open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fibroin

**Fibroin** je nerastvorni protein koji formiraju pauci, larve *[[Bombyx mori]]*, drugi moljci rodova poput *[[Antheraea]]*, *[[Cricula]]*, *[[Samia (molac)|Samia]]* i *[[Gonometa]]*, i brojni drugi insekti. Svila u njenom sirovom stanju se sastoji od dva glavna proteina, sericina i **fibroina**. Fibroin je strukturni centar svile, dok je sericin lepljivi materijal koji ga okružuje.

Fibroinski protein se sastoji od slojeva antiparalnih beta ravni. Njegova primarna struktura se uglavnom sastoji od ponavljajuće aminokiselinske sekvence (Gly-Ser-Gly-Ala-Gly-Ala)*n*. Visok sadržaj glicina (i u manjoj meri alanina) omogućava gusto pakovanje ravni, što doprinosi krutosti strukture svile koja se no može istegnuti. Kombinacija ukočenosti i žilavosti omogućava primenu ovog materijala u nekoliko oblasti, uključujući biomedicinu i proizvodnju tekstila.

Poznato je da fibroin može da postoji u tri strukture, svila I, II, i III. Svila I je prirodna forma fibroina, koja se formira u žlezdama *Bombyx mori*. Svila II se odnosi na uređenje molekula fibroina u upredenoj svili, koja ima veću jačinu, te stoga nalazi mnoštvo komercijalnih primena. Svila III je novootrivena struktura fibroina. Svila III se formira prvenstveno u rastvorima fibroina na interfejsima (i.e. vazduh-voda interfejs, voda-ulje interfejs, etc.).

## Reference
Eklipsna konformacija

U hemiji **eklipsna konformacija** je konformacija u kojoj su dva substituenta X i Y na susednim atomima A, B najbliže jedan drugom. Torzioni ugao X-A-B-Y je 0°. Takva konformacija postoji kod svake jednostruke veze koja povezuje dva sp3 hibridizovana atoma, i normalno odgovara konformacionom energijskom maksimumu. Taj maksimum se često objašnjava sternim odbijanjem. U nekim slučajevima je uzrokovan hiperkonjugacijom.

Njumanova projekcija etana pokazuje da rotacija oko ugljenik-ugljenik veze nije potpuno slobodna i da postoje energijske barijere. Etanski molekul u eklipsnoj konformaciji je izložen torzionom naprezanju i putem rotacije oko ugljenik-ugljenik veze prelazi u stepeničastu konformaciju i oko 12,5 kJ/mol torzione energije se oslobađa.

## Reference
UMP

Termin **UMP** ima više značenja.

* Uridin-monofosfat je uridin monofosfat.
* Univerzitetski model parlament () je Kanadska politička organizacija.
Fibrilarni proteini

**Fibrilarni, končasti [[protein]]i** (*skleroproteini*, vlakna) su velike dužine, imaju kvaternernu strukturu, i najčešće služe kao gradivne komponente organizma. *Skleroproteini*, *fibrozni proteini*) su jedna od tri glavne klase proteina, pored globularnih proteina i konjugovanih proteina.

Keratin, kolagen, elastin, i fibroin su primeri skleroproteina. Uloga ovih proteina su zaštita i podrška, formiranje vezivnih tkiva, tetiva, koštanih osnova, i mišićnih vlakana. Najpoznatiji fibrilarni proteini su kolagen i elastin, koji su osnovni konstituenti ekstracelularnog matriksa dajući čvrstinu vezivnim tkivima.

## Biomolekularna struktura
Skleroprotein formira dugačke proteinske filamente, koji imaju oblik štapova ili žica. Skleroproteini su strukturni proteini ili skladištni proteini koji su tipično inertni i nerastvorni u vodi. Skleroproteini se javljaju u obliku agregata usled znatnog prisustva hidrofobinih bočnih lanaca.

Skleroproteinske peptidne sekvence se često sastoje od ograničenog broja ostataka koji se ponavljaju. Oni mogu da formiraju neobične sekundarne strukture, npr. kolagenski heliks. Ove strukture često poseduju unakrsne veze između lanaca (e.g., cys-cys disulfidne veze između keratinskih lanaca).

## Reference

## Vanjske veze
*
Stepeničasta konformacija

U organskoj hemiji **stepeničasta konformacija** je hemijska konformacija etanu-sličnih molekula abcX-Ydef u kojoj su supstituenti a,b i c na maksimalnoj udaljenosti od d,e i f. Neophodno je da su torzioni uglovi 60°.

Takva konformacija postoji za bilo koju jednostruku hemijski vezu otvorenog lanca koja povezuje dva sp3 hibridizovana atoma. Ona normalno ima minimalnu konformacionu energiju. Za neke molekule kao što je n-butan, postoje specijalne verzije stepeničastih konformacija koje se zovu *gauč* i *anti*.

## Povezano
* Eklipsna konformacija

## Reference
Uvojiti receptori

**Uvojiti receptori** () su familija G protein spregnutih proteina koji služe kao receptori u Wnt signalnom putu i nekoliko drugih signalnih puteva. Aktivacija ovih receptora dovodi do aktivacije razbarušenih () proteina u citosolu.

## Distribucija po vrstama

Uvojiti receptori i geni koji ih kodiraju su bili identifikovani kod niza životinjskih vrsta, od sunđera do čoveka.

## Funkcija

Uvojiti receptori takođe učestvuju u rukovođenju ćelijskom polarnosti, embrionskim razvojom, formacijom neuronskih sinapsi, ćelijskom proliferacijom, i mnogim drugim razvojnim procesima i u odraslim organizmima. Mutacije u ljudskog uvojitog-4 receptora su bile povezane sa porodičnom eksudativnom vitreoretinopatijom, retkom bolesti koja utiče na retinu na pozadini oka, i staklastog tela, prozirne tečnosti unutar oka.

## Članovi grupe

Sledećih deset članova familije je poznato:

* FZD1 ()
* FZD2 ()
* FZD3 ()
* FZD4 ()
* FZD5 ()
* FZD6 ()
* FZD7 ()
* FZD8 ()
* FZD9 ()
* FZD10 ()

## Povezano
* Zaglađeni

## Referencwe

## Literatura

* 

## Vanjske veze
*
Purinski receptor

**Purinski receptori**, takođe poznati kao *purinoceptori*, su familija molekula ćelijske membrane koji doprinose brojnim ćelijskim funkcijama, kao što su vaskularna reaktivnost, apoptoza i izlučivanje citokina. Te funkcije još uvek nisu potpuno okarakterisane i efekat ekstracelularnog mikro okruženja na njihovu funkciju takođe nije dovoljno ispitan.

