open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kalist II Carigradski

**Kalist II Carigradski**, poznat i kao **Kalist Ksantopulos** (), bio je vizantijski isihasta, monah, knjiženik, bogoslov i carigradski patrijarh od 1397. godine.

Bio je na čelu Vaseljenske patrijaršije u vreme vladavine vizantijskog cara Manojla II Paleologa, i u to vreme Carigrad je bio pod opsadom turskog sultana Bajazita I.

Prozvan je **Ksantopulos** () po keliji Ksantopulv na Svetoj gori, gde se on dugo podvizavao sa svojim prijateljem Ignjatijem. Zajedno sa njim (takođe poznat kao Ignjatije Ksantopulos) opisao je svoj monaški život u 100 glava. Ovo delo zauzima vrlo važno mesto u podvižničkoj književnosti.

Kalist je bio pod velikim uticajem svoga učitelja svetog Grigorija Sinaita, čije je žitije on napisao. 

Umro je na svom putovanju po Srbiji, u gradu Seru.

Pravoslavna crkva proslavlja patrijarha Kalista 22. novembra po julijanskom kalendaru.

## Izvori
Senado Federal

***Senado Federal*** (srpskohrvatski: *Federalni senat*) je gornji dom Nacionalnog kongresa Brazila. Senat je formiran ustavom iz 1824. godine, a isprva je bio strukturiran kao britanski Dom lordova. Nakon što je 1889. godine proglašena republika, senat je strukturiran kao onaj američki. 

Trenutni saziv broji 81 senatora. Svaka savezna država ima tri predstavnika, a isto toliko ima i Federalni distrikt, koji se biraju običnom većinom na osmogodišnji mandat. Izbori su strukturirani tako da se \tfrac{2}{3} senata izabire na jednim izborima, a ostala \tfrac{1}{3} četiri godine kasnije. Kada se izabire jedan mandat, elektori daju jedan glas, a kada se izabiru dva mandata, elektori daju dva glasa, koja ne mogu ići istom kandidatu, mada stranka može predložiti dva kandidata kada se izabire \tfrac{2}{3} senatora. Mandat osvajaju kandidati koji osvoje najviše glasova.
Ivan Đurić

**Ivan Đurić** (1947 – 1997) je bio srpski istoričar, političar i jedan od kandidata za predsednika Srbije na prvim višestranačkim izborima 1990. godine. Diplomirao je na odseku za istoriju Filozofskog fakulteta Univerziteta u Beogradu u januaru 1971. godine sa radom na temu *„[[Vizantijski činovi]] u [[istorija Srbije u srednjem veku|srednjovekovnoj Srbiji]]“*. Iste godine u junu je postao asistent na katedri za istoriju Vizantije, a od 1974. godine je saradnik instituta za Vizantološke studije SANU. Magistrirao je u maju 1974. godine sa radom na temu ''„Porodica Foka“'', da bi u martu 1982. godine doktorirao sa temom *„Vreme [[Jovan VIII Paleolog|Jovana VIII Paleologa]]“*. Učestvovao je 1980. godine u pripremi ''„Okfordskog rečnika Vizantije“'', a bio je i gostujući profesor na nekoliko univerziteta u Francuskoj.

Imao je četvero dece, cerku Mariju, koja je preminula u 36. godini u Vašingtonu, SAD, Kristinu, koja je diplomirala političke nauke i istoriju u Americi, Grinnell College i magistrirala međunarodne odnose u Ženevi. Živi i radi u Oslu, Norveška. Sanju, koja je diplomirala političke nauke, živi i radi u Varšavi, Poljska, i sina koji je usvojen u Parizu, Francuskoj, ime je nepoznato.

Umro je 23. 11. 1997. godine u Parizu.

## Vanjske veze
*
Câmara dos Deputados

***Câmara dos Deputados*** (srpskohrvatski: *Zastupnički dom*) je donji dom brazilskog Nacionalnog kongresa. Zastupnički dom broji 513 zastupnika koji se biraju po načelu proporcionalne reprezentacije na mandat u trajanju od četiri godine. Trenutni predsjednik Zastupničkog doma je Eduardo Cunha.
Marko Ebenšpanger

**Marko Ebenšpanger** (rođen: ***Ebenspanger***) (1832 - Zagreb, 11. 2. 1911), austrougarski trgovac i dobrotvor.

## Biografija
Marko Ebenšpanger je rođen 1832 godine u židovskoj porodici za vrijeme Austrijskog carstva. U Petrinji je počeo voditi trgovinu kožom nakon 1871 godine. 1872 je kupio kuću od petrinjskog građanina i dugogodišnjeg magistratskog vijećnika Johana Friedla. Sudjelovao je u društvenom životu Petrinje, bio predsjednik Petrinjske štedionice, gradski zastupnik i dr. Marko Ebenšpanger je jedan od utemeljitelja Društva za potporu učiteljskih pripravnika na teritoriju Trojedne Kraljevine Hrvatske, Slavonije i Dalmacije, te Društva za podupiranje siromašnih učenika Kraljevske male realne gimnazije u Petrinji. 1906 odselio se u Zagreb gdje je nastavio voditi trgovinu, a kuću u Petrinji je prodao trgovcu Dragutinu Kestleru. Marko Ebenšpanger je umro u Zagrebu 11. 2. 1911, te je sahranjen u obiteljskoj grobnici na židovskom dijelu zagrebačkog groblja Mirogoj.

## Reference

## Literatura
*
Eufimije II Carigradski

**Eufimije II** (; o. 1340 - 29. mart 1416) je bio patrijarh Carigrada od 1410. do smrti.

Rodio se u bogatoj porodici i kao mladić studirao u Carigradu prije nego što se zamonašio. Istakao se svojom učenošću i postao dobar prijatelj bizantskog cara Manojla II Paleologa. Iako je Eufimije, prema navodima Dimitrija Kidona, bio pristaša isihazma i kritičar katoličkih stavova, car ga je u proljeće 1385.  poslao u Rim papi Urbana VI kako bi pregovarali o mogućoj uniji pravoslavne i Katoličke crkve.

1390. je postao iguman Studitskog manastira, a dobio je i titulu *prôtosygkellos* (zamjenik patrijarha). Godine 1397. je bio jedan od glavnih kandidata za novog patrijarha, ali je mjesto pripalo Mateju I. Usprkos toga je nastojao posredovati u sporu između Mateja i pobunjenih episkopa. Zbog toga je nakon Matejeve smrti izabran za patrijarha 26. oktobra 1410.

Njegovo stolovanje je, međutim, obilježio sukob sa Manojlom, koga je nastojao spriječiti da se petlja u crkvene poslove.

## Izvori
Josif II Carigradski

**Josif II** (1360 – 10. jun 1439) je bio vaseljenski patrijarh od 1416. do 1439. Bio je sin bugarskog cara Jovana Šišmana.

## Biografija
Učestvovao je na saboru u Ferari i Firenci 1438. i 1439. koji je trebalo da dovede do unije Pravoslavne i Katoličke crkve. Zbog opasnosti Osmanlija podržavao je, zajedno sa vizantijskim carem Jovanom VIII i kijevskim mitropolitom Isidorom, uniju i prihvatio je pre svoje smrti papski primat. Dokument o uniji potpisali su 31 predstavnici Pravoslavne crkve i car Jovan VIII, ali od strane Pravoslavne crkve najzad nije bio prihvaćen i time nije stekao važnost. Kasnije,  do 1455. godine, 21 potpisnik sa pravoslavne strane povukao je svoj potpis za uniju.

