open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Antiporter

**Antiporter** (**izmenjivač** ili **nasuprotni-transporter**) je integralni membranski protein koji je deo sekundarnog aktivnog trasporta. Ovaj protein transportuje dva ili više različitih molecula ili jona preko fosfolipidne membrane. U sekundarnom aktivnom transportu jedna vrsta rastvorene supstance se kreće u smeru elektrohemiskog gradijenta, što dozvoljava komplementarnoj rastvorenoj komponenti da se kreće u suprotnom smeru. Ovo kretanje je u kontrastu sa primarnim aktivnim transportom, u kome se sve rastvorene supstance kreću nasuprot njihovog koncentracionog gradijenta, koristeći ATP energiju.

Ovaj transport često obuhvata više restvorenih materiala. Na primer: **[[Natrijum-kalcium izmenjivač|Na<sup>+</sup>/Ca<sup>2+</sup> izmenjivač]]**, koji ćelije koriste da odstrane kalcijum iz citoplazme, razmenjuje jedan kalcijum jon za tri jona natrijuma.

### Povezano
* ćelija (biologija)
* ćelijska membrana
Antikalin

**Antikalini** su potencijalno terapeutski proteini iz klase mimetika antitela. Oni su sintetizovani od ljudskog lipokalina koji su familija prirodnih vezivnih proteina. Antikalini su koriste umesto monoklonskih antitela. Molekulska masa antikalina je oko 20&nbsp;kDa, dok je molekulska masa antitela oko 150&nbsp;kDa.

## Struktura

Antikalini su karakteristični po njihovoj strukturi *bureta* koja je formirana od osam antiparalelnih β-strukova čiji parovi su povezani petljama, i jednog pridruženog α-heliksa. Glavna struktura antikalina je identična sa divljim tipom lipokalina. Konformacione devijacije su prvenstveno locirane na četiri petlje u blizini mesta gde se ligand vezuje.

## Reference
Thomas Müller

**Thomas Müller** (Weilheim, 13. rujna 1989.) je njemački nogometaš i bivši reprezentativac. Müller igra kao vezni igrač ili napadač, a može igrati na cijelom nizu pozicija u napadačkom svojstvu. Müller je redovito hvaljen zbog svog pozicioniranja, kondicije i timske igre, a tokom godina je pokazao konstantno visok nivo u postizanju golova. Produkt Bayernove omladinske škole, Müller je uspjeh ostvario tokom sezone 2009./10., kada je Louis van Gaal bio trener Bayerna. Te sezone s Bayernom osvaja kup i prvenstvo te igra finale Lige prvaka. Ovaj uspjeh donio mu je i poziv u reprezentaciju za Svjetsko prvenstvo 2010. godine, gdje je s Njemačkom osvaja treće mjesto, uz 5 golova iz 6 utakmica. Na turniru, Müller je proglašen za najboljeg mladog igrača te je, s 5 golova i 3 asistencije, dobio Zlatnu kopačku za najboljeg strijelca. Postigao je i jedini gol za Bayern u finalu Lige prvaka 2012. godine, ali je Bayern izgubio nakon jedanaesteraca.
Big Time Rush (bend)

**Big Time Rush** (također poznat pod skraćenicom **BTR**) je američki boy band osnovan 2009. godine za potrebe istoimene TV-serije za djecu. Čine je Kendall Schmidt, James Maslow, Carlos Pena, Jr. i Logan Henderson. Prilikom osnivanja su potpisali ugovor sa diskografskom kućom Nick Records, ali danas su pod ugovorom sa Columbijom.Izdali su 3 albuma: Big Time Rush, Elevate i 24/Seven.
Do godine 2014. je Big Time Rush širom svijeta prodao 21 milion nosača zvuka, što ga čini jednim od najuspješnijih decackim bendom u historiji popularne muzike.

## Big Time Rush (serija)
Big Time Rush je također i Nickelodeon-ova TV serija koja je sa prikazivanjem počela 29.11.2009. , a zadnja epizoda je prikazana 25.7.2013.Glavni likovi su:Kendall Kinght (Kendall Schmidt), James Diamond (James Maslow), Carlos Garcia (Carlos PenaVega), Logan Mitchell (Logan Henderson), Katie Kinght (Ciara Bravo), Kelly Wainwright (Tanya Chisholm) i Gustavo Rocqué (Stephen Kramer Glickman).Serija prati pustolovine 4 igrača hokeja iz Minesote, koji su nakon audicije kod Gustava Rocqué-a, otišli u Los Angeles kako bi ostvarili svoje snove i postali boyband.Prva epizoda je Big Time Audition, a zadnja Big Time Dreams.Serija ima 4 sezone i 72 epizoda.

## Vanjske veze
* http://www.amazon.com/Big-Time-Rush-Elevation/dp/B00CZAYMMK/ref=sr_1_1?ie=UTF8&qid=1376008558&sr=8-1&keywords=elevation
* 
* Official site 
* Big Time Rush on MTV.com 
*  The song that Windows Down sampled
* Big Time Rush announce split
HEMA

**HEMA** se može odnositi na:

* Faktor VIII
* (Hidroksietil)metakrilat, monomer
* Hema (mitologija), figura iz Polinezije mitologije
AHF

**AHF** se može odnositi na:

* Faktor VIII, enzim
* American Hi-Fi, rock bend
* Azijska rukometna federacija
Hon dansade en sommar

***Hon dansade en sommar*** () je švedski crno-bijeli film snimljen 1951. u režiji Arnea Mattssona. Predstavlja adaptaciju romana *Sommardansen* Pera Olofa Ekströma. Protagonist, čiji lik tumači Folke Sundquist, je Göran, 19-godišnji mladić koji pred odlazak na studij ljeto provodi na farmi svog ujaka, te se u obližnjem selu upozna sa 17-godišnjom djevojkom Kerstin (čiji lik tumači Ulla Jacobsson). Radnja prikazuje kako se njihov odnos razvija u stratstvenu ljubav usprkos Kerstinine stroge porodice, ali i njegov tragični završetak. *Hon dansade en sommar* je nakon premijere u švedskoj javnosti izazvao kontroverze u konzervativnim krugovima, prije svega zbog toga što je lik seoskog vikara prikazan kao negativac; u ostatku svijeta je, međutim, daleko više pažnje i kontroverzi izazvala scena u kojoj se dvoje mladih ljubavnika kupaju goli, a što je bio razlog za zabrane i cenzorska kraćenja u brojnim zemljama. Usprkos svih tih kontroverzi, film je nagrađen Zlatnim medvjedom na Berlinskom festivalu, a postigao je i izuzetnu popularnost u Evropi, uključujući i tadašnju Jugoslaviju gdje je fraza "Plesala je jedno ljeto" ušla u svakodnevni govor. Sljedeće godine je Ingmar Bergman snimio film *[[Summer with Monika|Ljetovanje s Monikom]]* koji je također sadržavao scene golotinje, pa se *Hon dansade en sommar* često navodi kao začetnik ili preteča seksualne revolucije u svjetskom filmu, te kao zaslužan za to što je švedska kinematografija sljedećih nekoliko decenija uživala reputaciju najliberalnije kinematografije na svijetu.

