open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The Blue Lagoon (film, 1980)

***The Blue Lagoon*** (naslov preveden kao ***Plava laguna***) je američki igrani film snimljen 1980. u režiji Randal Kleisera. Scenario Douglasa Daya Stewarta se temelji na istoimenom romanu Henry De Vere Stacpoolea. Protagonisti su dječak i djevojčica koje su nakon brodoloma ostali sami na usamljenom tropskom otoku usred Pacifika, radnja prati njihove napore da prežive i, da lišeni roditeljskog odgoja i obrazovanja, suoče s fenomenima kao što su pubertet i ljubav. Film, za koji je muziku komponirao Basil Poledouris, a snimio ga Néstor Almendros, je uspješno koristio atraktivne pacifičke lokacije kao i glavne glumce - Christophera Atkinsa i Brooke Shields - koji su tumačili protagoniste u adolescentskim godinama. Plava laguna je zato doživjela veliki uspjeh.

S druge strane je nastup Shields, koja je u vrijeme snimanja imala 14 godina, izazvao kontroverze zbog navodne dječje pornografije u scenama u kojima se njen lik pojavljuje bez odjeće. Shields, koja je slične kontroverze bila izazvala s 12 godina u filmu ''Slatka mala'', bila je prisiljena svjedočiti pred Predstavničkim domom američkog Kongresa kako ju je u svim "problematičnim" scenama zamjenjivala odrasla dublerka, odnosno da je njena kosa bila zaljepljena za grudi u toples scenama.

Uspjeh Plave lagune je potakao snimanje filma ''Paradise'' s Phoebe Cates koji je koristio sličan zaplet. Sama Plava laguna je godine 1991. dobila nastavak u obliku filma ''Povratak u Plavu lagunu''.

## Radnja

Film se bavi parom veoma mladih brodolomnika koji su dospeli na pusto ostrvo kad su imali po sedam godina, gde odrastaju i gde su upućeni isključivo jedno na drugo s obzirom da ostaju na ostrvu potpuno sami. Kao adolescenti, doživljavaju i ljubav. Sve to vreme moraju da uče kako da prežive u divljoj prirodi koja pruža mnogo mogućnosti (drva od kojih prave kolibu, izobilje hrane, riba, tropskih plodova), ali i mnoge opasnosti, kao što su otrovne životinje. Prepuštajući se uglavnom instinktima oni ne samo da opstaju, već uspevaju i da odgaje dete koje su dobili...

## Datumi premijera

## Kritike
U „Politikinom zabavniku“ ovaj film je okarakterisan kao veoma loš, zbog obilja nepotrebnih scena (kao što su prikazi „iznenađenih“ papagaja), ali i zbog nelogičnosti. Na primer, koliba koju su brodolomnici sagradili izgleda kao hotelska soba, što je kasnije parodirano u filmu „Strogo poverljivo“. Takođe, na drugom kraju ostrva stanuju urođenici, odnosno divlje pleme sa kojima se brodolomnici uopšte ne sreću do kraja filma, iako na ostrvu provode mnogo godina.

Kao loša ocenjena je i gluma Bruk Šilds, iako ju je upravo ovaj film i proslavio. Prve godine u kojoj je uspostavljena „nagrada“ Zlatna malina kao antipod čuvenoj nagradi Oskar, a to je upravo godina kada je nastao i film (1980), za najgoru glumicu je proglašena Bruk Šilds. Naime, Zlatnu malinu je osnovao Džon Vilson, a „nagrađuje“ se najgori film, najgori glumac i glumica, sporedne uloge, scenario, režija – zapravo, gotovo sve kategorije koje nudi i nagrada Oskar, ali u negativnom smislu.

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* 
*
Aren

**Areni** (**Aromatični ugljovodonici**) su ciklični ugljovodonici koji se po svom hemijskom ponašanju razlikuju od alifatičnih ugljovodonika.

Najprostiji aromatični ugljovodonik je benzen (C6H6). Areni sa alkil grupama grade toluene i ksilene.

## Hemijsko ponašanje
Na osnovu molekulske formule može se pretpostaviti da su areni veoma nezasićeni ugljovodonici i da imaju osobine slične alkenima. Ipak areni za razliku od alkena ne reaguju sa reangensima kao što su HCl, razblaženi KMnO4, brom. 
* C_6H_6 + HCl\longrightarrow Ne reaguje
* C_6H_6 + Br_2\longrightarrow Ne reaguje
* C_6H_6 + KMnO_4\longrightarrow Ne reaguje

Ali ako se smeši benzena i broma dodaju opiljci gvožđa dolazi do reakcije pri kojoj se oslobađa HBr, a vodonikov atom benzena se zamenjuje bromom.
* C_6H_6 +Br_2\longrightarrow C_6H_5Br + HBr

Benzen ne reaguje sa oksidacionim sredstvima:
* C_6H_6 + KMnO_4  \longrightarrow Ne reaguje

Areni podležu supstitucionim reakcijama. Pri ovom reakcijama dobija se samo jedan monosupsticioni proizvod.

## Nomenklatura arena
Kao i svi drugi ugljovodonici areni grade homologi red. Članovi homologog reda dobijaju imena ili kao derivati benzena ili imaju uobičajena imena.

Ako su za benzenov prsten vezane dve grupe njihovi položaji se označavaju kao orto (ili o-) za 1,2 položaj, kao meta (ili m-) za 1,3 položaj i kao para (ili p-) za 1,4 položaj.

Supstituisani benzenov prsten se obeležava brojevima tako da su grupe vezane prsten označene najmanjim mogućim brojem.

Jednovalentne ugljovodonične grupe aromatičnih ugljovodonika koje se izvode oduzimanjem jednog vodonikovog atoma vezanog za prsten. opštim imenom se nazivaju aril-grupe a obeležavaju se sa Ar-.

## Nalaženje i dobijanje arena
Benzen i njegove homologe nalaze se u nafti. Njihova količina zavisi od vrste nafte i oni se iz nafte izdvajaju frakcionom destilacijom.

Sem nafte areni se dobijaju i iz uglja. Njegovim zagrevanjem na visokim temperaturama bez prisustva vazduha dolazi do razlaganja i dobijaju se razni proizvodi među kojima i **katran kamenog uglja** koji predstavlja smešu arena i drugih aromatičnih jedinjenja.

U skorije vreme zbog velike potražnje arena oni se proizvode iz alifatičnih ugljovodonika (cikloalkana i alkana) ciklizacijom ili dehidrogenovanjem u prisustvu katalizatora na povišenoj temperaturi (preko 550 °S).
CH_3(CH_2)_5CH_3 \longrightarrow C_6H_{11}CH_3 → 

## Fizičke osobine
Nalaze se uglavnom u čvrstom ili tečnom agregatnom stanju. Tečni su dosta zapaljivi. Nerastvorljivi su u vodi i lakši od iste. Na ljudski organizam imaju štetno dejstvo.

## Izvori

## Povezano
* Benzen - najprostiji aren
* Naftalen
* Toluen
* Stiren
* Ksilen
Naftalen

**Naftalen** je policiklični aren molekulske formule C10H8. On je bela kristalna materija sa karakterističnim mirisom koji se može detektovati pri koncentracijama od 0.08&nbsp;ppm po masi. Njegova aromatični ugljovodonična struktura se sastoji od kondenzovanih prstena benzena. Naftalen se koristi kao sredstvo protiv moljaca. Naftalen se dobijaja iz nafte. ok

## Refernece

## Povezano
* Dekalin
* Kamfor

## Vanjske veze

* Mothballs Case Profile —National Pesticide Information Center
* Naphthalene—EPA Air Toxics Web Site
* Naphthalene (PIM 363)—mostly on toxicity of naphthalene
* Naphthalene—CDC - NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards
Cikloalkani

**Cikloalkani** su zasićeni ciklični ugljovodonici kod kojih su svi ugljenikovi atomi vezani jednostrukim vezama. Opšta formula ovih jedinjenja je CnH2n (cikloalkani sadrže dva atoma vodonika manje od alkana zbog toga što grade prsten).

