open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Slobodna ekonomska zona

**Slobodna ekonomska zona** ili samo *slobodna zona* (od latinske sintagme *zona franca*=slobodni pojas) je dio teritorija neke države - ograđen i označen u kom se obavlja ekonomska aktivnost oslobođena od carinskih, poreskih i sličnih davanja.

## Karakteristike

Korisnici u zoni mogu slobodno skladištiti, proizvoditi ili dorađivati robu i trgovati njome. Oni se također mogu baviti veleprodajom (ali 
maloprodajom ne), posredovanjem u trgovini, pružanjem usluga, bankarskim i drugim financijskim poslovima i usluga osiguranja i reosiguranja imovine i osoba. Tek kad se roba proda potrošačima u zemlji u kojoj se zona nalazi - ona postaje predmet carinjenja i oporezivanja.

Takve zone organiziraju se i podižu kod većih morskih luka, aerodroma i državnih granica, odnosno u krajevima koji imaju najveće geografske prednosti za trgovanje. Takvi su bili; Hong Kong, Singapur, panamski Colón, Kopenhagen, Stockholm, poljski Gdańsk, Los Angeles i New York. 

## Historija
Za slobodne zone se zna još od antike; Feničani, Grci i Rimljani davali su svojim pojedinim kolonijama i lukama po Mediteranu kojekakve privilegije za skladištenje, uvoz i izvoz i koješta drugo, stimulirajući na taj način razvoj trgovine. 
Prva poznata slobodna zona bio je grčki otok Delos u Egejskom moru, koji od 166. pne. ima privilegiju da je oslobođen od carine i poreza za trgovanje između istočnog i zapadnog Mediterana.

Tokom srednjeg vijeka procvali su hanzeatski gradovi, kao neka vrsta preteča slobodnih zona, odnosno slobodnih luka. 
Od kraja 19. vijeka u Evropi više ne postoje slobodni lučki gradovi (porto franco), pa se prostor bescarinskih zona suzio na manje dijelove luka (*slobodne lučke zone*).

U Sjedinjenim Američkim Državama zone slobodne trgovine prvi put su odobrene 1934. Njihov broj se nakon 1970-ih radikalno povećao, proširivši se na gotovo sve 
savezne države. A od kraja 20. vijeka narastao je njihov broj i po svijetu radikalno se počeo povećavati .

## Slobodne zone po bivšim jugoslavenskim republikama
Najstarija slobodna luka u Hrvatskoj je Rijeka koja taj status ima od 1719.
Kraljevina Jugoslavija nije poznavala taj institut, Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija počela je osnivati slobodne zone od 1964. prvo u Kopru i Rijeci a zatim i u Beogradu, Novom Sadu, a kasnije posvuda.

U Hrvatskoj je od donašenja novog zakona 1996. uveden je dvojaki tip zona; na one koje su osnovane na bazi koncesije i one koje su  osnovane posebnom odlukom ili davanjem suglasnosti. 
Danas djeluju zone u Osijeku, Rijeci (Kukuljanovo), Zagrebu, Splitu, Puli, Pločama, Slavonskom Brodu, Varaždinu i Vukovaru.

U Srbiji su najveće zone podignute u Pirotu i Beogradu (98 hektar). Pored tog takve zone imaju Subotica, Novi Sad, Zrenjanin, Šabac i Kragujevac.

Slobodna ekonomska zona, naziva se još i Carinska zona (*Customs zona*), Bescarinska zona (*Customs free zone*) ali i; Duty-free export processing zone, Export free trade zone, Industrial export processing zone, Joing enterprise zone.

## Reference

## Vanjske veze
* ''Free-trade zone''
Lohengrin Filipello

**Lohengrin Filipello** (cca. 1918. – 29. decembar 1993.) bio je švicarski televizijski voditelj.

Godine 1956., Filipello je bio voditelj prvog Eurosnga, održanog u Luganu. Prema službenoj historiji Eurosonga, Filipello je bio jedini muški voditelj natjecanja sve do 1978., kada je Léon Zitrone bio kovoditelj zajedno s Denise Fabre. Kasnije je također bio uključen u Eurosong te je vodio švicarske nacionalne izbore 1961. i 1967. godine. 

Filipello je umro 1993. godine.
Dany Dauberson

**Dany Dauberson** (Le Creusot, 16. siječnja 1925. – Marseille, 16. ožujka 1979.) bila je francuska pjevačica i glumica.

Godine 1956., Dauberson je bila jedna od dvije predstavnice Francuske na prvom Eurosongu, održanom u švicraskom Luganu; nastupila je s pjesmom "Il est là", međutim njezin plasman je ostao nepoznat, s obzirom da je za tu godinu objavljen samo pobjednik, dok informacije o ostalim predstavnicima nikada nisu objavljene. Njezina kolegica na Eurosongu bila je sopranistica Mathé Altéry. Od pedesetih pa do sredine šezdesetih je nastupila i u nekolicini filmova.

U travnju 1967., dok je vozila auto prema Duranvilleu, na cesti N13, sletjela je s ceste i zabila se u drvo; Daubersonova je bila izbačena kroz vjetrobransko staklo, dok je glumica Nicole Berger, koja je sjedila na suvozačevom mjestu, zadobila frakturu lubanje i napuknuće prsnog koša. Obje su hitno prevezene u bolnicu, gdje je Bergerova i umrla. Dauberson se nikada nije u potpunosti oporavila, ni emocionalno, ni fizički, te je završila svoju karijeru. Umrla je u Marseilleu, 16. ožujka 1979. godine.
Nuklearna elektrana Vandellós

**Nuklearna elektrana Vandellós** (španjolski: *Central nuclear de Vandellós*) je elektrana na sjeveroistoku Španjolske u Autonomnoj zajednici Kataloniji.

Nuklearna elektrana Vandellós leži na sredozemnoj obali u Provinciji Tarragona na terenu lopćine Vandellòs i l'Hospitalet de l'Infant.

## Karakteristike i historija
Prvi reaktor *Vandellós I* tipa GCR pušten je u pogon 8. maja 1972. Nakon 17 godina rada zaustavljen je oktobara 1989. zbog požara koji je ozbiljno oštetio pogon (na sreću nije došlo do povećane radioktivnosti). Procjenjeno da bi sanacija koštala previše, pa odtad više nije puštan u pogon.

Drugi puno snažniji PWR reaktor *Vandellós II* snage 1087 MW pušten je u rad 8. marta 1988. i odtada je stalno u radu. On je sa svojom mjesečnom prosječnom proizvodnjom od 757.100 MW značajan za rad barcelonske industrije.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Central nuclear de Vandellós II''
Barcelonski metro

**Barcelonski metro** (španjolski katalonski *Metro de Barcelona*) je dio sistema javnog prijevoza u španjolskom gradu Barceloni.

## Historija i karakteristike

Metro u Barceloni započeo je sa radom 1924. otvaranjem prve linije od Lessepsa do Trga Katalonija (danas je to dio linije 3) Nakon tog je 1929. otvorena linija od Trga Katalonija do Bordete, ona je izgrađena zbog održavanje Svjetske izložbe Exposición Internacional de Barcelona. Danas je to Linija 1, koja je produžena od Hospital de Bellvitga do Fonda.

