open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Orah

**Orasi** (latinski *Juglans*) su rod biljaka iz porodice Juglandaceae. To je drvo visoko 10-40m, sa šiljastim listovima dugim 20-30cm. 

Dvadeset jedna vrsta oraha proteže se od sjeverne umjerene klime Starog svijeta u području od jugoistočne Europe do Japana, a u Novom svijetu od jugoistočne Kanade do Kalifornije na zapad i Argentine na jug. 

Plodovi svih vrsta oraha su jestivi, ali orasi koji se obično kupuju u trgovinama potječu od perzijskog oraha, jedine vrste koja ima velik plod i tanku ljusku. Poljoprivredna vrsta koja je izabrana zbog tanke ljuske i izdržljivosti u umjerenoj klimi ponekad se naziva "karpatskim orahom". Orasi imaju mnogo ulja i jedu se sirovi ili kuhani. Također su izvrstan izvor masnih kiselina omega-3, te se pokazalo da snižavaju kolesterol.

## Vrste i klasifikacija
* **Sect. ''Juglans***
** *Juglans regia* L. (*J. duclouxiana* Dode, *J. fallax* Dode, *J. orientis* Dode)
** *Juglans sigillata* Dode 
* *'Sect. *Rhysocaryon***
** ''[[Juglans australis]]'' Griseb. 
** ''[[Juglans brasiliensis]]'' Dode 
** ''[[Juglans californica]]'' S.Wats. 
** ''[[Juglans hindsii]]'' (Jepson) R.E.Smith 
** ''[[Juglans hirsuta]]'' Manning 
** ''[[Juglans jamaicensis]]'' C.DC. (''J. insularis'' Griseb.) 
** ''[[Juglans major]]'' (Torrey) Heller 
*** [[Juglans major var. glabrata|''Juglans major'' var. ''glabrata'']] Manning
** ''[[Juglans microcarpa]]'' Berlandier (''J. rupestris'' Engelm.) 
*** [[Juglans microcarpa var. stewartii|''Juglans microcarpa'' var. ''stewartii'']] (Johnston) Manning
** ''[[Juglans mollis]]'' Engelm. 
** ''[[Juglans neotropica]]'' Diels (''J. honorei'' Dode) 
** ''[[Juglans nigra]]'' L.
** ''[[Juglans olanchana]]'' Standl. & L.O.Williams 
** ''[[Juglans peruviana]]'' Dode 
** ''[[Juglans soratensis]]'' Manning 
** ''[[Juglans steyermarkii]]'' Manning 
** ''[[Juglans venezuelensis]]'' Manning 
* **Sect. *Cardiocaryon**'
** *Juglans ailantifolia* Carr. (*J. cordiformis* Maxim., *J. sieboldiana* Maxim.) 
** *Juglans cinerea* L.
** *Juglans mandshurica* Maxim. (*J. cathayensis* Dode, *J. formosana* Hayata, *J. hopeiensis* Dode, *J. stenocarpa'' Maxim.)
Origano

**Mravinac** ili **origano ** (Origanum heracleoticum, Origanum vulgare, Origanum hirtum; Cunila gallinacean) je samonikla biljka mediteranskog podneblja. To je zeljasta biljka iz porodice usnača.

## Opis
Višegodišnja je biljka, koja naraste do visine od 60 cm. Stabljika ima male tamnozelene listiće, na vrhu zašiljene, vrlo slične izgledu paprene metvice, od koje se najlakše razlikuje kada cvjeta (cvate od lipnja do rujna )jer ima crveno-ljubičaste cvjetove.
Biljka je prepuna eteričnog ulja, te se zbog toga koristi u medicini i prehrani. 
Nezaobilazan je sastojak umaka od rajčica pripremljenog na domaći način, kao i svih pizza, a upotrebljava se svjež ili sušen. U medicini se upotrebljava pri probavnim poteškoćama, proljevu, kao i kod smetnji unutarnjih organa., zbog svog sadržaja flavonida i fenolnih kiselina.

## Reference
Smilje

***Smilje*** (lat. Helichrysum arenarium) je mediteranska biljka koja raste na sunčanim kamenjarima a cvjeta od lipnja do srpnja. Smilje sadrži gorke tvari, flavonoide, eterično ulje. Potiče izlučivanje želučanog soka i žuči, djeluje prouupalno. Pomaže kod nadutosti, bolest jetre i žučnog mjehura. Za inhaliranje kod tegoba u dišnim putevima.
Anas Sharbini

**Anas Sharbini** (Rijeka, 21. 2. 1987) hrvatski je vezni nogometaš palestinskih korijena.

## Klupska karijera
### [[NK Rijeka]]
Anas je sin palestinskog izbjeglice iz Sirije Jamala Sharbinija i majke Ranke iz Grobnika, a po ocu je dobio i jordansko državljanstvo. Nogometni počeci su mu bili u Rijeci, nakon čega prolazi omladinsku školu Rijeke iz koje ulazi u prvi sastav.

U sezoni 2006./2007. bio je jedan od najboljih mladih igrača Prve HNL. Sljedeće sezone, usprkos svom neiskustvu i mladosti, imenovan je kapetanom NK Rijeke. Time je postao najmlađi kapetan u povijesti kluba.

U zimskoj stanci u sezoni 2008./2009., špekuliralo se o Sharbinijevom prelasku u Dinamo i Hajduk, no Sharbini je ostao u Rijeci.

### HNK Hajduk Split
Ipak je 13. VIII. 2009. potpisao za HNK Hajduk Split u kojem je nosio dres s brojem 99 iako je prethodno već praktički sve bilo spremno za potpis ugovora s Dinamom no u posljednji trenutak prelazak u Maksimir je propao te je Anas transferiran s Kantride na Poljud.

### Al-Ittihad
Nakon tri sezone u Hajduku, u kojem u konačnici nije ispunio očekivanja, Anas Sharbini odlazi u Saudijsku Arabiju, potpisavši 25. VII. 2012. dvogodišnji ugovor za Al-Ittihad iz Jeddaha.

### NK Rijeka
Nakon 4 godine, Anas se vraća u matični klub Rijeku. Ugovor je potpisan na dvije godine s mogućnošću produženja na još godinu dana. 8. I. 2016. zbog neplaćenih dugova bivšem zastupniku zaradio je suspenziju HNS-a. U veljači 2016. godine, Sharbini je otišo na posudbu turskom Osmanlısporu do ljeta te godine.

## Reprezentacija
Sharbini je prošao sve uzrasne selekcije mladih reprezentacija, za koje je upisao oko 30 nastupa. U nekoliko je prilika dolazio u sukob s tadašnjim selektorom mlade reprezentacije Hrvatske, Draženom Ladićem, nakon čega ga se Ladić odrekao, a HNS ga je kaznio s 80.000 hrka.

Tadašnji selektor hrvatske nogometne reprezentacije Slaven Bilić objavio je konačni popis putnika za Evropsko prvenstvo u Austriji i Švicarskoj 2008., a Sharbini je dobio pretpoziv, no na kraju ipak nije nastupio na prvenstvu. Tadašnji selektor Niko Kovač poziva ga 6. XI. 2014. na prijateljsku utakmicu protiv Argentine gdje zabija gol za 1:0.

## Priznanja
### Klupska
**[[HNK Rijeka|NK Rijeka]]**
* Hrvatski nogometni kup **(3) :** *[[Hrvatski nogometni kup 2004./05.|2005.]], [[Hrvatski nogometni kup 2005./06.|2006.]], [[Hrvatski nogometni kup 2013./14.|2014.]]*
* Hrvatski nogometni superkup **(1):** *[[2014.]]*

## Reference
NANA

**Nana** može da se odnosi na sledeće:
* Metvica
* Nana, hipokoristik reči baba;
* Nana, naziv za rod zeljastih biljaka iz porodice usnatica; 
* Nana (roman), roman francuskog književnika Emila Zole;
* Nana (mitologija), ličnost iz grčke mitologije.
* N-Acetilneuraminska kiselina
Radivoje Lola Đukić

**Radivoje Lola Đukić** (1923—1995) je bio televizijski, pozorišni i filmski reditelj i komediograf.

## Biografija
Rođen je 3. aprila 1923. godine u Smederevu. Studirao je slikarstvo na Likovnoj akademiji i filmsku režiju na Visokoj filmskoj školi u Beogradu.

