open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Simon de Crépy

**Simon de Crépy** (Crépy-en-Valois, 1048. - Rim, 30. septembar 1082.) bio je grof, koji se odrekao svjetovnog bogatstva i život posvetio Bogu kao redovnik.

## Biografija
Kako je bio rođak žene Williama Osvajača (1035.-1087.) Matilde od Flandrije, nakon majčine smrti odgajan je na Williamovom dvoru.

Kad mu je otac Raoul umro 1072., postao je vlasnik velikih feuda na području Amiensa, Bar-sur-Aubea, Crépya i Vexina. 
Njegovu mladost želio je iskoristiti Francuski kralj Philippe I (1060.-1108.), da se dočepa domena svog vazala, ali se Simon odbranio uz pomoć Williama Osvajača. Kasnije je postao vjerni saveznik Williama u njegovoj borbi protiv Philippea I, ali je 
iznad svega postao veliki vjernik.

Prema legendi nagovarao je svoju vjerenicu, jednu od kćeri grofa Auvergnea, da zajedno sa njim pobjegne i zaredi se, ali mu to nije uspjelo.
Zna se da mu je William ponudio ruku svoje kćeri Adelr od Normandije.

Kako nije imao hrabrosti da direktno pred Williamom odbije njegovu ponudu, zaputio se u [Rim [1077. pod izgovorom da želi vidjeti dali je to u skladu sa kanonskim pravom jer mu je ona daljnja rođakinja.
Na putu se zaustavio u opatiji sv. Klaudija u Masivu Jura gdje se zaredio.

Iako se time definitivno oprostio od braka i svjetovnog života, nije raskinuo veze sa rodbinom i prijateljima koji bi ga zamolili za usluge.
Pomogao je Hugu od Clunyja kod Francuskog kralja da vrati oduzete domene Opatije Cluny, bio je posrednik u sporu Williama Osvajača sa sinovima, pomogao je i papi Grguru VII u Borbi za investituru i kod pregovora sa normanskim kraljem Robertom Guiscardom koji su usješno završeni 1080. u Aquinu. 
Zbog tog je papa zamolio Simona da ostane u Rimu kao njegov savjetnik.

Simon je umro u Rimu -1082, nakon što je primio posljednje sakramente od samog pape Grgura VII. Pokopan je u Bazilici svetog Petra, sa epitafom koji je sastavio Odo iz Chàtillona (kasniji papa Urban II., 1088.-1099.), posmrtni ostaci su kasnije preneseni u Opatiju sv. Klaudija.

## Izvori

## Vanjske veze
* ''San Simone di Crepy'' (na portalu Santo del Giorno)
Moutier

**Moutier** je grad i općina od 7,262 stanovnika na sjeverozapadu Švicarske u Kantonu Bern.

## Geografija

Moutier leži u Masivu Jura u kotili rijeke Birs, udaljen 60 km jugozapadno od Basela.

## Historija

Moutier je nastao polovicom 7. vijeka na ledini koju su iskrčili redovnici pristigli iz Opatije Luxeuil Randoald i Germain.
Oni su došli osnovati benediktinsku Opatiju Moutier-Grandval uz koju je dobar dio rane historije toga mjesta usko vezan.
Redovnici su podigli i prvu crkvu u mjestu.

Kako je Opatija Moutier-Grandval pripadala Kneževini-biskupiji Basel Moutier je dugo ostao feudalno selo.

Izgradnja željezničke pruge Basel-Ženeva u 19. vijeku, potakla je razvoj industrije.

Moutier je postao poznat po izradi satova kad je 1849. osnovana tvornica *Société Industrielle de Moutier-Grandval*, a nakon nje 1904. i *Swiza*.
Nicolas Junker je 1890. proizveo prve Tokarilice sa kliznom glavom. Nešto kasnije je André Bechler zajedno sa s Josephom Pétermannom 1904. 
osnovao tvornicu alatnih mašina Bechler et Cie iz koje je nastala današnja firma Tornos.

Veliki poslodavac je i tvornica stakla osnovana 1842.

Moutier je tek 1950. godine dobio gradska prava.

## Pobratimski gradovi

*  Buhinyuza, Burundi
*  Chiril, Rumunjska
*  Cojoci, Rumunjska
*  Satu Lung, Rumunjska

## Reference

## Vanjske veze

*''Bonjour et bienvenue à Moutier'' (službene stranice)
Opatija Moutier-Grandval

**Opatija Moutier-Grandval** (francuski: *Abbaye de Moutier-Grandval*, njemački: *Münster-Granfelden*) bila je benediktinska opatija u švicarskim Jurama pored današnjeg Moutiera.

## Historija

Opatiju Moutier-Grandval osnovao je sredinom 7. vijeka opat Valbert (Waldebertus) iz Opatije Luxeuil. Njenog prvog opata Germaina od Trêvesa negdje oko 675. kod Delémonta, ubili su ljudi alzaških grofova. Odtad je potpao pod njihovu vlast, sve do 968. kad je preoteo burgundski kralj 
Rudolf III. 

Želeći ojačati položaj Kneževine-biskupije Basel - Rudolf III je 999. darovao tu opatiju knezu biskupu Adalberonu II.

Kako se nalazila između obronaka Masiva Jura i doline Rajne, Opatija Moutier-Grandval kontrolirala je važan prijevoj Pierre-Pertuis, koji je povezivao Alzas sa Apeninskim poluotokom. Na taj je način Kneževina-biskupija Basel izrasla u moćnog saveznika careva Svetog Rimskog Carstva. 

Zlatna vremena te opatije bila su između 11-13. vijeka, kad je izgrađena većina građevina.

Od 1528. i dolaska reformacije, počelo je osipanje opatije, jer je većina redovnika pobjegla u Delémont. 
Dolaskom francuske revolucionarne vojske 1792. okončan je život opatije i Kneževine-biskupije Basel, odtad su i građevine postepeno nestale.
## Svjetska baština
Opatija Opatija Moutier-Grandval svoj današnji izgled najvećim dijelom dobila je gradnjom tokom 18. stoljeća. To je arhitektonska cjelina koja se sastoji od različitih zgrada grupisanih oko glavnog trga opatije. Na zapadu je stara abatska crkva (sadašnja katedrala), okružena sa dvije kule i antičkim klaustarom, u kojem se danas nalazi abatska biblioteka. Na istočnoj strani nalazi sadašnje sjedište kantonalnih vlasti. Sjeverni dio trga čine građevine iz 19. stoljeća. Godine 1983. uvrštena je na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Europi.

## Izvori

## Vanjske veze
* ''La donation de l'abbaye de Moutier-Grandval à l'évéché de Bâle''
Birs

**Birs** francuski: *Birse*) je rijeka na sjeveru Švicarske duga 75 km, lijeva pritoka Rajne.

## Hidrologija

Birs izvire u Masivu Jura na nadmorskoj visini od 762 m u podnožju planinskog prijevoja Pierre-Pertuis. 
Od tamo teče prema sjeverozapadu preko sela u Juri, protiče kroz kanjon Court i dotiče do grada Moutiera, gdje prima pritoku Raus. 
Odmah nakon tog protiče kroz kanjon Moutier i dotiče do sela Roches. Nešto dalje utiče u Kanton Jura, gdje teče kroz više kanjona do Delémonta, gdje prima pritoke Scheulte i Sorne.

