Verona

**Verona** je glavni grad talijanske provincije Verona u regiji Veneto od 252 520 stanovnika , po broju stanovnika je drugi po veličini grad u Venetu.

Verona je još od srednjeg vijeka sjedište istoimene dijeceze, ali je danas najpoznatija kao grad tragičnih ljubavnika Romea i Julije.

Verona je zbog svog historijskog centra, uvrštena 2000. na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Evropi

## Geografija
Grad leži u Dolini Poa i po obroncima masiva Lessini, nedaleko od jezera Garda, napola okružen rijekom Adige, 105&nbsp;km zapadno od Venecije.
## Historija
Grad je osnovalo neko od antičkih Italskih plemena, možda Eugani ili Reti, kasnije su ga zauzeli galski Cenomani. Rimljani su ga zauzeli i 89. pne. pretvorili u svoju koloniju. Za njihove vladavine grad je rapidno uznapredovao, jer je bio raskrsnica puteva između Apeninskog poluotoka i Sjeverne Evrope. U ta sretna vremena rodio se u Veroni i pjesnik Katul. Grad je 489. zauzeo ostrogotski kralj Teodorik i podigao svoj zamak na obali rijeke Adige, na istom mjestu gdje se danas nalazi kaštel San Pietro. Verona je zadržala svoj značaj i za vladavine langobardskih kraljeva, Karlo Veliki zauzeo je grad 774. pa je bila rezidencija njegova sina Pipina i Berengara od Toursa.

Verona je postala samostalna komuna početkom 12. vijeka, ali je trpila zbog ranih borbi između Gvelfa (papinska partija) i Gibelina (carska partija), na kraju se grad oprijedijelio za Gvelfe. Jedno vrijeme gradom je vladao tiranin Ezzelino da Romano (1226. - 1259.) Grad je ušao u mirnije vode kad je 1260. podesta postao Mastino della Scala, nakon tog je gradom vladala porodica della Scala i grad je prosperirao. Za vrijeme vladavine Bartolomea della Scala, zbila se drama Romea i Julije. Verona je 1387. podpala pod vlast milanskih Viscontija (Gian Galeazzo Visconti) a nakon 1405. pod Veneciju, pod čijom je vlašću ostala sve do 1797. kad ju je Napoleon Bonaparte ustupio nakon Mira u Campo Formiju Habsburškoj Austriji (osim perioda kad ju je okupirao car Maksimilijan I. 1509.- 1517.)

Posljednji kongres velike antinapoleonske alianse Rusija, Prusija, Austrija i Velika Britanija održan je u Veroni 1822. Verona je 1866. postala dio Kraljevine Italije. Grad je pretrpio teška razaranja za vrijeme Drugog svjetskog rata od savezničkog bombardiranja, ali je danas potpuno obnovljen.

## Znamenitosti

Verona je jedan od najbogatijih gradova Sjeverne Italije sa ostatcima rimske arhitekture. Najpoznatiji objekt iz tog vremena je Veronska arena, treći po veličini očuvani rimski amfiteatar, koji se i danas koristi za operne spektakle. Iz 1. vijeka je također rimski teatar, koji se nalazi do arheološkog muzeja i dvoja gradska vrata. Slavoluk Arco dei Gavi (restauriran 1932.) podignut je u 1. vijeku.

U muzeju *Lapidario Maffeiano* iz 1714. čuvaju se grčke i rimske starine. Verona je poznata i po svojoj bogatoj i specifičnoj romaničkoj i gotičkoj arhitekturi od ružičaste cigle. Veronu su gradila (pored ostalih) i dva velika renesansna arhitekta Giovanni Giocondo i Michele Sanmicheli. Verona je i grad lijepih crkava, prva od njih je romanička *San Zeno Maggiore* (izvorno iz 5. vijeka, obnovljena 1117. - 1227.), sa fasadom od cigle i mramora, i lijepim mramornim trijemom, u kojoj se nalazi mantenjin triptih iz 14. vijeka, pored nje tu je i gotička *Santa Anastasia*, čija je gradnja započela 1290., a dovršena je 1422.- 1481. Vrijedna je i romaničko-gotička katedrala (obnovljena u 15. vijeku) u kojoj se nalazi Tizianova oltarna slika *Uzačašće Marijino* iz 16. vijeka i jedna od najstarijih evropskih biblioteka. Također se ističe i crkva *San Fermo Maggiore*, koja se sastoji od dvije građevine iz 11. vijeka, gornja je obnovljena nakon 1313., *SS. Nazzaro i Celso*, obnovljena 1464. - 1483. i *San Giorgio in Braida*, započeta 1477, a posvećena 1536, nju je dijelom gradio Sanmicheli.

Poznate svjetovne građevine su *Castelvecchio* (danas Muzej grada Verone), koji je podigao Cangrande II 1354, *Loggia del Consiglio* (1493.), koja se pripisuje Giovanniju Giocondu.

## Privreda
Verona je veliko raskršće željezničkih i cestovnih pravaca iz Sjeverne Italije za Centralnu Evropu. Grad ima dva aerodroma Boscomantico i Villafranca. Verona je snažan industrijski grad, poznat po internacionalnim sajmovima poljoprivrede i konja, osnovanim još 1898.

Verona je svjetski poznata po vinima iz njene okolice Amarone, Bardolino, Valpolicella, Soave i Recioto.

## Gradovi prijatelji
 

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada  
* ''Verona'' na portalu Encyclopædia Britannica