Mađari u Vojvodini

**[[Mađari]]** su druga po veličini etnička grupa Autonomne Pokrajine Vojvodine. Prema popisu iz 2002. godine, 290.207 Mađara živi u Vojvodini, što je 14,28% od ukupnog stanovništva. Ukupan broj Mađara u Srbiji je 293.299, što je 3,91% populacije Srbije. Govore mađarskim jezikom i najveći deo je rimokatoličke veroispovesti. Mađarski je jedan od šest službenih jezika u Vojvodini.

## Historija

Delove današnje Vojvodine, koji su uključeni u sastav Ugarske u 10. veku, počeli su da naseljavaju Mađari. Posle otomanskog osvajanja teritorije današnje Vojvodine u 16. veku, najveći deo mađarskog stanovništa je napustio region. Mađari su ponovo počeli da naseljavaju delove današnje Vojvodine posle uspostave Habzburške vlasti krajem 17. i početkom 18. veka. Prema popisu iz 1880., Mađari su bili treća po veličini etnička grupa u regionu sa 22,6% (najviše je bilo Srba (35,5%), zatim Nemaca (24,4%)). Po narednom popisu iz 1890, Mađari su bili druga po veličini etnička grupa (24,4%) (Srba je bilo 34,4%, a Nemaca 24,2%). Procenat Mađara je porastao na 28,1% po popisu iz 1910, a od 1918. opada, da bi ih 2002. godine bilo 14,28%.

## Rasprostranjenost
Preko 59% Mađara u Srbiji živi u njenom severnom delu, gde u osam opština čine apsolutnu ili relativnu većinu. Opštine sa apsolutnom mađarskom većinom su: Kanjiža (86,52%), Senta (80,51%), Ada (76,64%), Bačka Topola (58,94%), Mali Iđoš (55,92%) i Čoka (51,56%). Opštine sa relativnom mađarskom većinom su Bečej (48,83%) i Subotica (38,47%). Grad Subotica je obrazovni, kulturni i politički centar vojvođanskih Mađara.

## Naselja u Vojvodini sa mađarskom većinom

Spisak naselja u Vojvodini sa apsolutnom ili relativnom mađarskom većinom (po popisu iz 2002).

Grad Subotica ()
* Kelebija ()
* Palić ()
* Subotica ()
* Hajdukovo ()
* Čantavir ()
* Šupljak ()

Opština Bačka Topola ():
* Bagremovo ()
* Bajša ()
* Bačka Topola ()
* Bogaraš ()
* Gunaroš ()
* Zobnatica ()
* Kavilo ()
* Novo Orahovo ()
* Obornjača ()
* Pačir ()
* Pobeda ()
* Stara Moravica ()

Opština Mali Iđoš ():
* Mali Iđoš ()
* Feketić ()

Opština Kanjiža ():
* Adorjan ()
* Doline ()
* Zimonjić ()
* Kanjiža ()
* Male Pijace ()
* Mali Pesak ()
* Martonoš ()
* Novo Selo ()
* Orom ()
* Totovo Selo ()
* Trešnjevac ()
* Horgoš ()

Opština Senta ():
* Bogaraš ()
* Gornji Breg ()
* Kevi ()
* Senta ()
* Tornjoš ()

Opština Ada ():
* Ada ()
* Mol () 
* Obornjača ()
* Sterijino ()
* Utrine ()

Opština Bečej ():
* Bačko Gradište ()
* Bačko Petrovo Selo ()
* Bečej ()
* Drljan ()
* Mileševo ()

Opština Čoka ():
* Banatski Monoštor ()
* Vrbica ()
* Jazovo ()
* Padej ()
* Crna Bara ()
* Čoka ()

Opština Novi Kneževac ():
* Majdan ()
* Rabe ()

Opština Kikinda ():
* Sajan ()

Opština Nova Crnja ():
* Nova Crnja ()
* Toba ()

Opština Žitište ():
* Novi Itebej ()
* Torda ()
* Hetin ()

Grad Zrenjanin ():
* Lukino Selo ()
* Mihajlovo ()
* Mužlja ()

Opština Sečanj ():
* Busenje ()

Opština Kovačica ():
* Debeljača ()

Opština Plandište ():
* Jermenovci ()

Opština Vršac ():
* Šušara ()

Opština Bela Crkva ():
* Dobričevo ()

Opština Kovin ():
* Skorenovac ()
* Šumarak ()

Opština Pančevo ():
* Vojlovica ()
* Ivanovo ()

Opština Irig ():
* Dobrodol ()
* Šatrinci ()

Opština Odžaci ():
* Bogojevo ()

Opština Sombor ():
* Bezdan ()
* Doroslovo ()
* Svetozar Miletić ()
* Telečka ()

Opština Apatin ():
* Kupusina ()
* Svilojevo ()

Pored navedenih opština, Mađari čine značajnu manjinu i u opštinama Temerin (), Srbobran (), Novi Bečej (), Novi Sad () i Kula ().

## Kultura i informisanje
* Mađar So (*-{Magyar Szó}-*), su dnevne novine na mađarskom jeziku, koje izlaze u Subotici, Senti i Novom Sadu. Do 2006. sedište lista je bilo isključivo u Novom Sadu.
* Het Nap (*-{Hét nap}-*), nedeljnik iz Subotice
* Čaladi ker (*-{Családi kör}-*), nedeljnik iz Novog Sada
* Hid (*-{Híd}-*), književni časopis iz Novog Sada
* Izenet (*-{Üzenet}-*), književni časopis iz Subotice
* -{Symposion}-, književni časopis iz Novog Sada
* -{EX-Symposion}-, književni časopis iz Vesprema, osnovan od strane pisaca koji su početkom devedesetih godina emigrirali iz Vojvodine u Mađarsku, objavljuje pisce iz Vojvodine
* Orbis (*-{Orbis}-*), dvojezični književni časopis iz Kanjiže
* Šikolj (*-{Sikoly}-*), književni časopis iz Mužlje
* Vajdašag Ma (*-{Vajdaság Ma}-*), informativni internet portal
* Vajdašag Portal (*-{Vajdaság Portál}-*), informativni internet portal
* zEtna (*-{zEtna}-*), književni internet portal
* Arač (*-{Aracs}-*), časopis za pitanja iz društvenog javnog života, izlazi u Subotici

## Poznati vojvođanski Mađari

* Pal Abraham (-{Ábrahám Pál}-), kompozitor
* Zvonko Varga (-{Varga Zoltán}-), bivši igrač FK Partizan, reprezentativac SFR Jugoslavije, fudbalski trener
* Laslo Vegel (-{Végel László}-), književnik
* Zoltan Dani (-{Dani Zoltán}-), pukovnik PVO VJ
* Deže Kostolanji (-{Kosztolányi Dezső}-) (1885-1936), jedan od najpoznatijih mađarskih pisaca.
* Karolj Lajko (-{Lajkó Károly}-), bokser, šampion i državni reprezentativac (rođen u Bečeju 1943)
* Feliks Lajko (-{Lajkó Félix}-) (rođ. 1974. u Subotici), poznati violinista i kompozitor.
* Silvester Levaj (-{Lévay Szilveszter}-), kompozitor, rođen 1945. u Subotici.
* Peter Leko (-{Lékó Péter}-) (rođ. 1979. u Subotici), najbolji mađarski šahista.
* Đula Mešter (-{Mester Gyula}-), poznati odbojkaš, višestruki reprezentativac Jugoslavije i Srbije i Crne Gore.
* Kosta Nađ (-{Nagy Kosta}-) (1911—1986), učesnik španskog građanskog rata i Narodnooslobodilačke borbe, general armije JNA, junak socijalističkog rada i narodni heroj Jugoslavije. 
* Magdolna Ruža (-{Rúzsa Magdolna}-), popularna mađarska pop pevačica mlađe generacije
* Monika Seleš (-{Szeles Mónika}-), bivša najbolja teniserka sveta. Rođena je u Novom Sadu 1973.
* Mihalj Servo (-{Szervó Mihály}-) (1900—1941), politički sekretar OK KPJ za severni Banat, jedan od organizatora Narodnooslobodilačke brobe u Vojvodini i narodni heroj Jugoslavije.
* Karolj Tan (-{Than Károly}-) rođen 1802 u Bečeju, hemičar, osnivač Mađarke kraljevske akademije nauka. 
* Mor Tan (-{Than Mór}-), slikar.
* Vilim Harangozo (-{Harangozo Vilmos}-), stonoteniser, jugoslovenski reprezentativac.
* Geza Čat (-{Csáth Géza}-) (1887-1919), pisac.
* Zoltan Šebešćen (-{Sebestyén Zoltán}-), rođen 1. oktobra 1975. godine je nemački fudbaler i trener, poreklom iz Skorenovca.
* Arpad Šterbik (-{Sterbik Árpád}-), rukometni golman, reprezentativac.
* Gabor Sagmajster (-{Sagmajster Gábor}-), motociklista, motokros takmičar.
* Laslo Đere (-{Györe László}-), teniser, reprezentativac.

## Političke organizacije
Najveće mađarske političke partije u Vojvodini su:
* Savez vojvođanskih Mađara (predsednik je Ištvan Pastor),
* Demokratska zajednica vojvođanskih Mađara (predsednik je Šandor Pal) i
* Demokratska partija vojvođanskih Mađara, (predsednik je Andraš Agošton).
* Građanski savez Mađara, (predsednik je Laslo Rac Sabo)

Sve četiri stranke učestvuju u lokalnim vlastima u opštinama Vojvodine u kojima je mađarsko stanovništvo većinsko (pogledati članak: *[[Mađarska regionalna samouprava]]*). Savez vojvođanskih Mađara (SVM) učestvuje u vlasti Autonomne Pokrajine Vojvodine. Na parlamentarnim izborima 2007. SVM je dobio tri mandata u Narodnoj skupštini Republike Srbije. Nakom izbora 2008, izborna lista „Mađarska koalicija“ koju čine Savez vojvođanskih Mađara, Demokratska stranka vojvođanskih Mađara i Demokratska zajednica vojvođanskih Mađara, dobila je 4 mandata u Skupštini Srbije.

## Povezano
* Mađari
* Mađari u Narodnooslobodilačkoj borbi
* Etničke grupe Vojvodine

## Vanjske veze
* Mađarska populacija na teritoriji današnje Vojvodine između 1880. i 1991.