Umbri su između 9. i 4. vijeka pne. gradili naselja gradskog tipa, u čijim su ruševinama arheolozi pronašli tragove trgovine s Etrurcima i Grcima.

Plinije Stariji je Umbre nazvao najstarijim narodom Italije.

Rimljani su u kontakt s Umbrima došli 310. pne. Nakon toga su počeli osnivati kolonije na umbrijskim teritorijama, koje su potpuno osvojili oko 260. pne. Umbri su postepeno dobili rimsko građanstvo te su se asimilirali u Rimljane, iako ih je dio sudjelovao u Savezničkom ratu.

## Izvori
* Bradley, Guy. “Ancient Umbria. State, culture, and identity in central Italy from the Iron Age to the Augustan era.” Oxford: Oxford University Press, 2000.
* Buck, Carl Darling. “A Grammar of Oscan and Umbrian.” Boston: Ginn and Company Publishers, 1904.
* Domenico, Roy P. *Regions of Italy: A Reference Guide to History and Culture*. Greenwood Publishing Group, 2001. pp. 367-371.
* Pliny."Natural History with an English translation in ten volumes by H. Rackham." Cambridge: Harvard University Press, 1961. 
* Poultney, James Wilson. “The Bronze Tables of Iguvium.” American Philological Association, Number XVIII. 1959.
Picenum

**Picenum** je bila drevna oblast Italije, koja je približno odgovarala južnom dijelu današnje regije Marche. U njoj je živio italski narod po imenu Piceni. Godine 286. pne. su ih pokorili Rimljani, a otada su među najvjernijim rimskim saveznicima, što se pokazalo kako za vrijeme drugog punskog rata, tako i za vrijeme Savezničkog rata.

## Reference

## Vanjske veze
* Piceni
Marsi

**Marsi** su bili drevni italski narod koji je živio u današnjoj italijanskoj regiji Abruzzo. Glavno središte im je bio grad Maruvijum, na istočnoj obali Fucinskog jezera. Oblast u kojoj su živjeli se po njima dan-danas zove Marsica. Antički izvori ih opisuju kao jednostavne planinske ljude, koji su bili hrabri ratnici, ali i skloni neobičnim tradicijama kao kroćenje zmija, zbog čega se Marsica smatrala mjestom čaranja.

Prvi put se spominju kao saveznici Vestina, Peligna i Marucina. Za vrijeme drugog samnitskog rata 308. pne. su se priključili Samnitima protiv Rimljana. 304. pne. su pokoreni i ušli u savez s Rimljanima. Godine 302. pne. su se ponovno pobunili, ali su nakon gušenja ustanka ostali vjerni Rimu sve do Savezničkog rata kada su upravo njihove snage pod Kvintom Popedijem Silonom bili elita ustaničke vojske.

## Fusnote
307. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **307. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Ceka i Violensa** (ili, rjeđe, **godina 447. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 307. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Četvrti rat dijadoha: Antigon priznaje Seleuku vlast nad Babilonijom i drugim istočnim satrapijama, čime je okončan babilonski rat, a Antigon se može okrenuti protiv Kasandra i Ptolemeja.
* Četvrti rat dijadoha: Antigonov sin Demetrije Poliorket ulazi u Atenu, nakon što ju je napustio Kasandrov despotski guverner Demetrije Faleronski te ponovno uspostavlja stari atenski ustav. Građani Atene Antigonu i njegovom sinu udjeluju naziv "božanski spasitelji".
* Četvrti rat dijadoha: Novi epirski kralj Pir sklapa savez sa Antigonom, odnosno Demetrijem Poliorketom.
* Sicilijanski ratovi: Suočen s unutrašnjim problemima i kartaginskom opsadom Sirakuze, tiranin Agatoklo napušta svoju vojsku u Sjevernoj Africi i vraća se na Siciliju. Sirakuška vojska u Sjevernoj Africi je potom uništena, ali Agatoklo zauzvrat uništava kartaginsku vojsku na Siciliji i ubija njenog komandanta Hamilkara. Agatoklo potom uništava Segestu.
* Kralj Wuling od Zhaoa provodi niz značajnih vojnih reformi u Državi Zhao, odlučivši da će se mobilne snage temeljiti na konjici umjesto na dvokolicama.
* Osniva se prva škola epikurejske filozofije, temeljene na učenjima Epikura (približan datum).
* Demetrije Faleronski bježi u Egipat gdje utočište nalazi u Aleksandriji, na Ptolemejevom dvoru. Tamo pomaže Ptolemeju da osnuje Muzejon i Aleksandrijsku biblioteku. (približan datum)

## Rođenja
*

## Smrti
*
Museion

**Museion u Aleksandriji** (klasični grčki: , doslovno "Institut muza u Aleksandriji") bila je naučno-obrazovna institucija koju su u Aleksandriji krajem 4. ili početkom 3. vijeka pne. osnovali Ptolemejidi, a koja je s vremenom postala središte kulturnog života antičkog svijeta. Neki historičari smatraju da je Museion godine 307. pne. osnovao Ptolemej I na poticaj svog prijatelja Demetrija Faleronskog, koji je upravo bio protjeran iz Atene, odnosno kao svojevrsnu protutežu Platonovoj Akademiji i Aristotelovom Liceju smještenom u Ateni. Drugi historičari smatraju kako je Museion podigao njegov sin Ptolemej II kao protutežu sličnoj instituciji njegovog suparnika Atala u Pergamu. Museion je sadržavao niz škola u kome je stalno radilo 100 plaćenih učitelja, astronomsku opservatoriju te znamenitu Aleksandrijsku biblioteku. Od njega potječe riječ muzej.

