open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aceh

**Aceh** (IPA izgovor: , izgovoren kao *Ah-Cèh*, s [e], umjesto [ei] na kraju; ili **Ačeh**, **Aćeh** i **Aće**) je specijalna teritorija (*daerah istimewa*) Indonezije, smješten na sjevernom dijelu otoka Sumatre. Njegovo puno ime je **Nanggröe Aceh Darussalam**. Bivši nazivi su *Acheh*, *Atjeh* i *Achin*.

U prošlosti je Aceh bio poznat po svojoj političkoj nezavisnosti i oštrom otporu prema kontroli izvana, što je uključivalo i bivše nizozemske kolonizatore i indonezijsku vladu. Aceh ima značajne prirodne resurse, uključujući naftu i zemni plin - neki tvrde da su zalihe plina u Acehu najveće na svijetu. U usporedbi s ostatkom Indonezije, predstavlja vjerski konzervativnu oblast.

Aceh je predstavljao kopno najbliže epicentru velikog velikog potresa u Indijskom oceanu 2004. godine, koji je pokrenuo tsunami koji je opustošio zapadnu obalu regije, uključujući glavni grad Banda Aceh. Između 130.000 i 238.000 osoba je poginulo ili nestalo, a još 500.000 ostalo bez domova. To je dovelo do mirovnog sproazuma između vlade Indonezije i Pokreta za Slobodni Aceh (GAM), u kome je posredovao bivši finski predsjednik Martti Ahtisaari, a koji je potpisan u obliku Memoranduma o razumijevanju 15. 8. 2005.

## Literatura
* Siegel, James T. 2000. *The rope of God*. Ann Arbor: University of Michigan Press. 
** Klasična etnografska i historijska studija Aceha i islama u regiji. Originalno izdana godine 1969.
** Za ostale etnografske studije na engleskom vidi 
*** Bowen, J. R. (1991). Sumatran politics and poetics : Gayo history, 1900-1989. New Haven, Yale University Press.
*** Bowen, J. R. (2003). Islam, Law, and Equality in Indonesia Cambridge University Press 
*** Iwabuchi, A. (1994). The people of the Alas Valley : a study of an ethnic group of Northern Sumatra. Oxford, England ; New York, Clarendon Press.
*** McCarthy, J. F. (2006). The Fourth Circle. A Political Ecology of Sumatra's Rainforest Frontier, Stanford University Press.

## Vanjske veze

* Službena stranica   
* The Acheh Times  
* Aceh.net 
* Aceh sample language at Language Museum
* Aceh Institute  
* Serambi Online  
* Media Center Aceh
Bali

**Bali** je indonežanski otok smješten na najzapadnijem od Malih Sudnskih Otoka, koji se nalazi između Jave na zapadu i Lomboka na istoku. Predstavlja jednu od 33 državne provincija s pokrajinskim središtem u Denpasaru na jugu otoka. Na otoku većinu imaju indonežanski hinduisti koji inače predstavljaju manjunu u državi. Također predstavlja popularno turističko odredište te je poznat po razvijenoj umjetnosti, uključujući ples, kiparstvo, slikarstvo, predmete od kože i metala, kao i muziku.

## Vanjske veze

* Official website  
* Culture, Religion & History of Bali
Megalaja

**Meghalaya**  (Devanagari: मेघालय) je mala država u sjeveroistočnoj Indiji. Riječ "Meghalaya" doslovno znači "Boravište oblaka" na hindiju i sanskritu. Meghalaya je brodvit pojas u istočnom dijelu zemlje dug oko 300&nbsp;km (u smjeru zapad-istok) i širok 100&nbsp;km, s ukupnom površinom od oko 22.429&nbsp;km². Stanovništvo je brojalo 2,175.000 ljdui 2000. Država na sjeveru graniči sa Assamom a na jugu s Bangladešom. Glavni grad je Shillong, koji ima oko 260.000 stanovnika.

Oko trećina države je pošumljena. Ekoregija subtropskih šuma Meghalaye se nalazi u državi; brdske šume se razlikuju od nizinskih tropskih šuma na sjeveru i jugu. Šume Meghalaye su poznate po biodiverzitetu sisavaca, ptica i biljaka.

## Vanjske veze

* Stranica države Meghalaya 
* Professionals of the North East across the world 
* History of Meghalaya Legislative Assembly 
* Info on the indigenous Hmar people of Northeast India 
* St. Edmund's College, Shillong (Meghalaya)
* North Liberty English School, Jowai(Meghalaya) 
* National Geographic Article on Meghalayan Subtropical Forests
Država Mon

**Država Mon** je administrativna jedinica Mjanmara. Nalazi se između Države Kayin na istoku, Andamanskog mora na zapadu, Odjela Bago na sjeveru i Odjela Tanitharyi na jugu. Ima kratku granicu s tajlandskom provincijom Kanchanaburi u svom jugoistočnom kraju. Površina joj iznosi 12,155&nbsp;km². Država Mon uključuje mnoge male otoke duž 566&nbsp;km obale.

Glavni grad je Mawlamyaing, bivši Moulmein.

## Povezano
* Moni
Jonski filozofi

**Jonski filozofi** ili **jonska filozofska škola** jeste termin kojim se označava filozofski pravac koji se razvio u maloazijskoj oblasti Jonije tokom 6. i 5. veka stare ere. Ovaj termin, međutim, nije sasvim precizan te nije ni opšteprihvaćen u istoriji filozofije. Prvi ga je upotrebio Diogen Laertije u svom doksografskom delu *[[Životi i mišljenja znamenitih filozofa]]*, gde je napravljena opšta podela antičkih filozofa na one koji pripadaju "jonskom" i na one koji pripadaju "italskom" filozofskom pravcu.

Termin "jonski filozofi" ponekada se upotrebljava kao sinoniman terminu "miletska škola", a u svom širem značenju, pored tri pripadnika ove škole – Talesa, Anaksimandra i Anaksimena, obuhvata i Heraklita, Anaksagoru, Diogena iz Apolonije i Arhelaja. Međutim, filozofska mišljenja svih ovih filozova toliko se međusobno razlikuju da se tu teško može govoriti o jednoj "školi" u strogom smislu te reči. Aristotel je ove mislioce nazvao φυσιόλογοι – doslovno "fiziolozi", premda je tačniji prevod "fizičari" – jer su oni proučavali prirodu (φύσις), i to putem spekulativnog mišljenja uma (λόγος).

Ovi se mislioci ponekad nazivaju i kosmolozima, jer su nastojali objasniti pranačela iz kojih je nastao kosmos, svet koji nas okružuje. Naime, premda je većina kosmologa smatrala da tvar može preći iz jednog oblika i drugi, oni su takođe verovali da je svim stvarima zajedničko nešto što se ne menja – neko pranačelo (ἀρχή), odnosno bitak (τὸ ὄν). Oni se nisu slagali u tome koje je to pranačelo, ali nisu pribegavali ničemu što bi se moglo nazvati eksperimentom kako bi do tog osnovnog pranačela došli, već su se u potpunosti oslanjali na apstraktno i spekulativno mišljenje. S obzirom na to da su odbacili mitologiju kao sredstvo objašnjavanja, postali su prvim filozofima u zapadnoj tradiciji.

