Intraabdominalna hipertenzija

**Intraabdominalna hipertenzija, povišen intraabdominalni pritisak** prema definiciji Svetske asocijacije za bdominalni kompartment sindrom, je produženo ili ponavljano patološko povišenje intraabdominalnog ili unutartrbušnog pritiska iznad 12 mmHg.
## Osnovni pojmovi
### Intraabdominalni pritisak
Intraabdominalni ili unutartrbušni pritisak je odnos između akumulacija tečnosti unutar trbušne (abdominalne) šupljine i komplijanse, trbuha, po obrascu:
:**(C = ΔV/ΔP)**
Kriva pritiska - volumena za trbušnu šupljinu nije pravolinijska. Usled opadanja komplijanse trbuha, dok se tečnost postepeno nakuplja u peritonealnoj duplji, kao ishod nastaje brže povećanje ili veća vrednost intraabdominalnog pritiska.

Normalne vrednosti intraabdominalnog pritiska krću se oko 6,5 mmHg. Ova vrednost varira tokom disajnog ciklusa i raste sa porastom telesne mase.

### Intraabdominalna hipertenzija
*Burch* sa svojim saradnicima, definisao je gradusni sistem za intaabdominalnu hipertenziju:
* Stepen I (7,5—11 mmHg), 
* Stepen II (11—18 mmHg)
* Stepen III (18—25 mmHg) 
* Stepen IV (> 25 mmHg). 
Nešto kasnije,  Svetska asocijacija za abdominalni kompartment sindrom (WSACS), modifikovala je ovaj gradusni sistem (sa namerom da poveća njegovu kliničku senzitivnost) na sledeći način:
* Stepen I IAH (12—15mmHg), 
* Stepen II IAH (16–20 mmHg)
* Stepen III IAH (21—25 mmHg) 
* Stepen IV IAH (> 25 mmHg).
Takođe Svetska asocijacija za abdominalni kompartment sindrom izdala je preporuke da se:
* Intraabdominalni pritisak od 5—7 mmHg smatra graničnom vrednošću kod odraslih bolesnih.
* Intrabdominalna hipertenzija definiše kao trajno ili ponovljenoa uvećanje IAP ≥ 12 mmHg.
* Akutni kompartment sindrom definiše kao trajni IAP > 20 mmHg, povezan sa disfunkcijom /otkazom  organa.

## Epidemiologija
U novijoj literaturi, intraabdominalna hipertenzija i abdominalni kompartment sindrom dobro su opisani i definisani entiteti koji se javljaju kod hirurških i internističkih i bolesnika, sa ili bez abdominalnih (trbušnih) povreda i/ili operacija.

U literaturi nema puno podataka o incidenci i prevalenciji intraabdominalna hipertenzija i abdominalni kompartment sindrom. Razlog tome je neprepoznavanja ovog entiteta i/ili nedovoljna evaluacija bolesnika pogođenih ovim poremećajem, kao i velikog broj studija koje se uglavnom bave prikazom bolesnika.

Tačna incidencija još nije verifikovana, ali je jasno da se povećava u pojedinim populacionim grupama, kao što su bolesnici sa tupim ili penetrantno povredama trbuha, ratnim povredama trbuha, rupturom trbušne aneurizme aorte, retroperitonealnim krvarenjem, pneumoperitoneumom, malignitetom, pankreatitisom, masivnim ascitom, transplantacijom jetre, itd.

U jednoj od najranijih prospektivnih studija sa serijom od 145 pacijenata koji su identifikovani kao rizična grupa za nastanak intraabdominalne hipertenzije i abdominalnog kompartment sindrom, objavljena je incidenca od 14%.

U novijoj multicentričnoj studiji sa 265 uzastopnih bolesnika primljenih u različitim jedinicama intenzivne nege, objavljeno je da je 32,1% ove populacije imalo intraabdominalnu hipertenziju i 4,2% abdominalni kompartment sindrom.

Po dosadašnjim objavljenim rezultatima, u Sjedinjenim Američkim Državama broj pacijenata sa abdominalnim kompartment sindromom primljenih u jedinice nege za traumu iznosio je od 5% do 15%, a 1% u sveobuhvatnim prijemima usled povrede. 
;Morbiditet i mortalitet
Morbiditet i mortalitet kod abdominalne hipertenzije pripisuje se njenim efektima na organske sisteme. Zbog toga, ona ima visok mortalitet i pored intenzivnog lečenja.

Takođe, abdominalni kompartment sindroma kod pojedinih bolesnika je posledica teških povreda ili oboljenja, koja za sobom nose visok mortalitet i morbiditet. U pojedinim studijama mortalitet obolelih od abdominalne hipertenzije iznosi i do 67%. Rekurentni abdominalni kompartment sindroma nosi još veći mortalitet.

## Etiolopatogeneza
Bilo koji poremećaj ili abnormalnost koja podiže pritisak unutar trbušne šupljine može indukovati intraabdominalnu hipertenziju. Slićno no kompartment sindromu u ekstremitetima, do abdominalnog kompartment sindroma dolazi kada je ntraabdominalni pritoisak previsok. Ista ili slična stanja kod različitih bolesnika ne moraju dovesti do komplikacija unutar trbušne šupljine.

Pouzdani podaci o etiologiji ntraabdominalne hipertenzije nisu poznati, mada se kao mogući uzroci najčešće navode; sepsa i teška abdominalna trauma, krvarenja, masivne opekotine.. Povećanje pritiska u trbušnoj duplji (intraabdominalna hipertenzija) u navedenim poremećajima smanjuje dotok krvi u trbušne organe i narušava plućne, kardiovaskularne, bubrežne i želudačnocrevne funkcije, izazivajući više sindroma disfunkcije zahvaćenih organa i u konačnom ishodu smrt.

Ovaj sindrom se sreće kod povrede trbuha i drugih telesnih regija nezavisno.. Javlja se kod bolesnika sa pankreatitisom, operisanih zbog rupture abdominalne  i grudne aneurizme aorte , neoperisanih bolesnika na nekontrolisanoj antikoagulantnoj terapiji sa krvarenjem u trbušnom zidu i abdomenu,, kao i kod bolesnika sa transplantiranom jetrom , zbog reperfuzionog edema jetre i donor-recipijent nesrazmere.

Među brojnim uzrocima ntraabdominalne hipertenzije najčešći su abdominalno krvarenje i masivna nadoknada tečnosti.

## Napomene

## Povezano
* Abdominalni kompartment sindrom

## Izvori

## Vanjske veze
* Prakticna nastava iz fziologije, XIV vezba, Arterijski puls
* Free CME Lecture – 1 hour: Intra-abdominal hypertension – the ARDS of the Gut, By Dr. Tim Wolfe   
* The secondary abdominal compartment syndrome: not just another post-traumatic complication
* Seminar praktičnog lekara - Intraabdominalna hipertenzija i abdominalni kompartment sindrom