Veličina prstena kod cikloalkana može biti dosta različita. Veličina prstena zavisi od broja ugljenikovih atoma. Danas su poznata jedinjenja sa preko 40 ugljenikovih atoma.

## Nomenklatura cikloalkana

Cikloalkani dobijaju imena tako što se ispred imena alkana sa istim brojem ugljenikovih atoma doda -ciklo. Cikloalkani se uprošćeno mogu prekazivati preko geometrijskih slika. Tako da se ciklopropan predstavlja jednakostraničnim trouglom, ciklobutan kvadratom, ciklopeentan petouglom, itd. Obično se prikazuje samo skelet ugljenikovih atoma i podrazumeva se da su na svakom uglu vezana po dva vodonikova atoma.

   CH2       H2C-CH2    H2C-CH2
   / \         | |       /  \
 H2C-CH2     H2C-CH2   H2C   CH2  
                         \  /
                          CH2                                          

## Nalaženje i dobijanje

Ciklopentan, cikloheksan, metilciklopentan i metilcikloheksan se nalaze u nafti i zbog toga su u industriji nafte poznati pod nazivom **nafteni**. U prirodi su najrasprostranjenija jedinjenja sa petočlanim i šestočlanim prstenovima.

Cikloalkani se laboratorijski dobijaju eliminacijom halogena iz dihalogenoalkana

                           CH2-CH2
 Cl-CH2-CH2-CH2-Cl + Zn &rarr;    \ /
                             CH2

## Fizičke osobine

Fizičke osobine cikloalkana su veoma slične fizičkim osobinama alkana. Temperatura ključanja raste sa povećanjem broja ugljenikovih atoma.

 

## Hemijske osobine

Cikloalkani pokazuju identične hemijske osobine kao i alkani s tom razlikom što su cikloalkani sa malim prstenom (ciklopropan, ciklobutan) dosta reaktivniji od ostalih.

Tako npr. ciklopropan reaguje sa vodonikom u prisustvu katalizatora (Ni) i daje propan.

+ H_2 → CH_3CH_2CH_3

Na isti način on reaguje sa bromom i bromovodonikom

  + Br_2 → CH2CH2CH2
            |     |
            Br    Br
Opšti tip adicionih reakcija izgleda ovako:
 R-CH=CH-R' + CH2N2  &rarr;  R-CH---CH-R
                           \  /
                            CH2

Ciklobutan je stabilniji od ciklopropana ali je takođe dosta reaktivan i podleže adicionim reakcijama.

Ciklopentan i cikloheksan su veoma postojani tako da ne reaguju sa vodonikom ni na visokim temperaturama (preko 200&nbsp;°C).

## ''Cis'' i ''trans'' izomerija

Cis-trans izomerija je moguća kod disustituisanih cikloalkana jer je usled zatvaranja prstena stvorana dosta kruta struktura od dve S-N veze. Tako dimetilciklopropan postoji u dva prostorna izomera. Kao Cis izomer i kao trans izomer.

Ovaj tip izomerije se javlja i kod alkena s tim što se svi supstituenti nalaze u ravni, samo različito orijentisani na dvostruku vezu, a kod cikloalkana supstituenti se nalaze ispod i iznad ravni.

## Izvori

## Povezano
* Alkani
* Alkeni
* Alkini
* Dieni
* Norbornani

## Vanjske veze
* Cikloalkani
Prefiks

**Prefiks** ili **predmetak** u gramatici označava afiks koji dolazi ispred korijena riječi. Sama riječ "prefiks" sastavljena je od korijena *fiks* (sa značenjem "pridodati" u ovom slučaju) i prefiksa *pre-* (sa značenjem "prije"), a obje riječi imaju latinski korijen.

**Primjeri prefiksa**:
* *nesretan* : *ne-* je negativni, niječni ili antonimijski prefiks.
* *prefiks, pregled* : *pre-* je prefiks sa značenjem "prije"
* *revizija, revolucija* : *re-* je prefiks koji znači "ponovo".
Amazon (kompanija)

**Amazon.com, Inc.** () je američka e-komercijalna kompanija sa sjedištem u Seattleu, država Washington. Jedna je od prvih velikih kompanije koja je pradavala razna dobra preko Interneta.

Osnovana od strane Jeffa Bezosa 1994. godine, a pokrenuta 1995. godine, Amazon.com je počeo kao online knjižara, iako je ubrzo proširila ponudu, dodajući DVDove, muzičke CDove, softver, video igre, elektroniku, garderobu, namještaj, hranu, igračke i mnogo više.

Amazon je pokrenuo i web-stranice u Kanadi, Ujedinjenom Kraljevstvu, Njemačkoj, Austriji, Francuskoj, Kini i Japanu.

## Sjedište

Sjedište kompanije je u Beacon Hillu, Sijetl, Washington.

## Vanjske veze

* Amazon.com
Sufiks

**Sufiks** (također **postfiks**, **dometak**) u gramatici označava afiks koji dolazi nakon korijena riječi. Uobičajeni primjeri su padežni završeci koji označavaju gramatičku sklonidbu imenica ili pridjeva te glagolski završeci koji čine konjugaciju glagola.

Sufiksi mogu nositi gramatičku informaciju (infleksijski sufiksi) ili leksičku informaciju (derivacijski sufiksi). Infleksijski sufiks ponekad se naziva **desinent**.

Primjeri sufiksa u srpskohrvatskom jeziku:
:*Djevojk*'e***, gdje sufiks -e označava [[gramatička množina|množinu]] [[ženski rod|ženskog roda]].
:''On rad'''i***, gdje sufiks -i označava treće lice jednine prezenta.
:*On zatvar*'aše**', gdje -aše označava treće lice jednine imperfekta.

Veliki broj dometaka može se pronaći u mnogim sintetičkim jezicima poput češkog, njemačkog, finskog, latinskog, mađarskog, ruskog, itd.

Sufiksi koji se koriste u srpskohrvatskom često imaju slavensko podrijetlo zajedničko drugim slavenskim jezicima, ali mogu biti i grčkog, francuskog ili latinskog podrijetla.

## Povezano
* Afiks
* Infleksija
* Derivacija
* Leksem
* Marker
* Morfem
* Prefiksalni morfem

## Reference
Cikloalkeni

**Cikloalken** ili **cikloolefin** je tip alkenskog ugljovodonika koji sadrži zatvoren prsten, ali nema aromatični karakter. Neki cikloalkeni, kao što su ciklobuten i ciklopenten, se mogu koristiti kao monomeri za proizvodnju polimernih lanaca. Ukoliko prsteni nisu veoma veliki, cikloalkeni su uvek cis isomers, i termin cis se izostavlja iz imena. Kod velikih prstena, trans dvostruke veze se mogu javiti, dajući trans-cikloalkene.

