open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fag stag

**Fag stag** (feg steg) je termin koji je nastao u SAD tokom 1990-ih godina i kojim se naziva heteroseksualni muškarac koji uživa u društvu gej muškaraca ili, naprosto, ima puno gej prijatelja. Termin *fag stag* je ekvivalent fag hagice, koja predstavlja ženu sa puno gej prijatelja. Termin može da se koristi pežorativno, ili kao pozitivan termin u okviru LGBT zajednice.

## Upotreba termina
Fag stag se oseća prijatno u društvu gejeva. On može da traži prijateljstvo, ali i da "profitira" iz druženja sa gejevima na poljima, koja se seterotipno vezuju za gejeve, kao što su moda, socijalne veštine, dobijanje drugačije perspektive, izoštren humor i oslobađanje od očekivanja koja se postavljaju pred njim, kao pred heteroseksualnim muškarcem: "Upoređivanje ko je snažniji, jači, ko ima bolji auto i spuštanje čak i kada kažu da se šale, ali gej tipovi koje sam upoznao ne mare za to da se bude "muževan" sve vreme". Takođe, fag stag može imati pristup ženama koje se često identifikuju kao fag hagice i imaju otvorenije stavove. Druga moguća motivacija jeste da fag stag se neće naći ugrožen u takvim prijateljstvima, jer njegovi gej prijatelji nemaju žene za svoju "ciljnu grupu". Fag stag može, takođe, da uživa u pažnji koju dobija u gej okruženjima, kao što su klubovi, kafići i plaže.

Ovaj izraz počinje sve više da se koristi kako homoseksualnost postaje sve više prihvaćena u društvu. Televizijske emisije kao što su *[[Queer Eye For the Straight Guy]]*, *[[Queer as Folk (US)|Queer as Folk]]*, *[[Will & Grace]]* i druge ispituju prijateljstva u kojima različite seksualne orijentacije predstavljaju međusobno dopunjavanje, pre nego smetnju u prijateljstvu i društvenim situacijama. Takođe, homofobija se više ne smatra prihvatljivom i nastojanja da se nasilje i neprijateljstvo prema seksualnim i rodnim manjinama smanje putem delovanja gej-strejt alijansi, skinule su stigmu sa činjenice da heteroseksualna osoba ima gej prijatelje. Fag stag takođe može označavati i mušku gej ikonu, poznatu osobu koju gej zajednica voli i koja ima gej prijatelje, kao što su: Ben Affleck, Eric McCormack, Justin Timberlake, Colin Farrell, Matthew Broderick i Robbie Williams..

## Vidi dalje
* Gej
* Fag hag
* Gej ikona
* LGBT zajednica

## Reference
Filip III od Makedonije

**Filip III Arhidej** (grčki: ; cca. 359. pne. – 25. decembar 317. pne.) je bio kralj Makedonije od 10. juna 323. pne. do svoje smrti. Bio je sin kralja Filipa II Makedonskog i Filine iz Larise, za koju neki antički izvori navode da je bila tesalijska plesačica. Njegov daleko poznatiji polubrat bio je Aleksandar Veliki. Pri rođenju je dobio ime **Aridej** da bi na dolasku na prijestolje preuzeo ime Filip.

Antički izvori navode da je bio fizički i mentalno slab, te je Aleksandar još ranije određen Filipovim nasljednikom. Plutarh navodi kako je njegova slabost posljedica trovanja od strane maćehe Olimpijade koja je htjela osigurati Aleksandrovo nasljedstvo. Sam Aleksandar je bio privržen svom polubratu te ga sa sobom poveo na pohod u Aziju, dijelom da mu sačuva život, a dijelom da spriječi da se oko Arideja okupljaju protivnici njegovog režima.

Aridej je 323. pne. postao Aleksandrov nasljednik u Babilonu, ali ga je njegova očita nesposobnost vladanja učinila pijunom moćnih dijadoha. Među njima je najveći uspjeh imala supruga Euridika, ali su nju i Filipa porazili Olimpijini saveznici. Ona je Filipa dala pogubiti.

## Izvori
* Smith, William (editor); *[[Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology]]*, "Arrhidaeus (1)" , "Eurydice (3)" , Boston, (1867)

## Vanjske veze
* Livius.org: Arridaeus  by Jona Lendering
* Wiki Classical Dictionary: Arrhidaeus 
* Page about coinage during his reign
* An archaeological report about his grave and remains 
* A National Geographic article about the group of tombs, one of which is now said to be his (April 2008)

|-

|-
358. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **358. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Ambusta i Prokula** (ili, rjeđe, **godina 396. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 358. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Perzijski kralj Artakserks II umire, a nasljeđuje ga sin Artakserks III ("Ochus") koji započinje obnavljati centralnu vlast i suzbijati pobune satrapa. Kako bi osigurao prijestolje, novi kralj daje pogubiti većinu svojih rođaka. 
* Aleksandar iz Fere, despot tesalijskog grada Fera, ubijen je u zavjeri koju je organizirala njegova supruga.
* Nakon što je ubijen trakijski kralj Kotis I, na prijestolje dolazi Kersoblept, koji će ga dijeliti s braćom Amadokom i Berisadom. Pravu vlast, međutim, drži Haridem, eubejski pustolov koji se ženidbom spojio s kraljevskom porodicom, te koji pregovara s Atenom oko vlasti nad Tračkim Herzonom. 
* Makedonski kralj Filip II napada planinska plemena Peonije, tuče ih i širi svoju vlast sve do Ohridskog jezera.
* Rimljani tuku Volščane, anektiraju najveći dio njihove teritorije te na nju naseljavaju svoje koloniste. Rimljani također prisiljavaju ostale članice Latinskog saveza da obnove veze s Rimom, koje su bile oslabljene nakon galskog pustošenja Rima godine 390. pne..

## Rođenja
* Seleuk I Nikator, makedonski oficir u vojsci Aleksandra Velikog i osnivač Seleukidske dinastije (u. 281. pne.)

## Smrti
* Artakserks II, kralj Perzije (r. cca. 436. pne.)
* Aleksandar od Fere, despot grada Fere u Tesaliji
* Kotis I, kralj Trakije
* Bardills, ilirski kralj (ubijen u borbi s Filipom II Makedonskim)
Bardilis

**Bardilis** od Ilira (*Bardylis* u starogrlkim itcorimna: Βάρδυλις, Βάρδυλιν, Βάρδυλλις, i latinskim izvorima kao *Bardulis*; 448. pne-358. pne.) bio je kralj ilirskog plemena Dardanaca od 396. do 358. pne.

Bardilis je bio ugljenar, koji se svojim sunarodnjacima za kralja nametnuo uspjesima i iskazanom vještinom u pljačkaškim pohodima. I kao kralj je nastavio agresivnu politiku prema svojim susjedima.

Na početku vladavine, Bardilis je napao Makedoniju i istjerao kralja  Amintu III. Uz pomoć Tesalaca, Aminta se vratio i vladao još 24. god. Nakon smrti naslijedio ga je izborima, najstariji sin Aleksandar, kojeg je ubio 367. god. pne. rođak Ptolomej. Naslijedio ga je brat Perdika III, koji je umro početkom 359. god. pne. nakon strahovitog poraza od Ilira. Tom prilikom poginulo je oko 4000 Makedonaca.

