open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tomáš Garrigue Masaryk

**Tomáš Garrigue Masaryk** ˈtomaːʃ ˈɡarɪk ˈmasarɪk (Hodonín, 7. ožujka 1850. – Lány kraj Praga, 14. rujna 1937.), čehoslovački političar, filozof i sociolog.

Profesor filozofije na Praškom sveučilištu. Godine 1889. s Kramarom je osnovao liberalnu političku grupu *Realisti*, koja se povezala s *[[Mladočeška stranka|Mladočeškom strankom]]*. Osnivač je i ideolog liberalne *[[Češka narodna stranka|Češke narodne stranke]]* koja se borila za autonomiju Češke u sklopu Austrougarske.

Godine 1909., pomaže obrani u Veleizdajničkom procesu, u Beču. Godine 1914. odlazi u emigraciju, gdje razvija intenzivniju političku djelatnost za stvaranje samostalne čehoslovačke države. Pred kraj rata na čelu je privremne čehoslovačke vlade. U Washingtonu je 16. listopada 1918. godine izdao *Deklaraciju o nezavisnosti Čehoslovačke*. Bio je predsjednik Češkoslovačke. Na tu dužnost ga se izabralo 14. studenog 1918. godine, a birači su ga poslije još tri puta izabrali na tu funkciju. Dao je ostavku 1935. godine. Kao "*otac domovine*" smirivao je zategnute odnose čeških i slovačkih stranaka.

**Djela:**

* "Socijalno pitanje - Filozofske i sociološke osnove marksizma" 
* "Samoubojstvo kao socijalna masovna pojava moderne civilizacije" 
* "Osnove konkretne logike" 
* "Ideali humaniteta"

Hrvatski akademik Stjepan Musulin je preveo neka njegova djela sa češkog na hrvatski jezik.
Venosa

**Venosa** je grad i comune (općine) u južnoj Italiji koji administrativno pripada provinciji Potenzi u Bazilikati, odnosno oblasti Vulture. Graniči s općinama Barile, Ginestra, Lavello, Maschito, Montemilone, Palazzo San Gervasio, Rapolla i Spinazzola.

## Vanjske veze

* Službeni website
Opsadne sprave

**Opsadna sprava** je uređaj napravljen u svrhu razbijanja ili zaobilaženja gradskih zidina i drugih oblika fortifikacije prilikom opsada, odnosno tvrđavskog ratovanja. Neke od njih su se koristile blizu fortifikacija, dok su se druge koristile za napade iz daljine. Od vremena antike opsadne sprave su najčešće izrađivale od drva te koristile mehaničke principe kako bi bacale kamenje i druge projektile. S razvojem baruta i napretkom metalurgije, opsadne sprave postaju vatreno oružje, odnosno opsadna artilerija.

## Vanjske veze

* Sunward Aerospace , working Siege Engine Kits
* Book: Catapult Design, Construction and Competition with The Projectile Throwing Engines of the Ancients 
* Medieval castle siege weapons 
* Chinese Siege Warfare 
* Paolo Santini De Machinis or De machinis bellicis de Mariano Taccola, Paris, BnF, Département des manuscrits, Latin 7239
290. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **290. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Rufina i Dentata** (ili, rjeđe, **godina 464. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 290. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Rimski vojskovođa i konzul Manije Kurije Dentat odnosi odlučujuću pobjedu nad Samnitima čime su nakon pola vijeka završeni samnitski ratovi, Samniti prisiljen na savez s Rimom kao i davanje velikog dijela teritorije Rimskoj Republici kao ratne odštete. Dentat istovremeno nanosi poraz pobunjenim Sabinjanima, čija je teritorija anektirana i koji dobivaju status civitas sine suffragio ("građanstvo bez prava glasa").
* Berenika, supruga Ptolemeja, proglašena je kraljicom Egipat, a Ptolemej počinje na obali Crvenog mora podizati grad i važnu trgovačku luku po njoj nazvan Berenika.

## Rođenja
*

## Smrti
*
291. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **291. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Megela i Bruta** (ili, rjeđe, **godina 463. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 291. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Makedonija Demetrije Poliorket se priključuje svom sinu Antigonu koji opsjeda pobunjenu Tebu. Nakon što su Tebanci upornom obranom Makedoncima nanijeli teške gubitke, Demetrije konačno zauzima grad koristeći opsadne sprave.
* Treći samnitski rat: Rimljani na juriš samnitski grad Venuzija.

## Rođenja
*

## Smrti
* Menandar, atenski dramatičar, majstor Nove komedije (r. cca. 342. pne.)
* Dinarh, atenski logograf i orator (r. cca. 361. pne.)
Profesija

**Profesija** je izraz kojim se opisuje nečiji posao, vokaciju ili zanimanje za čije je obavljanje potrebna specifično stručno obrazovanje i osposobljavanje. Osobe koje obavljaju takve poslove se nazivaju **profesionalcima**.

## Reference

* P.J. Corfield, *Power and the Professions in Britain, 1700-1850,* Routledge, London, 1995.
* Yves Dezalay and David Sugarman, *Professional Competition and Professional Power,* Routledge, 1995, .
* Eliot Freidson, *Professional Powers: A Study of the Institutionalization of Formal Knowledge,* Chicago: University of Chicago Press, 1986, .
* Joseph M. Jacob, *Doctors and Rules: A Sociology of Professional Values,* Transaction Publishers, New Brunswick and London, 1999.
* Jonathan Montgomery, *Medicine, Accountability, and Professionalism,* 1989.
Lucije Volumnije Flama Violens

**Lucije Volumnije Flama Violens** (*Lucius Volumnius Flamma Violens*) bio je rimski političar, najpoznatiji po tome što je bio prvi konzul iz plebejskog *[[gens]]a* (*[[novus homo]]*).

Rimska Republika je, nastojeći zaustaviti viševjekovni sukob patricija i plebejaca, godine 367. pne. zakonom Lex Licinia Sextia uvela odredbu da jedno od dva konzulska mjesta mora biti rezervirano za plebejce, ali se ona u praksi nije primjenjivala sve do 307. pne. kada je Volumnije prvi put izabran.  Volumnijev kolega je bio Apije Klaudije Ceko. 

Kada je godine 298. pne. izbio treći samnitski rat, Volumnije je bio imenovan komandantom svih rimskih snaga u Samniumu. Godine 298. pne. ponovno je izabran za konzula i ponovno mu je kolega bio Apije. Njih dvojica su na rijeci Volturno razbili samnitsko-etrursku vojsku.

Volumnije je poznat i po tome što je oženio Virginiju, kći patricija Aula Verginija. Godine 295. pne. su patricijske matrone uvrijedila Virginiju, ne dozvolivši joj pristup oltaru Pudicitije Patricije, gdje se slavila *[[pudicitia]]*, ženska čednost. Obrazloženje je bilo da je Virginija udajom za plebejca prestala biti čedna. Verginija je zbog toga u svojoj kući sagradila novi oltar zvan *Plebeia Pudicitia* oko koga su se okupljale plebejke.