Tokom 1990-ih otvorena je linija 2, od stanice Paral·lel do Badalone. Danas barcelonski metro ima 11 linija, posljednje linije 9 i 10 izgrađene su 2016. Jedan krak linije 9 povezuje aerodrom El Prat (El Prat de Llobregat) sa univerzitetskim kampom Zona Universitària. Barcelonski metro upravlja i sa žičarom Montjuïc. Barcelonski metro ima 158 stanica i 150 vlakova koji voze svakog dana.

### Linije
* Linija 1 (crvena) Hospital de Bellvitge-Fondo
* Linija 2 (ljubičasta) (Paral·lel-Badalona Pompeu Fabra)
* Linija 3 (zelena) Zona Universitària-Trinitat Nova
* Linija 4 (žuta) La Pau-Trinitat Nova
* Linija 5 (plava) Cornellà Centre-Vall d'Hebron
* Linija 9 (sjeverna) La Sagrera-Can Zam
* Linija 9 (jug) Aeroport T1-Zona Universitària
* Linija 10 (sjever) La Sagrera-Gorg
* Linija 10 (jug) Foc-Collblanc
* Linija 11 Trinitat Nova-Can Cuiàs
* žičara Paral·Parc de Montjuïc

## Reference

## Vanjske veze

* ''Barcelona Metro''
Vandellòs i l'Hospitalet de l'Infant

**Vandellòs i l'Hospitalet de l'Infant** (španjolski: *Vandellós y Hospitalet del Infante*) je općina od 6,294 stanovnika na sjeveroistoku Španjolske, koja administrativno podpada pod Autonomnu zajednicu 
Kataloniju u Provinciji Tarragona.

Vandellòs i l'Hospitalet de l'Infant je poznat kao lokacija Nuklearne elektrane Vandellós.

## Geografija

Teren općine prostire se duž obale Sredozemnog mora udaljen tridesetak km jugozapadno od Tarragone.

## Pobratimski gradovi

*  Chirac, Francuska

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''Ajuntament de Vandellòs i l'Hospitalet de l'Infant''
Opsada Dunkerquea (1793)

**Opsada Dunkerquea** se odigrala za vrijeme Rata Prve koalicije od 24. augusta do 8. septembra 1793. godine, kada su savezničke, pretežno anglo-hanoveranske, snage pod zapovjedništvom vojvode od Yorka, nastojale zauzeti francuski grad Dunkerque, koji je branio republikanski garnizon pod Josephom Souchamom. Do opsade je došlo tokom ofanzive koji su u ljeto iste godine saveznici pokrenuli na sjevernu Francusku iz tada austrijske Belgije i prilikom koje su zauzeli strateški važnu tvrđavu Valenciennes. Savezničke snage su se nakon toga razdvojila - Austrijanci su odlučili pod opsadu staviti Le Quesnoy, dok su Anglo-Hsnovranci pod Yorkom okrenuli na sjever, pri čemu im je krajnji cilj bio Dunkerque. Ta je odluka bila prvenstveno političke prirode, odnosno na njoj je inzistirala britanska vlada pod Williamom Pittom i ministrom rata Henryjem Dundasom, nastojeći zauzeti u ekonomskom smislu izuzetno važnu luku, za koju se vjerovalo da bi je mogla zadržati ili iskoristiti kao važan adut u očekivanim mirovnim pregovorima. Ubrzo se, međutim, pokazalo kako Yorkove snage, usprkos brojčane nadmoći, nisu u stanju zauzeti grad, koji je bio opkoljen, ali se i dalje opskrbljivao sa mora; brodovi Kraljevske mornarice, za koje se očekivalo da će blokirati grad sa mora, nisu stigli britanskoj vojsci u pomoć. To je stvorilo dovoljno vremena francuskim snagama da organiziraju pokušaj deblokade sa kopna, a koji je 6. septembra doveo do trodnevne bitke kod Hondschootea u kojoj su savezničke snage poražene i natjerane na povlačenje.

## Izvori

## Literatura
*.
*.
*.
*.
* Harvey, R. *War of Wars: The Epic Struggle Between Britain and France 1789-1815.* London, 2007
* Rodger, NAM. *Command of the Ocean: A Naval History of Britain 1649-1815*, London, 2007
* Smith, Digby. *The Napoleonic Wars Data Book.* London: Greenhill, 1998. 
* Urban, Mark. *Generals: Ten British Commanders Who Shaped the World.* Faber and Faber, 2005.

## Vanjske veze
* Eduard D'Alton by Digby Smith, compiled by Leopold Kudrna
Bitka kod Hondschootea

**Bitka kod Hondschootea** se odigrala na sjeveru Francuske za vrijeme Rata Prve koalicije od 6. do 8. septembra 1793. između francuskih republikanskih snaga pod generalom Jaenom Nicolasom Houchardom na jednoj, te savezničkih, pretežno anglo-hanoveranskih snaga pod vojvode od Yorka na drugoj strani. Do nje je došlo tokom savezničke opsade francuskog grada Dunkerquea. Francuske snage pod Houchardom su nastojale deblokirati grad, i to tako što su se, koristeći svoju brojčanu nadmoć, postavile južno od anglo-hanoveranskih položaja, prekinuvši Yorkove veze sa Austrijancima koji su tada bili opsjedali Le Quesnoy. Houchard ispočetka nije htio napsasti saveznike, nego ih manevrima prisiliti da se povuku i prekinu opadu. Međutim, pod pritiskom političkog komesara Lazarea Carnota se odlučio za napad, koji je počeo 6. septembra. Francuzi su glavninom snaga udarili na hanoveranske snage koje su kaotičnim borbama prisiljene na povlačenje, a njihov zapovjednik general Freytag nakratko zarobljen. Britanski kontingenti su 7. septembra stabilizirali situaciju, ali su 8. septembra Francuzi uspjeli probiti njihove linije i prisiliti ih na povlačenje prema istoku, čime je Dunkerque deblokiran. Bitka je predstavlja prvi značajniji britanski poraz u ratu te je stekla izuzetnu važnost, manje zbog promjene vojničke situacije, koliko zbog snažnog moralnog poticaja za francuske republikance, koji su od proljeća trpjeli niz poraza, koji je time prekinut.

## Izvori
Wilhelm von Freytag

**Heinrich Wilhelm von Freytag** (Estorf, 17. februar 1720 – Hannover, 2. januar 1798) bio je njemački oficir, najpoznatiji kao vrhovni zapovjednik hanoveranske vojske na početku Francuskih revolucionarnih ratova.

Rodom iz Vestfalije, karijeru je započeo kao kadet u Oldbenburgu 1737. godine. Sudjelovao je u Ratu za austrijsko nasljedstvo, uključujući bitku kod Fontenoya. Za vrijeme Sedmogodišnjeg rata je zapovijedao lakom konjicom i postao specijalist za "mali rat", a sudjelovao je u bitci kod Mindena.