Kasniji filozofi proširili su svoja istraživanja i na druge oblasti mišljenja. Elejska škola se, na primer, bavila i gnoseologijom, odnosno nastojala je utvrditi na koji način ljudi spoznaju ono što postoji, pa i na koji način spoznaju da li nešto uopšte postoji.

## Povezano
* Antička filozofija
* Presokratska filozofija
* Filozofija u tragičnom razdoblju Grka

## Vanjske veze
* Catholic Encyclopedia Entry
Andamanski i Nikobarski otoci

**Andamanski i Nikobarski Otoci**  (tamilski: அந்தமான் நிகோபார் தீவுகள், hindi: अंडमान और निकोबार द्वीप) je Unijska teritorija Indije. Neformalno se kao ime teritorije često koristi skraćenica **A & N Otoci** ili **ANI**. Smještena je u Indijskom Oceanu, u južnom dijelu Bengalskog zaljeva. Sastoji se od dvije grupe otoka - Andamanskih i Nikobarskih Otoka - koji dijele Andamansko more od istočnog dijela Indijskog Oceana. Te dvije grupe dijeli 10° N paralela, s time da su Andamani sjeverno od te geografske širine, a Nikobari južni. Glavni grad teritorije je Andamanski grad Port Blair.

Stanovništvo teritorije je prema posljednjem (2001) Popisu stanovništva u Indiji brojalo 356.152 ljudi. Ukpna kopnena površina teritorije iznosi otprilike 8.249 km².

## Vanjske veze

* Andaman & Nicobar Administration Web site
* Beaches in Andaman & Nicobar Islands
* The Andman Association 
* The People of Andaman & Nicobar Islands
* Travel Port Blair
* Indian Reef Region - Andaman and Nicobar Islands 
* Andaman and Nicobar Florist
* Andaman & Nicobar Islands official tourism website 
* Andaman Beaches Travel 
* Andaman & Nicobar Pictures
Tripura

**Tripur** je savezna država Indije sa površinom od 10.452&nbsp;km² i 3.191.168 stanovnika (stanje: 1. jan. 2001). Glavni grad je Agartala.

## Geografija

Tripura se nalazi u severoistočnom delu Indije. Okružen je sa severa, zapada i juga Bangladešom. Sa ostatkom Indije je povezana preko Asama i Mizorama. Ima površinu od 10.452&nbsp;km² . Tripura je dosta brdovovita, iako većina stanovništva živi u nizijama.

## Historija

Tripura je bila kraljevina pre ujedinjenja sa Indijom. Kraljevi Tripura su vladali 3 hiljade godina pre ujedinjenja sa Indijom. Glavni grad kraljevstva je bio Udajpur, koji se tada zvao Rangamati. Glavni grad se pomerio u staru Agartalu u 18. veku, a u sadašnju agartalu u 19. veku. Tripura je bila pod dominacijom Mogula, a kasnije Britanaca. Pojavio se antimonarhistički pokret, koji je uspeo da ujedini Tripuru sa Indijom. Većinu stanovništva čine hindu Bengalci, a većina njih predstavlja izbeglice iz Istočnog Pakistana (Bangladeša) nakon nezavisnosti iz 1947. Tripura je 1947. postala deo Indije.

## Ekonomija
 
Poljoprivreda je glavna delatnost u Tripuri i sa pridruženim delatnostima zapošljava 64% radne snage. Čaj i sirova guma predstavljaju značajne poljoprivredne proizvode. Zanatstvo, posebno ono bazirano na bambusu predstavlja takođe značajan deo ekonomije. Postoji dosta kvalitetnog drveta u šumama Tripure. Naznačajniji mineralni resursi su nafta i gas. Industrijski sektor je još uvek veoma slabo razvijen.
Guangxi

**Guangxi**, čita se **Guangsi** (kineski: 广西壮族自治区, 廣西壯族自治區), je jedna od 5 kineskih autonomnih regija uz granicu sa Vijetnamom, puno službeno ime regije je **Autonomna regija Guangxi Zhuang** jer je velik broj stanovnika iz naroda Zhuang.

"Guang" znači "prostiranje", a s regijom se povezivao od doba Zapadne dinastije Jin do naših dana. "Guangxi" i susjedni Guangdong doslovno znače "Guang Zapad" i "Guang Istok". Guangdong i Guangxi se zajedno zovu "Dva Guanga" (两广 Liǎng Guǎng).

Skraćenica za provinciju je 桂 (Gui), što dolazi od Guilina, glavnog grada u autonomnoj regiji.

## Geografija
Glavni grad Autonomne regije Guangxi je Nanning. Regija ima površinu od 220.400 km² i 46,026.629 stanovnika, po podatcima iz 2010.

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Autonomne regije Guangxi  
* ''Guangxi'' na portalu Encyclopædia Britannica 
* Guangxi Zhuang Autonomous Region
Češko sredogorje

*Češko sredogorje* () je planinski lanac u sjevernoj Češkoj. Lanac je dug 80&nbsp;km, a prostire od se od Češke Lipe (sjeveroistok) do Biline (jugozapad) i od Litomerica (jug) do Dečina (sjever), te ga presjeca rijeka Laba.

*Sredogorje* u naslovu se ne odnosi na položaj gorja u Češkoj, nego na njegovu prosječnu (srednju isinu).

Češko sredogorje ima status prirodnog rezevrata ( a kroz njega prolazi autoput D8 koji spaja Prag sa Dresdenom. To je razlogom kontroverzi vezanih uz zaštitu okoline, pa je sekcija kroz gorje posljednja koja se gradi.

Prilikom razvijanja videoigre ARMA 2 podaci o ovoj oblasti su služili za pejzaž.


Image:Ceske-Stredohori.jpg|České středohoří from Házmburk
Image:Berg_Milá_im_Böhmischen_Mittelgebirge,_Tschechien.jpg|Milá
Image:Milleschau-WJP-1.jpg|Milešovka
Image:Hasenburg-WJP.jpg|Hazmburk


## Vanjske veze
* www.ceskestredohori.cz
Mizoram

**Mizoram** je savezna država Indije sa površinom od 21.081&nbsp;km² i 888.573 stanovnika (stanje: 1. jan. 2001). Mizoram se nalazi na istoku Indije, na granici sa Mijanmarom na istoku i Bangladešom na zapadu .

## Historija
Poreklo plemena Mizos je misterija. Pretpostavlja se da su bili deo mongolskog vala, koji je najpre došao u Kinu, a kasnije u Indiju. Mizoram je postao deo Britanske Indije 1895. Kada je Indija postala nezavisna Mizoram je bio deo Asama do 1972., kada je postao savezna teritorija. Tokom 1959. Mizam je zahvatila velika glad. Cvetanje bambusa je povećalo broj pacova. Nakon što su pojeli semenje bambusa, okrenuli su se žitaricama. Pacovi su pojeli gotovo celu žetvu, tako da je stanovništvo Mizorama jelo korenje i lišće. Bilo je mnogo umrlih od gladi. Jedna organizacija, koja je zahtevala da se Mizoramu pruži pomoć počela je posle velike gladi, zahtevati da Mizoram postane nezavisan. Drugi su se borili da Mizoram postane država unutar Indije. Došlo je do nemira. Delegacija Mizorama je 1971. tražila od Indire Gandi da Mizoram postane indijska država. Indira Gandi je odobrila status savezne teritorije što Mizoram postaje 1972. Mizoram je postao indijska država 1987.