Patrijarh Josif II umro je 1439, njegov grob nalazi se u dominikanskom manastiru Santa Marija Novela u Firenci. Benoco Gocoli je naslikao njegov portret u velikoj kapeli palate Mediči Rikardi.

## Povezano
* Firentinska unija

## Vanjske veze

* Council of Florence, at the Catholic Encyclopedia
* Plamen Pavlov. Patriarh Jossif II  (bug.)
Matej I Carigradski

**Matej I** (; ? - august 1410) bio je vaseljenski patrijarh Carigrada od 1397. do smrti.

Bio je monah i štićenik patrijarha Nila Kerameusa, a koji ga je 1387. godine imenovao episkopom Kizika. Patrijarhom je postao zahvaljujući bizantskom caru  Manojlu II Paleologu. Bio je nepopularan, odnosno predmet optužbi za suradnju sa osmanskim sultanom Bajazidom. Zbog toga je bio predmetom kritike mitropolita Makarija Ankirskog i Mateja Medejskog, who finally succeeded in deposing him in a patriarchal synod in 1405. Oni su ga, koristeći carevu odsutnost, privrememno svrgnuli na sinodu, ali je povratak cara u Carigrad doveo do njegovog povratka na mjesto patrijarha. . 

## Izvori

## Literatura
* Ivan Djuric, *Le crépuscule de Byzance*, Maisonneuve et Larose, Paris, 1996 .
Bela Oppenheim

**Bela Oppenheim** (1869 - Zagreb, 6. 2. 1931), austrougarski i jugoslavenski arhitekt, zastupnik u gradskoj skupštini Petrinje.

## Biografija
Bela Oppenheim je rođen 1869 godine u židovskoj porodici na teritoriju Kraljevine Ugarske za vrijeme Austro-Ugarska monarhije. Kao inžinjer arhitekture počeo je službovati u Petrinji oko 1900 godine. Za gradskog zastupnika Petrinje bio je izabran na sjednici gradskog zastupstva 2. 6. 1906 godine. Tu je dužnost obnašao sve do penzionisanja 1. 3. 1919. Sudjelovao je u društvenom životu Petrinje. Od 1903 bio je član odbora Društva za poljepšavanje grada Petrinje i dr. Bela Oppenheim je umro u Zagrebu 6. 2. 1931, te je sahranjen u obiteljskoj grobnici na židovskom dijelu zagrebačkog groblja Mirogoj.

## Reference

## Literatura
*
Grigorije III Carigradski

**Grigorije III** (; ? - 1459), poznat i kao **Grigorije Mamis**, bio je patrijarh Carigrada, koji je stolovao od 1443. do 1450. godine, poznat kao zagovornik Firentinske unije.

Pravoslavnim monahom je postao oko 1420. godine, a potom je služio kao ispovjednik bizantskog cara Jovana VIII Paleologa. Kao zagovornik Unije, služio je kao bizantski izaslanik na katoličkom saboru u Ferrari.

Na mjesto patrijarha je izabran 1443. godine nakon smrti Mitrofana II, koji je, kao i on, bio zagovornik Unije. Slično kao i Mitrofan, njegova politika zbližavanja sa katolicima je izazvala žestok otpor među pravoslavnim svećenstvom i vjernicima, koje su vodili Genadije Sholastikos i Jovan Eugenikos. On se toliko intenzivirao, da je Grigorije u augustu 1451. godine pobjegao iz Carigrada. Utočište mu je u Rimu dao papa Nikola V koji ga je priznao kao legitimnog patrijarha, a takvim ga je priznavalo i svećenstvo u Frankokratiji, odnosno područjima Grčke pod katoličkom vlašću. U Carigradu je, pak, novim patrijarhom postao anti-unijatski Atanasije II koji će na tom mjestu ostati do pada pod osmansku vlast.

Nakon toga je papa Grigorija proglasio latinskim patrijarhom Carigrada, ali Grigorije  tu dužnost nikada nije preuzeo osim titularno. Kasnije je proglašen svecem Katoličke crkve.

## Literatura
*Vaseljenska patrijarpoija
Atanasije II Carigradski

**Atanasije II** (; ? - 1453?) bio je patrijarh Carigrada koji je stolovao do 1450. ili 1451.  do 1453. godine, poznat kao posljednji patrijarh pod bizantskom vlašću.

Jedini izvor o Atanasiju su zabilješke Carigradskog sabora održanog 1450. godine, a za koje među historičarima postoje sumnje o vjerodostojnosti. U svakom slučaju, tadašnji je period obilježila terminalna kriza bizantske države koja se pred osmanlijskim napredovanjem svela na Carigrad i neposrednu okolicu, a sama bizantska crkva bila predmetom žestokog sukoba između zagovornika i protivnika Firentinske unije, odnosno stavljanja pod autoritet katoličkog pape. Atanasijev prethodnik Grigorije III je bio zagovornik Unije, ali se pod pritiskom anti-unionista sklonio u Rim 1451. godine.

O Atanasiju nikakvih drugih podataka nema. Pretpostavlja se da je umro neposredno pred ili stradao tokom osmanlijskog zauzimanja Carigrada 1453. godine. Nekoliko dana kasnije je osmanski sultan Mehmed II Osvajač za novog patrijarha imenovao Genadija II Sholariosa.

Francuski bizantolog Vitalien Laurent je u svojim djelima ustvrdio da postoje bizantski crkveni dokumenti datirani iz 1452. godine u kojima se Grigorije III spominje kao legitimni patrijarh, te je zaključio da je Atanasije najobičniji mit.
Västervik

**Västervik** je grad od 21,140 stanovnika na jugoistoku Švedske, on je i 
administrativni centar Općine Västervik od 36,206 stanovnika.

## Geografija
Västervik leži u Grofoviji Kalmar, na obali Baltičkoga mora,  udaljen oko 275 km južno od Stockholma.
## Historija
Västervik se prvi put spominje - 1275., kao naselje na mjestu gdje se danas nalazi Gamleby. Tadašnji švedski vladar Eric Pomeranjski je 1433. odlučio iz strateških razloga preseliti grad na sadašnju lokaciju, pod zaštitu utvrde Stegeholm.

Ni ona mu nije pomogla kad su ga Danci napali i opustošili 1517., ipak i tako razoren koristio je kralju - Gustavu I Vasi, koji je 1548. u njemu podigao brodogradilište.  I pored novih danskih razaranja 1612. i 1677. Västervik je procvjetao, zahvaljujući rastućem izvozu željeza iz livnica i kovačnica iz Tjusta i rezane drvene građe iz šumom bogate okolice. 
Tokom tog perioda podignuto je nekoliko manufaktura i ojačala je buržoazija.

Västervik je početkom 19. vijeka imao 2985 stanovnika, nakon tog je stabilno rastao tako da je do 1880. imao 6 189 stanovnika, tad senjegov rast zbog industrijalizacije ubrzao tako da je 1920. već imao 11 889 stanovnika. Na taj proces je utjecala i 
gradnja željezničkih pruga prema Hultsfredu, Norsholmu i Vimmerbyu (1879. - 1906.), ali kako su one bile
uskotračne, na kraju je to postao ograničavajući faktor.

Nakon stagnacije u periodu 1920. - 1940., broj stanovnika mu je snažno rastao do 1970. (20 577 stanovnika), uglavnom zbog širenja industrijskog sektora, tako da je već 1945. preko 50% stanovnika radilo u industriji.