## Reference
Marko Atilije Regul (konzul 294. pr. n. e.)

**Marko Atilije Regul** (*Marcus Atilius Regulus*), bio je rimski političar, izabran godine 294. pne. za konzula, kao drugi po redu član roda Atilija kome je uspjelo doći na tu funkciju.

Regul je najpoznatiji kao otac zlosretnog Marka Atilija Regula (koji je bio konzul 267. pne. i suffect 256. pne.). Neki historičarei smatraju da je bio i otac Gaja Atilija Regula koji je bio konzul 257. i 250. pne. Najmanje dvojica njegovih unuka su također bili konzuli. Aulo Atilije Kalatin, rođak Rulijana, bio je rođak po očevoj liniji.

## Izvori
Spurije Karvilije Ruga

**Spurije Karvilije Ruga** (*Spurius Carvilius Ruga*, oko 230. pne.) bio je oslobođenik koji je živio u Rimu, i kome se pripisuje izum slova G. Njegov izum je brzo prihvaćen u tadašnjoj Rimskoj Republici jer se slovo C dotada koristilo za glasove "k" i "g", što je izazivalo zbrku. Ruga je također prvi čovjek u pisanoj historiji koji je osnovao i vodio privatnu osnovnu školu.

Glavni izvor podataka o Ruginim inovacijama je Plutarh, a njih potvrđuje Quintus Terentius Scaurus u svom djelu *De Orthographia*. Slovo G je bilo u upotrebi i prije 230. pne.; Wilhelm Paul Corssen je u *Über Aussprache* spekulirao kako je Plutarh zapravo htio reći kako je Ruga u svojoj školi bio prvi koji je slovima C i G dao sadašnje foneme /k/ i /g/. G u latinskom pismu potiče od grčkog slova zeta, pa se često miješalo sa slovima C i Z. To je razlog zbog čega je slovo G u sredini umjesto na kraju latinskog alfabeta; nakon toga je G zamijenilo Z u starom latinskom alfabetu.

## Ostale ličnosti s istim imenom
### Spurije Karvilije Maksim
**[[Spurije Karvilije Maksim]]** (Spurius Carvillius Maximus") je bio *[[novus homo]]* izabran za Rimski konzul|konzula godine 293. pne. koji je radi u uspjeha u treći samnitski rat|trećem samnitskom ratu nagrađen trijumfom. Osnovao je hram Fors Fortuna i posvetio kolosalni kip Jupitera Kapitolskog izrađen od zarobljenog samnitskog oklopa. (Pliije *N.H.* 34.43; Livije 10.43; *Fasti Capit*.). Prema Veleju Peturkulu (2.128), bio je cenzor, najvjerojatnije 289. pne. Godine 272. pne. po drugi put je izabran za konzula te je vodio pohod protiv pobunjenih Samnita (Front. *Aq*. 10.6).

### Spurius Carvilius Maximus Ruga

**[[Spurije Karvilije Maksim Ruga]]** (*Spurius Carvillius Maximus Ruga*), koji je vjerojatno bio sin gore navedenog Spurija, izabran je za konzula 234. pne. te je dobio trijumf zbog vojnih uspjeha na Korzici i Sardiniji. Godine 228. pne. je ponovno izabran za konzula, a godine 211. pne. za augura. Tradicija koju citira Valerije Maksim tvrdi kako je bio prvi Rimljanin koji se razvod|razveo od svoje supruge, a što ponavljaju i Dionizije iz Halikarnasa i Aulo Gelije. Prema Dioniziju, narod ga je zbog toga zamrzio. Moderni historičari u to sumnjaju, s obzirom da su odredbe o razvodu već postojale u Zakonu Dvanaest tablica koji datira iz 450. pne.

Po njemu je dobio ime rob, kasnije oslobođenik koji je izmislio slovo "G".

## Izvori
* *[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Moralia/Roman_Questions*/home.html Quaestiones Romanae]* questions 54 and 59.
* Earliest Roman Divorces: Divergent Memories or Hidden Agendas?  by Gary Martin
* The Origin of the Latin Letters G and Z by George Hempl
Kvint Fabije Maksim Gurgit (konzul 292. pr. n. e.)

**Kvint Fabije Maksim Gurgit** (*Quintus Fabius Maximus Gurges*) bio je rimski političar i vojskovođa, sin proslavljenog konzula Kvinta Fabija Maksima Rulijana koji je i sam postao konzulom godine 292. i 276. pne. 

Gurgit je političku karijeru započeo godine 295. pne. kada je izabran za kurulskog edila. Tada je oglobio patricijske matrone zbog nedoličnog načina života i tako skupljenim sredstvima sagradio Venerin hram kraj Circusa Maximusa.

Godine 292. pne. je za vrijeme trećeg samnitskog rata izabran za konzula, te je sudjelovao u pohodu na Samnite u kome mu je otac bio legat. Nakon osvajanja nekoliko samnitskih uporišta su otac i sin imali zajedničku trijumfalnu povorku. Godine 291. pne. je bio prokonzul u Samnijumu, kada ga je konzul Lucije Postumije Megel, u skladu s rimskom tradicijom, nasilno otjerao s položaja.

Godine 276. pne. Gurgit je po drugi put izabran za konzula, te je vodio uspješan pohod protiv Brutijci|Brutijaca i Lukanci|Lukanaca, zbog kojih je ponovno nagrađen trijumfom. Potom je kao *[[legatus]]* (izaslanik) poslan u Egipat na kralja Ptolemeja II Filadelfa. Misija je bila uspješna te se Gurgit vratio s dragocjenim darovima koje je pohranio u državnu riznicu, ali mu je Rimski Senat|Senat poslije posebnom odlukom dozvolio da ih dio zadrži za sebe.

Godine 265. pne. je izabran za Princeps Senatusa.

Njegov sin Kvint Fabije Maksim Gurgit je iste godine izabran za konzula. Njegov unuk Fabije Maksim je, pak, bio znameniti vojskovođa iz doba drugog punskog rata. 

]]
Kurije Dentat

**Manije Kurije Dentat** (*Manius Curius Dentatus*) (? - 270. pne.), sin Manijev, bio je rimski konzul i plebejski heroj, poznat po tome što je pobjedonosno okončao samnitske ratove. Prema Pliniju, rodio se sa zubima u ustima, dobivši tako *[[cognomen]]* Dentatus, "Zubati."

Kurije je svoju političku karijeru započeo 290-ih pne. kao plebejski tribun. Tada je uspio spriječiti *[[interrex]]a* Apija Klaudija Slijepog u naumu da zabrani plebejcima kandidature za konzula.

Dentat je za konzula prvi put izabran godine 290. pne. te je uspio poraziti i Samnite i pobunjene Sabinjane za što je nagrađen s dva trijumfa. Vrativši se s pohoda, započeo je velike građevinske projekte i djelomično isušio Velinsko jezero.

