open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mossaka

**Mossaka** je grad od 31,347 i distrikt od 46,605 stanovnika na istoku Republike Kongo, u Departmanu Cuvette.

## Karakteristike

Mossaka se prostire duž desne obale rijeke Kongo nedaleko od ušću velikih pritoka Likouala-Mossaka i Sangha, pa je često 
poplavljena

Do tog riječnog grada udaljenog 430 km sjeverno od Brazzavilla može se doći jedino brodom, jer do njega nema  cesta.

Mossaka je grad riječnog ribarstva, koji je dugo patio zbog poplava za  sezone od oktobra do početka januara.
Prosječne poplave donosile su do  6,20 metara vode, a najveće preko 6,50 metara.

Tek nakon velikog jaružanja i izgradnje nasipa provedenog od 2007.do 2012.  grad se riješio poplava, i vremena kad su djeca išla u jškolu jčamcima.
## Izvori

## Vanjske veze

* ''Guide de voyage Mossaka''
Likouala-Mossaka

**Likouala-Mossaka** je rijeka u Republici Kongo duga 490 km desna pritoka rijeke 
Kongo.

Do njenog izvora udaljenog 650 km, prvi je došao francuski istraživač Pierre Savorgnan de Brazza 1878. On je rijeku nazvao *Licona*. Danas je rijeci dodan sufiks -*Mossaka* da se razlikuje od rijeke *Likouala-aux-Herbes*, pritoke rijeke Sanghe, koja teče istočnije.

## Hidrologija

Rijeka se formira pod imenom *Likouala* sutokom rijeka *Lébanga* (lijevo) i *Lékone* (desno), pored grada Etoumbija u Deparman Cuvette-Ouest.
U početku teče prema istoku nekih 270 km do grada Makoua u Departmanu Cuvette. Zatim prima pritoke Mambili i Lengoué, i skreće prema jugoistoku. Nekih 75 km prije ušća prima posljednju veću pritoku Kouyou i nakon tog uvire u rijeku Kongo kod grada Mossaka

Porječje rijeke prostire se površini od oko 65,000 km² po departmanima Cuvette-Ouest, Cuvette i 
Sangha.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Likouala''
Djambala

**Djambala** (čita se *Džambala*) je grad i općina od 24,734   i distrikt od 29,583 stanovnika u sredini Republike Kongo, u  Departmanu Plateaux] u kom je administrativni centar.

## Geografske karakteristike

Djambala se nalazi u tropskoj džungli udaljena 360 km jugoistočno od glavnog grada Brazzavilla.

## Historija

Djambalu je osnovao francuski istraživač Gondrand 1913., smjestivši u postojećim domorodačkim selima Oyanfoula i Ngoulayou manji garnizon.
Po jednoj verziji ime mu je dao sam Gondrand. On je lokalnog poglavicu, pitao čim se njegovi seljani hrane, zabrinut da će njegovi vojnici biti gladni. 
Poglavica mu je odgovorio - *ndza mbala* (što prevedeno znači *jedu [[batat|jam]]*) što je Gondrand pogrešno čuo kao Džambala.

Po drugoj verziji ime mu je dao njegov tjelohranitelj iz Čada.

Djambala je od samog strarta bila administrativni centar Distrikta Téké, taj položaj je zadržala i kad su kolonistij spojili taj distrikt sa Distriktom Alima 1915., čiji je administrativni centar dotad bio Ossélé.
Administacija se 1918. preselila u Gambomu ali se vratila 1944. i odtad stalno stoluje. Od 1958. je i administrativni centar Departmana Plateaux koji je te godine i osnovan.

Djambala je danas centar rijetko naseljenog kraja, zbog tog ima regionalnu bolnicu i aerodrom, (IATA: DJM, ICAO: FCBD.
## Izvori

## Vanjske veze

* ''Djambala'' (na portalu Mapcarta)
Ouesso

**Ouesso** (čita se Veso) je grad i općina od 75,095 na sjeveru Republike Kongo, u Departmanu Sangha u kom je administrativni centar.

## Geografske karakteristike

Ouesso se nalazi pored granice sa Kamerunom u srcu ogromne tropske kišne šume.
Grad se prostire duž desne obale rijeke Sangha, nizvodno od ušća rijeke Ngoko,udaljen  828 km sjeverno od glavnog grada Brazzavilla

Ouesso zovu prijestolnicom šumarstva, jer je to najvažnija grana privrede toga grada.
## Historija

Ekspedicija francuskog Iistraživača Alfred Fourneau dospjela je 1891. do domorodačkog sela i osnovala kolonijalnu stanicu, koja je te iste godine napuštena. 

Zbog tog je vlast Francuskog Konga nad tim dijelom kolonije, bila samo nominalna, u stvarnosti u rukama lokalnih poglavica. 
U to vrijeme je čak više je puta bila u rukama Njemačkog kolonijalnalnog carstva iz Kameruna.

Francuski Kongo potpuno je zavladao Ouessom tek nakon poraza Njemačkog Carstva u Prvog svjetskog rata 1918.

Ouesso se razvio tek nakon što je zemlja postala nezavisna 1960.kao centar šumarstva i rječna luka za prijevoz trupaca.
Danas je asfaltnom cestom (RN2) povezan je sa jugom zemlje i Kamerunom. a ima i aerodrom (IATA: OUE, ICAO: FCOU) sa redovnim linijama do Brazzavilla. 

U aprilu 2007. je konzorcij korejskih kompanija ponudio je izgradnju željezničke pruge do Brazzavillea, u zamjenu za koncesiju za 
eksploataciju šuma.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Ouesso''
Zatvor Outram

**Zatvor Outram**, znan još i kao **Zatvor Pearl's Hill**, a ranije i **Civilni zatvor**, bio je zatvor na brdu Pearl's Hill u današnjem Outramu u Singapuru. Do izgradnje Zatvora Changi 1936. godine, Outram je bio glavni singapurski zatvor. Zatvor je najpoznatiji kao mjesto na kojemu su strijeljani osuđenici na smrt iz Singapurske pobune iz 1915. godine. Zatvoren je 1963. godine, a na njegovom se mjestu danas nalaze stambene zgrade i trgovački centar. 

Zatvor je 1847. godine dao izgraditi Charles Edward Faber; tada je nosio izvorni naziv **Civilni zatvor**. Prilikom izgradnje, u temeljima su zakopane i dvije vremenske kapsule koje su sadržavale papire s financijskim izvješćima i novac. Godine 1872., Istražna komisija zaključila je kako je Civilni zatvor izgubio svoju svrhu, međutim nakon pobune u zatvoru u predjelu Bras Basah, Civilni je zatvor nadograđen i proširen kako bi bio još sigurniji. 

Izgradnja je završena 1882. godine, kada je Civilni zatvor postao **Zatvor Outram**; novi zatvor dao je izgraditi kolonijalni časnik John Frederick Adolphus McNair. Godine 1915., u zatvoru su strijeljani svi osuđenici na smrt iz Singapurske pobune. Tijekom 1930-ih godina, zatvor je bio prenapučen; zatvor je mogao držati 1,080 zatvorenika, međutim do 1931. godine ta se brojka popela na 1,311 pa je zatvor proglašen nesigurnim. To je dovelo do izgradnje Zatvora Changi, u kojem su od tada boravili zatvorenici odsuđeni na dugoročne zatvorske kazne; u Outramu su boravili oni s kraćim kaznama. 

Tijekom japanske okupacije Singapura, zatvor je bio znan kao **Zatvor u ulici Outram** te je bio mjesto na kojem su Japanci držali ratne zarobljenike. Do kraja 1945. godine, u zatvoru je umrlo 1,470 zatvorenka (od gladi, mučenja ili bolesti), a samo 400 ih je preživjelo. Posljedično, 44 japanska časnika osuđena su za ratne zločine u Outramu, a tri su generala pogubljena. Nakon rata, zatvor je vraćen Britancima. Tijekom 1950-ih godina nekoliko je puta proširivan i obnavljan, međutim 1963. godine, premier Lee Kuan Yew objavio je kako se zatvor zatvara; preostali zatvorenici premješteni su u obližnje zatvore.  

## Reference
Owando

**Owando** je grad od 48,642 i distrikt od 64,358 stanovnika na sjeveroistoku Republike Kongo, u Departmanu Cuvette u kom je administrativni centar.

## Geografske karakteristike

Owando se prostire duž desne obale rijeke Kouyou, udaljen  510 km sjeverno od Brazzavilla

## Historija

Owando je osnovao 1903. administrator Francuskog Konga - *Henri Bobichon* pod imenom *Fort-Rousset*, u čast istraživača *Alexisa Rousseta* koji je te iste godine umro na ekspediciji u Čadu.

Iako su u njemu rođena čak tri predsjednika države; Marien Ngouabi, Joachim Yhombi-Opango i Denis Sassou N'Guesso, sve do 2007. bio je praktički samo veće selo, tad je moderniziran za proslavu Dana nezavisnosti zemlje koja je održana u augustu iste godine.

Danas se uz pomoć Evropske Unije trudi unaprijedi kanalizaciju i reciklirati otpad i titako pobboljšati sanitarne prilike u gradu.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Owando''
Cuvette-Ouest (departman)

**Cuvette-Ouest** (*Zapadni Kjuvet*) je jedan od 12 departmana na koje je Republika Kongo administrativno podjeljena.

## Karakteristike

Departman se nalazi na istoku zemlje, prostire se na površini od 26,600 km², u kojoj živi 119,328 stanovnika.

Na sjeveru graniči sa Departmanom Sangha, na istoku sa Departmanom Cuvette, na 
na jugu sa Departmanom Plateaux i na zapadu Republikom Gabon.

Administrativni centar departmana je grad Ewo koji ima 28,229 stan. 

Departman je administrativno podjeljen na 6 distrikta;
* Etoumbi
* Ewo
* Kéllé
* Mbama
* Mbomo
* Okoyo

## Izvori

## Vanjske veze
* ''Cuvette-Ouest''
Ewo (Republika Kongo)

**Ewo** je grad od 28,229 i distrikt od 42,975 stanovnika na istoku Republike Kongo, u Departmanu Cuvette-Ouest u kom je administrativni centar.

## Karakteristike

Ewo se prostire duž  lijeve obale rijeke Kouyou, udaljen  četrdesetak km od granice sa Gabonom.i 568 km sjeveroistočno od Brazzavilla

Iako je po broju stanovnika - grad, još i danas više liči na selo, jer još i danas nije spojen na državnu električnu mrežu pa u večernjim statima često nema struje, jer generatori ne rade zbog nedostatka goriva.

## Izvori

## Vanjske veze
* ''Ewo''
Kouyou (rijeka)

**Kouyou** je rijeka na zapadu Republike Kongo duga 440 km, desna pritoka rijeke Likouala-Mossaka.

## Hidrologija

Kouyou izvire pored granice sa Republikom Gabon na nadmorskoj visini od oko 500 metara u Departmanu Cuvette-Ouest. Od tamo isprva teče prema sjeveroistoku, nakon otprilike 140 kilometara, Kouyou skreće prema istoku. 

U donjem toku dugom 170 kilometara teče pretežno prema jugoistoku uz brojne meandre pokraj grada Owanda. 
Nakon tog narednih 150 km teče do ušća u rijeku Likouala-Mossaka na nadmorskoj visini od 296 metara, 8 km uzvodno od grada Mossaka.

Porječje rijeke prostire se površini od oko 16,000 km² po departmanima Cuvette-Ouest i Cuvette

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Kouyou''
Makoua

**Makoua** je grad i općina od 34,408  i distrikt od 40,004 stanovnika na sjeveru Republike Kongo, u  Departmanu Cuvette.

## Geografske karakteristike

Makoua se prostire duž desne obale rijeke Likouala-Mossaka udaljena 620 km sjeverozapadno od glavnog grada Brazzavilla.

## Historija

Grad je poznat jer se nalazi na ekvadoru, a odnedavno i po centru kulture smještenom u restauriranoj zgradi iz 1905.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Makoua'' (na portalu Mapcarta)
Etoumbi

**Etoumbi** je grad od 10,631 i distrikt od 18,748 stanovnika na sjeverozapadu Republike Kongo, u Departmanu Cuvette-Ouest.

## Geografske karakteristike

Etoumbi se nalazi pored izvora rijeke Likouala-Mossaka, udaljen  635 km sjeverno od Brazzavilla.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Etoumbi'' (na portalu Mapcarta)
Sibiti

**Sibiti** je grad od 33,887 na jugoistoku Republike Kongo. 

On je administrativni centar Departmana Lékoumou i vlastitog distrikta od 54,254 stanovnika.
 
## Karakteristike

Sibiti se nalazi 300 km zapadno od glavnog grada Brazzavilla i 204 od luke na Atlantiku Pointe-Noira.

Nastao je kao regionalni centar kraja u kom se većina stanovnika bavi poljoprivredom za vlastite potrebe, a manji dio šumarstvom i rudarstvom.

Danas je grad sa garnizonom, sudom, bolnicom i aerodromom (IATA: SIB, ICAO: FCBS).

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Guide de voyage Sibiti''
Singapurska strategija

**Singapurska strategija** () naziv je za britansku pomorsku obrambenu politiku koja se razvijala kroz niz ratnih planova od 1919. do 1941. godine. Suština strategije bila je obrana od potencijalnog japanskog napada na Dalekom istoku, odnosno uspostava stabilne pomorske baze koja bi Kraljevskoj ratnoj mornarici omogućila da spriječi eventualni japanski prodor do Indije ili Australije. Uspješnost strategije ovisila je o uspostavi stabilne pomorske baze, a 1919. godine za njezinu je lokaciju odabran Singapur; radovi na realizaciji strategije nastavili su te tokom naredna dva desetljeća. 

Autori strategije zamislili su kako bi pomorski rat protiv Japana imao tri faze: u slučaju napada, trupe u Singapuru branile bi svoje položaje, što bi britanskoj floti dalo dovoljno vremena da dođe na Daleki istok, gdje bi pomogli u obrani ili oslobodili Hong Kong, nakon čega bi britanska mornarica izvršila blokadu japanskih otoka i tako prisilila Japance na dogovor. Ideja o invaziji na Japan odbačena je kao nepraktična, a autori strategije su vjerovali kako Japanci ne bi svjesno vodili bitku u kojoj su bili evidentno nadjačani. Svjesni učinaka blokade na pomorsku zemlju, Britanci vjerovali su kako bi ekonomski pritisak bio dovoljan da natjera Japance na dogovor. 

