open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Neurogeni šok

**Neurogeni šok** vrsta je distributivnog šoka koji nastaje kao posledica smanjenja ili supresije simpatičkog tonusa. Ovaj šok karakteriše se oštećenjem periferne regulacije vazomotornih refleksa krvnih sudova i negativnom inotropnim dejstvom na srčani mišić, zbog teškog cerebralnog (moždanog) oštećenja. Uglavnom nastaje kod neuroloških oboljenja, pre svega nakon povreda glave i kičmene moždine, praćenih teškim oštećenjima i narušenih funkcija centralnog nervnog sistema.

Njegov tok manje je dramatičan od svih drugih oblika distributivnog šoka. Neurološka trauma sama po sebi retko je jedini uzrok teškog, protrahiranog šoka. Zato je u dijagnostici neophodno tragati za ostalim povredama i uzrocima šoknog stanja.

## Etiologija
Neurogeni šok najčešće nastaje kod neuroloških bolesti ili kod povreda glave i kičmene moždine usled oštećenja centralnog nervnog sistema.

## Patofiziologija
Mehanizam nastanka neurogenog šoka tumači se oštećenjima periferne regulacije vazomotornih refleksa krvnih sudova i negativnim inotropnim delovanje na srčani mišić zbog teškog oštećenja mozga.

## Klinička slika
Kliničkom slikom neurogenog šoka dominiraju simptomi i znaci vezani uz neurološku simptomatologiju (povreda glave). U simptomatici ovog oblika šoka pored opštih simptoma prisutni su neurološki poremećaji nastali kao posledica neuroloških oboljenja ili češće neurotraume.

## Terapija
Kada se postavi dijagnoza pristupa se terapiji, koja se sastoji u oksigenaciji, nadoknadi tečnosti, primeni kateholamina (dopamina) ako je neophodno. Pošto je u početnom statusu ovog šoka normalan volumen tečnosti, reanimaciju treba izvoditi sa posebnim oprezom.

Ako hipotenzija ne reaguje na infuziju tečnosti, ona se može tretirati sa alfaadrenergicčnim lekovima, a prateća bradikardija (usporen rad srca) može se koriagovati atropinom koji treba da blokira preovlađujući uticaj parasimpatikusa. Veoima važno je što pre podići sistolni arterijski pritisak na oko 140 -{mm Hg}-, da bi se obezbedila adekvatna perfuzija moždanog tkiva.

U većina slučajeva neurogeni šok, sa hipotenzijom uspešno se rešava u roku od 24 do 48 sati.

## Reference
Defibrilator

**Defibrilator** je elektromedicinski uređaj, odnosno oprema za defibrilaciju srca, koji utvrđuje prisustvo ili poremećaje srčanog ritma, i pomoću električnog udara »elektrošoka« preko spoljašnjih ili unutrašnjih elektroda („pedala ili papučica“) normalizuje rad srca. Koristi se kao sredstvo prve pomoći kod srčanog udara i drugih poremećaja ritma. Uređaj se sve više sreće i u malim ambulantama, na aerodromima, u helikopterima, avionima ili na većim javnim skupovima. Može se nabaviti i za kućnu upotrebu.

Postoje dve osnovne vrste defibrilatora;
* *AED ili automatski eksterni (spoljni) defibrilatori* (koji sami procenjuje ritam i obavljaju defibrilaciju srca prema potrebi) i
* *Konvencionalni, ručni, eksterni (spoljni), defibrilatori* (kojim se koriste ekipe hitne medicinske pomoći, i u sastavu aparata je i EKG za praćenje rada srca bolesnika i elektrode („pedala ili papučica“) za izvođenje električnog šoka).

## Literatura
* Ćosić P. V., Urgentna stanja u internoj medicini, Naučna knjiga Beograd, 1987. 
* 

## Vanjske veze

* Portable Defibrillator
Froylán Turcios

**José Froylán de Jesús Turcios Canelas** (Juticalpa, 7. srpnja 1875. – San José, 19. studenog 1943.) bio je honduraški pisac, novinar i političar te jedan od najistaknutijih honduraških intelektualaca iz prve polovice XX. vijeka.

Rodio se 1875. godine u Juticalpi, gdje je njegov otac protjeran tokom rata u departmanu Olancho; njegova majka, Trinidad Canelas, bila je iz dobrostojeće obitelji. Osim njega, obitelj je imala još djece: Alfonsa, Deliju, Gustava, Luisa i Mercedes Turcios Canelas. Turcios se vrlo rano počeo baviti spisateljskim radom, ali i politikom. Bio je ministar unutarnjih poslova, izabrani predstavnik u Nacionalnom kongresu te službeni predstavnik Hondurasa u Ligi naroda. Dok je živio u Tegucigalpi, vodio je i uređivao časopis *El Tiempo*; za života je pokretao i vodio i druge časopise, uključujući i nekolicinu u susjednoj Gvatemali.

Za života je bio tajnik nikaragvanskog gerilca Augusta Césara Sandina te blizak prijatelj s Rubénom Daríom, Juanom Ramónom Molinom i drugim književnicima, odnosno intelektualcima.

Kao književnik, Turcios je najpoznatiji po svojim kratkim pričama, mada je pisao i duže prozne oblike. Teme nasilja i smrti česte su u njegovim radovima, a značajan utjecaj na njega imao je talijanski pjesnik Gabriele D'Annunzio, kasniji *poeta laureatus* Mussolinijevog fašizma. Primjer ovoga je priča "La Mejor Limosna" iz zbirke *[[Cuentos del Amor y la Muerte]]*, u kojoj pripovjedač otvoreno podržava ubojstva iz milosti. U romanu *[[El vampiro]]* (1910.) prezentirao je stilske odlike modernizma, a za života je objavljivao i poeziju.

Umro je u San Joséu, u Kostariki, od srčanog udara,  19. studenog 1943. godine. Njegovo tijelo je preneseno u Honduras te je pokopan u Tegucigalpi.
Lucila Gamero de Medina

**Lucila Gamero de Medina** (Danlí, 12. lipnja 1873. – Danlí, 23. siječnja 1964.) bila je honduraška spisateljica najpoznatija po svojim romantičarskim romanima, među kojima je najpoznatiji *[[Blanca Olmedo]]* (1908.). Gamero je bila prva žena u Hondurasu, ali i cijeloj Centralnoj Americi koja se ozbiljno bavila književnošću te je aktivno objavljivala romane; kritičar Luis Marín Otero nazvao ju je "Velikom damom honduraške književnosti".

Rođena 1873. godine, Gamero je nakon srednje škole željela studirati medicinu, ali je u tome spriječena. Njezin otac, liječnik, naučio ju je medicini te je kasnije dobila počasnu diplomu medicinskog fakulteta; unatoč nedostatku formalnog obrazovanja, bavila se medicinom i farmacijom te je čak vodila bolnicu u rodnom Danlíju i bila sanitarni inspektor u departmanu El Paraíso.

Pisanjem se počela baviti još u djetinjstvu, objavljujući u različitim časopisima; jedan od njih bio je i *El Pensamiento*, čiji je urednik bio Froylán Turcios, utjecajni honduraški pisac i intelektualac. Njezina djela predstavljaju neke od najvažnijih primjera kasnog romantizma u latinoameričkoj književnosti, dok se njezin roman *[[Blanca Olmedo]]* (1908.) smatra jednim od ključnih djela honduraške književnosti; u romanu, Gamero otvoreno kritizira crkvu i tadašnji društveni sustav, što je bio revolucionarni pothvat za to doba.

