Ustav Republike Hrvatske (film)

***Ustav Republike Hrvatske*** je hrvatski dramski film iz 2016. godine u režiji Rajka Grlića. Scenario su napisali Grlić i Ante Tomić. Glavne uloge tumače Nebojša Glogovac, Ksenija Marinković, Dejan Aćimović i Božidar Smiljanić. Film je premijerno prikazan 4. avgusta 2016. na Filmskom festivalu u Montrealu.

Film prati priču četvoro ljudi koji žive u istoj zgradi i zaziru jedni od drugih jer se razlikuju po imovinskom statusu, seksualnim navikama, nacionalnosti i veri. Verovatno nikada ne bi razmenili ni reč, ali ih nesreća učini međusobno zavisnim. Ubrzo počnu da preispituju čvrsta uverenja i predrasude koje gaje prema drugima.

## Radnja
Četvoro ljudi žive u istoj stambenoj zgradi u centru Zagreba, ali osećaju odboj jedni prema drugima jer ne dele isto etničko i versko poreklo i seksualne navike. Sporedna radnja o trovaču pasa prožima se kroz ceo film.

Vjekoslav Kralj je srednjoškolski profesor istorije koji je, uprkos tome što je homoseksualac ​​i transvestit, žestok hrvatski nacionalista, pod uticajem svog ostarelog oca ustaše, sa kojim živi u istom stanu. Dok se Vjekoslav šeta uveče obučen kao žena, napadne ga i prebije grupa huligana. Odnesen je u bolnicu, gde naiđe na komšinicu Maju Samardžić, koja radi kao medicinska sestra. Majin suprug Ante, policajac i etnički Srbin, zbog disleksije ima problema sa učenjem za ispit koji mora da položi kako bi dobio hrvatsko državljanstvo. Za ispit mora da nauči napamet Ustav Republike Hrvatske.

Vjekoslav se vrati kući, ali zbog povreda nije sposoban da se brine o sebi i ocu. Maja se nudi da im pomogne i odbija novac od Vjekoslava, tražeći za uzvrat od Vjekoslava da pomogne Anti sa učenjem za ispit, na šta Vjekoslav pristaje. Međutim, tokom njihove prve sesije, Vjekoslav izražava prezir prema ideji Srba u hrvatskoj policiji, na šta razdraženi Ante odgovora pogrdnim komentarom o homoseksualcima. Dok previja Vjekoslava, Maja ga pita da li bi mogli da dogovore još jedan sastanak. Vjekoslav kaže Maji da nije morala da se uda za Srbina, na šta ona odgovara da „ljubav ne bira”. Dok razgovaraju, Maja otkriva da je Ante služio u hrvatskoj vojsci, u koju se uvrstio tokom ratova u Jugoslaviji 1990-ih iz straha da će biti ubijen zbog svog srpskog porekla, dok je Maja bila trudna. Zbog stresa je imala pobačaj, zbog čega više ne može da rađa decu. Maja i Ante su prikazani na sastanku sa socijalnom radnicom, gde pokušavaju da dobiju dozvolu za usvajanje deteta. Dok Maja i Vjekoslav razgovaraju, postepeno se zbližavaju i Vjekoslav pokazuje Maji svoj orman pun odeće koju je njegova majka sašila. Maja pronalazi ustašku uniformu njegovog oca i ispituje Vjekoslava o njegovoj sposobnosti da se drži nacionalističkih uverenja iako je homoseksualac i transvestit, na šta on odgovara anegdotom o Svetoj četi Tebe.

U međuvremenu, Ante ugleda trovača pasa kroz prozor kafića, ali ga ne uhvati i odlazi na drugi čas kod Vjekoslava. Kada primeti da je Ante pripit, Vjekoslav mu kaže da izađe. Još jednom se sukobljavaju kada Ante kaže Vjekoslavu da bar bude iskren i otvoren povodom svoje mržnje prema Srbima, na šta Vjekoslav puca i naziva Srbe ludacima i ubicama. Priseća se traumatičnog događaja iz detinjstva kada su njega i njegovu majku srpski policajci skidali i nazivali pogrdnim imenima dok su posećivali njegovog oca u zatvoru. Ante pokušava da ubedi Vjekoslava da je on drugačiji, ali Vjekoslav je uporan i uveren da se većina Hrvata oseća isto kao i on. Ante osporava tu ideju, rekavši da je onda Hrvatima potreban novi ustav koji isključuje homoseksualce i sve koji nisu Hrvati, i odlazi. Sledećeg dana Vjekoslav pokušava sam da se brine o svom ocu, ali otac zahteva da se Maja vrati. Vjekoslav zamoli Maju da svrati do njih i ostavlja joj ključeve da dođe dok je on u školi. Maja govori Vjekoslavu da je nije sposoban da voli, što ga navodi da se otvori i ispriča Maji o svojoj dugoročnoj vezi sa svojim ljubavinkom Bobom. Otkriva detalje njihovog odnosa i patnju koju je doživeo kada je Bobo izvržio samoubistvo nakon što mu je dijagnostifikovan rak. Vjekoslav otkriva Maji svoj plan da i on izvrši samoubistvo kada mu otac umre.

