open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kulin

**Kulin ban** je bio bosanski ban koji je vladao Bosnom najkasnije od 1180. do 1204. godine. Postoji i mišljenje da je vladao od 1167. Poznat je po svojoj povelji.

## Vladavina
Vladavinu je započeo kao vazal bizantijskog cara, a zatim kao vazal ugarskog kralja. S izuzetkom jednog vojnog pohoda, koji je protiv Bizantije vodio 1183. godine, Bosna je njegovu vladavinu provela u miru i značajno ekonomski napredovala.

Zetski knez Vukan Nemanjić je 1199. godine Kulina prijavio papi Inocentu III jer su Kulin, njegova supruga, sestra i mnoga rodbina, zajedno s "oko deset hiljada podanika", bili odani Crkvi bosanskoj, herezi koja se širila kroz zemlju ugarskog kralja (Bosnu). Također ga je optužio da je falsificirao pismo kojim papa odobrava Crkvu bosansku, te da je pružio azil "katarima i patarenima", koje je iz Splita i Trogira protjerao splitski nadbiskup Bernard. Papa je preko ugarskog kralja Emerika na njega izvršio pritisak, pa Kulin 1203. organizira skup na Bilinom Polju gdje deklarira, pred papinim izaslanikom Ivanom de Kazamarisom i svjedokom, dubrovačkim arhiđakonom Marinom, svoju privrženost katoličkoj crkvi i odriče se hereze. Pored političke stabilnosti, za vladavinu Kulina bana karakterističan je i privredni prosperitet srednjovjekovne Bosne što se ogleda i u razvoju rudarstva i uspostavi trgovačkih veza sa dalmatinskim gradovima, u prvom redu sa Dubrovnikom. Kulinova vladavina u narodu je zapamćena kao razdoblje blagostanja. U tome leži porijeklo izreke *Za Kulina bana i dobrijeh dana*.

## Porodica
Moguće je da je bio "ne samo nasljednik, nego možda i sin, a svakako bliski rođak" bana Borića, prvog bosanskog vladara poznatog po imenu, ali se s ovom tvrdnjom ne slažu svi. Njegova sestra bila je supruga zahumskog kneza Miroslava Zavidovića.

Njegova supruga bila je banica Vojslava, a sin ban Stjepan.

## [[Povelja Kulina bana]]
Iz njegovog vremena sačuvan je prvi pismeni dokaz postojanja narodnog bosanskog jezika. Radi se o Povelji Kulina bana, napisanoj 29. augusta 1189.

*...Ja, ban bosanski Kulin, obećavam tebi, kneže Krvašu, i svim građanima Dubrovčanima pravi Vam prijatelj biti od sada i dovijeka. *

*I pravicu držati s Vama i pravo povjerenje, dokle budem živ. *

*Svim Dubrovčanima koji hode kuda ja vladam, trgujući, gdje god se žele kretati, gdje god koji hoće, s pravim povjerenjem i pravim srcem, bez ikakve zlobe, a šta mi ko da svojom voljom kao poklon, neće im biti od mojih časnika sile, i dokle u mene budu, davat ću im pomoć kao i sebi, koliko se može, bez ikakve zle primisli. Neka mi Bog pomogne i ovo sveto Evanđelje...*

Ova povelja poznata je kao rodni list bosanske državnosti. U njoj se navodi da Bosna ima svoga vladara, prijestolje, odnosno svoju vlast, i da je uređena zemlja.

## Povezano
* Historija Bosne i Hercegovine
* Bizantijsko carstvo
* Spisak bosanskih kraljeva
* Historija Hrvatske

## Reference

## Literatura
* 
*
The War Game

***The War Game*** (doslovno *Ratna igra*) je britanski televizijski igrano-dokumentarni film iz 1965. godine na temu nuklearnog rata. Scenarist i režiser Peter Watkins je u njemu nastojao na što vjerodostojniji način pokazati posljedice eventualnog sovjetskog nuklearnog napada na Veliku Britaniju. Film se originalno trebao prikazati na programu BBC One kao dio dramske antologije *[[The Wednesday Play]]*, ali je skinut s programa nakon što je uprava BBC-ja pod pritiskom vlade objavila da su prizori "suviše uznemirujući" za televizijsku publiku. Film je umjesto toga ušao u kino-distribuciju te osvojio Oscar za najbolji dokumentarni film.

Na BBC-ju je prikazan tek 20 godina kasnije. Tada je već poslužio kao inspiracija za igrane filmove slične tematike - američki *[[The Day After]]* i britanski *[[Threads]]*.

## Reference





* Murphy, Patrick. "The War Game—The Controversy". *Film International*, May 2003. http://www.filmint.nu/pdf/special/watkins.pdf 

## Vanjske veze
* Notes on 'The War Game' from Peter Watkin's website
* 
* Encyclopedia of Television 
* British Film Institute Screen Online UK only
* Transcribed script of the film
Prijezda II

**Ban Prijezda II Kotromanić ** ( tvrđava Zemunik 1233 ili 1242 - Srebrenik 1290 . ) je šesti poznati vladar samostalne Bosanske države. Bio je jedini sin bana Prijezde I koji je nosio njegovo ime.
## Biografija
Ban Prijezda II Kotromanić je rođen u tvrđavi Zemunik 1233. ili 1242. godine. Roditelji su mu bili slavonska plemkinja Elizabeta i bosanski ban Prijezda I  Kotromanić. Ime Prijezda se često spominje u dokumentima toga vremena, još dok je vladao ban Matej Ninoslav, što je savremenoj historiografiji stvaralo nedoumice i otežavalo vjerodostojnu rekonstrukciju. Za vrijeme očeve vladavine bio je njegov suputnik i Prijezda I ga je proglasio svojim suvladarom i njegovim zakonitim nasljednikom , ali kasnije je tu čast dobio i njegov mlađi brat Stjepan I Kotromanić.

Meutim, jedan dragocjen podatak iz 1290. g., podatak u koji ne postoji nikakva sumnja, svjedoči da je između 1287. i 1290. g. došlo do promjene na bosanskom prijestolju. Riječ je o pismu pape Nikole IV iz spomenute godine. Papa se obraća slavonskim i hrvatskim velikašima da se bore protiv „Tatara, Saracena, Neugerija, pogana, shizmatika, krivovjeraca i njihovih pristaša“. Nikola IV odabire različite adrese na koje će poslati svoje pismo, pa ga zaista šalje Krkima, Babonićima, Gisingovcima itd., ali među ostalima ne zaboravlja ni „plemenite muževe Stjepana i Prijezdu“, banove Bosne (nobilibus viris Stephano et Brisde banis Bosne). Sinovi Prijezde I -Stjepan I i Prijezda II - preuzeli su između 1287. i 1290. g. očevo bosansko prijestolje i kao bosanski vladari priznati su i izvan svoje zemlje, prije svega na papinskom dvoru. Za politički je položaj braće vrlo važno konstatirati da je Nikolino pismo upućivano na trinaest različitih adresa, a u Bosnu nije poslan ni jedan primjerak osim na dvor bosanskih vladara. Tako ovo papino pismo pokazuje da prijelaz Prijezde I s usorske na bosansku bansku stolicu nije predstavljao samo trenutačan uspjeh novog bosanskog bana, nego je služio i njegovim sinovima da i dalje zadrže objedinjene obje banovine pod vodstvom dinastije Kotromanića. Osim toga, otad će taj ujedinjeni banat postati sinonim za državnu vlast u Bosni sve do Tvrtkove krunidbe.