## Rat u Epiru

Godine 385. pne. je, za račun sirakuškog tiranina Dionizija I provalio u zemlju Molosijaca kako bi je opljačkao i na prijestolje vratio prognanog prosirakuškog kralja Alketu I. Njegov je pohod završio porazom zahvaljujući intervenciji spartanskog kralja Agesilaja II, ali je u ratu ubijeno čak 15.000 Molosijaca.

## Borba sa Filipom II

Filipom II je uspostavio mir sa Atenom 359. god. pne. i porazio Peonce, i sve snage usmjerio prema Ilirima. Sljedeće se godine Bardilis morao suočiti sa Filipom II, s kojim je prvo pokušao sklopiti mirovni sporazum. Filip je odbio priznati ilirska osvajanja te je došlo do bitke u blizini Bitole, u kojoj je Bardilis ubijen.
Bardila je nasledio sin Klit.

## Reference

## Vanjske veze
* The Ancient Library — Bardyllis
Kersoblept

**Kersoblept** (na grčkom **Kερσoβλέπτης**) bio je kralj Trakije. Bio je sin kralja Kotisa i na prijestolje stupio godine 358. pne. zajedno sa Berisadom i Amadokom II, koji su mu najvjerojatnije bili braća. Prilikom dolaska na prijestolje je bio jako mlad, što je iskoristio Haridem, eubejski pustolov brakom vezan uz kraljevsku porodicu, te postao de facto vladar države. Kersoblept je vladao područjem istočno od rijeke Hebar.

Haridem je na početku vladavine pregovarao s Atenom o vlasti nad Tračkim Herzonom, koji je predan Atenjanima između 357. i 353. pne. Godine 352. pne. je nakon Berisadove smrti, uz Haridemovu i atensku pomoć, Berisadovu djecu isključio iz nasljedstva kako bi prigrabio njihove teritorije. Iste je godine Kersoblept počeo pregovarati s makedonskim kraljem Filipom II o zajedničkom napadu na Trački Herzon, ali je Amadok odbio sudjelovati u tome. Filip je na to zaratio s Kersobleptom, porazio ga i uzeo Kersobleptovom sina kao taoca.

Godine 347. pne. je došlo do spora između Kersoblepta i Amadoka što je Filip iskoristio da sa svojom vojskom uđe u Trakiju i nametne svoju vlast kao "sudac" između zavađenih kraljeva. Sljedeće je godine, pak, Kersoblept napao grčke kolonije na Helespontu, što je bio izgovor Filipu za još jedan pohod. Godine 343. pne. je Kersoblept prisiljen plaćati danak Makedoncima.
Berisad

**Berisad** (na grčkom **Bερισαδης**; ? - 353. pne.) bio je trakijski vladar koji je godine 358. pne. naslijedio umrlog kralja Kotisa I i vladao zajedno s prinčevima Amadokom i Kersobleptom, koji su mu, najvjerojatnije bili braća.

Njegov sin Ketripor mu je, najvjerojatnije bio suvladar, te 358. pne. ušao u savez s Ilirima protiv Antička Makedonije.

Berisad je umro 353. pne. a nakon čega je Kersoblept objavio rat njegovoj djeci kako bi mu prigrabio teritoriju.

## Izvori
* Smith, William; *[[Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology]]*, "Berisades" , Boston, (1867)
Pošumljavanje

**Pošumljavanje** je umjetno podizanje šuma sadnjom sadnica ili sjetvom sjemena na površinama koje su dugo bile bez šume. 

## Načini pošumljavanja

Dva su osnovna načina: sjetva sjemena i sadnja biljaka. Pošumljavanje sjetvom sjemena sve se manje provodi zbog izrazite prednosti druge metode. 

## Pošumljavanje sadnicama

* Sadnja biljaka s golim korijenom: Koriste se sadnice izvađene iz rasadnika ili šume, čiji korijen nije obložen tlom. Biljkama se prije sadnje odreže suviše dugačak korijen. Kod većine bjelogoričnih sadnica s jače razvijenom krošnjom, osim korijena, vrši se i redukcija krošnje. Kod sadnica crnogoričnih vrsta, mora se pažljivo postupati jer su osjetljive na rezanje korijena i krošnje. Biljke s golim korijenom sade se vrijeme mirovanja vegetacije u jesen ili u proljeće. 

* Sadnja biljaka s busenom (s obloženim korijenom): Koriste se sadnice s busenom s kojim su izvađene iz rasadnika ili su uzgojene u posebnim posudama (kontejnerima). Biljkama s obloženim korijenom ne oštećuje se korijen vađenjem. Zaštićen je pri transportu i sadnji, veliki je postotak primanja kod sadnje, nema šoka kod presadnje i dr. Takvim načinom mogu se uzgojiti biljke u vrlo kratkom roku. 

## Prostorni raspored

Biljke se na terenu sade u pravilnom ili nepravilnom prostornom rasporedu. Pravilni raspored primjenjuje se svuda gdje je to moguće. Može biti trokutast, četverokutan, šesterokutan itd. Takva sadnja ima prednost jer je kasnije olakšano njegovanje. 

## Različiti načini sadnje

* **Sadnja** u jame: Najduže se koristi. Jame se kopaju ručno ili strojno. Uobičajene dimenzije jame su 40x40x40 cm. Prilikom sadnje jednom se rukom sadnica spusti u jamu nešto niže, a drugom se rukom korijen zasipa tlom uz polagano povlačenje biljake prema gore. Na taj način korijen zauzme svoj najbolji položaj. Za one vrste drveća koje nemaju žilu srčanicu (glavni korijen), nego čupavi plitki korijen (npr. smreka), sadnja se obavlja na humku napravljenom u jami. Tako korijen sadnice zauzima normalan položaj, što utječe na bolje primanje posađenih biljaka. 

* **Sadnja** u zasjeke i jamice: Koristi se na rahlim tlima koja nisu jako zakorovljena. Ako se sadi u zasjeke, upotrebljavaju se klinolike lopate, motike ili specijalno napravljeni mačevi. Ako se sadi u jamice, upotrebljavaju se drvene sadiljke. Na tlima koja nisu jako zakorovljena možemo obavljati pošumljavanje kosom sadnjom u zasjeke pod motiku. Biljke se za kratko vrijeme isprave i ne pokazuju nikakav zastoj u razvoju ako ih usporedimo s uspravno zasađenim biljkama. 

* **Sadnja** na humke i nasipe: Koristi se na terenima koji su više mokri i zakorovljeni. Nasipi i humci rade se ručno ili mehanizacijom. Obično se izrađuju nekoliko mjeseci prije sadnje. 
 
* **Sadnja** u jarke: Koristi se na terenima koji su siromašni oborinama, a jarci služe da se u njima zadrži što više vlage. Dubina jaraka iznosi 20-30 cm, a širina 30-40 cm. Na terenima koji su izloženi jakim vjetrovima poželjne su još veće dimenzije jarka.

## Poveznice
Haridem

**Haridem** (na grčkom **Χαρίδημος**; ? - 333. pne.), iz Oreja na Eubeji, bio je starogrčki najamnički vojskovođa.

Godine 367. pne. se pod atenskim vojskovođom Ifikratom borio za Amfipolis. Usprkos Ifikratovih naredbi je zarobljenike iz Amfipolisa umjesto kao taoce u Atenu odveo njihovim kućama, te se kao prebjeg sklonio kod Kotisa, trakijskog kralja koji je ratovao protiv Atene.