## Uloge
* Ulla Jacobsson ... Kerstin
* Folke Sundquist ... Göran
* Edvin Adolphson ... Anders Persson
* Irma Christenson ... Sigrid
* John Elfström ... Vikar
* Nils Hallberg ... Nisse
* Gunvor Pontén ... Sylvia
* Berta Hall ... Anna

## Vanjske veze
* 
* 
*
1951. na televiziji

## Globalni televizijski događaji
* 22. mart - RCA predstavlja monokromatsku (crno-bijelu) televizijsku kameru mase 3,6&nbsp;kg koja se može spojiti sa odašiljačem mase 24&nbsp;kg koji se može nositi na leđima; taj model predstavlja prvu pokretnu (portabl) kameru u historiji televizije.
* 25. jun – CBS prikazuje prvu komercijalnu televizijsku emisiju u boji, a u kojoj nastupaju Arthur Godfrey, Ed Sullivan i Faye Emerson.
* 11. august - Meč između *[[Brooklyn Dodgers]]a* i *[[Atlanta Braves|Boston Bravesa]]* je prva bejzbol utakmica prenošena na televiziji u boji.
* 4. septembar - Početak Mirovne konferencije u San Franciscu je prvi događaj na Zapadnoj obali koga, zahvaljujući televizijskom prijenosu, mogu vidjeti gledatelji na Istočnoj obali SAD, odnosno prvi "transkontinentalni" televizijski prijenos.
* 29. septembar - NBC direktno prenosi utakmicu između univerzitetskih timova američkog fudbala između Duke University i University of Pittsburgh, prvu koju mogu istovremeno vidjeti gledatelji na dvije obale SAD.
* 29. septembar - CBS iz Philadelphije direktno prenosi utakmicu univerzitetskih timova američkog fudbala između University of California i University of Pennsylvania, a što je prva takva utakmica prenošena u boji.
* 3. oktobar - Počinje Svjetska serija, odnosno prvo finale sezone u bejzbolu koje je dostupno gledateljima na obje obale SAD.
* 12. oktobar - U Sjevernoj Engleskoj postavljen odašiljač Holme Moss, čime gledateljima u toj oblasti prvi put postaje dostupan program BBC Television Service.
* 17. oktobar - U Buenos Airesu sa radom počinje televizijska stanica Primera Televisora Argentina kao prva u Argentini.
* 20. oktobar - CBS gledateljima prvi put predstavlja svoj znameniti logo u obliku oka.
* 11. oktobar - Kompanija Bing Crosby Enterprises prvi put predstavlja sistem za snimanje televizijskog programa, koristeći modificirani magnetofon kompanije Ampex.
* 24. decembar - NBC premijerno prikazuje *[[Amahl and the Night Visitors]]* Gian Carla Menottija, prvu napisanu specifično za televiziju.
* U kijevskoj ulici Kreščatik sa radom počinje televizijski studio, odnosno televizijski program postaje dostupan gledateljima tadašnje Ukrajine.

## Premijere TV-serija i redovnih emisija
* 3. mart - *[[Dragnet (TV seirja)|Dragnet]]*, NBC (1951–1959).
* 3. mart - *[[Watch Mr. Wizard]]* NBC (1951–1965).
* 16. jul - britanska verzija *[[What's My Line?]]*, BBC Television
* 3. septembar - *[[Search for Tomorrow]]*, CBS (1951–1986).
* 24. septembar - *[[Love of Life]]* CBS (1951–1980).
* 15. oktobar - *[[I Love Lucy]]*, CBS (1951–1960)
* TV-veruija *[[Amos & Andy]]* (1951–1953).
* *[[The Roy Rogers Show]]* (1951–1957), NBC
* *[[Hallmark Hall of Fame]]* (1951–).

## Reference

## TV-serije i redovne emisije prestale s emitiranjem
Niška televizija

**Niška televizija** ili skraćeno **NTV** je lokalna televizija u vlasništvu grada Niša

## Istorijat
Preduzeće JP „Niška televizija“ osnovano je 1995. godine odlukom Skupštine Grada, a program emituje od 11. januara 1996. godine. Program NTV emituje se na 57 UHF kanalu. Kablovski distributeri takođe emituju program preko kablovskih mreža. Niška televizija je u 2008. godini dobila dozvolu za emitovanje programa na lokalnom nivou. Godine 2009, NTV je počela i emitovanje programa na globalnom nivou, preko Interneta.

## Program Niške televizije
U programskoj šemi Niške televizije analitički su zastupljeni svi segmenti života od informative, politike, kulture do dečijih i dokumentarnih neprofitabilnih sadržaja. Emisije su koncipirane tako da stručno i iz više uglova obradjuju teme.

## Nagrade
Redakcija dokumentarnog programa NTV ima 16 nagrada na prestižnim domaćim i stranim Festivalima. Do 2013. godine tim zadužen za organizovanje direktnih prenosa ima preko 3000 sati programa (informativnog, zabavnog i sportskog) ostvarenih na terenu. Većina novinara koji rade u redakciji završili su BBC informativnu školu novinarstva.

## Logotipi
Niška televizija je osnovana 1995. godine pod imenom **Gradska televizija Niš** (skraćeno: **GTV Niš**) i taj naziv je važio do 2. septembra 1996. godine, kada je preimenovana u Nišku Televiziju. Od 1996. godine, za tu televizijsku stanicu pod tim imenom bila su četiri prilično različita logotipa. Prvi logotip Niške televizije je važio od 1996. do 1998. godine, drugi logotip je važio od 1998. do 2000. godine, treći logotip je važio od 2000. do 2011. godine, a četvrti, ujedno i današnji logotip važi od 2011. godine.

## Vanjske veze
* Javno preduzeće „Niška televizija“ – NTV
Harmonija (mitologija)

**Harmonija** () bila je, u grčkoj mitologiji, boginja sloge i harmonije. Njen rimski pandan bila je Konkordija, a u grčkom panteonu nasupot nje stajala je Erida, čiji je rimski pandan bila Diskordija.

## Mitologija
Prema jednoj verziji, Harmonija je bila kći Aresa i Afrodite, a prema drugoj, poticala je sa Samotrake i bila je kći je Zevsa i Elektre, pri čemu je njen brat bio taj koji je na tom osrtvu utemeljio mistične obrede. Harmonija se dovodi i u blisku vezu s Afroditom Pandemos, ljubavlju koja ujedinjuje sve narode, personifikacijom uređenog života i građanskog jedinstva, koja odgovara rimskoj boginji Konkordiji.

U gotovo svim verzijama mita Harmonija je Kadmova supruga, a njihova su deca bili Ina, Polidor, Autonoja, Agava i Semela. Njihov najmlađi sin bio je Ilirije.

Oni koji kažu da je Harmonija bila sa Samotrake pričaju da je Kadmo, kad je putovao na Samotraku, bio prvo posvećen u misterije, a zatim je ugledao Harmoniju, ugrabio je i odveo s ostrva uz Ateninu pomoć. Kadmu i Harmoniji Ares i Artemida nanosili su veliku bol i tugu. Ares, mada je bio Kadmov tast i deda njegove dece, nije mogao zaboraviti i oprostiti ubistvo svoje posvećene zmije, a boginja Artemida zbog neizmirenih račune sa boginjom Afroditom. Artemida je, zbog neznatne krivice ubila Kadmovog unuka Akteona, a kada je, zbog intrige sa boginjom Herom, on izgubio i svoje kćerke Semelu i Inu, odlučio je da napusti Tebu i odseli se sa svojom ženom Harmonijom u Iliriju. Kad su stigli do Enhilejaca, oni su im pomogli u njihovom pohodu protiv Ilira, koji su naposletku i savladani. Kadmo je tad zavladao Ilirima, ali je kasnije pretvoren u zmiju. Harmonija se, ophrvana od boli, skinula naga i zatim pozvala Kadma sebi. Dok se Kadmo u bazenu vina obmotavao oko Harmonije, bogovi su i nju pretvorili u zmiju, ne mogavši je više gledati tako izbezumljenu.