Västervik je između 1863. -1970. bio administrativni centar sjevernog dijela Grofovije Kalmar pa je to utjecalo na antagonizam između njega i Kalmara koji tinja i danas.

Od kako su Electrolux i još nekoliko kompanija zatvorili svoje pogone, grad proživljava tešku krizu, koji ni turizam za ljetnih mjeseci nemože nadoknaditi.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice općine Västervik''
Västervik (općina)

**Općina Västervik** (švedski: *Västervik kommun*)  je jedna od 
švedskih općina od 36,206 stanovnika na jugoistoku Švedske.

Administrativni centar općine je grad - Västervik od 21,140 stanovnika.

## Geografija
Općina Västervik prostire se u Grofoviji Kalmar, na površini od 1,881.91 km². 
## Historija
Današnja Općina Västervik nastala je 1971. nakon administrativne reforme, tad se grad Västervik spojio sa osam okolnih ruralnih općina.

## Gradovi prijatelji

* , Općina Tønder
* , Närpes 
* , Akranes
* , Ventspils
* , Bamble

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Općine Västervik''
Zdenko Balog

**Zdenko Balog** (Zagreb, 1958.), hrvatski povjesničar umjetnosti. Završio je Školu primijenjene umjetnosti, a zatim Filozofski fakultet u Zagrebu (povijest umjetnosti i komparativne književnosti). Diplomirao je 1983., a magistrirao deset godina kasnije na katedri za vizualne komunikacije i dizajn s temom *Vizualni identitet modnog žurnala u Hrvatskoj*. Godine 2012. stječe akademski status doktora znanosti obranom doktorske teze *Graditeljska baština Hermana Celjskoga i njeni odrazi u zapadnoj Slavoniji 15. stoljeća*. Najpoznatiji je po dvjema opširnim i fotografijama bogato popunjenim knjigama u koje je sažeo svoja putovanja i istraživanja kulturno-povijesne umjetničke spomeničke baštine svih hrvatskih gradova, *Gradovi kontinentalne Hrvatske* iz 2013. te *Gradovi jadranske Hrvatske* iz 2014. godine.

Još tijekom studija pokazao je sklonost terenskom i istraživačkom radu, tako da u Istri sudjeluje u istraživanju Rašporskog kapetanata (obrambenog sustava kontinentalne Istre). Istraživanja gradića Roča sažeti će u knjigu *Roč u srednjem vijeku* objavljenu 2005. godine. Po završetku studija radi kao kustos u dvorcu Trakošćan, s posebnom brigom za spomenički kompleks bivšeg pavlinskog samostana u Lepoglavi. Razvija posebnu naklonost prema gotičkoj umjetnosti devet godina (1986.-1995.) istražujući lepoglavsku crkvu i samostan i razdoblje od kraja 14. do polovine 15. st. u sjevernoj Hrvatskoj i slovenskoj Štajerskoj. Vodi arheološke radove na lepoglavskom spomeničkom kompleksu i osmišljava prijedlog za buduću muzeološku prezentaciju Trakošćana. Inicira i vodi prve četiri godine *Lepoglavskih dana* te pokreće i uređuje *Lepoglavski zbornik*.

Godine 1995. seli u Križevce i dobija stalan posao u Narodnom sveučilištu/Pučkom otvorenom učilištu. Tada počinje istraživati srednjovjekovnu i novovjekovnu povijest križevačkog kraja, na temelju čega izdaje 2003. knjigu posvećenu 750. obljetnici križevačkih gradskih povlastica *Križevačko kalnička regija u srednjem vijeku*. Uređuje priloge Buzetskih dana i Buzetskog zbornika, časopisa *Peristil*, *Kaj*, *Cris* itd.

## Izvori
Aradska županija

**Aradska županija** (, , ) je bila županija, odnosno upravna jedinica srednjovekovne Kraljevine Ugarske (11-16. vek), kao i habzburške Kraljevine Ugarske (između 18. i 20. veka). Upravno sedište županije bio je grad Arad (danas u sastavu Rumunije).

## Historija
Tokom istorije županija je menjala svoje granice. U srednjem veku je obuhvatala područja na obe strane reke Moriš, odnosno severno i južno Pomorišje sa severnim delom današnjeg Banata. U 16. veku, ovaj prostor ulazi u sastav Osmanskog carstva, koje ovde formira Temišvarski pašaluk. U 17. veku je županija bila privremeno obnovljena, kao deo osmanske vazalne Kneževine Transilvanije, ali ovaj prostor potom ponovo dolazi pod direktnu osmansku vlast.

Nakon uspostave habzburške uprave krajem 17. veka, severno Pomorišje sa gradom Aradom ulazi u sastav habzburške Vojne granice. Aradska županija je obnovljena sredinom 18. veka, nakon razvojačenja Pomoriške vojne granice. Za razliku od srednjovekovne županije, tadašnja županija je obuhvatala samo severno Pomorišje, bez severnih delova današnjeg Banata. Nakon Prvog svetskog rata, područje tadašnje Aradske županije je podeljeno između Rumunije (veći deo, sa gradom Aradom) i Mađarske (manji deo). Od delova ove županije koji su pripali Mađarskoj uspostavljena je nova županija Čanad-Arad-Torontal.

## Demografija
Po popisu iz 1910. godine stanovnici županije su govorili sledeće jezike:
*rumunski (57,9%)
*mađarski (30,0%)
*nemački (9,3%)
*slovački (1,3%)
*srpski (0,5%)

## Povezano
* Arad
* Arad (okrug)

## Vanjske veze
* Istorijske upravne mape Ugarske od 1038. do 1920. godine
Marko Efeški

**Sveti Marko Efeški** (; 1392—1444) je pravoslavni svetitelj. Bio je arhiepiskop efeski.

Poznat je zbog štićenja pravoslavlja na Florentinskom saboru. Uprkos i cara i pape, protivio se Firentinskoj uniji. Umro je 1444. godine. Prema crkvenom predanju, na smrtnom odru molio je svoga učenika Georgija, docnije slavnog patrijarha Genadija, da se čuva zamki Zapada i da brani pravoslavlje.

Srpska pravoslavna crkva slavi ga 19. januara po crkvenom, a 1. februara po gregorijanskom kalendaru.

## Izvor
* Veliki deo ovog teksta je preuzet iz ohridskog prologa svetog vladike Nikolaja Velimirovića. On ne podleže autorskim pravima

## Vanjske veze
* ŽITIJE SVETOG OCA NAŠEG MARKA EFESKOG 
* Sveti Marko Efeski spc.rs 
* Svetoga Mitropolita Efeskoga Marka Evgenika, Ispovedanje prave vere
Mitrofan II Carigradski

**Mitrofan II** (; ? - 1. august 1443) bio je patrijarh Carigrada koji je stolovao od 1440. do 1443. godine, poznat kao zagovornik Firentinske unije.

