open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chalchuapa

**Chalchuapa**  je općina od 86,702 i grad od 47,695 stanovnika na sjeverozapadu Salvadora u Departmanu Santa Ana.

## Geografija
Chalchuapa se prostire u kotlini na nadmorskoj visini od 717 m, 14 km zapadno od grada Santa Ana i 78 km 
sjeverozapadno od glavnog grada.

Poznat je po 5 majanskih arheoloških nalazišta iz pretkolumbovske ere; *Tazumal* na jugu, *Pampe* i *El Trapiche* na sjeveru, *Casa Blanca* u centru i *Las Victorias* na sjeveroistoku, koja se prostiru na površini od 5 km². U kojima se nalaze ostatci piramida, grobnica, ritualnih igrališta i hramova.

Od njih je svakako najpoznatiji Tazumal koji potiče iz 5. ili 6. vijeka.
## Historija

Kad je osnovana oko 1550. Chalchuapa je imala oko 350 stanovnika. Do 1740. narasla je do naselja od oko 1,700 domorodačkih indijanaca i 225 Španjolaca i mulata.

Za španjolske Generalne kapetanije Gvatemala bila je sjedište župe, centar ruralnog kraja u kom se uzgajao kukuruz, grah, pamuk, indigo i stoka.

Patila je od epidemija malih boginja 1781., 1817., 1830., 1856. i kolere 1837. i 1857. od kojih je dosta stanovnika pomrlo.

Kako se nalazila na putu koji vodi od Gvatemale do San Salvadora, nakon raspada Savezne Republike Centralne Amerike često je padala iz ruke u ruku. I pored svih nevolja do 1858. narasla je do mjesta od 3,559 stanovnika.

Chalchuapa je zbog zasluga u obrani zemlje u februaru 1878. dobila status grada.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Alcaldia Municipal de Chalchuapa'' (službene stranice)
Jiquilisco (zaljev)

**Zaljev Jiquilisco** (španjolski: *Bahía de Jiquilisco*) je dio Tihog oceana koji se nalazi na jugoistoku Salvadora u 
Departmanu Usulután, 110 km jugoistočno od San Salvadora.

## Karakteristike

Zaljev ima površinu od 637 km² i 50 km dugu obalu, obraslu mangrovim šumama, duž koje se nižu estuariji, pješčani sprudovi i plaže.
Kako se u zaljev kanalima izljevaju rijeke Grande de San Miguel i Lempa, ima bočatu vodu.

U njemu se nalazi 27 otoka različite veličine, lagune i sezonski plavljene šume. On je usputno stanište za najmanje 87 vrsta ptica selica i trajno stanište brojne faune, uključujući i vrlo ugroženu morsku kornjaču - karetnu želvu. Od koje je ostalo u cijeloj regiji istočnog Tihog oceana samo 500 ženki.

Jiquilisco je 2005. uvršten na Ramsarsku listu vlažnih područja, a također je uvršten i na UNESCO-vu listu rezervata biosfere 2006.

*Rezervat biosfere Xirihualtique-Jiquilisco* prostire se na terenu od 1,016 km² u njemu se nalazi 46.82% svih mangrovih šuma u Centralnoj Americi.

Njegovo ime na jeziku domorodačkih Lenka bilo je *Xirihualtique*, a to je značilo *Zaljev zvijezda*.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Bahía de Jiquilisco'' (na portalu Mapcarta)
Ukrašene kuće u Hälsinglandu

**Ukrašene kuće u Hälsinglandu** su sedam velikih drvenih seoskih kuća (od preko hiljadu preživjelih drvenih konstrukcija) u području Hälsinglanda, na tlu Švedske, koje su proglašene za UNESCO-ovu svjetsku baštinu.

Podignute su uglavnom u 18. i 19. stoljeću i  odražavaju tradiciju drvene gradnje koja je nastala u srednjem vijeku (12.-16. stoljeće). Predstavljaju najuglednije i dobro očuvane primjere lokalne arhitektonske i dekorativne tradicije s bogato ukrašenim interijerima.

Seoske kuće i pripadajući ekonomski objekti, smješteni u dugim plodnim dolinama unutar šumskog pejzaža Tajge, odražavaju vrhunac prosperiteta poljoprivrednog područja u 19. stoljeću zasnovanog na ekonomskom višku od eksploatacije lana i šume. Poljoprivrednici su naručivali umjetnike iz Hälsinglanda ili putujuće slikare iz susjedne Dalarne kako bi im izrađivali dekorativne interijere koji su odražavali njihov društveni i socijalni status. Istovremeno, gradnja kuća i njihovo ukrašavanje može se smatrati konačnim procvatom narodne kulture s dubokim korijenima u sjeverozapadnoj Europi.

Nalaze se u:
* Gästgivars, Vallsta, opština Bollnäs
* Bommars, Letsbo, opština Ljusdal
* Bortom åa, Fågelsjö, opština Ljusdal
* Kristofers, Järvsö, opština Ljusdal
* Jon-Lars, Alfta, opština Ovanåker
* Pallars, Alfta, opština Ovanåker
* Erik-Anders, Söderala, opština Söderhamn

## Izvori
Amapala

**Amapala** je općina od 14,165 i grad od 2,090 stanovnika na jugu Hondurasa u Departmanu Valle.

## Geografija
Amapala se prostire na sjeveroistoku Tigrova otoka u Zaljevu Fonseca, udaljena 138 km jugozapadno od glavnog grada Tegucigalpe.

## Historija

Amapala je osnovana 1830. godine na lokalitetu Caracol, 2 km jugoistočno od današnjeg centra, koji je znan i kao Bijela plaža. 
Dekretom tadašnje honduraške vlade - 1833. naređeno je da se osnuje luka na Tigrovu otoku, tad je i mjesto preseljeno na današnju lokaciju. 
Luka u Amapali bila je vrlo prometna tokom 19. vijeka u doba jedrenjaka, jer je Zaljev Fonseca vrlo siguran.

Amapala je 1889. postala općina u Departmanu Choluteca, a od 1893. je općina u Departmanu Valle.

Amapala je i danas najveća honduraška luka na Pacifiku Pored luke privreda se bazira na ribarstvu, kao i na ratarstvu i stočarstvu.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Perfil Municipal''
Acelhuate

**Acelhuate** (španjolski: *Río Acelhuate*) je rijeka u sredini Salvadora, duga 40 km desna pritoka rijeke Lempe.
## Hidrologija

Acelhuate izvire na obroncima Kordiljera, južno od grada San Salvadora, protiče preko glavnog grada i teče prema sjeveru duž granice departmana San Salvador - Cuscatlán, do ušća u Lempu kod sela Colima.

Porječje rijeke prostire se na površini od 733 km², po departmanima San Salvador i Cuscatlán.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Río Acelhuate'' (na portalu Mapcarta)
Lenca jezici

**Lenca jezici** (ISO 639-3) su jezici iz porodice Majanskih jezika koji su danas gotovo izumrli. Njima su govorili domorodački Lenke na jugozapadu Hondurasa i istoku Salvadora.

## Karakteristike
Honduraški lenca i Salvadorski lenca (Chilanga) bili su srodni, ali prilično različiti jezici, danas su pred izumiranjem jer nemaju govornike.  
Salvadorski lenca raširio se po Salvadoru početkom Nove ere

## Reference

## Vanjske veze

*''Lenca''
Zacate Grande

**Zacate Grande** je najveći otok u honduraškom dijelu Zaljeva Fonseca u Departmanu Valle.

## Geografija

Otok ima površinu od 50 km² i nekih 3,307 stanovnika, koji žive u 7 naselja; Puerto Grande (824), Punta Novillo (527), Coyolito (572), La Flor (279), Los Langues (314), La Pintadillera (577) i El Ojochal (214)., a od kopna ga dijeli uski tjesnac na sjeverozapadu.

Zacate Grande je ugasli stratovulkan visok 600 metara, dug 10 (sjever-jug), i širok 7 km (istok-zapad). Okružen je sa 7 hridi, koji su ostatci kaldera.

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''Isla Zacate Grande'' (na portalu Mapcarta)
Goascorán (rijeka)

**Goascorán** (španjolski: *Río Goascorán*) je pogranična rijeka između Salvadora i Hondurasa, duga 120 km.

## Hidrologija

Goascorán izvire na obroncima Kordiljera, u honduraškom deparmanu La Paz. Od tamo teče prema jugu duž granice između salvadorskog departmana La Unión i honduraškog deparmana Valle, do ušća u Zaljev Fonseca.

Porječje rijeke prostire se na površini od 2,700 km², od tog 65,5% u Hondurasu, i 34,5% u Salvadoru.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Río Goascorán'' (na portalu Mapcarta)
Arheološko nalazište Antequera Dolmens

**Arheološko nalazište Antequera Dolmens** je zajednički naziv za zaštićeni lokalitet smješten u blizini grada Antequera, pokrajina Malaga, Andaluzija, u južnoj Španiji). Lokalitet se sastoji od tri megalitska te dva prirodna spomenika i nalazi se na UNESCO-ovom popisu mjesta svjetske baštine u Europi od 2016. godine. Upisan je zbog jedinstvene arhitektonske vrijednosti za evropsku istoriju i značajan  primjer evropske megalitske kulture iz vremena neolita.
## Karakteristike
* Dolmeni Menga i Dolmen Viera rađeni su u vrijeme neolita i bronzanog doba. Menga je jedan od najvećih u Evropi, duljine od 25 m, širine od 5 m i visine 4 m. Sastoji se od 32 megalita od kojih najteži ima oko 200 tona. Megaliti oblikuju prostorije s kamenim svodovima koje su služile kao grobnice i bile su zatrpane zemljanim tumulima. 
* Tumul El Romeral je jedan od najvažnijih neolitskih građevina južne Evrope. Izgrađen je oko 1800. p.n.e i pripada kulturi Los Millares, čije je središte bilo 200 km istočnije. Sastoji se od brojnog manjeg kamenja koje čini dugi hodnik sa dvije uzastopne prostorije na kraju u obliku košnica, od kojih veća ima promjer od 4,2 m, a sljedeća, manja, promjer od 2 m s kvadratnim oltarom od kamenih ploča nasuprot ulazu.

* Ljubavna stijena (Peña de los Enamorados) je planina nadmorske visine od 880 m. Ime je dobila  prema lokalnoj usmenoj predaji koja govori o dvoje maurskih ljubavnika iz suprotnih klanova koji su se bacili s ove stijene jer su ih progonili ljudi djevojčina oca. Planina je poznata i kao *Montana del Indio* jer iz određenog ugla izgleda poput ljudske glave.
* El Torcal de Antequera je gorje koje odvaja gradove Antequera i Malagu s najvišim vrhom Camorro de las Siete Mesas (1336 m). Ovaj rezervat prirode je najpoznatiji po neobičnom krajoliku jednog od najupečatljivijeg krša u Evropi. Njegov jurski krečnjak je star oko 150 miliona godina.

## Izvori
Meanguera

**Meanguera** je otok u salvadorskom dijelu Zaljeva Fonseca u Departmanu La Unión.

## Geografija

Otok ima površinu od 16.68 km² i oko 2,000 stanovnika, koji žive u općini Meanguera del Golfo koja ima 2,805.
Dug je 6,4 (sjever-jug), i širok 3 km (istok-zapad).

Meanguera je građena iz tri mala stratovulkana iz pleistocena. Graben koji povezuje vrhove sva tri vulkana proteže se od sjevera prema jugu. U centru, koji je najviša točka otoka leži kružni krater na visini od 468 m.

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''Isla Meanguera'' (na portalu Mapcarta)
Río Negro (Centralna Amerika)

**Negro** (španjolski: *Río Negro*) je pogranična rijeka između Hondurasa i Nikaragve, duga 154 km.

## Hidrologija

Negro izvire na jugu Hondurasa od tamo teče prema jugozapadu pa nakon tog prema jugu duž honduraško-gvatemalske granice. 
Nešto prije ušća razvaja se na dva glavna rukavca *Estero El Bariral* i *Estero Real*, koja uviru u Zaljev Fonseca.
Estero El Bariral uvire u Hondurasu a Estero Real u Nikaragvi.

Porječje rijeke prostire se na površini od 2,371 km², od tog 1,421 (60 %) u Nikaragvi i 950 (40 %) u Hondurasu.

Međunarodni problemi sa rijekom počeli su sa Uraganom Mitch 1998., koji je poremetio tokove rijeke. Dotad je veći dio vode tekao rukavcem Estero El Bariral u Honduras, a odtad 
rukavcem Estero Real u Nikaragvu.
Pored toga ekološki problemi u slivu su deforestacija, erozija i sedimentacija.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Río Negro'' (na portalu Mapcarta)
Puerto Morazán

**Puerto Morazán** je općina od 17,074 na jugozapadu Nikaragve u Departmanu Chinandega.

## Geografija
Puerto Morazán se nalazi nedaleko od ušća rukavca Estero Real Rijeke Negro u Zaljev Fonseca, udaljen 157 km sjeverozapadno od glavnog grada Managve.

## Historija

Puerto Morazán je osnovan kao luka i općina 1946. i nazvan po generalu i predsjedniku nekadašnje Savezne Republike Centralne Amerike.
Prije tog mjesto se zvalo Nacascolo, po nekad vrlo raširenom drvu u tom kraju.

Pored grada u delti se nalazi Rezervat prirode Estero Real, sa velikim močvarama obraslih sa šumama mangrove.

Pored luke privreda se bazira na ribarstvu na škampe i plantažnom uzgoju banana.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''El municipio de Puerto Morazán''
Lista narodnih heroja Jugoslavije: Dž–Đ

*[[Spisak narodnih heroja]] čije prezime počinje na slovo *'Dž** i na slovo **Đ**':

## Dž
# Pavle Džever (1919-43), za narodnog heroja proglašen 27. novembra 1953. godine.
# Ragib Džindo (1923-44), za narodnog heroja proglašen 5. jula 1951. godine.
# Jusuf Džonlić (1920-44), za narodnog heroja proglašen 20. decembra 1951. godine.
# Živko Džuver (1912-44), za narodnog heroja proglašen 13. jula 1953. godine.