## Geografija i klima
Planinsko je područje sa velikim kanjonima nekoliko reka. Prosečna visina planina na zapadu Mizorama je oko 1000 metara, a na istoku 1300 metara. Mnoga područja su dostupna samo kanjonima reka. Nalazi se pod dejstvom umerene klime sa jako mnogo monsumskih kiša. Leta nisu vruća, a zime nisu jako hladne. Tokom zime temparatura je od 11&nbsp;°C do 21&nbsp;°C, a leti je temparatura od 20&nbsp;°C, do 29&nbsp;°C. Najviše kiše padne tokom monsumske sezone od maja do septembra. Prosečna količina padvina je 2540&nbsp;mm godišnje. U tom području se nalaze mnoge tropske biljke.

## Ekonomija
OKo 30% Mizorama se nalazi pod šumama bambusa. Iako je veliki deo tih šuma neiskorišten, u Mizoramu se seče 30 miliona tona bambusa, što predstavlja 40% indijske seče bambusa. Sa bambusom nastupaju problemi kad procveta, Nakon cvetanja bambus je gotov. To se desilo 2006. i dešava se jednom u 40 i više godina . Tada je potrebno da se umirući bambus isčupa i da se zasade novi. Cvetanje bambusa doprinosi povećanju broja pacova, a oni uništavaju polja pirinača. Istorijski su zabilježene gladi povezane sa cvetanjem bambusa 1862, 1911 i 1959. Više od 70% stanovništva je angažovano u poljoprivredi.

## Demografija
Veliki deo stanovništva se smatra Mizosima, ali podeljeni su u plemena. Najveće pleme je Lušaj, kome pripada dve trećine stanovništva. Oko 87% stanovništva Mizorama su hrišćani. Ima budista i hinduista. Zadnjih dekada brojna plemena iz Mizorama, Asama i Manipura počela su se identifikovati sa Jevrejima. Kolektivno su poznati pod imenom Bnej Menaše. Oni veruju da su etnički Jevreji, potomci jednog izgubljenog jevrejskog plemena.
Država Shan

**Država Shan** je država u Mjanmaru (Burmi), koja je ime dobila po narodu Shan, većinskoj etničkoj grupi u državi. Shan State se sastoji od 69 gradskih naselja, uključujući 24 novostvorena naselja u Posebnoj Regiji 2 (Regiji Wa). Glavni grad je Taunggyi. Država je uglavnom ruralna. Važniji gradovi Države Shan su Lashio, Kengtong i Taunggyi.

## Geografija
Država Shan graniči s Kinom na sjeveru, Laosom na istoku i Tajlandom na jugu. Također graniči s pet administrativnih jedinica Mjanmara. Veći dio Države Shan je visoravan; više planine se nalaze na sjeveru i jugu. Klanac rijeke Saluen (Salween) protječe kroz Državu. Poznato Jezero Inle gdje nogoveslački narod Intha živi plovećim kućama, u velikoj *ravnici* Nyaung Shwe', je druga po veličini vodena površina Mjanmara, plitka ali 22&nbsp;km duga i 11&nbsp;km široka. Spilje Pindaya kraj Aungbana su velike vapnenačke spilje koje sadrže 6226 sttatua Bude .

Cesta za Taunggyi preko Kalawa i Aungbana se razdvaja kod Thazija od glavne Ceste Yangon-Mandalay; druga cesta preko Ywa Ngana i Pindaye se grana od Kyauksea južno od Mandalaya. Željeznica staje pred Taunggyijem kod Shwenyaunga, ponovno od raskršća Thazi, a obiližnji Heho ima aerodrom.

## Ekonomija
Srebro, olovo i cink se iskopavaju, najviše u rudniku Bawdwin mine, a postoje topionice u Namtuu. Siječe se tikovina, a uzgajaju se riža i druge poljoprivredne kulture. Država Shan je poznata po širokom dijapazonu voća i povrća zahvaljujući svojoj umjerenoj i sunčanoj klimi. Pokretne tržnice putuju od mjesta do mjesta, zaustavljajući se svakog petog dana u nekom gradiću i selu, dok veći gradovi imaju trajne tržnice.

Država Shan predstavlja dio Zlatnog Trokuta, područja u kome se proizvode velike količine opijuma i heroina. Krijumčarenje narkotika kontroliraju lokalni gospodari rata, od kojih neki imaju privatne vojske s tisućama vojnika.

## Reference
Nagaland

**Nagaland** je savezna država Indije sa površinom od 16.579&nbsp;km² i 1.988.636 stanovnika (stanje: 1. jan. 2001). Nalazi se na severoistoku Indije. Graniči sa Asamom i Manipurom na zapadu, sa Arunšal Pradešom na severoistoku, i Mijanmarom na istoku. Glavni grad je Kohima, a najveći grad je Dimapur. Jedna je od najmanjih država u Indiji.

## Historija
Plemena Naga imaju socijalnoekonomske i političke veze sa plemenima u Asamu i Mijanmaru. Čak i danas velik deo Naga plemena nalazi se u Asamu. Posle invazije iz 1816. područje dolazi pod vlast Burme. Kada je Britanska istočnoindijska kompanija zauzela Asam 1826. postepeno se nastavila širiti i na Nagaland. Do 1892. gotovo celi Nagaland je bio u britanskim rukama. Politički je utopljen u Asam, koji je postao deo provincije Bengal. Britanci su primetila da Naga plemena često praktikuju odsecanje glava zarobljenicima i civilima iz religioznih razloga. Zbog toga su često morali voditi male ratove da bi se domogli zarobljenika, kojima bi odsecali glave da bi ih žrtvovali bogovima. Britanci su zaustavili tu praksu koristeći silu i diplomatiju. Područje su obilazili i hrišćanski misionari, tako da su mnoga Naga plemena prihvatila hrišćanstvo. Jedna grupa plemena je i dalje nastavila da praktikuje animističke religiozne tradicije, koje su postojale pre dolaska Britanaca. Posle proglašenja nezavisnosti Indije 1947. područje je ostalo deo Asama. Među Naga plemenima razvile su se nacionalističe aktivnosti. Zahtevali su autonomiju. Jedni su zahtevali i odvajanje od Indije. Političko nasilje se pojačalo u celom Nagalandu. ekstremisti su napadali vladinu i civilnu infrastrukturu i napadali su indijske službenike iz drugih područja. Indijska armija je poslana tu 1955. da uspostavi red. Vlada Indije je 1957. započela pregovore sa Naga plemenima. Stvoren je novi politički entitet, tj. teritorija pod saveznom upravom, ali ponovo Naga plemena nisu bila zadovoljna i nasilje se nastavilo. Napadali su vojsku i vladine institucije. Konačno je 1960. sklopljen dogovor da Nagaland postane nova indijska država, a 1963. to i postaje.

## Geografija i klima
Većinom je planinska zemlja. Naga planine se uzdižu iznad Bramaputra doline u Asamu. Bogat je florom i faunom. Jako guste šume zauzimaju šestinu države. Tu su palme, bambusi i mahagonijske šume. Nagaland ima visoku vlažnost. Klima je jako monsumska.