Prije nego što je postao patrijarh, služio je kao episkop Kizika. Na mjesto patrijarha je došao 4/5. maja 1440. godine, zamijenivši Josifa II, umrlog prethodne godine u Italiji gdje je na Firentinskom saboru dogovarao uniju sa Katoličkom crkvom. Njegovo stolovanje je obilježio žestoki otpor pravoslavnog svećenstva, prije svega Marka Efeškog, ali i običnog naroda uniji sa katolicima.  On je eskalirao do te mjere da je car Jovan VIII Paleolog 1443. godine organizirao javnu  raspravu između Marka Efeškog i dva katolička teologa, a nakon koje su obje strane proglasile pobjedu. Protiv unije su se na kraju izjasnili i pravoslavni patrijarsi u Antiohiji, Jeruzalemu i Aleksandriji, koji su na Mitrofana bacili anatemu. Mitrofan je nakon toga podnio ostavku i ubrzo umro, a novi je patrijarh izabran tek 1445. godine.

## Literatura

* Louis Bréhier, Life and Death of Byzantium, republication Abin Michel, Paris, 1969.
* Ivan Djuric, Twilight of Byzantium, Maisonneuve & Larose, Paris, 1996 ().
* Venantius Grumel, Treaty of Byzantine Studies, vol. I: The Chronology, Presses Universitaires de France, Paris, 1958.
* Donald MacGillivray Nicol, The last centuries of Byzantium, 1261-1453, Texto reissue Les Belles Lettres, 2005 ().
* Nicolas Viton de Saint-Allais, The art of verifying dates, Volume I, Paris, 1818, p.&nbsp;493.
Vukovska županija

**Vukovska županija** () je bila županija, odnosno upravna jedinica srednjovekovne Kraljevine Ugarske (11-16. vek). Obuhvatala je područje između reka Save, Dunava i Drave, odnosno prostor današnjeg zapadnog Srema i istočne Slavonije. Značajnija mesta u županiji bila su Vukovar (lat. Walkowar), Ilok (lat. Wylak), Rača (lat. Racha), itd. Županija je kasnije uključena u sastav Banovine Slavonije. Stanovništvo županije su činili Mađari, Srbi i Hrvati. U 16. veku, ovo područje ulazi u okvir Osmanskog carstva, koje tu uspostavlja Sremski sandžak. Danas je prostor nekadašnje Vukovske županije podeljen između Srbije i Hrvatske.
Retoromanski jezici

**Retoromanski jezici** su podgrupa romanske grane indoevropske porodice jezika. Njima govori oko 700.000 ljudi u dolinama centralnih Alpa u Švajcarskoj i severnoj Italiji, uključujući regiju Furlanija-Julijska krajina. Ova grupa jezika se razvila iz vulgarnog latinskog u nekadašnjoj rimskoj provinciji Reciji. Usled izolovanosti u alpskim predelima, zajednice govornika su sačuvale arhaične osobine jezika.

Lingvisti se slažu u tome da postoje tri retoromanska jezika, dok se ostale varijacije smatraju dijalekatskim razlikama. To su:
* Romanš
* Ladinski jezik
* Furlanski jezik

U Švajcarskoj postoji oko 35.000 govornika jezika romanš (2000.), koji je priznat kao zvaničan jezik. Tu postoje četiri dijalekta, gornjo-engadinski i donjo-engadinski kojime govore Engadinci, i sutselvanski i surselvanski kojima govore Romanši ili Rumanši u švajcarskom kantonu Graubinden. U Italijanskoj planinskoj oblasti Dolomita živi oko 30.000 govornika jezika ladin. Furlanskim jezikom se služi oko 600.000 govornika (Furlanci) u italijanskoj provinciji Furlanija-Julijska krajina, mada većina njih koristi i italijanski.

## Povezano
* Romanski jezici
Vimmerby

**Vimmerby** je grad od 7,934 stanovnika na jugoistoku Švedske, on je i 
administrativni centar Općine Vimmerby od 15,473 stanovnika.

## Geografija
Vimmerby leži u Grofoviji Kalmar, udaljen oko 55 km zapadno od Västervika i 
Baltičkoga mora.
## Historija
Porijeklo Vimmerbya nije ni dan danas potpuno jasno. U nekoj darovnici iz 1350. navodi se da je imao pečat, što znači da je 
imao status grada. Pa izgleda najvjerojatnije da se razvio iz vikinškog naselja, koje je za 
srednjeg vijeka postalo centar okruga.
Njegov razvoj bio je povezan sa ekspanzijom trgovine stokom po Smålandu, zajedno sa tradicijom zanatske 
obrade kože, koja je ostala dobro razvijena čak i tokom 18. vijeka. I pored toga Vimmerby je ostao malo naselje - pa su 
njegova gradska prava povučena negdje između 1532. - 1604., tako da je oko 1770. imao svega 900 
stanovnika.

Nakon sporog rasta tokom većeg dijela 19. vijeka, koji se i nadalje uglavnom bazirao na trgovini stokom i obradi kože, počeo je relativno 
naglije rasti tokom 20. vijeka.

Ekonomija današnjeg Vimmerbya bazira se uravnoteženoj kombinaciji industrijske proizvodnje u kombinaciji s trgovinom i uslugama 
koje pruža svom agrarnom zaleđu.

Danas je Vimmerby najpoznatiji po tome što se u njemu rodila književnica Astrid Lindgren.

## Gradovi prijatelji

* , Fargo, North Dakota
* , Joniškis

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice općine Vimmerby''
Oskarshamn

**Oskarshamn** je lučki grad od 17,258 stanovnika na jugoistoku Švedske, on je i administrativni centar Općine Oskarshamn od 26,163 stanovnika.

## Geografija
Oskarshamn leži u Grofoviji Kalmar, na obali Baltičkoga mora, udaljen oko 68 km južno od Västervika.
## Historija
Oskarshamn je bio malo ribarsko naselje po imenu - **Döderhultsvik**, ono je 1646. postalo jedno od trgovišta grada Kalmara. Na početku 19. vijeka imao je samo stotinjak stanovnika, ali je do polovice vijeka 
naglo narastao, nakon puno neuspješnih pokušaja da dobije status grada - 1856. dobio je status  nezavisnog trgovišta.

Kraljevsku povelju o statusu grada, dobio je od Oskara I, zbog tog je u njegovu čast promjenio ime u Oskarshamn, u to vrijeme imao je 1600 stanovnika. 
Željezničkih pruga stigla je do grada 1874.

Nakon 1880. i Oskarshamn je rastao kao i ostali gradovi, ali puno sporije.
## Privreda
Današnji Oskarshamn je prvenstveno lučko - industrijski grad, tako da većina zaposlenih a to je nekih 60-70 % radi na tim poslovima.
Iz luke plove trajekti za Gotland, Öland i Blå Jungfrun.

Brodogradilište osnovano 1863. još uvijek radi, pored toga tu je i pogon kamiona kompanije Scania

Između 1965. - 1985. 30 km sjeverno od grada podignuta je nuklearna elektrana OKG AB, ona sa svoja tri reaktora proizvodi oko 10 % ukupne švedske električne energije.

## Gradovi prijatelji

* , Pärnu 
*  Port Shepstone
* , Korsholm 
*  Mandal
* , Middelfart

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice općine Oskarshamn''
Oskarshamn (općina)

**Općina Oskarshamn** (švedski: *Oskarshamn kommun*)  je jedna od 
švedskih općina od 36,206 stanovnika na jugoistoku Švedske.

Administrativni centar općine je grad - Oskarshamn od 17,258 stanovnika.

## Geografija
Općina Oskarshamn prostire se u Grofoviji Kalmar, na površini od 1,054.81 km² duž 
obale Baltičkog mora.
Oskarshamn je poznat po nuklearnoj elektrani, koja je podignuta između 1965. - 1985., 30 km sjeverno od grada Oskarshamna. Ona sa svoja tri reaktora proizvodi oko 10 % ukupne švedske električne energije.

