open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lazar Manojlović

**Lazar Manojlović** bio je prosvjetni radnik, novinar, publicista i istaknuti borac za ljudska prava iz Bosne i Hercegovine.

## Život
Lazar Manojlović je rođen 1934. godine u Velikoj Obarskoj kod Bijeljine od oca Jovana i majke Radosave a umro je 
2. marta 2016. godine. Odrastao je u siromašnoj porodici sa osamnaestero djece. O svome kućnom vaspitanju kaže:

Tokom rata u BiH početkom 1990-ih, Manojlović se istakao suprotstavljanjem onima koji su provodili etničko čišćenje u Bijeljini. Riskirajući vlasiti život uspio je spasiti nekoliko Bošnjaka iz logora smrti u Batkoviću.

Manojlović je bio član Helsinškog odbora za ljudska prava u Bosni i Hercegovini. 2008. je dobio pečat grada Padove i u njegovu čast je posađena maslina u «Parku pravednika širom svijeta», utemeljenom radi širenja kultura mira i čuvanja uspomene na hrabre ljude iz cijelog svijeta koji su se suprotstavili genocidima prošlog stoljeća.

## Reference

## Vanjske veze
* Lazar Manojlović: Stid me!
Salvatore Quasimodo

**Salvatore Quasimodo** (Modica, Sicilija, 20. kolovoza 1901. - Napulj, 14. lipnja 1968.), talijanski pjesnik i prevoditelj

Salvatore Quasimodo rođen je u Modici na Siciliji 1901. godine; do 1935. radio je kao inženjer, no tada napušta to zanimanje i posvećuje se predavanju talijanske književnosti u Milanu. Kao mladi pjesnik djelovao je u skupini pjesnika okupljenih oko časopisa *Solaria*, da bi se razvio u vodećeg pjesnika hermetične lirike.

Quasimodo je pisao nedorečenim rječnikom, suzdržanost njegovih stihova otkrivaju duboka značenja njegovih riječi i pjesničke poruke. Prevodio je djela grčkih tragičara (Eshila i Sofokla) te je, prema njihovim uzorima, razvijao stilsku čistoću i funkcionalnu jednostavnost izraza.
1959. godine dobio je Nobelovu nagradu za književnost. Umro je u Napulju 1968. godine.
Bitka kod Tindarija

**Bitka kod Tinarija** je bila pomorska bitka, koja se odigrala 257. pne. kraj Tindarija na Siciliji tokom Prvog punskog rata. Bila je to pomorska bitka između Kartagine i Rimske republike.

Tindarij je grad na Siciliji, koji je osnovan kao grčka kolonija 396. pne. Grad je smešten na uzvisini sa koje se vidi Tirensko more.

Sirakuški tiran Hijeron II dozvolio je Tindariju da postane baza za Kartiginjane. Marko Atil Regul je predvodio Rimsku flotu i nalazio se kraj Tindarija.

Primetio je Kartaginjansku flotu koja plovi u neuređenom stanju. Naređuje napad na jedan deo flote. Usledio je napad u kome je potopio 10 brodova, ali umakao im je admiralski brod. Ostala Rimska flota pravi zbijeni raspored i potapaju novih 8 brodova sa posadom, a zarobljavaju 10 brodova. Ostatak Kartaginjanske flote se povukao.

Posle bitke grad pada u ruke Rimljana, a sirakuški tiran Hijeron II postaje ponovo verni rimski saveznik.
Posle ove bitke pomorski sukobi se nastavljaju u bici kod Eknoma.

## Veze
* Prvi punski rat
* Rimska republika
257. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **257. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Regula i Blasiona** (ili, rjeđe, **godina 497. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 257. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Prvi punski rat: Rimske snage napadaju Sardiniju pokušavajući je preoteti Kartaginjanima.
* Prvi punski rat: Kod Tindarisa (suvremeni Tindari), grada koji je sirakuški tiranin Hijeron II prepustio kao bazu Kartaginjanima, vodi se bitka između kartaginske flote i rimske flote pod Markom Atilijem Regulom. Nakon nje Tindari pada u rimske ruke.
* Thục Phán (An Dương Vương), poglavica plemena Thục iz naroda Âu Việt, poražava konfederaciju Văn Lang te ujedinjenuje sva plemena Âu Việta i Lạc Việta, stvorivši tako kraljevstvo Âu Lạc i dinastiju Thuc.

## Rođenja
*

## Smrti
*
Tindari

**Tindari**, drevni **Tindaris** (*Tyndaris*) ili **Tindarion** (*Tyndarion*) (grčki: , Strab.; , Ptol.) je gradić ( *[[frazione]]*) u općini (*[[comune]]*) Patti, u Provinciji Messina na Siciliji. Nalazi se između mjesta Barcellona Pozzo di Gotto i Cefalù. 

Tindari je poznat kao svetište, kao i po poemi "Vento a Tindari", koju je napisao Salvatore Quasimodo.

## Reference

 
* by the CIA Factbook  
* Italian Railways 
* Italian National and Regional Parks 
* History of Italy: Primary Documents 
* List and maps of archaeological sites in Italy 
* WWW-VL: History: Italy  at IUE
Marko Atilije Regul

:*Ovo je članak o rimskom vojskovođi i konzulu; za ostale Rimljane s istim imenom v. [[Marcus Atilius Regulus (razvrstavanje)]].*

**Marko Atilije Regul **(*Marcus Atilius Regulus*) (? - cca. 250. pne.) bio je rimski vojskovođa i političar, najpoznatiji po ulozi koju je imao u prvom punskom ratu.

Godine 267. pne. je izabran za konzula te su pod njegovom komandom poraženi Salentinci i osvojen Brundizijum (današnji Brindisi). 

Za konzula je po drugi put izabran 256. pne., odnosno u devetoj godini prvog punskog rata. Regul je bio jedan od komandanata pomorske ekspedicije koja je razbila kartaginsku flotu u u Rta Ekonom, a potom se iskrcala u Sjevernoj Africi kako bi napala samu Kartaginu. Pohod se doimao toliko uspješnim da je drugi konzul -Lucije Manlije Vulso Long - opozvan u Rim kako bi sam Regul mogao dovršiti rat.

Regul je tada Kartaginjanima nanio toliko težak poraz u bitci kod Adisa, da su oni počeli mirovne pregovore. Međutim, Regul je postavio tako oštre uvjete da su Kartaginjani odlučili da nastave rat. Godine 255. pne. je Kartagina smijenila svog nesposobnog vojskovođu Hamilkara. Iste je godine Regul u bitci kod Tunisa poražen i zajedno s 500 svojih ljudi zarobljen od Ksantipa, komandanta spartanskih najamnika u kartaginskoj službi.

Rimska tradicija navodi da je pet godina kasnije - 250. pne. - Regul na zadanu riječ pušten iz zarobljeništva kako bi rimskom Senatu osobno prenio kartaginske mirovne uvjete odnosno pregovarao o razmjeni zarobljenika. Regul je prenio poruku, ali iznio i vlastito mišljenje prema kojima bi se svi kartaginski uvjeti trebali odbiti, odnosno da bi Rim morao nastaviti rat. Regul se poslije toga vratio u Kartaginu gdje je, prema Horaciju, pogubljen. Kasniji pisci su navodili različite verzije načina pogubljenja - prema jednoj je bačen u tamnicu, a potom prisiljen gledati u sunce nakon što su mu isjekli očne vjeđe; prema drugoj je stavljen u bačvu, koja je izvana zakucana čavlima, te potom otkotrljana niz brdo.

Regul se zbog svog postupka često navodio kao svijetli primjer rimske časti i patriotizma. S obzirom da Polibije nije spomenuo ovu priču, dio historičara je smatra naknadnom izmišljotinom, odnosno rimskom propagandom koja je za svrhu imala opravdati okrutno postupanje prema Kartagini i njenim stanovnicima.

