open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dejan Ajdačić

**Dejan Ajdačić** (rođen 22. januara 1959. u Beogradu) je srpski filolog, folklorista, etnolingvista, teoretičar književnosti, prevodilac i urednik.

Diplomirao je na Filološkom fakultetu u Beogradu (Grupa za jugoslovenske i opštu književnost) radom *Boje u narodnoj poeziji*. Magistarsku tezu *Poimanje ljubavi i lepote u pesništvu dubrovačke renesanse* odbranio je 1986. godine, a doktorsku disertaciju *Svet demona u književnosti srpskog romantizma* 2000.

Radio je u Univerzitetskoj biblioteci u Beogradu, a sada predaje srpsku književnost i jezik na Institutu filologije kijevskog Nacionalnog univerziteta „Taras Ševčenko“. Kao gost držao je predavanja u Velikom Trnovu, Peskari, Lođu, Varšavi, Gdanjsku, Lublinu...

Objavio je stotinak radova o folkloru balkanskih Slovena, srpskoj i slovenskim književnostima (na srpskom, engleskom, italijanskom, bugarskom, poljskom, ukrajinskom i ruskom jeziku).

Objavljivao je prevode sa ruskog, ukrajinskog, bugarskog i italijanskog jezika.

Osnivač je i glavni urednik časopisa *[[Kodovi slovenskih kultura]]* (od 1996) koji objavljuje priloge iz folkloristike i etnolingvistike, i ukrajinsko-srpskog zbornika *[[Ukras (časopis)|Ukras]]* (od 2006). Bio je urednik lista Književna reč (1995).

Upravnik je kulturne mreže Projekta Rastko, osnivač sajta Slovenska kapija.

Član je Komisije za etnolingvistiku pri Međunarodnom komitetu slavista.

### Autorske knjige
* *Izabrana dela*, koautorski sa Ivanom Srdanovićem, Beograd, 1988.
* *Novak Kilibarda - naučnik, književnik*, Bar, 2000, 437 str.
* *Prilozi proučavanju folklora balkanskih Slovena*, Beograd, 2004, 311 str.
* *Korotkij ukraјinsko-serbskij slovnik spolučuvanostі slіv. Navčal'nij slovnik*, Kijiv, 2005, 126 str. [koautor: Julіja Bіlonog]
* *Slavistička istraživanja*, Beograd, 2007, 298 str.
* *Futuroslavija. Studije o slovenskoj naučnoj fantastici*, Beograd, 2008, 104 str.

### Priređeni zbornici
* *The Magical and Aesthetic in the Folklore of Balkan Slavs* (1994)
* *Fotografije Vojislava M. Jovanovića* (1997, sa Milankom Todić)
* Kilibarda, Novak. *Epska mjera istorije* (1998)
* Kilibarda, Novak. *Usmena književnost pred čitaocem* (1998)
* Kilibarda, Novak. *Usmena književnost u službi pisane* (1998)
* *Antiutopije u slovenskim književnostima* (1999)
* *Erotsko u folkloru Slovena* (2000)
* *Čudo u slovenskim kulturama* (2000)
* Jovanović, Vojislav M. *Zbornik radova o narodnoj književnosti* (2001, sa Ilijom Nikolićem)
* Rjabčuk, Mikola. *Od Malorusije do Ukrajine* (2003)
* *Novіtnja serbs'ka dramaturgіja* (2006)
* *Apokryfy i legendy starotestamentowe Słowian południowych* (2006, sa Georgijem Minčevim i Malgožatom Skovronek)
* *Slovenska naučna fantastika* (2007, sa Bojanom Jovićem).

## Vanjske veze
* Bibliografija  (Slovenska kapija)
* Elektronska kolekcija tekstova  (Slovenska kapija)
* Srpski portal mreže „Projekat Rastko“
LGBTQ prava u Italiji

Italija je više vekova bila pod jakim uticajem Katoličke crkve, koja je bitno uticala i na stav građanki i građana o LGBT pitanjima. Danas su ljudi tolerantniji, mada konzervativni političari, kao što je Silvio Berlusconi, otvoreno se protive rastućem trendu priznavanja prava LGBT osoba. Prema istraživanjima Eurobarometera iz 2006. godine 31% Italijana i Italijanki podržava istopolne brakove, dok 24% smatra da se istopolnim parovima treba omogućiti usvajanje dece. Podrška za oba ova pitanja je ispod proseka Evropske unije, koji iznosi 44%, odnosno 33%, tim redom. Prema novijem istraživanju, sprovedenom 2007. godine 45% Italijana i Italijanki podržava neki oblik istopolne zajednice, dok se 47% ljudi protivi. Istraživanje iz 2014 je pokazalo 55% podrške istospolnim brakovima.

## Legalizacija

Istopolni odnosi u Italji su legalizovani 1889. godine, izmenom Krivičnog zakona koji je stupio na snagu 1890. Od tada nisu uvođeni zakoni koji zabranjuju istopolne odnose u Italiji. Uprkos tome, gejevi su bili proganjani za vreme fašizma u Italiji.

Granica za zakonsko stupanje u seksualne odnose je izjednačena za istopolne i heteroseksualne parove na 14 godina.

## Antidiskriminacioni zakoni

Toskana je bila prva oblast u Italiji koja je donela zakon o zabrani diskriminacije na osnovu seksualne orijentacije, 2004. godine. Berlusconijeva vlada je pokušala da poništi ovaj zakon, ali je Ustavni sud potvrdio važenje većeg dela zakona, izuzimajući samo deo koji se odnosio na zabranu diskriminacije pri smeštaju u privatne kuće i religijske institucije. 

Italija, po direktivama Evropske unije, zabranjuje diskriminaciju na osnovu seksualne orijentacije pri zapošljavanju.

## Vojska

U Italiji je postojao zakon koji zabranjuje gejevima da služe vojsku. 

## Istopolne zajednice

Istopolni parovi koji žive u Italiji nemaju prava po pitanju zajedničke imovine, socijalnog osiguranja i nasleđivanja. U toku predizborne kampanje za lokalne izbore 2005. godine, mnoge levo orijentisane lokalne vlasti su izdale rezolucije kojima podržavaju neki oblik registrovanog partnerstva sličan PACS-u u Francuskoj. Među ovim oblastima su Toskana, Umbrija, Lacij, Emilija-Romanja, Kampanija, Marke, Apulija, Ligurija, Abruco. Sicilija i Lombardija se zvanično protive istopolnim zajednicama. Međutim, ove rezolucije imaju samo simbolički značaj. 

Prodijeva vlada je februara 2007. iznela predlog zakona DiCo, koji bi garantovao neka prava nevenčanim heteroseksualnim i istopolnim parovima. Ovaj predlog zakona je izazvao burne reakcije Katoličke crkve i predstavnika konzervativnih snaga Italije i zakon nije usvojen. Nova Berlusconijeva vlada nema u svojoj agendi priznavanje građanskih prava istopolnih parova.

## Životni uslovi

## Reference
Henry Knox

;
**Henry Knox** (25.7. 1750 &ndash; 25.10. 1806) bio je američki knjižar iz Bostona koji je postao glavni artiljerijski oficir Kontinentalne vojske a kasnije i prvi američki sekretar za rat.

## Vanjske veze
* His Montpelier Home Museum
* The Historical Society of The Somerset Hills Vanderveer House
* The Jacobus Vanderveer House Official Website
* The Knox Cannon Trail 
* Find-A-Grave profile for Henry Knox
* US Army Armor Center, Fort Knox, KY 
* Fort Knox Morale, Welfare, and Recreation
Međunarodno fonetsko društvo

**Međunarodno fonetsko društvo** () je organizacija koja promoviše naučnu studiju fonetike i razne praktične primene te nauke. Glavni doprinos društva fonetici je Međunarodni fonetski alfabet—pismeni standard za fonetsku zastupljenost na svim jezicima.

Međunarodni fonetsko društvo takođe objavljuje *[[Žurnal Međunarodnog fonetskog društva]]* ().

## Historija
U Parizu, 1886. godine, mala grupa učitelja jezika je oformila udruženje za podsticaj upotrebe fonetskog zapisa u školama kako bi deca stekla realan izgovor stranih jezika, te za pomoć nastavama čitanja za decu. Ta grupa, na čelu sa Polom Pasijem, u početku se zvala . U januaru 1889. ime društva se promenilo u , i 1897. na —srpski *Međunarodno fonetsko društvo*.

Godine 1914. društvo postiže vrhunac uticaja u obrazovnim krugovima, kao i povećanje broja članova kojih je bilo 1751 u 40 zemalja. Prvi svetski rat i njegove posledice teško su poremetile društvene aktivnosti, a časopis nije nastavio redovnu publikaciju do 1922. godine.

## Razvoj alfabeta
Početni cilj je bio da se napravi skup fonetskih simbola za različite oblike artikulacije koji bi se mogli primenjivati u različitim jezicima, tako da svaki jezik ima posebno prilagođen alfabet. Na kraju je odlučeno da univerzalni alfabet, što znači da se isti simbol upotrebava za isti zvuk na različitim jezicima, bude ideal i razvoj Međunarodne fonetske alfabete je brzo napredovao do prelaska u 20. vek. Od tada, bilo je nekoliko kompleta promena na alfabeti, uz dodatke i brisanja u skladu sa napretkom u nauci fonetike.
Patrioti (Američka revolucija)

**Patrioti** su bili britanski kolonijalisti u Sj. Americi koji su se pobunili protiv britanske vlasti tijekom Američkog rata za neovisnost i napravili samostalnu i nezavisnu državu Sjedinjene Američke Države ili na engleskom United States of America.
Pobuna se zasnivala na idelogiji republikanizma koji su pogotovo isticali Thomas Jefferson, Alexandar Hamilton i Thomas Paine.

Patrioti kao skupina su obuhvaćali muškarce i žene iz svih socijalnih skupina. Naprimjer studente na fakultetu kao Alexandar Hamilton, zapovijednike Plantaža kao npr. Thomas Jefferson, i farmere kao Daniel Shays. Njihovi suparnici su bili Lojalisti amerikanci koji su ostali vjerni britanskoj kruni.

Djelovanje patriota prije 1775 bilo je očitovano u skupini kao što je Sons of Liberty ili u prijevodu sinovi slobode. Najistaknutiji vojni zapovijednici patriota su bili George Washington, Nathanael Green, Francis Marion.

## Reference (en.wiki)
* Joseph J. Ellis. *Founding Brothers: The Revolutionary Generation* (2002), Pulitzer Prize
* Mark E. Kann; *The Gendering of American Politics: Founding Mothers, Founding Fathers, and Political Patriarchy* Praeger, 1999 online version 
* Robert Middlekauff; *The Glorious Cause: The American Revolution, 1763-1789* (2005) online version
* John C. Miller; *Origins of the American Revolution.* (1943) online version 
* John C. Miller; *Triumph of Freedom, 1775-1783,* (1948) online version 
* Robert Previdi; "Vindicating the Founders: Race, Sex, Class, and Justice in the Origins of America," *Presidential Studies Quarterly,* Vol. 29, 1999 
* Ray Raphael. *A People's History of the American Revolution: How Common People Shaped the Fight for Independence* (2002)
* Cokie Roberts. *Founding Mothers: The Women Who Raised Our Nation* (2005)

## Povezano
* Američki rat za neovisnost
* Lojalisti (Američka revolucija)
Trinaest kolonija

**Trinaest kolonija** () je naziv za dijelove nekadašnje Britanske Amerike, odnosno britanske teritorije u Sjevernoj Americi koji su se godine 1775. pobunili protiv kolonijalne matice, a 1776. proglasile nezavisnost te udružile u Sjedinjene Američke Države.

## Kolonije
Dokumenti iz 18. vijeka trinaest pobunjenih kolonija Britanske Sjeverne Amerike navode u geografskom nizu, od sjevera prema jugu.
* Nova Engleska
** Provincija New Hampshire, kasnije New Hampshire
** Provincija Massachusetts Bay, kasnije Massachusetts i Maine
** Kolonija Rhode Island i Providence Plantations, kasnije Rhode Island
** Kolonija Connecticut, kasnije Connecticut. 
* Srednje kolonije
** Provincija New York, kasnije New York i Vermont
** Provincija New Jersey, danas New Jersey
** Provincija Pennsylvania, danas Pennsylvanija
** Kolonija Delaware (prije 1776. *Niži okruzi Delawarea*), kasnije Delaware
* Južne kolonije (neki izvori Virginiju i Maryland grupiraju u Kolonije Chesapeakea)
** Provincija Maryland, kasnije Maryland
** Kolonija i dominion Virginije, kasnije Virginia, Kentucky i West Virginia
** Provincija Sjeverna Karolina, kasnije Sjeverna Karolina i Tennessee 
** Provincija Južna Karolina, kasnije Južna
** Provincija Georgia, kasnije Georgia

## Stanovništvo
(Napomena: brojke se ne odnose na američko domorodačko stanovništvo.)

## Povezano
* Britanska Amerika
* Kolonijalna Amerika
* Američka revolucija
* Historija SAD
* Britanska kolonizacija Amerika

## Reference

## Literatura
* Cooke, Jacob Ernest et al., ed. *Encyclopedia of the North American Colonies.* Scribner's, 1993. 3 vol; 2397 pp. 
* Gipson, Lawrence. *The British Empire Before the American Revolution* (15 volumes) (1936-1970), Pulitzer Prize; highly detailed discussion of every British colony in the New World
* Greene, Evarts Boutelle et al., *American Population before the Federal Census of 1790*, 1993, 
* Greene, Evarts Boutelle. *Provincial America, 1690-1740.* 1905. online
* Osgood, Herbert L. *The American Colonies in the Seventeenth Century.* 4 vol Columbia University Press, 1904-07. online
* Vickers, Daniel, ed. *A Companion to Colonial America.* Blackwell, 2003. 576 pp.
Bitka kod Bunker Hilla

**Bitka kod Bunker Hilla** dogodila se 17. srpnja 1775. tijekom opsade Bostona u Američkom ratu za neovisnost. To je po nekima bila najkrvavija bitka rata. General Israel Puntam je predvodio pobunjenike dok je general bojnik William Howe zapovijedao britanskim trupama.

Po mnogim povjesničarima odlučujuća je bila zapovijed generala Israela Puntama koji je rekao: "ne pucajte dok im ne vidite boju očiju" što je naravno jako povećalo broj žrtava jer su suprotstavljene strane stajale jako blizu jedna drugoj.

Bitka je završila pirovom pobjedom za britance koji su izgubili više od 1000 vojnika. Nakon bitke zapovjednik Henry Cliton je rekao: "još nekoliko ovakvih pobjeda i završit će britanska dominacija u Americi".

## Pozadina
Od svibnja 1775. u Massachusettsu je vojska preuzela vrhovnu vlast u provinciji. Nakon oružanog sukoba kod Lexingtona i Concorda Patriotske snage od 8000 do 12.000 ljudi vođene s generalom Artemisom Wardom okupirale su Boston. Britanske snage su bile povećane dolaskom generala Howea koji je došao s 4500 vojnika.

## Bitka
## Nakon bitke
## Izvori
* Peter Doyle; *"Bunker Hill"*; (young peoples book); 1998, Providence Foundation; .
* John R. Elting; "The Battle of Bunker's Hill"; 1975, Phillip Freneau Pres *(56 pages)*, Monmouth, New Jersey; 
* Howard Fast; "Bunker Hill"; 2001, ibooks inc., New York; 
* Richard Ketchum;*"Decisive Day: The Battle of Bunker Hill"*; 1999, Owl Books;  (Paperback: )
* *The New Dictionary of Cultural Literacy*, Third Edition. Edited by E.D. Hirsch, Jr., Joseph F. Kett, and James Trefil. Published by Houghton Mifflin Company. 2002.

## Povezano
* Američki rat za neovisnost

## Vanjske veze

* Library of Congress discussion
* Bunker Hill
* Israel Putnam Website 
* WGBH Forum Network-Patriots of Color:Revolutionary Heroes 
* Website concering Captain Samuel Cherry who fought at Bunker Hill
* List of fallen Patriots at Bunker Hill-SAR Sons of Liberty Chapter resource reference 
* Boston National Historical Park Official Website
Peyton Randolph

**Peyton Randolph** (cca. 1721 – 22.10. 1775) bio je sjevernoamerički političar i prvi Predsjednik Kontinentalnog kongresa. Predsjedao mu je u jesen 1774. te u maju 1775. Na tom mjestu ga je naslijedio Henry Middleton, odnosno John Hancock.

Rodio se u uticajnoj porodici Randolph, te studirao u College of William and Mary i stekao pravno obrazovanje u Londonu. Po povratku je postao Vrhovni advokat Virginije i bio zastupnik u skupštini Virginije. Tamo je stekao veliko političko iskustvo i ugled, a kada je skupštinu raspustio britanski guverner Virginije, vodio je neformalne političke sastanke u lokalnim gostionicama. Zbog iskustva je izabran za predsjednika Kontinentalnog kongresa.

## Vanjske veze
* Randolph's Congressional Biography
* Virginia Colonial Dynasties VA Historical Society {Reference only} 
*
Jagodnjak (razvrstavanje)

**Jagodnjak** se može odnositi na:
## Geografija
Ime (toponim) **Jagodnjak** može biti:
* naselje Jagodnjak u Općini Jagodnjak u Baranji;
* Općina Jagodnjak u Baranji;
* zaselak **Mali Jagodnjak** naselja Jagodnjak / Dijelovi naselja;
* dio grada Požege u kome se nalazi pravoslavno groblje;
* toponim **Jagodnjak** u kragujevačkom i užičkom okrugu u Srbiji, koji su zabilježeni u **';
* kanal **Jagodnjak** istočno od naselja [[Goričan]] u [[Međimurska županija|Međimurju]] (**');
* planinski predio **Jagodnjak** jugozapadno od Voćina, na planini Papuku, sjeverno od potoka Ivovac i istočno od potoka Krnjajac (**').

== Generalna značenja ==
Kao opšta imenica ''jagodnjak'' označava zemljište na kome su zasađene [[jagoda|jagode]] i vriježu od jagoda te neke biljne vrste: divlju jagodu, jalovu jagodu, [[:hr:kaljužnica|kopitac]] ''(Caltha palustris)'', svračje jagode, [[malina|malinu]] ''(Rubus idaeus)'' i [[kupina|kupinu]] ''(Rubus caesis)''. Množinski oblik ''jagodnjaci'' označava piliće koji se izlegu kad cvjetaju ili zru jagode (**').

## Srodni toponimi
Postoje brojni drugi toponimi na južnoslavenskom prostoru od istog korijena: Jagoda, Jagodič, Jagodići, Jagodina, Jagodin brig, Jagodinci, Jagodišće, Jagodje, Jagodna, Jagodne, Jagodni Do, Jagodni bad, Jagodnik, Jagodno, Jagodnja, Jagodnjača, Jagodnja uvala, Jagodnje, ...

## Napomena
U ** planina u zapadnoj Srbiji iznad Malog Zvornika, na karti i u indeksu, nazvana je *Jagodnjak* iako se ona zove Jagodnja.

## Povezano
*  
*
Kontinentalni kongres

**Kontinentalni kongres** () je naziv za skup delegata trinaest sjevernoameričkih britanskih kolonija koji se prvi put sastao neposredno prije američke revolucije, a za vrijeme same revolucije i nakon nje služio kao privremena vlada novostvorenih Sjedinjenih Američkih Država.

## Prvi Kontinentalni kongres

Prvi Kontinentalni kongres, koji se nakratko sastao u Philadelphiji godine 1774, sastojao se od 56 delegata iz dvanaest od Trinaest kolonija. Sastao se kao reakcija na Nepodnošljive zakone donesene od strane britanskog Parlamenta godine 1774. Delegati su u znak protesta usvojili odluku o ekonomskom bojkotu te poslali peticiju kralju s ciljem da izlože svoja neslaganja.

## Drugi Kontinentalni kongres

Kada je godine 1775. sazvan Drugi Kontinentalni kongres, već su započeli oružani sukobi kasnije poznati kao američki rat za nezavisnost (1775–1783). Umjereni delegati Kongresa su se nadali da će se kolonije na kraju pomiriti s Velikom Britanijom, ali je sve popularnija bila opcija potpune nezavisnosti. Kongres je tako u junu 1775. donio odluku o stvaranju Kontinentalne vojske, koordinirao rat te u julu 1776. donio zamenitu Deklaraciju nezavisnosti. Također je usvojio plan o stvaranju nove vlade kroz Članke o konfederaciji, koji su usvojeni 1781.

## Kongres Konfederacije

Nakon ratifikacije je Kongres dobio novo ime - Kongres Konfederacije. Sastajao se od 1781. do 1789. Nakon završetka rata, Kongres je počeo gubiti na važnosti i na autoritetu. Prema Člancina, Kongres nije mogao uticati na djelovanje država niti ih tjerati da poštuju njegove zakone i odluke. Zbog toga su najvažniji političari, čak i oni izabrani u Kongres, nerado u njome sudjelovali, preferirajući umjesto toga da rade u svojim državama. Zbog toga je Kongres imao poteškoća s kvorumom. Kada je ratificiran novi Ustav SAD, Kongres Konfederacije je prestao s radom a njegove ovlasti je preuzeo Kongres SAD.

## Vanjske veze

* ''Journals of the Continental Congress'', 5. septembra 1774. – 2. marta 1789.
Historija Sjedinjenih Američkih Država (1776–1789)

Sjedinjene Američke Države su nastale od trinaest britanskih kolonija u Sjevernoj Americi. Nakon završetka sedmogodišnjeg rata 1763. i nestanka francuskog kolonijalnog imperija, nastale su napetosti između kolonista i matične vlade u Londonu, a kojima su razlog bili porezi koje su kolonisti smatrali nepravednima.

Kada je oružani sukob izbio 1775. godine, kolonisti su se ispočetka samo nameravali osloboditi poreza. Međutim, radikalna frakcija na čelu s Thomasom Jeffersonom, inspirirana prosvjetiteljskim idealima, je zaključila da se američke kolonije mogu trajno riješiti nepravde iz matice zemlje jedino ako postanu potpuno nezavisne. Te zamisli su svoj izraz našle na Drugom kontinentalnom kongresu u Philadelphiji gdje je 4.7. 1776. donesena znamenita Deklaracija nezavisnosti SAD. Njime se trinaest kolonija proglasilo nezavisnim od Velike Britanije i sklopilo ad hoc savez koji će biti poznat kao Sjedinjene Američke Države.

Američki rat za nezavisnost mlade nacije nije išao dobro po koloniste sve do pobjede nad britanskom vojskom u bitci kod Saratoge 1777. godine. To je potaklo Francusku da prizna američku nezavisnost i 1778. godine otvoreno pomaže američke koloniste s novcem, oružjem i ekspedicionim korpusom. Kasnije su se Francuskoj priključile Španija (1779) i Nizozemska (1780). Suočena s koalicijom evropskih sila, Britanija se vrlo brzo našla iscrpljena, a demokratske ideje kolonista su izazivale simpatije kod liberalne britanske javnosti i političara. Konačni je udarac došao kada su francuske i američke snage 1781. u bitci kod Yorktowna natjerale veliku britansku vojsku pod Lorda Cornwallisa na predaju. Sljedeće je godine potpisano primirje, a 1783. u Parizu mirovni ugovor kojim je Britanija priznala nezavisnost SAD. 

Završetak rata je, pak, u mnogim kolonijama - čije su privrede profitirale od rata - doveo do nagle ekonomske krize, ali i bujanja nezadovoljstva, pa i oružanih pobuna. Istovremeno se pokazalo kako konfederalno uređenje trinaest kolonija nije efikasno, te su se javile ideje kako bi se trebao stvoriti novo, čvršće uređenje. Te su ideje formulirane u znamenitim *[[Federalistički spisi|Federalističkim spisima]]*, a usvojene su na Ustavnoj konvenciji u Philadelphiji 1787. kada je odlučeno da SAD postanu federacija te donesen Ustav, koji je i danas na snazi. Prvi federalni organi temeljeni na Ustavu su počeli s radom u proljeće 1789.
Očevi osnivači Sjedinjenih Američkih Država

**Očevi osnivači Sjedinjenih Američkih Država** () ili, skraćeno **Očevi osnivači** () je izraz koji se za sjevernoameričke političare i državnike koji su kao vodeće donosili ključne odluke koje su rezultirale nezavisnošću Trinaest kolonija od Britanskog Imperija i njihovoj transformaciji u federaciju danas poznatu pod nazivom Sjedinjene Američke Države.

Pojedini američki historičari očeve osnivače dijele na **Osnivače** () koji su 1776. donijeli Deklaraciju o nezavisnosti i **Sastavljače**  koji su na znamenitoj Filadelfijskoj konvenciji 1787. donijeli Ustav SAD.

## Potpisnici Deklaracije nezavisnosti

## Delegati Ustavne konvencije
### Delegati koji su potpisali

### Delegati koji su Konvenciju napustili ranije i nisu potpisali

### Delegati koji su odbili potpisati

## Ostali osnivači

## Vanjske veze

* NARA - America's founding fathers
* Encyclopaedia Britannica, The Founding Fathers and Slavery
* What Happened to the Signers of the Declaration of Independence?
* Britannica blog - a scholar blog forum on Founding Fathers and their Faith
Hidraulika

**Hidraulika** je grana mašinstva koja se bavi prenošenjem sila putem tečnih medija. Preko pritiska u tečnosti prenose se sile, bezirajući na jednostavnoj jednačini:  p=F/A , pri čemu: p = pritisak, F = sila i A = površina na koju pritisak djeluje.

Jedna jako važna osobina hidrauličkih ulja, koja su najčešće upotrebljavani mediji, je njihova nekompresibilnost. To je ujedno i osnovna razlika između hidraulike i pneumatike. To znači da se sila koja djeluje na ulje manje-više direktno prenosi, bez prethodnog komprimiranja medija, kao što je to slučaj kod pneumatike. Manje-više znači da su hidraulička ulja ipak minimalno kompresibilna. Pri proračunima je neophodno uzeti i kompresibilnost cijevi u obzir, koja kod visokih pritisaka dolazi do izražaja.

Tipični pritisci u hidraulici su do oko 200 bar-a iako su i viši pritisci mogući, kao na primjer na sistemima za ubrizgavanje goriva (dizela), gdje se upotrebljavaju pritisci i do 2000 bar-a.˙

Glavna prednost hidraulike je mogućnost da se motor odvoji od pogona, kao na primjer kod kombajna, gdje se motor obično nalazi visoko (na pr. iza kabine) dok je pogon ostvaren preko hidrauličnih motora koji su direktno kod prednjih točkova. Snaga se prenosi putem hidrauličnog ulje koje teče kroz cijevi i crijeva. Pri njihovom rasporedu konstrukter ima znatno više slobode nego sa mehaničkim pogonom, gdje bi motor kombajna morao biti tako postavljen da ima direktu mehaničku vezu sa točkovima.

Druga velika prednost je pretvaranje rotacionih pokreta u linearne upotrebom hidrauličnih cilindara.

Još jedna prednost je mogućnost upotrebe hidraulike za regulaciju i automatizaciju. Tok ulja biva regulisan raznim vrstama ventila. Upotreba ventila sa električnim upravljanjem i njihovo brzo reagovanje (posebno takozvanih servo-ventila) otvara vrata ragulaciji.

## Nedostatci hidraulike
Najveći i odlučujući nedostatak hidraulike je njen relativno loš stepen djelovanja (u najgorem slučaju samo 30%). To znači da veliki dio energije nije iskorišten i biva izgubljen u obliku toplotne energije. Na primjeru kombajna snage motora 100 KS bi to značilo da u najgorem slučaju samo 30 KS dospije do točkova a čak 70 KS "proizvodi" toplotu! Ovo je prilično ekstreman primjer - ali stepen djelovanja je kod hidraulike generalno niži nego kod mehanike, što vodi većoj potrošnji goriva. 
Izuzetak predstavljaju pogoni sa podjelom snage, sve češći posebni kod traktora, koji jedan dio snage prenose mehanički a jedan hidraulički. Oni koriste prednosti mehanike, prenoseći najveći dio snage mehanički pri velikim opterećenjima, i prednosti hidraulike koja omogućava neprekidni prenos snage.
Konjska snaga

**Konjska snaga** je naziv za više starih mjernih jedinica za snagu izvan sustava SI. Oznaka **KS** podrazumijeva kod nas konjsku snagu prema njemačkom standardu (DIN) koja se definira kao snaga potrebna da se masa od 75 kilograma podigne (djelujući silom od 75 kiloponda) na visinu od 1 metra u vremenu od 1 sekunde.

:1 KS = 75 kp · 1 m / 1 s = 75 kp·m·s-1

Iako je konjsku snagu nadomjestila standardna jedinica vat (W) i njezina izvedenica kilovat (kW), konjska snaga se još uvijek koristi u automobilskoj industriji radi jasnijeg informiranja kupaca (zbog usporedbe sa starijim podatcima koji su bili izraženi u KS). Tako snaga automobila srednje klase od npr. 74 kW približno odgovara vrijednosti od 101 KS. Dakle 1 KS iznosi otprilike 0,735 kW.

:1 kW (kilovat) = 1,359621617 KS (konjska snaga)
:1 KS (konjska snaga) = 0,73549875 kW (kilovat)

Konjska snaga je nezakonita jedinica, pa snaga uvijek mora biti izražena u kilovatima, dok se vrijednost u konjskim snagame piše u zagradi i smatra samo informativnom. Pri tome može doći do greške kod prijevoda ukoliko je proizvođač koristio različitu definiciju konjske snage.
Kilopond

**Kilopond** (znak: **kp**) je mjerna jedinica za silu, a također uz metar i sekundu jedna od osnovnih jedinica u starom tehničkom sustavu jedinica (MKpS). Definirana je kao težina tijela mase jedan kilogram pri gravitacijskom ubrzanju od 9,80665 m/s2. Decimalni predmetci koriste se uz tisuću puta manju jedinicu **pond** (znak: **p**).

Odnosi prema drugim jedinicama za silu navedeni su u tablici:
Tehnička mehanika

**Tehnička mehanika** je tehnička znanost koja se bavi proučavanjem utjecaja fizikalnih zakona klasične mehanike na probleme koji se javljaju u tehničkim sistemima. Bazična je znanost koja se proučava i primjenjuje u svim tehničkim djelatnostima: strojarstvu, brodogradnji, građevini, arhitekturi, elektrotehnici itd.

## Grane

# Statika
# Nauka o čvrstoći
# Elasto i plastomehanika
# Kinematika
# Dinamika
Kombajn

**Kombajni** (engl. combine) su mašine za žetvu raznih žitarica, uljane repice, soje, graha, graška i sl.

Proces žetve se sastoji iz tri dijela: košenja i vršenja žita kao i završnog razdvajanja zrna od slame i pljeve.
Taj proces se do kraja 19-og vijeka manje-više vršio ručno. Pojavom parnih mašina je počela mehanizacija žetve.
Prve mašine su bile stacionarne što znači da su bile vučene konjima i pogonjene parnom mašinom koja je morala posebno biti takođe dovučena.
Kasnije su pogon prvih, tada još drvenih, vršilica preuzeli su traktori.
Pedesetih godina dvadesetog vijeka se pojavio traktorom vučeni kombajn da bi ga naslijedio moderni kombajn sa sopstvenim pogonom.

Moderni kombajni ujedinjuju sve gore navedene funkcije neophodne za žetvu: košenje, vršenje i prečišćavanje. Njihovom upotrebom se brzina žetve uvišestručila: sa nekoliko kg/h pri ručnom radu do 50 t/h kod modernih mašina. Osim količine i kvalitet žetve igra veliku ulogu u razvoju modernih kombajna. Kvalitet znači minimiziranje gubitaka i loma zrna kao i ujedno visoka čistoća zrna.
Snaga motora modernih kombajna dostiže oko 400 KS. Pogon za vožnju je hidraulički dok je pogon kosilice i uredjaja za prečišćavanje mehanički ostvaren.
Traktor

**Traktor** je vozilo na motorni pogon konstruirano da vuče, potiskuje ili nosi izmjenljiva oruđa, odnosno da služi za pogon takvih oruđa ili za vuču priključnih vozila.

Traktorski priključak je zamjenjivo oruđe za obavljanje poljoprivrednih i drugih radova koje vuče, gura ili nosi traktor.

Traktori predstavljaju univerzalne uređaje na koje se mogu priključiti različiti strojevi posebne namjene, kao što su plugovi, drljače, cisterne za navodnjavanje i sl. Dijele se po njihovoj veličini i snazi. Najjači modeli dostižu oko 300 konjskih snaga. Osim za rad na polju, moderni traktori se koriste i za transport. Pri tome dostižu brzine i do 60 km/h, a postoje modeli čija je maksimalna brzina čak 80 km/h. Brzina traktora je ograničena njegovom konstrukcijom, velikim masama i kotačima kao i prije svega nedostatkom amortizera na zadnjoj osovini. 

Poznati prozvođači traktora su: Fendt, John Deere, Steyer, NewHolland, Zetor, Massey Ferguson, IMT, Case, Ursus itd.
Dinamika

Reč **dinamika** označava pokret, proces menjanja, prelaska iz jednog stanja u drugo. Ovaj pojam može se odnositi na:

; U prirodnim naukama:
* Dinamika (fizika)
* Molekulska dinamika
* Termodinamika
* Dinamika fluida
* Dinamički sistem
* Dinamičko programiranje

; U društvenim naukama:
* Grupna dinamika
* Dinamika grupe
* Dinamika ličnosti
* Dinamika stanovništva

; U umetnostima:
* Dinamika (muzika)
Dinamika (fizika)

U razvoju dinamike se mogu uočiti dva osnovna pravca: vektorska ili Njutnova mehanika, i analitička mehanika. U NJutnovoj mehanici dva vektora, impuls sile i količina kretanja, su osnovne mere dejstva sile i mehaničkog kretanja. Osnivač analitičke dinamike, Lajbnic (G.W.Leibniz, 1646-1716), tvrdio je da u osnovu mehanike ulaze kinetička energija i rad sile, odnosno dve skalarne veličine.

I vektorska i analitička mehanika se mogu koristiti za proučavanje istih problema. I jedna i druga daju istovetne rezultate, jer je kretanje u prirodi nezavisno od našeg načina njegovog proučavanja.
Principi analitičke mehanike su toliko duboki da se smatraju jednim od najvećih dostignuća u proučavanju fenomena prirode. Iz mehanike, gde je ovaj koncept nastao, on je proširen na mnoge oblasti fizike i tehnike.
Mehanika fluida

**Mehanika fluida** je grana fizike koja se bavi mehanikom - dakle proučavanjem sila i kretanja - uzrokovanih od i na samim fluidima. Ovo je jedno od najkompleksnijih područja mehanike te osim područja klasične mehanike zalazi i u stohastičke procese i teoriju haosa koja je i evoluirala iz proučavanja pojava u mehanici fluida (turbulencija, meteorologija).

### Pojam fluida
Iako se s mehanikom fluida najčešće povezuje pojam "tekućina", pojam "fluid" obuhvaća svu materiju koja se ne nalazi u krutom stanju, dakle sve tekućine, plinove i plazmu.

## Istorija i razvoj mehanike fluida
## Mehanika fluida u mašinstvu
Mehanika fluida jedno je od ključnih područja proučavanja unutar mašinstva. 

## Grane mehanike fluida
* Statika fluida
* Dinamika fluida
* Računarska dinamika fluida
Plazma

**Plazma** ima više značenja:

* sastavni deo krvi u medicini - Krvna plazma
* poznati konditorski proizvod - Plazma (keks)
* agregatno stanje u fizici - Plazma (fizika)
* ćelijska tečnost u biologiji - Citoplazma
* vrsta televizijskih uređaja - Plazma monitor
Beogradski sindikat

**Beogradski sindikat** je hip hop sastav iz Beograda. Grupa je nastala 21. marta 1999, spajanjem grupa **„Red Zmaja“** i **„TUMZ“** (Tehnika Upravljanjem Mikrofonom i Znanjem). Kasnije su se pridružili **MC Flex** i **Šef Sale**, a 2005. i **Prota**.

## Razvoj grupe

Njihove pesme često ukazuju na različite probleme u društvu. Neke od njihovih najpoznatijih pesama koje se tiču društvenih problema su: „Niko ne može da zna“, „Welcome to Srbija“ „Pravo kroz vetar“ i „Zajebi“.

U julu 2010. godine objavili su novi album *Diskretni heroji* koji je moguće besplatno skinuti sa zvaničnog sajta Beogradskog sindikata.

U subotu 28. aprila 2012. godine održali su koncert u punoj hali Beogradske arene koji je ujedno i njihov najveći koncert ikada.

## Članovi
Članovi grupe su:
#Blago "Žobla" Vujović
#Ognjen "Gio" Janković
#Marko "Deda" Đurić
#Darko "Dare" Marjanović
#Boško "Škabo" Ćirković
#Đorđe "Đolo-đolo" Jovanović
#Vladimir "Dajs" Ćorluka
#Feđa "MC Flex" Dimović
#Aleksandar "Šef Sale" Karadžinović
#Aleksandar "Prota" Protić
#Stefan "Ajron" Novović

## Diskografija

## Albumi
*2001: BSSST... Tišinčina!
*2005: Svi Zajedno
*2010: Diskretni Heroji
*2023: Sindikalno Proleće

## EP Izdanja
*2002: Govedina
*2006: Oni Su

## Singlovi
*2002: *Govedina*
*2006: *Oni Su*
*2015: *BS Armija*
*2016: *Sistem Te Laže*
*2016: *Kasno Je*
*2017: *Sindikalna priča*
*2018: *Pišam po sirotinji*
*2018: *Dogodine u Prizrenu*
*2018: *Neuništivi/Mozak*
*2019: *Druže*
*2020: *Sviće Zora*
*2020: *Izvini Srbijo*
*2021: *Danima*
*2021: *Dan Po Dan*
*2021: *I Dalje Kidam*
*2022: *Jedina Srpska*
*2022: *Moja Sudbina*
*2022: *Ljubav U Inat*
*2022: *Među Zvezdama*
*2022: *Naša Stvar*
*2023: *Čekam Sreću*
*2023: *Sparta*
*2024: *Anđeli Žive Doveka*
*2024: *Samo Vas Gledamo*
*2024: *Kradi*

## Politički i društveni angažman
Profilisali su se kao veoma angažovan bend, sa oštrim političkim stavovima i jakom rodoljubivom notom u svojim pesmama. Jedan od članova  Beogradskog sindikata, Feđa Dimović, advokat po profesiji, oštro je kritikovao Briselski sporazum.
18.02.2007. organizovali su besplatan koncert za očuvanje Petog parka na Zvezdari.
Nastupali su u zatvorima i kazneno-popravnim domovima širom Srbije.

Bivši član i producent *Beogradskog sindikata*, Aleksandar Protić, od 2013. godine predsednik je stranke „Treća Srbija“. Protić nije član grupe od marta 2012. godine, pošto je smatrao da je njegova odluka da se politički angažuje nije u skladu sa idejama koje zastupa Beogradski Sindikat.

## Izvori

## Vanjske veze
* Zvanični sajt 
* Zvanični Jutjub kanal
* Tekstovi pesama
* Beogradski sindikat u emisiji 'Buđenje'
* Koncert Beogradskog sindikata u Beogradskoj areni (28. april) 
* Beogradski sindikat u emisiji „Veče sa Ivanom Ivanovićem“ (prva.rs)
* Priča o „Beogradskom sindikatu“ (Radio-televizija Republike Srpske
Asif Ali Zardari

**Asif Ali Zardari** (urdu, sindhi: **آصف علی زرداری**) je dvanaesti po redu predsjednik Pakistana i dopredsjednik Pakistanske narodne stranke (PPP). Zardari je udovac Benazir Bhutto koja je dva puta bila premijer Pakistana.

## Izvori

## Vanjske veze

* Profile: Asif Zardari
* President Asif Ali Zardari's address to the 63rd session of the United Nations General Assembly, September 25, 2008
* YouTube.com videos on Benazir Bhutto, Asif Ali Zardari and Bilawal Bhutto Zardari

|-

|-
Tzipi Livni

**Cipora Malka "Cipi" Livni** (, rođena 5.7. 1958 u Tel Avivu) je izraelska političarka koja se trenutno nalazi na mjestu vođe opozicije u Knesetu, odnosno vodi stranku Kadima, najjaču parlamentarnu stranku Izraela. Odrasla je u nacionalističkoj porodici, te 1980-ih služila u vojsci, gdje je dobila čin poručnika, odnosno u Mossadu. Obavještajnu službu je napustila radi studija prava. Godine 1999. je prvi put izabrana u Kneset kao članica stranke Likud. Godine 2005. je njenog vođu Ariela Sharona pratila u novu stranku Kadima. Od 2006. je služila kao ministrica vanjskih poslova Izraela a od ostavke Ehuda Olmerta vodila stranku i vršiča dužnost premijera vršiteljica dužnosti premijera Izraela. 

Dana 17.9. Livni je izabrana za vođu stranke Kadima, što joj je dalo priliku da dobiju podršku većine u izraelskom parlamentu Knessetu. Ta prilika nije iskorištena. Livni je poslije vodila stranku na izborima na kojima je dobila najviše glasova, ali je premijerski mandat dobio Benjamin Nethanyahu iz Likuda.

## Reference

## Vanjske veze

* Tzipi Livni's official website 
* Tzipi Livni on the Palestinian issue at IMEU.net
Krvna plazma

**Krvna plazma**, pored krvnih ćelija, sačinjava krv. To je bezbojna, odnosno žućkasta tečnost. Krvna plazma je u stvari vodeni rastvor nekih organskih i neorganskih materija. Sastoji se od 90% vode, dok od neorganskih materija dominira natrijum-hlorid (NaCl) sa oko 0,8%, koji i daje slankast ukus krvi. Takođe sadrži vrlo male količine kalcijumove i magnezijumove soli, male količine šećera (oko 0,1%), neke masne materije, hormone, kiseonik i ugljen-dioksid. U krvnoj plazmi se nalaze sve materije resorbovane iz sistema za varenje. Takođe, 7% - 9% krvne plazme čine krvne belančevine, koje same krvne ćelije stvaraju: albumini, globulini i fibrinogen. Albumini su rastvorivi u vodi i daju viskoznost krvi, imunoglobulini (ili samo globulini) su takođe rastvorivi u vodi, a stvaraju antitela u borbi protiv bolesti, dok fibrinogen služi da se pri povredi pretvori u fibrinsku mrežu, nerastvorljivu u vodi.

Plazma s visokom koncentracijom trombocita (bogata plazmatskim trombocitima) sve je više korištena u medicini kao stimulans iscjeljivanja i regeneracije tjelesnih tkiva. Na temelju toga razvijena je višenamjenska medicinska tehnika – "PRP terapija" koja se koristi u stomatologiji, kozmetici, ortopediji i drugim smjerovima.

## Reference
Krvno zrnce

**Krvna ćelija** ili **krvno zrnce** je bilo koja ćelija koja se nalazi u krvi. Kod sisara, krvne ćelije se generalno dele na 3 kategorije:
* Crvena krvna zrnca, čija je glavna uloga da prenosi kiseonik
* Bela krvna zrnca, koje deluju kao imune ćelije i bore se protiv infekcija
* Krvne pločice, koje su ustvari delovi velikih ćelija koštane srži i bitne su za zgrušavanje krvi
Endocitoza i egzocitoza

Kao što su proteini, polisaharidi, polinukleotidi ili čak čitave ćelije (npr. bakterije) ne mogu prolaziti kroz membranu ni pasivnim ni aktivnim transportom. Unošenje i izlučivanje velikih molekula obavlja se aktivnim učešćem membrane pri čemu ona obrazuje vezikule, a procesi se nazivaju endocitoza i egzocitoza.Proces unošenja makromolekula i rastvora u ćeliju naziva se endocitoza, dok se izbacivanje specifičnih proizvoda ćelije ili nekih drugih materija u vanćelijsku sredinu naziva egzocitoza.

## Endocitoza
Pri endocitozi dolazi prvo do udubljenja na membrani, u koje ulazi materija koja treba da se unese u ćeliju. Udubljenje se sve više spušta u unutrašnjost ćelije, a zatim se ivice membrane spoje i oko unete materije se obrazuje vezikula. Vezikula se u citoplazmi fuzioniše sa drugim endocitotskim vezikulama, i posebnim vezikulama došlim sa Goldži kompleksa, u rani endozom gde se vrši reciklaža membrana i membranskih receptora koji se upućuju ka plazma membrani.

Endocitoza može biti: 
* fagocitoza i 
* pinocitoza. 

Unošenje krupnih čestica je **fagocitoza** (grč.phagein = jesti), a rastvorenih materija je **pinocitoza** (grč. pino = piti). Dok skoro sve vrste ćelija neprekidno unose tečnosti i rastvorene molekule pinocitozom, fagocitozu mogu da vrše samo posebne ćelije – fagocite (npr. leukociti vrše fagocitozu bakterija).

## Egzocitoza
Procesom egzocitoze u vanćelijsku sredinu dospevaju materije koje ćelija treba da odstrani (suprotno endocitozi). Takvi su hormoni i enzimi čija se funkcija ispoljava izvan ćelije koja ih je sintetisala, kao što npr. ćelije pankreasa izlučuju insulin. Oko materije, koja treba da se izbaci iz ćelije, se obrazuje vezikula. Vezikula se kreće ka površini ćelije, njena membrana se ujedinjuje sa ćelijskom membranom, a sadržaj vezikule biva izbačen u okolnu sredinu.

Smatra se da su mnogim vrstama ćelija endocitoza i egzocitoza međusobno povezani procesi i da na taj način ugrađivanje membrane vezikule ne dovodi do povećanja površine ćelijske membrane. Vezikule predstavljaju transportni sistem i u samoj ćeliji tako što se prenose između različitih organela.

## Vanjske veze
* BioNet Škola
Somchai Wongsawat

**Somchai Wongsawat** (, rođen 31.8. 1947.) je bivši premijer Tajlanda i član zabranjene Stranke narodne vlasti.

## References
Armija Republike Bosne i Hercegovine

**Armija Republike Bosne i Hercegovine** (**ARBiH**) je bila zvanična oružana snaga Republike Bosna i Hercegovina za vrijeme rata u Bosni i Hercegovini. Armija RBiH je osnovana 15. aprila 1992. od dijela jedinica tadašnje Teritorijalne obrane SR BiH i organiziranih dobrovoljaca, Nakon potpisivanja Dejtonskog sporazuma definisana kao bošnjačka komponenta Vojske Federacije Bosne i Hercegovine, a nakon reforme odbrane transformisana je u **Bosanske rendžere**, jednu od tri pukovnije u okviru Oružanih snaga Bosne i Hercegovine.

## Generali
* Sefer Halilović (prvi zapovjednik Armije RBiH, na funkciji kao načelnik Glavnog štaba Armije RBiH)
* Jovan Divjak (zamjenik načelnika)
* Stjepan Šiber (zamjenik načelnika)
* Rasim Delić (komandant Armije RBiH, nakon ustanovljavanja te funkcije)
* Mustafa Hajrulahović Talijan (prvi komandant Prvog korpusa Armije RBiH)
* Vahid Karavelić (drugi komandant Prvog korpusa Armije RBiH)
* Nedžad Ajnadžić (treći komandant Prvog korpusa Armije RBiH)
* Željko Knez (prvi komandant Drugog korpusa Armije RBiH)
* Hazim Šadić (drugi komandant Drugog korpusa Armije RBiH)
* Sead Delić (treći komandant Drugog korpusa Armije RBiH)
* Enver Hadžihasanović (prvi komandant Trećeg korpusa Armije RBiH)
* Mehmed Alagić (drugi komandant Trećeg korpusa i prvi komandant Sedmog korpusa Armije RBiH)
* Kadir Jusić (treći komandant Trećeg korpusa Armije RBiH)
* Sakib Mahmuljin (četvrti komandant Trećeg korpusa Armije RBiH)
* Arif Pašalić (prvi komandant Četvrtog korpusa Armije RBiH)
* Sulejman Budaković Tetak (drugi komandant Četvrtog korpusa Armije RBiH)
* Mustafa Polutak (četvrti komandant Četvrtog korpusa Armije RBiH)
* Ramiz Dreković (prvi komandant Petog korpusa i treći komandant Četvrtog korpusa Armije RBiH)
* Atif Dudaković (drugi komandant Petog korpusa Armije RBiH)
* Salko Gušić (prvi komandant Šestog korpusa Armije RBiH)
* Galib Hodžić (drugi komandant Šestog korpusa Armije RBiH)
* Blaž Kraljević (komandant HOS-a i član Glavnog štaba Armije RBiH)

## Organizacija
Armija RBiH je bila organizovana u korpuse na regionalnoj osnovi.Tako je npr. 4.korpus ARBiH branio Hercegovinu, a 5.korpus Cazinsku Krajinu.
* 1. korpus: Sarajevo
* 2. korpus: Tuzla
* 3. korpus: Zenica
* 4. korpus: Mostar
* 5. korpus: Bihać
* 6. korpus: Konjic, formiran 9. juna 1993.
* 7. korpus: Travnik, formiran 26. februara 1994.
Fagocitoza

**Fagocitoza** (doslovno značenje ćelija jede) je vrsta endocitoze, pri čemu ćelija aktivnim transportom unosi molekule veće mase kroz membranu u unutrašnjost ćelije, nakon čega se fagocitovana čestica razlaže pod uticajem ćelijskih enzima. Gotovo su ćelije svih organizama počev od amebe do čoveka sposobne za fagocitozu. Kod čoveka je fagocitoza najizraženija kod nekih ćelija odbrambenog sistema kao što su: makrofagi, monociti i granulociti (neutrofili, eozinofili, bazofili). 

## Mehanizam fagocitoze

Fagocitoza započinje kada se proteini i polisaharidi koji se nalaze na površini bakterija ili su slobodni, vežu za odgovarajuće receptore fagocita. Ovaj proces može biti olakšan supstancama koje vrše opsonizaciju. Takve supstance su antitela i komponente sistema komplemenata (C3b i C5a). One oblažu bakterije i druge antigene i vazuju se za receptore na fagocitima, što olakšava fagocitozu.
Ispod receptora za koje se vezuju fagocitovane čestice nalaze se u izvesnim udubljenjima ćelijske membrane kontraktilni proteini: klatrin, aktin i miozin. Kontrakcijom ovih vlakana dolazi do invaginacije ćelijske membrane, i uvlačenja fogocitovane supstance. Suprotni krajevi udubljenja se spajaju i supstanca se nalazi u vezikuli u citoplazmi ćelije. Na taj način nastaje fagozom. Ovaj proces zahteva energiju iz ATP-a. Fagozomi se zatim spajaju sa lizozomima, koji sadrže razne enzime i baktericidne supstance, pod čijim uticajem se fagocitovana supstanca razlaže. 
Nesvarene materije, kao i produkte ćelijskog metabolizma ćelija odstranjuje putem egzocitoze.

## Pogledati
* Pinocitoza
* Endocitoza
* Membranski transport
* Makrofagi
* Monociti
* Neutrofili

## Literatura
* Arthur C. Guyton John E. Hall *Medicinska fiziologija* savremena administracija Beograd 1999 ISBN 6-387-0599-9
Pinocitoza

**Pinocitoza** (doslovno znači ćelija pije) je jedan od oblika endocitoze, pri čemu ćelija aktivno transportuje molekule manje mase kroz ćelijsku membranu, nakon čega se one nalaze u inutrašnjosti ćelije u pinocitnoj vezikuli.
Pinocitozom ćelije najčešće uzimaju vodu i druge manje molekule rastvorene u vodi. Za razliku od fagocitoze nije specifična za transportovanu supstancu.

## Mehanizam

Pinocitoza je aktivan proces i zahteva energiju iz ATP-a. Kontrakcijom kontraktilnih proteina klatrina, aktina i miozina dolazi do invaginacije ćelijske membrane, i uvlačenja manjih molekula. Suprotni krajevi udubljenja se spajaju i supstanca se nalazi u maloj pinocitnoj vezikuli u citoplazmi ćelije. Ova vezikula se zatim spaja sa lizozomima i uneta supstanca se razlaže i kasnije koristi.

## Pogledati

* Fagocitoza
* Endocitoza

## Literatura
* Arthur C. Guyton John E. Hall *Medicinska fiziologija* savremena administracija Beograd 1999 ISBN 6-387-0599-9
Modni magazin

**Modni časopis** je vrsta magazina, koji se izdaje jednom mesečno, i koji prati modne trendove širom sveta, kritikuje modne revije i uopšte reklamira proizvode vezane za svet visoke mode.

## Historija
Moda je uvek igrala veliku ulogu u razvoju svakog društva i predstavljala klasni status. U srednjem veku tadašnje Francuske, cipele na štiklu su bile znak da osoba koja ih nosi pripada aristokratskim krugovima. Ta vrsta klasne pripadnosti kad je reč o modi se može videti i danas. Skupoceni krzneni kaputi i kožne tašne su simboli bogatsva i visoke mode, finansijski nedostupne srednjim i nižim klasama. Kreatori na dvorovima širom Evrope su šili i pravili odeću po ličnim zahtevima članova aristokratskih krugova. Kako je želja za lepšim, šarenijim i novijim rasla, rastao je i broj kreatora i godišnja proizvodnja. Moda se prenosila srednjevekovnom Evropom preko granica putem bračnih ugovora kraljevskih porodica i preko trgovaca. Međutim, bilo je teško dočarati raznovrsne tkanine, boje, i kreacije jednog dela Evrope ljudima na drugom kraju kontinenta. Tada se pojavila ideja letaka koje bi slikama pokazivale šta je u modi u Parizu stanovnicima Budimpešte. Veruje se da je prvi modni časopis objavljen oko 1586. godine u Frankfurtu . Ti ”modni časopisi“ su bili obični jednostrani letci sa crno-belom ilustracijom haljina ili cipela. Sredinom XVIII veka, počela je štampa modnih časopisa, u kojim su bile obojene ilustracije haljina, šešira, cipela, jahačke odeće, itd . Ovakva vrsta časopisa je objavljivana sve do kraja 20-tih godina XX veka, kada se razvila fotografija, koja je omogućila slikanje lutki sa modnim kreacijama. Sa razvojem fotografije u boji, modni časopisi postaju sve šareniji i estetski privlačniji. Svake godine, u početku tokom letnje i zimske sezone, a kasnije tokom sva četiri godišnja doba, kreatori i dizajneri predstavljaju svoje najnovije kreacije u modnim časopisama, koji tokom 60-tih i 70-tih godina, postaju mejnstrim publikacije. Kako modni časopisi postaju sve prisutniji i čitaniji, u toj meri se širi i spektar tema koje se mogu naći u modnom časopisu, kao i veliki broj sponzora i reklama. Teme mogu da variraju od visoke mode do najnovije šminke, parfema i modnog bon-tona.

## Modni časopisi
Svetski modni časopisi se objavljuju u mnogim državama na različitim jezicima. Tako na primer, časopis Ele (na Francuskom *Elle* što u prevodu znači *Ona*) se objavljuje u preko pedeset zemalja na pedeset različitih jezika. Sledi lista pojedinih modnih časopisa namenjenih ženskoj publici:

* Cosmopolitan 
* Curve 
* ELLE 
* Essence 
* Ettelaat-e Banuvan (magazine), (Iran) 
* Femina (Indonezija) 
* Femina (Indija) 
* Flare 
* Girlfriends magazine 
* Glamour 
* Harper's Bazaar 
* Helm Magazine 
* In Style 
* In Touch Weekly 
* Jane 
* Life and Style 
* Lucky 
* Lucire 
* Marie Claire 
* VIVmag 
* Vogue 
* W 
* XM West Magazine

## Foto-modeli
Poznati ženski fotomodeli:
* Sindi Kroford
* Naomi Kembel
* Eva Hercigova

## Izvori

## Vanjske veze

* Vogue
* Diva 
* Život 
* Bazaar
* InStyle 
* Elle
* Woman 
* Moda