Godine 283. pne. je Dentat postavljen za pretora (a možda i konzula) L. Kekilija Metela Dentera koji je ubijen u bitci kod Arecijum. Polibije navode kako je Dentat protjerao tamošnje Gale i stvorio uvjete da se osnuje kolonija u Seni.

Ponovno izabran za konzula 275. pne., Dentat se borio protiv Pira u neodlučnoj bitci kod Beneventuma koja je nagnala Pira na povlačenje iz Italije. Sljedeće je godine ponovno izabran za konzula, te je porazio Lukance za što je nagrađen ovacijom. Godine 272. pne. je izabran za cenzora, a godine 270. pne. jedan od dva povjerenika  za nadzor izgradnje *[[Anio Vetus]]a*, drugom rimskog akvedukt, koga je djelomično financirao iz vlastitih sredstava, odnosno ratnog plijena. Umro je prilikom izgradnje, koju je dovršio Marko Fulvije Flak.

Dentata antički izvori opisuju kao nepotkupljivog i štedljivog čovjeka; navodi se priča kako su mu Samniti poslali izaslanike s bogatim darovima kako bi na njega uticali prilikom mirovnih pregovora. Kada su ga pronašli, vidjeli su da sjedi kraj ognjišta pržeći repe. Odbio je darove rekavši da više voli vladati vlasnicima zlata nego da sam bude vlasnik zlata. Iako je izvor nepoznat — neki vjeruju da ju je izmislio Katon — poslužila je kao inspiracija za brojne slike čiji su autori Jacopo Amigoni, Govert Flinck i drugi.

Njegov *[[praenomen]]* se ponekad navodi kao Marcus (Marko) zbog toga što se kao standardna skraćenica za Manius koristi *M'.* koja može biti i skraćenica za *Marcus*.

Udruženje za nizozemske studije 'S.V.T.B. Curius' na Delftskom univerzitetu tehnologije je nazvano po njemu.

## Reference
Berenika (luka)

**Berenika** (grčki: , ) ili **Berenice Troglodytica** , danas poznat kao **Medinet-el Haras**, je drevna egipatska luka na zapadnoj obali Crvenog mora. Osnovao ju je ili od već postojećeg sela u grad pretvorio kralj Ptolemej II Filadelf (285 - 246. pne.), a ime joj dao po svojoj majci, kraljici Berenici. Antički izvori također koriste i izraz *Berenika Trogloditska*, koji vjerojatno potiče od "Troglodita", naziva za domorodačko stanovništva koje doslovno znači "pećinski ljudi".

Berenika je bila sagrađena unutar zaliva Sinus Immundus, koga je sa sjevera pokrivao poluotok Ras Benas (Lepte Extrema). doline Nila dijelio lanac planina. U blizini su, pak, bili rudnici smaragda Zabara i Saket. Od mora ju je štitio i otok koga Strabon naziva Ofiod (), bogat topazima.

Ptolemejski vladari Egipta su brzo shvatili važnost Berenike, koja je kao jedna od najbolje zaštićenih luka na Crvenom moru postala važno sjecište pomorskih trgovačkih ruta koje su spajale drevni Egipat i Etiopiju sa Sirijom i Indijom. Osim luke je sagrađena i cesta duga 258 rimskih milja, koja je spajala Bereniku s Koptosom (današnji Qift) u dolini Nila. U rimsko doba je cesta bila poznata kao Via Hadriana, a Rimljani su postavili posebnog prefekta koji je upravljao lukom. Ona je napuštena u 6. vijeku.

Ostatke grada je godine 1818. pronašao Giovanni Battista Belzoni. Otada traju arheološka iskapanja koja su otkrila niz vrijednih artefakata koji govore o intenzivnim trgovačkim vezama Indije i Mediterana u helenističko i rimsko doba.

## Izvori
* The Berenike Project : the port's excavation.
* G.W.B. Huntingford "The Ethnology and History of the Area Covered by the Periplus" in Huntingford (trans. & ed.), *Periplus of the Erythraean Sea* (London, 1980).
* S. Sidebotham and W. Wendrich, "Roms Tor am Roten Meer nach Arabien und Indien", in *AW* 32-3 (2001), p.251-263.
Ajka

**Ajka** (njemački: *Eikau*) je grad na zapadu Mađarske od 28,487 stanovnika, koji administrativno podpada pod Županiju Veszprém.

## Geografija

Ajka leži u brdovitom Bakonyu zapadno od Jezera Balaton, udaljena oko 110 km od Budimpešte.
## Historija

Sve do 1865. Ajka je bilo selo u kom su se stanovnici bavili poljoprivredom, tad je otvoren rudnik lignita, 
pa se mjesto počelo tranformirati u industrijsko naselje. Veliki poticaj daljnjem rastu bilo je otvaranje termoelektrane 1910., a još veći otvaranje rudnika boksita i Livnice aluminija.

Nakon Drugog svjetskog rata za socijalizma sve tvornice su nacionalizirane.

Krajem 1980-ih nakon kolapsa socijalizma sve su one bankrotirale, kao i većina zadruga, pa se grad našao u teškoj ekonomskoj krizi.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Ajke''
280-e pr. n. e.

## Događaji i trendovi
* 287. pne. - Donošenjem Lex Hortensia završava viševjekovna borba patricija i plebejaca u Rimu.
* 281. pne. - Pir Epirski započinje svoj pohod na Italiju protiv Rimske Republike.

## Rođenja
*

## Smrti
*
Saobraćajna traka

**Prometna traka** je obilježeni ili neobilježeni uzdužni dio kolnika čija je širina dovoljna za nesmetan promet jednog reda motornih vozila u jednom smjeru.

Razlikujemo slijedeće vrste prometnih traka:
* prometna traka za spora vozila - je obilježeni uzdužni dio kolnika namijenjen za vozila koja sporom vožnjom (npr. na uzbrdici) smanjuju protočnost prometa,
* kolnička traka - je uzdužni dio kolnika namijenjen za promet vozila u jednom smjeru, s jednom prometnom trakom ili više prometnih traka,
* prometna traka za zaustavljanje vozila u nuždi - je obilježeni uzdužni dio kolnika na autocestama i na određenim mjestima na cestama višeg reda kao i u tunelima, galerijama i sl.,
* prometna traka za ubrzavanje - je dio kolnika namijenjen za uključivanje vozila u prometni tok sa sporedne ceste, odnosno drugih prilaznih cesta s objekata pokraj ceste (benzinskih crpki, parkirališta, motela i sl.),
* prometna traka za usporavanje - je dio kolnika namijenjen za isključivanje vozila iz prometnog toka na cesti,
* biciklistička traka - je dio kolnika namijenjen za promet bicikala koji se prostire uzduž kolnika i koji je obilježen uzdužnom crtom na kolniku i propisanim prometnim znakom.
289. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **289. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Korva i Noktue** (ili, rjeđe, **godina 465. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 289. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Sirakuški tiranin Agatoklo na samrtnoj postelji izjavljuje da ne želi da ga sinovi naslijede te tako ponovno uspostavlja demokraciju. Njegova porodica, međutim, pokušava osvojiti vlast, a unutrašnji sukobi u Sirakuzi omogućavaju Kartagini da ponovno počne širiti vlast na Siciliji.

