Grafička kartica

**Grafička kartica**, **Grafički adapter**, **VGA kartica** ili **video kartica** je glavni deo na kartici, a njegova uloga je prevođenje binarnog koda u vidljivu sliku na nekom grafičkom izlaznom uređaju. Princip je jednostavan, CPU u saradnji sa nekim softverom, kao što je 3D računarska igra, šalje informacije grafičkom procesoru koji potom obrađuje dobijene informacije i šalje ih na monitor. Grafička kartica se ugrađuje u matičnu ploču, obično u AGP ili PCI Express slot. Može štetiti grafičko izlaznom uredjaju na kome je priključeno kućište bez dobre grafičke kartice.

## Kako radi grafička kartica?
Moderne grafičke kartice su opremljene snažnim grafičkim procesorima koji svojom procesorskom snagom i brojem tranzistora gotovo nadmašuju glavne procesore. Grafički procesor obrađuje podatke koje dobija posredstvom neke sabirnice (najćešće AGP, PCI i PCI Express). Sama arhitektura čipa je najbitnija, što znači da njegove instrukcije i brzina izvođenja istih su glavne odlike jednog GPU-a.

Većina podataka koji dolaze za obradu se privremeno smješta na memoriju koja se nalazi na grafičkoj kartici. Time se obezbjeđuje brz protok i samim time brža obrada grafike, što na kraju daje veći broj slika u sekundi čineći grafičku scenu ljepšom i fluidnijom. Zbog toga proizvođači nastoje poboljšati brzinu RAM-a na kartici koja je davno prevazišla brzinu sistemskog RAM-a. Brzina memorije na grafičkoj kartici je već odavno prešla Gigahercne granice.

## Dijelovi grafičke karte

Glavni dijelovi moderne grafičke kartice su:
* PCB (Printed Circuit Board) je printana ploča na kojoj se nalaze svi ostali dijelovi
* GPU (Grapich Processing Unit) grafički procesor, ujedno i glavni dio koji prevodi binarni kod u sliku)
* RAM (ili VRAM - Video Random Acces Memory), služi za pohranjivanje najnužnijih podataka za GPU, najčešće teksture
* Konektori
** PCI
** AGP
** PCI Express
* Izlazi
** VGA (Video Graphics Array)
** DVI (Digital Visual Interface)
** Video in/Video out (VIVO)

Današnje karte najčešče imaju neku vrstu hladnjaka (aktivnog ili pasivnog) zbog komplikovanosti grafičkog procesora koji je već po broju tranzistora prestigao centralni procesor.

Moćnije kartice obično imaju i pasivne hladnjake (heatstink) na VRAM-u zbog visokih frekvencija koje su i do dva puta veće nego kod običnog RAM-a. RAMDAC je dio koji se brine za prikazivanje i kvalitetu 2D slike, dok 3D slike obrađuje grafički procesor u suradnji sa centralnim procesorom i RAM memorijom......

## Kvalitet, mogućnosti i trendovi
Što je brži GPU i VRAM na grafičkoj karti time je ona bolja i kvalitetnija. Količina memorije nije presudna iako igra ulogu u mogućnostima jedne grafičke karte. Često neke 3D igre nisu u mogućnosti da rade sa starijim grafičkim karticama jer GPU na njoj jednostavno nema instrukcije da ih pokrene. Svake godine se GPU na grafičkoj kartici neprestano unapređuje novim instrukcijama i mogućnostima. U zadnje vrijeme se sve češće promoviraju SLI i Crossfire tehnologije, praktično uparivanja dvije ili više grafičkih kartica (PCI-E obavezno) u jednu matičnu ploču.

## Proizvođači
#### Glavni proizvođači [[GPU|grafičkih čipova (GPU)]]
* Intel - "i" serija
* 3Dlabs - Wildcat Realizm serija
* ATI Technologies - Radeon 7/8/9000 serije, Radeon X serija
* NVIDIA - GeForce uključujući GeForce FX seriju, GeForce 6 seriju, GeForce 7 seriju, i GeForce 8 seriju.

#### Grafički čipovi posebne namjene
* Matrox - Parhelia i P-serija

#### Manji proizvođači [[GPU|grafičkih čipova (GPU)]]
* S3 Graphics - Chrome serija
* XGI Technology Inc. - Volari
* Tech Source - Raptor 
* Falanx Microsystems - Mali

Također pogledajte spisak propalih proizvođača grafičkih čipova.

## Povezano

* Grafički procesor
* Monitor
* Računarska grafika
** 3D računarska grafika
** 2D računarska grafika
* Prikazivanje slike (render)
* SLI tehnologija - Nvidia
* CrossFire tehnologija - ATI/AMD
* Računarske igre
* Shaderi

## Vanjske veze
* Isprobavanje, usporedba i ocjenjivanje grafičkih kartica  - bosanski hardver portal Hardwarebase.net
* Usporedba i spisak grafičkih čipova - PCI Express i AGP