open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Seleukija (razvrstavanje)

**Seleukija** (iz grč. Σελεύκεια) ili Seleucija (iz lat. *Seleucia*) može se odnositi na sljedeće starovjekovne gradove:
* **[[Seleukija|Seleukija na Tigrisu]]**, seleukidska prijestolnica osnovana 305. pne. koja je za vrijeme sasanidske vladavine srasla s Ktezifontom, danas arheološko nalazište (Babil, Irak)
* **[[Seleukija (Pamfilija)]]**, grad u Pamfiliji na sredozemnoj obali; danas ruševine 1&nbsp;km od sela Bucakşeyhler (Antalya, Turska)
* **[[Silifke|Seleukija na Kalikadnosu]]**, grad na rijeci Kalikadnos nedaleko od sredozemne obale, kroz antiku poznat i kao *Seleukija [[Kilikija]]*, *Seleukija [[Izaurija]]* i *Seleukija Trakeja*; danas Silifke (Mersin, Turska)
* **[[Seleukija Pijerija]]**, grad pokraj ušća Oronta koji je služio kao luka obližnjoj Antiohiji; ostaci pokraj Samandağa (Hatay, Turska)
* **[[Zeugma (grad)|Seleukija na Zeugmi]]**, prema Polibijevoj *Historiji* (V. 43.) i Apijanovim *[[Rimski građanski ratovi|Mitridatovim ratovima]]* (CXIV.) utvrda nad gradom Zeugma (Gaziantep, Turska)
* **[[Aydın|Seleukija na Meandaru]]**, kratkotrajno ime za karijski grad Tral na rijeci Meandar; danas Aydın (Turska)
* **[[Seleukija Sidera]]**, grad u Pizidiji; kasnije prema rimskom caru Klaudiju nazvana *Klaudijoseleucija*; danas arh. nalazište 15&nbsp;km sjeverno od Eğirdira (Isparta, Turska)
* **[[Mopsuestija|Seleukija na Piramu]]**, grad na rijeci Piram oko 20&nbsp;km istočno od Antiohije, kasnije poznat i kao *Mopsuestija* ili *Mamistra* (Adana, Turska)
* **[[Seleukija na Belu]]**, grad na rijeci Oront, nekoliko kilometara zapadno od Apameje; kasnije poznat i kao *Seleukopolis* (danas na istoku Hame, Sirija)
* **[[Marv|Seleukija u Margijani]]**, kratkotrajno helenističko ime za drevni iranski Marv u Margijani, ranije i *Aleksandrija u Margijani* odnosno kasnije *Antiohija u Margijani* (danas arh. nalazište u jugoistočnom Turkmenistanu)

Neidentificirani:
* **Seleukija u Elamu**, prema Strabonovoj *[[Geographica|Geografiji]]* (XVI. 1. 18.) i Plinijevom *Prirodoslovlju* (VI. 31.) elamski grad uz rijeku Hedifont; stariji autori poput H. C. Hamiltona i W. Falconera rijeku povezuju s Džarahi u Huzestanu (Iran); prema R. Talbertu moguće i obližnja Suza na Dezu ili manje vjerojatno arh. nalazište Taht-e Nešin kod Firuzabada
* **Seleukija na Eufratu**, spominje se na nekoliko klinopisa iz helenističkog razdoblja i uglavnom se povezuje sa Zeugmom na temelju kronika Ptolemeja III., no s obzirom da je ostali spominju u kontekstu kraljevskog kanala precizna identifikacija je nemoguća; prema J. Lenderingu moguće i sama Seleukija na Tigrisu
* **Seleukija (Galileja)**, prema *Životu* (CLXXXV.) i *Židovskim ratovima* (CIII.) Josipa Flavija, helenistička kolonija uz jezero Merom u Galileji, pretpostavke su da se radi o preimenovanoj Abili (sjeverni Izrael) ili Gadari (sjeverozapadni Jordan)

Ostalo:
* **[[Seleukija (tema)]]**, jedna od temi (vojno-upravnih jedinica) Bizanta od 10. do 12. vijeka
* **[[Babilon]]**, Stjepan Bizantinac u svojim geo. leksikonima iz 6. vijeka pogrešno poistovjećuje ovaj grad sa Seleukijom

## Izvori
Šogunat Tokugawa

**Šogunat Tokugawa** (jap. **徳川幕府** *Tokugawa bakufu*), znan još i kao **Šogunat Edo** (jap. **江戸幕府** *Edo bakufu*) bila je feudalna vojna u Japanu koja je postojala od 1600. do 1868. godine. Šefovi vlade bili su šoguni, a svi su, redom, dolazili iz klana Tokugawa, po kojemu je cijela država dobila ime. Glavni grad šogunata bio je Edo, a središte moći istoimeni dvorac. Zbog te činjenice, doba šogunata se često naziva i **Edo periodom**.

Država se raspala 1868. godine tokom restauracije Meijija, nakon čega je uspostavljeno Japansko Carstvo.

## Popis šoguna

:1 Iejasu Tokugawa je na vlast osvojio 1600. godine, ali je za šoguna imenovan tek 1603. godine, što je razlog zašto se ta godina uzima početkom njegove vladavine.

## Vanjske veze
* Japan
* Tokugawa Political System 
* SengokuDaimyo.com The website of Samurai Author and Historian Anthony J. Bryant
** Anthony J. Bryant is the author of **Sekigahara 1600: The Final Struggle for Power**, Praeger Publishers;(September, 2005)
1921. na filmu

## Događaji
* 5. 9. - U San Franciscu u hotelu St. Francis priređena zabava; četiri dana kasnije jedna od njenih sudionica, mlada glumica Virginia Rappe umire u bolnici, a nakon čega je poznati glumac Roscoe Arbuckle, koji je također sudjelovao na zabavi, optužen za silovanje i ubistvo, čime započinje jedan od dotada najvećih skandala američke filmske industrije i medijska kampanja sa ciljem da se "razvratni Hollywood dovede u red".
* Francuski književnik i filmski kritičar Louis Delluc objavljuje prvu knjigu posvećenu Charlieju Chaplinu.

## Filmovi
* *[[The Four Horsemen of the Apocalypse (film)|The Four Horsemen of the Apocalypse]]*
* *[[The Kid (film, 1921)|The Kid]]*
* *[[The Three Musketeers (1921 film)|The Three Musketeers]]*
* *[[Orphans of the Storm]]*
* *[[The Sheik (film)|The Sheik]]*
* *[[Little Lord Fauntleroy (film, 1921)|Little Lord Fauntleroy]]*
* *[[The Love Light]]*
* *[[Körkarlen]]*
* *[[L'Atlantide (film, 1921)|L'Atlantide]]*
* *[[The Bonnie Brier Bush]]*
* *[[El Dorado (1921 film)|El Dorado]]*
* *[[Janošik (1921 film)|Janošik]]*
* *[[L'uomo meccanico]]*
* *[[Les Trois Mousquetaires (film, 1921)|Les Trois Mousquetaires]]*
* *[[Cud nad Wisłą (film)|Cud nad Wisłą]]
* *Der müde Tod*
* *Ubistvo generala Grjaznova*

== Filmske nagrade ==
* [[Photoplay Gold Medal|Photoplayeva medalja časti]] - *Tol'able David'', rež. Henry King

## Debiji
* George Arliss
* Basil Rathbone
* Carole Lombard
* Fredric March

## Rođenja

## Smrti

## Reference

## Vanjske veze
* 1921  na Internet Movie Database
Salso

**Salso**, zvana i **Imera Meridionale** ili **Salso Imera** (sicilijanski: *Salsu*), za antike znana po svom grčkom imenu *Ἱμέρας* (latinski: *Himera*), najduža je rijeka Sicilije sa svijih 144 km, iako je po količini voda i slivu veći Simeto na istočnoj obali.

