open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Teogonija

***Teogonija*** () Heziodov je spjev u 1022 heksametra. U prijevodu znači "postanak bogova". Uz Homerove „Odiseju” i „Ilijadu”, „Teogonija” je najstariji izvor grčke mitologije. Ona je prva grčka mitološka sinteza koja raspravlja o postanku svijeta i rodoslovlju bogova. Pokušava afirmirati Zeusa koji pobjedom nad Titanima postaje svemogući čuvar pravde. Heziod nalazi svoje mjestu unutar mitološkog i kozmološkog pjesništva.

## Sadržaj

Heziod je u proemiju ovoga djela opisao kako su ga posjetile Muze. Naime, čuvao je svoje stado na Helikonu te su ga one posjetile u gustoj magli. Ovjenčale su ga lovorom, te su glasovi muza u njemu pobudili poriv za pjesništvom. U djelu „Poslovi i dani” spominje ovaj događaj jer govori kako je jednom, pobijedivši na pjesničkom natjecanju, za nagradu dobio tronožni kotao koji je posvetio helikonskim Muzama. Heziod također govori kako je govor Muza često neistina pod prividom istine, ali ponekad i prava istina. To je alegorija na pisce toga vremena koji ne pišu istinito te se ovo smatra jednim od začetaka prvih književnih polemika.

Kulminacijska točka epa jest takozvana „Titanomahija” gdje Zeus pobjeđuje Krona i Titane te postaje vrhovni grčki bog. Heziod bogove prikazuje uzvišeno, za razliku od Homera koji ih je antropomorfizirao - učinio ih nalik ljudima.

Teogonija započinje i „Kozmogonijom”, postankom svemira i svega što postoji. U početku je nastao Kaos, kaže Heziod, ali se ne kaže odakle je nastao. Kasnije govori kako su nastali Zemlja i Eros koji su, očito, proizašli iz samih sebe, a nisu bili stvoreni. Nakon toga iz Kaosa nastaju Ereb (Tama) i Noć. Iz njihove veze nastaju Eter (čisti, gornji zrak) i Dan. Nakon toga se rađa sve ostalo, a glavne ostaju tri grane: potmostvo Noći, potomstvo Urana i Geje i potomstvo Mora.

Heziod je povijest podijelio na doba - zlatno, srebrno, brončano, željezno i doba junaka. Heziod je živio u željeznom dobu, kao i mi danas. To je doba Pandore koja je pustila sva zla na svijet iz svoje kutije. Heziod govori o ovome dobu kao najgorem.

Na završetku „Teogonije” Heziod je najavio novu pjesmu koja će pjevati o ženama koje su kao ljubavnice bogova rodile slavno potomstvo. Zato se pjesma zvana „Katalog žena” često smatrala njegovom. „Katalog” je imao 5 knjiga i sadržavao je velik broj mitoloških priča iz različitih krajeva Grčke.

## Vanjske veze

* „Teogonija” (engl.jezik)
* „Teogonija” (grč. jezik)
702. pr. n. e.

__NOTOC__

## Događaji
* Asirski kralj Sanherib daje raseliti 200.000 poraženih Kaldejaca u različite oblasti svog carstva.

## Rođenja

## Smrti

## Izvori
701. pr. n. e.

__NOTOC__

## Događaji
* Kralj Hezekija od Jude, podržan od Egipta, dižu pobunu protiv kralja Sanheriba od Asirije. Sennacherib uništava mnoge izraelske gradove, i stavlja pod opsadu Jeruzalem, ali ga ne uspijeva osvojiti Jeruzalem.

## Rođenja

## Smrti
* Vojvoda Zhuang od Zhenga u Kini.

## Reference
700. pr. n. e.

__NOTOC__

## Događaji
* Skiti se počinju naseljavati u kimerijska područja, postupno zamjenjujući prethodne stanovnike (približni datum).
* Kraj Villanovanske kulture u sjevernoj Italiji i uspon etrurske civilizacije (približni datum).
* Napisane Upanišade, sveti tekst hinduizma (približni datum).
* Geometrijski period vaza završava u Antičkoj Grčkoj. Počinje orijentalizacijski period vaza, i to u Korintu (približni datum).
* Hesiod piše "Teogoniju" (približni datum).

## Rođenja

## Smrti

## Reference
Sfax

**Sfax** (arapski: صفاقس / Ṣfāqes) je lučki grad od 272,801 stanovnika na istoku Tunisa u Vilajetu Sfax u kom je administrativni centar.

## Geografija

Sfax leži na sjevernoj obali Gabeskog zaljeva, na granici Tuniskog Sahela i južnog Tunisa, gdje se 
sudaraju more i stepa.
Od glavnog grada Tunisa udaljen je oko 270 km.

## Historija

Sfax je izrastao kao islamsko trgovište za nomadske pastire na mjestu dva manja antička naselja; **Taparure** i **Thaenae**.

Jedno kraće vrijeme u 12. vijeku njime su vladali Normani sa Sicilije, a tokom 16. vijeka Španjolci, a kasnije je postao baza Berberskih korsara.

Grad su bombardirali Francuzi 1881. prije Okupacije Tunisa. Ponovno je bombardiran za Drugog svjetskog rata, kad je korišten kao bazu Sila Osovine sve dok ga 1943. nije zauzela Britanska armija.

Izgradnja moderne luke započela je 1895., ali ona razorena - zajedno sa velikim dijelom ostalog grada - za vrijeme rata. Naknadna rekonstrukcija ostavila je Sfax podijeljen je u dva dijela: noviji dio grada i stari grad (medina), sa džamijom iz 10. vijeka i kazbom opasanom originalnim bedemima podignutim tokom 9. vijeka.

## Privreda, transport i obrazovanje

Sfax je danas transportni i trgovački centar za fosfate iz Gafse, sa kojom je povezan željeznicom.
Izrastao je u drugi po veličini grad u Tunisu, najveće trgovište tog dijela zemlje i najveću ribarsku luku, pa je poznat po tvornicama ribljih konzervi.
Iz luke plove trajekti za arhipelag Kerkenna, a šest km jugozapadno od centra grada leži međunarodni aerodrom Sfax–Thyna (IATA: SFA, ICAO: DTTX).
Pored fosfata iz luke se izvozi trava esparto, maslinovo ulje i spužve.
Sfax je postao i važan industrijski centar, sa modernim industrijskim zonama.

U okolici grada ima nalazišta nafte do kojih vode naftovodi.

Od 1986 grad ima i univerzitet.

## Pobratimski gradovi

## Reference

## Vanjske veze

* ''Commune de Sfax''
690-e pr. n. e.

## Događaji i trendovi
* 699. pne. — Khallushu nasljeđuje Shuttir-Nakhkhuntea kao vladar Elamskog Carstva.
* 697. pne. — U Kini rođen Vojvoda Wen od Jina.
* 697. pne. — Umire Zhou huan wang, kralj kineske dinastije Zhou.
* 696. pne. — Zhou zhuang wang postaje kralj kineske dinastije Zhou.
* 696. pne. — Kimerijci razaraju Frigiju, moguća migracija Armenaca.
* 692. pne. — Karib'il Watar od Saba'e prema zapisima plaća dnaka kralju Sanheribu od Asirije.
* 691. pne. — Kralj Sanherib od Asirije pobjeđuje kralja Humban-nimenu od Elama u bitci kod Halulea.
* 690. pne. — Taharqa, vladar XXV dinastije, dolazi na prijestolje Egipta (približni datum)
* cca. 690. pne. — Smrt Manave, autora indijskog geometrijskog teksta Sulba Sutras.
* 690-e pne. — W'rn Hywt od D'mta u Etipiji se pojavljuje u zapisima kralja Saba'e Karib'il Watara.