Osim književne karijere, Gamero je bila i aktivna feministkinja te sufražetkinja, aktivno se boreći za ženska prava. U tom je svojstvu surađivala s Argentinom Díaz Lozano i Pacom Navas, također važnim honduraškim spisateljicama.

Bila je udana za Gilberta Medinu, s kojim je imala dvoje djece, Aídu Coru Medina i Gilberta Gustava Medinu. Umrla je 23. siječnja 1964. u rodnom Danlíju.
Ramón Villeda Morales

**José Ramón Adolfo Villeda Morales**, populatno znan kao **Pajarito** (Ocotepeque, 26. studenog 1909. – New York, NY, 8. listopada 1971.) bio je honduraški liječnik, političar i predsjednik te zemlje od 1957. do 1963. godine, kada je oboren u državnom udaru. Ostao je upamćen kao modernizator Hondurasa, koji je zemlji predstavio javno zdravstvo, javno obrazovanje i socijalnu zaštitu.

Rođen 1909. godine, Villeda se školovao za liječnika, a specijalizirao je pedijatriju. U političkom kontekstu, Villeda je bio liberal koji je snažno podržavao demokratizaciju zemlje. Bio je kandidat Liberalne stranke na predsjedničkim izborima 1954. godine, prvim demokratskim izborima za predsjednika još od 1932. godine, na kojima je osvojio većinu u odnosu na frakcioniranu Nacionalnu stranku, ali nije osvojio potrebnu natpolovičnu većinu. Pat poziciju iskoristio je tadašnji potpredsjednik Julio Lozano Díaz, koji je uzurpirao vlast.

Lozano je u konačnici svrgnut u mirnom vojnom puču 1956. godine, nakon čega je od strane vojske formirana konstituanta imenovala Villedu predsjednikom koji bi trebao nadzirati tranziciju prema demokraciji. Villeda je započeo seriju liberalnih i demokratskih reformi, koje su uključivale novo radno zakonodavstvo i velike agrarne reforme, koje su posebno zasmetale Sjedinjene Države, jer su ograničavale njihovu gospodarsku eksploataciju Hondurasa. Uz to, Villeda je bio u strašno lošim odnosima s vojskom te se čak raspravljalo o mogućnosti ukidanja iste; vojska je 1959. godine pokušala izvesti puč, međutim studenti i Villedini simpatizeri su ga spriječili. Nakon toga, Villeda je uspostavio Civilnu gardu, koja je funkcionirala kao službena predsjednička vojska. Njegove su reforme, osim vojsci, zasmetale i višim društvenim slojevima, tako da je Villeda ubrzo dobio status simpatizera komunizma. Slično mišljenje imao je i tadašnji američki ambasador u Hondurasu, dok je predsjednik John F. Kennedy bio izrazito blagonaklon prema Villedi, kojeg je 1962. godine ugostio u Washingtonu.

Pozicija Liberalne stranke pred opće izbore 1963. godine bila je tako snažna da je bilo gotovo pa izvjesno da će njezin kandidat, Modesto Rodas Alvarado, pobijediti na izborima i tako nastaviti s provođenjem Villedinih reformi. Kako bi spriječila takav ishod, vojska je samo deset dana prije održavanja izbora organizirala puč, na čijem je čelu bio general Oswaldo López Arellano. Villeda je svrgnut te je ekspresno deportiran u Kostariku.

Ubrzo je otišao u Sjedinjene Države, gdje je jedno vrijeme bio honduraški ambasador pri Ujedinjenim nacijama. Funkciju je obavljao do svoje smrti, 8. listopada 1971. godine. Njegova supruga, Alejandrina Bermúdez Milla, s kojom je imao šestero djece (među kojima je i političar Mauricio Villeda), umrla je u studenom 2012. godine u 95. godini života.
Oblaci putuju u Italiju

***Oblaci putuju u Italiju*** je bila bosanskohercegovačka kriminalistička TV-serija koja se originalno emitirala 2006. godine.

Radnja je smestene u Bosni i Hercegovini

## Uloge
*Ljubiša Samardžić kao Boris Filipović
*Romina Vitasović kao Vedrana Filipović
*Hasan Zahirović kao Darko Popavac
*Davor Šunjić kao Boris Popavac
*Boris Jugo kao Šmrk
*Maja Salkić kao Alma
*Adis Mehanović kao Fikret Mrguda "Šef"
*Tanja Smoje kao Dr. Mira
*Mirjana Deak kao Dr. Timotić
*Maja Izetbegović kao Borka

## Zanimljivosti
* Serija "Oblaci putuju u Italiju" je nastala na delovima epizoda serije "Crna hronika".

## Vanjske veze
*
Honduraška vojna hunta (1956–1957)

**Honduraška vojna hunta** (španjolski: *Junta Militar*) bila je vojni trijumvirat koji je vladao Hondurasom od 21. listopada 1956. do 21. prosinca 1957. godine. Vojna hunta je na vlast došla mirnim pučem, koji je ujedno bio i prvi državni udar u modernoj historiji Hondurasa, a odstupila je s vlasti nakon osiguravanja temelja za demokratizaciju zemlje. 

U vrijeme vojnog udara, zemljom je vladao nepopularni predsjednik Julio Lozano Díaz, koji je kao potpredsjednik Hondurasa 1954. godine uzurpirao vlast, nakon što na predsjedničkim izborima nijedan kandidat nije ostvario apsolutnu većinu. Lozanova  administracija bila je izrazito nepopularna te vojska krajem 1954. godine izvela mirni puč i preuzela kontrolu nad državom. Na čelu hunte bili su Roberto Gálvez Barnes, Roque Jacinto Rodríguez Herrera i Héctor Caraccioli Moncada, dok je Roberto Palma Gálvez bio njezin tajnik. Cilj hunte bio je osigurati temelje za demokratske izbore, a ne provođenje vojne diktature. 

U nešto više od godinu dana, hunta je realizirala nekoliko značajnijih projekata među kojima su bili povratak liberalnih čelnika Ramóna Villede Moralesa i Óscara Floresa iz prisilnog egzila, davanje amnestije za sva kaznena djela, osnivanje departmana Gracias a Dios te značajna reforma osnovnog i visokog školstva. Uz to, hunta je organizirala i opće izbore 21. kolovoza 1957. godine. 

Pred kraj mandata, hunta je počela pucati zbog internih sukoba. Gálvez Barnes je 16. studenog 1957. napustio istu, a naslijedio ga je Oswaldo López Arellano; Roque Jacinto Rodríguez Herrera je nedugo zatim sporazumno napustio huntu. Hunta je 21. prosinca 1957. godine službeno raspuštena, a vlast je predala u ruke Ramóna Villede Moralesa, koji je izabran na šestogodišnji predsjednički mandat.
The Colbys (sezona 2)

Druga sezona serije *[[The Colbys]]* je premijerno emitovana na kanalu ABC od 24. septembra 1986. godine do 26. marta 1987. godine.

## Radnja sezone
U drugoj sezoni, Jason je uspeo da se razvede od Sable i krenuo je da smišlja kako da se oženi Francescom, ali se pojavio Pfilip za koga se pretpostavljalo da je mrtav. Nekada u romantičnoj vezi sa Zachovim sestriće i bivšim posinkom, Bliss se sada zaljubila u ruskog baletana koga nadzire KGB, sina koga je Monica dala na usvajanje i koji se ponovo pojavio u njenom životu, a Constance i Henry su izginuli u padu vazduhoplova u Indiji. Na kraju serije, Milesa je supruga Channing pozvala i rekla mu da će pobaciti, Sable je otela Monicinog sina, Francesca je navodno poginula u udesu sa Philipom, a Fallon su samu u pustinji navodno oteli vanzemaljci. Nepoznata viseća sudbina je ispalo i da je poslednja jer je serije kasnije otkazana.

## Uloge

*Charlton Heston kao Jason Colby
*John James kao Jeff Colby
*Katharine Ross kao Francesca Colby
*Emma Samms kao Fallon Carrington
*Maxwelle Caulfield kao Miles Colby
*Tracy Scoggins kao Monica Colby
*Claire Yarlett kao Bliss Colby
*Michael Parks kao Philip Colby (epizode 14-25)
*Stephanie Beacham kao Sabella Colby
*Ricardo Montalban kao Zach Powers
*Ken Howard kao Gareth Boydston (epizode 1-2)

## Epizode





## Vanjske veze
* https://www.imdb.com/title/tt0088496/episodes?season=2
Bitka kod Vertoua

**Bitka kod Vertoua** se odigrala od 26. do 31. augusta 1793. godine na zapadu Francuske za vrijeme Rata u Vendéeu između snaga republikanske vlade pod generalom Jean-Baptisteom de Canclauxom na jednoj, i vandejskih kontrarevolucionarnih pobunjenika na drugoj strani. Do nje je došlo kada je 26. augusta Canclaux sa oko 5000 ljudi pokrenuo ofenzivu sa ciljem da zauzme mjesto Sorinières i dvorac Maillardière kraj gradića Vertou. Pobunjenici, koje je vodio François de Lyrot su prisiljeni na povlačenje, ali su 28. augusta dobili pojačanje te su na mostu kraj Vertoua tri dana pokušavali potisnuti republikance, prije nego što je Lyrot naredio novo povlačenje.

## Literatura
* , p.&nbsp;195.
Bitka kod Chantonnaya

**Bitka kod Chantonnaya** se odigrala 5. septembra 1793. godine za vrijeme Rata u Vendéeu između snaga republikanske vlade pod generalom Lecomteom i vandejskih kontrarevolucionarnih pobunjenika. Do nje je došlo nekoliko tjedana nakon Treće bitka kod Luçona u kojoj je republikanski general Augustine Tuncq pobunjenicima nanio dotada najteži poraz u cijelom ratu; nakon toga je pokrenuo ofanzivu sa ciljem uspostavljanja komunikacija sa Nantesom te zauzeo Chantonnay, koji je bio jedno od glavnih pobunjeničkih uporišta. 3. septembra je, pak, pao sa konja i ozlijedio se, a zbog čega ga je privremeno zamijenio njegov pomoćnik Lecomte. U međuvremenu je Charles de Royrand, vođa lokalnih pobunjenika, pozvao u pomoć druge pobunjeničke vođe da sa svojim ljudima ponovno okupe vojsku kako bi se suprotstavili republikancima; pomoć je stigla, uključujući kontingent pod Mauriceom d'Elbéeom. Oni su odlučili napasti Lecomteovu vojsku, koja je sa oko 8000 ljudi bila brojčano inferiorna pobunjenicima, koji su raspolagali sa oko 18000 ljudi. Bitka je počela u 5 sati istovremenim napadom pobunjenika na nekoliko lokacija - tvrđavu Roches, Chantonnay i obližnji gradić Puybelliard; pobunjenici su uspjeli iznenaditi republikancima i u nekoliko slučajeva natjerati republikance da se povuku bez borbe. Lecomte je tokom bitke generala Marceaua da sa dva bataljona izvrši kontranapad i preotme Puybelliard; usprkos izuzetnog zalaganja, republikanci zbog brojčane inferiornosti nisu u tome uspjeli, te je Lecomte naredio povlačenje. Bitka je predstavljala veliku pobjedu za pobunjenike, koji su republikancima nanijeli izuzetno teške gubitke te preoteli svu artiljeriju izgubljenu kod Luçona; republikanci su imali preko 3000 mrtvih i 4000 ranjenih; oko 300, uglavnom pripadnika lokalnog dobrovoljačkog bataljona, je zarobljeno te su ih pobunjenici sve strijeljali. Kasnije je bitka imala posljedice i na republikansko vodstvo; Lecomte je za fijasko optužio Tuncqa, koji navodno nije adekvatno pripremio obranu. Njegov pretpostavljeni general Rossignol, zapovjednik Armije obale La Rochellea, je prihvatio Tuncqove tvrdnje te ga smijenio; Tuncq je nakon toga uhapšen i optužen za izdaju, te je u tamnici ostao sve do kraja Termidorskog puča kada je oslobođen.

## Literatura
* Yves Gras, *La Guerre de Vendée*, éditions Economica, 1994, p.&nbsp;69.
* Auguste Billaud, (1903-1970), *La Guerre de Vendée*, Fontenay-Le-Comte, 1972, impr. Lussaud, p.&nbsp;95.

## Vanjske veze
*   Ernest Colon : Cartes de lieux de batailles durant la guerre de Vendée
Julio Lozano Díaz

**Julio Lozano Díaz** (Tegucigalpa, 27. ožujka 1885. – Miami, FL, 20. kolovoza 1957.) bio je honduraški političar, najpoznatiji po tome što je bio potpredsjednik (1949. – 1954.) i predsjednik Hondurasa (1954. – 1956.). 

Rođen u Tegucigalpi, Lozano Díaz je bio školovani računovođa te je prije političke karijere radio u administraciji nekoliko honduraških i stranih kompanija. Godine 1933. postao je potpredsjednik Nacionalnog kongresa, a obnašao je i ministarske funkcije u administracijama predsjednika Tiburcija Caríasa Andina i Juana Manuela Gálveza Duróna; u potonjoj administraciji je bio i potpredsjednik. Godine 1953. održani su opći izbori u Hondurasu, na kojima je pobijedio liberalni kandidat Ramón Villeda Morales, ali bez potrebne apsolutne većine, što je dovelo do pat pozicije u kojoj je stara vlast faktički nastavila obnašati svoje dužnosti, unatoč smjeni.

Kada je Gálvez Durón u studenom 1954. godine napustio zemlju zbog obavljanja zdravstvenih pretraga u Sjedinjenim Državama, Lozano Díaz je preuzeo predsjedničke dužnosti te ubrzo (već u prosincu) uzurpirao vlast, vjerujući kako je Gálvez Durón odstupio s funkcije zbog zdravstvenih razloga. Uz to, iskoristio je i pat poziciju nastalu nakon izbora 1953. godine, tvrdeći kako Villeda nije legalno izabrani nasljednik (Villeda i još neki liberalni čelnici su potjerani u egzil). Lozano Díaz je bio izrazito omražen predsjednik, a njegove političke odluke bile su izrazito nepopularne među narodom; s druge strane, Richard Nixon, tadašnji potpredsjednik Sjedinjenih Država, posjetio je Lozana i tako mu pružio podršku. Lozanu u prilog nisu išle ni česte bolesti, koje su ga pogađale tokom uzurpiranog mandata. 

Dok je Lozano nastojao konsolidirati vlast, u zemlji je jačao otpor te je došlo do formiranja skupine unutar honduraške vojske koja je već u kolovozu htjela izvesti državni udar, ali su planovi odgođeni. Lozano i njegova koalicija su nedugo zatim pobijedili na namještenim izborima, što je bio direktni povod za vojni udar koji će se dogoditi u listipadu 1956. godine. Vojska, koja je već ranije htjela svrgnuti Lozana, izvela je mirni puč, poništila izbore i preuzela kontrolu nad državom; tokom narednih nešto više od godinu dana, zemljom će upravljati vojna hunta, koja je omogućila demokratizaciju zemlje. 

Nakon svrgavanja u puču, Lozano Díaz je pobjegao iz zemlje te je na koncu umro u Miamiju 1957. godine.
Bitka kod Vrinesa

**Bitka kod [[Sainte-Radegonde (Deux-Sèvres)|Vrinesa]]**, također poznata i kao **druga bitka kod Thouarsa**, se odigrala 14. septembra 1793. godine na zapadu Francuske za vrijeme Rata u Vendéeu između vandejskih kontrarevolucionarnih pobunjenika pod Louisom de Lescureom na jednoj, i snaga republikanske vlade na drugoj strani. Do nje je došlo kada je Lescure u logoru Saint-Sauveur okupio 2000 ljudi sa ciljem da zauzme republikansko uporište republikanski garnizon u Thouarsu. Grad je branio garnizon koji je brojao 20.000 ljudi, ali su od njih samo 2000 bili pripadnici Nacionalne garde, dok su ostalo bili prisilno mobilizirani te slabo obučeni seljaci sa teritorija istočne Francuske. Do borbi je došlo na mostu kraj sela Vrines i ona je trajala sve dok Thouarsu u pomoć nije priskočilo pojačanje pod generalom Reyom od oko 5000 ljudi. Pobojavši se da će mu ono udariti u bok, Lescure je naredio povlačenje i tako prekinuo bitku.

## Literatura
* ,  p.&nbsp;261.
* , p.&nbsp;242-243.
* , p.&nbsp;676. Tekst na Google Books.
* , p.&nbsp;354. Tekst na portalu gallica
Pillnitzka deklaracija

**Pilnicka deklaracija** je izjava austrijskog cara Leopolda II i pruskog kralja Fridriha Vilhelma II od 27. avgusta 1791. godine u dvorcu Plinic u blizini Drezdena u Saksoniji kojom su se obavezali da uđu u rat protiv Kraljevine Francuske ukoliko francuski revolucionari ne prestanu sa kršenjem prava kralja Luja.

## Historija
Od izbijanja Francuske revolucije 1789. godine, Leopold II je bio sve više zabrinut za bezbednost svoje sestre, francuske kraljice Marije Antoanete, i njene porodice. Ipak, smatrao je da bi intervencija u francuskim unutrašnjim poslovima samo povećala opasnost. Istovremeno, mnogi francuski aristokrati beže iz zemlje i nastanjuju se u susednim monarhijama. To stvara neosnovan strah od aristokratske zavere. Nakon kraljevog pokušaja bega 1791. godine, Luj je uhapšen i zatvoren. Dana 6. jula 1791. godine Leopold šalje evropskim monarsima Padovski cirkular pozivajući ih da zajedno protestuju zbog Lujevog zatočeništva.

Plinickom deklaracijom Leopold je obećao da će Austrija ući u rat ako i ostale velike evropske sile zarate sa Francuskom. Vilijam Pit, britanski premijer, nije bio pristalica rata sa Francuskom. Leopold je deklaraciju izdao kako bi zadovoljio francuske emigrante koji su se sklonili u njegovu zemlju i pozivali ga da povede vojsku na Francusku. Deklaracija je istovremeno služila i kao upozorenje revolucionarima. Narodna skupština Francuske tumačila je deklaraciju kao izjavu Leopolda kojom Francuskoj objavljuje rat. Radikalni Francuzi tražili su rat. Među njima se ističe Žak Pjer Briso. Rat Austriji objavljen je 20. aprila 1792. godine.

## Izvori
* Albert Soboul; Francuska revolucija, Naprijed, Zagreb (1966)
Pariška komuna (Francuska revolucija)

**Pariska komuna** () naziv je za vladu Prve francuske republike od 1792. do 1795. godine. Formirali su je Maksimilijan Robespjer i Žan Pol Mara avgusta 1792. godine, neposredno pred pad Monarhije, a ukinuo je Komitet javnog spasa 1794. godine nakon pobune ebertovaca.

## Komuna

Robespjer i Mara su se stavili na čelo naroda i obrazovali tajni direktorijum. Oni su pripremali ustanak. Zemlja je bila svesna da je za pobedu revolucije potrebno zbaciti monarhiju. 9. avgusta predstavnici 48 pariskih sekcija obrazovali su revolucionarnu Parisku komunu. Noću između 9. i 10. avgusta počelo je zvoniti za uzbunu, a 10. avgusta narodne mase su pošle ka dvoru kralja Luja. Kraljevska porodica prebegla je u Zakonodavnu skupštinu da od nje traži zaštite. Ona je privremeno oduzela vlast kralju. Komuna je naređivala da se kralj uhapsi. Kralj Luj i kraljica Antoaneta zatvoreni su u tamnicu Templ. Tako je 10. avgusta 1792. godine narod u Francuskoj zbacio monarhiju.

Parisku komunu ukinuo je Komitet javnog spasa 1794. godine, nakon što je kaznio ebertovce. Bez obzira na to što je Komuna odbila da priđe ebertovcima, njeni članovi, a među njima i Šomet, bili su pogubljeni kao predstavnici krajnjeg terorističkog pravca. Većina članova Komune zamenjena je Robespjerovim pristalicama koje je Komitet javnog spasa postavio.

## Povezano

* Francuska revolucija

## Izvori

* Istorija Novog veka - J. V. Tarle (74. i 109. strana)
Dana Hill

**Dana Hill** (rođena kao **Dana Lynne Goetz**; 6. maj 1964 – 15. jul 1996) bila je američka glumica, najpoznatija po ulozi Audrey Griswold u popularnoj filmskoj komediji *[[National Lampoon's European Vacation|National Lampoon’s European Vacation]]*. Na karijeru, koju je počela kao 10-godišnje dijete, je značajno uticao dijabetes tip 1 koji joj je dijagnosticiran u dobi od 10 godina, i zbog čijih je posljedica dobila moždani udar od koga je umrla u dobi od 32 godine.

## Izvori

## Vanjske veze
* 
*
Treća bitka kod Port-Saint-Pèrea

**Treća bitka kod Port-Saint-Pèrea** ili **Boj kod Port-Saint-Pèrea** se odigrala 10. septembra 1793. godine na zapadu Francuske za vrijeme Rata u Vendéeu između snaga republikanske vlade na jednoj, i vandejskih kontrarevolucionarnih pobujnenika na drugoj strani. Predstavljala je prvi okršaj u kojem su na strani republikanaca sudjelovali veterani Rata Prve koalicije, odnosno opsade Mainza poznati pod neslužbenim imenom Majnčka armija. Završila je republikanskom pobjedom uz neznatne gubitke.

## Literatura
* , p.&nbsp;79-83.
* , p.&nbsp;41-42.

## Izvori
Prva bitka kod Montaigua

**(Prva) bitka kod Montagiua** se odigrala 16. septembra 1793. godine na zapadu Francuske za vrijeme Rata u Vendéeu između snaga republikanske vlade na jednoj, i vandejskih kontrarevolucionarnih pobunjenika na drugoj strani. Do nje je došlo nakon početka velike ofenzive koju su na pobunjeničkui teritoriju u Vandeji pokrenule republikanska Armija obala Bresta i Majnčka armija, potonja sastavljena od iskusnih veterana Rata Prve koalicije i tokom koje su uspjele relativno brzo prodrijeti u dubinu pobunjeničke teritorije, tako da je Legé, sjedište pobunjeničkog vođe Charettea 14. septembra osvojeno bez borbe, a republikanci tamo oslobodili 1200 zarobljenih vojnika i pristaša Republike. Republikanci su nastavili napredovanje, te su 16. septembra u tri kolone napali pobunjeničko uporište Montaigu. Borba koja je počela puškaranjem se intenzivirala tek kada je pred Montagiu stigla kolona republikanskog generala Klébera, prethodno zadržana zbog problema sa vučom artiljerije. Tada se pobunjenički otpor slomio, te je otpočelo panično bježanje; republikanci su pobunjenike gonili konjicom, pri čemu su brojni bjegunci posječeni. Iako je Kléber inzistirao da se isti dan nastavi napredovanje prema Clissonu, republikanki general Jean-Michel Beysser se tome suprostavio, tvrdeći da su njegove trupe previše iscrpljene. Kléber je Clisson zauzeo tek sljedeći dan.

## Izvori

## Literatura
* , p.&nbsp;258-259.
* , p.&nbsp;89-96.
* , p.&nbsp;44-46.
Bitka kod Torfoua

**Bitka kod [[Torfou (Maine-et-Loire)|Torfoua]]** ili **bitka kod [[Tiffauges]]a** se odigrala 19. septembra 1793. godine na zapadu Francuske za vrijeme Rata u Vandeji izmeđui snaga republikanske vlade na jednoj, i vandejskih kontrarevolucionarnih pobunjenika na drugoj strani. Do bitke je došlo za vrijeme ofanzive koju su republikanske snage početkom septembra pokrenule protiv pobunjeničke teritorije u Vandeji, a u kojoj je važnu ulogu igrala Majnčka armija, sastavljena od veterana Rata Prve koalicije; njen je cilj, između ostalog, bio uspostaviti kopnene komunikacije između republikanskih uporišta u Nantesu i La Rochelleu. Majnčka armija, u kojoj se posebno istakao general Jean-Baptiste Kléber je tokom prvih nekoliko okršaja lako odbacila pobunjenike, te se činilo da će isto biti u mjestu Torfou gdje su republikanci stigli 18. septembra navečer. Pobunjeničke snage, kojima je zapovijedao Charette, je zahvatila panika te su počeli bježati na jug, ali su im se na putu ispriječile žene iz mjesta Tiffague i počele ih grditi zbog kukavičluka i tražiti da se vrate natrag u borbu. To su sljedeći dan učinili, i to upravo u trenutku kada su Charetteu stigla pojačanja pod vodstvom d'Elbéea, Lescurea i drugih pobunjeničkih vođa. Time su pobunjenici stekli značajnu brojčanu nadmoć nad republikancima te krenuli u kontranapad. Kléber je brzo shvatio da se u našao u teškoj situaciji, te je naredio povlačenje i usprkos ranjavanja uspio svoje trupe povući na sjever u kakvom-takvom redu; odstupnicu mu je čuvao bataljon lovaca pod Chevardinom koji je izginuo do posljednjeg čovjeka. Pobunjenici su nastavili napredovati i stigli do Gétignéa gdje je u međuvremenu stiglo pojačanje i republikancima. Sljedeći dan nije bilo borbe i bitka je tako završila, ali su pobunjenici uspjeli tokom sljedećih dana povratiti značajan dio teritorije. Bitka kod Torfou-Tiffaguesa, u kojoj su republikanci imali značajne gubitke, u velikoj je mjeri ponovno podigla prethodnim porazima uzdrman moral pobunjenika.

## Izvori

## Literatura
* , p.&nbsp;254-265.
* , p.&nbsp;71-74. 
* , p.&nbsp;133-135.

## Vanjske veze
* Torfou-Tiffauges
*   Ernest Colon : Cartes de lieux de batailles durant la guerre de Vendée
Druga bitka kod Corona

**Druga bitka kod Corona** se odigrala 19. septembra 1793. godine na zapadu Francuske za vrijeme Rata u Vendéeu između snaga republikanske vlade na jednoj, i vandejskih kontrarevolucionarnih pobunjenika na drugoj strani. Do nje je došlo za vrijeme velike ofanzive koju su republikanci bili pokrenuli u zapadnim područjima Vandeje, a koje su nastojali podržati republikanski generali  Rossignol i Santerre nastupajući sa svojim trupama iz Angersa. Santerreov prvi cilj je bilo mjesto Coron, koga je branilo oko 12000 pobunjenika pod Pironom de La Varenneom; Santerre je raspolagao sa oko 17000 ljudi, ali se samo 7000 moglo smatrati obučenim ili iskusnim vojnicima, a ostalo su bili neiskusni regruti. Santerreov napad je ispočetka dobro išao, ali mu je artiljerija zapela u pozadini, te su taj zastoj iskoristili pobunjenici pokrenuvši iznenadni kontranapad koje je potpuno demoralizirao republikance i natjerao ih u bijeg prema Saumuru. Piron de la Varenne je sljedeći dan porazio republikanskog generala Duhouxa u bitci kod Pont-Barréa.

## Literatura
* Jean Tabeur, *Paris contre la Province, les guerres de l'Ouest*, éditions Economica, 2008, p.&nbsp;133.
* Yves Gras, *La Guerre de Vendée*, éditions Economica, 1994, p.&nbsp;71.
Bitka kod Pont-Barréa

**Bitka kod Pont-Barréa** se odigrala 20. septembra 1793. godine na zapadu Francuske za vrijeme Vandejskog rata između snaga republikanske vlade na jednoj, i vandejskih kontrarevolucionarnih pobunjenika na drugoj strani. Do nje je došlo dan nakon druge bitke kod Corona u kojoj je pobunjenički vođa Piron de La Varenne uspješno zaustavio republikansku ofenzivu iz Saumura na pobunjeničku teritoriju. 20. septembra je de La Varenne poslao dio svojih snaga da na rijeci Layon kod mjesta Saint-Lambert-du-Lattay zaustavi kolonu koju je vodio republikanski general Charles Duhoux de Hauterive; pobunjeničkim snagama je zapovijedao Duhouxov nećak Pierre Duhoux de Hauterive. Republikanci su imali nominalnu nadmoć u ljudstvu, ali je većina njihovih vojnika bila nedavno regrutirana i time po iskustvu inferiorna pobunjenicima koji su bili ratovali nekoliko mjeseci. Mladi Duhoux je dovoljno dugo pružao otpor da mu u pomoć stigne Piron de la Varenneovo pojačanje, a nakon čega su republikanci u kontranapadu natjerani u bijeg, te su izgubili svu artiljeriju. Stariji Duhuox je nakon tog poraza, zbog plemićkog porijekla, postao predmetom optužbi za izdaju, odnosno da je namjerno sabotirao bitku u korist svog pobunjeničkog nećaka.

## Literatura
* Jean Tabeur, *Paris contre la Province, les guerres de l'Ouest*, éditions Economica, 2008, p.&nbsp;133.
* Yves Gras, *La Guerre de Vendée*, éditions Economica, 1994,  p.&nbsp;74.

## Vanjske veze
*   Ernest Colon : Cartes de lieux de batailles durant la guerre de Vendée
Druga bitka kod Montaigua

**Druga bitka kod Montaigua** se odigrala 21. septembra 1793. godine na zapadu Francuske za vrijeme Rata u Vendéeu između snaga republikanske vlade pod generalom Jean-Michelom Beysserom na jednoj, i vandejskih kontrarevolucionarnih pobunjenika na drugoj strani. Do nje je došlo nedugo nakon bitke kod Torfou-Tiffaguesa u kojoj su pobunjenici zaustavili veliku republikansku ofenzivu na zapadne dijelove Vandeje. Kod Montaigua, poprišta bitke koju su pobunjenici bili izgubili nekoliko dana prije, njihove su snage uspjele iznenaditi Beysserovu republikansku diviziju. Beysser nije bio u stanju organizirati adekvatni otpor te su se njegove snage bile prisiljene povući; uništenje divizije je spriječio politički komesar Jean-Baptiste de Cavaignac koji je uspio organizirati 79. i 109. linijsku pukovniju da republikancima drže odstupnicu. Pobunjenici su republikancima nanijeli znatne gubitke, od najmanje 400 mrtvih, te zarobili 14 topova i veliki broj republikanskih vojnika; oni su, u znak odmazde za pljačku okolnih područja, pogubljeni i republikanci su naknadno pronašli njihove leševe pobacane po okolnim bunarima. Bitka je imala kobne posljedice za Beyssera, koji je zbog žirondinskih simpatija bio u nemilosti jakobinske vlade u Parizu; ubrzo je smijenjen, uhapšen, optužen za izdaju i sljedeće godine giljotiniran.

## Literatura
* Yves Gras, *La Guerre de Vendée*, éditions Economica, 1994, p.&nbsp;75.
* , p.&nbsp;167. tekst na portalu gallica
Jean-Michel Beysser

**Jean-Michel Beysser** (5. februar 1753 - 13. april 1794) bio je francuski vojskovođa, najpoznatiji kao jedan od zapovjednika republikanskih snaga za vrijeme rata u Vandeji.

Rođen u Alsaceu kao sin lokalnog kirurga, karijeru je započeo 1769. godine u kraljevskoj vojsci, priključivši se Lorrainskoj pukovniji draguna; od 17871. služio kao kirurg u Meuronskoj pukovniji koja je predstavljala dio kraljeve Švicarske garde, i sa njom je, za vrijeme Anglo-francuskog rata, neko vrijeme bio u Južnoj Africi i napredovao do čina kapetana. Za vrijeme Revolucije se godine 1789. u Lorientu priključio Nacionalnoj gardi i u njoj brzo napredovao. Ustanak u Vandeji ga je u proljeće 1793. godine zatekao kada je bio priključen Armiji obala, a potom novoformiranoj Armiji obala Bresta. 20. juna 1793. godine je dobio čin brigadnog generala.

29. juna je sudjelovao u republikanskoj pobjedi nad pobunjenicima u bitci za Nantes. 5. jula je, pak, potpisao federalistički manifest kojim se sa žirondinskih pozicija kritizirala tadašnja jakobinska vlast u Parizu. Zbog njega se neko vrijeme morao skloniti u Lorient, a 2. augusta došao u Pariz gdje se pred Konventom branio od optužbi za izdaju. U tome je ispočetka bio uspješan, te se vratio na stari položaj i sudjelovao u ofenzivi na Vandeju u septembru. 17. septembra 1793. je pobijedio pobunjenike u prvoj bitci kod Montagiua, ali je već za nekoliko dana u drugoj bitci teško poražen. Zbog toga je smijenjen, a potom optužen za izdaju, te giljotiniran u martu 1794. godine.

## Literatura
* Maurice Perrais, « Jean Michel Beysser », in *[[Nouveau dictionnaire de biographie alsacienne]]*, vol. 3,
Oswaldo López Arellano

**Oswaldo Enrique López Arellano** (Danlí, 30. lipnja 1921. – Tegucigalpa, 16. svibnja 2010.) bio je honduraški general, političar i biznismen, najpoznatiji po tome što je u dva navrata bio predsjednik Hondurasa. Došavši na vlast nakon vojnog udara, López Arellano je tokom svojih mandata vodio diktaturu, a konačno je smijenjen, također u puču, nakon skandala "Bananagate", u sklopu kojega je primio milijunsko mito iz Sjedinjenih Država. 

Rodio se u Danlíju u utjecajnoj obitelji; njegov otac se zvao Enrique López, a majka Carlota Arellano. U dobi od 18 godina pridružuje se vojsci, diplomiravši pri ratnom zrakoplovstvu; za vrijeme Drugog svjetskog rata boravio je u Arizoni, gdje se dodatno usavršavao. Dugo godina je držao čin pukovnika, ali je pred kraj svoje vojne karijere unaprijeđen u generala. 

Njegov prvi politički angažman bilo je kratko sudjelovanje u radu vojne hunte iz 1956. godine, u sklopu koje je djelovao samo par mjeseci prije nego je ista prepustila vlast demokratski izabranom predsjedniku Ramóu Villedu Moralesu. Nezadovoljan Villedinom liberalnom politikom, López Arellano je 1963. godine predvodio vojni udar, nakon kojega je preuzeo vlast u zemlji; Villeda je nakon puča deportiran u Kostariku. Državni udar izveden je samo deset dana prije zakazanih općih izbora, na kojima su, prema svim prognozama, liberali trebali ponovo osvojiti vlast. Kao predvodnik puča, López Arellano je preuzeo mjesto predsjednika države te je ukinuo ustavna prava i parlament, a zabranio je i sve opozicijske novine. Godine 1965. promulgirao je novi ustav kojim je ozakonio svoj mandat.

Kao diktator je vladao sve do 1971. godine, kada je dopustio održavanje izbora na kojima ga je zamijenio Ramón Ernesto Cruz. Demokratska vlast nije dugo izdržala jer je López Arellano već u prosincu 1972. godine poveo novi državni udar u kojemu je ponovo preuzeo predsjedničku funkciju. Tokom svog drugog mandata, López Arellano je nadzirao veliku zemljišnu reformu koja je započela još 1965. godine, a od 1972. do 1975. je kompletirala svoju posljednju fazu. Pokušavajući izbalansirati nacionalne interese s onim američkim (Sjedinjene Države su i dalje snažno gospodarski eksploatirale Honduras), López Arellano se 1975. godine našao u centru skandala kada je otkriveno da mu je kompanija United Brands Company dala $1,250,000 (i obećala dodatnih $1,250,000) mita kako bi smanjio porez na izvor banana. Izbila je međunarodna afera, u Hondurasu znana kao "Bananagate", koja je dovela do toga da je López Arellano u travnju 1975. godine svrgnut u vojnom udaru, a na njegovo mjesto je došao general Juan Alberto Melgar. 

Nakon puča, povukao se iz aktivne politike te postao biznismen. Tokom godina je postao vlasnik nekolicine kompanija diljem Centralne Amerike, a jedna od njegovih kompanija bila je i ugasla aviokompanija SAHSA. Oswaldo López Arellano je umro 16. svibnja 2010. godine u Tegucigalpi tokom operacije raka prostate.
Pogubljenje Louisa XVI

**Pogubljenje [[Luj XVI|Luja XVI]]** izvršeno je 21. januara 1793. godine na Trgu revolucije (nekada Trg kralja Luja, danas Trg Konkord). Predstavlja događaj iz Francuske revolucije tokom vladavine žirondinaca. Nakon revolucije od 10. avgusta 1792. godine, kralj Luj je zbačen sa prestola i zatvoren u tvrđavi Templ. Pogubljen je početkom sledeće godine. Njegova supruga, Marija Antoaneta, je pogubljena 16. oktobra 1793. godine. Luj predstavlja prvu žrtvu revolucionarnog terora jakobinaca.

## Historija
Proces francuskom kralju pojačao je neslogu u Konventu između Montanje i Žironde. Žironda nije pokazivala žurbu da pokrene proces; potajno je želela da ga odgodi. Danton je govorio da, bude li se sudilo kralju, biće pogubljen. Žironda ga je mogla optužiti što se protivio 10. avgustu. Sen Žist je u svom govoru nazivao kralja neprijateljem i strancem. Tajne veze kralja sa Austrijom potvrdilo je otkriće „gvozdenog ormara“ ugrađenom u zidu dvorca po naređenju Luja i dokumenata koji su se u njemu nalazili. To je onemogućilo odgađanje procesa. On je otpočeo 11. decembra 1792. godine čitanjem optužnice koju je pripremio Linde. Žirondinci nisu mogli sprečiti proces. Suđenje kralju održano je na sednici 14. januara 1793. godine. Kralj je jednoglasno proglašen krivim, izuzev nekoliko suzdržanih glasova. Za smrtnu kaznu izjasnilo se 387 nasuprot 334 poslanika. Kralj je pogubljen 21. januara 1793. godine giljotinom. Presudu je izvršio Šarl Anri Sanson, zvanični dželat Kraljevine Francuske tokom Lujeve vladavine; sada dželat francuskih revolucionara. Ubistvo kralja pogodila je drevni božanski karakter vlasti. Luj je ubijen kao običan čovek. Konvent je porušio mostove iza sebe. Evropa je započela rat protiv revolucionarne Francuske.

## Literatura
* Albert Soboul; Francuska revolucija, Naprijed, Zagreb (1966)
Bitka kod Saint-Fulgenta

**Bitka kod Saint-Fulgenta** se odigrala 22. septembra 1793. godine na zapadu Francuske za vrijeme Rata u Vendéeu između snaga republikanske vlade pod generalom Mieszkowskim na jednoj, i vandejskih kontrarevolucionarnih pobunjenika na drugoj strani. Do nje je došlo nakon velike ofenzive republikanskih snaga na zapadni dio Vandeje, a koja je zaustavljena u bitci kod Tiffaguesa, a nakon čega su pobunjenici u nizu bitaka počesno tukli republikanske kolone. Posljednja od njih, pod komadnom Mieszkowskog, koja je bila zaposjela mjesto Saint-Fulgent. Pobunjenički vođa Charette ju je odlučio napasti republikance, iako su mu potčinjeni sugerirali da se priključi snagama Bonchampsa koji je bio planirao dokrajčiti kod Tiffaguesa poraženu republikansku Majnčku armiju. Napad je izveden noću, te su republikanci potpuno iznenađeni i, brojčano nadjačani, prisiljeni na povlačenje prema Chantonnayu. Iako su im pobunjeničke snage pod Royrandom pokušale prepriječiti put, republikanci su povukli. Poslije bitke su se Charette i Lescure odlučili vratiti na jug, dok se Bonchamps našao u delikatnoj situaciji. Samo nekoliko dana kasnije je Kléber sa svojom Majnčkom armijom ponovno zauzeo Saint-Fulgent.

## Literatura
* Jean Tabeur, *Paris contre la Province, les guerres de l'Ouest*, éditions Economica, 2008, p.&nbsp;138.
* Yves Gras, *La Guerre de Vendée*, éditions Economica, 1994, p.&nbsp;75.
Bitka kod Palleta

**Bitka kod Palleta**, također poznata i kao **bitka kod Clissona** se odigrala 22. septembra 1793. godine na zapadu Francuske za vrijeme Vandejskog rata između snaga republikanske vlade na jednoj, i vandejskih kontrarevolucionarnih pobunjenika. Do nje je došlo tri dana nakon bitke od Torfou-Tiffaguesa u kojoj su pobunjenici zaustavili republikansku ofenzivu na zapadni dio Vandeje. Republikanski general Canclaux je nakon toga odlučio da se sa svojim snagama povuče u Nantes. Prilikom marša su pobunjenici napadali republikanske kolone, te jednom prilikom uništili republikansku pokretnu bolnicu i masakrirali 400 ranjenika i ljekarskog osoblja. Pobunjenici su odlučili dokrajčiti ostatak Canclauxove vojske te organizirali napad; pobunjenički vođa Charles de Bonchamps je očekivao da će mu u pomoć pristići pobunjenički vođe Charette i Lescure, međutim oni su se umjesto toga odlučili napasti usamljenu republikansku diviuiju u Saint-Fulgentu; kurir koji je s tom obavijesti poslan Bonchampsu je stigao kada je napad več počeo. Zbog toga je Bonchamps morao napasti sa snagama koje su imale dva puta manje ljudi od republikanaca, te su tri njegova napada odbijena prije nego što se odlučio povući prema Palletu. Republikanci su se nakon toga bez uznemiravanja povukli u Nantes.

## Literatura
* Jean Tabeur, *Paris contre la Province, les guerres de l'Ouest*, éditions Economica, 2008, p.&nbsp;137.
* Yves Gras, *La Guerre de Vendée*, éditions Economica, 1994, p.&nbsp;75.
Bitka za Noirmoutier (29. septembar 1793)

**Prva bitka za Noirmoutier** se odigrala 29. septembra 1793. na atalntskoj obali Francuske za vrijeme Rata u Vandeji između snaga republikanske vlade na jednoj, i vandejskih kontrarevolucionarnih pobunjenika na drugoj strani. Do nje je došlo kada je pobunjenički vođa François Charette pokušao zauzeti Île de Noirmoutier, otok koji je branio republikanski garnizon. Charette je tu akciju izveo nakon što su mu to predložili mještani otočkog naselja Barbâtre, obećavši da će zarobiti republikanske topove koji su čuvali Passage du Gois, uski pojas kopna koji je za vrijeme oseke spajao otok sa ostatkom Francuske. Conrad Wieland, zapovjednik garnizona, doznao je za taj plan te pobunjenike, koji su nastojali prijeći Passage du Gois, dočekao artiljerijskom vatrom. Kada je shvatio da neće moći prijeći prolaz prije dolaska plime, Charette je odustao od daljeg napada. Charette je otok zauzeo nepuna dva tjedna kasnije u Drugoj bitci za Noirmoutier.

