open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Afladž

**Afladž** je drevni podzemni sustav navodnjavanja kojih ima oko 3,000 u Omanu, a pet iz pokrajine Unutarnji Oman je upisano na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Aziji i Oceaniji 2006. godine kao "primjer drevne inženjerske tehnologije dugotrajne i održive uporabe izvora vode za kultivaciju palmi i drugih kultura u iznimno suhoj pustinjskoj klimi".

## Odlike
Afladž je množina od *faladž*, što na arapskom znači "podijeljen na dijelove", te se razlikuju tri vrste afladža:
* *Da'mdi* (داوودية) su dugi tuneli (kanati) koji su prokopani u zemlju dubine do desetak metara, a dugi po nekoliko kilometara. Kroz njih voda teče tijekom cijele godine, a njihov smjer je istaknut serijom nadzemnih otvora koji su stalno otvoreni kako bi se damdi provjetravali.
* *Aini* (العينية) su fladži koji izvlaće vodu s izvora, uključujući i termalne izvore.
* *Ghiajl* (الغيلية) je kanal koji branom usmjerava vodu u gornjim dijelovima korita.

Ovaj sustav navodnjavanja potječe iz oko 500. pne., kao kod naselja Izki i Faladž Al-Malki, koji se smatraju najstarijima u Omanu. No, postoje arheološki dokazi kako su slični sustavi navodnjavali pustinjske krajeve još oko 2500. pne. Ostali zaštićeni faladži su Faladž Darisu, najveći faladž koji je povezan s gradom Nizva, te Faladž Al-Khatmin, koji je povezan s utvrdom Bait Al-Redadah iz 17. stoljeća, ali i njihovi pripadajuće džamije, česme, te kuće u kojima se dijelila voda.

U njima je voda prirodnim padom (gravitacijom) vođena iz podzemnih ili nadzemnih izvora kanalima sve do poljoprivrednih polja ili domaćinstava koji su potpuno ovisili o njima. Ravnopravno i učinkovito upravljanje afladžima i podjela vode u selima i naseljima je još uvijek organizirano prema zajedničkoj ovisnosti i vrijednostima zajednice, ali i astronomskim promatranjima. Brojni nadgledni tornjevi koji su izgrađeni uz njih predstavljaju kolika je njihova važnost bila za pustinjske zajednice. Oni su izvanredan primjer dobrog iskorištavanja tla, ali im uvijek prijeti propadanje podzemnog korita.

## Veze
* Kanat
* Band-e Kaisar u Iranu

## Reference

## Vanjske veze
* Ancient irrigation system (Oman) and Palaces of Genoa (Italy) among ten new sites on World Heritage List UNESCO news 13. srpnja 2006.   Preuzeto 2. svibnja 2011.
Viseu

**Viseu** je značajan grad u Portugaliji, smešten u njenom severnom delu. Grad je sedište istoimenog Distrikta Viseu, gde čini jednu od opština.

Vizeu je središte vinarske industrije i jednom godišnje je domaćin svetkovine posvećene vinu.

## Prirodni uslovi
Grad Viseu se nalazi u severnom delu Portugalije. Od glavnog grada Lisabona grad je udaljen 330 kilometara severno, a od Portoa grad 130 kilometara jugoistočno. Grad je važno saobraćajno čvorište, kroz koji prolazi auto-put od Španije ka obali.

**Reljef**: Vizeu se nalazi u planinskom području, na nadmorskoj visini od 450-500 metara, na istoimenoj visoravni. Grad okružuje više planina: Leomil, Montemuro, Lapa, Arada, Estrela i Karamulo.

**Klima**: Klima u Vizeuu je umereno kontinentalna klima sa značajnim uticajem znatne nadmorske visine (oštrije zime sa snegom, ne tako topla leta).

**Vode**: U okolini Vizeua izvire nekoliko reka.

## Historija
Područje Viseu naseljeno još u vreme praistorije. Grad je dobio čak gradska prava 1147. godine.

Od kraja 18. veka grad, budući smešten u zabitom delu Portugalije, gubi značaj i slabo se razvija. Međutim, od 70-ih godina 20. veka grad se ponovo počeo razvijati i jačati.

## Stanovništvo
Po poslednjih procenama iz 2008. godine opština Vizeu ima oko 99 hiljada stanovnika, od čega oko 48 hiljada živi na gradskom području. Grad je stoga jedan od srednje velikih okružnih središta u državi, a okolno seosko područje je slabije naseljeno.

## Zbirka slika

Datoteka:Viseu - Centro.jpg|Historijski centar
Datoteka:Viseu - Camara.jpg|Gradska kuća
Datoteka:Prédio da Segurança Social, Viseu.jpg|Zgrada osiguranja


## Vanjske veze

* Zvanična stranica grada
1058.

__NOTOC__
Godina **1058.** (**[[rimske brojke|MLVIII]]**) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru.

## Događaji
* 17. 3. &ndash; Kralj Lulach od Škotske ubijen od strane sljedbenika Máel Coluim mac Donnchade, koji potom postaje kralj Máel Coluim III.
* 20. 9. &ndash; Rimsko-njemačka regentica Agnes de Poitou i kralj Andrija I od Mađarske se sastaju kako bi dogovorile granicu u današnjem Burgenlandu (Gradišće).
* Nakon smrti Stjepana IX za papu se proglašava Benedikt X, koji će kasnije biti svrgnut i proglašen antipapom.
* Boleslav II preuzima mjesto kneza Poljske.
* Počela izgradnja katedrale u Parmi.
* Aldred postaje prvi engleski biskup koji je hodočastio u Jeruzalem.
* Almoravidi zauzimaju Berghouatu.
* decembar &ndash; Nikola II proglašen za papu.

## Rođenja
* Al-Ghazali, muslimanski teolog, pravnik i mistik.
* Godefroy de Bouillon, glavni vođa Prvog križarskog pohoda (vjerojatni datum)

## Smrti
* 17. 3. &ndash; Kralj Lulach od Škotske
* 29. 3. &ndash; Papa Stjepan IX
* Kazimir I od Poljske (r. 1015)
* Sveti Alfwold

## Reference
Komiti

**Komiti** su pripadnici malih vojnih grupacija, koji se komitskim ili četničkim, odnosno gerilskim načinom ratovanja bore protiv okupatora, nametnute vlasti ili postojećeg režima.

Balkanski narodi su često svoje nezadovoljstvo iskazivali organizovanjem komitskih ili četničkih jedinica. Komitske čete su organizovane u Makedoniji prije Balkanskih ratova, u Srbiji za vrijeme Prvog i Drugog svjetskog rata. Takođe komitske jedinice su organizovane i u Crnoj Gori koje su se borile protiv Austro-Ugarske, a takođe i poslije 1918. godine kao izraz nezadovoljstva prema dinastiji Karađorđevića. Poslije Prvog svjetskog rata, i na prostoru Makedonije formirale su se komitske jedinice koje su se borile protiv KSHS. I poslije 1945. god pojedine grupe komita su se krili u šume od komunista kao Krsto Zrnov Popović.

