1282.

## Događaji
* početkom godine - Kralj Stefan Dragutin je teško povredio nogu kod Jeleča na Rogozni. Pod pritiskom vlastele će na Deževskom saboru predati kraljevstvo bratu Milutinu a zadržače udeonu oblast na severozapadu.
** U poslednjoj godini Dragutinove vladavine, 1281-82, Vizantinci su prodrli do Lipljana, zemlja se našla u "velikom škripcu". Vizantijski prebeg Kotanica četuje do Sera.
** U Milutinovu vreme dolazi do ekspanzije prema jugu i jugoistoku.

* mart - Izbio je ustanak u Velsu: pokrenuo ga je Dafydd ap Gruffudd, brat kneza Llywelyna od Gwynedda, pridružili su mu se i ostali velikaši, u borbi protiv engleske prevlasti. Međutim, Edward I će u potpunosti osvojiti Vels.
* 30. 3. (Uskršnji ponedeljak) - Sicilijanska večernja: incident u Palermu se pretvara u ustanak protiv anžujske vlasti Karla I i masakr Francuza na Siciliji.

* 4. 4. - Abaka-han, vladar mongolske ilhanidske Persije, umro je u Hamadanu. Na kurultaju 6. 5. za novog hana je izabran njegov brat Tekuder Ahmed, musliman (do 1284), ustoličen je 21. 6..
* 28. 4. - Nakon što je veći dio Sicilije pod kontrolom pobunjenika, pobuna je izbila i u Messini. Narednih dana je spaljena križarska flota, namjenjena Bizantu.
** Sicilijanci žele slobodne komune pod vrhovnom vlašću pape, ali on je Francuz i nema sluha za njih. Stoga se obraćaju Pedru III od Aragona, zetu nekadašnjeg kralja Manfreda (vl. 1258-66), koji se zatekao kod Tunisa sa velikom flotom na križarskom pohodu.
** Karlo Anžujski, koji je snovao o obnovi Latinskog Carstva, pretrpio je veliki gubitak, povlači snage iz Grčke (Ahajske kneževine) i Albanije i vikara iz Jeruzalemskog kraljevstva (Akre).
* proleće - Milutinov pohod na Vizantiju, u Makedoniji: zauzima Skoplje, Gornji i Donji Polog, Ovče polje, Zletovo, Pijanec (Milutin je saveznik Karla Anžujskog).

* 1. 5. - Gvelfi i Gibelini, Bitka kod Forlìja: Guido I da Montefeltro je obranio Forli od papine armije.

* jun - Kastiljski princ Sancho se pobunio sa plemstvom protiv oca Alfonsa X, kako bi on bio naslednik umesto svog sinovca Ferdinanda. Alfonso dobija pomoć od marinidskog sultana.
* jun - septembar - Karlo Anžujski neuspešno opseda Mesinu (2. 6. pokušaj iskrcavanja, 24. 6. uspješno kod Milazza).

* leto - Araganska ekspedicija se iskrcala u Collo, na severoistoku današnjeg Alžira, kako bi podržao pobunu guvernera grada Konstantina - ali tuniski hafsidski emir ju je već ugušio. Pedro 

* 19. 8. - Canterburyjski nadbiskup John Peckham naređuje londonskom biskupu da sruši šest od sedam sinagoga u tom gradu (kralj će proterati Jevreje iz cele Engleske 1290).
* 30. 8. - Pedro III Aragonski se iskrcao na Siciliji u Trapaniju, u Palermo stiže 2. 9.. Dolaskom Pedra, sicilijanska pobuna se pretvara u Rat Sicilijanske večernje između više država do 1302.

* 4. 9. -  Pedro je aklamiran u katedrali u Palermi pa postaje i Pedro I Sicilijanski (do smrti 1285). 
** Sicilija će imati istog vladara kao i Aragon/Španjolska do 1713. Nazivaće se Trinakrija ili Sicilija onkraj Svjetionika, dok će južnotalijanski dio zadržati naziv Kraljevina Sicilija, neformalno Kraljevina Napulj.

* septembar/oktobar - Bitka kod jezera Hod: ugarski kralj Ladislav je porazio kumansku pobunu.

* 18. 11. - Papa Martin IV ponavlja ekskomunikaciju vizantijskog cara Mihajla VIII, ekskomunicira i Pedra Aragonskog.

* 11. 12. - Vizantijski car Mihajlo VIII Paleolog je umro u Trakiji, skupio je vojsku da bi krenuo na Srbiju. Nasleđuje ga sin i suvladar Andronik II (do 1328). Unija sa zapadnom crkvom se i formalno napušta. Andronik će poslati Mihajla Glavu Tarhaniotisa na Srbiju.
** Tokom njegove duge vladavine, carstvo ulazi u konačno opadanje.
* 11. 12. - Bitka kod Orewin Bridgea: ubijen je velški knez Llywelyn ap Gruffudd. Njegov brat Dafydd se bori još nekoliko meseci pre nego što i sam strada.
* 26. 12. - Vaseljenski patrijarh Jovan XI, pristalica unije, povlači se u manastir. Oboleli bivši patrijarh Josif I je postavljen 31. 12., donesen na nosilima (povlači se pred smrt u martu).

* 27. 12. - Saboru Augsburgu: njemački kralj Rudolf I daje svojim sinovima Albrechtu i Rudolfu vojvodstva Austriju i Štajersku, kao i markgrofoviju Kranjsku i Slovensku krajinu - prvo zajednički, Albrecht sam 1283-1308. (i kralj Njemačke od 1298).

### Kroz godinu
* Pobuna Kumana na čelu sa Oldamurom protiv ugarskog kralja Ladislava IV, svladaće ih uz pomoć austrijskog vojvode Albrechta.
* Na mletačkom Kritu izbija veliki ustanak Aleksija Kalergisa (do 1299), moguće da ju je podstakao car Mihajlo VIII, jer Mlečani su saveznici Karla Anžujskog.
* 1281-82 - Dmitar Nemanjić podiže Davidovicu kod Brodareva.
* 1282-83 - Jedan živopis u Đurđevim Stupovima, gde je odlazeći kralj Dragutin sebi odredio grobno mesto - ulaznu kulu je pretvorio u malu kapelu.
* Danilo Aleksandrovič, najmlađi sin Aleksandra Nevskog, nezavisan je knez Moskve. U borbi starije braće za vladimirsku veliku kneževinu i Novgorod podržava Andreja protiv Dmitrija, ali pri prvom susretu nije bilo borbe. Na povratku u Moskvu osniva Danilov manastir, na desnoj obali reke, prvu građevinu van kremlja.
* Proizvođači papira u Fabrijanu uveli vodeni žig.
* Poslednja freatska erupcija (eksplozija vodene pare zagrejane magmom) u toskanskom mestu Larderello.
* Počela je gradnja gotičke Katedrale svete Cecilije, umesto ranije romaničke, u Albiju na jugu Francuske.

## Rođenja

* 1. 4. - Ludwig IV, car Svetog Rimskog Carstva († 1347)
* 5. 5. - Don Juan Manuel, kastiljski plemić i književnik († 1348)
* Uzbek-han, vladar Zlatne horde († 1341)

## Smrti

* 4. 4. - Abaka-han, vladar ilhanidske Persije (* 1234)
* 13. oktobar - Nićiren, japanski budistički vođa i reformator (* 1222)
* Georgije Akropolit, istoričar, državnik