Nakon Delémonta, protiče kroz još jedan kanjon i nakratko formira granicu kantona između Basel-Landschafta i Solothurna. 
Protiče preko doline kod Laufena i dotiče do baselske aglomeracije gdje ponovno formira granicu između Solothurna i Basel-Landschafta. Protiče pored baselskog stadiona i dotiče do ušća u Rajnu na nadmorskoj visini od 246 m

Porječje rijeke prostire se na površini od 887 km², po Švicarskim kantonima Bern, Jura Basel-Landschaft, Solothurn i Basel-Stadt. Prosječni protok je 6.3 m³/s.

## Historija

Rijeka je za srednjeg vijeka korištena za splavarenje drva, pogon mlinova, pilana, kovačnica i staklana. 
Korekcijama u 19. vijeku spriječene su ranije česte poplave. 
Nakon izgradnje željezničke pruge Basel-Biel/Bienne- 1876., ubrzan je razvoj industrije.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Birs''
Internacionalni aerodrom O'Hare

**Internacionalni aerodrom O'Hare** (engleski: *O'Hare International Airport*) (IATA: **ORD**, ICAO: **KORD**) zvan samo **O'Hare** je glavni aerodrom američkog grada Chicaga u Illinoisu.

O'Hare je udaljen od centra Chicaga oko 29 km sjeverozapadno, kod Bensenvilla

## Karakteristike
Prostire se na površini od 2,830 hektara, i ima čak 4 terminala sa 180 izlaza, što ga čini 3/4 na svijetu sa 180 izlaza i 8 pista.

O'Hare je pravi grad sa vlastitom željeznicom koja razvozi putnike do terminala. U njemu radi 50,000 ljudi, što na samom aerodromu, što u hotelu, pošti, dućanima i 60 restorana.

Donedavno je bio drugi aerodrom na svijetu po putničkom prometu, sa  77 miliona putnika godišnje.
## Historija
Osnovan početkom 1940-ih aerodrom je započeo svoj život kao probna pista Douglas Aircraft Company.  
Nakon tog je 1945. prezvan u Aerodrom *Orchard Field* (zato ima IATA kod - **ORD**), da bi 1949. bio nazvan po slavnom pilotu Američke mornarice Edwardu O'Hari nosiocu Medalje časti.

Početkom 1950-ih postalo je jasno da je dotadašnji čikaški aerodrom *Midway* premali i započeo je razvoj O'Hare. 
Prvi komercijalni letovi započeli su 1955., zatim je 1958. izgrađen prvi veliki terminal. Nakon velikog proširenja 1962., velik dio Avio-kompanija preselio se sa Midwaya na O'Haru, pa je već na startu opsluživao oko 10 miliona putnika i postao najprometniji na svijetu.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Welcome to O'Hare International Airport''
Spomenik palim borcima Bogomolje

**Spomenik palim borcima Bogomolje** je je monumentalni spomenik palim borcima i žrtvama fašističkog terora u selu Bogomolje, na istoku otoka Hvara, rad poznatog slikara i kipara Joke Kneževića.

Spomenik od bijelog i crnog kamena nalazi se na istočnoj strani trga u centru sela. Podignut je na kamenoj bazi i to u obliku dva kamena bloka položena pod kutom od devedeset stupnjeva, od kojih je onaj sjeverniji položen uspravno, podsjećajući na obelisk, dok je istočni položen vodoravno. Sam način postavljanja ova dva bloka može asocirati na stojećeg i na palog borca. Između blokova nalazi se crna kamena ploča grobnice.

Na vodoravno položenom bloku nalazi se urezani reljef s prikazom partizanskih boraca u brodu. Uspravni kameni blok na širim stranama (sjeverna i južna) nosi urezane prikaze partizana u borbi i ranjenika u bolnici. Scene vjerojatno prdstavljaju amalgam autorovih vlastitih iskustava kao partizanskog borca (veristički i opori detalji) i klastične motivike soc-realizma. Na užoj (zapadnoj) strani bloka su urezana imena 20 palih boraca kojima je spomenik i posvećen.
Reljefni prikazi su izrazito jednostavni i ostavlaju dojam u kamen urezanih crteža.

Na samoj bazi spomenika, nalazi se natpis u jednom redu: *„Vaše srce kuca u srcu zemlje ove za koju ste dali živote i snove.“*

Spomenik, svečano otvoren u ljeto 1969., sam autor je u svojim memoarima opisao riječima: *„U Bogomolju sam također napravio spomenik palim borcima, arhitektonskog žanra. Tu je obelisk s tri kamene plohe na kojima su ugravirani motivi iz [[NOB]]-a. To je spomenik arhitektonsko-kiparski, pa čak i slikarski, jer je rađen crnim i bijelim kamenom.“*

Ovaj spomenik valja promatrati u kontekstu desetak metara dugog urezanog reljefa slične tematike, kojeg je autor, također u bijelom kamenu izradio 1965. za tadašnju Vojnu bolnicu u Splitu (danas bolnica Križine). Spomenik u Bogomolju je od njega kasniji, ali likovno i zamjetno kvalitetniji.

## Galerija


File:Bogomolje, island of Hvar 20210724 02.jpg
File:Bogomolje,_island_of_Hvar_20210724_03.jpg
File:Bogomolje,_island_of_Hvar_20210724_06.jpg
File:Bogomolje,_island_of_Hvar_20210724_07.jpg
File:Bogomolje, island of Hvar 20210724 05.jpg


## Vanjske veze
*Spomenik Bogomolje na TopoHvar
*Spomenik Bogomolje na Spomenici NOB-a
*Spomenik Bogomolje na Spomenici Wiki
*Spomen ploča zahvale za podizanje spomenika

## Literatura i izvori
*Mirjana Kolumbić: Bogomolje – Spomenik palim borcima, Prilozi povijesti otoka Hvara VI, Hvar, 1982., str. 62
*Joko Knežević: Moja sjećanja, Zagreb, 1996., str. 169, 222, 281
Ana Mena

**Ana Mena** (, Estepona, 25. februar 1997.) popularna je španska glumica i pevačica. 

## Diskografija
* Index (2018) 

## Filmografija

 

## Vanjske veze

* Službena stranica  

## Izvori
Parlament Wisconsina, Madison

Zgrada Parlamenta američke savezne države Wisconsin nalazi se u Madisonu. Dovršena 1917. godine kao peta građevina državnog parlamenta u zgradi se danas nalaze sjedišta zakonodavne vlasti (parlament), vrhovni sud države Wisconsin kao i kancelarija guvernera Wisconsina. Zgrada parlamenta najviša je građevina u gradu dok državni zakon istovremeno brani gradnju građevina koje bi bile više od kupole. Izgradnja zgrade parlamenta trajala je od 1906. godine do 1917. godine i koštala je 7,25 miliona američkih dolara. Zgradu je osmislila firma arhitekta *Georga B. Posta & Sons*. Zakon iz 1990. godine ograničio je izgradnju građevina viših od zgrade parlamenta dok je 2001. godine zgrada postala nacionalno zaštićeno kulturno dobro na nivou cijelog SAD-a.

## Galerija

2015 Wisconsin State Capitol Christmas Tree - panoramio (7).jpg|Božićno drvce u zgradi parlamenta, 2015.
Wisconsin State Capitol rotunda in 2018.jpg|Rotunda
Interior view - Wisconsin Supreme Court - DSC03163.JPG|Ustavni sud
Chantell 5-13-2011 034 (5751269189).jpg|Kupola
Parlament Idaha, Boise

Zgrada Parlamenta američke savezne države Idaho nalazi se u Boisu. Dovršena 1912. godine ova neoklasicistička građevina je 1976. godine zaštićena kao federalno kulturno dobro. Na zgradi parlamenta radili su arhitekti John E. Tourtellotte i Charles Hummel. Tourtellotte je bio porijeklom iz savezne države Connecticut ali je karijeru započelo u Massachusettsu, a nastavilo nakon preseljenja u Boise. Hummel je bio njemački imigrant koji se udružio s Tourtellotteom 1901. godine. Konačni trošak izgradnje zgrade iznosio je nešto više od 2 miliona američkih dolara, a finalni radovi dovršeni su 1920. godine. Arhitekti su u izgradnji koristili različite materijale dok je dizajn inspiriran klasičnim primjerima.

