1495.

Godina **1495** (**[[rimski brojevi|MCDXCV]]**) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji
* 23. 1. - Alfonso II Napuljski abdicirao u korist sina Ferdinanda II, suočen s približavanjem francuske vojske i nezadovoljstvom podanika. 
* januar - Papa Aleksandar VI. prinuđen predati Džem Sultana francuskom kralju, ali on ubrzo umire.
* 1. 2. - Ugarsko-hrvatski kralj Vladislav II. prešao iz Valpova u Viroviticu, nastavlja rat sa Lovrom Iločkim; 
** u Virovitici održan sabor o pitanjima obrane (odluka o "nekoj vrsti domobranstva" od 10.000 konjanika), Ivaniš Korvin postavljen za bana hrvatskih zemalja (poslednji boravak kralja Vladislava u Hrvatskoj). 
* 22. 2. - Talijanski rat 1494.–1495.: Šarl VIII ulazi bez otpora u Napulj, kralj Ferdinand II Napuljski beži na Ischiu pa Siciliju.
** Šarl prepušta Konstantinu Arijanitu, ujaku Đurđa Crnojevića i Filipu Kominu, izaslaniku u Veneciji, planiranje rata protiv Turaka - ali Mlečani to sprečavaju i obaveštavaju Turke.
* 27. 3. - Turski poslanici u Pečuhu zaključili primirje na tri godine sa Ugarskom. 
* 31. 3. - Proglašena anti-francuska Sveta, ili Venecijanska, liga na čelu sa papom Aleksandrom VI. (Venecija, Milano, Sveto rimsko carstvo, Španija) - zvanični cilj im je krusada protiv Turaka.
* 3. 4. - Papa presudio u korist ugarskog kralja Vladislava II. razrešivši njegovu zaruku sa Matijinom udovicom Beatricom. 
* april, krajem - Sastanak Vladislava II. sa velikašima u Irigu - on sam će zadržati sve posede oduzete Lovri Iločkom, despoti Đorđe i Jovan moraju nadoknaditi štetu u gradovima koje su osvojili.
* 12. 5. - Šarl VIII se krunisao za napuljskog kralja; nedugo zatim odlazi ostavljajući Gilberta de Montpensiera za vicekralja. 
* 26. 5. - De Córdobina španska vojska se iskrcala na Kalabriji kako bi vratila Ferdinandov napuljski presto.
* 1. 6. - Prvi pomen škotskog viskija u dokumentima. 
* 28. 6. - Bitka kod Seminare: francuska pobeda nad špansko-napuljskim snagama. 
* lipanj i studeni - Slavonija plaća vanrednu daću (u četiri županije između Save i Drave izbrojeno 29.390 dimnjaka).
* 3. 7. - Pretendent Perkin Warbeck se pokušava iskrcati u Engleskoj, ali mala vojska mu poražena pre nego što je to uspeo. 
* 6. 7. - Bitka kod Fornova blizu Parme: skupa taktička pobeda Venecijanskog saveza protiv Šarlove vojske. 
* 7. 7. - Ferdinand II se vratio na napuljsku teritoriju. 
* 21. 7. - Württemberg uzdignut od grofovije u vojvodstvo na Wormskom Reichstagu.
* septembar - Radu IV Veliki je novi vlaški vojvoda (do 1508).
* 9. 10. - Ugovor iz Vercellija: Novara, u kojoj je bio opsadnut vojvoda od Orleana, vraća se Milanu.
* 25. 10. - Manuel I postaje kralj Portugala (do 1521).
* 15. 11. - Bitka kod Aguerea, još jedna kastiljska pobeda nad Kanarcima. 
* 30. 11. - Rusko-švedski rat (1495–1497): Rusi prekidaju opsadu zamka Viborg nakon ogromne eksplozije (ili im se učinilo da vide Andrejin krst na dan njegovog praznika).

### Kroz godinu

* Drugi Novljanski brevijar (hrvatski glagoljski rukopis), Misal Jurja Topuskog i Lekcionar Bernardina Splićanina, prva datirana latinična hrvatska knjiga. 
* U štampariji Crnojevića odštampani Psaltir s posledovanjem, Trebnik i možda Četvorojevanđelje (1495-96). 
* Prvi pomen Bilaja u Bosni. 
* Ivan Keglević preuzima Bužim od umrlog Jurja Mikuličića. 
* Barbara Frankopan, udovica despota Vuka, udala se za Franju Berislavića. 
* Poslednji spomen bosanske kraljice Mare.
* Stupa na snagu Poyningsov zakon kojim je irski parlament podređen engleskom. 
* U Svetom Rimskom Carstvu, na Wormskom Reichstagu osnovan *Reichskammergericht* - Carski kameralni sud, proglašen "Večni mir" i uveden carski porez *Gemeiner Pfennig*. 
* Henry VII osnovao u Portsmouthu prvi suhi dok u modernoj Evropi. 
* Odštampano prvo medicinsko delo o "Francuskoj bolesti" čija je epidemija nastala među trupama u Napulju - širi se zatim Italijom i Evropom.

## Rođenja

* 6. 1. - Augustin Schurff, nemački fizičar i lekar († 1548)
* 6. 3. - Luigi Alamanni, italijanski pesnik i državnik († 1556)
* 8. 3. - Ivan Božiji, španski svetac († 1550)
* 16. 4. - Peter Apian, nemački humanista († 1552)
* 18. 9. - Ludwig X., bavarski vojvoda († 1545)
* Pier Francesco Giambullari, italijanski pisac († 1555)
* ca. Marcin Bielski, poljski književnik († 1575)
* ca. Cuauhtémoc, poslednji astečki vladar († 1525)

## Smrti

* 11. 1. - Pedro González de Mendoza, španski kardinal i državnik (* 1428)
* 25. 2. - Džem-sultan, osmanski pretendent (* 1459)
* septembar - Vlad IV Kaluđer, vlaški vojvoda 
* 14. 9. - Elizabeth Tudor, engleska princeza (* 1492)
* 25. 10. - João II Savršeni, portugalski kralj (* 1455)
* 6. 12. - Jakob Sprenger, navodni teoretičar "veštičarenja" (* 1435)
* 18. 12. - Alfonso II Napuljski, bivši kralj (* 1448)
* ca. Carlo Crivelli, italijanski slikar (* ca. 1435)
* Marija Branković, kćerka Stefana B. i udovica Bonifacija Paleologa (* 1466)
* Juraj Mikuličić, gospodar Bužima

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak drugi: dio treći.... Treća knjiga: Doba kralja Matijaša Korvina i Jagelovića (1458-1526) (archive.org)
* Grupa autora, Istorija Crne Gore