open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Natalija Poklonskaja

**Natalija Vladimirovna Poklonskaja** (; ; 18. mart 1980 - ) je ukrajinska, odnosno ruska pravnica, poznata kao vrhovna tužiteljica Republike Krim u razdoblju pripajanja Rusiji. Od 2016. je zastupnica vladajuće stranke Jedinstvena Rusija u ruskoj Državnoj dumi.

Poklonskaja je na samom Krimu pažnju prvi put privukla 2011. godine, kada je kao državna tužiteljica vodila krivični proces protiv Ruvima Aronova, bivšeg potpredsjednika Vrhovnog sovjeta Republike Krim, optuženog za korupciju i povezanost sa organiziranim kriminalom. Iste godine je imenovana za simferopoljskog tužitelja zaduženog za zaštitu okoliša. Nakon toga je premještena u Kijev, u ured Vrhovnog tužitelja Ukrajine.

25. februara 2014. je u Kijevu podnijela ostavku, objavivši kako ne priznaje pro-zapadnu vlast koja je na vlast došla tokom Ukrajinske revolucije. Ostavka nije prihvaćena. Umjesto toga, Poklonskaja se vratila na rodni Krim.

11. marta ju je premijer Sergej Aksjonov imenovao vrhovnom tužiteljicom. Na svojoj prvoj pres-konferenciji je izazvala veliku pažnju zbog svog neuobičajeno atraktivnog izgleda, a u roku od nekoliko dana je postala Internet fenomen, zahvaljujući novostvorenim poklonicima u Istočnoj Aziji koji su počeli raditi njene slike u anime stilu. 

## Napomene

## Izvori

## Vanjske veze

* Natalia Poklonskaya's press conference on 11 March 2014 - by *Argumenty Nedeli Crimea* on YouTube
Elektroencefalografija

**Elektroencefalografija** je posebna neurofiziološka metoda koja registruje moždanu električnu aktivnost preko elektroda smeštenih na poglavini (što je najčešći vid korišćenja) ili subduralno odnosno unutar moždanog tkiva (što se koristi u preoperativnoj pripremi bolesnika sa epilepsijom). Rezultujući dijagram je poznat kao elektroencefalogram (**EEG**) koji je, ranije, preko posebnih pera osetljivih na izmenu napona, iscrtavan na papiru, a u sadašnjici češće zastupljen u vidu digitalnog crteža korišćenjem računara.

EEG beleži moždane talase koji su prema frekvenciji podeljeni na delta talase (aktivnost do 4 herca), teta talase (od 4 do 8 herca), alfa talase (od 8-12 herca) i beta talase (preko 12 herca). Pojedina normalna (budnost, spavanje, dremanje) i patološka stanja (epilepsija, encefalopatija, moždani udar ili druge strukturne lezije mozga) imaju svoj specifičan EEG zapis, zahvaljujući kojem je EEG uvršten kao neophodna dijagnostička metoda u ispitivanju epilepsije.

## Ograničenja
Nažalost, EEG ima svoja značajna ograničenja. Ona se odnose na malu prostornu (EEG beleži električnu aktivnost sa svega 1/3 moždane kore) i vremensku (EEG se u standarnim uslovima beleži u vremenskom trajanju od dvadeset minuta). Ova ograničenja se delom mogu prevazići upotrebom metoda aktivacije (hipeventilacija, fotostimulacija) ili produženjem snimanja u specifičnim fiziološkim stanjima (spavanje nakon dužeg perioda nespavanja).

## Reference

## Vanjske veze

* Tanzer Oguz I., (2006) Numerical Modeling in Electro- and Magnetoencephalography, Ph.D. Thesis, Helsinki University of Technology, Finland.
* A tutorial on simulating and estimating EEG sources in Matlab 
* A tutorial on analysis of ongoing, evoked, and induced neuronal activity: Power spectra, wavelet analysis, and coherence
* Scholarpedia EEG
Blizanci (razvrstavanje)

**Blizanci** mogu da budu:

* Blizanac, situacija u kojoj se dva embriona koja u telu majke istovremeno razvijaju i rode se neposredno jedan posle drugog
* Blizanci (horoskop), znak u horoskopu
* Sazvežđe Blizanci, jedno od sazvežđa

ili:

* , naselje u opštini Istočni Stari Grad, grad Istočno Sarajevo, Republika Srpska, BiH
* Blizanci (Stari Grad), naselje u opštini Stari Grad, grad Sarajevo, Federacija BiH, BiH
* , naselje u opštini Čitluk, Federacija BiH, BiH
* Blizanci (Makedonija), naselje u opštini Kratovo, Severna Makedonija

ili:

* ''Blizanci'' (TV film), jugoslavenski film iz 1962.
* ''Blizanci'' (film iz 1988), američki film iz 1988.
* , jugoslavenski film iz 2001.
* Blizanci (muzički sastav), muzički sastav
Enureza

**Enureza** je poremećaj u kontroli bešike koji se sastoji u nevoljnom mokrenju. Pošto se enureza češće javlja noću nego danju, ovaj poremećaj se naziva i enuresis nocturna (noćno mokrenje).

*Noćno mokrenje* predstavlja stanje u kojem dete, nakon četvrte godine života, ne može kontrolisati upravo započeti proces mokrenja u toku sna, iako nema vidljivih problema u funkcionisanju odgovornih organa. Noćno mokrenje delimo prema vremenu nastanka i vremenu trajanja na: 
* primarno kada dete od rođenja nije prestajalo da mokri i 
* sekundarno kada je dete imalo „suvi period“ od najmanje šest meseci.

Noćno mokrenje ima oko 15% dece uzrasta od 5 godina, oko 10% dece uzrasta od 7 godina i oko 2% dece uzrasta od 15 godina. Iz ovih podataka vidimo da broj dece sa noćnim mokrenjem opada sa uzrastom, što se dovodi u vezu sa sazrevanjem centralnog nervnog sistema. Noćno mokrenje je tri puta češće kod dečaka nego kod devojčica.

## Uzroci

Uzroci nastanka noćnog mokrenja mogu biti: nasledni, organski, funkcionalni i psihogeni.

Najvažniji funkcionalni uzroci koji dovode do stanja noćnog mokrenja su:
# Dubok (tvrd) san,
# Mali kapacitet bešike,
# Zatvor,
# Preosetljivost na određene vrste hrane i pića,
# Povećana proizvodnja urina

Psihološki uzroci nastanka noćnog mokrenja su usko povezani sa strukturom ličnosti enuretičnog deteta, njegovim navikama, psihodinamikom porodice, ali i sa dešavanjima u neposrednoj okolini deteta, koja mogu da budu „obarač“ () koji dovodi do pojave noćnog umokravanja. Iz prethodnog možemo veoma lako zaključiti da sledeći psihološki razlozi mogu da prouzrokuju stanje noćnog mokrenja: hiperaktivnost (ADHD sindrom), Stres, habitualna polidipsija (pijenje iz navike) i stimulisanje negativnog ponašanja.

## Lečenje
Lečenje se sastoji iz tri dela:
* Sprovođenje dijetetsko-higijenskog režima življenja i poštovanja opštih pravila tretmana,
* Sprovođenje vežbi za maturaciju CNS, relaksaciju, stabilizovanje pažnje, razvijanje imaginacije,
* Primena medikamentozne terapije.

## Izvori
Demijelinizirajuće bolesti

**Demijelinizirajuće bolesti** su bolesti nervnog sistema kod kojih je mijelinski omotač neurona oštećen. To ometa provođenje signala kroz oštećene nerve, što uzrokuje umanjenje senzitivnosti, pokretljivosti, spoznaje, ili drugih funkcija koje su zavisne od integriteta nervnih vlakana.

Termin opisuje učinak bolesti, a ne njen uzrok. Neke demijelinizirajuće bolesti su uzrokovane genetičkim, neke infektivnim agentima, neke autoimunim reakcijama, a neke nepoznatim faktorima. Organofosfati, su klasa hemijskih jedinjenja koja su aktivni sastojak komercijalnih insekticida kao što su preparat za kupanje ovaca, herbicid, i preparata za tretman životinja protiv buva, itd., koji takođe mogu da demijeliniziraju nerve.

Neuroleptici mogu prouzrokovati demijelinaciju.

## Demijelinizirajuće bolesti [[centralni nervni sistem|centralnog nervnog sistema]]
* Multipla skleroza (zajedno sa sličnim bolestima zvanim idiopatske inflamatorne demijelinizirajuće bolesti)
* Transverzalni mijelitis
* Devicova bolest 
* Progresivna multifokalna leukoencefalopatija
* Optic neuritis
* Leukodistrofije

## Demijelinizirajuće bolesti [[periferni nervni sistem|perifernog nervnog sistema]]
* Gijen-Bareov sindrom i njegov hronični ekvivalent, hronična inflamatorna demijelinizirajuća polineuropatija
* Anti-MAG periferna neuropatija
* Charcot-Marie-Tooth bolest

## Povezano
* Granični oblici multiple skleroze – Idiopatska inflamatorna demijelinizirajuće bolest (IIDD)
* Lezija projekat (multipla skleroza)
* Mijelin projekat

## Reference

## Vanjske veze
* Demyelination.net
Interferon tip I

Ljudski **[[Interferon]]i tip I** su velika i rastuća grupa IFN proteina. Svi tip I interferoni se vezuju za specifični receptorski kompleks na ćelijskoj površini poznat kao IFN-α receptor (IFNAR) koji se sastoji od IFNAR1 i IFNAR2 lanaca.

Homologni molekuli sa tipom I IFN su nađeni u mnogim vrstama, uključujući sve sisare, kao i kod nekih vrsta ptica, reptila, amfibija i riba.

## Tipovi kod sisara

Homologni molekuli sa tipom I IFN su nađeni u mnogim vrstama, uključujući sve sisare, kao i kod nekih vrsta ptica, reptila, amfibija i riba.

### IFN-α
IFN-α proteine proizvode leukociti. Oni uglavnom funkcionišu kao deo odgovora urođenog imunskog sistema na viralne infekcije. Postoji 14 pod-tipova, i oni se nazivaju IFNA1, IFNA2, IFNA4, IFNA5, IFNA6, IFNA7, IFNA8, IFNA10, IFNA13, IFNA14, IFNA16, IFNA17, IFNA21. Geni za IFN-α molekule su grupisani na hromozomu 9.

IFN-α se takođe pravi sintetičkim putem kao medikacija. Postoje dva tipa: 
* Pegilirani interferon alfa-2a
* Pegilirani interferon alfa-2b

### IFN-β
IFN-β{- proteini se proizvode u velikim količinama od strane fibroblasta. Oni imaju antiviralnu aktivnost, uglavnom u okviru urođenog imunog odgovora. Dva tipa IFN-β su poznata, IFN-β1 (IFNB1) i IFN-β3 (IFNB3) (gen označen sa IFN-β2 je zapravo IL-6).

### IFN-ε, –κ, -τ, -δ, i –ζ

IFN-ε, –κ, -τ, i –ζ izgleda, da postoji samo jednu izoforma kod ljudi, . Samo preživari kodiraju IFN-τ, IFN-ω varijantu. Do sada, IFN-ζ je nađen samo kod miševa, dok je strukturni homolog, IFN-δ nađen u raznovrsnom nizu placentalnih sisara koji nisu primati i glodari. Većina ali ne svi placentalni sisari kodiraju funkcionalne IFN-ε i IFN-κ gene.

### IFN-ω

IFN-ω, mada je samo jedna funkcionalna forma opisana do sad (), postoji nekoliko pseudogena: , , , , , , i  kod ljudi. Mnogi ne-primatni placentalni sisari izražavaju više IFN-ω pod-tipova.

### IFN-ν

Ovaj pod-tip tipa I IFN je nedavno bio opisan kao pseudogen kod ljudi, ali je potencijalno funkcionalan u genomu domaće mačke.

## Izvori i funkcija

IFN-α i IFN-β se izlučuju is mnogih ćelijskih tipova uključujući limfocite (NK ćelije, B-ćelije i T-ćelije), makrofage, fibroblaste, endotelijalne ćelije, osteoblasti i druge. Oni stimulišu makrofage i NK ćelije da proizvedu antiviralni odgovor, i oni su aktivni protiv tumora. Nedavno su plazmacitoidne dendritske ćelije bile identifikovane kao najpotentniji proizvođači tipa I interferona u odgovoru na antigen, i bile su nazvani prirodne IFN proizvodeće ćelije.

IFN-ω se oslobađa iz leukocita na mestu viralne infekcije ili tumora.

## Reference

## Vanjske veze
*
EEG

**EEG** se može odnositi na:
* Elektroencefalografija, neurofiziološka metoda 
* Elektroencefalogram, uređaj
* Emperor Entertainment Group, preduzeće
Blizanac

**Blizanci** predstavljaju dva embriona koji se u telu majke istovremeno razvijaju i rode se neposredno jedan posle drugog. Ako se radi o tri, četiri ili više embriona onda su u pitanju trojke, četvorke, petorke itd.

Kod čoveka, a i ostalih sisara, razlikuju se:

* dvojajni ili fraternalni, dizigotni, bigerminalni blizanci i
* jednojajni, koji se nazivaju još i identični, monozigotni, monogerminalni.

## Dvojajčani blizanci

Dvojajni blizanci su oni blizanci koji se razvijaju iz iz dve jajne ćelije od kojih je svaka oplođena drugim spermatozoidom. Mogu da budu istog ili različitih polova, a po genetskom sastavu su različiti onoliko koliko su različita i braća/sestre koja nisu blizanci.

Razlikuju se dva tipa ovih blizanaca:
* oni koji su poreklom iz dve jajne ćelije koje su se razvijale u zasebnim Grafovim folikulima; kod njih svako jaje ima posebnu ovojnicu (deciduu) i placente su udaljene jedna od druge;
* oni koji su poreklom iz dve jajne ćelije koje su se razvijale u istom Grafovom folikulu; njihove placente su blizu jedna drugoj i imaju zajedničku ovojnicu.

Pored dvojajnih mogu se javiti i višejajni blizanci. Postoji određeno pravilo da što su blizanci brojniji time se ređe javljaju u ljudskim populacijama. Dakle, najbrojniji su dvojajni, dok procenat opada kada se radi o trojkama, četvorkama itd.

Procenat javljanja blizanaca varira kod različitih naroda. Dvojajni blizanci su najbrojniji u Belgiji, Finskoj, Danskoj, Švedskoj i Norveškoj, dok se najređe javljaju kod Kineza (0,3%) i Vijetnamaca (samo 0,01%).