## Izvori
308. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **308. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Musa i Rulijana** (ili, rjeđe, **godina 446. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 308. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Četvrti rat dijadoha: Ptolemej prelazi iz Male Azije u Grčku, te zauzima Korint, Sikion i Megaru.
* Drugi samnitski rat eskalira kada se Samnitima u borbi protiv Rimska RepublikaRima priključuju Umbri, Picentini i Marsi. Rimljani tim državama i plemenima nanose poraz.
* Etrurci mole Rimljane za mir te su ga prisiljeni prihvatiti pod teškim odredbama.

## Rođenja
*

## Smrti
* Kleopatra od Makedonije, sestra Aleksandra Velikog i kči kralja Filipa II Makedonskog i Olimpijade (r. cca. 356. pne.)
Historija Atene

**Historija Atene** predstavlja jednu od najdužih historija nekog grada u Evropi i svijetu. Područje Atene je bilo stalno nastanjeno preko 4500 godina, a u 1. milenijumu pne. je postalo vodeći grad antičke Grčke. Kulturna dostignuća Atene u 5. vijeku pne. se smatraju temeljima zapadne civilizacije. U srednjem vijeku je važnost grada počela opadati, da bi došlo do oporavka pod Bizantom, kao i relativnog prosperiteta za vrijeme križarski ratova. Pod Otomanskim Carstvom se bilježi još jedan dugi period opadanja, koji je završen u 19. vijeku kada Atena postaje prijestolnicom nezavisne grčke države.

## Etimologija

## Počeci i naseljavanje

## Rana historija

## Reforme i demokracija

## Klasična Atena

## Rimska Atena

## Bizantska Atena

## Latinska Atena

## Otomanska Atena

## Vanjske veze

* Athens official website
* A history of Athens from prehistoric to contemporary times 
* The Athenian Constitution by Aristotle
* Model of Classical Athens
* Athens in 421 BC
Bankarstvo

**Bankarstvo** ili **bankarski sistem** je ime za rad sa novcem, kreditiranje, servisiranje platnog prometa i snabdjevanje građana firmi i ustanova sredstvima plaćanja.

## Povezano

* Banka

## Vanjske veze

* opširije informacije na stranici Limun.hr 
* The Mystery of Banking - (engl.) Kritičan pregled povijesti i problema bankarstva, na engleskom jeziku (PDF; 1,48 MB)
* Nicolas Véron: ''Is Europe Ready for a Major Banking Crisis?'', POLICY BRIEF 2007/3
Banka

**Finansijski posrednici** su finansijske institucije putem kojih štediše mogu indirektno da ponude sredstva onima koji traže zajam. Finansijski posrednici ovezuju štediše i domaćinstva ili preduzeća kojima žele da pozajme novčana sredstva. Dva najveća finansijska posrednika su banke i investicioni fondovi. . Banka je poslovna organizacija, koja nudi finansijske usluge za profit. Banke su institucije koje primaju **depozite** od onih koji žele da štede, a depozite koriste za odobravanje kredita onima koji žele da dobiju zajam.**Banka** je poslovna organizacija, koja nudi finansijske usluge za profit. Tradicionalne usluge banke uključuju primanje depozita novca, davanje novca iz depozita, procesovanje novčanih transakcija i usluge kreditiranja. Mnoge banke nude podršku finansijskih usluga preduzećima, industrijskim i drugima vrstama kompanija i korporacija, u cilju uvećavanja profita; npr., kreditiranje, paketi osiguranja, razna finansijska ulaganja, podršku u razmjeni tržišnih dobara.

Prva moderna banka, Banka Svetog Đorđa (*Banco di San Giorgio*) je osnovana početkom 15. veka u Đenovi u Italiji.

**Bankarstvo** je sistem poslovanja, u čijoj osnovi se nalazi interes. Najvažniji posao **banke** kao osnovnog subjekta u sistemu bankarstva je interes na zajam - što znači da banka daje novac na zajam na određeno vreme a nakon isteka tog perioda dobija novac nazad uz uvećanu vrednost-kamatu ili interes. Postoji mnogo varijacija ali ovo je suština bankarstva. Banka obavlja i neke sporedne delatnosti ( npr. investicione, sponzorske) ali sve one su u funkciji oplođenog novca - za bankara novac koji ne donosi dobit, nego stoji neoplođen, je novac koji gubi vrednost.

## Povezano
* Spisak banaka u Srbiji
* Međunarodno bankarsko kreditno pismo
* Kastodi banka
Ugostiteljstvo

**Ugostiteljstvo** je uslužna privredna delatnost čija je osnovna misija dugoročno zadovoljenje društvenih potreba za smeštajem, ishranom i pićem, uz primene posebne tehnike hotelskog i restoranskog poslovanja. Osnovni cilj ugostiteljstva je sadržan u uspostavljanju simbioze i harmonizacije svih odnosa na relaciji između ugostiteljskih preduzeća (objekata) i korisnika ugostiteljskih usluga.

Ugostiteljstvo se deli na dva osnovna dela:
* Hotelijerstvo
* Restoraterstvo

## Literatura
* *Prof. dr Rajko Marić (2004): Menadžment turizma i ugostiteljastva, BPŠ, Beograd*
Komunalna privreda

**Komunalna privreda** je grana privrede koja se bavi komunalno-uslužnim delatnostima. Njen osnovni zadatak je podmirivanje osnovnih potreba stanovništva u sredini u kojoj žive. Najrazvijenija je u gradskim sredinama. 

Ova grana privrede obuhvata nekoliko sektora, tj. preduzeća:
* Vodovod i kanalizacija
* otvorene tržnice (pijace)
* groblja
* javna parkirališta
* održavanje stambenih jedinica
* gradsko zelenilo
* gradska čistoća

## Povezano
* Privreda
*Dan komunalne delatnost

## Literatura
* Mastilo, Natalija (2005): *Rečnik savremene srpske geografske terminologije*, Geografski fakultet, Beograd
Socijalna zaštita

**Socijalna zaštita** ili **socijalna skrb** je naziv za niz mjera kojima vlast ili odgovarajuće institucije pruža pomoć pojedincima kojima je ona potrebna. Pod tim se najčešće podrazumijevaju nastojanje da se poboljša njihova financijska situacija, ali također i mjere kojima se nastoji povećati njihove šanse za zaposlenje te poboljšanje drugih aspekata njihovih života kao npr. duševno zdravlje. Takve mjere bi teoretski trebali poduzimati članovi porodice, rodbina ili lokalna zajednica, odnosno "društvo", zbog čega se i zaštita naziva "socijalnom". U pravilu ih, međutim, pruža država ili nevladine organizacije.

Socijalna zaštita može imati različite oblike kao što su isplata redovnih novčanih primanja, kuponi za nabavku hrane i drugih potrepština, zdravstvena zaštita i stambeno zbrinjavanje. Nju može direktno financirati država odnosno indirektno sami korisnici kroz različite modele društvenog osiguranja.

Primatelji socijalne zaštite variraju od države do države, ali su najčešće u pitanju osobe koje iz različitih razloga nisu u stanju financirati vlastite egzistencijalne potrebe - nezaposlene, bolesne ili invalidne osobe, starije osobe, porodice s velikim brojem djece ili ratni veterani. Opseg socijalne zaštite također zna varirati, pri čemu se države koje pružaju veliki broj takvih usluga obično nazivaju državama blagostanja. Za primatelje socijalne zaštite se ponekad koristi kolektivni izraz **socijala**.

## Povezano
* Filantropija 

## Vanjske veze
* Nacrt akcionog plana socijalne zaštite Roma 
* Sindikat zaposlenih u socijalnoj zaštiti
Sistem

**Sistem** (grč. σύστημα: udruženje, celina od nekoliko delova; sustav), skup elemenata, realnih ili apstraktnih, predstavljenih kao celina gde svaki elementi međusobno interreaguju su povezani sa bar jednim drugim elementom i svi zajedno služe zajedničkoj svrsi. Bilo koji objekat koji nije u vezi sa bilo kojim drugim objektom sistema ne predstavlja deo tog sistema već *okruženje sistema*. *Podsistem* predstavlja skup elemenata, koji su sistem za sebe, ali i deo većeg sistema.

## Povezano
* Teorija sistema
* Složeni sistemi
* Računarski sistemi
* Kibernetika
* Linijski sistem u muzici
* Teorija haosa
* Opšta semantika
* Geopolitički sistemi
* Meta-sistem
* Morfološka analiza
* Socio-tehnički sistemi
* Sociokibernetika
* Sunčev sistem
* Inteligencija sistema
* Ekologija sistema
* Sistem sistema
306. pr. n. e.

Godina **306. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Tremula i Arvine** (ili, rjeđe, **godina 448. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 306. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

__NOTOC__
## Događaji
* Četvrti rat dijadoha: Bitka kod Salamine na Cipru u kojoj Demetrije Poliorket tuče i zarobljava flotu pod komandom Ptolemejevog brata Menelaja. Njome je neutralizirana pomorska moć Egipta, a Demetrijev otac Antigon postaje gospodar Egejskog mora i istočnog Mediterana.
* Četvrti rat dijadoha: Antigon sebe proglašava kraljem Male Azije i Sirije, kao prvi dijadoh koji i formalno odbacuje fikciju o jedinstvu nekadašnjeg Aleksandrovog carstva. Demetrije Poliorket je proglašen njegovim suvladarom.
* Četvrti rat dijadoha: Antigon, koristeći nedavno stečenu pomorsku nadmoć, pokušava pomorskom ekspedicijom zauzeti Egipat, ali mu Ptolomej pruža uspješan otpor.
* Kartagina i Sirakuza sklapaju mirovni ugovor kojim se kartaginska vlast nad Sicilijom ograničava na područja zapadno od rijeke Halik (Platani), a sirakuški tiranin Agatoklo preuzima vlast nad grčkim polisima na ostatku otoka. Time završavaju sicilijanski ratovi. 
* Lizimah, vladar Trakije, izdaje kovanicu od četiri drahme s likom Aleksandra Velikog, a koja će se redovno kovati do godine 281. pne. Jedan od primjeraka se danas čuva u londonskom Britanskom muzeju.

## Rođenja
*

## Smrti
*
Bitka kod Salamine na Cipru (306. pr. n. e.)

**Bitka kod Salamine** je bila pomorska bitka vođena 306. pne. za vrijeme četvrtog rata dijadoha kod grada Salamine na Kipru, između flota Ptolemeja I Sotera i Demetrija I Poliorketa. 

Završena je velikom pobjedom Demetrija koji je nakon nje zauzeo cijeli Kipar.
305. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **305. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Megela i Augurina** (ili, rjeđe, **godina 449. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 305. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Seleuk na rijeci Tigris podiže grad po imenu Seleukija kao novu prijestolnicu svog kraljevstva.
* Četvrti rat dijadoha: Antigon I Monoftalmos šalje svog sina Demetrija da napadne i osvoji Rodos u znak odmazde zbog odbijanja pomoći u pohodu protiv Ptolemeja. Demetrije ne uspijeva zauzeti grad, ali zato pokazuje veliku domišljatost u izgradnji opsadnih mašina kao što su ovan dug 60 m koga pokreće 1000 ljudi ili 40 m visok opsadni toranj zvan "Helepolis" ("Uzimač gradova"). Zahvaljući opsadi Demetrije dobija nadimak Poliorket ("Opsađivač gradova").
* Ptolemej, slijedeći Antigonov primjer, sebe proglašava kraljem Egipta, označivši tako i formalni raskid državnopravnih veza s ostatkom nekadašnjeg Aleksandrovog carstva, odnosno početak Ptolemejskog Kraljevstva.
* Bitka kod Bovijanuma u kojoj rimski konzuli Marko Fulvije Kurvo Petin i Lucije Postumije Megel nanose odlučujući poraz Samnitima i tako završavaju drugi samnitski rat.