Rijeka je svoje ime *Salso*, dobila zbog visokog saliniteta svojih voda, u svom donjem dijelu (južno od Provincije Enna sve do ušća). To je zato jer tu teče preko stijena i gline koje su još u miocenu nakupile velike naslage minerala. Zbog tog su sve do nedavno radili brojni rudnici sumpora, kalija i halita u provincijama Enna i Caltanissetta.

## Hidrografija

Rijeka Salso izvire pod imenom Petralia u masivu Madonie na nadmorskoj visini od 1 350 m kod lokaliteta Portella dei Bifolchi u Provinciji Palermo na sjeveru Sicilije.

Od izvora gotovo pravolinijski teče u pravcu juga, preko centralne Sicilije, nakon što prođe brda Enne i Caltanissetta teče kroz ravnicu do svog ušća u Sredozemno more, kod lučkog grada Licata. u Provinciji Agrigento

Salso u svom toku prima brojne pritoke, sa lijeve strane su to Gangi, Morello, a sa desne; Gibbesi i Mendola.
Salso sa svojim pritokama ima sliv velik oko 2 122 km², koji obuhvaća dobar dio centralne Sicilije, jer protječe kroz četiri provincije; Palermo, Enna, Caltanissetta i Agrigento.

## Izvori

## Vanjske veze
* ''Osservatorio avifaunistico alla foce del fiume Salso'' 
* ''Salso'' na portalu Trecani enciclopedia Italiana
Nemrtvi

**Nemrtav** je kolektivni naziv za fiktivna, mitološka, ili legendarna bića koja su umrla ali ponovno žive, ili posjeduju neke elemente života i nakon smrti. Nemrtvi mogu biti bestjelesni, kao što su duhovi, ili tjelesni, kao što su vampiri i zombiji. Nemrtvi se pojavljuju u legendama većine kultura i u mnogim djelima mašte i horora. Bram Stoker je isprva želio svoj roman Drakula nazvati "Ne-mrtav" i upotreba te riječi u romanu je većinoma odgovorna za njezino današnje značenje. Riječ se pojavila u engleskom jeziku puno prije Stokerovog romana ali njeno je značenje jednostavno bilo "živ" ili "nije mrtav". Stokerovo značenje se odnosilo samo na vampire ali se kasnije proširilo na natprirodne stvorove koji manifestuju neke aspekte života nakon smrti.

## Kratka podijela nemrtvih bića
*Bestjelesni nemrtvi: Duhovi, poltergeisti, sjenke, banshee, fantomi i slično. 
*Tjelesni nemrtvi: Vampiri, zombiji, mumije, jiangshi, draugr itd.
Subekumena

**Subekumena** je područje u svijetu gdje ljudi žive samo povremeno (npr. nomadi u polupustinjskim područjima) ili su potpuno nenastanjena ali se ekonomski eksploatišu (kao što su rudnici u Boliviji na nadmorskoj visini od 5400m nadmorske visine). Subekumena su velika područja u Africi, pustinji Sahari i savanama oko nje.

## Povezano
* Ekumena
* Anekumena
Reza-šah Pahlavi

**Reza-šah Pahlavi** (perz. رضا شاه پهلوی; Alašt, 15. 3. 1878. – Johannesburg, 26. 7. 1944.), šah Irana i osnivač dinastije Pahlavi.

Rođen je u selu Alašt u pokrajini Mazandaran na sjeveru Irana, a sa 15 godina pristupio je kozačkim vojnim postrojbama nakon čega započinje i njegov politički uspon. Godine 1923. postao je premijerom u kadžarskoj vladi, a dvije godine kasnije iskoristivši slabosti nakon ustavne revolucije (1906. – 1925.) pučem je svrgnuo Ahmed-šaha i postavio se kao novi iranski monarh. Vladao je do 16. 9. 1941. godine kada je zbog britansko-sovjetskog pritiska bio prisiljen abdicirati u korist sina Muhamed-Reze Pahlavija.

## Vanjske veze

*  Encyclopædia Iranica: Courts and Courtiers viii. In the reign of Reżā Shah Pahlavī
*  Encyclopædia Britannica: Reza Shah Pahlavi
*  Iran Chamber: Reza Shah Pahlavi
Muhamed-han Kadžar

**Muhamed-han Kadžar** (perz. آغا محمد خان قاجار; Astarabad, 1742. – Suza, 17. 6. 1797.), šah Irana i osnivač kadžarske dinastije.

Rođen je u gradu Gorganu (Astarabadu) na sjeveru Irana, a sa šest godina kastriran je prema odredbi Adil-šaha iz susjednog klana zbog straha od političkog rivalstva. Muhamed-han bio je na čelu klana Kuvanlu, jednog od kadžarskih plemena. Nakon smrti Karim-hana iz zandijske dinastije 1779. godine zemlja tone u građanski rat, a Muhamed-han iskorištava takvu situaciju i 1794. godine zarobljava zandijskog vladara Loft Ali-hana i nameće se kao iranski šah stvorivšti pritom novu, kadžarsku dinastiju. Vladao je svega tri godine jer je ubijen u Suzi od strane političkih neprijatelja, a sahranjen je u Nadžafu (današnji Irak). S obzirom da je Muhamed-han bio eunuh, nasljedio ga je njegov nećak Fateh Ali-šah.

## Literatura
*  
*  
*  
;Ostali projekti
Slatina (Sopot)

**Slatina** je naselje u Gradska opštini Sopot u Gradu Beogradu. Prema popisu iz 2002. bilo je 254 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 264 stanovnika).

## Historija
Slatina se nalazi jugozapadno od mesta Sopota. Slatina je novije naselje. U „Spisku od svih alija u Nahiji Beogradskoj nalazećih se, u godini 1834“ pominje se alija Slatina koja „veličine sodržava u sebi širine po pol sata. Na ovoj **aliji**-(*spahiska zemlja koja je posle odlaska Turaka pripala Srbima)*naseljeno je selo Slatina od pre 13 godina, koje se iz 9 kuća sastoji, i ono samo ovu aliju ziriti. U ovoj aliji nalazi se svega oraće zemlje 59 dana, tavate 13 dana, kosanice 86 kosa i vinograda 18 motika; žirodne gore vrlo redko po gdekoi grm, ševarica takođe vrlo malo, zemlja je posredsvena. U vreme kad je ova alija spahiji prinadležala plaćali su Sibničani 40 a Stoiničani 18 groša“. 

Prema podacima može se zaključiti sa je Slatina osnovana oko 1820.g. Evo šta kaže predanje o osnivanju i naseljavanju ovoga sela:

Preci današnjih stanovnika prolazili su ovuda idući za Beograd, kuda su nosili beli smok, pršutu, katran, luč i druge svoje proizvode. Pošto je „*ovde bila pitomina*“ i nenaseljeno, reše se da se ovde nasele.

„Sporazumeli su se sa spahijom“ i hteli se naseliti, ali ih Sibničani i Stojničani nisu puštali, pošto su oni držali ovo *aliju* i za to plaćali spahiji. Najzad su uspeli i prvi se naseli Slavko, predak Savkovića i Vuleta, predak Vuletića. Slavko je došao iz Malog Sela, zaseka sela Zgrđa u Kačeru, a Vuleta je došao iz Teočina (srez takovski). Kako im je atar bio mali, vele, da su ovi prvi doseljenici zamolili spahiju da ga „proširi do potoka Seone“. Predanje veli da su „*podmitili spahiju*“ i on jednog dana uzjaši konja i kaže: „ kuda ja prođem tu je sinor“. Tako su, vele, dobili današnje granice atara.