## Historija
Današnja Općina Oskarshamn počela se formirati nakon 1967. kad su se tri ruralne općine spojile sa gradom Oskarshamnom, svoj današni oblik dobila je 1971. nakon administrativne reforme zemlje. 
## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Općine Oskarshamn''
Lavoslav Deutsch

**Lavoslav Deutsch** (rođen: ***Leopold Deutsch***) (Zagreb, 20. 2. 1840 - Petrinja, 5. 3. 1902), austrougarski trgovac, gradski zastupnik u skupštini Petrinje.

## Biografija
Lavoslav Deutsch je rođen 20. 2. 1840 u zagrebačkoj židovskoj porodici. Bio je oženjen za Šarlotu Deutsch sa kojom je imao sina Stjepana Deutscha. Unuka mu je bila Lea Deutsch, poznata jugoslavenska dječja glumica koja je umrla za vrijeme Holokausta. Lavoslav je kao poznati trgovac došao u Petrinju oko 1880 godine kada je i otvorio vlastitu trgovinu mješovitom robom. Sudjelovao je u javnom životu Petrinje. Bio je biran za gradskog zastupnika, a od 1886 bio je član utemeljitelj Društva za podupiranje siromašnih učenika Kraljevske male realne gimnazije u Petrinji. Lavoslav Deutsch je iznenada umro 5. 3. 1902. Njegovo tijelo je potom bilo prebačeno u Zagreb gdje je pokopan 7. 3. 1902 u obiteljskoj grobnici na židovskom dijelu zagrebačkog groblja Mirogoj. Njegovu trgovinu je nakon smrti preuzela supruga Šarlota.

## Reference

## Literatura
*
Kovinska županija

**Kovinska županija** () je bila županija, odnosno upravna jedinica srednjovekovne Kraljevine Ugarske (11-16. vek). Obuhvatala je područje između reka Tise, Dunava i Tamiša, odnosno prostor današnjeg jugozapadnog Banata. Značajnija mesta u županiji bila su Kovin (lat. Kewe), Pančevo (lat. Panczal), Bečkerek (lat. Bechkereke), itd. Od severozapadnog dela Kovinske županije je kasnije formirana posebna Torontalska županija. Stanovništvo županije su činili Srbi i Mađari. U 16. veku, ovo područje ulazi u okvir Osmanskog carstva, koje tu uspostavlja Temišvarski pašaluk. Danas je prostor nekadašnje Kovinske županije uglavnom u sastavu Srbije, izuzev manjeg područja koje je u sastavu Rumunije.
Kumanija

**Kumanija** je naziv koji se u srednjem veku odnosio na nekoliko različitih teritorija u istočnoj i srednjoj Evropi, kao i srednjoj Aziji.

## Kumanska stepa

:Glavni članak: Kumanska stepa.

Naziv Kumanija ili Kumanska stepa prvobitno se odnosio na Kumansko-kipčačku konfederaciju koja je postojala na istoku Evrope i zapadu srednje Azije između 10. i 13. veka.

## Zlatna horda
:Glavni članak: Zlatna horda.

Naziv Kumanija je takođe upotrebljavan kao alternativno ime za Zlatnu hordu, koja je postojala između 13. i 16. veka, a koja je zahvatala slično područje kao i originalna Kumanija.

## Vlaška nizija
U 13. veku, pre stvaranja Kneževine Vlaške, to područje je nazivano Kumanijom.

## Ugarska

U srednjovekovnoj Ugarskoj se naziv Kumanija (ili Kunšag) odnosio na dva manja upravna autonomna područja - Veliku Kumaniju (Nađkunšag) i Malu Kumaniju (Kiškunšag). Kumani su se na te prostore naselili u 13. veku. Velika Kumanija je zahvatala područje između Solnoka i Debrecina, a Mala Kumanija područje između Kaloče i Segedina. Južni deo Male Kumanije prostirao se tokom srednjeg veka i na području današnje severne Bačke u Srbiji.

U 16. veku ovi prostori ulaze u sastav Osmanskog carstva, čime je nestalo i kumanskih autonomnih teritorija. Uspostavom habzburške uprave krajem 17. veka, administrativno se obnavljaju i Velika i Mala Kumanija. Ove teritorije su postojale sve do druge polovine 19. veka, kada su ukinute i uključene u sastav novoformiranih županija Pešt-Piliš-Šolt-Kiškun i Jas-Nađkun-Solnok. Danas su ovi prostori u okviru Mađarske organizovani kao županije Bač-Kiškun i Jas-Nađkun-Solnok.

## Povezano
* Kumani
Nybro

**Nybro** je grad od 12,810 stanovnika na jugoistoku Švedske, on je i 
administrativni centar Općine Nybro od 19,651 stanovnika.

## Geografija
Nybro leži u unutrašnjosti Grofovije Kalmar, udaljen oko tridesetak km zapadno 
od administrativnog centra grofovije - Kalmara i Baltičkog mora.
## Historija
Naselje Nybro u parohiji Madesjö izraslo je u prvoj polovici 19. vijeka kao zanatsko - trgovački centar - 1865. kao posljednje naselje u Švedskoj dobio je status trgovišta, tad je imao oko 300 stanovnika.

Do Nybra je stigla željeznička pruga 1870., pa se do 1880. kad je formirao vlastitu općinu stanovništvo udvostručilo.
Rast se nastavio i u 20. vijeku, pa je Nybro koji je  1932. imao 4.000 stanovnika dobio status grada.

Tokom 20. vijeka  Nybro se razvio kao industrijski centar, i to za drvo, papir i staklo.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice općine Nybro''
Hultsfred

**Hultsfred** je grad od 5,143 stanovnika na jugoistoku Švedske, on je i 
administrativni centar Općine Hultsfred od 13,696 stanovnika.

## Geografija
Hultsfred leži u unutrašnjosti Grofovije Kalmar, na sjeveroistočnoj obali jezera Hulingen, 
udaljen oko 116 km sjeverozapadno od administrativnog centra grofovije -Kalmara i oko 70 od Västervika i 
Baltičkog mora.
## Historija
U 13. vijeku taj kraj je vjerojatno pripadao mužu sv. Brigite Ulfu Gudmarssonu Hjorthuvudu.

Jezero Hulingen u svojoj prošlosti bilo je bogato ribom, a to je bio dobar razlog da uz njegove obale nikne naselje. 
Drugi razlog bilo je obilje željezne rude, koja je korištena kao sirovina za visoke peći.
Hultsfred se prvi put spominje 1320. i to kao **Huluszfarahult**.

Za razvoj mjesta bila je značajna vojska, jer se još od 1630. tu se okupljala i trenirala *Kalmarska [[regimenta]]*, od 1687. uređen je poligon i zgrade, pa je odtad sve do svog uništenja 1709. u Bitci kod Poltave tamo uvježbavana.

Nakon njezine obnove, od 1796. do 1918. bila je trajno smještena u Hultsfredu, ona je snažno utjecala na razvitak mjesta.

Do Hultsfreda je stigla željeznička pruga 1874., njen dolazak ubrzao je rast i industrijski razvoj mjesta.
Prvi industrijski pogon bila je pivovara, usljedile su pilane, livnice, a 1898. počela je sa radom tvornica 
namještaja.

Sve do 1926, Hultsfred je bio dio općine zvane *Vena Skate*, od 1. januara 1927. ima status trgovišta kao naselje od 1750 stanovnika. Prvi gradski urbanistički plan usvojen je 1929. on je osigurao rast naselja.

Hultsfred je izgradio svoju crkvu tek 1936. pa je bio najveće naselje sa tako novom crkvom.

Od 1950-ih drvnoprerađivačka industrija grada se specijalizirala za proizvodnju montažnih kuća, pa je grad postao poznat po njima.

Od 1958. grad ima i vlastiti aerodrom sa redovnim letovima.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice općine Hultsfred''
Hultsfred (općina)

**Općina Hultsfred** (švedski: *Hultsfred kommun*)  je jedna od 
švedskih općina od 13,696 stanovnika na jugoistoku Švedske.

Administrativni centar općine je grad - Hultsfred od 5,143 stanovnika.

## Geografija
Općina Hultsfred prostire se u Grofoviji Kalmar, na površini od 1,127.17 km² po 
unutrašnjosti bogatom jezerima.

## Historija
Općina Hultsfred nastala je spajanjem grada Hultsfreda i okolnih općina Vena, Lönneberga, Målilla, Gårdveda, Tveta, Mörlunda, 
Järeda i Virserum.
Prvo su se još 1951. ujedinile općine Gårdveda, Tveta i Järeda, i s druge strane Målilla, Mörlunda i Virserum.

Današnja Općina Hultsfred formirana je 1. januara 1971., nakon administrativne reforme zemlje.

## Gradovi prijatelji

* , Rumia

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Općine Hultsfred''
Hulingen

**Hulingen** je jezero na jugoistoku Švedske, koje leži u Grofoviji Kalmar (Općina Hultsfred).
## Geografija
Jezero Hulingen pokriva površinu od 7 km², leži na 95 metara nadmorske visine. 
Prosječna mu je dubina 1,7 metara, a najveća - 8,3 metara

Na sjevernoj obali jezera leži grad Hultsfred.
## Reference

## Vanjske veze
* ''Karta över Hulingen'' na portalu Svenskgeografi
Dunja Hebrang

**Dunja Hebrang** (Otočac, 11. 11. 1943), hrvatska i jugoslavenska književnica.

## Biografija
Dunja Hebrang rođena je u Otočcu 11. 11. 1943 godine, u obitelji Andrije i Olge Hebrang. Sa majčine i očeve strane je židovskog podrijetla. Maturirala je u Zagrebu 1962 godine. 1968 je diplomirala psihologiju na Filozofskome fakultetu Sveučilišta u Zagrebu i završila poslijediplomski studij na Ekonomskom fakultetu 1973 godine. Radila je u promidžbi Radiotelevizije Zagreb. Pjesme i eseje je objavljivala u listovima i časopisima kao što su: *Studentski list* (1971), *[[Forum (časopis)|Forum]]* (1975–1976, 1978–1979), *[[Republika (časopis)|Republika]]* (1976–1982, 1985), *Mogućnosti* (1977, 1984–1985), *Istra* (1978–1979, 1985, 1988), *Most* (1979, 1984–1985), *Književnost* (Beograd 1981, 1984), *Odjek* (1981, 1984–1988, 1990), *Oko* (1981–1983, 1986–1987), *Književna reč* (Beograd 1982), *Književne novine* (Beograd 1982), *Polja* (Novi Sad 1982, 1990), *Gesta* (1983), *[[Zadarska revija]]* (1983, 1986, 1989), *Kulturni život* (Skoplje 1984), *Nova revija* (Ljubljana 1986), *Naša knjiga* (1987), *Izraz* (1988), *[[Dubrovnik (časopis Matice hrvatske)|Dubrovnik]]* (1989), *Školske novine* (1993), *[[Hrvatsko slovo]]* (1995), *La battana* (1997), *Književna revija* (1997), *[[Marulić (revija)|Marulić]]* (1997).

Članicom je Društva hrvatskih književnika.

## Djela
* *Utočišta*, vl. naklada, Zagreb, 1975
* *Dnevni glasovi*, Spektar, Zagreb, 1978
* *Kazaljka vremena*, Alfa, Zagreb, 1981 
* *Gospoda mužjaci: eseji*, Spektar, Zagreb, 1983 
* *Polvere e vento*, La Sfinge, Napulj, 1983 
* *Izvan kalendara*, Novinsko izdavačko i štamparsko poduzeće, Varaždin, 1984 
* *Mrak i ruža*, Dunja Hebrang-Peter Amalietti, Zagreb-Ljubljana, 1989
* *Osjetljivi barbar: eseji*, Gardoš, Beograd-Zemun, 1989 
* *Kronika zla i mučnine*, Grafički atelje "Dereta", Beograd, 1990 
* *Kugla cijele zemlje*, Dunja Hebrang-Meditor, Zagreb, 1993 
* *Šum crnih limuzina: roman*, vl. naklada, Zagreb, 1993

## Reference

## Literatura
*
Vilko Panac

**Vilko Panac** (Petrinja, 23. 9. 1895 - Zagreb, 19. 3. 1975), jugoslavenski liječnik-oftamolog.

## Biografija
Dr. Vilko Panac je rođen 23. 9. 1895 godine u Petrinji. Osnovno školovanje je završio u rodnom gradu, a gimnaziju je pohađao u Karlovcu, te nastavio i završio u Zagrebu 1914 godine. Medicinu je počeo studirati u austrijskom Innsbrucku za vrijeme Austro-Ugarske monarhije. Studij je prekinuo zbog sudjelovanja u Prvom svjetskom ratu u redovima Austro-ugarske vojske. Nakon rata je nastavio studij i završio ga na Medicinskom fakultetu Sveučilišta u Zagrebu 1924 godine. Nakon tri godine rada na očnom odjelu Bolnice milosrdnih sestara u Zagrebu priznat mu je status specijalista. U istoj bolnici je od 1940 do 1945 obavljao dužnost šefa očnog odijela. Dr. Vilko Panac je tokom Drugog svjetskog rata na teritoriju marionetske Nezavisne Države Hrvatske (NDH) spašavao tj. skrivao jugoslavenske Židove. Tako je među poznatim Židovima spasio život svome šogoru Viktoru Bernfestu i ocu Lee Deutsch, Stjepanu Deutschu.  Nakon sloma NDH vlasti FNR Jugoslavije su ga premijestile u Prelog, gdje je radio na suzbijanju trahoma u tamošnjoj bolnici. 1949 bio je imenovan za šefa Očnog odijela bolnice Josip Kajfeš (*danas Klinička bolnica Sveti Duh*) u Zagrebu i tu je dužnost obavljao do penzionisanja 1959 godine. Bio je stalni i aktivni član Oftamološke sekcije Zbora liječnika SR Hrvatske (ZLH). Jedan je od utemeljitelja pjevačkog zbora pri ZLH-u, te jedno vrijeme i njegov dirigent. Kao vrstan pijanist imao je priličan broj javnih nastupa. Dr. Vilko Panac se ubraja među poznatije jugoslavenske oftamologe. Umro je u Zagrebu 19. 3. 1975 godine.

## Reference

## Literatura
*
Aleksej Mozgovoj

**Aleksej Borisovič Mozgovoj** (; ; 3. april 1975 - 23. maj 2015) bio je jedan od vođa pro-ruskih separatista na istoku Ukrajine, poznat kao zapovjednik brigade Prizrak ("Duh") i sudionik nekih od najvažnijih borbi u sukobu s ukrajinskim vlastima.

## Život

Rodio se u Luhanskoj oblasti, u porodici koja potiče od donskih kozaka. Kao mladić je kao profesionalni vojnik služio u Oružanim snagama Ukrajine. U slobodno vrijeme se bavio muzikom, kao član pjevačkog zbora te sudjelovao na državnom natjecanju folklornih ansambala.

Za vrijeme euromajdanskih zbivanja se nalazio u Rusiji, prema nekim navodima radeći kao kuhar u Sankt Peterburgu. Nakon pada Janukovičeve vlade se vratio u rodni kraj i sudjelovao u antieuromajdanskim protestima, odnosno ruskom proljeću. Postao je jedan od najiskatknutijih članova pokreta, tako da su ga 10. aprila 2014. primili Vladimir Žirinovski i Sergej Mironov, vođe LDPR i Pravedne Rusije, dviju od četiri ruske parlamentarne stranke.

21. aprila 2014. je u Lugansku bio jedan od vođa mase demonstranata koja je zauzela regionalno sjedište tajne službe SBU.

7. marta 2015. je na njega pokušan atentat. 23. maja je na automobil u kome se vozio otvorena vatra iz automatskog oružja. Tom prilikom je poginuo Mozgovoj, njegov pres-ataše i još trojica tjelohranitelja. U ukrajinskim medijima se zločin pripisao agentima ruske tajne službe GRU, a kao motiv navelo Mozgovojeva navodna nedisciplina i odbijanje da se bespogovorno slušaju naredbe Moskve.

## Vanjske veze

* Official website
* Aleksei Mozgovoy at the Novorossiya Information agency
* (eng subs) Militia brigade "Ghost" takes oath to Novorossia 09/09/14
* Ukraine crisis: Inside pro-Russia militia training camp. BBC News. 19 May 2014
Isidor II Carigradski

**Isidor II Ksantopulos** (; ? - 31. mart 1462) je bio patrijarh Carigrada od 1456. do smrti.

O njegovom porijeklu i ranom životu se malo zna. Prezime dolazi od carigradskog manastira Xanthopoulon gdje se zamonašio, služio kao jeromonah a na kraju i njegov  iguman. Isidor je surađivao sa Genadijem Skolarijem za vrijeme  Firentinskog koncila. Kao i Genadije, okrenuo se protiv Firentinske unije i bio jedan od potpisnika dokumenta iz 1445. godine kojim se Unija osuđuje.  To mu je donijelo status jednog od duhovnih vođa pravovjernih pravoslavaca u Carigradu u vrijeme kada su posljednji bizantski carevi podržavali uniju sa katolicima. 

Nakon što je sredinom 1456. Genadije odstupio sa mjesta patrijarha, Isidor je izabran na njegovo mjesto. Izbor je potvrdio osmanlijski sultan Mehmed II .

Na mjestu patrijarha je ostao do smrti  a naslijedio ga je  Joazaf I.

## Izvori
Deodoro da Fonseca

Maršal **Manuel Deodoro da Fonseca** (Marechal Deodoro, 5. kolovoza 1827. – Barra Mansa, 23. kolovoza 1892.) je bio brazilski oficir i prvi predsjednik te zemlje nakon što je u puču 1889. godine svrgnuo cara Pedra II i tako dokinuo Brazilsko Carstvo.

Fonseca je rođen kao treće dijete u velikoj vojnoj obitelji u gradiću na sjeveroistoku Brazila. Rano se odlučio za vojnu karijeru te je sudjelovao u gušenju Praieira pobune, brazilske reakcije na europsko Proljeće naroda 1848. godine. Sudjelovao je i u Paragvajskom ratu, gdje je stekao čin satnika. Godine 1884. stekao je čin feldmaršala, a kasnije je unaprijeđen u maršala. Zbog svoje hrabrosti i vojnog stila, Fonseca je ubrzo postao nacionalna ikona. Kada je postao guvrener države Rio Grande do Sul, Fonseca je postao gost kavana u São Paulu, gdje su se okupljali republikanski intelektualci poput Benjamina Constanta i Ruija Barbose. Kada je 1886. godine saznao da vlada naređuje hapšenja prominentnih republikanaca, Fonseca odlazi u Rio de Janeiro i preuzima vodstvo nad frakcijom vojske koja je bila sklona abolicionizmu.

Car Pedro II je osobno bio abolicionist te je čak 1840. godine oslobodio svoje robove, no smatrao je kako se abolicionizam treba provesti polagano, kako se ne bi oštetilo brazilsko gospodarstvo. Pedrova kći, princeza Isabel je 1888. godine u potpunosti ukinula ropstvo, tokom svog trećeg regentstva (dok joj je otac bio izvan zemlje). U tom je trenutku izbio državni udar bio neminovan, a Fonseca se kao nacionalni junak našao na čelu pobune. Pedro II je svrgnut 15. studenog 1889. godine, a Fonseca se nakratko našao na čelu privremene vlade koja je sazvala konstituantu koja je trebala izraditi ustav za Sjedinjene Države Brazila. Ipak, Fonseca je ubrzo došao u konflikt s civilnim republikanskim vođama. Njegov izbor za predsjednika 25. veljače 1891. prošao je tijesnom većinom i uz pomoć vojnog pritiska na Nacionalni kongres.

Fonsecina administracija bila je obilježena političkim i personalnim animozitetom između predsjednika i potpredsjednika Floriana Peixota, kao i velikom opozicijom Kongresa, koji se odlučio za politiku opstrukcije. Tokom prvih mjeseci, Fonseca je svojim ministrima dao praktički neograničenu kontrolu nad njihovim ministarstvima. Kada se tome pridodaju i arbitrarni predsjednički dekreti (poput davanja koncesije na luku Torres privatnoj kompaniji ili otvaranje države za imigrante, uz izuzetak afričkih) te grozna ekonomska politika tokom perioda znanog kao *[[Encilhamento]]*, ojačala je otpor Kongresa, koji se sada okupio oko Peixota, i nezadovoljstvo javnosti. Situacija je postala kritična kada je 3. studenog 1891. godine Fonseca raspustio Kongres i proglasio izvanredno stanje. Skupina zastupnika usprotivila se toj odluci te našla podršku među mornaričkim časnicima, među kojima je bio i admiral Custódio José de Melo. Fonseca se našao na rubu građanskog rata. Dana 23. studenog 1891. potpisuje ostavku i predsje predsjedništvo Florianu Peixotu.

Umro je u mjestu Barra Mansa, 23. kolovoza 1892. godine.
Predsjednički izbori u Brazilu 1891.

**Predsjednički izbori u Brazilu 1891. godine** održani su 25. veljače 1891. godine. Bili su to prvi predsjednički izbori u Brazilu, a održani su dan nakon što je Nacionalni kongres 24. veljače 1891. promulgirao Ustav kojim su omogućeni izbori. Tijesnom većinom i uz vojni pritisak, izborni pobjednik bio je maršal Deodoro da Fonseca, koji je dokinuo Carstvo i vodio privremenu vladu od 1889. godine. Za potpredsjednika, za kojeg se posebno glasovalo, izabran je trećeplasirani Floriano Peixoto. Predsjednik i potpredsjednik su na dužnost stupili 26. veljače 1891. godine. 

;Rezultati
Joasaf I Carigradski

**Antonije Joasaf I Kokas** () bio je  vaseljenski patrijarh Carigrada koji je stolovao 1460-ih, a pri čemu historičari njegovo stolovanje obično smještaju između 1462. i 1465. godine.

