3. septembra

Dani - Godine
prethodni dan - sledeći dan

----

**3. rujna/septembra** (**3. 9.**) je 246. dan godine po gregorijanskom kalendaru (247. u prijestupnoj godini).
Do kraja godine ima još 119 dana.

## Događaji
* 36. pne. - Bitka kod Nauloha u kojoj je Oktavijanov admiral Agripa potukao Seksta Pompeja.
* 301 godine - Prema legendi, klesar Marin s otoka Raba osniva San Marino.
* 1189. – Ričard I Plantagenet, poznat kao Ričard Lavljeg Srca, krunisan je u Vestminsterskoj opatiji u Londonu za kralja Engleske.
* 1759. – Iz Portugala je počelo proterivanje rimokatoličkih jezuita.
* 1783. – Velika Britanija i SAD potpisale su u Parizu mirovni ugovor kojim je završen Američki rat za nezavisnost, a Britanija je priznala SAD kao slobodne suverene i nezavisne države.

* 1791. – Francuska revolucija: Francuska Nacionalna skupština usvojila je ustav kojim je uspostavljena ustavna monarhija.

* 1806. – Prvi srpski ustanak: Srbi su kod Deligrada pobedili tursku vojsku, a vojvoda Stanoje Glavaš oslobodio je Prokuplje.

* 1826. – U Moskvi je Nikolaj I Pavlovič Romanov krunisan za cara Rusije.
 
 

* 1884. – Iz Beograda je krenuo prvi putnički voz na pruzi Beograd-Niš, prvoj u Srbiji. 

* 1931. – Kralj Jugoslavije Aleksandar I Karađorđević proglasio je oktroisani ustav kojim je ozakonjena šestojanuarska diktatura.

* 1939. – Drugi svjetski rat: Francuska, Ujedinjeno Kraljevstvo, Novi Zeland i Australija proglašavaju rat Njemačkoj.

* 1939. - Na kružnoj stazi oko Kalemegdana, u Beogradu su održane do tada najveće međunarodne automobilske trke u Jugoslaviji.
* 1943. – Drugi svetski rat: Iskrcavanjem na Kalabriju Osme britanske armije pod komandom fildmaršala Bernarda Loa Montgomerija, počeo je napad savezničkih trupa na Italiju.
 

* 1976. – Američki vasionski brod bez ljudske posade „Viking 2“ spustio se na Mars i počeo da šalje fotografije sa te planete.
* 1985. – U saobraćajnoj nesreći na putu Beograd - Novi Sad u svojoj 23. godini, poginuo Dragan Mance, fudbaler Partizana i idol Grobara.
* 1992. – Rat u BiH: Italijanski avion sa humanitarnom pomoći za opkoljeno Sarajevo oboren je kod Jasenika, 34 kilometra zapadno od grada, pri čemu su poginula su četiri člana posade, a u narednih mesec dana prekinuto je dostavljanje humanitarne pomoći preko sarajevskog aerodroma.

* 1993. – Rat u BiH: srpski nacionalisti minirali Dolačku džamiju u Banja Luci.
* 1994. – Rusija i Kina proglasile su završetak međusobnih neprijateljstava i dogovorile se da uklone nuklearne rakete koje su bile usmerene iz jedne zemlje prema drugoj.

* 1999. – Misija UN na Kosovu i Metohiji suspendovala je jugoslovenski valutni zakon i uspostavila carinsku kontrolu na granici Kosova i Metohije sa Makedonijom.

* 2001. – SAD i Izrael su povukle svoje delegacije sa konferencije UN o rasizmu u Durbanu, u znak protesta zbog pokušaja da se Izrael označi kao rasistička zemlja.
 

* 2004. – U akciji oslobađanja taoca u školi u ruskom gradu Beslanu 331 talac poginuo. (vidi Talačka kriza u Beslanu). 

.

## Rođenja
* 1187. – Louis VIII, francuski kralj.
* 1471. – Friedrich I, danski i norveški kralj.
* 1820. – George Hearst, američki biznismen i senator († 1891.). 

* 1869. – Miloje Vasić, srpski arheolog. († 1956.).
* 1875. – Ferdinand Porsche, njemački inženjer automobila († 1951.).
* 1905. – Carl David Anderson, američki fizičar i nobelovac († 1991.).
* 1926. – Irene Papas, grčka glumica i pjevačica. 

* 1936. – Zine el-Abidine Ben Ali, tuniski političar i državnik.
* 1942. – Alan Jardine, američki glazbenik.
* 1944. – Miroslav Poljak (Žmega), hrvatski je vaterpolist, osvajač zlatne medalje na Olimpijskim igrama u Mexicu 1968. godine († 2015.).
* 1947. – Gérard Houllier, francuski nogometni trener i igrač.
* 1965. – Charlie Sheen, američki glumac.
* 1965. – Costas Mandylor, australski glumac.

* 1971. – Nataša Bojković, srpska i jugoslovenska šahistkinja šahovski velemajstor. 
* 1988. – Jérôme Boateng, njemački nogometni reprezentativac.
* 1969. – Senad Brkić, bosanskohercegovački nogometaš.
* 1979. – Júlio César, brazilski nogometaš.
* 1985. – Ricardinho, portugalski malonogometaš. 
* 1988. – Carla Suárez Navarro, španjolska teniserka. 

* 1993. – Dominic Thiem, austrijski teniser. 

.

## Smrti
* 496. – Guntamund, kralj Vandala i Alana (* oko 450).
* 1658. – Oliver Cromwell, engleski državnik (* 1599.).
* 1821. – Maraşlı Ali Paşa, rumelijski beglerbeg i beogradski vezir.
* 1877. – Luj Adolf Tjer, francuski državnik i istoričar, prvi predsednik Treće republike.
* 1883. – Ivan Sergejevič Turgenjev, ruski pisac (* 1818.).
* 1948. – Edvard Beneš, čehoslovački političar (* 1884.).
* 1969. – Ho Ši Min, vijetnamski predsjednik.
* 1985. – Dragan Mance, fudbaler Partizana i idol Grobara.
* 1989. – Gaetano Scirea, talijanski nogometaš (*1953).
* 1991. – Frank Capra, američki filmski redatelj (* 1897.).
* 1909. – Bruno Bjelinski, jedan od najznačajnih jugoslavenskih i hrvatskih kompozitora 20. stoljeća (* 1909).
* 2002. – Irena Kolesar, hrvatska glumica (* 1925.)
* 2007. – Steve Fossett, američki biznismen i avanturista (* 1944.). 
* 2012. – Michael Clarke Duncan, američki glumac (* 1957.). 

.

## Blagdani
*
.
----
*Vidi takođe*: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar