Ay Carmela

**Aj Karmela** (*Ay Carmela*) je jedna od najpopularnih republikanskih pesama iz španskog građanskog rata.

Melodija je nastala na stari španjolski napjev. *Ay Carmela* predstavlja preradu narodne pesme iz 19. veka, *El Paso del Ebro*, koja govori o prelasku Napoleonovih trupa preko reke Ebro 1807. godine, tokom španskog rata za nezavisnost.

Pesma je nazvana po Karmeli, zabavljačici koja je sa svojim mužem tokom Španskog građanskog rata putovala i nastupala za republikanske trupe, o čemu je snimljen istoimeni film. Postoji više verzija ove pesme, a dve najpopularnije su *Vojska Ebra* i *Živela petnaesta brigada*.

Jugoslovenski dobrovoljci su po povratku iz Španije doneli više verzija ove pesme u Jugoslaviju. Zabeleženo je da su je jugoslovenski partizani pevali tokom narodnooslobodilačkog rata.

## Dolazak pesme u Jugoslaviju

Jugoslovenski dobrovoljci su po povratku iz Španije doneli ovu pesmu u Jugoslaviju, pod nazivom »**Hej Karamela, Karamela**«. Tokom narodno-oslobodilačkog rata, jugoslovenski kompozitor Oskar Danon je 1941. godine u zeničkom kraju upoznao studenta i pesnika Miloša Popovića, od kog je čuo "izvanredno lijepe pjesme iz španskog građanskog rata". Od njega su partizanski borci istočne Bosne naučili da pjevaju jednu verziju pesme Hej Karamela, koja govori "o našem borcu u Španiji".

Ova pesma je doneta u Jugoslaviju i pod naslovom "*Viva la Quince Brigada*" (Živjela petnaesta brigada). Komandant 15. internacionalne brigade bio je legendarni Vladimir Ćopić, koji je imao najviši čin od svih jugoslovenskih dobrovoljaca - bio je potpukovnik Španske republikanske armije. U sastavu 15. brigade bila je i jugoslavenska četa "Matija Gubec", koja je sudjelovala u bici na rijeci Jarami 1937. godine.

Partizani su poznavali još jednu verziju ove pesme, pod nazivom ***Rumbala***, "koja ima slovensko-španjolski napjev". Zabeležena je još jedna verzija koju su doneli jugoslovenski borci iz Španije: *El ejercito del Ebro*. Srpskohrvatski prepev Dalibora Soldatića pod naslovom **Prelaz preko Ebra** ("Vojska prešla preko Ebra") je objavljen u petom jugoslavenskom izdanju knjige *[[Krv i život za slobodu]]* iz 1982. godine.

## Tekst

### El Ejército del Ebro

### Viva la Quince Brigada

## Srpskohrvatski prepev Darka Rundeka

Mi smo protiv ugnjetača
I njihovih pomagača
Legionara i fašista
Ay Carmela! Ay Carmela!
Legionara i fašista
Ay Carmela! Ay Carmela!
 
Želja nam je samo jedna
Da fašista više nema
Mi nemamo avione
Tenkove ni kamione
Ay Carmela!
Nestaje nam municije
Hladan vjetar poljem brije
Ay Carmela!
 
Ne mogu nam bombe ništa
Ni oluja niti kiša
Gdje se ova pjesma čuje
Ay Carmela! Ay Carmela!
Tamo srce pobjeđuje
Ay Carmela! Ay Carmela!


## Muzika

„Četiri generala” i „Živela petnaesta brigada”, Dve narodne pesme iz Španskog građanskog rata koje je pevao Leon Lišner. „Živela petnaesta brigada” (*Aj Karamela*) je druga po redu:

## Note

>
\midi {
  \context {
    \Score
    tempoWholesPerMinute = #(ly:make-moment 64 4)
  }
}


## U popularnoj kulturi bivše Jugoslavije

Darko Rundek je na albumu *[[U širokom svijetu]]* 2000. godine objavio svoju obradu ove pesme. Grupa „Barcelona Gipsy balKan Orchestra“ je takođe obradila ovu pesmu tako što je spojila sa romskom pesmom *Opa cupa*, pa napravila pesmu *Od Ebra do Dunava*.

## Reference

## Povezano
* No pasaran
* Partizanske pjesme
* Revolucionarne pesme

## Vanjske veze
* Miguel Ángel Gómez Naharro - Song ¡Ay Carmela! with lyrics
* Ay, Carmela! y la Batalla del Ebro