Napoléon (film, 1927)

***Napoléon*** (ili ***Napoléon vu par Abel Gance***, doslovno "Napoleon viđen od Abela Gancea") je francuski crno-bijeli nijemi historijski film snimljen 1927. godine u režiji Abela Gancea. Radnja prikazuje rane godine francuskog vojskovođe i državnika Napoleona Bonapartea (čiji lik tumači Albert Dieudonné), odnosno opisuje njegovo školovanje u predrevolucionarnoj plemićkoj vojnoj školi Brienne-le-Château, učešće u burnim revolucionarnim zbivanjima, prve uspjehe u ratu Prve koalicije a završava s početkom trijumfalnog pohoda na Italiju 1796. godine. Gance je originalno planirao da ovaj film bude samo prvi u ciklusu od šest filmova koji su trebali opisati cjelokupni Napoleonov život i vladavinu; od te je namjere odustao nakon spoznaje da bi zahtjevala financijske resurse iznad njegove mogućnosti. Međutim, čak i u tako okljaštrenom obliku, Ganceov *Napoleon* je, prije svega zahvaljujući inovativnom korištenju pokretne kamere i drugim tehnikama stvaranja spektakularnih filmskih prizora stekao reputaciju jednog od najvažnijih ostvarenja svog vremena. Posebno se u tome ističe završna scena triptiha (kasnije nazvana Polyvision) u kojoj su tri projektora stvarala sliku u formatu 4:1 (umjesto dotada standardnih 1,33:1). Zbog svoje izuzetne dužine (od pet i pol sati), kao i zbog toga da su nedugo nakon premijere u kina došli publici daleko atraktivniji prvi zvučni filmovi, *Napoleon* nije doživio željeni komercijalni uspjeh, te je relativno brzo pao u zaborav. Tek 1950-ih je doživio renesansu kao inspiraciju sineastima francuskog Novog vala, a od 1968. traju nastojanja da se prikaže u svom originalnom obliku. U tome su se najviše istakli britanski filmski historičar Kevin Brownlow i američki sineast Francis Ford Coppola.

## Vizualni stil

Bruno Kragić je za Filmski leksikon analizirao kako je "kamera sasvim oslobođena statičnosti (zahvaljujući izumu laganih, nosivih kamera), pa film obiluje nizom subjektivnih dinamičnih kadrova, vožnji i panorama. Gance je tako kameru vezao na leđa galopirajućega konja odakle je snimala krajolik da bi dočarala subjektivne kadrove jahača, političku raspravu u francuskoj skupštini snimio je postavivši kameru na vrh njihala odakle je ona, njišući se, izmjenično prikazivala predstavnike desnice i ljevice (žirondinaca i jakobinaca), dok je topovska bitka pri opsadi Toulona dočarana i kadrovima koji su simulirali perspektivu topovske kugle (kamere su bile pričvršćene uz lopte bacane u zrak). Završni su prizori filma snimljeni u tehnici polivizije, koja se sastojala u istodobnoj projekciji standardnih slika (od 35 mm) na tri ekrana. Taj je postupak Gance rabio na dva načina: kadrove na srednjem ekranu (npr. krupni plan Napoleona ili orla) simbolički je kontrapunktirao s totalima vojske koja maršira u svrhu efekta montaže unutar kadra, odnosno na sva je tri ekrana projicirao totale koji su tvorili jednu masovnu scenu." 

## Glavne uloge
* Albert Dieudonné ... Napoléon
* Vladimir Roudenko ... Napoléon Bonaparte (dijete)
* Edmond Van Daële ... Maximilien Robespierre
* Alexandre Koubitzky ... Georges Danton
* Antonin Artaud ... Jean-Paul Marat
* Abel Gance ... Louis de Saint-Just
* Gina Manès ... Joséphine de Beauharnais
* Marguerite Gance ... Charlotte Corday
* Yvette Dieudonné ... Élisa Bonaparte
* Philippe Hériat ... Antoine Saliceti
* Annabella ... Violine Fleuri
* Nicolas Koline ... Tristan Fleuri

## Različite verzije

## Reference

## Vanjske veze
* 
* ''Napoléon'', SilentEra.com
* The 2000 restoration, SilentEra.com
* Site Napo Ciné Pédia site based upon Napoleon on screen
* 1980 London screening
* 1980 London screenings, announcement
* 2004 London screening, symphony review
* 2004 London review
* Brownlow's 2004 version
* Kevin Brownlow interview with Mark Lyndon - Part 1 
* Projecting “Napoleon” – une pièce de resistance. Details of 2004 projection.
* Various ''Napoléon'' movie posters, Adrian Curry in *Notebook*
* Crítica de la película en NapoleonBonaparte.es