Najpre radio kao urednik Dečjeg i Dramskog programa, kao i Zabavnog programa Radio Beograda. Osnivač je Humorističkog pozorišta (Pozorište na Terazijama), a u Televiziji Beograd od njenog osnivanja deluje kao pomoćnik direktora za produkciju, glavni i odgovorni urednik kulturno-umetničkog programa (do 1963). Najveći deo svoje aktivnosti na Televiziji Beograd posvetio humorističkom programu.

Režirao je više igranih filmova. Pored toga snimao je dokumentarne, nastavne i lutka-filmove, kao što je i pisao pesme i pozorišne komade za decu. Pisac je mnogobrojnih komedija: Zlatni majdan, Bog je umro uzalud, Čovek sa četiri noge, Moram da ubijem Petra, Usrećitelj, Jedna ljubav i pet pokojnika, Kradem, kradeš, kradu, i mjuzikl Ubi ili poljubi.

Kao komediograf Đukić je jedan od najigranijih domaćih autora šezdesetih i sedamdesetih godina na jugoslovenskim teatarskim scenama. Najveći deo svoga komediografskog stvaralaštva posvetio je televizijskom mediju. Autor je oko 200 serijskih humorističkih emisija i TV komedija i satira koje je najčešće sam režirao.

Autor je humorističkih sećanja objavljenih u knjizi "*Sklerotični memoari*".

Bio je oženjen glumicom Verom Đukić, (rođ. Ilić). Njihov sin Andrija Đukic je takođe bio reditelj koji se proslavio serijom Bolji Život. Druga supruga je bila Jelena Djukic koja je posle njegove smrti sve ucinila da sacuva tekstove i publikuje knjige koje je Lola napisao.

Umro je 7. septembra 1995. godine u Beogradu.

## Scenario
### TV serije
* 1984 - Ubi ili poljubi
* 1984 - Pozorište kući
* 1970 - Deset zapovesti
* 1968 - Sačulatac
* 1968 - Spavajte mirno
* 1966 - Ljudi i papagaji
* 1966 - Crni sneg
* 1965 - Licem u naličje
* 1964 - Ogledalo građanina Pokornog
* 1959 - Servisna stanica

### filmovi
* 1983 - Čovek sa četiri noge
* 1971 - Balada o svirepom
* 1967 - Zlatna praćka
* 1964 - Na mesto građanine Pokorni
* 1961 - Sreća u torbi
* 1961 - Nema malih bogova

## Režija
### tv serije
* 1984 - Ubi ili poljubi
* 1972 - Dva kapitena
* 1970 - Deset zapovesti
* 1970 - Ću, ćeš, će
* 1968 - Spavajte mirno
* 1966 - Crni sneg
* 1965 - Licem u naličje
* 1964 - Ogledalo građanina Pokornog
* 1959 - Servisna stanica

### filmovi
* 1983 - Čovek sa četiri noge
* 1971 - Balada o svirepom
* 1967 - Zlatna praćka
* 1964 - Na mesto građanine Pokorni
* 1961 - Sreća u torbi
* 1961 - Nema malih bogova
* 1950 - Jezero

## Vanjske veze
* Lola Đukić na IMDB
Siniša Pavić

**Siniša Pavić** (Sinj, 22. januara 1933. – Vlasotince, 16. augusta 2024.), jugoslavenski i srpski scenarista, autor više TV serija.

Diplomirao je na Pravnom fakultetu u Beogradu, 1956. godine. Pavić je pisao scenarije za TV serije "Diplomci" (1971), "Pozorište u kući" (epizode u periodu 1973-1975), "Vruć vetar" (1980), "Poslednji čin" (1981), "Banjica" (1984), "Bolji život" (1987-1991), "Srećni ljudi" (1992-1996), "Porodično blago" (1998-2002), "Stižu dolari" (2003-2005), "Bela lađa" (2006-2008).

Takođe je pisao i scenarija za filmove, kao što su: "Otpisani" (1974), "Laf u srcu" (1981), "Tesna koža" (1982), "Tesna koža 3" (1988), "Tesna koža 4" (1991).

## Vanjske veze
*
Vesna Pešić

**Vesna Pešić** (Grocka, 6. maja 1940.), jugoslovenska i srpska sociologinja i političarka. 1990-ih godina je bila predsednica Građanskog saveza Srbije. Nakon utapanja Građanskog saveza Srbije u Liberalno-demokratsku partiju, 2007, koje je Vesna podržala, imenovana je za predsednicu Političkog saveta LDP-a.

Viša je naučna saradnica na Institutu za filozofiju i društvenu teoriju. Objavila je veliki broj naučnih radova i učestvovala na naučnim skupovima u oblasti sociologije u zemlji i inostranstvu. Osnivačica je Centra za antiratnu akciju, prve mirovne organizacije u Srbiji, 1991. godine. Ta i mnoge druge organizacije, koje je osnivala primale su donacije od organizacije *The National Endowment for Democracy* , (koja je 99% finansirana iz budžeta SAD). 

Osnivačica je brojnih organizacija za mir i ljudska prava. Bila je osnivačica Helsinškog Komiteta u Srbiji 1985. godine. 

Bila je predsednica Građanskog saveza Srbije od 1992. do 1998. i jedna od vođa Koalicije Zajedno i poslanica od 1993. do 1997. godine.

Boravila je u Institutu za mir osnovanog od strane Kongresa Sjedinjenih Američkih Država  kao priznanje za doprinos razvijanju demokratije i građanskog društva a dobitnik je Nagrade za demokratiju iz Vašingtona, kao i nagrade „Andrej Saharov“ koju joj je 1997. dodelio Norveški Helsinški Komitet i nagrade za demokratiju 1997. *W. Averell Hariman* koju dodeljuje Nacionalni Demokratski Institut iz Vašingtona.

Godine 1997. bila je nominovana za Nobelovu nagradu za mir.

Bila je ambasadorka SR Jugoslavije, zatim Srbije i Crne Gore u Meksiku od 2001. do 2005. godine.

Od 2007. je bila članica Političkog saveta Liberalno-demokratske partije i poslanica u Parlamentu Srbije. Godine 2011. posle kritika na račun predsednika stranke Čedomira Jovanovića i njegove izjave o "afričkim kanibalima" je istupila iz LDP i objavila kako ostaje u Narodnoj skupštini kao nezavisna poslanica.

Njena sestra Stanislava Pešić, bila je poznata glumica.

## Reference


## Vanjske veze

* Biografija 
* Liberalno-demokratska partija
Miloje Orlović

**Miloje - Mića Orlović** (Valjevo, 28. V. 1934. &mdash; Beograd, 13. II. 2013) srpski je televizijski voditelj, novinar i urednik. Karijeru je započeo kao student u radiju *Studentski grad*, nastavivši je u Televiziji Beograd, gde je postao jedan od najpoznatijih voditelja. U istoriji srpske i jugoslovenske televizije ostaće upamćen kao prvi voditelj TV Dnevnika.

## Biografija
Mića Orlović je rođen 28. maja 1934. godine u Valjevu, u porodici Sekule i Stane Orlović. Odrastao je u Prištini i Valjevu zajedno s mlađim bratom Draganom, koji se kasnije takođe bavio novinarstvom i jedno vreme bio urednik dnevnog lista „Politika Ekspres“. Mića je završio Valjevsku gimnaziju. Dva puta se ženio, a iz prvog braka ima jednu kćerku.