Ova familija obuhvata sledeće receptore:

## Inhibitori
Inhibitori purinskih receptora su clopidogrel, prasugrel i tiklopidin, kao i lek u ispitivanju tikagrelor. Svi oni su antitrombocitni lekovi koji blokiraju P2Y<sub>12</sub> 
receptore.

## Reference

## Vanjske veze
* IUPHAR GPCR baza podataka - Adenozin receptori 
* IUPHAR GPCR baza podataka - P2Y receptori 
*
P2Y receptor

**P2Y receptori** su familija purinskih receptora, G protein-spregnutih receptora koje stimulišu nukleotidi poput ATP, ADP, UTP, UDP i UDP-glukoza. Do sada, 12 ljudskih P2Y receptora je bilo klonirano: P2Y<sub>1</sub>, P2Y<sub>2</sub>, P2Y<sub>4</sub>, P2Y<sub>5</sub>, P2Y<sub>6</sub>, P2Y<sub>8</sub>, P2Y<sub>9</sub> (ili GPR23), P2Y<sub>10</sub>, P2Y<sub>11</sub>, P2Y<sub>12</sub>, P2Y<sub>13</sub> i P2Y<sub>14</sub>.

P2Y receptori su prisutni u skoro svim ljudskim tkivima. Oni ispoljavaju brojne biološke funkcije koje su bazirane na njihovim G-protein spregama.

## Sprege

Biološki efekti aktivacije P2Y receptora su zavisni od načina na koji su spregnuti u nizvodnim signalnim putevima, bili putem G<sub>i</sub>, G<sub>q/11</sub> ili G<sub>s</sub> G proteini. Ljudski P2Y receptori imaju sledeće G protein sprege:

Brojevi P2Y receptora nisu konsekutivni zato što se za nekoliko receptora (P2Y3, P2Y5, P2Y7, P2Y8, P2Y9, P2Y10) mislilo da su P2Y receptori kad su klonirani, dok oni to zapravo nisu.

P2Y3 je avijarni homolog sisarskog P2Y6 receptora.

## Klinički značaj

* P2Y2 je potencijalni cilj za lečenje cistične fibroze.

* P2Y11 je regulator imunskih odgovora. Rasprostranjeni polimorfizam ovog gena, koji je prisutan kod skoro 20% ljudi Severno Evropskog porekla, doprinosi povećanom riziku miokardijalne infarkcije. Iz tog razloga je P2Y11 interesantna proteinska meta za razvoj lekova za lečenje miokardijalne infarkcije.

* Na P2Y12 dejstvuje antitrombocitni lek klopidogrel i drugi tienopiridini.

## Reference

## Literatura

* Ivar von Kügelgen: Pharmacology of mammalian P2X- and P2Y-receptors, BIOTREND Reviews No. 03, September 2008,© 2008 BIOTREND Chemicals AG 
* 

## Vanjske veze
*
Eikozanoidni receptor

**Eikozanoidni receptor** je integralni membranski protein koji detektuje prisustvo eikozanoidnih signalnih molekula. Većina, mada ne svi, su G protein spregnuti receptori. Primer ne-GPCR receptora koji vezuje eikozanoide je PPAR-γ.

Ovo su poznati humani eikozanoidni GPCR receptori grupisani po tipu eikozanoidnog liganda koji vezuju:

## Leukotrien
Leukotrieni:
* CysLT1 (Cisteinil leukotrienski receptor 1) - 
* CysLT2 (Cisteinil leukotrienski receptor 2) - 
* BLT1 (Leukotrienski B<sub>4</sub> receptor) - 
* BLT2 (Leukotrienski B<sub>4</sub> receptor 2) - 

## Lipoksin
Lipoksini:
* LXA4R (Formil peptidnom receptoru-sličan 1) - 

## Oksoeikozanoid
Oksoeikozanoid:
* Oksoeikozanoidni (OXE) receptor 1 - 

## Prostanoid
Prostanoidi:
* PGD2: DP-(PGD2) 
** DP1 (Prostaglandin D2 receptor) - 
** DP2 (GPR44) - 
* PGE2:
** EP1-(PGE2) (PTGER1) - 
** EP2-(PGE2) (PTGER2) - 
** EP3-(PGE2) (PTGER3) - 
** EP4-(PGE2) (PTGER4) - 
* PGF2α: FP-(PGF2α) (PTGFR) - 
* PGI2 (prostaciklin): IP-(PGI2) (PTGIR) - 
* TXA2 (tromboksan): TP-(TXA2) (TBXA2R) - 

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
*
GPCR neuropeptidni receptor

**GPCR neuropeptidni receptori** su G protein spregnuti receptori koji vezuju različite neuropeptide. Članovi ove grupe receptora su:

* Neuropeptidni B/W receptor
** NPBWR1
** NPBWR2
* Neuropeptidni FF receptor
** NPFFR1
** NPFFR2
* Neuropeptidni S receptor
** NPSR1
* Neuropeptidni Y receptor
** Y1 - NPY1R
** Y2 - NPY2R
** Y4 - PPYR1
** Y5 - NPY5R

## Literatura

## Vanjske veze
* 
*
Alfa-1A adrenergički receptor

**Alfa-1A adrenergički receptor** (*α<sub>1A</sub> adrenoreceptor*, *ADRA1A*, *alfa-1C adrenergički receptor*) je alfa-1 adrenergički receptor. On je kodiran  humanim genom.

## Receptor
Postoje 3 tipa alfa-1 adrenergičkog receptora: alfa-1A, -1B i -1D, svi od kojih prenose signal kroz Gq/11 familiju G-proteina. Različiti podtipovi pokazuju različite oblike aktivacije.

## Gen
Alternativno splajsovanje ovog gena proizvodi različite transkriptne varijante, koje kodiraju četiri izoforme sa distinktinim C-terminusima. One imaju slična svojstva u pogledu vezivanja liganda.

## Ligandi
### Agonisti
* 6-(5-fluoro-2-pirimidin-5-il-fenil)-6,7-dihidro-5H-pirolo[1,2-a]imidazol EC50 = 1nM, Emax = 65%; dobra selektivnost u odnosu na α1B, α1D i α2A tipove
* više parcijalnih agonista sa imidazolnom osnovom

### Antagonisti
* tamsulosin: za lečenje benignog uvećanja prostate

## Povezano
* Adrenergički receptor

## Reference

## Literatura

## Vanjske veze
*
Zaglađeni receptori

**Zaglađeni** () je protein-spregnuti receptor kodiran  genom hedgehog signalnim putem koji je konzerviran od muva do ljudi. On je molekulska meta teratogenih ciklopamina.