## Primeri

Image:Cyclopropene 2D skeletal.svg|Ciklopropen
Image:Cyclobutene.svg|Ciklobuten
Image:Cyclopentene.svg|Ciklopenten
Image:cyclohexene.svg|Cikloheksen
Image:Cycloheptene.svg|Ciklohepten
Image:1,3-cyclohexadiene.svg|1,3-Cikloheksadien
Image:1,4-cyclohexadiene.svg|1,4-Cikloheksadien
Image:1,5-Cyclooctadiene.svg|1,5-Cikloheksadien


## Literatura

## Povezano
* Olefin
* Cikloalkin
* Cikloalkan
Fifty Shades of Grey

**Fifty Shades of Grey** je erotski roman s elementima BDSM napisan od E. L. James iz 2011. godine koji opisuje ljubavnu vezu djevojke koja tek završava fakultet i mlađeg tajkuna. Ova knjiga je prvi dio trilogije,a tijekom prve godine na tržištu prodana je u oko 10 miliona primjeraka i postigla dva nova prodajna rekorda postavši prva elektronična knjiga prodana u milion primjeraka preko Amazon.com za Amazon Kindle i najbrže prodavana papirnata knjiga u Velikoj Britaniji čime je srušila prodajni rekord knjiga o Harry Potteru.

## Vanjske veze

* Fifty Shades of Grey beats one million sales record
Heterociklično jedinjenje

**Heterociklično jedinjenje** je ciklično jedinjenje čiji atomi prstena nisu svi od istog elementa. Suprotno od heterocikličnih jedinjenja su **homociklična jedinjenja**, čiji prsteni sadrži samo jedan element.

Mada heterociklična jedinjenja mogu da budu neorganska, većina sadrži bar jedan atom ugljenika, i jedan ili više atoma drugih elemenata u prstenu, kao što su sumpor, kiseonik ili azot. Pošto se u organskoj hemiji drugi atomi obično smatraju zamenama ugljenika, oni se nazivaju heteroatomima, u smislu da su 'različiti od ugljenika i vodonika'. IUPAC preporučuje Hantzsch-Vidmanovu nomenklaturu za imenovanje heterocikličnih jedinjenja.

**Heterociklična hemija** je grana hemije koja se bavi sintezom, osobinama, i primenom heterocikličnih jedinjenja.

## Klasifikacija bazirana na elektronskoj strukturi

Heterociklična jedinjenja se mogu podeliti na osnovu njihove elektronske strukture. Zasićena heterociklična jedinjenja se ponašaju slično acikličnim derivatima. Piperidin i tetrahidrofuran su konvencionalni amini i etri, sa modifikovanim steričkim profilima. Studije u heterocikličnoj hemiji se stoga fokusiraju prvenstveno na nezasićene derivate, i najveći deo rada i primene se bavi nenapregnutim 5- i 6-članim prstenima. To obuhvata piridin, tiofen, pirol, i furan. Druga velika klasa heterocikličnih jedinjenja su prsteni spojeni sa benzenom, koji su za piridin, tiofen, pirol, i furan hinolin, benzotiofen, indol, i benzofuran, respektivno. Spajanjem dva benzenova prstena nastaje treća velika klasa jedinjenja, respektivno akridin, dibenzotiofen, karbazol, i dibenzofuran. Nezasićeni prsteni se mogu klasifikovati na osnovu participacije heteroatoma u pi-sistemu.

## Literatura

## Vanjske veze
* Hantzsch-Vidmanova nomenklatura, -{IUPAC}-
* Heterociklični amini u sušenom mesu
* Lista poznatih i mogućih karcinogena
Tiofen

**Tiofen** je heterociklično jedinjenje sa formulom C4H4S. On sadrži aromatičan ravan petočlani prsten, i podleže ekstenzivnim reakcijama supstitucije. Srodni tiofenu su benzotiofen i dibenzotiofen, koji sadrže tiofenski prsten spojen sa jednim i dva benzenska prstena, respektivno. Jedinjenja analogna tiofenu su furan (C4H4O) i pirol (C4H4NH).

## Izolacija, rasprostranjenost
Tiofen je nađen kao kontaminant u benzenu. Primećeno je da isatin formira plavu boju kad se pomeša sa sumpornom kiselinom i sirovim benzenom. Za formiranje plavog indofenina se dugo verovalo da je reakcija benzena. Viktor Mejer je uspeo da izoluje supstancu odgovornu za ovu reakciju u benzenu. To novo heterociklično jedinjenje je bio tiofen.

Tiofen i njegovi derivati se javljaju u petroleumu, u pojedinim slučajevima u koncentracijama i do 1-3%. Tiofenski sadržaj petroleuma i uglja se odstranjuje procesom hidrodesulfurizacije (HDS). U HDS, tečni ili gasni materijal se prevodi preko molibdenum disulfidnog katalista p pritiskom H2. Tiofen podleže hidrogenolizi i formiraju se ugljovodonici i vodonik sulfid. Na taj način, tiofen se konvertuje u butan i H2S. Prevalentniji i problematičniji u petroleumu su benzotiofen i dibenzotiofen.

## Osobine
Na sobnoj temperaturi, tiofen je bezbojna tečnost sa blagim prijatnim mirisom koji podseća na benzen. Visoka reaktivnost tiofena u reakciji sulfonacije je osnova za separaciju tiofena iz benzena, što je teško postići destilacijom usled njihovih sličnih tačaka ključanja (razlikuju se za 4&nbsp;°C na sobnom pritisku). Poput benzena, tiofen formira azeotrop sa etanolom.

Molekul je ravan; sa uglom veze na sumporu od oko 93 stepena, C-C-S ugao je oko 109, i druga dva ugljenika imaju ugao veze od oko 114 stepeni. C-C veze ugljenika susednih sumporu su oko 1.34A, C-S veza je duga oko 1.70A, i druga C-C veza je oko 1.41A.

## Reaktivnost
Tiofen se smatra aromatičnim, mada teorijske kalkulacije sugeriraju da je njegov stepen aromatičnosti manji od benzena. Elektronski parovi sumpora su znatno delokalizovani u pi elektronskom sistemu. Posledica njegove aromatičnosti je da tiofen ne manifestuje osobine konvencionalnih tioetara. Na primer atom sumpora je otporan na alkilaciju i oksidaciju.

## Literatura

## Vanjske veze
* Internacionalna karta hemijske bezbednosti 1190
Jednostavni aromatični prsten

**Jednostavni aromatični prsteni** (*jednostavni areni*, *jednostavni aromatici*) su aromatična organska jedinjenja koja se sastoje samo od konjugovanih planarnih prstenastih sistema sa delokalizovanim pi elektronskim oblakom. Mnogi jednostavni aromatični prsteni imaju trivijalna imena. Oni su nalaze kao podstrukture kompleksnijih molekula (supstituisani aromatici). Tipična jednostavna aromatična jedinjenja su benzen, indol, i ciklotetradekaheptan.

Jednostavni aromatični prsteni mogu da budu heterociklični ako sadrže neugljenične atome, npr, kiseonik, azot, ili sumpor. Oni mogu da budu monociklični kao benzen, biciklični kao naftalen, ili policiklični kao antracen. Jednostavni monociklični aromatični prsteni su obični petočlani prsteni poput pirola ili šestočlani poput piridina. Kondenzovani aromatični prsteni se sastoje od monocikličnih prstena koji dele spojne veze.
__TOC__

## Heterociklični aromatični prstenovi
Aromatični prstenovi koji sadrže azot se mogu podeliti u bazne aromatične prstenove koji se lako protonuju, i formiraju aromatične katjone i soli (npr., piridinjium), i nebazne aromatične prstene.