Slatina je godine 1846. imala 10 kuća i pripadala je srezu turijskom. (podaci krajem 1921. godine).

## Demografija
U naselju Slatina živi 200 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 45,2 godina (44,3 kod muškaraca i 46,2 kod žena). U naselju ima 87 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,92.

Ovo naselje je u velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

### Literatura
* Izvor Monografija Podunavske oblasti 1812-1927. objavjeno (1927 g.)„Napredak Pančevo,,
* „Letopis“: *Podunavska mesta i običaji* Marina (Beč 1999 g.). Letopis period 1812 – 2009 g. Sastavio od Pisanih tragova, Letopisa, po predanju mesta u Južnoj Srbiji, mesta i običaji nastanak sela ko su bili Doseljenici čime se bavili meštani
* *Napomena*
U uvodnom delu autor je dao kratak istorijski pregled ovog područja od praistorijskih vremena do stvaranje države Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca.

## Vanjske veze
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Brewster's Millions

***Brewster's Millions*** () je humoristički roman američkog književnika Georgea Barra McCutcheona objavljen 1902. godine. Naslovni protagonist je mladić koji od svog djeda naslijedi milion dolara, ali potom nakon smrti ekscentričnog i još bogatijeg ujaka naslijedi sedam miliona dolara, ali jedino pod uvjetom da u kratkom roku potpuno potroši djedovo nasljedstvo. *Brewster's Millions* je godine 1906. adaptirani u kazališnu predstavu koja je doživjela ogroman uspjeh na Broadwayu. Kasnije je adaptiran u deset filmova - sedam američkih i tri indijska. Godine 1951. je u Londonu postavljen i mjuzikl pod naslovom *[[Zip Goes a Million]]*.

## Povezano
* *[[The Million Pound Bank Note]],* priča Marka Twaina iz 1893. godine sa sličnom osnovnom premisom

## Vanjske veze
* 
* ''Brewster's Millions'' , online at Ye Olde Library 
*
Zelena čistka

**Zelena čistka - jedan dan za čistiji okoliš** hrvatska je akcija čišćenja divljih odlagališta otpada. Dio je međunarodne akcije "Let's Do It! World".

## Počeci
Ideja za taj projekt izrasla je iz estonske građanske inicijative "Let’s do it!" (Učinimo to!) koja je 3. V. 2008. okupila 50.000 volontera, koji su u cijeloj zemlji uklonili 10.000 tona otpada u samo 5 sati. Sljedeće godine akcija se uspješno proširila i na Litvu i Latviju. Godine 2010. uključili su se i Portugal, Slovenija i Ukrajina. U Sloveniji je te godine sudjelovalo čak 270.000 ljudi (13% stanovnika Slovenije!). Godine 2011. sudjelovalo je 16 država, 13 iz Evrope te Indija, Brazil i Kambodža, a 2012. sudjelovalo je već 70 država, među kojima prvi put i Hrvatska.

## U Hrvatskoj
### 2012.
U Hrvatskoj je akcija nazvana **Zelena čistka - jedan dan za čistiji okoliš**. Prva se dogodila 21. IV. 2012. u organizaciji Udruge Žmergo iz Opatije i uz podršku Ureda tadašnjeg predsjednika RH dr. Ive Josipovića te brojnih drugih institucija i prijatelja akcije. To je dotada bila najveća ekološka volonterska akcija u Hrvatskoj. U prvu Zelenu čistku bile su uključene sve hrvatske županije te više od 60 gradova i općina, a sudjelovalo je više od 30.000 volontera.

### 2013.
Druga po redu **Zelena čistka** održana je u subotu, 20. IV. 2013. godine, i trajala je pet sati. U njoj su sudjelovala 193 grada i općine s 49.696 građana. U akciji je očišćeno 3.918 tona otpada iz okoliša.

Među hiljadama volontera bilo je i mnogo javnih osoba, uključujući tadašnjeg predsjednika Republike Hrvatske Ivu Josipović, premijera Zorana Milanovića te ministre Mihaela Zmajlovića, Miranda Mrsića, Predraga Matića i Rajka Ostojića.

U nekim mjestima (npr. u Belom Manastiru), zbog organizacijskih razloga, akcija je održana neki drugi dan.

### 2014.
Treća akcija **Zelena čistka** provedena je 26. IV. 2014. godine, s preko 52.000 volontera, kad je skupljeno 4.800 tona otpada.

### 2015.
Četvrta akcija **Zelena čistka** provedena je u subotu, 18. IV. 2015. godine, s preko 52.500 volontera, kad je skupljeno 6.000 tona otpada.

## Izvori

## Vanjske veze
* Službena internetska stranica Zelene čistke
* Službena internetska stranica inicijative "Let’s do it!"
Brewster's Millions (film, 1914)

***Brewster's Millions*** () je američka crno-bijela nijema filmska komedija snimljena 1914. u režiji Oscara Apfela i Cecila B. De Millea. Predstavlja prvu filmsku adaptaciju istoimenog romana Georgea Barra McCutcheona; poticaj za nju je dala izuzetno uspješna kazališna adaptacija na Broadwayu u kojoj je naslovnu ulogu, isto kao i u filmu, tumačo Edward Abeles. Naslovni lik je mladić koji od djeda naslijedi milion dolara, a potom od svog ekscentričnog ujaka još sedam miliona, ali samo pod uvjetom da u kratkom roku potroši prethodni milion. Danas se smatra izgubljenim filmom.

## Uloge
* Edward Abeles ... Robert Brewster / Monty Brewster
* Joseph Singleton ... Edwin Peter Brewster
* Sydney Deane ... Jonas Sedgwick
* Miss Bartholomew ... Louise Sedgwick
* Mabel Van Buren ... Mrs. Gray
* James MacGregor ... John Harrison
* Dick La Reno ... Swearengen Jones / Šeik
* Baby La Reno ... Monty Brewer u dobi od 5 godina
* "Baby" Carmen De Rue ... Peggy Gray u dobi od 5 godina (kao Baby De Rue)
* Winifred Kingston ... Peggy Gray
* Bernadine Zuber ... Barbara Drew
* Monroe Salisbury ... Noppier Harrison
* Maureen Rasmussen ... Trixie, glumica

## Izvori

## Vanjske veze
*
Fateh Ali-šah Kadžar

**Fateh Ali-šah Kadžar** (perz. فتحعلی‌شاه; Damgan, 5. 9. 1772. – Isfahan, 23. 10. 1834.), šah Irana i drugi vladar iz kadžarske dinastije.

Rođen je u Damganu na sjeveru Irana kao sin Husein Koli-hana, brata Muhamed-hana Kadžara kojeg je Fateh Ali-šah naslijedio na mjestu šaha. Godine 1804. pokrenuo je rat protiv Ruskog Carstva u cilju da pripoji bivšu pokrajinu Gruziju, no unatoč početnim vojnim uspjesima Rusi u konačnici uspjevaju zadržati teritorij. Prema uzoru na Firdusijevu *[[Šahname|Šahnamu]]*, Fateh Ali-šah dao je sastaviti vlastitu zbirku o navedenim ratovima poznatu kao *Šahanšahaname*. Krajem 18. vijeka poklonjeno mu je treće izdanje *[[Encyclopædia Britannica|Britannice]]* koju je u cijelosti pomno proučio i na temelju toga dodao svojoj tituli nastavak „...i najveći poznavatelj Britannice”. Fateh Ali-šah umire 1834. godine, a s obzirom da mu je godinu ranije umro sin Abas Mirza, prijestolje je pripalo njegovom unuku Muhamed-šahu. Sahranjen je u gradu Komu, oko 150 južno od Teherana.