## Značajne osobe
*
Sabejci

**Sabejci** (arapski: السبأيين) su bili drevni narod koji je govorio drevni južnoarapski jezik i živio u današnjem Jemenu, na jugozapadu Arapskog poluotoka. Od godine 2000. pne. do 8. vijeka pne. neki Sabejci su također živjeli u Kraljevstvu Damot, smještenom na sjeveru Etiopije i Eritreji, zahvaljujući hegemoniji nad Crvenim morem.

## Izvori

## Reference
* Bafaqīh, M. ‛A., *L'unification du Yémen antique. La lutte entre Saba’, Himyar et le Hadramawt de Ier au IIIème siècle de l'ère chrétienne*. Paris, 1990 (Bibliothèque de Raydan, 1).
* Andrej Korotajev *Ancient Yemen*. Oxford: Oxford University Press, 1995. http://www.amazon.com/gp/product/0199222371.
* Ryckmans, J., Müller, W. W., and ‛Abdallah, Yu., *Textes du Yémen Antique inscrits sur bois*. Louvain-la-Neuve, 1994 (Publications de l'Institut Orientaliste de Louvain, 43).
* Info Please
* Article at Encyclopedia Britannica

## Vanjske veze
* S. Arabian "Inscription of Abraha" in the Sabaean language , at Smithsonian/NMNH website
Battle Cat

**Battle Cat** (Betlket), čije se ime u nekim prevodima prenosi kao Borbeni Mačak, oklopljeni je izmišljeni tigar iz *[[Gospodari svemira|Gospodarâ svemira]]*. Na njemu He-Man često jaše u borbu. Battle Cat se pojavio još u slikovnici *King of Castle Grayskull*, a za figuru mu je iskorišten kalup iz Mattelove linije *Big Jim* (u pitanju su evropske igračke pod zajedničkim nazivom „On the tiger trail“ iz 1976). Oklopljeno sedlo i kaciga upotpunili su Battle Catov oblik, koji se nije mijenjao u okviru klasične linije igračaka, dok je u novoj liniji donekle izmijenjen. Podnaslov originalne Battle Catove figure je „Fighting Tiger!“.

## Reference
Kralj Zhuang od Zhoua

**Kralj Zhuang od Zhoua** (? - 682. pne.) (kin. 周莊王 zhōu zhuāng wáng) ili **Kralj Chuang od Choua** bio je petnaesti po redu vladar dinastije Zhou odnosno treći vladar Istočnog Zhoua. 

## Osobne informacije

  
    Porodično ime
    Ji (姬 jī) na kineskom
  
    Osobno ime
    Tuo (佗 túo) na kineskom
  
    Ime ere
    nema
  
    Otac
    Kralj Huan od Zhoua
  
    Majka
    nepoznata
  
    Supruga
    nepoznata
  
    Djeca
    Kralj Xi od Zhoua
  
    Dužina vladavine
    696. pne.-682. pne.
  
  Grob
    nepoznat
  
    Hramsko ime
    nepoznato
  
    Kurtoazno ime
    nepoznato
  
    Posthumno ime
    Zhuang 莊 (pinyin zhuāng), doslovno: "svečani"
Frigija

**Frigija** (stgrč. *Φρυγία* [*Phrygía*, moderno *Frygía*]) je bila starovjekovna monarhija odnosno historijska regija u istočnom dijelu anadolske visoravni u današnjoj Turskoj. U Frigiji su se rodile mnoge mitološke ličnosti. Jedna od najpoznatijih je velika majka, frigijska boginja Kibela, koju su Grci poistovjetili s Reom. Frigija se kasnije pojavljuje u historiji. Prvo su je zauzeli Kimerijci, potom susjedna Lidija. Pod vladavinom Kira Velikog je postala dio Perzijske Monarhije, a kasnije dio države Aleksandra Velikog i njegovih nasljednika. Potom su je osvojili vladari atalidske dinastije iz Pergama, a godine 133. pne. je postala dio Rimskoga imperija.

## Povezano
* Frigijski jezik
* Frigijski mramor
* Frigijska kapa
Astečki kalendar

**Astečki kalendar** je kalendarski sistem koji su koristili Asteci kao i drugi pretkolumbijski narodi centralnog Meksika. To je jedan od mezoameričkih kalendara i deli osnovnu strukturu kalendara stare Mezoamerike.

Kalendar se sastojao od kalendarskog ciklusa od 365 dana po imenu *xiuhpohualli* (broj ili brojanje godina) i ritualnog ciklusa od 260 dana po imenu *tonalpohualli* (broj dana). Ova dva ciklusa se kombinuju u vek od 52 godine, koji se ponekad naziva "Kalendarski krug". Prvi kalendar se smatra poljoprivrednim kalendarom, jer potiče od Sunčevog kretanja, a drugi se smatra svetim kalendarom.

Kalendarska godina je počinjala prvom pojavom asterizma Plejade na istoku baš pred svetlost zore, (što se zove helijakalni izlazak).

## ''Tonalpohualli''
Tonalpouali ("broj dana") je ciklus od 260 dana, svaki dan je jedinstveno označen kombinacijom broja (od 1 do 13) i jednim od dvadeset oznaka (imena) za dane. Svakim novim danom se uvećava broj dana i smenjuje ime: posle 1 Krokodil dolazi 2 Vetar, 3 Kuća, 4 Gušter itd. do 13 Trska. Zatim se ponavlja ciklus brojeva, sledeći dan je 1 Jaguar. Ciklus oznaka se nastavlja do 7 Cvet, a onda se i on restartuje pa je sledeći dan 8 Krokodil. Da bi se ponovo došlo do 1 Krokodil potrebno je 260 (13×20) dana.

### Oznake dana
Skup oznaka za dane korišćen u centralnom Meksiku je identičan onom koji su koristili Mixteci i donekle sličan onome iz ostalih mezoameričkih kalendara.

Svakoj oznaci za dan takođe pripisuju i jedan od četiri kardinalna pravca.

Postoje varijacije u načinu na koji su znaci za dane crtani ili urezivani. Ovde dati su uzeti iz *[[Codex Magliabechiano]]*.

Vetar i Kiša su predstavljeni likovima njima pridruženih bogova, Ehecatl odn. Tlaloc.

Ostale oznake na kamenu su pokazivale sadašnji svet i svetove pre njega. Svaki svet je nazivan "sunce" a svako sunce je imalo svoju vrstu stanovnika. Asteci su verovali da se nalaze u petom suncu i da će i ono, kao i sva ranija sunca, nestati zbog svojih nesavršenosti. Obeležavane su svake 52 godine, jer su verovali da je to životni ciklus i da bi bogovi na kraju bilo kog datog životnog ciklusa mogli oduzeti sve što ljudi imaju i uništiti svet.

### Trinaestice
Skup od trinaest numerisanih dana je poznat po španskoj reči *[[trecena]]* (*trece* - trinaest). Svaka od dvadeset tresena u 260-dnevnom ciklusu je bila povezana s nekim božanstvom:

## Dodatna literatura
* *Aztec Calendar Handbook*, by Dr. Randall C. Jimenez / Richard Graeber, 

## Povezano
* Kalendar Maya

## Reference

## Vanjske veze
(na engleskom:)
*  Detailed description of the temalactl  from Mexico's Museo Nacional de Antropolgía
* Daily Aztec Calendar
* Aztec Calendar Animated  Shows Actual Working Mechanism of Native Calendar
Prestes Maia

**Prestes Maia** je neboder od 22 sprata u Sao Paolu, Brazil, u kome živi oko 1600 ljudi. To je najveća skvotirana zgrada u Južnoj Americi.

468 porodica, ujedinjenih u Pokret ljudi bez krova Sao Paola, skvotiralo je neboder 2002. godine. Građevina je godinama pre toga bila zatvorena i ostavljena da propada, služeći kao sklonište za pacove i bubašvabe. Novi stanari su počistili tone smeća (tačno 20 kamiona je bilo odvezeno), organizovali se, proterali narko dilere i pretvorili zgradu u sadržajan životni prostor. Ona ima besplatnu biblioteku, radionice i brojne samostalne obrazovne, društvene i kulturne inicijative.

U poslednjih nekoliko godina je postala glavna laboratorija društvenog organizovanja u Sao Paolu. Ljudi svih uzrasta i sa svih krajeva Brazila i iz inostranstva, umetnici i studenti, žive i rade zajedno, uzajamno se pomažući.

Trenutno stanarima prete iseljenjem i postoji šansa da će se uskoro svih 468 porodica, tj. više od 1600 nekadašnjih beskućnika, uključujući decu, stare i bolesne, ponovo naći na ulici, a zgrada biti vraćena njenom formalnom vlasniku “Mr. Hamuche & Co”, koji je za poslednjih 15 godina nagomilao duga 2.1 miliona eura, što iznosi više od cene zgrade. Enormni dug, kao i činjenica da je zgrada godinama bila napuštena, su po nekima dovoljan argument da zgrada treba da pređe u vlasništvo opštine.

27. januara 2006. predstavnici stanara su se sastali sa policijom da pokušaju da odlože iseljenje. Na sastanku je policija naglasila da odlaganja neće biti i da će se iseljenje obaviti u februaru. Porodicama je naloženo da napuste objekat ranije da bi izbegli neprijatne scene, a kada su oni upitali gde da idu, odgovor je bio: *“na ulicu ili negde”*.

7. februara su stanari postavili dvočasovnu blokadu puta, ne bi li privukli pažnju javnosti na svoj problem.

14. februara se oko 200 ljudi okupilo oko zgrada iščekujući informacije. Kada im je rečeno da je preuzimanje zgrade odloženo do daljnjeg, stanari su napravili slavlje, zahvaljujući podršci kolektiva, pojedinca, advokata i svih ostalih koji su pomogli kampanji.

U londonskom socijalnom centru Rampart je održana premijera dokumentarnog filma o Prestes Maji, a ispred brazilske ambasade u Londonu su održane demonstracije podrške.

## Vanjske veze

* Prestes Maia
Biblioteka

**Biblioteka** (lat. *bibliotheca* < grč. βıβλıοϑήϰη: spremište knjiga), ili **knjižnica**, sređena zbirka knjiga po autorskom, predmetnom ili katalogu, koja pripada privatnim licima ili državnim institucijama, ili ustanovama u kojima se čuvaju zbirke knjiga. Za najstariju biblioteku smatra se biblioteka egipatskog faraona Ramzesa Velikog, koja se nalazila, po mišljenju jednih, u Memnoniumu, ili drugih - u Rameziumu, u Memfisuu. Najpoznatija egipatska biblioteka je čuvena Aleksandrijska biblioteka.

Bibliotekarstvo je nauka koja se bavi potrebama biblioteka. U današnje vreme raširena je upotreba računara u bibliotekama, a knjige se klasifikuju koristeći neki od raspoloživih decimalnih sistema klasifikacije.

## Historija

Prve biblioteke nastale su pre više hiljada godina. Pri iskopavanju starog grada Ura, u Mesopotamiji, naučnici su otkrili glineni pečat. Bio je cilindričnog oblika s natpisima, i pripadao je prvoj biblioteci.

Već oko 700. god. prije nove ere narod Mesopotamije imao je dobro uređene biblioteke po svojim hramovima i palatama. Knjige su u tim bibliotekama bile glinene pločice ispisane klinastim pismom. Hiljade takvih pločica raspoređenih prema područjima nauke, sačinjavale su zbirke koje su predstavljale prve prave biblioteke. Jedna od njih Asurbanipalova biblioteka, s oko 22000 glinenih pločica, danas se čuva u Britanskom muzeju u Londonu.

I Egipćani su imali biblioteke koje su čuvali sveštenici po hramovima. Knjige su bile napravljene u obliku svitaka od papirusa. Najčuvenija biblioteka svih vremena bila je u Aleksandriji stvorena 300. godine prije nove ere. Imala je najmanje 70000 svitaka od papirusa.

## Povezano

* biblioteke u fikciji
* Deweyjeva decimalna klasifikacija
* javna biblioteka
* Klasifikacija Kongresne biblioteke
* kontrolirani vokabular
* međubibliotečna posudba
* Međunarodni standardni knjižni broj
* privatna biblioteka
* zelena biblioteka

### Liste biblioteka

* lista biblioteka
* lista nacionalnih i državnih biblioteka
* lista biblioteka antičkog svijeta

## Izvori

## Vanjske veze
Povratimo ulice

**Povratimo ulice** (en: *Reclaim the Streets*, skraćeno RTS), je kolektiv koji se prvenstveno bori za oslobođenje ulica od automobila, a deo su šireg pokreta protiv kapitalizma. Zalažu se za javnu kontrolu javnih prostora.

Kolektiv Povratimo ulice je nastao početkom 1990-ih u Londonu, Velika Britanija, iz protesnih kampova protiv izgradnje auto-puteva. Oni upražnjavaju teoriju privremenih autonomnih zona (TAZ) i organizuju slobodne žurke i druge nenasilne akcije na ulicama Londona kao protest protiv automobila. Prva ulična žurka je organizovana u Londonu 1995. u Camden High ulici. Vremenom, njihove ulične akcije, zbog svoje festivalske atmosfere, neformalnog pristupa i jednakosti svih učesnika, dobijaju sve veću popularnost, a narednih godina su se proširile na sve strane sveta. Njihovi protesti najčešće izgledaju poput pešačke zone, gde ljudi sviraju, žongliraju, voze bicikle, skejtove i rolere, sede svuda okolo, slušaju muziku, pa čak se i deca igraju u pesku, koji je donet za tu priliku. Za razliku od komercijalnih žurki, na akcijama povratimo ulice, se nikad ne zaboravlja socijalna i politička pozadina.

Oni upozoravaju da svakodnevno, samo u Velikoj Britaniji, četrdesetoro ljudi umre od automobila - 25 od njihovog zagađenja i još 15 poginu na putevima. Povratimo ulice dolaze iz radikalnog ekološkog pokreta, i pokušavaju da spreče da se od gradova naprave auto-putevi, a od zelenih površina poslovni prostori.