Ćelijska lokalizacija je esencijalna za funkciju ovog receptora. Stimulacija PTCH1 receptora soničnim hedgehog ligandom dovodi do -{SMO}- translokacije u primarni cilium. SMO koji je mutiran u domenu neophodnom za cilijarnu lokalizaciju ne može da doprinese aktivaciji puta. Za SMO je bilo pokazano da vezuje kinezin motorni protein Costal-2 i da učestvuje u Ci lokalizaciji (-{Cubitus interruptus}- - kompleks transkripcionog faktora).

## Reference

## Literatura

## Vanjske veze
*
GX

Termin **GX** ima više značenja.

* Zaglađeni receptori, oznaka
* GX (raketa) je Japansko lansirno vozilo.
Alfa-1B adrenergički receptor

**Alfa-1B adrenergički receptor** (*α<sub>1B</sub> adrenoreceptor*, *ADRA1B*), je alfa-1 adrenergički receptor, kodiran  humanim genom.

## Receptor
Postoje 3 tipa alfa-1 adrenergičkog receptora: alfa-1A, -1B i -1D. Svi oni prenose signal kroz Gq/11 familiju G-proteina. Različiti tipovi pokazuju različite oblike aktivacije. Oni aktiviraju mitogene response i regulišu rast i proliferaciju mnogih ćelija.

## Gen
Ovaj gen kodira alfa-1B-adrenergički receptor, koji indukuje neoplastičnu transformaciju kad se transfektira u NIH 3T3 fibroblaste i druge ćelijske linije. Iz tog razloga je ovaj normalni ćelijski gen identifikovan kao protoonkogen. On se sastoji od 2 iRNK eksona i jednog velikog introna sa najmanje 20 kb.

## Interakcije
Za alfa-1B adrenergički receptor je pokazano da interaguje sa AP2M1. Takođe se smatra da ima ulogu u dopaminergičkoj neurotransmisiji.

## Povezano
* Adrenergički receptor

## Reference

## Literatura

## Vanjske veze
*
AP2M1

**AP2M1** (*AP-2 kompleks podjedinica mi*) je protein koji je kod ljudi kodiran  genom.

## Interakcije
Za AP2M1 je pokazano da interaguje sa CTLA-4 i alfa-1B adrenergičkim receptorom.

## Reference

## Literatura
Endozom

**Endozom** je set heterogenih membranom oivičenih kanala i vezikula koji se proteže od periferije do perinuklearnog prostora. Zastupljeni su u svim eukariotskim ćelijama i zauzimaju oko 1 % njihovog volumena.

## Tipovi
Razlikujemo periferni i perinuklearni endozom. Perinuklearni ima vecu kiselost od perifernog zbog prisustva tranmembranskog proteina **[[enzim]]a [[ATP-aze]]** iz granizne memambrane. ATP-aza obavlja aktivni transport H jona iz citosola u lumen organele. Dva su načina komunikacije između perifernog i perinuklearnog endozoma :
# Periferni endozom se pomjera prema centralnom dijelu ćelije i postepeno sazreva .Pridruzuju mu se transportne vezikule iz Goldžijevog aparata, spajaju se sa hidrolitičkim enzimima i nastaje **[[endolizozom]]**. Daljim sazrevanjem i preobražavanjem razvija se **[[lizozom]]**.
# Periferni i perinuklearni endozom i lizozom su posebni entiteti i komuniciraju preko transportnih vezikula. One iz Goldžija prenose lizozomalne enzime u **prelizozom** - završni stadijum sazrevanja, i tu počinje hidrolitička razgradnja pinocitotički unesenog materijala.

## Funkcija
Endosom je prihvatni i distributivni centar za produkte pinocitoze, a njegova membrana poseduje makromolekule koji omogucuju prepoznavanje i fuziju pinocitotičkih vezikula, deljenje unesenog materijala i usmeravanje prema njihovom odredištu kao i održavanje kisele reakcije u lumenu (pH = 5-6). Makromolekule i ekstracelularna tečnost se pinocitozom unose u endozom i razvrstavaju prema krajnjem odredištu.

Ligandi se odvajaju od receptora i usmjeravaju prema lizozomu gdje se dalje razgrade. Isti slucaj je i sa molekulama iz ekstracelularne tešnosti koji su bez receptora. Oslobođeni receptori se transportnim vezikulama vraćaju nazad u plazmalemu gde učestvuju u novom pinocitotičkom procesu. Receptori koji su ostali sa ligandima se šalju do lizozoma na dalju razgradnju ili se odvajaju u tranportne vezikule radi transcitoze.

Endozom ima ulogu u unošenju **[[holesterol]]a, [[gvožđe|gvožđa]] i [[EGF]]-a (celularni [[faktor rasta]])** u ćelije putem pinocitoze.

## Reference
Tržiška Bistrica

**Tržiška Bistrica** je rijeka na sjeverozapadu Slovenije duga 27 km.
## Geografija
Tržiška Bistrica izvire kod naselja Jelendol u Karavankama, na austrijsko - slovenskoj granici na nadmorskoj visini od 1460 metara.
Nakon tog teče u pravcu istoka i protječe kroz Tržič da se kod gradića Podbrezje, spoji sa rijekom Savom.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Slap na Tržiški Bistrici''
Bernard Grüner

**Bernard Grüner** (Sieniawa, Austro-Ugarska Monarhija, 14. 5. 1888 - Zagreb, 21. 2. 1955), jugoslavenski kompozitor i natkantor Zagrebačke sinagoge.

## Biografija
Bernard Grüner je rođen u poljskom gradu Sieniawi 14. 5. 1988 godine za vrijeme Austro-Ugarske Monarhije. Osnovnu i trogodišnju ekonomsku školu, te ješivu završio je u Budimpešti. U gradu Szatmaru, na sjeverozapadu Rumunjske, stekao je svjedodžbu ortodoksnog rabina. Bernard je još kao devetogodišnjak bio poznat dječji pjevač u budimpeštanskim židovskim krugovima. Budimpeštanska opera je stipendirala Bernardu studij pjevanja, no zbog Prvog svjetskog rata nikada ga nije završio. Prvu službu nadkantora vršio je 1913 godine u slovačkom gradu Njitri. Od samoga početka svog djelovanja u službi natkantora, Bernard je zapisivao napjeve koji su korišteni u sinagogalnim službama. Od 1918 službovao je kao natkantor centralne židovske općine u Budimpešti u sinagogi Dohany. Od 1923 do 1929 vrši je službu natkantora u mađarskom Stolnom Biogradu. Bernard je u Zagreb došao 1929 godine gdje je dobio službu natkantor Zagrebačke sinagoge. Na toj poziciji je ostao do svoje smrti. Bernard je objedinio sinagonalne napjeve u pet rukopisnih knjiga koje se čuvaju u obiteljskoj ostavštini kod njegovog sina, dr. Teodora Grünera u Zagrebu. U njima je više od 500 napjeva za sinagogalne službe prigdom raznih židovskih blagdana. Skladao je više od 70 napjeva, te se služio napjevima reformiranog židovskog bogoslužja koje je nastalo u Njemačkoj u 19 stoljeću. Bernard je zaslužan za spašavanje svitaka Tore kao i, uz profesora i orguljaša Franju Lučića, orgulja prilikom rušenja Zagrebačke sinagoge u Praškoj ulici, 1941 godine tokom Drugog svjetskog rata. Bernarda su vlasti Nezavisne Države Hrvatske (NDH) zatvorile u ustaški zatvor na Savskoj cesti. Spašen je od izvjesne deportacije u koncentracijski logor zahvaljujući zagrebačkom nadbiskupu Aloziju Stepincu. Bernard Grüner umro je u Zagrebu 1955 godine.