## Komiti u Makedoniji

## Komiti u Srbiji

### Komiti u Balkanskim ratovima

Tokom balkanskih ratova komiti su bili ozloglašeni po surovosti:

O četnicima ili komitama Tucović je pisao s najdubljim gnušanjem:

### Komiti u Prvom svjetskom ratu

Radničke novine su protestovale protiv ponašanja komita prema sopstvenom stanovništvu nakon povlačenja srpske vojske iz Beograda u toku I svetskog rata: 

### Komiti u Drugom svjetskom ratu

## Komiti u Crnoj Gori

## Izvori
Purus (rijeka)

**Purus** (portugalski: *Rio Purus*, španjolski: *Río Purús*) je velika desna pritoka Amazone, i jedna od najvećih rijeka - *[[Južna Amerika|Južne Amerike]]*.

*Purus* je nekad bio poznat po imenu **Coxiuara**, danas je znan kao rijeka koja najviše meandrira, zbog tog i ima dužinu od 3 211&nbsp;km, što je gotovo dva puta duže od zračne udaljenosti koju ona prelazi.
## Geografija
*Purus* ima porječje od 63 166 km² i prosječni istjek od 8 400 m³/s na ušću kod Manausa, gdje je širok 1 200&nbsp;km.

*Purus* se formira u peruanskim prašumama departmana Ucayali od više manjih vodotoka sa istočnih obronaka Anda. Nakon tog teče u gotovo pravilno u smjeru sjeveroistoka i ulazi u brazilsku državu Acre, a zatim u Amazonas gdje prima svoju najveću pritoku Acre. I nakon toga teče u istom smjeru uz brojne meandre, kroz kraj prepun močvaraa i brojnih jezera. Nešto prije svog ušća, između mjesta Ananás i Consciência se razdvaja u brojne rukavce, formirajući brojne otoke.
Uzvodno od grada Manausa uvire u Amazonu, koja se u tom dijelu toka, zove **Solimões**.

Porječje *Purusa* je kraj tropske prašume, poznat po proizvodnji velikih količina kaučuka koji se prevozi brodovima do Manausa. 

## Izvori

## Vanjske veze
* ''Purus River'' na portalu Encyclopædia Britannica
Dives (rijeka)

**Dives** je 105&nbsp;km duga rijeka u Pays d'Augeu u francuskoj regiji Normandija, France, a koja se ulijeva u La Manche u Cabourgu.

Izvor rijeke Dives se nalazi kraj Exmesa u departmanu Orne. Dives uglavnom teče na sjever kroz sljedeće departmane i gradove:

* Orne: Trun
* Calvados: Morteaux-Coulibœuf, Saint-Pierre-sur-Dives, Troarn, Dives-sur-Mer, Cabourg

Dives je plovna sve do mosta Putot-en-Auge. Jahtama i ribarskim brodovima je zabranjeno ploviti Divesom sve do mosta **Pont de la Dives** koji spaja Dives-sur-Mer sa Cabourg, 1&nbsp;km od ušća u La Manche.

Posljednji kilometar Divesa je veliki meandar koji okružuje umjetnu luku i odmaralište Port Guillaume (Guillaumeuove luka). Rijeci se pred morem ispriječila pješčana dina zvana *Le cap Cabourg*.

Estuarij Divesa je poznat kao poprište bitke u kojoj je 1057. normandijski vojvoda Guillaume (Vilim Osvajač) nanio odlučujući poraz vojsci francuskog kralja i anžuvinskog grofa. Godine 1066. se tamo okupila vojska i flota s kojom će započeti znamenitu invaziju Engleske.

## Literatura
* http://www.geoportail.fr 
* The Dives at the Sandre database
Boleslav II od Poljske

**Boleslav II Darežljivi**, također poznat kao **Odvažni** i **Okrutni** ( ili *Śmiały* ili *Okrutny*; cca. 1041 ili 1042 – 2. ili 3. april 1081 ili 1082), bio je knez Poljske od 1058. do 1076. te treći kralj Poljske koji je vladao od 1076. od 1079. Bio je najstariji sin kneza Kazimira I Obnovitelja i princeze Marije Dobroniege, kćeri velikog kneza Vladimira od Kijeva.

Bolesław II se tradicionalno smatra jednim od najsposobnijih vladara iz dinastije Pjastovića. Godine 1075. je obnovio Nadbiskupiju Gniezno (osnovanu 1064) te osnovao Biskupiju Płock. Osnovao je benediktinske samostane u Mogilnu, Lubinu i Wrocławu. Bolesław II je također bio prvi poljski monarh koji je kovao vlastiti novac u količinama dovoljnim da zamjene strane kovanice koje su dominirale poljskim tržištem u doba prvih kraljeva dinastije Pjastovića. Uspostavio je kraljevske kovnice u Krakówu i Wrocławu te reformirao kovanice, donijevši tako značajan prihod u kraljevsku blagajnu. Svi ti napori su imale dalekosežne efekte na ekonomski i kulturni razvoj Poljske.

Prema kroničaru Gallusu Anonymusu, za vrijeme vladavine je stekao nadimak *largus* ("Darežljivi" na srpskohrvatskom, "Szczodry" na poljskom) zato jere je osnivao brojne crkve i samostane. Nadimak "Odvažni" (*Śmiały*) mu je dan tek u kasnijoj *Kronici poljskih kraljeva*, iako je historiografija 19. i 20. vijeka vjerovala da je to bio nadimak od strane suvremenika.

## Preci



## Izvori
Norbert Delestowicz, Bolesław II Szczodry. Tragiczne losy wielkiego wojownika, 1040/1042 - 2/3 IV 1081 albo 1082, Kraków 2016, ISBN 978-83-7730-172-2.
Aelfwold II od Sherbornea

**Ælfwold** (ili **Ælfwold II**) (d 1058) bio je biskup Sherbornea u Dorsetu koji je stolovao od 1045. do smrti, a koji je kasnije proglašen za sveca. O njegovom životu postoje jedino oskudni podaci u djelu Williama od Malmesburyja. Prema njima je bio prvo redovnik, a potom je 1045. proglašen biskupom Sherbornea, naslijedivši vlastitog brata Brithwinea. Na mjestu biskupa se istakao skromnošću i odricanjem i njegovo stolovanje je predstavljalo snažan kontrast raskošnim i raskalašnim gozbama i svetkovina svjetovnih vladara njegovog vremena. Ælfwold se posebno isticao štovanjem Svetog Swithuna, zaštitnika Winchestera, kao i Svetog Cuthberta, kome je otišao hodočastiti u Durham. Umro je pjevajući antifon Svetom Cuthbertu. Ponekad se naziva posljednjim biskupom Sherbornea, jer je nakon njegove smrti biskupija Sherborne objedinjena s Ramsburyjem.

## Reference

## Literatura
* 

## Vanjske veze
* Catholic Online Saints and Angels: St Alfworld
Antipapa Benedikt X

**Protupapa Benedikt X.**,  bio je katolički protupapa od 1058. do 1059. godine. Pripadao je aristokratskom klanu Tusculani koji je dominirao Rimom i papinstvom od početka 10. vijeka. Prije nego što je postao papa služio je kardinal-biskup Velletrija. 

Za papu je izabran nakon smrti pape Stjepana IX u proljeće 1058. Ta je smrt Hildebranda (budućeg papu Grgura VII), uglednog redovnika i vodećeg zagovornika crkvene reforme u Rimu, zatekla u Njemačkoj, gdje je lobirao za papu Stjepana IX kod carske regentice Agnes od Poitoua. Ivan Mincius, čiji je klan izgubio papinstvo sa svrgavanjem Benedikta IX, iskoristio je priliku da ishodi izbor za papu te je uzeo ime Benedikt X.