## Đ
# Đuro Đapić (1920-43), za narodnog heroja proglašen 20. decembra 1951. godine.
# Stipe Đerek (1912-42), za narodnog heroja proglašen 27. jula 1953. godine.
# Aleksa Đilas Bećo (1906-41), za narodnog heroja proglašen 5. jula 1951. godine.
# Milovan Đilas (1911-95), Ordenom narodnog heroja odlikovan 27. novembra 1953. godine. 
# Danilo Đokić (1909-41), za narodnog heroja proglašen 6. novmbra 1942. godine.
# Branko Đonović (1916-44), za narodnog heroja proglašen 30. aprila 1946. godine.
# Vladimir Đorđević (1905-41), za narodnog heroja proglašen 9. maja 1945. godine.
# Dragoslav Đorđević Goša (1919-49), za narodnog heroja proglašen 26. novembra 1955. godine.
# Dragutin Đorđević Alija (1920–2008), Ordenom narodnog heroja odlikovan 27. novembra 1953. godine.
# Stevan Đorđević Novak (1919-43), za narodnog heroja proglašen 27. novembra 1953. godine.
# Vuksan Đukić (1916-43), za narodnog heroja proglašen 27. novembra 1953. godine.
# Drago Đukić (1920-81), Ordenom narodnog heroja odlikovan 27. novembra 1953. godine.
# Pane Đukić Limar (1922-52), Ordenom narodnog heroja odlikovan 20. decembra 1951. godine.
# Šćepan Đukić (1914-42), za narodnog heroja proglašen 20. decembra 1951. godine.
# Radomir Đurakić (1920-43), za narodnog heroja proglašen 27. novembra 1953. godine.
# Vladan Đuranović (1924-44), za narodnog heroja proglašen 27. novembra 1953. godine.
# Vojin Đurašinović (1919-82), Ordenom narodnog heroja odlikovan 20. decembra 1951. godine.
# Vaso Đurđević Turčin (1923-44), za narodnog heroja proglašen 20. decembra 1951. godine.
# Živan Đurđević (1891-1943), za narodnog heroja proglašen 27. novembra 1953. godine.
# Želimir Đurić Željo (1919-41), za narodnog heroja proglašen 14. decembra 1949. godine.
# Mihailo Đurić (1917-42), za narodnog heroja proglašen 9. septembra 1942. godine.
# Blažo Đuričić (1914-91), Ordenom narodnog heroja odlikovan 27. novembra 1953. godine.
# Boško Đuričković (1914–2003), Ordenom narodnog heroja odlikovan 10. jula 1952. godine.
# Nikola Đurković (1908-43), za narodnog heroja proglašen 11. jula 1945. godine.
# Vasilije Đ. Đurović Vako (1915-43), za narodnog heroja proglašen 11. jula 1945. godine.
# Vasilije S. Đurović Žarki (1921-44), za narodnog heroja proglašen 6. jula 1953. godine.
# Veselin Đurović (1924-43), za narodnog heroja proglašen 27. novembra 1953. godine.
# Vidoje Đurović (1912-42), za narodnog heroja proglašen 5. jula 1952. godine.
# Marko Đurović (1920-43), za narodnog heroja proglašen 20. decembra 1951. godine.
# Milinko Đurović (1915-88), Ordenom narodnog heroja odlikovan 10. jula 1952. godine.
# Milisav Đurović (1914-44), za narodnog heroja proglašen 20. decembra 1951. godine.

## Napomene

## Literatura
*
Lista narodnih heroja Jugoslavije: H

*[[Spisak narodnih heroja]] čije prezime počinje na slovo *'H**':

# Mithat Haćam (1917-42), za narodnog heroja proglašen 20. decembra 1951. godine.
# Halil Hadžimurtezić (1915–2007), Ordenom narodnog heroja odlikovan 27. novembra 1953. godine.
# Kasim Hadžić (1904-42), za narodnog heroja proglašen 26. jula 1949. godine.
# Milenko Hadžić (1902-41), za narodnog heroja proglašen 27. novembra 1953. godine.
# Zenel Hajdini (1910-42), za narodnog heroja proglašen 9. oktobra 1953. godine.
# Hamzo Hamzić (1924-44), za narodnog heroja proglašen 27. novembra 1953. godine.
# Rade Hamović (1916–2009), Ordenom narodnog heroja odlikovan 23. jula 1952. godine.
# Ivan Hariš (1903-89), Ordenom narodnog heroja odlikovan 25. septembra 1944. godine.
# Albin Herljević (1916-42), za narodnog heroja proglašen 27. novembra 1953. godine.
# Franjo Herljević (1915-98), Ordenom narodnog heroja odlikovan 20. decembra 1951. godine.
# Jože Hermanko (1901-41), za narodnog heroja proglašen 27. novembra 1953. godine.
# Nikola Hećimović Bracija (1920-44), za narodnog heroja proglašen 20. decembra 1951. godine.
# Avdo Hodžić (1921-43), za narodnog heroja proglašen 5. jula 1951. godine.
# Husein Hodžić (1914-42), za narodnog heroja proglašen 27. novembra 1953. godine.
# Većeslav Holjevac (1917-70), Ordenom narodnog heroja odlikovan 23. jula 1951. godine.
# Alojz Hohkraut (1901-42), za narodnog heroja proglašen 27. novembra 1953. godine.
# Fadil Hoxha (1916–2001), Ordenom narodnog heroja odlikovan 6. jula 1953. godine.
# Janez Hribar (1918-78), Ordenom narodnog heroja odlikovan 27. novembra 1953. godine.
# Janez Hribar Tone (1909-67), Ordenom narodnog heroja odlikovan 21. jula 1953. godine.
# Rudolf Hribernik (1921–2002), Ordenom narodnog heroja odlikovan 21. jula 1953. godine.
# Ivan Hrovat (1915-70), Ordenom narodnog heroja odlikovan 27. novembra 1953. godine.
# Avdo Humo (1914-83), Ordenom narodnog heroja odlikovan 27. novembra 1953. godine.

## Literatura
*
Lista narodnih heroja Jugoslavije: I

*[[Spisak narodnih heroja]] čije prezime počinje na slovo *'I**':

# Mahmut Ibrahimpašić Mašo (1922-44.), za narodnog heroja proglašen 15. novembra 1944. godine.
# Ljubo Ilić (1905-94.), Ordenom narodnog heroja odlikovan 27. novembra 1953. godine.
# Milan Ilić Čiča (1886-42.), za narodnog heroja proglašen 25. septembra 1944. godine.
# Milan S. Ilić (1921-42.), za narodnog heroja proglašen 27. novembra 1953. godine.
# Savo Ilić (1914-43.), za narodnog heroja proglašen 10. jula 1953. godine.
# Rade Iršič (1910-41.), za narodnog heroja proglašen 27. novembra 1953. godine.
# Vojo Ivanović (1914-80.), za narodnog heroja proglašen 27. novembra 1953. godine.
# Dragiša Ivanović (1914–2001.), Ordenom narodnog heroja odlikovan 27. novembra 1953. godine.
# Milun Ivanović (1910-43.), za narodnog heroja proglašen 27. novembra 1953. godine.
# Petar Ivanović Perica (1925-45.), za narodnog heroja proglašen 20. decembra 1951. godine.
# Toma Ivanović Mačkatovac (1923-43.), za narodnog heroja proglašen 9. oktobra 1953. godine.
# Vojislav Ivetić (1920-43.), za narodnog heroja proglašen 5. jula 1951. godine.
# Antonije Ivić (1919-44.), za narodnog heroja proglašen 24. jula 1953. godine.
# Ljubomir Ivković Šuca (1910-83.), Ordenom narodnog heroja odlikovan 9. oktobra 1953. godine.
# Obren Ivković (1911-72.), Ordenom narodnog heroja odlikovan 24. jula 1953. godine.

