open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Osmi putnik (razvrstavanje)

**Osmi putnik** može značiti:
* Alien (Osmi putnik), SF film sa Sigourney Weaver u glavnoj ulozi
* Osmi putnik (sastav), splitski rock-sastav
Rocky

**Rocky** (engl. Rocky) američki je film iz 1976. godine i prvi od šest nastavaka o boksaču Rockyju Balboi kojeg glumi Sylvester Stallone u režiji Johna G. Avildsena.

## Radnja

Rocky Balboa je neobrazovan, ali ljubazan boksač i utjerivač duga iz Philadelphije, koji želi ostvariti američki san i postati uspješan. Jednog dana ponuđena mu je životna prilika: da se natječe u teškoj kategoriji protiv svjetskog prvaka Apolla Creeda, nakon što se ozlijedio boksač, koji je prvotno trebao nastupiti.

Rocky je zatražio pomoć bivšeg boksača i vlasnika teretane Mickeya Goldmilla, koji mu je postao trener i vjerovao je, da Rocky može puno postići. Vježbao je čak i u klaonici, gdje je radio njegov prijatelj, koji mu je dozvolio da udara u svinjske polovice. Hodao je s njegovom povučenom sestrom Adrian.

Meč se odigrao na Novu godinu. Svjetski prvak Apollo Creed ležerno je započeo, a Rocky ga je srušio već u prvoj rundi, što je meču dalo dinamiku. Trajalo je maksimalnih 15 rundi, što je i bio Rockyjev plan, jer je htio pokazati, da je kvalitetan boksač. Oba boksača pretrpjeli su teške udarce i dobili vidljive modrice i ozljede. Na završetku meča Rocky je pozvao Adrian, koja je dotrčala u ring. Suci su odlučili, da je pobjednik Apollo Creed s neznantno većim brojem bodova, a Adrian i Rocky su izmjenjivali nježnosti ne mareći o konačnom rezultatu.

## Glavne uloge
* Sylvester Stallone kao Robert "Rocky" Balboa
* Talia Shire kao Adrianna "Adrian" Pennino
* Burt Young kao Paulie Pennino
* Carl Weathers kao Apollo Creed
* Burgess Meredith kao Mickey Goldmill
* Joe Spinell kao Tony Gazzo

## Odjeci

Film je snimljen za 1.2 milijuna dolara, a ostvario je više od 117.2 milijuna dolara dobiti i postao veliki hit. Dobio je tri Oscara, uključujući nagradu za najbolji film. Pobrao je pozitivne kritike, a Sylvester Stallone postao je zvijezda nakon ovog filma. Film je prepun scena koje su ušle u filmsku povijest poput one u kojoj Rocky trči stepenicama muzeja umjetnosti u Philadelphiji. Film je dobio još pet nastavaka: Rocky 2, Rocky 3, Rocky 4, Rocky 5 i Rocky Balboa, koji je posljednji oproštajni film.

## Reference
Rocky III

***Rocky III*** je američki sportski film snimljen 1982. godine u režiji Sylvestera Stallonea koji tumači naslovnu ulogu. Predstavlja treći nastavak filmske serije o bokseru Rockyju Balboi, a radnja prikazuje kako se, kao sada već etablirani šampion mora suočiti sa izazovom koji mu pravi mladi i agresivni James "Clubber" Lang (koga glumi Mister T). Rocky III je doživio izuzetan komercijalni uspjeh, te je pomogao Mister T-ju da dobije angažman u TV-seriji The A-Team i tako postane jedna od najvećih ikona popularne kulture 1980-ih, 
a i kečer Hulk Hogan, koji se pojavljuje u maloj ulozi, je postao zvijezda.

## Uloge
* Silvester Stalone: Robert „Roki“ Balboa stariji
* Talija Šajer: Adrijana „Adrijan“ Penino
* Bert Jang: Poli Penino
* Mister Ti : Džejms „Klaber“ Lang
* Karl Veders: Apolo Krid
* Berdžes Meredit: Majkl „Miki“ Goldmil
* Toni Berton: Toni „Djuk“ Evers
* Halk Hogan: Tanderlips

## Vanjske veze
* Official Rocky Anthology Site 
* 
* 
*
Hulk Hogan

**Teri Džin Bolea** (, 11. avgust 1953 - 24. jul 2025) poznatiji kao **Hulk Hogan**, bio je američki glumac, rvač i rok basista. U rvanju je debitovao 1977. godine, a član je WWE kuće slavnih. Dvanaest puta je bio svetski šampion, šest puta šampion u teškoj kategoriji i šest puta WWE šampion. Posle uloge u filmu Roki 3, Vins Mekmen ga je nagovorio da učestvuje u rvanju. Od tada je osvajao mnoge titule i glumio u raznim filmovima i serijama. Glumio je u seriji Grom,koja je stekla veliku popularnost.

## Vanjske veze

*
Rocky IV

***Rocky IV*** je američki sportski film snimljen 1985. u režiji Sylvestera Stallonea koji u njemu tumači naslovnu ulogu. Predstavlja četvrti nastavak filmske serije o bokseru Rockyju Balboi, čiji se lik u ovom filmu nastoji suprotstaviti sovjetskom amaterskom boksaču Ivanu Dragou (koga glumi Dolph Lundgren), koji je prilikom egzibicijskog meča ubio njegovog prijatelja.

Snimljen u jeku eskalacije hladnog rata 1980-ih, *Rocky IV* se često tumačio kao nimalo suptilna antisovjetska i antikomunistička propaganda; često se tvrdi da su verzije filma prokrijumčarene iza željezne zavjese pridonijele padu komunizma u Istočnoj Evropi. Na Zapadu se, pak, pokazao kao veliki komercijalni hit, a Dolph Lundgren je upravo zahvaljujući njemu postao velika akcijska zvijezda.

## Uloge

## Reference

## Vanjske veze
* Official Rocky Anthology Site 
* 
* 
* 
* Dolph Lundgren Interview
Džvanologija

**Džvanologija** ili **zhuangologija** (pojednostavljeni kineski: 壮学; tradicionalni kineski: 壯學; pinyin: Zhuàngxué; vlastito ime: cang’yoz) je znanost koja se bavi džvanskim jezikom, džvanskom kulturom i džvanskom književnošću. Kineski historičar Huang Xianfan se smatra ocem u Džvanologija.

## Poznati albanolozi
* Huang Xianfan (1899-1982)
* Huang Zengqing (1918-1995) 
* Ban Xiouwen (1920 - )
* Zhang Yiming (923 - , ) 
* Lan Hongen (1924-1995) 
* Ou Yang Ruoxiou (1928 - ) 
* Li Ganfen (1930 - ？) 
* Qin Guosheng (1937 - ) 
* Liang Tingwang ( 1937 - ) 
* Pan Qixu (1938 - ) 
* Fan Ximu (1939 - ) 
* Qin Naichang (1947-2010) 
* Jeffrey Barlow
* David Leopold

## Izvori

## Vanjske veze
* The Zhuang Study Centre of Guang Xi University For Nationalities 
* Mo Juansheng, “Džvanologjia”
Rocky II

***Rocky II*** je američki sportski film snimljen 1979. u režiji Sylvestera Stallonea koji u njemu igra naslovnu ulogu. Predstavlja nastavak Oscarom nagrađenog filma Rocky, odnosno priče o siromašnom i neuglednom filadelfijskom bokseru koji nevoljko pristaje ponovno stati u ring sa svjetskim prvakom Apollom Creedom (koga glumi Carl Weathers). Rocky II je doživio dobre kritike, ali i izvrsnu gledanost, postavši komercijalno najuspješniji holivudski filmski nastavak sve dok taj rekord nije oborio *[[Imperija izvraća udarac]]* sljedeće godine.