Tijekom 1920-ih i 1930-ih godina, Singapurska strategija bila je okosnica britanske obrambene politike na Dalekom istoku. Kako navodi Stephen Roskill, do 1937. godine, "koncept 'Glavne singapurske flote' stekao je, moguće kroz konstantno ponavljanje, svojevrsnu nedodirljivost u rangu Svetih spisa." Međutim, kombinacija financijskih, političkih i praktičnih poteškoća dovela je do toga da strategija nikada nije u potpunosti realizirana. Tijekom 1930-ih godina, strategija je bila na meti oštrih kritika kako u Britaniji tako i u kolonijama, posebice u Australiji, gdje se strategija nerijetko spominjala kao izgovor za štedljivu obrambenu politiku Krune. Strategija je eventualno dovela do slanja Jedinice Z u Singapur, ali i do potapanja brodova ''Prince of Wales'' i ''Repulse'' uslijed japanskog zračnog napada 10. prosinca 1941. godine. Subsekventni pad Singapura opisan je od strane Winstona Churchilla kao "najgora katastrofa i najveća kapitulacija u britanskoj historiji."

## Reference

## Literatura

* 
* 
*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Alima

**Alima** (svahili *Mto Alima*) je rijeka u Republici Kongo duga 500 km, desna pritoka Rijeke Kongo.

## Hidrologija

Alima nastaje sutokom rijeka Djiélé i Lékéti u Departmanu Cuvette-Ouest, kod sela Lékéti.
Od tamo teče isprva prema sjeveru, zatim u velikom luku svija prema jugoistoku do ušća u rijeku Kongo pedesetak km nizvodno od grada Mossaka.

Jednim dijelom toka formira granicu između departmana Cuvette-Ouest i Cuvette.

Porječje rijeke ima površini od 20,350 km² koja se prostire po departmanima Cuvette-Ouest i Cuvette.
## Izvori

## Vanjske veze

* ''Alima''
Nola (Centralnoafrička Republika)

**Nola**je grad od 31,923 i podprefektura od 95,550 stanovnika na jugozapadu Centralnoafričke Republike, u Prefekturi Sangha-Mbaéré.u kojoj je administrativni centar.

## Geografske karakteristike

Nola se nalazi na mjestu gdje se formira rijeka Sangha sutokom rijeka Mambéré i Kadéï, udaljena  635 km zapadno od glavnog grada Banguia

Rijeke dijele grad na dva dijela, na trgovački i administrativni centar, kako nema nikavih mostova preko njih, stanovnici se koriste trajektom ili čamcima. To još nekako funkcionira dok one ne poplave, tad to postaje nemoguća misija.
## Historija

Prvi francuski istraživač Alfred Fourneau došao je do tog kraja i 1893. osnovao kolonijalnu stanicu.

Nola je osnovana dekretom 1909. kao lokalni administrativni centar Francuskog Konga.
Sve do 1947. imala je status distrikta.

Sve do kraja 20. vijeka bila je poznata kao jedan od centara za prevenciju bolesti spavanja, koju prenose muhe ce-ce.

Danas je poznata po borbi stanovnika protiv kineske rudarske kompanije Scientific Development of Mining Technology (DSTM) koja zagađuje rijeke. Većina stanovnika Nole živi od poljoprivrede i ribarstva pa im zagađenje ugrožava egzistenciju.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Nola'' (na portalu Mapcarta)
Sangha-Mbaéré

**Sangha-Mbaéré** (čita se *Sanga Mbaere*) je jedna od 20 prefektura na koje je Centralnoafrička Republika administrativno podjeljena.

## Karakteristike

Prefektura se nalazi na jugozapadu zemlje, prostire se na površini od 18,590 km², u kojoj živi 138,770  stanovnika.

Prefektura sa zapada graniči sa Republikom Kamerun, a sa juga sa Republikom Kongo

Administrativni centar prefekture je grad Nola koji ima 31,923 stan.

Prefektura je administrativno podjeljena na 3 podprefekture;
* Bambio (površina:10,827 / stanovnika: 24,664)
* Bayanga (9,918 / 18,556)
* Nola (80,329 / 95,550)

## Izvori

## Vanjske veze
* ''Sangha-Mbaéré Prefecture''
Prefekture Centralnoafričke Republike

**Prefekture Centralnoafričke Republike** (francuski: *Préfectures de la République centrafricaine*) kojih ima 20 su administrativne jedinice prvog 
nivoa lokalne samouprave na koje je Centralnoafrička Republika administrativno podjeljena.

Prefekture su nadalje dijele na podprefekture, a one na općine.

Nakon administrativne reforme iz 2020. broj prefektura povećan je za 4 nove, Mambéré, Lim-Pendé, Ouham-Fafa i glavni grad Bangui, koji je od općine dobio status prefekture.  Tako da ih ima 20, a ne više 16. Isto tako povećan je i broj podprefektura od 72 na  84.

## Historija

Od 1900. tadašnji teritorij Oubangui-Chari, u kom je bila i današnja Centralnoafrička Republika i Čad postao je dio Francuskog kolonijalnog carstva 
pod imenom Francuski Kongo.
Kolonija je 1910. prezvana u Francusku Ekvatorijalnu Afriku, podjeljenu na tri teritorija; Centralnoafrička Republika, Čad i Kongo (današnja Republika Kongo).

Francuska je 1911. Oubangui-Chari (Centralnoafričku Republiku) predala njemačkoj koloniji Kamerunu, ali je za Prvog svjetskog rata 1916. ponovno zavladala njime. Francuska je u augustu 1960., dotašnjim teritorijama 
Francuske Ekvatorijalne Afrike dala potpunu nezavisnost i od tad postoji Centralnoafrička Republika.

Za vrijeme vladavine Jean-Bedela Bokasse (1976.-1979.) država se zvala **Centralnoafričko Carstvo**.

Nakon nezavisnosti zakonom iz.1961. formirano je 12  prefektura, umjesto dotadašnjih kolonijalnih regija
Njihov broj je povećan na 14  1964., a nakon tog 1974. na 16.

## Lista prefektura

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Prefectures of the Central African Republic'' 
* ''La Centrafrique dispose désormais de 20 préfectures et de 84 sous-préfectures''
Dvirkivščina

**Dvirkivščina** () je malo ukrajinsko selo u Borispilskom rajonu unutar Kijevske oblasti, 130 kilometara istočno od ukrajinskog glavnog grada. Najbliži grad je Jagotin (, oko 19.000 stanovnika), čijoj urbanoj zajednici pripada Dvirkivščina. Također je administrativno sjedište lokalne ruralne zajednice () sastavljene od četiri sela uključujući Dvirkivščinu, sela Kajnari (), Voronivščinu () i Černjahivku (). Zajednica je nastala 1984. godine iz jedne državne farme.

## Geografija
Nalazi se devet kilometara istočno od bivšeg okružnog središta Jagotina i 130&nbsp;km istočno od glavnog grada Kijeva. Na jugu općine izvire rijeka Čumgak (), pritoka Oržicje () u riječnom sustavu Sule. Južno od sela prolazi ukrajinska autocesta M 03 / E 40, a sjeverno od sela prolazi teritorijalna cesta T–10–18.

## Historija
Na mjestu današnje Dvirkivščine, jedan bogati kozak po imenu Dvirko osnovao je farmu 1684. Farma je dobila ime po njemu, a kasnije je prerasla u selo. Selo se nalazi na jednoj karti iz 1868., označeno kao h. Dvorkov (). Mjesto i susjedna sela su naseljena potomcima kozaka Jagotinske stotine iz Perejaslavske pukovnije. Pojedine porodice kozaka iz Jagotinske stotine su proučavali su znanstvenici Vladimir V. Krivošeja (1958-2015) i Igor I. Krivošeja..

Godine 1911. na imanju Dvirkivščina je živjelo 108 ljudi, 53 muškarca i 55 žena. 1912. godine je otvorena osnovna škola koja je postojala do 1989. godine, a prostorije škole opstale su do danas. Godine 1989. škola je reorganizirana u osmogodišnju školu, a 1990. godine izgrađena je nova zgrada srednje škole u koju se upisuju učenici iz Dvirkivščine, Kajnarâ, Voronivščine i Černjahivke.

Selo je propatilo sovjetsku kolektivizaciju i Holodomor (1932/33.). Početkom 1930-ih bio je dio Pirjatinskog okruga u Poltavskoj oblasti. Identificirana su imena 35 mještana koji su umrli od gladi i koji su pokopani na mjesnom groblju. Nema dokumentiranih dokaza da je selo upisano na "crnu ploču" ().

Dvirkivščina je postala značajna točka interesa 2000-ih kao rodno mjesto bivšeg ukrajinskog reprezentativca Andrija Ševčenka koji je igrao za Dinamo Kijev, Milan i Chelsea.

Selo je 2015. godine imalo 134 stanovnika na 0,684&nbsp;km2, 16,8% manje nego 2000. godine kada je bilo 161. Velik broj stanovnika napustio je selo 1986. godine zbog nuklearne katastrofe u Černobilju.

Do 18. jula 2020. Dvirkivščina je pripadala Jagotinskom rajonu, kada je rajon ukinut u sklopu administrativne reforme Ukrajine, kojom je broj rajona Kijevske oblasti smanjen na sedam. Područje Jagotinskog rajona je spojeno u Borispilski rajon.

## Značajne osobe
* Andrij Ševčenko, fudbaler.

## Napomene

## Reference
Bangui (prefektura)

**Bangui** (čita se *Bangi*) je jedna od 20 prefektura na koje je Centralnoafrička Republika administrativno podjeljena.
To je prefektura glavnog grada osnovana za administrativne reforme 2020..
## Karakteristike

Prefektura se nalazi na jugu zemlje, prostire se na površini od 3,260 km², u kojoj živi 1,425,276  stanovnika.

Prefektura se prostire duž rijeke Ubangi pored granice sa Republikom Kongo.

Administrativni centar prefekture je grad Bangui koji je 2021 imao 812,407 stan.

Prefektura ima samo 1 podprefekturu
*  Bimbo

## Izvori

## Vanjske veze
* ''Bangui Prefecture''
Haute-Kotto

**Haute-Kotto** (što znači *Gornji Kotto*) je jedna od 20 prefektura na koje je Centralnoafrička Republika administrativno podjeljena.
Prefektura je ime dobila po rijeci Kotto koja izvire na njenom terenu.
## Karakteristike

Prefektura se nalazi na istoku zemlje, prostire se na površini od 86,050 km², u kojoj živi 128,342 stanovnika.

Prefektura sa istoka graniči sa Sudanom i Južnim Sudanom

Administrativni centar prefekture je grad Bria koji ima 47,226 stan.

Prefektura je administrativno podjeljena na 3 podprefekture;
* Bria (površina:16,230 / stanovnika: 102,356)
* Ouadda (28,490 / 21,424)
* Yalinga (41,330 / 4,562)

## Izvori

## Vanjske veze
* ''Haute-Kotto Prefecture''
Basse-Kotto

**Basse-Kotto** (što znači *Donjii Kotto*) je jedna od 20 prefektura na koje je Centralnoafrička Republika administrativno podjeljena.
Prefektura je ime dobila po rijeci Kotto koja protiče po njenom terenu.
## Karakteristike

Prefektura se nalazi na jjugu zemlje, prostire se na površini od 16,900 km², u kojoj živi 380,172 stanovnika.

Prefektura sa jugu graniči sa [Republika Kongo|Republikom Kongo]]

Administrativni centar prefekture je grad Mobaye koji ima 7,179 stan.

Prefektura je administrativno podjeljena na 6 podprefektura;
* Alindao 
* Mingala 
* Satéma
* Kembé
* Mobaye
* Zangba

## Izvori

## Vanjske veze
* ''Basse-Kotto Prefecture''
Kotto (rijeka)

**Kotto** je rijeka u Centralnoafričkoj republici duga 640 km, desna pritoka rijeke Ubangi.

## Hidrologija

Kotto izvire na obroncima Planine Toussoro pored granice sa Južnim Sudanom u Prefekuri Haute-Kotto.
Od tamo teče prema jugu, protiče pored  grada Bria i utiče u Prefekuru Basse-Kotto gdje ima ušće u rijeku Ubangi 100 km istočno od grada Mobayea.

Duž njenog toka ima nekoliko brzaka.

Porječje rijeke prostire se površini od  km² po terenu Centralnoafričkih prefektura; Haute i Basse-Kotto.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Kotto river''
Haut-Mbomou

**Haut-Mbomou** (što znači *Gornji Mbomu*) je jedna od 20 prefektura na koje je Centralnoafrička Republika administrativno podjeljena.
Prefektura je ime dobila po rijeci Mbomou koja protiče duž granice sa Republikom Kongo.
## Karakteristike

Prefektura se nalazi na kranjem istoku zemlje, prostire se na površini od 55,530 km², u kojoj živi 52,314 stanovnika.

Prefektura graniči sa Južnim Sudanom i Republikom Kongo

Administrativni centar prefekture je grad Obo koji ima 14,402 stan.

Prefektura je administrativno podjeljena na 4 podprefekture;
* Bambouti
* Djemah
* Obo
* Zémio

## Izvori

## Vanjske veze
* ''Haut-Mbomou Prefecture''
Obo (Centralnoafrička Republika)

**Obo** je grad od 14,402 i podprefektura od 20,100 stanovnika na krajnjem istoku Centralnoafričke Republike, u Prefekturi Haut-Mbomou.u kojoj je 
administrativni centar.

## Geografske karakteristike

Obo se prostire duž južne obale rijeke Ouara, udaljen  1,300 km istočno od 
glavnog grada Banguia.

Kako do njega nema asfaltiranih cesta put do njega traje i po sedam dana i to kad je sušni period, pa je jako izoliran.

## Historija
Obo je izrastao za Francuske Ekvatorijalne Afrike, 1946. postao je administrativni centar distrikta.
Kad je zemlja 1960 postala nezavisna Obo je postao administrativni centar Prefekture Obo-Zémio koja je 1964. prezvana u Haut-Mbomou.

Još i danas je vrlo sironašno mjesto - bogu iza nogu, koje pored crkve, bolnice, škole  i travnatog aerodroma za male avione nema gotovo ništa spomena vrijednog.

Kad su krajem 1960-ih počeli sukobi u Južnom Sudanu, došlo je hiljade izbjeglica. Zbog njih je došla i katolička misija koja od 1969. vodi brigu o njima.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Un Noël en évêque'' (fotografije iz Oba)  
* ''Obo'' (na portalu Mapcarta)
Bria (Centralnoafrička Republika)

**Bria** je grad od 47,226 i podprefektura od 102,356 stanovnika u centru Centralnoafričke Republike, u Prefekturi Haute-Kotto.u kojoj je 
administrativni centar.