## Ukleta ogrlica

Za Harmoniju se pre svega vezuje mit o ukletoj ogrlici koju je dobila na dan svog venčanja. Kad je Atena podarila Kadmu vlast nad Tebom, Zevs mu je dao Harmoniju za ženu. Njihovoj svadbi prisustvovali su svi bogovi. Kadmo je svojoj supruzi poklonio ogrtač i ogrlicu, koju je dobio ili od Hefesta ili od Europe. Ta ogrlica, koja se uglavnom naziva Harmonijinom ogrlicom, donela je nesreću svima koji su je posedovali. Prema drugim verzijama mita, Harmonija je tu ogrlicu dobila od nekog božanstva, možda od Afrodite ili od Atene.

Polinik, koji je nasledio tu ogrlicu, dao ju je Erifili, i to kao mito da bi ona nagovorila svog muža, Amijaraja, da krene u pohod protiv Tebe. Preko Alkmeona, sina Erifilinog, ogrlica je došla u ruke Arsinije (koja se u nekim verzijama mita zove Alfesibeja), potom u ruke Fegejevih sinova, Pronoja i Agenora i, naposletku, u ruke Alkmeonovih sinova, Amfotera i Akarnana, koji su je ostavili kao zavetni dar u hramu Atene Pronoje u Delfima.

Drugu verziju mita donosi Higin. Prema njemu, ono što je Harmonijinom potomstvu donelo prokletstvo nija bila ogrlica, već njen ogrtač, "umočen u zločin", koji su Harmoniji dali Hefest i Atena.

## Reference
Doom WAD

**WAD** fajlovi su prvi put korišćeni za skladišćenje podataka (tekstura, zvukova...) u igri *[[Doom]]*. Kasnije je izmišljen WAD3 sa istom ekstenzijom (.WAD) i korišćen je u igri *[[Half-Life]]*, takođe za skladišćenje podataka, ali ovog puta su modeli i zvukovi bili izdvojeni tako da je korišćen samo za teksture. Naziv potiče od „Gde su svi podaci?“ (**W**here is **A**ll the **D**ata?).

Ovaj format je u početku služio kompresiji fajla da bi zauzimao manje prostora. Napravljen je od strane *[[Id Software]]*, koja je proizvela i *Doom*.

## Reference

## Literatura

* Joseph Bell, David Skrede: *The Doom Construction Kit: Mastering and Modifying Doom*, Waite Group Press (April 1, 1995), 
* Hank Leukart: *The Doom Hacker's Guide*, Mis Press (March 1, 1995), 
* Steve Benner, et al.: *3D Game Alchemy for Doom, Doom II, Heretic and Hexen*, SAMS Publishing (1996), 
* Kushner, David: *Masters of Doom: How Two Guys Created an Empire and Transformed Pop Culture*, Random House Publishing Group 2003, ; pages 166–169
* Larsen, Henrik: *[http://www.cultmovies.dk/mlfaq102.htm The Unofficial Master Levels for Doom II FAQ] *, version 1.02 (retrieved October 4, 2004)

## Vanjske veze
* Doomworld: The Top 100 WADs Of All Time (retrieved December 6, 2004)
* 1999 Slashdot interview with John Carmack (retrieved December 9, 2004)
* Interview with Justin Fisher (retrieved December 9, 2004)
Virtuelna stvarnost

**Virtuelna stvarnost** (, VR) predstavlja skup tehnologija koje se, u jednom smeru, koriste za sintetizaciju autentičnog sklopa vizuelnih, zvučnih, dodirnih, a ponekad i drugih čulnih iskustava, kako bi pružile iluziju da praktično nepostojeće stvari definisane i smeštene samo u računarskoj memoriji mogu da se vide, čuju, dodirnu i osete na neki drugi potreban način. U drugom smeru, ove tehnologije se koriste da bi autentično registrovale ljudske pokrete, zvuke i druge moguće ulazne podatke na način koji je tačan i obradiv od strane računara. Oba ova smera dejstva — od računara ka čoveku i od čoveka ka računaru — se koriste da bi pružili imerzivni i interaktivni interfejs između virtuelnih svetova i ljudi, ili drugih vrsta korisnika. S obzirom da više od jednog korisnika može da učestvuje u ovom procesu, virtuelna stvarnost se takođe može shvatiti i kao medijum.

## Reference

## Vanjske veze
HAP

**HAP** se može odnositi na:

* Receptor retinoinske kiseline beta
* Hidroksilapatit, mineralna forma kalcijum apatita
Udžbenik

**Udžbenik** je knjiga u kojoj se date definicije, zadaci i u kojem je objašnjeno školsko gradivo. Uz njega obično ide i radna sveska sa zadacima iz prakse, a ponekad i disk sa vežbama i zadacima.

### Otvoreni udžbenici
Jedan od novijih trendova su „otvoreni udžbenici“ (). Otvoren udžbenik je slobodan, otvoreno licencirani udžbenik koji je dostupan onlajn. Prema PIRG-u, izvestan broj ovakvih udžbenika već postoji i oni se koriste u školama kao što su MIT i Harvard. Jedna studija iz 2010. godine je ustanovila da otvoreni udžbenici 
nude održive i atraktivne načine za zadovoljavanje potreba fakulteta i studenata, i da omogućavaju uštedu od oko 80% u odnosu na tradicionalne opcije udžbenika.

## Reference

## Vanjske veze

* Textbook Battle's New Frontier
* Open Textbook Library at the University of Minnesota
Cisco Discovery Protocol

**CDP** () u mrežnim komunikacijama, je protokol sloja veze OSI referentnog modela. Razvijen je od strane Cisco Systems korporacije, kao takav predstavlja protokol u njihovom privatnom vlasništu, tj. implementiran je samo u njihovom mrežnim uređajima. CDP koriste administratori mreža za nadgledanje i prikupljanje informacija o direktno povezanim Cisco mrežnim uređajima. Ako se ne podesi drugačije Cisco mrežni uređaji periodično šalju poruke, CDP obaveštenja ka okolnim uređajima. CDP poruke sadrže informacije o tipu i modelu susednog uređaja, tip interfejsa preko koga su vezani, kao i konfigurisanu IP adresu. Uz to stoje i podaci o verziji IOS operativnog sistema. Najčešće se koriste za iscrtavanje fizičke topologije mreže, ali pomaže i pri formiranju logičke topologije mreže ukoliko nedostaje deo dokumentacije. Slanje ovakvih informacija u okolnu mrežu, ako to nije neophodno, potrebno je isključiti. Predstavljaju nepotreban saobraćaj u mreži, a isto tako i sigurnosni rizik.