Kao jedan od najistaknutijih hanoveranskih zapovjednika, često je putovao u Britaniju, koja je tada sa Hanoverom bila u personalnoj uniji. Godine 1792. je, nedugo pred izbijanje Rata Prve koalicije, imenovan feldmrašalom i vrhovnim zapovjednikom. Na čelu hanoveranske vojske je sa kontingentom od oko 15.000 ljudi došao u Belgiju, gdje se stavio pod komandu britanskog vojvode od Yorka. Sudjelovao je u operacijama protiv francuskih snaga, uključujući opsadu Dunkerquea, kada su njegove snage kao "opservacijski korpus" blokirale prilaz gradu sa juga. 6. septmebra 1793. su te snage napadnute od francuske vojske pod generalom Houchardom, a što je dovelo do bitke kod Hondschootea; tada je Freytag bio ranjen i nakratko zarobljen. Iako je sljedeći dan oslobođen, njegovu je dužnost preuzeo grof Wallmoden. Ostarjeli Freytag, koga su njegovi britanski saveznici kasnije često krivili za svoj prvi značajniji poraz u ratu, se vratio u Hanover gdje je nekoliko godina kasnije umro.
Opsada Le Quesnoya (1793)

**Opsada Le Quesnoya** se odigrala od 28. augusta do 13. septembra 1793. za vrijeme Rata Prve koalicije, kada su austrijske snage pod grofom od Clerfayta, potpomognute francuskim rojalistima, nastojale zauzeti utvrđeni grad Le Quesnoy na sjeveru Francuske, koji je branio republikanski garnizon. Do opsade je došlo za vrijeme ofanzive koje su saveznici bili pokrenuli na proljeće iz tada austrijske Belgije na sjever Francuske, pri čemu su zauzeli niz važnih graničnih tvrđava te nanijeli niz teških poraza republikanskim snagamna koji su to pokušali spriječiti. Nakon jednog takvog uspjeha u Valenciennesu su se savezničke snage razdvojile - dok su Austrijanci odlučili zauzeti strateški važni grad Le Quesnoy, anglo-hanoveranske snage pod vojvodom od Yorka su otišle na sjever, gdje će bez uspjeha nastojati zauzeti Dunkerque. Clerfaytove snage su, međutim, imale više uspjeha, s obzirom da su se za opsadu daleko bolje pripremile i uspjele braniteljima nanijeti teške gubitke. 11. septembra su francuske snage iz Cambraia i Maubegea pokušale deblokirati grad, pri čemu su obje kolone odbijene; kolona iz Cambraia je u bitci kod Avesnes-le-Seca pretrpjela izuzetno težak poraz. Dva dana kasnije su se branitelji predali. To je Clerfaytu omogućilo da organizira opsadu Maubegea koja, međutim, neće završiti uspjehom.

## Literatura
*
*
*
Bitka kod Avesnes-le-Seca

**Bitka kod Avesnes-le-Seca** se odigrala na sjeveru Francuske 12. septembra 1793. za vrijeme Rata Prve koalicije između austrijskih snaga pod princom od Hohenlohe-Kirchberga na jednoj i francuskih republikanskih snaga pod Nicolasom Declayeom na drugoj strani. Do nje je došlo za vrijeme opsade francuskog garnizona u Le Quesnoyu, odnosno kao pokušaj njenog razbijanja. U tu su svrhu formirane dvije kolone koje su austrijske snage trebale napasti iz dva pravca - iz Cambraia i Maubegea. Obje su kolone razbijene, a posebno je teško stradala kolona iz Cambraia, koja je pred samu bitku bila sastavljena ne samo od redovne vojske, nego i od velikog broja revolucionarnim zanosom motiviranih dobrovoljaca, dodatno ohrabrenim uspješnom deblokadom Dunkerquega, čiju su opsadu Francuzi bili razbili u bitci kod Hondschootea nekoliko dana prije. Austrijske snage su Declayevu kolonu opazili na vrijeme, te je iznenada napali konjicom. Ona je prvo uspjela otjerati francusku konjicu, a zatim se okrenula protiv pretežno neiskusnih pješadinaca čija je formacija kare razbijena; najveći dio francuskih snaga je ubijen ili zarobljen. Taj je poraz Austrijancima omogućio da sljedeći dan ishode kapitulaciju garnizona u Le Quesnoyu.

## Literatura
*.
Bitka kod Pirmasensa

**Bitka kod Pirmasensa** se dogodila na zapadu današnje Njemačke 14. septembra 1793. za vrijeme Rata Prve koalicije između francuskih snaga pod generalom Jean Reneom Moreauxom na jednoj, i pruskih snaga pod vojvodom od Braunschweiga na drugoj strani. Do nje je došlo nedaleko od tadašnje francuske granice, prilikom pokušaja francuskih snaga da zaustave saveznički prodor u Alsace. Iako je Moreaux raspoloagao s nadmoći u ljudstvu, Prusi su imali više artiljerije, a njihov zapovjednik ju je dobro rasporedio. Francuski napad je odbijen uz izuzetno teške gubitke, te je bitka završila pruskom pobjedom.
Nedim Sejdinović

**Nedim Sejdinović** (Tuzla, 15. jun 1972) novosadski je novinar, književnik i esejista, bivši predsednik Nezavisnog društva novinara Vojvodine (NDNV) (2014-2019), glavni i odgovorni urednik informativnog portala Autonomija, osnivač i glavni urednik izdavačke kuće "Cenzura".

## Biografija
Nedim Sejdinović je rođen u Tuzli 15. juna 1972. godine. U Novom Sadu živi od 1992. godine. Saradnik brojnih novina u Srbiji i regionu. Od 2004. do 2012. godine je generalni sekretar Nezavisnog društva novinara Vojvodine (NDNV), a od 2012. godine do aprila 2016. nalazio se na mestu predsednika Izvršnog odbora ovog udruženja. Glavni i odgovorni urednik portala Autonomija od njegovog osnivanja, 2008. godine

## Dela
Napisao je dve prozne i jednu knjigu političkih eseja:

* *Hodočašće viška*, proza (1998)
* *Zatvorski sindrom*, eseji (2012)
* *San svakog upaljača*, proza (2012

## Vanjske veze
* Zvanična web stranica NDNV-a
* Informativni portal Autonomija.info
* Sajt izdavačkog preduzeća "Cenzura" 
* Protiv ružnoće i grubosti sveta (Vreme, 5. april 2012) 
* Nedim Sejdinović predsednik NDNV (RTV, 23. april 2016)
Amra Hadžimuhamedović

**Amra Hadžimuhamedović**, historičar arhitekture, je profesorica na Internacionalnom univerzitetu u Sarajevu i jedan od najvažnijih glasova u poslijeratnoj obnovi kulturnog naslijeđa Bosne i Hercegovine. Dr. Hadžimuhamedović je arhitekta-konzervator. Rođena je 1961. godine u Stocu, Bosna i Hercegovina.
 
