1975. na filmu

**[[1975]]. godina bila je vrlo značajna za filmsku umjetnost** te je uključivala neke klasike, kao što su *[[Ralje]]*, *[[One Flew Over the Cuckoo's Nest (film)|Let iznad kukavičjeg gnijezda]]*, *[[Rollerball (film, 1975)|Rollerball]]*, *[[Salo ili 120 dana Sodome]]*, *[[Ironija sudbine (film)|Ironija sudbine]]*, *[[Dog Day Afternoon|Pasje poslijepodne]]*, *[[Zjerkalo)|Zrcalo]]*, *[[Three Days of the Condor|Tri kondorova dana]]*, *[[Barry Lyndon]]*, *[[The Sunshine Boys (1975 film)|The Sunshine Boys]]*, *[[Nashville (film)|Nashville]]*, *[[Pasqualino Settebellezze|Pasqualino ljepotan]]*, *[[Monty Python and the Holy Grail|Monty Python i Sveti gral]]*, *[[The Wind and the Lion|Vjetar i lav]]*, *[[Dersu Uzala]]*, *[[Professione: reporter|Profesija: reporter]]*, *[[Night Moves (film, 1975)|Noćna kretanja]]*, *[[Xala]]*, *[[Black Moon (1975 film)|Crni mjesec]]*, *[[Chronicle of the Years of Fire|Kronika vrelih godina]]*, *[[Picnic at Hanging Rock|Piknik na Hanging Rocku]]* i *[[The Rocky Horror Picture Show]]*.

Na području Jugoslavije, značajniji filmovi bili su *[[Seljačka buna 1573. (film)|Seljačka buna 1573.]]*, *[[Hitler iz našeg sokaka]]*, *[[Priča o dobrim ljudima]]*, *[[Kičma (film)|Kičma]]* i *[[Između straha i dužnosti]]*.

## Filmovi

* *[[Jaws]]*
* *[[One Flew over the Cuckoo's Nest (film)|One Flew over the Cuckoo's Nest]]*
* *[[Dog Day Afternoon]]*
* *[[Nashville (film)|Nashville]]*

* *[[Barry Lyndon]]*
* *[[The Rocky Horror Picture Show]]*
* *[[Monty Python and the Holy Grail]]*
* *[[Picnic at Hanging Rock]]*
* *[[Zerkalo]]*
* *[[Dersu Uzala]]*
* *[[Salò o le 120 giornate di Sodoma]]*
* *[[India Song]]*
* *[[Faustrecht der Freiheit]]*