## Reference

## Povezano
* Spisak internet protokola
* Sloj veze
Šesto čulo (TV serija)

**„Šesto čulo“** je srpska televizijska serija koja je emitovana na televiziji Pink 2010. godine. Serija je prikazana u 6 epizoda, posle svake epizode je emitovana emisija tipa rijaliti šoua, gde su gledaoci glasali koga žele da oslobode iz zatvora. U drugoj epizodi kao specijalni gost pojavljuje se Milan Gutović.

Za seriju su bile zadužene produkcijske kuće Adrenalin i RTV Pink. Scenario su pisali Boban Jevtić, Đorđe Milosavljević i Milan Konjević, a režirali su Dejan Zečević i Nebojša Radosavljević.

## Spisak epizoda

## Uloge

## Reference

## Vanjske veze
* 
* Šesto čulo
Tvrdica (razvrstavanje)

**Tvrdica** može značiti:

* tvrdica, škrtica, cicija.
* Tvrdica, grad u Bugarskoj.
* ''Tvrdica'' (Molijer), komedija francuskog pisca Molijera.
* ''Tvrdica'' (Jovan Sterija Popović), komedija srpskog pisca Jovana Sterije Popovića.
OpenGL

**OpenGL** () je standardna specifikacija koja opisuje višeplatformski programski interfejs za pisanje programa koji rade sa dvodimenzionalnom i trodimenzionalnom računarskom grafikom. Interfejs čini preko 250 različitih funkcija koje se mogu koristiti za izradu kompleksnih trodimenzionalnih scena od jednostavnih elemenata. OpenGL je razvijen od strane **[[Silikon Grafiks]]** () 1992. godine i popularan je u industriji video igara gde je pandan Majkrosoftovom Direct3D. Pored ovoga, mnogo češće se koristi u naučne svrhe, kod CAD-programa, u projektima virtuelne stvarnosti kao i u raznim simulatorima.

## Primer

Sledi jednostavan primer jedne OpenGL scene sa komentarima. Na slici je prikazan izlaz nacrtan direktno u OpenGL.


```c
glClear(GL_COLOR_BUFFER_BIT);
```

Čišćenje frejma pre početka crtanja. Ceo frejm će biti obojen u podrazumevanu boju koja je u ovom slučaju crna.


```c
glMatrixMode(GL_MODELVIEW);
glLoadIdentity();
```

Naglašavanje da će matrica za prikaz trodimenzionog modela biti transformisana i njeno podešavanje na identičnu matricu.


```c
glTranslatef(0,0,-5);
glRotatef(45,0,1,1);
```

Translacija za *-5* jedinica po *Z* osi (pomoću *glTranslatef*) i rotacija za *45°* oko vektora *(0,1,1)* (pomoću *glRotatef*). Ove transformacije se vrše na prethodno izabranoj matrici.


```c
glBegin(GL_POLYGON);
	glColor3f(1,0,0); glVertex3f(-1,-1,0); // crveno teme
	glColor3f(0,1,0); glVertex3f(-1, 1,0); // zeleno teme
	glColor3f(0,0,1); glVertex3f( 1, 1,0); // plavo teme
	glColor3f(1,1,0); glVertex3f( 1,-1,0); // žuto teme
glEnd();
```

Sledi crtanje modela. Biće iscrtan kvadrat u *XY* ravni sa tačkama u *(±1,±1)* (zadatim sa *glVertex3f*), čija temena redom imaju boje (zadate sa *glColor3f*): crvena, zelena, plava, žuta. Zbog prethodnih transformacija nad matricom kojom se koordinate kvadrata transformišu, isti će biti prikazan u projekciji.

## Povezano
* OpenML
## Vanjske veze
* Zvanična internet strana
* SGI-ova internet strana o OpenGL
* NeHe OpenGL tutorijali
* OpenGL Benčmark Ce protiv Perla, Perl protiv Pajtona, SDL::OpenGL protiv POGL, Vindous protiv Linuksa
Bičari

**Bičari** su najveća citološki definisana grupa protista. Prema  sistematici bičari su svrstavani u jednoćelijske životinje koje pripadaju tipu praživotinja ili protozoa (*Protozoa*), a pojedini fotoautotrofni oblici su nazvani algama.

Imaju prilično postojan oblik tela. Poseduju dugačak izraštaj (bič, *flagelum*) koji im služi za kretanje. Takođe imaju ćelijska usta (citostom), ali nemaju mesto određeno za izbacivanje nesvarenih materija. Ova grupa protista je veoma široko rasprostranjena, naseljavaju slane i slatke vode. Mogu da žive samostalno i u kolonijama. U ovoj grupi se nalaze i paraziti ljudi, životinja i biljaka, ali ima i onih koji su korisni za domaćine (npr. bičari koji žive u crevima termita i omogućavaju im varenje celuloze). Paraziti iz ove grupe protista imaju složen životni ciklus u kome najčešće menjaju dva domaćina. Među najpoznatije parazite iz ove grupe ubrajaju se tripanozome koje izazivaju spavaću bolest kod čoveka. Takođe poznati paraziti iz ove grupe su: trihomonas koji parazitira u crevima i polnim odvodima čoveka, i leišmanija koji izaziva rane na koži i unutrašnje krvarenje.

## Reference

## Vanjske veze

* 
* *The Flagellates. Unity, diversity and evolution*. Ed.: Barry S. C. Leadbeater and J. C. Green Taylor and Francis, London 2000.

## Povezano
* Volvoks
Stelja

**Stelja** ili **detritus** predstavlja prvi rastresiti sloj šumskog zemljišta. Debljina mu se kreće od 10 do 15 centimetara, u zavisnosti od nekih spoljašnjih faktora. Šumska stelja je zapravo šumska prostirka, formirana od opalog lišća sa drveća. Sve opalo lišće, grančice, uginuli organizmi sačinjavaju šumsku stelju. Opalo lišće se tokom godine gomila, a sloj je najdeblji na kraju vegetacionog perioda. Ovaj sloj se dejstvom nekih fizičkih faktora donekle i sabija, ali je uvijek rastresit, lagan i kao takav zadržava i određenu količinu vlage i toplote.

Stelja predstavlja dom mnogim sitnim organizmima u šumi. Tu žive Collembola — skokunci, zglavkari iz grupa paukova (Aranea) i rakova mokrica Isopoda, kao i krpelji iz reda Acarina. Stelju naseljavaju i valjkaste gliste (Nematoda). Myriapoda ili stonoge su takođe jedni od stanovnika šumske stelje. Tu su i neki krilati insekti, kao npr. mravi. Pored ovih organizama, u najvećem broju su prisutni upravo oni golim okom nevidljivi. To su bakterije i gljive. Bakterije su odgovorne za razlaganje organske materije životinja i opalog lišća. Dok je veliki značaj gljiva pored toga, i razgradnja starih i srušenih stabala. Hife gljiva su isprepletene i prožimaju stelju i šumsko zemljište, dok iznad stelje u povoljnom periodu razmnožavanja izrastaju plodonosna tijela gljiva, ili pečurke. Kao i bakterije i gljive, i zglavkari, stanovnici stelje, hrane se opalim lišćem i uginulim životinjskim organizmima, ali i jedu jedni druge. Pored životinja, stelju nastanjuju i mahovine i neke zeljaste biljke. Zeljaste biljke uglavnom naseljavaju mjesta do kojih dopire sunčeva svjetlost, a s obzirom da se radi o šumi, te biljke spadaju u skiofite, ili poluskiofite.