## Rođenja
* Zou Yan, kineski filozof (u. 240. pne.)

## Smrti
*
Seleukija

**Seleukija** (grč. Σελεύκεια), starovjekovni grad u Mezopotamiji na rijeci Tigris, za vrijeme vladavine helenističkih Seleukida i iranskih Arsakida jedan od najvećih gradova svijeta.

## Etimologija

Seleukija je imenovana prema Seleuku I Nikatoru (vl. 305. – 281. pne.), utemeljitelju grada i seleukidske dinastije. Drevni je makedonski vladar slijedio ranije primjere Kira i Aleksandra pa je po sebi izmenovao niz gradova od Jordana i Turske do Irana, zbog čega se ova prijestolnica zbog razlikovanja ponekad naziva i *Seleukijom na Tigrisu*. U negrčkim primarnim izvorima pojavljuje se i pod nazivima *Selik*, *Selika* i *Selikos* u židovskom Talmudu, *Salwaḳia* ili *Salwaḳya* u aramejskim targumima, te kao *Zochasia*, *Coche* i *Mahoza* na ostalim jezicima. Latinski prijevod izvornog grčkog imena jest *Seleucia*, na temelju čega se grad u srpskohrvatskoj literaturi ponekad oslovljava i kao Seleucija. U arapskom jeziku pojavljuje se pod imenom *Madain* kao zajednički naziv za Seleukiju i Ktezifont.

## Historija

Seleukija je osnovana 305. pne. godine na zapadnoj obali Tigrisa, nasuprot gradića Opisa na čijim će temeljima kasnije biti podignut Ktezifont. Novi je grad bio prijestolnicom Seleukidske Monarhije, no nakon svega desetak godina Seleuk I odlučio se premjestiti u sirijsku Antiohija (današnja Turska). Seleukija se ipak nastavila razvijati kao važno trgovačko, kulturno i religijsko čvorište na Putu svile. Godine 141. pne. Seleukiju osvajaju iranski Parti predvođenih Mitridatom I, ali grad je prema Tacitu još desetljećima kasnije zadržao svoj helenistički karakter. Antički izvori također spominju da je tijekom 3. i 2. vijeka pne. u njoj živjelo oko 600.000 ljudi što je stavlja uz bok Rimu i Aleksandriji, a među stanovništvom bili su i brojni Grci, Perzijanci i Židovi.

Od sredine 1. vijeka pne. Seleukija i sjeverna Mezopotamija postaju poprištem vjekovnih sukoba između Rimljana i iranskih dinastija Parta i Sasanida. Grad je djelomično spaljen 117. godine prilikom Trajanove invazije, nakon čega je obnovljen u potpuno iranskom stilu. Teška razaranja grad je pretrpio i 165. godine prilikom prodora Avidija Kasija. Nešto više od pola vijeka kasnije, utemeljitelj sasanidske dinastije Ardašir I kod Seleukije je dao podići novi grad Veh-Ardašir. Dugo vremena historičari su vjerovali da je podignut nad temeljima Seleukije, no najnovija italijanska arheološka istraživanja pokazuju da se radi o odvojenoj lokaciji između Seleukije i Ktezifonta. Sljedećih 300 godina grad je bio kršćanskim žarištem u Sasanidskoj Perzijskoj Monarhiji. Međutim, skretanje toka Tigrisa dovelo je do opadanja ekonomske važnosti grada i vremenom ga je progutala pustinja.

## Veze
* Opis
* Ktezifont

## Literatura
*  
*  
*  
;Ostali projekti
Lucije Postumije Megel

**Lucije Postumije Megel** (*Lucius Postumius Megellus*) je ime dvojice rimskih funkcionara iz roda (*[[gens]]*) Postumija:
* **Lucije Postumije Megel, sin Lucija**, konzul godine 305. pne., 294. pne. i 292. pne.;
* **Lucije Postumije Megel, sin Lucija**, konzul godine 262. pne., komandant rimskih snaga u bitci kod Agrigentuma.
Bitka kod Bovijanuma

**Bitka kod Bovijanuma** se odigrala 305. pne. između rimske vojske na čelu sa konzulima Kurvom Petinom i Postumijem Megelom i Samnita. U njoj su Rimljani izvojevali pobjedu, a Samniti postali toliko iscrpljeni da se više nisu mogli suprotstaviti uspostavljanju rimskih kolonija i uporišta na samnitskoj teritoriji. Sljedeće godine su pristali na sklapanje mira po nepovoljnim uvjetima.  

## Izvori
Dulene

**Dulene** je naselje u Srbiji koje administrativno pripada opštini Pivara (Kragujevac) u Šumadijskom okruguSelo se nalazi u Levču (oblast). Prema popisu iz 2002. bilo je 218 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 287 stanovnika).

## Znamenitosti
* Spomen kuća u Dulenu
* Stara škola (OŠ Cana Marijanović,odeljenje Dulene)
* Dulensko jezero
* Dulenska reka
* Dulenski crni vrh

## Seoski turizam
* Odmor na selu,Dragan Marković,selo Dulene.

## Manifestacije i proslave
* Seoska slava Sveti Sava
* Litije,Beli četvrtak

## Galerije
* Dom kulture

## Demografija
U naselju Dulene živi 213 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 62,4 godina (60,5 kod muškaraca i 64,4 kod žena). U naselju ima 119 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 1,83.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain) 
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
* Blog: Sve o Dulenu na jednom mestu.
*Sajt posvećen Dulenu
Ašoka

**Ašoka Veliki** (273-232. pne.) je bio vladar Maurijskog carstva u severnoj Indiji u III veku pne. Nakon osvajanja Kalinge postao je veliki budista.