## Geografske karakteristike

Bria se prostire duž zapadne obale rijeke Kotto, udaljena  580 km sjeveroistočno od glavnog grada Banguia

## Historija

Bria je osnovana dekretom 1909. kao lokalni administrativni centar Francuskog Konga.
Od 1913. je administrativni centar Prefekture Haute-Kotto.

Danas je poznata kao jedno od mjesta koje je teško stradalo za građanskog rata početkom 21. vijeka. Zbog tog Svjetska banka provodi program obnove tog grada i izmirenja između zaraćenih strana.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Bria'' (na portalu Mapcarta)
Mobaye

**Mobaye** je gradić od 7,179 i podprefektura od 81,498 stanovnika na jugu Centralnoafričke Republike, u Prefekturi  Basse-Kotto.u kojoj je 
administrativni centar.

## Geografske karakteristike

Mobaye se nalazi na granici sa Republikom Kongo, prostire se duž sjeverne obale rijeke Ubangi, udaljen 611 km cestom istočno od 
glavnog grada Banguia

## Historija

Mjesto je osnovao francuski kapetan *Husson* 1891. kao kolonijalnu stanicu.
Za Francuskog Konga od  1910. je lokalni administrativni centar, a od 1919. za vrijeme 
Francuske Ekvatorijalne Afrike je administrativni centar Prefekture  Basse-Kotto.

Mobaye je jedan od rijetkih  gradova u toj zemlji koji ima električnu struju 24 sata dan, to je zato jer je dobija iz hidroelektrane u Republici Kongo. To mu ipak nije puno pomoglo, jer danas izgleda zapušteno zbog nesređenih prilika u zemlji.

Javne zgrade su u ruševnom stanju, kao i pogon za prženje kave, zbog tog se većina stanovnika bavi poljoprivredom i ribarstvom da preživi.

I aerodrom izgrađen 1994., nekadašnji ponos, danas je zarastao u travu.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Mobaye'' (na portalu Mapcarta)
Bangassou

**Bangassou** (čita se **Bangasu**) je grad od 54,059 i podprefektura od 111,208 stanovnika na jugoistoku Centralnoafričke Republike, u Prefekturi Mbomou .u kojoj je administrativni centar.

## Geografske karakteristike

Bangassou se prostire duž sjeverne obale rijeke Mbomou, koja ga dijeli od Republike Kongo, udaljen  750 km istočno od glavnog grada Banguia.

## Historija

Kraj oko: Bangassoa je od 18. vijeka bio sultanat, koji je 1890. postao protektorat leopoldove Slobodne Države Kongo. Ona ga je 1894. prepustila Francuskom Kongu.

Kao dio Francuske Ekvatorijalna Afrika - 1910. postao je lokalni administrativni centar, a od 1947. je centar distrikta.
Još prije nego što je zemlja 1960 postala nezavisna Bangassou je 1958. postao administrativni centar Prefekture sa distriktima; Bakouma, 
Bangassou, Ouango, Rafaï.

Od 1964 je sjedište katoličke biskupije koja se prostire na terenu od 134,284 km².

Kanadska rudarska kompanija Axmin od 2010. u okolici grada iskapa zlato.

Kao i mnogi drugi gradovi i Bangassou nije izbjegao krizu koja je potresla zemlju od marta 2013. tad su pobunjeničke milicije preuzele vlast u gradu. Najviše je stradao  kvart muslimanskih trgovaca - *Tokoyo*. 

Mir danas osiguravaju mirovne snage Ujedinjenih naroda- Minusca.

## Izvori

## Vanjske veze
 
* ''Bangassou'' (na portalu Mapcarta)
Trembita

**Trembita** (), tradicionalni ukrajinski puhački instrument.

## Opis

Trembita je vrlo slična *alforni* koja se koristi u Švicarskoj i *[[Bucium|buciumu]]* poznatom u Rumunjskoj. Unatoč strukturnoj sličnosti, zvukovi koje emitiraju ovi instrumenti vrlo su različiti jedni od drugih. Trembita je vrsta alpskog roga od drveta.

Trembitu su prvenstveno koristili stanovnici Karpata poznati kao Huculi (). Koristio se kao signalni alat za najavu smrti, vjenčanja, sprovoda. 

Cijev se gradi od borovog ili jelovog trupca, po mogućnosti nakon udara groma. Zatim se podijeli na dva dijela, kako bi se uklonio najunutarnji dio. Dijelovi se zatim spajaju i zatim omotaju korom breze. Trembita nema bočnih otvora i stoga daje čisti prirodni harmonijski raspon otvorene flaute. Trembitom se lakše postižu gornje harmonski nizovi zbog malog promjera provrta u odnosu na dužinu instrumenta. Note prirodnog harmonijskog niza se preklapaju, mada one točno ne odgovaraju notama koje se nalaze u poznatoj kromatskoj ljestvici u standardnoj zapadnoj jednakoj temperaciji. Unutar trembitskog raspona najistaknutiji su 7. i 11. harmonik, koji su posebno uočljivi jer padaju između susjednih nota u kromatskoj ljestvici.

U rukama iskusnog kompozitora prirodni harmonici mogu se upotrijebiti za proganjajući melankolični učinak ili, obrnuto, za stvaranje šarmantnog pastoralnog dodira. Trenutno trembitu još uvijek koriste pastiri za signalizaciju u planinama sa šumama, te za vođenje ovaca i pasa; kao i od strane modernih umjetnika ili orkestara koji izvode narodnu muziku.

## Etimologija
Vjeruje se da riječ "trembita" potječe od rumunjskog "*trîmbiță*". U samom rumunjskom jeziku vjerojatno je slavenizam od praslavenskog **trǫbica* iz oblika **trǫba*, na ukrajinskom "труба".

Inačica "trombita" očito je posuđena iz mađarskog "*trombita*", gdje dolazi od talijanskog "*trombetta*".

## Galerija

Hutsul - Ivano-Frankivsk region.jpg
Hutsuls (4).jpg
The magical sounds of the trembita.jpg
Vakaga

**Vakaga** je jedna od 20 prefektura na koje je Centralnoafrička Republika administrativno podjeljena.

## Karakteristike

Prefektura se nalazi na sjeveroistoku zemlje, prostire se na površini od 46,740 km², u kojoj živi 83,188 stanovnika.

Prefektura graniči sa Republikom Čad, Sudanom i Južnim Sudanom.

Administrativni centar prefekture je grad Birao koji ima 8,457 stan.

Prefektura je administrativno podjeljena na 2 podprefekture;
* Birao
* Ouanda-Djallé

## Izvori

## Vanjske veze
* ''Vakaga Prefecture''
Mambéré

**Mambéré**  je jedna od 20 prefektura na koje je Centralnoafrička Republika administrativno podjeljena.

## Karakteristike

Prefektura se nalazi na jugozapadu zemlje, prostire se na površini od 15,740 km², u kojoj živi 265,479 stanovnika.

Prefektura na istoku graniči sa Republikom Kamerun

Administrativni centar prefekture je grad Carnot koji ima 129,032 stan.