## Uloge
* Silvester Stalone: Robert „Roki“ Balboa stariji
* Talija Šajer: Adrijana „Adrijan“ Penino
* Bert Jang: Poli Penino
* Seargeoh Stallone: Robert „Roki“ Balboa mlađi
* Karl Veders: Apolo Krid
* Berdžis Meredit: Majkl „Miki“ Goldmil
* Toni Berton: Toni „Djuk“ Evers
* Džo Spinel: Toni Gaco
* Lenard Gejnz: agent
* Silvija Mils: Meri En Krid
* Frank Makri: Mit Forman

## Vanjske veze
* Official Rocky Anthology site 
* 
* 
*
Mreža univerziteta Balkana

**Mreža univerziteta Balkana** u svome je sadašnjem obliku nastala nakon raspada Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije u toku implementacije Bolonjskoga procesa. Svrha umrežavanja je razmjena iskustava i znanja u istraživačkom radu i kvalitetnom podučavanju., međusobnno priznavanje kvalifikacija, podsticanje profesorske i studentske mobilnosti među institucijama i korišćenje potpora za studentske razmjene. Uz bilateralne susrete među univerzitetima, organiziraju se i rotirajuće konferencije među univerzitetima koji sudjeluju u ovom obliku suradnje.

## Univerziteti članovi mreže

## Izvori
**Kosovo je predmet spora između vlasti Republike Srbije koje smatraju Kosovo sastavnim dijelom Srbije i predstavnika vlasti samoproglašene Republike Kosovo koja realno kontrolira veliki dio regije, ali koju ne priznaje više od polovice članica UN-a.*
871.

__NOTOC__
Godina **871.** (**[[rimske brojke|DCCCXLXXI]]**) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru. 

## Događaji

* 4. 1. &ndash; Bitka kod Readinga u kojoj zapadnosaksonska vojska trpi poraz u pokušaju napada na danski (vikinški) logor.
* 8. 1. &ndash; Bitka kod Ashdowna u kojoj zapadnosaksonska vojska odnosi pobjedu, pri čemu gine vikinški (prema nekima švedski) kralj Bagsecg.
* 22. 1. &ndash; Bitka kod Basinga u kojoj su zapadnosaksonske snage poražene u sukobu s Vikinzima.
* 22. 3. &ndash; Bitka kod Mertona u kojoj Vikinzi odnose pobjedu, a nakon čega umire zapadnosaksonski kralj Ethelred.
* Alfred Veliki postaje kralj Wessexa.
* maj &ndash; Bitka kod Wiltona nakon koje počinju pregovori između Zapadnih Saksonaca i Vikinga. 
* Alfred Veliki određuje Winchester kao prijestolnicu svoje države.
* Rimsko-njemački car Louis II zauzima Bari, dotadašnje glavno uporište Saracena u Italiji.
* Rhodri ''Mawr'' ('Veliki') od Gwynedda nasljeđuje Seisyllwiga, ujedinivši tako najveći dio Walesa pod svojom vlašću.
* 6. 10. &ndash; U egipatskom gradu Fustatu između dvoje jevrejskih mladenaca sačinjen bračni ugovor, koji je do danas djelomično sačuvan, a koji predstavljaja najstariji datirani dokument iz zbirke poznate kao Kairska geniza.
* Svatopluk I postaje kralj Velike Moravske.
* Osnovan Tønsberg, najstariji do danas naseljeni grad u Nordijskim zemljama.


## Rođenja

## Smrti

* 8. 1. &ndash; Kralj Bagsecg, vikinški vođa (u bitci kod Ashdowna)
* 23. 4. &ndash; kralj Ethelred od Wessexa (u borbi)

## Reference
Bitka kod Readinga (871)

:*V. također [[Opsada Readinga|Opsada Readinga (1642–1643)]] i [[Bitka kod Readinga (1688)]]*

**Bitka kod Readinga** se odigrala 4. januara 871. kod grada Reading u današnjoj engleskoj grofoviji Berkshire između zapadnosaksonske vojske pod kraljem Aethelredom i njegovim bratom Alfredom na jednoj, te vikinške (danske) vojske pod Bagsecgom i Halfdan Ragnarssonom. Do nje je došlo za vrijeme pohoda vikinške Velike vojske sa osvojenih područja istočne Britanije na Wessex, a što je dovelo do niza bitaka sa velikim gubicima, ali i promjenjljivim ishodom. Prva od tih bitaka se odigrala 31. decembra 870. kod Englefielda gdje je Ethelwulf, lokalni earldorman Berkshirea, razbio dio vikinške vojske i natjerao ju je da se povuče prema Readingu. Ethelwulfu se pridružila glavnina saksonske vojske pod kraljem Aethelredom i Alfredom. Ona je napala vikinški utvrđeni logor kod Readinga; Vikinzi su se izuzetno žestoko i uporno branili i natjerali Zapadne Saksonce da se povuku s velikim gubicima. Među poginulima je bio i Ethelwulf. Vikinzi su iz logora ponovno krenuli u ofanzivu, ali su samo četiri dana kasnije poraženi u krvavoj bitci kod Ashdowna, koja također nije imala odlučujući ishod. Borbe, u kojima će poginuti kralj Ethelred, su prestale tek nekoliko mjeseci kasnije sa mirovnim sporazumom između Zapadnih Saksonaca i Vikinga.

Glavni (odnosno jedini) izvor za bitku je *[[Anglosaksonska kronika]]* čiji zapis o bitci predstavlja i prvi spomen današnjeg grada Reading u historiji.

## Vanjske veze
* Berkshire History article
Bitka kod Ashdowna

**Bitka kod Ashdowna** se odigrala 8. januara 871. kod grada Reading u današnjoj engleskoj grofoviji Berkshire između zapadnosaksonske vojske pod princom Alfredom na jednoj, te vikinške (danske) vojske pod Bagsecgom i Halfdan Ragnarssonom na drugoj strani. Do nje je došlo za vrijeme pohoda vikinške Velike vojske sa osvojenih područja istočne Britanije na Wessex, a što je dovelo do niza bitaka sa velikim gubicima, ali i promjenjljivim ishodom. U jednoj od njih, kod Readinga, Zapadni Saksonci su teško poraženi u pokušaju napada na vikinški utvrđeni logor, nakon čega su Vikinzi ponovno pokrenuli ofanzivu. Prema navodima kroničara Assera, princ Alfred je neposredno pred bitku preuzeo komandu od svog brata, kralja Ethelreda, te pregrupirao i pojačao zapadnosaksonsku vojsku kod Berkshire Downsa. Dvije vojske su se postrojile jedna prema drugoj dok se Ethelred molio u obližnjoj crkvi. Shvativši da su Vikinzi u povoljnijem položaju na vrhu brda, Alfred je samoinicijativno naredio juriš. Došlo je do žestoke, neorganizirane borbe u kojoj su Zapadni Saksonci na kraju odnijeli pobjedu, a vikinški vođa Bagsecg poginuo. Ishod, međutim, nije bio odlučujući, jer su i Zapadni Saksonci pretrpili teške gubitke; dva tjedna kasnije je kod Basinga došlo do nove bitke u kojoj su Vikinzi odnijeli pobjedu. Borbe, u kojima će poginuti kralj Ethelred, su prestale tek nekoliko mjeseci kasnije sa mirovnim sporazumom između Zapadnih Saksonaca i Vikinga.

