Taksila

**Taksila** (Urdu, ,  , Pali:*Takkasilā*) je važan arheološki lokalitet u provinciji Punjab u Pakistanu. Datira od drevnoj indijskog perioda i sadrži ruševine gandarskog grada **Takshashila** (također poznatog kao **Takkasila** ili **Taxila**), važnog vedsko/hinduističkog i budističkog središta od 6. vijeka pne.
do 5. vijeka n.e..

Godine 1980. Taksilu je UNESCO proglasio lokalitetom Svjetske baštine zajedno s nekoliko lokaliteta.

Taksila je kroz historiju ležala na raskršću tri važne trgovačke rute: kraljevskog puta od Pāaliputre; sjeverozapande rute kroz Baktriju, Kāpiśu i Pukalāvatī (Peshawar); i rutu od Kašmira do Centralne Azije, via Śrinigara, Mansehre i doline Haripur kroz prijevoj Khunjerab do Puta svile.

Taksila se nalazi 32&nbsp;km sjeverozapadno od Teritorije glavnog grada Islamabada—i Rawalpindija u Punjabu— blizu Velikog puta debala. Nadmorska visina joj je 549 m.

## Historija Taksile

Prema legendi je Taksha, drevni kralj države Taksha Khanda (Tapškent) osnovao grad of Takshashila. Riječ Takshashila na sanskritu znači "pripada kralju Takshi". Taksha je bio sin Bharate i Mandavi iz indijskog epa Ramayana.

U epu *[[Mahābhārata]]*, nasljednik Kurua Parikit je došao na prijestolje u Taksili.

Prema teoriji koju iznosi Damodar Dharmanand Kosambi, "Taksila" je vezana uz "Takaka," što znači "tesar" i predstavlja alternativni naziv za klan Nāga.

* *cca*. 518. pne. – Darije Veliki anektira suvremeni Pakistan, uključujući Taksilu, u perzijsko Ahemenidsko Carstvo. 
* 326. pne. – Aleksandar Veliki prihvaća kao svog vazala Āmbhija, kralja Taksile, a kasnije i predaju Pora na rijeci Jhelum.
* *cca*. 317. pne. – Aleksandrovi generali Eudem i satrap Piton se povlače s Inda. 
* 321. pne. - 317. pne. Chandragupta Maurya, osnivač Maurijskog Carstva u istočnoj Indiju, širi svoju vlast na sjevernu i sjeverozapadnu Indiju, uključujući Punjab. Chandragupta Mauryjin savjetnik Kautilya (također poznat kao Chanakya) bio je učitelj u Taksili.
* Za vrijeme Chandraguptinog unuka Ašoke, Taksila postaje veliko budističko učilište.
* 185. pne. – Posljednji maurijski car Bhadratha je ubijen od svog generala Puyamitre Śunge za vrijeme parade svojih trupa.
* 183. pne. – Demetrije osvaja Gandhāru, Punjab i dolinu Inda. Svoju novu prijestolnicu Sirkap gradi na drugoj strani rijeke, nasuprot Tasklile. Za vrijeme ovog perioda baktrijsko-grčke vladavine (kao Antialkida) su najvjerojatnije vladali iz ovog grada. Za vrijeme grčke vladavine je grad prosperirao, imao vlastitu samoupravu, vlastite cehove i kovao vlastite kovanicea.
* *cca*. 90. pne. – Indo-skitski poglavica Maues svrgava posljednjeg grčkog vladara Taksile.
* *cca*. 25. n.e. – Gondofar, osnivač Indo-Partijskog Kraljevstva osvaja Taksilu i pretvara je u svoju prijestolnicu..
* 76 – Datum na natpisu iz Taksile s riječlima 'Veliki kralj, Kralj kraljeva, sin Božji, Kushana' (*maharaja rajatiraja devaputra Kushana*).
* *c*. 460–470 – Heftaliti prodiru u Gandhāru i Punjab; u Taksili dolazi do sveopćeg uništavanja budističkih samostana i stupa koje više nikada nisu obnovljene.

Prije nego što je pala pod udarom ovih kraljeva osvajača, Taksila je bila glavnim gradom mnogih dinastija, i središte vedskog i budističkog učenja, kojima su se pridružili i Grci.

Britanski arheolog Sir John Marshall je proveo dvadeset godina istražiovanja u Taksili.

## Reference

## Vanjske veze

* 
* ''Guide to food places near taxila
* ''Guide to Historic Taxila'' by Professor Dr. Ahmad Hasan Dani in 10 chapters 
* "Taxila", by Jona Lendering 
* Some photos by Umayr Sahlan Masud 
* Taxila page  from punjab-info 
* Travel With Young - Taxila 한글 
* Map of Gandhara archeological sites, from the Huntington Collection, Ohio State University (large file)
* "Taxila Museum and Jaulian Monastery", by Saadullah Bashir 
* http://www.world66.com/asia/southasia/pakistan/taxila/history