open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chandela

**Chandela** (; fonetski: **Čandela**) je klan Rajputa i Gurjara čiji pripadnici većinom žive u Sjevernoj Indiji. Ogranak Chandela je vladao velikim dijelovima oblasti Bundelkhand u današnjoj centralnoj Indiji od 10. do 13. vijeka. Dinastija Chandela je u indijskoj historiji najpoznatija po kralju Vidyadharu koji je odbacio napade Mahmuda od Ghaznija, kao i naklonosti umjetnosti koja se odrazila kroz hramove u Khajurahou i tvrđavi Kalinjar.

Suvremeni Chandela Rajputi i Gurjari su po vjeri hindusi.

## Reference
Vikinško doba

**Vikinško doba** je izraz koji se koristi za period evropske, odnosno skandinavske historije koji okvirno započinje u sredini ili krajem 8. a završava sredinom 11. vijeka. Ime je dobilo po Nordijcima, odnosno Vikinzima, koji su tada, koristeći svoje pomorske vještine, istraživali, napadali, pljačkali, a u nekim slučajevima osvojili i kolonizirali dijelove Evrope (Britansko Otočje, Kijevska Rusija, Island, Normandija) i Sjeverne Amerike (Grenland).

Početak tog perioda se obično vezuje uz intenzivne vikinške napade na Britansko Otočje i obale Sjeverozapadne Evrope krajem 8. vijeka, pri čemu su Vikinzi izazvali brojna razaranja i pustošenja, zbog čega se Vikinško doba često smještalo u Mračno doba Evrope. Negativna slika tog perioda se često objašnjava time da su Vikinzi bili pogani, odnosno prikazivani su kao neprijatelji kršćanske Evrope; usprkos toga, Vikinško doba je karakteriziralo razvoj trgovine u dotle zabačenim predjelima Evrope, stvaranje trgovišta od kojih će se razviti prvi gradovi, te stvaranje specifične vikinške kulture. Završetak Vikinškog doba se obično uzima početak ili prva polovica 11. vijeka kada su nordijske zemlje - Danska, Norveška, Švedska - postale službeno pokrštene, odnosno pretvorile se u centralizirane monarhije postavši dio "civiliziranog" kršćanskog svijeta.

## Reference

## Vanjske veze
* The Danish Viking age

* Jorvik and the Viking Age (866 AD - 1066 AD)
* Old Norse literature from «Kulturformidlingen norrøne tekster og kvad» Norway.
* BBC - History - Blood of the Vikings
* All About Vikings 
* Viking memories in Oslo 
* Like Vikings!
Kołobrzeg

**Kołobrzeg**  (; ) je grad u Srednjoj Pomeraniji na sjeverozapadu Poljske gdje živi oko 50.000 stanovnika (prema podacima iz 2000). Kołobrzeg je smješten na rijeci Parsęta na južnoj obali Baltičkog mora (na sredini između ušća Odre i Visle). od 1999. je sjedište okruga Kołobrzeg u Zapadnopomeranskom vojvodstvu; od 1950 do 1998. je bio dio Koszalinskog vojvodstva.

Za vrijeme ranog srednjeg vijeka, slavenski Pomorani su osnovali naselje na mjestu današnjeg Budistawa. Thietmar od Merseburga je naselje prvi put spomenuo pod imenom *Salsa Cholbergiensis*. Oko godine 1000. je bilo pod poljskom vlašću i postalo sjedištem biskupije Kołobrzeg. U razvijenom srednjem vijeku grad se proširio nekoliko kilometara na sjever, te služio kao uporište u njemačkom prodoru na Istok dobivši povelju u skladu s libečkim pravom. Grad se kasnije pridružio Hansi. Kada je nastalo Vojvodstvo Pomeranija, Kolberg je postao gradsko središte sekularne vlasti biskupa Cammina i njihovo prebivalište za vrijeme razvijenog i kasnog srednjeg vijeka. Kada je Kolberg bio dio brandenburške Pomeranije u ranom Novom vijeku, odupro se naletu poljskih i Napoleonovih trupa u znamenitoj opsadi Kolberga. Od 1815. je bio dio pruske provincije Pomeranije. U 19. vijeku se u gradu počinje organizirati poljska zajednica. Poslije dolaska nacista na vlast u Njemačkoj, Poljaci i Jevreji su postali metom diskriminacije, a na kraju i genocida. Kada su grad 1945. zauzele poljske i sovjetske trupe, on je pripojen Poljskoj, dok je njemačko stanovništvo protjerano. Grad koji je prije toga uništen u bitci za Kolberg, je u poratnom periodu obnovljen, ali je izgubio status regionalnog sjedišta u korist obližnjeg Koszalina.

## Gradovi-pobratimi
Kołobrzeg je zbratimljen sa sljedećim gradovima:
*  Bad Oldesloe, Njemačka
*  Barth, Njemačka
*  Berlin Pankow, Njemačka
*  Koekelberg, Belgija
*  Follonica, Italija
*  Landskrona, Švedska
*  Nexø, Danska
*  Nyborg, Danska
*  Pori, Finska
*  Simrishamn, Švedska
*  Feodosija, Ukrajina

## Vanjske veze

* Općinski website ,  i 
* History of the town on the tourist promotion site
Vladari Aragona

Ovo je spisak svih aragonskih vladara do potpunog ujedinjenja s Kastilijom izdavanjem dekreta Nueva Planta 1707. godine, dva stoljeća nakon ujedinjenja Aragonije i Kastilje pod vlašću jednog monarha vjenčanjem Ferdinanda II s kastiljskom kraljicom Izabelom I. 

Kraljevina Aragonija obuhvaćala je današnju autonomnu pokrajinu Aragoniju. Aragonski kraljevi iz Barcelonske dinastije također su vladali Katalonijom, Kraljevinom Valencijom, Kraljevinom Majorkom, Kraljevinom Sicilijom, Kraljevinom Sardinijom i nekim dijelovima današnje južne Francuske, uključujući i grad Montpellier. Ta područja činila su Aragonsku Krunu.

Grofovi Aragonije su bili:

* ???&ndash;809: Aurelije
* 809&ndash;820 Aznar I Galindez
* 820&ndash;833 Garcia I Galindez, grof od Pamplone 
* 833&ndash;844 Galindo Garces, sin Garcije I. Galindeza
* 844&ndash;867 Galindo I Aznarez, sin Aznara I
* 867&ndash;893 Aznar II Galindez, sin Galinda I
* 893&ndash;922 Galindo II Aznarez, sin Aznara II
* 922&ndash;925 Andregota Galindez (udata za navarskog kralja Garcíju I)
* 926&ndash;970. Garsija III, kralj Navare, poznat i kao García Sánchez Abarca
* 970&ndash;994 Sančo II, kralj Navare, poznat i kao Sancho II Garcés Abarca
* 994&ndash;1000 Garsija IV, kralj Navare poznat i kao García Sánchez II Abarca 
* 1000&ndash;1035 Sančo III, kralj Navare

Godine 1035. nastala je Kraljevina Aragonije kojom su vladali:

## [[Dinastija Jiménez]]

* 1035.&ndash;1063 Ramiro I
* 1063&ndash;1094 Sančo I
* 1094&ndash;1104 Pedro I
* 1104&ndash;1134 Alfons I
* 1134&ndash;1137 Ramiro II
* 1137&ndash;1162 Petronela

### [[Barcelona (dinastija)|Barcelonska dinastija]]

* 1162&ndash;1196 Alfonso II "Čestiti"
* 1196&ndash;1213 Pedro II "Katolički"
* 1213&ndash;1276 Jaime I "Osvajač"
* 1276&ndash;1285 Pedro III "Veliki"
* 1285&ndash;1291 Alfonso III
* 1291&ndash;1327 Jaime II 
* 1327&ndash;1336 Alfonso IV "Dobri"
* 1336&ndash;1387 Pedro IV "Ceremonijalni"
* 1387&ndash;1396 Juan I "Lovac"
* 1396&ndash;1410 Martin "Humanist"

Kako je Martin nadživio svog sina, sicilijanskog kralja Martina I, bilo je više kandidata za prijestolje. Novi kralj je bio određen Sporazumom iz Kaspe.

## [[Dinastija Trastamara]]

* 1412&ndash;1416 Ferdinand I
* 1416&ndash;1458 Alfons V "Velikodušni"
* 1458&ndash;1479 Ivan II
* 1479&ndash;1516 Ferdinand II "Katolički"
* 1516&ndash;1555 Ivana "Luda"

## [[Dinastija Habsburg]]

* 1516&ndash;1556 Karlo I
* 1556&ndash;1598 Filip I
* 1598&ndash;1621 Filip II
* 1621&ndash;1665 Filip III
* 1665&ndash;1700 Karlo II

## [[Dinastija Bourbon]]

* 1700-1707 Filip IV

Za vrijeme vladavine Filipa IV Aragonija je prestala postojati kao nezavisna kraljevina.
Silvestre Varela

**Silvestre Manuel Gonçalves Varela** (Almada, 2. veljače 1985.) je portugalski nogometaš i bivši reprezentativac trenutno igra za turski Kayserispor.
Kašupski jezik

**Kašupski jezik** (originalno: ; poljski: , nemački: ) je zapadnoslovenski jezik, koji je maternji za oko 53.000 ljudi južno i zapadno od Gdanjska na baltičkoj obali Poljske. Jezik razume 250.000 do 300.000 ljudi.

Govornici nemaju status nacionalne, već jezičke grupe. Reč kašub potiče od *kassub*, što je tradicionalni ogrtač članova ove zajednice.

To je jedini živi pomeranijski jezik, dok su ostali: polapski, slovinski, ili staropomeranijski, jezici slovenskih plemena oko reke Odre, već nestali. Kašupski i slovinski jezik su veoma slični.

Kašupski je najbliskiji poljskom jeziku, sa kojim deli veći deo rečnika, gramatike i načina tvorbe reči. Najvažnije razlike u odnosu na poljski su ostaci staropruskog jezika, pozajmljenice iz nemačkog (oko 5 %), i pravila akcenta. Karakteristika kašupskog je inverzija susednih fonema u odnosu na slovenske jezike: recimo kašupski *gard* (grad, tvrđava) je u poljskom *gród*.

## Istorija kašupskog jezika
Od 15-og veka kašupski se zapisuje latiničnim alfabetom i po pravilima poljske ortografije. Standardizacija nikada nije sprovedena, tako da pisci pišu u sopstvenim dijalektima. Najpoznatiji pisac na kašupskom bio je Florijan Čejnova (19. vek).

Sa poljske tačke gledišta, kašupski je oduvek smatran dijalektom poljskog jezika. Argumenti za ovo su jezička bliskost i činjenica da su se govornici ovog jezika uvek izjašnjavali kao Poljaci. Kašupski danas funkcioniše kao dijalekt, odnosno za usmenu komunikaciju, a manje kao pisani jezik. Zvanični jezik je i u kašupskim oblastima poljski.

U novije vreme, poljska država pomaže opstanku kašupskog jezika kroz medije i školstvo (osnovne i srednje škole).

## Primer jezika
Molitva Bogu (Očenaš) na kašupskom:

Òjcze nasz, jaczi jes w niebie, 
niech sã swiãcy Twòje miono,  
niech przińdze Twòje królestwò, 
niech mdze Twòja wòlô 
jakno w niebie tak téż na zemi. 
Chleba najégò pòwszednégò dôj nóm dzysô 
i òdpùscë nóm naje winë, 
jak i më òdpùszcziwómë naszim winowajcóm. 
A nie dopùscë na nas pòkùszeniô, 
ale nas zbawi òde złégò. Amen

## Vanjske veze

* kaszubia.com – Informacije o kašupskom
* Cassubia Slavica  (CasS) – Međunarodni godišnjak za kašupske studije
* Uni Mannheim: Le Miror du Monde – Kašupski u Pomeraniji na istorijskim mapama *POMERANIA MARCHA & PRVSSIA*
* Rečnik kašupskog 
* Naša Kašubija
Zvono

**Zvono** je muzički instrument, koji pripada u skupinu udaraljki i idiofonih muzičkih instrumenata. Koristi za pozivanje vjernika na molitvu ili za druge signalizacijske funkcije. Velika zvona su lijevana od metala. Obično su ukrašena natpisima i reljefima i akustički su uglavno sinhronizirani na određeni ton. 

Zvono se obično se sastoji od dva dijela: metalnog tijela (rezonatora) i (kemblja). Mala zvona mogu biti napravljena od keramike ili stakla.

Zvona se u zapadnom svijetu koristite uglavno u kršćanskim crkvama. Zvona se obično nalaze u crkvnim tornju. 

## Historija
Zvona su azijskog porijekla i poznata su od 9. vijeka pne.

## Vanjske veze

* Lijevanje zvona
* Zbirka linkova o zvonima
San Bartolomeo all'Isola

**Bazilika sv. Bartolomeja na otoku** (, ) je titularna manja bazilika smještena u Rimu. Krajem 10. vijeka ju je osnovao rimsko-njemački car Oton III. U njoj se drže relikvije Svetog Bartolomeja, a nalazi se na Tiberskom otoku, odnosno mjestu nekadašnjeg rimskog hrama boga Asklepija; za drevnog rimskog boga se navodi kako je očistio otok od zla i učinio ga ljekovitim, a što je reputacija zadržana i u kršćanskom dobu.

Na čelu crkve je u formalnom smislu kardinal Francis George, nadbiskup Chicaga.

## Izvori

## Literatura
* Touring Club Italiano (TCI), 1965. *Roma e dintorni*
* Richiello, Maria. *S. Bartolomeo all'Isola: storia e restauro* (Rome) 2001.

## Vanjske veze

* Official website of the Basilica
Pontificia Fonderia Marinelli

**Pontificia Fonderia Marinelli** (ili Pontifikalna livnica Marinelli, odnosno Livnica zvona Marinelli) je poduzeće u italijanskom gradu Agnone. Nastalo je kao livnica, odnosno nasljednik prethodne livnice zvona, a prvi put se spominje 1040. godine. Smatra se najstarijom kompanijom u Italiji, odnosno spada među tri najstarija porodična poduzeća na svijetu. Osim što se bavi proizvodnjom zvona, također izrađuje brončane portale, bareljefe i druge ukrase za crkvu i zvona.

## Galerija

Datoteka:Marinelli Pontifical Foundry.jpg|Muzej u Agnoneu
Datoteka:Pisa Leaning Tower bell.jpg|Zvono Kosog tornja u Pisi
Datoteka:Guardiagrele Santa Maria Maggiore Campanile Notte.jpg|Zvona crkve u Guardiagreleu
Datoteka:Campana di Montecassino.jpg|Zvono samostana Montecassina


## Vanjske veze

* Marinelli Bell Foundry Official Website 
* Gioconda Marinelli, *Arte e Fuoco - Campane di Agnone*
Meissen

**Majsen** () je grad u njemačkoj saveznoj državi Saksonija. Jedno je od 34 opštinska središta okruga Majsen. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 27.736 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (*AGS*) 14627140. Nalazi se na oko 25 kilometara severozapadno od Drezdena. Kroz Majsen protiče reka Elba. Krajem 2010. imao je oko 28.000 stanovnika. Grad je 922. osnovao Henrik I Ptičar na steni koja se izdiže nad rekom. Majsen je poznat u svetu po prvoj evropskoj manufakturi porcelana koja je ovde osnovana 1708.

## Geografski i demografski podaci

Majsen se nalazi u saveznoj državi Saksonija u okrugu Majsen. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 106 metara. Površina opštine iznosi 30,9&nbsp;km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 27.736 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 898 stanovnika/km².

## Međunarodna saradnja




## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* Zvanični sajt opštine 
* Njem. Savezni zavod za statistiku 
* Stalna konferencija gradova i opština 
* KommOn  - Informacioni sistem gradova, opština i okruga. 
* Sve o majsenskom porcelanu
* Veb kamera na pijaci u Majsenu
Château de Goulaine

**Château de Goulaine** je bivši zamak, a danas château (dvorac) u vinorodnoj dolini Loire kraj Nantesa u Francuskoj. Zamak je bio dom markiza de Goulainea preko hiljadu godina. Château de Goulaine je danas prije svega poznat po vinogradu, odnosno vinima koja se proizvode u dvorcu.

## Izvori

## Vanjske veze
* Službeni site
Svolderska bitka

**Bitka u Svolderu** je pomorska bitka koja se u septembru 999. ili 1000. odigrala u Baltičkom moru između flote norveškog kralja Olafa Tryggvasona na jednoj, i združene flote danskog kralja Svena I Rašljobrada, švedskog kralja Olafa i pobunjenih norveških jarlova Lade pod Eirikom Haakonarsonom na drugoj strani. Historičari kao povod za sukob obično navode nastojanje mladog kralja Olafa silom pokrsti Norvešku, odnosno centralizira vlast ukidanjem dotadašnjih malih kraljevstava; time je stvoreno nezadovoljstvo, odnosno ustanak koje su iskoristili Olafovi susjedi i suparnici. Olafova je flota bila uhvaćena u zasjedu kada se vraćala sa južne (pomeranske) obale Baltika, gdje je pokušavao pronaći saveznike. Tom prilikom je uništena, a Olaf je poginuo. Norveška je nakon toga podijeljena između Svena i Olafa, odnosno njihovih vazalnih vladara Eirika i Sveina Haakonarsona.

Bitka je kasnije bila čest motiv u nordijskim sagama i kulturi.

## Vanjske veze
* Heimskringla account  (Starting from 108. Conspiracy Against King Olaf)
* Mesta account
Radim Gaudentius

**Radim Gaudentius** (, , 970 &ndash; cca. 1020) bio je nadbiskup Gniezna i prvi poljski nadbiskup. Bio je češki plemić iz klana Slavnikovaca i polubrat Adalberta Praškog. Zajedno su otišli u Rim gdje su se zaredili kao benediktinci. Godine 997. je Radim pratio svog polubrata u misiji u Prusku gdje je Adalbert ubijen. Nadbiskupom je postao nakon Kongresa u Gnieznu.

## Literatura
* Attwater, D.: Slovník svatých, Vimperk 1993
* Attwater, Donald and Catherine Rachel John. *The Penguin Dictionary of Saints*. 3rd edition. New York: Penguin Books, 1993. .
* Bruno z Querfurtu: Život svatého Vojtěcha, Praha 1996
* Kolektiv: Bohemia Sancta: životopisy českých světců a přátel Božích, Praha 1990
* Kolektiv: Svatý Vojtěch, sborník k mileniu, Praha 1997
* Michal Lutovský, Zdeněk Petráň: Slavníkovci 

## Izvori

## Vanjske veze

* http://www.newadvent.org/cathen/06590b.htm
Sekstant (razvrstavanje)

**Sekstant** može značiti:
* Sekstant - navigacijski instrument
* Astronomski sekstant - astronomski instrument
* Sekstant (zviježđe) - malo ekvatorijalno zviježđe
* Sextant (album) - glazbeni album Herbiea Hancocka
* SEXTANT - Kodno ime za Konferenciju u Kairu 1943.
Helluland

**Helluland** je ime jedne od tri zemlje koju je oko 1000. vikinški istraživač Leif Eriksson otkrio na obali Sjeverne Amerike. Prema navodima saga mjesto je karakteriziralo nisko kamenje; vjeruje se da je u pitanju Baffinov Otok u današnjoj kanadskoj oblasti Nunavut. Smatrajući da je zemlja negostoljubiva, Leif je krenuo na jug otkrivši još dvije zemlje - *[[Markland]]* (vjerojatno Labrador) i *[[Vinland]]* (vjerojatno Newfoundland).

## Reference

## Vanjske veze
* "Markland and Helluland Archaeology", National Museum of Natural History, Smithsonian Institution
* "The Helluland Archaeology Project", The Canadian Museum of Civilization
Markland

**Markland** je ime jedne od tri zemlje na atlantskoj obali Sjeverne Amerike koju je otkrio vikinški istraživač Leif Eriksson oko 1000. Bila je smještena južno od Hellulanda i sjeverno od Vinlanda. Historičari smatraju da je riječ o Labradoru. Ime je dobila po šumovitom terenu. Leif ju je uglavnom koristio kao izvor drva kojim je oskudijevala vikinška kolonija na Grenlandu. *[[Saga o Grenlanđanima]]* navodi da se tamo oko godine 1010. privremeno naeslilo 160 muškaraca i žena pod Thorfinnom Karlsefnijem (*Þorfinnr Karlsefni Þórðarson*), c. 1010.

## Povezano
* Nordijska kolonizacija Amerika

## Reference

## Vanjske veze
* Markland and Helluland Archaeology
Kongres u Gnieznu

**Kongres u Gnieznu** ili **Gnjezanski kongres** ( ili *Gnesener Übereinkunft*, ) je naziv za sastanak, odnosno diplomatsku konferenciju poljskog kneza Boleslava I Hrabrog i rimsko-njemačkog cara Otona III koji se odigrao 11. marta 1000. u mjesto Gnieznu u današnjoj Poljskoj. Sastanak, kome je povod bilo Otonovo hodočašće na grob svog prijatelja Adalberta Praškog, je protekao u atmosferi prijateljstva i međusobnog uvažavanja, te su na njemu donesene značajne odluke. Boleslav je proglašen "bratom i suvladarom cara", te "saveznikom i prijateljem" Carstva; Gniezno je proglašeno sjedištem nadbiskupije nezavisne od tadašnjih njemačkih crkvenih vođa. Sljedeće je godine Boleslav posjetio carsku prijestolnicu Aachen i ugovorio ženidbu svog sina Mješka II za carevu nećaku Richezu od Lotaringije.

Kongres u Gnieznu je kasnije postao predmetom različitih tumačenja od strane njemačkih i poljskih historičara; prvi su smatrali da je njime Boleslav priznao Otonovo sizerenstvo, a time i njemačku vrhovnu vlast nad Poljskom; drugi su ga smatrali formalizacijom poljske nezavisnosti.

U svakom slučaju, savez uspostavljen u Gnieznu nije potrajao. Oton je već 1002. godine umro te izazvao dinastijski sukob, u kome je Boleslav stao na stranu Eckarda I, a protiv cara Heinricha II. To je dovelo do dugog rata, a Boleslav se tek 1025. okrunio za poljskog kralja.
Sancho III od Navare

**Sancho III Garcés** (cca. 992 – 18. oktobar 1035), zvani **Veliki** (, ), bio je kralj Navare od 1004. do smrti. Na prijestolje je došao kao maloljetnik, ali je zahvaljujući osvajanjima i diplomaciji uspio značajno proširiti svoju vlast te je u trenutku smrti 1035. pod svojom vlašću držao većinu kršćanske Iberije i nosio titulu ''rex Hispaniarum'' ("kralj Španaca"). Sve svoje prethodnike je nadmašio u ujedijenju kraljevstava Iberije, ali je životno djelo upropastio kada je svoje teritorije pred smrt podijelio među sinovima. Kraljevina Navara je nakon toga postojala još šest vijekova, ali više nikada nije uspjela steći takvu moć.

## Reference

## Literatura

* Collins, Roger. *The Basques*. Blackwell Publishing: London, 1990.
* Higounet, Charles. *Bordeaux pendant le haut moyen age*. Bordeaux, 1963.
* Menéndez Pidal, Ramón. *La España del Cid*. 1929.
* Ubieto Arteta, Antonio. "Estudios en torno a la división del Reino por Sancho el Mayor de Navarra", *Príncipe de Viana*, vol. 21, pp.&nbsp;5&ndash;56, 163&ndash;236.

## Vanjske veze
* Sancho III el Mayor in Medieval History of Navarre
* Map of the division of Sancho's realm.

|-
Knjiga o optici

***Knjiga o optici*** ( (كتاب المناظر);  (کتاب منظره‌ها); latinski: ***De Aspectibus*** ili ***Opticae Thesaurus: Alhazeni Arabis***; italijanski: ***Deli Aspecti***) je bio sedmotomni traktat o optici, fizici, matematici, anatomiji i psihologiji čiji je autor bio arapski ili perzijanski muslimanski učenjak Ibn al-Haytham (u Evropi poznat pod latinskim imenom *Alhacen* ili *Alhazen*). Napisao ju je od 1011. do 1021. kada je bio u kućnom pritvoru u Kairu. Tekst je originalno napisan na arapskom, ali je tokom sljedećih vijekova preveden na prezijski, latinski i italijanski.

Knjiga je imala značajan uticaj na razvoj optike, te je stvorila temelje moderne fizičke optike značajno promijenivši dotadašnje razumijevanje svjetla i vizije, i stvorila temelje opće nauke uvođenjem eksperimentalne naučne metode. Hajtam je u svojoj knjizi među prvima opisao svetlost kao mnoštvo čestica, što je postalo vladajuće shvatanje u većini teorija razrađenih do XVIII veka. Ibn Al Hajtam je posmatrao svetlosni zrak u vidu niza malenih čestica koje ne poseduju nikakva kvalitativna čestična svojstva osim energije. Ibn al-Haytham se zbog toga nazivao "ocem moderne optike" i osnivačem eksperimentalne fizike.

*Knjiga o optici* se često zajedno sa Newtonovom *[[Philosophiae Naturalis Principia Mathematica]]* navodi kao najvažnija knjiga u historiji fizike, te se smatra kako je potakla revoluciju na polju optike i vizualne percepcije, također poznate kao 'Optička revolucija'. Optici je dala fizičko-matematički koncept mnogo ranije od drugih matematičkih disciplina kao što su astronomija i mehanika.

*Knjiga o optici* također sadrži i prve rasprave i opise eksperimentalnoj psihologiji te prvi precizan opis *[[camera obscura|camere obscure]]*, uređaja koji je predstavljao preteču suvremene kamere. Na polju medicine i oftalmologije je zaslužna za napredak na polju očne kirurgije, jer je prvi put precizno objasnila proces vida.

## Izvori

## Povezano
* Korpuskularna teorija svetla
Knjiga o iscjeljivanju

***Knjiga o iscjeljivanju*** (arapski: کتاب الشفاء ***Kitab Al-Shifaʾ***, latinski: ***Sufficientia***) je naučna i filozofska enciklopedija koju je napisao perzijski ljekar Abū Alī ibn Sīnā (Avicenna). Usprkos svog naslova, ne bavi se neposredno medicinom, a "liječenje" u naslovu se odnosi na liječenje od neznanja. Smatra se najvažnijim Ibn Sinim djelom s područja nauke i filozofije, i vjeruje se da ju je počeo pisati oko 1014, završio oko 1020, a objavio 1027.

Knjiga je tematski podijeljena u četiri dijela: prvi se bavi logikom, drugi prirodnim naukama, treći matematikom (što uključuje quadrivium aritmetike, geometrije, astronomijei muzike), a četvrti metafizikom. Na nju su značajno uticali drevni grčki filozofi kao Aristotel, helenistički mislioci kao Klaudije Ptolomej, ranija perzijski i muslimanski učenjaci i filozofi kao Al-Kindi (Alkindus), Al-Farabi (Alfarabi) i Abū Rayhān al-Bīrūnī.

## Izvori

## Vanjske veze
* Avicenna on the subject and the object of metaphysics with a list of English translations of his philosophical works
Kvadrivijum

**Kvadrivijum** () ili **četvoropuće** je skup od četiri od sedam slobodnih veština () zasnovanih na matematici: aritmetika, astronomija, geometrija i muzika, koje su se u srednjem veku proučavale nakon završenog trivijuma. Zajedno sa trivijumom, činile su deo srednjovekovnog sholastičkog obrazovanja.

Smatralo se da je aritmetika proučavanje broja u najizvornijem obliku, geomatrija je proučavanje prostora u najizvornijem obliku, da je muzika proučavanje broja u pokretu, a da je astronomija proučavanje prostora u pokretu.

## Povezano
* Boecije
* Sedam slobodnih veština
* Trivijum
Trivijum

**Trivijum** () ili **tropuće** su tri od sedam slobodnih veština koje su se izučavale u srednjem veku i koje za osnovu imaju elokvenciju: gramatika, retorika i dijalektika (ili logika).

Na srednjovekovnim univerzitetima, trivijum je predstavljao tri osnovna aspekta znanja: gramatika kao mehanika jezika, logika (ili dijalektika, vremenom su postale sinonimi) je mehanika misli i analize, i retorika je veština upotrebe jezika u cilju podučavanja i ubeđivanja. U srednjovekovnoj sholastici, smatraju se uvodom i pripremom za viši stepen, kvadrivijum, koji podrazumeva aritmetiku, geometriju, muziku i astronomiju.

## Povezano
* Boecije
* Sedam slobodnih veština
* Kvadrivijum
Kanon medicine

***Kanon medicine*** ( *al-Qanun fi al-Tibb*, dosl. *Zakon medicine*; , *Ghānoon dár tèb*) je enciklopedija medicine u pet knjiga koju je perzijski učenjak Ibn Sīnā (Avicenna) napisao oko 1025. Predstavljala je čitko i organizirani sažetak sveg medicinskog znanja tadašnjeg vremena. Originalno je napisan na arapskom jeziku, ali je kasnije preveden na brojne druge jezike, uključujući perzijski, latinski, kineski, hebrejski, njemački, francuski i engleski uz brojne komentare. *Kanon* se smatra jednom od najvažnijih knjiga u historiji medicine.

Također je poznat i kao ***Qanun***, što znači "zakon" na arapskom, perzijskom i urduu, odnosno ***Kanun*** na turskom. Predstavljao je autoritativni izvor medicinskog znanja sve do početka 19. vijeka. Postavio je standade medicinskog znanja i prakse u Evropi i islamskom svijetu te je Avicenino najpoznatije djelo. *Qanun* se koristio kao udžbenik na mnogim medicinskim školama i fakulteta - na Univerzitetu u Montpellieru još 1650. Veliki dio knjige je preveden na kineski pod naslovom *Huihui Yaofang* (*Recepti naroda Hui*) od strane Huija u Kini za vrijeme dinastije Yuan. *Kanon* je također postavio temelje za Unani medicinu, odnosno oblik tradicionalne medicine koje se prakticira u Indiji. Načela koja je opisao *Kanon* dan-danas predstavljaju dio obaveznog gradiva tečaja historije medicine na uglednim svjetskim univerzitetima.

## Izvori

## Vanjske veze

* Biography of Avicenna
* A scanned copy of "Kitab alQanun fi alTibb" (Book (of) the Canon of Medicine)
Al-Tasrif

***Kitab al-Tasrif*** (arapski,**كتاب التصريف لمن عجز عن التأليف**) (***Metoda medicine***) je arapska enciklopedija medicine i kirurgije, koju je oko 1000. napisao Abu al-Qasim al-Zahrawi (Abulcasis).). U srednjovjekovnoj Evropi je bila poznata pod latinskim naslovom ***Concessio ei data qui componere haud valet***.

## Povezano
* Islamska medicina

## Reference

## Vanjske veze
* Al-Tasrif  - islamset.com
Ibn al-Haitam

**Ibn Abu Ali al Hasan al-Haitam** (, latinski **Alhazen** ili **Alhacen**; Basra, 965 - Kairo, 1041) bio je arapski ili perzijski učenjak, poznat kao autor preko 130 tekstova sa polja matematike, astronomije, medicine, filozofije i drugih prirodnih nauka.

Rodio se i odrastao u abasidskom Iraku, ali ga je fatimidski kalif al-Hakim pozvao u Egipat. Tamo je pokušao primjenom matematičkih načela regulirati tok Nila, ali je shvatio da u tome neće uspjeti. Bojeći se kalifove odmazde, odlučio je simulirati ludilo, zbog čega je stavljen u kućni pritvor. Tamo je ostao do kraja života, posvetivši se pisanju.

## Reference

## Povezano
* Knjiga o optici
Andrea Pirlo

**Andrea Pirlo** (Flero, 19. svibnja 1979.) je talijanski nogometaš i reprezentativac koji trenutno igra za New York City. Pirlo uglavnom igra na poziciji playmakera i u klubu i u reprezentaciji te se smatra jednim od najboljih igrača na svojoj poziciji. Njegova igra izrazito je inventivna, a uglavnom izvodi sve prekide te je specijalist za slobodne udarce. 

Pirlo je talent pokazao već u mlađim uzrastima talijanske reprezentacije, da bi se tijekom kvalifikacija za Svjetsko prvenstvo 2002. pridružio seniorskoj momčadi. Također, bio je kapetan i olimpijske reprezentacije s kojom je 2004. osvojio broncu. Kasnije, bio je glavni igrač u talijanskom osvajanju svjetske titule 2006. godine. Imenovan je igračem utakmice čak tri puta (uključujući i finale), a dobio je i Brončanu loptu za najboljeg igrača utakmice. 

S Milanom je osvojio dvije Lige prvaka (2003., 2007.), dva europska superkupa (2003., 2007.), dva prvenstva (2004., 2011.), talijanski superkup (2004.), svjetsko klupsko prvenstvo (2007.) i talijanski kup (2003.).
David Silva

**David Josué Jiménez Silva** (Arguineguín, 8. siječnja 1986.), bivši španjolski nogometaš i reprezentativac. Uglavnom je igrao kao playmaker na krilu, ali nekad i kao pomoćni napadač. Za reprezentaciju je debitirao 2006. godine te je bio član momčadi koje su osvojile europsku i svjetsku titulu. U svom matičnom klubu Valenciji igrao je u preko 150 utakmica i osvojio jedan Copa del Rey, da bi 2010. prešao u Manchester City s kojim je 2012. osvojio prvenstvo.
Ibn Junis

**Abu'l Hasan Ali ibn abi Said Abd ar-Rahman ibn Ahmad ibn Junis al-Sadafi** (; Egipat, 950 - Kairo, 31. maj 1009) bio je arapski astronom i matematičar.

Poticao je iz ugledne egipatske porodice, a najveći dio života je proveo pišući knjige, kako vezane uz nauku, tako i uz pravo i historiju. Bio je jedan od prvih arapskih historičara čije se djelo bavilo isključivo historijom rodnog Egipta. Najpoznatiji je, međutim po astronomskom djelu *Hakimske tabele* (*az-Zidž al-Kabir al-Hakimi*), posvečene kalifu al-Hakimu, koje je bilo jedan od glavnih izvora za kasnije srednjovjekovne astronome u Evropi.
Al-Kudžandi

**Abu Mahmud Hamid ibn al-Kidr Al-Kudžandi** (; Kudžand u današnjem Tadžikistanu, cca. 940 - 1000) je bio perzijski astronom i matematičar. Poznat je po tome što je pomogao u izgradnji opservatorije u gradu Raju kraj današnjeg Teherana, te na njemu 994. izgradio veliki zidni seksatnt, te po radu na Fermatovom posljednjem teoremu.

Podaci o njegovom životu potiču iz kasnijih tekstova al-Tusija; oni sugeriraju da je al-Kudžandi bio mongolskog porijekla, a možda i plemić.

## Reference
*
Al-Kuhi

***' (***';  *Abusahl Bijan-e Koohi*) bio je perzijski matematičar, fizičar i astronom. Bio je rodom iz Kuha (ili Quha), područja u Tabaristanu (Amol), a djelovao u Bagdadu u 10. vijeku. Smatra se jednim od najvećih muslimanskih geomatara te mu se pripisuju brojni matematički i astronomski tekstovi iz tog doba. 

Bio je vođa astrona koji su 988. djelovali i opservatoriji koju je u Bagdadu podigao buijdski vladar Šaraf al-Daula. Poznat je kao autor traktata o astrolabu.

## Reference

## Literatura
*  Reviews: Seyyed Hossein Nasr (1998) in *Isis* **89** (1) pp. 112-113; Charles Burnett (1998) in *Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London* **61** (2) p. 406.
* M. Steinschnieder, *Lettere intorno ad Alcuhi a D. Bald*. Boncompagni (Roma, 1863)
* Suter, *Die Mathematiker und Astronomen der Araber* (75-76, 1900).
* Jan Hogendijk: *Two beautiful geometrical theorems by Abu Sahl Kuhi in a 17th century Dutch translation*, Ta'rikh-e Elm: Iranian Journal for the History of Science 6 (2008), 1-36 
* John Lennart Berggren, Hogendijk: *The Fragments of Abu Sahl al-Kuhi's Lost Geometrical Works in the Writings of al-Sijzi*, in: C. Burnett, J.P. Hogendijk, K. Plofker, M. Yano (eds): *Studies in the History of the Exact Sciences in Honour of David Pingree*, Leiden: Brill, 2003, pp. 605-665

## Vanjske veze
*  (PDF version)
* 
*
García Sánchez II od Pamplone

**García Sánchez II**, ponekad nazivan **García II**, **III**, **IV** ili **V** ( &ndash; ), zvani **Drhtavi** () od strane svojih suvremenika, bio je kralj Pamplone i grof Aragóna od 994. do smrti. Bio je sin kralja Sancha II i Urrace Fernandez.