## Literatura
*  
*  
*  
;Ostali projekti
George Loane Tucker

**George Loane Tucker** (12. jun 1880 - 20. jun 1921) bio je američki filmski režiser i scenarist iz doba nijemog filma. Karijeru je otpočeo 1911. i tokom nje snimio 64 naslova. Među njima se ističe *[[Traffic in Souls]]*, drama posvećena trgovini bijelim robljem koja je bila komercijalno najuspješniji američki film 1913. godine, te *[[The Miracle Man (film, 1919)|The Miracle Man]]* iz 1919. godine, koji je Lona Chaneya učinio jednim od najpoznatijih hollywoodskih glumaca svog vremena. Bio je oženjen za glumicu Elisabeth Risdon.

## Djelomična filmografija
### kao režiser
* *[[Their First Misunderstanding]]* ko-režiser Thomas H. Ince (1911)
* *[[The Dream (film, 1911)|The Dream]]* ko-režiser Thomas H. Ince (1911)
* *[[The Scarlet Letter (film 1911)|The Scarlet Letter]]* ko-režiser Joseph W. Smiley (1911)
* *[[Behind the Stockade]]* ko-režiser Thomas H. Ince (1911)
* *[[The Rose's Story]]* ko-režiser: Joseph W. Smiley (1911)
* *[[Dangerous Lines]]* (1911)
* *[[The Aggressor (film, 1911)|The Aggressor]]* ko-režiser Thomas H. Ince (1911)

* *[[Over the Hills]]* ko-režiser Joseph W. Smiley (1911)

* *[[Big Sister (film 1913)|Big Sister]]* (1913)

* *[[Traffic in Souls]]* (1913)

* *[[A Bachelor's Love Story]]* (1914)

* *[[The Cinderella Man]]* (1917)

* *[[The Miracle Man (film, 1919)|The Miracle Man]]* (1919)

### kao-glumac
* *[[The Awakening of Bess]]*; rež. Harry Solter (1909)
* *[[Second Sight (film 1911)|Second Sight]]*; rež. Thomas H. Ince, Joseph W. Smiley (1911)
* *[[The Fair Dentist]]*, rež. Thomas H. Ince (1911)
* *[[Traffic in Souls]]*, rež. George Loane Tucker (1913)

### kao scenarist
* *[[Traffic in Souls]]*; rež. George Loane Tucker (1913)
* *[[The Cinderella Man]]*, rež. George Loane Tucker (1917)

### kao producent
* *[[The Miracle Man (film, 1919)|The Miracle Man]]*; rež. George Loane Tucker (1919)

## Vanjske veze
* 
* Filmografija na stranici AFI American Film Institute
*
Muhamed-šah Kadžar

**Muhamed-šah Kadžar** (perz. محمد شاه قاجار; Tabriz, 5. 1. 1808. – Teheran, 5. 9. 1848.), šah Irana i treći vladar iz kadžarske dinastije.

Rođen je u Tabrizu na sjeverozapadu Irana, kao sin Abasa Mirze odnosno unuk Fateha Ali-šaha Kadžara. Političku karijeru započeo je kao guverner Iranskog Azarbajdžana, a šahom je postao nakon djedove smrti s obzirom da mu je otac umro godinu ranije. Dok su karijeru njegovog prethodnika Fateha Ali-šaha obilježili ratovi protiv Ruskog Carstva na Kavkazu, Muhamed-šah vodio je ratove protiv Britanskog Carstva na istoku s Heratom (današnji Afganistan) kao primarnim strateškim žarištem. Umro je zbog glihta u dobi od 40 godina i na mjestu vladara privremeno ga je nasljedila njegova žena Mahd-e Olia, a potom njegov najstariji sin Nasrudin-šah.

## Literatura
*  
*  
*  
;Ostali projekti
Stromboli

**Stromboli** (sicilijanski: *Struògnuli* od grčkog *Στρογγύλη* = vrtuljak) je najsjeverniji otok talijanskog arhipelaga Lipari u Tirenskom moru pored Sicilije.

*Stromboli* je i ime istoimenog vulkana koji je uz Etnu (ako se izuzme Island) jedini aktivni evropski vulkan. Otok administativno pripada pod komunu Lipari na istoimenom otoku u provinciji Messina, u regiji Sicilija.

Stanovnici njih 409, žive u dva naselja, *Stromboli* (nekadašnji San Vincenzo) i *Ginostra* i po nekoliko kuća raštrkanih po čitavom otoku.
## Geografija

*Stromboli* je vulkanski otok kvadratnog oblika, dug 4 km, maksimalne širine od 2,5 do 3,5 km, ukupne površine od 12,6 km².

*Stromboli* ima tipični oblik vulkanske kupe visoke 926 m. iznad razine mora, na čijoj se sjeverozapadnoj strani, na visini od 750 m. danas nalaze aktivni krateri, jer je vulkan promjenio svoj oblik urušavanjem. Današnji aktivni vulkan ima promjenjivi broj kratera smještenih u tanjurastoj udolini, koja se otvara prema moru strminom - **Sciara del Fuoco**, koju omeđuju dva stjenovita grebena, sjeveroistočni **Filo del Fuoco**, i jugoistočni **Filo di Baraona**. *Stromboli* je jedan od rijetkih aktivnih vulkana na Zemlji, vrlo promjenjivog ritma, kod kog se mogu promatrati eksplozivne erupcije, više ili manje česte, kod kojih ne manjkaju ni izljevi lave, koja se izljeva preko strmine Sciara del Fuoco, do mora. 
*Stromboli* je posljednju erupciju imao 2011.

Dva kilometra sjeveroistočno od otoka leži **Strombolicchio**, greben ostatak nekadašnjeg originalnog vulkana.

Obale otoka, su osim nekoliko malih plaža, nepristupačne i strme, a klima je izrazito mediteranska.
## Historija
U podnožju vulkana su pronađena staništa iz raznih razdoblja, od neolita do grčko - rimskih vremena. Kod *Strombolija* se može lako pratiti stratigrafska promjena pojedinih kulturnih razdoblja, što omogućuje razlikovanje između neolita, bakarnog i brončanog doba.
## Privreda i transport
Poljoprivreda i ribarstvo su i danas uz rastući turizam glavne privredne aktivnosti, od kojih živi većina otočana. Glavni proizvodi *Strombolija* su maslinovo ulje, vino (malvazija) i kapare.
## Izvori

## Vanjske veze

* ''Stromboli'' na portalu Trecani enciclopedia Italiana
Pelagijski otoci

**Pelagijski otoci** (talijanski: *Isole Pelagie*, sicilijanski: *Ìsuli Pilaggî*, od grčkog: Πελαγίαι / *Pelagia* što je značilo Otvoreno more) je mali talijanski arhipelag pored južne obale Sicilije.

## Geografija
To je skupina od 3 otoka; Lampedusa, Linosa i Lampione smještenih u Sredozemnom moru između Malte i Tunisa, ukupne površine 25,5 km².

Čitav arhipelag je jedna administrativna jedinica - komuna Lampedusa i Linosa od 6 137 stanovnika, koja je dio u provincije Agrigento, sa administrativnim centrom na najvećem otoku arhipelaga Lampedusi.

Otoci Lampedusa i Linosa su naseljeni a Lampione nije, geološki Linosa i Lampione, pripadaju afričkoj ploči, dok je Lampedusa vulkanskog porijekla.

Čitav arhipelag je 2002. proglašen parkom prirode *Area Marina Protetta Isole Pelagie*.
## Privreda
Unatoč tome što i danas postoje oaze zemljišta namjenjenog poljoprivredi, *Pelagi* su jako devastirani i neprirodno neplodni, zbog bezobzirnog krčenja vegetacije i pretvaranja velikih površina u građevinske parcele.

Sve do kraja 1950-ih krajolik arhipelaga bio je bitno drugačiji, jer su postojale brojne male parcele poljoprivrednog zemljišta omeđene suhozidima, po kojima je bilo maslinika, nasada rogača i samoniklih šumaraka kleka. Danas se lokalna ekonomija bazira na ribarstvu i tvornici ribljih konzervi. Turizam se osobito razvio na Lampedusi, koja je postala hit destinacija.
## Izvori

## Vanjske veze

* ''Pelagie'' na portalu Trecani enciclopedia Italiana
Mahd-e Olia

**Mahd-e Olia** (perz. مهد علیا; Teheran, 1805. – Teheran, 2. 6. 1873.), kraljica Irana iz kadžarske dinastije.

Nakon smrti supruga Muhamed-šaha Kadžara, privremeno je preuzela vlast i upravljala je zemljom točno mjesec dana. Na mjesto šaha potom dolazi njen najstariji sin, 17-godišnji Nasrudin-šah. Uz njega, Mahd-e Olia imala je još tri sina: Abasa Mirzu Molka Ara, Muhameda Takija Mirzu i Abdula Samada Mirzu. Umrla je u dobi od 68 godina, a sahranjena je u Komu u zajedničku grobnicu s Muhamed-šahom.

## Literatura
*  
*  
;Ostali projekti
Nasrudin-šah Kadžar

**Nasrudin-šah Kadžar** (perz. ناصرالدین شاه قاجار; Tabriz, 16. 7. 1831. – Teheran, 1. 5. 1896.), šah Irana i peti vladar iz kadžarske dinastije.

Rođen je u Tabrizu na sjeverozapadu Irana, kao sin Muhamed-šaha i Mahd-e Olie. Nakon očeve smrti 1848. godine vlast privremeno preuzima njegova majka, a potom se Nasrudin-šah kruni u dobi od 17 godina. Razdoblje njegove vladavine u gotovo čitavoj drugoj polovici 19. vijeka obilježio je mir sa susjednim silama (Ruskim, Osmanskim i Britanskim Carstvom) i snažna modernizacija zemlje u kojoj zasluge dijeli s premijerom Amirom Kabirom. Nasrudin-šah osobno se bavio fotografijom nedugo nakon njenog otkrića i u teheranskoj Golestanskoj palači dao je sagraditi posebnu dvoranu (*Aks Hane*) namjenjenu njegovim fotografskim radovima. Ubijen je u atentatu 1896. godine od ruke Mirze Reze Kermanija koji je pripadao revolucionarnoj frakciji *Džamal-al-Din al-Afgani*. Na položaju iranskog šaha nasljedio ga je njegov sin Mozafaradin-šah.

## Literatura
*  
*  
;Ostali projekti
Mozafaradin-šah Kadžar

**Mozafaradin-šah Kadžar** (perz. مظفرالدين شاه قاجار; Teheran, 23. 3. 1853. – Teheran, 3. 1. 1907.), šah Irana i šesti vladar iz kadžarske dinastije.

Političku karijeru započeo je 1861. godine kao guverner Iranskog Azarbajdžana, a šahom je postao 1896. nakon što mu je otac Nasrudin-šah smrtno ranjen u atentatu. Za vrijeme vladavine Mozafaradin-šaha formiran je prvi iranski parlament (1906.), a ubrzo nakon njegove smrti rasplamsava se iranska ustavna revolucija s kojom se suočavao njegov prijestolonasljednik Muhamed Ali-šah.

## Literatura
*  
*  
;Ostali projekti
Muhamed Ali-šah Kadžar

**Muhamed Ali-šah Kadžar** (perz. محمدعلی شاه قاجار; Tabriz, 21. 6. 1872. – Sanremo, 5. 4. 1925.), šah Irana i sedmi odnosno pretposljednji vladar iz kadžarske dinastije.

Rođen je u Tabrizu na sjeverozapadu Irana, a na prijestolju je 1907. godine naslijedio oca Mozafaradin-šaha. Početak političke karijere obilježila je turbulentna ustavna revolucija protiv koje se Muhamed Ali-šah kao gorljivi apsolutist borio svim raspoloživim sredstvima, pa je tako uz rusku i britansku pomoć dao bombardirati iranski parlament. Godine 1909. revolucionarne snage iz Rašta prodiru u Teheran i svrgavaju Muhameda Ali-šaha, obnavljaju ustavnu monarhiju i proglašavaju šahom njegovog 11-godišnjeg sina Ahmed-šaha. Posljednje godine života Muhamed Ali-šah prvo provodi u ruskoj Odesi (današnja Ukrajina) odakle pokušava neuspješan puč iz Gorgana, a potom u Istanbulu i Sanremu gdje umire kao prvi u seriji četvorice posljednjih iranskih monarha preminulih u inozemstvu (Ahmed-šah, Reza-šah, M.-Reza Pahlavi).

## Literatura
*  
*  
*  
;Ostali projekti
Ahmadili

**Ahmadili** (; *Aḥmadīlī*), poznati i kao atabegovi Marage (; *Atābakān-e Marāḡa*), bili su plemićka obitelj odnosno lokalna iranska dinastija koja je vladala regijom Azarbajdžana približno od 1122. do 1221. godine. Njihovo porijeklo je heterogeno: pretpostavlja se kako je riječ o Kurdima koji potječu od arapskog plemena Ravadida koji su primili kurdski jezik, a spominje se i turkijsko odnosno kumansko podrijetlo. Prvi ahmadilski vladar bio je Ak Sunkur Ahmadili koji je služio kao vojni zapovjednik u seldžučkoj vojsci i po kojem je dinastija dobila naziv, a njegove nasljednike teško je identificirati s obzirom na manjak povijesnih dokumenata koji se uglavnom temelje na numizmatici. Sjeverno od Ahmadila vladala je lokalna turkijska dinastija Ildiguzida koji su 1209. godine prisvojili Maragu pod svoju upravu. Posljednji poznati član ahmadilske dinastije bila je vladarica Sulafa Hatun čija je vlast prestala mongolskim osvajanjem iz 1220-ih godina.