Kod dvojajnih blizanaca može se dogoditi da jajne ćelije budu oplođene spermatozoidima dva muškarca. To dokazuje slučaj kada su rođeni blizanci od kojih je jedan bio belac, a drugi mešanac belca i crnca.

## Jednojajčani blizanci

Jednojajni blizanci nastaju oplođenjem jedne jajne ćelije jednim spermatozoidom, a neposredno posle oplođenja dolazi do podele oplođenog jajeta na dva jednaka dela. Pošto se oplođeno jaje podeli mitozom (vidi brazdanje) oni su genetički potpuno identični pa su usled toga i istog pola. Jednojajni blizanci se smatraju prirodnim klonovima. Slično dvojajnim blizancima i jednojajni mogu biti trojke, četvorke i petorke.

Ako se oplođena jajna ćelija ne podeli potpuno, već nekim delom embrioni ostaju spojeni onda mogu nastati **[[sijamski blizanci]]** ili dvojne nakaze Sijamski blizanci su često jedan prema drugome simetrični kao lik u ogledalu (vidi sliku). Učestalost jednojajnih blizanaca kod svih naroda je skoro jednaka tj. iznosi oko 0,2% za dvojke.
 

## Literatura
* Ćurčić, B: Razviće životinja, Naučna knjiga, Beograd, 1990.
* Popović, S: Embriologija čoveka, Dečje novine, Beograd, 1990
* Pantić, V: Embriologija, Naučna knjiga, Beograd, 1989
* Hale. W, G, Morgham, J, P: Školska enciklopedija biologije, Knjiga-komerc, Beograd
* Mariček, Magdalena, Ćurčić, B, Radović, I: Specijalna zoologija. naučna knjiga, Beograd, 1986

## Vanjske veze
* BioNet škola
Pseudogen

**Pseudogeni** su nefunkcionalni srodnici gena koji su izgubili sposobnost kodiranja proteina ili više ne bivaju izraženi u ćeliji. Mada neki od njih nemaju introne ili promotere (to su najčešće pseudogeni koji su kopirani sa iRNK i inkorporisani u hromozome, poznati kao *obrađeni pseudogeni*), većina poseduje genu slične osovine (kao što su promoteri, CpG ostrva, i splajsna mesta). Oni se smatraju nefunkcionalnim zbog njihovog nedostatka sposobnosti da kodiraju proteine, što je posledica raznih genetičkih oštećenja (prerani stop kodoni, pomeranja okvira čitanja, ili odsustva transkripcije), ili zbog njihove nesposobnosti da kodiraju RNK (kao kod rRNK pseudogena)..

Pseudogeni se generalno smatraju zadnjom stanicom genomskog materijala koja može biti uklonjena iz genoma, te se često obeležavaju kao DNK smeće. Uprkos takvog statusa, pseudogeni sadrže fascinantne biološke i evolucione istorije unutar svojih sekvenci. Razlog za to je zajednička istorija pseudogena i funkcionalnih gena. Na isti način na koji je Darvin posmatrao dve vrste za koje je moguće da su imale zajedničkog prethodnika čemu su sledili milioni godina evolucionog razilaženja, pseudogen i njegov asocirani funkcionalni gen takođe imaju zajedničkog prethodnika i razišli su se kao zasebni genetički entiteti tokom miliona godina.

## Reference

## Povezano
* Molekulska evolucija
* Retrotranspozon

## Vanjske veze
* Baza podataka pseudogena 
* Hoppsigen baza podataka
Ćelije ubice

**Ćelije ubice** ili **Prirodne ćelije ubice** (), poznate po svom akronimu **NK ćelije** (od ), su posebna grupa limfocita koji imaju ulogu u odbrani organizma protiv virusa i tumorskih ćelija. Ćelije ubice ne spadaju ni u B ni u T limfocite već pripadaju nespecifičnom imunitetu.

## Izgled i građa

Ćelije ubice su krupne mononukleusne ćelije sa velikim brojem granula u citoplazmi. Na njihovoj membrani se ne nalazi T ćelijski receptor, ćelijski marker limfocita CD3 (), niti membranski imunoglobulini B limfocita (receptor B limfocita). U citoplazmatskim granulama nalaze se razne citotoksične supstance: perforini, granzimi, granulozini itd. Perforini stvaraju otvore u membrani ciljnih ćelija, dok granzimi i druge supstance mogu da liziraju ćelije ili da izazovu njihovu apoptozu. Granulozini imaju i antibiotsko dejstvo tj. mogu eliminisati mikroorganizme unutar zaraženih ćelija. Najviše su zastupljene u krvi i slezini. Ove ćelije poseduju osobinu da bez dodatne aktivacije (čak i u laboratorijskim uslovima) bijaju druge ćelije po čemu su dobile i svoje ime. Od ćelijskih markera ispoljavaju CD16 i CD56 molekule (, ;), po čemu se mogu identifikovati.

## Mehanizam dejstva

NK ćelije prepoznaju ćelije zarežene virusima i tumorske ćelije putem prepoznavanja anomalija na njihovoj ćelijskoj membrani, a zatim se za njih vezuju i ubijaju ih. Aktivnost ćelija ubica se reguliše preko aktivirajućih i inhibišućih signala. Ukoliko NK ćelije prepoznaju normalne molekule I klase glavnog histokompatimiblnog sistema (GHK) (), koje ispoljava većina ćelija organizma (sve ćelije koje sadrže jedro i trobociti), ne dolazi do njihove aktivacije tj. inhibišu se. Tumorske ćelije i ćelije zaražene virusima putem molekula I klase GHK „prezentuju“ strane, virusne antigene (ili izmenjene sopstvene antigene), što dovodi do aktivacije NK ćelija i liziranja zaraženih ćelija, putem oslobađanja toksičnih supstanci deponovanih u granulama ili aktivacijom programirane ćelijske smrti (apoptoze) 

NK ćelije mogu da sekretuju neke i citokine kao npr. interferon γ, što pojačava imunološki odgovor. 
Ćelije ubice mogu delovati samostalno bez podrške ostalih elemenata odbrambenog sistema, predstavljaju važan element prve linije odbrane organizma, jer ne zahtevaju vreme potrebno za ljihovu aktivaciju, kao što je to slučaj sa ostalim limfocitima. Međutim u toku imunološke reakcije često deluju zajedno sa drugim delovima ovog sistema. Tako npr. antitela koja se vezuju za miroorganizme mogu olakšati vezivanje i dejstvo ćelija ubica (tzv. citotoksične reakcije zavisne od antitela ), takođe i neki citokini: interleukin 15 i interleukin 12 (koje uglavnom luče makrofazi), pojačavaju aktivnost ćelija ubica.

## Povezano
* Imunološki sistem
* Drugi tip preosetljivosti
* Apoptoza
* Limfociti

## Reference

## Literatura
* 

## Vanjske veze

* Vikimedijina baza podataka
Limfokin

**Limfokini** su citokini koje proizvode imunske ćelije poznate kao limfociti. Oni su proteinski medijatori koje tipično proizvode T ćelije, čime one usmeravaju odgovor imunskog sistema putem interćelijske signalizacije. Limfokini imaju brojene uloge, u koje se ubrajaja privlačenje drugih imunskih ćelija, kao što su makrofage i drugi limfociti, ka mestu infekcije, kao i njihova naknadna aktivacija kojom se pripremaju za imunski odgovor. Limfociti u cirkulaciji mogu da detektuju veoma male koncentracije limfokina i da se kreću u smeru koncentracionog gradijenta prema mestu gde je imunski odgovor neophodan. Limfokini pomažu B ćelijama da proizvedu antitela.