## Život

Postoje pretpostavke kako je Antonije bio zapadnog porijekla. U svakom slučaju, prema Laurentu i  Kiminasu, izabran je za patrijarha 1. aprila 1462. godine, neposredno nakon iznenadne smrti svog prethodnika Isidora II.

Joasafovo stolovanje su obilježile spletke na carigradskom osmanlijskom dvoru, gdje je još uvijek veliki uticaj imalo nekadašnje romejsko (bivše bizantsko) plemstvo. Među njima se najviše isticao Georgious Amiroutzes, bivši diplomat koji je zbog uspješnog nagovaranja trapezuntskog cara  Davida Komnena da Osmanlijama mirno preda Trapezunt stekao status miljenika sultana Mehmeta II Osvajača.  Amiroutzes se želio oženiti za Mouchliotissu, lijepu udovicu posljednjeg atenskog vojvode Francesca II Acciacolija, ali mu Joasaf to nije htio dozvoliti, s obzirom da je Amiroutzes još uvijek bio u braku, pa bi se time odobrila bigamija suprotna kanonskom pravu. Amiroutzes se zbog toga obratio za pomoć velikom veziru Mahmud Paši Abogoviću, koji je pokušao organizirati sinod u svrhu svrgavanja Joasafa.

Joasaf međutim nije htio popustiti pod pritiskom. To je na kraju razbjesnilo Mehmeda, koji je naredio da se patrijarhu odreže brada, a njegovom pomoćniku Manojlu - budućem patrijarhu Maksimu III - odreže nos. Joasafa je to tako pogodilo da je pao u depresiju i pokušao izvršiti samoubistvo skočivši u cisternu sa vodom.

Joasaf je bio iz cisterne izbavljen, ali je nakon toga svrgnut i prognan u Anihajlos,. Time je omogućeno da Giorgios Amiroutzes oženi svoju novu suprugu.

## Osporena kronologija
Kronologija stolovanja  Joasafa I Kokasa je predmet spora među učenjacima. Noviji autori, kao što su Kiminas (2009), Podskalsky (1988), Laurent (1968) i Runciman (1985) stolovanje Joasafa I Kokasa stavljaju poslije Isidora II i prije Sofronija I, odnosno između aprila 1462. i Uskrsa 1463.

Drugi učenjaci, kao što su episkop Gemanos od Sardeisa (1933–8) i Grumel (1958),kao i službeni vebsajt Vaseljenske patrijaršije, navode kako je Joasaf I stolovao iza Sofronija  I i prije Marka II, odnosno sugeriraju da je stolovanje počelo počtekom  1465. (ili u julu iste godine) a završilo u prvim mjesecima 1466. Blanchet (2001) navodi početak Joasafovog stolovanja u ljetu 1464. neposredno iza Sofronija.

Također, ne postoji konsenzus među učenjacima i dužini i kronologiji drugog i trećeg stolovanja  Genadija Skolarija koji se izmjenjivao između Joasafa i Sofronija.

## Izvori
__FORCETOC__
Sofronije I Carigradski

**Sophronius I** () bio je vaseljenski patrijarh Carigrada koji je stolovao od 1463. do 1464. Drugi učenjaci njegovo stolovanje smještaju u različite termine u rasponu od 1462. do 1465.

## Život
O životu i stolovanju Sofronija se ne zna ništa. Poznaz je dokument sa njegovim imenom datiran u august 1454. godine koji potvrđuje da križ pripada trapezuntskom caru  Davidu: vjeruje se kako je dokument krivotvorina, ali potvrđuje kako je Sofronije bio patrijarh. Prema Blanchetu, koji stolovanje Sofornija smješta iza Joasafa, bio je mitropolit Herakleje prije nego što je postao patrijarh.

Jedan primarni izvor Soforniju daje prezime *Syropoulos*. Zbog toga se špekulira, iako bez dokaza, kako je Sofornije bio Silvestar Syropoulos, pravoslavni svećenik koji je sudjelovao na  Firentinskom koncilu i o njemu napisao kroniku. Silvestar Syropoulos je pripadao frakciji koja je podržavala Firentinsku uniju, odnosno podvrgavanje pravoslavnih crkava autoritetu katoličkog papa; zbog toga je bio među potpisnicima Koncila. Zbog toga se smatra  kako Sofronije ne može biti Silvestar Syropoulos; međutim, ukoliko je riječ o istoj ličbnosti, to bi moglo objasniti svojevrsni  *[[damnatio memoriae]]* u primarnim izvorima.

## Osporena kronologija
Kronologija stolovanja Sofronija I je predmet spora među učenjacima. Novi autori, kao što su Kiminas (2009), Podskalsky (1988), Laurent (1968) i Runciman (1985),, navode kako je Sofronije I stolovao poslije Joasafa I, odnosno između juna 1463. i augusta  1464.

Drugi učenjaci, kao što su episkop Gemanos od Sardeisa (1933–8) i  Grumel (1958), kao i službeni vebsajt Vaseljenske patrijaršije, navode da je Sofornije I stolovao prije  Joasafa I, iako se datumi koje navode samo za nekoliko mjeseci razlikuju od gore navedenih, i to zbog dužine drugog stolovanja  Genadija Skolarija. Blanchet (2001) navodi da je Sofornije stolovao od 1. aprila 1462 do ljeta 1464. godine, neposredno iza  Isidora II i neposredno prije Joasafa.

Također ne postoji konsenzus među učenjacima o dužini i kronologiji drugog i trećeg stolovanja  Genadija Skolarija, a koje je bilo između Joasafa i Sofornija. 

## Napomene
__FORCETOC__
David Veliki Komnin

**David Veliki Komnin** () je bio poslednji trapezuntski car od 1459. do 1461. iz dinastije Velikih Komnina.

David je bio sin cara Aleksija IV Velikog Komnina i Teodore Kantakuzin. Nasledio je vlast posle smrti svog brata cara Jovana IV. Tokom njegove vladavine, pokušao je da formira vojnu koaliciju sa evropskim i azijskim vladarima a pod okriljem rimskog pape, protiv osmanskog sultana Mehmeda II Osvajača. Turci osmanlije su otkrili njegove namere i potpuno neočekivano napali Trapezuntsko carstvo.

26. oktobra 1461. David je nakon poraza lišen prestola, a zatim je nekoliko godina živeo u izgnanstvu. Dve godine kasnije, on je uhapšen i doveden u Istanbul gde ga je sultan Mehmed II osumnjičio za veze sa njegovim neprijateljima. Dejvid je pozvan da primi islam, ali je to odbio. Nakon ove odluke, 1. novembra 1463., on i njegovi sinovi su ubijeni.

2012. je proglašen za pravoslavnog sveca.

## Reference
O.Š. Liskovac PŠ. Krivaja

**Osnovna škola Liskovac** se nalazi na sjeverozapadu Bosne i Hercegovine i pripada općini Cazin. Škola je počela da radi 1944. godine kao četverorazredna škola. U prvi razred bilo je upisanih 49 učenika, a prvi učitelj je bio Mehmed Jušić. Nastava se održavala u mektebu. A škola je napravljena 1955. godine. Iz te škole je bilo mnogo nastavnika koja su obrazovala i učenike u Krivaji. Zbog toga je nazvana i "Područna škola Krivaja".

## Vanjske veze
* O.Š. Liskovac PŠ. Krivaja