Nekoliko godina kasnije su ga Atenjani zarobili te je pristao na ponudu Timoteja da ponovno uđe u njihovu službu. Kada ga je 362. pne. Timotej otpustio neko vrijeme se borio u službi pobunjenih perzijskih satrapa u Maloj Aziji, a potom otišao natrag u Kotisovu službu u Trakiji. Nakon Kotisove smrti je imenovan skrbnikom njegovog sina Kersoblepta. Godine 357. pne. je nakon dolaska atenske vojske na Trački Herzon isposlovao predaju tog područja Ateni što je poslije iskoristio kako bi od Atene dobio lovorov vijenac i državljanstvo. Godine 351. pne. je kao atenski komandant bez uspjeha nastojao Trački Herzon od makedonskog kralja Filipa II, pa ga je smijenio Hares.

Poslije bitke kod Heroneje je Filip od Atene tražio njegovu predaju, ali se Haridem sklonio u Perziju. Tamo je stupio u službu kralja Darija III te istakao u mnogim borbama. Međutim, zbog kritike kraljevih planova pred bitku kod Isa je pao u nemilost te je pogubljen.

## Reference
* Diodorus Siculus xvii.30
* Plutarh, *Phocion*, 16, 17
* Arijan, *Anabasis*, i.10
* Quintus Curtius iii.2
* Demosten, *Contra Aristocratem*
* A. Schafer, *Demosthenes und seine Zeit* (1885)
* H. W. Parke, *Greek Mercenary Soldiers* (1933)
Despot

**Despot** može označavati:
* Despot (titula), bizantska dvorska titula
* Despotizam, oblik vladavine u kome je sva vlast sadržana u rukama jednog pojedinca ili male klike

Osobe s prezimenom **Despot**:
* Despot voda ili Ioan Iacob Heraclit (1511-1563), moldavski knez.
* George Despot (1927-1991), biznismen iz Shreveporta
* Veljko Despot (1948 -), hrvatski muzički producent
Amadok

**Amadok** (na grčki **Aμαδoκoς**; 4. vijek pne.) bio je vladar Trakidje, koji je zajedno s Berisadom i Kersobleptom naslijedio zemlje kralja Kotisa nakon njegove smrti 358. pne. Amadok je najvjerojatnije bio Kotisov sin, odnosno brat dvojice vladara, a područje vladavine mu je bilo zapadno od rijeke Hebar.

Kada je Filip II Makedonski dogovarao s Kersobleptom zajednički napad na Trački Herzon, Amadok je odbio propustiti makedonsku vojsku preko svog područja, i tako spriječio taj pothvat.

Godine 347. pne. je došlo do spora između Amadoka i Kersoblepta, pa su pozvali Filipa da bude arbitar. On je to učinio došavši s vojskom i prisilivši ih obojicu da prihvate njegovu vlast.

Amadok je najvjerojatnije imao istog sina, ali ga je naslijedio Teres III.

## Reference
* Hammond, N. G. L.; "Philip's Actions in 347 and Early 346 B.C." in *Classical Quarterly*, v. 44 (1994), pp. 367-374.
* Smith, William; *[[Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology]]*, "Amadocus (2)", Boston, (1867)
Misa

**Misa** je obred slavljenja euharistije u zapadnoj Rimokatoličkoj crkvi i starim katoličkim crkvama, u tradiciji Anglokatoličke crkve i nekim luteranskim regijama. Naziv potječe od latinskog *missa* iz fraze "*Ite, missa est*" ("Idite, otpust je"). Misa je ustanovljena po Isusu Kristu na Veliki četvrtak, na Isusovu Posljednju večeru. Ona je zahvala Bogu i najsavršenija je molitva.

U zapadnoj Katoličkoj crkvi sveta misa dijeli se na četiri osnovna dijela: uvodni obredi, služba riječi, euharistijska služba i završni (pričesni) obred.

## Reference
Pangeon

**Planina Pangeon** (grčki, drevni/politonički: Παγγαῖον, moderni/monotonički: Παγγαίο), drevni oblici: **Pangaeon**, **Pangaeum**, homersko ime: **Nysa**, () je planinsko gorje u Grčlkoj, oko 40&nbsp;km od Kavale. Najveća nadmorska visina je 1.956 m a ime vrha **Koutra**.

U antičko doba je bila poznata po rudnicima zlata i srebra.

## Napomene
Locri

**Locri** je italijanski grad i općina (*comune*) u metropolitanskom području Reggio Calabrije u Kalabriji. Ime je dobila od drevnog grčkog grada Lokride (Lokris).

## Historija
Locri je u prošlosti bio poznat kao Epizefirski Lokris (od grčkog *Επιζεφύριοι Λοκροί*, *epi-Zephyros*, "pod zapadnim vjetrom"). Osnovan je oko 680. pne. kraj današnjeg rta Capo Zefirio od strane kolonista iz Lokride. Postao je jedan od najznamenitijih gradova Velike Grčke. Bio je u savezništvu sa Spartom, Sirakuzom, a na kraju i s Rimom koga je podržavao u borbi protiv Pira početkom 3. vijeka pne.

Grad je počeo gubiti važnost i stanovništvo u 5. vijeku, a 915. razorili su ga Saraceni. Preživjeli žitelji su na padinama Aspromontea, 10&nbsp;km od obale, osnovali grad po imenu Gerace. Suvremeno naselje je godine 1850. nastalo širenjem Geracea, kada je sagrađena željeznička stanica. Tada je prozvan Gerace Marina, ali je 1934. preimenovan u Locri. Posljednjih je godina poznat kao uporište 'Ndranghete.

## Vanjske veze

* Associazione Culturale Giovani per la Locride 
* Sito on ancient Locri
Hares iz Atene

**Hares** () (4. vijek pne.) je bio atenski vojskovođa poznat po rastrošnosti i korupciji, ali i popularnosti koju je usprkos toga uživao među sugrađanima. Pred kraj karijere se borio protiv makedonskog kralja Filipa II, a da bi na kraju služio Perzijsko Carstvo|Perzijancima protiv Aleksandra Makedonskog.

## Iuvori
* Smith, William (urednik); *[[Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology]]*, "Chares" , Boston, (1867)
Epir

**Epir** se može odnositi na:

* Epir (region), istorijski i geografski region na Balkanu
** , deo Epira u Albaniji
* Periferija Epir, periferija u Grčkoj
* , rimska provincija
** Epirus Vetus i Epirus Nova, rimske provincije
* Epirska Despotovina, jedna od vizantijskih država nastalih nakon krstaškog osvajanja Carigrada 1204. godine
* Antički Epir, država u antickoj Grčkoj
* Epirska Kneževina ili Epirski Pašaluk, kojim je vladao Ali paša
* , kratkotrajna država osnovana na području današnje Albanije 1914. godine
357. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **357. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Ambusta i Prokula** (ili, rjeđe, **godina 397. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 357. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Makedonski vojskovođa Parmenion postiže veliku pobjedu nad Ilirima. Kralj Filip II, lišen brige o Ilirima, napada i osvaja atenski grad Amfipolis te tako stječe kontrolu nad rudnicima zlata na planini Pangeon), i osigurava granicu s Trakijom.
* Filip II se ženi s Olimpijadom, molosijskom princezom od Epir u nastojanju da osigura zapadnu granicu.
* Atenski vojskovođa Hares od trakijskog kralja Kersoblepta, a uz pomoć njegovog skrbnika i eubejskog plaćenika Haridema, ugovorom preuzima Trački Herzon. Haridem je za svoje sudjelovanje u toj predaji od Atenjana nagrađen zlatnim vijencem.
* Dion, šurjak bivšeg tiranina Dionizija Starijeg i bivši tutor njegovog sina Dionizija Mlađeg, okuplja 1500 najamnika kod Zakinta i plovi na Siciliju gdje će svrgnuti Dionizija Mlađeg koji je iz Sirakuze prisiljen bježati u Locri.
* Rodos pada pod vlast perzijskog satrapa Mauzola od Halikarnasa.

## Rođenja
*

## Smrti
*
Parmenion

**Parmenion** (također **Parmenio**) (na grčkom, *Παρμενίων*, cca. 400–Ekbatana, 330. pne.) bio je makedonski vojskovođa koji je služio kralja Filipa II i njegovog sina Aleksandra Velikog.

Parmenion je na samom početku vladavine stekao veliki ugled kada je godine 357. pne. porazio Ilire. Historičari smatraju kako je bio jedna od ključnih ličnosti za vojne reforme koje je poduzeo Filip, odnosno transformirao pretvaranje makedonske vojske u profesionalnu, stajaću formaciju te uvođenje nove taktike, odnosno makedonske falange naoružane sarisama. Te su reforme Makedoniju učinile hegemonom Grčke, a kasnije omogućile i velike pobjede nad Perzijancima.

Parmenion je bio drugi po činu u Aleksandrovoj vojsci, te je komandirao lijevim krilom u bitkama kod Isa i Gaugamele. Suvremenici su ga smatrali jednim od najsposobnijih i najpouzdanijih Aleksandrovih generala.

Godine 330. pne. njegov sin Filota je optužen za izdaju, a potom pogubljen. Nastojeći spriječiti Parmeniona da osveti sina, Aleksandar je naredio da se Parmenion ubije prije nego što bi uopće mogao čuti za cijeli slučaj.

U filmu *[[Alexander (2004 film)|Alexander]]* je njegov lik glumio John Kavanagh.

## Vanjske veze
* Livius, Parmenion  by Jona Lendering
* ''Anabasis Alexandri'' by Arrian of Nicomedia.
* 2004 Film at the Internet Movie Database.
Filipi

**Filipi** (na grčkom / *Philippoi*; ) bio je drevni grad u istočnoj Makedoniji. Osnovan je oko godine 360. pne. pod imenom Krenid, a 356. pne. ga je osvojio makedonski kralj Filip II i nazvao po sebi.

Zbog strateškog položaja Filip II je grad opasao odbranbenim zidom, a djelomično isušio okolnu močvaru, o čemu svjedoči pisac Teofrast. Otkriće novih rudnika zlata u blizini grada, u Asili, i otvaranje kovnice novca, doprinijelo je bogatstvu kraljevine i njenom brzom razvoju u odnosu na ostale grčke države i u odnosu na susjedne države Ilira i Tračana. Grad je očuvao svoju autonomiju sve do vremena Filipa V kada je anektiran. Usprkos relativno malog broja stanovnika, bio je važno trgovačko središte.

Kad su Rimljani srušili makedonsku dinastiju Antigonida u Trećem makedonskom ratu 168. god. p.n.e, podijelili su kraljevinu na četiri nezavisne države a Filipi je postao glavni grad Istočne Makedonije.

Najvažniji događaj u njegovoj iistoriji je bila Bitka kod Filipa 42. pne. u kojoj je Drugi trijumvirat porazio ubice Julija Cezara. Bio je dopunjen rimskim javnim zgradama kao što su Forum i monumentalna terasa sa hramovima na sjeveru.

Filipi su postali važni i za historiju kršćanstva s obzirom da ih je posjetio sveti Pavao te uputio znamenitu Poslanicu Filipljanima. Nakon četvrtog križarskog rata je počeo nazadovati da bi u 14. vijeku, nakon osvajanja od strane Osmanskog Carstva, bio napušten. Po njemu je prozvana današnja općina Filippoi koja pripada periferiji Istočna Makedonija u suvremenoj Grčkoj.

## Svjetska baština
Arheološko mjesto Filipi je 2016. godine upisano na UNESCO-ov popis mjesta svjetske baštine.

Od helenističkog grada Filipa II, ostale su zidine i njihove kapije, pozorište i pogrebni hram. Arheolozi su od 1958-1978. iz hrišćanskog vremena otkrili biskupski kvart i osmougaonu crkvu, velike privatne rezidencije, novu baziliku u blizini Muzeja i još dvije na nekropoli istočno od grada.

File:Ancient theatre - Philippi.jpg|Antički teatar
File:The Forum, Philippi (7272795358).jpg|Rimski Forum
File:Archaeological site of Philippi BW 2017-10-05 12-54-40.jpg|Podni mozaik u Baziliki A, sa imenom svetog Pavla
File:The imposing basilica next to the Forum and its gagantic pillars, also known as Basilica B, Philippi (7272621716).jpg|Hrišćanska bazilika B

## Izvori

## Vanjske veze

* Philippi - Catholic Encyclopedia
* Livius, Philippi  by Jona Lendering (ancient history)
Pamen iz Tebe

**Pamen** (na grčkom **Παμμενης**; 4. vijek pne.) je bio tebanski vojskovođa. Bio je politikom i prijateljstvom vezan za velikog državnika Epaminondu te je zajedno s njim pomagao osnivanje Megalopolisa u Arkadiji. Kada je mladi makedonski princ i budući kralj Filip poslan kao talac u Tebu, upravo je Pamen bio njegov tutor. Godine 356. pne. je Pamen na čelu ekspedicije od 1000 najamnika došao u Malu Aziju pomoći pobunu perzijskog satrapa Artabaza od Frigije. Odatle se morao povući zbog Artabazovog nepovjerenja i povlačenja Atena|atenskog kontingenta na čelu s Haresom. Godine 352. pne. je intervenirao u Megalopolisu spriječivši raspuštanje tog grada.

Antički izvori navode da je Pamen imao pederastijske sklonosti, ali ne potvrđuju navode o seksualnim odnosima s mladim Filipom.
Artabaz II

**Artabaz** (grč. *Αρτάβαζος*; 4. vijek pne.) bio je perzijski vojskovođa i satrap.

Godine 362. pne. je za vrijeme vladavine kralja Artakserksa II sudjelovao u pokušaju gušenja velike pobune satrapa. Njegov pohod protiv Datama, pobunjenog satrapa Kapadokije, je završio neuspjehom.

Godine 356. pne., za vrijeme vladavine Artakserksa III, Artabaz je bio satrap Frigije. Tada se priključio pobunjenicima i neko vrijeme, uz pomoć atenskog vojskovođe Haresa, uspješno pružao otpor kraljevim snagama. Međutim, kada su se Atenjani, suočeni s kraljevim ultimatom, povukli, Artabaz je poražen od vojskovođe Autofradata te zarobljen. Njegovi rođaci, Memnon i Mentor sa Rodosa su, međutim, uspjeli isposlovati njegovo oslobađanje, nakon čega je Artabaz pronašao utočište kod makedonskog kralja Filipa II.

Nakon što je Mentor pomogao Artabazu da pokori Egipat, uspio je od kralja isposlovati da Artakserksa pomiluje. Artabaz se vratio iz izgnanstva u Perziju te se istakao vjernošću kako Artakserksu, tako i Dariju III, uz koga se borio u bitci kod Gaugamele i pratio ga u njegovom bijegu sve do smrti. Takva je vjernost ostavila dojam na Aleksandra Velikog koji je Artabazu povjerio vlast nad satrapijom Baktrijom. Godine 328. pne. je Artabaz, kao prilično star i umoran čovjek, dao ostavku na svoju dužnost, a Baktriju je preuzeo Klit.

Artabazov sin Farnabaz je također bio zapažen vojskovođa. Imao je i tri kćeri - Barsinu, koja je bila Aleksandrova ljubavnica i majka Herakla; Artakamu, koja se udala za budućeg egipatskog kralja Ptolemeja; te Artonis, koja se udala za Eumena.

## Veze
* Perzijska Monarhija
* Ariobarzan
* Arsit

## Reference

## Vanjske veze
* Livius, Artabazus (2)  by Jona Lendering
Autofradat

**Autofradat** (grč. *Aυτoφραδάτης*; „Autophradates“) je bio perzijski general u doba vladavine Artakserksa III. i Darija III. Kodomana. 

Tokom Artakserksove vlasti Autofradat je zarobio Artabaza II., pobunjenog satrapa Frigije, no kasnije je oslobođen. Nakon smrti perzijskog admirala Memnona 333. pne., Autofradat i Farnabaz III. preuzeli su zapovjedništvo nad mornaricom te nastavili opsadu grada Mitilene na otoku Lezbos, koju je započeo sam Memnon. Nakon svršetka upješne opsade, Farnabaz III. isplovio je za zarobljenicima prema Likiji, dok je Autofradat nastavio napadati otoke u Egejskom moru u cilju da onemogući opskrbu vojsci Aleksandra Makedonskog. 

Nakon što mu se Farnabaz III. ponovo priključio, Autofradat je isplovio prema otoku Tened koji se odbio predati Perzijancima. Također, za vrijeme pohoda po Egeju Autofradat je postavio opsadu i oko grada Atarneja u sjeverozapadnoj Anatoliji, no bez većih uspjeha.

## Veze
* Perzijska Monarhija
* Artakserkso II.
* Datam
* Ariobarzan
* Artabaz II.
* Farnabaz III.

## Izvori

## Vanjske veze
* Autofradat (II.), enciklopedija Iranica, M. A. Dandamayev
* Autofradat (Autophradates), AncientLibrary.com
Krinid

**Krinid** ili **Krenid** (grčki, suvremeni/monotonički: Κρηνίδες, drevni/politonički: ; slavenski: Рахче, Рахча - **Rakhche**, **Rakhcha**) je grad u Grčkoj poznat po arheološkom lokalitetu na kome su ostaci drevnog grada Filipi. Nalazi se u periferiji Istočna Makedonija u prefekturi Kavala. Krinid predstavlja administrativno sjedište općine Filippoi južno od planine Pangeon. Krenid se nalazi jugoistočno od Serresa, istočno od Soluna, jugozapadno od Drame i sjeverozapadno od Kavale.

## Vanjske veze
* Coordinates:
Amfiktionija

Izraz **amfiktionija** (), *"liga susjeda"* ili **Amfiktionski savez** je u arhajskom periodu drevne Grčke označavao savez drevnih grčkih plemena  sklopljen u mračnoj prošlosti, prije nego što su se razvili grčki *[[polis]]i*. 

Od svih amfiktionija je najpoznatija **Delfski** ili **Veliki amfiktionski savez**, čija je svrha bila briga o hramovima Apolona i Demetre. On je, po predaji, osnovan oko 1100. pne. a mitski osnivač mu je bio Amfiktion, brat Helena, praoca svih Grka. Predstavnici su se sastajali dva puta godišnje - na proljeće kod Termopila i u jesen u Delfima.

Delfski savez je u 5. vijeku pne. stekao političku važnost, odnosno postao oruđe za širenje hegemonije pojedinih grčkih država. Najpoznatiji primjer se zbio 356. pne. kada su Fokiđani napali Delfe, što je ostale članove Saveza natjeralo da proglase Treći sveti rat. Po njegovom završetku je članom Saveza postala Makedonija na čelu s Filipom II, koji je to iskoristio kako bi nametnuo makedonsku hegemoniju Grčkoj. Liga se, u određenim oblicima, održala sve do rimskog vremena, kada je nestala u 2. vijeku n.e.

## Reference
Yma Sumac

**Ima Sumak** (*Yma Sumac, Zoila Augusta Emperatriz Chávarri del Castillo*, 13. septembar 1922, Kaljao—1. novembar 2008, Los Anđeles) je bila peruanska pevačica.

Bila je neprevaziđena po svom opsegu pevanja od 4 oktave (u mladosti do 5 ili 6), i po jednom od najlepših glasova modernog doba. Frekventni opseg njenog glasa je 123-2270 herca.

Pevala je uglavnom melodije inspirisane folklorom svoga zavičaja, planina Anda.

Ima Sumak je njeno umetničko ime koje na jeziku kečua (*Ima Shumaq*) znači „kako je lepa“. Poreklom je dvadesettreće koleno imperatora carstva Inka Atahualpe, koga su Španci pogubili 1533.

## Reference

### Vanjske veze
* Zvanična internet prezentacija
* Ima Sumak dot kom
Emigracija

**Emigracija** je proces odseljavanja stanovništva s nekog prostora uzrokovan njegovim određenim, za stanovništvo odbojnim faktorima, ili - češće - jačim privlačnim faktorima nekog drugog prostora, u koji se stanovništvo seli. Za emigrirano stanovništvo se ponekad koristi izraz iseljeništvo, a za njihove potomke dijaspora.

S obzirom na uzroke emigracije, emigracija se najčešće dijeli na ekonomsku i političku emigraciju.

Proces useljavanja u neku zemlju se naziva imigracija.

## Povezano
* Egzil
Stjepan Horvat (imenjaci)

Ime i prezime **Stjepan Horvat** nosili su ili nose:

# Stjepan Horvat (geodet) (1895-1985), hrvatski geodet, rektor zagrebačkog Sveučilišta (1944-45);
# Stjepan Horvat (rođ. 1947), hrvatski enigmat, enigmatski urednik i pisac.
Joseph Jacques Césaire Joffre

**Joseph Jacques Césaire Joffre** (Rivesaltes, 12. siječnja 1852. - 3. siječnja 1931.), francuski maršal, bio je tvorac ratnog plana Francuske u Prvom svjetskom ratu i pobjednik bitke na Marni 1914. Krajem 1916. smijenjen sa položaja glavnog zapovjednika francuskih trupa zbog neuspjeha u operacijama 1915. i 1916.

## Vanjske veze
Imigracija

**Imigracija** ili **doseljavanje** je izraz koji se koristi u bilogiji i društvenim naukama. U bilogiji proces doseljavanja novih bioloških jedinki u neko stanište. U društvenim naukama označava proces dolaska novog stanovništva na neku teritoriju, najčešće uzrokovan privlačnim ekonomskim i drugim faktorima.