## Literatura
* Marren, Peter; "Battles of the Dark Ages"; Pen and Sword Military, 2006 
## Vanjske veze
* Royal Berkshire History: Alfred & Ashdown
Old Basing

**Old Basing** je selo na sjeveroistoku engleske grofovije Hampshire. Nalazi se istočno od Basingstokea, a prema popisu iz 2001. godine je imao 7232 stanovnika.

Osnovali su ga Anglosaksonci oko godine 700. a ime mu potiče od plemena Basingas (Basin narod). Godine 871. se kod njega vodila znamenita Bitka kod Basinga, a spominje se i u **[[Domesday Book|Knjizi sudnjeg dana]]** 1086. U njemu je bila sagrađena palača Basing House uništena za vrijeme građanskog rata, na koga podsjećaju imena ulica, trgovina i gostionica.

## Vanjske veze
* Old Basing parish council
* Britannia: History of St. Mary's Church, Old Basing
Bitka kod Basinga

**Bitka kod Basinga** se odigrala 22. januara 871. kod današnjeg sela Old Basing u engleskoj grofoviji Hampshire između zapadnosaksonske vojske pod kraljem Ethelredom na jednoj, i vikinške (danske) vojske na drugoj strani. Do nje je došlo za vrijeme pohoda vikinške Velike vojske sa osvojenih područja istočne Britanije na Wessex, a što je dovelo do niza bitaka sa velikim gubicima, ali i promjenjljivim ishodom. Dva tjedna ranije, Zapadni Saksonci su izvojevali pobjedu u krvavoj bitci kod Ashdowna. Međutim, i sami s pretrpili velike gubitke, te nisu mogli iskoristiti pobjedu. Dva tjedna kasnije je došlo do nove bitke, u kojoj su pobjednici bili Vikinzi. Međutim, ni ona nije imala odlučujući ishod. Tako je dva mjeseca kasnije došlo do bitke kod Martona koja je završila neodlučnim ishodom. Borbe, u kojima će poginuti kralj Ethelred, su prestale tek nekoliko mjeseci kasnije sa mirovnim sporazumom između Zapadnih Saksonaca i Vikinga.
Winchester

**Vinčester** () je grad u južnoj Engleskoj sa oko 40.000 stanovnika. Bio je glavni grad Engleske u 10. i 11. veku. Sada je administrativni centar grofovije Hampshire.

## Historija

Naselja u tom području potiču iz vremena pre rimskih osvajanja. Zapadno od današnjeg grada nalazila se keltska tvrđava. Nakon rimskog osvajanja Britanije grad se naziva Venta Belgarum (Venta Belgarum ) i bio je dosta značajan.

Grad je postao istorijski značajan, kada je 686. postao prijestolnica Kraljevine Wessex. Iako to nije bio jedini grad, koji je bio prestolnica kralj Egbert ga je 827. učinio glavnim gradom kraljevine. Prestolnica je Engleske za vreme Alfreda Velikog, koji je tu okupljao učene strance. Bio je kulturni centar i u doba Edvarda Ispovednika i Knuta Velikog. Alfred Veliki je izgradio niz utvrđenja duž južne obale. Vinčester je bio glavni grad Veseksa, pa onda Engleske i neko vreme nakon Normanskog osvajanja Engleske, kada je London postao glavni grad.

Velika vatra je zahvatila grad 1141. i ubrzala je njegovo nazadovanje. Biskup od Vinčestera Vilijam od Vajkehama(1320-1404)
igrao je značajnu ulogu u obnovi grada. Osnovao je vinčesterski koledž. Tokom srednjeg veka grad je bio značajan trgovački i obrtnički grad sa razvijenim zlatarstvom, a posebo se isticao kao centar trgovine vunom. Vrhunac je dostigao u 12. veku, kada su se tu održavali godišnji sajmovi.

## Znamenitosti
* **Vinčesterska katedrala** je druga najduža zgrada u Evropi, a izgrađena je 1079. Tu su sahranjeni brojni anglo-saksonski i kasniji kraljevi, kao npr Knut Veliki. Tu je sahranjena i Džejms Ostin. Nekad je bila značajan hodočasnički centar zbog mošti svetoga Svituna.
* **istorijske građevine kraj katedrale** 
* **Volvesi dvorac** je predstavljao normansku biskupsku palatu iz 1110. Nalazi se na mestu ranije saksonske građevine. Ojačao ju je Henri Blua za vreme perioda anarhije kralja Stefana, kada je nekoliko dana bio pod opsadom. Građevina je sada ruševina
* **Vinčester zamak ** je poznat po svojoj velikoj dvorani. sagrađen je u 12. veku. Velika dvorana je ponovo građena 1222-1235. Čuvena je
po okruglom stolu kralja Artura, koji tu visi od najkasnije 1463. Stol je iz 13. veka, pa nema nikakve veze sa kraljem Arturom, ali ipak privlači mnogo turista. 
* **Vinčester koledž** je javna škola, koju je osnovao biskup Vilijam od Vajkehama. Služio je za obrazovanje siromašne dece.
* **Bolnica svetog krsta** osnovana je van grada. Osnovao ju je Henrik Bloa.

## Galerija

Datoteka:Cathédrale Winchester.jpg
Datoteka:Winchester - city mill.JPG|Mlin na reci Ičen
Datoteka:Winchester - College.JPG|Vinčester koledž


Datoteka:Winchester - Table ronde du roi Arthur.JPG|Okrugli stol u Velikoj dvorani
Datoteka:Winchester - Guidehall.JPG|Zgrada gilde
Datoteka:Winchester - Kingsgate.JPG|Kraljevska vrata


## Reference

## Vanjske veze

* Street Level Guide to Arts and Entertainment in Winchester 
* Virtual Tour of Winchester Cathedral 
* Virtual Tour of Winchester, maps and photos
* Thirty images of Winchester Cathedral with descriptions
* Winchester School of Art
* University of Winchester
* Winchester City Football Club 
* The Winchester Hat Fair
* Winchester Hockey Club
Kairska geniza

**Kairska geniza** je naziv za veliki skup dokumenata pronađenu u genizi, odnosno skladištu Ben Ezrine sinagoge u egipatskom gradu Fustatu (današnji Stari Kairo). Najstariji dokument datira iz 871. a najkasniji iz 1880. godine, te se smatra jednim od najdragocjenijih izvora o historiji Jevreja, kao i historiji srednjovjekovnog Egipta i arapskog svijeta uopće; mnogi od dokumenata zbirke su historičarima dali uvid u genealogije mnogih znamenitih ličnosti kao Majmonid, kao i ekonomskim, društvenim prilikama, odnosno geografskim i naučnim saznanjima srednjeg vijeka, te razvoj hebrejskog i arapskog jezika, odnosno jevrejske kulture. U Evropi se za zbirku prvi put čulo još u 18. vijeku, ali ju se počelo intenzivno istraživati tek krajem 19. vijeka kada su brojni dokumenti otkupljeni za potrebe evropskih i drugih svjetskih biblioteka. Danas se najveći dio čuva na Cambridgeu i Univerzitetu Manchestera.