* U *baznim aromatičnim prstenovima*, slobodni par elektrona nije deo aromatičnog sistema i pruža se u ravni prstena. Taj slobodni par je odgovoran za baznost tih azotnih baza, slično azotnom atomu amina. U tim jedinjenjima atom azota nije vezan za atom vodonika. Primeri baznih aromatičnih prstena au piridin i hinolin. Nekoliko prstena sadrži bazne kao i nebazne atome azota, npr., imidazol i purin.
* U *nebaznim prstenovima*, slobodni elektronski par azota je delokalizovan i doprinosi aromatičnom pi elektronskom sistemu. U tim jedinjenjima, azot je vezan za atom vodonika. Primeri nebaznih aromatičnih prstena sa azotom su pirol i indol.

U aromatičnim prstenovima sa kiseonikom i sumporom, jedan od elektronskih parova heteroatoma doprinosi aromatičnom sistemu (slično nebaznim prstenovima sa azotom), dok se drugi slobodni par pruža u ravni prstena (slično baznim azotnim prstenovima).

## Kriterijuma za aromatičnost

* Molekul mora da bude cikličan.
* Svaki atom prstena mora da ima p orbitalu, koja se preklapa sa drugim p orbitalama na obe strane (koja je kompletno konjugovana).
* Molekul mora da bude planaran.
* On mora da sadrži paran broj pi elektrona; mora da zadovolji Hukelovo pravilo: (4n+2) pi electrona, gde je n ceo broj koje počinje od nule.

U kontrastu s tim, molekuli sa 4n pi elektrona su antiaromatični.

## Povezano
* Policiklični aromatični ugljovodonici (PAH)

## Literatura
Eli Babalj

**Eli Babalj** (srpski: **Ели Бабаљ**; Sarajevo, 21. veljače 1992.) je australski nogmetaš srpskog porijekla koji trenutno igra za AZ na poziciji napadača.

## Vanjske Veze
* Melbourne Heart profile
Cikloalkin

U organskoj hemiji, **cikloalkin** je ciklični analog alkina. Cikloalkini se sastoje od zatvorenog prstena ugljenikovih atoma koji sadrži jednu ili više trostrukih veza. Cikloalkini imaju opštu formulu Cn H2n-4  Usled linearne prirode C-CΞC-C alkinske grupe, cikloalkini su obično visoko napregnuti i mogu da postoje kada je broj ugljenikovih atoma u prstenu dovoljno veliki da omogući neophodnu fleksibilnost za geometriju prstena. Konsekventno, ciklooktin (C8H12) je najmanji cikloalkin koji se može izolovati i čuvati kao stabilno jedinjenje. Uprkos tome, manji cikloalkini se mogu formirati i zarobiti u podesnom reagensu.

## Sinteza
Cikloalkini se mogu proizvesti putem reakcija *β*-eliminacije sa analogno supstituisanih cikloalkena. Alternativno, oni se mogu proizvesti putem ekspanzije prstena cikličnih alkilidin karbena.

## Reference
Selenova kiselina

**Selenova kiselina** je hemijsko jedinjenje sa formulom . Ona je oksokiselina selena, i njena struktura se preciznije opisuje sa .

Kao što je predviđeno VSEPR teorijom, selenski center je tetraedralan, sa Se–O dužinom veze od 161&nbsp;pm. U čvrstom stanju, njeni kristali imaju rombičnu strukturu.

## Priprema
Usled nestabilnosti selen trioksida, nije praktično sintetisati selenovu kiselinu rastvaranjem selen trioksida u vodi, poput načina na koji se sintetiše sumporne kiseline rastvaranjem sumpor trioksida. Umesto toga ona se priprema oksidacijom jedinjenja selena na nižim oksidacionim stanjima.

Selenova kiselina se može pripremiti oksidacijom selen dioksida koristeći vodonik peroksid:
: +  → 
Da bi se dobila anhidratna kiselina kao kristalni materijal, rezultirajući rastvor se uparava na temperaturama ispod 140&nbsp;°C u vakuumu.

Selenova kiselina se isto tako može pripremiti oksidacijom selenaste kiseline () halogenima, kao što su hlor ili brom, ili sa kalijum permanganatom. Korišćenje hlora ili broma kao oksidicionih agensa proizvodi hlorovodoničnu ili bromovodoničnu kiselinu kao sporedni proizvod. Ovu kiselinu je neophodno ukloniti iz rastvora pošto ona može da redukuje selenovu kiselinu do selenaste kiseline.

Još jedan metod pripreme selenove kiseline je oksidacija elementarnog selena u vodenoj suspenziji hlora:
:Se + 4  + 3  →  + 6 HCl

## Hemija
Poput sumporne kiseline, selenova kiselina je jaka kiselina koja je higroskopna i ekstremno rastvorna u vodi. Koncentrovani rastvori su viskozni. Kristalni mono- i di-hidrati su poznati. Monohidrat se topi na 26&nbsp;°C, a dihidrat na −51.7&nbsp;°C.

Selenova kiselina se razlaže na oko 200&nbsp;°C:
: 2  → 2  + 

## Reference
Selenasta kiselina

**Selenasta kiselina** je hemijsko jedinjenje sa formulom H2SeO3. Strukturno, ona se preciznije opisuje sa (HO)2SeO. Ona je glavna oksokiselina selena. Druga je selenova kiselina.

## Formiranje i osobine
Selenasta kiselina je analogna sumporastoj kiselini, mada se ona lakše može izolovati. Selenasta kiselina se lako formira dodatkom selen dioksida u vodu. Kao kristalina materija, ova ima piramidalne molekule koji su međusobno povezani vodoničnim vezama. U rastvoru ona je diprotična kiselina:

:   +  (pKa = 2.62)
:   +  (pKa = 8.32)

Ona ima blago oksidacionu prirodu, mada su njene reakcije kinetički spore. U 1&nbsp;M :

: + 4  + 4   Se + 3  (*E*o&nbsp;=&nbsp;+0.74&nbsp;V)

U 1&nbsp;M :

: + 4  + 3   Se + 6  (*E*o&nbsp;=&nbsp;−0.37&nbsp;V)

Ona se koristi u organskoj sintezi za pripremu 1,2-diketona (e.g. glioksala).

## Reference

## Vanjske veze
Idealni gas

**Idealni gasovi** su gasovi koji ne postoje u prirodi. Sačinjeni su od veoma sitnih čestica, što dovodi do toga da su međumolekularne sile privlačenja i odbijanja zanemarljive. Dakle, zanemaruje se interakcija između čestica gasa. Jednačina stanja idealnog gasa je: pV=nRT.

Idealizacija ima svrhu za lakše računanje fizikalno-hemijskih plinskih jednačina. Inače idealan gas u prirodi ne postoji. Odmak od idealnog gasa u malo realniji gas je Van der Valsova jednačina.

## Извори
Jednačina stanja idealnog gasa

**Jednačina stanja idealnog gasa** je jednačina stanja teoretskog idealnog gasa. Ona uz nekoliko ograničenja relativno dobro opisuje ponašanja mnogih realnih gasova, pod različitim uslovima. Ovaj zakon je prvi objavio Emil Klapejron 1834. godine, kombinujući Bojl-Mariotov zakon i Čarlsov zakon. Ona se isto tako može izvesti iz kinetičke teorije gasova, koju su razvili 1856. Avgust Kronig i 1857. Rudolf Klauzijus.