Na tribini "Kulturnog društva Miroslav Šalom Freiberger" 6. 3. 2012 godine predstavljeno je notno izdanje Sinagogalnih napjeva natkantora Bernarda Grünera.

## Reference

## Literatura
* 
*
TDP

Termin **TDP** ima više značenja.

* Timidin-difosfat je nukleotid Timidin difosfat.
* Tiamin pirofosfat je kofaktor enzima tiamin pirofosfat.
Treozo-nukleinska kiselina

**[[Treoza|Treozna]] nukleinska kiselina** (TNK) je polimer koji je sličan sa DNK ili RNK, ali se ima različitu kompoziciju polimerne osnove. TNK se ne javlja prirodno. Ona se može formirati putem hemijske sinteze.

DNK i RNK imaju dezoksiriboznu i riboznu šećernu osnovu, respektivno, dok se osnova TNK sastoji od ponavljajućih treoznih jedinica povezanih fosfodiestarskim vezama. Molekul treoze se lakše formira od riboze te je jedan od mogućih evolucionih preteča RNK.

DNK-TNK hibridni lanci su napravljeni u laboratoriji koristeći DNK polimerazu. TNK se može hibridizovati sa RNK i DNK u sekventno specifičnom maniru.

## Literatura

* 

* 

* 

## Povezano
* Abiogeneza
* Glikolna nukleinska kiselina
* Peptidna nukleinska kiselina

## Vanjske veze
* Da li je TNK bila prva nukleinska kiselina na Zemlji koja je nosila genetički kod?
* Poreklo života: Jednostavnija nukleinska kiselina
Glikolna nukleinska kiselina

**[[Diol|Glikolna]] nukleinska kiselina** (GNK) je polimer sličan DNK ili RNK molekulima. Ona se razlikuje po sastavu osnove polimera. Glikolne nukleinske kiseline se ne javljaju u prirodi, već se sintetišu hemijskim putem. GNK je verovatno najjednostavnija nukleinska kiseline, te je hipotetični prekurzor RNK.

Ueda et al. su prvi pripremili 2,3-dihidroksipropilnukleozidne analoge 1971. Pokazano je da fosfatno vezani oligomeri analoga ne manifestuju hipohromični efekat u prisustvu RNK i DNK u rastvoru (Seita et al. 1972). Pripremu polimera su kasnije opisali Kuk et al. (1995, 1999), kao i Akevedo i Andrus (1996). Samostalno uparivanje GNK dimera putem specifičnih interakcija su opisali Zang i Megers.

DNK i RNK imaju dezoksiriboznu i riboznu šećernu osnovu, respektivno, dok se GNK osnova sastoji od ponavljajućih glikolnih jedinica povezanih fosfodiestarskim vezama. Glikolna jedinica sadrži tri atoma ugljenika. Votson-Krikovo sparivanje baza je znatno stabilnije kod GNK nego kod DNK i RNK. Za rastvaranje DNK dupleksa je neophodna povišena temperatura.

## Literatura

* 
* Seita, Tooru; Yamauchi, Kiyoshi; Kinoshita, Masayoshi; Imoto, Minoru. Condensation polymerization of nucleotide analogues. Die Makromolekulare Chemie (1972), 154:255-261. 
* Ueda, Nasuo; Kawabata, Toshio; Takemoto, Kiichi. Synthesis of N-(2,3-dihydroxypropyl) derivatives of nucleic bases. Journal of Heterocyclic Chemistry (1971), 8(5), 827-9.
* Acevedo, Oscar L.; Andrews, Robert S. Synthesis of propane-2,3-diol combinatorial monomers. Tetrahedron Letters (1996), 37(23), 3931-3934.
* Cook, Phillip Dan; Acevedo, Oscar L.; Davis, Peter W.; Ecker, David J.; Hebert, Normand. Synthesis of acyclic oligonucleotides as antiviral and antiinflammatory agents and inhibitors of phospholipase A2. PCT Int. Appl. (1995), 126 pp. WO 9518820 A1 19950713 CAN 124:30276 AN 1995:982328
* Cook, Phillip Dan; Acevedo, Oscar L.; Davis, Peter W.; Ecker, David J.; Hebert, Normand. Preparation of ethylene glycol phosphate linked oligodeoxyribonucleotides as phospholipase A2 inhibitors. U.S. (1999), 39 pp., Cont.-in-part of U.S. Ser. No. 179,970. CODEN: USXXAM US 5886177 A 19990323 CAN 130:237811 AN 1999:205354

## Povezano
* Treozna nukleinska kiselina
* Peptidna nukleinska kiselina
* Zaključana nukleinska kiselina

## Vanjske veze
* Jednostavnija od DNK
Metafosfat

**Metafosfatni** jon je oksianjon metafosforne kiseline sa empirijskom formulom PO3&minus;. Struktura metafosfatnog jona se sastoji od PO4 strukturnih jedinica koje imaju zajedničke uglove. Postoje dve forme metafosfata.
* Formiranje prstena, npr. trimetafosfat.
* Formiranje dugih lanaca, poput amonijum metavanadata.

## Povezano
* Natrijum trimetafosfat
* Natrijum heksametafosfat

## Reference
Draž

**Draž** () je bilo koji vid energije (mehaničke, svetlosne, toplotne, hemijske) koji deluje na čula i izaziva neku promenu u organizmu ili njegovom ponašanju. Promena u organizmu izazvana dražima naziva se **nadražaj**. Sposobnost reagovanja organizma na draži naziva se **nadražljivost**.

**Prag draži** je najmanja količina energije koju registruje receptor, a utiče na neku promenu u organizmu. Da bi neki uticaj imao svojstvo draži, mora dostići određenu minimalnu veličinu koja je u stanju da izazove nadražaj. To je minimalna količina energije koja je u stanju da dovede receptore u pobuđeno stanje, što rezultira pokretanjem biostruja.