Prefektura je administrativno podjeljena na 3 podprefekture;
* Amada-Gaza
* Carnot
* Gadzi

## Izvori

## Vanjske veze
* ''Mambéré Prefecture''
Napad NOVJ na Lazarevac (1943)

**Napad na Lazarevac** izvršile su jedinice Valjevskog partizanskog odreda i Kačerska četa 1. šumadijskog NOP odreda, 13. maja 1943, u vreme bitke na Sutjesci.

Od osovinskih snaga, u Lazarevcu se nalazio odred Srpske državne straže i stanica poljske straže. Posle 2 i po časa borbe, zbog snažnog otpora branilaca, jedinice NOVJ su se povukle ka Stubličkom visu, pošto su prethodno porušile železničku stanicu, demolirale poštu i prekinule telegrafsko-telefonske linije sa Aranđelovcem.

Ubijena su 3 vojnika SDS, dok su jedinice NOVJ imale 1 mrtvog i 3 ranjena.

## Izvori

## Vidi još
* Valjevski partizanski odred
* 1. šumadijski partizanski odred
* Srbija u Drugom svetskom ratu

## Vanjske veze
* Izveštaj Štaba Valjevskog NOP odreda krajem maja 1943 god. Glavnom štabu NOV i PO Srbije o napadu na Lazarevac
* Lazarevac u drugom svetskom ratu
Mbomou (prefektura)

**Mbomou** čita se  *Mbomu*) je jedna od 20 prefektura na koje je Centralnoafrička Republika administrativno podjeljena.
Prefektura je ime dobila po rijeci Mbomou koja protiče duž granice sa Republikom Kongo.
## Karakteristike

Prefektura se nalazi na jugoistoku zemlje, prostire se na površini od 60,240 km², u kojoj živi 257,803 stanovnika.

Prefektura graniči sa Republikom Kongo

Administrativni centar prefekture je grad Bangassou koji ima 54,059 stan.

Prefektura je administrativno podjeljena na 5 podprefektura;
* Bakouma
* Bangassou
* Gambo
* Ouango
* Rafaï

## Izvori

## Vanjske veze
* ''Mbomou Prefecture''
Ouara (Mbomou)

**Ouara** je rijeka u Centralnoafričkoj republici duga 528 km, desna pritoka rijeke Mbomou.

## Hidrologija

Ouara izvire pored granice sa Južnim Sudanom u Prefekuri Haut-Mbomou.
Od tamo teče uz brojne meandre prema jugozapadu, protiče pored  grada Obo.
Donjim dijelom toka teče duž granice sa  Prefekturom Mbomou do ušća u rijeku Mbomou na granici sa Republikom Kongo.

Porječje rijeke prostire se površini od  19,590 km² po terenu Centralnoafričkih prefektura; Haut-Mbomou i Mbomou.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Ouara river''
Napad NOVJ na Aranđelovac (1943)

**Napad na Aranđelovac** izvršile su jedinice 1. šumadijskog udarnog partizanskog bataljona NOVJ, noću između 28. i 29. juna 1943. godine.

Cilj napada je bio snabdevanje bataljona odelom, vešom i obućom i "likvidacija nekoliko izrazitih petokolonaca".

## Pozadina

27. juna 1943. U selu Garašima (kod Aranđelovca) Glavni štab NOV i PO za Srbiju održao sastanak s vojnopolitičkim rukovodiocima iz Šumadije. Odlučeno je da se unutar partizanskih odreda formiraju udarni bataljoni kao jezgra za formiranje brigada.

Partizanska obaveštajna služba učestvovala je u pripremama za napad na Aranđelovac. Ona je pribavila informacije o jačini neprijateljskih snaga, njihovoj lokaciji, izradila plan i skicu zgrada i prolaza, gde su se nalazile neprijateljske snage i slično. Za vreme priprema napada kontakti su bili stalni i po nekoliko puta dnevno.

## Tok napada

28. juna 1943. godine u 11 časova noću u Aranđelovac je upao 1. šumadijski udarni partizanski bataljon. U Aranđelovcu se nalazilo oko 700—800 Nemaca, vojnika nemačkog 5. SS policijskog puka, oko 100 pripadnika SDS i jedan bugarski bataljon. Partizani su blokirali deo grada gde su živeli petokolonaši, a postavljene su na sve strane zasede odakle bi im Nemci pritekli u pomoć.  

Uprkos prisustvu jakih osovinskih snaga, partizani su brzom akcijom uspeli da uhvate i likvidiraju 10 okupatorskih agenata i zaplene veću količinu odeće i obuće i preko 1,000.000 dinara. Svi likvidirani bili su aktivni neprijatelji oslobodilačke borbe, špijuni dostavljači i organizatori špijunskih mreža po selima i u gradu za račun okupatora i kao takve "narod ih je mrzeo u čitavom kraju". 

Udarni bataljon se potom nesmetano povukao na planinu Bukulju.

## Posledice

29. juna 1943. na planini Bukulji delovi nemačkog 5. SS policijskog puka i delovi SDS iz Aranđelovca napali 1. šumadijski udarni bataljon. Posle oštre višečasovne borbe osovinske snage su odbačene u Aranđelovac. Poginulo je 6 nemačkih vojnika i 14 vojnika SDS a ranjen ih je veći broj. Partizanski Bataljon je imao 6 mrtvih i 3 ranjena.

## Izvori

## Vidi još
* Srbija u Drugom svetskom ratu
* 1. šumadijski partizanski odred

## Vanjske veze
* Aranđelovac u drugom svetskom ratu
* Izveštaj Okružnog komiteta KPJ za Aranđelovac od 2. jula 1943. Pokrajinskom komitetu za Srbiju o formiranju 1. bataljona, njegovom upadu u Aranđelovac i borbi s Nemcima na Bukulji
Japanski okupacijski dolar

bila je valuta koju je Japansko Carstvo uvelo na okupirana područja Malaje, Singapura i Sjevernog Bornea. Valuta je u uporabi bila od 1942. do 1945. godine. Neformalno i podrugljivo, valuta se među populacijom nazivala i **banana novac** (malajski: *duit pisang*; japanski: バナナマネー, *banana manē*), zbog motiva stabla banane koje se nalazilo na često korištenoj novčanici od 10 dolara. 

Nakon uspješne Malajske kampanje i okupacije Malajskog poluotoka, Japanci su dotadašnje kolonijalne valute (poput malajskog ili tjesnačkog dolara) zamijenili okupacijskim dolarom, koji je bio samo jedna u nizu okupacijskih valuta koje su Japanci uvodili u okupiranim dijelovima Azije. Nova valuta uvedena je odmah po početku okupacije, a zamijenila je dotadašnje valute u omjeru 1:1, a lokalno je stanovništvo bilo prisiljeno koristiti novu valutu. Međutim, stare su kovanice smjele biti korištene sve dok nije došlo do nestašice pa su okupacijske snage uvele obveznu uporabu okupacijskih novčanica. Japan je planirao izdati novu seriju kovanica na kojima bi pisalo "Malezija" i koje bi koristile japanski kalendar, međutim ove su kovanice, koje su trebale biti kovane u Osaki, ostale samo na razini ideje i danas je sačuvano tek nekoliko izrazito rijetkih kalupa.