Kada je Hildebrand za to čuo, smjesta je zatražio intervenciju carice, kao i lotaringijskog vojvode Gottfrieda III, kako bi se Benedikta izbacilo iz Rima. Oni su pružili podršku izboru Gerharda od Burgundije, biskupa Firence, za papu, koji je . Kardinali suprotstavljeni Benediktu su se sastali u Seni u decembru 1058. na sinodu i donijeli odluku o Benediktovom smjenjivanju.

Benedikt se Gerhardu pokušao oduprijeti oružanom silom, ali je bio prisiljen napustiti Rim i skloniti u zamak Gerarda od Galerije. Gerhard je došao u Rim te bio izabran kao papa Nikola II. U međuvremenu su se 1059. u okolici Rima vodile borbe između pristaša pape i antipape. U njima je uništen i Tuscolo, glavno uporište klana Tusculani koji više nisu imali značajnog uticaja na rimska zbivanja. Krajem godine se i sam Benedikt predao. Sljedeće godine ga je Hildebrand svejedno dao zatvoriti. Umro je u zatočeništvu između 1073. i 1080.
Madeira (rijeka)

**Madeira** (portugalski: *Rio Madeira*) je najveća desna pritoka Amazone, duga 3 352&nbsp;km.
## Geografija
*Madeira* se formira u bolivijanskim prašumama kod mjesta Villa Bella gdje se spajaju rijeke Mamoré i Beni. Nakon toga teče gotovo pravilno u smjeru sjevera, u tom dijelu dužinom od 100&nbsp;km formira granicu između Bolivije i Brazila.

Nakon što primi svoju naveću pritoku Abunu, meandrira prema sjeveroistoku kroz brazilske države Rondônia i Amazonas do svog ušća u Amazonu 145&nbsp;km istočno od grada Manausa.

*Madeira* ima porječje veliko od 850 000 km² i prosječni istjek od 24 397 m³/s na svom ušću kod grada Manausa.
## Izvori

## Vanjske veze
* ''Madeira River'' na portalu Encyclopædia Britannica
Tahti Bahi

**Tahti Bahi**, **Takhtbai** ili **Takht-i-Bahi** je budistički samostanski kompleks iz 1. stoljeća pr. Kr., koji se nalazi uz istoimeno moderno selo, oko 15&nbsp;km od grada Mardana u provinciji Čajber Paštunčvau u Pakistanu.

*Takht* na urduu znači "prijestolje", a *bahi* "voda" ili "izvor", te *Tahti Bahi* znači "Prijestolje vode", ime koje je dobio jer je samostan izgrađen na vrhu brda gdje se nalazio izvor. Thati Bahi je 1980. godine upisana na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Aziji i Oceaniji zajedno s obližnjim lokalitetom starog grada Seri Bahlol.

Danas je okolica sela Tahti Bahi poznata po proizvodnji šećerne trske, a u središtu sela se nalazi glavni šečerni mlin za cijelu provinciju.

## Historija

Samostanski kompleks Tahti Bahi je osnovan u 1. stoljeću pr. Kr. i služio je svojoj izvornoj namjeni sve do početka 20. stoljeća kada je zabranjeno davanje dobrovoljnih priloga o kojima je samostan živio. Za razliku od drugih budističkih građevina iz tog vremena, Tahti Bahi je iznimno dobro sačuvan, ponajviše zahvaljujući svom smještaju na vrhu brda.

Arheolozi su podijelili povijest kompleksa u četiri razdoblja:
# Prvo razdoblje od osnutka u 1. stoljeću pr. Kr., završava u 2. stoljeću, a vezano je za Kušanskog kralja Kanišku i rane Partske kraljeve;
# Drugo razdoblje (od 3. do 4. stoljeća) je vrijeme kada su izgrađene Velika stupa i saborna dvorana;
# Treće razdoblje (4. i 5. stoljeće) je vrijeme kasnijih kušanskih vladara (Kidara);
# Posljednje, četvrto, razdoblje (6. i 7. stoljeće) je vrijeme izgradnje Tantričkog kompleksa koju su nadgledali okupatori, Huni.

Prvi spomen ovog kompleksa na zapadu je onaj francuskog oficira 1836. godine, a iskapanja su otpočela 1864. godine. 1920-ih je lokalitet opsežno obnovljen. Navodno se na ovom lokalitetu nalaze i relikvije Bude koje još uvijek nisu iskopane.

## Odlike

Taht Bahi je podijeljen na četiri glavna područja:
# "Dvor sa stupom" se sastoji od skupine stupa u središnjem dvorištu;
# Samostanske prostorije su individualne ćelije monaha, saborna dvorana i blagovaonica, organizirane oko dvorišta;
# Hramski kompleks se sastoji od stupa sličnih onima u Dvoru stupa, ali izgrađeni kasnije;
# Tantrički kompleks se sastoji od malih i mračnih ćelija s niskim otvorima koje su služile za određene oblike tantričkih meditacija.

Ostali dijelovi kompleksa su služili kao rezidencije ili dvorane za sastanke, ili drugim sekularnim namjenama. Sve građevine su izrađene od lokalnog kamena koji je povezan vapnenačkom žbukom ili blatom.

## Izvori

## Vanjske veze

* Karta arheoloških lokaliteta u Gandari, Huntington Collection, Ohio State University
Milenko Pajić

**Milenko Pajić** (Beograd, 1950 - 16. januar 2015) je bio srpski pisac i likovni umetnik.

Zastupljen je u antologijama savremene srpske fantastične i postmoderne proze i poezije u prozi.
Organizovao je deset samostalnih i više kolektivnih izložbi u jugoslovenskim i stranim galerijama.
Povremene i stalne rubrike imao je u dnevnim novinama Danas i lokalnim listovima Čačanski glas, Vesti i dr.
 
## Knjige
Objavio je sledeće knjige:
* Jednostavni događaji (1982)
* Nove biografije (1987)
* Put u Vavilon (1992)
* Priče od prozirnog vazduha (1994)
* Umetnik u spavanju (1994)
* Pričina i druga knjiga pričine (1995)
* Ja ili neko drugi (1996)
* Ženidba i agonija (1997)
* Merilin čita Uliksa (1998)
* Lament nad lavaboom (1998)
* Nedelja, pesme (2002)
* Stanica priča Požega (2002)
* O vrstama ćutanja (2003)
* Merilin, filmski roman (2004)
* Mali Marko (2007).
 
## Priređena izdanja
* Dvojnik, temat časopisa Gradac (1983)
* Vežbanje mašte, detinjstvo i mladost Nikole Tesle (1996, 2004, 2006)
* Časovi iz pesništva i iz lepe književnosti(2001)
* Mala kutija (2004)
* Almanah samizdata (2006)
* Studio za novi strip (2007)
 
## Izabrane priče
* Velika dama želi maglovito jutro (1996).
 
## Napisane drame
* Život je noć, o padu Užičke republike 1941.
 
## Nagrade
* Milutin Uskoković (1994)
* Laza Kostić (1996)
* Politikina (2004)
* Nolitova (2004)
* Radio Beograda za eksperiment u radiofoniji (2003)
* Užičkog salona likovne umetnosti (2003)
* Andrićeva nagrada

## Vanjske veze
* Andrićeva nagrada za Milenka Pajića
Operacija Kozara

**Operacija "Kozara"** je bila udružena osovinska operacija Vermahta, snaga NDH i lojalnih četnika protiv partizana u oblasti planine Kozare. Vođena je od 19. do 28. oktobra 1942. godine.