Na osnovu toga da li dolaze iz životne sredine ili se javljaju u međudelovanjima delova organizma, draži mogu biti *spoljne* i *unutrašnje*.

Aktivnost draži počiva na dodavanju ili oduzimanju izvesnih količina energije, u obimu koji može poremetiti postojeću energetsku ravnotežu i dovesti ćeliju receptora u stanje nadraženosti. Pritom draži ne dopremaju vlastitu energiju, nego pobuđuju energetski sistem nadražljivih struktura.

U klasičnom biheviorizmu, stimulus ili draž igra veoma važnu ulogu u ponašanju koje se može svesti na niz S-R (stimulans-reakcija).

S obzirom na raznovrsnost draži kao i na subjektivnost reakcija, neophodno je voditi računa o psihološkom ili socijalnom kontekstu reakcije pojedinih klijenata.

## Izvori

## Povezano
* Čula
* Opažanje
Sava Dolinka

**Sava Dolinka** je rijeka na sjeverozapadu Slovenije duga 50 km, koja zajedno sa Savom Bohinjkom formira rijeku Savu.
## Geografija
Sava Dolinka izvire iz slapa Nadiža u Tamarskoj Dolini (Julijske Alpe) na slovensko - talijanskoj granici na nadmorskoj visini od 837 metara. Nakon svega 100 metara toka - ponire, i teče pod zemljom preko doline Planice do lokaliteta Zelence, u kom ponovno izvire u zelenkastom jezercu.
Nakon tog Sava Dolinka teče prema jugoistoku, i razdvaja Karavanke od Julijskih Alpi. Pritom prikuplja puno pritoka, tako da je kod Jesenica, već ozbiljna rijeka.

Iza Jesenica kod naselja Moste je pregrađena i stvara malo akumulaciono jezero za potrebe hidroelektrane. Nakon jezera prima pritoku Završnicu, koja je skreće ravno prema jugu, nakon tog prima najveću pritoku Radovnu i ponovno teče prema jugoistoku. Uz nešto meandriranja teče prema Radovljici gdje se spaja sa Savom Bohinjkom i tako formira Savu.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Sava Dolinka''
Zelen-grad

**Zelen-grad** je srednjovekovni grad (tvrđava), nalazi se na oko 15 km južno od Leskovca, kod Vučja. Pripadao je vojvodi Nikoli Skobaljiću. Danas postoje samo ostaci grada. 1986. godine proglašen je za kulturno dobro Republike Srbije.

## Historija
Tradicija vezuje ovaj lokalitet za vojvodu Nikolu Skobaljića velikog junaka koji je ratovao sa Turcima Osmanlijama i nikada nije bio poražen. On je grad na visu iznad Vučja i taj grad nosi njegovo ime. Ispod grada se nalazi njegov kladenac. U dolini reke Vučjanka sazidao je crkvu na čijim je ruševinama 30-ih godina XX veka podignta nova crkva posvećena Svetom Jovanu.

Lokalitet je višeslojan: najstarijii tragovi korišćenja ovog prostora potiču iz eneolita - bakarnog doba. Takođe fragmenti keramike pronađeni tokom iskopavanja svedoče da je, ovo utvrđenje zbog starteški važnog položaja i položaja pogodnog za odbranu korišćeno i tokom više faza bronzanog doba. Najstarije kameno utvrđenje potiče iz predrimskog doba, a utvrđenje zidano od kamena i opeka sa malterom iz ranovizantijskog doba. Prema arheološkim nalazima, tvrđava je korišćena i u rimskom, a kasnije i u periodu od X do XIII veka. Najmlađe utvrđenje, čiji se ostaci zidova bedema i kula još uvek vide potiče iz XV veka.

Grad se sastojao od Gornjeg, Donjeg grada i podgrađa koje se prostiralo na istočnoj strani. Zahvatao je površinu od oko 2 hektara. Najmoćniji sačuvani bedemi se nalaze na zapadu, a na severu se nalazi odbrambeni rov.

**Gornji Grad** je kvadratnog oblika sa oko 400 kvadrata površine i u njemu je sačuvan moćan kulturni sloj. Dve kule su dijagonalno postavljene. Manja kula se nalazi pored kapije koja vodi u Donji grad, a veća - **Donžon** kula se nalazi u severozapdnom delu i njeni zidovi su očuvani do visine prizemlja. U Gornjem Gradu su iskopavanja vršena uz unutrašnju stranu južnog bedema. Na ovom prostoru pronađeni su fragmenti grnčarije iz perioda III-I veka p. n. e. u sloju rušenja zida građenog od kamena povezanog blatom. Sloj je datovan republikanskim denarom iz 100. godine p. n. e.. To su ostaci tvrđave iz predrimskog vremena. Mlađa faza utvrđenja potiče iz ranovizantijskog vremena iz VI veka. Sačuvani su delovi bedema građeni od kamena i maltera. Ovaj bedem je oštećen.

**Donji Grad** sa podgrađem veličine 1400 kvadrata se prostire istočno od Gornjeg Grada i prati konfiguraciju terena. Istraživanja su vršena na severnom, najnižem delu, na mestu gde se pretpostavlja da je bila kapija, koja nažalost nije otkrivena. Na istočnoj strani otkriveni su ostaci kule koja je zidana u mešovitoj tehnici od opeke i kamena i pripada ranovizantijske vremenu.

Na osnovu grnčarije može se identifikovati i sloj iz X-XI i XII-XIII veka koji govori da je utvrđenje imalo određenu ulogu u događajima u XI veku, kao i docnije u vreme župana Dese, Stefana Nemanje i njegovih naslednika.

## Literatura
* 

## Vanjske veze

* Arheološka nalazišta: ''Skobaljić Grad''
Đorge Ivanov

**Đorge Ivanov** (; Valandovo, 2. maj 1960) je predsednik Republike Makedonije. Pre stupanja na dužnost bio je profesor Pravnog fakulteta u Skoplju. Za predsednika je izabran na predsedničkim izborima aprila 2009. uz podršku stranke VMRO-DPMNE. Na položaj predsednika Makedonije stupio je 12. maja 2009.

## Biografija
Osnovnu i srednju školu je završio u rodnom Valandovu. Do 1990. je bio aktivista Saveza socijalističke omladine Jugoslavije.