Zbog svoje rastresitosti i šupljikavosti, stelja je u stanju da upije velike količine vode koja padne u vidu kiše. Na taj način cijela šuma zadržava vodu izručenu u vidu padavina, koja ponire u dublje slojeve zemljišta. Tako stelja i šumsko zemljište djeluju kao filter. Ta se osobina u nekim zemljama u svijetu iskorišćava pri primarnom prečišćavanju vode, nakon čega se ona akumulira i dodatno prečišćava.

## Literatura

* Bernard C. Patten (1975) *Systems Analysis and Simulation in Ecology*, Academic Press, 607 pages 
* C. Michael Hogan (2008) "Western fence lizard (*Sceloporus occidentalis*)", Globaltwitcher, ed. Nicklas Stromberg http://www.globaltwitcher.com/artspec_info.asp?thingid=55037 
* David Author Grimaldi and Michael S. Author (2005) *Engelevolution of the insects*, Cambridge University Press
Iks-oks (igra)

**Iks-oks**, znan i kao **križić-kružić** je igra za dva igrača koja se igra na papiru na polju 3x3 kvadrata. Igrači naizmenično postavljaju svoje znakove (jedan koristi ikseve, drugi kružiće) u slobodna polja. Cilj igre je spojiti tri znaka vodoravno, uspravno ili dijagonalno.

## Reference

## Vanjske veze

* Wolfram's MathWorld
* Interactive Tic-Tac-Toe  Example web app with an AI that play tic-tac-toe.
OXO

**OXO** (*iks-oks*) je bila kompjuterska igrica koju je napisao za kompjuter *EDSAC* Aleksander S. Daglas 1952. godine za svoj doktorat na univerzitetu Kembridž. To je bila prva grafička igrica za kompjuter. Igrala se tako što bi igrač okretao brojeve na telefonu koji bi konrolisao poteze. OXO je često nazivan prvom kompjuterskom video igricom.

*OXO* se igrao protiv kompjutera, a rezultat je prikazivan na 35x16 piksela ekranu. Izvorni kod bio je kratak, ali ipak je to bila savršena iks-oks igra. *OXO* nije stekao popularnost jer je *EDSAC* bio Kembrdžov jedinstveni kompjuter.

## Polazni ekran

```
9 8 7       NOUGHTS AND CROSSES
6 5 4               BY
3 2 1       A S DOUGLAS, C.1952

LOADING PLEASE WAIT...

EDSAC/USER FIRST (DIAL 0/1):
```


## Izlaz

```
EDSAC/USER FIRST (DIAL 0/1):1
DIAL MOVE:6
DIAL MOVE:1
DIAL MOVE:2
DIAL MOVE:7
DIAL MOVE:9
DRAWN GAME...
EDSAC/USER FIRST (DIAL 0/1):
```


## Reference

## Vanjske veze

* Edsac Simulator: emulator EDSAC-a, koji sadrži kod za ''OXO''
* PONG priča
Direktorijum (razvrstavanje)

**Direktorijum** može označavati:
* Direktorijum (Francuska), vlada revolucionarne Francuske od 1795. do 1799.
* Direktorijum (računarstvo), način organizovanja podataka na računaru.
Varijabla

**Promenljiva (varijabla)** može predstavljati:

* Promenljivu u matematici – veličinu označena simbolom koji može da se zameni bilo kojim članom jednog skupa
* Promenljivu u programiranju – imenovanu memorijsku lokaciju koja je podobna za skladištenje određenog podatka. Za razliku od istoimenog pojma u matematici, promenljiva u programerskom smislu nije apstraktan pojam već u svakom trenutku izvršenja programa sadrži tačno određenu, konkretnu, vrednost koja se u svakom trenutku može zameniti drugom.
* Promenljivu u psihologiji – U psihologiji i drugim društvenim naukama, **varijabla** je klasa pojava ili osobina koje se menjaju i pojavljuju u najmanje dva modaliteta. Prema njenoj funkciji u određenom istraživanju, varijabla može biti zavisna i nezavisna. Jedna od prednosti vršenja eksperimenta na psihološkoj bazi je ta da možemo da menjamo (variramo) uslove odvijanja neke pojave i upravo ti uslovi su *nezavisna varijabla*, a ono što će se zavisno od njih menjati je *zavisna varijabla*.

## Reference
*
Promenljiva (matematika)

U matematici, promenljiva je uslovan naslov za skup značenja. Svaka promenljiva može postojati samo u kontekstu, jer svaka promenljiva je sama po sebi asocirana sa datim skupom značenja, izvan kojeg ona ništa ne znači. Promenljive su instrumenti logike koji čine osnovicu savremene matematike; one su tamo, možda, najvažniji pribor apstrakcije. Pojam promenljiva je postao deo matematičkog jezika tokom razvoja analitičke geometrije.

## Reference

## Literatura
*
Subversion

**SVN** je **sistem za kontrolu verzija**, slobodne licence i otvorenog koda. SVN upravlja datotekama i direktorijumima i njihovim različitim verzijama. Glavna struktura datoteka se nalazi u repozitorijumu (ostavi). Repozitorijum skoro po svemu podsjeća na obični server, izuzev što ima sposobnost da pamti sve promjene, ikada napravljene u datotekama i direktorijumima. Time je omogućeno vraćanje njihovih starih revizija, ili pregledanje istorije izmjena u podacima. Iz tog razloga, mnogi ljudi nazivaju **sistem za kontrolu verzija** „vremenskom mašinom“.

Subversion je razvijen sa ciljem da bude moderna zamjena za raniji sistem iste namjene, CVS, u kojem je učestvovalo istih nekoliko autora. Licenciran je pod licencom u stilu Apačeve/BSD licence, a koju mnogi kritikuju zbog nekompatibilnosti sa verzijom 2 GPL licence. Međutim, očekuje se da će nadolazeća verzija 3 GPL licence riješiti i te probleme.

## Reference

## Literatura

*  (ogledalo )
* Garrett Rooney; Practical Subversion; Apress;  (1st edition, paperback, 2005)
* Mike Mason; Pragmatic Version Control Using Subversion; Pragmatic Bookshelf;  (1st edition, paperback, 2005)
* William Nagel; Subversion Version Control: Using the Subversion Version Control System in Development Projects; Prentice Hall;  (1st edition, paperback, 2005)
* Dispelling Subversion FUD  by Ben Collins-Sussman (Subversion developer), as of 2004-12-21
Heler (grupa)

**Heler** () bio je srpski i jugoslovenski treš metal/spid metal bend iz Beograda. Poznat je kao jedan od prvih treš metal bendova u u jugoistočnoj Evropi.

## Istorija benda
Bend su osnovali gitarista i vokalista Atila Milojković i solo gitarista Kosta Bogdanović „Kole“ 1985. sa Zoranom Miladinovićem (basista) i Milerom (bubnjar). Tokom sljedeće godine bend je imao prvi veći nastup na Hit 202 održavan u Beogradu.