## Vanjske veze

* AHRC Rylands Cairo Genizah Project
* The Friedberg Genizah Project 
* Princeton Geniza Project Website
* A Window into Jewish Medieval Life 
* University of Cambridge Taylor-Schechter Geniza Research Unit 
* Penn/Cambridge Genizah Fragment Project
Bitka kod Martona

**Bitka kod Martona** ili **Mertona** se odigrala u današnjoj Engleskoj između zapadnosaksonske vojske pod kraljem Aethelredom na jednoj, i vikinške (danske) vojske pod Ivarom Bez Kostiju na drugoj strani. Predstavljala je jednu od posljednjih u nizu bitaka do koje je došlo tokom invazije vikinške Velike vojske sa novoosvojenih područja istočne Britanije na Wessex, odnosno posljednju tokom koje je zapadnosaksonskim snagama komandirao Aethelred. O detaljima bitke postoje prilično oskudni podaci, pa se tako ne može rekonstruirati ni njena precizna lokacija. Ono što se zna jest da su Vikinzi izvojevali pobjedu, te da je Aethlred mjesec dana kasnije - 23. aprila - pokopan; dio historičara pretpostavlja da je poginuo, ili je umro od rana zadobivenih u bitci. Prijestolje je preuzeo njegov brat Alfred koji će nakon još jedne bitke u maju - kod Wiltona - sklopiti mirovni sporazum sa Vikinzima.

## Literatura
* 
* 
* 
*
Wilton (Wiltshire)

**Wilton** je gradić u engleskoj grofoviji Wiltshire, odnosno njeno bivše sjedište). Poznat je po izuzetno dugoj i bogatoj historiji koji potiče iz vremena Anglosaksonaca, ali je sa vremenom njegov značaj zasjenio susjedni Salisbury. Poznat je po znamenitoj građevini Wilton House.

Poznat je i kao mjesto bitke koju je 871. zapadnosaksonski kralj Alfred Veliki izgubio od vikinške Velike vojske te nakon toga bio prisilljen potpisati mirovni sporazum kojima Vikinzima priznaje vlast nad istočnim dijelom Britanije.

## Reference

## Vanjske veze
* Wilton community history 
* Historic Wilton photos at BBC Wiltshire
* Church of St Mary and St Nicholas information 
* Parish of Wilton
Tønsberg

**Tønsberg** je grad i središte istoimene općine u norveškom okrugu Vestfold. Poznat je po dugoj i bogatoj historiji, pa se ponekad navodi kao najstariji grad u nordijskim zemljama. Poznat je i po Oseberškom brodu pronađenom u njegovoj blizini.

## Stanovništvo
Prema podacima o broju stanovnika iz 2008. godine u općini živi 38.914 stanovnika.

## Geografija
Grad se nalazi u južnoj Norveškoj južno od Osla na ulazu u Oslofjord.

## Gradovi prijatelji
*  Covarrubias, Španjolska
*  Évora, Portugal
*  Ísafjörður, Island
*  Joensuu, Finska
*  Lamia, Grčka
*  Linköping, Švedska
*  Ravenna, Italija
*  Speyer, Njamačka

## Izvor

## Vanjske veze
* Službene stranice općine 

### Ostali projekti
872.

__NOTOC__
Godina **872.** (**[[rimske brojke|DCCCXLXXII]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru. 

## Događaji

* U Hafrsfjordu Harald Lijepokosi u pomorskoj bitci odnosi pobjedu nad svojim suparnicima i postaje prvi kralj Norveške.
* Gaskonja postaje nezavisno kraljevstvo pod Sanchom I Mitarrom.
* Louis II po drugi put okrunjen za svetog rimskog cara.
* U al-andaluškom (maursko-španskom) gradu Toledu etničke tenzije između ''muwalladuna'' (nedavno islamiziranih domorodaca i njihovh potomaka) i arapske elite dovode do ustanka protiv omejadske vlasti.
* Abasidski guverner Ahmad ibn Tulun u današnjem Kairu osniva prvu bolnicu u islamskom svijetu.
* 14. 12. &ndash; Ivan VIII nasljeđuje Hadrijana II kao 107. papa.


## Rođenja

* Abaoji, osnivač Kitanskog Carstva

## Smrti

* Fujiwara no Yoshifusa, japanski regent
* Papa Hadrijan II
* Ivar Bez Kostiju, vikinški poglavica

## Reference
Nordijska regija

**Nordijska regija** ili **Nordija**, neki je poistovjećuju sа Skandinavijom, predstavlja regiju sjeverne Evrope koji obuhvata slijedeće zemlje:
*  Danska
*  Island
*  Norveška
*  Finska
*  Švedska

kao i 3 autonomne oblasti u okviru ovih država:
*  Grenland, Danska
*  Ålandska ostrva, Finska
*  Farska ostrva, Danska

Ovaj region od 5 naroda - država i 3 autonomne oblasti prepoznatljiv je po zajedničkoj historiji i društvenoj povezanosti. Nordijske zemlje broje oko 25 miliona stanovnika.

## Politika

Politički, ove zemlje su udružene u Nordijsko vijeće oformljeno 1952. godine.

## Zastave nordijskih zemalja
Jedan od dokaza njihove povezanosti su i njihove zastave, sve su zasnovane na principu Danske zastave („Dannebrog“) - krsta koji je lociran bliže barjaku poznatog kao „Nordijski krst“:

Izuzetak su zastave Grenlanda i Laponskog naroda kod kojih je umesto krsta, također zasnovano na istom principu - bliže barjaku, lociran krug:

## Vanjske veze

* Stranica Nordijskog vijeća
Hafrsfjord

**Hafrsfjord** je fjord ili zaljev smješten na obalama norveških općina Stavanger i Sola. Dug je 9 kilometaram i omeđen Tanangerom, Solom i Madlom. Preko njega prelazi most koji spaja Kvernevik u Stavangeru i Jåsund u selu Tananger u Stavangeru.

Poznat je kao mjesto gdje se 872. odigrala pomorska bitka kod Hafrsfjorda čiji se pobjednik Harold Lijepokosi proglasio prvim kraljem Norveške. Danas se u njemu nalazi i centar za obuku pripadnika Kraljevske norveške mornarice.

## Vanjske veze

* Heimskringla - Battle in Hafrsfjord 
* Swords in Rock
Muladi

**Muladi** (; ; ) je izraz koji se u kontekstu historije Iberijskog poluotoka upotrebljava za islamizirano domicilno stanovništvo al-Andalusa, odnosno potomke nekadašnjih Iberijaca, Kelta, Rimljnana i Vizigota koji su nakon muslimanskog osvajanja početkom 8. vijeka prešli na islam. Izraz potiče od arapske riječi *mūwallad* (مولدون‎) koja općenito znači "osobu miješanog porijekla", odnosno potomka Arapa i ne-Arapa ili nekoga tko je odgojen u arapskom duhu.

Proces islamizacije lokalnog stanovništva je počeo još od samih početaka arapske vlasti, ali se intenzivirao tek u 10. vijeku, kada su muslimani postali većina u al-Andalusu. Arabizacija lokalnog stanovništva je, međutim, bila nešto sporija, te je dovršena tek u 11. i 12. vijeku, kada se za sve lokalne muslimane počeo koristiti izraz Mauri.

Usprkos toga, muladi su neko vrijeme uspjeli sačuvati dio vlastite kulture, odnosno razvili andaluski arapski jezik kao dijalekt arapskog, kao i nastaviti koristiti vlastiti solarni kalendar nasuprot lunarnog islamskog kalendara. Dio muladija, pogotovo onih koji su se preobratili od starog vizigotskog ili rimskog plemstva, je u svojim imenima sačuvao sjećanje na pred-islamske pretke.

Muladiji su u prvim vijekovima arapske vlasti bili često podvrgavani diskriminaciji, odnosno bili u drugorazrednom položaju u odnosu na potomke arapskih plemena i klanova koji su činili elitu. To je ponekad bilo razlogom za pobune, koje je podržavalo lokalno kršćansko (mozarapsko) stanovništvo, ali i kršćanske države sa sjevera.

## Izvori
* Thomas F. Glick: *[http://libro.uca.edu/ics/ics5.htm Islamic and Christian Spain in the Early Middle Ages]*
* S. M. Imamuddin, *Muslim Spain 711–1492 A.D.: A Sociological Study*, BRILL (1981), .
* Harvey, L. P. *Muslims in Spain, 1500 to 1614: 1500 to 1614 *. University of Chicago Press, 2005. 
* Salma Khadra Jayyusi, Manuela Marín. *The Legacy of Muslim Spain*. BRILL, 1992. 
* Ivan van Sertima, *Golden Age of the Moor*. Transaction Publishers, 1992.
Car Taizu od Liaoa

**Car Taizu od Liaoa** () bio je prvi car, odnosno osnivač kitanske dinastije Liao, koji je vladao od 907. do 926. Ime po rođenju mu je bilo **Abaoji** (阿保機), ali je kasnije preuzeo kinesko ime **Yi** (億).

Abaoji je pripadao klanu Yila, koji je od početka 10. vijeka počeo dominirati kitanskim plemenima, koja su kao nomadi živjeli na rubovima sjeverne Kine. Abaoji se oko 901. ili 903. proglasio kaganom, uz pristanak dotada vladajućeg klana Yaolian; tome su doprinijeli njegovi uspjesi protiv carske Kine gdje je upravo propadala dinastija Tang. Abaoji je iskoristio kaos kako bi osvojio veliko područje sjeveroistočne Kine, preuzevši teritorije kako od Kine, tako i od korejske države Balhae. Istovremeno je nastojao održati dobre odnose sa nekim od kineskim gospodarima rata - Li Keyongom i njegovim sinom Li Cunxuom, koji će osnovati dinastiju Kasniji Tang. 

Na područjima koje je osvojio Abaoji je uveo dvostruki sistem uprave; nomadskim podanicima je upravljao na nomadski način, dok su sjedilački stanovnici bili podvrgnuti birokratskoj vlasti po kineskom modelu. Godine 916. se pak formalno proglasio carem, a godine 918. podigao prvo stalno naselje, odnosno utvrđeni grad. Nastojeći dodatno civilizirati svoje podanike, godine 920. je dao izraditi kidansko veliko pismo, a potom i kidansko malo pismo. Iako je za svog nasljednika odredio princa Beija, predomislio se i pod uticajem supruge odredio drugog sina Deguanga, koji je poslije njegove smrti postao poznat kao car Taizong.

## Literatura
* 

|-
Lazo Goluža

**Lazo Goluža** (1. 1. 1936, Dubrave ili Trijebanj, Stolac (BiH) - 1. 12. 2020) bio je urednik na HRT, poznat kao autor kvizova i prevoditelj.

## Biografija
Završio je Srednju učiteljsku školu u Zagrebu. Diplomirao je komparativnu književnost i talijanski jezik. Nakon studija, pokrenuo je s Pajom Kanižajem časopis *Paradoks*. Od 1967. zaposlen je u Televiziji Zagreb. Autor je, urednik i suradnik brojnih televizijskih emisija i serija, poput *Smjerom putokaza*, *Skrivene kamere*, *Jadranskih susreta*, ali je svoj najveći doprinos dao u oblasti kvizova: Tri, dva, jedan... ali vrijedan, Pješčani sat, Brojke i slova i Kviskoteka.

## "Kviskoteka"
Kviskoteka je zasigurno najpopularniji Golužin projekt. Kviz je nastao 1979, a emitiran je 15 godina (1980-1995). Voditelj kviza u početku je bio Ivan Hetrich, a potom Oliver Mlakar.

Goluža je prva osoba u Hrvatskoj koja je svoj projekt zaštitila kao intelektualno vlasništvo - "Igru asocijacija" iz "Kviskoteke" Goluža je prvo zaštitio na jugoslavenskoj, a zatim i na svjetskoj razini.

Iz Kviskoteke su nastale i dvije knjige, koje je Goluža objavio sa svojim suradnicima:
* ***"Kviskoteka"*** sadrži više različitih oblasti: "DA - NE pitalice", "Igre asocijacija", "Igre anagrama", "Igra detekcije"...
* ***"Kviskoteka: igra kvizova"*** sadrži samo pitanja iz oblasti "Igra pitanja i odgovora".

## Prevođenje
Goluža kao prevoditelj potpisuje *Seksualne anomalije i perverzije: impotencija*.

## Reference
873.

__NOTOC__
Godina **873.** (**[[rimske brojke|DCCCXLXXIII]]**) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru. 

## Događaji

* Vikinzi napadaju Dorestad.
* U al-andaluškom gradu Toledo tenzije između Arapa i domaćih (*[[muladi]]*) muslimana ponovno dovode do ustanka protiv omejadske vlasti.
* U Kini je zabilježena izuzetno slaba žetva pri čemu centralna vlast dinastije Tang, preopterećena vlastitim frakcijskim sukobima, nije, kao u ranijim slučajevima, sposobna otkloniti prehraniti narod organiziranjem velikih javnih ambara; kao rezultat dolazi do velike gladi koja će duboko potkopati autoritet vladajuće dinastije.


## Rođenja

* Liu Yin, kineski gospodar rata

## Smrti

* abu al-Kindi, arapski učenjak
* Hunayn ibn Ishaq, arapski ljekar

## Reference
Ivan VIII (papa)

**Ivan VIII.** (Rim ? - Rim 882.) je bio rimski papa.

Ivan VIII. započinje pontifikat nakon pape Hadrijana II. Obično ga se drži jednim od najsposobnijih papa 9. stoljeća. Među reformama što ih je proveo, posebno se spominje administrativna reorganizacija papinske kurije. Nastojao je protjerati Saracene s Apeninskog poluotoka, no europski vladari pružili su mu slabu podršku, pa im je bio prisiljen plaćati danak.

Obranio je svetog Metoda od njegovih germanskih neprijatelja koji su se protivili uporabi slavenskog jezika u liturgiji. Papa Ivan potvrdio je dozvolu slavljenja litrgije na slavenskom jeziku, što ju je već prethodno bio dao papa Hadrijan II. Ivan VIII. okrunio je 878. francuskoga kralja Luja II. Također je okrunio i dvojicu careva Svetog Rimskog Carstva: Karla II. i Karla III. Ubijen je u Rimu, 15. prosinca 882. godine. Navodno je zbog svoje homoseksualne orijentacije bio otrovan od strane žene u čijeg se supruga zaljubio, a dokrajčili su ga udarcem čekića u glavu, njeni suučesnici.

Srednjovjekovna legenda s njime ponekad povezuje navodnu „papisu Ivanu“, čije postojanje nikad nije stvarno dokazano.

## Napomene


## Literatura
* *Požar, Petar, Tajna povijest rimskih papa, Split, 2000.*
NGC 2316

**NGC 2316** je emisijsko-odrazna maglica (difuzna maglica) u zviježđu Jednorogu.

## Reference

## Vanjske veze
*
Liu Yin (Južni Han)

**Liu Yin** (劉隱) (874–4. april 911), formalno **Princ Xiang od Nanhaija** (南海襄王), kasnije posthumno nazvan **Car Xiang** (襄皇帝) sa hramskim imenom **Liezong** (烈宗) strane mlađeg brata Liu Yana, bio je kineski gospodar rata, formalno u službi dinastije Tang, a potom njene nasljednice Kasniji Liang. Pod njima je kao vojni guverner (*[[Jiedushi]]*) vladao Okružjem Qinghai (清海, sjedište u današnjem gradu Guangzhou u provinciji Guangdong). Ta je vlast kasnije poslužila podloga njegovom bratu Liu Yanu, da osnuje državu Južni Han, jedno od Deset kraljevstava.