Ašoka je utemeljitelj dinastije Maurja, i proširio je Magadhansko kraljevstvo na zapadnu polovinu severne Indije. Osvajanjem Kalinge oko 265. godine pne. pomerio je jugoistočnu granicu s izlazom na more. Taj poslednji poduhvat, propraćen strahovitim krvoprolićem, kod Ašoke je izazvao duboke duševne potrese, nakon čega je prihvatio budizam koji se u Magadhi pojavio dva veka ranije. Od tada je okrutni Ašoka postao poznat kao bogougodni Ašoka. Po rečima samoga cara, otada se njegovim zemljama nije više pronosio zvuk doboša, već glas darme (*Dhamaghosa*).

Tokom njegove vlasti, sprovodio je zvaničnu politiku nenasilja (ahimsa). Nepotrebno ubijanje i kasapljenje životinja je napušteno, kao npr. lov iz razonode i žigosanje. Ašoka je pokazivao milost i prema zarobljenima, dozvoljavajunji im dan slobode svake godine, i omogućavao je običnim građanima besplatno obrazovanje na univerzitetima. Tretirao je podanike kao jednake nezavisno od religije, politike ili kaste i pravio besplatne bolnice i za ljude i za životinje. Ašoka je definisao glavne principe nenasilja, tolerancije prema sektama i mišljenjima, poslušnost prema roditeljima, poštovanje prema učiteljima i sveštenicima, čovečni tretman sluga (ropstvo nije ni postojalo u Indiji u to vreme) i darežljivost prema svima. Ove reforme opisane su Ašokinim ediktima. Ašokini edikti otkrivaju da je on, iako sam budista, podsticao i pomagao različite verske zajednice. U jednom od svojih edikata uklesanih u steni, čiji se original može još i danas čitati, car objavljuje:

## Navodi
Pčelinji vosak

**Pčelinji vosak** (lat.: *Cera Flava*) je prirodni vosak koji izlučuju pčele i od njega grade saće. Očišćen i izbijeljen u trgovinama se prodaje pod imenom *Cera alba*.

Prirodna specifična težina kod temperature od 15&nbsp;°C iznosi 0,956&nbsp;kg. +, - 0,003&nbsp;kg. Točka topljenja mu je od 58 - 64&nbsp;°C i daleko je veća od običnog parafinskog voska gdje je ona već na 30&nbsp;°C. Na temperaturi iznad 65&nbsp;°C pčelinji vosak postaje tekuć i može se prihvatiti za vlakna stijenja za svijeću. U kontaktu sa zrakom, svijeća gori dajući svjetlost i toplinu. Danas se za proizvodnju svijeća koriste jeftiniji stearin i parafin, koji su gotovo potpuno istisnuli korištenje pčelinjeg voska u toj proizvodnji ne zbog svoje kvalitete već zbog niže cijene.

Kao dodatak prehrani pčelinji vosak nosi oznaku E 901.

Kad pčela medarica iz žlijezde luči voštane pločice, one su u stvari gotovo bijele boje. Tamnija ili žuta boja se u vosku stvara njegovim kontaktom sa zrakom. Boja ovisi i od prisustva cvijetne peludi te propolisa.

### Pčelinji vosak u gospodarstvu
U gospodarskim granama koje se bave preradom i proizvodnjom od voska je danas pčelinji vosak najvećim dijelom zamijenjen umjetnim voskom tj. parafinom. Uprkos tome, nije ga moguće potpuno zamijeniti jer jer je kemijski jedinstven i nije ga moguće umjetno proizvesti kao ni ostale pčelinje proizvode. Najveći potrošač prirodnog pčelinjeg voska su kozmetička i farmaceutska industrija, gdje je on sastavni dio raznih krema, masti, pasta i ruževa za usne. Na te proizvode se najčešće stavlja oznaka "sadrži prirodni pčelinji vosak". Velike količine se troše i u proizvodnji svijeća. Ali u kemijskoj industriji ima još sasvim neznatnu ulogu (vosak za skije, voštane boje, sredstva za impregniranje). Veliki potrošač pčelinjeg voska je pčelarska industrija. Pčelari vosak najviše koriste za proizvodnju satnih osnova koje koriste da pčelama omouće bržu izgradnju pčelinjih saća.

## Linkovi

* Pčelarstvo
* Košnica
* Seleće pčelarstvo
* Stacionirano pčelarstvo
* Ekopčelarstvo
* Med
* Parafin
* Svijeća

## Vanjske veze
* Pčelarstvo.hr - pčelarstvo on-line
* Pčelarstvo.org
304. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **304. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Sofa i Severiona** (ili, rjeđe, **godina 450. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 304. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Seleuk nastoji osvojiti područja Indije na kojima je vladao Aleksandar Veliki, ali ga u bitci poražava maurijski car Chandragupta Maurya.
* Četvrti rat dijadoha: Demetrije Poliorket je prisiljen obustaviti opsadu Rodosa nakon što je Rodošanima u pomoć došla flota egipatskog kralja Ptolemeja I koji zbog toga dobija nadimak "Soter" ("Spasitelj"). Demetrijev otac Antigon s Rodošanima sklapa mirovni ugovor kojima priznaje njihovu nezavisnost i pravo da ostanu neutralni u ratovima dijadoha.
* Četvrti rat dijadoha: Kasandar poduzima pohod na Atiku i započinje opsadu Atene. Ona je prekinuta kada Atenjanima u pomoć stiže Demetrije Poliorket, kome Atenjani u znak zahvalnosti daju titulu synnaos ("isti hram") kao boginja Atena.
* Sirakuški tiranin Agatokle se proglašava kraljem Sicilije te širi uticaj na jug Italije sve do jadranske obale.
* Drugi samnitski rat formalno završava mirovnim ugovorom kojim su Samniti prisiljeni na brojne ustupke Rimska Republika|Rimljanima, uključujući trajno odricanje od nekadašnje samnitske hegemonije nad Kampanijom.