## Porodica
Atilije Regul je bio sin istoimenom konzula izabranog za 294. pne., a poticao je iz drevne kalabriske porodice. Prema kasnijim rimskim istoričarima, supruga mu se zvala Marcija, a pripisuje joj se to da je na smrt mučila nekoliko kartaginskih zarobljenika čuvši vijest o muževom pogbljenju. Prema Liviju je imao najmanje dva sina i jednu kći; oba sina su bili konzuli - Marko 227. pne. i Gaj 225. pne. (ubijen u bici protiv Gala). 

Brat ili rođak po imenu Gaj je također bio konzul 257. i 250. pne.

## Napomene


## Izvori
Lucije Julije Libon

**Lucije Julije Libon** (*Lucius Julius Libo*) bio je član klana Julijevaca u drevnom Rimu, patricijske porodice uglednog porijekla, čiji se uticaj smanjio sve do početka punskih ratova.

Libon je poticao od Julijevaca koji su, po tradiciji, u Rim prebjegli iz Alba Longe. Preci su mu tvrdili da potiču od Venere i prvog rimskog kralja Romula. Libon je zajedno s Cecilijom Matelom Makedonikom - kćeri Lucija Cecilija Metela Denterom i Barsinom iz Makedonije - imao sina po imenu Lucije Julije Libon II.

Godine 267. pne. je Libon izabran za konzula. Prema Fastima 23. januara 266. pne. proslavio trijumf nad Salentincima. 

Njegov istoimeni sin je imao sina po imenu Numerije Julije Cezar, poznatog kao djeda Seksta Julija Cezara I.
Kvint Fabije Maksim Gurg (konzul 265. pr. n. e.)

**Kvint Fabije Maksim Gurg** (*Quintus Fabius Maximus Gurges*, ? - 265. pne.) bio je rimski političar i vojskovođa, koji je tri puta izabran za konzula.

Gurg je bio sin nekadašnjeg konzula Kvinta Fabija Maksima Gurga.

Godine 265. pne. je ubijen prilikom pohoda kojim je gušena pobuna kod Vulsina u Etruriji. 

Najpoznatiji je po tome što je bio otac Kvinta Fabija Maksima Veroska, državnika, vojskovođe i heroja iz vremena drugog punskog rata. Kći mu je bila udana za pretora Tiberija Otacilija Krasa.
Marko Fulvije Flak (konzul 264. pr. n. e.)

**Marko Fulvije Flak** (*Marcus Fulvius Flaccus*) bio je rimski vojskovođa i političar. Godine 264. pne. je izabran za konzula, te je za vrijeme mandata osvojio Velznu, posljednji etrurski grad u centralnoj Italiji. Smatra ga se osnivačem Flaka, ogranka roda Fulvijevih.
Zuko Džumhur

**Zulfikar Zuko Džumhur**, bosanskohercegovački i jugoslovenski putopisac, slikar i karikaturista.

## Biografija
Rođen je u Konjicu 24. septembra 1920. godine, a potiče iz stare ugledne ulemanske porodice. Otac mu je Abduselam Džumhur i majka Vasvija rođena Rufo. Osnovnu školu i nižu gimnaziju završio je u Beogradu, gdje mu je otac radio kao imam, a višu gimnaziju u Sarajevu 1939. godine. Počeo je studirati pravo, ali je prešao na likovnu akademiju i završio je u klasi Petra Dobrovića. Prve crteže je objavio u "Narodnoj armiji" 1947, a od tada sarađuje kao karikaturista i ilustrator u "Ježu", "Borbi", "Vetrenjaci", "Politici", "Oslobođenju", reviji "Danas", NIN-u kao stalni saradnik i urednik. Objavio je više od 10.000 karikatura. 

Napisao je scenarije za više kratkih i tri za igrane filmove. Uradio je 35 scenografija za pozorište, a posljednjih deset godina radio je na sarajevskoj televiziji kao pisac scenarija i voditelj serija emisije Hodoljublje. Zajedno sa Momom Kaporom autor knjige "Zelena čoja Montenegra". Umro je u Herceg Novom, a ukopan u rodnom Konjicu 29. novembra 1989. godine. Zuko Džumhur je bio izuzetan čovjek. Sâm predsjednik SFRJ Josip Broz Tito vrlo rado se družio s njim. Zuko je jedan od najvećih boema svoga vremena.

## Bibliografija
* Nekrolog jednoj čaršiji
* Pisma iz Azije, Mostar, 1973.
* Hodoljublja, Zagreb, 1982.
* Putovanja bijelom lađom, Sarajevo, 1982.
* Pisma iz Afrike i Evrope
* Stogodišnje priče
* Adakale
* Izabrana djela (posthumno), Sarajevo, 1991.
* Putopisi (posthumno; izabrani putopisi u okviru edicije ”Bošnjačka književnost u 100 knjiga”), Sarajevo, 1997.
Milenko Srdić

**Milenko Srdić** (Banjaluka, 16. III. 1925), novinar, novinski urednik, urednik enigmatskih rubrika i sastavljač rebusa. Bio je novinar zagrebačkog časopisa Plavi vjesnik i glavni i odgovorni urednik također zagrebačkog časopisa Vikend.

## Enigmatika
Kao urednik dječje rubrike u časopisu Arena 1960-1962. uređivao je i kutić sa zagonetkama i u njemu objavio blizu stotinu vlastitih rebusa. Više od osam godina uređivao je križaljke u tjedniku Studio. U "Vikendu" je 1970. godine uveo likove (dijagrame) za križaljke na koje su križaljke sastavljali (i za to primali honorar) sami čitaoci.

Godine 1971. podnio je izdavačkoj kući "Vjesnik" prijedlog za pokretanje enigmatsko-zabavnog časopisa "Vikend razbibriga" iz kojeg će kasnije biti pokrenut dvotjednik Vjesnikov kviz. Priredio je nekoliko enigmatskih bilježaka (i odgovora križaljkašima) u "Vikendu". Sudjelovao je 1976. godine u Kumrovcu na VIII. susretu zagonetača Jugoslavije.

## Izvor
* Stjepan Horvat: Leksikon zagonetača Jugoslavije, Enigmatsko udruženje "Čvor", Bjelovar, (1979). (+ fotografija)
Momo Kapor

**Momčilo (Momo) Kapor** (Sarajevo, 8. april 1937. – Beograd, 3. mart 2010.), jugoslovenski i srpski slikar, književnik i novinar.

## Biografija
Rođen je u Sarajevu 1937. godine. Diplomirao je slikarstvo 1961. godine na beogradskoj Akademiji likovnih umetnosti u klasi profesora Nedeljka Gvozdenovića. Objavio je veliki broj naslova, romana i zbirki priča. Autor je i velikog broja dokumentarnih filmova i televizijskih emisija, a po njegovim scenarijima snimljeno je nekoliko dugometražnih filmova i TV drama (*[[Bademi s onu stranu smrti]]*, *[[Banket (TV drama)|Banket]]*, *[[Valter brani Sarajevo]]*, *[[Džoli džokej]]*, *[[Kraj vikenda]]*). Romani *Una* i *Knjiga žalbi* doživeli su ekranizaciju. Prevođen je na francuski, nemački, poljski, češki, bugarski, mađarski, slovenački i švedski jezik.

Umro je u Beogradu 3. marta 2010. godine na Vojno-medicinskoj akademiji.

