1. jula

Dani - Godine
prethodni dan - sledeći dan

----

**1. jul/juli/srpanj** (**1. 7.**) je 182. dan godine po gregorijanskom kalendaru (183. u prijestupnoj godini).
Do kraja godine ima još 183 dana.

## Događaji
* 69. – trupe u Egiptu proglasile Vespazijana devetim Rimskim carem.
* 552. – Bitka kod Tagine u kojoj bizantska vojska pod Narzesom nanosi odlučujući poraz ostrogotskom kralju Totili, koji je pri tome poginuo.
* 1569. – stvorena je Lublinska unija kojom su se ujedinile Litvanija i Poljska. Deobom Poljske 1795. veći deo Litvanije pripao je Rusiji.
* 1835. – u Pešti je štampan prvi broj „Serbskog narodnog lista“, ilustrovanog književnog nedeljnika Srba u Mađarskoj, koji je pokrenuo publicista i urednik „Letopisa“ Matice srpske Teodor Pavlović. List je s kraćim prekidima izlazio do 1848. 
 
 
* 1867. – Ontario, Kvebek, Nova Škotska i Nju Branzvik proglasile su federalnu uniju Kanada, koja je „Severno američkim zakonom“ britanskog parlamenta dobila status dominiona. 
 

* 1887. – počela je da radi prva astronomsko-meteorološka stanica u Srbiji, koju je u svojoj kući na Vračaru u Beogradu organizovao profesor Velike škole Milan Nedeljković. Godine 1902. on je počeo da izdaje i prvu opštu prognozu vremena. 
 
* 1900. – Prvi let zrakoplovom kojeg je izgradio gof von Zeppelin.
* 1921. – na tajnom sastanku u Šangaju osnovana je Komunistička partija Kine, koja je 1949. preuzela vlast u Kini.
* 1921. – prvi put je primenjena vakcina za zaštitu dece od tuberkuloze (BCG). 
 
* 1942. – nemačke trupe su u Drugom svetskom ratu, posle osmomesečne opsade, zauzele Sevastopolj, najvažniju rusku crnomorsku luku na poluostrvu Krim.
* 1946. – SAD su izvršile probu atomske bombe na atolu Bikini u Pacifiku.
* 1960. – Gana je postala republika, s prvim predsednikom Kvame Nkrumahom. 
 
* 1962. – afrička republika Ruanda i kraljevina Burundi su stekle nezavisnost, nakon što je Generalna skupština UN u februaru ukinula nadzor nad ove dve države. 
  
* 1966. – održan je „Brionski plenum“ Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije, na kojem su iz rukovodstva partije uklonjeni Aleksandar Ranković, potpredsednik SFR Jugoslavije i Svetislav Stefanović, savezni sekretar za unutrašnje poslove, što je značilo i uklanjanje sa državnih funkcija. Kao ličnosti odgovorne za rad Službe državne bezbednosti oni su optuženi za prisluškivanje predsednika SFRJ Josipa Broza Tita i za šovinističku politiku prema Albancima na Kosovu. 

* 1989. – Počео je sa radom RTS 3.
* 1991. – na sastanku u Pragu lideri istočnoevropskih zemalja ukinuli su vojni savez Varšavski pakt, osnovan 1955.
* 1994. – vođa Palestinske oslobodilačke organizacije Jaser Arafat vratio se u Palestinu, nakon 27-godišnjeg izbeglištva. 
 
* 1997. – Hong Kong je, nakon što je 150 godina bio pod engleskom upravom ponovo vraćen pod kinesku jurisdikciju, kao njen specijalni administrativni region. 

* 2000. – nakon sastanka šefova država u Pjongjangu (13-juna) predstavnici dve Koreje potpisali su sporazum o spajanju porodica, koje su zbog rata bile razdvojene skoro pola veka.
* 2000. – pušten je u saobraćaj najduži most na svetu koji je povezao Švedsku i Dansku. 

* 2001. – u Acehu u Indoneziji, pronađeno je 27 izmasakriranih tela. Tokom separatističkog rata pobunjenika, članova Pokreta za oslobođenje Aceha, u tom mestu je od sredine sedamdesetih ubijeno preko 870 ljudi.
* 2002. – u Hagu je formalno označen početak rada Stalnog međunarodnog suda za ratne zločine, koji osporavaju SAD. Taj sud je osnovan 17. 7. 1998. u Rimu i do početka rada Rimski statut je ratifikovalo 86 država, uključujući i SRJ.
* 2003. – SAD su ukinule vojnu pomoć za oko 50 zemalja, uključujući i Srbiju i Crnu Goru. Te zemlje nisu do određenog roka, sa Vašingtonom potpisale bilateralni sporazum o neizručivanju američkih državljana Međunarodnom krivičnom sudu u Hagu.
* 2002. – 72 osobe poginule su u sudaru putničkog i teretnog aviona iznad južne Njemačke.
* 2004. – NASA-ina svemirska letjelica Cassini ušla je u Saturnovu orbitu nakon sedmogodišnjeg putovanja.
 