Glavnina snagâ 714. pješadijske divizije Wehrmachta, zajedno sa domobranskim, ustaškim i četničkim dijelovima (preko 10 bataljona) otpočela je poduhvat 19. oktobra 1942. koncentričnim napadom, s ciljem ponovnog čišćenja Kozare. Peta krajiška NOU brigada je uspjela izbjeći odlučne sudare, pa se, sklonivši ranjenike, 21. i 24. oktobra u dva pravca probila u Podgrmeč. Do 27. oktobra neprijatelj je krstario Kozarom vršeći represalije, da bi u Jelovcu i Palančištu pobio oko 620 muškaraca, žena i djece.

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji
Operacija Delfin

**Operacija Delfin** (nem. *Delphin*) je bila vojna operacija Vermahta protiv partizana u oblasti Dalmacije. Trajala je od 15. novembra do 1. decembra 1943. godine.

## Izvori

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation "Delphin"
Juruá (rijeka)

**Jurua** (portugalski: *Rio Juruá*) čita se **Žurua** je velika desna pritoka Amazone, duga 3 283&nbsp;km.
## Geografija
*Jurua* se formira u peruanskim prašumama u departmanu Ucayali južno od mjesta *Puerto Portillo*. Nakon toga teče gotovo pravilno u smjeru sjevera, kroz brazilsku državu Acre, kad uđe u državu Amazonas počinje jako meandrirati prema istoku, a nakon tog prema sjeveroistoku da se kod mjesta Tamaniquá ulije u Amazonu.

*Jurua* ima porječje veliko od 225 828 km² i prosječni istjek od 8 440 m³/s na svom ušću u Amazonu.

Kako teče kroz nenaseljenu prašumu za brojne njezine pritoke se uopće nije znalo do kraja 1970-ih, tek tad su locirane pomoću satelitskih snimaka.
## Izvori

## Vanjske veze
* ''Jurua River'' na portalu Encyclopædia Britannica
Operacija Otto

**Operacija "Otto"** je bila zajednička operacija Vermahta i snaga NDH protiv partizana u oblasti Grmeča. Vođena je od 19. do 21. aprila 1943. godine.

Operacija "Otto" predstavljala je koncentričan napad iz Bos. Novog, Bos. Krupe, Bos. Petrovca, Ključa i S. Mosta, koji je počeo 20. aprila 1943, delova 114. lov. div., ojačanih bataljonom 187. rez. div., domobranskom 3. pukovnijom 2. pd i delovima 10. pukovnije 4. pd, na 4. udarnu divziju NOVJ s ciljem da je nabace na pl. Grmeč i da je tu razbiju. Međutim, ova divizija je veštim manevrom i infiltracijom u pozadinu snaga koje su je napadale izbegla udar, te je nakon pet dana operacija obustavljena.

Posle operacije „Oto" [Otto] snage NOVJ, jačine 900 ljudi, su se povukle u rejon Bihaća i ugrozile put Bihać – Bosanska Krupa.

## Izvori

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation Otto
Operacija Sandmann

**Operacija Sandmann** (nem. *Sandmann*, Zandman) je bila združena operacija Vermahta i snaga NDH protiv partizana u oblasti Bosanski Novi - Dvor. Vođena je od 29. oktobra do 3. novembra 1942. godine.

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji
* Napad NOVJ na Bosanski Novi 1942.

## Vanjske veze
* Operation Sandmann
Jovan Zizjulas

**Jovan Zizjulas** (; 10. januar 1931 – 2. februar 2023) je titularni mitropolit pergamski pri Carigradskoj patrijaršiji i jedan od najznačajnijih i najuticajnijih pravoslavnih bogoslova današnjice.

## Biografija

Mitropolit pergamski Jovan je rođen 10. januara 1931. godine. Studije je otpočeo na Solunskom univerzitetu, dok je bogoslovsko obrazovanje stekao na Univerzitetu u Atini 1955. godine. Svoje studije je nastavio na Harvardu, gdje je stekao zvanje magistra, a doktorirao je u Atini 1965. godine. Punih 14 godina je bio profesor teologije na univerzitetima u Glazgovu i Edinburgu, a bio je i nezavisni profesor na univerzitetima u Ženevi, Gregorijanskog univerziteta i Kraljevskog koledža u Londonu.

## Episkop

U episkopski čin je hirotonisan 22. juna 1986. godine. Mitropolit je svojom teološkom mišlju otvorio mogućnosti za ponovni početak ekumenskog dijaloga, koji, po njemu, ne svodi se samo na tretiranje konkretnih spornih pitanja, već započinje mnogo dublje i time se dotiče i pitanja crkvene erminevtike. Mitropolit Jovan se uvek iznova zalagao za nastavak dijaloga sa Rimokatoličkom crkvom. Mitropolit Jovan je od 2006. kopredsjednik Mešovite međunarodne komisije za dijalog Pravoslavne i Rimokatoličke crkve. Ujedno, mitropolit Jovan je predstavnik Carigradske patrijaršije u Atini. Bio je predsednik Atinske akademije, čiji je još uvijek član.

## Povezano

* Vaseljenska patrijaršija
* Pergam
* Hristo Janaris

## Izvori

## Vanjske veze

* Јован Зизијулас, Јелинизам и хришћанство 
* Mitropolit Jovan Zizjulas: Pravoslavlje se ne može bojati dijaloga
* Eparhija zvorničko-tuzlanska: Djela mitropolita pergamskog Jovana Zizjulasa
Moskovski procesi

**Moskovska suđenja** ili **Moskovski procesi** () je naziv za tri suđenja nekadašnjim najvišim funkcionarima sovjetske države i Partije održanih između 1936. i 1938. u Moskvi, a koja se smatraju najpoznatijim događajima Velike čistke. Ona su sovjetskoj i međunarodnoj javnosti prikazana kao obračun sa "trockističkim izdajnicima" koji su, u dosluhu sa stranim silama nastojali oboriti sovjetsku vlast; u stvarnosti su svi procesi bili montirani, a branjenici bili nekadašnji suparnici tadašnjeg sovjetskog vođe Josifa Staljina. Svi su branjenici na suđenjima priznali krivicu, te su osuđeni na smrt ili dugotrajne zatvorske kazne, a nakon čega su bili pogubljeni ili vansudski likvidirani. Historičari su naknadnim uvidom u sovjetske službene arhive i druge dokumente otkrili da su mnoga od priznanja bila iznuđena mučenjem i prijetnjama; decenijama nakon Staljinove smrti su sovjetske vlasti osuđenike službeno rehabilitirali.

Suđenja su bila:
* Prvi moskovski proces ili "Proces objedinjenom antisovjetskom trockističko-zinovjevskom centru", održan od 19. do 24. augusta 1936. na kome je suđeno Grigoriju Zinovjevu i Levu Kamenjevu;
* Drugi moskovski proces ili "Proces paralelnom antisovjetskom trockističkom centru" održan od 23. do 30. januara 1937. na kome je suđeno Georgiju Pjatakovu, Grigoriju Sokoljnikovu, Karlu Radeku i Leonidu Serebjakovu;
* Treći moskovski proces, poznat i kao "Suđenje dvadeset jednom" ili "Proces antisovjetskom desno-trockističkom bloku" čiji je najpoznatiji branjenik bio Nikolaj Buharin

## Povezano
* Slučaj Tuhačevskog, proces nekadašnjem vodstvu Crvene armije održan u tajnosti
* *[[Mission to Moscow]]*
Operacija Lug

**Operacija "Lug"** je bila zajednička operacija Vermahta i snaga NDH protiv partizana u okolini Sanskog Mosta. Vođena je od 2. novembra do 7. novembra 1942. godine.

## Povezano
* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji
* Napad NOVJ na Sanski Most 1942.

## Vanjske veze
* Operation Lug
Operacija Tuzla

**Operacija Tuzla** je bila osovinska operacija protiv partizana u oblasti Tuzle, preduzeta krajem 1942. godine. Pod rukovodstvom komande nemačke 718. divizije u operaciji su korišćene snage NDH (delovi 3. pješačke divizije) i četnika (Trebavski i Majevički odredi).

## Tok operacije

Prva etapa, operacija "Tuzla" je preduzeta 24. novembra 1942. Vojna komanda NDH u Tuzli u dokumentu "Opća bojna relacija 3. pješačke divizije za mjesec studeni 1942" navodi:

Operacija je imala za neposredan cilj zauzimanje Lopara i okolnih položaja koje su partizani osvojili napadom 15. novembra. Pošto su partizani evakuisali ta mesta, nakon operacije ponovo su ih posele osovinske snage.

## Tuzla II

Pošto su se partizanske aktivnosti u narednom periodu intenzivirale, pokrenuta je druga etapa, operacija "Tuzla II", koja je vođena od 17. do 20. decembra 1942. godine.

## Njemačka ocjena učešća četnika u operaciji

U izvještaju od 28. decembra 1942. iz 718. divizije Wehrmachta, sačinjenom za potrebe komandanta svih njemačkih trupa u Hrvatskoj generala Rudolfa Lütersa, pominje se četničko sadejstvo u operaciji Tuzla. Iako je istaknuta njihova presudna uloga u uništenju partizanske grupe koja je kod Caparda napala domobranske položaje, okupacioni organi nijesu bili u potpunosti zadovoljni saradnjom četnikâ:

## Izvori

## Literatura
* 

## Povezano
* Suradnja četnika sa NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation Tuzla II
Operacija Foča

**Operacija "Foča"** je bila zajednička operacija Vermahta, Italijanske vojske i snaga NDH protiv Fočanske republike. Vođena je od 5. do 12. maja 1942. godine.

Predstavlja drugo fazu operacije Trio, pa se naziva i **Trio II**.

## Tok operacije

1. maja otpočela su dejstva divizije „Taurinenze“ i divizije „Alpski lovci“ od Sarajeva ka Kalinoviku, a 6. maja od Nevesinja, isto u pravcu Kalinovika. Savlađujući otpor Kalinovičkog partizanskog odreda, snage divizije „Taurinenze“ zauzele su 7. maja Trnovo dok su delovi divizije „Alpski lovci“ 8. maja prodrli u Ulog. 12. maja, delovi obe divizije susreli su se u Kalinoviku. Za to vreme, ojačani puk divizije „Alpski lovci“ i delovi divizije „Murđe“ vodili su bezuspešne borbe protiv jedinica Severnohercegovačkog odreda oko Gacka i Avtovca.

10. 5. zbog nadiranja italijanskih jedinica Vrhovni štab sa Prvom i Drugom proleterskom brigadom napušta Foču i kreće prema selu Plužinama kod Šavnika. Istog dana, delovi italijanske divizije "Pusterija", nastupajući s pravca Goražda, zauzeli su Foču, čime je okončana Fočanska republika.

## Nastavak borbi

12. 5. kod sela Dražljeva delovi Severnohercegovačkog NOP odreda sprečili prodor ojačanog 52. puka italijanske divizije "Kačatori dele Alpi" iz Gacka prema Čemernu i Foči. Posle trodnevnih borbi, uz gubitke od 9 mrtvih i 22 ranjena, italijanski puk je prodro u selo Vrbu i spalio ga.

18. 5. u noćnom napadu na isturene italijanske položaje na Kruščici kod Foče, delovi 2. proleterske brigade razbili 141. četu bataljona "Bolcano" divizije Pusterija.

## Povezano
* Operacija Trio
* Foča u Narodnooslobodilačkoj borbi
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

## Vanjske veze
* Operation Foča
Beni (rijeka)

**Beni** (španjolski: *Rio Beni*) je velika bolivijska rijeka koja zajedno sa rijekom Mamoré formira rijeku Madeiru, pritoku Amazone duga 1 600&nbsp;km.
## Geografija
*Beni* izvire na oboncima masiva Cordillera Real sjeverno od bolivijskog glavnog grada La Paz. Od izvora teče prema sjeveroistoku kroz pampas, a zatim kroz prašumu Yungas, pored sjeveoistočnih obronaka Anda.

Kod grada Riberalta prima svoju najveću pritoku Madre de Dios, nakon tog teče do mjesta Villa Bella, na granici Brazila gdje se spaja sa rijekom Mamoré i formira Rijeku Madeiru.

Rijeka je plovna za manje riječne brodove, ali samo za visokog vodostaja (od decembra do maja) između grada Rurrenabaque, u podnožju Anda, do slapova Esperanza, par kilometara uzvodno od spoja sa rijekom Mamoré.

*Beni* ima porječje veliko od 280 000 km² i prosječni istjek od 8 900 m³/s na ušću sa Mamoréom.
## Izvori

## Vanjske veze
* ''Beni River'' na portalu Encyclopædia Britannica
Mamoré (rijeka)

**Mamoré** (portugalski: *Rio Mamoré*) je velika bolivijska rijeka koja zajedno sa rijekom Beni formira rijeku Madeiru, pritoku Amazone duga 1 900&nbsp;km.
## Geografija
*Mamoré* se formira na oboncima Sierra de Cochabamba planine u bolivijskom dijelu Anda, od brojnih vodotoka od kojih je najveći Río Grande.

Odakle teče kroz visoravan Llanos de Mojos, korito nekadašnjeg velikog jezera. Nakon tog meandrira prema sjeveru do brazilske granice, gdje prima pritoku Guaporé.

Nakon tog formira granicu između Bolivije i Brazila sve do mjesta Villa Bella, gdje se spaja sa rijekom Beni i formira Madeiru.

Zbog brojnih slapova rijeka nije plovna čitavim tokom, već samo od visoravni Llanos de Mojos do ušća Guaporéa. Uz njene obale žive još uvijek dosta autohtonih amazonskih plemena, pa je u posljednje vrijeme porastao turizam, u kom se nudi posjet autentičnom domoradačkom selu.

*Mamoré* ima sliv velik oko 241 660 km² i prosječni istjek od 11 649 m<sup>3</sup>/s na svom ušću u Rijeku Madeiru.
## Povezano
* Amazona
* Lista najdužih rijeka na svijetu
## Izvori

## Vanjske veze
* ''Mamoré River'' na portalu Encyclopædia Britannica
Klarinetist

Osoba koja svira drveni duvački instrument klarinet, zove se **klarinetist(a)**/**kinja** (, , , ).

