1896.

Godina **1896** (**[[Rimski brojevi|MDCCCXCVI]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u srijedu po gregorijanskom, odn. prijestupna godina koja počinje u ponedjeljak po 12 dana zaostajućem julijanskom kalendaru (linkovi pokazuju godišnje kalendare).
__NOTOC__

## Događaji
### Januar/Siječanj
* 2. 1. - Kraj neuspelog Jamesonovog upada u bursku Južnoafričku Republiku (Transvaal).
* 3. 1. - Krugerov telegram: nemački car Wilhelm II šalje telegram sa čestitkom predsedniku Transvaala Krugeru, što raspaljuje javnost u Britaniji.
* 4. 1. - Utah je 45. država SAD, uslov za prijem je bio unošenje zabrane poligamije u državni ustav..
* 5. 1. - Austrijske novine izveštavaju o otkriću rentgenskih zraka - početak velikog publiciteta u svetu.
* 6. 1. - Premijer Kolonije Rt dobre nade Cecil Rhodes prinuđen na ostavku zbog Jamesonovog upada.
* 14. 1. - U Britaniji prikazan prvi film, *[[Rough Sea at Dover]]*.
* 15. 1. - Anglo-francuski ugovor o granici između Laosa i gornje Burme i o zonama uticaja u Sijamu/Tajlandu.
* januar - Četvrti Anglo-Ašanti rat u današnjoj Gani: Britanci pod komandom Roberta Baden-Powella stigli u Kumasi, anektirali su teritorije Ašantija i Fantija. Mnogo Britanaca je stradalo od bolesti, među kojima i zet kraljice Viktorije Henry od Battenberga.
* 22. 1. - Prvi italijansko-abesinski rat: opsada Makelea okončana italijanskom predajom.
* 22. 1. - Kubanski rat za nezavisnost: krenuvši sa istoka, pobunjenici stigli do zapadnog vrha ostrva - svi veliki gradovi su opsednuti.
* 25. 1. - Prikazan film braće Lumière "Ulazak voza u stanicu" - gledaoci se navodno uplašili.
* 28. 1. - U Engleskoj naplaćena prva kazna za prebrzu vožnju.
* januar (po j.k.) - Arhimandrit Dionisije (Srbin) na čelu raško-prizrenske eparhije (ranije bio Grk).
* zima - Indijska glad 1896-97: počinje u centralnoj Indiji i širi se sledećeg leta - do jeseni 1897. stradalo približno milion ljudi.

### Februar/Veljača

* 1. 2. - Premijera Puccinijeve opere "La Boheme" u Torinu (Italija).
* 3. 2. (22. 1. po j.k.) - Bugarski knez Ferdinand I objavio da će njegov naslednik Boris biti kršten u pravoslavnoj veri - pomirenje sa Rusijom (car Nikolaj II je kum), nezadovoljstvo katoličkih rođaka.
* 11. 2. - Korejski kralj Gojong i krunski princ pobegli u rusko poslanstvo u Seulu, gde ostaju godinu dana. Projapanski premijer Kim Hong-jip brutalno ubijen.
* 11. 2. - U Parizu prikazana Wildeova tragedija *Salome* (autor je u zatvoru).
* 13. 2. - U Zagrebu, dvogodišnji pomen Franji Račkom kome prisustvuju i srpski omladinci i 22. februara proslava 70. godišnjice Svetozara Miletića kojoj prisustvuju i hrvatski studenti.
* 14. 2. - Theodor Herzl objavio knjigu *[[Der Judenstaat]]* - predlaže stvaranje jevrejske države (→ cionizam).
* februar - Španski general Valeriano Weyler postavljen za generalnog kapetana Kube - sprovodi politiku *Reconcentración*, odvajanja stanovništva od pobunjenika putem preseljenja u ograđena naselja koja će biti upoređena sa konc-logorima.
* februar - Na severu Irske pronađeno Broightersko zlato iz 1. st. pne.
* 15. 2. - Zakon o građenju timočke pruge u Srbiji.
* 19. 2. - Voz sa oko 60 tona eksploziva eksplodirao u Braamfonteinu, predgrađu Johannesburga
* 26. 2. - Poslata prva razglednica sa motivom Beograda.
* februar - Proslava 70-godišnjice Svetozara Miletića u Zagrebu na kojoj učestvuje i hrvatska omladina - ubrzo zatim se udružuju u "Ujedinjenu hrvatsku i srpsku omladinu" (Pribićević, Banjanin, Lorković, Mazzura).