## Ekonomija
Više od 90% stanovništva živi od poljoprivrede. Raširena praksa krčenja šuma da bi se koristeile za useve, dovela je do erozije i gubitka plodnosti zemlje. Šumarstvo isto predstavlja značajan izvor prihoda. Infrastruktura je u jako lošem stanju. Više od 50% električne energije dolazi iz Asama, a ostatak predstavljaju termoelektrane na dizel.

## Religija
Hrišćanstvo je dominantna religija sa 90% sledbenika. Baptisti čine 80% stanovništva. Nagaland je jedna od tri indijske države u kojoj su hrišćani u većini. Hindusi čine 7,7% , a muslimani 1,8% stanovništva.
Manipur

**Manipur** je savezna država Indije sa površinom od 22.327&nbsp;km² i 2.388.634 stanovnika (stanje: 1. jan. 2001). Nalazi se na severoistoku Indije. Graniči sa indijskim državama Nagalandom na severu, Mizoramom na jugu, Asamom na zapadu. Graniči sa Mijanmarom na istoku. Meitei su osnovna etnička grupa, a njihov jezik manipuri postao je službeni tek 1992. Manipur se smatra osetljivom graničnom državom. Stranci moraju imati specijalnu dozvolu da bi ušli u Manipur. Te dozvole vrede samo 10 dana i izdaju se organiziranim turističkim grupama.

## Historija
Manipur i Asam su bili uključeni u sporove sa Burmom i Tajlandom. Kada je Burma izvršila invaziju Tajlanda u 19. veku, Manipur je to iskoristio i ušao duboko u teritoriju Burme. To je izazvalo burmansku invaziju Manipura i Asama, pa je uvuklo u rat Britance, koji su vladali obližnjim Bengalom. Britanci su intervenisali, pobedili Burmu i zauzelki Asam, a Manipur stavili pod kontrolu 1891. godine. Lord Irvin je opisivao Manipur kao "Švajcarsku Indije".

Tokom Drugog svetskog rata Manipur je bio poprište žestokih bitaka japanskih i savezničkih trupa. To je bilo najdalje dokle su Japanci došli u svom napredovanju. Na strani Japanaca se borila Indijska nacionalna armija pod komandom Subasa Bozea. Japanci i njihovi indijski saveznici su potučeni pre Impala. Nisu uspeli ući u Impal, a to je predstavljalo jednu od prekretnica u ratu. Tokom proglašenja indijske nezavisnosti Manipur je postao najpre nezavisno kraljevstvo. Kralj Maharadža Budačandra je započeo proces demokratizacije. Kralj je 1949. prihvatio da Manipur bude deo Indije. Od 1956. Manipur se smatra saveznom teritorijom, a od 1972. državom u Indiji.

## Problemi u Manipuru
Postoje tri glavne etničke grupe u Manipuru. Meitei predstavljaju etničku grupu, koja čini većinu u dolini Manipur. Ponekad se za njih kaže da su Manipuri. Sedam plemena pripadaju Meiteima. Ima 29 plemena na brdima i podeljeni su na dve glavne grupe Nagase i Kuku-Činse. Unutar samog Manipura postoje međuetnički problemi. Posebno između Meiteia iz doline i Nagasa sa brda.

Postoji nekoliko manjih problema oko određivanja granice sa Mijanmarom (prijašnjom Burmom). Dugo je postojao zahtev da manipuri postane službeni jezik. To je odobreno tek 1992. Dugo vremena jedan od velikih problema je bio problem istorijske Kangla palate. To je bila palata starih vladara Manipura. Zauzeli su je bili Britanci 1891., a kasnije paravojna grupa Asamske puške. Kangla palata je konačno 2004. vraćena Manipuru.
Arhelaj

**Arhelaj** je ime koje se može odnositi na sledeće osobe:
* Arhelaj (filozof), Anaksagorin učenik, 5. vek stare ere;
* Arhelaj I Makedonski, kralj antičke Makedonije, vladao od 413. do 399. stare ere;
* Arhelaj iz Hersoneza u Egiptu, helenistički grčki pesnik, oko 125. stare ere;
* Arhelaj (zapovednik), borio se u prvom i drugom Mitridatovom ratu (1. vek stare ere);
* Arhelaj Kapadokijski, vladao od 36. stare ere do 17. nove ere;
* Herod Arhelaj, etnarh Samarije, Judeje i Idumeje, od 4. stare ere do 6. nove ere.
Arhelaj (filozof)

**Arhelaj** (grč. Ἀρχέλαος) je bio antički grčki filozof iz 5. veka stare ere, koji je verovatno rođen u Atini, premda Diogen Laertije u *[[Životi i mišljenja znamenitih filozofa|Životima znamenitih filozofa]]* (II, 16) kaže da mu je mesto rođenja bio Milet. Arhelaj je bio Anaksagorin učenik, a Ijon sa Hiosa (Diog. Laert. II, 23) kaže da je sam Arhelaj bio Sokratov učitelj. Neki ispitivači, međutim, smatraju da te tvrdnje predstavljaju samo nastojanje da se Sokrat poveže sa jonskom školom, dok drugi tu tvrdnju prihvataju kao istinitu. Postoji neslaganje i oko tvrdnje da je Arhelaj bio tak koji je formulisao određena etička učenja. U filozofskoj je misli u načelu sledio Anaksagoru, ali se u kosmološkim razmatranjima vratio ranijim jonskim filozofima.

Prema Arhelaju, prvobitan element (ἀρχή) je materijalan, identičan s vazduhom, ali pomešan Umom: time je nastojao izbeći Anaksagorin dualizam. Iz ovog vazduha, obdarenog "svešću", putem širenja i skupljanja nastali su toplo i hladno, odnosno voda i vatra, pasivan i aktivan princip. Zemlja i nebeska tela nastala su iz blata, koje je proizvod vatre i vode, a iz blata potiče i čovek, ali u svojim prvobitnim, nižim oblicima. Čovek se od životinja razlikuje time što je obdaren moralom i umetničkom sposobnošću.

Od Arhelaja nam nisu sačuvani nikakvi zapisi, čak ni u fragmentarnom obliku. Glavni izvori za proučavanje njegove filozofske misli tako ostaju Diogen Laertije, Simplikije, Plutarh i Hipolit.

## Povezano
* Antička filozofija
* Presokratovci
Peter Paige

**Peter Paige** (rođen 20. juna, 1968. u West Hartfordu, Connecticut) je gej američki glumac, verovano najpoznatiji po svojoj ulozi Emmetta u američkoj verziji serije *[[Queer as Folk (US)|Queer as Folk]]. Peter se pojavljivao i u drugim [[televizijska serija|televizijskim serijama]], kao što su *Will & Grace*, *Time of Your Life*, *Girlfriends*, *Caroline in the City* i *Suddenly Susan*.

Peter je diplomirao *summa cum laude* u pozorišnoj školi [[Boston University|Univerziteta u Bostonu]].

Godine 2004. Peter je snimio film [[Say Uncle]], koji je režirao, napisao, producirao i u kome je glumio pored [[Kathy Najimy]], [[Anthony Clark]]a, [[Melanie Lynskey]] i [[Gabrielle Union]]. Glumio je takođe i u filmu *Childstar*, zajedno sa [[Jennifer Jason Leigh]] i [[Dave Foley|Davom Foleyem]].