## Tipovi sviranja
Klarinetista može da svira:
* sam (*[[solo]]*).
* sa još jednim instrumentom ili glasom (*[[duo]]*).
* kao *[[solista]]* - instrumentalista na klarinetu. Može da ga prati neki muzički instrument ili orkestar. Ako klarinetista javno ''izvodi'', ''interpretira'', reprodukuje napisano muzičko delo u koncertnim ili operskim dvoranama, pozorištima, domovima kulture i putem medija, kažemo da je reproduktivni umetnik. Samo vrhunski muzičar, klarinetista visokog nivoa izvođačke tehnike i individualnog izvođačkog profila može biti vrhunski umetnik.
* kao *slobodan umetnik* (nije redovno zaposlen).

## Mesta sviranja
Klarinetista može da svira:
* u *kamernom sastavu* (duo, trio, kvartet, kvintet, sekstet itd.).
* u ''orkestru''(*revijskom*, *vojnom*, *milicijskom*, *vatrogasnom*, *filharmonom* i orkestru *oprere*). Može da svira kao stalno zaposlen orkestarski muzičar. On tu ima zajedničke probe – grupno sviranje.

## Muzičko obazovanje klarinetiste
* Zavisno od muzičkog obrazovanja, klarinetista može biti *školovan* i *neškolovan*, tj. *samouk*.
* Iza svakog poznatog klarinetiste nalazi se veliki rad, svakodnevno vežbanje, učenje, stalno dokazivanje i odricanje.
* Redovno muzičko obrazovanje klarinetista stiče u *nižoj muzičkoj školi* (gde ima sledeće predmete: klarinet, solfeđo i teoriju muzike), *srednjoj muzičkoj školi* (klarinet, jedan uporedni instrument, muzičke i opšte-obrazovne predmete) i na *muzičkoj akademiji* (klarinet, muzičke i neke opšte-obrazovne predmete).
* Muzičko obrazovanje za zvanje *muzički [[izvođač]]* stiče se u srednjoj muzičkoj školi, a potom na muzičkoj akademiji - fakultetu.

## Podela klarinetista, zavisno od pristupa muzici
Klarinetista može biti:
* *[[amater]]*, klarinet mu je hobi.
* *[[profesionalac]]*, klarinetista koji se posvetio klarinetu i živi od sviranja (to mu je posao - zanimanje). Mnogi klarinetisti pored glavne delatnosti rade i kao predavači.

## Žanrovska podela klarinetista
Kako se muzika deli na zabavnu, revijsku, džez, klasičnu, narodnu, tako se i klarinetisti dele na klarinetiste koji sviraju *zabavnu*, *džez*, *revijsku*, *narodnu*, *klasičnu* i drugu vrstu muzike.

## Reference

## Veze

* Štimovanje klarineta
* Klarinetisti u Srbiji od 1900.
* Prstoredi tonova na klarinetu
* Klarinetska literatura u Srbiji
* Nega i čuvanje klarineta
* Trska za klarinet
* Tehnika daha
* Sve o klarinetu 
* Klarinet
Alma (Quebec)

**Alma** je grad u Kanadi u pokrajini Quebec. Prema rezultatima popisa 2011. u gradu je živelo 30.904 stanovnika.

## Stanovništvo
Prema rezultatima popisa stanovništva iz 2011. u gradu je živelo 30.904 stanovnika, što je za 3,0 % više u odnosu na popis iz 2006. kada je registrovano 29.998 žitelja.

## Reference
Nikolaj Ježov

**Nikolaj Ivanovič Ježov** (; 1. maj 1895 &ndash; 4. februar 1940) bio je sovjetski političar i obavještajac, najpoznatiji kao direktor NKVD, sovjetske tajne policije od 1936. do 1938. Njegov je mandat bio obilježen vrhuncem Velike čistke, čiji je bio glavni provoditelj, i pri tome pokazao takvu bezobzirnost da se taj period sovjetske historije po njemu naziva *ježovščina*. Usprkos fanatične odanosti Staljinu, njegova aktivnost je poprimila stihijski karakter u takvoj mjeri da je i sam Staljin zaključio da od nje ima više štete nego koristi. Godine 1938. je smijenjen, a sljedeće godine, slično kao i njegov prethodnik Genrih Jagoda, 1939. osuđen za izdaju te pogubljen sljedeće godine. Ježov, koji je i zbog privatnog života obilježenog razvratom i sadističkim ispadima, stvorio reputaciju jednog od najomraženijih sovjetskih političara, nakon toga je postao predmetom jedne od najpoznatijih kampanja *[[damnatio memoriae]]*, dobivši među historičarima umjetnosti nadimak "Nestali komesar" i jedan od najpoznatijih primjera ne-ličnosti u autokratskim i totalitarnim režimima.

## Izvori

## Vanjske veze

* Nikita Petrov, Marc Jansen: *[http://www.hooverpress.org/productdetails.cfm?PC=947 Stalin's Loyal Executioner: People's Commissar Nikolai Ezhov, 1895-1940] *
* Interrogations of Nikolai Ezhov, former People's Commissar for Internal Affairs
Genrih Jagoda

**Genrih Grigorjevič Jagoda** (; 7. novembar 1891&ndash;15. mart 1938), rođen kao **Enoh Gerševič Jeguda** () bio je sovjetski političar i obavještajac, najpoznatiji kao direktor NKVD, sovjetske tajne policije od 1934. do 1936. Na to ga je mjesto postavio Josif Staljin, te je rukovodio obavještajno-policijskom operacijom koja će 1936. dovesti do prvog od moskovskih procesa temeljem kojih su osuđeni i pogubljeni Stari boljševici Lev Kamenjev i Grigorij Zinovjev, a što se tradicionalno smatra početkom Velike čistke. Jagoda je usprkos tog uspjeha, zbog koketiranja sa Staljinovim partijskim suparnicima u prošlosti i nesklonosti da se čistka intenzivira, brzo pao u Staljinovu nemilost te je smijenjen, uhapšen, a na kraju i osuđen kao izdajnik na Trećem moskovskom procesu 1938. Pogubljen je od strane svog nasljednika Nikolaja Ježova, koji će nakon nekoliko godina i sam doživjeti istu sudbinu.
Lavrentij Berija

**Lavrentij Pavlovič Berija** (; ; 29. mart 1899 – 23. decembar 1953) bio je sovjetski političar, obavještajac i vojskovođa, najpoznatiji kao dugogodišnji šef tajne policije NKVD koji je zahvaljujući tom položaju postao druga ličnost u državi, odmah iza samog Staljina. Na to je mjesto došao na samom vrhuncu Velike čistke 1938. godine; iako je u kasnijim decenijama njegovo ime postalo simbolom staljinističke strahovlade, Berijin dolazak na čelo NKVD je zapravo označio njeno ublažavanje, mada će Berija tokom drugog svjetskog rata biti odgovoran za masovne deportacije, katinjski masakr i slične događaje. U istom periodu se Berija, međutim, iskazao svojim administrativnim sposobnostima te uspješno rukovodio kako NKVD-om, tako i partizanskim pokretom, a nakon rata nadgledao preuzimanje sovjetske vlasti nad državama Istočnog bloka i sovjetski program atomske bombe. Njegov pokušaj da nakon Staljinove smrti 1953. postane sovjetski vođa je, međutim, vrlo brzo zaustavljen u partijskom puču koji je uz podršku vojske organizirao Nikita Hruščov, a nakon koga je uhapšen, optužen za brojne zločine i pogubljen.