### Mart/Ožujak

* 1. 3. - Henri Becquerel otkrio da uranove soli emituju zrake koji deluju na fotografsku ploču - otkriće radioaktivnosti.
* 1. 3. - Bitka kod Adue, odlučujuća etiopska pobeda u Prvom italijansko-abesinskom ratu - odbranjena nezavisnost.
* 2. 3. - Sultan priznao Ferdinanda kao kneza Bugarske i guvernera Istočne Rumelije, narednih dana to čine i ostale sile.
* 3. 3. - U Berlinu izlazi prvi gay časopis, *[[Der Eigene]]*.
* 9. 3. - Italijanski premijer Francesco Crispi prinuđen na ostavku nakon što su u zemlji izbile demonstracije zbog abisinske katastrofe, sledi Antonio Starabba (do 1898).
* 18. 3. - Britansko-egipatska vojska na čelu sa Kitchenerom ušla u Sudan.
* 20. 3. - Počinje *Čimurenga*, tj. Drugi Matabele rat, pobuna naroda Ndebele i Šona protiv Britanske južnoafričke kompanije u Južnoj Rodeziji (poraženi sledeće godine).
* 24. 3. - Počeo s radom Zavod za farmakognoziju u Zagrebu, osnivač Julije Domac.
* 26. 3. - Osnovano Društvo srpskih stenografa.

### April/Travanj

* 2. 4. (21. 3. po j.k.) - Na putu u Atinu, srpski kralj Aleksandar Obrenović stigao u posetu Hilandaru, dobio Miroslavljevo jevanđelje na poklon.
* 3. 4. - U Milanu izlazi prvi broj *[[La Gazzetta dello Sport]]*.
* 3. 4. - Italijani poraženi od Mahdista kod Tukrufa (uglavnom stradali askariji).
* 4. 4. - Prvi broj nemačkog satiričnog nedeljnika *[[Simplicissimus]]*.
* 6 - 15. 4. -  Prve Olimpijske igre novog doba, u Ateni, s 311 sudionika iz 13 zemalja. Inicijator (otac modernog olimpizma) je francuski baron Pierre de Coubertin, koji je oživljavanjem antičkog ideala natjecanja želio dati prinos razumijevanju naroda. Momčilo Tapavica osvojio bronzu u teniskom singlu za Ugarsku.
* april - Svante Arrhenius objavio rad o uticaju ugljen dioksida na temperaturu.
* 20. 4. - Otvorena Gradska vijećnica u Sarajevu.
* 22. 4. (10. 4. po j.k.) - Đaci u Beogradu spalili mađarsku zastavu (tenzije od prethodne godine zbog zabrane uvoza svinja).
* 28. 4. - U Japanu donesen Građanski zakonik, po ugledu na nemački i francuski.
* 30. 4. - Prvi broj književnog časopisa "Zora" u Mostaru.