Godine 1995. je izabran za asistenta na Pravnom fakultetu u Skoplju, a 1998. za docenta na predmetima političke teorije i politička filozofija. Sledeće godine je izabran za gostujućeg profesora na postdiplomskim studijama za jugoistočnu Evropu na Univerzitetu u Atini. Od 2000. godine je član Saveta direktora za evropske postdiplomske studije za demokratiju i ljudska prava na Univerzitetu u Bolonji i koordinator na kursu za demokratiju, koja se izvodi na Univerzitetu u Sarajevu. Od 2001. godine je rukovoditelj na političkim studijama pri Pravnom fakultetu u Skoplju. Godine 2002. je izabran za vanrednog profesora, a 2008. je izbran za redovnog profesora. Od 2004. do 2008. bio je prodekan Pravnog fakulteta, a od 2008. godine je predsednik Odbora za akreditacija visokog obrazovanja Republike Makedonije.

Đorge Ivanov je bio predsednički kandidat konzervativnne partije VMRO-DPMNE na predsedničkim izborima 2009. u Makedoniji, koji su se održali 22. mart 2009. Iako je predložen za kandidata od vladajuće partije VMRO-DPMNE, on nije član partije.

## Reference

## Vanjske veze
5. dodjela Zlatnog globusa

**5. dodjela "Zlatnog globusa"**

održana 10. marta 1948.


Najbolji film: 
** Džentlmenski sporazum **


**5. dodjela "Zlatnog globusa"**, za filmska ostvarenja u 1947. godini, održana je 10. marta 1948. godine u hotelu Hollywood Roosevelt Hotel u organizaciji Udruženja holivudskih stranih novinara u Los Angelesu. Dodijeljeno je ukupno 13 Zlatnih globusa u trinaest kategorija: najbolji film, najbolji režiser, najbolji glumac, najbolja glumica, najbolji sporedni glumac i najbolja sporedna glumica; Ove godine prvi put su dodjeljene nagrade za najbolji scenarij, najbolju originalnu muziku, najboljeg kamermana, najboljeg mladog glumca i najbolju mladu glumicu, kao i dvije specijalne nagrade.

## Dobitnici
### Najbolji film
***[[Džentlmenski sporazum (film)|Džentlmenski sporazum]]*** u režiji Elia Kazana;

### Najbolji scenarij
***[[George Seaton]]*** - Čudo u 34. ulici;

### Najbolji glumac
***[[Ronald Colman]]*** - Dvostruki život;

### Najbolja glumica
***[[Rosalind Russell]]*** - Korota pristaje Elektri;

### Najbolji režiser
***[[Elia Kazan]]*** - Džentlmenski sporazum;

### Najbolji sporedni glumac
***[[Edmund Gwenn]]*** - Čudo u 34. ulici;

### Najbolja sporedna glumica
***[[Celeste Holm]]*** - Džentlmenski sporazum;

### Najbolja originalna muzika
***[[Max Steiner]]*** - Life with Father;

### Najbolji kamerman
***[[Jack Cardiff]]*** - Crni narcis;

### Najbolji mladi glumac
***[[Richard Widmark]]*** - Kiss of Death;

### Najbolja mlada glumica
***[[Lois Maxwell]]*** - That Hagen Girl;

### Specijalna nagrada za mladog glumca
***[[Dean Stockwell]]*** - Džentlmenski sporazum;

### Specijalna nagrada
***[[Walt Disney]]*** - Bambi verzija filma na hindu jeziku;

## Reference

## Vanjske veze
* Službena stranica HFPA 
* Zlatni globus 1948.
Vipava (rijeka)

**Vipava** (talijanski: *Vipacco*) je rijeka na zapadu Slovenije duga 49 km, velika pritoka Soče.
## Geografija
Vipava izvire kod naselja Gradišče pri Vipavi na padinama planine Nanos na nadmorskoj visini od 110 metara.

Od izvora Vipava teče prema sjeverozapadu, protiče pored grada Ajdovščine, i teče preko ruralne kraške Vipavske doline, sve do Mirena na talijanskoj granici. Nakon što uplovi u Italiju, teče svega 5&nbsp;km, da se kod mjesta Savogna d'Isonzo spoji sa Sočom.

Sliv rijeke velik je oko 598 km² i prostire se preko Vipavske doline.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Vipava''
Tito Vilanova

**Francesc "Tito" Vilanova i Bayó**, (Bellcaire d'Empordà, 17. rujna 1968. - Barcelona, 25. travnja 2014.) bio je španjolski nogometaš i trener.

## Biografija

Još kao 15-godišnjak započinje trenirati u La Masii, nogometnoj akademiji FC Barcelone, no nije uspio doći do A tima. Umjesto toga Vilanova započinje igrati u La Ligi za Celta de Vigo 1992. 24. svibnja 1993. odigrao je jednu utakmicu za katalonsku nogometnu reprezentaciju. Bila je to utakmica u spomen na Ladislava Kubalu.
Tijekom vremena provedenih u Barceloninoj akademiji postao je dobar prijatelj s Guardiolom, što mu je kasnije puno značilo. Između njih dolazi do razvoja jakog prijateljstva, što je kasnije rezultiralo da ga je Guardiola uzeo za asistenta kad je preuzeo Barcelonu B.
Vilanova je slijedio Guardiolu kad je ovaj preuzeo i A tim i vremenom ga zamjenio na mjestu trenera Barcelone 15. lipnja 2012. Pošto je osvojio prvo mjesto s Barcelonom te sezone napušta mjesto trenera jer mu se bolest raka vratila. Od posljedica bolesti je i umro 25. travnja 2014. u Barceloni u 45. godini .

## Izvori

## Vanjske veze
;Sestrinski projekti

;Mrežna sjedišta
* BDFutbol profil
Vipavska dolina

**Vipavska dolina** je kraška dolina na zapadu Slovenije, poznata po bitci kod Frigide koja se tu vodila 394. između vojski Istočnog i Zapadnog Rimskog Carstva.

## Geografija
Vipavska dolina duga je nekih 40 km i prostire se od planine Nanos na istoku do talijanske granice i rijeke Soče na zapadu. Preko većeg dijela doline protiče rijeka Vipava, na kojoj je izgrađeno čak 25 mostova, pa dolinu zovu Slovenska Venecija. U njoj živi oko 63.052 stanovnika. Dolina ima mediteransku klimu i poznata je po vinogradima.
 
## Reference

## Vanjske veze

* Vipava, Vipavska dolina
9. venecijanski filmski festival

**9. izdanje [[Venecijanski filmski festival|Međunarodne smotre filmske umjetnosti u Veneciji]]** () je bio filmski festival održan u Veneciji od 19. augusta do 4. septembra 1948. godine.