:*“Bez saobraćaja, gradovi ponovo mogu oživeti. Ogromne raskrsnice u centru grada mogu ponovo postati javni trgovi, sa posađenim drvećem i fontanama koje žubore. Široki auto-putevi, koji presecaju naše gradove na parčadi, mogu postati mesta susreta, povezujući zajednice, radije nego da ih razdvajaju.”*

Ovaj pokret je iznedrio “Karneval protiv kapitalizma” čiji su ogranak “srebrne i ružičaste brigade” (en: *Pink and silver brigades*). Reč je o ludističkom pokretu žena i muškaraca obučenih u ružičasto i srebrno, koji “naoružani” fluoroscentnim pajalicama za prašinu u živim bojama, provociraju policijske kordone na demontracijama.

Povratimo ulice se takođe koristi ne samo kao naziv kolektiva, već i za direktnu akciju privremenog nenasilnog zauzimanja ulica.

## Vanjske veze
* Reclaim the Streets
Džentrifikacija

**Džentrifikacija** (engl. *gentrification*, prema *[[gentry]]* – "niže plemstvo"; tačnije **urbana džentrifikacija**), proces u kome se stare jeftine zgrade ili čitavi delovi grada, najčešće radnička naselja, pretvaraju u skupe zgrade za dobrostojeće pripadnike srednje klase, koji se doseljavaju umesto originalnog stanovništva, koje sebi ne može da priušti povećanje dažbina i troškova života.

Najčešće se džentrifikuju centri gradova sa tendencijom pomeranja siromašnog stanovništva ka periferiji. U upotrebi je i reč *[[japifikacija]]*, sa sličnim značenjem kao *džentrifikacija*.

Džentrifikacija ponekad može poprimiti i forme socijalnog čišćenja, kada se npr. stanovništvo favela raseljava radi izgradnje poslovnih prostora bez ponuđenog alternativnog smeštaja.

## Povezano

* deindustrijalizacija
* grad duhova
* moderne ruševine
* ruralni egzodus
* urban exploration
* urbana dekadencija
* urbana ekonomija
* urbana revitalizacija
* urbanističko planiranje
* urbanistička teorija (urbanomika)
* white flight
Bussana Vecchia

**Bussana Vecchia** (Stara Busana) je 1000 godina star grad u Liguriji, par kilometara od italijansko-francuske granice (administrativno spada pod Sanremo).

1887. u zemljotresu koji je ubio više od 2000 ljudi, grad je razrušen, a vlasti odlučuju da izgrade novo naselje u blizini pod nazivom Bussana Nuova (Nova Busana), gde je preostalo stanovništvo preseljeno. Staro naselje je napušteno a preostale građevine proglašene opasnim za život.

Ruševine su bile napuštene sve do 1947. kada imigranti iz južne Italije počinju ilegalno da naseljavaju “grad duhova”. Posle nekoliko prinudnih iseljenja tokom 1950-ih, italijanske vlasti naređuju rušenje svih stepenica na prvom spratu i krovova.

Bez obzira na sve, ranih 1960-ih grupa umetnika odlučuje da se preseli u Staru Buskanu, gde će moći da živi jednostavnim životom i da se bavi umetnošću.

U selu nije bilo ni struje, ni vode, ni kanalizacije, ali nova zajednica svejedno raste i oko 1968. dostiže 30-ak stanovnika, uglavnom hipika iz raznih krajeva Evrope (Italija, Austrija, Engleska, Francuska, Danska, Nemačka i Švedska).

Tenzije sa starosedeocima i sa policijom rastu sve dok 25. jula 1968. vlasti nisu naredile prinudno iseljenje. Policija koja dolazi da izvrši zadatak susreće se za zabarikadiranim stanovništvom i povećom grupom stranih novinara, i odlučuje da izbegne konfrontaciju.

Tokom 1980. i 1981. francuski piratski radio Radio K je emitovan iz Busane.

Danas je Stara Boskana poznata kao Međunarodno umetničko selo, i bez obzira na povremena uznemiravanja od strane vlasti (bilo je još nekoliko pokušaja iseljenja), zajednica i dalje živi tamo, prodaje svoje rukotvorine turistima i organizuje umetnička dešavanja.

## Vanjske veze

* Zvanična stranica, ,
Socijalni centri

**Socijalni** ili **društveni centri** su autonomni kulturni, društveni i politički prostori, koji su specifičan evropski fenomen. Koriste se za različite aktivnosti, a sve ih veže to što nisu komercijalni, odnosno nisu orijentisani ka profitu.

Društveni centri postoje u mnogim evropskim gradovima, nekad u skvotovima a nekad u iznajmljenim prostorima.

Mogu biti određeni kao "sigurna mesta" gde se specifične forme dijaloga i aktivizma ohrabruju i štite od uznemiravanja, ili mogu služiti kao otvorena mesta za slobodnu međusobnu interakciju vrlo raznolikih grupa. Ova dva tipa se često u mnogome preklapaju.

Uglavnom uvek pružaju javne usluge, a vrste usluga su uslovljene veličinom prostora, interesima ljudi koji ga vode i potrebama zajednice u kojoj se nalazi. Neke od najčešćih aktivnosti u njima su:
* organizovanje lokalnih aktivnosti
* pružanje podrške manjinskim ili ugroženim grupama, poput izbeglica, emigranata i zatvorenika
* pružanje prostora za razne inicijative, kao što su besplatna radnja, biblioteka, kafić, internet kafe, računarski centar, besplatni smeštaj i slično
* održavanje žurki, koncerata, aktivističkih sastanaka, izložbi, izvedbi, predstava itd.

## Nastanak

Prvi socijalni centri (it: *centri sociali*) su nastali u Italiji 1970-ih zauzimanjem napuštenih fabrika, skladišta, školi i kasarni i njihovim preuređenjen u omladinske prostore. Njih su samoinicijativno zauzimali aktivisti kao pokušaj stvaranja autonomnih prostora bez kapitalističkih društvenih i ekonomskih odnosa. Pokret socijalnih centara se ubrzo proširio celom Evropom, sve do Skandinavskih zemalja i Rusije.

## Vreme sadašnje

Danas postoji veliki broj socijalnih centara u Italiji, kao i širom Evrope, a mnogi su legalizovani. Oni pružaju razne pogodnosti stanovnicima naselja u kojima se nalaze, a obično se nalaze u siromašnim predgrađima ili u industrijskim zonama. To socijalnim centrima često daje karakter alternativne socijalne službe.

U Velikoj Britaniji postoji Mreža socijalnih centara, čiji je cilj da poveže autonomne prostore radi deljenja resursa, ideja i informacija.

## Neki socijalni centri:

* KUDRUC, Beograd (zatvoren)
* Monteparadiso, Pula
* Leonkavalo, Milano
* ASCII (skvot), Amsterdam
* Rampart socijalni centar, London

## Povezano
* Skvotiranje u Italiji

## Vanjske veze
* Samoupravni socijalni centri u Italiji
* Mreža socijalnih centara u Velikoj Britaniji
Rave

**Rejv** (; ponekad se odnosi na **rejv žurku**, ) je celovečernji plesni događaj na kome di-džej i ostali izvođači izvode elektronsku dens muziku i rejv muziku. Sleng izraz rejv je potekao od karipske četvrti u Londonu tokom '60-ih godina prošlog veka, kako bi se opisala žurka. Kasnih '80-ih, izraz je počeo da se koristi kako bi se opisala supkultura koja je nastajala iz esid haus pokreta koji je započeo u Čikagu i Njujorku, a svoj procvat doživeo na klupskoj sceni u SAD i UK.