### Studije
Završio je Filološki fakultet u Beogradu. Tokom studija je radio kao sportski novinar. Bio je standardni reprezentativac studentske košarkaške reprezentacije Jugoslavije, koju je tih godina oformio i s uspehom vodio Ranko Žeravica.

### Novinarska karijera
Na programu Radio Beograda prvi put se oglasio 15. oktobra 1957. godine kao reporter s fudbalske utakmice OFK Beograd – Napredak Kruševac.

Početkom maja 1958. godine, Mića Orlović je, u toku gostovanja velikana pozorišne scene iz Beograda Marije Crnobori i Ljubiše Jovanovića u Zagrebu, učestvovao u realizaciji prvog televizijskog prikaza u okviru razmene TV-novinara Beograda i Zagreba.

Televizija Beograd je 28. avgusta 1958. godine emitovala prvi TV Dnevnik, informativno-političkog programa čiji je voditelj bio Mića Orlović. O tom iskustvu je jednom prilikom izjavio:

Profesionalni novinar je bio od 1956. godine, a urednik od 1967. godine.

Orlović je ostvario više od 170 reportaža, kao i 300 intervjua, preko 200 TV-reportaža, 80 radio-emisija, 1300 TV-emisija.

Vodio je više TV-kvizova, a učestvovao u realizaciji dva kviza: „Ginis“ i „Istorija srpskog naroda“.

### Filmska karijera
Kršan i markantan, važio je za jugoslovenskog Džona Vejna. Glumio je u 17 domaćih i stranih filmova.

## Nagrade i priznanja
Dobitnik je sledećih nagrada:
* *Nagrada za životno delo* Udruženja novinara Srbije
* *Nagrada za životno delo* Radio-televizije Beograd
* Zlatni beočug Kulturno-prosvetne zajednice Srbije
* *Nagrada za životno delo*, INTERFER, Sombor (2007)
* Nagrada *Radio Smedereva* za negovanje pravilnog govora i očuvanje lepote jezika u elektronskim medijima „Branislav Mane Šakić“ za 2010. godinu

Dobitnik je Ordena rada sa zlatnim vencem.

U knjizi *Istorija srpske kulture* piše:

Dobitnik je srpske *nacionalne penzije* od 2008. godine zbog vrhunskog doprinosa nacionalnoj kulturi.

Od 2010. godine *Udruženje novinara Vojvodine* dodeljuje novinarima, voditeljima ili spikerima nagradu „Press - vitez – Mića Orlović“. Ista nagrada koja se dodeljuje novinarkama, voditeljkama ili spikerkama nosi ime Dušanke Kalanj.

22. avgusta 2019. godine otkriven je spomenik Mići Orloviću ispred zgrade RTS u Takovskoj 10.

## Povezano
* TV Dnevnik
* Radio-televizija Srbije
* Orlovići

## Literatura
* *Istorija srpske kulture*, Beograd, 1994.

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* ''Junak prvog TV Dnevnika'', *Vesti* od 19. decembra 2010. godine, pristupljeno 28. aprila 2011.
Stanislava Pešić

**Stanislava Pešić** (7. jun 1941. Grocka - 20. novembar 1997. Beograd) je bila srpska filmska, pozorišna i televizijska glumica.

Nakon studija glume na Akademiji za pozorište, film, radio i televiziju u Beogradu angažovana je u Narodnom pozorištu.

Na filmu debituje 1961. i za ulogu Saše u „Pesmi“ Radoša Novakovića nagrađena je na festivalu u Puli. Nakon toga, igra glavne i veće sporedne uloge u filmovima „Medaljon sa tri srca“ (1962), „Pravo stanje stvari“ (1964), „Štićenik“ (1966) i „Kuda posle kiše“ (1967) Vladana Slijepčevića, „Tri sata za ljubav“ (1968) Fadila Hadžića i „Bog je umro uzalud“ (1969) Radivoja Đukića.

Veliku medijsku popularnost donela joj je uloga Olge u TV seriji „Pozorištu u kući“. Na Televiziji Beograd je radila i kao voditeljka programa za decu.

Nekoliko meseci pred smrt objavljena je njena knjiga ,,Devetnaest društvenih igara,,.

Umrla je od raka 20.11.1997.godine u Beogradu.

Političarka Vesna Pešić je njena sestra.

## Uloge

|-
| 1958. || Snovi na vetru || 
|-
| 1960. || Diližansa snova || Teodora
|-
| 1961. || En-den-dinus || 
|-
| 1961. || Pesma || 
|-
| 1962. || Medaljon sa tri srca || Lucija
|-
| 1963. || Kapetan Smelo srce || 
|-
| 1964. || Otrovna biljka || 
|-
| 1964. || Pravo stanje stvari || 
|-
| 1964. || Nesto o čemu se može govoriti || 
|-
| 1965. || Hiljadu zašto? || 
|-
| 1966. || Štićenik || 
|-
| 1967. || Non-existing Story || 
|-
| 1967. || Kuda posle kiše || 
|-
| 1967. || Na papirnatih avionih || 
|-
| 1967. || Dežurna ulica || 
|-
| 1968. || Možda spava || 
|-
| 1968. || Saculatac || Milica Jovanović
|-
| 1968. || Tim koji gubi || 
|-
| 1968. || Tri sata za ljubav || 
|-
| 1968. || U raskoraku || 
|-
| 1969. || Podvala || 
|-
| 1969. || Kod zelenog papagaja || 
|-
| 1969. || Bog je umro uzalud || Jasna, Nenadova žena
|-
| 1971. || Ceo život za godinu dana || Maja de Majo
|-
| 1972. || Glumac je, glumac || 
|-
| 1972. || Pop Ćira i pop Spira || 
|-
| 1972. || Mrtvo lišće || Bebi
|-
| 1972. || Ću, ćeš, će || 
|-
| 1973. || Naše priredbe || 
|-
| 1972-1973. || Pozorište u kući || Olga Petrović
|-
| 1973. || Obraz uz obraz || Staša
|-
| 1973-1974. || Pozorište u kući 2 || Olga Petrović
|-
| 1975. || Pozorište u kući 3 || Olga Petrović
|-
| 1976. || Zvezdana prašina || Jelena
|-
| 1976. || Morava 76 || 
|-
| 1976. || Od pet do sedam || 
|-
| 1976. || Grlom u jagode || Staša (kao gost, 7. epizoda 'Nervoza srca') 
|-
| 1981. || Frede, laku noć || 
|-
| 1980-1981. || Pozorište u kući 4 || Olga Petrović
|-
| 1984. || Pozorište u kući 5 || Olga Petrović
|-
| 1989. || Kako je propao rokenrol || 
|-
| 1991. || Bolji život 2 || Danica Ilić
|-
| 1992. || Mi nismo anđeli || Olga
|-
| 1993. || Gnjurac || Komšinica
|-
| 1993. || Policajac sa Petlovog Brda || profesorka Sofija
|}

## Vanjske veze
*
Olga Ivanović

**Olga Ivanović** (Horgoš, 20. maja 1921. – Beograd, 14. septembra 2001.), jugoslovenska glumica.

Na sceni je najznačajnije domete ostvarila u zlatnim danima Beogradskog dramskog pozorišta, kao i u prvim decenijama rada "Ateljea 212". Tumačila je prvenstveno uloge iz savremenog domaćeg repertoara.

Ogromnu polularnost, širom granica Jugoslavije, dobila je ulogom *Snežane Nikolajević* u tv seriji "Pozorište u kući" Novaka Novaka.

Poslednje godine života provela je povučeno, van profesionalnog delovanja.