Veliku nagradu festivala (preteču današnjeg Zlatnog lava osvojio je britanski film *[[Hamlet (film, 1948)|Hamlet]]* Laurencea Oliviera. Nagradu Kup Volpi za najboljeg glumca osvojio je austrijski glumac Ernst Deutsch za ulogu u filmu *[[Der Prozeß (film, 1948)|Der Prozeß]]*, a Kup Volpi za najbolju glumicu je pripao Jean Simmons za ulogu u *Hamletu*. Nagrada za najbolju režiju je pripala G. W. Pabstu za *Der Prozeß*.

## Nagrade
* Velika međunarodna nagrada Venecije
** najbolji film - *[[Hamlet (1948 film)|Hamlet]]* (Laurence Olivier)
* Najbolji italijanski film 
** *[[Under the Sun of Rome|Sotto il sole di Roma]]* (Renato Castellani) 
* Srebrni lav za najbolju režiju
** *[[The Trial (1948 film)|Der Prozeß]]* (Georg Wilhelm Pabst)
* Kup Volpi
** najbolji glumac - *[[The Trial (1948 film)|Der Prozeß]]* (Ernst Deutsch) 
** najbolja glumica - *[[Hamlet (1948 film)|Hamlet]]* (Jean Simmons)
* Zlatna Osella
** najbolji originalni scenario - *[[The Fallen Idol (film)|The Fallen Idol]]* (Graham Greene) 
** najbolja fotografija - *[[Hamlet (1948 film)|Hamlet]]* (Desmond Dickinson)
** najbolja originalna muzika - *[[The Treasure of the Sierra Madre (film)|The Treasure of the Sierra Madre]]* (Max Steiner)
** izvanredni tehnički doprinos - *[[Oliver Twist (1948 film)|Oliver Twist]]* (John Bryan)
* Međunarodna nagrada
** *[[Louisiana Story]]* (Robert J. Flaherty)
** *[[The Fugitive (1947 film)|The Fugitive]]* (John Ford)
** *[[La Terra Trema]]* (Luchino Visconti)
* ANICA Cup
** *[[Under the Sun of Rome|Sotto il sole di Roma]]* (Renato Castellani) 
* Cinecittà Cup
** *[[Duel in the Sun (film)|Duel in the Sun]]* (David O. Selznick)
* ENIC Cup
** *[[Difficult Years|Anni difficili]]* (Luigi Zampa)

## Reference

## Vanjske veze
*  Mostra del Cinema di Venezia 1948 sull'Internet Movie Database
* Sito ufficiale della Mostra del Cinema di Venezia
* La 9ª Mostra Internazionale d'Arte Cinematografica nell'archivio della Biennale
Yellow Submarine (film)

***Žuta podmornica*** (eng. *Yellow Submarine*) britanski je animirani film, spoj komedije, fantastike i mjuzikla, kojeg je režirao George Dunning 1968. Film je nadahnut istoimenom pjesmom Beatlesa, koji su posudili svoje glasove u pjesmama. Ipak, izuzev kratkog igranog završetka na kraju, u kojem se četvero Beatlesa - John Lennon, Paul McCartney, Ringo Starr i George Harrison - pojavljuje osobno, oni ne govore sami sebe u animiranom djelu filma, u kojima su im glasove posudili Paul Angelis, John Clive i Geoff Hughes. Odlike ostvarenja su iznimno neobična animacija i psihodelična priča.

## Radnja

"Bila jednom ... ili dvaput ...zemlja Pepperland". U bajkovitoj zemlji Pepperland vladaju mir i glazba, no jednog dana zli plavi grubijani (izvorno *blue meanies*) izvrše invaziju i pokore pučanstvo i njenog poglavara Peppera. No, jedan stanovnik, mladi Fred, uspije pobjeći i uz pomoć žute podmornice stići u Veliku Britaniju kako bi pronašao pomoć. Naiđe do Beatlesa - **Georgea Harrisona**, **Johna Lennona**, **Paula McCartneya** i **Ringo Starra** - koji pristanu poći s njim kako bi spasili Pepperland. Na svojem putovanju naiđu do bizarnih susreta, od "nigdje čovjeka" (*nowhere man*) do crnih rupa, te konačno stignu u Pepperland gdje se obračunaju sa plavim grubijanima, nakon čega zavlada mir i prosperitet.

## Glasovi

* John Clive - John Lennon
* Paul Angelis - Ringo Starr, George Harrison
* Geoffrey Hughes - Paul McCartney
* John Lennon, Paul McCartney, Ringo Starr i George Harrison - *Pjevajuči glasovi Beatlesa*

## Pjesme

* "Only A Northern Song"
* "All Together Now"
* "When I'm Sixty-Four"
* "Nowhere Man"
* "With a Little Help From My Friends" (samo manji dio pjesme)
* "Nowhere Man"
* "Lucy in the Sky with Diamonds" 
* "Hey Bulldog"
* "It's All Too Much"
* "All You Need Is Love"
* "Pepperland" (George Martin)
* "Sea of Time" (George Martin)
* "Sea of Holes" (George Martin)
* "Sea of Monsters" (George Martin)
* "March of the Meanies" (George Martin)
* "Pepperland Laid Waste" (George Martin)
* "Yellow Submarine in Pepperland" (George Martin)

## Kritike

Kritičar *Gregory Weinkauf* je napisao: "Film toliko zabavan (i pomalo lud) kao da želi promijeniti pravila o tome što film može biti". William Arnold je zaključio: "Kako su mnogi kritičari isticali tijekom godina, "Žuta podmornica" ujedno personificira između redaka i točno što su Beatlesi predstavljali emotivno i filozofski u 60-ima; umjetničku hrabrost, veselu nesentimentalnost i novu generaciju koja preuzima i koja naivno vjeruje da svijet stalno postaje bolji".

Roger Ebert je film čak uključio u svoj popis 'Velikih filmova':

## Vanjske veze
* 
* ''Žuta podmornica'' na Rotten Tomatoes
## Izvori
And Then There Were None (film, 1945)

***And Then There Were None*** ( ) je američki crno-bijeli kriminalistički film snimljen 1945. u režiji Renea Claira. Predstavlja prvu ekranizaciju istoimenog romana Agathe Christie (poznatog i kao *Deset malih crnaca*). Protagonisti su desetoro pripadnika društvene elite koji su se okupili na izoliranom otoku na poziv tajanstvenog vlasnika. Radnja prikazuje kako ih netko ubija jednog po jednog prije nego što preživjeli zaključe da je ubica među originalnih desetoro. Filmska verzija je značajno odstupala u odnosu na roman, dijelom zato što je neke od problematičnih elemenata sadržaja (tinejdžerska trudnoća) nije bilo moguće uskladiti sa tadašnjim strogim hollywoodskim cenzorskim kodeksom. Završnica je također izmijenjena u odnosu na roman, odnosno temelji se na kazališnoj verziji iz 1943. godine. And Then There Were None je 1946. prikazana na Filmskom festivalu u Locarnu gdje je dobila veliku nagradu koja će kasnije biti poznata kao Zlatni leopard.