## Galerija

Idaho State Capitol, Chamber of the Senate-6573.jpg|Senat (gornji dom)
House of Representatives Chamber, Idaho State Capitol.jpg|Skupština narodnih poslanika (donji dom)
RenovatedIdahoCapitolRotunda5907.jpg|Kupola


## Reference
Parlament Texasa, Austin

Zgrada Parlamenta američke savezne države Texas nalazi se u Austinu. Dovršena 1888. godine ova neorenesansna građevina je 1986. godine zaštićena kao federalno kulturno dobro, a danas se u njoj nalazi zakonodavna vlast Texasa (skupština) i kancelarija guvernera. Podzemni kompleks zgrade parlamenta vrijedan 75 miliona američkih dolara dovršen je 1993. godine. Današnja zgrada treća je građevina u istoriji koja služi kao sjedište texaškog parlamenta od kojih je prva toj svrsi služila prije ulaska Texasa u uniju i u prvom periodu nakon toga. Druga, koja se od 1853. godine nalazila na mjestu današnje zgrade parlamenta, izgorila je u požaru 1881. godine kada su već postojali planovi za izgradnju veće zgrade parlamenta.

## Galerija

Texas State Capitol dome (3484196565).jpg|Kupola
Texas State Capitol, Austin 06.JPG|Skupština narodnih poslanika (donji dom)
Texas State Capitol (8095637156).jpg|Senat (gornji dom)
Texas State Capitol - North Side (3208303879).jpg|Parlament noću


## Reference
Parlament Arkansasa, Little Rock

Zgrada Parlamenta američke savezne države Arkansas nalazi se u Little Rock-u. Neoklasicistička zgrada parlamenta dovršena je 1915. godine. Zgrada parlamenta izgrađena je na mjestu nekadašnje kaznionice, a zatvorenički rad korišten je prilikom izgradnje. Ideju za izgradnju parlamenta poticao je arhitekt George R. Mann koji je 1899. godine iz St. Louisa došao u posjet guverneru Arkansasa Danielu W. Jonesu i predstavio mu još uvijek neizrađeni pobjednički dizajn svoga nacrta zgrade parlamenta Montane. Iste godine Mann je odabran kao arhitekt novog parlamenta od strane sedmeročlanog povjerenstva koje je uključivalo i budućeg guvernera Georgea W. Donagheyja. Donaghey se protivio Mannovom direktnom izboru i zagovarao je nacionalno takmičenje, ali većina povjerenstva glasovala je za Manna. Nakon što je Donaghey izabran za guvernera 1908. godine, prisilio je Manna da napusti projekt nakon čega je odabran Cass Gilbert da završi započeti parlament. Dok je početna planirana cijena izgradnje bila milion američkih dolara, do kraja projekta troškovi su se popeli na 2,2 miliona američkih dolara.

## Galerija

ArkCapitolDome - 31409(66).JPG|Kupola
Arkansas House of Representatives.png|Skupština narodnih poslanika (donji dom)
RIMG0044.jpg|Senat (gornji dom)
Little rock integration protest.tif|Protest protiv rasne integracije škola 1959. godine


## Reference
Tomasee

**Tomasee** (retoromanski: *Lai da Tuma*, *Lag da Toma*) je malo glacijalno jezero na jugu Švicarske u Kantonu Graubünden.

Jezero leži u Lepontinskim Alpama, na sjevernim padinama planine Piz Badus visoke 2,928 metara.

## Karakteristike

Tomasee bolje rečeno *Toma* leži nadmorskoj visini od 2,345 metara, ima površinu od 2,5 hektara, dugo je 350 m, široko 140 m i duboko 10 m.

Vode mu donosi 12 potoka, a otiče rijekom *Rein da Tuma*, koji nešto kasnije postaje *Vorderrhein* (Gornja rajna) koji se smatra službenim izvorom Rajne.

## Reference
 
## Vanjske veze
 
* Toma - Source of the Rhine''
Laufen, Švicarska

**Laufen** (francuski: *Laufon*) je grad i općina na sjeveru Švicarske u kantonu Basel-Landschaft. Prema procjeni iz 2021. grad ima 5.792 stanovnika.

## Geografija
Laufen leži u masivu Jura u dolini rijeke Birs, udaljen 24&nbsp;km jugozapadno od Basela.

## Historija

Laufen je nastao kao alemansko naselje tokom ranog srednjeg vijeka, a ime je dobio po brzacima rijeke Birs (njemački: *lauffen* – „trčati”, „brzati”). Prvi put je dokumentiran 1141. u povelji Svetorimskog cara Konrada III, kojom poklanja feud Laufen (*Courtis Loufen*) biskupima Basela.

Do 13. vijeka niknula su dva naselja *Amt Zwingenn* sa zamkom na desnoj obali Birsa i noviji dobro utvrđeni *Amt Laufen* na lijevoj obali koji je dobio gradska prava 1295.

Tokom Seljačkog ustanka 1525. koji je prijetio slomu feudalizma magistrat Laufena sklopio je savez sa gradom Baselom, raskinuo veze sa Kneževinom-biskupijom Basel i prešao na evangelizam.

Za vrijeme protureformacije Baselski biskup *Jakob Blarer* uspio je 1589. vratiti katolicizam u Laufen i vlast Kneževine-biskupije Basel i Svetog Rimskog Carstva.

U vrijeme Francuske revolucije od 1792. i Laufen je bio dio kratkotrajne Raurakijske Republike, a od 1783. je dio departmana Mont-Terrible Prve Francuske Republike.

Odlukom Bečkog kongresa teritorij bivše Kneževine-biskupije Basel vraćen je Švicarskoj Konfederaciji 1815. pa je otada dio kantona Bern u kom je od 1846. administrativni centar novostvorenog bezirka Laufen.

Izgradnja jurske željezničke pruge 1874/1875. potakla je razvoj industrije. Tad su proradili kamenolomi i cementara.

Nakon formiranja kantona Jura 1979. sa pretežito katoličkim stanovništvom i Laufen je postao dio tog kantona. Referendum proveden 1989. pokazao je da 51,7% stanovnika Laufena željelo da se izdvoji iz tog kantona, tako da je od 1994. dio kantona Basel-Landschaft.

## Znamenitosti
Od znamenitosti Laufen ima fragmente srednjovjekovnih bedema, tri gradska vrata i baroknu vijećnicu iz 1672.

## Pobratimski gradovi
*  Laufen, Njemačka od 2006.

## Reference

## Vanjske veze

* Službeni veb-sajt Grada Laufena
Reichenau, Švicarska

**Reichenau** (retroromanski: *La Punt*) je zaselak općine Tamnis u kojoj živi 1,216 stanovnika.
## Geografija

Reichenau se nalazi na jugoistoku Švicarske u Kantonu Graubünden, na ušću *Vorderrheina* (Gornje) i *Hinterrrheina* (Donje Rajne), koji tu formiraju Rajnu.
Od kantonalnog centra Chura, je udaljen oko desetak km zapadno.