Iako je još uvek ljut na Vjekoslava, Ante odlazi u samostalnu misiju da pronađe njegove napadače. U međuvremenu, Vjekoslav i Maja, sada u prijateljskim odnosima, nastavljaju razgovor dok je on šminka i oblači svoju haljinu pred njom. Sutradan se Ante i Vjekoslav ponovo sastaju, ovoga puta uspešno. Vjekoslav pokazuje Antu trik da lakše zapamti naučeno gradivo. Kasnije, Ante proganja jednog od Vjekoslavovih napadača, ali upada u nevolju iz koje ga Vjekoslav izvlači zahvaljujući svojim vezama u vladi Hrvatske. Vjekoslav od zvaničnika čuje i o Anteovoj odličnoj reputaciji u policiji. U školi učenik nasamo razgovara sa Vjekoslavom, pitajući ga za savete i njegovo lično iskustvo sa „kaming autom”. Te večeri, pijani Vjekoslav se priseća Boba i svoje majke pored svog letargičnog oca.

Tenzije između komšija popuštaju i Vjekoslav počinje da se druži sa Majom i Antom. Uz Vjekoslavovu pomoć, Ante polaže ispit, dok Maja dobija vest da im je odobreno usvajanje. U svom stanu, Vjekoslav zatiče oca mrtvog. Oblači ga u uniformu i zove sveštenika, a zatim oblači sebe i izlazi napolje, odlažeći prema klupi gde se Bobo upucao. Ante i Maja posete Vjekoslavov stan, ali nakon što umesto toga pronađu sveštenika, Maja shvata kuda je Vjekoslav krenuo. Oni istrčavaju napolje i pronalaze Vjekoslava na klupi, koji nije u stanu da sprovede svoj plan. Smirujući Vjekoslava, pitaju ga da li želi da bude kum njihovom detetu, što on rado prihvata.

Sutradan, srećni Maja i Ante odlaze na kratko putovanje motorom pre nego što zvanično postanu roditelji. Ante kaže Vjekoslavu da će on i Maja svoje dete nazvati po njemu, i odlaze. Ispred zgrade se vidi trovač psa kako šeta ulicom.

## Uloge

* Nebojša Glogovac: Vjekoslav Kralj
* Ksenija Marinković: Maja Samardžić
* Dejan Aćimović: Ante Samardžić
* Božidar Smiljanić: Hrvoje Kralj
* Mladen Hren: Ivan Stazić
* Matija Cigir: Bobanović
* Zdenko Jelčić: Pater Tomislav
* Robert Ugrina: Damir Pivac
* Željko Königsknecht: Miroslav Pleše
* Jelena Jovanova: policajka
* Berislav Tomičić: policajac
* Radomir Sarajan: trovač pasa
* Luka Dragić: Jožo Sloković
* Darija Lorenci: socijalna radnica
* Željko Duvnjak: šanker
* Stanislav Kovačić: Bobo
* Nina Rakovec: konobarica
* Zoran Pušić: samog sebe
* Tomislav Kličko: samog sebe
* Čedo Prodanović: samog sebe

## Nagrade i priznanja

### Nagrade
* Filmski festival u Montrealu, 2016 - Grand Prix des Amériques za najbolji film
* Pulski filmski festival, 2017 - Zlatna arena za najbolju glavnu mušku ulogu (Nebojša Glogovac)
* Međunarodni filmski festival u Santa Barbari, 2017 - Najbolji internacionalni film
* Festival slovenskog filma, 2016 - Najbolji kostimograf, najbolja koprodukcija
* Filmski festival Raindance, 2017 - Najbolji film, najbolji scenario, najbolja gluma (Nebojša Glogovac)
* Festival del Cinema Europeo, 2017 - Najbolji film, najbolji scenario, najbolji evropski glumac (Nebojša Glogovac)
* Filmski Susreti, 2017 -  Najbolja uloga (Nebojša Glogovac)
* CinEast, 2017 - Najbolji igrani film

### Nominacije

* Festival evropskog filma u Parizu, 2018 - Najbolji igrani film
* Nagrada hrvatskog društva kinematografa, 2017 - najbolja kinematografija u igranom filmu

## Izvori

## Vanjske veze
*