Vanjska politika mu je bila blisko povezana s tadašnjom Kastiljom. Majka mu je bila tetka kastiljskog grofa Sancha Garcije, kao i moćnog grofa Saldañe, Garcije Gomeza od Carriona. Svom rođaku Sanchu se pridružio u borbi protiv Kordopskog Kalifata koji je upravo u to vrijeme pod Almanzorom nastojao pokoriti sjeverna kršćanska kraljevstva. Međutim, već 996. je prisiljen potpisati mir u Cordobi. Sljedeće godine je, međutim, poduzeo napad na muslinansku Calatayud i ubio tadašnjeg guvernera, te je za odmazdu Almanzor dao odrubiti glave 50 kršćana. U julu 1000. je zajedno sa svojim rođacima sudjelovao u bitci kod Cervere u kojojojh ih je porazio Almanzor. Nakon toga se više ne spominje u pisanim izvorima, iako tradicija navodi da je dvije godine kasnije sudjelovao u bitci kod Catlanazora. U svakom slučaju je bio mrtav 1004. godine, kada se njegov sin Sancho Garcés III pojavljuje kao kralj.

U augustu 981. se oženio za Jimenu, kćer Ferdinanda Vermúdeza, grofa od Cee i Elvira Díaz (tetke grofa García Gómeza od Saldañe). S njom je imao djecu, uključujući budućeg kralja Sancha i Urracu, buduću drugu suprugu kralja Alfonsa V od Leóna.

## Literatura

* Martín Duque, Ángel. "Don García Sánchez III «el de Nájera»: Biographía de un Reinado" in *García Sánchez III "el de Nájera" un rey y un reino en la Europa del siglo XI : XV Semana de Estudios Medievales, Nájera, Tricio y San Millán de la Cogolla del 2 al 6 de agosto de 2004* José Ignacio de la Iglesia Duarte, ed. 2005, pp.&nbsp;17–38
* Pérez de Urbel, Justo. "Los Primeros Siglos de la Reconquista, (Años 711-1038)" in *España Christiana: Comienzo de la Reconquista (711-1038). Historia de España [dirigida por Don Ramón Menéndez Pidal]*, vol. 6. Espasa Calpe: Madrid, 1964.


## Reference
Elfrida, engleska kraljica

**Elfrida** (o. 945. - o. 1000.) bila je supruga kralja Edgara I. Miroljubivog te tako kraljica.
## Ime
Elfridino se ime piše i kao **Alfrida** ili **Elfdrid**.
## Biografija

Elfrida je bila kćer Ordgara. Prvo se udala za Aedelwalda. Bila je vrlo lijepa. Kralj Edgar ju je poželio za se, te je ubio njezina muža u lovu. Edgar ju je oženio 964. ili 965. 966. ona rađa sina Edmunda, koji umire o. 970. 968. je rodila sina koji će postati kralj Ethelred II. Nespremni.

978. Elfridini su sluge ubili njezina posinka Edvarda. Kad je došlo vrijeme, njezin je sin zavladao kao kralj. Njezin je unuk Ethelstan Etheling molio za njezinu dušu.

Posliju su Elfridu prikazivali kao zlu ženu, premda je bila vrlo religiozna. Brinula se za svoje unuke te je bila ključna figura u politici. 
## U kulturi
Jessie Royce Landis glumila je Elfridu u filmu *The Ceremony of Innocence*.
Huyan Zan

**Huyan Zan** (? -1000) bio je kineski vojskovođa u službi dinastije Song. Bio je rodom iz Taiyuana u provinciji Shanxi i poticao od Xiongnu porodice koja se kroz nekoliko vijekova asimilirala u Han Kineze. Godine 964. se kao konjički komandant istakao u pohodu na državu Kasniji Shu, a 979. igrao važnu ulogu u uništenju države Sjeverni Han. Iako nije bio uspješan u borbi protiv dinastije Liao i iako se nije pokazao kao sposoban civilni administrator, godine 999. mu je car Zhenzong ponudio mjesto vrhovnog komandanta vojske; Huyan Zan je to odbio držeći da toga nije dostojan, te je zbog svoje skromnosti stekao veliko poštovanje.

Lik Huyan Zana se kasnije postao u zbirci narodnih priča *[[Yang Jia Jiang]]*, a Huyan Zhuo, lik u klasičnom kineskom romanu *[[Rub vode]]* je opisan kao njegov potomak.

## Izvori
* Toktoghan et al. *[[Historija Songa]], Volume 279, Biography of Huyan Zan*.
* Bi Yuan. *Nastavak [[Zizhi Tongjian]]a* (續資治通鑑), *Volume 21*.
Al-Mukadasi

**Muhammad ibn Ahmad Shams al-Din Al-Muqaddasi** (), takošer transliteriran kao **Al-Maqdisi** ili **el-Mukaddasi**, (cca. 945/946 - 1000) bio je srednjovjekovni arapski geograf, poznat kao autor teksta *Ahsan at-Taqasim fi Ma`rifat il-Aqalim* (*Najbolje podjele znanja o regijama*). Svoju knjigu je napisao godine 985. nakon više godina provedenih po putovanjima u sve dijelove tadašnjeg islamskog svijeta. Za to putovanje su ga potakla vlastita iskustva na Hadždžu kada je imao dvadeset godina. U njegovom tekstu su najdetaljnije opisana rodna Palestina i Jeruzalem, te predstavlja jedan od najdragocjenijih izvora za historiju te oblasti u srednjem vijeku.
David III od Taoa

**David III Kuropalates** (, *Davit’ III Kuropalati*) ili **David III Veliki** (დავით III დიდი, *Davit’ III Didi*), također poznat i kao David II, (cca. 930-ih – 1000 ili 1001) bio je gruzijski princ iz bagratidske porodice Tao, koji je vladao istoimenom historijskom oblasti u močvarama na granici današnje Gruzije i Armenije od 966. do svog ubistva. Ime *[[Curopalates|Kuropalates]]* je stekao kao bizantsku dvorsku titulu od 978. do 990.

David je najpoznatiji po tome što je pružio ključnu pomoć bizantskoj Makedonskoj dinastioji u građanskom ratu 976-979. kao i po ulozi u ujedinjavanju dotada razdvojenih gruzijskih država i političkih entiteta, te pokroviteljstvu nad kršćanskom umjetnošću i obrazovanjem. Između 987. i 989. David se priključio svom prijatelju Vardi Foki u pokušaju zbacivanja bizantskog cara Vasilija II, ali je bio poražen i prisiljen za kaznu oporukom ostaviti zapadni dio svojih teritorija Carstvu. S druge strane je osigurao da njegov nasljednik Bagrat III postane prvi vladar ujedinjene gruzijske države.

## Izvori
Kavam al-Daula

**Kavam al-Daula** (r. **Abul-Favaris**, april 1000. – oktobar/novembar 1028.) bio je bujidski vladar Kermana u Iranu od 1012. do smrti.

Bio je sin Baha al-Daule. Nakon što mu je brat Sultan al-Daula 1012. godine postao glavni emir Bujida, svog brata (koji je tada stekao nadimak "Kavam al-Daula") je imenovao za guvernera Kermana. Nakon njegovog odlaska u Fars oko 1017., Kavam al-Daula je odlučio napasti uz pomoć Gaznavida. Brat ga je protunapadom protjerao, ali je Kavam al-Daula uspio očuvati vlast u Kermanu. Sukob se nastavio i nakon smrti Sultan al-Daule 1024. godine; nećak Abu Kalijar je uspio očuvati Fars. Na kraju je Kavam al-Daula umro, navodno zbog otrova; u svakom slučaju je Abu Kalidžar preuzeo Kerman.