## Rođenja
*

## Smrti
* Agatoklo, tiranin Sirakuze od 317. pne. i samoproglašeni kralj Sicilije od 304. pne. (r. 361. pne.)
* Mencije (Mèng Zǐ ili Meng Zhu), kineski filozof (približni datum) (r. cca. 372. pne.)
Saobraćajni znakovi

**Prometni znakovi** su znakovi postavljeni na prometnicama, koji upozoravaju sudionike u prometu kako se sigurno ponašati, odnosno koja pravila vrijede na određenoj dionici javne prometnice.

Prema Zakonu o sigurnosti prometa na cestama (ZOSPC-u) od 14. ožujka 2005. godine, "prometni znakovi jesu: znakovi opasnosti, znakovi izričitih naredbi, znakovi obavijesti i znakovi obavijesti za vođenje prometa s dopunskom pločom koja je sastavnim dijelom prometnog znaka i koja pobliže određuje značenje prometnog znaka ili bez nje, promjenjivi prometni znakovi, prometna svjetla i svjetlosne oznake te oznake na kolniku i drugim površinama."

## Znakovi opasnosti
* opasnost na cesti (A01)
* križanje cesta iste važnosti (A02)
* križanje sa sporednom cestom pod pravim kutom (A03)
* opasnosti na cesti treba postovati

## Znakovi izričitih naredbi
* križanje s cestom s prednošću prolaska (B01)
* obvezno zaustavljanje (B02)

## Znakovi obavijesti
* prednost prolaza prema vozilima iz suprotnog smjera (C01)
* obilježen pješački prijelaz (C02)
* obilježen prijelaz biciklističke staze (C03)

## Znakovi obavijesti za vođenje prometa
* raskrižje
* raskrižje kružnog oblika
* predputokaz
* putokazna ploča
* najava naseljenog mjesta

## Izvori

## Vanjske veze

* Zakon o sigurnosti prometa na cestama od 20. kolovoza 2004.
* Pravilnik o prometnim znakovima, opremi i signalizaciji na cestama od 14. ožujka 2005. (N.N. 33/05)
* internet portal specijaliziran za prometnu signalizaciju i opremu ceste
288. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **288. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Tremula i Arvine** (ili, rjeđe, **godina 466. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 288. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
### Grčka
* Ratovi Dijadoha: Nakon što je makedonski kralj Demetrije Poliorket otpočeo s planovima za pohod na Malu Aziju, protiv njega se sklapa savez između Lizimaha, vladara Trakije, epirskog kralja Pira i sirijskog kralja Seleuka. Saveznicima u pomoć dolazi egipatska flota kralja Ptolemeja. 
* Atena diže ustanak protiv makedonske vlasti, dok Pir osvaja Tesaliju i zapadni dio Makedonije. Demetrije pokušava opsadom zauzeti Atenu, ali ga u tome spriječava Ptolemejeva flota.
* Najveći dio egejskih otoka zbacuje makedonsku vlast i formira Ligu Otočana koja se stavlja pod egipatski protektorat, te koja će Egiptu omogućiti da postane pomorski hegemon Istočnog Mediterana.
* Prva Posidipova komedija.

### Sicilija
* Nakon Agatoklove smrti njegovi bivši najamnici zauzimaju grad Mesana na sjeveroistoku Sicilije i osnivaju društvo zvano Mamertinci (Sinovi Marsa) koje će iz baze u Mesani pljačkati otok.

### Sri Lanka
* U Anuradhapuri na Sri Lanki posađena sveta smokva poznata kao Sri Maha Bodhi - najstarije danas živuće posađeno stablo.

## Rođenja
*

## Smrti
*

## Vanjske veze
*  288 B.C. Olympiad 123.1, attalus.org
Sveta smokva

**Sveta smokva** (***Ficus religiosa***) ili **Bo-drvo** (od Sinhala riječi *bo*) je vrsta banjanske smokve koja raste u Indiji, Nepalu, Šri Lanki, jugozapadnoj Kini i Indokini (Vijetnam). Poznata je pod raznim lokalnim nazivima kao ***Bo*** ili ***pou*** , **bawdi** ili **bawdi nyaung** na burmanskom**, Bodhi** (na tajlandskom, iako se izgovara *Po*). Na hindiju i drugim indijskim jezicima je poznata po brojnim nazivima kao što su ***Pipal*** (*peepal, peepul, pippala, pimpal*, etc.), ***arasa maram*** ili ***[[Ashvastha]]*** Aal ili Arayaal drvo. Predstavlja veliko sušnosezonsko-bjelogorično ili polu-zimzeleno drvo koje može narasti do 30 metara i s polumjerom debla do 3 m.

Listovi ims specifičan produženi vrh; dugi su 10–17&nbsp;cm i širopki 8–12&nbsp;cm, s peteljkom oko 6–10&nbsp;cm. Plod je mala smokva polumjera 1-1,5&nbsp;cm, zelen, a kada dozre grimizan.

Bodhi drvo i Sri Maha Bodhi koje od njega potiče su znameniti primjerci svete smokve. Potonji je posađen godine 288. pne., što je čini najstarijom danas živućom skrivenosjemeničnom biljkom.

Biljka se smatra svetom među sljedbenicima hinduizma, džainizma i budizma, po odatle potiče naziv 'Sveta smokva'. Govori se kako je Siddhartha Gautama sjedio pod Bo-drvetom kada je bio prosvijećen (Bodhi) ili "probuđen" (Buddha). Tako je Bo-drvo postalo poznmati simbol sreće, blagostanja, dugovječnosti i zadovoljstva. U današnjoj Indiji hinduski sadhui još uvijek meditiraju ispod ovog drveta, a u theravada budističkoj Jugosistočnoj Aziji se veliko deblo često koristio za budističke i animističke oltare.

