Lovćen

**Lovćen** je planina i nacionalni park na jugozapadu Crne Gore. Najviša točka doseže 1.749 metara nadmorske visine. Planina pripada Dinarskim Alpama i uzdiže se u crnogorskom zaleđu, nedaleko od Boke Kotorske i Jadranskog mora. Planinski masiv ima dva izrazita vrha, Štirovnik (1.749 m nadmorske visine) i Jezerski vrh (1.657 m). Planinske padine su surove, kamenite i karakterizirane brojnim pukotinama, šupljinama i dubokim udubljenjima. Smještena između dva različita prirodna okruženja, jadranske obale i planinskog crnogorskog zaleđa, planina Lovćen ima posebnu klimu, pod utjecajem blagih utjecaja obale i strožijeg karaktera unutrašnje klime.

**Nacionalni park Lovćen** obuhvata centralni i najviši deo lovćenskog masiva, površine 6.220 hektara. Proglašen je Nacionalnim parkom 1952. godine. Smešten u jugozapadnom delu Crne Gore, uzdiže se sa ivica jadranskog basena, zatvarajući tako duge i vijugave bokeljske zalive, čineći zaleđe drevnom pomorskom gradu Kotoru.

Na relativno uzanom prostoru sreću se brojni i raznovrsni oblici reljefa, naglašeni u središnjem delu planine, gde se Lovćen najviše izdigao Štirovnikom i Jezerskim vrhom. Padine planine su kamenite, sa brojnim škrapama, jamama i dubokim vrtačama, dajući krajolicima specifičan izgled.

Nalazeći se na granici dve sasvim različite prirodne celine, mora i kontinenta, Lovćen trpi uticaje oba klimatska tipa. Specifičan spoj životnih uslova uslovio je razvoj raznovrsnih bioloških sistema.

Na području ovog nacionalnog parka značajnu vrednost čini kulturno-istorijsko nasleđe. Svojevrstan arhitektonski relikt, vredan pažnje, predstavljaju čuvene lovćenske serpentine. Stari put od Kotora vijuga uz Lovćen do Njeguša, živopisnog planinskog sela, u kojem se nalaze rodne kuće Petra II Petrovića Njegoša, znamenitog crnogorskog vladike i pesnika iz XIX veka i poslednjeg vladara Crne Gore, kralja Nikole I Petrovića.

Lovćenski kraj obiluje brojnim elementima narodnog graditeljstva. Autentične su stare kuće i seoska guvna, kao i kolibe u katunima - letnjim stočarskim naseobinama. Sa vidikovca, u neposrednoj blizini, pruža se nezaboravan pogled na Bokokotorski zaliv i Katunsku nahiju koju je čuveni Bernard Šo, kada je ugledao, nazvao *Kameno more*.

## Kontroverze oko Mauzoleja
Najmonumentalniji spomenik nacionalnog parka *Lovćen* je Njegošev mauzolej, podignut na Jezerskom vrhu, mestu koje je ovaj istaknuti pesnik i mislilac još za života izabrao za večni počinak.

Njegoš je još za života sagradio na Jezerskom vrhu kapelicu u kojoj je docnije i sahranjen. Po austrijskoj okupaciji Crne Gore u vreme Prvog svetskog rata, ova je crkva srušena (i Njegoševo telo preneto u Cetinjski Manastir) da bi ponovo bila obnovljena u vreme Kralja Aleksandra, dvadesetih godina prošlog veka. 1970. godine tadašnja komunistička vlast u Crnoj Gori je počela pripreme za njeno rušenje i izgradnju mauzoleja koji je u stilu Bečke secesije zamislio vajar Ivan Meštrović. Meštrović, mada svetski poznat, nikada nije bio na Lovćenu. 

Jugoslovenska javnost se uzbunila i masovno protestovala protiv kršenja Njegoševe poslednje volje i rušenja skromne zadužbine u korist monumentalne građevine kakvu Njegoš nikada ne bi želeo.


Lovćen national park, Primorska Planinarska Transverzala, Montenegro 107.jpg|Pogled na Nacionalni park
Jezerni vrch na Lovcenu, v pozadi Cetinjske polje a Sinjajev.jpg|Jezerski vrh
Lovcen, Petrova rodna viska Njegusi (znama tez syrem a prsut.jpg|Njeguši, Njegoševo rodno mjesto
R-1 regional road (Montenegro) 02.jpg|Put Cetinje-Njeguši-Kotor, najstariji kolski put u Crnoj Gori
NP Lovćen (by Pudelek) 03.jpg|Planinska vegetacija
R-1 regional road (Montenegro) 07.jpg|Pogled sa Lovćena na Bokokotorski zaliv

## Reference

## Vanjske veze

* Nacionalni park Lovćen vebsajt  na srpskom