## Literatura
*
Lista narodnih heroja Jugoslavije: U

*[[Spisak narodnih heroja]] čije prezime počinje na slovo *'U**':

# Janez Učakar (1918-95.), Ordenom narodnog heroja odlikovan 27. novembra 1953. godine.
# Gojko Ujdurović (1918-43.), za narodnog heroja proglašen 14. decembra 1949. godine.
# Mate Ujević (1920–2002.), Ordenom narodnog heroja odlikovan 20. decembra 1951. godine.
# Milorad Umjenović (1920-43.), za narodnog heroja proglašen 13. marta 1945. godine.
# Aleksandar Urdarevski (1920-43.), za narodnog heroja proglašen 20. jula 1951. godine.
# Miodrag Urošević Artem (1922-42.), za narodnog heroja proglašen 20. decembra 1951. godine.
# Sredoje Urošević (1917–2007.), Ordenom narodnog heroja odlikovan 27. novembra 1953. godine.
# Mile Uzelac (1913-87.), Ordenom narodnog heroja odlikovan 27. novembra 1953. godine.
# Srđan Uzelac (1913-44.), za narodnog heroja proglašen 5. jula 1951. godine.

## Literatura
*
Lista narodnih heroja Jugoslavije: Z

*[[Spisak narodnih heroja]] čije prezime počinje na slovo *'Z**':

# Atanas Zabaznovski (1925-2013.), Ordenom narodnog heroja odlikovan 20. decembra 1951. godine.
# Milan Zabukovec (1923-97.), Ordenom narodnog heroja odlikovan 20. decembra 1951. godine.
# Miloje Zakić (1912-42.), za narodnog heroja proglašen 20. decembra 1951. godine.
# Dmitar Zaklan (1915-88.), Ordenom narodnog heroja odlikovan 27. novembra 1953. godine.
# Ivan Zafred (1908-43.), za narodnog heroja proglašen 8. oktobra 1953. godine.
# Hasan Zahirović Laca (1920-43.), za narodnog heroja proglašen 26. jula 1945. godine.
# Jovo Zvicer (1914-43.), za narodnog heroja proglašen 27. novembra 1953. godine.
# Vinko Zevnik Viktor (1914-43.), za narodnog heroja proglašen 20. decembra 1951. godine.
# Miloš Zekić (1915-84.), Ordenom narodnog heroja odlikovan 20. decembra 1951. godine.
# Veljko Zeković (1906-85.), Ordenom narodnog heroja odlikovan 27. novembra 1953. godine.
# Milan Zečar (1906-44.), za narodnog heroja proglašen 5. jula 1951. godine.
# Miloš Zidanšek (1909-42.), za narodnog heroja proglašen 20. decembra 1951. godine.
# Vojin Zirojević (1901-42.), za narodnog heroja proglašen 5. jula 1951. godine.
# Đorđe Zličić Ciga (1920-42.), za narodnog heroja proglašen 5. jula 1951. godine.
# Vujadin Zogović (1914-43.), za narodnog heroja proglašen 13. jula 1953. godine.
# Miladin Zorić (1920-45.), za narodnog heroja proglašen 27. novembra 1953. godine.
# Milan Zorić (1912-2006.), Ordenom narodnog heroja odlikovan 27. novembra 1953. godine.
# Rade Zorić (1914-96.), Ordenom narodnog heroja odlikovan 27. novembra 1953. godine.
# Žarko Zrenjanin Uča (1902-42.), za narodnog heroja proglašen 5. decembra 1944. godine.
# Đurađ Zrilić (1917-44.), za narodnog heroja proglašen 20. decembra 1951. godine.
# Asim Zupčević (1917-42.), za narodnog heroja proglašen 20. decembra 1951. godine.

## Literatura
*
Lista narodnih heroja Jugoslavije: Ž

*[[Spisak narodnih heroja]] čije prezime počinje na slovo *'Ž**':

# Stane Žagar (1896-1942.), za narodnog heroja proglašen 5. jula 1951. godine.
# Miloš Ždero (1912-44.), za narodnog heroja proglašen 27. novembra 1953. godine.
# Tone Žerjal Tonček (1915-42.), za narodnog heroja proglašen 27. novembra 1953. godine.
# Milan Žeželj (1917-95.), Ordenom narodnog heroja odlikovan 12. januara 1945. godine.
# Slobodan Žilnik (1919-44.), za narodnog heroja proglašen 6. jula 1953. godine.
# Živko Živković (1912-90.), Ordenom narodnog heroja odlikovan 5. jula 1952. godine.
# Ljubomir Živković Španac (1918-42.), za narodnog heroja proglašen 20. decembra 1951. godine.
# Tomaš Žižić (1909-42.), za narodnog heroja proglašen 20. decembra 1951. godine.
# Batrić Žugić (1912-42.), za narodnog heroja proglašen 27. novembra 1953. godine.
# Komnen Žugić (1923-46.), za narodnog heroja proglašen 27. novembra 1953. godine.
# Boško Žunić (1920-43.), za narodnog heroja proglašen 23. jula 1952. godine.
# Andrej Žvan Boris (1915-45. za narodnog heroja proglašen 27. novembra 1953. godine.

## Literatura
*
Lista stranih državljana odlikovanih Ordenom narodnog heroja

Strani državljani nosioci ordena narodnog heroja:

# Sergej Semjonovič Birjuzov, SSSR , odlikovan 1964. godine.
# Ivan Antonovič Bulkin, SSSR , odlikovan 1945. godine.
# Andrej Nikiforovič Vitruk, SSSR , odlikovan 1944. godine.
# Pavel Ignatijevič Dmitrijenko, SSSR , odlikovan 1945. godine.
# Vladimir Ivanovič Ždanov, SSSR , odlikovan 1944. godine.
# Mihail Žimjerski, Poljska , odlikovan 1946. godine.
# Pavel Nikitovič Jakimov, SSSR , odlikovan 1944. godine.
# Boris Tihonovič Kalinkin, SSSR , odlikovan 1944. godine.
# Semjon Antonovič Kozak, SSSR , odlikovan 1944. godine.
# Ivan Nikiforovič Konstantinov, SSSR , odlikovan 1945. godine.
# Vojo Kuši, NR Albanija , odlikovan 1945. godine.
# Luiđi Longo, Italija , odlikovan 1980. godine.
# Rodion Jakovljevič Malinovski, SSSR , odlikovan 1964. godine.
# Aleksandar Teopanovič Managadze, SSSR , odlikovan 1944. godine.
# Grigorij Nikolajevič Ohrimenko, SSSR , odlikovan 1945. godine.
# Ludvík Svoboda, Čehoslovačka , odlikovan 1946. godine.
# Vladimir Aleksandrovič Sudec, SSSR , odlikovan 1946. godine.
# Fjodor Ivanovič Tolbuhin, SSSR , odlikovan 195. godine.
# Vasilj Andrejevič Ulisko, SSSR , odlikovan 1945. godine.
# Enver Hodža, NR Albanija , odlikovan 1946. godine.
# Rašid Čolak, NR Albanija , odlikovan 1945. godine.
# Aleksandar Sergejevič Šornikov, SSSR , odlikovan 1944. godine.

## Literatura
*
Gradovi heroji u SFRJ

Gradovi odlikovani ordenom narodnog heroja Jugoslavije:
# **[[Beograd]]**, odlikovan 20. oktobra 1974. godine.
# **[[Zagreb]]**, odlikovan 7. maja 1975. godine.
# **[[Ljubljana]]**, odlikovana 7. maja 1970. godine.
# **[[Novi Sad]]**, odlikovan 7. maja 1975. godine.
# **[[Prilep]]**, odlikovan 7. maja 1975. godine.
# **[[Priština]]**, odlikovana 7. maja 1975. godine.
# **[[Titov Drvar]]**, odlikovan 17. maja 1974. godine.
# **[[Cetinje]]**, odlikovano 7. maja 1975. godine.