Peter, takođe, glumi u pozorištu. Između ostalog, glumio je u pradstavama: *A Midsummer Night’s Dream *, *The Rivals *, *You’re a Good Man *, *Charile Brown * i *Pantophobia*.

== Filmografija ==

=== Film ===

* [[Say Uncle]] (2005.) – *Paul Johnson*/režija/scenario/produkcija
* [[Childstar]] (2004.) - *Tim*
* [[The Four of Us]] (2001.) - *Scott*
* [[Pop (film)|Pop]] (1999.) - *Nick*

=== Televizija ===

* [[Suddenly Susan]] - *Neil Pomerantz*
* [[Caroline in the City]] - *Robert*
* [[Will & Grace]] - *Roger O’Neil
* Girlfriends - *Zellner*
* Queer as Folk (US) - *[[Emmett Honeycutt|Emmett „Em“ Honeycutt]]*
* American Dad! - *Jason*
* Related - *Patrick*
* Gray’s Anatomy - *Benjamin O’Leary*
* Rick & Steve the Happiest Gay Couple in All the World - *Steve Ball* (glas)

## Vanjske veze

* 
* Zvanični sajt
Queer as Folk

**Queer as Folk** može da se odnosi na:

* *[[Queer as Folk (UK)]]* (1999.) - britanska serija o grupi gej prijatelja
* *[[Queer as Folk (US)]]* (2000. - 2005.) severno-američki remake britanske serije.
Randy Harrison

**Randolph Clarke Harrison**, poznatiji kao **Randy Harrison**, rođen 2. novembra, 1977. u Nashua, New Hampshire, američki je gej glumac, za sada najpoznatiji po svojoj ulozi u seriji *[[Queer as Folk (US)|Queer as Folk]]*, u kojoj je glumio Justina.

## Biografija

Njegova porodica se preselila kada je Randy imao 11 godina, tako da je odrastao u Alpheretti u Georgiji, gde se školovao na Pace akademiji.

Randy je počeo da glumi sa sedam godina. Diplomirao je muzički teatar na univerzitetu Cincinnati, gde je takođe glumio u predstavama kao što su *Hallo Again*, *[[Shopping and Fucking]]* i *Children of Eden*.

Godine 2000., dobio je jednu od glavnih uloga u američkoj verziji serije *Queer as Folk*, preko koje je stekao veću popularnost.

Godine 2004. dobio je svoju prvu ulogu na Broadwayu kao *Boq* u mjuziklu *[[Wicked]] *.

Glumio je takođe u predstavama kao što su: *[[Midsummer Nght’s Dream]] *, *[[Amadeus]] *, *[[The Glass Menagerie]] * i *One Flew Over the Cuckoo’s Nest*.

Randy živi sa svojim partnerom, novinarom Simonom Dumencom u Brooklynu, NY.

## Uloge

### Televizija

* Queer as Folk (US) (2000-2005) – Justin Taylor
* Bang, Bang, You’re Dead (2002) – Sean

### Pozorište

* Hallo Again
* Shopping and Fucking
* Children of Eden
* Violet
* 1776
* West Side Story
* The Real Inspector Hound
* A Cheever Evening
* Deviant (2002.)
* Wicked (2004) – Boq
* Equus (2005.) – Alan Strang
* A Midsummer Night’s Dream (2006) – Lysander/Thisbe/Cobweb
* Amadeus (2006) – Wolfgang Amadeus Mozart
* An Oak Tree (2006) – otac
* The Glass Menagerie (2007) – Young Tom
* One Flew Over the Cockoo’s Nest (2007) – Billy

## Vanjske veze

*
Robert Grant

**Robert Grant** može da se odnosi na:

* Robert Grant (romantičarski pesnik) (1779&ndash;1838), pisac iz perioda romatizma
* Robert Grant (pisac) (1852&ndash;1940), američki pisac XX veka
* Robert Grant (vojnik) (1837&ndash;1874), britanski nosilac Viktorijinog krsta
* Robert Grant (hrišćanski vođa), prezenter u radio emisiji, pastor, osnivač Christian Voice, American Christian Cause i American Freedom Coalition
* Robert Grant (kanadski političar) 
* Sir Robert Grant (britanski političar) (1779&ndash;1838)
Država Chin

**Država Chin** je država u Mjanmaru. Glavni grad je Hakha.

Postoji 14 gradskih područja u Državi Chin: Cikha, Hakha, Falam, Kanpalet, Matupi, Rezua, Mindat, Paletwa, Rihkhuadar, Thantlang, Teddim, Tuithang and Tonzang.

## Demografija
Narod Chin se sastoji od mnogih grupa koje, iako historijski povezane, govore različite jezike te imaju različite kulturne i historijske identitete. Riječ Chin je, po svemu sudeći, egzonim koji su dali Burmanci i kome je porijeklo nepoznato - iako su najbolji kandidati za to riječi 'košara' i 'prijatelj'. Ta imena su opravdana s obzirom da su Chin poznati po tkačkim vještinama, kao i da su mnogo godinam bili u dobrim trgovačkim odnosima s narodima nizina.

U posljednje vrijeme su neke Chin grupe počele tvrditi da je autonim 'Zo' pravo zajedničko i domorodačko ime za sve Chine. Svako pleme ima vlastito ime, nopr. Asho, Laizo, Zyou, Mizo, Zomi, K'cho itd. Ti nazivi mogu biti kognati, ali svako pleme ima vlastiti izgovor, a ponekad i vlastito značenje. Zbog toga je teško odabrati pravilni izgovor jezika koji bi ih sve predstavljao.

Riječ 'Salai' se koristi kao prvo ime svakog Chin muškarca, a 'Mai' za žene.

Chin tvore većinu Države Chin. Zahvaljujući radu misionara u prethodnih stotinu godina, veliki dio njih se danas smatra kršćanima. Značajna manjina se, pak, još uvijek vjerna animističkim vjerovanjima i Theravada budizmu.

## Povezano

* Čin (narod)

## Literatura
* F.K. Lehman. 1963. 'The Structure of Chin Society;: A Tribal People of Burma Adapted to a Non-Western Civilization.' University of Illinois Press.

## Vanjske veze

* CHIN NATIONAL FRONT
* CHIN FORUM
* CHIN HUMAN RIGHTS ORGANIZATION 
* ZOGAM Home 
* News from Zomi in India 
* Zomi International Network
* Chin Community Germany
* The official website of Zomi Reunification Organisation
* Zomi Information Network 
* Chin Community in Norway 
* The Only Chin(Zomi) Online Store
Kayah

**Kayah** ili **Kajah** se može odnositi na:
* Država Kayah, država u Mjanmaru.
* Narod Kayah, sino-tibetanski narod.
* Kayah jezik
* Kayah (pjevačica), poljska pjevačica.
Robert Gant

**Robert Gant** (rođen kao **Robert Gonzalez**, 13. jula, 1968.) je američki gej glumac poznat pre svega po svojim ulogama na televiziji.

Gant je počeo da glumi u reklamama sa deset godina. Studirao je najpre na Univerzitetu u Pennsylvaniji, a zatim je studirao prava na Georgetown University. Za vreme studija amaterski se bavio glumom.

U Los Angeles je otišao kao advokat, dobivši posao u najvećoj svetskoj firmi, Clifford Chance, ali je odeljenje u L.A.-u uskoro zatvoreno, tako da Gant počinje da se fokusira na glumu.