### Maj/Svibanj

* 1. 5. - Ubijen persijski vladar Nasrudin-šah Kadžar, sledi Mozafaradin-šah (do 1907).
* 1. 5. - 15. 10. - Berlinska industrijska izložba.
* 2. 5. - Počinje mađarska proslava 1000-godišnjice dolaska u Panoniju, traje do kraja oktobra. Otvorena prva linija Budimpeštanskog metroa, drugog na svetu. Srpskoj vladi je bilo neprihvatljivo da se na otvaranju izložbe u Pešti nosi stara srpska zastava.
* 4. 5. - Prvi broj *[[Daily Mail]]*-a.
* 7. 5. (25. 4. po j.k.) - Bugarski knez Ferdinand I stigao u posetu Beogradu.
* 9. 5. - Prvo putovanje luksuznog voza *[[Nord-Express]]*, između Pariza i Sankt Petersburga.
* maj - Širi se pobuna pravoslavnih Grka na Kritu, dogodine će u sukob biti uvučena i Grčka. Ustanici opsedaju Vamos nekoliko dana, masakr hrišćana u Haniji.
* maj - Prvi broj nemačkog art magazina *[[Jugend]]*, po kome će nemački *[[Art nouveau]]* biti nazvan *[[Jugendstil]]*.
* 18. 5. - *Plessy v. Ferguson*: Vrhovni sud SAD potvrđuje ustavnost zakona o segregaciji u državama, prema doktrini "zasebno ali jednako" (stoji do 1954 i odluke u *Brown v. Board of Education*).
* 18. 5. - Mubarak Al-Sabah je novi emir Kuvajta (do 1915) nakon što su ubijena njegova polubraća.
* 20. 5. - Osnovana Francuska Somalija (*Côte française des Somalis*, od 1967. *Territoire français des Afars et des Issas*, od 1977. nezavisni Džibuti).
* 24. 5. - U Beogradu, u okviru "Sokola", osnovana Loptačka sekcija - začetak fudbala u Kraljevini Srbiji (prva utakmica odigrana 31. 5. kod Kule Nebojše).
* 26. 5. - Osnovan berzanski indeks *[[Dow Jones Industrial Average]]*.
* 26. 5. (14. 5. po j.k.) - Ruski car Nikolaj II krunisan u Uspenskom saboru/katedrali moskovskog Kremlja, zabeleška ovog događaja je prvi film snimljen u Rusiji, odn. prva snimljena koronacija.
* 27. 5. - Tornado opustošio Saint Louis, jedan od najrazornijih i najsmrtonosnijih u istoriji SAD, sa 255 mrtvih; ovih dana je zabeležen veliki broj tornada u regionu.
* 30. 5. - Hodinska katastrofa: u stampedu na proslavi krunisanja cara Nikolaja II poginulo 1360 ljudi.

### Jun/Juni/Lipanj

* 1. 6. - U Zagrebu osnovano Hrvatsko filatelističko društvo.
* 3. 6. - Potpisan Li-Lobanovljev ugovor, tajni i nejednaki ugovor između Rusije i Kine - vojni savez u zamenu za ruski upliv u Mandžuriji, tj. gradnju železnice i upotrebu luka (Port Artur).
* 3 - 11. 6. - Odbrana Vana: Jermenski branitelji su pristali otići u Persiju u pratnji osmanskih vojnika, ali je usput masakrirano nekoliko stotina.
* 4. 6. - Henry Ford napravio svoj prvi automobil - *[[Ford Quadricycle]]*.
* 4 - 27. 6. (novi kalendar) - Savez borbe za oslobođenje radničke klase (čiji je lider Vladimir Iljič uhapšen prošlog decembra) organizovao štrajk tekstilnih radnika u Sankt Peterburgu.
* 6. 6. (kalendar?) - U beogradskoj kafani "Kod zlatnog krsta" (danas "Dušanov grad" na Terazijama) održana prva bioskopska predstava. Datum je uzet za dan Jugoslovenske kinoteke.
* 7. 6. - Mahdistički rat, Bitka kod Firketa: britansko-egipatska vojska na čelu sa Kitchenerom porazila Mahdiste u severnom Sudanu.
* 8. 6. - Inaugurirana Zgrada Mađarskog parlamenta (završena 1904).
* 9. 6. - Sporazum Yamagata–Lobanov o sferama uticaja Japana i Rusije u Koreji.
* 9. 6. - 13. 10. - Sveruska izložba u Nižnjem Novgorodu predstavlja industrijska dostignuća Rusije, npr. Šuhovljeva dela, prvu hiperboloidnu građevinu i prvu tenzilnu strukturu.
* 15. 6. - Zemljotres Meiji-Sanriku u Japanu: u zemljotresu magnitude 8,5 i dva cunamija poginulo najmanje 22.000 ljudi.
* 16. 6. - Britanski parobrod *Drummond Castle* udario u greben kod francuskog ostrva Ouessant, troje preživelih i 243 stradalih.
* 17. 6. (5. 6. po j.k.) - "Srpske novine", zvanično glasilo Kraljevine Srbije, donele članak "Najnoviji fotografski iznalazak - Kinematograf".
* 22. 6. - Francuski major Jean-Baptiste Marchand dobija komandu nad Misijom Kongo-Nil, koja će dve godine kasnije dovesti do Incidenta u Fashodi sa Britancima.
* 27. 6. (15. 6. po j.k. - Vidovdan) - Crnogorski knjaz Nikola I Petrović u Beogradu, oduševljen doček.
* 28. 6. - Đorđe Berović postavljen za valiju na Kritu, ne bi li smirio situaciju - Grci ga pozdravljaju a Turci/muslimani su neprijateljski nastrojeni.