Studirala je arhitekturu i razvoj arhitekture i naselja na univerzitetima u Sarajevu i Beogradu. Na Arhitektonskom fakultetu u Sarajevu stekla je diplomu arhitekte, magistra i doktora nauka 2010. godine. Dr. Hadžimuhamedović je stručnjak za konzervaciju, restauraciju i rekonstrukciju kulturnog naslijeđa. Poznata je po svom radu na obnovi historijske jezgre Stoca, kao i mnoštva drugih gradova u Bosni i Hercegovini (Sarajevo, Jajce, Prusac, itd.). Njena knjiga *Naslijeđe, rat i mir* (Univerzitet u Sarajevu) je opširna analiza razaranja kulturnog sjećanja i graditeljske baštine, kao i stoljetnih evropskih diskursa i praksi obnove. *Naslijeđe, rat i mir* se prvobitno okreće bosanskom kontekstu, ali razmatra razaranje u širim, svjetskim okvirima. Dr. Hadžimuhamedović je ponajviše poznata po svom zalaganju za prepoznavanje značaja rekonstrukcije u polijeratnim prostorima. Rekonstrukcija je čitavo stoljeće od početka značajnihih razgovora o čuvanju naslijeđa bila bauk među stručnjacima. Zalaganje dr. Hadžimuhamedović za potpunu rekonstrukciju u razorenim bosanskim prostorima je odjeknulo u nauci o naslijeđu kao nova paradigma u shvatanju autentičnosti. Profesorica Hadžimuhamedović trenutno vodi programe o naslijeđu u Bosni, Palestini, te na Kosovu.

U svojoj dugogodišnjoj karijeri, dr. Hadžimuhamedović je radila kao glavni republički urbanističko-građevinski inspektor u Bosni i Hercegovini, pomoćnik ministra prostornog uređenja i okoliša Republike Bosne i Hercegovine, a potom i Federacije Bosne i Hercegovine, Federalni koordinator projekta Kadrovskog i institucialnog jačanja, suradnik na Arhitektonskom fakultetu u Sarajevu na predmetima Razvoj arhitekture i Revitalizacija graditeljskog naslijeđa. Bila je član Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika. Učestvovala je u izradi i provedbi oko stotinu projekata i projektnih studija na polju zaštite naslijeđa, arhitekture, urbanizma i planiranja. Do sada je objavila oko 50 radova u stručnim časopisima, magazinima, zbornicima sa savjetovanja i međunarodnih konferencija. Autor je knjige *Zločin u općini Stolac* i urednik knjiga: Ljudska prava i razaranje kulturnog pamćenja: slučaj Stoca, Naslijeđe i identitet i Urbanističko planiranje u procesu poslijeratne obnove i razvoja Bosne i Hercegovine. Predavanja o graditeljskom naslijeđu i njegovoj zaštiti držala je na brojnim univerzitetima i institucijama u SAD i Evropi.

## Reference

## Vanjske veze
* Predsjednica Komisije za nacionalne spomenike
* Amra Hadžimuhamedović
Arheološko područje Okolište

**Arheološko područje Okolište** nalazi se na području opštine Visoko, Bosna i Hercegovina. Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 4. do 11. septembra 2006. godine je donijela odluku da se Arheološko područje proglasi za nacionalni spomenik BiH. Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Amra Hadžimuhamedović (predsjedavajuća), Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo i Tina Wik.
## Lokacija dobra
Neolitsko naselje Okolište locirano je između naselja Radinovići i Okolište, oko 6&nbsp;km. sjeverozapadno od Visokog. Ima oblik četverougla sa 330, odnosno 270 m dugim stranama.

## Historija
U riječnim tokovima Bosne i Neretve nalazi se 36 lokaliteta Butmirske kulture. U sarajevskoj kotlini najveće naselje se nalazi u samom Butmiru. U visočkoj kotlini najveće naselje tog tipa je u Okolištu, sa površinom od oko 7-5 hektara. Po tome je jedno od najvećih naselja tog tipa u jugoistočnoj Evropi. Još četiri naselja butmirske kulturne skupine razvila su se oko ovog naselja.

## Istraživanja
U suradnji sa Rimsko-germanskom komisijom Njemačkog arheološkog instituta u Frankfurtu i Univerziteta u Bambergu i Kilu, te Gradskog muzeja u Visokom, vršena su istraživanja i u Okolištu.

Geomagnetskom prospekcijom jasno se oslikava veći broj zaštitnih jaraka i pokazale su se jasno vidljive strukture 54 kuće. Njihova dužina iznosi između 12  i 13 m, dok širina varira između 6 i 8 m. Detaljnim mjerenjima unutar pojedinih kuća identificirani su zidovi, podjela na više prostorija, te po dvije peći u svakoj kući, što se u velikoj mjeri podudara sa objektima poznatom u neolitskom naselju Obre II. Kuće koje nisu gorjele mogu se djelomično prepoznati na temelju vidljivih jama za stupce.

U toku iskopavanja, otkriveno je ukupno 7 nadzemnih kuća, slabije ili veoma dobro očuvanih. Unutar nekoliko kuća otkrivene su kalotaste peći, ognjišta unutar i van nastambi, veći broj radionica, odnosno žrvnjišta i radionice za izradu kamenog alata, te velik broj različitih jama.

Od pokretnog arheološkog materijala najbrojnija je keramika. Keramičke posude po sadržaju ukrasa i oblicima posuda pripadaju fazi  Butmir II i mlađoj fazi Butmir III (Hvar-Lisičići), odnosno datira se u 4800. i 4700. godinu p.n.e.

Nađene su i veće količine kamenih objekata: glačane sjekire, okresane kremene strijelice, noževi, svrdla, strugači i žrvnjevi za žito od kamena pješčara. Koštani alat je veoma rijedak, a slabo su zastupljeni i ostaci životinjskih kostiju (goveče, svinja, jelen).

U dijelu ispitanom geomagnetskom prospekcijom, pretpostavlja se da je ovdje živjelo oko 150-200 domaćinstava, odnosno preko 1000 stanovnika.

Na udaljenosti od 1&nbsp;km nalazi se arheološki lokalitet Donje Moštre, u kojem su pored neolitskih nalaza, pronađeni i nalazi iz eneolita, iz perioda Vučedolske kulture.
 
## Literatura
* Johannes Müller -ANUBiH, Sarajevo 2007 -Demografski varijabiliteti u kasnom neolitu na području Bosne i pitanje gustine naseljenosti u neolitu jugoistočne Evrope
*

## Reference

## Vanjske veze
Ermil i Stratonik

**Ermil i Stratonik** (gr. Ἕρμυλος καὶ Στρατόνικος; lat. Hermylus et Stratonicus; ? - 314/315) su bili rani hrišćani koji su živeli u tada rimskom gradu Singidunumu (današnji Beograd) i koji se smatraju jednim od prvih hrišćanskih mučenika sa područja današnje Srbije.

Prema zvaničnim hagiografijama, Ermil je bio đakon u Singidunumu, i kao hrišćanin postao metom progona od strane cara Licinija koji je vladao istočnim delom Carstva i koji, za razliku od cara Konstantina u zapadnom delu Carstva nije prihvatio Milanski edikt kojim je godine 313. u Carstvu legalizovano ispovedanje hriščanske vere. Ermil je bio uhapšen, mučen navodno isleđivan od samog cara, koji ga je bez uspeha nastojao nagovoriti da se odrekne hriščanske vere. Za vreme tih događaja se ispostavilo da je jedan od čuvara tamnice, vojnik po imenu Statonik, također hrišćanin, te se on odlučio pridružiti Ermilu u njegovom mučeništvu. Obojica su zatvoreni u isti kovčeg i bačeni u Dunav; posle tri dana voda je  izbacila njihova tela na desnu obalu Dunava, na 18 stadijaa nizvodno od Singidunuma. Hrišćani su našli njihova tela, svečano sahranili, a kasnije je na njihovom grobu sagrađena crkva.

Srpska pravoslavna crkva obeležava spomen Sv. Ermila i Stratonika je 26. (13) januar. Na ikoni se slikaju zajedno kako drže krst u ruci kao znamenje patnje koju su pretrpeli.

## Povezano
*Rimska grobnica u Brestoviku

## Literatura
* 
* 

## Vanjske veze
* Brestovik: Ovde ni svetac nije lako biti („Večernje novosti“, 8. januar 2013)
* Kratak film o ranohrišćanskom Beogradu, Ermilu i Stratoniku
* Martyr St. Hermylus
* Martyr St. Stratonicus
Lude Krawe

**Lude Krawe** su bile srpska punk rock muzička grupa koja je delovala u Bačkom Petrovcu od 1996. do 2014. godine. Svoj je muzički izraz temeljila na brzom i melodičnom zvuku kalifornijskog punka.

## Diskografija

## Literatura
# Hlas Ľudu, Ročník 69, číslo 31/4502/-4.08.2012- Noví Sad

## Vanjske veze
*oficialni sajt
*Download album
Beogradski festival piva

**Beogradski festival piva** () jedan je od najposećenijih festivala, kako u Srbiji tako i u celoj Jugoistočnoj Evropi. Godišnje ga prosečno poseti 500.000 ljudi, sa rekordnom 2010. godinom i 900.000 posetilaca. Nastao je 2003. godine i održava se svake godine u avgustu, u organizaciji Beogradske kulturne mreže. Pod prvobitnim sloganom "Oktober u avgustu" za relativno kratko vreme uspeo je da preraste u najveći muzički spektakl. Zahvaljujući ovom entuzijastičnom poduhvatu, Belgrade Beer Fest je postao jedan od prepoznatljivih simbola prestonice. Njegov potencijal u negovanju pivske kulture prepoznali su mnogi, a između ostalog i vodeći britanski list "The Independent"  koji ga je, ne tako davne 2006. godine, svrstao među 20 svetskih atraktivnih događaja koje treba posetiti. Prvih 5 izdanja festivala priređeno je na Kalemegdanu. Od 2008. godine festival se održava na Ušću. Traje 5 dana i nudi raznovrstan muzički program, veliki izbor pivskih brendova i zabavu. Osim domaćih ljubitelja piva, najviše ih dolazi sa prostora bivše Jugoslavije. Godine 2017. je proslavljen jubilej, 15 godina postojanja *Bir festa*.

Grad Beograd i turistička organizacija Beograda su prepoznali Beogradski festival piva kao izuzetan događaj za turizam grada.

## Priznanja
Festival je dobitnik raznih priznanja:
* Preporuka britanskog lista *The Independent*, uvrstio ga je među 20 svetskih događaja (2005).
* Ušao je i u knjigu profesora Denisa Vilkoksa () kao jedinstven primer promocije gradova.
* Nagrada marketinškog časopisa *Taboo* za marketinški događaj godine (2009).

## Festivali
### [[Beogradska tvrđava|Kalemegdan (Donji grad)]] (2003–2007)

### [[Ušće (Novi Beograd)|Ušće]] (2008–)

## Galerija

Slika:Beerfest belgrade2.jpg|Ulaz na Beogradski festival piva, 2017.
Slika:Beerfest belgrade3.jpg|Moto Festa
Slika:Beerfest belgrade4.jpg|Beogradski festival piva, 2017.
Slika:DLM2007.JPG|Deca loših muzičara, 2007.
Slika:Beerfest belgrade.jpg|Beogradski festival piva, 2008.
Slika:Amstel-beer-fest-beograd-atipiks-2009.jpg|Beogradski festival piva, 2009.


## Reference

## Vanjske veze

* Beogradski festival piva
* Moja Srbija
Aleksej Ovčinjin

**Aleksej Nikolajevič Ovčinjin** (; rođen 28. septembra 1971. u Ribinsku, SSSR) ruski je kosmonaut i potpukovnik RRV. Za kosmonauta je od strane agencije Roskosmos izabran 11. oktobra 2006. godine. Osnovnu obuku završio je početkom juna 2009. godine. U septembru 2013. učestvovao je u astronautskoj obuci „Kejvs” () Evropske svemirske agencije u pećinama na Siciliji. Izabran je za člana rezervne posade letelice *Sojuz TMA-16M*. Prvi put poleteo je u svemir u martu 2016. godine, letelicom *Sojuz TMA-20M* i bio je član Ekspedicije 47/48 na Međunarodnoj svemirskoj stanici.

U braku je sa Svetlanom, i imaju ćerku Janu (2007). U slobodno vreme bavi se lovom, ribolovom i sluša muziku.

## Galerija


Soyuz TMA-20M crew during an emergency scenario training session at JSC.jpg|
Soyuz TMA-20M official crew portrait.jpg|
Expedition 43 backup crew members in front of the Soyuz TMA spacecraft mock-up in Star City, Russia.jpg|



## Reference

## Vanjske veze

* Biografija na sajtu agencije NASA
* Biografija na sajtu *-{Spacefacts.de}-*
* Aleksej Ovčinjin — kosmonaut br. 205
* Biografija Alekseja Ovčinjina na astronaut.ru
* Biografija Alekseja Ovčinjina na sajtu VVAUL
* Zvezdani put Alekseja Ovčinjina
Ribinsk

**Ribinsk** () grad je u Rusiji u Jaroslavskoj oblasti. Smešten je na ušću reke Šeksne u Volgu. Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 200.771 stanovnika.

Grad se prvi put pominje 1071. godine, a sadašnje ime dobio je 1777. Od 1946. zvao se Ščerbakov po Aleksandru Ščerbakovu, ali mu je 1957. vraćen stari naziv. Još jedared, 1984. menja ime u **Andropov** (prema Juriju Andropovu), ali mu je konačno 1989. vraćeno tradicionalno ime.

U gradu postoje neki industrijski pogoni, kao i železnička stanica, rečna luka i hidroelektrana.

## Stanovništvo
Prema preliminarnim podacima sa popisa, u gradu je 2010. živelo 200.771 stanovnika, 21.882 (9,83%) manje nego 2002.

## Povezano
* Spisak gradova u Rusiji

## Reference
E-Play

**E-Play** je srpska alternativna rok grupa iz Beograda, sa radom počinje 1998. godine.
Njihovi tekstovi su često pisani u minimalističkom duhu, a zvuk često sadrži elemente elektronskog i psihodeličnog roka.
Njihova pesma „*Prvi pogled tvoj*“ je korišćena u filmu Munje, dok je pesma „*In The Middle*“ korišćena u filmu Lavirint.

## Članovi benda
* Maja Cvetković
* Kristina Kika Jovanović
* Nemanja Velimirović
* Goran Ljuboja

## Diskografija
* E-Play“ (J.O.S. Virus 2000) 
* „Crime“ (PGP RTS 2005) 
* „Drago mi je da smo se upoznali“ (Cinema City 2009) 
* „Obični ljudi“ (Mikser Music 2013) 
* „Sloboda“ (Long Play 2018) 
* Diši duboko (PGP RTS 2025)

## Reference

## Vanjske veze
* „I-plej“, kako je sve počelo (RTS, 12. oktobar 2018)
Barcelona-El Prat

**Aerodrom Barcelona-El Prat** (IATA: BCN, ICAO: LEBL) španjolski: *Aeropuerto de Barcelona-El Prat*, katalonski *Aeroport de Barcelona – el Prat* jenajveći katalonski aerodrom i drugi u španjolskoj nakon madridskog Barajasa (10 u Evropi).

Aerodrom leži 12 km jugozapadno od centra Barcelone, kod grada El Prat de Llobregat. Svega 3 km od aerodroma nalazi se barcelonska luka, a na 7 slobodna ekonomska zona, jedna od najznačajnijih logističkih i industrijskih zona u Španjolskoj.

El Prat nije jedini barcelonski aerodrom jer postoji i Aerodrom Girona-Costa Brava koji je istina puno udaljeniji, punih 92&nbsp;km prema sjeveroistoku.

## Historija i karakteristike
Prvi barcelonski aerodrom El Remolar otvoren je 1916. ali kako nije imao dovoljno prostora za širenje 1918. podignut je El Prat.

El Prat danas ima 3 piste, 2 paralelne (07L/25R i 07R/25L) i 02/20 koja je zatvorena. Putnicima su na raspolaganju dva terminala; noviji i veći T1 (dovršen 2009.) i manji stariji T2, pa se preko novog odvija većina prometa.

Od 2016. do aerodroma vozi metro (linija 9), a do njega se može stići i željeznicom, autobusima i taksijima.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Barcelona Airport''
Svjetska izložba u Barceloni 1929.

**Expo 1929** (službeno španjolski: *Exposición Internacional de Barcelona 1929*) bila je jedna od Svjetskih izložaba održana u katalonskoj prijestolnici Barceloni 1929.

## Historija i karakteristike

Izložba je održena 20. maja 1929. do 15. januara 1930. a teme su bile industrija, umjetnost i sport. Na izložbi je službeno sudjelovalo 29 država (Japan i Sjedinjene Američke Države neslužbeno), održana je na prostoru od 118 hektara, a posjetilo ju je 5,800.000 posjetilaca.

Planovi za održavanje drugog Expa u Barceloni vuku se od 1905., kad je katalonske arhitekt i politički aktivist Josep Puig i Cadafalch, inspiriran predhodnim Expom iz 1888 kog je također organizirala Barcelona - objavio članak u "La Veu de Catalunya", u kom se založio za novi val modernizacije grada - i pozvao lidere Barcelone da 
budu domaćini novog Expa. Najveći izazov za projektante Expa bio je - gdje pronaći teren od preko 100 hektara u jednom komadu za gradnju paviljona, na kraju je odabrano brdo Monjuïc, koje je dotad držala vojska.

Za potrebe izložbe izgrađena je linija od Trga Katalonija do Bordete, to je danas Linija 1.

Izgradnja je započela 1917. i protegla se do 1923. Francuski hortikulturist i arhitekt Jean-Claude Nicolas Forestier pretvorio je nekoliko farmi na brdu u parkove, pored toga prema prema projektu Josep Puig i Cadafalcha podignute su i palače za kralja Alfonsa XIII i njegovu suprugu Victoriju Eugeniju. 
Između 1927. i 1929. izgrađeni su ili prošireni paviljoni i zgrade za Expo uključujući i hotele na ulazu.

Centralni dio Expa i najveća građevina bila je neorenesansna Palau Nacional, a publiku je najviše fascinirala fontana *Juego de Agua y Luz*, koja je noću bila osvjetljena.
raznobojnim reflektorima.
Brojni paviljoni Expa i danas se koriste, ali u druge svrhe, Palau Nacional postao Nacionalni muzej katalonske umjetnosti, palača grafičke umjetnosti pretvorena je u Arheološki muzej Katalonije, a palača poljoprivrede u *Mercat de les Flors* (tržnicu cvijeća).Stadion Montjuic obnovljen je za Ljetnu olimpijadu 1992.

Njemački paviljon od stakla, travertina i mramora kog je projektirao Mies van der Rohe (inače srušen po završetku) izvršio je velik utjecaj na razvoj moderne arhitekture, pa je obnovljen između 1983. - 1986.

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''EXPO 1929 Barcelona''
Tabačka džamija u Visokom

**Tabačka džamija u Visokom** nalazi se na lijevoj obali rijeke Fojnice u centru Viskog, Bosna i Hercegovina. Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 7. do 11. oktobra 2003. godine je donijela odluku da se džamija i mezarje (groblje) uz džamiju proglasi za nacionalni spomenik BiH. Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Amra Hadžimuhamedović (predsjedavajuća), Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo i Tina Wik.

## Historija
Tabaci su zanatlije koji se bave štavljenjem koža, a njihove radionice se zovu tabhane. U Bosni i Hercegovini prisustvo ovog zanata zabilježeno je u prvoj polovini XVII vijeka. Kasnije se razvijao pa je osnovan i tabački esnaf sa upravom, na čijem čelu je stajao esnaf-majstor ili ćehaja. Visočki tabaci su imali i svoj bajrak sa dva tuga, što je dokaz da je ovaj zanat bio jako brojan.

Pretpostavlja se da je džamija izgrađena najkasnije u prvoj polovini 17. vijeka. Osim u Visokom, tabaci su izgradili džamije još u Sarajevu, Banjoj Luci, Mostaru i Tešnju.

Prvobitna džamija je tokom istorije nekoliko puta stradala, u požarima i poplavama. Posljednja poplava desila se 1871. godine kada je rijeka Fojnica odnijela i tabhanu i stupe i džamiju. Nakon poplave, 1872. godine izgrađena je džamija u današnjem obliku.

U toku rata u Bosni i Hercegovini znatno je oštećena. Restauratorsko-konzervatorski radovi i uređenje prostora oko džamije trajala je od 2005. do 2015. godine, i još uvijek nije završena u potpunosti.