Godine 2001. pojavio se u seriji *[[Queer as Folk (US)|Queer as Folk]] * u ulozi profesora Bena Brucknera. Pre *Queer as Folk* glumio je u serijama kao što su *Popular* i *[[Caroline in the City]] *. Pojavljivao se, takođe, u velikim TV serijama, kao *[[Friends]]*, *[[Veronica’s Closet]]*, *[[Becker]]*, *[[Melrose Place]]*, *[[Ellen (TV serija)|Ellen]]* i *[[Providence (TV serija)]]*.

Gant je glumio i u nekoliko filmova, kao što su *The Constract*, *Fits and Starts*, *Marie and Bruce* itd.

Godine 2003. Gant je dobio specijalu nagradu za ljudska prava, koja mu je uručena u gradskoj većnici New Yorka. Zajedno sa drugim članovima i članicama ekipe skupljene oko serije *Queer as Folk*, Gant je 2004. godine dobio specijalu nagradu od *The National Stonewall Democrats* za stvaranje i prezentovanje pozitivne gej porodice ispunjene ljubavlju u svim svojim formama. Uručena mu je takođe i nagrada od strane National Gay and Lesbian Task Force, 2003. godina; i Human Rights Campaign mu je dodelio *National Equality Award* 2006. godine.

Zajedno sa Chad Allenom i Christopher Racsterom, Gant vodi filmsku i televizijsku produkcijsku kuću *Mythgarden*, koja se fokusira na LGBT sadržaje.

U svom aktivističkom radu, Gant posebnu pažnju usmerava na starije LGBT osobe. Podržava organizacije kao što su Senior Advocacy for LGBT Elders i Gay and Lesbian Elder Housing. Takođe, vodi website u potpunosti posvećen starijim LGBT ljudima i problemima sa kojima se oni susreću.

## Filmografija
* Kiss Me Deadly (2008) - Jacob Keane 
* Save Me (2007) - Scott
* Queer as Folk - Professor Ben Bruckner 
* Billy's Dad Is a Fudge-Packer (2004) - Billy's Dad
* Marie and Bruce (2004) - Bartender
* Providence
* V.I.P. - Arthur Goodwin 
* Fits and Starts (2002) - Ian
* Popular - Calvin Krupps (2000-2001)
* Veronica's Closet - Bernie
* Teaching Mrs. Tingle (1999) - Professor
* The Contract (1999) - Gene Collins
* Caroline in the City - Trevor 
* Friends
* Melrose Place - (1994-1996)
* My So-Called Life - Gunther 
* Ellen - Dr. Garber

## Vanjske veze

* 
* Zvanični sajt
* Focusing On Something Positive – fansite
* Mythgarden  – sajt produkcijeske Gantove kuće
Država Kachin

**Država Kachin** (**Jingphaw Mungdan**), je najsjevernija država Mjanmara. Graniči s Kinom na sjeveru i istoku; Državom Shan na jugu i Odjelom Sagaing i Indijom na zapadu. Smještena je između 23° 27' i 28° 25' sjeverne geografske širine te između 96° 0' i 98° 44' istočne geografske dužune. Površina Države Kachin iznosi 88.010 kvadratnih kilometara. Glavni grad države je Myitkyina. Drugi po važnosti je grad je Bhamo, a važni gradovi su Mohnjin, Putao, Shumpanbum, Mogaun.

U Državi Kachin se nalazi mjanmarska najviša planina, Hkakabo Razi, s 5889 metara visine, koja tvori južni rub Himalaje, te najveće mjanmarsko jezero, Inagwgyi.

## Stanovništvo
Većina od 1,4 miliona stanovnika države su Kačini, također poznati kao Jinghpaw, a u državi službeno postoji još 13 etničkih grupa, uključujući Bamare, Rawang, Lisu, Zaiwa, Maru, Yaywin, Lawngwaw, Lachyit i Shane. Preko jednog vijeka nije bilo popisa stanovništva. Službene vladine statistike tvrde da je 57,8% stanovnika budističke, a 36,4% kršćanske vjere. Kačinski jezik je lingua franca države, te se koristi pismo temeljeno na latinici. http://www.myanmar.com/Ministry/Moha/Kachin.pdf

## Ekonomija
Privreda Države Kachin se temelji na poljoprivredi. Glavni proizvodi su riža i šećerna trska. Minearlni proizvodi uključuju zlato i žad. 

## Historija
Država Kachin je stvorena 1948. kao dio Burmanske Unije temeljem Sporazuma u Paglongu, a Kačini su, za razliku Shana i China, njime i svojom državom uglavnom bili zadovoljni sve do 1962. i vojnog udara kojim je van snage stavljen burmanski ustav. Tada je stvoren kačinski pokret za nezavisnost na čelu s Kačinskom organizacijom za nezavisnost (KIO) i njenim vojnim krilom Kačinskom vojskom za nezavisnost (KIA).

KIO i KIA su relativno lako osvojili veliki dio Države, a vlast Burme je bila ograničena na glavni grad i željeznički koridor. Kačin je *de facto* nezavisnost održavao trgovanjem žadom, kao i krijumčarenjem narkotika.

Godine 1994. je velika burmanska ofenziva osvojila strateški važne rudnike žada, te tako prisilila KIO da sjedne za pregovarački stol i formalno prizna burmanski suverenitet. KIA je, zauzvrat, priznata kao dio burmanskih oružanih snaga, a političari iz KIO-a dobili funkcije u lokalnim i nacionalnim organima vlasti. Dio pripadnika KIO i KIA, nezadovoljan sporazumom, se izdvojio i nastavlja, uglavnom simboličku, gerilsku aktivnost.
## Vanjske veze

* Kachin National Organization 
* The Kachin Post
* Kachin Radio 
* News in Jingphaw and Burmese
Arakan

**Arakan** je izraz koji se odnosi na:
* Bivše ime Države Rakhine u Mjanmaru.
* Arakanci je naziv za većinsku etničku grupu u Državi Rakhine u Mjanmaru.
* Arakan (Cotabato) je općina na Filipinima.
Država Rakhine

**Država Rakhine ** (bivši **Arakan**) je država Mjanmara. Smješetena je na zapadnoj obali, te graniči s Državom Chin na sjeveru, Odjelom Magway, Odjelom Bago i Odjelom Ayeyarwady na istoku, na zapadu s Bengalskim zaljevom i na sjeverozapdu s bangladeškim Odjelom Chittagong. Smještena je otprilike između 17°30' i 21°30' sjeverne geografske širine te izmešu 92°10' i 94°50' istočne geografske dužine. 

Gorje Arakan Roma, čiji vrh Victoria Peak ima 3.063 m at nadmorske visine, dijeli Državu Rakhine od ostataka Mjanmara. Površina iznosi 36,762 km² a glavni grad je Sittwe (bivši Akyab). Godine 1985. stanovništvo je bilo procijenjeno na 2,698.000 ljudi, a uglavnom su ga sačinjavali pripadnici arakanskog i Rohingya naroda. Ostale etničke grupe su Mro, Khami (Khumi), Kamanski Muslimani, Dienet, Marmagri i još nekoliko drugih. Po vjeri su većina stanovnika budisti, a iza njih su muslimani. 

## Vanjske veze
* Buddhist Missionary Society 
* Arakan Social Association Japan 
* Arakan Literature
* http://www.freerohingyacampaign.org 

**Vezani uz pokret za nezavisnost Rakhinea**
* Rakhapura
* Arakan Internet Journal 
* http://www.freerohingyacampaign.org
Država Kayin

**Država Kayin** je administrativna jedinica Mjanmara također poznata i kao Karenska Država. Glavni grad je Pa-an. Kontrola nad područjem je predmet spora između vojne valde Mjanmara i raznih karenskih gerilskih grupa, koje za područje pod svojim nadzorom koriste izraz Kawthoolei.

Kareni koji se bore za nezavisnost su organizirani u politički pokret Karenska nacionalna unija (KNU), te vojno krilo Karenska narodonooslobodilačka vojska (KNLA).

Kareni u Mjanmaru su po vjeri kršćani, budisti i animisti. Većina Karena-kršćana su baptisti.

Burmanska vojska, koja s lokalnim karenskim grupama vodi oružane borbe od samog proglašenja burmanske nezavisnosti godine 1948. je čest predmet optužbi za kršenje ljudskih prava. Godine 1988. dobila značajnu pomoć u oružju i opremi od NR Kine, te je zahvaljujući tome počela postupno gušiti gerilski pokret. Početkom 1990-ih je došlo do raskola u gerilskom pokretu i izdvajanja budističkih Karena u Demokratsku budističku Karensku armiju (DBKA) koji su prešli na stranu vlade i pomogli burmanskoj vojsci da 1994. osvoji strateški važan grad Mannerplaw. DBKA je zauzvrat od burmanske vlade dobila vlastitu teritoriju s *de facto* nezavisnošću. Nakon toga su karenski gerilci znatno oslabljeni i njihovo uglavnom simboličko postojanje se ponekad objašnjava nastojanjem burmanske vojne hunte da opravda svoju nedemokratsku vlast.

## Vanjske veze
* Kayin (Karen) state: Militarization and human rights - Amnesty International
* Burma Campaign UK
* Burma Insurgency
* Insurgents on burmese-indian border 
* Bo Mya book
* Bo Mya interview
Fudbalski savez Italije

**Italijanska fudbalska federacija** (, **FIGC**), isto tako poznata kao *Federcalcio*, je tijelo koje regulira fudbal u Italiji. Ono organizira italijanske fudbalske lige, Coppa Italiju, te muški i ženski nacionalni fudbalski tim. Sjedište joj je u Rimu. Bila je među osnivačima FIFA-e i UEFA-e.

Između 1964. i 1980. stranim igračima je bilo zabranjeno igrati u italijanskim ligama, jer je FIGC nastojala obnoviti nacionalni tim.

FIGC u maju 2006. dobila prisilnu upravu kao rezultat skandala Serie A te joj na čelo došao Guido Rossi. U septembru iste godine, Rossi je izabran i prihvačen za predjednika Telecoma Italia. To je imenovanje izazvalo bijesne reakcije od klupskih predsjednika u Italiji. 19.9. Rossi je podnio ostavku na mjesto komesara FIGC. 21.9, Luca Pancalli, predsjednik Italijanskog paraolimpijskog odbora, je odabran da zamijeni Rossija.

## Titule
* Svjetski Kup: 4 puta (1934, 1938, 1982, 2006)
* Evropsko fudbalsko prvenstvo: jednom (1968)

## Povezano
* Fudbalska reprezentacija Italije

## Napomene

## Vanjske veze
* Službena stranica
Chicago Bears

**Chicago Bears** je naziv za profesionalni tim američkog fudbala sa sjedištem u Chicagu u američkoj državi Illinois. Trenutno pripadaju Sjevernoj diviziji Nacionalne fudbalske konferencije (NFC) u Nacionalnoj fudbalskoj ligi (NFL) te trenutno drže naslov prvaka Nacionalne fudbalske konferencije. *Bearsi* su osvojili devet profesionalnih prevnstava američkog fudbala (osam NFL prvenstava i Super Bowl XX) zaostajući jedino za *[[Green Bay Packers]]ima*, koji su osvojili dvanaest. *Bearsi* imaju najviše imena u Hali slavnih profesionalnog fudbala s 26 članova. 

Klub je osnovan u gradu Decatur godine 1919. i premješten uChicago godine 1921. Klub je igrao domaće mečeve na stadionu Wrigley Field u North Sideu Chicaga sve do sezone 1970. Od 1971. do danas, osim sezone 2002, klub je domaće igre održavao na stadionu Soldier Field u Chicagu. Stadion se nalazi u blizini Jezera Michigan te je nedavno moderniziran u kontroverznom projektu kojemu je cilj moderne sadržaje približiti navijačima naviklim na historijsku čikašku građevinu. Klub je poznat po žestokom, dugogodišnjem suparništvu sa *[[Green Bay Packers]]ima*, sa kojima je odigrao preko 170 profesionalnih mečeva.
Indianapolis Colts

**Indianapolis Colts** je naziv za profesionalni tim američkog fudbala sa sjedištem u Indianapolisu u američkoj državi Indiana. Klub trenutno drži titulu prvaka Američke fudbalske konferencije (AFC) i Nacionalne fudbalske lige (NFL).

Tim je počeo igrati godine 1953. pod nazivom **Baltimore Colts**. Raniji klub pod imenom **[[Baltimore Colts (1947-50)|Baltimore Colts]]** je igrao između 1947. i 1950. Prvotni tim *Coltsa* je počeo igrati godine 1946. pod nazivom *[[Miami Seahawks]]*, kao član novostvorene lige All-America Football Conference. Premjestili su se Baltimore pod nazivom Colsti 1947, te se priključili NFL-u godine 1950. nakon što se AAFC spojio sa starijom ligom. Međutim, klub je prestao s radom nakon samo jedne sezone. Nakon što se navijači u Baltimoreu bunili, NFL je stvorila još jedan tim pod nazivom *Colts* od ostataka propalih *[[Dallas Texans (NFL)|Dallas Texansa]]* za sezonu 1953. Dok je bio u Baltimoreu, klub je osvojio četiri prvenstava NFL, uključujući Super Bowl V.

Prije početka sezone 1984. Coltsi su se premjestili iz Baltimorea u Indianapolis, što je ovjekovječeno u neslavnom incidentu kada su upakirali sve svoje stvari u kamione Mayflower Transita usred snježne noći 29.3.. Premještaj je razbjesnio mnoge navijače u Baltimoreu, isto kao i bivše igrače, tako da su se potpuno odrekli premještenog tima u Indianapolisu. Od premještaja u Indianapolis, *Coltsi* su nastupili u deset doigravanja te osvojili Super Bowl XLI 4.2. 2007.

Coltsi imaju ljetni kamp Rose-Hulman Institute of Technology u gradu Terre Haute.

## Vanjske veze

* Indianapolis Colts official web site
* Sports E-Cyclopedia.com
Sud

:*Ovaj je članak o pravosudnoj državnoj instituciji. Za drugo značenje, v. članak [[Sud (logika)]]*.