## Rođenja
* Ašoka Veliki, indijski car i vladar Mauriojskog Carstva od 273. do 232. pne. 

## Smrti
*

## Reference
Edessa (Mezopotamija)

**Edesa** (antgrč. *Έδεσσα* [*Édessa*]) je antičko ime za asirski grad u sjevernoj Mezopotamiji (danas u Turskoj), koga je osnovao Seleuk I Nikator. Na njegovom mjestu se danas nalazi suvremeni turski grad Šanlijurfa.

Edesa je imala važnu ulogu u historiji kršćanstva, s obzirom da se u njemu, prema predaji, nalazio Sveti Mandilion, koga će u vrijeme borbi s Arapima bizantski car Roman I dovesti u Carigrad. Za vrijeme prvog križarskog rata grad su 1099. osvojili križari i osnovali Grofovija Edesu. Edesu je 1144. osvojio Zengi i masakrirao kršćansko stanovništvo, to je postao **[[casus belli]]** za izbijanje drugog križarskog rata.

## Reference

## Vanjske veze

* Old and new Images from Edessa 
* Richard Stillwell, ed. ''Princeton Encyclopedia of Classical Sites'', 1976: "Antioch by the Callirhoe, later Justinopolis (Edessa; Urfa) Turkey"
* Andre Palmer, in e-journal ''Golden horn: Journal of Byzantium''  An essay on Egeria's escorted visit (April 384), and the bishop's tall tales
* ''Chronicle of Edessa''
* Livius.org: Edessa
Bojni slon

**Bojni slon** je slon koga su ljudi pripitomili i obučili za borbu. U prošlosti se koristio tako da bi jurišao na neprijatelja, razbijao njegove redove i gazio njegove vojnike.

Vjeruje se da su se prvi put koristili u Indiji, a što se kasnije proširilo na Jugoistočnu Aziju odnosno na Mediteran. U zapadnom svijetu su najpoznatiji primjeri njihove upotrebe vezani uz antiku, odnosno epirskog kralja Pira te Kartaginu i njenog vojskovođu Hanibala koji je koristio bojne slonove sa vojnicima. 

Na području Mediterana je razvoj taktike za borbu protiv slonova, kao i sve manji broj slonova u divljini, doveo do postepenog napuštanja njihove upotrebe u ratu. U Aziji, gdje je slonova bilo više, a klimatsko-geografske prilike pogodnije, bojni slonovi su ostali u upotrebi sve do pred kraj 19. vijeka kada ih je s bojišta otjerala pojava suvremene artiljerije. Slonovi se i nakon toga koriste u vojne svrhe, ali prvenstveno za transport i inženjerijske operacije na nepristupačnim područjima.

## Vanjske veze

* Military Use of Elephants in the Greek and Roman Period 
* Elephants in Sri Lankan History and Culture  
* The Battle of Khajwa  
* Audio interview with John Kistler on war elephants
302. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **302. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Dentera i Paula** (ili, rjeđe, **godina 452. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 302. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Četvrti rat dijadoha: U skladu s dogovorom o zajedničkoj akciji protiv Antigona, Seleuk napada Malu Aziju iz Babilonije, Lizimah iz Trakije, dok Ptolemej I napada Siriju iz Egipta.
* Četvrti rat dijadoha: Antigonov sin Demetrije Poliorket napada Kasandrove snage u Tesaliji i osvaja sva područja Grčke južno od te oblasti. Antigon i Demetrije potom obnavljaju svegrčki savez kojem pristupaju svi grčki polisi (s izuzetkom Sparte, Mesenije i Tesalije), a čijim su zaštitnicima proglašeni Antigon i Demetrije.
* Četvrti rat dijadoha: Dokim, regent Frigije, i Feniks, strategos Likije, napuštaju Antigona i prelaze njegovih neprijateljima.
* Četvrti rat dijadoha: Makedonski general Fileter prelazi s Antigonove na Lizimahovu stranu te mu je povjereno čuvanje tvrđave Pergam s riznicom od 9.000 talanata.
* Četvrti rat dijadoha: Našavši se pred velikim pritiskom drugih dijadoha, Antigon zaključuje privremeno primirje, zauzvrat se odrekavši svih teritorija koje je Demetrije osvojio u Grčkoj. Demetrije dolazi u Efez kako bi podržao svog oca.
* U Epiru izbija ustanak u kome je kralj Pir svrgnut i prisiljen pridružiti se Demetriju u izgnanstvu.

## Rođenja
*

## Smrti
*
Trpimir II

**Trpimir II.** hrvatski kralj iz dinastije Trpimirovića. Vladao je od 928. ili kasnije, do otprilike 935. godine.

Moguće da je mlađi brat kralja Tomislava. Hrvatska je za njegovo vrijeme vjerojatno više manje ostala u istim granicama kao i za vrijeme kralja Tomislava.

Kako tvrdi Ljetopis popa Dukljanina (koji je inače dosta nepouzdan izvor), njegovom smrću dolazi do podjele dinastije Trpimirovića na dva ogranka. 

Prvi onaj od njegova najstarija sina Krešimira I. će vladati Hrvatskim kraljevstvom do svog izumreća 1091. godine. 

Ako je vjerovati ljetopisu popa Dukljanina drugi ogranak dinastije nastaje od Petra mlađeg sina kralja Trpimira II. koji će postati vojvoda Duklje.

## Izvori

* Ljetopis popa Dukljanina
303. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **303. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Lentula i Aventinenzisa** (ili, rjeđe, **godina 451. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 303. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Seleuk I Nikator nakon neuspjele ekspedicije na Indiju sklapa sporazum sa maurijskim carem Chandraguptom Mauryaom prema kome će se odreći bivših Aleksandrovih posjeda u indiji u zamjenu za 500 bojnih slonova.
* Četvrti rat dijadoha: Kasandar i Lizimah ponovno na svoju stranu dovlače Seleuka i Ptolemeja kako bi se suprotstavili Antigonu.
* Četvrti rat dijadoha: Demetrije Poliorket zauzima Korint, Sikion i Argos na Peloponezu, a nba njegovu stranu prilaze Ahaja, Elida i skoro cijela Arkadija.
* Građani Tarentuma traže pomoć spartanskog vojskovođe Kleonima, koji, u sporazumu sa Rimljanima, pacificira Lukance.
* Seleuk grad Oroa u sjevernoj Mezopotamiji ponovno osniva kao vojnu koloniju, naselivši ih s grčkim naseljenicima uz nešto domorodaca i prozvavši ga Edesa u spomen drevne makedonske prijestolnice.

