open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Boomerang (film, 1947)

***Boomerang!*** () je američki crno-bijeli kriminalistički film snimljen 1947. godine u režiji Elije Kazana. Scenario Richarda Murphyja je inspiriran stvarnim događajima koji su se zbili u Bridgeportu 1924. godine kada je skitnica po imenu Harold Israel bio uhapšen i optužen za ubistvo popularnog katoličkog svećenika. Protagonist, čiji se lik temelji na uglednom pravniku Homeru Cummingsu, je okružni tužilac koji vodi proces za ubistvo, pri čemu je optužen skitnica (koga glumi Arthur Kennedy) koji je prilikom policijskog ispitivanja priznao zločin. Radnja prikazuje kako ga njegova temeljita istraga dovodi do zaključka da je skitnica nedužan, a zbog čega dolazi u sukob sa policijom i lokalnim političarima koji žele "elegantno" riješiti slučaj.

Boomerang je Kazan snimio u Connecticut, a stil mu je bio "poludokumentarni", odnosno inzistirao je na što većoj autentičnosti. Sljedeće godine je bio nominiran za nekoliko Oscara.

## Uloge
* Dana Andrews ... Državni tužilac Henry L. Harvey (alter ego Homera Cummingsa )
* Jane Wyatt ... Madge Harvey 
* Lee J. Cobb ... Načelnik Harold F. (Robbie) Robinson 
* Cara Williams ... Irene Nelson (konobarica Coney Island Cafe)
* Arthur Kennedy ... John Waldron (osumnjičeni za ubistvo) 
* Sam Levene ... Dave Woods (reporter, 'Morning Record') 
* Taylor Holmes ... T.M. Wade ('Morning Record' publisher) 
* Robert Keith ... Mac McCreery 
* Ed Begley ... Paul Harris 
* Karl Malden ... Det. Lt. White
* William Challee ... Stone, Harveyev pomoćnik
* Lewis Leverett ... Whitney, Harveyev pomoćnik
* Arthur Miller ... osumnjičenik u liniji za prepoznavanje (van špice)

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* 
* ''Boomerang'' at DVD Beaver (includes images)
*
Crossfire (film)

***Crossfire*** () je američki crno-bijeli kriminalistički film snimljen 1947. godine u režiji Edwarda Dmytrika, poznat kao jedan od prvih hollywoodskih filmova koji se eksplicitno bavio problemom antisemitizma u SAD.

Radnja se temelji na romanu *The Brick Foxhole* Richarda Brooksa. Protagonisti, koje tumače Robert Young i Robert Mitchum su dva detektiva koji istražuju ubistvo bivšeg vojnika, a za koje se kao glavni sumnjivci nameću njegovi suborci. Snimljen nekoliko mjeseci prije daleko poznatijeg filma *[[Gentleman's Agreement]]* koji se bavio istom temom, Crossfire je izazvao veliku pažnju, ali i kontroverze, pa je tako američka mornarica (za razliku od vojske) zabranila njegovo prikazivanje u svojim objektima. Usprkos toga je imao dobru gledanost, te je nominiran za nekoliko Oscara, a na kanskom festivalu je osvojio Veliku nagradu za "najbolji društveni film". Robert Ryan, koji tumači lik jednog od vojnika, je nakon Crossfire ostvario impresivnu glumačku karijeru.

Politička angažiranost filma je, pak, privukla pažnju javnosti na komunistička uvjerenja režisera Edwarda Dmytrika koji je, nedugo nakon premijere, postao jedna od prvih žrtava Hollywoodske crne liste. Decenijama kasnije su knjiga i dokumentarni film *[[Celluloid Closet]]* iznijeli tvrdnje da je motiv antisemitizma uveden kako bi se "zaobišao" motiv homofobije u originalnom romanu, gdje je žrtva bio homoseksualac, a što se 1947. godine nije smjelo prikazivati s obzirom na tadašnji strogi hollywoodski cenzorski kodeks.

## Uloge
* Robert Young ... Kap. Finlay
* Robert Mitchum ... Nar. Peter Keeley
* Robert Ryan ... Montgomery
* Gloria Grahame ... Ginny Tremaine
* Paul Kelly ... Mr. Tremaine
* Sam Levene ... Joseph Samuels
* Jacqueline White ... Mary Mitchell
* Steve Brodie ... Floyd Bowers
* George Cooper ... Cpl. Arthur Mitchell
* Richard Benedict ... Bill Williams
* Tom Keene ... Dick, detektiv (kao Richard Powers)
* William Phipps ... Leroy
* Lex Barker ... Harry
* Marlo Dwyer ... Miss Lewis

## Reference

## Vanjske veze

* 
* 
* 
* ''Crossfire'' review at DVD Savant by Glenn Erickson
*
Tillamook

**Tillamook** (Starije varijante su Killamuck, Calamox, Gillamooks, Killamook) /='land of many waters,'/ pleme ili grupa plemena Salishan Indijanaca sa sjeverne oregonske obale (vidi) između rijeka Nehalem i Salmon, u koju pripadaju Tillamook vlastiti sa Tillamook Baya, Nehalem sa rijeke Nehalem, Nestucca sa rijeke Nestucca, Salmon River ili Neschesne sa Salmon Rivera i možda Siletz sa rijeke Siletz. 
Ime Tillamok činučki je naziv u značenje "people of Nehalem", a ostali nazivi za njih bili su * 'Higgahaldahu' * kod Nestucca, * 'Kyaukw' * kod Indijanaca Alsea i Si ni'-te-li, Mishikhwutmetunne naziv za njih i Alsee u značenju * 'flatheads' * ili  * 'pljosnatoglavi' *.

I like trains.

## Jezik
Jezik tillamook pripada porodici Salishan. Posljednji govornik umro je 1970., pa se danas služe engleskim.

## Populacija
Prema Lewisu i Clarku (1805) bilo ih je 2,200, no već 1845. broj im je sveden na 400 (*Wilkes Exploring Expedition*) i popisom iz 1912. svega 26. Potomaka danas imaju na rezervatu Siletz.

## Kultura
Kultura Tillamooka pripada Sjeverozapadnoj obali. Kuće Tillamooka su drvene (vidi) a obitelji proširene, 20 do 30 osoba.  Ribolov (napose losos) osnovni su oblik privređivanja.

## Reference

## Vanjske veze
* Tillamook 
* Tillamookm Indinas 
* an extinct language of USA
Coburg

**Koburg** () je grad u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Bio je prebivalište vojvodama od Saks-Koburga do 1918. godine, a danas u njemu deluje osiguravajuća kuća HUK-Coburg. Iznad Koburga se izdiže drugi po očuvanosti zamak u Nemačkoj, Feste Koburg (), takođe imenovan kao „Kruna Frankonije“ ().
## Ime
Po zahtevu ministarstva vlade Gornje Frankonije od 30. oktobra 1920. godine ustanovljen je tačan pravopis imena ovog grada (*Coburg*, a ne *Koburg*).
## Historija
Prvi put se pominje 1056. godine. Od 1596. postaje glavno sedište dinastije vojvoda od Saks-Koburga. Od 1696. do 1826. jedno je od dva sedišta vojvoda od Saks-Koburg-Salfelda, a od 1826. do 1918. je glavni grad vojvodstva Saks-Koburg-Gota. Dinastija Saks-Koburg-Gota je došla na presto Belgije (1831) i Bugarske (1908—1946). Kao supruzi kraljica Portugala i Ujedinjenog Kraljevstva, predstavnici ove loze su dali svoje prezime vladarskim kućama ovih zemalja.