.

## Rođenja
* 1481. – Christian II, danski kralj. 
* 1506. – Ludovik II. (Ludovik II. Jagelović), ugarsko-hrvatski i češki kralj (u. 1526.). 

* 1534. – Friedrich II, danski i norveški kralj 1559 - 1588.
* 1646. – Gottfried Leibniz, njemački filozof, matematičar, fizičar i diplomat (u. 1716.).
* 1725. – Jean-Baptiste-Donatien de Vimeur de Rochambeau, francuski vojskovođa (u. 1807.).
* 1780. – Carl von Clausewitz, pruski general, vojni teoretičar i povjesničar koji se smatra jednim od najuticajnijih vojnih mislilaca (u. 1831.).
* 1804. – George Sand, francuska književnica (u. 1876.).

* 1872. – Louis Blériot, francuski inženjer i pilot (u. 1936.).
* 1877. – Benjamin Oliver Davis, Sr., prvi afro-američki general u američkoj vojsci (u. 1970.).

* 1894. – Isak Babel, ruski književnik (u. 1940.).
* 1899. – Charles Laughton, engleski glumac, reditelj, scenarista i producent.
* 1902. – Vilijam Vajler, američki filmski režiser (u. 1981.). 

 
* 1916. – Olivia de Havilland, britanska glumica. 

* 1925. – Franca Magnani, talijanska novinarka.
* 1934. – Sydney Pollack, američki glumac i režiser.
* 1935. – Oliver Mlakar, hrvatski TV-voditelj.
* 1946. – Slobodan Santrač, bivši nogometaš i izbornik reprezentacije Jugoslavije, najbolji strijelac u istoriji jugoslovenskog nogometa.
* 1953. – Jadranka Kosor, hrvatska političarka i novinarka.
* 1961. – Karl Luis, američki atletičar.

* 1961. – Diana Spencer, britanska princeza Diana, princeza od Walesa (Lady Di).
* 1967. – Pamela Anderson, kanadska glumica.
* 1967. – Branko Zorko, hrvatski atletičar.
* 1970. – Tatjana Matejaš Cameron poznata kao Tajči, jugoslavenska i hrvatska pjevačica, jedna od većih pop zvijezda ranih 1990-ih godina, a prema Zrinku Tutiću poslijednja velika zvijezda SFR Jugoslavije.
* 1974. – Petar Krpan, bivši hrvatski nogometaš. 
* 1976. – Patrick Kluivert, umirovljeni nizozemski nogometaš i reprezentativac. 
 
* 1976. – Ruud van Nistelrooij (Ruud van Nistelrooy), umirovljeni nizozemski nogometaš.

* 1977. – Liv Tyler, američka glumica.
* 1984. – Bracey Wright, američki košarkaš. 
* 1985. – Taylor Rochestie, američko-crnogorski košarkaš.

.

## Smrti
* 552. – Totila, ostrogotski kralj.
* 1839. – Mahmud II., turski sultan, poslednji vladar iz dinastije Osmana Osvajača.
* 1860. – Čarls Gudjer, američki industrijalac.
* 1876. – Mihail Bakunjin, ruski revolucionar anarhista (r. 1814.). 

* 1884. – Allan Pinkerton, američki detektiv škotskog porekla (r. 1819.). 

* 1896. – Herijet Elizabet Bičer Stou, američka književnica.
* 1928. – Vjekoslav Klaić, hrvatski povjesničar i pisac (r. 1849.).
* 1957. – Drago Gervais, hrvatski književnik (r. 1904.).
* 1962. – Alan L. Hart, američki lekar i pisac.
* 1971. – William Lawrence Bragg, engleski fizičar.
* 1974. – Huan Domingo Peron, argentinski general i političar.
* 1976. – Anneliese Michel, žrtva egzorcizma.
* 1979. – Vsevolod Bobrov, bivši ruski i sovjetski nogometaš i hokejaš (r. 1922).
* 1983. – Buckminster Fuller, američki arhitekt, dizajner, filozof i pisac.
* 1999. – Joshua Nkomo - južnorodezijski političar.
* 2004. – Marlon Brando, američki glumac (r. 1924.). 

* 2009. – Karl Malden, američki glumac. 
* 2014. – Aleksandar Hrnjaković, srpski glumac (* 1942.). 

* 2016. – Yves Bonnefoy, francuski poezista (r. 1923.).
.

## Praznici i dani sećanja
*
.
----
*Vidi takođe*: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar