Coimbra

**Coimbra** je grad od 107 490 stanovnika  i istoimena općina u sredini Portugala, u Regiji Centro administrativni centar Distikta Coimbra.

*Coimbra* je peti grad po veličini u Portugalu, i centar središnjeg dijela zemlje, poznat po svom univerzitetu, jednim od najstarijih na svijetu, osnovanom još 1290, koji i danas ima puno studenata, pored lokalnih u njemu studira oko 20 000 studenata iz ostalih dijelova Portugala i svijeta. 
## Geografija
*Coimbra* je udaljena 228&nbsp;km od Lisabona, u pravcu sjeveroistoka, i 120&nbsp;km do Porta, do Atlanskog oceana i luke Figueira da Foz ima 50-tak kilometara. Grad leži najvećim dijelom na brežuljcima iznad rijeke Mondego, tako da je njegov historijski centar pun uskih strmih ulica, popločenih kamenom. *Coimbra* je bila rodno mjesto prvog portugalskog kralja, i još 6 kraljeva nakon njega.

## Historija
Za rimskih vremena najveći grad u toj regiji bila je **Conimbriga**, koju su Rimljani zauzeli u prvoj polovici 2. vijeka pne. a na mjestu gdje je danas Coimbra osnovali su grad **Aeminium** u vrijeme cara Augusta. Od antičke *Civita Aeminium*, danas je ostao dobro očuvan akvedukt i kriptoportik. Za njihovih vremena *Conimbriga* je bila puno važniji i veći grad, Aeminium je dobio na značaju nakon provale Germana koji su u dva navrata 465. i 468. razorili *Conimbrigu*. Nakon tog je sjedište biskupije ]] preseljeno u Aeminium. A vremenom je Aeminium, preuzeo i ime razorene Conimbrige, koje je na kraju postalo Coimbra. Mauri su 711. provalili na Iberijski poluotok i zauzeli Coimbru, za njihovih vremena *Kulumrija* (kako su je prezvali) bila je značajno trgovačko središte između kršćanskog sjevera i islamskog juga Portugala. Coimbra je ostala pod Maurskom vlašću do 1064, kad ju je oslobodio španjolski vladar Ferdinand I. . 

Nakon kršćanske reconquiste, grad je procvjetao i postao najvažniji centar nakon Porta. Sredinom 12. vijeka Portugal se odvojio od Španjolske i postao samostalna kraljevina, prvi portugalski kralj Afonso I. (koji je i rođen u *Coimbri* 1109.) proglasio je *Coimbru* svojom prijestolnicom. *Coimbra* je bila prijestolnica Portugala do 1255., kad je preseljena u Lisabon. *Coimbra* je već u 12. vijeku bila naselje sa jasnom urbanom strukturom i podijelom, u gornjem gradu (Cidada Alta ili Almedina) živjelo je visoko plemstvo, svećenstvo i kasnije studenti, a u donjem gradu (Cidade Baixa) pored rijeke Mondego bile su trgovine i obrtničke radnje.

Od sredine 16. vijeka, grad se počeo drastično mijenjati, kad je u njega konačno preseljen lisabonski univerzitet 1537., po nalogu kralja Joãa III, on je za prostor univerziteta dao svoju rezidenciju. Taj univerzitet je inače osnovan još 1290. za vrijeme kralja Dinisa u Lisabonu, a tokom 13. i 14. vijeka bio predmet nadmetanja između Coimbre i Lisabona (jedno kratko vrijeme od 1308. do 1338. bio je u Coimbri).

U 18. vijeku izgrađena je barokna Biblioteka Joanina, koja je danas jedan od njegovih najvećih simbola, drugi simbol barokni toranj (Torre da Universidade), podigao je između 1728. i 1733. arhitekt João Frederico Ludovice.
Prisutnost brojnih studenata i nastavnika, često stranih, ubrzala je razvoj grada i promjenila njegovu ekonomsku strukturu, koja se prilagodila studentima i njihovim potrebama. Od početka 19. vijeka grad se počeo širiti izvan zidina, za to je bio zaslužan i markiz Pombal sa svojom reformom. Prve dekade 19. vijeka bile su teške za *Coimbru* jer je bila okupirana od francuskih revolucionarnih trupa. U drugoj polovici 19. vijeka, grad je se počeo modernizirati; 1856., otvoren je električni telegraf i uvedena plinska rasvjeta, 1864. povezan je sa željeznicom a 1875. izgrađen je prvi željezni most preko rijeke Mondego.
## Znamenitosti Coimbre
* *[[Akvadukt]] sv. Sebastijana* (Aqueduto de São Sebastião) izgrađen je krajem 16. vijeka po nacrtu talijanskog arhitekta Filipa Terzia, za opskrbu vodom Samostana Santana i Dvorca Coimbra.
* *Biblioteka Joanina* izgrađena je u 18. vijeku u baroknom stilu.
* *Novi samostan sv. Klare* (Convento de Santa Clara-a-Nova) podignut je u 17. vijeku, umjesto napuštenog starog samostana pored rijeke Mondego.
* *Stari samostan sv. Klare* (Convento de Santa Clara-a-Velha) podignut je u 14. vijeku u gotičkom stilu, na lijevoj obali rijeke, zbog čestih poplava je napušten u 17. vijeku. Nakon toga zatrpao ga je riječni mulj, ponovno je iskopan (relativno dobro očuvan) krajem 20. vijeka.
* *Samostan sv. Križ* (Mosteiro de Santa Cruz) izgrađen je 1131. u romaničkom stilu, od kojeg ništa nije ostalo jer je kompletno preuređen u 16. vijeku u portugalskoj varijanti kasne gotike. On je portugalski panteon, jer su u njemu sahranjena dva portugalska kralja.
* *Stara katedrala* (Sé Velha de Coimbra) je jedna od najznačajnih romaničkih građevina u Portugalu, podignuta u dugoj polovici 12. vijeka
* *Nova katedrala* (Sé Nova de Coimbra) podignuta je 1598. kao crkva jezuitskog samostana u baroknom stilu, nakon njihova protjerivanja 1759. iz Portugala u nju je 1772. premješteno biskupsko sjedište iz starije romaničke katedrale.