## Literatura
*
Managua (jezero)

**Managua** (španjolski: *Lago de Managua* ili *Xolotlán* po nahutlanskom) je jezero na zapadu Nikaragve, 
u rasjednoj dolini na nadmorskoj visini od 39 metara.

Duž njegove južne obale prostire se glavni grad Managua, a na sjeverozapadu njegov orjentir Vulkan Momotombo visok 1,270 m.

## Karakteristike i historija

Svojom površinom od 1,035 km², je drugo po veličini jezero u zemlji. Maksimalno je duboko do 20 metara, dugo je oko 58 (zapad-istok) i široko do 25 km (sjever-jug).

Jezero vodom pune brojni potoci koji izviru na Centralnim kordiljerima, a otiče Rijekom Tipitapa do Jezera Nikaragva.

Jezero je 1998. poplavilo dobar dio najsiromašnijih kvartova Manague, uzrok je bio Uragan Mitch koji je donio velike kiše, oko 1,900 mm u pet dana.

Plovno je za brodove plićeg gaza, i značajno za ekonomiju radi ribarstva, a poznato je po aligatorima.

## Reference
 
## Vanjske veze

* ''Lake Managua''
Kulič (razvrstavanje)

**[[Kulič]]** je naselje grada Smedereva, Srbija.

**Kulič** se takođe može odnositi i na:
* Tvrđava Kulič, tvrđava u istoimenom naselju
* Kulič (hleb), ruski naziv za praznični uskršnji hleb
Tipitapa (rijeka)

**Tipitapa** (španjolski: *Río Tipitapa*) je rijeka na zapadu Nikaragve duga 35 km.

## Hidrologija
Tipitapa izvire na istočnom kraju Jezera Managua kod grada Tipitapa. Od tamo teče prema jugoistoku do ušća u Jezero Nikaragva.
U srednjem toku rijeke nalaze se velike močvare, bare i jezera obrasle bujnom vegetacijom.

Porječje rijeke prostire se na površini od 975,17 km², a prosječni protok iznosi 50,44 m³/s.

Rijeka zna često plaviti naročito kada je vodostaj na Jezeru Managua viši od uobičajenog.
Ima poprilično zagađene vode nitratima i fosfatima, što se vidi po brojnim algama.

## Reference

## Vanjske veze
* ''Tipitapa River'' (na portalu Mapcarta)
Momotombo

**Momotombo** (španjolski: *Volcán de Momotombo*) je stratovulkan visok 1,270 metara, na zapadu Nikaragve, na sjeverozapadoj obali Jezera Managua.

## Karakteristike i historija
Momotombo je geološki relativno mlad vulkan nastao prije otprilike 4500 godina, sa kraterom dimenzija 150 x 250 m. 

Zabilježene su erupcije od 1524. do najnovnije 2016.
Za erupcije 1905. lava se slijevala do podnožja na sjeveroistoku.
Između 1996. i 2011. vulkan je bio aktivan 14 puta, povremenim potresima uz eksplozije i ispuštanje plinova iz fumarola.

U novembru 2015. izbacio je pramen plina i pepela visok 1 km.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Momotombo''
Departmani Nikaragve

**Departmani Nikaragve** (španjolski: *Departamentos de Nicaragua*) kojih ima 15, su uz 2 regije administrativne jedinice prvog nivoa lokalne samouprave na koje je Nikaragva administrativno podjeljena.

Departmani se dalje dijele na općine (Municipios) kojih je 2005. bilo 153.

Nikaragva je u početku 1900. imala 10 departmana, a od 1982. uvela je i regije kojih je bilo 6 u 3 specijalne zone.
 
## Lista departmana i regija

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Departments of Nicaragua''
Aerodrom Čenej

**Aerodrom Čenej**, poznat kao i **aerodrom Novi Sad**, je sportski aerodrom u Čeneju, Vojvodini, Srbiji. Nalazi se 16 kilometara severno od grada Novog Sada, na istočnoj strani autoputa A1.

## Sportski aerodrom Čenej
Korisnik aerodroma je aero-klub Novi Sad, osnovan davne 1923. godine kao Mesni odbor Aero-kluba Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. 1932. godine je u aero-klub ušlo Udruženje rezervnih avijatičara, koje ga materijalno i kadrovski pojačava, donoseći pet svojih aviona. Mesec dana posle oslobodjenja u Drugom svetskom ratu novembra 1944. godine grupa mladih entuzijasta, u glavnom vojnih pilota i mehaničara sa aerodroma Jugovićevo, obnovila je sportsko vazduhoplovstvo u Novom Sadu, a oktobra 1946. godine osnovala je Društvo za sportsko vazduhoplovstvo koje je 1951. godine dobilo ime aero-klub Heroj Pinki da bi 1994. godine bio preimenovan u današnji naziv, aero-klub Novi Sad. Na svom Sportskom aerodromu Čenej, koji je pušten u rad 1953. godine, članovi aero-kluba su organizovali mnogobrojna domaća i međunarodna takmičenja, aeromitinge i prikaze letenja. Sportisti aero-kluba Novi Sad su osvajači mnogobrojnih pehara i medalja i višestruki su državni prvaci u svim vazduhoplovnim sportovima.

Sportski aerodrom Čenej je svečano otvoren i pušten u rad 14. juna 1953. godine. Izgrađen je za potrebe novoformiranog Vazduhoplovnog centra Vojvodine u uslovima Rezolucije Informbiroa i sveobuhvatne blokade Jugoslavije (nakon spora između Tita i Staljina), u skladu sa novom strategijom odbrane zemlje u kojoj su aero-klubovi i vazduhoplovni centri imali značajno mesto. Lokaciju za budući aerodrom pronašao je "posle dugotrajnog traganja iz automobila i aviona, i uz detaljne karte" Sredoje Pajić, tadašnji komandant Vazduhoplovnog centra, koji je vodio sve pripreme i izgradnju aerodroma. Izgradnja je počela 26. marta 1952. Objekte je projektovao arhitekta Vasa Pejić, a radove je izvodio Građevinar iz Novog Sada.

Aerodrom Čenej se nalazi na 16-tom kilometru od Novog Sada, sa desne strane (starog) puta M-5, Novi Sad-Subotica. Aerodrom je pravougaonog oblika dimenzija 1500 m x 300 m, dok su dimenzije travnate poletno-sletne staze 1500 m x 100 m, a nalazi se na 81 m nadmorske visine. Aerodrom je, pre svega, namenjen sportskoj i poljoprivrednoj avijaciji, a na njemu se održavaju i razna takmičenja. Tako je npr. oboren rekord u takmičenjima 2008. godine kada je učestvovalo čak pedeset jedrilica, a aero-klub Novi Sad je osvajač državnog prvenstva treću godinu za redom.

## Obnova
Izgradnja kontrolnog tornja počela je 1994. godine, ali do 2023. godine aerodrom nije završen. Uskoro se očekuje otvaranje novosadskog aerodroma za civilne letove. Grad Novi Sad planira da pokrene operacije civilnog vazduhoplovstva i poveže Novi Sad sa aerodromima kao što su Solun, Tivat, Budimpešta, Ljubljana, Beč i drugi.