## Reference

## Vanjske veze

* Sacred fig description
* Benefits of Peepal
287. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **287. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Marcela i Rutila** (ili, rjeđe, **godina 467. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 287. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Osiromašeni i zaduženi rimski plebejci traže od patricijskog Senata da im oprosti dugove, a nakon odbijanja prijete još jednim otcjepljenjem. Senat Kvinta Hortenzija imenuje diktatorom kako bi pokušao riješiti spor. Pod njim se donosi zakon Lex Hortensia kojim su povećane ovlasti plebejske Skupštine nauštrb Senata i čime formalno završava viševjekovni sukob patricija i plebejaca.
* Epirski kralj Pir nastavlja uspješan pohod na Makedonija (antička)|Makedoniju i zauzima grad Veroja, nakon čega veliki broj makedonskih vojnika i oficira, impresioniran Pirovom hrabrošću i razočaran rastrošnoću svog kralja Demetrija Poliorketa prelazi na Pirovu stranu. Pir se proglašava kraljem Makedonije, a Demetrijeva supruga Fila vrši samoubistvo otrovom.
* Demetrije Poliorket odlučuje s glavninom preostale makedonske vojske prijeći u Malu Aziju kako bi gubitke pokušao kompenzirati osvajanjem Karije i Lidije, oblasti pod nadzorom trakijskog vladara Lizimaha. Demetrije na preostalim makedonskim posjedima u Grčka|Grčkoj ostavlja svog sina Antigona. U Maloj Aziji Demetriju poraz nanosi Lizimahov sin Agatoklo.

## Rođenja
* Arhimed iz Sirakuze, grčki matematičar, fizičar, inženjer, astronom i filozof (približan datum) (u. 212. pne.)

## Smrti
* Fila, kći Antipatera, regenta Makedonije
* Teofrast, grčki peripatetički filozof i Aristotelov učenik (r. cca. 372. pne.)
Bodhi drvo

**Bodhi drvo** je drvo iz roda smokve (*ficus religiosus*) u Uruveli, na obali reke Nerandžre, pored današnje Gaje pod kojim je, prema budističkom predanju, Sidarta Gautama dostigao probuđenje i postao Buda. 

Tekstovi pali kanona izveštavaju o rasađivanju novih sadnica bodhi drveta od ovog praroditeljskog. U njima se navodi da su ljudi iz Savathija molili Budinog učenika Anandu da im obezbedi svetilište gde bi mogli da prinose svoje ponude u cveću i tamjanu u čast Budi za vreme njegovog odsustvovanja. Pošto se posavetovao s njim, Ananda je dobio seme bodhi drveta iz Uruvele i zasadio ga ispred manastira Đetavane, kojeg je u Savathiju za Budu i njegove učenike podigao Anathapindika. Pošto ga je zasadio Ananda, ovo drugo bodhi drvo postalo je poznato kao Ananda-bodhi. Smatra se da još jedan izdanak uruvelskog bodhi drveta raste u Anuradhapuri na Cejlonu. Prema Pali hronici (Mahavamsa, XVII, str. 46f.) jedna sadnica je u vreme vladavine Devanampije Tise odneta na Cejlon, gde je zasađena uz kraljevske počasti. Iz semena su potom nikle mladice po razniim krajevima Cejlona. 

Inače, obožavanje svetog drveća bilo je uobičajeno u Indiji još davno pre Budinog vremena. Postoji i tumačenje da je ovaj drevni kult drveća je prokrčio put i u budističku tradiciju, kroz legendu vezanu sa Budinim prosvetljenjem; postojeće drvo asvatha u Uruveli je potom identifikovano sa legendarnim drvetom.

## Navodi
Ber

**Verija** (grčki: *Βέροια* ili *Βέρροια*, ali i *Φέροια* na starogrčkom jeziku) ili **Ber** (makedonski: *Бер*, bugarski: *Бер*, turski: *Karaferye*) je grad na podnožju planine Verimion (Karakamen) u Grčkoj.

Današnja Verija je trgovačko središte Egejske Makedonije, administrativno sjedište Prefekture Imatija i sjedište episkopije Grčke pravoslavne crkve.

## Historija

Grad Verija prvi put se spominje u spisima historičara Tukidida oko 432. pne. no vjerojatno je grad postojao već oko 1000. pne. Najstarije ljudsko stanište *Nea Nikomedia* otkriveno je na 9&nbsp;km u pravcu sjeveroistoka ( postojalo je već oko 6 250. god. pn.e. ) Grad je dobio ime po svojem mitskom osnivaču koji je bio Beres ili *Feres* (ili Veron), ili po kćeri kralja Verije za kog se misli da je bio sin Makedona.
Najtočnije zvuči tvrdnja da je Verija dobila ime po staroj tračkoj riječi *Bria*, koja je značila grad. Ali isto tako postoji i mogućnost da je grad dobio ime po slavenskog glagol]]a *brati*, od kojeg je kraćenjem došlo do **Ber**.
Prvi stanovnici Verije bili su Tračani, ili Brige koji su se kasnije stopili sa antičkim makedoncima. Makedonci su od Verije napravili svoj drugi najveći grad (odmah iza prijestolnice Pele). 
 
Rimski car Dioklecijan proglasio je Veriju jednom od dvije prijestolnice rimske provincije Makedonije. Za vrijeme Rima, Verija je postala jedna od prvih ranokršćanskih vjerskih zajednica. Izvan grada nalazilo se židovsko naselje gdje su apostoli Pavle i Sila propovjedali prvim kršćanima između 54 - 55 godine n.e. nakon odlaska iz Soluna.

Prvi episkop *Beroreje* (tako se zvao grad za rimskih vremena) bio je *Onisim*, vrlo vjerojatno je da je to bio poznati apostol sv. Onisim (rob Filimona).

Pod Bizantom grad je nastavio rasti i cvjetati sve dok ga nisu orobili Bugari u 9. vijeku. Za vrijeme križarskih ratova grad su osvojili Normani (1185) te potom Franci (1204). Sredinom 13. vijeka gradom su vladali srpski despoti. 1361 godine grad je pao pod vlast otomanskog carstva pod kojim je ostao sve do 1912 godine, kad je ušao u sastav Kraljevine Grčke.

## Geografija

Grad Verija nalazi se na obroncima planine Verimion u dolini Ematija. Blizu grada na planini Verimion, nalazi se mjesto Seli vrlo poznato skijalište u Grčkoj, a na par kilometara južno od Verije nalaze se velika umjetna akomulaciona jezera; Sfikia i Polifitos na rijeci Aliakmon (Bistrica).

Solun se nalazi 65&nbsp;km sjeveroistočno od grada, Nausa je udaljena 16&nbsp;km u pravcu sjeverozapada, grad Kozani udaljen je 42&nbsp;km u pravcu zapada, a grad Katerini 38&nbsp;km sjeveroistočno od Verije.

Arheološko nalazište Vergina, grad sa kraljevskom grobnicom Filipa II makedonskog, nalazi se na 11&nbsp;km jugoistočno od grada. 

## Rast stanovništva tokom vremena

## Klimatske prilike

Verija ima tipičnu kontinentalnu klimu, poput svih grčkih gradova u planinskoj unutrašnjosti, sa kišnim i hladnim zimama i vrlo toplim i sušnim ljetima. U ljetu 2007. godine izmjerena je najviša temperatura u Veriji od 44 [°C].

## Gradovi prijatelji
* , Kazanlk
* , Užice

## Reference

## Vanjske veze
* Veria online
Lex Hortensia

**Lex Hortensia** (doslovno: "Hortenzijev zakon") je ustavni zakon koga je 287. pne. donio rimski diktator Kvint Hortenzije i koji je u političkom smislu izjednačeni rimski patriciji i plebejci te formalno završen njihov viševjekovni sukob.

Povod za donošenje zakona bila je ekonomska kriza koja je mnogim plebejcima onemogućila vraćanje dugova. Plebejski savjet, koji je od 449. pne. imao pravo da donosi zakone obavezujuće za oba staleža, nije, međutim mogao izbjeći veto kojim je još uvijek raspolagao patricijski Senat. Plebejci su, stoga, zaprijetili da će se otcijepiti od Rima i počeli napuštati grad. Senat je, nastojeći razriješiti krizu, Kvinta Hortenzija imenovao diktatorom. On je donio zakon kojim je određeno da Plebejski savjet može donositi zakone (*plebiscita*) na koje se senatski veto više ne odnosi. Istim je zakonom ukinut senatski veto za tribunske, ali ne i centurijske skupštine.

Iako je ovim zakonom rimsko društveno-političko uređenje u formalnom smislu postalo slično demokraciji, u stvarnom smislu su patriciji očuvali uticaj na plebejske institucije koristeći sebi sklone ili podložne tribune, odnosno plebejske institucije su došle pod nadzor nekoliko bogatih i uticajnih plebejskih porodica. Tako je Rimska Republika i nakon donošenja Lex Hortensia u stvarnom smislu ostala oligarhijom.

## Vanjske veze
* The Roman Law Library, incl. ''Leges''
Centurijska skupština

**Centurijska skupština** () u starom Rimu je bila sazivana od strane bivših magistrata (konzuli, diktatori, pretori). Sakupljale su se po centurijama - vojnim i ekonomskim razredima pod punom ratnom opremom u bojnom redu i sazivane su izvan gradskih zidina. Svaka centurija je nosila jedan glas, odluka im je bila *lex* tj. zakon koji je stupao na snagu tek nakon što ga odobri senat. Posle izdavanja Hortezijevog zakona iz 287. pne., odluke plebsa po tribunskim skupštinama su izjednačene sa centurijanskim. Zakonodavna delatnost prelazi na tributske skupštine i one su izabrale prve konzule. Po Servijevom uređenju presudan značaj u tim skupštinama imali su građani sa visokim imovinskim cenzusom.

## Povezano
* Rimske skupštine
Kvint Hortenzije (diktator)

**Kvint Hortenzije** (*Quintus Hortensius*) je bio rimski plebejac imenovan za diktatora godine 287. pne.. 

Razlog za imenovanje je bila ustavna kriza izazvana odbijanjem, odnosno vetom patricijskog Senata na odluke plebejskih skupština o tome da se siromašnim plebejcima ukinu dugovi, čiji su vjerovnici u pravilu bili bogati patriciji. Plebejci su zaprijetili "otcjepljenjem" od Rima, te je Senat imenovao Hortenzija diktatorom. On je donio zakon poznat kao *[[Lex Hortensia]]* kojim su skupštinske odluke (*[[plebiscita]]*) postale obavezujuće bez senatskog pristanka. Hortenzije je također donio još jedan zakon kojim je određeno da *nundinae* (tržišni dani) postanu *dies [[fasti]]* (dani kada se mogu vršiti službeni poslovi). Hortenzije je umro na dužnosti, postavši jedini od formalnih diktatora kojemu se to dogodilo prije Julija Cezara.
Fila (kćer Antipaterova)

*Za ostale ličnosti po imenu Fila, v. [[Fila]]*

**Fila** (grčki: Φίλα ljubljena; ? - 287. pne.) bila je makedonska plemkinja, kći regenta Antipatera, koji antički izvori navode kao jednu od najčasnijih i najkreposnijih žena svog doba.

Filu, koja je svom ocu bila savjetnik, Antipater je godine 332. pne. za vrijeme Aleksandrovog pohoda na Aziju oženio za Balakroa, satrapa novosvojene Kapadokije. Njen muž je ubrzo nakon toga poginuo u borbi s domorocima. Kada je godine 323. pne. izbio lamijski rat, Antipatera je od propasti spasio general Krater, kome je Antipater u znak zahvalnosti dao kći Filu. Krateru je Fila rodila istoimenog sina, ali je on poginuo u sukobu s Antigonom.

Nakon toga se Fila udala za Antigonovog sina Demetrija. Iako je bila starija od mladog princa, njena inteligencija i šarm su ga opčarali te je brak bio sretan, usprkos toga što je Demetrije imao česte vanbračne veze. Demetriju je rodila sina i budućeg makedonskog kralja Antigona te kći Stratoniku, buduću sirijsku kraljicu.

Nakon što je Antigon ubijen u bitci kod Ipsa 301. pne., otišla je na dvor svog brata Kasandra kako bi isposlovala pomirenje između Antipatrida i Antigonida. Nakon toga se povukla na Cipar gdje je u Salamini opsjednuta, a potom i zarobljena od egipatskog kralja Ptolemeja. Ptolemej joj je ukazao velike počasti te je pustio na slobodu, nakon čega se vratila u Makedoniju. Tamo ju je godine 287. pne. zatekao rat koji je pokrenuo epirski kralj Pir protiv Makedonije. Kada su Demetrijevi vojnici i oficiri masovno prešli na Pirovu stranu, a Pir se proglasio kraljem Makedonije, Fila je u Kasandreji izvršila samoubistvo trovanjem.
Sinopsis

**Sinopsis** ili pregled, nacrt, skica, uporedni pregled većeg broja sličnih stvari, poređenje spisa koji govore o istom predmetu.

Na primjer *sinopsa evanđelja* je poređenje glava iz evanđelja koja isto ili slično pričaju život Isusa Krista, naročito iz evanđelja Matije, Marka i Luke, a koja se, za razliku od Jovanovog, zovu *sinoptična evanđelja*.

Sinopsis književnog teksta je kompendij ili sažetak jednog književnog djela, čiji je cilj razjasniti središnju strukturu i njezine temeljne artikulacije. Historijski sinopsis je historiografski tekst u kojem se izlaganje odvija istodobnim sučeljavanjem – uglavnom u različitim stupcima – historijskih događaja iz istog razdoblja, ali koji su se dogodili na različitim mjestima, na način da se čitatelju nudi neposredna usporedba i mogućnost uspostavljanja korelacija, afinitetom ili kontrastom.

Na kinematografskom području sinopsis je prvi nacrt teme filma, odnosno vrlo kratak sažetak radnje sveden čak na jednu otipkanu stranicu, čime se lako pronalaze glavne točke.

U vojnom žargonu, sinopsis je svaki od sintetičkih i praktičnih tekstova za učenje specifičnih disciplina predviđenih programom obuke učenika škola ili pojedinačnih specijalističkih tečajeva. Obično se, sa obzirom na formalno povjerljivu prirodu teme, svaki sinopsis posuđuje studentu i preuzima na kraju tečaja.

Također možemo pronaći sinopsise na području organizacijske teorije, kao što je rješavanje problema, te u istraživanju za usporedbu izjava i uzoraka u slučajevima utemeljenim na dokazima.

## Napomene

## Bibliografija

*
Agatoklo (sin Lizimahov)

**Agatoklo** (; ? - 284. pne.) bio je sin Lizimaha, helenističkog vladara Trakije. Majka mu je, prema Polijenu, bila odriska princeza po imenu Makris. Godine 292. pne. otac ga je poslao na pohod protiv Geta i njihovog vladara Dromiheta. Dromihet je tada zarobio Agatokla, a potom i njegovog oca koji mu je došao u pomoć. Obojica su pušteni iz zarobljeništva kada je Dromihet s Lizimahom sklopio savez te oženio Lizimahovu kćer. Godine 287. pne. je Agatoklo od oca poslan u Mala Azija|Malu Aziju kako bi zaustavio pohod makedonskog kralja Demetrija Poliorketa, a u čemu je imao uspjeha.

Agatoklo, koji je bio popularan među podanicima, bio je prijestonasljednik. Međutim, protiv njega je počela spletkariti njegova mlada pomajka Arsinoja. Nakon neuspjelog pokušaja trovanja, nagovorila je Lizimaha da ga se smjesti u tamnicu, gdje je ubijen od strane Ptolemeja Kerauna, Arsinojinog polubrata. Supruga Lisandra i brat Aleksandar su nakon toga izbjegli iz Trakije.

## Izvori
* Smith, William (editor); *[[Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology]]*, "Agathocles (2)" , Boston, (1867)
286. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **286. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Korva (ili Potita) i Peta** (ili, rjeđe, **godina 468. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 286. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Dok se ostaci poražene vojske makedonskog kralja Demetrija Poliorketa u Maloj Aziji povlače prema Gorju Taurus praćeni nadmoćnim Lizimahovimn i Seleukovim snagama, njegov sin Antigon bilježi uspjehe u Grčkoj. Nakon što je Antigon uspio otjerati Ptolemejevu flotu iz okolice Atene, taj se grad se predaje i prelazi u Antigonove ruke.
* Antigon, smatrajući da se ne može suprostaviti saveznicima, odlučuje priznati Pira, koji je osvojio najveći dio Makedonije, kraljem, a na što Pirov saveznik Lizimah sebe također proglašava kraljem Makedonije.
* Rimska Republika donosi novi zakon po imenu Lex Aquilia, kojim je ustanovljeno pravo vlasnika na odštetu za stvar uništenu tuđom krivnjom.

## Rođenja
* Antioh II Teos, vladar helenističkog Seleukidskog Kraljevstva od 261. pne. (u. 246. pne.)

## Smrti
*

## Vanjske veze
* 286 B.C. Olympiad 123.3 at attalus.org
Lex Aquilia

**Lex Aquilia** je zakon koji je godine 286. pne. donijela Rimska Republika i kojem je određeno da vlasnici imaju pravo tražiti odštetu za stvar uništenu tuđom krivnjom. Zakon je ispočetka bio ograničen na ubijanje i uništenje robova i stoke, a za što je predviđao odštetu u vrijednosti najviše cijene za robove i stoku u prethodnih godinu dana. Predviđena je i odšteta za "spaljivanje, razbijanje i oštećenje" drugih stvari, ali samo u najvišoj vrijednosti od prethodnih trideset dana.

Zakon je otklonio mogućnost da se šteta nadoknađuje zamjenom stvari, te odredio isključivo novčanu nadoknadu. Njegova načela - također vezana uz koncept krivnje, odnosno nehata - su poslije postala dio Corpus iuris civilisa, a samim time i kontinentalnog prava.

## Vanjske veze
* LacusCurtius - Roman Law — Damnum (Smith's Dictionary, 1875), Damnum Injuria Datum section
* The Roman Law Library, incl. ''Leges''
Antioh II Teos

**Antioh II Teos** (grčki: *Αντίοχος Β' Θεός*, 286. pne.–246. pne.), bio je vladar helenističkog Seleukidskog Kraljevstva koji je vladao u periodu 261. pne.–246. pne.. Bio je sin kralja Antioha I i kraljice Stratonike, kćeri Demetrija Poliorketa. 

Oca je naslijedio zimi 262/261. pne. te nastavio voditi drugi sirijski rat protiv ptolemejskog Egipta. Istovremeno je nastojao da svoju vlast iz Azije proširi na Evropu, odnosno u Trakiju, ali su ga u tome priječile brojne intrige vazalnih vladara i gradova-država u Maloj Aziji. Nakon što je u Miletu ubio omraženog tiranina Timarha, zahvalni građani su mu dali ime Theos ("bog"). 

Antiohovu zauzetost problemima na zapadnim granicama su s vremenom počeli koristiti njegovi satrapi na istoku carstva. Andragora, satrap Partije je tako proglasio nezavisnost, isto kao i baktrijski satrap Diodot koji je osnovao Grčko-Baktrijsko Kraljevstvo.

Antioh je zbog toga odlučio sklopiti s mir s Egiptom te je oženio Bereniku, kći egipatskog kralja Ptolemeja II. Zbog toga se prethodno razveo sa suprugom Laodikom i dao je protjerati u Efez. Odatle je Laodika spletkarila nastojeći ponovno postati kraljicom. Godine 246. pne. se Antioh odlučio s njom pomiriti i otići u Efez, ostavivši Bereniku i njenog sina u Antiohiji. Laodika je tada iskoristila priliku da otruje Antioha, a njeni pristaše u Antiohiji su ubili Bereniku i njeno dijete. Laodika je potom kao nasljednika proglasila svog sina Seleuka.

Antioh je s Laodikom također imao kćer Laodiku, koja će postati suprugom Mitridata II Pontskog.

Antioh se spominje u Ediktima Ašoke kao jedan od vladara kome je maurijski car Ašoka poslao izaslanike s ciljem da grčkog kralja i njegove podanike preobrate na budizam. Taj se događaj ne spominje u helenističkim izvorima, pa historičari pretpostavljaju da misija nije uspjela zbog pobuna na istoku carstva, odnosno prekida dotadašnjih veza između seleukidskog dvora i Indije.

## Napomene
Fizičar

**Fizičari** su znanstvenici kojima je područje interesa i istraživanja fizika. Zaposleni su na Sveučilištima kao profesori, predavači ili istraživači, na znanstveno-istraživačkim institutima kao istraživači ili u industriji, bankama, informatici, novinarstvu... Za uspješno obavljanje znanstvene karijere fizičar mora proći formalno obrazovanje koje se uglavnom sastoji od dodiplomskog studija i postdiplomskog na kojem se stječe stupanj magistra, odnosno doktora znanosti.