## Literatura
*  
*  R. N. Frye (1975). *[[Cambridge History of Iran]], Vol. 4: From the Arab Invasion to the Saljuqs*.
Adalbert od Lotaringije

**Adalbert** (1000&nbsp;– Thuin, 11. novembar 1048, ) bio je vojvoda Gornje Lorene od 1047. do smrti. Bio je prvi sin Gerard de Bouzonvillea (Gerhard), grofa od Metza i njegove supruge po imenu Gisela (Gisella).

Gothelo I, vojvoda Donje Lotaringije i vojvoda Gornje Lotaringije, je umro 1044. U Donjoj Lotaringiji ga je naslijedio sin Godfrey II, ali mu je nasljedstvo odbijeno u Gornjoj Lotaringiji. Godfrey se razbjesnio, digao ustanak protiv cara i opustošio krunske zemlje u Donjoj Lotaringiji. Ubrzo je poražen, a Adalbert imenovan na njegovo mjesto u Gornjoj Lotaringiji. Godfrey se međutim nastavio boriti za svoju zemlju; kada je došlo do novog sukoba, Adalbert je ubijen u bitci kod Thuina 11. novembra 1048. Nije imao djece, te je car Heinrich III na njegovo mjesto postavio brata Gerharda.

## Reference
Yi Yuanji

**Yi Yuanji** (; Wade-Giles: **I Yüan-chi**) (Changsha, Hunan, cca. 1000  - cca. 1064) bio je kineski slikar iz doba Sjeverne dinastije Song, poznat po realističnom prikazu životinja. Prema navodima Roberta van Gulika, Yi Yuanjija su suvremenici posebno slavili zbog prikaza gibona.

## Reference
1000-te

**1000-e** su decenija koja je počela 1. januara 1000. i završila 31. decembra 1009. 

## Događaji i trendovi
* Leif Ericson postaje prvi Evropljanin koji pronalazi sjevernoameričko kopno.
* 25.12. 1000. - Krunidbom Stjepana I za kralja, Mađarska postaje kršćanskom zemljom.
* 13.11. 1002. - Masakr sv. Bricea, odnosno masovna likvidacija svih Danaca koji su se zatekli na teritoriji Engleske.
* januar 1005 - Sporazum u Chanyuanu kojim se Kina pod dinastijom Song obavezuje plaćati danak kitanskoj dinastiji Liao.

## Izvori
Glen Johnson

**Glen McLeod Cooper Johnson** (London, 23. kolovoza 1984.) je engleski nogometaš i reprezentativac koji trenutno igra za Stoke City.
Danny Welbeck

**Daniel Nii Tackie Mensah Welbeck** (Manchester, 26. studenog 1990.) je engleski nogometaš i reprezentativac koji igra kao napadač za Watford. Osim u napadu, Welbeck može igrati i na krilu. 

Welbeck je karijeru započeo u mlađim uzrastima Manchester United prije nego je 2008. debitirao za prvu momčad i počeo postizati golove. U tom je periodu osvojio engleski liga kup i svjetsko klupsko prvenstvo, ali je poslan na kratkotrajne posudbe u Preston North End F.C. i Sunderland A.F.C.. Godine 2014. potpisao je za Arsenal, gdje je igrao pet godina. Po isteku ugovora, 2019. godine je potpisao za Watford.

Za reprezentaciju je debitirao u ožujku 2011. u prijateljskoj utakmici protiv Gane (1:1). Prvi gol za reprezentaciju postigao je 2. lipnja 2012. u pobjedi nad Belgijom.
Olof Mellberg

**Erik Olof Mellberg** (Gullspång, 3. rujna 1977.) je švedski nogometaš i bivši reprezentativac koji trenutno igra za danski F.C. København. Uglavnom igra ili kao središnji ili kao desni branič. Za reprezentaciju je nastupao na dva svjetska i tri europska prvenstva.
Josip Mažar Šoša

**Josip Mažar Šoša** (1912 – 1944) bio je bosanskohercegovački i jugoslovenski partizanski komandant, kasnije proglašen za narodnog heroja Jugoslavije.

## Biografija
Rođen je 18. septembra 1912. godine u Derventi. Završio je pomorsku trgovačku akademiju u Bakru. Josip Mažar je po završetku akademije dvije godine plovio na brodovima, ali je kao komunista otpušten iz službe i policijski sproveden u Banju Luku. Tu su ga primili u Komunističku partiju Jugoslavije, 1935. godine. Policija je čestim hapšenjem prekidala njegov posao, ali Šošinu revolucionarnu djelatnost nije mogla zaustaviti, ni onda kada je bio prinuđen da štrajkuje glađu, ni onda kada su ga premlaćivali u Crnoj kući.

Početkom juna 1941. Šoša je bio jedan od 14 najistaknutijih komunista Bosanske krajine, koji su na Šehitlucima, iznad Banjaluke, pravili posljednji raspored pred podizanje naroda na ustanak. Od prvog sastanka s kozarskim komunistima u selu Orlovcima kod Prijedora, 25. jula 1941. godine, učestvuje u pripremama ustanka sa dr. Mladenom Stojanovićem.

Šoša je rukovodio prvim oružanim akcijama na rudnik Lješljane. Formirao je Lješljansko-dobrljinski odred. Učestvovao je u napadu na Podgrace, Turjak. Nakon toga je postao komandant bataljona. U decembru 1941. godine postao je zamjenik komandanta Drugog krajiškog odreda. Maja 1942. godine istakao se u rukovođenju za oslobođenje Prijedora. Učestovovao je u obrani Kozare u velikoj fašističkoj ofanzivi juna i jula 1942. godine. Na Paležu 22. septembra 1942. godine postao je komandant Pete krajiške (kozarske) brigade.

Ispred Četvrte krajiške divizije, postrojene 7. januara 1943. godine na snijegom pokrivenoj zaravni kraj Srpske Jasenice pod Grmečom, vrhovni komandant NOV i POJ Josip Broz Tito primio je raport od njenog prvog komandanta Josipa Mažara Šoše. Sa ovom divizijom Šoša je suzbijao njemačko - ustašku ofanzivu na Grmeču i oslobađao krajiške gradove.

Kao komandant Jedanaeste krajiške divizije uništio je četnički pokret u centralnoj Bosni. Presjekao je neprijateljske komunikacije Brod - Sarajevo u vrijeme bitke na Sutjesci. Uoči nove, 1944. godine, po ucrtanim strelicama njegove operativne zamisli, kretale su se divizije Petog bosanskog i Prvog proleterskog korpusa prema Banjaluci.

Poginuo je oktobra 1944. godine kao načelnik Operativnog odjeljenja Petog udarnog korpusa, od eksplozije minobacačke granate prilikom napada na Travnik.

Odlukom Prezidijuma Narodne skupštine Federativne Narodne Republike Jugoslavije, 26. jula 1949. godine, proglašen je za narodnog heroja.

## Porodica
Josip potiče iz poznate revolucionarne porodice Nikole Mažara, finansijskog inspektora. I Josipov mlađi brat Drago(1918 – 1991) je takođe proglašen za narodnog heroja.

## Literatura
* Ljubo Mihić, *Kozara*. „Dnevnik“, Novi Sad 1987. godina.
Branko Popović

**Branko Popović** je ime i prezime koje su imali:

* Branko Popović (slikar) (1882-1944)
* Branko Popović (narodni heroj) (1917-1944)
* Branko Popović (književnik) (1927-2011), književni kritičar, akademik CANU
* Branko Popović (inženjer) (1934-2002), profesor Elektrotehničkog fakulteta, akademik SANU
* Branko Popović (reditelj) (1959)
Branko Popović (narodni heroj)

**Branko Popović** (1917 – 1944) bio učesnik Narodnooslobodilačke borbe i narodni heroj Jugoslavije.

## Biografija
Rođen 1917. godine u selu Verići, kod Prijedora. Prije početka Drugog svjetskog rata bio je zaposlen kao šumski radnik.

Po početku rata stupio je u Kozarski NOP odred. U borbama na Piskavici, Turjaku, Podgradcima, Mrakovici, Kozarcu, Omarskoj isticao se po junaštvu. Kao član KPJ aktivan je od zime 1941. godine.

Poslije borbe u Gornjoj Piskavici, za vrijeme velike kozarske ofanzive, pohvalio ga je Štab Prve krajiške brigade kao odličnog komandira čete. Istakao se i u borbama protiv četnika.

Krupan podvig napravio je na pruzi Prijedor-Novi Grad 1943. godine. Kod Reljića kamena dočekao je blindiranu njemačku kolonu. Zapalio je 15 njemačkih kamiona i zarobio 3 topa. Neprijatelju je oteo još jedan top i otjerao ga u Prijedor. Od tad je njegovo ime čuveno u Odredu. Odlazi u Jedanasetu krajišku brigadu i postaje komandant bataljona. Učestvovao je u borbama na Kozarcu i Bosanskoj Gradišci u 1944. godine. Uništio je značajan broj njemačkih tenkova.

Udavio se jula 1944. u rijeci Sani, kod sela Ališića.

Za narodnog heroja proglašen 27. novembra 1953. godine.

## Literatura
* **[[Narodni heroji Jugoslavije (knjiga)|Narodni heroji Jugoslavije]]**. „Mladost“, Beograd 1975. godina.
Traci Bingham

**Trejsi Bingam** () je američka glumica, model i TV ličnost, rođena 13. januara 1968. godine u Kembridžu (Masačusets). Najpoznatiju ulogu je ostvarila kao Džordan Tejt u TV seriji Čuvari plaže.

## Filmografija

## Posao na televiziji

## Vanjske veze
* 
* Zvanična prezentacija
* Foto galerija
Theo Walcott

**Theo James Walcott** (London, 16. ožujka 1989.) je engleski nogometaš i reprezentativac koji trenutno igra za Everton. Iako je napadač, Walcott često igra na desnom krilo zbor izrazite probojnosti. Godine 2006. dobio je BBC-jevu nagradu za najboljeg mladog sportaša godine. 

Nakon njegovog iznenadnog poziva u reprezentaciju za Svjetsko prvenstvo 2006. postao je subjekt medijske pažnje. 

Dana 30. svibnja 2006., sa 17 godina i 56 dana, postao je najmlađi reprezentativac Engleske u povijesti. Dana 6. rujna 2008. imao je prvi natjecateljski debi protiv Andore, a 10. rujna iste godine, protiv Hrvatske, postigao je svoje prve pogotke za reprezentaciju te, istovremeno, postao najmlađi engleski reprezentativac koji je postigao hat-trick.

Walcott je svakako najpoznatiji po svojoj brzini i prodornosti, a pohvale na njegov račun slalu su, među ostalima, i trener Barcelone, Pep Guardiola, te jedan od najboljih igrača na svijetu, Lionel Messi. Dok je bio u Arsenalu, mentor mu je, na Wengerov savjet, bio Thierry Henry, Arsenalova legenda.
Anton Josipović

**Anton Ante Josipović** (Banja Luka, 22. oktobar 1962.) bio je olimpijski pobednik na Olimpijskim igrama 1984.

Kao član banjalučkog bokserskog kluba „Slavija“ osvojio je prvenstvo Jugoslavije 1982. Balkanski prvak je postao 1983.

Na Olimpijskim igrama 1984. u Los Anđelesu postao je prvi jugoslavenski sportista koji je osvojio zlatnu medalju bez borbe. Josipović je u finalu ostao bez protivnika nakon što je jugoslovenski sudija Gligorije Novičić diskvalifikovao američkog boksera Evandera Holifilda koji je u drugom polufinalnom meču udario i nokautirao svog protivnika, Novozelanđanina Kevina Barija, nakon znaka za prekid borbe.

Budući da je bio diskvalifikovan, Holifild, kasniji dvostruki svetski prvak u teškoj kategoriji, nije imao pravo da nastupi u finalu OI. Budući da se i Bari nije mogao takmičiti jer je bio nokautiran, Josipović je osvojio zlatno medalju bez borbe. Ubrzo nakon toga okončao je amatersku karijeru.

Profesionalnu boksersku karijeru započeo je 1990. pobedivši u prvih osam borbi.

Aleksandar Josipović, profesionalni igrač u najpoznatijem svetskom kabareu Mulen ruž, u srodstvu je sa Antonom Josipovićem.

Anton Josipović danas živi u rodnoj Banjoj Luci.

## Vanjske veze
* Rezultati boksa
* Olimpijski komitet Srbije
Humanitarna nagrada Jean Hersholt

**Humanitarna nagrada Džina Heršolta** () je nagrada koja se dodeljuje na dodeli Oskara za humanitarni rad. Nagrada je dobila ime po Džinu Heršoltu, glumcu i dugogodišnjem predsedniku humanitarne organizacije Motion Picture Relief Fund.

## Nagrađeni
* Y. Frank Freeman (1956)
* Samuel Goldwyn (1957)
* Bob Hope (1959)
* Sol Lesser (1960)
* George Seaton (1961)
* Steve Broidy (1962)
* Edmond L. DePatie (1965)
* George Bagnall (1966)
* Gregory Peck (1967)
* Martha Raye (1968)
* George Jessel (1969)
* Frank Sinatra (1970)
* Rosalind Russell (1972)
* Lew Wasserman (1973)
* Arthur B. Krim (1974)
* Jules C. Stein (1975)
* Charlton Heston (1977)
* Leo Jaffe (1978)
* Robert Benjamin (1979)
* Danny Kaye (1981)
* Walter Mirisch (1982)
* M. J. Frankovich (1983)
* David L. Wolper (1984)
* Buddy Rogers (1985)
* Howard W. Koch (1989)
* Audrey Hepburn / Elizabeth Taylor (1992)
* Paul Newman (1993)
* Quincy Jones (1994)
* Arthur Hiller (2001)
* Roger Mayer (2005)
* Sherry Lansing (2007)
* Jerry Lewis (2009)
* Oprah Winfrey (2011)
* Jeffrey Katzenberg (2012)
* Angelina Jolie (2013)
* Harry Belafonte (2014)
Jean Hersholt

**Džin Heršolt** () je bio danski glumac, rođen 12. jula 1886. godine u Kopenhagenu (Danska), a umro 2. juna 1956. godine u Holivudu (Kalifornija).

## Biografija
Rođen je u Kopenhagenu u poznatoj danskoj glumačkoj porodici. Kao mlad dečak putovao je sa porodicom po Evropi. Kasnije je maturirao na Školi umetnosti u Kopenhagenu. Svoja prva dva filma je snimio u Nemačkoj tokom 1906. godine. Godine 1913. emigrira u u SAD i tu snima ukupno 140 filmova (75 nemih i 65 sa zvukom) od kojih je četiri i režirao. Ujak je kanadskom bivšem zameniku premijera Eriku Nilsenu, kao i poznatom glumcu Lesliju Nilsenu.
Najpoznatije uloge je ostvario kao Markus Šuler u filmu *[[Greed (film)|Greed]]* i kao deda Širli Templ u filmu Hajdi (1937). Njegova zadnja uloga je bila u filmu *[[Run for Cover]]* 1955. godine.

## Filmografija

## Povezano
* Humanitarna nagrada Džin Heršolt

## Vanjske veze
* 

## Izvori