## Galerija slika

Ulaz jpg.jpg
Hangarjpg.jpg
Čenej Airfield runway, 2006.jpg


## Reference

## Vanjske veze
*
Gravelotte

**Gravelotte** je francuska općina od 827 stanovnika (2019) smještena u departmanu Moselle u regiji Grand Est, 11&nbsp;km zapadno od Metza.

## Historija
Gravelotte se nalazi između Metza i bivše francusko-njemačke granice, kakva je bila između 1870. i 1918. Naselje je poznato kao poprište bitke 18. augusta 1870. između Nijemaca pod pruskim kraljem Wilhelmom i Francuza pod maršalom Bazaineom. Bojno polje se proteže od šuma koje graniče sa Mozelom iznad Metza do Roncourta, blizu rijeke Orne.

## Reference
Gradonačelnik Podgorice

**Gradonačelnik Podgorice** je načelnik grada Podgorice, glavnog grada Crne Gore od 13. jula 1946. Zastupa u ime grada, a izvršnu funkciju obavlja u gradu Podgorici.

Grad je pripojen Kraljevini Crnoj Gori pod vladavinom kralja Nikole, odmah poslije Berlinskog kongresa, okončanog u julu 1878. Naziv grada je od 25. jula 1946. do 2. aprila 1992. bio *Titograd* u čast maršala Tita.

## Lista

## Vanjske veze
* Glavni grad Podgorica

## Napomene

## Reference
Maus

**Maus** (prijevod s njem. 'miš'; fonetski izgovor engl. 'mouse') može se odnositi na:

## Knjige
* Maus (roman)

## Vozila
* Panzer VIII Maus

## Fikcija
* Miki Maus
* Mini Maus
Katarina Arpadović

**Katarina Arpadović** (**Katalina**; *Magyarországi Katalin*) bila je princeza Ugarske i Hrvatske te kraljica Srbije.

Rođena oko 1256., Katarina je bila kći kralja Stjepana V. i njegove žene, Elizabete Kumanke.

Katarina se udala za kralja Stefana Dragutina. Ovo su njihova djeca:
*Vladislav II Nemanjić
*Jelisaveta Nemanjić
*Urošica, redovnik
## Izvori
Managua (departman)

**Managua** (španjolski: *Departamento de Managua*) je jedan od 15 departmana na koji je Nikaragva administrativno podjeljena.

## Karakteristike

Managua se nalazi na jugu zemlje, sa sjevera graniči sa Departmanom Matagalpa, na jugu sa Pacifikom, na istoku sa departmanima Boaco, Río San Juan, Masaya i Carazo i sa zapada sa Departmanom León.
Kako je pretežno ravničarski ima izuzetno vruću klimu, prosječne temperature 30-35 °C, čak i u višim predjelima se kreće od 24 do 32 °C.

Departman ima površinu od 3465 km², na kojoj je 2022. živilo 1,559,774 stanovnika.

## Administrativna podjela
Managua je podjeljena na 9 općina (španjolski: *municipalities*); Ciudad Sandino, El Crucero, Managua, Mateare, San Francisco Libre, San Rafael del Sur, Ticuantepe, Tipitapa, Villa Carlos Fonseca.

Administrativni centar departmana je grad Managua koji ima 1,047,286 stanovnika.
## Historija
Departman Managua je osnovan u februaru 1875.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Managua''
Romi u Bosni i Hercegovini

**[[Romi]] u [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]]** žive preko 600 godina. Prema popisu iz 2013. godine, u Bosni i Hercegovini je bilo 12.583 Roma ili 0,35% stanovništva. Prema ministarstvu za ljudska prava i izbjeglice živjelo Bosne i Hercegovine je 2013. godine najmanje 25.000 Roma u BiH i prema romskoj nevladinoj organizaciji Kali Sara ima u BiH 50.000-100.000 Roma . Romi su jedna od 17 nacionalnih manjina BiH.

## Historija

Rousseau, francuski konzul u BiH, procijenio je 1866. godine broj od 9.965 Roma ili 1,1% stanovništva. Johann Roskiewicz je procijenio 1867. godine broj Roma u Bosni na 9.000 (1,2%) i u Hercegovini na 2.500 (1,1%), što u zbiru daje broj od 11.500 Roma. 1911. godine, Encyclopædia Britannica spominje 18.000 Roma u Bosni i Hercegovini (1,6%).

## Demografija
Važne zajednice žive u Brčkom, Bijeljini, Sarajevu, Banjoj Luci, Mostaru, Tuzli, Kaknju, Prijedru, Zenici i Tesliću.

## Značajni bosanski Romi
*Hedina Tahirović-Sijerčić, Dr.sc. profesor, pjesnik, pisac, autor prvog bosansko-romskog i romsko-bosanskog rječnika
*Dervo Sejdić, potpredsjednik NGO Kali Sara Roma informacionog centra
*Indira Bajramović, ekonomistkinja i aktivistkinja za prava romkinja
*Selma Selman, umjetnica i aktivistkinja 
*Čika Mišo, posljednji čistač cipela u BiH
*Emra Tahirović, nogometaš

## Povezano
*Etničke grupe u Bosni i Hercegovini

## Reference
León (nikaragvanski departman)

**Leon** (španjolski: *Departamento de Leon*) je jedan od 15 departmana na koji je Nikaragva administrativno podjeljena.

## Karakteristike

Leon se nalazi na zapadu zemlje, sa sjevera graniči sa departmanima Chinandega i Estelí, sa jugoistoka sa Departmanom Managua, sa istoka sa Departmanom Matagalpa i sa zapada sa Pacifikom.

Departman ima površinu od 5,138 km², na kojoj je 2021. živilo 423,012 stanovnika.

## Administrativna podjela
Leon je podjeljen na 10 općina (španjolski: *municipalities*); Leon, Telica, Quezalguaque, Larreynaga, El Sauce, Achuapa, Santa Rosa del Peñón, El Jicaral, 
La Paz Centro i Nagarote.

Administrativni centar departmana je grad Leon koji ima 175,026 stanovnika

Leon je osnovao španjolski konkvistador Francisco Hernández de Córdoba 1524., sve do 1824. bio je prijestolnica Nikaragve.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Leon''
Victoria: An Empire Under the Sun

***Victoria: An Empire Under the Sun*** (), poznatija pod kraćim nazivom ***Victoria***, je globalna strateška videoigra koju je razvio švedski studio Paradox Entertainment (današnji Paradox Interactive) i izdao 2003. godine. Ime je dobila po viktorijanskoj eri. Igrač može upravljati nekom od suverenih država od 1836. do 1936. godine, i ima zadatak da toj državi sačuva nezavisnost, ekonomski razvije ili učini globalnim hegemonom. Victoria koristi isti engine kao *[[Europa Universalis]]*, ali se za razliku od te igre, odnosno *[[Hearts of Iron]]*, daje naglasak na ekonomska pitanja i unutrašnji razvoj, a manje na osvajanja ili rat. 

*Victoria* je, s jedne strane stekla pohvale među fanovima Paradoxovih igara zbog svoje dubine, ali je bila manje popularna od Europe Universalis i Hearts of Iron zbog svoje zahtjevnosti. Kritičari su joj zamjerali grafiku koja je izgledala previše skromno i zastarjelo za svoje doba. Godine 2006. je izdan dodatak pod naslovom *Victoria: Revolutions*. 

Godine 2010. je izdan nastavak pod naslovom *[[Victoria II]]*, a 2022. još jedan nastavak pod naslovom *[[Victoria 3]]*. 

## Vanjske veze
*''Victoria'' at Paradox
León, Nikaragva

**León** je općina od 212,504 i grad od 175,026 stanovnika na zapadu Nikaragve u Departmanu León u kom je administrativni centar.