## Literatura

*  
*  
*  
*
Körkarlen (roman)

**Körkarlen** () je roman švedske književnice Selme Lagerlöf originalno objavljen 1912. godine. Po žanru predstavlja mješavinu fantastike i socijalnog romana. Protagonist je David Holm, alkoholičar i nasilnik koji je tokom života u sirotinjskog četvrti nanosio zlo svima oko sebe, uključujući ženu i djecu, te Edit, dobrovoljku Vojske spasa koju je zarazio tuberkulozom nakon što mu je pokušala pomoći. Radnja počinje kada Holm shvati da je mrtav, a po njega dođe kočija koju vozi njegov preminuli prijatelj Georges i objasni mu da će sljedećih godinu dana, prije nego što ode u pakao, morati prikupljati duše umrlih iz grada. Lagerlöf je roman napisala nakon što je Švedsko udruženje za borbu protiv tuberkuloze angažiralo da napiše članak ili esej u kome bi čitateljima dala niz praktičnih savjeta za zaštitu od teške i neizlječive bolesti koja je tada predstavljala veliku opasnost za stanovništvo gusto naseljenih industrijaliziranih gradova. Sama Lagerlöf je taj sadržaj, pak, donijela u obliku romana koji socijalnu angažiranost kombinira sa njenim kršćanskim uvjerenjima, a koji je djelomično bio inspiriran i vlastitim životom te nešto poznatijim Dickensovim djelom *[[A Christmas Carol]]*. Roman nije doživio neki naročiti uspjeh, ali je 1921. postao poznat kao podloga za istoimenu filmsku adaptaciju Victora Sjöströma koji se smatra jednim od klasika švedske kinematografije i najboljih nijemih filmova uopće. Adaptiran je još dva puta - 1939. u Francuskoj kao *[[La charrette fantôme]]* i Švedskoj u zvučnoj verziji 1958.
Ildiguzidi

**Ildiguzidi** (perz. ایلدگزیان - *Ildegozidi*; azer. *Eldəgəzlər*), poznati i kao atabegovi Azarbajdžana (perz. اتابکان آذربایجان - *Atābakān-e Āḏarbāyjān*; azer. *Azərbaycan Atabəylər Dövləti*), bili su pripadnici lokalne dinastije kumanskog (turkijskog) podrijetla. Kao seldžučki vazali od 1135. do 1225. godine vladali su područjima koja obuhvaćaju današnji sjeverozapad Irana (regija Azarbajdžana), gotovo čitav Azerbajdžan i Armeniju, te manje dijelove Turske i Iraka. Njihova dinastija imenovana je prema osnivaču Šamsudinu Ildiguzu čija je moć rasla proporcionalno s decentralizacijom odnosno opadanjem snage Seldžuka. Godine 1209. Ildiguzidi šire politički utjecaj i na ahmadilsku Maragu čime dosežu svoj vrhunac, no petnaestak godina kasnije dinastija se gasi pod navalom Gruza i Horezmijca. 

## Povezano
* Seldžuci
* Atabegovi

## Literatura

*  
*  
*  
*
Körkarlen

***Körkarlen*** (), također poznat pod naslovom ***Fantomska kočija***, je švedski crno-bijeli nijemi fantastični igrani film snimljen u režiji Victora Sjöstroma premijerno prikazan 1921. godine. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana švedske književnice Selme Lagerlöf. Radnja je smještena u neimovani, sumorni grad kojim vladaju siromaštvo, alkoholizam i tuberkuloza. Protagonist, čiji lik tumači sam Sjöström, je nasilnik i alkoholičar koji gine u tučnjavi te po njega dolazi kočija koju će morati voziti za račun Smrti i prikupljati druge mrtve duše. Sjöström je u filmu obilato koristio dvostruku ekspoziciju ali i druge, za tadašnje doba, revolucionarne specijalne efekte. Često se navodi kao najvažniji film u Sjöströmovoj filmografiji i kao jedan od najboljih nijemih filmova uopće. Poseban je uticaj imao na Ingmara Bergmana, koji mu je odao homage u svom filmu *[[Divlje jagode (film)|Divlje jagode]]* gdje se ostarjeli Sjöström pojavio u glavnoj ulozi.

## Uloge
* Victor Sjöström ... David Holm
* Hilda Borgström ... Anna Holm
* Tore Svennberg ... Georges
* Astrid Holm ... Edit
* Concordia Selander ... Editina majka
* Lisa Lundholm ... Maria
* Einar Axelsson ... Davidov brat
* Nils Aréhn ... Zatvorski kapelan
* Olof Ås ... Prvi vozač
* Tor Weijden ... Gustafsson
* Simon Lindstrand ... Davidov drug
* Nils Elffors ... Davidov drug

## Reference

## Vanjske veze

* 
* 
*  (švedski međutilovi sa engleskim prijevodom)
* Film clip/trailer with English subtitles  (from San Francisco International Film Festival)
* Criterion Collection Essay by Paul Mayersberg
The Bonnie Brier Bush

***The Bonnie Brier Bush*** je britanski crno-bijeli nijemi film snimljen 1921. u režiji Donalda Crispa. Po žanru je kostimirana melodrama sa radnjom smještenom u Škotskom u 19. vijeku. Protagonistica je kćer siromašnog škotskog pastira (čiji lik tumači sam Crisp), koja se zaljubi u engleskog aristokrata. Historičarima je film najzanimljiviji po tome što je za njega naslove izradio mladi, i tada potpuno nepoznati Alfred Hitchcock, kome je to predstavljao početak filmske karijere. Film se danas smatra izgubljenim.

## Uloge
* Donald Crisp - Lachlan Campbell
* Mary Glynne - Flora Campbell
* Alec Fraser - Lord Malcolm Hay
* Dorothy Fane - Kate Carnegie
* Jack East - Posty
* Langhorn Burton - John Carmichael (kao Langhorne Burton)
* Jerrold Robertshaw - Earl of Kinspindle
* Adeline Hayden Coffin - Margaret Howe (kao Mrs. Hayden-Coffin)
* H.H. Wright - Dr. William MacClure

## Izvori

## Vanjske veze
*
Hazaraspidi

**Hazaraspidi** (perz. هزاراسپیان) su iranska lokalna dinastija kurdskog podrijetla koja je od 1148. do 1424. godine vladala planinskim područjima Zagrosa u današnjim pokrajinama Fars i Luristan. Religijsko obilježje hazaraspidske dinastije bio je sunitski islam, a vladali su kao namjesnici u službi Seldžuka, Ilkanata, Muzafarida i Timurida.

## Historija

Osnivač hazaraspidske dinastije bio je Abu Tahir bin Muhamed koji je karijeru započeo kao vojskovođa u službi salguridskih atabegova iz Farsa. Imenovan je namjesnikom Kuhgiluja, no ubrzo je stekao visok stupanj samostalnosti u Luristanu. Kasnije je proširio politički utjecaj do Isfahana i stekao titulu atabega. Njegov sin Malik Hazarasp po kojem je nazvana sama dinastija vodio je uspješne vojne pohode protiv susjednih Salgurida, a sudjelovao je i u otporu horezmijskog vladara Džalal ad-Dina mongolskoj invaziji. Nakon uspostave mongolske kontrole nad Iranskoj visoravni, hazaraspidski vladar Takla sudjelovao je pohodu Hugalu-kana protiv Bagdada. Prilikom opsade tog grada ubijen je kalif pa je Takla odlučio dezertirati iz mongolske vojske, ali kasnije je uhvaćen i pogubljen prema Hugaluovoj zapovjedi. Mongolski vladar Abaka-kan potvrdio je lokalnu vlast Jusufa Šaha I. kojem je priznata ovlast nad Huzestanom, Kuhgilujom, Firuzanom (oko Isfahana) i Gulpaiganom. Njegov nasljednik Afrasiab I. pokušao je proširiti ovlasti do obala Perzijskog zaljeva, no u tom naumu spriječila ga je mongolska vojska koja je porazila njegovu vojsku kod Kuruda (okolica Kašana). Nakon toga Gajhatu mu je dozvolio da nastavi vladati ranijim pokrajinama, no pogubljen je 1296. godine. Prijestolnica Hazaraspida bio je grad Ize na sjeveru današnje iranske pokrajine Huzestan. Jusuf Šah II. u pod svoju je vlast u 14. vijeku pripojio i gradove Šuštar, Huzgan i Basru. Dinastija proživljava teške trenutke kada u vrijeme vladavine Šamsa al-Din Pašanga njena područja napadaju Muzafaridi koji su privremeno zauzeli hazaraspidsku prijestolnicu Ize. Godine 1424. tumuridski kralj Šahrok svrgava posljednjeg hazaraspidskog vladara Giasa al-Dina čime dinastija nestaje s političke pozornice.