## Reference

* *[[Historija Pet dinastija]]*, vol. 135.
* *[[Nova historija Pet dinastija]]*, vol. 65.
* *[[Zizhi Tongjian]]*, vols. 259, 260, 261, 262, 263, 265, 266, 267, 268.
* *[[Anali Proljeća i Jeseni Deset kraljevstava]]* (十國春秋), vol. 58.
Bani Valid

**Bani Valid** () je grad u Libiji u opštini Misurata. Pre 2007. godine, Bani Valid je bio glavni grad istoimene opštine. Administrativno je podeljen na dva *Osnovna narodna kongresa*: *Dahra-Bani Valid* () i *Zajtona-Bani Valid* (). Stanovnici Bani Valida pripadaju Varfala plemenu. Bani Valid je jedini grad u kojem žive pripadnici samo jednog plemena. U gradu se nalazi odeljenje *Univerziteta Misurata*.

## Izvori

## Vanjske veze
* Muzej Bani Valida
Guðjón Valur Sigurðsson

**Guðjón Valur Sigurðsson** (Reykjavík, 8. kolovoza 1979.), bivši islandski rukometaš i reprezentativac. Aktualni je trener njemačkog kluba VfL Gummersbach.

Karijeru je započeo u islandskom Akureyriju, gdje je dva puta biran za rukometaša godine, da bi 2001. prešao u njemački klub TUSEM Essen. S Essenom 2005. osvaja EHF Kup, a iste godine prelazi u VfL Gummersbach, s kojim je 2006. bio najbolji strijelac lige (264 pogotka). Godine 2008. prelazi u Rhein-Neckar Löwen, u kojem igra tri godine, nakon čega prelazi u danski AG Kopenhagen. Po završetku sezone 2011./2012., prelazi u njemački THW Kiel.

Za reprezentaciju je skupio 249 nastupa i postigao 1206 pogodaka. Tijekom Svjetskog prvenstva 2007., bio je najbolji strijelac prvenstva sa 66 pogodaka. Godine 2008. osvojio je srebrnu medalju na Olimpijskim igrama 2008. godine.
Slobodan M. Kovačević

**Slobodan M. Kovačević** rođen je u Sarajevu 12. decembra 1947. godine.

## Biografija
Studirao je slikarstvo na Likovnoj Akademiji u Sarajevu, a muziku u Splitu. Svoje muzičko stvaralaštvo počinje u Sarajevu sa grupom Lutalice (instrumentalna muzika *"Taj dan doći mora", "Dr preporod"* itd), zatim u *[[Indexi]]ma* i grupi *[[Pro arte]]*.
U grupi Pro arte stvarao je sa Đorđem Novkovićem, Vladimirom Savčićem-Čobijem, Vladimirom Borovčaninom, Mladenom Drljačom i mnogim drugim muzičarima koji su učestvovali u tom sastavu.

Osnivač je grupe *[[More (muzička grupa)|More]]* iz Splita, koja datira od 1973-86. godine u kojoj su zajedno a njim, pored ostalih djelovali: Meri Cetinić, Oliver Dragojević, Doris Dragović, Tedi Spalato, Jasmin Stavros, Remi Kazinotti, Joško Banov, Zvonimir Boldin, Zlatko Brodarić, Bojan Beladović, Mladen Baučić, Joško Guinović, Mladen Magud, Vjekoslav Benzon,Marija Kuzmić.

Svoje stvaralastvo nastavio je u Crnoj Gori 1992 godine, kao samostalan autor i izvođač.

Svih ovih godina paralelno sa muzičkim stvaralaštvom odvija se i likovno stvaralaštvo što je rezultiralo prvom samostalnom izložbom 2008 god, pod nazivom **"Put do sopstvene duše"**.

Projekat na kome sada radi, pod nazivom **”Omnia vincit amor”** najavio je kao projekat koji ima za cilj da putem pjesme i uz podršku eminentnih imena iz svijeta muzike, povezuje i gradi, zida mostove prijateljstva, tolerancije, razumjevanja i ljubavi.

## Diskografija
* Diskografija.com http://www.diskografija.com/umjetnik/slobodan-m-kovacevic.htm

## Reference

## Vanjske veze
Visla

**Visla**, polj. *Wisła*, je najduža poljska rijeka i jedna od najvećih u istočnoj Europi. Duga je 1047 km. Izvire na jugu Poljske u 1200 metara visokoj Barania gori. Utječe u Gdanjskom zaljevu u Baltičkom moru. 

Prolazi kroz nekoliko velikih poljskih gradova: Krakov, Varšavu, Gdanjsk i druge. 

Deo je baltičkog sliva.
Meng Zhixiang

**Meng Zhixiang** (孟知祥) (874–934) bio je kineski vojskovođa i gospodar rata, poznat kao osnivač države Kasniji Shu, jedne od Pet dinastija i Deset kraljevstava. Karijeru je započeo u službi dinastija Kasniji Tang i godine 925. komandirao njenom vojskom koja je zauzela južnu kinesku državu Raniji Shu. Meng je postao guverner sa sjedištem u njenoj bivšoj prijestolnici Chengdu i iskoristio slabljenje centralne vlasti da bi 934. osnovao novu nezavisnu državu, koja je ime dobila Kasniji Shu. Ubrzo nakon toga je umro, ali je njegov sin i nasljednik Meng Chang na njegovim temeljima uspješno vladao sljedeće tri decenije.

## Izvori
*
Huang Chao

**Huang Chao** (, ? - 884) bio je kineski ustanički vođa poznat po tome što je podigao veliki Huang Chaov ustanak (, 874-884), u kopnenoj Kini poznat i kao Huang Chaova revolucija (), koji je, usprkos toga što je ugušen, smrtno oslabio tada vladajuću dinastiju Tang i doveo do njenog sloma i raspada kineske države u periodu Pet dinastija i Deset kraljevstava.

Datum Huang Chaovog rođenja nije poznat, ali kineski historijski izvori navode da je poticao iz porodice trgovaca solju iz Yuanjua (冤句, današnji Heze u Shandongu). Huang je više puta pokušao položiti carski ispit i tako dobiti državni posao, ali bez uspjeha. Kada je godine 874. Kinu pogodila serija suša i poplava, nesposobna carska vlada više nije bila u stanju zaustaviti glad, ali je njeno inzistiranje na velikim porezima izazvalo duboko nezadovoljstvo u narodu, od običnih seljaka do imućnih trgovaca. Jedan od njih je bio Wang Xianzhi, koji je odlučio podignuti ustanak. Huang Chao se priključio Wangovoj vojsci. Dvije godine kasnije su se ustaničke vođe, ali i njihovi sljedbenici razdvojili, nakon što je Wang počeo pregovarati o miru sa carskom vladom.

Godine 877. je Wang samostalno vodio borbe protiv carske vlade bez nekog većeg uspjeha, ali mu se u proljeće 878. nakon Wangove smrti priključio ustanički vođa Shang Rang. S tom je vojskom prodro u južnu Kinu gdje je osvojio dio obalnih područja i, prema navodima arapskog historičara Abu Zayd Hasana, masakrirao tamošnje strane trgovce. Sljedeće godine je marširao na sjever, i nakon još jedne serije neuspjelih pregovora sa carskim vlastima i borbi s promjenljivim ishodom, u proljeće 880. porazio carske trupe, te prešao rijeku Yangtze a potom Huai. Huangove trupe su 8. januara 881. natjerale cara Xizonga da napusti carsku prijestolnicu Chang'an. 

Huangove trupe su nakon dolaska temeljilo opljačkale prijestolnicu i masakrirale veliki broj njegovih stanovnika, prije nego što se Huang proglasio carem, kao i osnivačem nove dinastije kojoj je dao ime "Qi". Mnogi od carskih generala i gospodara rata su ispočetka stali na stranu novog vladara, ali su se potom okrenuli protiv njega, čim je Xizong stabilizirao vladu u izbjeglištvu u gradu Chengdu. Pokušaji lojalista da povrate prijestolnicu su u ljeto 881. doživjeli neuspjeh, pri čemu je teško stradalo gradsko stanovništvo, ali je godine 883. Shatuo vojskovođa Li Keyong konačno uspio protjerati Huanga na istok.

U proljeće 884. Huang Chao je pokušao osvojiti Okružje Guanhua (današnji Huzhou u provinciji Jiangsu), ali mu se uspješno suprotstavio tamošnji guverner Shi Pu. Nakon niza borbi u kojima je trpio poraze i nakon kojih mu se nekoć velika vojska svela na malobrojne sljedbenike, 13. jula 884. Huanga je ubio njegov nećak Lin Yan (林言), koji je potom s njegovom glavom i glavama ostataka Huangove porodice pokušao predati Shi Puu i tako dobiti milost. U tome su ga spriječili Shatuo vojnici koji su ga ubili, a potom sami predali trofeje pobjedničkom guverneru.

## Povezano
* Carica Cao (Huang Chao)
* Shang Rang

## Literatura
*
875.

__NOTOC__
Godina **875.** (**[[rimske brojke|DCCCXLXXV]]**) bila je redovna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. 

## Događaji

* Danci zauzimaju Lindisfarne i dolaze u Cambridge.
* Harald Lijepokosi svojoj vlasti podvrgava vikinška naselja na otocima Orkney i Shetland.
* Dovršena izgradnja Ukbetove džamije u tuniskom gradu Kairouan.
* U oblasti Čampa u današnjem centralnom Vijetnamu kralj Indravarman II osniva novu dinastiju u gradu Indrapura (Quang Nam) i potiče izgradnju spomenika u Dong Duong stilu.
* 29. 12. &ndash; Karlo Ćelavi, zapadnofranački kralj, okrunjen za svetog rimskog cara.


## Rođenja

## Smrti

* 12. 8. &ndash; Louis II, rimsko-njemački car
* Amram Gaon, jevrejski liturgist
* Muslim ibn al-Hajjaj Nishapuri, islamski učenjak

## Reference
Čampa umjetnost

Čampa je naziv za hindusku civilizaciju koja je postojala duž obala današnjeg centralnog i južnoj Vijetnama u hiljadugodišnjem periodu odnosno od otprilike 500. do 1500. godine. Prvotni Čami su najvjerojatnije bili doseljenici sa otoka današnje Indonezije, čija je glavna djelatnost bila trgovina, brodarstvo i piraterija. Njihovi gradovi su bili važne luke duž trgovačkih ruta koje su spajale Indiju, Kinu i indonezijske otoke. Historija Čampa je bilježila sukobe, ali i suradnju sa susjednim narodima - Javancima, Kmerima iz Angkora u Kambodži i Dai Viet u današnjem sjevernom Vijetnamu, od kojih su potonji konačno pokorili Čampe.

Umjetnička baština Čampe se sastoji uglavnom od skulptura izrađenih od pješčenjaka - običnih i u reljefu - te građevina izrađenih od opeka. Sačuvane su i neke metalne statue i ukrasni predmeti. Veliki dio te umjetnosti je vezano uz religijske teme, iako su neki čisto dekorativne prirode; drugi su imali važnu funkciju u religijskom životu Čama, te su sadržavali sintezu elemenata hinduizma (posebno saivizma), budiuzma i domorodačkih kultova.

Značajan dio ove umjetničke baštine je pao kao žrtva nebrige, rata i vandalizma, posebno u 20. vijeku. Dio tragova te umjetnosti su, pak, očuvali neki od francuskih učenjaka kao što su Henri Parmentier i Jean Boisselier, izrađujući skice, crteže, detaljne opise i fotografije. U vijetnamskom ratu su, pak, uništeni posljednji tragovi budističkog samostana u at Dong Duongu (Quang Nam).

Danas je najveća zbirka Čam umjetnosti izložena u Muzeju Cham skulpture uDa Nangu. Veće zbirke se nalaze i u pariškom Muzeju Guimet, kao i Muzeju vijetnamske historije u Ho Chi Minhu, te Muzeju historije u Hanoju.

## Fusnote

## Literatura
* Jean Boisselier, *La statuaire du Champa*. Paris: École Française d'Extrême-Orient, 1963.
* Jean Boisselier, "Un Bronze de Tara," in *BEFEO* 73 (1984), pp.&nbsp;319–338.
* Huynh Thi Duoc, *Cham Sculpture and Indian Mythology*. Da Nang, Vietnam: Danang Publishing House, 2007.
* M.L. Finot, "Notes d’Epigraphie: XI. Les inscriptions de My-Son," *BEFEO* 4:1 (1904), 897-977.
* Emmanuel Guillon, *Hindu-Buddhist Art of Vietnam: Treasures from Champa* (translated from the French by Tom White). Trumbull, CT: Weatherhill, 1997.
* Marquis D’Hervey de Saint-Denys (editor and translator), *Ma-Touan-Lin: Ethnographie des peuples étrangers à la Chine* (2 volumes). Geneva: H. Georg, 1883.
* Jean-François Hubert, *The Art of Champa* (translated from the French by Anna Allanet). USA: Parkstone Press and Confidential Concepts, 2005.
* Lê Thành Khôi, *Histoire du Viêt Nam des origines à 1858*. Paris: Sudestasie, 1981.
* Ngô Vǎn Doanh, *Champa: Ancient Towers*. Hanoi: The Gioi Publishers, 2006.
* Ngô Vǎn Doanh, *My Son Relics*. Hanoi: The Gioi Publishers, 2005.
* Tran Ky Phuong, *Vestiges of Champa Civilization*. Hanoi, The Gioi Publishers, 2008.

## Vanjske veze

* Homepage  of Cham Museum in Da Nang, Vietnam.
* Photos of Cham art  from collections in the museums of Vietnam.
* Art Treasures of Vietnam-Champa  a recent exhibition
Quang Nam

**Quảng Nam** () je provincija u vijetnamskoj regiji Južna centralna obala. Graniči se sa provincijom Thua Thien-Hue na sjeveru, državom Laos na zapadu, provincijom Kon Tum na jugozapadu, provincijom Quang Ngai na jugoistoku, Južnim kineskim morem na istoku i gradom Da Nang na sjeveroistoku.

## Administracija
Quảng Nam je podijeljen u 15 distrikata:

* Bắc Trà My
* Duy Xuyên
* Đại Lộc
* Điện Bàn
* Đông Giang
* Hiệp Đức
* Nam Giang
* Nam Trà My
* Núi Thành
* Phú Ninh
* Phước Sơn
* Quế Sơn
* Tây Giang
* Thăng Bình
* Tiên Phước
* Nông Sơn

Sjedište Tam Kỳ i grad Hội An (UNESCO-v lokalitet Svjetske baštine) su zasebne općine.

## Reference

## Vanjske veze
*
Amram Gaon

**Amram Gaon** ( ili **Amram bar Sheshna**, hebrejski: ** עמרם בר רב ששנא**, iki ponekad: **Amram ben Sheshna**  or **Amram b. Sheshna**; ? - 875) bio je znameniti *[[Geonim|Gaon]]* ili predstojnik jevrejske talmudske akademije u gradu Sura u 9. vijeku. Poznat je kao autor brojnih *[[responsa]]* (pravnih mišljenja), ali glavna djela su mu liturgijske namjene.

Bio je prvi jevrejski učenjak koji je napravio potpunu liturgiju za službu u sinagogama. Njegov molitvenik (*Siddur Rab Amram* ili *Seder Rav Amram*), koji je nastao kao zbirka responsuma Jevrejima tadašnje Španije, je još uvijek sačuvan i ima značajan uticaj na današnje jevrejske obrede.

## Izvori


### Objavljeni tekstovi Siddura
* *Seder Rab Amram*, ed. Coronel: Varšava 1865
* *Seder Rav Amram Gaon*, ed. Hedegard: Lund 1951
* *Seder Rav Amram Gaon*, ed. Goldschmidt: Jerusalem 1971
* *Seder Rav Amram Gaon*, ed. Kronholm: Lund 1974
* *Seder Rav Amram Gaon*, ed. Harfenes: Bene Berak 1994

### Izvori za Jewish Encyclopedia
* Rapoport, Bikkure ha-'Ittim, x. (1829) 36, 37;
* Einleitung zum Parchon, xi. note;
* Reifmann, Zion, ii. 165;
* Luzzatto, in Literaturbl. d. Orients, viii. 290-297, 326-328;
* Steinschneider, Cat. Bodl. col. 2619;
* Grätz, Gesch. d. Juden, 2d ed., v. 249, 478;
* Joel Mueller, MafteaḦ, pp.&nbsp;121–129, and Halakot Pesuḳot, p.&nbsp;4;
* Isaac Halevy, *Dorot ha-Rishonim*, pp.&nbsp;243–259;
* I. H. Weiss, *Dor Dor ve-Doreshav*, iv. 117-122.

### Ostala literatura
* Elbogen, Ismar, *Jewish Liturgy: A Comprehensive History*: Jewish Publication Society 1993
* Louis Ginzberg, *Geonica*: New York 1909
* Goldschmidt, *Meִhkare Tefillah u-Fiyyut* (On Jewish Liturgy): Jerusalem 1978
* Reif, Stefan, *Judaism and Hebrew Prayer*: Cambridge 1993. Hardback , ; Paperback , 
* Wieder, Naphtali, *The Formation of Jewish Liturgy: In the East and the West*
* Zimmels, *Ashkenazim and Sephardim: their Relations, Differences, and Problems As Reflected in the Rabbinical Responsa *: London 1958 (since reprinted). 

## Vanjske veze
* Seder Rav Amram (Jerusalem 1912 edition, Vol. 1)
* Seder Rav Amram (Jerusalem 1912 edition, Vol. 2)
* Seder Rav Amram (Warsaw 1865 edition, scanned text, Hebrew only)
* AMRAM BEN SHESHNA, jewishencyclopedia.com; Article
874.

__NOTOC__
Godina **874.** (**[[rimske brojke|DCCCXLXXIV]]**) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. 

## Događaji

* 13. 3. &ndash; Mošti patrijarha Svetog Nićifora pokopane u Crkvi svih apostola u Carigradu. 
* Danci napadaju i osvajaju anglosaksonsko kraljevstvo Mercija.
* Velikomoravski knez Svatopluk I osvaja teritoriju susjednog slavenskog plemena Vislana.
* U Kini počinje veliki ustanak pod vodstvom Huang Chaoa, koji će trajati godinama i oslabiti dinastiju Tang.
* novembar &ndash; U Škotskoj traje mraz koji neće prestati do aprila 875.
* Ingólfur Arnarson dolazi u prvo vikinško naselje u Islandu, na mjestu današnjeg Reykjavíka (vjerojatni datum).


## Rođenja

* Meng Zhixiang, kineski vojskovođa i osnivač države Kasniji Shu

## Smrti

* 1. 1. &ndash; Hasan al-Askari, jedanaesti šijitski imam

## Reference
Vislani

**Vislani** () su bili ranosrednjovjekovno zapandoslavensko pleme koje je živjelo na području današnje Male Poljske. 

Od 1. vijeka, a možda i od ranije, Vislanci su bili dio plemena poznatog kao Karpijci, koje je najvjerojatnije ime dobilo po planinskom lancu Karpata gdje su živjelu. U 9. vijeku su Vislanci stvorili plemensku državu, sa središtem na području današnjeg Krakówa, Wiślice, Sandomierza i Stradówa. Oko 874. ih je pokorio velikomoravski kralj Svatopluk I, te je vislanski knez nakon toga prisiljen prihvatiti krštenje. Nakon kraćeg perioda češke vlasti, Vislanci su krajem 10. vijeka došli pod Poljane te su postali dio poljske države i nacije.

## Izvori
Muslim ibn al-Hadždžadž

**Muslim ibn Hadžadž Nišapuri** (perz. مسلم بن حجاج نیشابوری), poznatiji skraćeno kao **Muslim**, perzijski učenjak i autor druge po redu najpoznatije zbirke hadisa.

## Biografija

Rođen je u gradu Nišapur na sjeveroistoku Irana. On je sin Hadžadža koji je sin Muslima koji je sin Varda, i pripadao je Arapskom plemenu Kušejr. 

Među njegovim učiteljima je i poznati Buharija, a među studentima Tirmizija i Al-Razi, svaki od njih je također napisao hadisku zbirku. Nakon dugogodišnjeg traganja za znanjem u tadašnjim islamskim centrima u Arabiji, Egiptu, Siriji i Iraku, vratio se u svoj rodni grad Nišapur gdje je upoznao svoga učitelja Buhariju.

Umro je 875. godine u Nišapuru gdje je i sahranjen.

## Sahih Muslim

Njegovo djelo Sahih Muslim se smatra najautentičnijom zbirkom Hadisa nakon Buharijine zbirke. U zbirci se nalazi između 3000 i 12.000 hadisa (zavisno koliko je dupliciranih hadisa i uzimajući u obzir samo sadržaj hadisa a ne prenosioce). U knjizi se također nalazi i 1900 hadisa koji se nalaze i u Buharijinoj zbirci hadisa (dijele isti sadržaj i prenosioce).

## Djela
* *[[Sahih Muslim]]*
* *Al-Temdžiz*

## Veze
* Buharija
* Sahih Buhari
* Hadis

## Vanjske veze
* Engleski prijevod zbirke hadisa „Sahih Muslim“
Muslim (razvrstavanje)

**Muslim** je muško ime 
* Muslim (ime), muško ime koje koriste muslimani, a koje je nosio
** Muslim ibn al-Hadždžadž, učenjak iz 9. vijeka
*** Sahih Muslim, zbirka hadisa koja je po njemu dobila ime.
876.

__NOTOC__
Godina **876.** (**[[rimske brojke|DCCCXLXXVI]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u nedjelju u julijanskom kalendaru. 

## Događaji



## Rođenja

* Heinrich Ptičar, vojvoda Saksonije od 912 i kralj Nijemaca od 919. do smrti

## Smrti

* Ludvig Njemački, kralj Istočne Franačke

## Reference