## Historija

Reichenau je ime dobio po istoimenoj benediktinskoj opatiji na Bodenskom jezeru.

Još od srednjeg vijeka pa sve do 1428., bio je feud (zajedno sa Taminsom i Trinom), grofova Werdenberg-Heiligenberg. Nakon tog je bio vlasništvo porodica; Rhäzüns, Schauenstein, Bavier, Vieli i Tscharner.

Prvi carinski most preko *Vorderrheina*, dokumentiran je 1399., ali se pretpostavlja se da je i prije njegove izgradnje ljude prevozila riječna skela.

Tokom 14. vijeka izgrađen je i most preko Rajne, na mjestu gdje je kasnije podignut dvorac.
Još oko 1570. u Reichenau je postojala samo jedna carinarnica, koja je služila i kao gostionica.

Johannes Grubenmann iz Appenzella, sagradio je 1755. novi drveni natkriveni most. 
U vrijeme Francuske revolucije - 1799. trupe Prve Francuske Republike porazile su kod Reichenaua miliciju Stare Švicarske Konfederacije i zapalile most. Ponovno je sagrađen 1819., ali je 1881. izgorio pa zamjenjen željeznim, na isti je način 1889. podignut i most preko *Vorderrheina*.

Željeznička stanica na Raetinskoj pruzi izgrađena je 1896.

## Znamenitosti
Najveća znamenitost mjesta je dvorac iz 17. vijeka, koji se stere iznad ušća *Vorderrheina* i *Hinterrheina*.

U periodu 1793. - 1798. u dvorcu je djelovala prosvjetiteljska škola - *Philanthropinum*. U njoj je jedno vrijeme radio kao učitelj, pod pseudonimom - *Monsieur Chabos*, Louis-Philippe, koji je kasnije postao  francuski kralj.

Danas se dvorac koristi kao vinarija porodice *Tscharner*.

## Reference

## Vanjske veze

*''Reichenau (GR)'' (na portalu Historisches Lexikon der Schweiz)
Reichenau (razvrstavanje)

Rajhnau je ime za više  toponima;
* Reichenau, grad u Njemačkoj saveznoj državi Baden-Württemberg
* Reichenau, otok na Bodenskom jezeru
* Reichenau, selo u Švicarskoj, mjesto gdje počinje Rajna
Parlament Alabame, Montgomery

Zgrada Parlamenta američke savezne države Alabama nalazi se u Montgomeriju. Nasuprot svim drugim državama unije zakonodavna vlast Alabame ne susreće se više u zgradi parlamenta koja služi kao muzej već u Državnoj kući Alabame. Parlament je izgrađen od 1850. do 1851. godine. Zgrada parlamenta je 1861. godine služila je i kao prvi parlament južne Konfederacije u periodu Američkog građanskog rata. Marševi od Selme do Montgomeryja dovršili su 1964. pred zgradom parlamenta.

## Galerija

Former House Chamber, Alabama State Capitol 20160713 2.jpg|
The Alabama State Capitol - The dome interior - 2011.jpg|Kupola


## Reference
Parlament Rhode Islanda, Providence

Zgrada Parlamenta američke savezne države Rhode Island nalazi se u Providencu. Građevina je od 1970. godine zaštićena kao nacionalno kulturno dobro na federalnom nivou. Današnji parlament sedma je zgrada koja služi ovoj svrsi i druga u samom Providencu. Sveobuhvatna restauracija i rekonstrukcija građevine dovršena je u 1990-im godinama.

## Galerija

State House at Sunset - Providence - RI - USA (7097632111).jpg|Kupola
State Reception Room - Rhode Island State House 02.jpg|Interijer
Gallery view of the Rhode Island State House - House Chamber.jpg|Interijer


## Reference
Wijk bij Duurstede

**Wijk bij Duurstede** je grad od 17,520 stanovnika i općina od 23,921 stan. u centru Nizozemske u Provinciji Utrecht.
## Geografija
Wijk bij Duurstede se nalazi u Delti Rajne duž desne obale rukavaca Rajne Nederrijn i Lek, kroz sam grad protiče Kanal Amsterdam-Rajna koji se tu spaja sa Lekom. Od regionalnog centra Utrechta je udaljen 24  km jugoistočno.

Etimologija imena - *Wijk bij Duurstede*, objašnjava se da je *Wijk*, vjerojatno od rimskog vicus (selo) ili germanskog *wik*=zavoj, ulaz, a *bij Duurstede*=kod Duursteda, se vjerojatno odnosi na nekadašnji keltski Dorestad.

## Historija

Za Rimskog Carstva se tu najvjerojatnije nalazio castellum Levefanum i Limes Germanicus (sjeverna granica Rimskog Carstva.

U ranom srednjem vijeku tu se prostiralo jedno od najvažnijih trgovišta u sjeverozapadnoj Evropi - Dorestad. Dugo se vremena mislilo da je Dorestad propao zbog napada Vikinga oko 850. godine. Danas se sve više misli da je propao zbog prirodnih tektonskih porećaja i promjene političkih prilika.
Pretpostavlja se da se korito Rajne malo pomaknulo, pa se luka počela zamuljivati. Propast Dorestada značio je prosperitet za Tiel, Deventer a kasnije i za Utrecht. U Wijku i oko njega pronađeni su brojni artefakti iz tog perioda, koji se mogu vidjeti u Muzeju Dorestad.

Srednjovjekovni Wijk nikao je pored obrambenog tornja izgrađenog 1270. koji je kasnije dograđen u zamak.

Wijk je dobio gradska prava od grofa Gijsbrechta od Abcouda 1300. godine. Vjerojatno su nedugo nakon tog započeli radovi na izgradnji zemljanog bedema i opkopa za obranu grada, pritom su 
za opkop djelomično korištena i stara korita.

Sredinom 14. vijeka grad se proširio u smjeru istoka i vjerojatno je u tom periodu podigao zidane bedeme sa kulama i gradskim vratima
Bedemi i opkopi obnovljeni su oko 1445. godine.

## Privreda i znamenitosti
Wijk je centar poljoprivrednog kraja, od industrije ima cementaru i ciglanu
Najveća znamenitost mjesta je vjetrenjača koju je  17. vijeka, naslikao Jacob van Ruisdael.

## Pobratimski grad
*  Jičín, Češka

## Reference

## Vanjske veze

*''Gemeente Wijk bij Duurstede'' (službene stranice)
Amsterdam-Rajna

**Kanal Amsterdam-Rajna** (nizozemski: **Amsterdam-Rijnkanaal**) je kanal na zapadu Nizozemske dug 72 km, koji ide od 
Amsterdama i Zaljeva IJ do rukavca Rajne Waala kod Tiela.

## Karakteristike i historija gradnje

Amsterdam-Rajna jedan je od najprometnijih kanala na svijetu, jer vodi do Ruhra u Njemačkoj. Širok je od 100-120 metara, dubok 5 - 6 m. 
Kanal se počeo iskapati još 1931., kako bi se zamijenio premali kanal Merwede između Amsterdama i Gorinchema.
Zbog Drugog svjetskog rata i prilika nakon njega, gradnja se odužila do 1952.
Kanal je proširivan 1970-ih i ponovno pušten u promet 1981. Danas ima 4 brodskih prevodnica.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Amsterdam-Rijnkanaal''
Tamnis

**Tamins** (romanš: *Tumein*) je selo i općina od 1,216 stanovnika na jugoistoku Švicarske u Kantonu Graubünden.

## Geografija
Tamins je udaljen oko desetak km zapadno od Chura. Poznat je po zaseoku Reichenau u kom nastaje Rajna.

## Historija

Tamins je bio naseljen još za paleolita, 1960-ih je iskopana nekropola od 63 groba, sa artefaktima iz starijeg željeznog doba.