## Opis
Pripada tipu jednosprostornih džamija sa sofama i drvenom munarom. Osnova je približnih dimenzija 9,00x9,00 m. Džamija je pokrivena četvorovodnim krovom sa crijepom. Ranije je za njeno pokrivanje najvjerovatnije korištena drvena šindra. Na glavnoj, ulaznoj fasadi nalazi se trijem sa sofama i ukupno 15 drvenih stubova. Dimenzije ovog prostora su 9,00x4,50 m. Ima visoku drvenu munaru osmougaone osnove i visine 15 metara.  Šerefa je pravilnog osmougaonog presjeka, sa osam drvenih stubova završenih velikim lučnim otvorima. Visina parapeta na šerefi iznosi 90 cm. Krov munare je šatorast sa strehom prepuštenom 35 cm. Munara je pokrivena pocinčanim limom i završena alemom sa dvije jabuke. Tijelo munare je pokovano borovim daskama čiji su spojevi sakriveni lajsnama.

Oko džamije se nalazi manji harem sa dvadeset nišana koji potiču sa početka XIX vijeka. Po tipu su zastupljene forme aginskih, ulemanskih i derviških nišana.

## Reference

## Literatura
* Mehmed Mujezinović - Islamska epigrafika Bosne i Hercegovine

## Vanjske veze

* Obnova tabačke džamije
* Tabačka džamija
Atik džamija

**Atik džamija u Bijeljini** (Stara džamija, Carska džamija ili Sultan Sulejmana Zakonodavca), nalazi se u centru Bijeljine, Bosna i Hercegovina. Proglašena je za nacionalni spomenik BiH. Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 6. do 12. maja 2003. godine je donijela odluku da se džamija proglasi za nacionalni spomenik BiH. Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Amra Hadžimuhamedović (predsjedavajuća), Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo i Tina Wik.

## Historija
Džamija je sagrađena  između 1520. i 1566. godine. U tursko-austrijskom ratu od 1716 do 1718. godine, Bijeljinci su, nemajući tvrđave, koristili džamiju kao odbrambeni bastion. Austrijanci su zauzeli Bijeljinu i ostali tu sve do Beogradskog mira 1739. godine. Prema nekim izvorima džamija i hamam su tada bili teško oštećeni. Džamija je odmah nakon pada Bijeljine pretvorena u katoličku crkvu i sve od 1718. do 1739. godine Atik džamija je služila kao katolička crkva.

Beogradskim mirom Bijeljina je ponovo došla pod vlast Osmanskog carstva. Tada je obnovljena i sagrađena je drvena munara. Godine 1893. je izgrađena nova munara, a 1912. godine je povišena za još 10 m i dodata je još jedna šerefa.

Objekat Atik džamija i turbe su u potpunosti srušeni 1993. godine. Obnova džamije je započela 2002. godine a otvorenje obnovljene džamije obavljeno je 16. augusta 2014. godine.
## Opis
Atik džamija spada među ljepše jednoprostorne džamije u Bosni i Hercegovini. Unutrašnje dimenzije iznose 11,5 x 21,5 m sa zidovima debljine 1,0 m. Visina do strehe je 7,55 m, a visina munare 30,50 m.

Ulaz je na sjeverozapadnoj strani. Mahfilu se pristupa iz ulaznog prostora sofa, preko zavojitog drvenog stepeništa, pozicioniranog uz unutrašnju stranu sjeveroistočnog zida desno od ulaznih vrata. Na toj istoj strani ispod mahfila se nalaze vrata za munaru koja je u osnovi osmougaona, a pri vrhu, iznad druge šerefe, prelazi u krug. Završava se alemom. Ima dvije šerefe. To je bila prva džamija izgrađena sa takvom munorom u Bosni I Hercegovini. U centru munare su spiralne drvene stepenice koje vode do šerefe.

## Literatura
* Mehmed Mujezinović - Islamska epigrafika Bosne i Hercegovine
## Reference

## Vanjske veze
Plaça Catalunya

**Plaça Catalunya** (španjolski: *Plaza de Cataluña*) je veliki trg u centru Barcelone.

## Historija i karakteristike
Taj bučni trg u srcu Barcelone centar je nervnog sistema katalonske prijestolnice, omiljena točka za susrete i granica kvartova Ciutat Vella i Eixample.

  
Trg je okružen zgradama velikih trgovačkih centara i robnih kuća

Svečano ga je otvorio kralj Alfonso XIII 1927. Taj prostor velik 5 hektara nekad je bio ledina ispred gradskih vrata i bedema. 
Projektirali su ga arhitekti Pere Falqués, Josep Puig i Cadafalch i Francesc Nebot, oni su predvidjeli i skulpture za njegovo uređenje pa su zbog tog angažirali poznate umjetnike kao što su Clarà i Llimona. Na trg je instalirano šest skulptorskih grupa koje predstavljaju četiri katalonske prijestolnice, mudrost i rad. Na jednom od uglova trga nalazi se spomenik predsjednika katalonske vlade Francesc Macià, kog je isklesao Josep Maria Subirachs.

Kad se Barcelona pripremala za Svjetsku izložbu 1929., na trgu su podignuti neki od najluksuznijih hotela, barova i teatara.
Danas nema ni jednog od tih objekata, od njih su ostala samo sjećanja na njihova imena; Maison Dorée, Colón, Suis....

## Reference

## Vanjske veze

* ''Plaça de Catalunya''
Alfonso XIII od Španije

**Alfonso XIII od Španjolske** (Madrid, 17. maj 1886. - Rim, 1941.) zvan **Afrički** (španjolski: *Africano*) bio je španjolski kralj od 
1902. do 1931.

## Biografija

Alfonso je rođen nakon što mu je umro otac, od tad pa sve do 1902. umjesto njega vladala je majka kao regent. 
Proglašen je punoljetnim sa šesnaest godina i preuzeo tron u prilično teškim vremenima za naciju, jer još nisu bile zalječene rane od poraza u ratu protiv Sjedinjenih Američkih Država i raspada španjolskog kolonijalnog carstva, koje se desilo kao posljedica tog poraza.

Kako ga je majka školovala u skladu sa monarhističkom tradicijom za vojnika - Alfonso se tako i ponašao - previše kao komandant, a ne kao ustavni monarh, iako se kod preuzimanja krune zakleo na ustav iz 1876.

Nakon izbora održanih 1931. pobjedili su republikanci i proglasili Republiku, - Alfonso je mirno prihvatio gubitak trona i otišao u egzil.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Alfonso XIII''
Lude krave

**Lude krave** može označavati:

*goveđa spongiformna encefalopatija, zarazna degenerativna bolest koja pogađa domaća goveda, poznata kolokvijalno kao *bolest ludih krava*;
**Creutzfeldt–Jakobova bolest koja pohađa ljude, često također poznata kao *bolest ludih krava*
*Lude Krawe, punk-rock bend iz Srbije
Predsjednički apartman

**Predsjednički apartman** (), rjeđe **kraljevski apartman** () je izraz koji se koristi za stan, odnosno specijalizirani dio hotela ili sličnog ugostiteljskog objekta koji gostima pruža najudobniji, najluksuzniji i u pravilu najskuplji smještaj, koji se tradicionalno daje isključivo pripadnicima društvene elite, odnosno vrlo važnim osobama (VIP). 