## Izvori

## Literatura
* , p.&nbsp;197-198. tekst na Google Books.
* , p.&nbsp;55-56.
Bitka kod Treize-Septiersa

**Bitka kod Treize-Septiersa** se odigrala 6. oktobra 1793. godine na zapadu Francuske za vrijeme Vandejskog rata između snaga republikanske vlade na jednoj, i vandejskih kontrarevolucionarnih pobujenika na drugoj strani. Do nje je došlo nekoliko tjedana nakon neuspjele republikanske ofenzive na pobunjeničku teritoriju u Vandeji, prilikom koje su pobunjenici uspjeli počesno pobijediti republikanske kolone u nekoliko bitaka. Republikanski general Jean-Baptiste de Canclaux je nakon toga sastavio novi plan, čiji je cilj bio zajedno s nekoliko drugih armija koncentrično prodrijeti u samo središte pobunjeničke teritorije. Njegove snage, čiju su glavninu činili veterani Rata Prve koalicije iz Majnčke armije, su 25. septembra započele novu ofenzivu iz Nantesa te zauzeli veliki broj pobunjeničkih uporišta bez velike borbe. Pobunjenici su im se suprotstavili tek 6. oktobra pod vodstvom Mauricea d'Elbéea i Charlesa de Bonchampsa, kada je na pobunjenike naletjela republikanka prethodnica. Došlo je do dvosatne borbe u kojoj su republikanci uspjeli izmanevrirati pobunjenike, prvo ih natjerati da se kriju po šumama i živicama, a onda ih konjicom protjerati sa bojnog polja. Iako je uspio pobijediti, Canclaux je isti dan zbog ranijih poraza po nalogu vlade u Parizu smijenjen, a republikanske snage reogranizirane u Zapadnu armiju, koju će nominalno voditi Jean Léchelle, a stvarno Jean-Baptiste Kléber.

## Izvori

## Literatura
* , p.&nbsp;268-270.
* , p.&nbsp;120-124.
* , p.&nbsp;80.
* , p.&nbsp;139-140.
Druga bitka kod Moulin-aux-Chèvresa

**Druga bitka kod Moulin-aux-Chèvresa** se odigrala 9. oktobra 1793. godine na zapadu Francuske za vrijeme Rata u Vendéeu između snaga republikanske vlade na jednoj, i vandejskih kontrarevolucionarnih pobunjenika na drugoj strani. Do nje je došlo tokom ofenzive koju je sa zapada pokrenuo republikanski general Canclaux; republikanski general Alexis Chalbos je, pak, kao podršku toj operaciji pokrenuo ofenzivu iz Bressuirea. Chalbos je raspolagao sa tri divizije koje je držao u jednoj koloni i ona je došla pred Châtillon, neslužbeni "glavni grad" pobunjeničke teritorije koji je branio Louis de Lescure sa oko 4000 ljudi. Lescure je zatražio pomoć od drugih pobunjeničkij vođa, ali su mu Henri de La Rochejaquelein i Jean-Nicolas Stofflet mogli dodati samo 2000 ljudi, pa je zbog toga bio brojčano inferioran Chalbosovim republikancima koji su brojali oko 11000 ljudi. Došlo je do borbe koja je odlučena kada je republikanska konjica pod generalom Westermannom došla u pobunjeničku pozadinu, izazvaši paniku u njihovim redovima. Republikanci su nakon toga zauzeli Châtillon i počeli paliti njegovu okolicu. Dva dana kasnije je došlo do Druge bitka kod Châtillona u kojoj su republikanci poraženi, ali grad potpuno uništen.

## Literatura
* Charles-Louis Chassin, *La Vendée Patriote (1793-1800)*, Tome III, édition Paul Dupont, 1893-1895, p.&nbsp;196-198.
* Yves Gras, *La Guerre de Vendée*, éditions Economica, 1994, p.&nbsp;81.
Druga bitka kod Châtillona

**Druga bitka kod Châtillona** se odigrala 11. oktobra 1793. godine na zapadu Francuske za vrijeme Vandejskog rata između snaga republikanske vlade na jednoj, i vandejskih kontrarevolucionarnih pobunjenika na drugoj strani. Do nje je došlo dva dana nakon Druge bitka kod Moulin-aux-Chèvresa u kojoj su republikanci bili zauzeli Châtillon, neslužbeni "glavni grad" pobunjeničke teritorije. Sljedeći dan su vođe pobunjeničke Armije Anjoua i Haut-Poitoua zaključili da bi to mogao biti koban udarac po moral njihovih trupa, te su odlučili smjesta izvršiti kontranapad, uzdajući se uz dodatnim pojačanjima stvorenu brojčanu nadmoć. Pobunjenici su uspjeli iznenaditi republikanske prethodnice koje su marširale prema Choletu i Mortagneu te ih odbaciti prema gradu, gdje je glavnina republikanskih snaga još uvijek slavila pobjedu. Iznenađeni republikanci su pobjegli iz grada, ali ih pobunjenici nisu gonili, nego su umjesto toga počeli slaviti i opijati se. Republikanski general Westermann se nije htio pomiriti sa porazom, nego je organizirao manju grupu husara, grenadira i pješadinaca te njome iste večeri izvršio smjeli prepad na grad. Branitelji, koji su najvećim dijelom bili pijani, nisu bili u stanju odmah organizirati otpor, a što je omogućilo Westermannovim ljudima da im nanesu velike gubitke, počnu paliti grad ali i da bez milosti ubijaju civile, uključujući žene i djecu. Pobunjenici su se nakon konfuzne borbe reorganizirali i krenuli u kontranapad, a nakon čega je Westermann shvatio da se ipak mora povući. Ta je nominalna pobjeda, međutim, pobunjenicima malo značila, s obzirom da je grad, na čijim su ulicama bile na hiljade leševa, zahvatio nekontrolirani požar, te su se počeli povlačiti prema Mortagneu. Tako bitka, u kojoj je smrtno ranjen mladi republikanski general René François Lecomte, nije imala pravog pobjednika.

## Literatura
* , p.&nbsp;271-273.
* Charles-Louis Chassin, *La Vendée Patriote (1793-1800)*, Tome III, édition Paul Dupont, 1893-1895, p.&nbsp;198-202.
* , p.&nbsp;141.
* , p.&nbsp;82.
* , p.&nbsp;354-355. tekst na portalu gallica
François Chambon

**François Chambon** (20. august 1744 - 9. oktobar 1793) bio je francuski vojskovođa koji je na strani Republike sudjelovao u Vandejskom ratu.

Karijeru je otpočeo u kraljevskoj vojsci 1771. godine kada se priključio dragunima iz Langedoučke pukovnije; tamo je do godine 1790. napredovao do čina narednika, uglavnom obavljajući logističke dužnosti. Nakon izbijanja Revolucije se priključio Pariškoj nacionalnoj gardi, a godine 1792. vodio regrutaciju za 8. husarsku pukovniju odbivši čin kapetana. U maju 1793. je premješten u Armiju obala La Rochellea te je u njoj sudjelovao u nekoliko bitaka protiv vandejskih pobunjenika. 30. septembra 1793. je unaprijeđen u čin brigadnog generala. Poginuo je u  Drugoj bitci kod Moulin-aux-Chèvresa.

## Izvori

## Literatura
*
* .
* .