## Uloge

|-
| 1954. || Sumnjivo lice || 
|-
| 1959. || Tri Ane || 
|-
| 1959-1960. || Servisna stanica || 
|-
| 1961. || Siromašni mali ljudi || 
|-
| 1962. || Kentervilski duh || 
|-
| 1962. || Kišobran, osveta i uzica (TV) || 
|-
| 1963. || Ćutljiva žena || 
|-
| 1964. || Na mesto, građanine Pokorni! || Culetova majka
|-
| 1964. || Ogledalo građanina Pokornog || Culetova majka
|-
| 1965. || Funta sa štednje knjižice || 
|-
| 1965. || Licem u naličje || 
|-
| 1965. || Leđa Ivana Groznog || 
|-
| 1966. || Crni sneg || Pavlova supruga Marija
|-
| 1966. || Ljudi i papagaji || Tozina žena Sojka
|-
| 1967. || Materijalno obezbeđenje u pravom smislu te reči || 
|-
| 1967. || Ove žene posle rata || 
|-
| 1967. || Volite se ljudi || 
|-
| 1967. || Dežurna ulica || 
|-
| 1967. || Zabavlja vas Mija Aleksić || 
|-
| 1967. || Smoki || 
|-
| 1968. || Kad golubovi polete || Riletova majka
|-
| 1968. || Tako je ako vam se tako čini || gospođa Neni
|-
| 1968. || Martin Krpan s vrha || carica
|-
| 1968. || Baksuz || 
|-
| 1968. || Moje je srce visoko u brdima || 
|-
| 1968. || Spavajte mirno || 
|-
| 1968. || Maksim našeg doba || 
|-
| 1968. || Sačulatac || Sojka
|-
| 1969. || Bog je umro uzalud || komšinica
|-
| 1969. || Leći na rudu || 
|-
| 1970. || Naši maniri || 
|-
| 1970. || Rođaci || Tonka
|-
| 1971. || Barijonovo venčanje || 
|-
| 1971. || Levaci || Nevenka Žutić
|-
| 1971. || Čedomir Ilić || 
|-
| 1971. || Ceo život za godinu dana || 
|-
| 1972. || Razvojni put Bore Snajdera || Lina
|-
| 1972. || Jelisavetini ljubavni jadi zbog molera || 
|-
| 1972. || Ženski razgovori || 
|-
| 1972. || Majstori || Olga
|-
| 1973. || Izgnanici || 
|-
| 1973. || Kamiondžije || razredni starešina
|-
| 1972-1973. || Pozorište u kuci || Snežana Nikolajević
|-
| 1973. || Obraz uz obraz || Olga
|-
| 1973-1974. || Pozorište u kući 2 || Snežana Nikolajević
|-
| 1975. || Pozorište u kući 3 || Snežana Nikolajević
|-
| 1980-1981. || Pozorište u kući 4 || Snežana Nikolajević
|-
| 1983. || Priče iz Nepričave || 
|-
| 1984. || Pazi šta radiš || nastavnik biologije
|-
| 1984. || Pozorište u kući 5 || Snežana Nikolajević
|}

## Vanjske veze
*
Ljiljana Lašić

**Ljiljana Lašić** (17. 12. 1946, Kragujevac, Srbija, Jugoslavija) je srpska glumica. Najpoznatija je po ulozi kućne pomoćnice Kristine Tine u TV-seriji *[[Pozorište u kući]]*.

## Uloge

|-
| 1968. || Ima ljubavi, nema ljubavi || 
|-
| 1968. || Samci (serija) || 
|-
| 1968. || Raspust (film) || 
|-
| 1968. || U raskoraku || 
|-
| 1969. || Sufle || 
|-
| 1969. || Pokojnik (TV) || Vukica - Spasojeva ćerka
|-
| 1970. || Naši maniri || 
|-
| 1970. || Đido (TV) || Petra
|-
| 1970. || Prva ljubav || 
|-
| 1971. || Diplomci (serija) || Lizica
|-
| 1972-1973. || Pozorište u kući (serija) || Kristina 'Tina'
|-
| 1973. || Obraz uz obraz (serija) || Ljilja
|-
| 1973-1974. || Pozorište u kući 2 (serija) || Kristina 'Tina'
|-
| 1975. || Pozorište u kući 3 (serija) || Kristina 'Tina'
|-
| 1978. || Čardak ni na nebu ni na zemlji (serija) || Georgina
|-
| 1980-1981. || Pozorište u kući 4 (serija) || Kristina 'Tina'
|-
| 1984. || Pozorište u kući 5 (serija) || Hristina Tina Blagojević
|-
| 1987. || Na putu za Katangu || Marija
|-
| 1987-1988. || Bolji život (serija) || Lela Marković
|-
| 1989. || Bolji život || Lela Marković
|-
| 1990-1991. || Bolji život 2 (serija) || Lela Marković
|}

## Vanjske veze
*
Dragutin Dobričanin

**Dragutin "Guta" Dobričanin** (9. jul 1922, Prokuplje, Srbija, Jugoslavija – 28. novembar 1988, Beograd, Srbija, Jugoslavija) je bio srpski glumac. Najpoznatiji je po ulozi Vase S. Tajčića u popularnoj TV-seriji *[[Pozorište u kući]]*.

Osim glumom se bavio i pisanjem. Njegova komedija *Zajednički stan* iz 1954. godine je bila prevedena na nekoliko jezika, a 1960. godine adaptirana u istoimeni film sa Čkaljom u glavnoj ulozi. Također je napisao scenario za film *[[Šeki snima, pazi se]]*.

## Uloge

|-
| 1950. || Jezero || 
|-
| 1959-1960. || Servisna stanica || Vlasta
|-
| 1960. || Zajednički stan || Deda Boga
|-
| 1962. || Junaci dana || Zli podanik
|-
| 1962. || Priče iz hotela || 
|-
| 1963. || Ćutljiva žena || 
|-
| 1964. || Na mesto, građanine Pokorni! || Arapin iz Kuvajta
|-
| 1965. || Popodne jednog Fauna || 
|-
| 1965. || Licem u naličje || Ćutolog
|-
| 1965. || Leđa Ivana Groznog || 
|-
| 1966. || Servisna stanica || Vlasta
|-
| 1966. || Orlovi rano lete || Đed Vuk
|-
| 1966. || Crni sneg || Rukovodilac Sredoje Mirić
|-
| 1966. || Ljudi i papagaji || Gile
|-
| 1967. || Protest || Konobar
|-
| 1967. || Zlatna praćka || Bleki
|-
| 1967. || Probisvet || 
|-
| 1967. || Dežurna ulica || Gnjavator
|-
| 1968. || Saculatac || Braca Raca
|-
| 1968. || Bekstva || Branko
|-
| 1968. || Pusti snovi || Miša
|-
| 1968. || Goli čovjek || Josip
|-
| 1969. || Put gospodina Perisona || 
|-
| 1969. || Daleko je Australija || Deda
|-
| 1969. || Tuberkuloza || 
|-
| 1969. || Kod zelenog papagaja || 
|-
| 1969. || Silom otac || Arsa Milićević
|-
| 1970. || Rođaci || Bonaco
|-
| 1970. || Idu dani || 
|-
| 1971. || Barijonovo venčanje (TV) || 
|-
| 1971. || Pendžeri ravnice || Geda
|-
| 1971. || Opklada || Hustler
|-
| 1971. || S vanglom u svet || 
|-
| 1970-1971. || Levaci || Momir Moca Trifković
|-
| 1971. || Diplomci || Budin ujak
|-
| 1972. || Razvojni put Bore Šnajdera || Spira
|-
| 1972. || Jedan ujak Hojan || 
|-
| 1972. || Majstori || Oliverov ujak
|-
| 1973. || Ljubavni slučaj sestre jednog ministra || 
|-
| 1973. || Ličnost kojoj se divim || 
|-
| 1972-1973. || Pozorište u kući || Vasa S. Tajčić
|-
| 1973-1974. || Pozorište u kući 2 || Vasa S. Tajčić
|-
| 1975. || Andra i Ljubica || 
|-
| 1975. || Vaga za tačno merenje || Milojko
|-
| 1975. || Velebitske saonice ili tri švalera i jedna devojka || 
|-
| 1975. || Pozorište u kući 3 || Vasa S. Tajčić
|-
| 1975. || Momčine ||
|-
| 1976. || Nevidljivi čovek || Sava Savić
|-
| 1978. || Gospođa ministarka || Ujka Vasa
|-
| 1980. || Proleće života || 
|-
| 1980-1981. || Pozorište u kući 4 || Vasa S. Tajčić
|-
| 1983. || Čovek sa četiri noge || 
|}