## Geografija
Koburg je autonoman grad u bavarskoj oblasti Gornja Frankonija i sedište okruga Koburg. Grad se nalazi između južnog podnožja Tirinške šume, brda Langenbergen, i doline r. Majne, a preseca ga r. Ic, u koju se uliva r. Lauterbah kod evangelističko-luteranske crkve. Ova reka uglavnom nazivana skraćeno *Lauter* u gradskoj četvrti Nojzes spaja se s r. Sulcbah i biva još snabdevena vodom od r. Rotenbah. Pored toga, u Ic se uliva r. Hanflus na rubu centra grada, kraj četvrti Kartendorf, kod „Jevrejskog mosta“ (), kroz kojeg je prokopan cevovod 1967. godine. Sveukupno, devetnaest mostova premostilo je r. Ic unutar gradske sredine. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 292 metra. Površina grada iznosi 48,3&nbsp;km². Posjeduje regionalnu šifru (*AGS*) 9463000.

## Demografija
U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 41.316 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 855 stanovnika/km².

## Međunarodna saradnja




## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* Zvanični sajt grada  
* Nem. Savezni zavod za statistiku 
* Stalna konferencija gradova i opština 
* KommOn  - Informacioni sistem gradova, opština i okruga.
Holstein

**Holstein** (; ; ; latinski i historijski ) je oblast između rijeka Elbe i Eidera. Predstavlja južnu polovicu Schleswig-Holsteina, najsjevernije države u Njemačkoj.

Holstein je nekoć postojao kao njemačka **Grofovija Holstein** (; 811–1474), a kasnije **[[Vojvodstvo Holstein]]** (; 1474–1866), te je bio najsjevernija teritorija Svetog Rimskog Carstva. Historija Holsteina je blisko povezana sa historijom danskog Vojvodstva Schleswig (). Glavni grad Holsteina je Kiel.

Holsteinovo ime dolazi od **Holcetae**, naziva za saksonsko pleme koje Adam Bremenski spominje kao stanovnike sjeverne obale Elbe, zapadno od Hamburga. Ime znači "stanovnici šume" (sjeverni donji saksonski: ; ).

## Vanjske veze
* Map of Schleswig-Holstein in 1730
The Lady from Shanghai

***The Lady from Shanghai*** () je američki crno-bijeli film snimljen 1947. godine u režiji Orsona Wellesa. Temelji se na romanu *I Die Before I Wake* Sherwooda Kinga. Welles se u njemu pojavljuje u ulozi protagonista, irskog pomorca koji u New Yorku slučajno sreće lijepu ženu (čiji lik tumači Wellesova tadašnja supruga Rita Hayworth) te rado pristaje na ponudu da radi na jahti njenog bogatog muža (koga glumi Everett Sloane) koji plovi oko svijeta. Radnja prikazuje kako ga tokom putovanja razni likovi pokušavaju uvući u komplicirane i ilegalne aktivnosti, a zbog kojih će na kraju biti lažno optužen za ubistvo.

Welles je film napravio po narudžbi Harryja Cohna, šefa studija Columbia Pictures. Iako je, za razliku od svojih prethodnih filmova, uspio ostati u okvirima zadanog budžeta i film dovršiti na vrijeme, Cohn nije bio zadovoljan Wellesovim inzistiranjem na "poludokumentarističkom" stilu, korištenju autentičnih lokacija u San Franciscu i izostankom krupnih planova. Zbog toga je odlučio da se film nadosnimi, a pri čemu je originalni Wellesov materijal uništen, odnosno postao izgubljen. Film je na kraju izazvao i nezadovoljstvo publike, dijelom zbog radnje koja je za mnoge bila konfuzna, dijelom zato što je Welles Riti Hayworth njenu dugu crvenu kosu - koja joj je bila zaštitni znak - dao ošišati i obojiti u plavo. Usprkos toga, kasniji kritičari su ga hvalili kao jedan od zanimljivijih primjera žanra film noir, a posebno zbog antologijske scene završnog obračuna u kući ogledala u zabavnom parku.

## Uloge
* Rita Hayworth ... Elsa "Rosalie" Bannister
* Orson Welles ... Michael O'Hara
* Everett Sloane ... Arthur Bannister
* Glenn Anders ... George Grisby
* Ted de Corsia ... Sidney Broome
* Erskine Sanford ... Sudac
* Gus Schilling ... "Goldie" Goldfish
* Carl Frank ... Okružni tužilac Galloway
* Louis Merrill ... Jake
* Evelyn Ellis ... Bessie
* Harry Shannon ... Kočijaš

## Vanjske veze

* 
* 
* Great Films looks at Lady from Shanghai
* Review by Jason Mark Scott at Bright Lights Film Journal
* The Lady from Shanghai: If You're Confused, You're Supposed to Be (PostModern Joan)
Ortomolekularna medicina

**Orthomolecular medicine** je forma komplementarne i alternativne medicine koja teži ka održavanju zdravlja, i sprečavanju ili tretiranju bolesti putem optimizacije nutricionog unosa i/ili propisivanja suplemenata. Ovaj pristup se ponekad naziva megavitaminska terapija, jer je ova praksa evoluirala iz, i u nekim slučajevima još uvek koristi, doze vitamina i minerala koje su mnogo veće od preporučenog referentnog dijetarnog unosa. Ortomolekularni praktikanti mogu da inkorporiraju varijetet drugih tretmantskih modaliteta u svoje pristupe, među kojima su dijetarna restrikcija, megadoze nevitaminskih nutrijenata, i regularni lekovi. Proponenti ovog pristupa veruju da nivoi pojedinih supstanci koji nisu optimalni mogu da uzrokuju zdravstvene probleme dalekosežnije od jednostavne deficijencije, i vide njihovo balansiranje kao integralni deo zdravlja.

Termin „ortomolekularan“ je skovao Lajnus Poling. On znači „pravi molekuli u pravim količinama“" (*orto* je grčki termin za "pravi"). Fokus ortomolekularne medicine je na upotrebi neophodnih nutricionih molekula u odgovarajućim količinama za datu osobu. Proponenti tvrde da su tretmani bazirani na individualnim biohemijama pacijenata.

Kritičari opisuju neke aspekte ortomolekularne medicine kao *prehrambenu modu* ili nadrilekarstvo. Postoje rezultati istraživanja koji sugeriraju da su pojedini nutricioni suplementi štetni, pri čemu je nekoliko specifičnih vitaminskih terapija vezano za povećani rizik razvoja kancera, srčane bolesti, i smrti.

## Povezano
* Alternativna medicina
* Pseudonauka

## Reference

## Literatura

* 
* 
### Podrška
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Kritika
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze
* Identifikovanje sumnjivih tehničkih procesa i proizvoda 
* Razlikovanje nauke od pseudonauke
Anabolički steroid

**Anabolički steroidi** su klasa steroidnih hormona čiji je primarni biološki efekat potenciranje biosinteze proteina. Prirodno, anabolički efekat ostvaruje testosteron, ali je u cilju terapije razvijen niz polusintentskih derivata. To su relativno srodne strukture, derivati androstana ili samog testosterona, koje često pored anaboličkog ostvaruju i androgeni efekat. Utoliko se neki od anaboličkih steroida primenjuju i kao supstituciona terapija androgenima kod zakasnele pojave puberteta kod dečaka, u cilju razvitka sekundarnih polnih karakteristika itd, kao i kod muškaraca koji boluju od hipogonadizma.

Terapija anabolicima je, dodatno, indikovana nakon velikih hirurških zahvata koji predstavljaju značajan stres za organizam, kao i kod pacijanata sa uznapredovalom infekcijom HIV-om, kod kojih se javlja gubitak mišićne mase. Koriste se i, ali sve ređe, za indukovanje rasta kod dece sa poremećajima rasta kao i za stimulaciju koštane srži. Kod žena se primenjuju za značajnim merama opreza, i to predstavnici sa minimalnim sporednim androgenim dejstvom.

Anabolici su predmet zloupotrebe od strane rekreativnih i profesionalnih sportista, koji ih uzimaju u cilju povećanja mišićne mase.

## Reference

## Vanjske veze

* Činjenice o steroidima
* DEA o zloupotrebi steroida
Kaljmijus

**Kaljmijus** (ukrajinski: *Кальміус*, ruski: *Кальмиус*) je rijeka na jugoistoku Ukrajine duga 209 km. 
## Geografija
Kaljmijus izvire kod grada Jasinuvata u Donečkoj oblasti, a uvire u Azovsko more. Sliv rijeke velik je oko 5070 km² i prostire se južnim dijelom Donječke visoravni. Prosječni istjek kod ušća iznosi oko 6,23 m<sup>3</sup>/s.

Vode rijeke intenzivno se koriste za navodnjavanje i za potrebe industrije. Zbog tog je u gornjem toku rijeke izgrađeno veliko akumulaciono jezero - Verhnekaljmiujskoe (Верхнекальмиусское водохранилищe), a nakon tog još tri. Rijeka je danas dio hidrološkog kompleksa - Severski Donjec - Donbas, jer je riječnim kanalima povezana sa Severskim Donjecom, i sa gradom Donjeckom.

Sam Kaljmijus nije plovan, ali na svom ušću u Azovsko more formira zgodan zaljev u kom leži luka Mariupolj.
## Historija
Prema jednoj od pretpostavki, Kaljmijus je mitska rijeka Kalka na čijim se obalama 1223. odigrala bitka između rusko - polovskih sa mongolsko - tatarskim snagama.

U brojnim dokumentima iz 16. do 17. vijeka rijeka se naziva **Mijus**, što je očito riječ turkijskog porijekla. No rijeka je imala (i to od 13. vijeka) i drugi naziv - **Kala** ili Kalka (to je riječ iranskog porijekla a znači; crno, prljavština, grijeh, blato) ona je kasnije ušla i u slavenske jezike kao riječ za blato.

Da bi je razlikovali od prave rijeke Mijus i Slaveni i Turci negdje od 1571. počeli su koristiti današnje ime rijeke *Kaljmijus*, a to je sintagma koja je značila *Blatni Mijus*.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Кальмиус'' na portalu Географическая энциклопедия
Alexandria

**Alexandria** ima više značenja:
* Alexandria, Rumunjska
* Opština Alexandria, Teleorman

Sjedinjene Američke Države:
* Alexandria, Indiana
* Alexandria, South Dakota
* Alexandria, Kentucky
* Alexandria, Louisiana
* Alexandria, Minnesota
* Alexandria, Missouri
* Alexandria, Nebraska
* Alexandria, Ohio
* Alexandria, Pennsylvania
* Alexandria, Tennessee
* Alexandria, Virginia
* Alexandria, Alabama

## Povezano
* Aleksandrija (razvrstavanje)
Berne

**Berne** () je opština u nemačkoj saveznoj državi Donja Saksonija. Jedno je od 9 opštinskih središta okruga Vezermarš. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 7.004 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (*AGS*) 3461001.

## Geografski i demografski podaci

Berne se nalazi u saveznoj državi Donja Saksonija u okrugu Vezermarš. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 6 metara. Površina opštine iznosi 85,2&nbsp;km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 7.004 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 82 stanovnika/km².

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* Zvanični sajt opštine 
* Nem. Savezni zavod za statistiku 
* Stalna konferencija gradova i opština 
* KommOn  - Informacioni sistem gradova, opština i okruga.
Brooklyn Heights

**Brooklyn Heights** je naselje, odnosno rezidencijalna četvrt Brooklyna, općine američkog grada New Yorka. Originalno je nastalo pod imenom **Brooklyn Village**, uglavnom je nastanjeno materijalno bolje stojećim građanima, a ističe se izuzetno velikim brojem stambenih zgrada koje potiču iz perioda prije građanskog rata; mnoge od njih imaju veliku kulturno-historijsku važnost pa je 1958. zbog toga Brooklyn Heights postao jedna od prvih oblasti New Yorka koja je zaštićena od rušenja i moderne gradnje, odnosno u njoj uspostavljen Historijski distrikt Brooklyn Heights. Brooklyn Heights je smješten na obali East River, u neposrednoj blizini Manhattana sa kojim je povezan nizom podzemnih tunela. 

## Izvori

## Vanjske veze

* "Living in Brooklyn Heights" slideshow from the *New York Times*
Nenad Brixy

**Nenad Brixy** (Varaždinske Toplice, 4. svibnja 1924. - Zagreb, 17. kolovoza 1984.), hrvatski novinar, romanopisac, komediograf, pokretač i urednik mnogih časopisa. Njegov najpoznatiji doprinos kulturi je uređivanje i prevođenje stripa Alan Ford koji je na prostoru bivše Jugoslavije postao popularniji nego u samoj Italiji.

## Biografija
Osnovnu školu i gimnaziju pohađao je u Varaždinu, Ekonomsko-komercijalnu visoku školu upisao je u Zagrebu, ali je nakon dva semestra prekinuo studije i posvetio se novinarstvu.

Uređuje Varaždinske vijesti (1945.-1947.), riječki Novi list (1947.-1954.), zagrebački Narodni list (1955.), Globus (1956.).

Glavni je i odgovorni urednik Plavog vjesnika (1960.-1967.), te glavni i odgovorni urednik odjela zabavnih sadržaja u Vjesniku (1967.-1974.).

Zbog srčane bolesti morao se 1973. povući u invalidsku mirovinu. Od 1945. objavljuje novele, crtice, humoreske i putopise.

Pisao je komedije i radio-drame, najčešće suvremene tematike s mjestom zbivanja u Zagrebu. Pod pseudonimom Timothy Tatcher objavio je više humorističkih i kriminalističkih romana, od kojih su neki ekranizirani. Romani I tako dalje i Sve ili ništa prevedeni su na češki. Najuspješniji mu je roman Mrtvacima ulaz zabranjen koji je doživio desetak izdanja, preveden je na pet jezika, a prema njemu su snimljena i dva igrana filma.