Važni limfokini koje luče T pomoćne ćelije su:
* Interleukin 2
* Interleukin 3
* Interleukin 4
* Interleukin 5
* Interleukin 6
* Granulocit-makrofagna kolonija-stimulišući faktor
* Interferon-gama

## Reference

## Vanjske veze
* 
*
TATA Kutija

**TATA Kutija** je sekvenca koja kodira za neophodan protein koji je bitan u formiranju mašinerije za inicijaciju kojom upravlja enzim RNK Polimeraza II. Međutim, enzim RNK polimeraza II ne može samostalno da prepozna TATA Kutiju, već su potrebni transkripcioni faktori koji pomažu pri tome. 

**Transkripcioni faktori** koji prepoznaju TATA Kutiju su TFIIB, TFIID, TFIIF, TFIIE i TFIIH. Prema nomenklaturi, transkripcioni faktori se obeležavaju sa TF, što stoji za transkripcioni faktor, II za RNK polimerazu II, dok su B, D, F, E i H individualni faktori.

TATA Kutija se nalazi na molekulu DNK između -31 i -25.

## Literatura

* Dumanović, J, marinković, D, Denić, M: Genetički rečnik, Beograd, 1985.
* Kosanović, M, Diklić, V: Odabrana poglavlja iz humane genetike, Beograd, 1986.
* Lazarević, M: Ogledi iz medicinske genetike, Beograd, 1986.
* Marinković, D, Tucić, N, Kekić, V: Genetika, Naučna knjiga, Beograd
* Matić, Gordana: Osnovi molekularne biologije, Zavet, Beograd, 1997.
* Prentis S: Biotehnologija, Školska knjiga, Zagreb, 1991.
* Ridli, M: Genom - autobiografija vrste u 23 poglavlja, Plato, Beograd, 2001.
* Tatić, S, Kostić, G, Tatić, B: Humani genom, ZUNS, Beograd, 2002.
* Tucić, N, Matić, Gordana: O genima i ljudima, Centar za primenjenu psihologiju, Beograd, 2002.
* Švob, T. i sradnici: Osnovi opće i humane genetike, Školska knjiga, Zagreb, 1990.
* Šerban, Nada: ćelija - strukture i oblici, ZUNS, Beograd, 2001
Tropanski alkaloid

Osnovni skelet **tropanskih [[Alkaloidi|alkaloida]]** je prsten nortropana (kondenzovani piperidinski i pirolidinski prsten).

Tropanski alkaloidi su derivati nortropana, a dele se na tri grupe (sa supstituentima u sledećim položajima):
* grupa tropina (3-OH; 8-CH3);
* grupa skopina (3-OH; 6,7-O; 8-CH3);
* grupa ekgonina (3-OH; 2-COOH; 8-CH3).

U prvu grupu spadaju derivati tropina (*[[hioscijamin]]* i njegov racemat *[[atropin]]*).
Najvažniji alkaloid druge grupe je *[[skopolamin]]*, a treće *[[kokain]]*.

Atropin deluje na centralni nervni sistem i širi zenice, a analogno deluje i hioscijamin i skopolamin. Kokain paralizuje periferni nervni sistem, a stimuliše centralni nervni sistem (izaziva nemir, razdražljivost, ali i povećanje radne sposobnosti). Zloupotreba kokaina dovodi do toksikomanije sa veoma opasnim posledicama.

Hioscijamin i skopolamin se dobijaju iz biljaka familije Solanaceae (pomoćnice)velebilja i bunike). Atropin se u novije vreme dobija sintezom. Krajevi sa tropskom klimom (Južna Amerika, Zapadna Indija) bogati su u biljkama roda Erythroxylon coca čije se lišće koristi kao sirovina u farmaceutskoj industriji za dobijanje kokaina.

## Povezano
* Tropan

## Reference

## Vanjske veze
Tireostimulišući hormon

**Tireostimulišući hormon (TSH)** ili **tireotropni hormon** je hormon prednjeg režnja hipofize koji izaziva povećano stvaranje i oslobađanje hormona tiroksina i tironina iz štitaste žlezde. Ovaj hormon takođe izaziva rast štitaste žlezde (deobu njenih ćelija), povećava transport joda u ćelije štitaste žlezde, kao i povećano stvaranje tiroglobulina.

## Građa

Tireostimulišući hormon je glikoprotein molekulske mase oko 30.000 daltona. Oko 15% molekula čine ugljeni hidrati, a ostatak proteini. Izgraćen je iz dve podjedinice: α i β, koje su vezane nekvalentnim vezama. Alfa podjedinica, iste strukture sreće se i kod drugih hormona adenohipofize glikoproteinske prirode: adrenokortikotropnog hormona (ACTH), folikulostimulirajućeg (FSH) i luteinizirajućeg hormona (LH), kao i kod humanog horionskog gonadotropina (HCG). Beta podjedinica je karakteristična za svaki od ovih hormona. Kada su podjedinice razdvojene, gube aktivnost. Gen za α podjedinicu se nalazi na hromozomu 6, dok se gen za β podjedinicu nakazi na 1. hromozomu.

## Dejstvo

TSH višestruko deluje na štitastu žlezdu. Povećava oslobađanje hormona ove žleze: tiroksina i tironina, povećava transport joda u njene ćelije, sintezu tireoglobulina (prethodnik hormona). Tireostimulišući hormon podstiče rast i deobu ćelija štitaste žlezde. Svoje dejstvo tireostimulišući hormon ispoljava vezivanjem za membranske receptore ćelija štitaste žlezde, nakon čega se aktivira anzim adenil ciklazu, koja iz ATP-a proizvodi ciklični adenozin monofosfat (c-AMP). C-AMP posreduje u prenosu inf do jedra ćelija, gde se vrši proces prepisivanja genetičke informacije na RNK.

## Regulacija

Tireostimulišući hormon stoji pod kontrolom tirotropin oslobađajućeg hormona (TRH) hipotalamusa. Hormoni štitne žlezde: tiroksin i tironin mehanizmom negativne povratne sprege inhibišu lučenje ovog hormona. Kada koncentracija tiroksina i tironina padne, inhibicija se otklanja. Ova dva hormona takođe inhibišu i lučenje TRH na isti način. 
Somatostatin takođe može da inhibira lučenje TSH.

## Poremećaji
* Visoke vrednosti tireostimulišućeg hormona se najčešće sreću kod kod primarnog hipotireoidizma.
* Niske vrednosti ovog hormona se najčešće sreću kod primarnog hipertireoidizma.

Zato se kod sumnje na poremećaj funkcije štitaste žlezde često određuje koncentracija ovog hormona u krvi.