## Geografija
León se prostire duž rijeke Chiquito, nedaleko od njena ušća u Pacifik, udaljen 93 km sjeverozapadno od glavnog grada Managve.

## Historija
Nukleus današnjeg grada (današnji León Viejo) osnovao je 15. juna 1524. španjolski konkvistador Francisco Hernández de Córdoba, na zapadnom kraju Jezera Managua ispod Vulkana Momotombo.

León Viejo, danas poznato arheološko nalazište i lokalitet UNESCO-ve Svjetske baštine nalazi se oko 30 km od današnjeg Leóna. 
Zbog potresa, uzrokovanog erupcijom vulkana 1610. odlučeno je da se grad premjesti na novu lokaciju pokraj starog indijanskog svetišta - *Sutiabe*.

León je bio prijestolnica španjolske kolonijalne provincije i Republike Nikaragve sve do 1855.  
Iako mu je njegov veliki politički i trgovački rival grad Granada dugo osporavao tu ulogu. Trvenja između njih dovela su i do građanskog rata koji je iskoristio američki avanturist William Walker, koji je domalo uspio pretvoriti Nikaragvu u vlastitu privatnu koloniju sve dok nije istjeran 1857.

Dugo je bio poznat kao liberalni i intelektualni centar Nikaragve, u njemu je živio i školovao se pjesnik Rubén Darío.
Od 1952. je i univerzitetski grad kao dio Nacionalnog univerziteta Nikaragve, na bazi fakulteta osnovanog 1812.

U periodu 1978.-79. bio je poprište borbi između vladih snaga i sandinističkih gerilica u kojim je stradao dobar dio centra grada.
Teško je stradao u oktobru 1998. od Uragana Mitch.

## Znamenitosti

León je poznat po neobaroknoj katedrali, jednoj od najvećih u Centralna Amerika, izgrađenoj između 1747.- 1860. (obnovljena 1992.) u kojoj se nalazi grobnica pjesnika Rubéna Daría.
Katedrala je 2011. uvrštena na UNESCO-v Popis svjetske baštine.

## Privreda i transport

Kao drugi po veličini grad u zemlji, León je i važan privredni centar. Njegova industrija prerađuje proizvode ratarsko- stočarske okolice; pamuk, šećernu trsku, duhan, kožu.

Autoputom i željeznicom povezan je sa drugim gradovima u zemlji i regiji.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Alcaldía Municipal de León''
León Viejo

**León Viejo** je najpoznatije arheološko nalazište u Nikaragviu, koje je 2000. uvršteno na UNESCO-v Popis svjetske baštine.
Prostire se na površini od 31,8700 hektara.

## Historija i karakteristike
Nalazište se nalazi na zapadnom kraju Jezera Managua nedaleko od Vulkana Momotombo u Departmanu León.
León Viejo je jedno od najstarijih španjolskih kolonijalnih naselja u Americi. Kako je vrlo rano napušteno, njegove ruševine su izvanredan dokument društvenih i ekonomskih prilika Španjolskog Carstva u 16. vijeku.

Grad León (današnji León Viejo) osnovao je 15. juna 1524. španjolski konkvistador Francisco Hernández de Córdoba. Kao prvi grad koji su osnovali Španjolci u Nikaragvi, postao je jedan od najvažnijih gradova u regiji.
Ruševine su otkrivene 1931., a ponovno su iskopane 1967. od strane arheologa iz Nacionalnog autonomnog univerziteta Nikaragve. 
Rezultat iskapanja otkrio je tlocrt sličan gotovo svim španjolskim gradovima tog vremena po Americi, ortogonalnu mrežu ulica, sa kvadratnim trgom u 
centru.

León Viejo je napušten 1610. godine, nakon velikog potresa, uzrokovanog erupcijom Vulkana Momotombo. Nakon tog je odlučeno da se novi grad León izgradi 50 km sjeverozapadno, a stari León Viejo je napušten zbog nanosa pepela i kamenja.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Ruinas de León Viejo, León''
Francisco Hernández de Córdoba (istraživač Yucatána)

**Francisco Hernández de Córdoba** (negdje u Španjolskoj, oko 1467. - Santiago de Cuba, 1517., 1518. ili 1526.) bio je španjolski konkvistador i istraživač, koji je prvi doplovio do Yucatána.

## Historija
O njemu se nezna puno. Zna se da je bio jedan od najbogatijih veleposjednika koji su se naselili na Kubi nakon osvajanja 1511., i da je bio prijatelj Bartoloméa de Las Casasa, koji ga je opisao kao hrabrog i dobrog vojnika

Po nalogu tadašnjeg kubanskog guvernera Diega Velázqueza, kao kapetan organizirao je ekspediciju sa dva brigantina u potrazi za novim zemljama zapadno od Kube. Tako je u februaru 1517. postao je prvi Španjolac koji je doplovio do obale Yucatana. 
Zadivljen Majanskom civilizacijom i bogatsvom njihovih gradova, proglasio je novootkrivene zemlje domenom španjolskog kralja. Daljnje istraživanje prekinuo mu je sukob sa Majama u gradu Champoton, kojih je bilo više pa se ranjen vratio na Kubu.

Kako je njegova ekspedicija otkrila Yucatan, a time i Meksiko, to je to potaklo Velázqueza da brzo naredi Juanu de Grijalvi da krene s novim brodovima Hernándezovim tragom.

Hernández je bio ljut što mu guverner ne priznaje pravo nad novootkrivenim zemljama, pa je namjeravao otići u Španjolsku i žaliti se kralju. Ali je deset dana nakon povratka umro od zadobivenih rana. Godina njegove smrti nije poznata s obzirom da različiti izvori navode različite podatke; kao moguće godine smrti spominju se 1517., 1518. i 1526. godina.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Francisco Hernández de Córdoba''
Granada (Nikaragva)

**Granada** je općina od 133,086 i grad od 104,980 stanovnika na jugozapadu Nikaragve u Departmanu Granada u kom je administrativni centar.

## Geografija
Grad se prostire u podnožju Vulkana Mombacho, duž sjeverozapadne obale Jezera Nikaragva, udaljen samo 45 km južno od glavnog grada Managve

Na Jezeru se nalazi arhipelag Isletas de Granada, sa 365 otočića vulkanskog porijekla. 

## Historija
Grad  je osnovao 1524. godine španjolski konkvistador Francisco Hernández de Córdoba i nazvao ga *Santiago de Granada* po Granadi iz rodne Španjolske.
Granada je zbog svog geografskog položaja tokom 17. vijeka trpila od nekoliko piratskih napada; 1665., 1670. i 1685.

Kao tradicionalni centar konzervativaca odigrala je veliku ulogu u političkom životu Nikaragve. Istovremeno je postala i veliki rival nešto sjevernijeg Leóna, koji je bio sjedište liberala. Antagonizam između njih doveo je i do građanskog rata koji je iskoristio američki avanturist William Walker, i iz Granade krenuo u pokoravanje Nikaragve. Kad mu to nije uspjelo, nakraju je 1857. opljačkao i spalio grad.

Njihova svađa oko tog tko treba biti prijestolnica, završila je kompromisnim rješenjem, to je postala Managua.

Nakon građanskog rata započela je njegova obnova u neoklasicističkom stilu, tako da je usprkos tome što je jedan od najstarijih gradova, nema puno građevina iz kolonijalnog perioda.

