Anglosaksonsko kršćanstvo

**Anglosaksonsko kršćanstvo** je izraz pod kojim se podrazumijeva period u historiji kršćanstva u Britaniji od kraja 6. do druge polovice 11. vijeka, odnosno od početka pokrštavanja anglosaksonskih kraljevstava pa sve do normanskog osvajanja Kraljevine Engleske.

Kršćanstvo se u Britaniji pojavilo u 2. vijeku, kada su njeni najveći dijelovi bili provincija Rimskog Carstva i s vremenom postala dominantnom religijom, barem u gradovima i među aristokracijom. Pad Rimskog Carstva i Velika seoba naroda su, pak, početkom 5. vijeka izazvali evakuaciju rimskih trupa iz Britanije, a preostalo stanovništvo je bilo ostavljeno da se samo brani od napada germanskih pljačkaša među kojima su se najviše isticali Angli, Juti i Saksonci, kasnije poznati pod zajedničkim imenom Anglosaksonci. Oni su se oko sredine 5. vijeka počeli trajno naseljavati na obalama Britanije; za razliku od drugih germanskih naroda, nisu bili pokršteni, nego su ostali vjerni germanskom paganizmu koji je sa vremenom dobio specifična anglosaksonska obilježja. Između doseljenika i domorodaca (Briti i Brito-Rimljani) se razvilo oštro neprijateljstvo koje je uz etničke i kulturne, dobilo i vjersku dimenziju - dok su Anglosaksonci bili pagani, Briti su se isticali svojim kršćanstvom. Istovremeno je prekid veza sa Rimom i drugim kršćanskim središtima doveo do stvaranja kršćanskih zajednica na Britanskim Otocima, uglavnom na keltskim područjima, koja su razvila vlastito keltsko kršćanstvo.

Iako za to nema pouzdanih dokaza, postoje pretpostavke da se neprijateljstvo Anglosaksonaca prema domorocima iskazivalo i prema njihovoj vjeri, tako da je od sredine 5. do kraja 6. vijeka na novoosvojenim područjima došlo do svojevrsne dekristijanizacije. Pred kraj 6. vijeka se, međutim, Kraljevina Kent, najstarija od anglosaksonskih država i najbliža evropskom Kontinentu, stvorila dobre trgovačke veze sa kršćanskom Franačkom. Njen vladar, kralj Ethelbert je nastojao te veze ojačati, te se oženio za franačku princezu Berthu; ona je, kao kršćanka, sa sobom dovela svećenika Liudharda, i kasnije, od muža dobila dozvolu da ne samo ispovijeda svoju vjeru, nego da je širi među njegovim podanicima. To je, pak, pružilo priliku papi Grguru da organizira veliku gregorijansku misiju na čelu sa Augustinom koji je pokrstio Ethelberta učinivši ga prvim anglosaksonskim kršćanskim vladarom. Time je započelo anglosaksonsko kršćanstvo.

Prvi anglosaksonski kršćanski vladari se nisu krstili iz religijskih, nego prije svega iz političkih razloga, odnosno u nastojanju da steknu saveznike na Kontinentu i preko njih steknu hegemoniju nad drugim anglosaksonskim vladarima. Vrlo često bi smrt ili pogibija nekog od tih vladara dovela do kolapsa kršćanstva na tim područjima, odnosno njihovi nasljednici bi se vratili paganstvu, te su kršćanski misionari ta područja morali ponovno pokrštavati. Sredinom 7. vijeka se, pak, kao najmoćnija od svih anglosaksonskih država nametnula Northumbrija; za nju je bilo karakteristično da je nisu pokrstili misionari iz Rima, nego irski misionari koji su prakticirali keltsko kršćanstvo. Sukobi sa "rimskim" svećenicima i njihovim pristašama su, pak, 664. doveli do sinoda u Whitbyju kojim je Northumbrija uvela "rimske" i ukinula keltske obrede. Taj su primjer slijedile i druge anglosaksonske države.

Iako će se paganstvo među Anglosaksoncima održati i do 8. vijeka, anglosaksonsko kršćanstvo je krajem 7. vijeka bilo dovoljno jako da se među Anglosaksoncima javlja misionarski pokret, odnosno nastojanje da se pokrste paganska područja na evropskom Kontinentu. Ta su nastojanja svoj zenit dobila u doba Karolinške renesanse kada su upravo anglosaksonski misionari pomogli pokrštavanju velikih dijelova današnje Njemačke.

## Literatura
* Chaney, William A. (1960) "Paganism to Christianity in Anglo-Saxon England", *The Harvard Theological Review* (1960)
* Higham, N. J. (2006) *(Re-)Reading Bede: the "Ecclesiastical History" in Context*. London: Routledge ; 
* Mayr-Harting, H. (1991) *[http://books.google.com/books?id=fLrdkyalKpwC&printsec=frontcover#v=onepage&q=&f=false The Coming of Christianity to Anglo-Saxon England]*; 3rd ed., London: Batsford 
* Thomas, Charles (1981) *Christianity in Roman Britain to AD 500*, London: Batsford
* Yorke, Barbara (2006) *The Conversion of Britain*, Harlow: Pearson Education

## Dodatna literatura
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  Accessed on 10 May 2009
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*