## Vanjske veze

* Zines, flyers and mixtapes from 1990-1999
* Rave Footage from 1988 - 1994
* - History of the Northeast of England Rave Scene 1990+
* Rave Culture 
* Rave FAQ from 1995.
* Links to raves worldwide 
* 
* The original Massive Magazine site
* XLR8R Magazine
Cijena

**Cena** (ek.) ili **cijena** (ijek.), vrijednosni izraz neke robe ili usluge.

Cijene kordiniraju odluke proizvođača i potrošača na tržištu. Više cijene smanjuju potražnju potrošača i potiču proizvodnju. Niže cijene potiču potrošnju i obeshrabljuju proizvodnju. Cijene su ravnotežni točak u tržišnom mehanizmu.

Cijena također predstavlja količinu novca za koju se nešto prodaje.

## Teorije o cijenama

**Cene** su novčani izraz nominalnih odnosa ponude i tražnje. Cene su istovremeno i mikroekonomska i makroekonomska kategorija. Kroz prodajnu ili nabavnu tržišnu cenu meri se i odmerava uspešnost ili neuspešnost menadžerskih poteza ili odluka. Pojmovno određenje cene, oduvek je bio komplikovan teorijsko-metodološki problem. U tom pogledu, nastale su brojne ekonomske teorije.

**Teorija radne vrednosti**- prema njoj cena sveke robe primarno je određena kvantitetom i kvalitetom utrošenog minulog i živog rada, objektivno utrošenih faktora proizvodnje (kapitala i rada) u njenom stvaranju, tj. samom vrednošću robe. Između cene i vrednosti robe ne postoji unapred data podudarnost. Posredstvom tržišnog mehanizma dolazi do stalnog većeg ili manjeg odstupanja cena od vrednosti. Takva razmena naziva se neekvivalentna razmena.

**Teorija marginalne (granične) korisnosti**- prema njoj vrednost i cenu date robe ne određuju objektivno utrošeni faktori proizvodnje nego subjektivno vrednovanje od strane potrošača. Oni će manje vrednovati robu koje ima u izobilju od robe u kojoj se oskudeva. Takvo potrošačko vrednovanje automatski se prenosi na visinu tekućih tržišnih cena takvih roba.

**Sinteza teorije vrednosti i korisnosti**- prema njoj cena neke robe istovremeno zavisi i od veličine troškova faktora proizvodnje (kapitala i rada) nastalih u procesu njenog stvaranja, kao i od njene stvarne granične korisnosti.
Roba

**Roba** (ita. *roba*, preko germ. *rauba*) čini elementarni ekonomski sastojak tržišnog gospodarstva. Ona je materijalno ili nematerijalno dobro čije je osnovno svojstvo da zadovoljava određene ljudske potrebe. Međutim, takvo dobro dobiva svojstvo robe tek kad se do njega može doći zamjenom ili kupovinom na tržištu. Dobro, koje služi za zadovoljavanje vlastitih potreba onog tko ga je proizveo, nije roba. 

Iako porijeklo robe seže još u pretpovijest, robna proizvodnja ostaje u ranim društvima iznimka. Tek s pojavom kapitalističkih proizvodnih odnosa roba postaje određujući ekonomski cilj.
Usluga

U ekonomiji i marketingu, **usluge** su sve one aktivnosti, pretežno neopipljivog karaktera, koje rezultiraju određenim koristima, odnosno koje rešavaju određeni problem korisnika, i koje je korisnik spreman direktno ili indirektno da plati. 

## Obeležja usluga

Osnovna obeležja usluga su:
* Neopipljivost
* Nedeljivost
* Heterogenost
* Nezadrživost

## Literatura
* *Prof. dr Rade Kancir (2004): Marketing usluga, BPŠ, Beograd*
Kamata

**Kamata** je trošak pozajmnjivanja novca i kompenzacija poverioca za odricanje od sopstvene potrošnje i rizike koje preuzima kada poverava svoj novac drugima. Bez kamata bi bilo vrlo malo kredita, pa bi stoga bi ekonomska aktivnost bila manja. 

Kamata je poznata od najstarijih civilizacija, kao što je sumerska. Bila je zabranjena propisima mnogih religija, uključujući islam, a i danas kamatu odbacuje hriscanstvo. Razlog je uvek isti: navodno zelenaštvo. Ove zabrane se oduvek zaobilaze domišljatim rešenjima, kao što je učešće zajmodavca u zajedničkom poslu sa zajmoprimcem.

Postoji više razloga zbog kojih zajmodavac naplaćuje kamatu i koji istovremeno predstavljaju determinante visine kamatene stope:
* *odloženo raspolaganje novcem*: budući da svaki čovek više voli da jednom sumom raspolaže danas, a ne u budućnosti (teorija vremenske preferencije), to je potrebno da zajmoprimac nadoknadi zajmodavcu to odloženo raspolaganje,
* *[[rizik]] pozajmljivanja*: uvek postoji opasnost da zajmodavac neće u celini ili delimično primiti nazad onoliko koliko je pozajmio, na primer zato što zajmoprimac nije u stanju ili da neće da vrati pozajmnjeno, ili je došlo do promena kurseva valuta i smanjenja vrednosti potraživanja itd; stoga zajmiodavac traži povećanu kamatnu stopu (premija za rizik) u odnosu na potpuno siguran zajam, 
* *[[oportunitetni trošak]]*: ukoliko zajmodavac pozajmi zajmoprimcu novac, tada je propustio priliku da investira u sve druge poslovne mogućnosti, što znači i da je propustio da od njih ostvari dobit; to odricanje mora biti nadoknađeno,
* *[[inflaciona očekivanja]]*; da inflacija, koja obezvređuje novac, ne bi smanjila vrednost pozajmice koju dužnik vrati, to je potrebno da se unapred u zajam ugradi mehanizam koji će štititi poverioca; to se obično čini povećanjem kamatne stope u odnosu na onu koja bi bila primenjena u svetu bez inflacije,
* *[[preferencija likvidnosti]]*: pojedinci više vole da raspolažu kapitalom u likvidnom obliku, tj. u obliku koji može odmah ili u kratkom roku, a po potrebi, biti korišćen (novac, državne obveznice, akcije), nego u obliku koji traži vreme i novac da postane raspoloživ (dugovi).

Kamata se obično izražava kao godišnja kamatna stopa: iznos kamate koja će biti isplaćena tokom jedne godine podeljen je iznosom pozajmljenog novca.

Nominalna kamatna stopa je ona koja je zapisana u ugovoru između stranaka. Realna kamatna stopa je predstavlja prilagođavanje nominalne kamatne stope za inflaciju. Na primer, ukoliko je nominalna kamatna stopa 10%, a inflacija 6%, tada je realna kamatna stopa 4%.

Kamata je samo jedan od oblika dobiti na finansijskim tržištima, odnosno na tržištu investicija. Drugi su prinosi od obveznica, kapitalna dobit od akcija, profit od kursnih razlika i slično. Budući da su sva finansijska tržišta međusobno povezana i da konkurišu jedna drugima, to i visina kamatne stope zavisi od prinosa na drugim tržištima, kao i što sama utiče na prinose na drugim tržištima.
Grafiti

**Grafiti** su skrabotine likovno ili pismeno izrazene na javnim povrsinama.
Reč grafiti je nastala od italijanske reči "graffito" sto znači škrabati, a koren vuče od stare grčke reči "graphein" koja znači pisati.