## Dela
Spisak dela Mome Kapora prema elektronskom katalogu NBS:

* *[[Foliranti]]*, 1975.
* *[[Provincijalac]]*, 1976.
* *[[Ada (knjiga Mome Kapora)|Ada]]*, 1977.
* *[[Lanjski snegovi]]*, 1977.
* *[[Hej, nisam ti to pričala]]*, 1978.
* *[[Zoe (roman)|Zoe]]*, 1978.
* *[[Beleške jedne Ane (hronika u 26 glava)]]*, 1978.
* *[[Skitam i pričam: putopisni dnevnik]]*, 1979.
* *[[101 priča]]*, 1980.
* **, 1981.
* *[[Onda]]*, 1982.
* *[[Sentimentalno vaspitanje (Momo Kapor)|Sentimentalno vaspitanje]]*, 1983.
* *[[Knjiga žalbi]]*, 1984.

* *[[011-Istok-Zapad]]*, 1990.
* *[[Halo, Beograd]]*, 1990.
* *[[Dama skitnica i off priče]]*, 1992.
* *[[Zelena čoja Montenegra]]*, 1992.
* *[[Blokada 011 (knjiga Mome Kapora)|Blokada 011]]*, 1992.
* *[[100 nedelja blokade]]*, 1994.
* *[[Lero – kralj leptira]]*, 1995.
* *[[Poslednji let za Sarajevo]]*, 1995.
* *[[Hronika izgubljenog grada]]*, 1996.
* *[[Od sedam do tri]]*, 1996.
* *[[Smrt ne boli: priče iz poslednjeg rata]]*, 1997.
* *[[Najbolje godine i druge priče]]*, 1997.
* *[[Ivana]]*, 2001.

* *[[Legenda o Taboru]]*, 2002.
* *[[Sanja (roman)|Sanja]]*, 2003.
* *[[Čuvar adrese]]*
* *[[Dosije Šlomović]]*
* *[[Konte (knjiga Mome Kapora)|Konte]]*
* *[[Lep dan za umiranje]]*
* *[[Ljubavne priče]]*
* *[[Samac]]*
* *[[Uspomene jednog crtača]]*
* *[[Eldorado (knjiga Mome Kapora)|Eldorado]]*
* *[[Putopis kroz biografiju]]*
* *[[A Guide to the Serbian Mentality]]*

## Reference

## Vanjske veze
* Akademik Momčilo-Momo Kapor, zvanična stranica Akademije nauka i umjetnosti Republike Srpske
Josip Malašić

**Josip Malašić**, hrvatski profesor; 1924-1925. bio je profesor u Senjskoj gimnaziji. Autor je značajnog zagonetačkog priručnika Pregled grčkih i rimskih starina, koji je izdan u Zagrebu 1937. godine, a prije toga je u nastavcima izlazio u enigmatskom časopisu Sfinga Rebus.

## Izvor
* Stjepan Horvat: Leksikon zagonetača Jugoslavije, Enigmatsko udruženje "Čvor", Bjelovar, (1979).
Azijska gripa (razvrstavanje)

**Azijska gripa** je izraz koji se može odnositi na:
* Azijska gripa, koju uzrokuje virus H2N2
* Azijska financijska kriza godine 1997.
Hajrudin Sarač

**Hajrudin Sarač** (Donji Vakuf, 28. IX. 1940. — Travnik, 21. IX. 1971), enigmat.

## Biografija
Najveći dio svog rano ugaslog života proveo je u rodnom mjestu. U Bugojnu je završio srednju ekonomsku školu te je, zaposlivši se kao službenik, vanredno studirao maternji jezik i historiju na Višoj pedagoškoj školi (VPŠ) u Sarajevu. Umro je u bolnici u Travniku nakon kraće bolesti.

## Enigmatika
Zagonetaštvom se bavio od 1957. godine, no tek je 1. X. 1962. godine u beogradskoj *"[[Enigma (časopis)|Enigmi]]"* broj 429 objavio svoj prvi enigmatski sastavak. Nakon toga postao je stalni saradnik osječkog *"[[Rebus (Osijek)|Rebusa]]"*, svih izdanja Enigmatskog kluba u Beogradu, *"[[Džepna križaljka|Džepne križaljke]]"* i *"[[Čvor (Bjelovar)|Čvora]]"*. Objavio je preko tristo zagonetaka, pretežno križaljki i premetaljki. Bio je član EKB od 1964. godine.

## Izvori
* V(ladimir) Šarić: *Hajrudin Sarač*, Čvor-križaljka, III, 45, 2 – Bjelovar, 20. IX. 1972.
* Slavko Peleh : *"[[Bibliografija enigmatike]]"*. Bjelovar : Enigmatsko udruženje "Čvor", 1978. (bibliografska jedinica broj 688)
* Stjepan Horvat : *"[[Leksikon zagonetača Jugoslavije]]"*. Bjelovar : Enigmatsko udruženje "Čvor", Bjelovar, (1979).
* Branko Polić : *"[[Enigmatski rječnik 5]]" : S-T*. Bjelovar : Enigmatsko udruženje "Čvor", 1982. (str. 27)
Lucije Valerije Flak (konzul 261. pr. n. e.)

**Lucije Valerije Flak** (*Lucius Valerius Flaccus*) je bio rimski političar, izabran za konzula godine 261. pne. zajedno s Tiberijem Otacilijem Krasom. Pretpostavlja se da je on mogao biti predak niza kasnijih konzula koji su nosili isto ime, s obzirom da se s njim ime Lucije Valerije Flak pojavljuje na listi konzula. On i njegov konzularni kolega su za vrijeme prvog punskog rata vodili operacije na Siciliji.

## Izvori
Gaj Akvilije Flor

**Gaj Akvilije Flor** (*Gaius Aquillius Florus*) je bio rimski političar izabran za konzula godine 259. pne., zajedno s Lucijem Kornelijem Scipionom. Za vrijeme prvog punskog rata je nastojao pratiti i suzbijati aktivnosti kartaginskog vojskovođe Hamilkara Barke na Siciliji.

## Izvori
Aulo Atilije Kalatin

**Aulo Atilije Kalatin** (*Aulus Atilius Calatinus*, ? - prije 216. pne.) je bio rimski političar i vojskovođa. Najpoznatiji je po tome što je bio prvi rimski diktator koji je vodio vojsku izvan granica tadašnje Italije. Osim toga je dva puta izabran za konzula - 258. i 254. pne., a godine 257. pne. za pretora i *[[Rimski trijumf|trijumfatora]]*. Godine 247. pne. je izabran za cenzora. Većina njegovih aktivnosti je vezana uz prvi punski rat, odnosno operacije protiv Kartaginjana na Siciliji.

Aulo Atilije Kalatin je bio član plebejske porodice Atilija, porijeklom iz Kampanije, a koja je političkim i bračnim vezama bila spojena s patricijskim klanom Fabijevaca. Njegovi rođaci su bili pripadnici mnogo poznatijeg klana Atilija Regula.

Aulo Atilije Kalatin je za konzula prvi put izabran 258. pne. kada mu je Sicilija predana na upravu kao prva rimska provincija. Za vrijeme svog mandata je imao uspjeha i osvojio niz sicilijanskih gradova, ali je jednom pao u zasjedu iz koje ga je spasio tribun Marko Kalpurnije Flama. Usprkos toga mu je sljedeće godine priređen trijumf, a izabran je i za pretora.

Godine 254. pne. je ponovno izabran za konzula te je zajedno s Gnejem Kornelijem Scipionom Asinom obnovio rimsku flotu nakon kastastrofalne oluje u kojoj je stradalo preko 220 brodova. S novom flotom je uspio osvojiti kartaginsko uporište Panorm.

Pet godina kasnije je rimsku flotu, pod konzulima Publijem Klaudijem Pulherom i Junijem Pulom, zadesila nova katastrofa. Tada je Kalatin izabran za diktatora te je s vojskom došao na Siciliju, gdje tadašnji izvori nisu zabilježili nikakvo dostignuće vrijedno spomena.