Prvi put je dokumentiran 1399., ali se malo tog zna o njemu, osim da je često stradao u požarima; 1616., 1631. i 1799. a posljednji put 1905. godine.

Tokom srednjeg vijeka je zajedno sa Trinom i Reichenaom bio feud pod imenom - Trins, koji se od 1616. zvao Reichenau i trajao do 1803. godine. 
Sve do 1459. bio je dio parohije Trin, tad se odvojio i sagradio novu crkvu.

Vojska Prve Francuske Republike spalila je čitavo selo osim crkve - 1799.

Pored nešto izletnika planinara i alpinista koji se penju na Ringelspitz (3,247 (m) i ostale niže planine u okolici, privreda sela se pored ugostiteljstva svodi na stočarstvo, zbog tog dobar dio ljudi putuje na posao u Chur.

## Reference

## Vanjske veze

*''Tamins'' (službene stranice)
Lek (rukavac)

**Lek** je jedan od rukavaca Rajne u Delti Rajne u Nizozemskoj, dug 62 km.

## Hidrologija
On je prirodni nastavak rukavca Nederrijn, koji se odvaja kod grada Wijk bij Duurstede i teče do grada Krimpen aan de Lek, gdje mjenja ime u Nieuwe Maas.

Lek je jedan od najvećih rukavaca rajne, širok od 180 do 350 metara i dubok preko 5 m i stoga je važan plovni put do Rotterdama.

Na svom toku formira granicu između provincija - Utrechta i Gelderland te između Utrechta i Južne Holandije.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Lek''
Stećci u vodama Bilećkog jezera

**Stećci u vodama Bilećkog jezera** su srednjovjekovni nadgrobni spomenici ostali pod vodom Bilećkog jezera nakon izgradnje hidroenergetskog sistema Trebišnjica. 

Bilećko jezero nastalo je izgradnjom brane Grančarevo na rijeci Trebišnjici blizu grada Bileće 1968. godine. 
U cilju zaštite svih spomenika kulture na ugroženom području obrazovana je komisija konzervatora i drugih stručnjaka koja je imala zadatak da utvrdi koji se sve spomenici nalaze na ugroženom području i kakve bi mjere u cilju njihove zaštite trebalo preduzeti.

Jedan od zadataka te komisije odnosio se na srednjovjekovne nadgrobne spomenike-stećke. Za obavljanje toga zadatka obrazovana je ekipa u kojoj su učestvovali: Šefik Bešlagić, Zdravko Kajmaković konzervator Zavoda,  Ranko Rosić fotografski majstor Zavoda, Mato Biško arhitektonski tehničar Zavoda i Ćiro Rajić, fotograf Uprave za zaštitu spomenika kulture iz Mostara. Ekipa je obišla teren u maju 1960. godine, prikupila osnovne podatke o spomenicima i dala prijedlog mjera za zaštitu spomenika.

Podaci o brojnom stanju prije stvaranja jezera. 

## Nova nekropola Bileća
Prema prijedlogu članova navedene ekipe, obavezno je trebalo izmjestiti slijedeće stećke:
* Nekropola u Mistihalju: 8 sanduka veće visine, od toga 6 sa postoljem   
* Nekropola Grobnice kod Kolanjevića: 2 sanduka i 1 sljemenjak  
* Nekropola uz crkvu sv. Đurđa kod Kolanjevića: 1 krstača sa natpisom i 1 ploča sa motivom žene i preslice  
* Nekropola Mostište: 1 sanduk broj sa originalnim ukrasom 
* Nekropola kod izvora Trebišnjice: 2 ploče. 

Tokom realizacije prijedloga o izmještanju stećaka i ostalih kulturnih dobara (Manastir Kosijerevo i Dobrićevo) povećan je ukupan broj i nastala je nova nekropola reprezentativnih uzoraka iz ovog dijela Bosne i Hercegovinesa u kojoj se nalazi 86 stećaka i to 70 ploča, 42 sanduka, 1 sljemenik i 3 krstače i najveća je vještačka nekropola stećaka na Balkanu. Dio reprezentativnih spomenika sa natpisima završio je u Zemaljskom muzeju u Sarajevu i u muzeju u Nikšiću. Po pričanju očevidaca nekoliko stećaka transportovano je u SAD i tom akcijom rukovodio je arheolog Vejn Vučinić, porijeklom iz ovih krajeva. Preko 350 stećaka ostalo je zauvijek pokriveno vodom Bilećkog jezera.

## Reference
Aerodrom Lyon-Saint-Exupéry

**Aerodrom Lyon-Saint-Exupéry** (francuski: *Aéroport de Lyon-Saint-Exupéry*) nekad znan kao *Lyon Satolas Airport* (IATA: **LYS**, ICAO: **LFLL**) je internacionalni aerodrom koji se nalazi u francuskom gradu Colombier-Saugnieu, 24 km istočno od centra Lyona.

Aerodrom je 2019. opslužio ukupno 11,739,000 putnika.

## Historija
Aerodrom je otvoren 1975., kao zamjena za dotadašnji Aerodrom Lyon Bron, koji se nije mogao proširiti, a sve veći broj putničkih aviona zahtjevao je novi.
Sredinom 1990-ih do aeredroma je izgrađena željeznička pruga, za TGV vlakove.

Na prijelazu u Novi milenij aerodrom je službeno nazvan Aerodrom Saint Exupery (LYS), u čast slavnog francuskog pilota i pisca Antoina Saint-Exupéryja.

Putnicima stoje na raspolaganju dva terminala u dva nivoa, koji su spojeni centralnom dvoranom. Udaljenost između tih objekata nije velika pa se do njih može pješice. Terminali su povezani sa velikim parkiralištem besplatnim autobusima, a uskoro će biti povezani brzim tramvajima koji će voziti do centra 
Lyona.
Pored aerodroma nalaze se dva autoputa za Lyon  A432 i N346.

## Reference

## Vanjske veze

*''Lyon Aéroport (službene stranice)''
Gornja dolina srednje Rajne

**Gornja dolina srednje Rajne** (njemački: *Oberes Mittelrheintal*) od Rüdesheima u Hessenu do Koblenza u Rheinland-Pfalzu je krajolik koji je 2002. uvršten na Listu mjesta svjetske baštine u Evropi kao Kulturna baština.

## Karakteristike i historija

To je lokalitet koji se prostire na površini od hektara.

Tu Rajna na svom toku od 65 km, duž kog se nižu zamci, dvorci, vinogradi i šesdeset historijskih gradova, ilustrira dugu historiju ljudske egzistencije u dramatično raznolikom ambijentu.

Najatraktivniji dio je od Bingena odnosno od Bingenskih vrata (*Binger Pforte*) do Bacharacha dug 15 km, u kom se Rajna probija kanjonima kroz Rajnski masiv i tako povezuje široku poplavnu Dolinu Gornje Rajne sa nizinom Donje Rajne.

Najpoznatiji od tih kanjona je Lorelei, širok samo 130 metara, ali dubok 20 m (to je najdublji dio Srednje Rajne). On se proteže do vrata kod Lahnsteina (*Lahnsteiner Pforte*), gdje rijeka utječe u široku dolinu kod Neuwieda.

Kao plovni put Rajna je bila veza između Južne i Sjeverne Evrope još od prahistorije, i tako omogućavala trgovačku i kulturnu razmjenu. Taj proces je rezultirao osnivanjem prvih naselja, zbijenih na malom području, koja su se kasnije spojila i formirala lance sela i gradića.