## Djela
* 1951. Rame uz rame (knjiga reportaža)
* 1956. I tako dalje (roman o izgradnji prigradskih naselja)
* 1960. Mrtvacima ulaz zabranjen
* 1964. Hollywood protiv mene
* 1965. Sve ili nešto (roman o prodoru televizije)
* 1975. Tri i pol mrtvaca
* 1976. Potraži me u pijesku
* 1976. Rupa u čelu
* 1976. Vampir u taksiju
* 1976. Noge uvis
* 1976. Plati pa ostavi
* 1976. Pokal za utopljenika
* 1976. Gola i mrtva
* 1976. Važno je (u)biti prvi
* 1976. Sljedeća, molim
* 1976. Sve ili nešto
* 1979. Noćne igre
* 1980. Zagrebačka veza
* 1982. Bijela loptica
* 1982. Dobra stara gangsterska vremena
* 1983. Tajna crvenog salona
* 1984. Leš na klupi

**Radiokomedije**
* 1964. Miran život
* 1977. Anketa

## Vanjske veze
*
Jonestown

**Džonstaun** () ili formalno **Poljoprivredni projekat Hrama naroda** je bila komuna koju je 1974. godine osnovao Džim Džouns, vođa sekte Hram naroda, u severozapadnom delu Gvajane. Na tom mestu se 18. novembra 1978. godine desilo masovno ubistvo i samoubistvo pripadnika sekte.

Hram naroda je osnovan sredinom 1950ih u Indijanapolisu, a kasnije je preseljen u San Francisko. Hram nije imao mnogo uspeha. Bio je praćen skandalima i početkom 1970ih pokret je bio na izdisaju. Džouns je zaključio da mora da napusti SAD i u Gvajani je osnovao utopističku zajednicu nazvanu Džonstaun. Od početka je bilo puno problema kao što su nedostatak hrane, bolesti i česte epidemije. Naoružani ljudi su se starali o disciplini. Oni koji su kršili pravila su bili kažnjavani stavljanjem u kaveze ili elektrošokovima, a potencijalni dezerteri su često umirivani drogama. Stanovnici, koji su uprokos svemu uspeli da pobegnu, izveštavali su o teškim kršenjima ljudskih prava. Roditelji su morali decu da predaju Džounsu koga su svi nazivali „otac“ ili „tata“.

Džim Džouns je sa stanovnicima kampa redovno vežbao masovno samoubistvo. U takozvanim „belim noćima“ pili su navodno zatrovanu limunadu.

14. novembra 1978, kongresmen Leo Dž. Rajan je sa delegaciom od osamnaest ljudi doleteo u Džonstaun kako bi istražio zloupotrebe. Džouns je pokušao sve da sakrije od posetilaca i da ostavi utisak da je sve u redu. Ovo nije uspelo pošto je 16 pripadnika komune molilo kongresmena da ih povede sa sobom. Fanatični pobornici Džounsa napali su avion i ubili kongresmena, tri novinara, jednog kamermana i ranili još 11 ljudi.

Stanovnici naselja su pozvani preko razglasa. Džim Džouns je objasnio: „Kada nije moguće da živimo u slobodi, onda hoćemo bar da umremo u slobodi. Smrt je samo prelazak na jedan drugi nivo“. Podeljen je valijum i cijanid pomešan sa sokom. Najpre su ubijeni bebe i deca. Onda su došli na red mladi i odrasli. Mnogo roditelja je popilo otrov nakon što su deca umrla. Neki su pokušali da pobegnu, ali je najveći broj bio pobijen i samo je nekolicina uspela da pobegne. Džouns je umro od pucnja u glavu. Nepoznato je da li je izvršio samoubistvo. Ukupno je poginulo 913 od 1110 pripadnika, od čega 276 dece.

Džonstaun je 1980. godine uništen u požaru.

## Reference

## Literatura
* 

## Vanjske veze

* 
*
Zaporožje

**Zaporožje** ili **Zaporižja** kakvo je danas njegovo službeno njegovo ime (ukrajinski: *Запорі́жжя*, ruski: *Запоро́жье*) je glavni grad i najveći grad Zaporiške oblasti od 770 672 stanovnika.

I Zaporožje je jedan od nekad snažnih industrijskih gradova Ukrajine kojima pada broj stanovnika, jer je 2001. imao 817.882 stanovnika.

Sve do 1921. grad se zvao **Aleksandrovsk**, tad mu je promjenjeno ime prema legendarnim Zaporoškim kozacima koji su pored grada imali svoj centar u 17. vijeku.
## Geografija
Zaporožje leži na jugoistoku Ukrajine, u donjem toku rijeke Dnjepar, nešto niže od nekadašnjih brzaka.

Grad se rastegao nekoliko desetaka kilometara duž Dnjepra, a veliki pojasi zelenila odvajaju industrijske i stambene kvartove. 

## Historija
Historija grada počela je 1770. kad je izgrađena utvrda **Aleksandrovsk** koja je trebala štititi tadašnje granice Ruskog Carstva od Zaporoških kozaka, čije je sjedište bilo na obližnjem otoku Hortica. Uz utvrdu je izraslo naselje koje postalo grad 1806., veliki skok u napretku grada bio je dolazak željeznice 1870. jer se odtad Aleksandrovsk razvio kao važni transportni centar za željeznički i riječni prijevoz.

Grad je pretrpio velika razaranja nakon Oktobarske revolucije za građanskog rata od 1917. - 1920., ali je njegovo stanje znatno poboljšano gradnjom Dnjeparske hidroelektrane od 1927. - 1932., koja je u to vrijeme bila najveća na svijetu. Ona je za Drugog svjetskog rata dva puta razarana, ali je naknadno obnovljena i modernizirana.

Na temelju energije te hidroelektrane, izgrađena je snažna metalurška industrija 
## Obrazovanje, kultura i sport
Postoje nastavničkim, farmaceutska i stroj za izgradnju instituta.

Zaporožje je grad brojne obrazovnih institucija, ima brojne fakultete i institute. On je i grad brojnih kulturnih institucija, u kom djeluje nekoliko teatara, muzeja i filharmonija i 

U Zaporožju djeluje jedan profesionalni nogometni klub - Metalurg koji se natječe u Ukrajinskoj prvoj ligi. 
## Privreda i transport
Zaporožje je grad snažne teške industrije, u gradu djeluje velika čeličana Zaporizhstal, koja ima najveću valjaonicu u Ukrajini<ref name=brit/, pored tog poznata je i tvornica Auto ZAZ koja proizvodi automobile (nekad slavni Zaporožac) i tvornica avionskih i helikopterskih motora Motor Sič.

Koks kao nusproizvod metalurgije koristi se u kemijskoj industriji a proizvode se i električni uređaji.<ref name=brit/

Zaporožje je velika riječna luka i važno željezničko čvorište.
Grad ima i međunarodni aerodrom (IATA: OZH, ICAO: UKDE) sa stalnim linijama za Kijev i Moskvu.
## Gradovi prijatelji

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada  
* ''Zaporizhzhya'' na portalu Encyclopædia Britannica
Konjić Grbonjić (film)

**Konjić Grbonjić** () je sovjetski animirani film iz 1947. godine. Film je napravljen prema istoimenoj bajci Petra Eršova „Konjić Grbonjić“. Scenario i režiju je napisao Ivan Ivanov. Godine 1975. je Ivanov nadosnimio novu verziju koja je prikazana u kino-dvoranama bivše Jugoslavije.