## Povezano
* Hipofiza
* Tiroksin
* Tironin
* Štitasta žlezda
* Tireotropin oslobađajući hormon
* Hipertireoidizam
* Hipotireoidizam
* Adrenokortikotropni hormon (ACTH)
* Folikulostimulirajući hormon (FSH)
* Luteinizirajući hormon (LH)
* Humani horionski gonadotropin (HCG)

## Reference

## Literatura
* 

## Vanjske veze
* MedlinePlus article
Tironin

**Tironin** je organsko jedinjenje, koje sadrži 15 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 273,284 ''Da''. On je dejodirana forma tiroksina.
		
## Osobine

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 

## Vanjske veze

*
Prednji režanj hipofize

**Prednji režanj hipofize** ili **anteriorna hipofiza** (*adenohipofiza*) je jedan od glavnih organa endokrinog sistema. Ona je anteriorni režanj koji zajednosa posteriornim režnjom sačinjava hipofizu. Anteriorna hipofiza reguliše nekoliko fizioloških procesa uključujući stres, rast, reprodukciju i laktaciju. Njene regulatorne funkcije se ostvaruju putem lučenja raznih peptidnih hormona koji deluju na ciljne organe, među kojima su adrenalna žlezda, jetra, kosti, štitna žlezda, i gonade. Anteriornu hipofizu reguliše hipotalamus i putem negativne povratne sprege više ciljnih organa.

Poremećaji anteriorne hipofize su generalno karakterisani presustvom prekomerne ili nedovoljne produkcije hipofiznih hormona. Na primer, prolaktinom je adenom hipofize koji prekomerno proizvodi prolaktin. Kod Šihanovog sindroma anteriorna hipofiza uniformno nekorektno funkcioniše i luči umanjene količine svih hormona. Pravilna funkcija anteriorne hipofize i organa koje ona reguliše se može odrediti putem testova krvi kojima se mere nivoi hormona.

## Dodatne slike

 Image:Gray1180.png|Anteriorna hipofiza
 Image:Nasennebenhöhlen.gif|Sinusi


## Povezano
* Tropički hormoni
* Posteriorna hipofiza

## Literatura

* Marieb, E. 2004. Human Anatomy and Physiology. Benjamin Cummings: New York.
* Wheater, P., Burkitt, H., Daniels, V. 1987. Functional Histology. Churchill Livingstone: New York.

## Vanjske veze
* Embryology at unc.edu
Posteriorna hipofiza

**Posteriorna hipofiza** (*neurohipopfiza*) se sastoji od posteriornog režnja hipofize i dela endokrinog sistema. Uprkos njenog imena, posteriorna hipofizna žlezda nije žlezda sama po sebi, nego je uglavnom kolekcija aksonskih projekcija iz hipotalamusa koje završavaju iza anteriorne hipofize.

## Dodatne slike

Image:Gray1180.png|Posteriorna hipofiza se sastoji od posteriornog režnja hipofizne žlezde
Image:Nasennebenhöhlen.gif|Sinusi
Image:HypothalamicNuclei.PNG|Hipotalamusna jegra


## Reference

## Povezano
* Anteriorna hipofiza
Limbički sistem

**Limbički sistem** je skup moždanih struktura, uključujući i hipokampus, amigdalu, prednje talamičko jedro, septum, te limbički forteks i forniks, koja naizgled podržava razne funkcije, uključujući disanje i ponašanje, kratkoročnu memoriju i ukus. Termin „limbički“ potiče od , za „grancica“. Neki naučnici su predložili da koncept limbičkog sistema treba da bude napušten kao prevaziđen, jer se zasniva više na tradiciji nego na činjenicama.

## Reference

## Vanjske veze
* Limbic System
Hipotalamus

**Hipotalamus** koordinira rad žlezda endokrinog sistema, reguliše emocije, i reguliše određene visceralne aktivnosti (rad određenih unutrašnjih organa). Od njega polazi, i sa ostalim delovima mozga ga povezuje limbički sistem koji je bitan za manifestovanje emocija. Pored njega se nalazi hipofiza i međumozak.


Image:Gray654.png|Median sagittal section of brain of human embryo of three months
Image:Human brain left dissected midsagittal view description 2.JPG|Human brain left dissected midsagittal view
Image:Endocrine central nervous en.svg| Endocrine glands in the human head and neck and their hormones
File:Blausen 0536 HypothalamusLocation.png|Location of the hypothalamus


## Reference

## Literatura
* de Vries, GJ, and Sodersten P (2009) Sex differences in the brain: the relation between structure and function. Hormones and Behavior 55:589-596.

## Vanjske veze
* The Hypothalamus and Pituitary at endotexts.org 
* NIF Search - Hypothalamus  via the Neuroscience Information Framework
* Space-filling and cross-sectional diagrams of hypothalamic nuclei: right hypothalamus, anterior, tubular, posterior.
TRH

**TRH** se može odnositi na:

* Tireotropin oslobađajući hormon, hormon
* Their Royal Highnesses, način oslovljavanja vladara
Šihanov sindrom

**Šihanov sindrom** je sindrom koji karakteriše akutna nekroza prednjeg režnja hipofize i hipopituitarizam, za vreme ili posle porođaja. Sindrom je dobio naziv po Haroldu Šihanu.

## Patofiziologija
Osnovni uzrok oštečenja je nedovoljna opskrba kiseonikom osetljivih ćelija prednjeg režnja hipofize. Tokom trudnoće dolazi do povećanja prednjeg režnja hipofize (adenohipofiza) kao posledica hipertrofije i hiperplazije laktotropnih ćelija, bez pratećeg povećanja u opskrbi krvlju. Uz to, portalni venski krvotok niskog pritiska opskrbljuje prednji režanj hipofize, dok je zadnji režanj hipofize (neurohipofiza) opskrbljen krvlju direktno iz arterija.
Značajnije krvarenje ili hipotenzija za vreme porođaja može dovesti do ishemije ćelija prednjeg režnja hipofize i njihove nekroze. Zadnji režanj je obično nezahvaćen, zbog direktne adekvatne opskrbe krvlju iz arterija.

## Simptomi
Nekroza može zahvatiti čitavi prednji režanj ili samo određene regije i zavisno od toga dolazi do prestanka lučenja svih ili samo određenih hormona. Zavisno od toga koji se hormoni prednjeg režnja prestanu lučiti dolazi do pojave određenih simptoma. Simptomi zbog nedostatka hormona obično se javljaju vrlo rano i otkriju se ili na temelju kliničke slike ili analizom nivoa hormona hipofize.

## Lečenje
U nekim blažim slučajevnima dolazi do spontanog opravka lučenja hormona, a lečenje se provodi nadoknadom hormona hipofize kao i u ostalim slučajevima hipopituitarizma.

## Reference

## Literatura
* 

## Vanjske veze
* 
* Pathology at vcu.edu
Repelant za insekte

**Repelant za insekte** je supstanca koja se primenjuje na kožu, odeću, ili druge površine radi odvraćanja insekata (i artropoda u opšte) od sletanja ili penjanja na tu površinu. Takođe postoje repelanti koji su bazirani na zvuku, posebno ultrazvuku (bezčujnim visokim frekvencijama), mada oni nemaju ekvivalentan efekat.

Repelanti insekata pomažu u sprečavanju i kontroli izvijanja bolesti koje prenose insekti, kao što su malarija, lajmska bolest, denga groznica, bubonska kuga, i groznica Zapadnog Nila. Štetne životinje koje često služe kao vektori za prenos bolesti su insekti: buve, muve, i komarci; i paukoliki ektoparazit krpelj.