Kalatin je 247. pne. izabran za cenzora. Pripisuje mu se izgradnja hrama Spesa (oličenja nade i sigurnosti za mlade) na Forum Holitoriumu i Fidesa (oličenja dobre vjere) na Kapitolu.

## Izvori

## Izvori
* William Smith, *[[Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology]]* v. 1, page 560
Gaj Sulpicije Peterkul

**Gaj Sulpicije Peterkul** (*Gaius Sulpicius Paterculus*, 3. vijek pne.) bio je rimski političar i vojskovođa iz vremena prvog punskog rata. Godine 258. pne. je izabran za konzula zajedno s Aulom Atilijem Kalatinom. Služio je kao komandant na Sicilija, a pripisuje mu se i pobjeda u pomorskoj bitci kod Sulcija.

## Izvori
Gaj Atilije Regul (konzul 257. pr. n. e.)

**Gaj Atilije Regul** (*C. Atilius M. f. M. n. Regulus Serranus*, sredina 3. vijeka pne.) bio je rimski političar i vojskovođa iz doba prvog punskog rata, dva puta izabran za konzula.

Regul je poticao iz Atilija - plebejske porodice čiji su se članovi već etablirali kao dio rimske političke elite, tako da su i njegov djed, otac i stariji brat bili konzuli. Gaj je za konzula prvi put izabran 257. pne. te je zajedno s patricijem Gnejem Kornelijem Blasionom vodio operacije protiv Kartaginjana na Siciliji. Tom prigodom je vodio pomorske ekspedicije prilikom kojih su osvojeni i opustošeni otoci Lipara i Melita. Također je komandirao flotom koja je porazila Kartaginjane u u bitci kod Tindarisa. Za to je nagrađen trijumfom.

Gaj je sljedeći put za konzula izabran 250. pne. zajedno s patricijem Lucijem Manlijem Vulsom. Prije toga je prokonzul Metel izvojevao veliku pobjedu nad Kartaginjanima kod Panorma, pa je Gaj pokrenuo pohod s četiri legije i 200 brodova čija je svrha bila okončati rat. Pokušaj da osvoji Lilibej, međutim, nije uspio.

## Izvori
* William Smith, *[[Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology]]*, 1870, "G. Atilius M. f. M. n. Regulus Serranus" 
* William Smith, *[[Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology]]*, 1870, "Serranus"
Kocka, kocka, kockica

**Kocka, kocka, kockica** je obrazovna televizijska serija Televizije Beograd emitovana od 1974. do 1993. i ponovo 2005. sa Brankom Milićevićem u glavnoj ulozi. Snimljeno je više od 250 epizoda. 

## Nastanak
Redakcija obrazovnog programa Televizije Beograd je 1972. godine započela istraživanja po vrtićima, razgovarajući sa vaspitačima i decom, da bi došlo do prave formule za dečju seriju. Koncept prve epizode emitovane 27. novembra 1974. pripreman je godinu dana. Prvi urednik bio je Ljubiša Bogićević, a scenarista Ljubiša Đokić. 

Posle deset epizoda, emisija je postala monotematska. Urednica potonjih epizoda sve do 1993. bila je Biserka Pejović.

## Format
Cilj emisije je bio da kroz igru odgovori na što više dečjih pitanja. Branko Kockica je delovao kao vaspitač deci koja bi učestvovala u snimanju emisije.

Emisija je karakteristična po svom žargonu i uzrečicama. Na primer, Milićević se uvek obraća deci sa „drugari“, a kolektivni uzvik im je „tata-ta-tira“.
Stanari

**Stanari** su naseljeno mjesto i sjedište opštine Stanari, Republika Srpska, BiH. Mesto se nalazi u slivu reke Ukrine na severu Bosne i Hercegovine. Do 1958. godine Stanari bili samostalna opština, a ponovo su to postali 2014.

Stanari su poznati po rudniku lignita i po termoelektrani koja je u izgradnji. Rudnik je i osnovni izvor prihoda meštana.

Kao samostalno mesto bili su poznati po ustancima protiv tadašnjeg okupatora, čemu danas svedoči spomen kosturnica u znak sećanja i poštovanja prema nekoliko stotina poginulih iz ovog kao i okolnih krajeva.

## Stanovništvo

## Naseljena mjesta
Brestovo, Brestovo Donje, Brestovo Gornje, Dragalovci, Gojakovac, Grujići, Jankovići, Jelanjska, Jerinići, Ljeb, Mitrovići, Osredak, Ostružnja Gornja, Ostružnja Donja, Pejčići, Radnja Donja, Raškovci, Stanari, Tedin Han, Cvrtkovci, Cerovica

## Privreda
U izgradnji termoelektrane Stanari učestvovaće poznata kineska kompanija isporučiocu opreme  Dongfang Electric Corporation (DEC).

## Značajne osobe
* Mladen Kršić, poslanik u Narodnoj Skupštini Republike Srpske
* Goran Jerinić, poslanik u Narodnoj Skupštini Republike Srpske
* Zoran Kvržić, fudbaler

## Izvor
* Knjiga: "Nacionalni sastav stanovništva - Rezultati za Republiku po opštinama i naseljenim mjestima 1991.", statistički bilten br. 234, Izdanje Državnog zavoda za statistiku Republike Bosne i Hercegovine, Sarajevo.
* internet - izvor, "Popis po mjesnim zajednicama" - http://www.fzs.ba/Podaci/nacion%20po%20mjesnim.pdf 
## Vanjske veze

* Stanari.org
* EFT Group - Stanari
Văn Lang

**Văn Lang** je bila prva država drevnih Vijetnamaca, po predaji osnovana 2879. pne. te koja je postojala sve do 258. pne. Njome su vladali Hùng kraljevi iz dinastije Hong Bang. O njoj postoji relativno malo pouzdanih historijskih podataka. Njena vladarska loza je u historijskim izvorima potvrđena kao Hùng Vương a podaci o kraljevstvu Van Lang postoje u kineskim izvorima iz dinastije Chin i Tang. Narod koji je živio u državi Văn Lang se zvao Lạc Việt ili samo Lạc.

Prema knjizi iz 15. vijeka pod nazivom *[[Đại Việt sử ký toàn thư]]* (Potpuna historija Đại Việta), prijestolnica ove države je bio Phong Châu; u današnjoj provinciji Phu Tho). Na istoku se graničila s Južnokineskim morem, na zapadu s Ba Thụcom (巴蜀; današnji Sečuan), na sjeveru s jezerom Dongting (Hunan), a na jugu s Jezerom Tôn (Champa).

Văn Lang je prestala postojati oko godine 258. pne. kada ju je napalo pleme Âu Việt. Kralj Âu Việta - Thục Phán - porazio je posljednjeg Hùng Vươnga, potom ujedinivši oba kraljevstva i nazvavši novu državu "Âu Lạc," proglasivši sebe kraljem An Doung Vuongom.

## Povezano
* Univerzitet Van Lang
* Dinastija Hồng Bàng

## Reference
Lạc Việt

**Lạc Việt** ili **Lạc** (Hán tự: 雒越/駱越/貉越; Pinyin: Luòyuè) je naziv za drevni narod koji je živio u području koje danas čini nizine sjevernog Vijetnama, prvenstveno močvarno, ali i plodno područje Delte Crvene rijeke. Oni se povezuju s kulturom Dong Son koja karakterizira brončano doba u Jugoistočnoj Aziji.