## Reference

## Vanjske veze
*
Angelica

**Angelica** ili **anđelika** je rod skrivenosemenica iz familije štitonoša (Apiaceae), koji broji oko 110 vrsta visokih dvogodišnjih ili višegodišljih biljaka. Rasprostranjen je u umerenim i subpolarnim predelima severne hemisfere. Biljke su visoke do 2 m, sa krupnim listovima i belim ili zelenobelim cvetovima. Pojedine biljke ovog roda se koriste kao lekovite.

## Spisak vrsta
* Angelica ampla 
* Angelica archangelica 
* Angelica arguta 
* Angelica atropurpurea 
* Angelica breweri 
* Angelica californica 
* Angelica callii 
* Angelica canbyi 
* Angelica cartilaginomarginata 
* Angelica dahurica 
* Angelica dawsonii 
* Angelica dentata 
* Angelica genuflexa 
* Angelica gigas 
* Angelica glabra - sinonim za Angelica dahurica 
* Angelica grayi 
* Angelica hendersonii 
* Angelica kingii 
* Angelica lineariloba 
* Angelica lucida 
* Angelica pachyacarpa 
* Angelica palustris 
* Angelica pinnata 
* Angelica pubescens 
* Angelica roseana 
* Angelica sinensis 
* Angelica scabrida 
* Angelica sylvestris - divlja anđelika 
* Angelica tomentosa 
* Angelica triquinata 
* Angelica venosa 
* Angelica wheeleri 

## Izvori
Eterično ulje

**Eterična (etarska) ulja** su proizvodi posebnih biljnih ćelija ili se stvaraju u međućelijskim prostorima, veoma jakog mirisa i na papiru ostavljaju mrlje koje brzo isparavaju. Predstavljaju smešu različitih jedinjenja: aldehida, ketona, alkohola i različitih i mnogobrojnih masnih kiselina. Osnovna komponenta su svakako terpenoidi i to njihove dve klase: terpeni (monoterpeni) i seskviterpeni. U biljkama se najčešće nalaze u slobodnom obliku, ali mogu biti prisutna i u formi glikozida.

Obrazuju se u svim delovima biljke, ali u njima nisu raspoređena ravnomerno već su u najvećoj količini prisutna u listu, korenu, cvetu i plodu. Zastupnjeni su u jako malim količinama, svega oko 1% od ukupne težine biljke pa je tako za dobijanje npr. 1 g etarskog ulja potrebno utrošiti oko 4 kg kruničnih listića ruže.

Primenjuju se u medicini, proizvodnji finih sapuna, prehrambenoj industriji, a koriste se i u kozmetici, za dobijanje parfema i drugih kozmetičkih preparata.

## Literatura
* Kojić, M, Janjić Vaskrsija: Otrovne biljke, Naučna knjiga, Beograd, 1991. 
* Jančić, R: Botanika farmaceutika, Službeni list SCG, Beograd, 2004. 

## Vanjske veze

* BioNet škola
Rusomača

**Hoću-neću** (također i rusomača, pastirska torba, tarčužak, devojačka trava, torbičica, tobočica), lat. Capsella bursa-pastoris, je dvogodišnja, ređe jednogodišnja zeljasta biljka iz porodice krstašica (Brassicaceae).

## Opis biljke
Koren je po tipu osovinski. Stablo je zeljasto, uspravno, negranato ili granato, visine do 50&nbsp;cm. Po sebi ima fine brazde i obično je golo ili ima retke dlačice u donjem delu. Listovi na stablu su sedeći, ali su donji listovi, koji su postavljeni u rozeti, potpuni. Po obliku su veoma varijabilni, celi ili na različite načine urezani. Prekriveni su zvezdastim i prostim dlačicama. Cvetovi su skupljeni u proste, rastresite, grozdaste cvasti. Čašični listići imaju jajast, a krunični okrugli oblik. Krunica je bele boje. Plodnik se sastoji od dva listića. Primarno je jednook, a sekundarno postaje dvook izrastanjem pregrade (tin ili replum). Biljka cveta od aprila do oktobra. Plod je ljuščica. Ljuščice su trouglaste ili obrnuto srcaste, dužine 7–9&nbsp;mm.

### Stanište
Ova kosmopolitska vrsta raste na različitim staništima, od nizija do planinskog pojasa.

## Literatura
* Petković, B. Marin, P. & Boža, P. 1995. Praktikum iz sistematike viših biljaka. Nauka. Beograd.

## Vanjske veze
* BioNet škola
Više od igre

**Više od igre** je jugoslovenska televizijska serija, snimljena u produkciji Televizije Beograd, 1976. godine. Serija ima 9 epizoda i premijerno je emitovana od 14. aprila 1977. do 12. juna 1977. godine. Autori serije bili su režiser Zdravko Šotra i scenarista Slobodan Stojanović.

## Opis

Serija se odvija u Gradini, izmišljenoj varošici u Srbiji i prati zbivanja u periodu od 1931. do 1941. godine. Godina 1931. je bila godina u kojoj je vladala velika ekonomska kriza, 1937. je godina preporoda i sudara s fašizmom, a 1941. je godina ustanka. Serija beleži sve događaje prateći ih u maloj sredini. Poseban segmen serije čini i rivalstvo između dva fudbalska kluba: "Građanskog" i "Radničkog", gde je igra loptom samo povod, a sve ono drugo "više od igre" je suština.

## Spisak epizoda
Spisak epizoda i datum premijernog emitovanja:

# **Gradina** - 17. april 1977.
# **Radnički-Građanski** - 24. april 1977.
# **Utakmica** - 1. maj 1977.
# **Jaka ljubav** - 8. maj 1977.
# **Babica** - 15. maj 1977.
# **No pasaran!** - 22. maj 1977.
# **Šipak** - 29. maj 1977.
# **Parastosi** - 5. jun 1977.
# **Više od igre** - 12. jun 1977.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Giovanni Pierluigi da Palestrina

**Giovanni Pierluigi da Palestrina** (4. mart 1525. – 2. februar 1594), italijanski kompozitor renesansne muzike, najpoznatiji reprezent 16. vijeka rimske škole muzičke kompozicije. Imao je ogroman uticaj na razvoj rimske katoličke crkvene muzike, a njegov rad može biti viđen u renesansnoj polifoniji.

Palestrina je rođen u Palestrini, gradiću u blizini Rima, tada dio Papinske Države. Većinu karijere proveo je u Rimu. Dokumenti navode da je Rim prvi put posjetio 1537. kad je bio član hora bazilike Santa Maria Maggiore. Od 1544. do 1551. Palestrina je bio orguljaš crkve svog rodnog grada (St Agapito), a u zadnjoj godini je postao maestro di cappella u Cappella Giulia, papinskog hora u bazilici sv. Petra. 

Palestrina je držao pozicije u kapelama i crkvama u Rimu tokom sljedeće dekade (1555–1566). Dekada 1570-ih je bila lično za njega teška, izgubio je brata, dva sina i ženu usljed kuge. U međuvremenu razmišljao je postati svećenikom, ali oženio se ponovo, ovaj put za bogatu udovicu, što mu je dalo finansijsku nezavisnost (nije kao vođa hora bio dovoljno plaćen) i tako je bio u mogućnosti obilno komponovati do smrti.