## Svjetska baština
Univerzitet u Coimbri - Alta i Sofia smješten je na brdu unutar starog grada s pogledom na grad. Istorija Univerziteta sa svojim fakultetima traje više od sedam stoljeća. Značajne univerzitetske zgrade uključuju katedralu Santa Cruz iz 12. stoljeća i niz koledža iz 16. stoljeća, Kraljevsku palatu Alcáçova, u kojoj je Univerzitet od 1537. godine, biblioteku Joanine sa svojim bogatim baroknim dekorom, Botaničku baštu iz 18. stoljeća, Universzitetski Press kao i veliki „univerzitetski grad“ nastao tokom 1940-ih.

Zgrade Univerziteta postale su referenca u razvoju drugih visokoškolskih ustanova u portugalskom govornom području, gdje su također imale veliki uticaj na učenje i književnost. Coimbra nudi izvanredan primjer integriranog univerzitetskog grada sa specifičnom urbanom tipologijom, kao i vlastitim ceremonijalnim i kulturnim tradicijama koje su se održavale u životu kroz vijekove. Godine 2013. univerzitet je uvršten na UNESCO-ov popis svjetske baštine.

## Rast stanovništva općine Coimbra

## Obrazovanje
Coimbru zovu *Cidade dos estudantes* (Grad studenata) ili *Lusitanska Atena*, jer je mjesto najstarijeg i najvećeg univerziteta u Portugalu, na kom su 10% studenata stranci.
U Coimbri je osnovana najstarija i najveća portugalska studentska asocijacija - *Associação Académica de Coimbra* -1887.

Osim slavnog *Univerziteta Coimbra* u gradu djeluju još neke visokoškolske ustanove; Politehnički Institut Coimbra (Instituto de Coimbra Politecnico), Viša škola za sestrinstvo (Escola Superior de Enfermagem de Coimbra) kao i neke privatne škole.
Grad je ima i velik broj javnih i privatnih osnovnih i srednjih škola, neke od njih imaju reputaciju najboljih u Portugalu.

## Privreda
Pored Univerziteta Coimbra, oko kojeg se vrti najviše aktivnosti u gradu, Coimbra ima i razvijenu industriju.

Poznata poduzeća koja imaju sjedište u Coimbri su softverske kuće *Critical Software* i *Ciberbit*, zatim *Space Technologies* (elektronika, precizna mehanika), *ISA* (telemetrija) i tvornica cementa Cimpor u Souselasu (CIMPOR Souselas), evropski servis Olympusa, farmaceutske kompanije Bluepharma i BASI i ljevaonica željeza Fucoli-Somepal. Pored tog u gradu radi nekoliko manjih pogona za proizvodnju keramike i prehrambenih proizvoda.

Okolica Coimbre je bogat poljoprivredni kraj, poznat po povrtlastvu, vinogradarstvu i uzgoju stoke. Dobro je razvijena i drvna industrija zbog šuma u gorskom zaleđu.

## Sport
Coimbra ima prvoligaški nogometni klub *[[Associação Académica de Coimbra]]*, dva prvoligaška ragbi kluba (Associação Académica de Coimbra - Secção de Rugby i Agrária), jedan košarkaški klub (Associação Académica de Coimbra - Secção de Basquetebol) i jedan rukometni klub nacionalnog značaja.

## Gradovi prijatelji
Coimbra je ima ugovore o prijateljstvu sa slijedećim gradovima :

## Reference

## Vanjske veze

* Câmara Municipal de Coimbra 
* Fotografije Coimbre, na portalu Flickr