Vjeruje se kako je narod Lạc Việt osnovao državu Văn Lang, čiji početak predaja smješta u 2879. pne. Narod Văn Langa je trgovao s brdskim narodom Âu Việt, koji je živio na visoravnima krajnjeg sjevera današnjeg Vijetnama, odnosno zapadnom Guangdongu i južnom Guangxiju u današnjoj Kini. Godine 258. pne. ili 257. pne. je Thục Phán, vođa plemenskog saveza Âu Việta napao Văn Lang i porazio posljednjeg Hùng Vươnga. Nakon toga su dva kraljevstva ujedinjena, a nova država je dobila ime Âu Lạc, a njen vladar se proglasio kraljem s titulom An Dương Vương.

## Povezano
* Vijetnamci
* Âu Việt
* Văn Lang
* Kultura Dong Son
* Dong Son bubanj
* Kultura Sa Huynh
* Yue (narodi)

## Reference
An Dương Vương

**An Duong Vuong** je kraljevska titula koju je nosio Thục Phán (蜀泮), vladar drevne države Âu Lạc u današnjem sjevernom Vijetnamu. Preuzeo ju je godine 257. pne. nakon što je porazio državu Văn Lang te ujedinio plemena Âu Việt i Lạc Việt. Prema predaji je živio preko 100 godina, a vladao 50 - sve do 207. pne.

## Reference

## Povezano
* PASSING BAN PHU BARRACK REVIEW OF THUC PHAN - AN DUONG VUONG DYNASTY IN THE HISTORY OF VIET NAM 
* Historija Vijetnama
Frane Fingušt

**Frane Fingušt** (Split, 1937), hrvatski pomorac i enigmat.

## Biografija

Godine 1957, nakon završene gimnazije (1951-1952) i Srednje tehničke škole, brodostrojarski odjel (1953-1957), a sve u Splitu, kao pomorski strojar odlazi ploviti. Kasnije je diplomirao na Pomorskom fakultetu u Rijeci.

U 45 godina pomorskog života obišao je cijeli svijet. Sada živi u Kanadi s dvojnim kanadsko-hrvatskim državljanstvom, a dosta vremena provodi u malom mjestu Punat na otoku Krku. Prijatelji ga zovu "hodajuća enciklopedija". Godine 2007. proslavio je 50. godišnjicu mature.

## Enigmatika
Sastavljačkom enigmatikom aktivno se bavio samo 1950-ih godina (od 1953. do 1957), ali je enigmatici kao hobiju ostao vjeran cijeli život. Nakon odlaska na more, ljubav prema enigmatici je ostala jer je u danima plovidbe imao dosta vremena, a koristio ga je za ono što voli: enigmatiku i šah.

### Suradnja u listovima
Surađivao je u enigmatskoj rubrici "Slobodne Dalmacije" (u kojoj je objavio dosta križaljki), a radove je objavljivao i u osječkim enigmatskim listovima "Zagonetka" i "Rebus" urednika Marijana Jurčeca.

### Enigmatski opus
Sastavljao je križaljke, rebuse, kvadrate, brojčanice, posjetnice i druge zagonetke te skupljao palindrome (posebno mu je bila draga račja rečenica *"Udovica baci vodu!"*) te troslovne i četveroslovne riječi, koje su tada objavljivane u osječkoj *"Zagonetki"*. U 42. broju *"Zagonetke"* iz 1954. godine objavljena je njegova križaljka na naslovnoj stranici.

Veliki podstrek i ljubav za enigmatiku dobio je od tada legendarnog Boživrana (Božidara Vranickog), koga je osobno poznavao. Suradnja s enigmatskim listovima prestala je 1957. godine kad je "otišao na more" (kako to pomorci kažu).

Križaljke u *"Slobodnoj Dalmaciji"* potpisivao je inicijalima **(ff)**.

## Primjer zagonetaka
 **[[Zagonetne opreke]]**, *"Zagonetka"*, broj 41 (1954), str. 3
 
 BOLESNO - PROFESIONALAC - SIT - PITANJE - DAN - EKSOGEN - HLADAN - DUGAČAK - PASIVA.
 Gornjim riječima treba naći riječi suprotnog značenja.
 Prva slova tih novih riječi dat će naziv našega enigmatskog lista.
  
 Rješenje: Zagonetka

 **[[Posjetnica (u enigmatici)|Posjetnica]]**, *"Zagonetka"*, broj 13, 26. III. 1955, str. 3
 
 Ing. Luka Danett
     profesor
     Kladovo
 
 Rješenje: dekan Prirodoslovnog fakulteta
 
 Napomena: Prezime Danett postoji (usp. Daniel Danett)

 **[[Brojčanica]]**, *"Rebus"*, br. 1, II. 1957, str. 8
 
 Rješenje: Tko rano rani, dvije sreće grabi.
 
 Rješenje se dobiva od riječi *tić, Grk, sav, jod, ben* po principu "isti broj - isto slovo",
 s tim da se u nabrojanim riječima svako slovo pojavljuje samo jedanput.

## Izvori
* Stjepan Horvat : Leksikon zagonetača Jugoslavije. Bjelovar : Enigmatsko udruženje "Čvor", (1979).
* Informacije i fotografije dobivene od samog Frane Fingušta (novembar 2009).
Emanuil Popdimitrov

**Emanuil Popdimitrov** (bugarski: Emanuil Popdimitrov Zahariev; 4.11. 1885, Grujinci, tada u Bugarskoj - 23.5. 1943, Sofija) je bio čuveni bugarski pesnik i književnik.

Rođen je kao šesto dete u porodici sveštenika Dimitra Popzaharieva (bugarski: Dimitъr Popzahariev) i Kane Harizanove. Bio je đak u selu Izvoru, u Bosilegradu i u pedagoškoj školi u Ćustendilu. Studirao je filizofiju na Sofijskom univerzitetu do januara 1907., zatim u Beogradu i Monpelijeu. Radio je kao učitelj u Donjoj Lisini, Donjom Koritenu (1905) i Kazanlaku (1909).

1912. je izdao zbirku pesama *Sъnяt na lюbovta* (San ljubavi). 1913. je radio kao učitelj u Haskovu, a 1915.-1918. kao tumač u armiji tokom Prvog svetskog rata. 1921. je izdao zbirke *Svobodni stihove*, *Stihove i pesni* i roman *Pred burя* (Pred oluju), a 1935. - zbirku *Esenni plamъci* (Jesanski plamenovi).

U delu Emanuila Popdimitrova je velik uticaj simbolizma.

## Izvori
* *Dimitъr Boяdžiev, Teodor Traяnov, Emanuil Popdimitrov*, Veliko Tъrnovo, 1995, izdatelstvo Slovo, str. 189-191
256. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **256. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Longa i Cedika/Regula** (ili, rjeđe, **godina 498. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 256. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Prvi punski rat: Rimske snage nastoje završiti sukob odlučujućem udarcem u srce kartaginske države, odnosno iskrcavanjem u Sjevernu Afriku gdje se nalaze njene glavne kolonije. Pokušaj kartaginske flote da pod komandom Hamilkara zaustavi rimski pohod je spriječen ispred južne obale Sicilije zaustavljen u pomorskoj bitci kod rta Eknom gdje pobjedu odnose rimski konzuli Marko Atilije Regul i Lucije Manlije Vulso Long.
* Snage države Qin zauzimaju Luoyang čime je završena vladavina kralja Zhou Nan Wanga. Iako je imenovan nasljednik po imenu Dong Zhou Hui Wang, u kineskoj historiji se ovaj događaj tradicionalno smatra završetkom dinastije Zhou.
* Prvi punski rat: Nakon pobjede kod Eknoma, rimske snage se iskrcavaju u Sjevernoj Africi i započinju pustošiti okolinu Kartagine. Grad Klupeja, udaljen 64&nbsp;km istočno od Kartagine, je prisiljen na predaju. Nakon što su ga Rimljani utvrdili, Vulso dobiva naređenje da sa flotom otplovi natrag u Rim, dok je Regul ostavljen da sa kopnenom vojskom dovrši rat.
* U Kini je dovršen veliki irigacijski sistem Du Jiang Yan kojim je dovršeno dotada stalno i nezaustavljivo plavljenje velikih poljoprivrednih područja.