Stanje neke količine gasa se može odrediti sa pritiskom, zapreminom i temperaturom. Noviji oblik tog zakona je:
:PV = NkT\,

gde je: *p* – apsolutni pritisak gasa (Pa), *V* – zapremina gasa (m<sup>3</sup>), *N* – broj čestica u gasu, *k* – Bolcmanova konstanta (1,38•10−23 J•K−1) i *T* - apsolutna temperatura (K). Ponekad se može pisati kao:

:PV=nRT\,

gde je: *n* – broj molova gasa, *R* – univerzalna gasna konstanta (8,314472 J•mol−1• K−1), jednaka umnošku Boltcmanove konstante i Avogadrovog broja.

## Odstupanje od realnih gasova
Jednačina stanja važi za idealne gasove, i u znatnoj meri za realne gasove. Budući da ona zanemaruje veličinu molekula i međumolekularna dejstva, jednačina stanja idealnog gasa je najtačnija za jednoatomske gasove, za visoke temperatura i male gustina gasova. Važnost međumolekularnog delovanja se smanjuje sa povećanjem toplotne kinetičke energije gasova, tj. sa povećanjem temperature. Detaljnija jednadžba stanja, kao što je van der Valsova jednačina, uzima u obzir veličinu molekula i međumolekulske sile.

## Izmenjeni oblici jednačine
### Molarni oblik
Broj molova (*n*) je jednak masi (*m*) gasa podeljenoj sa molarnom masom (*M*):
:  n = {\frac{m}{M}} 

Ako zamenimo *n*, i ako uzmemo za gustinu *ρ = m/V*, dobijamo:
: \ PV = \frac{m}{M}RT 
: \ P = \rho \frac{R}{M}T 

Ako odredimo specifičnu gasnu konstantu *R<sub>specif.</sub>* kao odnos *R/M*, dobijamo:
: \ P = \rho R_{\rm specif.}T 

Ovaj oblik je koristan jer povezuje pritisak, gustinu i temperaturu. Osim toga, jednačina se može pisati uzimajući u obzir specifičnu zapreminu *v*, koja je obrnuto proporcionalna gustini:
: \ Pv = R_{\rm specif.}T 

## Reference

## Literatura

* Davis and Masten *Principles of Environmental Engineering and Science*, McGraw-Hill Companies, Inc. New York (2002) 
* Website giving credit to Benoît Paul Émile Clapeyron, (1799–1864) in 1834 

## Vanjske veze
* Kalkulator zakona idealnog gasa
Sufiks (razvrstavanje)

**Sufiks** može značiti:

* sufiks (također **postfiks**, **dometak**) u gramatici označava afiks koji dolazi nakon korijena riječi.
* sufiks (računarstvo) (*Substring*)
* sufiks (matematika), indeksna notacija
* sufiks (u imenu), oznaka titule i sl.
* ekstenzija, u računarstvu, npr ".jpg"
Ksilen

**Ksileni** (C8H10) obuhvataju tri izomera dimetilbenzena. Izomeri se označavaju oznakama *orto*- (*o*-), *meta*- (*m*-), i *para*- (*p*-), koje ukazuju na kojim atomima ugljenika benzenovog prstena su dve metil grupe vezane. Brojeći atome ugljenika počevši od jednog atoma prstena sa metil grupom, i idući ka drugom ugljeniku sa metil grupom, *o*- izomer ima IUPAC ime 1,2-dimetilbenzen, *m*- izomer 1,3-dimetilbenzen, i *p*- izomer 1,4-dimetilbenzen. Mešavina je umereno masna, bezbojna tečnost. Ona se često koristi kao rastvarač. Nekoliko miliona tona se proizvede godišnje.

## Izvori

## Vanjske veze

* NIOSH džepni vodič za hemijske hazarde (*o*-Ksilen)
* NIOSH džepni vodič za hemijske hazarde (*m*-Ksilen)
* NIOSH džepni vodič za hemijske hazarde (*p*-Ksilen)
Winchester, Virginia

**Vinčester** () je grad u američkoj saveznoj državi Virdžiniji. Nalazi se u dolini Šenandoa, 121&nbsp;km zapadno od Vašingtona, a zauzima površinu od 24,2&nbsp;km². Na području Vinčestera i njegove okoline odigrao se veliki broj bitaka iz Američkog građanskog rata.

## Demografija

## Gradovi pobratimi
*  Ambato
*  Vinčester

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze
Homologni red

**Homologni red** (*homologni niz*) je skup hemijskih jedinjenja čiji se susedni članovi razlikuju za pojednu grupu. Kao primer za homologni red mogu se uzeti alkani kod kojih se svaki susedni član razlikuje za po jednu CH2 grupu). Članovi homolognog reda nazivaju se **homolozima**.

Homologni niz svake vrste ugljovodonika počinje sa jedinjenjima koja imaju najmanje ugljenikovih atoma i uopšte CHn grupa. Na primer homologni red alkana, čija je opšta formula CnH2n+2, počinje sa metanom (CH4), pa sledi etan (C2H6) itd.


 
 
 **Homologna vrsta**
 **[[Hemijska formula|Opšta formula]]**
 **Primer**
 **[[Funkcionalna grupa]]**

 
 alkani
 CnH2n+2, n>0
 CH4, n=1
 -

 
 alkili (radikali)
 CnH2n+2, n>0
 -CH3, n=1
 -

 
 alkeni
 CnH2n, n>1
 C2H4, n=2
 C=C

 alkini
 CnH2n–2, n>1
 C2H2, n=2
 C≡C

 cikloalkani
 CnH2n, n>2
 C3H6, n=3
 -

 cikloalkeni
 CnH2n-2, n>2
 C3H4, n=3, 
 C=C

 cikloalkini
 CnH2n-4, n>2
 C4H4, n=4
 C≡C

alkoholi
 CnH2n+1OH, n>0
 CH3OH, n=1
 -OH

 aldehidi
 CnH2n+1CHO, n>0
 HCHO, n=1
 -CHO

 karboksilne kiseline
 CnH2n+1COOH, n>0
 HCOOH, n=1
 -COOH

 ugljeni hidrati
 Cn(H2O)n, n>0
 C6H12O6
 -

 fosfani
 PnHn+m, *
 -
 -

 silani
 CnSinH2n+2, n>0
 C-
 -

 borani
 BnHm, **
 -
 -




**Napomena:**

(*) Fosfani: n = prirodni broj, m = 2, 0, -2, -4, -6...:
(**) Borani: n, m = prirodni broj

## Reference

## Vanjske veze
* Homologni red
* Funkcionalne grupe i homologni nizovi
Arhiepiskop tiranski Anastasije

**Anastasije** (**Janulatos**) je arhiepiskop Tirane, Drača i cele Albanije , 1992-2025 godine. Rođen je u Pireju, Grčka 4. novembra 1929  - Atina , Grčka 25. Januar 2025  godine. Studirao je teologiju na Univerzitetu u Atini, religiologiju, misionarenje i etiologiju na univerzitetima u Hamburgu i Marburgu u Nemačkoj.
Rukopoložen je za đakona 1960, za prezvitera 1964. i vikarnog episkopa Andruse 1972. kada je imenovan za direktora Apostolske misije grčke crkve. 1991. godine proizveden je za mitropolita Andruse. Radio je mnogo na misionarenju na afričkom kontinentu i tu ostvario izvanredne rezultate.
   
Pri Svetskom savetu crkava izabran je za predsednika Komisije za misionarenje i propovedanje Jevanđelja u svetu. 

Redovni je profesor istorije religija na Atinskom univerzitetu (1972-1997) i dopisni član Atinske akademije od 1993. Kao profesor Teološkog fakulteta u Atini izabran je za dekana 1983. godine. Počasni je profesor teologije Bogoslovskog fakulteta Časnog Krsta u SAD i katedre za teologiju Bogoslovskog fakulteta Aristotelovog univerziteta u Solunu. Počasni član Bogoslovske akademije Moskve, Poljoprivrednog fakulteta u Atini.