## Vanjske veze
* 
* 
**  (duplicate IMDB entry)
* Konyok-gorbunok (1947) at animator.ru
* Konyok-gorbunok (1975) at animator.ru
* Konyok-gorbunok at myltik.ru (Russian)
Ostatni etap

**Ostatni etap** () je poljski crno-bijeli igrani film snimljen 1947. godine u režiji Wande Jakubowskej, poznat kao prvo ostvarenje svjetske kinematografije koje je eksplicitno prikazivalo Holokaust.

Nastao je na osnovu zapisa Jakubowske i Gerde Schneider koje su za vrijeme Drugog svjetskog rata bile zatočene u nacističkim koncentracionim logorima Auschwitz i Ravensbrück. Film se događa u Auschwitz i prikazuje kako grupa ženskih zatvorenica, koja je izložena svakodnevnom zlostavljanju od strane esesovskih stražara, formira grupu za međusobnu solidarnost odnosno ćeliju pokreta otpora. Jakubowska, koja je, prema vlastitim riječima, preživjela logor zahvaljujući "volji da dokumentira sve te događaje", inzistirala je na što većoj autentičnosti. Film je tako sniman u samom Auschwitzu, a, iako su svi glumci bili Poljaci, oni koji su tumačili Nijemce su morali govoriti njemački.

Jakubowska je za svoj film dobila niz priznanja, uključujući prvi Kristalni globus na festivalu u Karlovym Varyma 1948. godine.

Steven Spielberg je kasnije izjavio da ga je Ostatni etap u mnogo čemu inspirirao za njegov tematski srodan film *[[Schindler's List]]*.

## Uloge
* Wanda Bartówna − Helena
* Barbara Drapińska − Marta Weiss
* Huguette Faget − Michele
* Tatjana Górecka − lekarka Eugenia
* Antonina Górecka − Anna
* Maria Winogradowa − Nadia
* Barbara Fijewska − Anielka
* Maria Anna Redlichówna − Urszula
* Alina Janowska − Jugosłowianka Dessa
* Zofia Mrozowska − Cyganka
* Stanisław Zaczyk − Tadek
* Stefan Śródka − Bronek
* Elżbieta Łabuńska − więźniarka
* Jadwiga Chojnacka − więźniarka na rewirze
* Ewa Kunina − więźniarka
* Barbara Rachwalska − blokowa Elza
* Anna Jaraczówna − capo Frieda
* Roma Rudecka − sauna capo
* Zofia Niwińska − pani Laura
* Halina Drohocka − Lalunia
* Aleksandra Śląska − Oberaufseherin
* Maria Kaniewska − Raportfuhrerin
* Janina Morrisówna − Aufseherin
* Władysław Brochwicz − Lagerkommandant Hans Schmidt
* Edward Dziewoński − Lagerarzt
* Kazimierz Pawłowski − Gestapochef
* Zygmunt Chmielewski − dostojnik gestapo, towarzyszący międzynarodowej komisji
* Tadeusz Bartosik − gestapowiec, zabijający śpiewającą Polkę
* Zbigniew Filus − członek komisji międzynarodowej, witający się z Lagerarztem
* Halina Głuszkówna − dyrektor orkiestry
* Artur Młodnicki − oficer, bawiący się z dziewczynką
* Tadeusz Pluciński − żołnierz niemiecki, depczący lalkę na rampie
* Jerzy Rychter
* Maria Kędzierska
* Tadeusz Schmidt − oficer gestapo, mówiący po francusku do Michele
* Zbigniew Skowroński − gestapowiec, tłumaczący rozmowę Eugenii z szefem gestapo
* Andrzej Szczepkowski − więzień Oświęcimia
* Igor Śmiałowski − oficer SS
* Anna Lutosławska − Urszula

## Nagrade
* 1948 - Mariańskie Łaźnie (MFF), Grand Prix "Kryształowy Globus"
* 1948 - Gottwaldow (FF Pracujących), I nagrada
* 1948 - Nagrada na MFF Karlove Vary
* Wanda Jakubowska najlepszy reżyser LFF Łagów
* 1950 - Nagrada BAFTA za najbolji strani film (nominacija)
* 1979 - Łagów (LLF), nagrada za režiju

## Linki zewnętrzne
* 
* 
* 
*
Proljetna rijeka teče na istok

***Proljetna rijeka teče na istok*** (), također poznat i pod naslovom ***Tears of Yangtze*** () je kineski crno-bijeli film snimljen 1947. godine u režiji Cai Chushenga i Zheng Junlia. Sastoji se od dva dijela, a radnja se događa za vrijeme Drugog japansko-kineskog rata. Protagonist, koga tumači Tao Jin, je šangajski radnik koji se nakon izbijanja sukoba napušta porodicu i pridružuje kineskim trupama i tokom godina sebi pronalazi novu ženu i lagodan život, dok mu supruga (koju tumači Bai Yang, godinam trpi zlostavljanja i siromaštvo pod japanskom okupacijom. Za film je karakteristično da je koristio melodramatski zaplet kako bi istakao socijalne razlike u kineskom društvu. Iako su mu kasniji kritičari pronalazili zamjerke, stekao je ogromnu popularnost, a danas se smatra jednim od klasičnih ostvarenja kineske kinematografije. Sljedeće godine je dvoje protagonista nastupilo u stilski i tematski srodnom filmu *[[Osam hiljada lija Mjeseca i Oblaka]]*.

## Uloge
* Bai Yang - Sufen 
* Tao Jin - Zhang Zhongliang
* Shu Xiuwen - Wang Lizhen
* Shangguan Yunzhu - He Wenyuan
* Wu Yin - Zhang Zhongliangova majka

## Reference

## Vanjske veze
* 
* ''Spring River Flows East, Part I''  at the Chinese Movie Database
* ''Spring River Flows East, Part II''  at the Chinese Movie Database
* Critical analysis  from the La Trobe University
* Essay from China.org.cn
* Essay  from ChinaCulture.org
* Profile and discussion questions  from Ohio State University
Osam hiljada lija Oblaka i Mjeseca

***Osam hiljada lija Oblaka i Mjeseca*** () je kineski igrani film snimljen 1947. godine u režiji Shi Dongshana i Wang Weiyija. Protagonistica, čiji lik tumači Bai Yang, je šangajska studentica koja se nakon izbijanja rata sa Japanom protiv volje porodice priključuje trupi putujućih glumaca koja zabavlja kineske vojnike. Radnja prati kako tokom godina upoznaje kolegu (koga tumači Tao Jin, sa kojim će se vjenčati, ali i nedaće koje je čekaju kada se nakon završetka rata vrati u Šangaj gdje vlada siromaštvo. Film, usprkos melodramatskih elemenata ima izraženo društveno angažiranu notu; to se posebno ističe u samoj završnici, gdje sudbina glavne protagonistice ostaje sasvim neizvjesna, a natpisom na ekranu koji od gledatelja traži da sami zamisle kakav će biti kraj, odnosno jesu li oni odgovorni za sudbinu likova protiv nje. Snimljen je nedugo nakon izuzetno popularnog filma *[[Proljetna rijeke teče na istok]]* u kome su također glavne zvijezde bile Bai Yang i Tao Jin. Godine 1999. ga je časopis Asia Weekly proglasio jednim od 100 najboljih filmova na kineskom jeziku.