Japanci, interesantno, nisu dobro kontrolirali valutu. Kadgod je okupacijskim vlastima ponestalo novca, oni bi jednostavno tiskali nove količine novca, što je dovelo do hiperinflacije, značajnog povećanja cijena svakodnevnih proizvoda, te osjetne devalvacije okupacijskog dolara. Također, kako dobar dio novčanica nije imao serijske brojeve, krivotvorenje je bilo raširena praksa. Po završetku okupacije, dolar je postao potpuno bezvrijedan, a na svim ranije okupiranim područjima vraćene su stare valute. Japanska vlada nikada nije zamijenila okupacijske novčanice, koje su zaostale nakon rata, kao vid reparacije štete. Danas su okupacijski dolari rijetki te, ovisno o različitim faktorima, mogu dostići značajnu vrijednost među kolekcionarima.

## Apoeni

## Bilješke

## Reference

## Literatura
*

## Vanjske veze

*The Global History of Currencies (GHOC)

__NOTOC__
Pripjat (naselje)

**Pripjat** (, ) je ukrajinski napušteni grad u Kijevskoj oblasti, smješten blizu granice između Ukrajine i Bjelorusije. Broj stanovnika u novembru 1985. iznosio je 47.500. Danas se naselje nalazi unutar zabranjene zone.

## Geografija
Grad se nalazi na sjeveru Kijevske oblasti, oko 112 kilometara od Kijeva, na obali rijeke Pripjat, dva kilometra od nuklearne elektrane u Černobilju. U blizini grada, na stanici Janiv, nalazi se kontrolna točka na granici sa Belorusijom Janiv – Jolča.

## Historija

Generalni plan naselja počeo je se razvijati 1968/70. od strane Zavoda „Uralteploelektroproekt”, međutim, od početka 1970-ih, projekat je izvršio arhitektonsko-planski odsjek Znanstveno-istraživačkog zavoda „Hidroprojekt”. Pripjat je osnovan 4. februara 1970. godine na obali rijeke Pripjat. Njegova izgradnja je počela istovremeno s izgradnjom jedne od najvećih nuklearnih elektrana u Europi, koja se nalazi dva kilometra od grada. Projekat je pretpostavljao da će stanovništvo biti 75-78 tisuća ljudi. 14. aprila 1972. novoizgrađeno naselje Černobilskog okruga dobilo je ime „naselje Pripjat” (). Naselje je 24. aprila 1972. godine dobilo status varošice, a 20. oktobra 1980. godine je svrstano u grad oblasne potčinjenosti.

Grad je napušten nakon nuklearne katastrofe koja se dogodila 1986. godine u Černobilskoj elektrani. Dana 26. aprila 1986. u 01:23 MSK uzrokovana je eksplozija koja je uništila jedan od četiri reaktora u nukleranom pogonu. Odluka o evakuaciji stanovništva donesena je nešto više od dan nakon nesreće, ujutro 27. aprila. Tada je razina zračenja u gradu, prema podacima UKDB Ukrajinske SSR, iznosila 4 14 μR/sec. Više od 1.200 autobusa stiglo je u Pripjat iz drugih gradova Ukrajine. Dva dizel vlaka s 1.500 sjedala isporučena su na željezničku stanicu Janiv. Stanovnicima je evakuacija najavljena kao privremena mjera, sa sobom su smjeli ponijeti samo najnužnije stvari. Cijelo stanovništvo grada, koje je od 1986. bilo više od 45 tisuća, je evakuirano u Poliskom i Ivankivskyi rajonu (danas spojeni u Višgorodskome rajonu) i zapravo u Kijev, te do 1.000 ljudi su otišli u Černigivsku i u druge oblasti. U gradu je ostalo više od 5.000 osoba za hitan rad.

U augustu 2019. Nacionalna garda Ukrajine je potvrdila da povremeno provodi vojne vježbe u Pripjatu. Dana 24. februara 2022., tijekom ruske invazije na Ukrajinu, ruske trupe su zauzele nuklearnu elektranu u Černobilu, a 31. marta napustile su grad.

Danas u gradu rade tri objekta: specijalna praonica rublja „Komplex”, garaže „Černobilservice” i crpna stanica koja pumpa artešku vodu i opskrbljuje je u Černobilsku Nuklearnu Elektranu.

## Značajne osobe
* Markijan Kamiš, književnik;
* Maria Procenko, arhitekt;
* Aleksander Sirota, fotograf, novinar i filmaš;
* Ljubov Sirota, književnica;
* Igor Umanski, političar;

## Povezano
* Černobilska katastrofa
* Černobilj

## Galerija

Pripjat Panorama.jpg
Chornobyl DSC 0379 10.JPG
Pripyat - cultural center 01.jpg
Red Forest (38344451736).jpg
Pripjat 2019 30.jpg
Prypjat dose rate meter.jpg
Chernobyl Janiv railway station (50390198968).jpg


## Bilješke

## Reference
Bereslavka (Ukrajina)

**Bereslavka** () je naselje u Ukrajini, ranije poznato kao *Janivka* (, ). Selo se nalazi u Kropivnickom rajonu u Kirovogradskoj oblasti. Rodno je mjesto Lava Trockog, revolucionara, vojnika i osnivača Crvene armije, kao i njegove sestre Olge Kamenjeve (1883-1941).

## Osobine

Naselje je 1859. godine osnovala kršćanska sekta Moločana, s izvornim imenom *Novo Aleksanderovkoe*, u čast ruskog cara Aleksandra II. Ime je promijenjeno u Janovka 1920. godine.

Bereslavka je bila dio seoskog vijeća Vasiljevke i pripada ruralnoj zajednici Ketrisanivka, jednoj od zajednica Ukrajine.

Do 18. jula 2020. Bereslavka je pripadala rajonu Bobrinec. Rajon je ukinut u julu 2020, kao dio administrativne reforme Ukrajine prema kojom je broj rajona Kirovogradske oblasti smanjen na četiri. Područje rajona Bobrinec pripojeno je Kropivnickome rajonu.

## Geografski položaj
Nalazi se oko 68 kilometara južno od grada Kropivnicki (nekada: *Kirovorad*) u Kirovogradskoj oblasti, Kropivnicki rajon, u dolini potoka Stepivka ().

## Demografija
Prema popisu stanovništva Ukrajinske SSR iz 1989. godine, selo je imalo 197 stanovnika, od čega 71 muškarac i 126 žena.

Prema ukrajinskom popisu iz 2001. godine, selo je imalo 139 stanovnika. Prema istome popisu većina stanovništva je govorila ukrajinski (94,96%), a jedna manjina rumunski (4,32%).

## Značajne osobe
* Lav Trocki, revolucionar;
* Olga Kamenjeva, revolucionarka, sestra Lava Trockog i prva žena Lava Kamenjeva;

## Reference
Luka Spasojević

**Luka Spasojević Uča** (Babajić, kod Ljiga, 21. novembar 1916 — Trbušnica, kod Lazarevca, 8. jun 1943) bio je učesnik Narodnooslobodilačke borbe i narodni heroj Jugoslavije.

Bio je komandant mesta Ljig tokom ustanka 1941. godine, tokom zime 1941/1942 politički komesar Kolubarske čete Suvoborskog partizanskog odreda, te komandant Prvog šumadijskog odreda.

## Biografija
Rodio se u selu Babajić, kod Ljiga, 21. novembra 1916. godine u zemljoradničkoj porodici. Osnovnu školu je završio u Ljigu, nižu gimnaziju u Gornjem Milanovcu, a Učiteljsku školu 1937. godine u Jagodini. Školu za rezervne oficire završio je 1938. godine u Sarajevu. Kao učitelj radio je u Kožincu, kod Prokuplja, u školskoj 1938/39, a zatim u Gornjoj Toplici, kod Mionice, gde ostaje do početka rata. U Ljigu je 1940. godine postao član Saveza komunističke omladine Jugoslavije (SKOJ), a godinu dana kasnije i član Komunističke partije Jugoslavije (KPJ).