* *[[O Thiasos]]*
* *[[Jeanne Dielman, 23 quai du Commerce, 1080 Bruxelles]]*
* *[[Deewaar (film, 1975)|Deewar]]*
* *[[Maynila, sa mga Kuko ng Liwanag]]*
* *[[The Stepford Wives (1975 film)|The Stepford Wives]]*
* *[[The Great Waldo Pepper]]*
* *[[The Prisoner of Second Avenue]]*
* *[[Funny Lady]]*
* *[[Brannigan (film)|Brannigan]]*
* *[[Capone (film)|Capone]]*
* *[[Death Race 2000]]*
* *[[French Connection II]]*
* *[[The Return of the Pink Panther]]*
* *[[Love and Death]]*
* *[[Shampoo (film)|Shampoo]]*
* *[[Three Days of the Condor]]*
* *[[The Wind and the Lion]]*
* *[[Night Moves (1975 film)|Night Moves]]*
* *[[Jacqueline Susann's Once Is Not Enough (film)|Once Is Not Enough]]*
* *[[Mandingo (film)|Mandingo]]*
* *[[Farewell, My Lovely (1975 film)|Farewell, My Lovely]]*
* *[[The Day of the Locust (film)|The Day of the Locust]]*
* *[[A Boy and His Dog (1975 film)|A Boy and His Dog]]*
* *[[Rollerball (1975 film)|Rollerball]]*
* *[[The Adventure of Sherlock Holmes' Smarter Brother]]*
* *[[Hustle (1975 film)|Hustle]]*
* *[[The Hindenburg (film)|The Hindenburg]]*
* *[[Lucky Lady]]*
* *[[Doc Savage: The Man of Bronze]]*
* *[[Diamonds (1975 film)|Diamonds]]*
* *[[Grey Gardens]]*
* *[[Breakout (1975 film)|Breakout]]*
* *[[The Drowning Pool (film)|The Drowning Pool]]*
* *[[The Eiger Sanction (film)|The Eiger Sanction]]*
* *[[Lepke (film)|Lepke]]*
* *[[The Land That Time Forgot (1975 film)|The Land That Time Forgot]]*
* *[[The Man Who Would Be King (film)|The Man Who Would Be King]]*
* *[[Lisztomania]]*
* *[[Russian Roulette (film)|Russian Roulette]]*
* *[[Shivers (film)|Shivers]]*
* *[[Chronique des Années de Braise]]*
* *[[L'Histoire d'Adèle H.]]*
* *[[Les Innocents aux mains sales]]*
* *[[Le Gitan (film)|Le Gitan]]*
* *[[La Bête (film, 1975)|La Bête]]*
* *[[Amici miei]]*
* *[[Profondo rosso (film 1975)|Profondo rosso]]*
* *[[Operation Daybreak]]*
* *[[Royal Flash (film)|Royal Flash]]*
* *[[Izgubljena čast Katharine Blum]]*
* *[[Trollflöjten (film)|Trollflöjten]]*
* *[[Ironija sudbine (film)|Ironija sudbine]]*

* *[[Oni su se borili za domovinu]]*
* *[[Attilas '74]]*
* *[[Sholay]]*
* *[[Xala]]*
* *[[Seljačka buna 1573 (film)|Seljačka buna]]*

## Događaji
* 28. februar - U Italiji premijerno prikazana *[[Profesija reporter]]*, egzistencijalna drama o novinaru koji se upliće u građanski rat u jednoj afričkoj državi, a koji će postati poznat kao posljednji veliki film u karijeri uglednog italijanskog sineasta Michelangela Antonionija.
* mart - U SSSR-u premijerno prikazano *[[Zerkalo|Zrcalo]]*, autobiografski art film Andreja Trakovskog koji će, usprkos ograničene distribucije i nesklonosti vlasti, steći izuzetne pohvale kod međunarodne kritike i izgraditi reputaciju jednog od najboljih filmova ikada snimljenih.
* 24. mart - Premijera *[[The Rocky Horror Picture Show]]*, filmskog mjuzikla koji parodira eksploatacijske B filmove, a koji će usprkos skromnih početnih komercijalnih rezultata, izgraditi malu, ali fanatičnu grupu poklonika koja ga je učinila najpoznatijim kult filmom svih vremena.
* 6. april - Premijera gangstersko-biografskog filma *[[Capone (film)|Capone]]*, koji će postati poznat kao prvo mainstream ostvarenje u kojoj je prikazano žensko međunožje.
* 4. maj - U Francuskoj premijerno prikazan *[[Pasqualino ljepotan]]*, crna komedija italijanske redateljice Line Wertmüller poznata kao prvo filmsko ostvarenje koja prikazuje Holokaust na humorističan način; usprkos kontroverzi, Wertmüller je zahvaljujući tom filmu postala prva žena nominirana za Oscara za najboljeg redatelja.
* maj - U New Yorku premijerno prikazan *[[Vjetar i lav]]*, pustolovno-historijski film u režiji Johna Milliusa koji svojim romantičnim prikazom američke prošlosti, usprkos odmaka od stila i političke orijentacije tadašnjeg Novog Hollywooda, postiže izuzetan uspjeh.
* 20. jun - Premijerno prikazane *[[Jaws|Ralje]]*, film Spielberga koji, kombinirajući žanrove horora i pustolovnog filma, impresionira kritičare, ali daleko više sjajnim komercijalnim rezultatima zbog kojih će postati drugi drugi najkomercijalniji film 1970-ih—iza *[[Ratovi zvijezda IV: Nova nada|Ratova zvijezda]]*—te predstavlja prvi moderni ljetni blockbuster, utirući put novom hollywoodskom poslovnom modelu koji će se zadržati do današnjeg dana.   
* jul - U SSSR-u premijerno prikazan *[[Dersu Uzala (film, 1975)|Dersu Uzala]]*, pustolovni film u sovjetsko-japanskoj koprodukciji, poznat po tome što je obnovio karijeru Akire Kurosawe.
* 8. august - Premijera art-filma *[[Picnic at Hanging Rock|Piknik na Hanging Rocku]]*, koji će postati jedno od najpoznatijih ostvarenja Australskog novog vala, a njegovog autora Petera Weira učiniti jednih od prvih australijskih filmaša koji je stekao svjetsku slavu.
* 19. novembar - Premijerno prikazan  *[[Let iznad kukavičjeg gnijezda (1975)|Let iznad kukavičjeg gnijezda]]*, film Miloša Formana, drama čija se radnja odvija u represivnoj duševnoj bolnici; film u kome je Jack Nicholson ostvario jednu od najboljih uloga tumačeći lik buntovnog pacijenta je shvaćen kao antiestablišmentska alegorija te je steklo brojne simpatije, ali prestižne nagrade uključujući Oscar, te se smatra jednim od najuspješnijih i najvažnijih filmova svog vremena.
* 30. decembar - U Francuskoj na snagu stupa ukaz kojim su legalizirani pornografski filmovi, ali na njih nametnut poseban porez a prikazivanje ograničeno na za njih specijalizirane kino-dvorane.
* Sony na tržište izbacuje Betamax video format i videorekorder za kućnu upotrebu, uz mogućnost snimanja i do jedan sat materijala.
* George Lucas, u nastojanju da stvori što kvalitetnije specijalne efekte za svoj predstojeći film *Ratovi zvijezda*, osniva tvrtku Industrial Light and Magic.
* Prosječna cijena američke kino ulaznice bila je 2,03 $.