## Izvori


## Vanjske veze
*
Ljupten

**Ljupten** je naselje u Srbiji u opštini Aleksinac u Nišavskom okrugu.Prema popisu iz 2011. bilo je 334 stanovnika ,prema popisu iz 2002. bilo je 408 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 486 stanovnika).

## Demografija
U naselju Ljupten živi 334 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 48,3 godina (45,7 kod muškaraca i 51,4 kod žena). U naselju ima 111 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,24. Naselje se nalazi na putu Aleksinac - Ribarska banja. Od Niša je udaljeno 37&nbsp;km, od Prokuplja 31&nbsp;km, od Aleksinca 25&nbsp;km, i od Kruševca 38&nbsp;km.

Ovo naselje je skoro u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2011. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
L'École des facteurs

***L'École des facteurs*** () je francuska crno-bijela kratka filmska komedija snimljena 1947. godine u režiji Jacquesa Tatija. U njoj se on pojavljuje u naslovnoj ulozi, odnosno kao poštar u provincijskom francuskom gradiću koji u kinu gledajući filmski žurnal postane duboko impresioniran efikasnošću, modernim metodama i opremama američkih poštara. Radnja prikazuje kako, usprkos toga što je opremljen običnim biciklom, razvija razne domišljate metode kako bi što brže i efikasnije dostavio poštu. Mnoge od gegova u filmu je Tati kasnije "reciklirao" u dugometražnom i mnogo poznatijem filmu *[[Praznični dan (film)|Praznični dan]]*.

## Vanjske veze
* 
*
Siréna

***Siréna*** () je čehoslovački crno-bijeli snimljen 1947. u režiji Karela Steklyja. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana književnice i komunističke aktivistice Marie Majerove. Radnja se događa 1889. godine u Češkoj i prikazuzje štrajk u rudniku. Godine 1947. je prikazan na venecijanskoj Mostri gdje je osvojio Veliku nagradu, preteču današnjeg Zlatnog lava.

## Vanjske veze
* 
* 
*
Ternopol

**Ternopol** ili **Ternopil** kako se danas službeno zove (ukrajinski: *Тернопіль*, ruski: *Тернополь*, njemački i poljski: *Tarnopol*) je glavni grad i najveći grad Ternopolske oblasti od 217 118 stanovnika.

Termopol je bio poznat kao jedan od centara nekadašnje historijske oblasti Galicija.
## Geografija
Ternopil leži na zapadu Ukrajine, u gornjem toku rijeke Seret, udaljen 115 km istočno od Lavova.

## Historija
I danas se nezna kad je zapravo osnovan, prvi dokumentirani zapis o mjestu potiče iz 1524. kad su ga kao naselje u Poljsko-Litavskoj uniji orobili Tatari. Od 1772. mjestom vlada Austrija, grad je svoj prosperitet doživio u 19. vijeku kao tranzitni centar za trgovinu između Austrije i Ruskog Carstva.

Veliki skok u napretku grada bio je dolazak željeznice 1870. jer se odtad brže razvijao. Nakon završetka Prvog svjetskog rata (od 1920. do 1938.) podpada pod Poljsku, a 1939. anektira ga Sovjetski Savez.
Grad je pretrpio velika razaranja za vrijeme Drugog svjetskog rata.
## Obrazovanje i kultura i znamenitosti
Ternopol ima brojne obrazovne institucije - današnje univerzitete, nekadašnje fakultete; pedagoški, ekonomski, tehnički i medicinski. On je i grad brojnih kulturnih institucija, ima par teatara, muzeja i filharmoniju.

I pored velikog razaranja, historijski centar grada iz 19. vijeka, je ostao sačuvan i restauriran. Najmarkantiji spomenik je katedrala Marijina uznesenja, nekadašnja dominikanska crkva iz 18. vijeka.
## Privreda i transport
I današnji Ternopol je važno željezničko čvorište ali i industrijski centar, sa snažnom prehrambenom i lakom industrijom.

Grad ima i aerodrom (IATA: TNL, ICAO: UKLT) udaljen oko 8 km jugoistočno od centra grada, na koji mogu slijetati samo manji avioni..
## Gradovi prijatelji

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada 
* ''Ternopil'' na portalu Encyclopædia Britannica
Podvig razvjedčika

***Podvig obavještajca*** () je sovjetski crno-bijeli igrani film snimljen 1947. u režiji Borisa Barneta, poznat kao prvo ostvarenje špijunskog žanra, ali i jedno od najpopularnijih u historiji sovjetske kinematografije.

Film se temelji na scenariju Mihaila Makljarskog, koji je u vrijeme Drugog svjetskog rata služio kao pripadnik sovjetske tajne službe NKVD; sama radnja je, prema sovjetskim službenim tvrdnjama temeljena na pothvatima legendarnog obavještajca Nikolaja Kuznjecova, dok je kasnije na Zapadu prebjegli sovjetski obavještajac Nikolaj Hohlov tvrdio da je glavni lik temeljen na njemu. Radnja se događa za vrijeme rata na Istočnom frontu, a protagonist, čiji lik tumači Pavel Kadočnikov je sovjetski obavještajac Aleksej Fedotov koji preuzima identitet njemačkog oficira Heinza Eckerta te dolazi u okupiranu Vinicu kako bi se infiltirirao u štab njemačkog generala Kuhna (koga tumači sam Barnet).

Film se snimao na autentičnim lokacijama u Vinici. Prije premijere su film pregledali čelnici NKVD te izrazili svoje nezadovoljstvo time što su njihove aktivnosti "prikazane na neprimjeren način", odnosno što se prikazuju metode koje bi kasnije mogao koristiti neprijatelj. U tome se najviše isticao ministar državne sigurnosti Viktor Abakumov. Barnet je, međutim, preko svog prijatelja Mihaila Roma uspio poslati kopiju filma Staljinu u njegovu daču. Staljinu se film dopao te je odobrio njegovo prikazivanje.

Iste je godine *Podvig obavještajca* postao najgledaniji film u sovjetskim kino-dvoranama. Tokom godina je uticao na niz sovjetskih ostvarenja istog žanra, uključujući kultnu TV-seriju *[[Sedamnaest trenutaka proljeća]]*.