## Efektivnost repelanata
Sintetički repelanti su obično efektivniji i dugotrajniji od prirodnih. Putem komparativnih studija je utvrđeno da je IR3535 efektivniji i bolji od DEET u zaštiti od komaraca. Pojedini biljni repelanti mogu da budu veoma efektivni. Repelanti bazirani na eteričnim uljima su često kratkotrani, pošto ta ulja mogu potpuno da ispare.

## Reference

## Povezano
* Mreža za komarce

## Vanjske veze
* Aphid repellents 
* Choosing and Using Insect Repellents - National Pesticide Information Center
* 
* 
* 
*
ACTA

**ACTA** se može odnositi na:

* Trgovinski sporazum protiv krivotvorenja
* Protein indukovanja sklapanja aktina ()
Neutralizacija (hemija)

**Neutralizacija** je hemijska reakcija između kiseline i baze u kojoj se formiraju so i voda. Reakcija je jonskog tipa, egzotermna je i jedna od najvažnijih reakcija u neorganskoj hemiji.

Neutralizacija se uglavnom odvija u rastvoru supstanci gde su one disosovane na jone. U najopštijem slučaju reakcija se svodi na sledeće:
:**kiselina + baza → so + voda**
:H2SO4(aq) + 2NaOH(aq) → Na2SO4(aq) + 2H2O(l)

Reakcija je moguća, i do nje dolazi, zato što se kao proizvod reakcije stvara slabo disosujuća supstanca (slab elektrolit) - voda.

Drugačije prikazano, jasno je da se reakcija svodi na kombinovanje katjona vodonika i hidroksidnih anjona do vode.
:2H+ + SO42- + 2Na+ + 2OH- → 2Na+ + SO42- + 2H2O

Ukoliko se skrate isti joni sa obe strane reakcije ostaje:
:2H+ + 2OH- → 2H2O 
::ΔrH = -111,8 kJ/mol

Kao što se primećuje, reakcija je jako egzotermna.

Osim opšteg slučaja, reakcije neutralizacije se odvijaju i između sledećih kombinacija jedinjenja:
:**anhidrid kiseline + baza → so + voda**
:**anhidrid baze + kiselina → so + voda**

Neutralizacija ne mora biti potpuna, već i delimična, pri čemu nastaju kisele/bazne soli:
:H2SO4(aq) + NaOH(aq) → NaHSO4(aq) + H2O(l)
:HCl(aq) + Mg(OH)2(aq) → Mg(OH)Cl(aq) + H2O(l)

Reakcija neutralizacije bitna je i u analitičkoj hemiji gde je posebno mesto našla u kiselo-baznoj titraciji koja se koristi za određivanje kvantitativnih osobina rastvora poznate kiseline/baze. U rastvor koji se ispituje dodaje se indikator kiselosti, koji u zavisnosti od pH sredine menja boju. Zatim se pristupa titrisanju do neutralizacije rastvora (utvrđuje se prema boji koja potiče od indikatora), merenju utroška titranta a rezultat se dobija jednostavnim stehiometrijskim proporcijama.

Reakcije neutralizacije odvijaju se i u organizmu. Primer su antacidi koji neutrališu želudačnu kiselinu kod osoba sa pojačanim lučenjem iste.

## Reference

## Literatura
* Metcalf & Eddy. *Wastewater Engineering, Treatment and Reuse*. 4th ed. New York: McGraw-Hill, 2003. 526-532.
* 

## Povezano
* Teorije kiselina i baza
* Jonska reakcija
Gliceril trinitrat (farmakologija)

**Gliceril trinitrat** (GTN) je alternativno ime za hemikaliju nitroglicerin. Ovo jedinjenje se koristi za tretiranje angine i zatajenja srca. U upotrebu je ušlo 1879. godine. Uprkos duge istorije, mehanizam formiranja azot-monoksida (NO) iz GTN i metaboličke posledice ove bioaktivacije još uvek nisu u potpunosti izučene.

Gliceril trinitrat je organsko jedinjenje, koje sadrži 3 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 227,087 ''Da''.
		
## Osobine

## Reference

## Literatura

* 
* 

## Vanjske veze

* Glyceryl trinitrate (pharmacology)
Port Arthur, Tasmania

**Port Arthur** je danas malo selo i muzej na otvorenom u australskoj državi Tasmanija od 499 stanovnika.

Tokom 19. vijeka to je bio jedan od najstrožih britanskih zatvora, danas je to jedan od jedanajest lokaliteta poznatih kao Australske kažnjeničke kolonije koje su 2010. uvrštene na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Australiji i Oceaniji.
## Geografija
*Port Arthur* leži na jugozapadu otoka Tasmanija, u malom zaljevu poluotoka Tasman udaljen oko 60 km jugoistočno od glavnog grada Tasmanije - Hobarta, sa kojim je povezan otočkom magistralom.
## Historija
Port Arthur je osnovao 1830. general i tadašnji guverner Tasmanije - George Arthur, kao kažnjeničku koloniju - zatvor za najteže višestruko osuđivane britanske kriminalce . Između 1835. do 1849. u zatvorskom kompleksu, djelovao je i popravni dom za dječake, izgrađen na stjenovitom rt Point Puer.

Iako je dovoz novih osuđenika prestao 1853. kažnjenička kolonija, funkcionirala je još 24 godina, tako da je kroz zatvor prošlo negdje između 12.000 do 14.000 zatvorenika. 
Sami zatvorenici podigli su između 1836. - 1840. crkvu, na lokalitetu Otok mrtvih (Isle of the Dead), oko koje je bilo groblje, u kojem su pokapali umrle, ali bez ikakvih oznaka (jer na to nisu imali prava).

Danas je kažnjenička kolonija - Port Arthur, čiji su objekti djelomično restaurirani, jedna od najvećih turističkih atrakcija Tasmanije, kao što je to i čitav poluotok Tasman, koji ima status najviše kategorije australske baštine.

Nekadašnji zatvor Port Arthur, postao je ponovno vijest dana 28. aprila 1996. kad je gnjevni i dobro naoružani Martin Bryant, pobio 35 posjetioca.
 
## Atrakcije

Port Arthur uvršten je na UNESCO-v popis kao izvrstan primjer načina kolonijalne ekspanzije, u kom se je i penalni sistem, koristio u tom cilju.

Port Arthur bio je na glasu kao jedan od najstrožih zatvora svog vremena, u kom su uvjeti bili toliko teški (prisilni rad po cijeli dan) da je i sama priča o njemu preventivno djelovala na smanjenje kriminala po Britanskom carstvu i njegovim kolonijama.
## Izvori

## Vanjske veze

* ''Službene stranice grada'' 
* ''Port Arthur'' na portalu Encyclopædia Britannica
Tireotropin oslobađajući hormon

**Tireotropin oslobađajući hormon** () (**TRH**) ili **tireotropin oslobađajući faktor** je hormon hipotalamusa koji stimuliše lučenje tireotropin stimulišućeg hormona iz prednjeg režnja hipofize.

## Građa

Tireotropin oslobađajući hormon je izgrađen iz samo 3 aminokiseline (tripeptid). Molekulska masa mu je oko 360 Daltona. Stvara se u hipotalamusu, a zatim izlučuje u hipofiznu portnu cirkulaciju, putem koje dospeva do hipofize. Poluživot ovog hormona je oko 4 minuta, a razgrađuje se u jetri i bubrezima.