Umro je 1594. u Rimu od zapaljenja pluća. Ostavio je za sobom stotine kompozicija, uključujući 104 mise, 68 ofertorija, 300 moteta, 72 himne, 140 madrigala, itd. Nije pisao čistu instrumentalnu muziku. Glasio je za spasioca crkvene muzike, tokom reformi konzila u Trentu. Bio je iznimno poznat u svoje vrijeme, a nakon smrti slava mu je rasla.
Velike mačke

**Velike mačke** (Pantherinae) su potporodica porodice pravih mačaka (Felidae). Rod (*[[Pantere|Panthera]]*) unutar te potporodice čine četiri vrste s ukupno sedam podvrsta:

U velike mačke ubrajaju se svi članovi roda *Panthera*:

* Lav (*Panthera leo*)
* Jaguar (*Panthera onca*)
* Leopard (*Panthera pardus*)
* Tigar (*Panthera tigris*).

Nadalje, pored navedenih se i sve druge vrste u potporodicu *Pantherinae* se, pored roda *Panthera*, ubrajaju i slijedeće vrste:

* Oblačasti leopard (*Neofelis nebulosa*)
* Mramorna mačka (*Pardofelis marmorata*)
* Sniježni leopard (*Uncia uncia*).

Pripadnost mramorne mačke ovoj grupi je sporno. U tradicionalnoj sistematizaciji je svrstavana u velike mačke, no novija molekularno-genetička istraživanja ju dovode u bližu srodnost sa risovima, pa ju neki stručnjaci ubrajaju u skupinu malih mačaka (Felinae).

"Crna pantera" nije zasebna vrsta, već se radi o pojedinim jedinkama iz skupine *[[pantere|pantera]]* koje zbog svojstva melanizma imaju krzno crne boje.

## Pjege na krznu

Sve velike mačke imaju na krznu određene pjege, čak i onda kada na prvi pogled nisu vidljive.

Vrlo su vidljive kod leoparda, sniježnog leoparda i jaguara, dok su kod tigra pruge zapravo produžene pjege.

Nisu vidljive kod odraslog lava, ali ih imaju kao mladunčad.

## Jezična kost

Velike mačke se od svojih manjih rođaka razlikuju građom jezične kosti. Ona se sastoji od sitnih koščica koje služe kao "pričvršćivač" jezičnog mišića u mačje grlo. Uz pomoć elastične međuveze, velike mačke mogu povećati dovod zraka i na taj način mogu izazvati zvuk koji je tipičan za njih, a zovemo ga "rika".

## Povezano
* Križanci velikih mačaka
Archaeopteryx

**Praptica** ili **arheopteriks** (lat. Archaeopteryx lithographica) je najstarija poznata ptica. Sedam primjeraka arheopteriksa pronađeno je u vapnenačkim naslagama u blizini Eichstätta i Solnhofna u Bavarskoj u južnoj Njemačkoj.

Praptica se razvila od dinosaura teropoda, te predstavlja prijelazni oblik između ptica i gmazova. Imala je krila i bila je pokrivena perjem. Živjela je prije približno 145 milijuna godina u kasnom dijelu geološkog razdoblja Jure. Archaeopteryx je mogao letjeti približno 200&nbsp;km/h.

Fosilni ostaci sačuvali su osim kostura još i otisak perja, što ukazuje na pripadnost pticama. Znakovi pripadnosti gmazovima su čeljust sa zubima u alveoli, te rep dug oko 30&nbsp;cm sa oko 20 ili 21 kralješkom (cijela praptica bila je duga oko pola metra). Grudna kost joj je još uvijek slabo razvijena, kosti zastopalja (metatarsus) i zapešća (metacarpus) pak još nisu razvijene.Ima četiri jednostavna prsta s kandžama za pridržavanje. Arheopteriks je jedini poznati predstavnik podrazreda Sauriurae odnosno Archaeornithes. U drugi podrazred Odonthognathae ubrajaju se dvije vrste arheopteriksa iz razdoblja krede.

Sedmi kostur, za koji se ranije mislilo da pripada vrsti arheopteriks, 2001. je uvršten u red Wellnhoferia. Preostalih šest primjeraka uistinu pripada vrsti arheopteriksa.

## Galerija

Datoteka: Archaeopteryx lithographica by durbed.jpg
Datoteka: Archaeopteryx NT.jpg
Datoteka: Vog1h.jpg
Datoteka: Archaeopteryx lithographica.jpg
Datoteka: Archaeopteryx Philadelphia.jpg


## Reference
Prave košljoribe

**Prave [[košljoribe]] (Teleostei)** su ribe sa potpuno okoštalim skeletom izgrađenim od koštanih pršljenova na koje se nadovezuju parna rebra. Pošto su filogenetski najmlađa grupa među ribama one se sada nalaze u dobu napredovanja i procvata. Pripada im najveći broj današnjih riba, oko 97% ili oko 20.000 vrsta

Telo im je pokriveno krljuštima koje naležu jedan na drugu kao crepovi na krovu. Samo kod pojedinih u koži nema krljušti, kao npr. kod somova i jegulji. Razlikuju se dva tipa krljušti:
# cikloidne, koje su u vidu pločica sa glatkom zadnjom ivicom
# ktenoidne, takođe, u vidu pločica, ali sa nazubljenom zadnjom ivicom.

Pokazuju veliku raznovrsnost kako u načinu života tako i građe. Žive i u slatkim i u slanim vodama, a veličina im se kreće od malenih, od 1&nbsp;cm pa do onih dužine 4–5 m, kao što je npr. tunj.

Dišu pomoću škrga, a mnoge imaju sposobnost udisanja atmosferskog vazduha. Škržni aparat se sastoji od četiri škrge smešetene u zajedničkoj škržnoj duplji i pokrivene koštanim poklopcem. Za udisanje atmosferskog vazduha služe im naročita proširenja u škržnim dupljama koja su bogato snabdevena mrežom krvnih sudova.

Oplođenje je kod najvećeg broja vrsta spoljašnje, mada je kod manjeg broja prisutno i unutrašnje oplođenje. Polažu veliki broj jaja, a razviće je kod najvećeg broja vrsta direktno. Neke vrste, kao npr. jegulja, u toku razvića doživljavaju preobražaj, dok druge prelaze u vreme mresta ogromne razdaljine čak i do nekoliko hiljada kilometara (jegulje, lososi) savlađujući pri tome sve prepreke (slapove, brzake i dr.).

## Klasifikacija

Ogroman broj vrsta koje pripadaju ovom redu čini njihovu sistematiku vrlo složenom. Morfološke osobine koje služe kao kriterijumi za njihovu klasifikaciju su:
* koštane žbice leđnih peraja
* oblik i građa krljušti
* položaj trbušnih peraja i njihov odnos prema grudnim perajima
* riblji mehur i dr.

## Literatura
* Brem, A., E.: Život životinja, Prosvjeta, Zagreb, 1982.
* Kalezić,M.:Osnovi morfologije kičmenjaka, Savremena administracija, Beograd, 1995. 
* Kalezić, M.: Hordati, Biološki fakultet Univerziteta u Beogradu, 2000. 
* Marcon, E., Mongini, M: Sve životinje sveta, IRO *Vuk Karadžić*, Beograd, 1986.
* Radović, I., Petrov, Brigita: Raznovrsnost života 1 - struktura i funkcija, Biološki fakultet Beograd i Stylos Novi Sad, Beograd, 2001.
* Ratajac, Ružica: Zoologija za studente Poljoprivrednog fakulteta, PMF u Novom Sadu i MP *Stylos* Novi Sad, 1995.