## Rođenja
* Liu Bang, osnivač kineske dinastije Han (u. 195. pne.)

## Smrti
* Zhou Nan Wang, posljednji kralj kineske dinastije Zhou
Kralj Hui od Istočnog Zhoua

**Kralj Hui od Istočnog Zhoua**, 
 bio je posljednji vladar iz drevne kineske dinastije Zhou. Prije nego što je proglašen kraljem, bio je poznat po imenu Gospodar Zhaowen (Zhaowen Jun 昭文君). Vladao je od 255. pne. do 249. pne.

## Osobne informacije

  
    Porodično ime
    Ji (姬 jī) na kineskom
  
    Osobno ime
    Jie (杰 jié) 
  
    Ime ere
    Dinastija Zhou
  
    Otac
    
  
    Majka
    nepoznat
  
    Supruga
    nepoznata
  
    Djeca
    
  
    Dužina vladavine
     
  
  Grob
    nepoznat
  
    Hramsko ime
    nepoznato
  
    Kurtoazno ime
    unknown
  
    Posthumno ime
    Huai 惠 (pinyin hùi), doslovno: "dobroćudni"
Âu Lạc

**Au Lac** (Quoc Ngu: Âu Lạc; Hán tự: ) je naziv za drevnu državu koja predstavlja postojbinu Vijetnamaca, a koja je postojala od oko 258. pne. ili 257. pne. do 207. pne.. Glavni grad joj je bio Cổ Loa (oko 35&nbsp;km sjeverno od današnjeg Hanoia).

Državu je osnovao Thục Phán, koji je bio njen jedini vladar pod titulom An Dương Vương, a po kome je nazvana dinastija Thuc. Osnovana je ujedinjenjem planinskog područja Âu Việt (današnji sjever Vijetnam i dijelovi južne Kine) s nizinskim područjem Lạc Việt (smještenim u Delti Crvene rijeke u današnjem sjevernom Vijetnamu). Kraljevstvo je kasnije pokorila kineska vojska dinastije Qin pod vodstvom Zhao Tuoa (vijetnamski: Triệu Đà), te je inkorporirano u entitet koji će kasnije postati kraljevstvo Nanyue (vijetnamski: Nam Việt).

## Povezano
* Historija Vijetnama
Âu Việt

**Âu Việt** je zajednički naziv za brdska plemena koja su živjela u planinskim područjima na krajnjem sjeveru današnjeg Vijetnama, odnosno zapadu Guangdonga i jugu Guangxija u današnjoj Kini. Historijski izvori ih spominju u 3. vijeku pne. Prijestolnica im se nalazila u današnjoj provinciji Cao Bang na sjeveroistoku Vijetnama.

Za Âu Việt se također koristio naziv Tây Âu (西甌; ; pri čemu *Tây* znači "zapadni"), te su se smatrali jednim od Stotinu Yue plemena. Imali su običaj nositi kratku kosu i tetovaže, kao i zube bojati u crno. Smatraju se precima današnjih manjina koje govore Tai jezicima, a među koje spadaju Nung i Tay, kao i naroda Zhuang u Guangxiju.

Âu Việt je trgovao s narodom Lạc Việt, stanovnicima države Văn Lang, smještene u nizinama današnje Delte Crvene rijeke u sjevernom Vijetnamu. Oko godine 258. pne. ili 257. pne. je Thục Phán, vođa plemenskog saveza Âu Việt, napao Văn Lang i porazio posljednjeg Hùng Vươnga. Tada su dva kraljevstva ujedinjena pod nazivom "Âu Lạc," a vladar se prozvao kraljem po imenu An Dương Vương.

## Reference
Kelibia

**Kelibia** (arapski: قليبية) je sa svojih 46,856 stanovnika treći po veličini grad u Vilajetu Nabeul nakon Nabeula i Hammameta u Tunisu.

## Geografija

Kelibia leži na obali Hamametskog zaljeva na vrhu Poluotoka Bon, udaljena 94 km jugoistočno od glavnog grada Tunisa..

## Historija

Grad je pod imenom **Clypea** osnovao sirakuški tiranin Agatokle kao bazu za invaziju na Sjevernu Afriku. Nakon njegova odlaska Kartažani su nastavili koristiti Clypeu kao svoju utvrdu.

Za Prvog punskog rata konzul Marko Atilije Regul je 256. pne. opsjedao i zauzeo *Clypeu* sa namjerom da je koristi kao bazu za napad na Kartagu. Nakon pustošenja Poluotoka Bon, rimska ofenziva završila je sljedeće godine gorkim porazom pa se malo legionara vratilo na Apeninski poluotok.

U vrijeme Trećeg punskog rata, konzul Lucius Calpurnius Piso Caesoninus opsjedao je grad, ali se zbog njegovog otpora morao povući.

Julije Cezar je 45. pne. dodjelio gradu status Rimske kolonije. Prema Pliniju Starijem *Clypea* je kasnije postala slobodni grad sa kvalitetnom lukom u kojoj se rimska flota mogla skloniti.

## Privreda

Današnja Kelibia je turistički resort poznat po lijepim plažama i citadeli, ali i po svojim stolarima koji proizvode stilski namještaj. 
Kélibia ima i četvrtu po veličini ribarsku luku u Tunisu, a po vinogradima u okolici grada uzgaja se muskat od kog se pravi bijelo vino popularno među Tunižanima.

Kelibia je još od rimskih vremena bila poznata pomorska baza, ta tradicija sačuvana je do današnjih dana jer se u njoj danas nalazi Nacionalna pomorska škola.

## Pobratimski gradovi

*  Almuñécar, Španjolska 
*  Marsala, Italija 
*  Pantelleria, Italija

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''Guide Touristique de Kélibia, Tunisie''
Lucije Manlije Vulso Long

**Lucije Manlije Vulso Long** (*Lucius Manlius Vulso Longus*, cca. 300. pne. - 216. pne.) bio je rimski političar i vojskovođa iz perioda prvog punskog rata. 

Lucije Manlije je odrastao u patriciji|patricijskoj porodici, a njegov otac Aulo Manlije, bio je rimski konzul. Godine 259. pne. se prvi put natjecao za mjesto konzula, ali je izgubio od Kornelija Scipiona Azijatika. Godine 256. pne. mu je uspjelo postati konzulom. Tada je zajedno s Markom Atilijem Regulom stao na čelo velike pomorske ekspedicije s ciljem da se rat prenese u Sjevernu Afriku, tj. kartaginsku teritoriju. Kartaginjani su pokušali uništiti tu ekspediciju, što je dovelo do velike pomorske bitke kod kod Eknoma, u kojoj se Lucije Manlije istakao i bitno doprinio rimskoj pobjedi. Ekspedicija se nakon toga mogla nesmetano iskrcati u Sjevernu Afriku gdje su Regul i on doveli Kartaginu na rub predaje. Međutim, Senat je naredio Vulsu da se povuče sa flotom i ostavi Regula da sam sa kopnenom vojskom dovrši posao.

Lucije Manlije je sljedeći put za konzula izabran 250. pne. Tada se ratna sreća bila okrenula protiv Rimljana. Nakon niza poraza i gubitka flote u oluji, Rimljani su bili demoralizirani. Manlije je uspio obnoviti flotu i na Siciliju dovesti pojačanja koja su počela opsjedati kartaginsko uporište Lilibej. Iako ta opsada nije uspjela, rimski moral je Manlijevim akcijama u tom trenutku bitno popravljen.

Manlije je umro godine 216. pne. u dobi od 83 godine, što je bila neuobičajeno duboka starost za tadašnje rimske prilike.