### Jul/Juli/Srpanj

* 1. 7. -  Potpisan ugovor o osnivanju Federacije Malajskih Država, saveza četiri britanska protektorata na Malajskom poluostrvu.
* 7. 7. - Izvesni Charles Thomas Wooldridge obešen u Redinškom zatvoru, u kome leži i Oscar Wilde - događaj će opisati u *The Ballad of Reading Gaol*.
* 9. 7. - William Jennings Bryan kandidovan od Demokratske stranke za predsednika SAD; održao govor "Krst od zlata" u korist bimetalizma i slobodnog srebra i protiv zlatnog standarda ("nećete razapeti čovečanstvo na krst od zlata").
* 11. 7. - Wilfrid Laurier postaje prvi frankofoni premijer Kanade (do 1911).
* 26. 7. - 1. 8. - Četvrti kongres Internacionale u Londonu, "najburniji od svih kongresa".
* 27. 7. - Guglielmo Marconi prikazuje u Londonu svoj sistem bežične telegrafije.
* 29. 7. - Anadolska železnica produžena do Konye.
* jul (po j.k.) - Sporazum Srbije sa Ugarskom o izvozu svinja.
* jul - avgust - U sklopu Portinih reformi, u Staroj Srbiji radi inspekciona komisija za sudske, finansijske i policijske poslove.
* leto - Turske snage zbog grčkog ustanka izgubile kontrolu nad većim delom Krita

### Avgust/August/Kolovoz

* 6. 8. - Francuska anektira Madagaskar.
* 9. 8. (28. 7. po j.k.) - Veliki radikalski zbor u Beogradu na Topčiderskom brdu - veliki broj prisutnih iz cele zemlje.
* 9. 8. - Otto Lilienthal fatalno povređen pri probnom letu.
* 14. 8. - Donesen britanski zakon o gradnji Ugandanske železnice u Keniji, između luke Mombasa i Kisumua na Viktorijinom jezeru - pet godina gradnje, 2.500 mrtvih.
* avgust - Vrući talas na istoku Severne Amerike odnosi oko 1.500 života.
* 16. 8. - Otkriveno zlato u regionu Klondajk u kanadskoj provinciji Jukon - vest u ostatak sveta stiže tek sledeće godine (→ Zlatna groznica u Klondajku).
* 17. 8. - Bridget Driscoll je prvi pešak pregažen od automobila.
* 18. 8. - U Connstattu je Daimler-Motoren-Gesellschaft izazvao senzaciju, predstavivši prvo motorno teretno vozilo na svijetu. Vozač je još sjedio na otvorenom kao u kočiji.
* 18. 8. - U Nemačkoj donesen Građanski zakonik (Bürgerliches Gesetzbuch - BGB), na snazi od 1900.
* 20. 8. - Na zemunskom Gardošu otvorena Milenijumska kula - Kula Sibinjanin Janka.
* 23. 8. -  *Pugad Lawin*-ski poklič (datum i mesto sporni): počinje Filipinska revolucija protiv španske vlasti - završena uspešno 1898. u savezu sa SAD, ali praćena ratom sa bivšim saveznikom 1899-1902.
* 26. 8. - Pripadnici Jermenske revolucionarne federacije zauzeli Otomansku banku u Carigradu kako bi skrenuli pažnju na Hamidove masakre - povod za ubistvo još Jermena.
* 27. 8. - Dva dana nakon iznenadne smrti probritanskog sultana Hamada bin Thuwainija, počeo i završio se najkraći rat u historiji ratovanja - Englesko-zanzibarski rat (oko 40 minuta) - Khalid bin Barghash dobio azil kod Nemaca, postavljen Hamoud bin Mohammed (do 1902).

