1529.

Godina **1529** (**[[rimski brojevi|MDXXIX]]**) bila je redovna godina koja počinje u petak (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji
* januar - Pavlu Bakiću, vrhovnom zapovedniku šajkaša, sused oteo posed Banhidu - kralj Ferdinand morao posredovati za povratak.
* 9. 3. - Na početku Etiopsko-adalskog rata, Ahmad Granj porazio etiopske snage u bici kod Šimbra Kurea. 
* 22. 3. - Kralj Ferdinand izdao naredbu za zatvaranje despota Stevana Berislavića i njegove majke, jer je napustio Bač i Feleđhaz, koje su odmah zaposeli Turci (Berislavić se ranije žalio ugarskoj komori da "mora sa svojima od gladi umrijeti").
* 8. 4. - Flensburška disputacija između luterana i anabaptista u Danskoj - odbačene radikalne ideje. 
* 19. 4. - Na Drugoj Dijeti u Speyeru, grupa nemačkih kneževa i gradova *protestuju* zbog vraćanja na snagu Wormskog edikta, čime nastaje termin Protestantizam. 
* 22. 4. - Ugovor iz Saragose postavlja graničnu liniju portugalske i španske sfere 297,5 liga tj. 17° istočno od Molučkih otoka.
* 10. 5. - Sultan Sulejman I kreće sa vojskom iz Stambola. 
* svibanj - Zagrebački bisup Šimun od Erdeda ovladao u ime Zapolje gotovo cijelom Slavonijom, utaborio se ispred Gradeca.
* 4. 6. - Štajerska, Koruška i Kranjska odobravaju Ferdinandu sredstva za 1500 španjolskih vojnika, zbog turskih upada i prevage zapoljevaca u Slavoniji - polovica Španjolaca smještena u općinu Gradec. 
* 17. 6. - Pavle Bakić upozorava Ferdinanda da šajkaši odavno nisu primili platu - ovi zato prilaze Turcima (prišao im je i nekadašnji vojvoda Jovana Nenada Subota Vrlić).
* 21. 6. - Rat Konjačke lige: bitka kod Landrijana je odlučujuća španska pobeda nad Francuzima u severnoj Italiji.
* 13. 7. - 8. 9. - Ferdinandove snage opsjedaju biskupski grad Zagreb, stradala i stolna crkva sv. Stjepana; biskup Šimun se ranije povukao od Gradeca, opsjeda Jelisavac.
* 17. 7. - Sultan Sulejman kod Beograda, kod Vukovara 31. 7..
* 31. 7. - Slavonski sabor Ferdinandovih pristaša u Gradecu.
* 18. 8. - Ivan Zapolja se na Mohaču pridružio Sulejmanu; despot Berislavić u ovo vreme pobegao iz pritvora i pridružio se sultanu, koji mu je vratio slavonske posede.
* 5. 8. - Cambraiski mir ili "Damski mir": Lujza Savojska (majka François I) sklopila ugovor sa šurnjajom Margaretom Austrijskom, tetkom Karla V - Francuska izlazi iz rata pod uslovima nešto blažim od Madridskog ugovora 1526.
* 26. 8. - Karlo V., kao španski kralj, proglasio Francisca Pizzara za guvernera Nove Kastilje (pre svega Peru).
* 8. 9. - Sulejman ponovo u Budimu, kojeg su predali nemački vojnici; Toma Nádasdy prelazi na Zapoljinu stranu. 
:+ Nemac Ambrosius Ehinger osnovao Maracaibo u Venecueli. 
* 14. 9. - Turci u Budimu ustoličili Ivana Zapolju za ugarskog kralja.
* 27. 9. - 15. 10. - Opsada Beča 1529. 
** Istakli se Nikola Šubić Zrinski, Ivan Kacijaner, Ivan Lenković ..., tu je i Pavle Bakić.
** Sultan se povlači zbog jesenjih kiša, u povlačenju napadnut kod Požuna/Bratislave (u Budimu je 25. 10., u Petrovaradinu 6. 11.). 
* 24. 10. - Car i papa počinju 10-mesečnu opsadu Firence.
* 26. 10. - Pad engleskog lorda kancelara Thomasa Wolseya nakon što nije uspeo izdejstvovati razvod kralja Henryja VIII i Katarine Aragonske (kako bi se oženio Anne Boleyn); nasleđuje ga Thomas More. 
* oktobar - Jean Parmentier sa dva broda došao do Sumatre, ali umire od bolesti.
* 4. 11. - Tzv. Engleski reformacioni parlament počinje prvo zasedanje - do 1536. doneće značajne zakone Engleske reformacije. 
* studeni - Biskup Šimun Bakač Zapoljin hrvatski ban (do 1534), na povratku u Slavoniju ga presreo Ljudevit Pekri, Bakaču rasuta družina i teško ranjen. 
* 18. 11. - Nikola III. Zrinski dobio povelju od kralja Ferdinanda kojom je dobio pravo kovanja srebrnih ugarskih filira (u Gvozdanskom).
* 21. 12. - Papa Klement VII. kaznio crkvenim prokletstvom Ivana Zapolju (i francuski kralj mu je uskratio novčanu pomoć nakon mira sa Karlom V).

### Tokom/tijekom godine
* Modruški biskup Šimun Kožičić Benja prenio sjedište u Rijeku iz Vinodola (Modruš pao prošle godine). 
* Petar Kružić se odrekao senjskog kapetanstva, posvjećuje se obrani Klisa. 
* Anton s Padove započeo rad u kapeli Sv. Roka u Draguću (do '37).
* ? - Kralj Ferdinand daje Radoslavu Čelniku Mitrovicu ako je osvoji od Turaka (ali on još sarađuje s njima). 
* Stjepan VIII. Báthory postaje erdeljski knez. 
* Georgius Agricola opisao fluorit. 
* Martin Luther objavio "Veliki - " i "Mali katehizam". 
* Moise Vodă vojvoda Vlaške nakon Radu de la Afumațija.
* Bolest nazvana engleski znoj odnosi hiljade života u Nemačkoj.

## Rođenja

* 25. 4. - Frane Petrić, filozof i znanstvenik († 1597)
* Pavao Bizanti, teološki i crkvenopravni pisac († 1587)

## Smrti

* 2. 2. - Baldassare Castiglione, pisac, dvoranin... (* 1478)
* Andrea Sansovino, skulptor (* ca. 1467)
* Bernardin Frankopan, ratnik, diplomata (* 1453)
* Sümbül Efendi, osnivač sufijskog reda

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)