## Literatura
* Broughton, Robert S. "Candidates Defeated in Roman Elections." Transactions of the American Philosophical Society 81 (1991).
* Dupuy, Trevor N. Harper Encyclopedia of Military Biography. Chicago: Book Sales, Incorporated, 1995.
* Frank, Tenney. "Notes on Plautus." The American Journal of Philology 58 (1937).
* Goldsworthy, Adrian. The Punic Wars. London: Cassell, 2000.
* Salowey, Christina A. Great Lives from History the Ancient World. Pasadena, CA: Salem, 2004.
* Walbank, F. W. The Rise of the Roman Empire. Trans. Ian Scott-Kilvert. New York: Penguin Classics, 1979.
Car Gaozu od Hana

**Car Gao** (256. pne. ili 247. pne.–1. jun 195. pne.), u Kini poznatiji poid svojim hramskim imenom **Gaozu** (, Wade-Giles: Kao Tsu), rođen kao **Liu Bang** (Wade-Giles: **Liu Pang**), bio je prvi car iz kineske dinastije Han, koji je Kinom od 202. do 195. pne. Gao je poznat i kao jedan rijetkih osnivača dinastija koji je potekao iz seljačke klase (drugi primjer je Zhu Yuanzhang, osnivač dinastije Ming). Prije nego što je postao car, bio je poznat i kao Vojvoda od Pei (沛公), a titulu je dobio po rodnom mjestu. 

## Izvori

* Needham, Joseph (1986). *Science and Civilization in China: Volume 4, Part 2*. Taipei: Caves Books, Ltd.

## Vanjske veze

* Gaozu at Chinaculture.org
Eridan (zviježđe)

**Eridan** (lat. *Eridanus*) šesto je najveće od 88 modernih i jedno od 48 Ptolemejevih zviježđa. Nazvano je prema starogrčkom nazivu za rijeku Po.

## Vanjske veze

* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Eridanus
Gavran (zviježđe)

**Gavran** (lat. *Corvus*) jedno je od 88 modernih i 48 originalnih Ptolemejevih zviježđa. Manja konstelacija južne polutke sa samo 11 zvijezda vidljivih golim okom.
Golub (zviježđe)

**Golub** (lat. *Columba*) je manje zviježđe južno od Velikog Psa i Zeca. Astronom Augustin Royer 1679. odvojio ga je od Velikog Psa u zasebnu konstelaciju.

## Mitologija
S obzirom da je zviježđe uvedeno tek u 17. stoljeću, ne postoji mitologija vezana uz njega.

## Najzanimljiviji objekti dubokog svemira
Kuglasti skup NGC 1851 je daleko najsjajnija od nebeskih maglica u ovom zviježđu. Prividni sjaj skupa je magnitude 7.1 i vidljiv je i u manjem teleskopu, iako se iz Hrvatske teško može vidjeti jer se nalazi na deklinaciji od -40°.

Svi ostali objekti su mnogo slabijeg sjaja, pa su u dometu manjih teleskopa samo još dvije galaktike - NGC 1808 (m=9.9) i NGC 1792 (m=10.0), iako je i njih jako teško vidjeti iz Hrvatske jer se na našem nebu nikada ne podižu više od 10° iznad južnog horizonta.

## Odabrene zvijezde
U tablici su navedene sve zvijezde kojima je pridijeljeno ime, Bayerova oznaka ili Flamsteedov broj:

## Vanjske veze
Gušterica (zviježđe)

**Gušterica** (lat. *Lacerta*) jedno je od 88 modernih zviježđa. Manja konstelacija sjeverne polutke koju je osmislio astronom Johannes Hevelius.
Herkul (zviježđe)

**Herkul** (lat: *Hercules*) je peto najveće od 88 modernih zviježđa. Herkul je bio i jedno od originalnih Ptolomejevih 48 zviježđa. Ime je dobilo po rimskoj verziji imena grčkog mitološkog heroja Herakla.

## Posebne karakteristike
Herkul ne sadrži niti jednu zvijezdu prve magnitude.

Zvijezda Mu Herculis nalazi se 27.4 ly od Zemlje.

Sunčev apeks, točka na nebu prema kojoj se Sunce prividno giba, nalazi se u Herkulu, blizu zvijezde Vega u susjednoj Liri.

### Poznatiji nebeski objekti
Herkul je zviježđe s dva veoma sjajna i lijepa kuglasta skupa, M13, najsjajniji kuglasti skup na sjevernoj hemisferi i M92. 
U zviježđu se nalazi i relativno svijetla planetarna maglica NGC 6210.

### Planetarni sustavi
Herkul je dom sedam zvijezda oko kojih su otkriveni planeti. 
* 14 Her ima jedan potvrđeni i jedan nepotvrđeni planet. Orbita planeta ima promjer od 2.8 AU i period ophoda od 4.9 godina.
* HD 149026 ima u orbiti oko sebe planet tipa vrući Jupiter, jedan od najuočljivijih i najpromatranijih.
* HD 164992 ima otkriveni prvi dugoperiodičan planet poput Saturna. Masa planeta je 0.36 masa Jupitera i radijus putanje 2.11 AU.
* HD 147506 ima masivan planet HAT-P-2b u orbiti. Masa planeta je 8.17 puta veća od Jupiterove.
* HD 155358 ima dva planeta u orbiti. Zvijezda posebna zbog niskog stupnja metalizacije koja je ravna 20% sunčeve.
* GSC 03089-00929 ima kratkoperiodičan tranzitni planet TrES-3 čija je putanja nestabilna. Period ophoda je samo 31h.
* HD 154345 ima dugoperiodičan planet u svojoj orbiti. Planetu treba 29.86 godina za jedan ophod. Promjer orbite je 9.21 AU.

## Vanjske veze
Jarac (zviježđe)

**Jarac** (lat. *Capricornus*) je jedno od zviježđa zodijaka. Također je jedna od 88 modernih i 48 originalnih Ptolomejevih konstelacija. Jarac graniči s Orlom, Strijelcem, Mikroskopom, Južnom Ribom i Vodenjakom.
Ponekad je poznato i pod imenom "Morska koza", jer dio neba na kojem se nalazi zove se *More*.

### Svojstva
Jarac je najtamnije zviježđe u zodijaku poslije Raka. Najsjajnije zvijezde nalaze se u trokutu čije vrhove čine zvijezde α2 Jarca (Giedi), δ Jarca (Deneb Algiedi) i ω Jarca. 

Giedi (α Jarca) je dvostruka zvijezda s komponentama prividnog sjaja od + 4.5 i 3.8 magnituda. δ Jarca je promjenjiva pomračinska zvijezda prividnog sjaja od + 3.0 magnitude.

Zviježđe Jarac nije bogato objektima dubokog svemira. U njemu se nalazi nekoliko galaktika i zvjezdanih skupova. Među njima se ističe M30, kuglasti skup oko 1° južno od galaktike NGC 7103. Na jugozapadnom rubu zviježđa nalazi se NGC 6907, prečkasta spiralna galaksija.
Jednorog (zviježđe)

**Jednorog** (lat. *Monoceros*) jedno je od 88 modernih zviježđa. Slabo vidljiva konstelacija zimskog neba.
Jedro (zviježđe)

**Jedro** ili **Jedra** () jedno je od 88 modernih sazvežđa. Nastalo je deobom ranijeg sazvežđa *Argo Navis* ("brod Argo"), koje je podeljeno na Pramac, Jedra i Krmu.