## Dejstvo

Tireotropin oslobađajući hormon deluje na ćelije prednjeg režnja hipofize koje luče tireostimulišući hormon (TSH). Hormoni štitaste žlezde: tiroksin i tironin mehanizmom negativne povratne sprege inhibišu lučenje TRH i TSH. Kad njihova koncentracija u krvi opadne, izostaje inhibicija i TRH se luči. I tireostimulišući hormon može istim mehanizmom da smanji lučenje tireotropin oslobađajućeg hormona.

## Povezano
* Tireostimulišući hormon 
* Hipofiza
* Tiroksin
* Tironin
* Štitasta žlezda
* Hipotalamus
* Hipertireoidizam
* Hipotireoidizam

## Literatura
* Darinka Koraćević; Gordana Bjelaković; Vidosava Đorđević: *Biohemija*, Savremena administracija
Veliki razvodni masiv

**Veliki razvodni masiv**, **Istočno gorje** ili **Istočni Kordiljeri** (engleski: *Great Dividing Range*, *Eastern Highlands*, *Eastern Cordillera*) je najveći i najduži masiv Australije, koji leži na istoku kontinenta, preko država Queensland, New South Wales i Victoria. U masivu leži i najviši vrh Australije – Mount Kosciuszko visok 2228 metara.

## Geografija
Veliki razvodni masiv se proteže od poluotoka York u Queenslandu, na sjeveroistoku Australije, duž pacifičke obale sve do Melbournea na jugu Australije, u ukupnoj dužini od nekih 3700 km.

Duž masiva prolazi i vododjelnica između indijskog i pacifičkog sliva. Na jugu se masiv svija s jedne strane prema zapadu gdje se proteže do Grampiansa, dok se na istoku svija prema otoku Tasmanija. Na sjeveru u Queenslandu mosiv počinje sa prosječnom visinom od 600 do 900 metara, da bi se kako se pomiče prema jugu sve više uzdizao. Najveću visinu ima u Australskim Alpama pored granice između država New South Wales i Victoria gdje se penje do 2 228 metara kod vrha Mount Kosciuszko.

Dobar dio austalskih rijeka ima izvor u masivu kao što je to Snježna rijeka najveća rijeka koja teče niz strme istočne padine prema Pacifiku, dok s druge strane rijeke Darling, Lachlan, Murrumbidgee i Goulburn teku preko puno blažih zapadnih padina prema indijskom oceanu da se uliju u rijeku Murray.

Preko čitavog masiva su još 1813. propješačili; Gregory Blaxland, Wentworth i William Lawson, koji su na taj način trebali izvidjeti terene pogodne za kolonizaciju.

Danas je čitav taj kraj jedna od najvažnijih australskih poljoprivrednih regija, poznata po stočarstvu, voćarstvu i mješovitoj proizvodnji, ali i po rudarstvu i eksploataciji šuma. Vode rijeka iz masiva se intenzivno koriste za navodnjavnje, i proizvodnju električne energije. U masivu se nalaze i brojni australski nacionalni parkovi (njih 36) i skijališta, koji privlače uglavnom domaće turiste. Naročito je popularan nacionalni park Blue Mountains.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Great Dividing Range'' na portalu Encyclopædia Britannica
Fiziološki rastvor

**Fiziološki rastvor** () je 0,9% m/V rastvor natrijum hlorida u redestilovanoj sterilisanoj vodi. Primarna upotreba mu je u medicini za intravenoznu hidrataciju dehidriranog pacijenta ili onog koji ne može normalnim putem da unosi tečnost.

Normalni fiziološki rastvor je nešto razređeniji od krvi u pogledu količine elektrolita. Međutim, konvencionalno se na normalni fiziološki rastvor gleda kao na izotoničan rastvor, što praktično znači da su osmotski pritisci krvi i fiziološkog rastvora jednaki. Do kraja precizno govoreći, međutim, potpuno izotoničan rastvor bio bi za oko 6‰ bogatiji natrijum hloridom (bio bi to 0,96% m/V rastvor). Osim što snabdeva pacijenta vodom na bezbedan način, fiziološki rastvor je i izvor natrijuma, izuzetno bitnog elektrolita u ljudskom telu kao i hlora. Ovo je naročito bitno kod pacijenata koji takođe ne mogu da uzimaju ni hranu. Nakon uspostavljanja hidriranosti kod pacijenta, kako se telo ne bi opterećivalo prevelikim količinima natrijuma, uglavnom se prelazi na neku drugu verziju fiziološkog rastvora (održavajuću)..

Obično se količina natrijum hlorida smanjuje, ali kako je direktan unos velike količine hipotoničnog rastvora u krvotok opasan, to se nadomešćuje dodavanjem glukoze u rastvor što održava njegovu izotoničnost. Standard je da se za ovakve rastvore koristi glukoza monohidrat.

Uobičajene varijacije normalnog fiziološkog rastvora su:
* 0,45% rastvor NaCl sa dodatkom 5% glukoze u odgovarajućoj količini
* 0,22% rastvor NaCl sa dodatkom 5% glukoze u odgovarajućoj količini
* 4% rastvor glukoze sa 0,18% rastvorom NaCl

Uobičajene dnevne količine fiziološkog rastvora koje se primenjuju zavise od opšteg stanja pacijenta i variraju između 1,5 - 3 litra.

Osim u intravenoznoj primeni, fiziološki rastvor se često koristi za ispiranje kontaktnih sočiva, u intranazalnim sprejevima, za inhalaciju i dr.

## Reference
ATC kod A12

## A12A [[Kalcijum]]
### A12AA Kalcijum
:A12AA01 Kalcijum fosfat
:A12AA02 Kalcijum glubionat
:A12AA03 Kalcijum glukonat
:A12AA04 Kalcijum karbonat
:A12AA05 Kalcijum laktat
:A12AA06 Kalcijum laktat glukonat
:A12AA07 Kalcijum hlorid
:A12AA08 Kalcijum glicerilfosfat
:A12AA09 Kalcijum citrat lizin kompleks
:A12AA10 Kalcijum glukoheptonat
:A12AA11 Kalcijum pangamat
:A12AA12 Kalcijum acetat anhidrat
:A12AA20 Kalcijum (razne soli u kombinacijama)
:A12AA30 Kalcijum laevulat

### A12AX Kalcijum, kombinacije sa vitaminom D i/ili drugim lekovima

## A12B [[Kalijum]]
### A12BA Kalijum
:A12BA01 Kalijum hlorid
:A12BA02 Kalijum citrat
:A12BA03 Kalijum hidrogentartrat
:A12BA04 Kalijum hydrogenkarbonat
:A12BA05 Kalijum glukonat
:A12BA30 Kombinacije
:A12BA51 Kalijum hlorid, kombinacije