## Vladari
# Abu Tahir bin Muhamed (vl. 1148. – 1203.)
# Malik Hazarasp (vl. 1204. – 1248.)
# Emad al-Din (vl. 1248. – 1251.)
# Nosrat al-Din (vl. 1252. – 1257.)
# Takla (vl. 1257. – 1266.)
# Šams al-Din Alp Argun (1266. – 1274.)
# Jusuf Šah I. (vl. 1274. – 1288.)
# Afrasiab I. (vl. 1288. – 1296.)
# Nosrat al-Din Ahmad (vl. 1296. – 1330.)
# Rokn al-Din Jusuf Šah II. (vl. 1330. – 1340.)
# Mozafar al-Din Afrasiab II. (vl. 1340. – 1355.)
# Šams al-Din Pašang (vl. 1355. – 1378.)
# Malik Pir Ahmad (vl. 1378. – 1408.)
# Abu Saed (vl. 1408. – 1417.)
# Šah Husein (vl. 1417. – 1424.)
# Gias al-Din (vl. 1424.)

## Veze
* Atabegovi
* Kurdi

## Literatura
*  
*  
*  
*
Ahmed-šah Kadžar

**Ahmed-šah Kadžar** (perz. احمد شاه قاجار; Tabriz, 21. 1. 1898. – Pariz, 21. 2. 1930.), šah Irana, osmi i posljednji vladar iz kadžarske dinastije.

Šahom je imenovan 1909. godine od strane iranskog palamenta, naposredno nakon što su revolucionarne snage svrgnule njegovog apsolutističkog oca Muhameda Ali-šaha i proglasile ustavnu monarhiju. Iako je pokušavao ublažiti negativnu ostavštinu svog oca, pokazao se kao nekompetentan vladar koji je doveo državu do ruba gospodarskog sloma odnosno u veliku ovisnost o stranim silama, posebno o Ruskom i Britanskom Carstvu. Godine 1921. svrgnut je u puču kojeg je predvodio zapovjednik lokalnog kozačkog garnizona Reza-šah Pahlavi, a dvije godine kasnije prognan je iz zemlje. Reza-šah okrunio se 1925. godine prilikom čega je uspostavljena nova pahlavijska dinastija. Time je Ahmed-šah gubi i simbolične ovlasti, te umire u Parizu 1930. godine.

## Literatura
*  
*  
*  
;Ostali projekti
Jánošík (film, 1921)

***Jánošík*** je američko-čehoslovački crno-bijeli nijemi historijski film snimljen 1921. u režiji Jaroslava Siakeľa, poznat kao prvo cjelovečernje ostvarenje u historiji slovačke kinematografije. Naslovni protagonist, čiji lik tumači Theodor Pištek, je Juraj Janošik, znameniti slovački razbojnik s početka 18. vijeka. Snimanje filma je pokrenula grupa slovačkih imigranata u Chicagu koja je osnovala poduzeće Tatra Film Corporation; režija je povjerena Siakel'u koji je stekao određena filmska iskustva radeći za čikaško filmsko poduzeće Selig Polyscope Company. Siakel' je sa ekipom otišao u Slovačku kako bi koristio autentične lokacije, lokalne glumce, a na kraju kao statiste i pripadnike 18. brigade čehoslovačke vojske. *Janošik* je doživio ogroman komercijalni uspjeh, ali je relativno brzo zaboravljen. Sve do 1970. se smatra izgubljenim, prije nego što je pronađena jedna kopija.

## Vanjske veze
* 
* Jaroslav Siakeľ (dir., 1921) ''Jánošík''.  (Clip)
Novaja Zemlja

**Novaja Zemlja** (ruski: Новая Земля, u prijevodu *Nova zemlja*) je otočje sastavljeno od dva velika otoka i većeg broja malih otoka, a smješteno je u Arktičkom oceanu sjeverno od kopnene Rusije. Po upravnoj podjeli pripada Arhangelskoj oblasti.

Dva glavna otoka međusobno su odvojena prolazom Matočkin Šar. Sjeverni otok ima površinu od 48.904 km², a južni 33.275 km² dok je ukupna površina otočja oko 90.650 km². Novaja Zemlja odvaja Barentsovo od Karskog mora.

Područje je vrlo brdovito, budući da je geološki Novaja Zemlja nastavak Uralskog gorja, a vrhovi planina dosežu visinu do 1070 metara. Otočje od kopnene Rusije razdvajaju Karska vrata. Na sjevernom otoku nalaze se brojni ledenjaci dok južni ima klimatske uvjete tundre. Prirodni izvori uključuju bakar, olovo i cink. Autohtono stanovništvo čini oko stotinu Nenaca koji preživljavaju baveći se ribolovom i lovom na životinje.

Rusi su za Novaju Zemlju znali već u 11. ili 12. stoljeću kad su područje posjetili trgovci iz Novgoroda. Za zapadne Europljane otočje je bilo nepoznato sve dok ih potraga za sjevernom morskom rutom nije dovela do otkrića. Prvi je na otočje 1553. stigao Hugh Willoughby dok je Willem Barents 1596. kružio oko sjevernog područja i prezimio na istočnoj obali u blizini sjevernog kraja otočja. Tijekom tog putovanja mapirana je zapadna obala.

Na otočju je sredinom pedesetih godina 20. stoljeća konstruiran testni poligon za atomske pokuse i postojao je tijekom velikog dijela Hladnog rata. Sastojao se od tri mjesta za testiranje - *Čornaja Guba*, *Matočkin Šar* i *Suhoj Nos*. Na posljednjem od njih je 1961. aktivirana car bomba koja je proizvela rekordnu eksploziju od 50 megatona. 1989. glasnost je pomogla javno obznaniti postojanje poligona i aktivnosti, a zadnji atomski pokus je izveden 1990..

## Vanjske veze

* Novaja-Zemlja.net 
* Satelitske snimke Novaje Zemlje
L'Atlantide (roman)

***L'Atlantide*** ili, u prijevodu, ***Atlantida***, je fantastično-pustolovni roman francuskog književnika Pierrea Benoita objavljen 1919. godine. Radnja je smještena u Saharu 1896. kada je tim područjem vladalo Francusko kolonijalno carstvo. Protagonisti su dva francuska oficira koje otmu pustinjska plemena i odvedu na dvor svoje vladarice, kraljice Antinee, za koju se ispostavi da potiče iz drevne Atlantide. Roman je doživio ogroman uspjeh, a Benoit je za njega iste godine nagrađen Velikom nagradom za roman Francuske akademije.

Dvije godine kasnije je snimljen istoimeni igrani film, koji je također postigao veliki uspjeh. Nakon njega su slijedile brojne filmske i televizijske adaptacije.