Više od 1000 godina strma brda sa obje strane korita zasađene su terasastim vinogradima.

Krajolik je isprekidan nizom od nekih 40 zamaka i utvrda podignutih tokom 1000 godina, po brdima i klisurama. Brojni od njih napušteni su još za srednjeg vijeka, a neki su razoreni za ratova u 17. vijeku. Tako da je većina 18. vijek dočekala u ruševinama, ali su i kao takvi očaravali umjetnike 
romantizma.

Ponovni interes za njih doveo je do vala njihove restauracije i rekonstrukcije tokom 19. vijeka.

## Reference

## Vanjske veze

*''Gebietskulisse Welterbe Oberes Mittelrheintal''
Vlade Socijalističke Republike Slovenije

## Sekretari [[Savez komunista Slovenije|komunističke partije]] (KPS)

## Predsjednici

Predsednici Slovenskog narodnooslobodilačkog veća (SNOV; 1944-1946)
* Josip Vidmar (19. februar 1944 - septembar 1945)

**Predsjednici Prezidijuma Narodne skupštine** (1945-1953):
* Josip Vidmar (septembar 1946 - februar 1953)

**Predsednici Narodne skupštine** (1953-1974):
* Miha Marinko (mart 1953 - 1963)
* Ivan Maček (1963 - 1967)
* Sergej Krajger (1967 - 1973)
* Tone Kropušek (1973 - 1974)
* Marijan Brecelj (1974 - maj 1974)

**Predsjednici predsjedništva Socialističke Republike Slovenije**:

## Premijeri
### Predsjednici vlade (1945-1953)
* Boris Kidrič (5. maj 1945 - jun 1946)
* Miha Marinko (jun 1946 - 15. decembar 1953)
### Predsednici Izvršnog veća (1953-1990)
* Boris Krajger (15. decembar 1953 - 25. jun 1962)
* Viktor Avbelj (25. jun 1962 - 1965)
* Janko Smole (1965 - 1967)
* Stane Kavčič (1967 - 27. novembar 1972)
* Andrej Marinc (27. novembar 1972 - april 1978)
* Anton Vratuša (april 1978 - jul 1980)
* Janez Zemljarič (jul 1980 - 23. maj 1984)
* Dušan Šinigoj (23. maj 1984 - 16. maj 1990)
* Alojz Peterle (16. maj 1990 - april 1992)

## Povezano
* Predsjednik Slovenije od 1990.
* Predsednici Vlade Slovenije od 1991.
* Vlada Slovenije od 1991.
Parlament Kentuckyja, Frankfort

Zgrada Parlamenta američke savezne države Kentucky nalazi se u Frankfortu. Zgrada parlamenta dovršena je u periodu od 1905. do 1909. godine, a danas je zaštićena kao kulturno dobro na federalnom nivou.

## Galerija

Kentucky State Capitol - DSC09202.JPG|Interijer
Supreme Court Chamber - Kentucky State Capitol - DSC09183.JPG|Interijer
Kentucky Senate chamber.jpg|Interijer


## Reference
Parlament Pensilvanije, Harrisburg

Zgrada Parlamenta američke savezne države Pennsylvania nalazi se u Harrisburgu. Zgrada parlamenta dovršena je u periodu od 1902. do 1906. godine, a danas je zaštićena kao kulturno dobro na federalnom nivou. Sjedište vlasti ove američke savezne države prvo se nalazilo u Philadelphiji, zatim u Lancasteru da bi u Harrisburg prešla 1812. godine. Današnja zgrada parlamenta treća je zgrada parlamenta u ovome gradu i na njezinu otvaranju bio je prisutan američki predsjednik Theodore Roosevelt.

## Galerija

Flying the LGBT Flag in Honor of Orlando Victims (27579739861).jpg|Podizanje zastave duginih boja u spomen na žrtve napada u Orlandu
PA House chamber 03 2019.jpg|Donji dom
Senate Chamber, Pennsylvania State Capitol Building.jpg|Senat
Pennsylvania Stands With Paris (23102842181).jpg|Parlament u bojama francuske zastave nakon napada u Parizu 2015.


## Reference
Krimpen aan de Lek

**Krimpen aan de Lek** (prevedeno *Krimpen na [[Lek (rukavac)|Leku]]*) je grad od 6,165 stanovnika na jugozapadu Nizozemske u Provinciji Južna Holandija.
## Geografija
Krimpen se nalazi u Delti Rajne, duž desne obale rukavca Rajne - Lek,  udaljen od Rotterdama petnaestak km istočno.

## Historija

U najstarijom poznatom dokumentu iz 1064. spominje se kao *Crempene*, u dokumentu iz 1396. kao *Crimpen*, a 1514. kao *Crimpen upte Lek*.

Krimpen je sve do 1342. bio feud grofova od Lecka, nakon tog do 1402. porodice Wassenaar-Polanen, a od 1403. je domena Dinastije Nassau.

Kao mjesto gdje se ukrštaju Lek, Noord i Nieuwe Maas imao je stratešku važnost. 
Zbog tog ga je za Nizozemske revolucije - 1575. zauzela španjolska vojska, ali su ga već 1576. oslobodili Geuzeni, nakon žestokih borbi duž Leka i poldera.

Njegov položaj na Leku bio je odlučujući za razvoj mjesta. Tokom 18. vijeka brodarska firma *Van Holst* iz Krimpena, bavila se kitolovom, pa su mnogi stanovnici radili na brodovima te firme.
U to vrijeme bio je važan i ribolov u Delti Rajne na losose i jesetre. On je tokom 20. vijeka zamro zbog onečišćenja voda. 
Danas je uz stočarstvo važna brodogradnja i trgovina.

Najveća znamenitost Krimpena je vodotoranj visok 47 metara, podignut 1909.

## Reference

## Vanjske veze

*''Gemeente Krimpen aan de Lek'' (službene stranice)
Nieuwe Maas

**Nieuwe Maas** (prevedeno sa nizozemskog *Nova [[Meuse|Meusa]]*) je jedan od rukavaca Rajne u Delti Rajne u Nizozemskoj, dug 24 km.

## Hidrologija
On je prirodni nastavak Rukavca Lek, i počinje od grada Krimpen aan de Leka a završava kod Vlaardingena, gdje se spaja Oude Maasom i produžava do Sjevernog mora kao Het Scheur.

Nieuwe Maas je širok od 265 do 465 metara i dubok od 16,40 m (za plime) do 5,20 m.
Na svom kratkom toku protiče kroz gusto naseljen metropolski Rotterdam, gdje se nalazi luka Botlek i industrijska predgrađa.

Sve do 1950. godine - Nieuwe Maas je tekao od Botleka preko Briella direktno do Sjevernog mora. 
Zbog zamuljivanja ušća prokopan je kanal Nieuwe Waterweg 1872., pa je staro ušće Maassa pregrađeno 1950. godine.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Nieuwe Maas''
Spijk, Zevenaar

**Spijk** je selo od 530 stanovnika u općini Zevenaar, na istoku Nizozemske u Provinciji Gelderland.
## Geografija
Spijk se nalazi na nizozemsko-njemačkoj granici, duž desne obale Rajne.

## Historija
Selo je prvi put dokumentiano 908. pod imenom Heispich, a 1654. kao Het Spijk.

## Reference

## Vanjske veze

*''Spijk'' (na portalu Zoekplaats)
Oude Maas

**Oude Maas** (prevedeno sa nizozemskog *Stara [[Meuse|Meusa]]*) je jedan od rukavaca u Delti Rajne u Nizozemskoj, dug 37 km.