## Reference

## Vanjske veze
* 
* Румынский постер фильма
Predkodovski Hollywood

**Predkodovski Hollywood** (; doslovno *Hollywood prije Kodeksa*) je izraz kojim se opisuje hollywoodska kinematografija na samom početku ili neposredno prije svog zlatnog ili "klasičnog" perioda, odnosno od 1927. (kada je uveden zvučni film) do 1934. kada su hollywoodski studiji počeli primjenjivati odredbe cenzorskog Produkcijskog kodeksa MPAA, po kome je period na kraju i dobio ime. Iako su taj period obilježile dramatične promjene vezane uz tranziciju sa nijemog filma, odnosno financijski problemi koji su mučili studije uslijed sloma njujorške burze, njegova glavna karakteristika je bila daleko veća sloboda sadržaja u hollywoodskim filmovima, prije svega u prikazu seksa, nasilja i raznih oblika društvene patologije te, u manjoj mjeri, društveni angažmani stav i spremnost na političke kontroverze. Iako je Kodeks bio donešen 1930. godine, nije se ozbiljno primjenjivao, jer su studiji i sineasti držali da publika osiromašena Velikom depresijom biti dodatno privučena "masnim" sadržajem. To se, između ostalog, odrazilo i na začetak modernih žanrova kao što su gangsterski i zatvorski film, veliki broj mjuzikala gdje su glavna atrakcija bile oskudno odjevene plesačice, kao i komedije i drugi žanrovi gdje je glavni motiv bila prostitucija, preljub ili promiskuitet; osim njih se implicitno ili eksplicitno prikazivao homoseksualizam, a pojedina ostvarenja su sadržavala scene golotinje. Kodeks, koji je takve sadržaje eksplicitno priječio, je na snagu stupio tek nakon što se protiv njega mobilizirala Rimokatolička crkva, odnosno stekla saveznika u demokratskoj administraciji predsjednika Roosevelta; pod njenim pritiskom su hollywoodski studiji uveli rigorozan sistem filmske cenzure, koji će na snazi ostati sve do 1960-ih. Dotadašnji hollywoodski filmovi koji su kršili odredbe Kodeksa su uništeni, isječeni ili povučeni u bunker; za sve njih se koristi izraz *Pre-Code*.

## Vanjske veze
* The Motion Picture Production Code of 1930 
* Pre-Code Film from Bright Lights Film Journal
* Sexual Classic Films at Filmsite.org
* Pre-Code Film at the UCLA Film & Television Archive 
* Turner Classic Movies
Troglobionti

**Troglobionti** su organizmi koji naseljavaju pećinske ekosisteme i adaptirani su za život u odsustvu svetlosti. Adaptacije obuhvataju veoma osetljiva i razvijena hemijska čula (čulo mirisa i čulo ukusa), čulo sluha, kao i paralelno smanjenje ili potpuni gubitak struktura čije prisustvo ne povećava verovatnoću preživljavanja (pigmentacija, čulo vida). Poznat primer troglobionta je čovečja ribica.
Podzemna fauna

**Podzemna fauna** su životinje koje su prilagođene za život u podzemlju. S obzirom na evolucijsku povijest života, razlikuju se dvije skupine podzemne faune: troglofauna i stigofauna. Obje skupine povezane su s podzemnim sredinama: troglofauna s pećinama i prostorima iznad razine vode, a stigofauna pak s podzemnim vodama ili vodonosnicima. 

Životinje iz podzemne faune razvile su mnoge prilagodbe (adaptacije) na podzemni okoliš: pojačani osjećaj sluha, dodira i mirisa; gubitak slabo korištenih ili nepotrebnih osjetila kao što su nedostatak pigmentacije i gubitak vida kod većine vrsta podzemne faune.

## Spiljska fauna

Iako spiljama na prvi pogled vladaju uvjeti (mrak, hladnoća i sl.) koji ne bi mogli podržati živi svijet, spilje su također stanište nekim životinjskim vrstama. S obzirom da su spilje najčešće međusobno nepovezane, u njima često nalazimo endeme. Životinje koje naseljavaju spilje, prvotno su živjele iznad zemlje. No, tijekom dugog vremenskog perioda, evoluirali su i prilagodili se životu u spilji ili oko spilje. Spiljske životinje često imaju neka dodatna obilježja, u odnosu na vrste iz kojih su se razvile, a neka su, kao redundantna, i izgubila. Ta se pojava, redukcija nekih stečenih osobina, tj. razvijanje morfološki jednostavnijih oblika od morfološki složenijih, naziva regresivna evolucija. Neke od glavnih prilagodbi na podzemlje su:
* gubitak organa za vid
* gubitak pigmenta
* produljenje dijelova tijela i razvoj ostalih osjetila
* usporen metabolizam
* dugovječnost
* nizak stupanj reprodukcije
* nakupljanje rezerva masti
* smanjenje agresivnosti
* prestanak dnevno/noćnog ritma aktivnosti
* prestanak sezonskih promjena i aktivnosti

Prema tome koliki dio vremena provode u spilji i iz kojih potreba u nju zalaze, možemo ih podijeliti na sljedeće kategorije:
* pravi stanovnici spiljskih staništa (**[[troglobionti]]** na kopnu i **stigobionti** u vodi)
* stanovnici djelomično prilagođeni spiljskim staništima (**troglofili** na kopnu i **stigofili** u vodi)
* povremeni stanovnici spiljskih staništa (**subtroglofili** na kopnu i **substigofili** u vodi) zbog:
** hibernacije
** razmnožavanja
** odgajanja mladih
** sklanjanja od nepovoljnih uvjeta
* slučajni stanovnici spiljskih staništa (**troglokseni** na kopnu i **stigokseni** u vodi).

Kako u podzemlju nema biljaka, ekosustav je bitno različit od onog nadzemnog, a jedini primarni proizvođači su bakterije. Organska tvar u podzemlje dolazi isključivo iz nadzemnih ekosustava. Na dnu spiljskog hranidbenog lanca nalaze se razni oblici razlagača ili detritofaga, tj. životinje koje se hrane mrtvom organskom tvari, igrajući ulogu koju u vanjskom svijetu imaju biljke. S obzirom na skromne izvore hrane, životinje iz podzemnih ekosustava su morale evoluirati na način da povećaju iskoristivost energije, tj. da što iskorištavaju unesenu hranu.

## Izvori
* HBSD - Biospeleologija: Spiljska fauna  (Literatura na izvoru: Bedek, J., Bilandžija, H., Hamidović, D., Cvitanović, H., Dražina, T., Jalžić, B., Jalžić, V., Kovač konrad, P., Lukić, M., Miculinić, K., Ozimec, R. & Pavlek, M., 2009: Svijet ispod svijeta (World under World), Zagreb, p. 1-79.)
Žitomir (Ukrajina)

**Žitomir** (ukrajinski i ruski: *Жито́мир*, poljski: *Żytomierz*) je glavni grad i najveći grad Žitomirske oblasti od 271 303 stanovnika.

U vrijeme Hladnog rata Žitomir je bio poznat kao mjesto strategijske avio baze Ozerna, smještene 11 km jugoistočno od centra grada.
## Geografija
Ternopil leži na zapadu Ukrajine, u gornjem toku rijeke Teteriv, u kraju u kom se ona probija preko stjenovitih brda, udaljen oko 130 km zapadno od Kijeva.

## Historija
Iako postoji vjerovanje da je grad osnovan još u 9. vijeku, prvi dokumentirani zapis o mjestu potiče iz 1240. kad su ga opljačkali. Tatari. Žitomir je zarana postao administrativni i trgovački centar, čiji se značaj povećao dolaskom željeznice, jer je tad postao najveći transportni centar zapodno od Kijeva, mjesto gdje su se ukrštali prometni pravci između sjevera i juga.
## Obrazovanje i kultura i znamenitosti
Žitomir ima agronomski i pedagoški univerzitet (nekadašnje fakultete), i brojne kulturne institucije, tri teatra, 8 muzeja i filharmoniju.
## Privreda i transport
Današnji Žitomir je industrijski grad: pilane, namještaj, tekstil (lanena platna, sintetička vlakna) i muzički instrumenti, naročito harmonike.
## Poznati sugrađani
* Sergej Koroljov sovjetski konstruktor raketa
* Svjatoslav Richter veliki sovjetski pijanist
## Gradovi prijatelji
* , Kutaisi
* , Montana
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada 
* ''Zhytomyr'' na portalu Encyclopædia Britannica
Opijat

**Opijati** su psihofarmakološka sredstva koja se koriste i kao lekovi i kao droge. Postoje prirodni opijati, dobijeni iz opijuma, polusintetički i sintetički. Opijati imaju snažno analgetičko i umirujuće dejstvo, izazivaju uklanjanje bola, emocionalne napetosti, strepnje i izazivaju prijatno raspoloženje. NJihovo uzimanje vrlo brzo dovodi do zavisnosti.

## Literatura
* 

## Vanjske veze
* Znaci zloupotrebe opijata 
* Rečnik psihoanalize o opijatima 
* EROWID o opijatima
Sumi

**Sumi** (ukrajinski: *Суми*, ruski: *Сумы*) je glavni i najveći grad Sumske oblasti od 269 177 stanovnika.
## Geografija
Sumi leži na sjeveroistoku Ukrajine, u gornjem toku rijeke Psel, udaljen oko 48 km od granice sa Rusijom i oko 333 km sjeveroistočno od Kijeva.

## Historija
Naselja na terenu Sumija postoje još od 8. - 9. vijeka, ali je on osnovan kao utvrda 1652. a gradska prava dobio je 1780.

Iz tih vremena ostale su katedrala Preobraženja i crkva Uskrsnuća iz 18. vijeka.
## Obrazovanje i kultura i znamenitosti
Sumi ima pedagoški univerzitet (nekadašnje fakultet), i brojne kulturne institucije, teatre i muzeje.
## Privreda i transport
Sumi je industrijski grad u kom se proizvode strojevi za kemijsku industriju, elektronski mikroskopi, pumpe, gnojiva i kemikalije. Pored tog grad ima i šećeranu i tvornice odjeće, obuće i prehrambenih proizvoda.

Grad ima i aerodrom (IATA: UMY, ICAO: UKHS) iz kog ima letova jedino za Batumi i Moskvu
## Poznati sugrađani
* Oleg Husjev, ukrajinski nogometaš
* Viktor Juščenko, formalno još uvijek ukrajinski predsjednik
## Gradovi prijatelji

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada  
* ''Zhytomyr'' na portalu Encyclopædia Britannica
Pelagra

**Pelagra** je bolest vitaminske deficijencje, koja je najčešće uzrokovana hroničnim nedostatkom nijacina (vitamina B3) u ishrani. Ona može da bude uzrokava umanjenim unosim niacina ili triptofana, kao i prekomernim unosim leucina. Bolest takođe može da bude rezult promena proteinskog metabolizma usled poremećaja kao što je karcinoidni sindrom. Deficijencja aminokiseline lizina isto tako može da dovede do nedostatka niacina.

Pelagra izaziva oštećenja nervnog sistema, zapaljenje kože, probavne smetnje i gubitak umnih sposobnosti

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* Kraut, Alan. "Dr. Joseph Goldberger and the War on Pellagra, By Alan Kraut, Ph.D." Office of History, National Institutes of Health. Web. 03 Sept. 2010. .

## Vanjske veze
* Pellagra
5-HT3 receptor

**5-HT<sub>3</sub> receptor** je član superfamilije ligandom kontrolisanih jonskih kanala, superfamilije koja takođe obuhvata neuronske nikotinske acetilholinske receptore (nAChRs), i inhibitorne neurotransmiterske receptore za GABA (oba GABA<SUB>A</SUB> i GABA<sub>A</sub>-ρ receptora) i glicin. 5-HT3 receptor je u najvećoj meri homologan sa nikotinskim acetilholinskim receptorom.

5-HT3 receptor se sastoji od 5 podjedinica koje formiraju centralnu poru za prolaz jona, koja je propusna za jone natrijuma, kalijuma i kalcijuma. Vezivanje neurotransmitera 5-hidroksitriptamina (serotonina) za 5-HT3 receptor otvara kanal, što dovodi do ekscitatornog responsa u neuronima. 5-HT3 receptor se znatno razlikuje u pogledu strukture i mehanizma dejstva od drugih tipova 5-HT receptora, koji su G-protein spregnuti.

## Struktura
Poput drugih ligandom kontrolisanih jonskih kanala, 5-HT3 receptor se sastoji od pet podjedinica sa pseudosimetričnim rasporedom oko centralne pore za prolaz jona. Te jedinice su proteini kodirani , , , , i/ili  genima.

Funkcionalni kanal može da sadrži pet identičnih 5-HT<sub>3A</sub> podjedinica (homopentamer) ili mešavinu 5-HT3A i jedne od druge četiri 5-HT3B, 5-HT3C, 5-HT3D, ili 5-HT3E podjedinice (heteropentamer). Postoje indikacije da jedino 5-HT3A podjedinice formiraju funkcionalne homopentamerne kanale. Svi drugi tipovi podjedinica moraju da formiraju heteropentamer sa 5-HT3A podjedinicama da bi kanali bili funkcionalni.

## Reference

## Povezano

## Vanjske veze
*
Nikotinski acetilholinski receptor

**Nikotinski acetilholinski receptori** (*nAChR*) su holinergički receptori koji formiraju ligandom kontrolisane jonske kanale u ćelijskim membranama pojedinih neurona i na postsinaptičkoj strani neuromaskularnog spoja. Kao jonotropni receptori, nAChR su direktno vezani za jonske kanale i ne koriste sekundarne glasnike (poput metabotropnih receptora). Nikotinski acetilholinski receptori su najbolje ispitani među jonotropnim receptorima.

Poput drugih tipova acetilholinskih receptora (npr. muskarinskih acetilholinskih receptora - *mAChR*) *nAChR* se iniciraju vezivanjem neurotransmitera acetilholina (*ACh*). Dok su muskarinski receptori isto tako aktivirani muskarinom, nikotinski receptori mogu da budu aktivirani nikotinom. Iz tog razloga se nazivaju "nikotinskim" receptorima.

Postoje tri tipa nikotinskih receptora: mišićni, ganglijski i CNS.

## Struktura
Oni predstavljaju tipične predstavnike jonskih kanala koji se otvaraju posredstvom liganda. Oni su pentameri su. Pet podjedinica može da bude jedan od 16 različitih članova ove familije proteina. Svaka od 5 podjedinica sadrži 4 transmembranski alfa heliksa. Po jedan od tih heliksa (M2) formira centralnu poru. Acetilholin se vezuje za ove podjedinice (alfa) i to za dve koje su smeštene ekstracelularno.

## Lokalizacija
* Receptori mišićnog tipa su lokalizovani na neuromišićnom spoju skeletnih mišića.
* Gangliski tip se nalazi u ganglijama simpatikusa i parasimpatikusa, i odgovoran je za transmisiju.
* CNS tip je široko distribuiran u mozgu i veoma je heterogen u pogledu molekulske strukture i lokalizacije.

## Reference

## Literatura
* 
* 

## Vanjske veze
* Calculated spatial position of Nicotinic acetylcholine receptor in the lipid bilayer