Postoje još od stare Grčke i Rima, a savremena istorija grafita počela je 1968. kada grafiti počinju da se javljaju po njujorškom metrou. Iako su za crtače i uživaoce grafiti oni umetničko delo, u mnogim zemljama su zabranjeni zakonom i tretiraju se kao vandalizam.
Samizdat

**Samizdat** () je samostalno izdavanje knjiga koje su, najčešće, zabranjene od strane države ili nepoželjne od strane izdavačkih kuća.

Termin samizdat je postao naročito poznat za vreme Sovjetskog Saveza, kada je ušao i u druge (neslovenske) jezike u smislu tajnog štampanja, kopiranja i širenja zabranjene literature. Samostalni izdavač je izrađivao svega nekoliko primeraka, a od svakog ko je dobijao literaturu se očekivalo da napravi još kopija. Ovo se najčešće radilo prepisivanjem ili prekucavanjem, jer je fotokopir mašine čuvala KGB. Izrada i posedovanje samizdat literature je bilo strogo kažnjavano.

Tehnike izrade samizdata su varirale od pisanja komadom ugljena na papiru, kucanja na pisaćoj mašini, do štampanja na polu profesionalnim štamparskim presama u velikim tiražima.

Neke od knjiga, koje su danas postale klasici svetske književnosti, su izvorno bili samizdat, poput "Majstora i Margarite" Mihaila Bulgakova.

## Lista poznatih samizdata

* Boris Pasternak, „Doktor Živago”
* Alexander Ginzburg, časopis „Sintaksis”
* Vladimir Osipov, časopis „Boomerang”
* Juri Galanskov, časopis „Feniks”
* Aleksandar Solženjicin, „Jedan dan Ivana Denisoviča”
* Aleksandar Solženjicin, „Arhipelag Gulag”
* Mihail Bulgakov, „Majstor i Margarita”
* Joseph Brodsky (većina pjesama)
* SMOG, časopis „Sfinksi”
* Časopis „A-Ja” ()
* Časopis „Bilten B” ()
* Časopis „Kronika litvanske katoličke crkve” ()
* Julij Danijel (razni spisi)
* Andrej Sinjavski (razni spisi)
* Roj Medvedev, „Politički dnevnik”
* Natalija Gorbanevskaja, Viktor Krasin, Sergej Kovalev, Tatjana Velikanova i dr., časopis „Kronika aktualnih događanja” ()
* Aleksander Voronel, Mark Azbel, Aleksander Lunc, časopis „Jevreji u SSSR”
* Václav Havel, „Moć nemoćnih”

## Vanjske veze
* Izveštaj KGB-a iz decembra 1970. o "alarmantnim političkim tendencijama" samizdata  i preventivnim merama  
* Antologija samizdata 
* Samizdat arhiva

## Povezano
* Fanzini
* Uradi sam
Tute bianche

**Bela odela** (it. Tute Bianche) je bio italijanski društveni pokret (aktivan od 1994. do 2001.) zasnovan na taktikama uličnih protesta. 

Pokret je nastao 1994. godine kada je gradonačelnik Milana, Formentini, naredio rasturanje socijalnih centara rečima: ”Od sada centri neće biti ništa drugo nego duhovi iznad grada”. Ubrzo su izbile masovne demonstracije za odbranu društvenih centara, na kojima su se “beli duhovi” tj. aktivisti obučeni skroz u belo, pojavili. 

Bela odela odbacuju tradicionalnu dihotomiju nasilje/nenasilje i praktikuju taktike koje se mogu opisati kao borbeno nenasilje. Za razliku od taktike pasivnog nenasilja (npr. sedenje na ulici isped policije) aktivno nenasilje podrazumeva obmotavanje tela sunđerima da bi se probili kroz policijski obruč i zaštitili od pendreka. Umotani u sunđere i madrace i zaštićeni debelim slojem izolacije, katapultiraju sopstvena tela na barikade, a naoružani vodenim topovima se probijaju kroz redove policije. Obično marširaju u blok formacijama (kao policijski kordon) radi međusobne zaštite tokom demonstracija i odbrane aktivista od hapšenja.

Središte pokreta je činila italijanska Ya basta asocijacija, mreža grupa širom Italije inspirisanih zapatističkim ustankom u Čjapasu 1994. godine i italijanskim autonomnim pokretom 1970-ih i 80-ih. Pokretačka deviza pokreta je preuzeta od zapatista: Ya basta! (Dosta!). Bore se, između ostalog, za univerzalno zagarantovani “osnovni prihod”, globalno državljanstvo koje garantuje slobodno kretanje ljudi preko granica i slobodan pristup novim tehnologijama, što u praksi najčešće podrazumeva slobodan softver i borbu protiv restriktivnih autorskih prava. 

Strategija pokreta se naziva građanska i društvena neposlušnost i uključuje zauzimanja i stvaranje samoupravih socijalnih centara, anti-kapitalističko organizovanje, aktivizam za prava izbeglica i radnika emigranata, kao i stvaranje velikih blok-formacija tokom demonstracija, da bi se zadržale ulice tokom sukoba sa policijom. 

Tokom protesta protiv G8 u Đenovi u julu 2001. pokret je dostigao svoj vrhunac, sa oko 10.000 demonstranata u zajedničkoj blok formaciji. Nakon Đenove se asocijacija Ya Basta! raspada, a neke preostale grupe menjaju ime u Disobedienti (neposlušni). 

Pokret belih odela je izvršio veliki uticaj na nove društvene pokrete širom sveta, pa imamo u Britaniji grupu WOMBLES koja koristi njihove taktike, u Španiji Mano Bianco, a u SAD Ya Basta Collective, sa sedištem u Njujorku (koji, doduše, nose žuta a ne bela odela).
ASCII (skvot)

**ASCII** (*Amsterdam Subversive Center for Information Interchange* – Amsterdamski subverzivni centar za razmenu informacija), je skvotirani prostor s komunikacionom laboratorijom i besplatnim javnim pristupom mreži u Amsterdamu, Holandija, koji drže zajedno hakeri i aktivisti (spoj iz koga je nastao haktivizam). Sebe često opisuju kao kolektiv „tehnički osposobljenih i politički zavednih hakera”.

Osnovan je 1997. u Herengrahtu, a od tada je promenio preko pet lokacija. Centar ASCII je uspostavljen pomoću reciklaže starih računara i uz upotrebu isključivo slobodnog softvera, pod GNU GPL licencom, poput Linuksa, Open Office i Fajerfoksa. Bore se za slobodan pristup tehnologijama i tvrde da je pravo na komunikaciju pravo svakoga, a slobodan softver je sredstvo. U centru se nalazi besplatni internet kafe sa bežičnim pristupom mreži, koji radi na agregat i svakome omogućava pristup informacijskim tehnologijama. Njihov link u svet teče preko antene izrađene od recikliranih konzervi, što se navodi kao primer gerilskog hardvera. Takođe su pokrenuli projekat bežičnog umrežavanja dela Amsterdama. 

Trenutna lokacija centra ASCII nije ni prvi prostor, jer se oni bore za oslobađanje prostora od komercijalnog pritiska a to podrazumeva neplaćanje prostora u kome deluju. Obično zauzimaju napuštene prostore, a struju dobijaju uz pomoć agregata. Bežični internet i mobilna infrastruktura podesni su zbog čestih selidbi. Kada ih isele sa jednog prostora, oni jednostavno, sa celokupnom infrastrukturom, zauzimaju novu lokaciju. 