### Septembar/Rujan

* 1. 9. - Francuzi zauzeli Ouagadougou, današnji glavni grad Burkine Faso.
* 13. 9. - Osnovan Savez lovačkih udruženja Kraljevine Srbije (ili 13.10.?).
* 13. 9. - Papina bula *Apostolicae curae* smatra ništavnim anglikansko sveštenstvo.
* 15. 9. - *Crash at Crush*: u Teksasu priređen spektakl, sudar dva voza pred 40.000 gledalaca - zbog neočekivane eksplozije kotlova 2-3 poginulih i mnogo ranjenih.
* septembar - Hjalmar Branting je prvi socijaldemokratski član švedskog parlamenta (1920. i prvi socijaldemokratski premijer).
* septembar - Zvanično ustanovljena kuga u Bombayu, mada je sumnjivih slučajeva bilo od maja.
* 22. 9. - Bečka vlada tek nakon 6 godina obznanila (u svezi s usvojenom saborskom odlukom od 6. studenoga 1890.) da se može u Zadru otvoriti nova gimnazija s hrvatskim nastavnim jezikom za školsku godinu 1897/98.
* 23. 9. - Kraljica Viktorija prevazišla dedu Georga III po najdužoj vladavini u zemlji (od 20. juna 1837.).
* 23. 9. - Britanci zauzeli Dongolu u Nubiji.
* 26. 9. - U Trentu otvoren Antimasonski kongres.
* 28. 9. (16. 9. po j.k.) - Vladari Austrougarske, Rumunije i Srbije u Oršavi prisustvuju otvaranju Sipskog kanala, koji olakšava plovidbu u Đerdapu.
* 28. 9. - Četvorica braće osnivaju *[[Pathé|Société Pathé Frères]]*, koja će u prvoj polovini 20. veka biti najveća firma za filmsku opremu i produkciju, kao i proizvođač gramofonskih ploča.
* 28. 9. - Italija potpisuje konvencije sa Francuskom, kojima praktično priznaje Tunis kao francuski posed.

### Oktobar/Listopad

* 1. 10. - Osnovana firma *[[Hoffmann-La Roche]]*.
* 9. 10. - Car Nikolaj II u poseti Parizu, govori o bratstvu po oružju sa Francuskom (ove jeseni je posetio i Austrougarsku, Nemačku i Britaniju).
* oktobar - Povodom dvjestogodišnjice dinastije Petrović-Njegoš, prenijeti su ostaci mitropolita Danila Petrovića iz Cetinjskog manastira u Mauzolej na Orlovom kršu iznad Cetinja. Istim povodom je ustanovljen i Orden Petrović Njegoš.
* oktobar (po j.k.) - Godišnja skupština radikala u Kragujevcu, Glavni odbor preuzima glavnu reč u vođenju stranke.
* oktobar - Zbor prištinskih Albanaca u Pirinas-džamiji, protive se Portinim reformama, napadnute neke srpske kuće.
* 17. 10. - Praizvedba Čehovljeve drame "Galeb" u Sankt Peterburgu - prvo veče je loše prošlo.
* 18. 10. - Otvoren Spomenik caru Wilhelmu na Porta Westfalica, visok 88 metara - prevazići će ga samo Spomenik Bici naroda u Lajpcigu 1913.
* 23. 10. - Ugovor iz Addis Abebe je i formalan kraj Italijansko-abisinskog rata: priznata nezavisnost Etiopije, dogodine će i Francuzi i Britanci zaključiti ugovore s njom kao s jednakim partnerom.

* 24. 10. - Venčanje Jelene Petrović i italijanskog prestolonaslednika Viktora Emanuela (kraljevski par 1900-1946).
* 24. 10. - Otto von Bismarck objavio preko hamburških novina sadržaj Ugovora o reosiguranju iz 1887. između Nemačke i Rusije.