## Hidrologija
Oude Maas ističe iz Beneden-Merwedea kod Dordrechta i teče preko Spijkenissea do Vlaardingena gdje se ulijeva u Nieuwe Maas.

Širok je od 180 do 340 metara i dubok od 5 m do 15,60 za plime, pa je promet brodova i šlepera velik.

Oude Maas je nekad bio prirodni rukavac i nastavak Meuse -Maasa. Nakon iskapanja kanala Bergse Maas i zatvaranja rukavca Afgedamde Maas - Oude Maas prima jedino vode Rajne (odnosno Waala.

## Historija

Za ranog srednjeg vijeka korito Meuse išlo je današnjim Oude Maasom. Krajem srednjeg vijeka, poplave su prouzročile spajanje Oude Maasa sa Rijekom Merwede, od tad su Oude Maas punili vodom i Meusa -Maas i Rajna. Nakon velike poplave 1421. Merwede je pronašao novi kraći put do mora -današnji Hollandsch Diep. 
Zbog tog je u Oude Maas dotjecalo puno manje slatke vode pa se pretvorio u bočati estuarij.

Nakon hidromelioracije Merwedea, reguliran je ravnomjeran dotok slatke vode iz Maasa i Rajne. Nakon tog je krajem 19. vijeka spoj između Maasa i Rajne zatvoren, da se smanji rizik od poplava, .

## Reference

## Vanjske veze

* ''Oude Maas''
Papa Pio

**Papa Pio** može se odnositi na 12 različitih osoba koji su bili pape Katoličke crkve:
* sveti papa Pio I (pontifikat: 140-154): Pius iz Akvileje
* papa Pio II (pontifikat: 1458-1464), svetovno ime: Enea Silvio Piccolomini
* papa Pio III (pontifikat: od septembra do oktobra 1503), svetovno ime: Francesco Todeschini Piccolomini
* papa Pio IV (pontifikat: 1559-1565), svetovno ime: Giovanni Angelo Medici
* sveti papa Pio V (pontifikat: 1566-1572), svetovno ime: Antonio Michele Ghislieri
* papa Pio VI (pontifikat: 1775-1799), svetovno ime: Giovanni Angelo Braschi
* *[[Sluga Božji|servus Dei]]* papa Pio VII (pontifikat: 1800-1823), svetovno ime: Barnaba Chiaramonti
* papa Pio VIII (pontifikat: 1829-1830, svetovno ime: Francesco Saverio Castiglioni
* *[[Blaženik|beatus]]* papa Pio IX (pontifikat: 1846-1878), svetovno ime: Giovanni Maria Mastai-Ferretti
* sveti papa Pio X (pontifikat: 1903-1914), svetovno ime: Giuseppe Melchiorre Sarto
* papa Pio XI (pontifikat: 1922-1939), svetovno ime: Achille Ratti
* *[[Časni sluga Božji|venerabilis]]* papa Pio XII (pontifikat: 1939-1958), svetovno ime: Eugenio Pacelli
Zevenaar

**Zevenaar** je grad od 23,600 stanovnika i općina od 44,645 stan., na istoku Nizozemske u Provinciji Gelderland.

Općina Zevenaar se pored samog grada sastoji od naselja; Aerdt, Angerlo, Babberich, Giesbeek, Herwen, Lathum, Lobith, Oud-Zevenaar, Pannerden, Spijk i Tolkamer.
## Geografija
Zevenaar se nalazi nedaleko od nizozemsko-njemačke granice, na mjestu gdje Rajna počinje formirati svoju deltu granajući se na Waal i Nederrijn.

## Historija
Za Rimskog carstva tu se nalazio Limes i naselje koje je za srednjeg vijeka toliko naraslo da je 1487. dobilo gradska prava.

Zevenaar je danas poznat kao jedan od lokaliteta Donjogermanskog limesa koji je 2021. uvršten na Unesco-vu Listu mjesta svjetske baštine u Evropi.

Još 1938. iskopan je nadgrobni spomenik Marcusa Malliusa, iz njega se saznalo da se na terenu Zevenaara nalazila Druzova brana na Rajni i kastrum *Carvium*.

Kasnijim iskapanjima pronađeni su brojni drugi rimski artefakti, a 2022. i ostatci rimskog hrama.

## Reference

## Vanjske veze

*''Zevenaar'' (službene stranice)
Brielle

**Brielle** ili **Den Briell** je grad od 12,885 stanovnika i općina od 17,704 stan. na jugozapadu Nizozemske u Provinciji Južna Holandija.
## Geografija
Brielle se prostire na Otoku Voorne-Putten, pored ušća Nieuwe Maasa u Sjeverno more,  udaljen tridesetak km od centra Rotterdama

## Historija

Brielle je nikao u srednjem vijeku kao utvrda i rezidencija grofova od Voorna, od kojih je dobio gradska prava 1330.  
Zlatni period toga grada bio je 15. vijeka. U to vrijeme njegov smještaj na ušću Maasa, donio mu je ugled dobre pretovarne luke za brodove na putu za Zeeland, Rotterdam ili Dordrecht. 
Brodovi iz Briella plovili su do Islanda, Skandinavije, Rusije, Poljske, Sjeverne Afrike i Bliskog istoka. 
Brielle je sklopao sporazume sa hanzeatskim gradovima, pomorci iz Briella su čak po Švedskoj imali vlastite trgovačke kolonije.

Iz tog vremena datira i izgradnja gotičke crkve Grote (Sint-Catharijnekerk) koja je veličinom trebala parirati crkvi Sint Jan u 's-Hertogenboschu. Gradnja se odužila i ispala je skromnija zbog ekonomske krize u koju je zapao grad tokom 16. i 17. vijeka.

Najslavnija epizoda u historiji tog grada desila se za Nizozemske revolucije, kad su ga 1. aprila 1572. u drskoj akciji zauzeli Geuzeni. Tako je postao prvi 
grad u Holandiji oslobođen od španjolske vlasti.

Nakon što su Geuzeni prilično lako zauzeli Brielle, počela je izgradnja moderne utvrde umjesto srednjovjekovnih bedema, ona se otegla do 1713.
Od tad se na utvrdi malo tog promijenilo, tako da je ona jedna od najbolje očuvanih u Nizozemskoj.

Kada je Maas odnosno njegovo ušće De Gote pregrađen, počela je stagnacija grada. 
Pored tog što je bio utvrda, grad je bio važan za okolicu kao trgovište, a kasnije i kao obrazovni centar.
Tokom 20. vijeka, Brielle se našao opasno blizu industrijskim i lučkim pogonima Rotterdama, a i pomorstvo je zamrlo.
Danas se okrenuo turizmu i uslužnom sektoru.

## Pobratimski grad

*  Havlíčkův Brod, Češka od 1985.

## Reference

## Vanjske veze

*''Gemeente Brielle'' (službene stranice)
Pierre-Pertuis

**Pierre-Pertuis** (francuski i njemački: *Col de Pierre Pertuis*) je planinski prijevoj u Masivu Jura, na zapadu Švicarske u Kantonu Bern.
## Karakteristike i historija

Prijevoj se nalazi južno od Tavannesa na nadmorskoj visini od 815 metara, i povezuje kotline rijeka Birs i Suze, odnosno Tavannes i Sonceboz.

Prijevoj je dobio ime po latinskoj sintagmi *petra pertusa*=probušena stijena.
Zbog nedostatka alternativa, kontinuirano se koristio od rimskih vremena sve do 1997. kad je izbušen tunel na Transjuranskom autoputu A16.