## Zvezde
Nakon podele sazvežđa *Argo Navis*, novonastala sazvežđa su zadržala stare oznake zvezda, pa tako ne postoje alfa i beta Jedara. Najsjajnija zvezda ovog sazvežđa je gama Jedara (Suhail, „veličanstvena zvezda zakletve“) magnitude 1,78, zvezdani sistem od bar 6 komponenti. U ovom sistemu se nalazi i najteža Volf-Rajeova zvezda do sada otkrivena. Gama Jedara se nalazi na oko 800 svetlosnih godina od Sunčevog sistema.

Delta Jedara, po sjajnosti druga zvezda ovog sazvežđa, je takođe višestruki sistem, koji se sastoji od dve binarne zvezde. Magnitude 1,96, ovo je najsjanija eklipsna promenljiva, a nalazi se na 79,7 svetlosnih godina od Zemlje.

Treća zvezda po sjajnosti je lambda Jedara, nepravilna promenljiva čija se magnituda kreće između 2,14 i 2,30. Ovaj superdžin ili svetli džin se nalazi na oko 570 svetlosnih godina od Zemlje.

Delta i kapa Jedara i jota i epsilon Pramca čine asterizam nazvan „Lažni krst“ jer se nakada meša sa Južnim krstom, asterizmom iz sazvežđa Krst

## Objekti dubokog neba

Pre 11 000 do 12 300 godina je ekplodirala supernova čiji je ostatak pulsar koji se nalazi u ovom sazvežđu. Sa ovom supernovom su povezane dve magline – planetarna maglina NGC 3132 i emisiona maglina NGC 2736.

## Izvori
* Sazvežđe Jedra  na TopAstronomer.com
Južna kruna

**Južna kruna** (lat. *Corona Australis* ili *Corona Austrina*) je zviježđe južnog neba. Jedno od 88 modernih i 48 Ptolomejevih originalnih zviježđa. Osim južne, postoji i zviježđe sjeverna kruna.

## Historija
Zviježđe se povremeno smatralo krunom zviježđa Strijelac, koja mu je, iz nekog razloga, pala na zemlju.

## Zbrka oko imena
Godine 1932, Međunarodna Astronomska Unija (IAU) je službeno promijenila ime zviježđa (na latinskom) iz * Corona Australis* u "Corona Austrina" (genitiv: "Coronae Austrinae"), vjerojatno usljed nenamjerne pogreške oko imena koje nikad nije ispravljeno http://www.ianridpath.com/constellations1.htm. Službene stranice IAU http://www.iau.org/IAU/Activities/nomenclature/const.html  i danas zviježđe nazivaju "Corona Austrina", iako naziv nije zaživio među astronomima, pa se "Corona Australis" mnogo češće koristi.

## Zvijezde

## Izvori
* *The Cambridge Guide to the Constellations*, Michael E. Bakich, Cambridge University Press, 1995, pg. 85

## Vanjske veze
Južna riba (zviježđe)

**Južna riba** (lat. *Piscis Austrinus*) jedno je od 88 modernih i 48 originalnih Ptolemejevih zviježđa.
Južni križ (zviježđe)

**Južni križ** (lat. *Crux*) je najmanje od 88 modernih zviježđa. Okruženo s tri strane zviježđem Kentaur i pozicionirano sjeverno od zviježđa Mušica. Konstelacija vidljiva samo s južne polutke. Mornari su u stara vremena koristili Južni križ za navigaciju, jer gotovo savršeno pokazuje na sjever, jug, istok i zapad.
Južni trokut

**Južni trokut** (lat. *Triangulum Australe*) 
jedno je od 88 modernih zviježđa. Manja konstelacija južne polutke koju je prvi uveo Johann Bayer u svom djelu Uranometrija.
Kameleon (zviježđe)

**Kameleon** (lat. *Chamaeleon*) je malo zviježđe južnog neba.

Jedno od 12 zviježđa koje su Pieter Dirkszoon Keyser i Frederick de Houtman osmislili između 1595. i 1597., i koja su prvi put opisana 1603. u Uranometriji, zvjezdanom atlasu Johanna Bayera.

## Zvijezde s imenima
### Zvijezde s [[Bayerova oznaka|bayerovim oznakama]]
Iza svake zvijezde je i njezin prividni sjaj
* α Cha 4.05
* β Cha 4.24
* γ Cha 4.11
* δ<sup>1</sup> Cha 5.46
* δ<sup>2</sup> Cha 4.45
* ε Cha 4.88
* ζ Cha 5.07
* η Cha 5.46
* θ Cha 4.34
* ι Cha 5.34
* κ Cha 5.04
* μ<sup>1</sup> Cha 5.53
* μ<sup>2</sup> Cha 6.60
* ν Cha 5.43
* π Cha 5.64
### Zvijezde s [[Flamsteedova oznaka|Flamsteedovim oznakama]]
* 9 Cha 6.05

## Najzanimljiviji objekti dubokog svemira
Godine 1999, u ovom je zviježđu otkriven relativno bliski otvoreni skup, koncentriran oko svijetle zvijezde Eta Chamaeleontis.

Skup, nazvan "skup eta Chamaeleontis" ili "Mamajek 1", star je oko 6 milijuna godina, a nalazi se na udaljenosti od oko 316 s.g.. Skup nije vidljiv amaterskim teleskopima.

U smjeru ovog zviježđa se nalazi i nekoliko molekularnih oblaka u kojima se stvaraju T-Tauri zvijezde male mase. Kompleks oblaka leži na udaljenosti od oko 400 do 600 s.g. od Zemlje i sadrži plin i prašinu ukupne mase desetke tisuća puta veću od mase Sunca.

## Vanjske veze

* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Chamaeleon
* "The eta Chamaeleontis Cluster: A Remarkable New Nearby Young Open Cluster" (Mamajek, Lawson, & Feigelson 1999)
* "WEBDA open cluster database entry for Mamajek 1"
Kasiopeja (zviježđe)

**Kasiopeja** (lat. *Cassiopeia*) je zviježđe sjeverne polutke, nazvano po Kasiopeji, liku iz grčke mitologije. Jedna je od 88 modernih i 48 originalnih Ptolemejevih konstelacija.
Hemijska peć (sazviježđe)

**Kemijska peć** (Latinski * Fornax *) je zviježđe južnog neba koje je 1763. osmislio Nicolas Louis de Lacaille. Prvotni naziv zviježđa je bio *Fornax Chemica*, a kasnije je skraćeno u *Fornax* (peć).

## Mitologija
Fornax, u rimskoj mitologiji, predstavlja božicu kruha i ... , no ime zviježđa ne potiče od ovog mitološkog lika. *Fornax* na latinskom znači "peć".

## Objekti dubokog svemira
Svemirski teleskop Hubble snimio je u ovom dijelu neba jednu od svojih najpoznatijih fotografija - Hubble Ultra Deep Field, snimku dijela neba iznimno duge ekspozicije. Na snimci je prepoznato oko 40 do tada nepoznatih patuljastih galaktika, a kasnije snimke načinjene sa ESO-ovim "Vrlo Velikim Teleskopom" pokazali su da su ove ultra kompaktne patuljaste galaksije znatno manje od do tada poznatih patuljastih galaktika. U prostoru promjera tek oko 120 svj. godina u promjeru, stisnuti su deseci milijuna zvijezda.

U ovom se zviježđu nalazi i susjedni skup galaktika - skup Fornax, te poznata patuljasta galaktika patuljak Fornax.

## Vanjske veze

* The clickable Fornax
Kipar (zviježđe)

**Kipar** (lat. *Sculptor*) jedno je od 88 modernih zviježđa. Manja konstelacija južne polutke.

## Vanjske veze
* The clickable Sculptor
Kit (zviježđe)

**Kit** (lat. *Cetus*) je zviježđe vidljivo na sjevernoj polutci za vrijeme zime. Pozicionirano je zajedno za ostalim vodenim konstelacijama: Vodenjakom, Ribama, i Eridanom.