Ime su dobili prema američkom predsjedniku Woodrowu Wilsonu koji je prilikom službenih putovanja od hotela tražio da mu izdaju sobe po točno određenim specifikacijama, a koje su kasnije u SAD i drugim zemljama poslužile kao standard za smještaj šefova država i drugih visokih funkcionara.
Careva džamija u Bileći

**Careva džamija u Bileći** (Gradska ili Obradovića džamija), nalazi se u centru Bileće, Bosna i Hercegovina. Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 16. do 22. maja 2006. godine je donijela odluku da se džamija proglasi za nacionalni spomenik BiH. Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Amra Hadžimuhamedović (predsjedavajuća), Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo i Tina Wik. 
## Historija
Izgradnja Careve džamije započeta je 1889. godine i dovršena je 1895. godine. Nova džamija u gradu sagrađena je na temeljima stare džamije. Džamija je izgrađena novcem kojeg je dala Zemaljska vlada BiH (40 000 kruna) i domaće stanovništvo. U isto vrijeme kad je građena džamija u Bileći, u njenoj neposrednoj blizini, građena je i pravoslavna crkva. Crkva je sagrađena 1896. godine. Zemaljska vlada je dala potrebna finansijska sredstva i za izgradnju crkve.  Kako se džamija počela graditi od neobrađenog kamena, bilećki muslimani su se obratili caru Franji Josifu u Beč, sa predstavkom i zamolili da se džamija u Bileći izgradi od tesanog kamena kao i crkva. Car je dao odobrenje i poklonio ćilim.   Munara Careve džamije je bila oštećena od udara groma 1925. godine, i to njen donji dio, kaca,  koji je kasnije restauriran. 
 
Za vrijeme II svjetskog rata, džamija je bila oštećena na nekoliko mjesta, i tom prilikom su bili oštećeni krov i zidovi. Godine 1965. ova oštećenja su sanirana. Tada je izgrađena gasulhana i ograđen harem džamije. 
 
Careva džamija je minirana 1992. godine i tom prilikom su potpuno uništeni krov, munara i enterijer džamije, dok su zidovi znatno oštećeni. Ponovo je obnovljena 2011. godine.
## Opis
Prema konceptu prostorne organizacije, Careva džamija pripada tipu jednoprostornih džamija dimentija 11,4x11,4 metara, sa kamenom munarom visine 23 metra. Kamene munare kvadratne osnove  nalaze se jedino uz džamije u Hercegovini. Munare četvrtastog oblika imale su Telarevića džamija u Bjeljanima kod Stoca, džamije u okolini Bileće: Avdića džamija u Planoj, džamija u Kljunima, Kružnju i Svinjarini, džamije na području Nevesinja: Perkušića džamija u Nevesinju, Čelebića džamija u Donjoj Bijenji, džamija u Kruševljanima, zatim, džamija u Glavatičevu kod Konjica, Fatime kadune u Mostaru.

Centralni prostor džamije je natkriven unutrašnjom kupolom sa tjemenom na visini od cca 11 m od kote poda džamije. Kupola je pokrivena šesterostrešnim šatorastim krovom, drvene konstrukcije. Šatorasti krov je oslonjen na osmougaoni tambur. Prelaz iz kvadratne osnove u tambur ostvaren je preko četiri trompe.

U enterijeru je mihrab bez dekora, mimber od kamena i drveni mahfil.
## Literatura
* Mehmed Mujezinović - Islamska epigrafika Bosne i Hercegovine
## Reference

## Vanjske veze
Bitka kod Perpignana (1793)

**Bitka kod Perpignana** se odigrala 17. jula 1793. na jugu Francuske za vrijeme Pirinejskog rata između španske vojske pod generalom Antoniom Ricardosom na jedenoj, te francuskih republikanskih snaga pod generalom Louis-Charlesom de Flersom na drugoj strani. Do nje je došlo za vrijeme španske ofenzive čiji je cilj bilo zauzimanje francuske granične pokrajine Rousillon, čiji je glavni grad bio Perpignan. Ricardosovbe snage su dva mjeseca ranije u bitci kod Mas Deua razbili de Flersovu Istočnopirinejsku armiju, koja se u potpunom rasulu povukla u Perpignan, ali Ricardos nije iskoristio taj uspjeh nego je umjesto nastavka napredovanja odlučio prethodno osigurati komunikacije i pozadini i zauzeti francusku strateški važnu graničnu tvrđavu Fort de Bellegarde. Ona se Špancima odupirala mjesec dana, stvorivši dovoljno vremena de Flersu da konsolidira svoje trupe, odnosno pripremi obranu grada, gdje je važnu ulogu imala artiljerija, koja je trebala kompenzirati špansku nadmoć u ljudstvu. Kada je Ricardos konačno došao pred grad, svoje je snage podijelio u pet kolona koje su trebale opkoliti grad; bitka je otpočela sa španskim napredovanjem, ali je španska kolona u samom centru zaostala, a što je de Flers zapazio i koncentrirao sve svoje snage na nju. Francuski kontrapad je iznenadio Špance i doveo do povlačenja centralne kolone, koja je za sobom povukla sve ostale. Španci su se povukli i Perpignan je obranjen. Iako je de Flers odnio pobjedu, republikanski politički komesari su mu zamjerili nevoljkost da goni neprijatelja, da bi potom bio optužen za izadju, smijenjen, uhapšen i za vrijeme Terora osuđen na smrt i giljotiniran.
Louis-Charles de Flers

**Louis-Charles de Flers** (12. jun 1754 - 22. jul 1794) bio je francuski vojskovođa, najpoznatiji kao zapovjednik republikanske Istočnopirinejske armije na početku Pirinejskog rata.

Rodio se u plemićkoj porodici kao sin grofa de Flersa, te se u ranoj mladosti priključio kraljevskoj vojsci, gdje ga je zatekla Francuska revolucija, čije je ideale prihvatio. Godine 1791. je postao potčinjeni generala Dumourieza i zajedno sa njim nakon izbijanja Rata Prve koalicije sudjelovao u kampanjama u Belgiji i Nizozemskoj gdje je po propasti Dumourizebve ofanzive u proljeće 1793. godine prisiljen Nizozemcima predati grad Bredu; de Flers je nakon toga poslan na jug, gdje je 14. maja postao zapovjednik Istočnopirinejske armije sa zadatkom da spriječi španski prodor u Rousillon. Nedugo potom je poražen u bitci kod Mas Deusa, ali je nakon toga uspio konsolidirati svoje snage i Špance uspješno odbiti u bitci kod Perpignaan u julu iste godine. Nevoljkost da eksploatira taj uspjeh, ali i tada stvorena opća sumnjičavost republikansog režima prema bivšim kraljevskim oficirima je 6. augusta dovela do njegove smjene i hapšenja pod optužbom za izdaju. Nedugo pred kraj Terora je izveden pred sud i giljotiniran.

## Literatura
*
*
*
*
*
*