### Novembar/Studeni
* 3. 11. - Izbori za predsednika SAD: republikanac William McKinley pobedio demokratu Bryana (271:176 elektora, 23:22 države); smatra se da je ovim započet Četvrti partijski sistem u SAD (1896-1932) u kome su uglavnom dominirali republikanci (doba je poznato i kao Doba progresivizma, *Progressive Era*).
* 3. 11. (22. 10. po j.k.) - Zakon o izmenama ustrojstva Velike škole (priprema za Beogradski univerzitet).
* 7. 11. - U Brazilu otpočeo Rat Canudosa.
* 7. 11. - Nikolaj Mandić imenovan za mitropolita dabrobosanskog.
* oko 11. 11. - Katastrofalne poplave na Drini i njenim pritokama, potpuno prekriven Stari most u Višegradu i odnesena ograda, poplavljena Semberija.
* 16. 11. - Prvi prijenos Tesline naizmjenične električne energije, sa Nijagare do grada Buffalo.
* 21. 11. - U Hamburgu počinje štrajk lučkih radnika, traje do sledećeg februara.
* 22. 11. - Antun Mahnić imenovan za krčkog biskupa (do 1920).
* 24. 11. - Osnovan Pedagoški muzej u Beogradu.
* 27. 11. - U Frankfurtu izvedena Straussova simfonijska poema "Tako je govorio Zaratustra".
* novembar (po j.k.) - Nakon smrti skopskog mitropolita Metodija, Carigradska patrijaršija postavlja opet Grka, Amvrosija, mitropolita ohridskog, ali Srbi ga ne prihvataju.
* 30. 11. - Na Floridi uočeno "St. Augustinsko čudovište" - lešina džinovskog oktopoda ili ostaci kita.

### Decembar/Prosinac
* novembar-decembar? - Puč u Kraljevini Ruanda, na vlast dolazi Yuhi V (do 1931), oslanja se na Nemce.
* 8. 12. - Nemački parobrod *Salier* naleteo na greben uz severnu Španiju, stradalo svih 279 osoba.
* 10. 12. - *[[Succès de scandale]]*: praizvedba "Kralja Ibija" u Parizu uz veliko negodovanje publike.
* 22. 12. (10. 12. po j.k.) - U Srbiji donesen Zakon o akcionim društvima.
* decembar - Predstavnici 14 srpskih opština Bosne i Hercegovine šalju prvi memorandum dvorskoj kancelariji u Beču tužeći se na nepravde i nasilja i tražeći versku i školsku samoupravu, Kalaj radi na gušenju ovog pokreta.
* decembar (po j.k.) - Kralj Aleksandar odlikovao u Beču Benjamina Kalaja, ministra finansija Austrougarske i upravitelja Bosne i Hercegovine.
* 14. 12. - Glasgowski metro je treći najstariji na svetu.
* 17. 12. - Nikola Tesla počasni član Jugoslavenske akademije znanosti i umjetnosti.
* 26. 12. (14. 12. po j.k.) - Ostavka naprednjačke vlade Stojana Novakovića.
* 29. 12. (17. 12. po j.k.) - Đorđe Simić predsednik vlade u Srbiji - formalno neutralna, preovlađuje uticaj radikala.
* 30. 12. - Pogubljen filipinski nacionalni heroj José Rizal.
* 31. 12. - U Manausu otvorena opera *[[Teatro Amazonas]]*.

### Kroz godinu

* Osnovan etnološki časopis JAZU *Zbornik za narodni život i običaje Južnih Slavena* (1995. izbrisano "Južnih Slavena").
* Osnovano ogledno poljoprivredno dobro Božjakovina.
* Ivan Paspa otvorio u Zagrebu radionicu za proizvodnju baterija.
* Đaci sarajevske gimnazije osnovali tajno društvo "Srpska svijest".
* Jaša Tomić odslužio zatvorsku kaznu.
* U Srbiji formirano akcionarsko društvo za klanje i preradu stoke; privremena klanica u Nišu, pa u Beogradu.
* U kolubarskoj jami "Tvrdojevac" počelo kopanje uglja.
* Francuski kapital se angažuje u rudniku antimona u Zajači.
* U Beogradu podignut Dom Jevrema Grujića, danas spomenik kulture.
* Osnovan *[[Peugeot]]*.
* Scipione Riva-Rocci usavršio sfigmomanometar.
* Otkriven Zeemanov efekt.
* Georges Melies počinje snimanje filmova, npr. *[[Escamotage d'une dame au théâtre Robert Houdin]]*.
* 1895-96 - Emir Afganistana Abdur Rahman Khan potčinjava Kafiristan, preobraća stanovništvo u islam i menja ime zemlje u Nuristan.

### Galerija sa Milenijske izložbe

Erdészeti kiállítás horvát pavilon.JPG|Izložba hrvatskog šumarstva
Horvát mezőgazdasági csarnok 1896-19.jpg|"Hrvatska poljoprivredna dvorana"
Bosnyák ház 1896-32.JPG|"Bosanska kuća" 
Boszniai iparcsarnok 1896-33.JPG|"Zgrada bosanske industrije"


## Rođenja

### Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak
* 1. 1. - Vukić Mićović, srpski hemičar, rektor BU, akademik SANU († 1981)
* 2. 1. - Dziga Vertov, filmski radnik († 1954)
* 14. 1. - John Rodrigo dos Passos, američki književnik († 1970.)
* 22. 1. - Sava Šumanović, srpski slikar († 1942)
* 23. 1. - Charlotte, velika vojvotkinja Luksemburga († 1985)
* 23. 1. - Nikola Cvejić, srpski operski pevač († 1987)
* 19. 2. - André Breton, književnik nadrealista († 1966)
* 10. 3. - Anka Krizmanić, hrvatska slikarica i grafičarka († 1987.)
* 25. 3. - Đuro Cvijić, rukovodilac KPJ († 1938)

### April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj
* 3. 4. - Marko Orešković, učesnik Španskog rata i NOB, narodni heroj († 1941)
* 7. 4. - Mladen Stojanović, lekar, narodni heroj († 1942)
* 8. 4. - Ljubica Oblak-Strozzi, hrvatska pjevačica († 1981.)
* 15. 4. - Gerhard Fieseler, letački as, konstruktor aviona († 1987)
* 15. 4. - Nikolaj Semjonov, ruski fizičar i hemičar († 1986.)
* 16. 4. - Tristan Tzara, suosnivač dadaizma († 1963)
* 21. 4. - Ante Šercer, hrvatski liječnik († 1968.)
* 26. 4. - Ernst Udet, nemački letački as i general († 1941)
* 6. 5. - Rolf Maximilian Sievert, medicinski fizičar († 1966)
* 11. 5. - Josip Slavenski, kompozitor († 1955)
* 30. 5. - Howard Hawks, američki filmski redatelj († 1977.)
* 4. 6. - Jovan Šangajski, pravoslavni svetac († 1966)
* 6. 6. - Italo Balbo, fašistički lider, vazduhoplovni maršal († 1940)
* 7. 6. - Robert S. Mulliken, fizičar i hemičar, nobelovac († 1986)
* 19. 6. - Wallis Simpson, vojvotkinja od Windsora († 1986)

### Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan
* 14. 7. - Buenaventura Durruti, španski revolucionar i anarhista († 1936.)
* 15. 7. - Alfred Albini, hrvatski arhitekt († 1978.)
* 16. 7. - Trygve Lie, prvi generalni sekretar UN († 1968)
* 18. 7. - Kamilo Horvatin, član CK KPJ († 1938.)
* 7. 8. - Imre Nagy, mađarski političar († 1958.)
* 9. 8. - Léonide Massine, ruski plesač i koreograf († 1979)
* 27. 8. - Léon Theremin, pronalazač († 1993)
* 1. 9. - A. C. Bhaktivedanta Swami Prabhupada, osnivač pokreta Hare Krišna († 1977)
* 4. 9. - Antonin Artaud, glumac, pisac, pozorišni režiser († 1948)
* 5. 9. - Sima Milošević, lekar, učesnik NOB († 1943)
* 24. 9. - F. Scott Fitzgerald, književnik († 1940)
* 25. 9. - Sandro Pertini, predsednik Italije († 1990)

### Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac
* 8. 10. - Julien Duvivier, francuski filmski redatelj († 1967.)
* 26. 10. - Leposava Kangrga - Bela Krleža, kazališna glumica († 1981)
* 27. 10. - Margareta Petrovna Forman, balerina, pedagoginja, koreografkinja i redateljica († 1970.)
* 31. 10. - Ethel Waters, pevačica († 1977)
* 3. 11. - Sulejman Bajraktarević, putopisac, pjesnik i prepisivač Kur'ana († 1977)
* 10. 11. - Vladimir Vranić, matematičar († 1976)
* 10. 11. - Andreas Stihl, švajcarski pronalazač, osnivač firme († 1973)
* 16. 11. - Oswald Mosley, britanski fašista († 1980)
* 21. 11. - Dragutin Keserović, četnički vojvoda († 1945)
* 23. 11. - Klement Gottwald, predsednik Čehoslovačke SR († 1953)
* 1. 12. - Georgij Žukov, maršal SSSR († 1974)
* 6. 12. - Ira Gershwin, stihopisac († 1983)
* 14. 12. - Jimmy Doolittle, američki vazduhoplovni general († 1993)
* 16. 12. - Ivan Merz, blaženik († 1928)
* 16. 12. - Anna Anderson, lažna Anastasija († 1984)
* 21. 12. - Konstantin Rokosovski, maršal SSSR i Poljske († 1968)
* 27. 12. - Carl Zuckmayer, njemački književnik

### Kroz godinu
* Alija Alijagić, komunistički revolucionar († 1922.)

## Smrti

### Januar/Siječanj &ndash; Jun/Lipanj
* 3. 1. - Miho Klaić, hrvatski političar i preporoditelj (* 1829.)
* 8. 1. - Paul Verlaine, francuski pjesnik (* 1844.)
* 8. 2. - Georgije Nikolajević, mitropolit dabrobosanski (* 1807)
* 20. 2. - Miloš Mile Dimitrijević, srpski pravnik, političar, predsednik Matice srpske (* 1824.)
* 27. 2. - Milojko Lešjanin, srpski general (* 1830)
* 28. 2. - Ante Starčević, hrvatski političar (* 1823)
* 1. 5. - Nasrudin-šah Kadžar, šah Irana (* 1831)
* 7. 5. - H. H. Holmes, serijski ubica (* 1861)
* 19. 5. - Karlo Ludovik, otac nadvojvode Franca Ferdinanda (* 1833)
* 20. 5. - Clara Schumann, njemačka pijanistica i kompozitor (* 1819)
* 24. 5. - Luigi Federico Menabrea, italijanski političar, general, matematičar (* 1809)
* 6. 6. - Milan Jovanović-Morski, lekar i književnik (* 1834)
* 13. 6. - Matija Mrazović, odvjetnik, političar i publicist (* 1824)

### Jul/Srpanj &ndash; Decembar/Prosinac
* 1. 7. - Harriet Beecher Stowe, američka spisateljica i abolicionistkinja (* 1811.)
* 13. 7. - Friedrich Kekule, nemački hemičar (* 1829.)
* 16. 7. - Edmond Goncourt, francuski romanopisac, osnivač akademije (* 1822.)
* 10. 8. - Otto Lilienthal, pionir avijacije (* 1848)
* 13. 8. - John Everett Millais, slikar (* 1829)
* 18. 9. - Hippolyte Fizeau, fizičar (* 1819)
* 21. 9. - Olga Petrović Njegoš, kćerka Danila I (* 1859)
* 23. 9. - Ivar Aasen, norveški pisac (* 1813)
* 3. 10. - William Morris, dizajner, umetnik, socijalistički aktivista (* 1834)
* 11. 10. - Anton Bruckner, austrijski orguljaš i kompozitor (* 1824)
* 16. 10. - Mojsije Veresić, bivši episkop negotinski (* 1835)
* 19. 10. - Šime Ljubić, hrvatski arheolog, povjesničar i biograf (* 1822.)
* 16. 11. - Josip Šokčević, bivši hrvatski ban (* 1811)
* 10. 12. - Alfred Nobel, švedski kemičar, pronalazač, filantrop, mirotvorac, kozmopolit i industrijalac (* 1833.)
* 30. 12. - José Rizal, nacionalni heroj Filipina (* 1861)

### Kroz godinu
* Antonije Popović - Tonka, leskovački industrijalac (* 1843)
* Vasilije Kovačević, vođa iz Bosansko-hercegovačkog ustanka (* 1844)

## Reference