Gradski park u Zemunu

**Gradski park u [[Zemun]]u** nalazi se na obodu starog jezgra grada. Oivičen je ulicama: Nemanjinom, 22. oktobra, Vrtlarskom, Savskom i Nikolaja Ostrovskog i zauzima površinu od 7,72 -{ha}-. Pokriven je listopadnim i zimzelenim drvećem, od kojeg je 15 stabala pod zaštitom države.

## Historija

Na mestu današnjeg parka, od 1730. do 1871. godine, kada je Zemun dobio status kraljevskog slobodnog grada, nalazio se takozvani kontumac, odnosno karantin u kojem su bili smešteni putnici koji bi doputovali s druge strane reke Save u tadašnju Austrougarsku. Preuređivanje prostora kontumca u park trajalo je do otvaranja 1886. godine, a idejni tvorac i rukovodilac radova bio je Ivan Perković.

Park je jedno vreme nosio naziv Elizabet-park (po carici Elizabeti Bavarskoj), a današnji naziv je dobio posle Prvog svetskog rata.

## Gradski park danas

Danas se u Gradskom parku nalaze: osnovna škola „Majka Jugovića“, Zemunska gimnazija, Poljoprivredni fakultet, sportski centar „Pinki“, kao i dve crkve: pravoslavna crkva svetog arhangela Gavrila i katolička crkva svetog Roka (takozvane Kontumacke crkve), koje su 1966. godine proglašene kulturnim dobrima. Obe ove crkve su bile izgrađene u stilu umerenog baroka, a za potrebe osoba koje su provodile propisani vremenski period u kontumcu.

### Crkva svetog Arhanđela Mihaila i Gavrila

Srpskopravoslavna crkva svetog Arhanđela Mihaila i Gavrila izgrađena je 1786. godine, na mestu stare crkvice. Podigao ju je, svojim sredstvima, Teodor–Toša Apostolović, tadašnji predsednik zemunske crkvene opštine. Posle rasformiranja kontumca, crkva je izgubila značaj da bi se dvadesetih godina dvadesetog veka dolaskom značajnog broja ruskih izbeglica crkva aktivirala i sve do kraja drugog svetskog rata služila kao ruska crkva. U drugoj polovini dvadesetog veka je bila sasvim zapuštena.

Godine 1981, zapuštenu crkvu je preuzeo tadašnji jeromonah (sadašnji episkop) Filaret. Pod njegovom brigom, crkva je bila obnovljena, međutim, freske iz vremena njene izgradnje su uništene, a crkva je služila i kao skladište oružja. Godine 1990, protosinđel Filaret je bio ishodovao dozvolu za izgradnju hrama površine 3.000 kvadratnih metara na mestu crkve, ali je, naredne godine, novoustoličeni patrijarh Pavle tu dozvolu poništio. Ispred crkve se nalazi spomenik koji je narod Jermenije poklonio narodu Jugoslavije za pomoć koju su dobili prilikom zemljotresa u Jerevanu 7.12.1988. godine.

### Crkva svetog Roka

Rimokatolička crkva svetog Roka podignuta je 1836. godine, takođe na temeljima prethodne kapele, a graditelj je bio Jozef Felber koji je izgradio i zemunsku Svetotrojičinu crkvu.

I ona je, nakon preuređenja kontumca u park, a naročito nakon Drugog svetskog rata, izgubila na značaju i danas je samo povremeno u funkciji.

----

Godine 1933, između te dve bogomolje podignut je spomenik francuskom pesniku Alfonsu de Lamartinu koji je boravio u kontumcu 100 godina ranije. U parku su još podignuta dva spomenika koji oličavaju partizane („Bombaš“ i „Talac“, oba iz 1946. godine), kao i, 2004. godine, bista pesnika Branka Radičevića.

U neposrednoj blizini parka, nalaze se i: Kliničko-bolnički centar Zemun, osnovna škola „Svetozar Miletić“, Muzička škola „Kosta Manojlović“, franjevački samostan svetog Ivana Krstitelja i samostan sestara milosrdnica.

## Galerija


Datoteka:Branko Radicevic Zemun.jpg|Bista Branka Radičevića
Datoteka:Crkve Gradski park Zemun.jpg|Pravoslavna (levo) i katolička crkva (desno)
Datoteka:Spomen-stub De Lamartinu.jpg|Spomen-stub Alfonsu de Lamartinu
Datoteka:Bombas Gradski park Zemun.jpg|Spomenik partizanu-bombašu
Datoteka:Spomenik zahvalnosti Jermenskog naroda.JPG|Spomenik zahvalnosti jermenskog naroda
Datoteka:Samostan sestara milosrdnica Zemun.jpg|Samostan sestara milosrdnica
Datoteka:Roman sarcophagus Zemun.JPG|Ostaci rimskog sarkofaga
Datoteka:Gradski park Zemun jesen1.JPG|Park u jesen
Datoteka:Gradski park Zemun jesen2.JPG|Park u jesen
Datoteka:Gradski park Zemun zima1.JPG|Park zimi
Datoteka:Gradski park Zemun zima2.JPG|Park zimi


## Izvori