## Vanjske veze
* ''Atlantida'' at Internet Archive (scanned books original editions color illustrated)
*  (plain text and HTML)
Predsjednik Irana

**Predsjednik Irana** je šef vlade u Islamskoj Republici Iran, najviša politička funkcija u zemlji nakon vrhovnog vođe (rahbara) koji je šef države. Predsjednika biraju građani na demokratskim izborima, a pravo glasa imaju svi stariji od 18 godina. Izabranik na vlast može obnašati dužnost najduže dva mandata zaredom (ukupno osam godina), dok broj mandata generalno nije ograničen. Trenutni predsjednik Irana je Masoud Pezeshkian kojem je mandat započeo 28. 7. 2024. godine.

Prema iranskom ustavu, predsjednik obavlja dužnosti izvršne vlasti među kojima su i potpisivanje sporazuma i ugovora sa drugim zemljama ili međunarodnim organizacijama. Između ostalog predsjednik vodi monetarnu politiku, planira budžet, imenuje ministre i ambasadore. Iranski predsjednik nema potpunu kontrolu nad vanjskom politikom, oružanim snagama, nuklearnim programom i ekonomskim pitanjima od državnog značaja, koja su pod kontrolom vrhovnog vođe ili drugih tijela.

## Kriteriji
Svaki kandidat za predsjednika Irana prema ustavu mora zadovoljavati sljedeće kriterije i kvalifikacije (čl. 115.):
* iransko porijeklo
* iransko državljanstvo
* administrativne kvalitete
* dobar dosje i prošlost
* čestitost i bogobojaznost
* vjernik
* uvjerenost u temeljna načela IR Iran

## Popis predsjednika

## Povezano
* Politika Irana

## Literatura
* 

## Vanjske veze
* Stranice predsjednika Irana 
;Ostali projekti
Car bomba

***Car bomba*** (ruski *Царь-бомба*) je nadimak za RDS-220 hidrogensku bombu (kodnog imena Ivan, po svom konstruktoru). To je najjače nuklearno oružje ikad detonirano. Napravljena od strane SSSR-a, bomba je u početku trebala imati snagu od 100 megatona TNT-a, no zbog prevelikog rizika od zračenja i širenja reaktivnih čestica atmosferom, snaga se prepolovila. Izgrađene su dve bombe, jedna prava i jedna kopija.

Bomba je testirana 30. oktobra 1961. godine u 11:32 po lokalnom vremenu na arhipelagu Novaja Zemlja. Bomba je bila teška 27 tona, bila je dugačka 8 m, a obim joj je bio 2m. Bila je tako velika da nije mogla da stane u najveći bombarder tog vremena, zbog čega su na bombarderu napravljene određene izmene. Bomba je bačena sa visine od oko 10,5 km a detonirala na 4 km iznad zemlje. Vatrena kugla koja je tada nastala bila je široka 8 km, a pečurka nastala posle eksplozije bila je visoka 65 km, a pri dnu široka oko 40 km. Oblast u prečniku od 35 km oko bombe bila je potpuno razorena. Nikada nije ušla u vojnu službi i bila je samo kao demonstracija sovjetske moći i tehnologije u to vrijeme. Eksplozija je izazvala podrhtavanje tla koje je zabilježio seizmološki ured u Švedskoj. Neposredno nakon testiranja 87 država je zamolilo Rusiju da poštedi svijet daljnjih "Car bombi" zbog opasnosti za zdravlje milijuna ljudi.

## Izvori

## Vanjske veze
* Informacije o bombi
* Najveća nuklearna eksplozija u svjetskoj povijesti - 1961. - 10 puta više snage nego sav eksploziv upotrijebljen u Drugom svjetskom ratu.
Niko Miljanić

**Niko Miljanić** (1892 — 1957.), doktor medicine, profesor hirurgije i anatomije Medicinskog fakulteta i prvi predsednik CASNO-a.

## Biografija
Rođen je 1892. godine na Cetinju. Potiče iz ugledne lekarske porodice iz Banjana.

Završio je Medicinski fakultet u Parizu i kao dobrovoljac učestvovao je u Prvom svetskom ratu. Bio je jedan od osnivača Medicinskog fakulteta u Beogradu i njegov profesor od 1921. godine.

Bio je jedan od osnivača Društva "Sveti Vasilije Ostroški" 1934. godine u Beogradu, koje je iste godine otvorilo istoimenu bolnicu.

Učesnik je Narodnooslobodilačke borbe od 1942. godine. Bio je član Antifašističkog veća narodnog oslobođenja Jugoslavije (AVNOJ), predsednik Zemaljskog antifašističkog veća narodnog oslobođenja Crne Gore (ZAVNOCG), od 15. novembra 1943. do 14. jula 1944. godine i predsednik Crnogorske antifašističke skupštine narodnog oslobođenja (CASNO), od 14. jula 1944. do 21. novembra 1946. godine.

Posle Drugog svetskog rata ponovo se posvetio medicini i radu na Medicnskom fakultetu u Beogradu. Objavio je veći broj naučnih radova. Bio je član Francuske hiruške akademije. Odlikovan je Legijom časti i Ordenom narodnog oslobođenja.

Umro je 20. oktobra 1957. godine u Meksiku, gde je prisustvovao Internacionalnom kongresu hirurga.

Anatomski institut Medicinskog fakulteta u Beogradu i bolnica u Nikšiću nose njegovo ime, kao i ulica u Beogradu.

## Literatura
* **[[Mala enciklopedija Prosveta]]**, Beograd, 1959. godine
* **[[Istorijski leksikon Crne Gore]]**, „Vijesti“, Podgorica, 2006. godina
L'Atlantide (film, 1921)

***L'Atlantide*** (u prijevodu ***Atlantida***) je francuski crno-bijeli nijemi film snimljen 1921. u režiji Jacquesa Feydera. Predstavlja prvu adaptaciju istoimenog romana francuskog književnika Pierrea Benoita. Radnja je smještena u Saharu gdje se zagube dva francuska oficira i slučajno otkriju izgubljeno kraljevstvo Atlantidu kojim vlada lijepa kraljica Antinea koja pokušava zavesti obojicu muškaraca. *L'Atlantide* je poznat kao jedan od prvih filmova koji se, zbog nastojanja autora za što većom autentičnosti, snimao na stvarnim saharskim lokacijama (koje su tada bile pod francuskom vlašću). To je izazvalo niz logističkih problema i porast budžeta na dotle nezamisliva dva miliona franaka; sam Feyder je, pak, zažalio zbog angažmana nekoć zanosne plesačice Stacije Napierkowske za glavnu žensku ulogu, otkrivši da se ona udebljala. Svi su ti problemi, međutim, filmu samo donijeli dodatni publicitet i učinile ga jednim od najgledanijih francuskih filmova svog vremena koji je producentima višestruko vratio ulaganja. *L'Atlantide* se nakon toga ekranizirala još nekoliko puta; također je potakla često korištenje Sahare kao "egzotičnog" i romantičnog mjesta radnje u filmovima i romanima međuratnog perioda.

## Uloge

* Jean Angelo ... kapetan Morhange 
* Stacia Napierkowska ... kraljica Antinea 
* Georges Melchior ... poručnik de Saint-Avit 
* Marie-Louise Iribe ... Tanit-Zerga 
* Abd-el-Kader Ben Ali ... Cegheir ben Cheik 
* Mohamed Ben Noui ... Guide Bou-Djema 
* Paul Franceschi ... Arhivar
* André Roanne ... Segheïr ben Cheïkh 
* René Lorsay ... poručnik Olivier Ferrières

## Vanjske veze
* 
* ''L'Atlantide'' de Jacques Feyder : analysis of the film by Françoise Marchand 
* ''L'Atlantide'': pictures and notes