## Znamenitosti
Iako Granada nikad nije bila biskupija, sagradila je nekoliko važnih crkava, u 17. vijeku izgrađena je župna crkva, koja je kasnije ustupila mjesto današnjoj katedrali na Plazi Mayor.

Zapadno od grada nalazi se Nacionalni park Masaya, osnovan 1979.

## Privreda i transport

Kao treći po veličini grad u zemlji Granada je i važan industrijski centar. Njegove tvornice proizvode; namještaj, sapun, tekstil, ulje i rum.

Autoputom je povezan sa Managvom i posljednja je stanica Pacifičke željeznice, koja ide iz Corinta na Pacifiku.

Pored tog Granada je važna luka na jezeru.

## Pobratimski gradovi
Granada ima ugovore o pobratimstvu sa slijedećim gradovima,
*  Frankfurt na Majni, Njemačka
*  Dos Hermanas, Španjolska
*  Tampa, Florida, Sjedinjene Američke Države
*  Miranda, Venezuela
## Izvori

## Vanjske veze

* ''El municipio de Granada''
Granada (nikaragvanski departman)

**Granada** (španjolski: *Departamento de Granada*) je jedan od 15 departmana na koji je Nikaragva administrativno podjeljena.

## Karakteristike
Granada se nalazi na jugozapadu zemlje, sa sjevera graniči sa departmanima Boaco i Departmanom Managua, sa zapada sa Masayom i Carazom, sa juga sa Departmanom Rivas i sa istoka sa Jezerom Nikaragva.

Departman ima površinu od 1,040 km², na kojoj je 2021. živilo 215,965 stanovnika.

## Administrativna podjela
Granada je podjeljena na 4 općine (španjolski: *municipalities*), to su; Granada, Nandaime, Diriá i Diriomo.

Administrativni centar departmana je grad Granada koji ima 104,980 stanovnika

Grad  je osnovao 1524. godine španjolski konkvistador Francisco Hernández de Córdoba i nazvao ga *Santiago de Granada* po Granadi iz rodne Španjolske.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Granada''
Estúdios Globo

**Estúdios Globo**, prije 2016. godine poznat kao **Projac**, glavni je televizijski produkcijski centar kompanije Grupo Globo i najveći audiovizualni produkcijski centar u Latinskoj Americi. Studio je otvoren 1995. godine i lociran je u Rio de Janeiru u Brazilu. Sa čak 1,600 kilometara kvadratnih zemljišta, produkcijski centar površinom je najveći centar na svijetu.

## Reference
Boaco (departman)

**Boaco** (španjolski: *Departamento de Boaco*) je jedan od 15 departmana na koji je Nikaragva administrativno podjeljena.

## Karakteristike
Departman se prostire na prosječnoj nadmorskoj visini od 200-300 metara, a najviša planina je *Cerro de la Vieja* visoka 1,020 m.
Od glavnog grada Managve je udaljen 88 km.

Boaco se nalazi u centru zemlje, sa sjevera graniči sa Departmanom Matagalpa, na jugu sa 
Departmanom Chontales i Jezerom Nikaragva, sa zapada sa departmanima Managua i 
Granada i sa istoka sa Autonomnom Regijom Južni Atlantik.

Departman ima površinu od 4,177 km², na kojoj je 2021. živilo 186,284 stanovnika.

## Administrativna podjela i historija
Boaco je podjeljen na 6 općina (španjolski: *municipalities*), to su; Boaco, Camoapa, San Lorenzo, Teustepe, San José de los Remates i Santa Lucía.

Administrativni centar departmana je grad Boaco koji ima 26,014 stanovnika

Departman je osnovan u julu 1935.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Boaco''
Boaco

**Boaco** je općina od 62,936 i grad od 26,014 stanovnika u sredini Nikaragve u Departmanu Boaco u kom je administrativni centar.

## Geografija
Boaco se prostire na zapadnim obroncima Centralnih Kordiljera, udaljen 88 km sjeveroistočno 
od glavnog grada Managve.

Kako je brdovit poznat po nadimku *Grad na dva kata*.

## Historija

Nukleus današnjeg grada bilo je naselje *Boaco Viejo* (Stari Boaco) od kog nema nikakvog traga. Stari Boaco su opljačkali, a stanovnike pobili Miskiti, Karibi i Mestici iz Hondurasa potisnuti od britanskih kolonista.

Preživjeli stanovnici naselili su se pored rijeke Malacatoya i osnovali novi Boaco, danas poznat kao Boaquito. Kasnije je preseljen po treći put negdje između 1752.-1772. na današnju lokaciju, jer su mnogi mnogi stanovnici pomrli zbog epidemije kolere i drugih boleština.

Novo naselje *Villa de Santiago de Boaco* - 1876. dobilo je status ville, a 1895. i status grada.

Kad je u julu 1935. osnovan Departman Boaco, postao je njegov administrativni centar.

## Privreda i transport
Boaco je administrativni, trgovački i industrijski centar ratarsko- stočarskog kraja, koji je poznat kao veliki proizvođač mlijeka i sireva.

Njegove tvornice proizvode se sapun, cigle, panama šešire i pune mineralnu vodu, a ima i pilanu.

Nema željeznice, ali je Panameričkim autoputom povezan sa Managvom ostalim većim gradovima.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''El municipio de Boaco''
Francisco Hernández de Córdoba (istraživač Nikaragve)

**Francisco Hernández de Córdoba** (Cabra kod Córdobe, oko 1475. - León Viejo, Nikaragva 1526.) bio je španjolski konkvistador, koji je prvi osnovao prve španjolske gradove u Nikaragvi.

## Historija

Francisco se je po nalogu tadašnjeg guvernera španjolskih kolonija *Castilla de Oro* - Pedra Ariasa De Ávile krenuo je 1524. iz Paname za Nikaragvu u kojoj je osnovao dva prva grada; León i Granadu (oni se još danas svađaju oko tog koji je stariji.

Za razliku od ostalih konkvistadaora onog vremena on je dobro postupao sa indijancima, i svojom malom kolonijom.

Iako se dobro slagao s lokalnim Indijancima, imao je samo problema sa svojim kolegama Španjolcima, jer se morao boriti protiv invazija rivalskih konkvistadora iz Hondurasa. 
Nakraju se zamjereo svom ljubomornom šefu Pedru De Ávili, kad je zatražio da ga postavi za guvernera kolonije koju je osnovao. 
De Ávila se toliko naljutio na Hernandeza da je krenuo vojskom na njega, uhapsio ga i osudio na smrt zbog izdaje i pogubio.

De Ávila se 1527. proglasio guvernerom Nikaragve i vladao njom do svoje smrti.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Francisco Hernández de Córdoba, Spanish conquistador'' na portalu Encyclopædia Britannica
Cirka

**Cirka** je izraz koji označuje približnu vrijednost neke veličine, cijene ili svote.

Najčešće se označava s kraticama **c.**, **ca.**, ili **ca**, a rjeđe s **circ.** ili **cca.**

Riječ je stara posuđenica iz latinskog u pisanom obliku *circa* i doslovce znači «oko», «otprilike» sa etimologijom koja najvjerovatnije vodi prema pojmu kruga.

## Primjeri upotrebe
* 1732 – 1799: Obje godine su poznate.
* c. 1732 – 1799: Prva godina je približna; druga godina je poznata.
* 1732 – c. 1799: Prva godina je poznata; druga godina je približna.
* c. 1732 – c. 1799: Obje godine su približne.

## Izvori

## Vanjske veze