Kao arhiepiskop Albanije (1992-2025), uz ogromne teškoće uzdigao je iz ruševina Pravoslavnu autokefalnu Crkvu Albanije. 

Dobitnik je niza odlikovanja, među kojima i veliki krst Reda časti Republike Grčke.

## Bibliografija
* Duhovi Mbandua i okvir njihovih obreda (1970)
* Gospod sjaja. Bog plemena Kenijske gore (1971)
* Oblici afričkih obreda (1971)
* Islam. religioški pregled (1975)
* Glogalizam i pravoslavlje (2002)

## Vanjske veze

* Zvanični sajt Albanske pravoslavne crkve
* Albanska pravoslavna biblioteka
* Arhiepiskop Anastasije Tiranski i sve Albanije
Amy Adams

**Amy Adams** (Aviano, 20. kolovoza 1974.) američka je glumica. Prvu je zapaženiju filmsku ulogu ostvarila 1999. godine u komediji *[[Crkni ljepotice]]*, a 2005. je nominirana za Oscara za najbolju sporednu glumicu za film *[[Junebug]]*. Postala je poznata ulogama u filmovima *[[Uhvati me ako možeš (2002)|Uhvati me ako možeš]]*, *[[Začarana]]*, *[[Sumnja (2008)|Sumnja]]* (za koji je ponovo nominirana za Oscara za najbolju sporednu glumicu), *[[Julie i Julia]]*, *[[Cure biraju]]* i *[[Boksač (2010)|Boksač]]* (treća nominacija za Oscara za najbolju sporednu glumicu). Godine 2012. glumit će Janis Joplin u biografskom filmu *[[Janis Joplin: Get It While You Can]]*.

Amy Adams rođena je u Italiji, u zračnoj bazi Aviano, a dio je najranijeg djetinjstva provela u zračnoj bazi Caserma Ederle kod Vicenze, gdje joj je otac služio u zrakoplovstvu. Odrasla je u gradu . Ima šestero braće i sestara.

Živi sa zaručnikom, glumcem Darrenom Legallom. U svibnju 2010. dobili su kćer Avianu.

## Reference

## Vanjske veze

*
Tracey Ullman

**Tracey Ullman** (30. decembar 1959 - ) je britanska glumica, pjevačica, komičarka, plesačica, redateljica i scenaristica. U domovini je popularnost stekla kao član postave humorističkih serija *[[A Kick Up the Eighties]]* (gdje su joj partneri bili Rik Mayall i Miriam Margolyes) i *[[Three of a Kind (TV serija)|Three of a Kind]]* (gdje su joj partneri bili Lenny Henry i David Copperfield). 1980-ih je kraće vrijeme kao pjevačica došla na britanske top-liste, prije nego što je nastupila u seriji *[[Girls On Top]]* sa Dawn French i Jennifer Saunders. Krajem 1980-ih je emigrirala u SAD gdje je započela rad na vlastitom TV-emisiji *[[The Tracey Ullman Show]]*, koja se prikazivala od 1987. do 1990. a od koje je nastala popularna animirana serija *[[The Simpsons]]*. Također je nastupala u cijelom nizu filmova. Za TV-seriju *[[Tracey Takes On...]]* je primila brojne prestižne nagrade.

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* Emmy Awards for ''Tracey Takes On...''
* 
* The State of Tracey  fan blog
* Tracey Ullman Facebook page
* Interview Magazine cover story, January, 1989: Tracking Tracey
Reba (TV serija)

„**Riba**“ () je američka TV serija u kojoj glavnu ulogu tumači pevačica kantri muzike Riba Makentajer. Autorka serije je Alison M. Gibson (), a ova komedija situacije govori o životu samohrane majke Ribe Hart () i njenom odnosu sa decom, zetom, bivšim mužem i njegovom sadašnjom suprugom.

## Radnja

Radnja serije se odvija u Hjustonu, u Teksas, u SAD. Glavni lik serije je Riba Hart, samohrana majka troje dece, koju je bivši muž Brok Hart () ostavio kako bi se oženio mladom i luckastom Barbrom Džin (), sa kojom je imao avanturu. Ironično, iako Riba Barbru Džin smatra svojim neprijateljem, Barbra Džin Ribu vidi kao svog najboljeg (i jedinog) prijatelja. Kako se radnja serije razvija, Riba polako i na svoju žalost shvata da joj se, uprkos svim naporima da je mrzi, Barbra Džin dopada i da je smatra prijateljem.

Na početku serije, Ribina ćerka, učenica četvrtog razreda srednje škole, Šajen Hart () ostaje trudna i udaje se za oca svog nerođenog deteta – Vana Montgomerija (), igrača američkog fudbala, koji je takođe učenik četvrtog razreda srednje škole. Nakon što su ga roditelji izbacili iz kuće zbog toga što je rešio da živi sa Šajen, on se useljava u Ribinu kuću i vremenom počinje da je gleda kao majku. Od pete sezone serije, Riba i Van postaju partneri u trgovini nekretninama.

Ribino i Brokovo drugo dvoje dece su Kira (), inteligentna i buntovna tinejdžerka sa Ribinom sarkastičnom crtom i Džejk (), mali dečak koji pokušava da gleda svoja posla okružen problemima svoje porodice.

## Likovi
Ime glavnog lika je prvobitno trebalo da glasi Sali (), a tako bi glasio i naziv same serije. Ime je u poslednjem trenutku promenjeno, zato što su producenti smatrali da će gledaoci reagovati bolje ukoliko glavna glumica u seriji bude koristila svoje pravo ime.

## Nagrade
Serija je bila nominovana 12 puta, između ostalog i za nagrade „Emi“ i „Zlatni globus“. Nagrađena je trima nagradama:
* Nagrada Izbor naroda za najboljeg ženskog izvođača u novoj televizijskoj seriji – Riba Makentajer (2002)
* Nagrada mladih umetnika za najbolje izvođenje u TV komediji – gostujući mladi glumac – Šon Pajfrom (2002)
* Nagrada mladih umetnika za najbolju porodičnu televizijsku seriju (komedija) – „Riba“ (2005)

## Gledanost

## DVD izdanja
* Riba – cela prva sezona (14. decembar 2004)
* Riba – cela druga sezona (13. decembar 2005)
* Riba – cela treća sezona (25. april 2006)
* Riba – cela četvrta sezona (14. novembar 2006)
* Riba – cela peta sezona (13. januar 2009)

## Reference

## Vanjske veze
*
Mitzi Gaynor

**Mitzi Gaynor** (4. septembar 1931 -) je američka glumica, plesačica i zabavljačica. Školovana je za balerinu, a popularnost je stekla nastupima u filmskim mjuziklima 1950-ih. Nakon njih je postala čest gost američke televizije, a također često izvodila pjesme na svečanostima dodjele Oscara.