## A12C Drugi mineralni suplementi
### A12CA [[Natrijum]]
:A12CA01 Natrijum hlorid
:A12CA02 Natrijum sulfat

### A12CB [[Cink]]
:A12CB01 Cink sulfat
:A12CB02 Cink glukonat
:A12CB03 Cinkov proteinski kompleks

### A12CC [[Magnezijum]]
:A12CC01 Magnezijum hlorid
:A12CC02 Magnezijum sulfat
:A12CC03 Magnezijum glukonat
:A12CC04 Magnezijum citrat
:A12CC05 Magnezijum aspartat
:A12CC06 Magnezijum laktat
:A12CC07 Magnezijum levulinat
:A12CC08 Magnezijum pidolat
:A12CC09 Magnezijum orotat
:A12CC10 Magnezijum oksid
:A12CC30 Magnezijum (kombinacije raznih soli)

### A12CD [[Fluorid]]
:A12CD01 Natrijum fluorid
:A12CD02 Natrijum monofluorofosfat
:A12CD51 Fluorid, kombinacije

### A12CE [[Selen]]
:A12CE01 Natrijum selenat
:A12CE02 Natrijum selenit
:QA12CE99 Selen, kombinacije

### A12CX Drugi mineralni produkti
:QA12CX90 Toldimfos
:QA12CX91 Butafosfan
:QA12CX99 Drugi mineralni produkti, kombinacije

## Reference
C3H5N3O9

Molekulska formula **C<sub>3</sub>H<sub>5</sub>N<sub>3</sub>O<sub>9</sub>** se može odnositi na:

* Gliceril trinitrat (farmakologija)
* Nitroglicerin
C20H25N3O

Molekulska formula **C<sub>20</sub>H<sub>25</sub>N<sub>3</sub>O<sub>2</sub>** se može odnositi na:

* Metilergometrin
* WAY-317,538
* Dietilamid liserginske kiseline
Andrej Kiska

Inž. **Andrej Kiska** (* 2. februara 1963. Poprad) je slovački filantrop, bivši preduzetnik i novoizabrani predsednik Slovačke Republike (na dužnost će stupiti 15. juna 2014. godine)

## Biografija
Studirao je na Elektrotehničkom fakultetu Univerziteta u Bratislavi. Posle toga je radio kao projektant a 1990. godine je otišao u SAD odakle se posle jedne godine vratio u Slovačku.

Godine 1996. je bio jedan od osnivača društva Tatrankredit koje je kratko i vodio. 2006. godine je osnovao neprofitabilnu organizaciju Dobri anđeo koja je pomagala porodicama i deci u teškim životnim uslovima.

### Kandidatura za predsednika
Bio je prva ličnost koja je najavila svoju kandidaturu za predsednika Slovačke 2014. godine. Kvalifikovao se u drugi krug sa Robertom Ficom.

U drugom krugu je dobio 59,38 % glasova i postaće budući predsednik Slovačke Republike. Funkciju će dobiti 15. juna 2014. godine nakon što položi zakletvu pred Narodnim većem SR.

## Lični život
Oženjen je, ima četvoro dece i živi u Popradu.

## Delo
* *Cesta manažéra z pekla*, 2011
* *Vezmi život do svojich rúk*, 2013

## Reference


## Vanjske veze
*  Oficiální stránky
*  Dobrý Anjel - zakladatelé 
*  SME.sk - Muž, ktorému sa málilo byť anjelom. Profil Andreja Kisku
Historija Južnih dinastija

***Historija Južnih dinastija*** () je tekst koji predstavlja službenu historiju kineskih Južnih dinastija - dinastija Liu Song, Južni Qi, Liang i Chen. Ona pokriva period od 420. do 589. godine u Južnoj Kini. Kao i *[[Historija Sjevernih dinastija|Historiju Sjevernih dinastija]]*, u 7. vijeku, za vrijeme vladavine dinastije Tang, ju je započeo pisati Li Dashi. U tom poslu ga je prekinula smrt, ali je tekst između 649. i 653. dovršio njegov sin Li Yanshou. Iako njen početak nije bio službeno sankcioniran od strane državnih vlasti, kasnije je priznata kao jedna od kanonske Dvadeset četiri historije.

## Vanjske veze

* Text of the *History of the Southern Dynasties*, available from [ [National Sun Yat-sen University]].
Historija Sjevernih dinastija

***Historija Sjevernih dinastija*** () je tekst koji predstavlja službenu historiju kineskih Sjevernih dinastija, odnosno dinastija Sjeverni Wei, Zapadni Wei, Istočni Wei, Sjeverni Zhou, Sjeverni Qi i Sui. Tekst se sastoji od oko 100 tomova i pokriva period od godine 386. do 618. u Sjevernoj, odnosno u cijeloj Kini (pod dinastijom Sui). U 7. vijeku ju je, pod vladavinom dinastije Tang, počeo pisati Li Dashi, koristeći se kao građom ranijim tekstovima *[[Knjiga Weija]]* i *[[Knjiga Zhoua]]*. U izradi te knjige, kao i *[[Historija Južnih dinastija|Historije Južnih dinastija]]* ga je zaustavila smrt. Međutim, rad na njoj je nastavio njegov sin Li Yanshou, te ju je uspio dovršiti između 649. i 653. Iako nije bila naručena od strane državnih vlasti, kasnije je priznata kao jedna od kanonske *[[24 historije]]*.

## Vanjske veze

* Text of the *History of the Northern Dynasties*, available from National Sun Yat-sen University .
FM radiodifuzija

**FM radiodifuzija** je tehnologija za radiodifuziju koju je osmislio Edwin Howard Armstrong, a koja koristi frekvencijsku modulaciju (FM) kako bi stvorila high-fidelity zvuk koji se emitira premo radija. Izraz "FM pojas" se koristi kako bi opisao frekvencijski pojas koji je u određenoj zemlji predviđen za FM radiodifuziju. 

## Pojasi radiodifuzije

U svijetu se pojas za FM radiodifuziju obično nalazi u VHF dijelu radio spektra. Obično se koriste frekvencije između 87,5 i 108,0&nbsp;MHz, ili njeni dijelovi, uz određene iznimke:

* U bivšim sovjetskim republikama i pojedinim bivšim zemljama Istočnog bloka se koristi stariji pojas 65–74&nbsp;MHz. Dodiijeljene frekvencije su u intervalima od 30&nbsp;kHz. Ovaj pojas, koji se ponekad naziva i pojas OIRT, se postepeno ukida u mnogim zemljama. U njima je pojas 87,5–108,0&nbsp;MHz poznat pod nazivom pojas CCIR.
* U Japanu se koristi pojas 76–90&nbsp;MHz.

Frekvencije FM radio stanica (odnosno nominalna centralna frekvencija) je obično razlomak od 100&nbsp;kHz. U Južnoj Koreji, Amerikamna i Karibima se koriste samo neparni razlomci. U nekim dijelovima Evrope, Grenlanda i Afrike se koriste samo parni razlomci. U Italiji se koriste razlomci frekvencija od 50&nbsp;kHz. U mnogim zemljama postoje neobične i zastarjele frekvencije koje završavaju na 0,001, 0,01, 0,03, 0,074, 0,5 ili 0,3&nbsp;MHz. Kako bi se spriječilo miješanje signala, stanice se trude održati međusobnu razdaljinu od 0,5&nbsp;MHz.

## Izvori

## Vanjske veze
* 
*  Compatible Four Channel FM System
* Introduction to FM MPX 
* Stereo Multiplexing for Dummies Graphs that show waveforms at different points in the FM Multiplex process
* Factbook list of stations worldwide 
* Invention History &ndash; The Father of FM 
* Audio Engineering Society