**Sud** je institucija kojoj je povereno vršenje sudske funkcije, tj. rešavanje spornih slučajeva u oblasti građanskog, krivičnog, međunarodnog prava ili u nekoj drugoj oblasti gde se mogu javiti sporovi. Najčešće se pod sudom podrazumeva državni organ, koji se nalazi u sastavu sudstva kao jedne od tri grane vlasti, ali sud može postojati i kao međunarodni, sud neke nedržavne organizacije (na primer, sudovi časti profesionalnih organizacija) ili privremeni, specijalni sud.

### Sudovi u unutrašnjem pravnom poretku

Sudovi u okviru državnog sistema imaju različito uređenje od države do države, ali se generalno pravi razlika između prvostepenih i drugostepenih (apelacionih) sudova, tj. sudova koji primarno rešavaju stvar i sudova koji rešavaju po pravnom leku, tj. žalbi. Najčešće postoji i treći stepen u vidu vrhovnog suda države, koji je obično kasacionog karaktera i ne ulazi u činjenično stanje.

Mogu postojati i izdvojeni vojni sudovi sa sopstvenom hijerarhijskom organizacijom. Postoji tendencija specijalizacije sudskih organa (to kao tradicija postoji u Velikoj Britaniji) prema vrsti spora, što ima za cilj efikasniji rad sudova.

Prema opšteprihvaćenim standardima, sudovi moraju biti nezavisni od spoljašnjih uticaja i suditi isključivo po ustavu i zakonima.

### Međunarodni sudovi

Međunarodni sudovi mogu se osnovati na različite načine i imaju različite zadatke. To mogu biti sudovi ustanovljeni saglasnošću država i sa širokom nadležnošću (npr. Međunarodni sud pravde), sudovi ustanovljeni za kontrolu sprovođenja određenih međunarodnih dokumenata (npr. Evropski sud za ljudska prava), specijalizovani sudovi za određenu oblast (npr. Međunarodni krivični sud) ili pak ad hok sudovi za određenu svrhu (npr. Haški tribunal). Nadležnost, uređenje i pravila postupka pred ovim sudovima obično se određuju u osnivačkim aktima i razlikuju se od suda do suda. Često ovde dolazi do konvergencije uticaja evropsko-kontinentalnog i anglosaksonskog prava.

## Izvori
Vlastimir Đuza Stojiljković

**Vlastimir "Đuza" Stojiljković** (Ražanj 30. jun 1929 - 17. jun 2015) je bio srpski glumac.

## Biografija
Đuza je rođen 1929.god. u učiteljskoj porodici. Završio je gimnaziju u Kruševcu, a glumom se bavio amaterski još kao srednjoškolac. Po završetku srednje škole je upisao Rudarsko-geološki fakultet, koji je napustio u trećem semestru i upisao se na Akademiju pozorišnih umetnosti. Profesionalnu karijeru je započeo 1951. u Beogradskom dramskom pozorištu. U BDP je radio do 1968, nakon čega je prešao u Atelje 212. U BDP se vratio 1978. i ostao tamo do 1985, kada je ponovo prešao u Atelje 212, u kom je igrao do penzionisanja 1995. Igrao je u više od 130 uloga.

Na filmu je debitovao 1957. u Tuđoj zemlji Jožea Galea. Veliku popularnost je stekao filmom "Ljubav i moda", za koji je otpevao pesmu "*Devojko mala*". Veliku popularnost stekao je ulogom Rodoljuba Petrovića u seriji "Pozorište u kući". Potom je s Milenom Dravić bio domaćin u šou-programu "Lift za peti sprat". Krajem osamdesetih vodio je radio program "Zabavnik". Đuza Stojiljković je takođe posuđivao glasove junacima brojnih crtanih filmova.

Godine 1983. dobio je Oktobarsku nagradu grada Beograda, a 2001. je dobio Dobričin prsten.

## Filmovi

* 1958. - Pop Ćira i pop Spira
* 1959. - Noći i jutra
* 1960. - Ljubav i moda
* 1960. - Diližansa snova
* 1961. - Leto je krivo za sve
* 1961. - Nema malih bogova
* 1964. - Put oko sveta kao zemljak
* 1968. - Operacija Beograd
* 1988. - Za sada bez dobrog naslova
* 1993. - Mrav pešadinac

## Reference




## Vanjske veze
* 
* Filmovi.de
* Glas javnosti
Der Eigene

**Der Eigene** (u prevodu *Sopstveni*) je prvi gej časopis u svetu. Osnovao ga je Adolf Brand i izdavao ga je u periodu od 1896. do 1933. godine. Prvih deset brojeva izlazili su kvartalno, a kasnije mesečno uz prekide i neredovnost.

Časopis je najpre imao podnaslov: „*Ein Blatt für Alle und Keinen*“ (*List za sve i ni za koga*), a od druge godine: „*Monatsschrift für Kunst und Literatur*“ (*Mesečni časopis za umetnost i književnost*); „*Ein Blatt für männliche Kultur*“ (*List za mušku kulturu*). U prvim brojevima obrađivana je i Stirnerova filozofija, kao i anarhističke teme, ali kasnije se to retko ponavljalo. Od 1898. *Der Eigene* sadrži poglavito pesme, prozu, fotografije i crteže. Među onima koji su doprinosili sadržaju bili su i Benedict Friedlaender, Klaus Mann, Thomas Mann, Theodor Lessing i Erich Mühsam.

Časopis je morao da se bori i sa cenzurom. Godine 1903. pokrenut je proces protiv časopisa zbog objavljene pesme „Die Freundschaft“. Proces je,međutim, oboren kada se ispostavilo da je pesmu napisao Friedrich Schiller. 

Godine 1932., otpočeo je jak pritisak na Branda, zbog čega je časopis prestao da izlazi.

## Vanjske veze

* Die Freundschaft  – Schillerova pesma zbog koje je podneta tužba (na nemačkom).
BRD

**BRD** je nezvanična skraćenica za ***Bundesrepublik Deutschland***, naziv Savezne Republike Nemačke na nemačkom.
Haron (mitologija)

**Haron** (grč. **Χάρων**, *Khárôn* = razjarena svjetlost) Erebov je i Niktin sin (sin Tame i Noći); bio je lađar u Hadu, tj. preuzimao je preminule na obali rijeke Aheront.

## Mitologija

Haron je prevozio mrtve duše na drugu stranu rijeke Aheront ako su imali novčić (*obolus*) da plate njegovu vožnju, tako da su pokojnici u Grčkoj bili sahranjivani s novčićem pod jezikom. Neki izvori kažu da su sahranjivani i sa dva novčića - jedan na svakome kapku.

Nijednu dušu nikad nije preveo u drugome smjeru, a iznimke bjehu Perzefona, Orfej i Psiha.

## Djela iste tematike

* Vergilije: **[[Eneida]]**
U šestoj knjizi Vergilijeve Eneide, Sibila je pratila Eneju do zlatne grane koja je bila potrebna da bi se prešla rijeka. Osim Eneje, isti je put imao i Orfej koji se vratio živ. Vergilije također u Eneidi govori da je prevozio mrtve preko rijeke Stiks, ali ostali izvori tvrde da je rijeka bila Aheront (Dante u *Paklu*, dijelu *Božanstvene komedije*) i Pauzanije.

* Aristofan: **[[Žabe]]**
Aristofan ga u ovoj komediji opisuje kao mršavog starčića koji je vrijeđao ljude na temelju fizičkog izgleda.

## Vanjske veze

* Haron u klasičnoj literaturi i umjetnosti