Početkom februara Prijezda I se odrekao vlasti te državu podjelio na tri djela :
* dio između Save , Bosne i Vrbasa na upravu je dobio Prijezdin brat Stjepan sa sjedištem u Jajcu
* Prijezda je dobio dio između Drine , Bosne i jezgra stare Bosne uključujući i Vrhbosnu , ali Usora i Soli su poklonjene Ugarskoj

Sa bratom Stjepanom djelio je vlast u Bosni do 1290. godine. Posle toga Prijezda II se više ne spominje, a na čelu bosanske države ostaje samo Stjepan. Za zaštitnika dinastije Kotromanića smatrao se Sv. Grgur (Georgije) Nazianski, tj. Grigorije Bogoslov.
Ban Prijezda iza sebe nije ostavio potomke .
## Povezano
* Spisak bosanskih vladara

## Literatura
* Nada Klaić, Zagreb : Eminex, 1994. -Srednjovjekovna Bosna 
* Vjekoslav Klaić, Poviest Bosne
* Sima Ćirković, Beograd 1964 -Istorija srednjovjekovne bosanske države
* Vladimir Ćorović, Beograd, novembar 2001 - Istorija srpskog naroda

## Reference
Swisslion-Takovo

**Swisslion-Takovo** je srpska prehrambena kompanija u vlasništvu Rodoljuba Draškovića, brata srpskog političara Vuka Draškovića s proizvodnim pogonima u većini država koje su nastale nakon raspada Jugoslavije.

* Swisslion Takovo Prehrambena industrija Trebinje i Swisslion industrija - proizvodnja alata u BiH http://www.dnevniavaz.ba/dogadjaji/panorame/swisslion-u-trebinju-otvorio-tri-proizvodne-linije 
* Swisslion d.o.o. Sisak u Hrvatskoj http://www.poslovni.hr/138622.aspx 
* Swisslion d.o.o. Skoplje u Makedoniji http://www.swisslion.com.mk/Default.aspx?item=aboutus&lang=1
* Swisslion Takovo u Srbiji http://www.swisslion-takovo.com/
Vojko Obersnel

**Vojko Obersnel** (Rijeka, 25. 3. 1957. — ) je hrvatski socijaldemokratski političar koji se od 2000. godine nalazi na položaju gradonačelnika Rijeke,2021 godine gradonačelnik grada Rijeke postaje Marko Filipović

## Biografija
Diplomirao je 1980. godine na Prirodoslovno matematičkom fakultetu Sveučilišta u Zagrebu. Završio je poslijediplomski studij medicinske genetike na Medicinskom fakultetu Sveučilišta u Zagrebu, te poslijediplomski studij prirodnih znanosti na Prirodoslovno matematičkom fakultetu Sveučilišta u Zagrebu, čime je stekao titulu magistra prirodnih znanosti.

Od 1997. do 2000. godine Obersnel je član Poglavarstva grada Rijeke, pročelnik Odjela gradske uprave za zdravstvo i socijalnu skrb te koordinator projekta "Rijeka zdravi grad" (Rijeka je 1998. ušla u Europsku mrežu zdravih gradova koju čini četrdesetak gradova). Gradonačelnik je grada Rijeke od 2000. godine. Obnaša i dužnost predsjednika Udruge gradova RH.
 
Obersnel je član SDP-a od 1990. godine, a trenutno je član Predsjedništva stranke. Godine 2009. je na lokalnim izborima - prvima na kojima su se gradonačelnici birali neposredno - izabran u prvom krugu s preko 60 % glasova.

## Vanjske veze
* Službena stranica
*
Prokonzul

**Prokonzul** () je drevni rimski promagistrat, odnosno funkcionar čija je dužnost bila upravljanje provincijom izvan granica Italije.

Funkcija (koja se na grčkom označavala , *[[anthypatos]]*) se pojavila u doba Republike u 3. vijeku pne., odnosno nakon rimskih osvajanja koja su teritoriju države proširila izvan granica Italije. Tada je bila rezervirana za konzule nakon isteka njihovog mandata. 

Pored te funkcije je postojala funkcija propretora, rezervirana obično za mirnije i "civiliziranije" provincije.

Funkciju prokonzula je preuzeo i carski režim.

Izraz prokonzul se danas koristi kako bi se opisali strani diplomatski predstavnici, odnosno vojni komandanti koji se ponašaju ili su *de facto* suvereni gospodari određenih država. Tako se američki general Douglas MacArthur u periodu okupacije Japana nazivao "prokonzulom Japana", isto kao i Paul Bremer, šef Koalicijske privremene uprave u Iraku nakon pada Sadama Huseina.
Tarragona (razvrstavanje)

**Tarragona** (Taragona) može označavati:

U Španiji:

* Taragona
* Provincija Taragona

Na Filipinima:

* Taragona (opština na Filipinima)
Arno

**Arno** je rijeka u Italiji, u regiji Toskani. Najvažnija je rijeka središnje Italije nakon Tibera.

Rijeka izvire na planini Falterona u Apeninima i teče prema jugu. Blizu Arezza skreće prema zapadu. Teče kroz Firencu, Empoli i Pisu te se ulijeva u Tirensko more kod ljetovališta Marina di Pisa. Najveća je rijeka regije s duljinom od 241 km. Glavne su joj pritoke: Sieve (60&nbsp;km), Bisenzio (49&nbsp;km), Ombrone, Era, Elsa, Pesa i Pescia. Porječje zauzima preko 8.200&nbsp;km² i prima vodu iz sljedećih porječja:
* Casentino, u pokrajini Arezzo,
* Val di Chiana,
* Gornji Valdarno,
* Sieve, koja se ulijeva u Arno neposredno prije Firence,
* Srednji Valdarno,
* Donji Valdarno.

Rijeka teče kroz Firencu, gdje prolazi ispod mostova Ponte Vecchio i Ponte Santa Trinita. Rijeka je kroz povijest redovito plavila grad, posljednji puta 1966. godine. Tada je rijeka prešla nasipe i preko 40 je ljudi smrtno stradalo, a brojne su umjetnine uništene ili oštećene. Više od 40 godina kasnije još na stotine umjetnina čekaju obnovu. Istjek Arna je nestalan i može biti (blizu izvora) između 0,56 m³/s i 3.540 m³/s. Ipak, nove su brane uzvodno od Firence gotovo riješile problem poplava.

## Galerija

Datoteka:Arno_river.jpg|Arno u Firenci
Datoteka:Arno River in Pisa.honeydew.jpg|Arno u Pisi, blizu mosta Ponte della Fortezza
Datoteka:Arno_Mouth_Italy_aerial_view.jpg|Ušće Arna blizu Pise


## Reference

## Vanjske veze
* Autorità di Bacino del fiume Arno  
;Ostali projekti
Rafa

**Rafa** (رفح) je grad u Pojasu Gaze, na granici sa Egiptom. Ima oko 96000 stanovnika od kojih su 44000 Palestinske izbeglice iz ratova sa Izraelom koje žive u izbegličkim kampovima. Grad ima bogatu istoriju, a prvo pominjanje beleži se 1303. godine pne. u egipatskim spisima. Grad je teško stradao u sukobima sa Izraelom u drugoj polovini 20. veka.
Bitka kod Geronijuma

**Bitka kod Geronijuma** je zajednički naziv za dva okršaja koja su se godine 217. pne. u doba drugog punskog rata odigrali između kartaginske vojske pod Hanibalom i rimske vojske pod Markom Minucijem Rufom. U taktičkom smislu je predstavljala rimski poraz, dok je u strateškom smislu završila neodlučeno, jer Hanibal nije uspio u namjeri da uništi rimsku vojsku.