## Rođenja
*

## Smrti
*
Dokim

**Antigon Dokim**, poznatiji kao **Dokim** (na grčkom **Δόκιμoς**; 4. vijek pne.), bio je makedonski oficir koji je sudjelovao u ratovima dijadoha. 

Nakon Aleksandrove smrti se priklonio regentu Perdici, te se u prvom ratu dijadoha zajedno s Atalom i Alketom borio protiv Antigona. Godine 320. pne. je zarobljen u Pisidiji. Godine 316. pne. je zajedno sa svojim drugovima organizirao pobunu u tvrđavi u kojoj je bio zatvoren, te preuzeo nadzor nad njom. Iste je godine ušao u pregovore s Antigonovom suprugom Stratonikom, te je ponovno zarobljen. Antigon ga je, međutim, oslobodio te je 313. pne. poslan da vodi ekspediciju s ciljem oslobađanja grčkih gradova u Kariji. Pred kraj četvrtog rata dijadoha godine 302. pne. ili 301. pne. je bio zadužen za obranu tvrđave Sinada u Frigiji, ali ju je potom predao Lizimahu. Što se dogodilo s njim nakon bitke kod Ipsa, nije poznato, ali se pretpostavlja da je osnovao grad poznat po imenu Dokimija.
4. vijek pne.
300. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **300. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Korva i Panse** (ili, rjeđe, **godina 454. ''[[Ab urbe condita]]***). Oznaka 300. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je [[kalendarska era]] [[Anno Domini]] postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.





== Događaji ==
* Nakon [[Bitka kod Ipsa|bitke kod Ipsa]], [[Epir (drevna država)|epirski]] kralj [[Pir Epirski|Pir]] je kao talac odveden u [[Drevni Egipat|Egipat]] gdje sklapa diplomatski brak s Antigonom, kćeri kralja [[Ptolemej I Soter|Ptolemeja]] i [[Berenika I od Egipta|Berenike]].
* [[Seleuk I Nikator|Seleuk]] nakon smrti supruge [[Apama|Apame]] sklapa brak s [[Stratonika od Sirije|Stratonikom]], kćeri [[Demetrije Poliorket|Demetrija Poliorketa]].
* Ptolemej sklapa savez s [[Lizimah]]om od [[Trakija|Trakije]] i daje mu ruku princeze [[Arsinoja II od Egipta|Arsinoje II]].
* [[Seleuk I Nikator|Seleuk]] na rijeci [[Oront (rijeka)|Oront]] podiže grad koga će prema ocu imenovati [[Antiohija]].
* Umjetnik po imenu Gnozis pravi na podu palače u [[Pela|Peli]] pravi mozaički ukras poznat pod imenom *Lov na jelene'' te ga potpisuje sa svojim imenom. Danas se čuva u Arheološkom muzeju u Peli.

## Rođenja
*

## Smrti
*
Krešimir I

**Krešimir I.** hrvatski kralj iz vladarske dinastije Trpimirovića. Vladao je od 935. do 945. godine. 

Najstariji je sin Trpimira II.. Prema Ljetopisu popa Dukljanina, njegov mlađi brat Petar je postao vojvodom Duklje.

Krešimir I. je imao sinove, starijeg Miroslava i mlađeg Mihajla Krešimira II.. Djed je Stjepana Držislava.
Oront (rijeka)

:*V. [[Orontidska dinastija]] za armenske kraljeve i satrape po imenu Oront.*

**Oront** ili **‘Āṣī** (**العاصي**) je rijeka u Libanonu, Siriji i Turskoj.

U prošlosti je bila poznata kao glavna rijeka Levanta, također poznata kao **Draco**, **Typhon** i **Axius**. Njeno moderno ime *‘Āṣī* ("buntovnik") potječe od Axius, ali i označava neuobičajen tok rijeke s obzirom da ona teče s juga na sjever, što nije slučaj s drugim rijekama u oblasti.

Oront izvire u Labwehu na istočnoj strani Dolina Bekaa, blizu izvora rijeke Litani koja teče na jug. Ona teče na sjever, paralelno s obalom te pada nekih 600 m kroz stjenovitu klisuru. Potom se širi u Jezero Homs, koje je stvoreno branom u antici. Dolina se potom širi u bogate oblasti Hamah (Hamaih-Epiphaneia), ispod koje se nalaze livade Amykes, te sadrže ruševine drevnih gradova Apameja i Larisa. Središnja dolina Oronta završava stjenovitom barijerom Jisr al-Hadid, gdje se okreće prema zapadu te se otvara Antiohijska ravnica.

Sa sjevera se u nju ulijevaju velike pritoke Afrin i Kara Su, i to kroz nekadašnje Antiohijsko jezero, koje je isušeno kroz umjetni kanal (Nahr al-Kowsit). Nastavlja teći na sjever kroz Antakyju (drevnu Antiohiju) te se okreće na jugozapad kroz veliku klisuru (u antici uspoređenu s Tempeom), te uz pad od 50 m sljedećih 16&nbsp;km dolazi do mora u maloj luci Samandağı (bivša Suedia, u antici Seleukija Pijerija). Ukupna dužina joj je 240&nbsp;km.