## Galerija

File:Делегаты XVII съезда ВКП(б).jpg|Baghirov, Berja, Ježov, Handžjan, Eikhe


## Vanjske veze
* The Victory of the National Policy of Lenin and Stalin, written by Beria in 1936
* The Great Contrast, written by Beria in 1950
* Interview with Sergo Beria
* An outline of the Russian Supreme Court decision of 29 May 2000
* Annotated bibliography for Lavrentiy Beria from the Alsos Digital Library for Nuclear Issues 
* Central Intelligence Agency, Office of Current Intelligence. ''The Reversal of the Doctors' Plot and Its Immediate Aftermath'' , 17&nbsp;July 1953.
* Central Intelligence Agency, Office of Current Intelligence. ''Purge of L.P.&nbsp;Beria'' , 17&nbsp;April 1954.
* Central Intelligence Agency, Office of Current Intelligence. ''Summarization of Reports Preceding Beria Purge'' , 17&nbsp;August 1954.
Genrih Ljuškov

**Genrih Samojlovič Ljuškov** (; 1900 &ndash; nestao u augustu 1945) bio je sovjetski obavještajac koji je služio u tajnoj policiji NKVD i napredovao sve do mjesta njenog načelnika za Ruski daleki istok. Sa tog je mjesta godine 1938. u jeku Velike čistke, uplašen da će i sam postati njena žrtva, prebjegao na teritoriju Mandžukuoa gdje je japanskim vlastima odao vrijedne obavještajne podatke. Taj je čin imao dalekosežne posljedice, s obzirom da je doprinio padu njegovog pretpostavljenog, šefa NKVD Nikolaja Ježova, u Staljinovu nemilost, a posredno i završetku Velike čistke. Ljuškov je sljedećih nekoliko godina proveo u japanskoj službi, a pred sam kraj drugog svjetskog rata se nalazio u Mandžukuou. Tamo je nestao neposredno nakon početka sovjetske invazije u augustu 1945. Ljuškov je nakon toga ostao upamćen kao najviše rangirani prebjeg u historiji sovjetskih obavještajnih službi.

## Izvori

## Vanjske veze
* Люшков Генрих Самойлович * Трагедия маршала Блюхера  
* Илья КУКСИН (Чикаго): ПОБЕГ СТОЛЕТИЯ  
* ЛЮШКОВ ГЕНРИХ САМОЙЛОВИЧ 
* Эдуард Хлысталов. Почему Сталин не верил широкоизвестным теперь агентам. Предатели из разведки
Ehud Barak

**Ehud Barak** (12. veljače 1942. u kibucu Mishmar HaSharon, sjevernoistočno od Netanje), izraelski je političar i bivši general. Od 2007. obnaša dužnost ministra obrane Izraela i bio je predsjednik Radničke stranke Izraela do 2011. Od 1995. do 1996. bio je ministar vanjskih poslova u vladi Shimona Peresa. Od 1999. do 2001. bio je deseti predsjednik vlade Izraela.

## Biografija
Barak započinje vojnu karijeru u izraelskoj vojsci 1959. koju je napustio poslije 35 godina u službi s činom generala. Dobio je orden za izvanredne zasluge i 4 ordena za hrabrost i vojne zasluge.
Studirao je na Izraelskom sveučilištu u Jeruzalemu i na Sveučilištu Stanford. Bio je ministar unutarnjih poslova 1995. i vanjskih poslova 1995.-1996. U 1996. ulazi u izraelski parament Kneset, gdje radi u odboru pri vanjskim i unutarnjim poslovima. Iste te godine izabran je za predsjednika Radničke stranke Izraela.

Ehud Barak je izabran za premijera Izraela 17. svibnja 1999.. Na toj dužnosti ostaje do 7. ožujka 2001., kada gubi na prijevremenim izborima u veljači 2001. od Ariela Sharona. Kao načelnik generalštaba, sudjelovao je u sukobu sa pojasom Gaze 2012.

## Vanjske veze

* Životopis 
* Službena stranica na Knessetu
* Profil na ynetnews
* Intervju u TIME časopisu
São Francisco (rijeka)

**São Francisco** (portugalski: *Rio São Francisco*) je velika brazilska rijeka duga - 2 914. Ona čitavim svojim tokom teče kroz Brazil, pa je po tom kriteriju zapravo ona najduža brazilska rijeka, Brazilijanci je zovu *Rijekom nacionalnog jedinstva*, jer je dugo služila kao transporna žila kucavica između sjeveroistočnih i južnih regija Brazila.

Porječje *São Francisca* je četvrto po veličini u Južnoj Americi, nakon izgradnje akumulacionog jezera - Sobradinho, rijeka je postala najveći izvor elekrtrične energije za sjeveroistočni Brazil.

Ime rijeci dato je po generalu jezuitskog reda iz 16. vijeka *Franciscu Borgi*.
## Geografija

*São Francisco* izvire na istočnim padinama masiva Serra da Canastra, na jugozapadu države Minas Gerais, na nadmorskoj visini 730 m, oko 150&nbsp;km sjeverozapadno od grada Belo Horizonte.

Nakon izvora rijeka teče više od 1 600&nbsp;km na sjever preko država Minas Gerais i Bahia, sve do velikog akumulacionog jezera Sobradinho, koje završava kod dva grada blizanca Juazeiro i Petrolina (na suprotnim stranama rijeke). U tom dijelu svog toka *São Francisco* prima svoje najveće pritoke Paracatu, Corrente i Grande.

Oko 169&nbsp;km ispod grada Petrolina, *São Francisco* počinje skretati prema sjeveroistoku u velikom luku i ulazi zonu brzaka i slapova dugu 483&nbsp;km. U ovom dijelu rijeka formira granicu između država Bahia (jug) i Pernambuco (sjever). Za visokog vodostaja brzaci u gornjem dijelu se daju preploviti, ali ispod Petrolina rijeka nije plovna. U tom dijelu toka u rijeku uviru pritoke; São Pedro, Ipueira i Pajeú. Kraj zone brzaka završava velikim vodopadom Paulo Afonso. Na vrhu vodopada, rijeka se iznenadno dijeli na tri rukavca i pada preko granitnih stijena sa visine 84 m. Nakon vodopada, u svom donjem dijelu *São Francisco* prima pritoku Moxotó, i formira granicu između država Sergipe (jug) i Alagoas (sjever). Taj dio toka dug je 306&nbsp;km, i završava relativno uskim ušćem u Atlantski ocean, oko 96&nbsp;km sjeveroistočno od grada Aracaju.

*São Francisco* ima porječje od 631 200 km² i prosječni istjek od 2 943 m³/s na ušću kod Aracajua. Na rijeci je izgrađeno više hidroelektrana. 
## Izvori

## Vanjske veze
* ''São Francisco River'' na portalu Encyclopædia Britannica
Episkop dremvički

**Episkop dremvički** je nekadašnja titula vikarnog arhijereja u autonomnoj Ohridskoj arhiepiskopiji pod jurisdikcijom Srpske pravoslavne crkve. Bila je počasna titula pomoćnom episkopu mitropolita veleškog i povardarskog, patrijaraškog egzarha autonomne Ohridske arhiepiskopije Jovana.

Odlukom Svetog arhijerejskog sabora Srpske pravoslavne crkve, održanog 10/23. maja 2003, na predlog mitropolita veleškog i povardarskog i patrijaraškog egzarha autonomne Ohridske arhiepiskopije Jovana, za vikarnog episkopa dremvičkog izabran je Marko Kimev. Danas je on episkop bregalnički i mjestobljustitelj bitoljski, a dužnost dremvičkog episkopa je upražnjena.