## Diskografija
* *Heler (Heller)* (1985)
* *demo snimak* (1993)
Perpetuum mobile prve vrste

**Perpetuum mobile prve vrste** je mašina koja bi beskonačno dugo vršila koristan rad bez utrošaka energije. To znači da bi ova mašina mogla da stvara sebi energiju za rad vršeći rad, a ne trošeći svoju unutrašnju energiju, što je slučaj kod adijebatskih procesa, gde se za rad troši unutrašnja energija gasa. Prema prvom zakonu termodinamike i zakonu očuvanja energije konstruisanje ovakve mašine nije moguće.

## Povezano
* Perpetuum mobile

## Literatura

* 
* Fermi, E. (1956). *Thermodynamics*, Dover, New York.
* 

## Vanjske veze
* 
* Vlatko Vedral's Lengthy discussion of Maxwell's Demon  (PDF)
*  *Popular Mechanics*, January 1954, pp.&nbsp;108–111.
Perpetuum mobile druge vrste

Prvi princip termodinamike ostavlja teorijsku mogućnost da se sva količina toplote pretvori u rad. Ako bismo bili u mogućnosti da konstruišemo takvu mašinu koja bi potpuno pretvorila toplotu u koristan rad, a da ovoj mašini ne treba hladnjak, ona bi bila **perpetuum mobile druge vrste**.

To znači da ne postoji mogućnost pretvaranje celokupne toplote u koristan rad bez gubitaka energije.

Perpetuum mobile prve vrste i perpetuum mobile druge vrste međusobno se ne isključuju.

## Literatura

* 
* Fermi, E. (1956). *Thermodynamics*, Dover, New York.
*
Amper-zavoj

**Amper-zavoj** (amper-zavojak, amper-navoj ili amper-navojak), je jedinica magnetomotorne sile ustanovljena na bazi jačine struje u jednom zavoju žice.

Pošto amper-zavoj nije SI definisana jedinica, često se jednostavno koristi amper/metar u proračunima. Radi jasnoće je ipak dobro pisati amper-zavoj, jer inače može doći do zbrke kod određivanja jedinica u rezultatu formula.

Sljedeća formula iskazuje jačinu magnetomotorne sile:

:\mathbf{F_m}=\mathbf{N}\mathbf{I}

gdje je

* \mathbf{F_m} magnetomotorna sila u amper-zavojima, 
* **N** broj zavoja, i 
* **I** struja u amperima.

## Povezano

* Magnetski tok
* Gustina magnetskog toka
* Magnetsko polje
* Električno polje
* Maksvelove jednačine
* Gausovi zakoni

## Literatura
* Principles of Electric Circuits, 7th edition, Thomas I. Floyd, Prentice Hall, , pp.&nbsp;386–387.

## Vanjske veze
* O magnetskom polju
MKSA

**MKSA sistem jedinica** je naziv za sistem jedinica koji se koristi u elektrotehnici. Označava četiri osnovne jedinice SI sistema (): metar, kilogram, sekund i amper, od čijih početnih slova je dobijen naziv. Kao što se u različitim granama tehničke nauke koriste različiti sistemi jedinica, u slučaju elektrotehnike se koriste osnovne fizičke veličine: dužina, masa, vreme i jačina struje. MKSA sistem je deo potpunog Međunarodnog sistema jedinica, iz kojih se mogu dobiti ostale izvedene fizičke veličine, koje se koriste u elektrotehnici. Po istom principu se preko osnovnih jedinica, mogu izraziti i izvedene jedinice.

## Reference

## Literatura
*
Prvi zakon termodinamike

**Prvi zakon termodinamike** izveo je H. L. F. von Helmholtz (1847.) na temelju Jouleovih i Carnotovih radova. Prema tom je zakonu zbroj količina topline i mehaničkoga rada u zatvorenom sustavu stalan:

:\mathrm d Q = \mathrm d U + p \cdot \mathrm d V 

Količina topline d*Q* predana nekomu sustavu troši se samo na povećanje njegove unutarnje energije *U* (zagrijavanje) i na svladavanje vanjskoga tlaka *p*, a tlak se protivi povećanju obujma (volumena) sustava *V*. Prvi zakon termodinamike može se poopćiti u zakon očuvanja energije, prema kojem je u svakom zatvorenom sustavu zbroj svih oblika energije, uključujući i materiju, stalan. Drugim riječima to se može iskazati kao:

Ovaj zakon simbolički se može zapisati kao:

:\Delta U=\ W+\ Q.

Dakle: Porast unutarnje energije sustava =  Rad sustava + Količina topline dovedena u sustav.

Prvi zakon termodinamike često se izražava kao: Perpetuum mobile prve vrste nije moguć. Perpetuum mobile prve vrste bio bi uređaj koji bi u nekom procesu proizvodio energiju *ni iz čega*.

## Jednakost topline i rada

Da se trenjem stvara toplina, bilo je poznato već u staro doba kada se vatra dobivala tarući drvo o drvo. Znači, mehanički rad se može pretvoriti u toplinu. Da postoji određeni odnos između mehaničkog rada i toplinske energije prvi je utvrdio liječnik Robert Mayer 1843. Pokusima je taj brojčani odnos odredio engleski fizičar James Joule. Joule je izveo pokus tako da je uzeo dobro izoliranu posudu (da bi toplinski gubici bili što manji) u kojoj je voda. Na osovini koja se nalazi u posudi pričvršćene su lopatice koje se s osovinom mogu okretati zbog padanja utega težine *G*. Kada se lopatice okreću, nastaje trenje između tekućine i lopatica, pa se mehanički rad pretvara u toplinu. Kod padanja utega težine *G* za visinu *h* izvršen je mehanički rad:

: G \cdot h = m \cdot g \cdot h

Mjerenjem temperature vode prije i poslije pokusa dobije se računom da mehanički rad od 4 184 Nm proizvodi toplinu od 1 kcal. Prema tome, toplinska energija od 1 kcal je jednaka (ekvivalentna) mehaničkom radu od 4 184 Nm (J). Na toj činjenici osniva se prvi glavni stavak termodinamike koji glasi:

Pretvaranje mehaničkog rada u toplinu zbiva se po određenom omjeru njihovih količina, i to tako da je:

:1 kcal = 4 184 J = 1,16 ∙ 10-3 kWh 

## Reference

## Povezano
* Zakon očuvanja energije
Reluktansa

**Reluktansa** je mjera otpora materijala uspostavljanju magnetskog polja.

Simbol je slovo \mathcal{R} a jedinica reluktanse je Amper-zavoj/Veber (Az/Wb).

Vrijednost reluktanse je direktno proporcionalna dužini (**l**) puta silnica magnetskog polja i inverzno proporcionalna permeabilnosti (**μ**) i površini poprečnog presjeka materijala **A**. To iskazuje sljedeća jednačina:

:\mathcal{R}=\frac{l}{\mu \cdot {A}}

Reluktansa u magnetskim kolima se može smatrati analognom otporu u električnim kolima. Jedinica za reluktansu se može izvesti koristeći l u metrima, A u kvadratnim metrima, i μ kako je prikazano:

:\mathcal{R}=\frac{l}{\mu \cdot {A}} = \frac{m}{\frac{Wb} \cdot {m^2}}  = \frac {Az}{Wb}

At/Wb je amper-zavoj/veber.