## Vanjske veze
* BioNet škola
Murine

**Murine** (lat. *Muraena*) su rod riba iz porodice Muraenidae, iz razreda zrakoperki. Boje je smeđe, žute ili bjelkaste. Po čitavom telu je tamnosmeđe do crno sitno pjegava. Može narasti do 1,30 m u dužinu, a težina joj može biti i do 15&nbsp;kg. Nema ljusaka kao ni njezin rođak ugor, a leđna, analna i repna peraja srasle su u jedan nabor koji ide duž tijela. Prsnih i trbušnih peraja uopće nema. Zube ima ne samo u čeljustima, nego i na nepcu i u kostima ždrijela.

Živi na kamenitom terenu,noćni je lovac i strvinar,a dan provodi odmarajući se u rupama iz kojih joj najčešće viri glava.

Za ribolov, opasna riba snažnog ugriza i otrovne krvi. Lovi se vršom, parangalom, štapom, ostima i puškom za podvodni ribolov. Može se loviti i ostima.
Kovač (riba)

Svakako jedna od najpoznatijih riba u Jadranu jest **kovač** (lat. *Zeus faber*), lako prepoznatljiv zbog svog specifičnog izgleda, te vrlo tražen zbog svoje kvalitete u prehrani. Poznat je još i po imenima **šanpjer** i **riba Sv. Petra**. Ovo je riba neobičnog izgleda, ovalnog oblika, bočno vrlo spljoštenog tako da je skoro nevidljiv kada ga se gleda okomito. Tijelo mu je prekriveno sitnim oštrim ljuskama, prva leđna peraja je neobično dugačka, sastoji se od 10 bodlji. Najčešće je zelene, odnosno maslinaste boje, premda ponekad zna biti i zlatno-žućkaste boje. Trbuh mu je srebrenkasto bijel. Na oba boka ima karakterističnu crnu točku, po kojoj je dobio i većinu svojih imena. Naraste do 90 cm duljine i do 8 kg težine, a najveća zabilježena dob mu je 12 godina. Najčešće živi na dubinama između 50 i 100 metara, a zna ga se naći i na dubinama od nekoliko stotina metara. Nije naročit plivač, uglavnom pliva sporo i lagano, te živi većinom blizu dna, na svim tipovima terena. Hrani se većinom manjim ribama i ribljom mlađi koje hvata prikradanjem i izvlačenjem svojih preklopnih usta (pošto nije naročit plivač). Pored ribe hrani se i rakovima i glavonošcima.Mrijesti se krajem zime i početkom proljeća, a jajašca su pelagična.

## Legende

Postoji mnogo legendi o nastanku imena ove ribe. Jedna od njih glasi da je sv. Petar apostol hvatao ribu, a kako je bio bez ikakvog alata, to je činio rukama. Ribu je uhvatio, a na mjestima gdje ju je dodirnio prstima, ostale su crne mrlje. Odatle je ova riba dobila ime ribe svetog Petra a također i talijaniziranu verziju šanpjer.

Druga legenda obrađuje nastanak imena **kovač**. Po njoj Zeusovim konjima su bile otpale potkovice, te su se spustili s nerba na morsku obalu. Zeus tada naredi Hefestu, bogu kovača, da ih potkuje, što ovaj odbije. Ostavši bez pomoći, Zeus je sam odlučio potkovati konje, ali nije znao kako. sjeo je na obalu i tada iz dubine iskoči riba na obalu. zeus pojede ribu i nakon jela mu se u ruci nađe kostur ribe, u kojem on prepozna kovački alat. S gornje strane glave uzme mašice, s vilice čekić, s obraza nakovanj, a od onih bodlji čavle i potkuje konje. nakon toga, Zeus nazove tu ribu Zeusovim kovačem. Kako je moć Zeusova u carstvu Posejdona bila nikakva, tako riba izgubi onaj dodatak "Zeusova" i ostade samo kovač.

## Rasprostranjenost
Kovač je rasprostranjen u svim predjelima svijeta, jedino ga nema oko obala Amerike. Brojan je u Mediteranu, te oko Novog Zelanda, Japana i oko cijele Afrike.

## Reference

## linkovi
Josquin des Prez

**Josquin des Prez** (sh: Žosken de Pre), (cca. 1450 ili 1455 – 27. august 1521) je bio Franko-flamanski kompozitor renesanse. Bio je najpoznatiji evropski kompozitor između perioda Guillaume Dufaya-a i Palestrine i uobičajeno je smatran za centralnu figuru Franko-flamanske škole. Josquin je uobičajeno smatran kao prvi predstavnik visoke renesanse i polifonske vokalne muzike.
Tokom 16 vijeka, Josquin je postepeno stekao reputaciju najvećeg kompozitora svog doba. Njegova tehnika i ekspresija je imitirana i poštovana. Nažalost ništa ne znamo o njegovoj personalnosti.

Pisao je sakralnu i sekularnu muziku, mise, motete, šansone i frotole.

= Život ==
Malo je poznato o Žoskenovom ranom životu. Rođen je u području pod kontrolom Burgundskog vojvode, i rođen je vjerovatno u Hainaut-u (moderna Belgija), ili preko granice u današnjoj Francuskoj.

Prvi zapis o njegovom zaposlenju datira iz 19 aprila 1477, kad je bio pjevač u Renskoj kapeli. Tu je ostao do 1478.
Period između 1480 i 1482 je zagonetan za biografiste, neki dokazi potvrđuju da je još uvijek bio u Francuskoj, dok neki govore da je bio već u službi familije Sforza. Alternativno neki dokumenti navode da je Josquin u to doba bio neko vrijeme u Ugarskoj. 1483 i 1484 je bio u službi familije Sforza, u to doba obavio je nekoliko putovanja u Rim i Pariz.
Od 1489 do 1496 bio je član papskog hora u Rimu.

Oko 1499 vratio se najvjerovatnije u Francusku gdje je bio u službi kralja Luja XII do 1503, kada je vojvoda Ercole I iz Ferare unajmio ga za kapelu u Ferari u Italiji, ali tu nije ostao dugo usljed kuge koja je harala. Potom se vratio u svoj zavičaj.

## Reference
Vlaji

**Vlaji** je izraz koji se na dalmatinskoj obali  najčešće pejorativno koristi za stanovništvo dalmatinskog zaleđa, Dalmatinske Zagore (područje poviše Kliškog tunela). Naziv potiče od izraza *[[Vlasi]]*. Uz njega se obično vezuju negativni kulturni stereotipovi kao što su primitivizam, rustikalnost i "barbarstvo" nasuprot "urbane" kulture i civilizacije vezane uz dalmatinske gradove.

## Povezano

* Boduli
Obraz uz obraz

**Obraz uz obraz** je jugoslovenski šou program u produkciji RTV Beograd, emitovan u periodu 1972-1974. koju je režirao Zdravko Šotra. Ukupno je snimljeno i emitovano 18 epizoda, a domaćini programa su bili glumci Milena Dravić i Dragan Nikolić. Šou je bio koncipiran kao kombinacija skečeva i muzičkih numera, a u njemu su učestvovali mnoge u to vreme popularne ličnosti kao što su Miodrag Petrović Čkalja, Đuza Stoiljković, Josipa Lisac, Sedmorica mladih, Leo Martin, Arsen Dedić itd.

Scenaristi programa su bili: Ljubivoje Ršumović (11 epizoda, 1972-73), Siniša Pavić (10 epizoda, 1972-74), Milan Šećerović (10 epizoda, 1972-74), Zdravko Šotra (8 epizoda, 1973-74), Predrag Perišić (7 epizoda, 1972-73), Dušan Radović (6 epizoda, 1972-73).

Autori muzike i songova bili su Vojkan Borisavljević i Kornelije Kovač.