Kod imigracije se razlikuju legalna imigracija - doseljavanje stanovništva u skladu s pravnim propisima ili s pristankom države na čiju teritoriju imigranti dolaze; te ilegalna imigracija - doseljavanje stanovništva koje predstavlja kršenje pravnih propisa, odnosno protivno volji organa države na čiju se teritoriju dolazi.

## Povezano
* Velika seoba naroda
* Emigracija
* Doseljenik
Gradina (Derventa)

**Gradina** je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Derventa koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 418 stanovnika.

## Geografija

## Historija

## Stanovništvo

## Privreda

## Reference

## Vanjske veze
Dvojezupci

**Dvojezupci** (lat. *Lagomorpha*) su red iz nadreda *[[Euarchontoglires]]* viših sisara.

Ovaj životinjski red je raširen gotovo na celom svetu. Prvobitno ih nije bilo na jugu Južne Amerike, Madagaskaru, ostrvima Jugoistočne Azije, Australije i na prostoru Okeanije. Pod ljudskim uticajem danas su (naročito divlji kunići i poljski zečevi) rašireni i na tim prostorima.

To su male do srednje velike životinje s kratkim repom ili sasvim bez njega. Površno gledano, njihovi zubi podsjećaju na one kakve imaju glodari. Međutim, za razliku od njih, oni imaju i drugi par sekutića. Istina, nisu potpuno razvijeni, imaju oblik gotovo četvrtastih stupića i skriveni su iza prvog, većeg para. Kao i glodari, između sekutića i kutnjaka imaju prazninu, jer nemaju očnjake. Zubi su im prevučeni caklinom, nemaju koren i rastu im celog života. Između nosnica i usta imaju osetilnu jamicu, od koje potječe naziv deformacije koja se ponekad javlja kod ljudi, zečja usna.

## Sistematika

Za razliku od ranije, više ih se ne svrstava u glodare, iako s njima imaju zajedničko poreklo i zapravo su "sestrinski" red.

Red se deli na dve porodice, zečeve (*Leporidae*) koji su zastupljeni u Evropi s više vrsta (među njima poljski zec i divlji kunić), i zečeve zviždače (*Ochotonidae*), koji žive samo u Severnoj Americi i u severnim predelima Azije.
Shang Yang

**Shang Yang** (, ? - 338. pne.) bio je premijer države Qin u periodu Zaračenih država drevne Kine. Uz podršku vojvode Xiaoa od Qinma, Shang je poduzeo brojne reforme (u skladu s vlastitom legalističkom filozofijom izloženom u *[[Knjiga Gospodara Shanga|Knjizi Gospodara Shanga]]*) te tako Qin od periferne države transformirao u vojnički snažnu i strogo centralizirano kraljevstvo, čija se uprava temeljila na meritokraciji nauštrb plemstva.

## Povezano
* Knjiga Gospodara Shanga
* Kineska filozofija
* Han Feizi
* Li Kui
* Qin
* Dinastija Qin
* Period Zaraćenih država

## Notes
a

## Literatura
* Li Yu-ning, *ShangYang's Reforms* (M.E. Sharpe Inc., 1977).

## References

* Zhang, Guohua, "Shang Yang". *[[Encyclopedia of China]]* (Law Edition), 1st ed.
* Xie, Qingkui, "Shang Yang" . *[[Encyclopedia of China]]* (Political Science Edition), 1st ed.
* 国史概要 (第二版) 
* 戰國策 (*[[Bilješke o Zaraćenim državama]]*), 秦第一

## Vanjske veze
* Hong Kong University Philosophy Department, *[http://www.hku.hk/philodep/ch/Lord%20Shang.htm Lord Shang]*
* ''The Book of Lord Shang'' Chinese-English parallel text, Chinese Text Project
* 戰國策 秦第一 
*  (in Chinese)
* Lord Shang (died 338 BC)
* China TV dramatisation of Shang Yang's story
Hefestion

**Hefestion** (grčki: , "Hephaestion", "Hephaistion"; cca. 356. pne. &ndash; 324. pne.), sin Amintorov, bio je makedonski plemić i vojskovođa u vojsci Aleksandra Velikog. Kao najbolji Aleksandrov prijatelj od najranijeg djetinjstva, postao je njegov vjerni pratilac, tjelohranitelj i komandant elitne Konjičke družine na pohodu na Persiju, te obavljao niz diplomatskih misija. Redovno se dopisivao s filozofima Aristotelom i Ksenokratom te je podržavao Aleksandrove napore da pomiri Grke i Perzijance u njegovom novom carstvu. Nakon Aleksnadrove ženidbe za perzijsku princezu Stateiru, oženio se za njenu sestru Dripetis. Godine 324. pne. je iznenada umro u Egbatani, što je Aleksandra izuzetno teško pogodilo.

Iako su antički izvori nisu eksplicitno naveli prirodu odnosa Aleksandra s Hefestionom, veliki dio suvremenih historičara smatra kako su njih dvojica bili ljubavnici.

Lik Hefestiona je u filmu *[[Alexander (2004)|Alexander]]* tumačio Jared Leto.

## Vanjske veze

* Alexander's Tomb by Andrew M. Chugg
* Hephaestion at WCD (Wiki Classical Dictionary)
* Hephaistion - Philalexandros  by Jeanne Reames
* Livius, Hephaestion  by Jona Lendering
* pothos.org All about Alexander the Great
355. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **355. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Petika i Poplikole** (ili, rjeđe, **godina 399. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 355. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Perzijski kralj King Artakserks III prisiljava Atenu da okonča Saveznički rat, odnosno prizna nezavisnost svojih pobunjenih saveznika. 
* Treći sveti rat: Spartanski kralj Arhidam III staje na stranu Fokiđana u njihovom sukobu s Tebom.
* U Ateni ratna stranka na čelu s Haresom gubi vlast, a koju preuzima mirovna stranka na čelu s Eubulom, koja počinje obnavljati atenske financije.

## Rođenja
* 

## Smrti
* Ksenofont, grčki historičar, vojnik i Sokratov učenik (r. cca. 431. pne.)
* Eudoks sa Knida, grčki astronom i matematičar (r. cca. 408. pne.)
* Kralj Hui od Lianga
Eubul (državnik)

**Eubul**(cca. 405 - cca. 335. pne.) je bio drevni atenski državnik, poznat po svom umijeću vođenja gradskih financija.

O Eubulovom ranom životu se ne zna ništa, osim da je bio iz *[[dema|deme]]* Anaflist. Uz pomoć svog pokrovitelja Diofanta iz Sfeta je imenovan za *[[Teorski povjerenik|teorskog povjerenika]]* te se na tom mjestu istakao reformama kojima je uveo red u gradske financije, oslobodio stanovništvo preteških poreza i uveo prosperitet kakav se nije pamtio godinama.

Nastojeći očuvati prosperitet, Eubul je postao predvodnik mirovne stranke, koja se protivila atenskim vojnim intervencijama u poslove drugih grčkih polisa. U tome su mu pomoć pružali Midija, Eshin i Fokion, a glavni protivnik mu je bio Demosten. Eubul je vrhunac moći stekao 355. pne. kada je Atena pod perzijskim pritiskom prisiljena prekinuti Saveznički rat, odnosno priznati nezavisnost svojih dotadašnjih saveznika. Eubul je sredstva prikupljena za rat iskoristio za javne radove.

Eubulovo inzistiranje na diplomaciji kao sredstvu očuvanja atenskih interesa je kasnije dovelo do pokušaja da se makedonski kralj Filip II i njegovo petljanje u poslove grčkih polisa zaustavi sklapanjem svegrčkog "Zajedničkog mira". Ti pokušaji nisu uspjeli, te je Atena godine 346. pne. s Filipom sklopila Filokratov mir. Četiri godine kasnije, Demostenova je stranka preuzela vlast u Ateni, a o Eubulu se više ništa nije čulo.
Astronom

**Astronom** ili *astrofizičar* je naučnik kojem je područje istraživanja astronomija ili astrofizika.

Za razliku od većine drugih naučnika, astronomi ne mogu direktno uticati na nebeska tela i većina nihovih teza i otkrića je zasnovana na opažanjima kroz pomagala od kojih je najvažniji teleskop.
Treći sveti rat

**Treći sveti rat** je bio oružani sukob koji se između 357. i 346. pne. vodio između Fokide i Amfiktionskog saveza na čelu s Tebom. Povod za izbijanje rata je bilo fokiđanska okupacija proročišta Delfi koja je shvaćena kao svetogrđe, odnosno Tebi poslužila da bi ostale polise pozvala na "sveti rat". Fokiđani su, međutim, zahvaljujući sredstvima prikupljanim od hodočasnika sebi mogli priuštiti najamničku vojsku koja je Tebancima godinama pružala otpor, a na svoju stranu su uspjeli privući grad Feru, a neko vrijeme i Atenu. Rat je, pak, odlučen kada se na stranu Tebanaca stavio makedonski kralj Filip II. Nakon što je već ranije stekao dominaciju nad Tesalijom, Filip je 346. pne. porazio Fokiđane, osvojio zemlju i prisilio ih na mir kojim su mu predali svoje glasove u Amfiktionskom savezu. Makdonija je tako i de iure postala grčkom državom, odnosno stekla uvjete za hegemoniju.

## Reference

* J. Buckler. *The Theban Hegemony*. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 1980.
* H. W. Park and D. W. Wormell. *The Delphic Oracle*. Oxford: Basil Blackwell, 1956.
Kralj Hui od Weija

**Kralj Hui of Weija** (pojednostavljeni kineski i tradicionalni kineski: 魏惠王) ili **King Hui od Lianga** (pojednostavljeni kineski i tradicionalni kineski: 梁惠王) bio je treći po redu vladar drevne kineske države Wei za vrijeme perioda Zaraćenih država, a koji je vladao od 370. do 319. pne. Bio je unuk osnivača država markiza Wena od Weija, odnosno sin Markiz Wu od Weija. Pod njegovom vlašću se prijestolnica premjestila iz Anyija u Daliang (suvremeni Kaifeng) što je dovelo do njenog ekonomskog jačanja. Otada mu se držaa počela zvati **Liang**.

Poznat je i po nekoliko dijaloga sa znamenitim konfucijancem Mencijem.
Oscar Mina

**Oscar Mina** (24. septembar 1958 -) je sanmarinski političar koji je vršio dužnost kapetana regenta San Marina zajedno s Massimom Cencijem. Mandat mu je započeo 1. aprila, a završio 1. oktobra 2009. godine.

Mina je 2006. godine izabran u Veliki i opći savjet kao član Sanmarinske kršćanske demokratske stranke.

## Izvori

* 
*
Ustav San Marina

**Ustav San Marina** se sastoji od nekoliko dokumenata od kojih su najvažniji *Zakonski statuti* (), zakonik donesen 8. oktobra 1600. a koji je još uvijek na snazi. Temeljem toga se Ustav San Marina često navodi kao najstariji danas važeći ustav na svijetu. 12. jula 1974. je tom dokumentu pridodana Deklaracija o građanskim pravima, koja je izmijenena amandmanima 2002. godine.

## Vanjske veze
*  Leges Statutae Republicae Sancti Marini
Sanmarinska kršćanska demokratska stranka

**Sanmarinska kršćanska demokratska stranka** (*Partito Democratico Cristiano Sammarinese*, PDCS) je demokršćanska stranka desnog centra u San Marinu.

PDCS ima status promatrača u Evropskoj narodnoj partiji (EPP). U drugoj polovici 20. vijeka je bila tradicionalno je bilo vezana uz italijansku Demokršćansku stranku, da bi se posljednjih godina vezala uz Berlusconijevu stranku Forza Italia, odnosno Narod slobode. Godine 2005. se iz nje izdvojila lijeva frakcija pod nazivom Demokrati centra.

Godine 2008. je PDCS sudjelovala na parlamentarnim izborima kao dio desničarskog bloka Pakt za San Marino, a koji je osvojio većinu u Velikom i općem vijeću te tako preuzeo vlast.

## Vanjske veze
* Službena stranica
Massimo Cenci

**Massimo Cenci** (8. jun 1967. -) je sanmarinski političar koji je obnašao dužnost kapetana regenta zajedno s Oscarom Minom. Mandat mu je trajao od 1. aprila do 1. oktobra 2009.

Cenci je izabran u Veliki i opći savjet kao kandidat Liste slobode (Lista della Libertà). Godine 2005. je bio među osnivačima Nove socijalističke partije.

## Izvori

* 
*
Nova socijalistička partija (San Marino)

**Nova socijalistička partija** (*Nuovo Partito Socialista*, NPS) je socijaldemokratska politička stranka u San Marinu.

Nastala je godine 2005. odvajanjem članova tadašnje Sanmarinske socijalističke partije koji se nisu slagali sa stapanjem te stranke i eks-komunističke Partije demokrata u novu Partiju socijalista i demokrata (PSD). Nakon toga je kraće vrijeme bila vezana s Novom italijanskom socijalističkom partijom.

Pred parlamentarne izbore godine 2008. je NPS stvorila Listu slobode - zajednički blok sa strankom Mi Sanmarinci. Taj se blok kasnije povezao s desničarskom koalicijom Pakt za San Marino, te došao na vlast.

## Vanjske veze
* Official website
Miša Čolović

**Milan (Miša) Čolović** (Kragujevac, 16. 8. 1944. – Beograd, 6. 7. 2021.) bio je jugoslovenski i srpski slikar. Akademiju je završio u Beogradu 1969. godine u klasi profesora Zorana Petrovića. Boravio je 2 godine u Stokholmu kao stipendista Kraljevske akademije Švedske. Od 1969. do 1998. godine živeo je u inostranstvu, najpre u Stokholmu, a zatim u Londonu, Torontu i Parizu. Od kraja 1990-ih živeo je ponovo u Beogradu, radeći u ateljeu koji je imao u Grockoj, a poslednjih nekoliko godina života u Pančevu.

Imao je više od trideset samostalnih izložbi i grupnih izložbi u pozantim švedskim, engleskim, kanadskim, francuskim i srpskim galerijama:

## Samostalne izložbe
* 1968. Beograd, Galerija Doma omladine
* 1969. Stokholm, Gallery of Royal Academy
* 1969. Malma, Gallery Oxiebanken
* 1971. London, Buckingham Gallery
* 1971. Beograd, Galerija Doma omladine
* 1973. Toronto, La Cimaise Galerie
* 1973. Toronto, Gallery Evans
* 1975. Toronto, Gallery Scollard
* 1975. Montreal, Galerie de L'Esprit
* 1977. Beograd, Galerija Doma omladine
* 1977. Toronto, Gallery Scollard
* 1979. London, Woodstock Gallery
* 1980. Toronto, Nancy Poole Studio
* 1981. Toronto, Nancy Poole Studio
* 1982. Njujork, The Alternative Space Gallery at West Broadway
* 1982. Beograd, Galerija Kulturnog centra
* 1983. London, Woodstock Gallery
* 1986. Fontenblo, Gallery Gout - Werner
* 1986. Brest, Gallery Saluden
* 1990. Pariz, Galerie Vendome Marais
* 1990. Virflaj, Galerie A l'Ecu de France
* 1994. Versaj, Galerie Le Soleil Bleu
* 1996. Pariz, Galerie Maig Davaud
* 1997. Beograd, Galerija Kulturnog centra
* 1999. Grocka, Galerija 11
* 2004. Beograd, Centar za kulturnu dekontaminaciju
* 2009. Grocka, Galerija 11
* 2011. Beograd, Francuski institut u Srbiji
* 2012. Grocka, Centar za kulturu'''

## Grupne izložbe
* 1968. Pariz, Salon de la Jeune Peinture
* 1974. Montreal, Marlborough-Goddard Gallery
* 1975. Toronto, Aviva Art Show
* 1975. Otava, Wallack Galleries
* 1976. Toronto, Aviva Art Show
* 1976. Toronto, Gallery Scollard
* 1977. Toronto, Gallery Scollard
* 1979. Toronto, Factory 77
* 1980. Toronto, Factory 77
* 1984. Beograd, Paviljon Cvijeta Zuzorić
* 1989. Beograd, Narodni muzej
* 1990. Pariz, Grand Palais - Salon d'Automne
* 1990. Toronto, Nancy Poole Studio
* 2003. Njujork, Marlborough Gallery

## Reference

## Vanjske veze
* Zvanična biografija
Radić

**Radić** se može odnositi na:
* Radič Postupović

* Vojislav „Voja“ Radić (1902 - 1977)
* Lepa Svetozara Radić (1925 - 1943)
* Miroslav Radić (* 1962)
* Stevan Radić (1863 - 1917)
* Stjepan Radić (1871 - 1928)
* Radivoj Radić (* 1954)
* Radmila Radić (* 1958)
* Žarko Radić (* 1950)
Tomo Miličević

**Tomislav "Tomo" Miličević** (rođen 3. septembra 1979, u Sarajevu) je američki muzičar hrvatskog porijekla. Brat je manekenke i glumice Ivane Miličević. Gitarist je grupe 30 Seconds to Mars.

## Reference
Jared Leto

**Džared Leto** (eng. *Jared Joseph Leto*; rođ. 26. decembar 1971) je američki glumac i muzičar. Slavu je stekao ulogomn Jordana Catalana u TV-seriji *[[My So-Called Life]]*. Potom je slijedio niz zapaženih nastupa na filmu, uključujući hvaljenu ulogu ovisnika u *[[Requiem for a Dream]]*. Leto se pored glume bavi i muzikom te je pjevač, gitarist i autor pjesama za rock bend 30 Seconds to Mars.

## Filmografija

## Diskografija

### Thirty Seconds to Mars

#### Albumi
* 2002 — *30 Seconds to Mars*
* 2005 — *A* *Beautiful Life*
* 2009 —* This Is War*
* 2013 — *Love Lust Faith + Dreams*

#### Mini-albumi
* 2002 — *Acoustic Live Radio Show*
* 2007 — *AOL Sessions Undercover*
* 2008 — *To the Edge of the Earth*
## Reference

## Vanjske veze

* 
* 30 Seconds To Mars Official Site
Ivana Miličević

**Ivana Miličević** (Sarajevo, 26. april 1974. -) je američka glumica bosanskohercegovačkog porijekla. U dobi od pet godina je zajedno s roditeljima emigirirala u SAD, gdje je kao srednjoškolka započela karijeru fotomodela. Kasnije se počela baviti glumom, a u filmografiji joj se ističe nastup u filmu *[[Casino Royale (film, 2006)|Casino Royale]]* te uloga uredske zavodnice Missy u TV-seriji *[[The Mind of the Married Man]]*.

Njen brat Tomo Miličević je rock muzičar, poznat kao član grupe *[[30 Seconds to Mars]]*.

## Vanjske veze
*
354. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **354. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Ambusta i Krispina** (ili, rjeđe, **godina 400. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 354. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Dion, tiranin Sirakuze je ubijen od Kalipa, Atenjanina koji ga je pratio u njegovom pohodu kojim je svrgnut prethodni tiranin Dionizije II. 
* Atena priznaje nezavisnost Hiosa, Kosa i Rodosa te sklapa mir s Mauzolom od Karije.
* Treći sveti rat: Fokiđani trpe poraz u sukobu s Atenoim.
* Filip II Makedonski opsjeda Metonu, grad po atenskom vlašću. Tokom opsade Filip gubi oko, ali na kraju zauzima i uništava grad.
* Rimljani sklapaju savez sa Samnitima u svrhu zajedničke obrane od Gala. Rim istovremeno poražava Etrurce kod grada Kere.
* Bitka kod Guilinga u kojoj kineska Država Qi, zahvaljujući mudroj strategiji Sun Bina odnosi pobjedu nad Državom Wei.
* Dovršen Mauzolej u Halikarnasu, grobnica kralja Mauzola, kasnije poznat kao jedno od Sedam svjetskih čuda.

## Rođenja
*

## Smrti
* Dion, tiranin Sirakuze (atentat) (r. cca. 408. pne.)
* Timotej, atenski vojskovođa i državnik
Methoni (Pierija)

**Methoni** () je općina u grčkoj prefekturi Pierija. Prema popisu iz 2001. godine imala je 3946 stanovnika.

Ime je dobila prema antičkom gradu Metona osnovanom kao eretrijska kolonija, a koji je u doba peloponeskog rata bila članica Delskog saveza. Oko Metone su se vodile borbe s Makedoncima. Grad je 354. pne. osvojio i uništio Filip II Makedonski nakon opsade u kojoj je ostao bez oka.

Arheolozi dan-danas pokušavaju točno locirati drevni grad i luku.

## Eksterni linkovu
*  apport et intérêt de la modélisation numérique de terrain en géomorphologie : étude du site antique de Méthoni 
*  Korištenje DEM u lociranju luka drevne Methone
Caere

**Caere** (također **Caisra** ili **Cisra**) je latinsko ime koje su Rimljani dali jednom od gradova južne Etrurije, koji se nalazio na mjestu suvremenog Cerveterija, oko 50-60 km sjeverno-sjeverozapadno od Rima. Etrurci su ga zvali **Cisra** a Grci **Agylla**. Graničio je s rijekama Mola i Manganello, te bio 80 m izbad razine mora, nekoliko km od obala.

Cerveteri je danas poznat kao arheološko nalazište u kome se nalazi etrurska nekropola.