## Primjer
Treba naći reluktansu materijala koji ima dužinu 0.05 m, poprečni presjek 0.01 m², i permeabilnost od 3500 μWb/(Az•m):

\mathcal{R}=\frac{l}{\mu \cdot {A}} = \frac{0.05} \cdot {0.01}} = 1400 Az/Wb

Drugim riječima, potrebno je 1400 zavoja da se ostvari magnetski tok od 1 vebera pri ovim uslovima i struji od 1 A kroz namotaj.

## Povezano
* Magnetski tok
* Gustina magnetskog toka
* Magnetsko polje
* Električno polje
* Maksvelove jednačine
* Gausovi zakoni

## Literatura
* Principles of Electric Circuits, 7th edition, Thomas I. Floyd, Prentice Hall, , pp.&nbsp;386.

## Vanjske veze

* O magnetskom polju
Keson (inženjerstvo)

**Kesoni** predstavljaju čvrste komore koje se spuštaju u vodu i ukopavaju u tlo.

Keson se sastoji od osnovne komore u kojoj se izvode građevinski radovi ispod površine vode ili tla sa podzemnom vodom, i prolazne komore u kojoj se radnici pre početka rada postepeno podvrgavaju komprimovanom vazduhu, sve do izjednačavanja sa pritiskom u osnovnoj komori. Po izlasku iz osnove komore se vrši postupna dekompresija (smanjenje pritiska) sve do njegovog izjednačavanja sa pritiskom spoljnog vazduha. Da bi se sprečio prodor vode, u osnovnu komoru kesona se ubacuje komprimovani vazduh čiji je pritisak jednak pritisku vode na dubini izvođenja radova. Vreme dekompresije je najkritičniji period boravka u kesonima.

## Povezano
* Dekompresiona bolest

## Reference
Kostel (općina)

**Općina Kostel** (slovenski: *Občina Kostel*) je jedna od **212** slovenskih općina od 650 stanovnika. Administrativni centar općine je selo Vas.
## Geografija
Općina Kostel prostire se na jugu Slovenije u dolini granične rijeke Kupe. Ukupna površina općine iznosi 56.1 km² na kojoj leži 54 naselja. 
## Naselja Općine Kostel
Ajbelj, Banja Loka, Briga, Brsnik, Colnarji, Delač, Dolenji Potok, Dren, Drežnik, Fara, Gladloka, Gorenja Žaga, Gorenji Potok, Gotenc, Grgelj, Grivac, Hrib pri Fari, Jakšiči, Jesenov Vrt, Kaptol, Kostel, Krkovo nad Faro, Kuželj, Laze pri Kostelu, Lipovec pri Kostelu, Mavrc, Nova sela, Oskrt, Padovo pri Fari, Petrina, Pirče, Planina, Poden, Podstene pri Kostelu, Potok, Puc, Rajšele, Rake, Sapnik, Selo pri Kostelu, Slavski Laz, Srednji Potok, Srobotnik ob Kolpi, Stelnik, Stružnica, Suhor, Štajer, Tišenpolj, Vas, Vimolj, Vrh pri Fari, Zapuže pri Kostelu

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Kostel
Fara, Kostel

**Fara** je selo u slovenskoj Općini Kostel od tridesetak stanovnika.
## Geografija
Fara leži u dolini rijeke Kupe na raskrižju puteva Kočevje–Petrina i Fara–Kot ob Kolpi.
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Kostel
Astronautika

**Astronautika** je nauka i inženjerija koja istražuje i razvija tehnologiju koja omogućava putovanja u kosmos, bilo da su ta putovanja sa posadom ili bez nje (veštački satelit). Istraživanja kosmosa ili astronautika je interdisciplinarna nauka koja se bazira na saznanju drugih nauka, kao što su: fizika, aerodinamika, astronomija, matematika, hemija, biologija, medicina, elektronika i meterologija.

## Reference
Izdavačka kuća

**Izdavačka kuća** je višefunkcionalan pojam. Može se odnositi na neku firmu koja izdaje muzičke albume, zatim koja štampa knjige, časopise, slike, pravi računarske programe i drugo. Svaka muzička izdavačka kuća ima svoje klijente, za koje izdaje albume, a svaka štamparska izdavačka kuća po nekoliko časopisa koje izdaje. Tako, na primer, izdavačka kuća "Color Press Group" iz Srbije izdaje magazine kao što su „Bravo“, „Svet“, „Helou“ i mnoge druge.
Poznate muzičke izdavačke kuće u svetu su "EMI Entertainment", "BMG", "Warner Bros.", "Virgin Records" i mnoge druge.

## Vanjske veze
Jednogodišnja biljka

**Jednogodišnja biljka** je životna forma biljke čiji životni ciklus traje jedan vegetacioni period, odnosno završava se u toku jedne godine.

## Karakteristike

Jednogodišnje biljke odlikuje znatni udeo nadzemnog fotosintetičkog tkiva u odnosu na ukupnu fitomasu. To znači da i proizvode znatnu biomasu, koju po pravilu ne odlažu kao rezervu, već ugrađuju u plodove i semena. Suncokret, na primer, u toku godine proizvede oko 600 grama suve mase, dok mladica bukve za isto vreme proizvede tek 2,5 -{g}-. Jednogodišnje biljke se odlikuju brzim razvojem i rastom, ali najpre stvaraju veći broj listova koji aktivno fotosintetišu. Ovakav životni ciklus ima svojih prednosti; efikasno iskorišćavanje resursa u kratkim povoljnim periodima (koji se ponekad mogu i ponavljati) omogućava im da lako „osvajaju“ staništa koja su ogoljena (erozijom ili plavljenjem) ili ruderalna staništa. Samo trajanje ciklusa je različito u zavisnosti od toga koja je vrsta u pitanju. Potpun ciklus biljke hoću-neću traje tri nedelje. Kada donese seme, biljka se osuši.

## Klasifikacija

Klasifikaciju životnih formi na osnovu produkcije i ulaganja fotosintata predložili su Šulc, Larčer, Lambers i još neki autori:
* jednoćelijski autotrofni organizmi
* jednogodišnje biljke
* dvogodišnje i višegodišnje zeljaste biljke
* višegodišnje drvenaste biljke

## Reference

## Vanjske veze
Životna forma

**Životna forma** predstavlja skup morfoloških, anatomskih i fizioloških osobina kojima je vrsta prilagođena svom staništu. Ovakav skup osobina je adaptivan i nastao je kao odgovor na uticaje različitih ekoloških faktora. Životne forme je moguće izdvojiti (opisati) na osnovu morfologije organizama, dejstva jednog ili više ekoloških faktora, uloge u ekosistemu, pozicije u mreži ishrane, osobina životne istorije i sl. Tako jedna vrsta može biti okarakterisana sa više životnih formi. Na primer, veverica je istovremeno:
# lignikolni/arborealni organizam (stanovnik krošnje drveta) — životna forma izdvojena u odnosu na stanište vrste;
# herbivor (biljojed) — životna forma na osnovu tipa ishrane, kao i
# hibernator (pada u zimski san, hibernaciju) — što je životna forma izdvojena na osnovu jedne od karakteristika životne istorije.

Životne forme nisu uvek u vezi sa filogenetskim položajem vrste. Pojava iste životne forme u nesrodnim vrstama se naziva *ekološka konvergencija*. Takođe, srodne vrste mogu se karakterisati vrlo različitim životnim formama — velike pande su biljojedi iako su ostali medvedi mesojede životinje. Prisustvo različitih životnh formi u jednoj sistematskoj ili filogenetskoj grupi najčešće se može objasniti adaptivnom radijacijom.