Za rimskih vremena preko tog prijevoja prolazio je put od Aventicuma do Auguste Raurice. On je izgrađen u drugoj polovici 1. vijeka, za 
što postoji dokaz na plaketi sa natpisom na tunelu u stijeni. Na njemu je napisano da je graditelj bio *Marcus Dunius Paternus*.

Za srednjeg vijeka je prvi put dokumentiran 1179. kao granica između biskupija Lausanne i Basel, to je potrajalo sve do reformacije. Cesta od Basela do Basel i Biela preko prijevoja izgrađena je 1752.

U vrijeme Francuske revolucije od 1797. je dio Prve Francuske Republike kao i ostali jug Kneževine-biskupije Basel. 
Nakon što je taj kraj 1815. pripao Kantonu Bern, proširena je cesta, a 1874. je probušen i željeznički tunel.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Pierre Pertuis''
Tanel Padar

**Tanel Padar** (Uhtna, 27. listopada 1980.), estonski pjevač i tekstopisac. Padar se pojavio na sceni 1999. godine kada je pobijedio na natjecanju *[[Kaks takti ette]]*, estonskom natjecanju za mlade pjevače. Godinu dana kasnije nastupio je kao back vokal za Ines, svoju tadašnju djevojku, na Eurosongu 2000. godine, samo da bi već sljedeće godine i sam nastupio na Eurosongu u Kopenhagenu s pjesmom "Everybody", koju je izvao zajedno s Daveom Bentonom i 2XL-om. Padar je senzacionalno pobijedio na Eurosongu, što je bila prva i zasad jedina estonska pobjeda na tom natjecanju. Dvije godine kasnije osnovao je rock bend The Sun, s kojim je nastupao do 2017. godine, nakon čega se bend raspao, a Padar je započeo solo karijeru. 

Od 2003. do 2007. bio je u braku s Katarinom Kaldom, a od 2018. godine zaručen je s Lauren Villmann, s kojom ima dvije kćeri - Lindu i Lunu. Njegova starija sestra je poznata estonska pjevačica Gerli Padar. 

## Vanjske veze

*
*
Gerli Padar

**Gerli Padar** (Haljalas, 6. studenog 1979.), estonska pjevačica koja je predstavljala Estoniju u polufinalu Eurovizije 2007. godine s pjesmom "Partners in Crime". Nije prošla u finale natjecanja. Sestra je Tanela Padara, koji je nastupao na Euroviziji 2001. godine za Estoniju i pobijedio.

## Linkovi
*Riječi pjesme "Partners in crime" na stranici diggiloo.net
*Nastup s Eurovizije, s youtube.com
Dave Benton

**Dave Benton**, rođen kao **Efrén Eugene Benita** (Oranjestad, 31. siječnja 1951.), arubanski pop glazbenik koji živi i djeluje u Estoniji. Godine 2001., Benton je zajedno s Tanelom Padarom i grupom 2XL pobijedio na Eurosongu s pjesmom "Everybody". Benton je ušao u historiju kao prvi crnac koji je osvojio Eurosong, a s 50 godina i 101 danom, bio je tada najstariji pobjednik Eurosonga u historiji. 

Benton je rođen na Arubi, gdje se inicijalno i školovao. Oženio se vrlo rano i s prvom je suprugom imao kćerku, ali se već u 20-ima razveo i otišao u Sjedinjene Države, gdje je kao bubnjar i back vokal radio s izvođačima kao što su The Drifters, Tom Jones, Billy Ocean, José Feliciano i The Platters. Tokom 1980-ih živio je u Nizozemskoj, gdje je na kruzeru upoznao svoju buduću suprugu, Estonku Maris. S Mariso je dobio dvije kćerke, Sissi i Lisu, a obitelj se 1997. godine trajno smjestila u Estoniji. 

U Europi se nastavio baviti glazbom, a najveći uspjeh uslijedio je 2001. godine, kada je pobijedio na Eurosongu. Godine 2010. nastupio je i na estonskoj verziji emisije *[[Ples sa zvijezdama]]*. Iako je tečno govorio engleski, nizozemski, španjolski i papiamento, estonski je naučio tek nakon što je pobijedio za Estoniju na Eurosongu. 

## Vanjske veze

* Dave Benton at Yahoo! Music
* Dave Benton at Estonian Bands Database
* 
* Aruba-born Dave Benton Joins with Tanel Padar for Top 2001 Eurovision Honors, *Caribia Digest*
* Dave Benton: 'I was asked in Estonia and Finland'
* Estonians record previews, Dave Benton is back!, Eurovision TV
Soul Militia

**Soul Militia**, od 1997. do 2002. godine poznati kao **2XL**, estonska je hip-hop grupa koja je međunarodno najpoznatija po tome što je zajedno s Tanelom Padarom i Daveom Bentonom na Eurosongu 2001. godine izvela pjesmu "Everybody", koja je bila pobjednička pjesma te godine. Članovi grupe su Lauri Pihlap (Lowry), Sergei Morgun (Semy) i Kaido Põldma (Craig), dok je Indrek Soom (Ince) napustio projekt 2004. godine. Soom je zajedno s Morgunom osnovao projekt pod imenom 2XL. Soul Militia je 2007. godine sudjelovala na estonskom izboru za pjesmu Eurovizije s pjesmom "My Place". 

## Vanjske veze

* Soul Militia
Parlament Oregona, Salem

Zgrada Parlamenta američke savezne države Oregon nalazi se u Salemu. Art deco zgrada parlamenta dovršena je u periodu od 1936. do 1938. godine prema pobjedničkom dizajnu među njih 123 pristiglih. Zgrada je proširena 1977. godine. Današnja građevina je treća zgrada parlamenta u Salemu, od kojih je prva uništena u požaru 1855. godine, a druga u požaru 1935. Zgrada je 1988. zaštićena kao kulturno dobro. Federalna vlada je dijelom financirala troškove izgradnje u periodu velike depresije.

## Galerija

GovernorOfOROffice.jpg|Kancelarija guvernera Oregona
OregonHouseCenter.jpg|Skupština narodnih poslanika (donji dom)
Oregon Senate 5.jpg|Senat (gornji dom)
Capitol Mall (33158527554).jpg|Parlament iz zraka 
Oregon Pioneer statue close up.JPG|Oregonski pionir


## Reference
Abortus u Azerbejdžanu

**Abortus u Azerbejdžanu** je legalizovan 23. novembra 1955. godine, dok je Azerbejdžan bio deo Sovjetskog Saveza kao Azerbejdžanska Sovjetska Socijalistička Republika. Postojeće zakonodavstvo koje se bavi abortusom nikada nije menjano, i ostalo je na snazi nakon raspada Sovjetskog Saveza i nezavisnosti Azerbejdžana 1991. godine. Zakon je jedan od najliberalnijih zakona o abortusu u svetu, koji dozvoljava abortus na zahtev do 28. nedelje trudnoće iz raznih razloga.

Zakon dozvoljava abortus na zahtev iz više razloga kao što su: silovanje i incest, smrt oca, deteta, sudska presuda za majku ili oca, sudski nalog kojim se majka lišava roditeljskog prava, ako domaćinstvo već ima više od petoro dece, ako se veza između majke i oca završi razvodom ili postoji porodična anamneza koja uključuje mentalnu bolest ili motorni invaliditet.

Tradicionalno, abortus se koristio kao kontraceptivna metoda u Azerbejdžanu. U 2014. godini 13,8% trudnoća u Azerbejdžanu završilo se abortusom.

## Izvori