Uz domaćine, Milenu Dravić i Dragana Nikolića, u programu su gostovali (nabrojani su samo oni koji su gostovali više od jednom): Kornelije Kovač (4), Leo Martin (4), Miki Jevremović (3), Mija Aleksić (3), Zdravko Čolić (3), Nada Knežević (3), Miodrag Petrović Čkalja (3), Bisera Veletanlić (3), Senka Veletanlić-Petrović (3), Dragan Nikitović (3), Jelisaveta Sablić (2), Radojka Šverko (2), Ljubivoje Ršumović (2), Krunoslav Kićo Slabinac (2), Dragan Mijalkovski (2), Dušan Prelević (2), Zoran Radmilović (2), Dragan Zarić (2), Josipa Lisac (2), Vlastimir-Đuza Stojiljković (2).

## Povezano
*Obraz uz obraz: Novogodišnji specijal (1978)
*Obraz uz obraz: Novogodišnji specijal (1991)

## Vanjske veze
* 
* Spisak učesnika
* Spisak svih epizoda sa učesnicima
Vodvilj

**Vodvilj** je uz farsu, grotesku i satiru, vrsta komedije i to laka, zabavna komedija koja je prošarana kupletima. Kupleti su šaljivi monolozi i prizori u kojima se izvode popularne melodije.

Vodvilj (franc. *vaudeville*) je prvobitno bio francuska narodna pjesma satiričnog sadržaja.
U vodvilju su se izvodile poznate melodije, ali stavivši s vremenom akcent na govorni tekst, vodvilj je zanemario glazbu popularnih arija (zahvaljujući Pikaru, Skribu i Labišu) i postao vrlo vesela komedija zasnovana na komici situacije, s namjerom da zabavi gledatelje. Početkom 20. stoljeća u nekim vodviljima pojedinih autora tonalitet ležernosti povlači se pred komikom koja nije više samo komika situacije, već i komika karaktera, naravi.

## Povezano
* Kabare
* Music hall
* Burleska
* Varijete
Dušan Radović

**Dušan Radović** bio je aforističar i TV urednik. Rođen je 29. novembra 1922. godine u Nišu. Bio je glavni urednik "Pionirskih novina", urednik Programa za decu Radio-Beograda, urednik Programa za decu Televizije Beograd, urednik lista "Poletarac", novinar "Borbe" i od 1975. godine bio je urednik Studija B. 
 
Umro je 16. avgusta 1984. godine u Beogradu.

Najširoj publici je poznat po aforizmima kojima je budio Beograđane na talasima Radija "Studio B", koji su kasnije objavljeni u tri knjige "Beograde dobro jutro".
U Beogradu se dugi niz godina održava atletska trka "Sećanje na Duška Radovića". Brat Duškov je poznati atletski trener Branimir "Brana" Radović.

Neke od njegovih pesama su postale hitovi za decu u izvođenju Dečijeg hora "Kolibri": 
* Mrak
* Šta je na kraju
* Pesma o mleku
* Tatin muzičar
* Zdravica (Sve što raste htelo bi da raste...)

## Poznatija dela
* *Kapetan Džon Piplfoks* (1953), radio-igra
* *Poštovana deco* (1954), pesme
* *Smešne reči* (1961), pesme
* *Pričam ti priču* (1963), pesme i priče
* *Na slovo, na slovo* (1963-1965), televizijska serija
* *Če, tragedija koja traje* (1969. sa M. Bećkovićem), poema
* *Vukova azbuka* (1971), pesme
* *Zoološki vrt* (1972), pesme
* *Beograde, dobro jutro 1* (1977), aforizmi
* *Beograde, dobro jutro 2* (1981), aforizmi
* *Ponedeljak, Utorak, Sreda, Četvrtak* (1983), poezija i proza za decu u četiri knjige
* *Beograde, dobro jutro 3* (1984), aforizmi.

Dela ovog autora prevođena su na sve značajnije svetske jezike.

Radović je dobitnik naših najuglednijih nagrada: Neven, Mlado pokolenje, Nagrade zmajevih dečjih igara, Nagrade sterijinog pozorja, Sedmojulske nagrade, kao i diplome Međunarodne organizacije za dečju književnost Hans Kristijan Andersen.

## Vanjske veze
* Informacija o njegovom grobu
* Aforizmi Duška Radovića
* Duško Radović na Myserbia.net
* „Mali veliki život Dušana Radovića“, Milovan Vitezović, *Večernje novosti*, feljton, 2004.

## Poznati aforizmi
* „Roditelji tucite svoju decu čim vidite da liče na vas.“
* „Teško je biti dete i biti dobar.“
* „Ako rešite sve probleme svoje dece, oni neće imati drugih problema sem vas.“
* „Loše knjige mogao bi pisati svako. Međutim, pisci su samo oni koji ih pišu.“
Zdravko Šotra

**Zdravko Šotra** (Stolac, 13. februara 1933. – Beograd, 8. oktobra 2025.) bio je srpski filmski i televizijski režiser.

## Filmske režije

|- style="background:Lavender; text-align:center;"
| colspan="4" | 1980-te
|-
|1981. || Šesta brzina || || 
|-
|1983. || Igmanski marš || || 
|-
|1988. || Braća po materi || || 
|-
|1989. || Boj na Kosovu || || 
|-
|1989. || Gospođa ministarka || || 
|- style="background:Lavender; text-align:center;"
| colspan="4" | 1990-te
|-
|1998. || Lajanje na zvezde || || 
|- style="background:Lavender; text-align:center;"
| colspan="4" | 2000-te
|-
|2002. || Zona Zamfirova || || 
|-
|2003. || Ilka || || 
|-
|2004. || Pljačka Trećeg rajha || || 
|-
|2005. || Ivkova slava || || 
|- style="background:Lavender; text-align:center;"
| colspan="4" | 2010-te
|-
|2012. || Šešir profesora Koste Vujića || || 
|}

## Vanjske veze
* Politika: Zdravko Šotra, O tuđim ratovima i svojim ljubavima 
*
Vahe

**Vahe** je bio legendarni kralj Armenije (351. pne.&ndash;331. pne.). Bio je posljednji potomak dinastije Haika. Prema Mojsiju Horenskom, kao saveznik Darija III se pobunio protiv Aleksandra Velikog i poginuo u bitci.

## Povezano
* Popis armenskih kraljeva

## Reference
Sarduri II

**Sarduri II** (vladao 764-735. pne.) bio je kralj drevnog kraljevstva Urartu. Kraljevina je u vrijeme njegove vladavine bila na vrhuncu. Naslijedio je svog oca Argištija I.

Sarduri II je kao znak svoje moći sagradio veliki zid kraj prijestolnice Tušpa (Van) sa sljedećim natpisom:
:"veličanstveni kralj, moćni kralj, kralj univerzuma, kralj zemalja Nairi, kralj kome nema ravna, pastir kome se treba diviti, ne boji se nikakve bitke, kralj koji je ponizio sve koji se nisu htjeli pokoriti njegovoj vlasti."

## Reference
* M. Chahin (2001) "The Kingdom of Armenia", , Chapter 8: ""Sarduri II (753-735 BC): The Golden Age of Vannic power
Rusa I od Urartua

**Rusa I** (vladao 735. pne.-713. pne.) bio je kralj Urartua. Naslijedio je svog oca, velikog kralja Sardurija II.

Vladavinu Ruse I su obilježile borbe s Asirskim Carstvom, odnosno kraljem Tiglat-Pileserom III, pod kojim su Asirci uspjeli od Urartua preoteti mnoge zemlje prethodno osvojene od Sardurija II. Nakon kraćeg predaha pod kraljem Šalmanasarom V, Asirci su pod kraljem Sargonom II godine 715. pne. započeli pohod na Urartu. Prvo je poražen Metati, saveznik Urartua, a potom i Rusa I. Otada je Urartu bio prisiljen plaćati visoki danak Asiriji.