## Životne forme biljaka

Klasifikacija biljaka u životne forme vršena je u različitim periodima i na različitim stupnjevima saznanja o njima. Počev od Teofrasta, biljke se dele u određene kategorije — drveće, žbunove i zeljaste biljke. To su ujedno i prve opisane životne forme biljaka na osnovu morfologije. Savremenija shvatanja životnih formi zasnivaju se na drugim osobinama, prvenstveno na ekofiziološkim. Najprihvaćeniji sistem je Raunkijerov sistem životnih formi biljaka, zasnovan na položaju (visini) i obliku vegetativnih pupoljaka u toku uslova nepovoljnih za život biljke.

## Životne forme životinja

Klasifikacija životnih formi životinja je složena usled mogućnosti da se dve vrste mogu razlikovati u pogledu svojih adaptacija na tip staništa i tip kretanja, a biti slične u odnosu na način ishrane. Najčešće, žvotne forme životinja izdvajamo u odnosu na:
* osnovne karakteristike staništa — stanovnici tla, stanovnici na i u drugim organizmima, stanovnici prvenstveno vazduha;
* karakteristike kretanja — sesilni, planktonski, ili slobodno pokretni organizmi, koje dalje možemo deliti u niže kategorije životnih formi;
* karakteristike ishrane — biljojedi, mesojedi, saprofiti, paraziti.

## Reference
Lamiales

**Lamiales** je naziv za jedan od vrstama brojnijih redova skrivenosemenica. Po nekim procenama, oko 11.000 vrsta spada u ovaj red. Zajedničke karakteristike biljaka ovog reda su:
* natcvetni tučak izgrađen od dve srasle karpele;
* pet kruničnih listića sraslih u cev, koja je bilateralno simetrična, često i dvousnata;
* četiri (ili ređe pet) fertilnih prašnika.

## Sistematika reda
Prema Kronkvistovom sistemu klasifikacije u red Lamiales spadaju sledeće porodice (familije):
: Lennoaceae
: Boraginaceae
: Verbenaceae
: Lamiaceae

Prema APG II kalsifikaciji, u ovaj red su uključene sledeće familije:
:Acanthaceae (uključujući Avicenniaceae)
:Bignoniaceae
:Byblidaceae
:Carlemanniaceae
:Gesneriaceae
:Lamiaceae
:Lentibulariaceae
:Martyniaceae
:Oleaceae
:Orobanchaceae (uklj. Cyclocheilaceae)
:Paulowniaceae
:Pedaliaceae
:Phrymaceae
:Plantaginaceae (uklj. Hippuridaceae)
:Plocospermataceae
:Schlegeliaceae
:Scrophulariaceae (uklj. Buddlejaceae, Myoporaceae)
:Stilbaceae
:Tetrachondraceae
:Verbenaceae

## Vanjske veze

* BioNet škola 
* Lamiales
* A parsimony analysis of the Asteridae sensu lato based on rbcL sequences
* Distintegration of the Scrophulariaceae  
* http://www.itis.usda.gov  
* L. Watson and M.J. Dallwitz (1992 onwards). The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, information retrieval.  http://delta-intkey.com 
* http://www.biologie.uni-hamburg.de/b-online/vascular/acanth.htm  2002-09-06
* http://www.biologie.uni-hamburg.de/b-online/d52/52e.htm  2002-09-06
* http://www.biologie.uni-hamburg.de/b-online/d52/52efam.htm  2002-09-06
* http://www.science.siu.edu/parasitic-plants/Relation-Scroph.html 
* http://www.rbgkew.org.uk/web.dbs/genlist.html  2002-09-06
Haploid

**Haploidan** je broj hromozoma u polnim ćelijama (gametima). Kod vrsta koje nisu poliploidne on predstavlja jednu garnituru hromozoma i istovremeno je upola manji od diploidnog broja. Kod poliploidnih vrsta je to broj koji je upola manji u odnosu na broj hromozoma u telesnim ćelijama iste vrste. Kod čoveka broj hromozoma u telesnim ćelijama je 46, a u polnim duplo manje, 23. Drugim rečima normalne ćelije sadrže dve garniture hromozoma.

## Izvori

## Literatura

* 
*
Diploidan

**Diploidan broj** hromozoma imaju telesne ćelije. Duplo je veći od broja hromozoma u polnim ćelijama (haploidan). Kod vrsta koje nisu poliploidne on predstavlja dve garniture hromozoma: jedna je poreklom od majke, a druga od oca. U ljudskim ćelijama on iznosi 46 hromozoma ili dve garniture po 23 hromozoma. 
 
U ćelijama koje imaju ovaj broj hromozoma dolazi do obrazovanja parova homologih hromozoma. Svaki par ima jedan majčin, a drugi hromozom iz očeve garnitura.

U humanom kariotipu je 22 para homologih i jedan par su polni hromozomi koji su u:
* ženskom polu homologi (XX);
* muškom polu heterologi (XY).

## Literatura
* Griffiths, A. J. et al. 2000. An introduction to genetic analysis, 7th ed. W. H. Freeman, New York 

## Vanjske veze
* Animal genome size database
* Plant genome size database 
* Fungal genome size database 
* Protist genome-scale database of Ensembl Genomes
* Nuismer, S., and Otto, S.P. (2004). Host-parasite interactions and the evolution of ploidy (Supporting Data Set, with information on ploidy level and number of chromosomes of several protists). Proc. Natl. Acad. Sci. USA 101, 11036–11039.
Disocijativna fuga

**Disocijativne fuge** predstavljaju besciljno lutanje u periodu koga postoji nesećanje (amnezija), a može se javiti kao epileptički i histerički (disocijativni) fenomen. Histerici doslovno beže, naravno nesvesno motivisani, od svojih ličnih problema na taj način što otputuju u drugi grad, uzimaju drugo ime, menjaju indetitet i otpočinju sasvim nov život. Period fuga može trajati od nekoliko dana i nedelja do više meseci ili godina, potom osoba može iznenada da se seti svog prethodnog života, bez mogućnosti da objasni kako se našla u sasvim novim okolnostima.

## Reference

## Literatura

* Golubović G. Z. **Psihopatologija - opšti deo**. Zdravstveni centar, Bor, 2004 ; COBISS-ID 111677452

* Goran Z. Golubović. Osnovi opšte psihopatologije. Unigraf Niš, 2008
## Vanjske veze
* "Dissociative Fugue " from the Mental Health Matters website.
* "Dissociative Fugue" from the Merck & Co. website.
Histerija

**Histerija** je vrsta neuroze kod koje su dominantni raznovrsni telesni, senzorni, motorički i mentalni poremećaji sa psihogenim poreklom. To su najčešće: 
* napadi smeha i plača, 
* preterana razdražljivost, 
* somnambulizam, 
* halucinacije, 
* strepnja, 
* uznemirenost, 
* tahikardija, 
* mučnina, 
* povraćanje, 
* bolovi u različitim delovima tela, 
* kontrakcije itd.

Histerična reakcija satoji se od niza poremećaja u funkciji motornog, senzitivnog, vegetativnog i psihičkog aparata, ali je takođe prisutno i određeo organsko ošteljenje nekih delova mozga.

## Literatura
*