Ruski Krstur

**Ruski Krstur** (rusinski: *Ruski Kerestur*) je selo u opštini Kula u Zapadnobačkom okrugu u Vojvodini u Srbiji. Po popisu iz 2011. godine ima 4585 stanovnika, pretežno pripadnika rusinske nacionalnosti. Ruski Krstur je i kulturni centar ove nacionalne manjine u Vojvodini. Prema popisu iz 2002. godine, selo je imalo 5213 stanovnika.

## Geografija
Selo se nalazi na 45°33'45" geografske dužine i 19°25'16" geografske širine. To je prostor srednje Bačke koji se odlikuje povišenim lesnim zaravnima. Selo je se jugozapadnim delom naslonjeno na kanal Kosančić - Mali Stapar koji prpada sistemu kanala DTD. Kroz selo prolazi magistralni put M-3 (Bogojevo - Karavukovo - Odžaci - Kula - Vrbas), koji ga dobro povezuje sa svim delovima Vojvodine.

## Historija
Ruski Krstur je najstarije rusinsko mesto. Ranije se zvao Bač Kerestur. Mesto je, 1751. godine zvanično priznato kada je u Krsturu živelo oko 80 rusinskih porodica koje su se tu doselile još 1745/46. godine sa Hornjice (Zakarpatje) na Kosceljisko (to je pustara između Krstura i Kule). Velika većina ih je došla iz okoline Košica, Užgoroda, Miškolca. U prvom navratu se doselilo 11 osoba ili porodica kako je zapisano u Austrougarskim arhivima. Oni su napustili svoju postojbinu u potrazi za boljim životom. Kulske vlasti su Rusinske doseljenike primili i poslali da obrađuju pustu i močvarnu zemlju blizu Kule, gde su oni osnovali svoje naselje, današnji Ruski Krstur.

## Demografija
U naselju Ruski Krstur živi 4154 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 41,2 godina (39,6 kod muškaraca i 42,6 kod žena). U naselju ima 2036 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,54.

Ovo naselje je uglavnom naseljeno Rusinima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

U poslednjih 50-ak godina, broj stanovništva Ruskog Krstura opada. Za to ima više razloga. Prvi razlog je nagativan prirodni priraštaj, što je karakteristika cele regije. Drugi razlog je migriranje stanovštva. Do '90-ih godina mladi su odlazili na školovanje u veće centre (Kula, Novi Sad, Subotica...) i tamo su ostajali. Tokom krize i ratova u devedesitama Rusini su počeli emigrirati u zapadne zemlje, najviše u Kanadu. Danas u Kanadi živi veliki broj bivših stanovnika Ruskog Krstura, a i ostalih mesta gde žive Rusini.

## Religija
Rusini su grkokatoličke veroispovesti. Ubrzo po svom doseljavanju na ove prostore osnovali su parohiju i izgradili malu crkvu. Današnja crkva u selu je izgrađena 1784. godine i posvećena je Prenosu Moštiju sv. Nikole. Danas je Ruski Krstur centar egzarhata za Grkokatolike u Srbiji i u Crnoj Gori, a time je crkva postala katedrala (saborna crkva).
Pored sela je izgrađena 1859. crkvica, „Vodica“, na mestu gde su se godinama pre njene izgradnje događala ozdravljenja i prikazanja Bogorodice.
U Ruskom Krsturu žive monahinje „Sestre službenice Presvete Bogorodice“ i „Male sestre“.

## Obrazovanje i kultura
Ruski Krstur je kulturni i prosvetni centar Rusina Srbije. Prva škola je počela sa radom 1753. kao Trivijalna škola, gde se učilo čitanje, pisanje, računanje i osnove crkvenog pevanja sa veronaukom. Škola je na kraju 19. veka postala državna.
Danas u Ruskom Krsturu deluje zabavište, osnovna škola na srpskom i rusinskom jeziku. Gimnazija u selu je jedina srednja škola sa rusinskim kao nastavnim jezikom u Evropi. Od 2009. godine, osim gimnazije, otvoren je i smer turistički tehničar u istoj školi.

Postoji nekoliko kulturnih manifestacija u selu. Najznačajniji je festival kulture Rusina i Ukrajinaca „Crvena ruža“. Zatim „Dramski memorijal Petra Rizniča-Đađe“, kao i kulturna manifestacija „Kostelnikova jesen“.

U Ruskom Krsturu se nalazi i izdavačka kuća „Ruske slovo“ (rusinska reč) sa štamparijom; kao i muzej, galerija i arhiva rusinske istorije.

## Privreda
Zbog izuzetno plodne zemlje o Krsturskom ataru, stanovštvo se od doseljenja, bavi poljoprivredom. Ona je i okosnica privrede sela. Brojna su poljoprivredna gazdinstva. U selu postoji pogon za preradu i smrzavanje hrane. Ruski Krstur je vrlo poznat po proizvodnji paprike. Određeni broj stanovštva je zaposlen u kućnim radionicama za proizvodnju nameštaja, koje je vrlo razvijeno.

## Sport
Sport ima dugu tradiciju. 1923. je osnovan fudbalski klub „Rusin“, iz kojeg je kasnije izraslo istoimeno sportsko društvo. Ovo sportsko društvo neguje brojne sportove, a bavi se i organizacijom sportskih igara „Jaša Bakov“, na kojima učestvuju u turnirima svi rusinski klubovi.

## Reference

## Vanjske veze

* Zvanična prezentacija 
* Prva prezentacija 
* Zavod za urbanizam Kula-Odžaci
* Vodica Ruski Krstur
* Zamak, Ruski Krstur

### Mape
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)