Fizičari se osim elementarnim istraživanjima, često bave i poslovima koji naizgled nisu vezani uz fiziku. To uključuje financijsko savjetovanje i modeliranje cijena i dinamike dionica, računalno modeliranje, različiti poslovi u informatici i farmaceutskoj industriji.

Neki od najpopularnijih i najpoznatijih svjetskih fizičara su:
*Alhazen
*André-Marie Ampère
*Anders Jonas Ångström
*Arhimed
*John Vincent Atanasoff
*Amedeo Avogadro
*John Bardeen
*Antoine Henri Becquerel
*Alexander Graham Bell
*Felix Bloch
*Niels Bohr
*Ludwig Boltzmann
*Max Born
*Ruđer Bošković
*Edward Alexander Bouchet
*Tycho Brahe
*Henry Cavendish
*Sir James Chadwick
*Rudolf Clausius
*John Cockcroft
*Nicolaus Copernicus
*Charles-Augustin de Coulomb
*Marie Curie
*Pierre Curie
*René Descartes
*Paul Dirac
*Markantun de Dominis
*Christian Doppler
*Friedrich Ernst Dorn
*Albert Einstein
*Leonhard Euler
*Michael Faraday
*Enrico Fermi
*Richard Feynman
*Galileo Galilei
*Luigi Galvani
*Carl Friedrich Gauss
*William Gilbert
*Ernst Haeckel
*Otto Hahn
*Stephen Hawking
*Werner Heisenberg
*Joseph Henry
*Heinrich Rudolf Hertz
*Robert Hooke
*Christiaan Huygens
*Ratko Janev
*James Prescott Joule
*Michio Kaku
*Lord Kelvin
*Johannes Kepler
*Munir Ahmad Khan
*Gustav Robert Kirchhoff
*Igor Vasiljevič Kurčatov
*Johann Heinrich Lambert
*Gottfried Leibniz 
*Leon M. Lederman
*Mihail Vasiljevič Lomonosov
*Hendrik Lorentz
*Ernst Mach
*Ettore Majorana
*Quirino Majorana
*Guglielmo Marconi
*James Clark Maxwell
*Lise Meitner
*Robert Andrews Millikan
*Stjepan Mohorovičić
*Isaac Newton
*Emmy Noether
*Georg Simon Ohm
*Robert Oppenheimer
*Hans Christian Ørsted
*Blaise Pascal
*Auguste Piccard
*Max Planck
*Henri Poincaré
*Wilhelm Conrad Röntgen
*Carlo Rubbia
*Ernest Rutherford
*Andrej Dmitrijevič Saharov
*Abdus Salam
*Pavle Savić
*Erwin Schrödinger
*Leó Szilárd
*Joseph von Fraunhofer
*Werner von Siemens
*Johannes Stark
*Fritz Strassmann
*Ivan Supek
*Nikola Tesla
*Joseph John Thomson
*Evangelista Torricelli
*Johannes Diderik van der Waals 
*Alessandro Volta
*Max von Laue
*Ernest Walton
*James Watt
*Wilhelm Eduard Weber
*Eugene Wigner
*Thomas Young
*Pieter Zeeman
285. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **285. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Kanine i Lepida** (ili, rjeđe, **godina 469. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 285. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* 26. jun – Ptolemej I Soter, bivši general Aleksandra Velikog, satrap Egipta i osnivač Ptolemejskog Kraljevstva abdicira u korist svog najmlađeg sina Ptolemeja II Filadelfa kojemu je bio suvladar prethodne tri godine.
* Sostrat iz Knida dovršava izgradnju svjetionika na otoku Faros u aleksandrijskoj luci - najveće znamenitosti na tadašnjem Mediteranu koje je poslužilo kao model svim budućim svjetionicima i postalo jedno od Sedam svjetskih čuda. 
* Nakon što su ga posljednji vojnici napustili, bivši makedonski kralj Demetrije Poliorket se u Kilikiji predaje Seleuku.

## Rođenja
*

## Smrti
* Dikearh, grčki filozof, geograf, kartograf, matematičar i pisac (r. cca. 350. pne.)
* Teofrast, grčki filozof rodom iz Eresosa na Lezbosu, nasljednik Aristotela na čelu Peripatetičke škole (r. cca. 370. pne.)

## Vanjske veze
* 285 B.C. Olympiad 123.4. attalus.org
Sostrat iz Knida

**Sostratus iz [[Knid]]a** (3. vijek pne.) bio je grčki arhitekt i inženjer. Sagradio je niz velikih građevina u svom rodnom gradu, Grčkoj i Egiptu, a od kojih je najpoznatiji Svjetionik u Aleksandriji, jedno od Sedam svjetskih čuda.

## Vanjske veze
* Sostratus of Cnidus bio from the Technology Museum of Thessaloniki
284. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **284. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Tuke i Dentera/Dentata** (ili, rjeđe, **godina 470. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 284. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Lizimah, helenistički vladar Trakije i samoproglašeni kralj Makedonije se okreće protiv svog suvladara Pira, osvaja Makedoniju i potiskuje ga u rodni Epir.
* Ptolemej Keraun, sin nedavno abdiciranog egipatskog kralja Ptolemeja I i bivše kraljice Euridike, nezadovoljan dolaskom na vlast mlađeg polubrata Ptolemeja II napušta Egipat i odlazi na Lizimahov dvor gdje mu utočište pruža sestra i Lizimahova supruga Arsinoja. 
* Arsinoja, nastojeći osigurati Lizimahovo prijestolje za svoju djecu, počinje splektariti protiv svog popularnog posinka Agatokla i na kraju uspije uvjeriti supruga da ga je sin nastojao svrgnuti uz pomoć sirijskog kralja Seleuka. Lizimah joj povjeruje i daje pogubiti Agatokla, a taj čin izaziva sveopće zgražanje u njegovom kraljevstvu čiji mnogi gradovi i dotada najvjerniji prijatelji i suardnici dižu ustanak. Agatoklovo udovica Lisandra zajedno s Agatoklovim bratom Aleksandrom bježi na dvor Seleuka, koji koristi priliku da objavi rat Lizimahu kako bi osvojio njegove teritorije.
* Galsko pleme Senonci, čija je postojbina obala Jadrana sjeverno od Picenuma, napada etrurski grad Arecijum koji je formalni saveznik Rima. Rimljani u pomoć šalju vojsku pod komandom Lucija Cecilija Dentera koja trpi težak poraz u bitci kod Arecijuma. Rimljani, da bi osvetili poraz, šalju novu vojsku pod Manijem Kurijem Dentatom koja upada na senonsku teritoriju, pobjeđuje Senonce i tjera ih van Italije.

## Rođenja
*

## Smrti
* Lucius Caecilius Metellus Denter, rimski konzul i vojskovođa (ubijen u bitci kod Arecijuma) (r. cca. 320. pne.)
* Ardvat, guverner i kasniji vladar Armenije, osnivač dinastije koja će vladati do 211. pne.
* Agatoklo, sin kralja Lizimaha od Trakije