open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Grb Šibenika

Grb grada Šibenika čini štit na kojem je nacrtan lik Sv. Mihovila, arhanđela, zaštitnika starog Šibenika. U poluokruglom štitu u srebrnom polju je lik arhanđela Sv. Mihovila; mladolik; crnokos; bijele tunike; crvenog plašta; bijelih uzdižućih krila; u lijevoj ruci drži zlatnu kuglu s križem; nogama, zlatnim čizmama gazi crnog vraga; desnom rukom i zlatnim kopljem probada njegovu glavu. Gradsko vijeće Grada Šibenika na sjednici održanoj 20. svibnja. 1999. donijelo je odluku o grbu i zastavi Grada Šibenika i njihovoj uporabi.
Film u bunkeru

**Film u bunkeru** je izraz kojim se opisuje film koji je dovršen, odnosno zadovoljava sve tehničke preduvjete za prikazivanje, ali koji nije dostupan javnosti zbog pravnih ili političkih razloga. Pod time se obično podrazumijevaju filmovi snimljeni u kinematografijama autoritarnih ili totalitarnih zemalja, a čiji ih režimi zabranjuju zbog navodne subverzivnosti ili neusklađenosti sa službenom ideologijom; ponekad se to zna dogoditi i sa prikazanim, pa čak i prilično popularnim filmovima, ali koji su zbog novih političkih i drugih okolnosti postali "nepoćudni" ili publiku podsjećali na neke po vlast neugodne detalje (glavni glumac koji je pobjegao iz zemlje, slavljenje režimskog političara koji je u međuvremenu postao državni neprijatelj ili neosoba i sl.). Najčešće se pod time podrazumijeva praksa u Sovjetskom Savezu, odnosno zemljama nekadašnjeg Istočnog bloka. Takvi filmovi su se povlačili iz distribucije, odnosno smještali u posebna, nepristupačna skladišta kolokvijalno nazvana "bunkeri". U njima su znali ostajati sve dok se političke okolnosti ne bi promijenile, odnosno film postao ponovno "podoban".

Slične situacije, s druge strane, se znaju dogoditi i u kinematografijama zapadnih zemalja, pri čemu motiv za stavljanje filmova u bunker može biti sudski spor oko autorskih ili distribucijskih prava, sadržaj koji je postao neprihvatljiv uslijed novih i strožih cenzorskih standarda - kao što je bio slučaj sa filmovima predkodovskog Hollywooda 1930-ih -  a nekada i iz želje samih tvoraca uvjerenih kako je riječ o ostvarenju ispod svih estetskih i umjetničkih standarda, a čije bi im prikazivanje nanijelo nepotrebnu sramotu.

Na prostoru bivše Jugoslavije su dva najpoznatija filma koja su završila u bunkeru *[[Ciguli miguli]]* iz 1952. godine (koji je odatle izašao 1977. godine) i **, koji je u bunkeru bio od 1971. do 1988.

## Povezano
* Izgubljeni film
The Bad and the Beautiful

***The Bad and the Beautiful*** (), na prostoru bivše Jugoslavije poznat pod naslovom ***Grad iluzija***, je američki crno-bijeli film snimljen 1952. u režiji Vincentea Minellija, koji se smatra jednim od najznačajnijih hollywoodskih filmova čija je tema sam Hollywood.

Glavni lik, koga tumači Kirk Douglas, je Jonathan Shields, amoralni hollywoodski producent koji namjerava okupiti troje svojih nekadašnjih suradnika - glumicu (čiji lik tumači Lana Turner), scenarista (koga glumi Dick Powell) i režisera (koga glumi Barry Sullivan) - za svoj novi projekt. Radnja kroz njihove flashbackove prikazuje kako ih je Shields tokom svoje karijere bezdušno iskorištavao.

*The Bad and the Beautiful* je postigao ogroman uspjeh, kako kod publike, tako i kod kritike, a osvojio je pet Oscara, postavivši rekord za film koji pri tome nije bio nominiran za glavnu nagradu. Današnjim historičarima filma je zanimljiv prije svega zbog niza aluzija na stvarne ličnosti iz tadašnjeg Hollywooda kao što su David O. Selznick, Val Lewton, Orson Welles i Alfred Hitchcock, a zbog čega se danas smatra jednim od najpoznatijih "filmova sa ključem".

## Uloge

* Lana Turner ... Georgia
* Kirk Douglas ... Jonathan
* Dick Powell ... James Lee
* Walter Pidgeon ... Harry Pebbel
* Barry Sullivan ... Fred
* Gloria Grahame ... Rosemary
* Gilbert Roland ... "Gaucho"
* Paul Stewart ... Syd
* Ivan Triesault ... Von Ellstein
* Leo G. Carroll ... Henry Whitfield
* Sammy White ... Gus
* Elaine Stewart ... Lila

## Reference

## Vanjske veze

* 
*
Diskerin

**H/ACA ribonukleoproteinski kompleks podjednica 4** je protein koji je kod ljudi kodiran *DKC1* genom.

## Klinički značaj
Mutacije DKC1 gena su associrane sa Hoyeraal-Hreidarsson sindromom.

## Reference

## Literatura

## Vanjske veze
* GeneReviews/NCBI/NIH/UW entry on Dyskeratosis Congenita
Grad iluzija (razvrstavanje)

Grad iluzija može označavati:

* *[[The Bad and the Beautiful]]*, američki film iz 1952. godine, ul. Kirk Douglas, rež. Vincente Minelli, u bivšoj Jugoslaviji prikazan pod naslovom Grad iluzija;
* *[[City of Illusions]]*, SF-roman američke spisateljice Ursulle K. Le Guin iz 1967. godine
Replikacioni protein A1

**Replikacioni protein A, 70 kDa DNK vezujuća podjedinica** je protein koji je kod ljudi kodiran *RPA1* genom.

## Interakcije
Replikacioni protein A1 formira interakcije sa RPA2, RPA3, MCM6, MCM7, MUTYH, BRCA2, ORC6L, ORC2L, TP53BP1, MCM4, P53, XPA, MCM2, TIPIN i protein blum sindroma.

## Reference

## Literatura
Iranska ratna mornarica

**Iranska ratna mornarica** () je pomorska grana oružanih snaga Irana iz okvira regularne vojske (*[[Arteš]]*). Paralelno uz nju od sredine 1980-ih postoji i elitna mornarica koja je pridružena Revolucionarnoj gardi (*[[Pasdaran]]*). Iranska ratna mornarica u modernom obliku ustrojena je 1923. godine, a od ranih 2010-ih broji 18.000 pripadnika i 8000 marinaca. Mornarica je tradicionalno najmanja grana iranskih oružanih snaga, no ima izuzetno veliki značaj zbog zaštite pomorskih ruta koje prolaze kroz Hormuški tjesnac. Vojne pomorske baze raspoređene su diljem Perzijskog zaljeva i Kaspijskog jezera.

## Flota
;Podmornice
* Podmornice klase Kilo (3)
* Podmornice klase Besat (1)
* Podmornice klase Fateh (1)
* Podmornice klase Nahang (1)
* Podmornice klase Gadir (+21)
* Podmornice klase Jugo (4)
;Fregate
* Fregate klase Alvand (3)
* Fregate klase Mudže (2+*5*)
* Fregate klase Sahand (1)
;Korvete
* Korvete klase Bajandor (2)
* Korvete klase Hamze (1)
;Raketni čamci
* Raketni čamci klase Hudong (10)
* Raketni čamci klase Kaman (14+*5*)

## Veze
* Oružane snage Irana

## Vanjske veze

*  Stranice Iranske ratne mornarice
*  Islamic Republic of Iran Navy IRIN na *Global Security*
Podmornice klase Kilo

**Klasa ''Kilo*** je [[NATO]] oznaka za [[dizel]]-[[Električna energija|električne]] [[Podmornica|podmornice]] koje proizvodi [[Rusija]]. Izvorna inačica je nosila rusku oznaku *'Projekt 877 Paltus**, no postoji i naprednija inačica ruske oznake **Projekt 636 Varshavyanka'''. Klasu Kilo će naslijediti klasa Lada koja je s testiranjima započela 2005.

Glavna namjena Kila je protu-podmorničko i protu-brodsko djelovanje u relativno plitkim vodama. Za ovu klasu se smatra da je i jedna od najtiših dizel-električnih podmornica u svijetu.

## Naoružanje
* P-800 Oniks

## Izvori
197 Arete

**197 Arete** je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 29,18 km, 
a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 2,741 astronomskih jedinica (AJ).

Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 8,791 stepeni, a orbitalni period iznosi 1657,887 dana (4,539 godine). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,160. 
Apsolutna magnituda asteroida iznosi 9,18 a geometrijski albedo 0,441.

Asteroid je otkriven 21. maja 1879. godine.

## Povezano
* Asteroid
* Asteroidni pojas

## Vanjske veze

* JPL stranica za dinamiku solarnog sistema
* Orbitalni elementi asteroida sa orbitom bliskom Zemlji 
* Asteroidi i male planete, univerzitet Harvard
* JPL podaci o asteroidu
207 Hedda

**207 Hedda** je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa prečnikom od približno 58,70 km.
Afel asteroida je na udaljenosti od 2,348 astronomskih jedinica (AJ) od Sunca, a perihel na 2,219 AJ.

Ekscentricitet orbite iznosi 0,028, inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike 3,802 stepeni, a orbitalni period iznosi 1260,829 dana (3,451 godine). 
Apsolutna magnituda asteroida je 9,92 a geometrijski albedo 0,055.

Asteroid je otkriven 17. oktobra 1879. godine.

## Povezano
* Asteroid
* Asteroidni pojas

## Vanjske veze

* JPL stranica za dinamiku solarnog sistema
* Orbitalni elementi asteroida sa orbitom bliskom Zemlji 
* Asteroidi i male planete, univerzitet Harvard
* JPL podaci o asteroidu
2746 Hissao

**2746 Hissao** je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 2,248 astronomskih jedinica (AJ). 
Apsolutna magnituda asteroida je 13,4. Geografska dužina uzlaznog čvora objekta je 177,15573 stepeni.

## Povezano
* Asteroid
* Asteroidni pojas

## Vanjske veze
* Orbitalni elementi asteroida sa orbitom bliskom Zemlji
4043 Perolof

**4043 Perolof** je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 3,117 astronomskih jedinica (AJ). 
Apsolutna magnituda asteroida je 12,3.

Otkrio ga je 17. oktobra 1977. holandski astronom Kornelis Johanes van Hojten () u opservatoriji Palomar kod San Dijega (SAD). Nazvan je po švedskom astrofizičaru Per Olofu Hultu ().

## Povezano
* Asteroid
* Asteroidni pojas

## Vanjske veze

* JPL stranica za dinamiku solarnog sistema
* Orbitalni elementi asteroida sa orbitom bliskom Zemlji 
* Asteroidi i male planete, univerzitet Harvard
* JPL podaci o asteroidu
4429 Chinmoy

**4429 Chinmoy** je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 2,380 astronomskih jedinica (AJ). 
Apsolutna magnituda asteroida je 14,5. Asteroid dobija svoje ime od bengalski pisac, pesnik i filozof Šri Činmoj (1931-2007).&lt;ref name="urlWelcome to the World Harmony Run | World Harmony Run"&gt;&lt;/ref&gt;

## Reference

## Povezano
* Asteroid
* Asteroidni pojas

## Vanjske veze

* JPL podaci o asteroidu (úzko)
* Minor Planet Center (úzko)
* Orbit (úzko)
NGC 6043A

**NGC 6043A** je spiralna galaksija u sazvežđu Herkul koja se nalazi na NGC listi objekata dubokog neba.

Deklinacija objekta je + 17° 46' 33" a rektascenzija 16h 5m 1,5s. Prividna veličina (magnituda) objekta NGC 6043 iznosi 14,4 a fotografska magnituda 15,4. NGC 6043A je još poznat i pod oznakama MCG 3-41-86, CGCG 108-109, DRCG 34-83, PGC 57019.

## Reference

## Literatura
* Revised New General Catalogue and Index Catalogue, Wolfgang Steinicke, 2012. Dostupno u ovom fajlu  sa objašnjenjem na ovoj stranici
* SIMBAD baza podataka, Strazburški centar astronomskih podataka (CDS), Strazbur

## Povezano
* Novi opšti katalog

## Vanjske veze

* Interaktivni katalog NGC, IC i Mesjeovih objekata
* SIMBAD baza podataka
NGC 6450

**NGC 6450** je oznaka objekta na koordinatama sa rektanscenzijom 17h 47m 32,3s i deklinacijom + 18° 34" 31'. Otkrio ga je Luis Svift, 1. jula 1884. Kasnijim posmatranjima na tom poloÅ¾aju nije uoÄen nikakav astronomski objekat.
## Povezano
* Novi opšti katalog

## Vanjske veze
* Interaktivni katalog NGC, IC i Mesjeovih objekata

## Literatura
* Revised New General Catalogue and Index Catalogue, Wolfgang Steinicke, 2012. Dostupno u ovom fajlu  sa objašnjenjem na ovoj stranici
* SIMBAD baza podataka, Strazburški centar astronomskih podataka (CDS), Strazbur

## Reference
Ganglionski blokator

**Ganglionski blokator** (ili **ganglioplegik**) je tip leka koji inhibira postganglionu transmisiju, prvenstveno delujući kao nikotinski antagonist. 

Pošto ganglionski blokatori blokiraju parasimpatički nervni sistem i simpatički nervni sistem, dejstvo tih lekova zavisi od dominantnog tona u sistemu organa.

## Primeri
Prvi ganglionski blokator u kliničkoj primeni je bio tetraetilamonijum, mada je ubrzo bio zamenjen boljim lekovima.
Drugi primeri su heksametonijum, pentolinijum, mekamilamin, trimetafan, i pempidin, kao i
* benzoheksonijum
* hlorisondamin
* pentamin

## Upotreba
Ganglionski blokator se ređe koriste u današnje vreme zato što su selektivnihi agensi postali dostupni. Međutim, oni još uvik nalaze primenu u pojedinim hitnim situacijama, kao što je aortna disekcija ili autonomna disrefleksija.

## Reference
Plućna hipertenzija

**Plućna hipertenzija** je naziv za stanje povišenog krvnog tlaka u krvnim žilama plućnog krvotoka (plućne arterije, vene i kapilare). Plućna hipertenzija se definira kao srednji tlak u plućnoj arteriji veći ili jednak 25 mmHg u mirovanju, procijenjen kateterizacijom desnog srca.

Prema uzroku dijeli se na primarnu kojoj uzrok nije poznat, te sekundarnu koja nastaje zbog bolesti drugih organa (najčešće pluća i srca).

## Simptomi
Plućna hipertenzija praćena je nespecifičnim simptomima kao što su zaduha, umor, sinkopa, vrtoglavica, omaglice.

## Klasifikacija
### Klinička klasifikacija (Dana Point 2008)
1. plućna arterijska hipertenzija (PAH)
* idiopatska
* nasljedna
** BMPR2 (engl.: bone morphogenetic protein receptor tip 2)
** ALK1 (engl.: acitivin receptor like kinase 1 gene)
** nepoznat
* inducirana ljekovima ili toksinima
* plućna hipertenzija udružena sa:
** bolestima vezivnih tkiva
** HIV infekcijom
** portalnom hipertenzijom
** prirođenom srčanom manom
** šistosomijazom
** kroničnom hemolitičnom anemijom
* perizstetna pulćna hipertenzija novorođenčadi

1. plućna venookluzivna bolest i/ili plućna kapilarna hemangiomatoza

2. plućna hipertenzija zbog bolesti lijevog srca
* sistolička disfunkcija
* dijastolička disfunkcija
* bolesti srčanih zalistaka

3. plućna hipertenzija zbog bolesti pluća i/ili hipoksije
* KOPB
* intersticijske bolesti pluća
* ostale plućne bolesti miješanog restriktivnog i opstruktivnog karaktera
* poremećaji disanja u snu
* poremećaji hipoventilacije alveola
* kronična izloženost visinama
* razvojni poremećaji

4. kronična tromboembolijska plućna hipertenzija

5. plućna hipertenzija nejasnog ili/i višefaktornog mehanizma
* hematološki poremećaji: mijeloprofilerativni poremećaji, splenektomija
* sistemski poremećaji: sarkoidoza, plućna histiocitoza Langerhansovih stanica, limfoangioleiomiomatoza, neurofibromatoza, vaskulitis
* metabolički poremećaji: bolesti pohrane glikogena, Gaucherova bolest, poremećaji štitnjače
* ostali: opstrukcija tumorom, fibrozirajući medijastinitis, kronično bubrežno zatajenje na dijalizi.

## Liječenje
U liječenju plućne hipertenzije, uz liječenje osnovnog uzroka, ako je poznat, koriste se i lijekovi vazodilatatori (kisik, prostaciklini, NO, inhibitori kalcijskih kanala).

## Reference

## Literatura
* Guidelines for the diagnosis and treatment of pulmonary hypertension, European Heart Journal (2009) 30, 2493–2537
* 

## Vanjske veze

* The Merck Manual Home Edition: Pulmonary Hypertension
* Pulmonary Arterial Hypertension database 
* Pulmonary Hypertension Association 
* PH Central - the internet resource for Pulmonary Arterial Hypertension 
* Facts About Primary Pulmonary Hypertension from the National Heart, Lung, and Blood Institute (NHLBI)
Nikotinski antagonist

**Nikotinski antagonist** je tip antiholinergičkog leka koji inhibira dejstvo acetilholina (ACh) na nikotinskim acetilholinskim receptorima. Ta jedinjenja se uglavnom koriste za perifernu mišićnu paralizu tokom operacija, klasični agens ovog tipa je tubokurarin, mada neka centralno delujuća jedinjenja kao što je bupropion, mekamilamin, i 18-metoksikoronaridin blokiraju nikotinske acetilholinske receptore u mozgu i predložena su za primenu u tremanu narkomanije.

* Napomena: Sukcinilholin je zapravo nikotinski agonist.

## Reference

## Povezano
* Nikotinski agonist

## Vanjske veye
*
Angel Face (razvrstavanje)

***Angel Face*** (na engleskom "Anđeosko lice") može označavati:

* ''Angel Face'' (film, 1952), američki film noir iz 1952. godine, rež. Otto Preminger
* ''Angel Face'' (film, 2008), američki kratki film iz 2008. godine, rež. Cecile Cinco
Angel Face

***Angel Face*** () je američki crno-bijeli film noir snimljen 1952. godine u režiji Otta Premingera. Protagonist, čiji lik tumači Robert Mitchum, je vozač kola hitne pomoći koji prilikom intervencije u bogataškoj kući upozna lijepu djevojku (čiji lik tumači Jean Simmons). Radnja prikazuje kako sa njom počinje ljubavnu vezu zahvaljujući kojoj će dobiti posao porodičnog vozača, ali ne prije nego što shvati da djevojka ne preza od ničega, pa ni ubistva, da postigne svoje ciljeve. Film, djelomično sniman na lokacijama Beverly Hillsa, je kasnije od kritičara dobio brojne pohvale, prije svega zbog invetivne Premingerove režije, koja je vješto naglašavala seksualne tenzije među likovima.

## Uloge
* Robert Mitchum ... Frank Jessup
* Jean Simmons ... Diane Tremayne
* Mona Freeman ... Mary Wilton
* Herbert Marshall ... Mr. Charles Tremayne
* Leon Ames ... Fred Barrett
* Barbara O'Neil ... Mrs. Catherine Tremayne
* Kenneth Tobey ... Bill Crompton
* Raymond Greenleaf ... Arthur Vance
* Griff Barnett ... Sudac
* Robert Gist ... Miller
* Jim Backus ... Okružni tužilac Judson
* Morgan Farley ... Porotnik

## Izvori

## Vanjske veze

* 
* 
* 
*
Un pilota ritorna

***Un pilota ritorna*** () je italijanski crno-bijeli ratni film snimljen 1942. u režiji Roberta Rossellinija. Naslovni protagonist, čiji lik tumači Massimo Girotti, je italijanski vojni pilot koji tokom Italijansko-grčkog rata bude oboren i zarobljen od strane Britanaca. Radnja prikazuje kako se u zarobljeničkom logoru zaljubi u italijansku bolničarku koja je dobrovoljno došla brinuti se o svojim ranjenim sunarodnjacima, ali i kako sprema bijeg. *Un pilota ritorna* je nastao u jeku Drugog svjetskog rata u propagandne svrhe, te se uz raniji *[[La nave bianca]]* i kasniji *[[L'uomo dalla croce]]* smatra dijelom Rossellinijeve Fašističke trilogije.

## Uloge
* Massimo Girotti ... Gino Rossati 
* Michela Belmonte ... Anna 
* Piero Lulli ... De Santis 
* Gaetano Masier ... Trisotti 
* Elvira Betrone ... Signora Rossati 
* Piero Palermini ... Engleski oficir
* Giovanni Valdambrini ... bolničar
* Nino Brondello ... Vitali 
* Jole Tinta ... majka

## Vanjske veze
*
André Schürrle

**André Horst Schürrle** (Ludwigshafen, 6. studenog 1990.) je umirovljeni njemački nogometaš i reprezentativac. Profesionalnu karijeru započeo je 2009. godine u Mainzu prije nego je 2011. godine prešao u Bayer 04 Leverkusen. Njegovi nastupi u Leverkusenu privukli su pozornost Chelseaja, koji ga je 2013. kupio za iznos od £18,000,000. 

Za reprezentaciju je debitirao 2010. godine te je sudjelovao na Euru 2012 te Svjetskom prvenstvu 2014. godine.
La nave bianca

***La nave bianca*** () je italijanski crno-bijeli ratni film snimljen 1941. godine u režiji Francesca De Robertisa, poznat po tome što se često navodi kao cjelovečernji prvijenac znamenitog italijanskog sineasta Roberta Rossellinija.

Nastao je za vrijeme Drugog svjetskog rata u propagandne svrhe, odnosno kako bi se promovirale aktivnosti italijanske Kraljevske mornarice čiji je De Robertis bio oficir. Protagonist filma je mladi mornar koji biva ranjen u bitci kod Teulade te se, prilikom liječenja na bolničkom brodu, zaljubi u bolničarku.

Film je snimljen uz punu podršku mornarice, koja je autorima na raspolaganje stavila ne samo vlastite brodove i stotine mornara kao statiste, nego i dokumentarne snimke napravljene za vrijeme bitaka kod rta Stilo i Teulade. Historičarima filma je, međutim, daleko značajniji po inzistiranju na korištenju naturščika umjesto profesionalnih glumaca, odnosno stilu koji će Rossellini, koji je na projektu sudjelovao kao De Robertisov pomoćnik, kasnije popularizirati kao italijanski neorealizam.

*La nave bianca* je premijeru imao na venecijanskoj Mostri gdje je dobio Kup Nacionalne fašističke partije. Kasnije je prikazivan u zemljama pod osovinskom okupacijom. Poslije rata je neko vrijeme bio zabranjen, ali je zabrana ukinuta, dijelom i zbog tako što se Rossellini, koji je stekao međunarodni ugled svojim antifašistički orijentiranim filmovima, počeo navoditi kao njegov autor. Zajedno sa *[[Un pilota ritorna]]* i *[[L'uomo dalla croce]]* se ponekad navodi kao dio Rossellinijeve Fašističke trilogije.

## Vanjske veze
*
Joseph Yobo

**Joseph Michael Yobo** (Kano, 6. rujna 1980.) umirovljeni je nigerijski nogometaš i bivši reprezentativac. Yobo je bio dugogodišnji član nigerijske reprezentacije, iz koje se povukao nakon Svjetskog prvenstva 2014. godine s ukupno 100 nastupa, čime je u tom tretnuku postao nacionalni rekorder po broju nastupa. Na mjestu kapetana reprezentacije naslijedio ga je Vincent Enyeama.
Ahmed Musa

**Ahmed Musa** (Jos, 14. listopada 1992.) je nigerijski nogometaš i reprezentativac koji trenutno igra za Leicester City kao napadač. Za reprezentaciju je debitirao 2010. godine. Godine 2013., bio je kontinentalni prvak s Nigerijom, a sljedeće godine sudjeluje i na Svjetskom prvenstvu u Brazilu, gdje s 2 gola Argentini u porazu 3:2 postaje prvi Nigerijac u povijesti koji je postigao dva gola na jednoj utakmici svoje reprezentacije na svjetskom prvenstvu.
Peter Odemwingie

**Peter Osaze Odemwingie** (Taškent, 15. srpnja 1982.) je umirovljeni rusko-nigerijski nogometaš i reprezentativac koji je igrao na poziciji napadača. Karijeru je započeo 2000. godine u Bendel Insuranceu. Najveći uspjeh u dresu Nigerije ostvario je osvajanjem brončane medalje na Afričkom kupu nacija 2004., 2006. i 2010. godine te srebra sa Olimpijskim igrama 2008. godine.
NGC 6357

**NGC 6357** je rasejano jato sa emisionom maglinom u sazveÅ¾Äu Å korpija koje se nalazi na NGC listi objekata dubokog neba.

Deklinacija objekta je - 34° 12' 5" a rektascenzija 17h 24m 43,5s. Prividna veličina (magnituda) objekta NGC 6357 iznosi 8,2. NGC 6357 je još poznat i pod oznakama ESO 392-SC10, CED 142, Sh2-11.

## Reference

## Literatura
* Revised New General Catalogue and Index Catalogue, Wolfgang Steinicke, 2012. Dostupno u ovom fajlu  sa objašnjenjem na ovoj stranici
* SIMBAD baza podataka, Strazburški centar astronomskih podataka (CDS), Strazbur

## Povezano
* Novi opšti katalog

## Vanjske veze

* Interaktivni katalog NGC, IC i Mesjeovih objekata
* SIMBAD baza podataka
IC 4685

**IC 4685** je rasijano zvjezdano jato u sazvježđu Strijelac koje se nalazi na listi objekata dubokog neba u Indeks katalogu.

Deklinacija objekta je - 23° 59' 14" a rektascenzija 18h 9m 17,4s. IC 4685 je još poznat i pod oznakama OCL 22, ESO 521-*N37, a x b of nebula.

## Reference

## Literatura
* Revised New General Catalogue and Index Catalogue, Wolfgang Steinicke, 2012. Dostupno u ovom fajlu  sa objašnjenjem na ovoj stranici
* SIMBAD baza podataka, Strazburški centar astronomskih podataka (CDS), Strazbur

## Povezano
* Indeks katalog
* Novi opšti katalog

## Vanjske veze

* Interaktivni katalog NGC, IC i Mesjeovih objekata
* SIMBAD baza podataka
Alfa-1 blokator

**Alfa-1 blokatori** (takođe poznati kao alfa-adrenergički blokirajući agensi) obuhvataju mnoštvo lekova koji blokiraju α<sub>1</sub>-adrenergičke receptore u arterijama, glatkim mišićima i tkivima centralnog nervnog sistema.

## Farmakologija
Blokada ili redukcija vezivanja epinefrina i norepinefrina za alfa adrenoreceptore umanjuje arterijsku otpornost i povišava venski kapacitet uzrokujući refleks tahikardije. U zavisnosti od koncentracije u plazmi oni mogu da uzrokuju posturalnu hipotenziju. Alfa-1 blokatori mogu da umanje nivoe LDL i triglicerida i povise nivo HDL.

## Indikacije
Ovi lekovi se mogu koristiti za tretiranje:
* Benigno uvećanje prostate (BPH)
** Simptomi donjeg urinarnog trakta
** Nakon procedura transuretralne mikrotalasne termoterapije (TUMT) i transuretralne ablacije prostate iglom (TUNA)
* Visoki krvni pritisak (hipertenzija). Ovo nije tipičan način upotrebe leka osim ako pacijent ima BPH.
* Simptomi neinflamatornog sindrom hroničnog bola karlice, tip prostatitisa. 

## Primeri alfa blokatora

Drugi:
* Trimazosin

Neselektivni adrenergički blokatori:

* Fenoksibenzamin
* Fentolamin (Regitin)

## Reference

## Vanjske veze
* DrugDigest - Alpha blockers
* RxList.com  - Tamsulosin
*
Robert G. Vignola

**Robert G. Vignola** (rođen kao **Rocco Giuseppe Vignola**, 5. august 1882 - 25. oktobar 1953) bio je američki glumac i filmski režiser rodom iz Italije, poznat po nastupima u doba nijemog filma.

Rodio se u Italiji, a u SAD je došao sa roditeljima u dobi od 3 godine. Karijeru je započeo sa 19 godina kao teatarski glumac. Godine 1906. se priključio filmskom studiju Biograph Pictures, a potom studiju Kalem Company za koje je snimao neke od tada najpopularnijih filmova. Kasnije se preorijentirao na režiju, nastavivši rad i na početku zvučne ere.

## Djelomična filmografija

### glumac
* *[[The Black Hand (film 1906)|The Black Hand]]* (1906)
* *[[The Fight for Freedom]]* (1908)
* *[[A Lad from Old Ireland]]* (1910)
* *[[The Colleen Bawn (1911 American film)|The Colleen Bawn]]* (1911) 
* *[[From the Manger to the Cross]]* (1912)
* *[[A Sawmill Hazard]]* (1913)
* *[[A Desperate Chance]]* (1913)
* *[[The Scimitar of the Prophet]]* (1913)

### režiser

* *[[The Vampire (1913 film)|The Vampire]]* (1913)
* *[[Audrey (1916 film)|Audrey]]* (1916)
* *[[Seventeen (1916 film)|Seventeen]]* (1916)
* *[[The Evil Thereof (1916 film)|The Evil Thereof]]* (1916)
* *[[The Moment Before]]* (1916)
* *[[Undercover (1916 film)|Under Cover]]* (1916)
* *[[Great Expectations (1917 film)|Great Expectations]]* (1917)
* *[[Her Better Self]]* (1917)
* *[[The Love That Lives]]* (1917)
* *[[Double Crossed (1917 film)|Double Crossed]]* (1917)
* *[[More Deadly Than The Male]]* (1919)
* *[[The World and His Wife]]* (1920)
* *[[Enchantment (1921 film)|Enchantment]]* (1921)
* *[[When Knighthood Was in Flower (1922 film)|When Knighthood Was in Flower]]* (1922)
* *[[Adam and Eva]]* (1924)
* *[[Yolanda (film)|Yolanda]]* (1924)
* *[[Married Flirts]]* (1924)
* *[[The Way of a Girl]]* (1925)
* *[[Déclassée]]* (1925)
* *[[Cabaret (1927 film)|Cabaret]]* (1927)
* *[[The Scarlet Letter (1934 film)|The Scarlet Letter]]* (1934)

## Reference

## Vanjske veze

*
Zabranjene igre

***Jeux intedits*** () je francuski crno-bijeli film snimljen 1952. u režiji Renea Clementa, koji se smatra jednim od najboljih ostvarenja francuske kinematografije na početku 1950-ih.

Nastao je na temelju originalnog scenarija Françoisa Boyera, koji je bio ispočetka odbijan od strane producenata i režisera, prisilivši Boyera da ga preradi u istoimeni roman. Knjiga je imala slab odjek u Francuskoj, ali je njen prijevod postao bestseler u SAD, potakavši Clementa da otkupi prava na njenu ekranizaciju. Protagonistica filma je 5-godišnja djevojčica (čiji lik tumači Brigitte Fossey), koja ostaje bez roditelja u zračnom napadu za vrijeme njemačke invazije te koju na neko vrijeme udomljuju lokalni seljaci. Radnja prikazuje kako se brzo sprijatelji sa nešto starijim dječakom (koga tumači Georges Poujouly) i kako njih dvoje stvaraju razne bizarne rituale kako bi se nosili sa konceptom smrti oko sebe.

*Zabranjene igre* su na samom početku prikazivanja bile obilježene kontroverzama. Premijerno su prikazane na Kanskom festivalu, ali ne kao službeni predstavnik Francuske, što je izazvalo proteste dijela tamošnjih kritičara. Dio francuske javnosti je, pak, bunio zbog sadržaja koji je navodno vrijeđao francuske seljake. Nešto kasnije je prikazan na venecijanskoj Mostri u službenoj konkurenciji, iako je bilo pokušaja da mu se ospori pravo na nagrade. Na kraju je uspio osvojiti Zlatni lav, a nešto kasnije i Oscar za najbolji strani film.

Kritičarima se izuzetno dopao realistični i krajnje nesentimentalni prikaz ratnih zbivanja, i to iz dječje perspektive, koji je događaje učinio prilično uznemirujućim. Izuzetno dobar dojam je ostvarila 6-godišnja Fossey, koja je, prema vlastitim riječima, ulogu dobila usprkos toga što je Clement ispočetka htio angažirati djevojčicu od 9-11 godina. Fossey će kasnije postati jedna od najuglednijih francuskih glumica.

## Uloge
* Georges Poujouly ... Michel Dollé
* Brigitte Fossey ... Paulette
* Amédée ... Francis Gouard
* Laurence Badie ... Berthe Dollé
* Suzanne Courtal ... Madame Dollé
* Lucien Hubert ... Dollé
* Jacques Marin ... Georges Dollé
* Pierre Merovée ... Raymond Dollé
* Louis Saintève ... Svećenik

## Vanjske veze
* 
* 
* Criterion Collection essay by Peter Matthews
Brigitte Fossey

**Brigitte Fossey** (15. jun 1946 - ) je francuska glumica, koja je slavu stekla kao 6-godišnja djevojčica nastupom u filmu *[[Zabranjene igre]]*. Njenu karijeru djece glumca su prekinuli roditelji kako bi joj omogućili redovno školovanje, ali se nakon 20 godina vratila glumi te nastupala u nizu filmova uglednih režisera.

## Izabrana filmografija

## Vanjske veze

* 
*
Endonukleaza specifična za strukturu prepusta 1

**Flap endonukleaza 1** je enzim koji je kod ljudi kodiran *FEN1* genom.

Protein kodiran ovim genom uklanja 5' prepuste tokom DNK popravke i obrađuje 5' krajeve Okazakijevih fragmenta pri sintezi zaostajućeg lanca DNK. Direktna fizička interakcija između tog proteina i AP endonukleaze 1 tokom popravke isecanjem dugog segmenta baza omogućava koordinirani pristup proteina supstratu, čime se supstrat dodaje od jednog enzima do drugog. Ovaj protein je član XPG/RAD2 familije endonukleaza i jedan je od deset proteina koji su esencijalni za bezćelijsku replikaciju DNK. Sekundarna struktura DNK može da inhibira flap obradu na pojedinim trinukleotidnim ponavljanjima u maniru zavisnom od dužine koji skrivaju 5' kraj prepusta, koji je neophodan za vezivanje i presecanje proteinom kodiranim ovim genom. Stoga sekundarna struktura može da onemogući protektivnu funkciju ovog proteina, što dovodi do trinukleotidnih ekspanzija specifičnih za mesto.

## Interakcije
Endonukleaza 1 specifična za flap strukturu formia interakcije sa Ciklin-zavisna kinaza 2, EP300, ATP-zavisna helikaza Vernerovog sindroma, Heterogeni nuklearni ribonukleoprotein A1, Ciklin A2, PCNA, Protein blum sindroma i APEX1.

## Reference

## Literatura
RFC1

**Replikacioni faktor C, podjednica 1** je protein koji je kod ljudi kodiran *RFC1* genom.

Protein kodiran ovim genom je velika podjedinica replikacionog faktora C, koji je pomoćni protein DNK polimeraze sa pet podjedinica. Replikacioni faktor C je od DNK zavisna ATPaza koja je neophodna za eukariotsku DNK replikaciju i popravku. Protein deluje kao aktivator DNK polimeraza, putem vezivanja za 3' kraj prajmera, i promoviše koordiniranu sintezu oba lanca. On takođe doprinosi stabilnosti telomera.

## Interakcije
RFC1 formira interakcije sa BRD4, HDAC1, RFC3, RELA i PCNA.

## Reference

## Literatura
Indeks katalog

**Indeks katalog** (, ili Index Catalogue of Nebulae, Index Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars, IC I, ili IC II) je astronomski katalog galaksija, maglina i zvjezdanih jata koji služi kao dodatak Novom opštem katalogu (New General Catalogue). Objavljen je 1895. prvi put, i proširivan je tako da uključuje 5387 objekata, poznatih kao IC objekti.

Katalog je uredio Džon Drejer (J. L. E. Dreyer) tokom 1880-ih, i objavio ga u dva dijela kao IC I i IC II. Katalog je pokrivao nova otkrića galaksija, jata i maglina između 1888. i 1907.

## Povezano
* Novi opšti katalog
* Astronomija

## Reference

## Vanjske veze

* The NGC/IC Project
POLD1

**Katalitička podjedinica DNK polimeraze delta** je enzim koji je kod ljudi kodiran *POLD1* genom. Ona je komponenta kompleksa DNK polimeraza delta.

POLD1, zajedno sa enzimom POLE, je asocirana sa višestrukim adenomom.

## Reference

## Literatura
POLD4

**Delta podjedinica 4 DNK polimeraze**, takođe poznata kao **delta podjedinica p12 DNK polimeraze**, je protein koji je kod ljudi kodiran *POLD4* genom. Ona je komponeneta kompleksa DNK polimeraze delta.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
POLD2

**Delta podjedinica 2 DNK polimeraze** je enzim koji je kod ljudi kodiran *POLD2* genom. Ona je komponenta kompleksa DNK polimeraze delta.

## Interakcije
POLD2 formira interakcije sa PCNA.

## Reference

## Literatura
P12

**P12** se može odnositi na:

* POLD4, delta podjedinica 4 DNK polimeraze
* P-12 radar, sovjetski 2D VHF radarski sistem
DnaC

**dnaC** je faktor postavljanja helikaze dnaB. dnaB i dnaC se asociraju sa dnaA vezanim za mesto početka. Nakon postavljanja dnaB na mesto početka, dnaC se oslobađa.

Za interakciju dnaC sa dnaB neophodna je hidroliza ATP.

## Reference

## Vanjske veze
*
Kosmos-3

**Kosmos-3** je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.

Kosmos-3 je lansiran sa kosmodroma Kapustin Jar, SSSR, 24. aprila 1962. Raketa-nosač R-12 Dvina (8K63, NATO oznaka SS-4 Sandal) sa dodatim stepenom je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje. Masa satelita pri lansiranju je iznosila 330 kilograma. Kosmos-3 je bio satelit namijenjen za istraživanje kosmosa, Zemlje, i gornjih slojeva atmosfere.

## Literatura
* NASA podaci o satelitu 

## Vanjske veze
* Podaci o satelitima u obliku tabele
DnaE

**dnaE**, genski proizvod ***dnaE***, je katalitička α podjedinica DNK polimeraze III, koja deluje kao DNK helikaza. Ovaj enzim je prisutan samo kod prokariota.

## Reference
Kosmos-954

**Kosmos-954** je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.

Kosmos-954 je lansiran sa kosmodroma Tjuratam, Bajkonur, SSSR, 18. septembra 1977. Raketa-nosač je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje.

Satelit je sadržavao radioaktivni materijal. Pao je u sjevernoj Kanadi, kontaminirajući veliko područje, izazivajući međunarodni incident.

## Literatura
* NASA podaci o satelitu 

## Vanjske veze
* Podaci o satelitima u obliku tabele
Kosmos-1809

**Kosmos-1809**, poznat i kao **Jonosonda**, je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.

Kosmos-1809 je lansiran sa kosmodroma Pleseck, SSSR, 17. decembra 1986. Masa satelita pri lansiranju je iznosila 700 kilograma. Kosmos-1808 je bio namijenjen za istraživanje jonosfere.

Instrumenti su uključivali mjerač gustine plazme, mjerač koncentracije plazme, mjerač temperature elektrona, spektrometar mase, fotoelektronski spektrometar, mjerač električnog polja, mjerač talasa vrlo niske frekvencije 70&nbsp;Hz - 20&nbsp;kHz, i širokopojasni radio-prijemnik 0.1&nbsp;MHz - 50&nbsp;MHz.

## Literatura
* NASA podaci o satelitu 

## Vanjske veze
* Podaci o satelitima u obliku tabele
Kosmos-605

**Kosmos-605**, poznat i pod imenima **Bion-1** i **Biokosmos-1**, je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.

Kosmos-605 je lansiran sa kosmodroma Pleseck, SSSR, 31. oktobra 1973. Raketa-nosač Sojuz je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje. Masa satelita pri lansiranju je iznosila 5500 kilograma.

Kosmos-605 je bio satelit za biološko istraživanje. Nosio je nekoliko desetina štakora (pacova), 6 kutija sa kornjačama, gljive, insekte i žive bakterijske spore. Slao je podatke o reakciji sisavaca, reptila, insekata i gljivičnih i bakterijskih formi na dug period u bestežinskom stanju. Primarni zadatak je bio i studiranje uticaja radijacije na živa bića.

## Literatura
* NASA podaci o satelitu 

## Vanjske veze
* Podaci o satelitima u obliku tabele
Kosmos-690

**Kosmos-690**, poznat i pod imenom **Bion-2**, je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.

Kosmos-690 je lansiran sa kosmodroma Pleseck, SSSR, 25. aprila 1970. Raketa-nosač R-14 Čusovaja () (8K65, NATO oznaka SS-5 Skean) sa dodatim stepenom je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje. Masa satelita pri lansiranju je iznosila 40 kilograma.

Kosmos-690 je bio satelit za biološko istraživanje. Nosio je albino štakore (pacove). Sovjetski, češki i rumunski istraživači su davali dnevne doze gama-zračenja životinjama, komandom sa Zemlje. Primarni zadatak je bio istraživanje uticaja radijacije na živa bića.

Poslije spuštanja na Zemlju poslije 20 dana, mnogi štakori su imali znatno pogoršano zdravstveno stanje.

## Literatura
* NASA podaci o satelitu 

## Vanjske veze
* Podaci o satelitima u obliku tabele
Kosmos-782

**Kosmos-782**, poznat i pod imenima **Bion-3** i **Biokosmos-3**, je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.

Kosmos-782 je lansiran sa kosmodroma Pleseck, SSSR, 25. novembra 1975. Raketa-nosač R-7 Semjorka sa dodatim stepenom je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje. Masa satelita pri lansiranju je iznosila 4000 kilograma.

Kosmos-782 je bio satelit za biološko istraživanje, i prvi put su SAD i SSSR zajedno na njemu vršili istraživanja. Nosio je 14 eksperimenata pripremljenih u 7 zemalja. Životinje su uključivale bijele pacove i kornjače. Nošena su i biljna tkiva i voćne mušice.

## Literatura
* NASA podaci o satelitu 

## Vanjske veze
* Podaci o satelitima u obliku tabele
Kosmos-936

**Kosmos-936**, poznat i pod imenima **Bion-4** i **Biokosmos-4**, je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.

Satelit je bio namijenjen za biološka istraživanja, u kojima je učestvovalo 9 zemalja. Eksperimenti su bili nastavak onih vršenih na satelitu Kosmos-782 (Bion-3).

## Literatura
* NASA podaci o satelitu 

## Vanjske veze
* Podaci o satelitima u obliku tabele
Kosmos-1645

**Kosmos-1645**, poznat i pod imenom **Foton-1**, je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.

Satelit je bio namijenjen za istraživanja materijala u svemiru. Da bi poboljšali uslove mikrogravitacije, Foton sateliti su stavljeni u orbitu male ekscentričnosti i nisu manevrisali tokom misije.

## Literatura
* NASA podaci o satelitu 

## Vanjske veze
* Podaci o satelitima u obliku tabele
Kosmos-2044

**Kosmos-2044**, poznat i pod imenima **Bion-9** i **Biokosmos-9**, jedan je od preko 2.400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.

Satelit je bio namijenjen za biološka istraživanja. U njima je učestvovalo 9 zemalja i evropska svemirska agencija ESA. Ukupno 80 eksperimenata je vršeno, između ostalog mučnina pri kretanju, reprodukcija, regeneracija, imunologija, i readaptacija na normalnu gravitaciju. Organizmi su uključivali glodare, daždevnjake, ribe, voćne mušice, mrave, crve, ćelije i sjemenke. Dva makaki majmuna su nošena takođe.

Kapsula za spuštanje se vratila na zemlju poslije 14 dana, ali su neki organizmi uginuli zbog greške u kontroli temperature u kabini.

## Literatura
* NASA podaci o satelitu 

## Vanjske veze
* Podaci o satelitima u obliku tabele
Serotoninski antagonist

**Serotonin antagonist** je lek koji se koristi za inhibiranje dejstva serotoninskih (5-HT) receptora.

## Tipovi
### 5-HT<sub>2A</sub> antagonisti
Antagonisti 5-HT<sub>2A</sub> receptora se ponekad koriste kao atipični antipsihotici (za razliku od tipičnih antipsihotika, koji su čisto dopaminski antagonisti). U ovu grupu lekova se ubrajaju:
* Klozapin blokira 5-HT2A, 5-HT2C i D<sub>4</sub> receptore.
* Ciproheptadin blokira 5-HT2A, HI i blag je antiholinergik.
* Ketanserin blokira 5-HT2A, 5-HT<sub>2C</sub> i alfa 1 (A1) adrenoreceptore.
* Metisergid je 5-HT2A antagonist i neselektivni blokator 5-HT<sub>1</sub> receptora. 
* Kvetijapin blokira 5-HT2A, 5-HT<sub>1A</sub>, dopaminske receptore D<sub>1</sub> i D<sub>2</sub>, histaminski receptor H1, i A1 adrenoreceptore.

### 5-HT<sub>3</sub> antagonisti
Ova grupa lekova selektivno deluje na 5-HT<sub>3</sub> receptore, te su poznati kao 5-HT<sub>3</sub> antagonisti. Oni su efikasni u tretmanu hemoterapijom indukovanog povraćanja.
* Dolasetron
* Granisetron
* Ondansetron
* Palonosetron
* Tropisetron

Drugi 5-HT3 antagonisti se koriste za tretman sindroma nadraženih creva:
* Alosetron
* Cilansetron

### Drugi
* Pizotifen je 5-HT2C antagonist, H1 blokator i antiholinergik koristan za migrensku profilaksu.
* Hrizantema je biljka koja se tradicionalno koristila za migrene.

## Povezano
* Agonist serotoninskog receptora

## Reference

## Vanjske veze
* 
*
Acetilglicinamid hloral hidrat

**Acetilglicinamid hloral hidrat** je hipnotik/sedativ. On je kombinacija N-Acetilglicinamida i hloral hidrata.

## Reference
Kosmos-2430

**Kosmos-2430**, poznat i pod imenom **Kosmos-Oko**, je jedan od preko 2400 sovjetskih i kasnije ruskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.

Satelit je namijenjen za vojne zadatke, specifično za detekciju lansiranja raketa korištenjem infracrvenog spektra osmatranja.

## Literatura
* NASA podaci o satelitu

## Vanjske veze
* Podaci o satelitima u obliku tabele
Društveni parazitizam

**Društveni parazitizam** je pejorativ koji opisuje skupine ljudi ili društvene klase za koje se smatra da čine štetu društvu, slično biološkom parazitizmu.

## Upotreba

Socijalisti su u svojim djelima opisivali članovi više klase kao ekonomske parazite. Stihovi socijalističkog himne *[[Internacionala]]* spominju parazite. 

Njemački nacisti su smatrali "rase bez domovine" *parazitskim rasama* ili *[[Untermensch]]* koje bi valjalo istrijebiti. U nih su spadali Romi i Židovi.

U Sovjetskom Savezu, koji je nazivno bio država radnika, od svake odrasle zdrave osobe se očekivalo da radi sve do službenog umirovljenja. Nezaposlenost je na taj način bila službeno i teoretski eliminirana. Oni koji bi odbili da rade, studiraju ili služe društvu na drugi način su riskirali da ih se kazneno optuži za društveni parazitizam (ruski: тунеядство). 1961. je u Sovjetskom Savezu nekih 130.000 ljudi identificirano da vode "anti-socijalni, parazitski način života".

## Izvori
A. B. Guthrie, Jr.

**Alfred Bertram Guthrie, Jr.** (13. januar 1901 &ndash; 26. april 1991) bio je američki književnik, scenarist i historičar, najpoznatiji po ciklusu vestern romana posvećenih otvaranju Oregonske staze, a od kojih je *[[The Way West]]* 1950. godine dobio Pulitzerovu nagradu za fikciju. Godine 1953. je napisao scenarij za znameniti vestern film *[[Shane (film, 1953)|Shane]]*.

## Bibliografija

### Zapadni ciklus
* *[[The Big Sky (roman)|The Big Sky]]* (1947)
* *[[The Way West]]* (1949)
* *[[These Thousand Hills]]* (1956)
* *[[Arfive]]* (1971)
* *[[The Last Valley (roman, Guthrie)|The Last Valley]]* (1975)
* *[[Fair Land, Fair Land]]* (1982)

### Vestern-kriminalistički romani
* *Murders at Moon Dance* (1943)
* *Wild Pitch* (1974), glavni lik Šerif Chick Charleston
* *The Genuine Article* (1977), glavni lik Šerif Chick Charleston
* *No Second Wind* (1980), glavni lik Šerif Chick Charleston
* *Playing Catch-up* (1985), glavni lik Šerif Chick Charleston
* *Murder in the Cotswolds* (1989), glavni lik Šerif Chick Charleston

### Zbirke novela
* *The Big It, And Other Stories* (1960)

### Publicistika
* AUTOBIOGRAPHY Blue Hen's Chick''  (1965)
* ESSAYS *Big Sky, Fair Land: the Environmental Essays of A. B. Guthrie, Jr.*, edited by David Peterson (1988)
* HANDBOOK *A Field Guide to Writing Fiction* (1991)

### Knjige za djecu
* *The Big Sky: An Edition For Young Readers* (1950)
* *Once Upon a Pond* (1973)

### Poezija
* *Four Miles from Ear Mountain* (1987)

### Scenariji
* *[[Shane (film)|Shane]]* (1953)
* *[[The Kentuckian]]* (1955)

### Govorni albumi
* *A. B. Guthrie, Jr., reads from THE BIG SKY* (Caedmon, 1974)

## Izvori

## Vanjske veze
* U. Eastern Kentucky site 
* Literary History of the American West page on Guthrie 
* A. B. Guthrie Jr. Papers. Yale Collection of American Literature, Beinecke Rare Book and Manuscript Library.
*
GABAA receptor

**GABA<sub>A</sub> receptor** (**GABA<sub>A</sub>R**) je jonotropni receptor i ligandom kontrolisani jonski kanal. Njegov endogeni ligand je γ-aminobuterna kiselina (GABA), jedan od glavnih inhibitornih neurotransmitera u centralnom nervnom sistemu. Nakon aktivacije, GABAA receptor selektivno propušta Cl<sup>−</sup> kroz svoju poru, što dovodi do hiperpolarizacije neurona. To ima inhibitorno dejstvo na neurotransmisiju usled umanjenih šansi za pojavu uspešnog akcionog potencijala. Potencijal preokreta GABAA-posredovanog IPSP u normalnom rastvoru je −70 mV, za razliku od GABA<sub>B</sub> IPSP.

Aktivno mesto GABAA receptora je mesto vezivanja GABA i nekoliko lekova kao što su muscimol, gaboksadol, i bikuculin. Ovaj protein takođe sadrži brojna alosterna mesta vezivanja koja indirektno modulišu aktivnost receptora. Ta alosterna mesta su meta niza drugih lekova, uključujući benzodiazepine, nebenzodiazepine, barbiturate, etanol, neuroaktivne steroide, inhalacione anestetike, i picrotoksin, između ostalih.

GABAA receptori su prisutni u svim organizmima koji imaju nervni sistem. U manjoj meri ovi receptori se mogu naći u tkivima koja nisu neuronska. Usled njihove široke rasprostranjenosti u nervnom sistemu sisara oni imaju važnu ulogu u praktično svim funkcijama mozga.

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* Uusi-Oukari M, Korpi ER (2010). *Regulation of GABAA Receptor Subunit Expression by Pharmacological Agents*. Pharmacological Reviews, pp 97–135. .
The Big Sky (roman)

***The Big Sky*** () je vestern roman američkog književnika A. B. Guthrieja Juniora. Protagonist je Boone Caudill, mladić koji 1830-ih bježi iz kuće u Kentuckyju u potrazi za pustolovinama na Zapadu. Radnja prikazuje kako se sprijatelji sa lovcem Dickom Summersom i s njime nastoji iskušati sreću kao lovac i trgovac krznom u neistraženoj divljini Montane. The Big Sky je predstavljao prvi roman u trilogiji, čiji je nastavak *[[The Way West]]* godine 1950. dobio Pulitzerovu nagradu za fikciju.

Godine 1952. je adaptiran u istoimeni hollywoodski film u režiji Howarda Hawksa.

## Izvori

## Vanjske veze
* Partial online text
Blackfoot jezik

**Blackfoot jezik** (ISO 639-3: bla), indjanski jezik algonkijske porodice, kojim govori oko 4.600 Indijanaca u Kanadi (Alberta, 4.500) i Montani (100) na rezervatu Blackfoot. Plemena Blackfoot ili Siksika, Kainah ili Blood i Piegan koja se njime služe govore vlastitim dijaklktima.

Blackfootski zajedno sa jezicima arapaho [arp] , cheyenne [chy], gros ventre ili atsina [ats] i nawathinehena čine prerijsku podskupinu algonkijskih jezika
## Izvori

## Vanjske veze
* Ethnologue (14th)
* Ethnologue (15th)
Reginaldo Giuliani

**Reginaldo Giuliani** (Torino, 28. august 1887 – prijevoj Urarieu, Etiopija, 21. januar 1936), poznatiji kao **Otac Giuliani**, bio je italijanski dominikanski redovnik, književnik i vojnik. Za vrijeme Prvog svjetskog rata se kao dobrovoljac priključio *[[Arditi]]ma*, elitnim jurišnim trupama italijanske vojske te sudjelovao u nekim od najvažnijih bitaka, za što je primio najviša odlikovanja. Nedugo nakon rata se kao dio Katoličke legije priključio Gabrieleu d'Annuniziu prilikom osvajanja Rijeke i uspostave njegove kratkotrajne države. Svoja ratna iskustva je opisao u knjizi koja je postala bestseler. Godine 1922. je sudjelovao u Maršu na Rim.

Kada je 1935. izbio Drugi abesinijski rat, Giuliani se prijavio kao dobrovoljac te postao vojni kapelan u Crnim košuljama. Tokom Prve bitke kod Tembiena je, dok je pomagao i davao posljednju pomast ranjenim suborcima, i sam ranjen, a potom posječen od strane Etiopljana.

Giuliani je nakon smrti stekao status mučenika u fašističkoj Italiji. Godine 1939. je po njemu nazvana i podmornica, kasnije potopljena u Drugom svjetskom ratu. Širom Italije dan-danas mnoge ulice i trgovi nose njegovo ime.

Giuliani je nekoliko godina kasnije poslužio i kao inspiracija za protagonista propagandnog filma *[[L'uomo dalla croce]]*.
L'uomo dalla croce

***L'uomo dalla croce*** () je italijanski crno-bijeli ratni film snimljen 1943. u režiji Roberta Rossellinija. Nastao je u jeku Drugog svjetskog rata u propagandne svrhe. Radnja, djelomično inspirirana događajima vezanima uz smrt vojnog kapelana Reginalda Giulianija, je smještena u Ukrajinu i prikazuje aktivnosti Italijanskog ekspedicionog korpusa (CSIR) koji se borio na Istočnom frontu. Protagonist, čiji lik tumači Alberto Tavazzi je vojni kapelan koji sticajem okolnosti ostaje odsječen od svojih suboraca. *L'uomo dalla croce*, uz ranije filmove *[[La nave bianca]]* i *[[Un pilota ritorna]]*, se često naziva završnim dijelom Rossellinijeve Fašističke trilogije.

## Uloge
* Alberto Tavazzi ... Il cappellano militare 
* Roswita Schmidt ... Irina, la miliziana 
* Attilio Dottesio ... Il carrista ferito 
* Doris Hild ... Una contadina russa 
* Zoia Weneda ... Un'altra contadina russa 
* Antonio Marietti ... Serghej, il commissario del popolo 
* Piero Pastore ... Beyrov 
* Aldo Capacci ... Lo studente soldato 
* Franco Castellani ... Un soldato russo ferito 
* Gualtiero Isnenghi ... Il ferito antibolscevico 
* Antonio Suriano ... Il soldato napoletano 
* Marcello Tanzi ... Diego

## Izvori


## Literatura
* Bondanella, Peter. *A History of Italian Cinema*. Continuum, 2009.
* Bondanella, Peter. *The Films of Roberto Rossellini*. Cambridge University Press, 1993.

## Vanjske veze
*