## Povezano

* Marko Kimev
* Episkop stobijski
* Episkop velički
Junichi Sato

**Junichi Sato** (潘 恵子; Aichi, 3. 3. 1960.) je japanski anime režiser. 

## Animei koje je režirao
* *[[Maple Town]]* (1986.)
* *[[Goldfish Warning]]* (1991.)
* *[[Sailor Moon|Mjesečeva ratnica]]* (1992.)
* *[[Magical Doremi]]* (1999.)
* *[[Čudni svijet]]* (2002.)
* *[[Princeza Tutu]]* (2002.)
* *[[Aria (anime)|Aria]]* (2005.)
* *[[Kaleido zvijezda]]* (2006.)
* *[[Romeo X Julia]]* (2007.)
* *[[Tamayura]]* (2010.)

## Vanjske veze
* ''Junichi Sato'' na Internet Movie Databaseu
* ''Junichi Sato'' na Anime News Network
* Video intervju na temu "Mjesečeva ratnica"
Šebele (rijeka)

**Šebele** (amharski: *Wabē Shebelē*, somalski: *Webi Shabeelle*, dosl. leopardova rijeka) je rijeka na jugoistoku Etiopije i centralne Somalije, duga 1100 km. Većim dijelom godine na svom donjem dijelu presuši i ne dospijeva do svog ušća u rijeku Džubu.

## Hidrografija
Šebele izvire na Etiopskoj visoravni, na južnim obroncima masiva Bale odnosno planini Mendebo. Nakon tog rijeka teče jugoistočno u pravcu Somalije, preko pustinjskog kraja Ogaden. Kod grada Beledweynea ulazi u Somaliju i tu lagano skreće još više prema istoku, da bi kod Mogadišua, nekih 32 km od mora, naglo skrenuo na jugozapad uz obalu. U tom dijelu Šebele postaje povremeni vodotok jer zbog velike vrućine sva voda ispari, a korito se pretvori u niz bara. Šebele stoga najčešće ne dospije do svog ušća u rijeku Džubu, osim za sezone velikih kiša kada ne samo da mu vode uspiju doći do Indijskog oceana, već često poplavi čitav kraj. Šebele ima porječje od 336.627 km², a prema Centralnoj statističkoj agenciji Etiopije duga je 1130 km, od toga 1000 km u Etiopiji te 130 km u Somaliji. Prema Britanskoj enciklopediji rijeka ima duljinu od 1820 km.

### Pritoke
Šebele ima brojne pritoke, od kojih su većina u donjem dijelu tek povremeni vodotoci za sezone kiša. Najveće pritoke su Erer, Galeti i Vabe. Sezonski vodotok Fafen samo za sezone velikih kiša (od juna do sredine septembra) dospijeva do Šebelea, a tokom većeg dijela godine presuši na Ogadenskoj visoravni ispod Harara.

## Hidrotehnika
Izvor rijeke Šebele na padinama masiva Bale je sveto mjesto za sve okolne narode (Arsi Oromo i Sidamo). Izvor je pošumljen smrekovim šumarkom koji je od 1951. pod zaštitom muslimana iz plemena Arsi Oromo. Uz pomoć sovjetskih inženjera na gornjem dijelu rijeke u planinama Bale 1989. je izgrađena brana i hidroelektrana Melka Vakena, s proizvodnjom od 153 megavata najveća u Etiopiji. Ono što zvuči gotovo bizarno je da rijeka Šebele uzrokuje velike poplave katastrofalnih razmjera, budući da u svom donjem toku većim dijelom godine uopće nema voda. Situacija je međutim potpuno drukčija za kišne sezone, tad rijeka ima razornu snagu, a kako nije regulirana (nema nikakvih nasipa) ona svaku dekadu zavije u crno sve koji žive uz njene obale. Šebele je katastrofalno plavio 1965, 1966, 1978, 1999, 2003. i 2005. godine.

## Povezano
* Lista najdužih rijeka na svijetu

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Shebeli River'' na portalu Encyclopædia Britannica
Liane Haid

**Juliane (Liane) Haid** [ˈjuːli̯aːnə ˈli̯aːnə ˈhaɪd] (Beč, 16. augusta 1895. – Bern, 28. novembra 2000.), austrijska glumica. Često nazivana prvom filmskom zvezdom Austrije. Oličenje za *Süßes Wiener Mädel* ("Slatka bečka devojka"), tokom 1920-tih i '30-tih bila je popularna pin-up devojka.

Rođeno ime L. H. je zapravo Juliane. Rođena je u Beču u plemenitoj bavarskoj porodici. Njena mlađa sestra Grit je takođe bila glumica.

Hajdova se obučavala za plesačicu i pevačicu. Karijeru je počela kao balerina u pozorištu. Njeno prvo delo bio je propagandni film snimljen tokom Prvog svetskog rata: *Mit Herz und Hand fürs Vaterland* ("Srcem i rukom za otadžbinu", 1915). Prvu glavnu ulogu je imala u filmu *Lady Hamilton* (1921). Posle još jedne glavne uloge u filmu *Lucrezia Borgia* (1922) u izgledu je bio odlazak u Holivud. Ali pošto je bila udata za barona Friedricha Haymerlea, sina nekadašnjeg austrijskog premijera von Haymerlea, odbila je ponudu.

Radila je za čuvenu firmu *[[Universum Film AG]]*. Kao školovana pevačica je lako prešla na ton-film, gde se pojavljivala u komedijama sa zvezdama kao što su Willi Forst, Bruno Kastner, Georg Alexander, Theo Lingen, i Heinz Rühmann. Prvi ton-film joj je bio *Der unsterbliche Lump*. U filmu *Das Lied ist aus* pevala je šlager *Adieu mein kleiner Gardeoffizier* (1930) koji je postao čuven.

Sa svojim trećim mužem, švajcarskim doktorom Carlom Spycherom provela je nekoliko godina na njegovim istraživanjima u tropima.

Iz Austrije pod nacističkom vlašću je 1942. pobegla u Švajcarsku. Od Spychera se razvela posle 30 godina braka, zatim je živela sa Pierrom, sinom iz drugog braka. Njen poslednji film je *Krug zum Grünen Kranze* (1953). Za filmska ostvarenja je 1969. nagrađena nemačkom filmskom nagradom *Filmband in Gold*.

Lijana Hajd je u martu 1935. bila u poseti Jugoslaviji. U Novom Sadu su joj ukazali na most preko Dunava s kojeg je "godinu i po dana" ranije skočio neki mladi činovnik, navodno zbog zaljubljenosti u njen filmski lik. Glumicu je ovo potreslo, tako da je pri sledećem prelasku preko tog mosta bacila u reku kitu visibaba.

## Izabrana filmografija
* *Lady Hamilton* (1921) - prva glavna uloga
* *Lucrezia Borgia* (1922)
* *Southern Love* (1924) - britanska drama
* *Der letzte Walzer* (1927)
* *Die Csardasfürstin* (1927)
* * Das Lied ist aus* (1930)
* *Ungeküsst soll man nicht schlafen gehn* (1936)

## Vanjske veze
* Liane Haid na IMDb
* Liane Haid na virtual-history.com

## Reference