## Filmografija
* *[[My Blue Heaven (1950 film)|My Blue Heaven]]* (1950)
* *[[Take Care of My Little Girl]]* (1951)
* *[[Golden Girl (1951 film)|Golden Girl]]* (1951)
* *[[We're Not Married!]]* (1952)
* *[[Bloodhounds of Broadway (1952 film)|Bloodhounds of Broadway]]* (1952)
* *[[The I Don't Care Girl]]* (1953)
* *[[Down Among the Sheltering Palms]]* (1953)
* *[[Three Young Texans]]* (1954)
* *[[There's No Business Like Show Business (film)|There's No Business Like Show Business]]* (1954)
* *[[The Birds and the Bees (film)|The Birds and the Bees]]* (1956)
* *[[Anything Goes (1956 film)|Anything Goes]]* (1956)
* *[[The Joker Is Wild]]* (1957)
* *[[Les Girls]]* (1957)
* *[[South Pacific (1958 film)|South Pacific]]* (1958)
* *[[Happy Anniversary (film)|Happy Anniversary]]* (1959)
* *[[Surprise Package (film)|Surprise Package]]* (1960)
* *[[For Love or Money (1963 film)|For Love or Money]]* (1963)

## Vanjske veze
* Official website 
*
Stiren

**Stiren** (*vinil-benzen*, *cinamen*, *stirol*, *etenbenzen*, *fenetilen*, *stiropol*) je organski jedinjenje koje pripada grupi aromatičnih ugljovodonika. Njegova hemijska formula je C6H5CH=CH2. Pod normalnim uslovima, on je uljasta tečnost koja lako isparava. Ima slatkast miris ako je čist, mada zbog primjesa njegov miris može da bude neugodan. Stiren je međuproizvod u proizvodnji važnog sintetičkog materijala **polistirena** (*stiropora*).

## Historija
Manje količine stirena se mogu prirodno naći u nekim biljkama, kao i mnogim prehrambenim proizvodima poput voća, povrća, oraha, pića i mesa. Proizvodi se u velikim količinama iz benzena i etena preko međuproizvoda etilbenzena. U Americi tokom Drugog svjetskog rata dramatično je povećana njegova proizvodnja stirena za potrebe vojne industrije, usled porasta potražnje za sintetičkom gumom. Pošto molekul stirena ima vinilnu funkcionalnu grupu sa dvostrukom vezom, on ima sposobnost formiranja polimera.

## Reference
Reba McEntire

**Reba Nell McEntire** (28. mart 1955 -) je američka country pjevačica i glumica. Muzičku karijeru je započela kao pjevajući u bendu srednje škole Kiowa High School, na lokalnim radio-emisijama zajedno s braćom i sestrama, te na rodeo-predstavama. Na drugoj godini koledža je je otpjevala državnu himnu na Nacionalnom rodeu u Oklahoma Cityju i privukla pažnju country muzičara Red Steagalla. On ju je doveo u Nashville, gdje je krajem 1975. potpisala ugovor s diskografskom kućom Mercury Records. Prvim solo-album je izdala 1977. te do 1983. za istu kuću snimila još pet albuma.

Nakon što je potpisala ugovor s kućom MCA Nashville Records, McEntire je preuzela kreativnu kontrilu nad drugim albumom *[[My Kind of Country (Reba McEntire album)|My Kind of Country]]* (1984), koji je imao tradicionalniji country zvuk, i sadržavao velike hitove "How Blue" i "Somebody Should Leave". Album ju je učinio velikom zvijezdom, i nakon njega je imala niz velikih hitova 1980-ih i 1990-ih. McEntire je otada izudala 26 studijska albuma, 35 singlica na prvom mjestu i 28 zlatnih i platinastih albuma (prema certifikatima Recording Industry Association of America).

Početkom 1990s-ih McEntire je otpočela i filmsku karijeru zahvaljujući filmu *[[Tremors (film)|Tremors]].* Nakon toga je nastupala na Broadwayu u predstavi *[[Annie Get Your Gun (mjuzikl)|Annie Get Your Gun]]* i bila zvijezda vlastitog televizijskog sitkoma *[[Reba (TV serija)|Reba]]* (2001–2007) za koji je četiri puta nominiran za Zlatni globus. Često se ta nju koristi i titula "Kraljica countryja", s obzirom da je prodala 68 miliona ploča u SAD i preko 80 miliona širom svijeta. U SAD je rangirana kao sedma najprodavanija muzičarka svih žanrova i druga najprodavanija country-izvođačica iza Shanie Twain.

## Izvori

## Literatura

* 
* 
* Bufwack, Mary A. (1998). "Reba McEntire". In *The Encyclopedia of Country Music*. Paul Kingsbury, Editor. New York: Oxford University Press. p.&nbsp;339 (birth year listed as 1954).

## Vanjske veze

* 
*
Steve Howey (glumac)

**Steven Michael Robert "Steve" Howey** (12. jul 1977 -) je američki filmski i televizijski glumac, najpoznatiji po ulozi Vana Montgomeryja u televizijskom sitkomu *[[Reba (TV serija)|Reba]]*. Pored toga je nastupio i u filmovima *[[Supercross (film)|Supercross]]*, ** te *[[Bride Wars]]*. Trenutno nastupa u ulozi Kevina "Keva" Bella u TV-seriji *[[Shameless (TV serija, SAD)|Shameless]]*.

## Izvori

## Vanjske veze
*
Scarlett Pomers

**Scarlett Noel Pomers** (28. novembar 1988 -) je američka glumica i pjevačica, najpoznatija po ulogama Naomi Wildman u TV-seriji *[[Star Trek: Voyager]]* (1998–2001) i Kyre Hart u sitkomu *[[Reba (TV serija)|Reba]]* (2001–2007).

## Izvori

## Vanjske veze
* **[http://www.scarlettpomers.com Scarlett Pomers Official website]**
* Scarlett Pomers Official Myspace
* Scarlett Pomers  on Twitter
* 
* 
* 

* Scarlett Pomers at vampirefreaks.com
Mitch Holleman

**Mitch Holleman** (13. septembar 1994 -) je američki dječji glumac, najpoznatiji po ulozi Jakea Harta u televizijskom sitkomu *[[Reba (TV serija)|Reba]]*.

## Vanjske veze
* 
* Mitch Holleman cast bio on The WB
* Mitch Holleman (TV IV)
Melissa Peterman

**Melisa Margaret Piterman** (; Mineapolis, Minesota, SAD, 1. jul 1971) je američka glumica i komičarka, najpoznatija po ulozi Barbre Džin () u TV seriji „Riba“.

## Vanjske veze
* Zvanična internet prezentacija  
* 
*
Christopher Rich (glumac)

**Christopher Rich Wilson** (Dallas, 16. septembar 1963 -) je američki glumac, najpoznatiji po nastupima u televizijskim sitikomima *[[Murphy Brown]]* (gdje je tumačio lik Millera Redfielda) i *[[Reba (TV serija)|Reba]]* (gdje je tumačio lik Brocka Harta).

## Vanjske veze
*
Joanna Garcia

**Joanna Leanna García** (10. august 1979 -), također poznata i pod umjetničkim imenom **Joanna García-Swisher**, je američka filmska i televizijska glumica. Najpoznatija je po ulozi Cheyenne Hart Montgomery u televizijskom sitkomu *[[Reba (TV serija)|Reba]]*. Kasnije je nastupala i u sitkomu *[[Better with You]]*.

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* Interview With García About Being Cuban
Nikki Blonsky

**Nicole Margaret "Nikki" Blonsky** (9. novembar 1988 -) je američka glumica, pjevačica i plesačica najpoznatija po ulozi Tracy Turnblad u filmskom mjuziklu *[[Hairspray (film, 2007)|Hairspray]]*. U toj, kao i u nekim kasnijim ulogama, je nastup temeljila i na vlastitoj korpulentnoj tjelesnoj građi. Iako dan-danas radi kao frizerka u rodnom gradu, izjavila je da se ne odriče glumačke karijere.