## Najkomercijalniji filmovi u američkim kinima

## Rođenja

## Smrti

## Filmski debiji
*Kim Cattrall – *[[Rosebud (film)|Rosebud]]*
*Tim Curry – *[[The Rocky Horror Picture Show]]*
*Brad Dourif – *[[W.W. and the Dixie Dancekings]]*
*Laurence Fishburne – *[[Cornbread, Earl and Me]]*
*Nastassja Kinski – *[[Falsche Bewegung]]*
*Christopher Lloyd – *[[One Flew Over the Cuckoo's Nest (film)|One Flew Over the Cuckoo's Nest]]*
*Mary Stuart Masterson – *[[The Stepford Wives (1975 film)|The Stepford Wives]]*
*Bill Murray – **'
*[[Bill Paxton]] – ''[[Crazy Mama]]''
*[[Dennis Quaid]] – ''Crazy Mama''
*[[Chris Sarandon]] – ''[[Dog Day Afternoon]]''
*[[Patrick Stewart]] – ''[[Hennessy (film)|Hennessy]]''
*[[John Travolta]] – ''[[The Devil's Rain]]''
*[[Treat Williams]] – ''[[Deadly Hero]]'' (snimljen 1975, prikazan u maju 1976. godine)

== Nagrade ==


**Zlatna palma, Cannes:**
:***[[Kronike vatrenih godina]]***, [[Mohammed Lakhdar-Hamina]], 

**Zlatna arena, Pula:**
:''[[Kuća (film)|Kuća]]'', [[Bogdan Žižić]]

**Zlatni medvjed, Berlinale:*'
:*Usvajanje'', Márta Mészáros, 

## Reference

## Vanjske veze

* 1975.  na Internet Movie Database
* 1975. na filmu  na Numbers
* Najhvaljeniji filmovi 1975. na Rotten Tomatoes
* Najhvaljeniji filmovi 1975.  na Films101.com