## Reference

## Literatura
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Gnej Servilije Gemin

**Gnej Servilije Gemin** (*Gnaeus Servilius Geminus*, ? - 2. august 216. pne.) bio je rimski vojskovođa i političar iz doba drugog punskog rata.

Bio je sin Publija Servilija Gemina, a početkom 217. pne. je izabran za konzula. S dijelom vojske je poslan u područje Ariminuma kako bi pokušao zaustaviti Hanibala. Nakon što je u Trazimenskog jezera uništena vojska njegovog kolege Gaja Flaminija, Senat mu je oduzeo vlast i povjerio ga diktatoru Fabiju Maksimu. Gemin je tada imenovan komandantom mornarice koja je trebala braniti zapadnu obalu Italije, Siciliju, Sardiniju i Korziku.

U novembru iste godine Gemin je proglašen prokonzulom te mu je opet povjerena komanda nad kopnenim snagama u Italiji. U bitci kod Kane je komandirao centrom rimske vojske te je tada poginuo.

## Povezano
* Servilia (gens)

## Izvori
* Broughton, T.R.S. and M.L. Patterson. *The Magistrates of the Roman Republic*. London, 1951-60. 
* Polybius. *Histories*.
216. pr. n. e.

Godina **216. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Varona i Paula** (ili, rjeđe, **godina 538. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 216. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

__NOTOC__
## Događaji
* Drugi punski rat: Kartaginski vojskovođa Hanibal nastavlja s pohodom kroz južnu Italiju, te zauzima veliko skladište rimske vojne opreme kod Kane na rijeci Aufid.
* Drugi punski rat: Rimska vojska na Siciliji uzima zajam i nabavlja namirnice od Hijerona II. 
* Drugi punski rat: Kartaginska flota pustoši teritorije Kraljevine Sirakuze.
* 2.8. - Drugi punski rat: Bitka kod Kane (istočno od Napulja) u kojoj Hanibal gotovo potpuno uništava brojčano nadmoćnu rimsku vojsku pod konzulima Lucijem Emilijem Paulom (koji gine u bitci) i Gajem Terencijem Varonom. Bitka predstavlja najteži poraz u cijeloj rimskoj vojnoj historiji.
* Drugi punski rat: Suočivši se posljedicama poraza dotada nepojmljivih razmjera, Rimljani odlučuju poslati historičara Kvinta Fabija Piktora u Delfe u Grčkoj kako bi od tamošnjeg proročišta dobili savjet što im je činiti.
* Drugi punski rat: Hanibalova pobjeda potiče mnoge gradove i oblasti Italije da se pobune protiv rimske vlasti i prijeđu na Hanibalovu stranu. To je pogotovo čest slučaj u Apuliji, Lukaniji, Samnijumu i Brutijumu. Na Hanibalovu stranu prelazi i grad Kapua, omogućivši kartaginskoj vojsci da tamo prezimi.
* Drugi punski rat: Ostaci rimske vojske pod Markom Klaudijem Marcelom se koncentriraju u Kanusiju i odatle uspijevaju spriječiti da grad Nola i južni dio Kampanije padnu u Hanibalove ruke.
* Rimska vojska od 25.000 ljudi pod bivšim konzulom Lucijem Postumijem Albinom upada u galsku zasjedu kod Litane te je gotovo potpuno uništena. 
* Filip V Makedonski, nastojeći istjerati Rimljane iz Ilirije započinje napad na to područje te šalje izaslanike Hanibalu u Italiji. Time započinje prvi makedonski rat
* Hazdrubal iz Kartagine prima naređenje da iz Španije maršira na Italiju. Rimska ekspedicione snage pod komandom braće Gneja i Publija Kornelija Scipiona ga u tome spriječavaju.
* Egipatski kralj Ptolemej IV guši pobunu egipatskih seljaka.

## Rođenja
*

## Smrti
* 2.8. - Lucius Aemilius Paullus, rimski konzul i vojskovođa (ubijen u bitci kod Kane)
* 2.8. -Gnaeus Servilius Geminus, rimski konzul 217. pne. (ubijen u bitci kod Kane)
* 2.8. -Marcus Minucius Rufus, rimski konzul 221. pne., komandant konjice 217. pne. (ubijen u bitci kod Kane)
* iza 2.8. – Gelon, sin Hijerona II

## Reference
Bitka kod Ager Falernusa

**Bitka kod Ager Falernusa** je bila manji okršaj, odnosno čarka koji se u ljeto 217. pne. u doba drugog punskog rata odigrao između kartaginske vojske pod Hanibalom i rimske vojske pod diktator Fabijem Maksimom. Maksim, čija se strategija sastojala od odbijanja otvorene bitke s Hanibalom, uspio je kartaginsku vojsku dovesti u klopku i blokirati na teritoriji Falerna. Međutim, Hanibal se lukavstvom uspio probiti iz rimskog obruča, čime je Maksimova strategija diskreditirana u očima rimske javnosti.

## Literatura
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Lukanija

**Lukanija** () bila je drevna oblast južne Italije, koja se prostirala od Tirenskog mora do Tarantskog zaljeva. Na sjeveru se graničila s Kampanijom, Samnijumom i Apulijom, dok ju je na jugu prevlaka dijelila od oblasti Brutijum. Sadržavala je najveći dio današnje regije Basilicata, zajedno s najvećim dijelom provincije Salerno (Cilento]]) and a i dijelom Cosenze. Granice su joj bile rijeka Silar na sjeverozapadu, koja ju je dijelila od Kampanije, te Bradan, koji se ulijevao u Tarantski zaljev na sjeveroistoku; dvije manje rijeke Laus i Crathis, koje su tekle iz Apeninskog gorja na zapad i istok, označavale su granicu s Brutijcima.
Canosa di Puglia

:*Ne miješati s gradovima [[Canossa]] u regiji Emilia-Romagna, ili [[Canosa Sannita]] u regiji Abruzzo.*
 
**Canosa di Puglia** (skraćeno **Canosa**; latinski: **Canusium**) je gradić i sjedište općine (*comune*) u Apuliji, regiji južne Italije. Smješten je između Barija i Forggie, u provinciji Barletta-Andria-Trani, nedaleko od rijeke Ofanto, odnosno mjesta gdje su ostaci rimske vojske pronašli utočište nakon katastrofalnog poraza kod Kane. Mjesto je poznato po grobu Bohemunda I od Antiohije.

Canosa se smatra najvažnijim arheološkim lokalitetom u Apuliji, odnosno jednim od najstarijih kontinuirano naseljenih gradova u Italiji. Veliki broj vaza i drugih artefakata je u muzejima i drugim artefaktima.

## Vanjske veze

* Campi Diomedei: Information
Gelon (sin Hijerona II)

**Gelon, sin Hijeronov** bio je sirakuški princ, najstariji sin kralja Hijerona II. Godine 216. pne, za vrijeme drugog punskog rata, nedugo nakon što je čuo za katastrofalni poraz Rimljana kod Kane otišao je u Kartaginu kako bi dogovorao prelazak Sirakuze na kartaginsku stranu. Ubrzo nakon toga je umro, a Polibije sugerira kako ga je otrovao otac, koji je bio vjeran svojim dugogodišnjim rimskim saveznicima čak i po cijenu žrtvovanja svog sina.
Gaj Terencije Varon

**Gaj Terencije Varon** (*Gaius Terentius Varro*, 3. vijek pne.) bio je rimski političar i vojskovođa iz doba drugog punskog rata, najpoznatiji kao jedan od dvojice komandanata vojske koja je uništena u bitci kod Kane.

Antički izvori navode da je bio skromnog porijekla. Godine 218. pne. je izabran za pretora. Godine 216. pne. je zajedno s Lucijem Emilijem Paulom izabran za konzula. Na toj dužnosti je bio na čelu vojske koja je kod Kane napala kartaginske snage pod Hanibalom. Antički izvori navode da je upravo on inzistirao na napadu za razliku od svog opreznog kolege Paula, te je tako odgovoran za katastrofu u kojoj je Paul izgubio život.

Varon je usprkos toga biran za javne dužnosti. Od godine 215. do 213. pne. je bio propretor u Picenumu, a godine 208. i 207. pne. je kao propretor u Etruriji nastojao zaustaviti Hanibalovog mlađeg brata Hazdrubala Barku. Godine 200. pne., nakon završetka rata, poslan je u diplomatsku misiju u Afriku.

Suvremeni historičari su postali skeptični prema tradicionalnom stavu rimskih historičara koji Varona drže krivcem za katastrofu. Kao razlog se navodi blagonakloni stav njegovih sugrađana, odnosno sumnje u to da je Polibije - glavni izvor podataka o Kani - zbog svoje povezanosti sa Paulovim potomcima bio neobjektivan, odnosno "frizirao" pravu istinu.

## Izvori
* Livy, ''History of Rome'', Rev. Canon Roberts (translator), Ernest Rhys (Ed.); (1905) London: J. M. Dent & Sons, Ltd.
Ofanto

**Ofanto**, u starom vijeku poznat kao **Aufid** (, od grčkog *Ophidus*, *Ωφιδους*, što znači "zmija"), je 134&nbsp;km duga rijeka u južnoj Italiji. koja teče kroz regije Kampaniju, Basilicatu i Apuliju te se ulijeva u Jadransko more kraj Barlette.
Kana (Apulija)

**Kana** (), u suvremenoj Italiji poznat kao **Canne della Battaglia** je drevno naselje u regiji Âpulija na jugoistoku Italije. Predstavlja dio ili *[[frazione]]* općine Barletta. Smještena je na brežuljku nedaleko desne obale rijeke Ofanto, odnosno 9,6 km jugozapadno njenog ušća u Jadran i oko 9 km od Barlette. 

Kana je prije svega poznata kao poprište velike bitke koja se odigrala 216. pne. U antičko doba je bila rimski *municipium*. a u srednjem vijeku središte biskupije. Godine 1018. se kod nje vodila još jedna važna bitka. Uništena je godine 1276.

## Izvori

* Hammond, N.G.L. & Scullard, H.H. (Eds.) (1970).* The Oxford Classical Dictionary* (str. 201). Oxford: Oxford University Press. .
Bitka kod Nole (216. pr. n. e.)

**Prva bitka kod Nole** se odigrala za vrijeme drugog punskog rata godine 216. pne. između kartaginske vojske pod Hanibalom i rimskih snaga pod Markom Klaudijem Marcelom. U njoj su rimske snage, usprkos malobrojnosti, spriječile Hanibala da osvoji grad Nola. Iako je Hanibal imao daleko više uspjeha s drugim gradovima Italije i iako je po svom opsegu i strateškoj važnosti bila od malog značaja, Rimljanima je nakon serije poraza te katastrofe kod Kane predstavljala važan moralni poticaj za nastavak rata. Hanibal je Nolu pokušao osvojiti još dva puta u sljedeće dvije godine, oba puta bez uspjeha.
215. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **215. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Albina/Marcela/Verukosa i Grakha** (ili, rjeđe, **godina 539. ''[[Ab urbe condita]]***). Oznaka 215. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je [[kalendarska era]] [[Anno Domini]] postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.



== Događaji ==

* [[Drugi punski rat]]: [[Rimska Republika|Rimski]] [[konzul]] Tiberije Sempronije Grakho gine u zasjedi koje su mu priredile snage [[Kartagina|kartaginskog]] generala [[Hanibal]]a. Rimski vojskovođa [[Marcus Claudius Marcellus|Marko Klaudije Marcel]], pak, po drugi put odbija Hanibalov napad na grad [[Bitka kod Nole (215. pne.)|Nola]].
* [[Drugi punski rat]]: Hanibalove snage zauzimaju gradove [[Taranto|Tarent]], [[Heraclea Lucania|Herakleju]] i [[Thurii|Turij]] na jugu Italije. Hanibal, međutim, ne može spriječiti Rimljane da opsjednu grad [[Kapua]].
* [[Drugi punski rat]]: [[Kartagina|Kartaginjani]] ne uspijevaju u pokušaju preotimanja [[Sardinija|Sardinije Rimljanima]].
* [[Drugi punski rat]]: [[Bitka kod Dertose]] u blizini rijeke [[Ebro]], kojom rimski vojskovođe - braća [[Publius Cornelius Scipio|Publije]] i [[Gnaeus Cornelius Scipio Calvus|Gnej Kornelije Scipion Kalvo]], zaustavljaju pokušaj kartaginskog vojskovođe [[Hazdrubal Barka|Hazdrubala]] da se probije u Italiju i dostavi pojačanja svom bratu Hanibalu.
* [[Drugi punski rat]]: [[Makedonija (antička)|Makedonski]] kralj [[Filip V od Makedonije|Filip V]] i Hanibal sklapaju savez o međusobnoj pomoći protiv Rimljana. Određeno je da svaki mirovni sporazum koji Hanibal sklopi s Rimom mora sadržavati odredbe o povlačenju rimskih snaga iz [[Korkira|Korkire]], [[Apolonija (Ilirija)|Apolonije]], [[Drač|Epidamna]], [[Hvar|Farosa]], Dimalea, Partinija i Atintanije, odnosno povratku [[Demetrije Hvaranin|Demetrija Hvaranina]] na njegova bivša područja u [[Ilirija|Iliriji]].
* [[Seleukidi|Seleukidski]] kralj [[Antioh III Veliki|Antioh III]] prelazi [[Taurus (gorje)|gorje Taurus]], udružuje snage s [[pergam]]skim kraljem [[Atal I Soter|Atalom]] te u jednom pohodu zauzima sva područja pod kontrolom njegovog pobunjenog generala [[Ahej (general)|Aheja]], uključujući glavni grad [[Sard]] (s izuzetkom citadele).
* [[Rimska Republika]] na poticaja [[plebs|plebejskog]] [[tribun]]a Gaja Opija donosi zakon pod nazivom *Lex Oppia'' - prvi od sumptuarnih zakona koji ograničavaju žensko bogatstvo i njegovo pokazivanje.

## Rođenja
* Antioh IV Epifan, kralj Seleukidskog Carstva (u. 164. pne.) (približan datum)

## Smrti
* Hijeron II, tiranin Sirakuze od 270. pne. (r. cca. 308. pne.)
* Hijeronim, unuk Hijerona II od Sirakuze i tiranin (atentat) (r. cca. 231. pne.)
Bitka kod Nole (215. pr. n. e.)

**Druga bitka kod Nole** se odigrala za vrijeme drugog punskog rata godine 216. pne. između kartaginske vojske pod Hanibalom i rimskih snaga pod Markom Klaudijem Marcelom. Predstavljala je drugi Hanibalov pokušaj da zauzme grad Nola. Isto kao i pokušaj prethodne godine, ni ovaj nije dao rezultata. Hanibal je još jednom pokušao zauzeti Nolu sljedeće godine, ali bez uspjeha.
Lex Oppia

**Lex Oppia** je bio zakon kojim je godine 215. pne. Rimska Republika ograničila žensku imovinu, odnosno njeno prikazivanje u javnosti. Ime je dobila po Gaju Opiju, plebejskom tribunu koji ga je predložio. Odredbe zakona su ženama zabranile da posjeduju više od jedne unce zlata, da nose višebojne haljine (pogotovo one s grimiznim motivima), kao i da se u samom Rimu ili naseljenom mjestu milju od Rima voze u kočijama koje bi vukle životinje.

Razlozi za donošenje zakona su bili prvenstveno ekonomske prirode, odnosno motivirane teškom financijskom situacijom u kojoj se Rim našao nakon uništenja njegove vojske u bitci kod Kane prethodne godine. Smatralo se kako žene sa svojom sklonošću luksuznim predmetima potkopavaju financijske temelje Republike, odnosno da na luksuz odlaze sredstva koja bi se trebala koristiti za ponovno naoružavanje i opremanje vojske. Zato se Lex Oppia često naziva jednim od prvih sumptuarnih zakona u historiji.

Nakon pobjedonosnog završetka drugog punskog rata je *Lex Oppia* izgubio svoje opravdanje, ali ga je dio političara nastojao očuvati iz ideoloških razloga. U tome se osobito isticao konzul Katon Stariji, koji je držao kako bi žensko trošenje novca na luksuz potkopalo tradicionalne rimske vrline skromnosti, odnosno dalo poticaj za korupciju njihovih muževa.

Godine 195. pne. je, međutim, pod pritiskom žena, koje su javno demonstrirale oko Kapitola, zakon konačno ukinut.

## Vanjske veze
* The Roman Law Library, incl. ''Leges''
Sumptuarni zakoni

**Sumptuarni zakoni** (od latinskog izraza *sumptuariae leges*) jesu zakoni kojima se nastoje regulirati potrošnja stanovništva, odnosno raspolaganje njihovom osobnom imovinom. Tradicionalno su to bili zakoni kojima se nastoji regulirati društvena hijerarhija i moral, u pravilu tako da se uvode ograničenja u ishrani, odijevanju ili luksuznim dobrima. U većini slučajeva, takvi zakoni nisu davali rezultate.  

Razlozi zbog kojih su se uvodili sumptuarni zakoni su bili različiti. Njima su pojedine države nastojale očuvati pozitivnu trgovinsku bilancu i javne financije kroz zabranu uvoza strane luksuzne robe. U drugim društvima su bile sredstvo identifikacije pojedinih društvenih klasa, odnosno jedna od metoda društvene diskriminacije. Njima se tako nastojalo spriječiti da pripadnici niže klase sa svojom odjećom imitiraju pripadnike više klase, odnosno da se stigmatiziraju "nepoželjne" društvene grupe. 

## Napomene

## Reference

* 
* Garlet, Tamara (2007). *Le contrôle de l'apparence vestimentaire à Lausanne d'après les lois somptuaires bernoises et les registres du Consistoire de la Ville (1675-1706)*. Université de Lausanne. www.rero.ch
*
Hijeronim od Sirakuze

**Hijeronim** (, cca. 230. pne. - 215. pne.) bio je sirakuški princ, a potom kralj i tiranin u doba drugog punskog rata. Godine 216. pne. je naslijedio svog djeda Hijerona II, čija je dugogodišnja vladavina, uz čvrst savez sa Rimska Republika|Rimom, Sirakuzi donijela prosperitet. Hijeronim je u trenutku stupanja na prijestolje imao 15 godina.

Njegov djed je već prije bio zabrinut zbog dječakovog lošeg karaktera i sklonosti poročnom životu, te je odredio da prije Hijeronimove punoljetnosti državom u njegovo ime upravlja 15 skrbnika. Među tim skrbnicima su bila i dva tetka - Andranodor i Zoip - koji su nakon bitke kod Kane postali uvjereni da će Rim izgubiti drugi punski rat te da Sirakuza mora napustiti svog dugogodišnjeg saveznika i prijeći na stranu pobjednička Kartagine. Dva tetka su prvo nagovorila kralja da raspusti skrbnike i zavlada sam, ali su sami stekli ključni uticaj na državnu politiku te uklonili Trazona, jedinog savjetnika koji se zalagao za očuvanje saveza s Rimom.

Hijeronim je pod Andranadorovim vodstvom poslao izaslanike u Hanibalov štab u Italiji, istovremeno tretirajući izaslanike Apija Klaudija, rimskog pretora na Siciliji, s krajnjim prezirom. Nakon što su Hanibalovi izaslanici primljeni u Sirakuzi s najvišim počastima, Hijeronim je poslao svoje izaslanike u Kartaginu da pregovaraju o savezu, odnosno ulasku u rat protiv Rima. Ispočetka je od Kartaginjana tražio samo pola Sicilije, a potom, ohrabren tokom pregovora, i cijeli otok. Kartaginjani su, pak, pristali na sve njegove uvjete te je Hijeronim okupio vojsku od 15.000 ljudi. Prije početka neprijateljstava ga je u gradu Leontiniju presrela grupa zavjerenika na čelu s Dinomenom te izbola noževima prije nego što su stigli reagirati njegovi tjelohranitelji. Hijeronima je na prijestolju naslijedio Andranodor.

|width=25% align=center|**Prethodi:****[[Hijeron II od Sirakuze|Hijeron II]]**
|width=25% align=center|**[[Popis tirana Sirakuze|Tiranin Sirakuze]]**216. pne.– 215. pne.
|width=25% align=center|**Slijedi:****[[Adranodor]]**
|-
Antioh IV Epifan

**Antioh IV Epifan** ("**Objava (boga)**", "**Glasoviti**"; grčki: , fonetski: ænˈtɑi̯əkəs ɛˈpɪfəniːz; cca. 215. pne. - 164. pne.) bio je vladar Seleukidskog Carstva od 175. pne. do svoje smrti 164. pne. Bio je sin kralja Antioha III Velikog i brat Seleuka IV Filopatora. Pravo ime mu je bilo Mitridat; ime "Antioh" je preuzeo po dolasku na prijestolje.

Važni događaji za njegove vladavine su bili rat s Egiptom, koji je umalo doveo do osvajanja te zemlje i od koga potiče metaforički izraz "linija u pijesku" te ustanak židovskih Makabejaca.

Antioh je, kao nijedan drugi helenistički vladar, imao sklonost koristiti božanske epitete kao *Theos Epiphanes* (grčki: *ΘΕΟΣ ΕΠΙΦΑΝΗΣ* što znači "Božja objava") a nakon pobjede nad Egiptom se nazvao, *Nikephoros* (grčki: *ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ* što znači "Pobjedonosni"). Njegovo ekscentrično ponašanje, kapriciozni potezi i ludilo su mu, pak, od strane suvremenika donijeli nadimak *Epimanes* ("Ludi"), odnosno igru riječi s njegovom titulom *Epiphanes*.

## Eksterni lionkovi
* Antiochus IV Ephiphanes entry in historical sourcebook by Mahlon H. Smith
* Jewish Encyclopedia: Antiochus IV Epiphanes
* Antiochus IV Epiphanes at ''livius.org''

## Fusnote
Branislav Jevtić

**Branislav Jevtić** (Beograd, 11. avgust 1978.  je srpski glumac.

Srednju školu je završio kao đak generacije. Posle 3 godine studiranja Ekonomskog i Učiteljskog fakulteta, upisuje Akademiju umetnosti, odsek gluma, u klasi profesora Mirjane Karanović

Profesionalnu karijeru počinje 2001. godine u trupi Sonje Vukićević predstavama *Mrak letnje noći* i *Proces*.

Bavi se sinhronizovanjem crtanih filmova za kuću KeyArt i Gold digi net, sarađuje sa marketinškim agencijama u regionu, učestvuje kao koautor u projektima beogradskih fotografa i modnih dizajnera i član je Udruženja dramskih umetnika.

## Vanjske veze
* Branislav Jevtić - Internet Movie Database
Nola

**Nola** () je grad u južnoj Italiji. Nola je drugi po veličini grad okruga Napulj u okviru italijanske pokrajine Kampanija.

## Geografija
Grad Nola nalazi se u južnom delu Italije, na 30 km severoistočno od Napulja. Grad je nalazi u jugoistočnom plodne i gusto naseljene Kampanjske ravnice na nadmorskoj visini od oko 50 metara. Istočno od grada pružaju se krajnji ogranci Kampanjskih Apenina.

## Stanovništvo
Nola danas ima oko 33.000 stanovnika, mahom Italijana. Poslednjih decenija broj stanovnika u gradu stagnira.

## Vanjske veze

* www.comune.nola.na.it Zvanična stranica grada Nole
214. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **214. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Verukosa i Marcela** (ili, rjeđe, **godina 540. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 214. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji

* Drugi punski rat: Rimske legije Tiberija Sempronija Grakha kod Beneventuma tuku kartaginsku vojsku Hanona Starijeg, spriječivši tako dolazak pojačanja Hanibalu.
* Drugi punski rat: Kartaginska Republika konačno uspjeva nagovoriti Sirakuzu da objavi rat svom dugogodišnje savezniku Rimu.
* Prvi makedonski rat: Makedonski kralj Filip V započinje pohod na Iliriju s flotom od 120 brodova, zauzima Orik, uplovljava uzvodno rijekom Aus (suvremena Vjosë) i opsjeda grad Apolonija.
* Na jugu Kine osnovan grad po imenu Panyu (današnji Guangzhou ili Canton).
* Kineski car Qin Shi Huang naređuje svom generalu po imenu Ren Xiao (任囂) da s 200.000 vojnika okupira sjeverni Vijetnam. 
* Drugi punski rat: Rimski general Marko Klaudije Marcel, koji je u trenutku sirakuške objave rata s vojskom bio stacioniran na Siciliji na juriš zauzima grad Leontini a potom samu Sirakuzu stavlja pod opsadu. Sirakužani, međutim, pružaju uspješan otpor zahvaljujući čitavom nizu Arhimedovih izuma.
* Prvi makedonski rat: Nakon što mu je iz Orika dojavljeno o Filipovom pohodu na Iliriju, rimski propretor Marko Valerije Levin s flotom i vojskom prelazi Jadran, iskrcava se kod Orika te ga bez veće borbe preotima od makedonskih snaga. 
* Drugi punski rat: Rimski cenzori Publije Furije Fil i Marko Atilije Regul provode čistku među pripadnicima rimske aristokracije - senatorima i vitezovima - koji su se ponijeli nečasno nakon bitke kod Kane. Prva grupa su rimski oficiri zarobljeni kod Kane i pušteni radi pregovora o otkupu, koji su se odbili vratiti u Hanibalov logor nakon što je Rim odbio pregovore. Druga grupa su velikodostojnici koji su se zalagali za kapitulaciju ili planirali emigraciju u Grčkoj, Egiptu ili Maloj Aziji.
* Prvi makedonski rat: Levin šalje 2.000 vojnika pod komandom Kvinta Nevija Kriste u Apolloniju gdje iznenadnim prepadom uništavaju makedonski logor. Filip V bježi u Makedoniju, ostavivši hiljade svojih ljudi u rimskom zarobljeništvu.

## Rođenja
*

## Smrti
*
Propretor

**Propretor** () je bio namjesnik pretorske provincije, koji je odslužio godišnji rok službe kao pretor. Dužnost je uvedena tek pred kraj rimske republike. Propretori su imali samostalnu komandu i najveću vlast u svojoj provinciji. Nisu se ni po čemu razlikovali od prokonzula, osim po tome što je propretore pratilo šest, a prokonzule dvanaest liktora.

Za vrijeme principata svim carskim provincijama, osim Egiptom, su upravljali propretori. Njihov puni naziv je bio *-{Legatus Caesaris pro praetore consulari potestate}-* što je ukazivalo na njihovu glavnu funkciju - vojno komandovanje, dok su prokonzuli upravljali mirnim senatskim provincijama. U carskim provincijama intendantskim resorom je upravljao posebni prokurator, tj. propretori nisu imali svoje kvestore. Propretor je u provinciji ostajao i više od godinu dana. S vremenom senatske provincije su prešle u ruke rimskih careva, i tako je iščezla različitost među carskim i senatskim upravljanjem.

## Povezano

* Rimski promagistrat
* Pretor
* Prokonzul
* Konzul
Rimski promagistrat

**Promagistrat** je bio rimski funkcioner koji je imao vlast i nadležnosti magistrata, ali nije vršio magistratske funkcije. Promagistrati su uspostavljeni za vrijeme rimske republike, s ciljem da obezbjede da Rim ima svoje namjesnike u svim prekomorskim teritorijama, a ne da svake godine biraju sve više magistrata. Promagistrati su bili imenovani ukazom senata (). Kao i svi akti senata, i ova imenovanja nisu bila potpuno legalna i rimske narodne skupštine su mogle poništiti imenovanja i imenovati nove.

Promagistrati su mogli biti prokvestori (umesto kvestora), propretori (umesto pretora) i prokonzuli (umesto konzula). Promagistrati su imali jednak autoritet nad svojom provincijom kao odgovarajući magistrati nad Rimom i imali su isti broj liktora u pratnji.

Takođe je postojao prokurator koji je originalno upravljao provincijskim finansijama. Prokurator nije imao magistratsku vlast, ali kada im je car Klaudije dao vlast, omogućio im je da mogu upravljati provincijom.

Institucija promagistrata je nastala zvog toga što su Rimljani smatrali neprimerenim da nastave povećavati broj redovnih magistrata kako bi mogli upravljati novoosvojenim provincijama.

Provincijalni namjesnik je skoro imao neograničenu vlast nad svojom provincijom i maksimalno je opterećivao populaciju novim porezima i nametima. Imao je takođe puni imunitet od krivičnog gonjenja za vrijeme svoje službe. Bilo je gotovo uobičajeno da se provincijski namjesnici ponovo kandiduju za istu službu kako bi izbjegli krivično gonjenje.

## Povezano

* Rimski magistrat
* Propretor
* Prokonzul
Marko Valerije Levin

**Marko Valerije Levin** (*Marcus Valerius Laevinus*, 3. vijek pne.) bio je rimski vojskovođa u doba drugog punskog i prvog makedonskog rata.

Godine 215. pne. je izabran za pretora i poslan u Brundizij kako bi zaštitio istočnu obalu Italije i spriječio Filipa V Makedonskog da pošalje pojačanja Hanibalu. Sljedeće godine je dobio status propraetora, te je s vojskom prešao Jadran u Iliriju, gdje je od Makedonaca preoteo Orik i iznenadnim prepadom razbio Filipovu opsadu Apoloniju. Sljedećih nekoliko godina je nastojao suzbiti Filipove pokušaje pohoda na Italiju, i to uz podržavajući Etolski savez.

Godine 210. pne. je izabran za konzula, zajedno sa Markom Klaudijem Marcelom. Tada je napustio Grčku, ostavivši je svom zamjeniku - prokonzulu Publiju Sulpiciju Galbi Maksimu. Povjerena mu je Sicilija gdje je krajem iste godine osvojio posljednje kartaginsko uporište Akragas (današnji Agrigento). Nakon završetka ratnih operacija, posvetio se obnovi poljoprivrede na otoku kako bi stvorio zalihe hrane za Hanibalovim pohodima opustošenu Italiju. Godine 208. pne. je otpolovio za Sjevernu Afriku gdje je napao Klupeju i porazio kartaginsku flotu. Godine 207. pne. je opustošio obalu oko Utike i Kartagine, te uništio još jednu kartaginsku flotu. Godine 206. pne. je vraćen u Rim, a zamijenio ga je pretor C. Servilius Geminus.

## Izvori
* Caven, Brian (1980). "The Punic Wars", Weidenfeld & Nicholson
Plava šapa

**Plava šapa** je dio hrvatskog internetskog foruma forum.hr koji služi za poklanjanje, udomljavanje, ali i pronalaženje izgubljenih kućnih ljubimaca.

## Vanjske veze
* Plava šapa na forum.hr
Dimitrije Bugarski

:: *Za drugu ličnost istog imena iz 20. veka vidi [[Dimitrije Georgijević]]*

**Dimitrije Bugarski** (Novi Sad 1740, - Novi Sad, 1789), pravnik, prvi gradski načelnik Novog Sada. 

Potiče iz stare ugledne novosadske porodice. Gimnaziju je učio u Novom Sadu, a prava Požunu (Bratislava). Po završetku studija Magistrat ga je angažovao kao pisara a zatim za pristava kod poreske blagajne.

Za člana komuniteta izabran je 1767. a godinu dana kasnije i za člana Spoljašnjeg senata. Predsednik Izbranog obštestva 1774. 

Kao pravnik u Beču je zastupao Velikokikindski distrikt na osnovu privilegija koje je dala Marija Terezija. Zbog uspeha u tom radu postavljen je za suca ovog Distrikta 1776. sve do 1778. kada mu je istekao mandat, kada se vraća u Novi Sad. Od 1782. bio je ponovo član Spoljašnjeg senata i Izbranog obštestva. Za predsednika Obšestva izabran je 1786. a 1778. za prvog gradskog načelnika Novog Sada. Uz obaveze koje je imao u Magistratu, Bugarski je obavljao i dužnosti direktora novosadskih srpskih osnovnih škola.
Johan Kerber

**Johan Kerber** (Novi Sad 7. 1. 1782. — Požun (Bratislava) 29. 2. 1840.), je bio apotekar, gradonačelnik Novog Sada.

Farmaciju je završio u Pešti. Otac mu je takođe bio apotekar od koga je preuzeo apoteku 1807. i vodio je do njegove smrti 1828. Izabran je i na očevo mesto senatora. Pošto se posvetio politici, apoteku je predao 1831. Vilhelmu Grosingeru. Za gradonačelnika je izabran iste godine a sedam godina kasnije i za gradskog sudiju. Na izborima za Ugarsku dijetu 1840. u Požunu izabran je za poslanika Novog Sada zajedno sa kapetanom Jovanom Kamberom. Februara iste godine za vreme jednog govora na Dijeti, pozlilo mu je zbog izliva krvi u mozak. Nedelju dana kasnije je umro.
Hanon Stariji

**Hanon Stariji** (? - 204. pne.) bio je kartaginski vojskovođa koji se u drugog punskom ratu borio pod Hanibalovom komandom. Prema navodima Livija, nije se istakao nekim naročitim uspjesima te je više puta trpio poraze od rimskih vojski - prvo u Italiji, a potom u Španiji gdje je premješten i gdje je poginuo u borbi protiv Scipiona Afrikanca 204. pne.

Hanon Stariji je čest predmet rasprava među historičarima, s obzirom da mu je ime slično s drugim kartaginskim komandantima koji su živjeli u isto vrijeme.

## Vanjske veze
* Index of names: Hanno
Vjosa

**Vjosa**, **Vjosë** ili **Aoos** (, ) je rijeka u sjeverozapadnoj Grčkoj i jugozapadnoj Albaniji. Poznata je i kao Vovousa (} ili Aias (} , te se spominje kao Auos/Avos (} od strane Stefana Vizantijskog, Boious (} u radovima Plutarha, Pyrrhus-Marius kod Polibija, dok je Strabon naziva Aoos (}.

Ukupno je duga 272&nbsp;km, od čega 80&nbsp;km prolazi kroz Grčku. 

Izvor joj je u Pindskim planinama u Epiru, kraj sela Vovousa. Teče kroz Nacionalni park Vikos-Aoos, gdje stvara impresivne kanjone. Prolazi kroz grad Konitsa, te ulazi u Albaniju kraj Çarshovëa. Nastavlja teći prema sjeverozapadu kjroz Përmet, Këlcyrë, Tepelenë, Memaliaj, Selenicë i Novoselë. Sjeverozapadno od Valone utječe u Jadransko more. 

U antici je njen tok bio sjeverniji, pa je prolazila kroz današnji Pojan i Fier. Zbog potresa u 4. vijeku n.e. promijenjen joj jue tok. To je bio glavni razlog zašto je napušten drevni grad Apolonija.

## Reference
Stevan Branovački

**Stevan Branovački** (1. jun (jk)/13. jun 1804, Senta — 8. februar 1880, Novi Sad) bio je srpski pravnik i političar, gradonačelnik Novog Sada i predsednik Matice srpske. 

Gimnaziju je učio u Subotici, Baji i Segedinu, a prava u Požunu. Posle završenih nauka bio je u službi kod bačkog potiskog distrikta u Starom Bečeju, a zatim kod kraljevske table u Budimpešti, gde je 1828. položio advokatski ispit. Posle položenih advokatskih ispita otvorio je advokatsku kancelariju u Senti. Godine 1848. izabran je za solgabirova (sreskog načelnika); to je bio u bačkoj županiji prvi izbor za ovo zvanje iz reda ljudi, koji nisu bili plemići. Godinu 1849. proveo je u Zemunu i Beogradu, a 1850. postao je sreski komesar, a zatim kapetan kod bačkog potiskog distrikta. Po prestanku postojanja ovog distrikta postao je B. okružni sudija. 

Godine 1861. izabran je za poslanika na ugarski sabor, a isto tako i 1865, te je tom prilikom izabran u prvu ugarsku delegaciju, a 1869. izabran je za gradonačelnika Novog Sada. Godina 1872. i 1875. bio je poslanik na srpskom crkvenom i narodnom saboru u Sremskim Karlovcima. Na saboru 1875. godine pod njegovim predsedništvom izvršen je izbor patrijarha. Učestvovao je (1861) pri osnivanju Društva za Srpsko narodno pozorište, te je bio i prvi predsednik toga društva (1861—68). Bio je i predsednik Matice srpske.
Borislav Novaković

**Borislav Novaković** je srpski političar iz Novog Sada. 

## Lični podaci
Borislav Novaković rođen je 21.oktobra 1964. godine u Novom Sadu. Osnovnu školu završio u Futogu, Gimnaziju u Bačkoj Palanci. Diplomirao je na Katedri za sociologiju Filozofskog fakulteta u Novom Sadu 1995. godine.Od 1996. do 1998. bio je asisent na Filozofskom fakultetu u Novom Sadu na Katedri za sociologiju.Radio je kao urednik Univerzitetske tribine „Pro et contra“, u listovima „Gaudeamus“ i „Index“ i urednik edicija „Sociologija religije“ i „Političke filozofije“ u Književnoj zajednici Novog Sada. Oženjen je Svetlanom, sa kojom ima Aleksandra, Mihajla i Nikolu.

## Političko delovanje
Član je DS od 1990. Obavljao je funkcije portparola i potpredsednika Gradskog odbora DS Novog Sada, a u više mandata bio je član Glavnog odbora i potpredsednik Izvršnog odbora DS. Bio je predsednik Pokrajinskog odbora DS Vojvodine. Biran je za gradskog odbornika Novog Sada 1992, 1996. i 2000, a u septembru 1999. izabran je za potpredsednika Skupštine grada Novog Sada.Na izborima 2000. izabran je za predsednika Skupštine grada Novog Sada i za poslanika u pokrajinskoj i republičkoj Skupštini. Široj javnosti je ostao poznat zbog „Afere Solun“, odnosno glasanja o Zakonu o radu 3.decembra 2001. u Narodnoj skupštini Republike Srbije kada je opozicija tvrdila da nije bio u sali i da je neko koristio njegovu poslaničku karticu, dok je bio na službenom putu u Solunu. Do danas nije obavljena zvanična istraga,a ni jedan strana nije pružila dokaze da je Novaković bio, odnosno da nije bio u sali. U oktobru 2004., nakon što je izgubio u trci za gradonačelnika Novog Sada za oko 500 glasova u odnosu na Maju Gojković iz Srpske radikalne stranke, prelazi na mesto potpredsednika Skupštine AP Vojvodine. Od 17. juna 2008 je direktor Javnog preduzeća Zavod za izgradnju grada - Novi Sad.
.

## Vanjske veze
* Borislav Novaković
Maja Gojković

**Maja Gojković** (Novi Sad, 22. maja 1963) je srpska političarka i bivši gradonačelnik grada Novog Sada. Gojkovićeva je bila član Srpske radikalne stranke, iz koje je isključena 2008. Gojkovićeva je iste godine osnovala novu stranku - Narodnu partiju.

## Biografija
Maja Gojković je rođena 22. maja 1963. u Novom Sadu. Pohađala je Osnovnu školu „Branko Radičević“ i gimnaziju „Jovan Jovanović Zmaj“ . Diplomirala je na pravnom fakultetu Univerziteta u Novom Sadu 1987, a pravosudni ispit položila 1989. godine. Godinu dana posle je počela da radi u porodičnoj advokatskoj kancelariji, koju je osnovao njen otac Mita Gojković.

U politiku je ušla početkom 90tih, prvo u Narodnu radikalnu stranku, koja se potom utopila u Srpsku radikalnu stranku, u kojoj je obavljala istaknute partijske dužnosti - od sekretara stranke, do potpredsednika.

Maja Gojković je bila poslanik u skupštini SR Jugoslavija od
1992. Pre kandidature za gradonačelnika Novog Sada bila je poslanik u Skupštini Srbije i Crne Gore. Od 1996. pa do 2000. bila je i poslanik u skupštini Autonomne pokrajine Vojvodine.

Na lokalnim izborima 2004. na kojima su građani prvi put direktno birali gradonačelnika, Gojkovićeva u drugom krugu izbora pobedila dotadašnjeg gradonačelnika Borislava Novakovića i tako postala prva žena gradonačelnik u istoriji Novog Sada.

Zbog unutrašnjih sukoba u SRS 2006. je dala ostavku na mesto potpredsednika, a 2007. je napustila stranku. Iz stranke je konačno isključena početkom marta 2008. Na lokalnim izborima 2008. učestovala je sa svojom strankom „Grupa građana - Maja Gojković“, koja je dobila sedam poslaničkih mesta u Skupštini Novog Sada. Oktobra iste godine registrovala je svoju novu stranku - Narodnu partiju.

## Vanjske veze
Andrija Prlainović

**Andrija Prlainović** (28. april 1987) je srpski vaterpolista. Trenutno je član Pro Reka.

Sa juniorskom reprezentacijom Srbije i Crne Gore osvojio je Evropsko prvenstvo 2004. na Malti i 2006. u Oradeji. Sa reprezentacijom Srbije osvojio je srebrnu medalju na Evropskom prvenstvu 2008. u Malagi i bronzanu medalju na Olimpijskim igrama 2008. u Pekingu. Sa reprezentacijom Srbije osvojio je zlatnu medalju na Svetskom prvenstvu 2009. u Rimu.

## Klupski trofeji
* Evroligu 2010/11. -  Šampion, sa Partizan Rajfajzenom
Igor Pavličić

**Igor Pavličić** (Beograd, 1970.) je srpski advokat političar - gradonačelnik Novog Sada.

## Lični podaci
Igor Pavličić rođen je 1970. godine u Beogradu. Osnovnu školu je pohađao u Novom Sadu, a potom je završio Karlovačku gimnaziju i diplomirao na Pravnom fakultetu u Novom Sadu 1995. godine. Pravosudni ispit položio je 1997. godine. Advokaturom se bavi od 1998. godine u svojoj privatnoj advokatskoj firmi. Usavršavao se u oblasti zastupanja pred evropskim sudom za ljudska prava i objavio više stručnih tekstova. Oženjen je Natašom, s kojom ima troje dece - Sofiju, Borisa i Jovana. Trenirao je atletiku kao član Atletskog kluba „Vojvodina“, a kasnije je prošao sve selekcije Košarkaškog kluba Vojvodina. Govori engleski jezik.

## Političko delovanje
Za predsednik Gradskog odbora Demokratske stranke u Novom Sadu, Igor Pavličić je izabran na neposrednim izborima unutar stranke na lokalnom nivou održanim 9. juna 2006. godine. Maja 2008. izabran je za poslanika u Skupštini AP Vojvodine, na listi "**Za evropsku Vojvodinu - Boris Tadić**", a 16. juna dolazi na dužnost gradonačelnika Novog Sada. 11. oktobra iste godine je, na vanrednim izborima u stranci na lokalnom nivou, ponovo izabran za predsednika Gradskog odbora Demokratske stranke.

Član je predsedništva Demokratske stranke.

## Vanjske veze
* Biography of Novi Sad Mayor