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* 
* Official website
* Nikki's MySpace page
* Nikki's Facebook page
* "17 Year-Old Nikki Blonsky Cast as Hairspray Film's Tracy", BroadwayWorld.com, June 8, 2006
* "Breaking News: Unknown Lands Hairspray Lead", Cinematical.com, June 8, 2006
* "A ‘Hairspray’ dream come true", MSNBC/Access Hollywood, June 15, 2006
Cafu

**Kafu** (Sao Paulo, Brazil, 7. juna. 1970) je brazilski fudbaler.

Njegovo puno ime je **Markos Evengelista da Moraeš**. Poznat je kao Kafu. Igrač koji ima najviše nastupa za Brazilsku reprezentaciju. Kao igrač je ostao poznat po svojim neprestanim i neumornim utračavanjima po desnom boku. Svoju 17-godišnju karijeru započeo je u Sao Paolu. Tokom igranja u Sao Paulu trener ga je sa pozicije krila prebacio na poziciju beka. Upravo kao bek je i ušao u prvi tim Sao Paolu i 1994 je proglašen za igrača godine Južne Amerike. Nakon toga je igrao jednu sezonu u Real Saragosi (1994/95), sa kojom je osvojio kup pobednika kupova. Nakon samo jedne sezone u Saragosi Kafu se seli u Palmeiras gde je igrao sledeće 2 sezone (1996 i 1997).

Najveći deo svoje karijere proveo je u jednom od najvećih italijanskih klubova, Romi. Tamo je igrao od 1997-2003.2001. godine osvaja titulu prvaka Italije sa Romom. Tu je i stekao nadimak, ekspresni voz, zbog svojih, njemu karakterističnih prodora po desnom boku. 2003. godine prelazi u još veći italijanski klub Ac Milan i tu ostaje do 2008. godine. Za to vreme osvaja još jednu titulu prvaka Italije 2004,a 2005 igra sa Milanom finale lige šampiona.

Za Brazil je odigrao 142 utakmice,od toga neverovatnih 21 na završnicama Svetskih prvenstava.Prvi meč za Brazil je odigrao 12. septembra 1990,u prijateljskoj utakmici protiv Španije.1994. godine na Svetskom prvenstvu je bio rezerva,ali je nastupio na finalnom meču protiv Italije jer se Žoržinjo povredio.Od tog trenutka Kafu je postao prva opcija na poziciji desnog beka.Brazil je nakon toga osvojio Kopa Ameriku 1997 i 1999 a 1998 je stigao do finala Svetskog prvenstva u Francuskoj.

Na Svetskom kupu 2002,Kafu je kao kapiten Brazila imao čast da podigne trofej osvajača prvenstva.

Kafu je takođe bio u timu Brazila na Svetskom kupu 2006 u Nemačkoj,gde je Brazil eliminisan u četvrtfinalu od Francuske. Nakon toga izjavio je da će pokušati da konkuriše i za sastav Brazila 2010. godine na Svetskom kupa,međutim od toga nije bilo ništa jer se Kafu 2008. godine prestao da se aktivno bavi fudbalom.

## Vanjske veze
Kelly Preston

**Kelly Preston** (13. oktobar 1962 - 12. jul 2020) je američka glumica i bivša manekenka. Rodom je sa Havaja, a karijeru je započela u Australiji gdje je bez uspjeha pokušala dobiti ulogu u filmu *[[The Blue Lagoon (1980 film)|Plava laguna]]*. Nakon toga je u Hollywoodu 1980-ih uglavnom nastupala u ulogama zavodnica u tinejdžerskim komedijama, a 1996. je imala i zapažen nastup u filmu *[[Jerry Maguire]]*.

Od 1986. do 1988. je bila u braku s Kevinom Gageom, te imala ljubavne veze s Georgeom Clooneyjem i Charliejem Sheenom prije nego što se udala za Johna Travoltu. S njim je imala troje djece, a oboje su pripadnici Scijentološke crkve.

## Izvori
* 

* 

* 

## Vanjske veze

* 
* 
* 
* Healthy Child Healthy World 
* Kelly Preston in Denmark interview (Danish and English)
Ray Winstone

**Raymond Andrew "Ray" Winstone** (19. februar 1957 -) je engleski filmski i televizijski glumac. Postao je poznat 1979. godine zahvaljujući ulozi Carlina u kontroverznoj TV-drami *[[Scum (film)|Scum]]*, a nakon čega je stvorio reputaciju kao specijalist za portretiranje "tvrdih momaka" i negativaca.

## Reference

## Vanjske veze

* 
* Three-page biography from Tiscali Film & TV 
* BBC Drama Faces – Ray Winstone
* Edmonton County former pupils
Cillian Murphy

**Cillian Murphy**  (25. maj 1976 -) je irski kazališni i filmski glumac. Glumom se počeo baviti nakon neuspješnog pokušaja da započne karijeru rock-pjevača. Pažnju je privukao glavnom ulogom u postapokaliptičnom SF-filmu *[[28 Days Later]]*, a nakon čega su slijedili nastupi u nizu filmova s prilično raznovrsnim ulogama među kojima je možda najpoznatiji lik Scarecrowa u *[[Batman Begins]]*. Murphy trenutno živi u Londonu sa supruom Yvonne McGuinness i poznat je po tome što izbjegava publicitet.

## Vanjske veze

*
Thora Birch

**Thora Birch** (Los Angeles, Kalifornija, 11. ožujka 1982.), američka filmska glumica, rođena u glumačkoj obitelji. Otac joj je Jack Birch, glumac i producent, a majka glumica Carol Connors. Thorin mlađi brat Bolt Birch, rođen 1990., prvu ulogu zaigrao je 2000. godine.

Thore je ime dobila po skandinavskom bogu groma, Thoru, upravo zato što je rođena na četvrtak koji je pao na jedanaesti dan ožujka 1982. godine.

Prvu filmsku ulogu odigrala je pod imenom Thora odglumivši lik Molly Johnson u *Purple People Eater* iz 1988., a do 2010. zaredale su uloge u nekih četrdesetak filmova i serija. Poznatije su joj uloge *Sally Ryan* u *[[Patriotske igre|Patriotskim igrama]]* iz 1992., kao i u nastavku *[[Neposredna opasnost]]* iz 1994., zatim *Jessie Barnes* u filmu Aljaska iz 1996., *Jane Burnham* u filmu *[[American Beauty (film)|Vrtlog života]]* iz 1999., te *Liz Dunn*, negativna uloga u filmu *[[Sklonište straha]]* (The Hole) iz 2001. godine.

## Vanjske veze

* Službene stranice  
* Thora Birch (IMDb) 
* Thora Birch (AllRovi)
Kate Mulgrew

**Katherine Kiernan Maria** "**Kate**" **Mulgrew** (29. april 1955 -) je američka glumica, najpoznatija po ulozi kapetanice Kathryn Janeway u popularnoj SF-seriji *[[Star Trek: Voyager]]*. Karijeru je započela 1970-ih, kada je među američkom publikom stekla popularnost zahvaljujući liku Mary Ryan u sapunici *[[Ryan's Hope]]*, a 1979. je nastupala u kratkotrajnoj TV-seriji *Mrs. Columbo*, gdje je tumačila lik supruge istoimenog policijskog detektiva.

Iako je zahvaljujući liku Janeway stekla status feminističke ikone, Kate Mulgrew je poznata po pro life stavovima, odnosno zalaganju za zabranu abortusa.

## Vanjske veze

* 
* 
* 

*  October 18, 2009
* Scifinews-TV LIVE! - Complete Panel with Kate Mulgrew (17.09.2011 - Prague)