Njihov moto je: “*Poslednje programske kodove ćemo pisati na barikadama!*”

## Vanjske veze
* ASCII sajt
Appendix Probi

**Appendix Probi** je tekst koga je u 3. vijeku napisao Valerije Prob. On navodi suvremene tendencije u gramatici i izgovoru tadašnjeg romanskog jezika, a koga autor smatra neispravnim latinskim. Autorove ispravke tih tenedencija su danas značajne s obzirom da ukazuju kako je tada evoluirao latinski jezik. Na primjer, uputa ALVEUS NON ALBEUS čitatelju ukazuje da se klasična latinska riječ pisala sa slovom V umjesto slovom B.

## Vanjske veze

* Reproduction of the Appendix Probi
Zoran Lilić

**Zoran Lilić** je rođen je 27. 8. 1953. godine u Brzoj Palanci kod Kladova gde je završio osnovnu i srednju školu. Diplomirao je na Tehnloško-metalurškom fakultetu u Beogradu. Zaposlio se u Fabrici gume "Rekord" u Rakovici i posle 12 godina obavljanja raznih dužnosti imenovan je za generalnog direktora. Bio je poslanik SPS u Skupštini Srbije a potom izabran za predsednika parlamenta. Posle smene Dobrice Ćosić predsednika SRJ izabran je za predsednika SRJ. Na čelu "Treće Jugoslavije" ostao je do 1997. godine kada je u jesen postao kandidat SPS za predsednika Srbije . Posle neuspelog drugog kruga predsedničkih izbora gde je odmeravao snage sa Vojislavom Šešelj postao je podpredsednik Savezne vlade u kabinetu Momira Bulatovića i na ovoj dužnosti se zadržao do avgusta 1999. godine kada je imenovan za savetnika predsednika SRJ Slobodan Miloševića za ekonomske odnose sa inostranstvom. U to vreme obavljao je funkcije predsednika UO Jugoimporta i predsednika Šahovskog saveza Jugoslavije. 2000. godine izašao je iz SPS-a i osnovao Srpsku socijaldemokratsku stranku koju smatra naslednicom ideja Svetozara Markovića.
Capote (film)

***Capote*** je biografski film iz 2005. godine o Trumanu Capoteu. Film prati događaje u periodu njegovog rada na romanu *[[In Cold Blood]]*. Sam film je sniman prema biografiji *[[Capote (biografija)|Capote]]* Geralda Clarkea. Film je premijerno prikazan 30. septembra 2005. godine na 81. rođendan Capotea.

## Radnja

U Kansasu se dešava ubistvo četvoročlane porodice Clutter. Capote o tome čita u *[[The New York Times|New York Timesu]]* i javlja Williamu Shawnu, tadašnjem uredniku *[[The New Yorker]]a* da će lično dokumentovati ovaj događaj.

Zajedno sa svojom prijateljicom iz detinjstva, spisateljicom Harper Lee, odlazi u Kansas. Lee u to vreme radi na svom romanu *[[To Kill a Mockingbird]]*. Capote intervjuiše ljude povezane sa ubistvom, dok Lee služi da bi premostila jaz između feminiziranog urbanog Capotea i ruralne mačo sredine. On uspeva da dođe do glavno-osumnjičenih i razvija jaku vezu sa Perryjem Smithom, jednim od dvojice osumnjičenih. Tokom suđenja, kao i narednih godina Capote redovno posećuje Perryja i saznaje dosta o njegovom životu. Onda odlazi u Maroko i Španiju sa svojim ljubavnikom, piscem Jackom Dunphyjem, gde piše prva tri dela svoje knjige.

Capote je prikazan kao emocionalno razapet između svojih simpatija prema Perryju i želje da se suđenja i žalbe okončaju kako bi mogao da završi svoje životno delo. Poslednja žalba je odbačena i Perry i Dick Hickock su obešeni. U narednoj sceni Truman se žali Harper Lee da nije mogao ništa da učini da bi ih spasio, na šta mu ona odgovara: "Možda, ali činjenica je da nisi ni želeo."

Film se ostavlja ideju da Capote posle romana *[[In Cold Blood]]* nije ništa vredno napisao, što nije tačno. Tačno je međutim, da više nije objavio nijedan roman i da nijedan drugi rad nije dobio toliko publiciteta i priznanja kritike.

## Uloge
* Philip Seymour Hoffman – Truman Capote
* Catherine Keener – Nelle Harper Lee
* Clifton Collins Jr. – Perry Smith
* Chris Cooper – Alvin Dewey
* Bruce Greenwood – Jack Dunphy
* Bob Balaban – William Shawn
* Amy Ryan – Marie Dewey
* Mark Pellegrino – Richard Hickock
* Allie Mickelson – Laura Kinney
* Marshall Bell – Warden Marshall Krutch
* Araby Lockhart – Dorothy Sanderson
* Robert Huculak – New York Reporter
* R.D. Reid – Roy Church
* Rob McLaughlin – Harold Nye
* Harry Nelken – Sheriff Walter Sanderson
* C. Ernst Harth – Lowell Lee Andrews

## Nagrade
* 2006 Oscar za najboljeg glavnog glumca
* 2006 Zlatni globus za najboljeg glumca u igranom filmu – drama 
* 2005 Satellite Award za najboljeg glumca u drami
* 2005 Screen Actors Guild Awards za najboljeg glavnog glumca
* 2005 BAFTA za najboljeg glavnog glumca

## Vanjske veze
* 
* 
* 
*
Edward II (film)

***Edward II*** je film Dereka Jarmana iz 1991. godine, po istoimenoj drami Christophera Marlowea.

Radnja se vrti oko kralja Edwarda II (Steven Waddington) i njegove zaljubljenosti u Piers Gavestona (Andrew Tiernan), što se ispostavlja da je uzrok padu obojice, zahvaljujući mahinacijama Mortimera (Nigel Terry).

Film je snimljen u postmodernističkom stilu sa kombinovanjem savremenih i srednjovekovnih referenci, kostima i scenografije. Gej sadržaj drame je u filmu još izraženiji. Naime, Jarman je uključio scene gej seksa, a Edwardovu vojsku je prikazao kao protestante za gej prava.

## Uloge

|- align=center
|align=left|Steven Waddington||align=left|Edward II||
|- align=center
|align=left|Kevin Collins||align=left|Lightborn, čuvar zatvora||
|- align=center
|align=left|Anrew Tiernan||align=left|Piers Gaveston
|- align=center
|align=left|John Lynch||align=left|Spencer||
|- align=center
|align=left|Dudley Sutton||align=left|Wichesterski biskup||
|- align=center
|align=left|Tilda Swinton||align=left|Isabella||
|- align=center
|align=left|Jerome Flynn||align=left|Kent||
|- align=center
|align=left|Jody Graber||align=left|Prince Ewdard||
|- align=center
|align=left|Nigel Terry||align=left|Mortimer ||
|- align=center
|align=left|Barbara NewJill BalconAndrea MillerBrian MitchellDavid GloverJohn QuentinAndrew Charleson||align=left|Hor plemstva||
|- align=center
|align=left|Roger Hammond||align=left|Biskup||
|- align=center
|align=left|Allan Corduner||align=left|Pesnik||
|- align=center
|align=left|Annie Lennox||align=left|Pevačica||
|- align=center
|align=left|Tony Forsyth||align=left|Policajac||
|}

Annie Lennox se pojavljuje u filmu, gde peva *[[Ev'ry Time We Say Goodbuy]]* Cole Portera, koju je pre toga snimila na *[[Red Hot + Blue]]* albumu protiv AIDS-a. Derek Jarman je u vreme snimanja filma bio već teško bolestan.