Uglavnom neplovna i od male koristi za irigaciju, Oront je u historiji imala važnost prije svega zbog doline koja je pružala prirodnu rutu za promet sa sjevera na jug; ceste od sjevera i sjeveroistoka, koje se spajaju u Antiohiji, prati rijeku do Homsa i brane Al-Rastan, te gdje se razdvajaju na putu za Damask i južnu Siriju; od davnine su tom dolinom išli putevi za i od Egipta. Na Orontu se vodila bitka kod Kadeša za vrijeme vladavine Ramzesa II (1279 &ndash; 1213. pne.). Na Orontu se također vodila i velika bitka kod Karkara 853. pne. između asirskog kralja Šalmanasara III i vojske 12 kraljeva pod Hadadezerom od Damaska. Godin 637. su snage Rašidunskog Kalifata i Bizantskog Carstva vodile bitku na Željeznom mostu, nazvanu po mostu koga su bili sagradili Rimljani.

Oront je također dugo vremena služio kao prirodna granica. Egipćani su ga smatrali sjevernom granicom naroda *[[Amoriti|Amurru]]*, istočno od Fenicije. Za križarskih ratova u 12. vijkeku, Oront je bio trajna granica Kneževine Antiohije i Alepa.

Oront je poslužio francuskom piscu Mauriceu Barresu (1862–1923) za njegovu knjigu *Un Jardin sur l'Oronte*.

## Povezano
* Bitka kod Kadeša

## Vanjske veze
Apama

**Apama** (, ? - cca. 300. pne.) je bila perzijska plemkinja, najpoznatija kao prva supruga Seleuka, osnivača i vladara Seleukidskog Carstva. Rodila se kći kao sogdijanskog plemića Spitamena. Godine 324. pne. se udala za Seleuka u Susi. 

Apama i Seleuk su imali dvije kćeri - Apamu i Laodiku - te dva sina - Antioha koji je naslijedio prijestolje i Ahej. Nakon Apamine smrti Seleuk se oženio za Stratoniku, kći Demetrija I od Makedonije, s kojom je imao kći Filu. Apami je Seleuk odao počast podigavši nekoliko gradova po imenu Apameja.

## Napomene
Kašikara (biljka)

**Kašikara** (*Cochlearia officinalis*) je 15–30&nbsp;cm visoka dvogodišnja ili višegodišnja razgranata zeljasta biljka. Spontano raste u umerenom i hladnom klimatskom pojasu Zemlje, najviše u blizini morskih i okeanskih obala Holarktika, i na pojedinim slanim terenima Zapadne i Srednje Evrope – npr. u vegetacijskim (biljnim) zajednicama klase Asteretea tripolii Westh. et Beeft. in Westh. et al. (1962). Cvetovi su bele boje, sitni, 3-5,5&nbsp;mm u prečniku, sakupljeni u grozdaste cvasti. Plod je ljuščica. Seme je dužine 1,5mm. Broj hromozoma je 2n = 24.

U kulturi se javlja po celoj Evropi. Kašikara spada u istu botaničku, hemijsku i farmakodinamsku grupu kao i ren. Upotrebljava se sveža biljka, jer ako se ostavi da se osuši, izgubi ljutinu, koja se inače javlja kad se sveža biljka gnječi prstima i tada miriše kao slačica. Sadrži vitamin C, mirozin i sumporni glikozid kohlearin, koji hidrolizom daje jednu vrstu slačičnog ulja. Etarsko ulje u homeopatiji služi kao sredstvo koje popravlja metabolizam i kao diuretik. Inače, kašikara je narodni lek protiv raznih bolesti.
Stratonika od Sirije

**Stratonika** (na grčkom **Στρατoνικη**, kraj 4. i početak 3. vijeka pne.) od Sirije je bila makedonska princeza, kći Demetrija Poliorketa i File, kćeri Antipaterove. 

Oko godine 300. pne. je Stratoniku njen otac, nastojeći novim savezom osigurati opstanak nakon bitke kod Ipsa, dao vjenčati za svog nekadašnjeg neprijatelja, Seleuka. Stratonika, koja u tom trenutku nije mogla imati više od 17 godina, vjenčana je u raskošnoj ceremoniji na pijerijskoj obali. Brak sa daleko starijim Seleukom je bio sretan te mu je rodila kći po imenu Fila. Stari kralj je, međutim, ubrzo otkrio da je prijestonasljednik Antioh smrtno zaljubljen u svoju mladu pomajku. Nastojeći spriječiti da Antiohova strast postane povodom za spletke ili građanski rat, Seleuk se razveo od Stratonike te je odmah dao vjenčati za Antioha, istovremeno ga imenovavši guvernerom istočnog dijela carstva. Novi brak je proizveo dvoje djece: Seleuka, Laodiku, budućeg kralja Antioha II, Apamu koja će postati suprugom Magasa od Kirene, te Stratoniku od Makedonije.
301. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **301. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina diktatorstva Korva** (ili, rjeđe, **godina 453. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 301. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Četvrti rat dijadoha: Bitka kod Ipsa u kojoj se Antigon I Monoftalmos, vladar Male Azije, Sirije, Fenicije i Judeje, zajedno sa svojim sinom Demetrijem suočava s koalicijom koju čine vladar Trakije Lizimah i vladar Babilonije Seleuk. Antigon je u bitci poražen i ubijen..
* Antigonov poraz i smrt dovodi do nove i trajne podjele nekadašnjeg Aleksandar Veliki|Aleksandrovog carstva na samostalna helenistička kraljevstva. Kasandar preuzima kontrolu Makedonije, Lizimah preuzima zapadni dio Male Azije, a Seleuk istočni dio Male Azije i sjever Sirije. Ptolemej preuzima južni dio Sirije. Demetrije koji je preživio bitku, pak, uspijeva zadržati nekoliko uporišta u Grčkoj.

## Rođenja
*

## Smrti
* Antigon I Monoftalmos, makedonski vojskovođa, dijadoh i osnivač dinastije Antigonida (r. 382. pne.)

## Reference