### Drugi svetski rat

U toku Aprilskog rata zarobljen je kao oficir kod Čačka, ali je uspeo da pobegne iz logora. U svom selu neumorno radi na pripremi ustanka. Kada je formirana Kolubarska četa Valjevskog partizanskog odreda u julu bio je među prvim borcima. Zbog hrabrosti i pouzdanosti predvodio je vod. U Ljigu je 10. septembra 1941. godine došlo do sukoba između Valjevskog partizanskog odreda i Nemaca. Borba je trajala ceo dan, a jedan od najistaknutijih boraca bio je Luka Spasojević. Tom prilikom ga je teško ranio neprijateljski projektil.

Kada se oporavio od ranjavanja, postavljen je za komandanta mesta u Ljigu. Tu je ostao sve do 7. novembra 1941. godine, kada su se partizani morali povući u Belanovicu, gde je rukovodio četom. Tokom Prve neprijateljske ofanzive sa ostalim partizanskim snagama je krenuo prema Rudniku, Užicu i Zlatiboru. Vrhovni štab je doneo odluku da se delovi Kolubarskog, Kosmajskog i Drugog šumadijskog odreda vrate u valjevski kraj. Među njima je bio i Spasojević. Zbog stalnih pritisaka od strane neprijatelja, sa jedinicom stiže do Drine, pa preko Šargana dolazi pod Maljen. Tu je formiran Suvoborski partizanski odred u kome je Luka bio prvo komandir, a zatim i politički komesar Šeste čete. Posle duge i teške borbe koja je vođena u Mravinjacima i zbog velikih gubitaka krajem marta 1942. godine, u ime rukovodstva Luka je saopštio borcima da se odred raspušta i da se prebacuju u manjim grupama od nekoliko boraca.

Kasnije prelazi u Prvi partizanski odred „Milan Blagojević”, sa kojim izvodi niz akcija. Postaje komandant Prvog šumadijskog odreda i učestvuje u uništavanju železničkih stanica u Banji, Umčarima, Maloj Ivanči, na uništavanju pruge uzanog koloseka Beograd−Užice i u napadu na rudnike u Misači i Rudovcima. U jednom od brojnih sukoba sa četnicima u selu Brajkovcu, kod Lazarevca, 7. juna 1943. godine je ranjen. Dan kasnije preminuo je u selu Trbušnici, gde je prenet na lečenje.

## Nasleđe

Ukazom predsednika FNR Jugoslavije Josipa Broza Tita 8. oktobra 1953. proglašen je za narodnog heroja Jugoslavije.

## Reference

## Literatura
* 

## Vidi još
* Valjevski partizanski odred
* Suvoborski partizanski odred
Niški partizanski odred

**Niški narodnooslobodilački partizanski (NOP) odred**  (nazivan i Nišavskim). Formiran je u Toplom Dolu (Pirot) 6. januara 1944. godine. Na dan formiranja odred je imao oko 30 boraca, uglavnom dobrovoljaca iz Ozrenskog bataljona i prvog bataljona Zaječarskog NOP odreda, kao i od pripadnika narodnooslobodnlačkog pokreta iz tog šireg rejona. Odred je raspoređen u dva voda, po 15 boraca. Bio je naoružan puškama, bombama i jednim puškomitraljezom. Odred je formirao Konrad Žilnik Slobodan, član Okružnog komiteta KPJ za niški okrug. Štab su sačinjavali: komandant Jovan Mitić Đorće, politički komesar Milan Jeremić, zamenik komandanta Dragomir Stoisavljević Bosnić, a dužnost partijskog rukovodioca odreda vršioje izvesno vreme Žilnik. Odred je izvodio borbena dejstva u Ponišavlju, izdržao napade bugarske vojske, četnika i nedićevaca iz kojih je često izlazio kao pobednik. Dao je znatan doprinos na pridobijanju naroda za narodnooslobodilački pokret, i radio na tome da se JVuO prikaže kao izdajnička i saradnik okupatora. Jedno vreme, Niški odred je bio jedina vojna partizanska jedinica na desnoj obali Nišave i Okružnog komiteta KPJ Niša. Odred se omasovio prilivom novih boraca. Naredbom Glavnog štaba NOV i PO za Srbiju 21. avgusta 1944. godine prestao je da postoji jer je od njegovog ljudstva i drugih jedinica, u selu Trgovištu kod Sokobanje, formirana 20. srpska narodnooslobodilačka brigada.

## Reference
Nana Barya

**Nana Barya** je rijeka u Centralnoafričkoj republici duga oko 363 km, lijeva pritoka rijeke Ouham

## Hidrologija

Nana Barya izvire u Masivu Karre u Prefekuri Ouham-Pendé.
Od tamo teče uz brojne meandre prema sjeveroistoku. Svojim donjim tokom u dužini od 120 km formira granicu sa Republikom Čad
Kod uđe u Čad uvire u rijeku Ouham.

Porječje rijeke prostire se površini od  7,810 km² po terenu Centralnoafričke Republike.

Dio rijeke uz granicu površine 2,313 km² je Rezervat prirode.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Nana Barya River''
Blagajska ploča

**Blagajska ploča** je kameni istorijski spomenik čiji je jedan dio sa natpisom pronađen 1912. na katoličkom groblju u Blagaju, Bosna i Hercegovina. Bila je sekundarno upotrijebljena kao uža strana grobnog sanduka i vjerovatno je tada preklesana, čime je izgubljena cijela lijeva strana natpisa i napravljena nenadoknadiva šteta. Fragment ploče je smješten u Zemaljski muzej Bosne i Hercegovine u Sarajevu. Istoričar Ljubomir Stojanović je objavio prve podatke o ploči u stručnoj literaturi. Nakon izvršenog arheološkog iskopavanja na lokalitetu Vrači o Podgrađu Blagajskog grada pronađeni su temelji objekta uz kojeg se nalazila veća gomila klesanog kamena.

Tekst na ploči proučavao je i Marko Vego. Utvrdio je da je svaki red natpisa imao od 30 do 32 slova, i da je pisan ćirilicom. Njegova rekonstrukcija natpisa se najčešće citira i glasi:

VA IME OCA I SNA I SVETAGO DUHA JA ŽU

PAN MIROSLAV ZIDAH CRKVA SVETAG

O KOZME I DAMIJANA U SVOIH SELIJAH U D

NI VELNEGA ŽUPANA SLAVNAGO NEMANE.

Sadržaj teksta koji je napisan na ploči govori o izgradnji hrišćanske crkve svetog Kuzme i Damijana u Blagaju na Buni kod Mostara. Izgrađena je 1194. godine. Ktitor je humski knez Miroslav, a posvetio ju je dubrovački nadbiskup Bernardin. I danas se lokalitet na kojem se crkva nalazila naziva Vrači, što čuva uspomenu na zaštitnike crkve svetog Kuzmu i Damijana, koji se nazivaju sveti Vrači. 
## Literatura
* Gordana Tomović - Morfologija ćiriličnih natpisa na Balkanu, Beograd, 1974.
## Vanjske veze
* 
* 
* 
* 
## Izvori