## Nagrade
* **[[Berlinale]]**
** FRIPESCI nagrada – Derek Jarman
** Teddy Award – najbolji igrani film 
* **[[Venecijanski filmski festival]]**
** Volpi Cup – najbolja glumica, Tilda Swinton

Film je, takođe, bio nominovan i za Zlatnog lava.

## Vanjske veze
*
Bitka kod Halulea

**Bitka kod Halulea** se odigrala 691. pne. između Asirskog Cartsva i pobunjeničkih snaga Babilonije, Kaldejaca i aramejskih plemena..

## Pozadina
Za vrijeme vladavine kralja Sanheriba od Asirije je Babilonija bila stalno u pobuni. Mushezib-Marduk, kaldejski princ izabran za kralja Babilona je poveo babilonski narod u rat protiv Asirije i njenog kralja Sanheriba.

## Pobunjeničke snage
Khumma-Menanu je regrutirao novu vojsku kakko bi pomogao Babiloncima pod Mushezib-Mardukom protiv Asiraca. . Osim Babilonaca su se pobuni priključili aramejska plemena, Kaldejci i kralj Khumban-umena III od Elama, kao i sva plemena s gorja Zagros (Parsumash, Anzan, Ellipi, etc.). Jezgro pobunjeničke vojske su činili elamske dvokolice, kao i iranske dvokolice, pješadija i konjica. 

## Rezultat

Ishod bitke je bio neodlučan, odnosno to sugerira činjenica da su obje strane u svojim službenim spisima proglasile pobjedu, a svi vladari-učesnici ostali na svojim prijestoljima. Historičari pak smatraju kako su Asirci od svih imali najteže gubitke. Humban-numena je zajedno s aramjeskim plemenima i Perzijancima, tvrdio kako je uspio poraziti Sanheriba u bitci. 

Međutim, iste godine je Mushezib-Marduk izgubio svog saveznika, jer je elamski kralj Humban-nimena podlegao moždanoj kapi. Tu je priliku Sanherib iskoristio te napao Babilon, koji je uništen poslije devetomjesečne opsade. Poslije toga se na području Mezopotamije 40 godina vodio rat između Elama i Asirije. 

## Izvori
Opsada Lahiša

Lahiš, drugi po veličini grad u Kraljevstvu Juda su Asirci prvi put opsjeli godine 715. pne. kada je judejski kralj Ezekija odlučio prestati plaćati danak asirkom kralju Sanheribu. Ta je opsada završila kada se Ezekija predomislio i Sanheribu ipak isplatio danak.

Godine 701. pne. Ezekija se ponovno pobunio, ovaj put iskoristivši asirsku zauzetost drugim pohodima da utvrdi Jeruzalem. Sanherib je ponovno došao pod zidine Lahiša i počeo ga opsjedati. 

Sanheribova vojska je na kraju Lahiš osvojila, izgradivši opsadne rampe i udarajući u zidove bojnim ovnovima. Vodećim građanima Lahiša je živima odrana koža, a veliki broj je zaklan. Ostatak je prisilno odveden u Babiloniju.

Opsada i pad Lahiša je važan događaj s obzirom da se spominje istovremeno u Bibliji kao i asirskim spisima. Sanherib ga je očito smatrao važnim s obzirom da mu je dao posvetiti veliki reljef u svojoj palači u Ninivi.

Nakon pada Lahiša je Sanherib krenuo osvojiti Jeruzalem, ali ta opsada nije imala uspjeha.

## Izvori
Bel-ibni

**Bel-ibni** je bio babilonski velmoža koji je nekoliko godina služio kao kralj Babilona pod pokroviteljstvom asirskog kralja Sanheriba.

Sanherib je vjerovao da je za Asiriju neposredna vlast nad Babilonom preskupa. Umjesto toga se odlučio poslužiti Bel-ibnijem, koji je bio odgajan na asirskom dvoru. Za kralja ga je odredio 703. pne..

Taj eskperiment nije završio dobro po Asirce. Bel-ibni nije htio marionetski kralj, nego se s Elamitima i Kaldejcima udružio protiv svojih nekadašnjih pokrivielja. Godine 700. pne. Sanherib je porazio Bel-ibnijeve saveznike, zatim ga svrgnuo i prognao, a na babilonsko prijestolje postavio vlastitog sina Ashur-nadin-shumija.
Ashur-nadin-shumi

**Ashur-nadin-shumi** (? - 694. pne.) bio je asirski princ, sin kralja Sanheriba i vladar Babilon. Otac ga je na prijestolje Babilona imenovao godine 700. pne., nakon što je ugušena pobuna njegovog domaćeg prethodnika. Ashur-nadin-shumi je vladao šest godina. Godine 694. pne. grad su napali Elamiti te ga zauzeli, a Ashur-nadin-shumi je zarobljen i potom ubijen.
Nergal-ushezib

**Nergal-ushezib**, prvotno **Shuzub**, bio je babilonski plemić imenovan za kralja Babilona od strane Elamita koji su godine 694. pne. bili osvojili grad i ubili tadašnjeg kralja Ashur-nadin-shumija, sina Sanheriba od Asirije. 

Nergal-ushezib je vladao manje od godinu dana. Sanherib je brzo pokrenuo rat s ciljem da povrati grad i osveti sinovu smrt. U septemberu 693. pne. Nergal-usheziba su Asirci porazili u bitci kod Nippura. Što se s Nergal-ushezibom dogodilo nije poznato. Naslijedio ga je kaldejski princ Mushezib-Marduk, koji je nastavio pružati otpor Asiriji.
Mushezib-Marduk

**Mushezib-Marduk** bio je kaldejski princ odabran za kralja Babilona (692 - 689. pne.).

Mushezib-Marduk je naslijedio Nergal-usheziba koji je godinu dana prije poražen u bitci protiv asirskog kralja Sanheriba. I Mushezib-Marduk je nastavio borbu protiv Asiraca, a na svoju je stranu kao saveznike dobio elamskog kralja Humban-nimenu. Koalicija, kojoj su se priključila aramejska i iranska plemena, se suprotstavila Sanheribu u velikoj bitci kod Halulea 691. pne. Bitka je završila neodlučno, ali se smatra kako su Asirci pretrpjeli najveće gubitke.

Svi vladari-učesnici bitke su ostali na svojim prijestoljima, ali je iste godine Humban-nimena doživio moždanu kap. Tako je Mushezib-Marduk ostao bez najvažnijeg saveznika.

To je Sanherib iskoristio kako bi poduzeo veliki pohod na Babilon. Grad je godine 689. pne. opsjeo te osvojio nakon devet mjeseci. Nastojeći se osvetiti za smrt Ashur-nadin-shumija, babilonskog kralja i vlastitog sina, Sanherib je odlučio opljačkati i zapaliti Babilon, srušiti njegove bedeme, a čak je i tok Eufrata skrenut u sam grad. Što se tada dogodilo s Mushezib-Mardukom, nije poznato, ali se pretpostavlja da je ubijen.

## Povezano
* Kraljevi Babilona