## Uloge
* Barry Fitzgerald...Sudac Francis J. Quinncannon
* Walter Huston...Dr. Edward G. Armstrong
* Louis Hayward...Philip Lombard/Charles Morley
* June Duprez...Vera Claythorne
* Roland Young...Detektiv William Henry Blore
* Mischa Auer...Princ Nikita "Nikki" Starloff
* C. Aubrey Smith...General Sir John Mandrake
* Judith Anderson...Emily Brent
* Richard Haydn...Thomas Rogers
* Queenie Leonard...Ethel Rogers

## Reference

## Vanjske veze

* 
* 
*  And Then There Were None complete film on YouTube
Le silence est d'or

***Le Silence est d'or*** () je francusko-američka crno-bijela filmska komedija snimljena 1947. u režiji Renea Claira. Radnja je smještena u Pariz oko 1906. godine i prikazuje rad jednog od prvih filmskih studija, čiji se režiser, koga glumi Maurice Chevalier zaljubi u mladu glumicu (koju tumači Marcele Derrien), ali je kasnije ipak prepusti mladom glumcu (koga glumi François Périer). Clair je film snimio vrativši se u domovinu nakon višegodišnjeg boravka u Hollywoodu, a njime je također nastojao odati počast nijemim filmovima, odnosno pionirima francuske kinematografije. Film je nakon premijere podijelio kritiku, a i sam Clair je kasnije izjavio da njime nije bio sasvim zadovoljan. Za potrebe američke publike je snimio verziju pod naslovom ***Man About Town*** () u kome je Chevalier na engleskom pružao audio-komentar. Francuska verzija je godine 1947. Clairu, pak, donijela drugu uzastopnu veliku nagradu na Filmskom festivalu u Locarnu.

## Vanjske veze
* 
*
Alfa-2A adrenergički receptor

**Alfa-2A adrenergički receptor** (*α<sub>2A</sub> adrenoceptor*, *ADRA2A*) je alfa-2 adrenergički receptor. On je kodiran humanim  genom.

## Selektivni ligandi
### Agonisti
* Gvanfacin
* Klonidin

### Antagonisti
* BRL-44408
* Johimbin

## Povezano
* Adrenergički receptor

## Reference

## Literatura

## Vanjske veze
*
Filmski festival u Locarnu

**Filmski festival u Locarnu** () je filmski festival koji se od 1946. godine održava u švicarskom gradu Locarno. Iza Kanskog i Venecijanskog, a zajedno sa festivalom u Karlovym Varyma, a prema navodima FIAPF, predstavlja najstariji filmski festival u Evropi. Poznat je po projekcijama filmova na otvorenom, odnosno na gradskom trgu Piazza Grande, gdje film može gledati oko 8000 gledatelja uz pomoć platna dimenzija 26x14 m. Od nagrada je najvažnija nagrada za najbolji film koja se od 1968. godine zove Zlatni leopard.

## Vanjske veze

* Festival del film Locarno Official Site 
* Festival del film Locarno at Internet Movie Database 
* Olivier Père (Artistic Director) personal blog
FIAPF

**Međunarodna federacija udruženja [[Film|filmskih]] producenata** (, akr. **FIAPF**, ) je organizacija sastavljena od 31 udruženja-članice iz 25 zemalja, vodećih u audiovizuelnoj proizvodnji. Osnovana je 1933. u Parizu, a sjedište joj se nalazi u Bruxellesu. FIAPF je također zadužen za supeviziju filmskih festivala, uključujući i neke najpoznatije u svijetu.

FIAPF pomaže proizvođačima da formulišu politike i koordiniraju političke akcije u slijedećim ključnim oblastima:
* zakonske odredbe vezane za zaštitu autorskih prava i intelektualne svojine
* ojačanje IPR legislacije i antipiratske akcije
* razvoj digitalnih tehnologija i njihov uticaj na lanac vrijednosti audiovizuelnog sektora
* proces standardizacije tehnologije
* regulacija medija
* mehanizmi finansiranja privatnog i javnog sektora u filmskoj proizvodnji
* pitanja u vezi trgovine

FIAPF osigurava akreditacije za slijedeće takmičarske filmske festivale:
* Međunarodni filmski festival u Berlinu
* Međunarodni filmski festival u Kairu
* Filmski festival u Kanu
* Međunarodni filmski festival u Karlovy Varyju
* Međunarodni filmski festival Locarno
* Filmski festival u Mar del Plata
* Montreal World Film Festival
* Međunarodni filmski festival u Moskvi
* Međunarodni filmski festival u San Sebastiánu
* Međunarodni filmski festival u Šangaju
* Međunarodni filmski festival u Tokiju
* Filmski festival u Veneciji
* Međunarodni filmski festival u Varšavi

FIAPF akreditira i Sarajevo film festival.
Alfa-2B adrenergički receptor

**Alfa-2B adrenergički receptor** (*α<sub>2B</sub> adrenoceptor*) je G-protein spregnuti receptor. On je tip adrenergičke receptorske familije. Humani gen koji kodira ovaj receptor ima simbol .
ADRA2B ortolozi su identifikovani kod nekoliko sisara.

## Receptor
Postoje tri visoko homologna tipa alfa-2-adrenergičkog receptora: alfa2A, alfa2B, i alfa2C. Ti receptori učestvuju u regulaciji otpuštanja neurotransmitera iz simpatičkih nerva i iz adrenergičkih neurona centralnog nervnog sistema.

## Gen
Ovaj gen kodira alfa2B tip receptora. On se vezuje za eIF-2B, faktor razmene guanin nukleotida koji učestvuje u regulaciji translacije. Za polimorfnu varijantu alfa2B tip, kojoj nedostaju 3 glutaminske kiseline iz elementa ponavljanja glutaminskih kiselina, je ustanoljeno da ima umanjenu GPCR kinazama-posredovanu fosforilaciju i desenzitizaciju. Ova polimorfna forma je isto tako povezana sa umanjenom bazalnim metabolizmom kod gojaznih osoba i moguće je da doprinosi patogenezi gojaznosti. Ovaj gen ne sadrži introne.

## Selektivni ligandi
### Antagonisti
* Imiloksan
* Johimbin

## Povezano
* Adrenergički receptor

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze
*
Faktor razmene guanin nukleotida

**Faktori razmene guanin nukleotida** (GEF) su komponente intracelularne signalne mreže. Faktor razmene guanin nukleotida stimulišu razmenu GDP za GTP da bi formirali aktiviranu formu, koja ima sposobnost prepoznavanja nizvodnih ciljeva, ili efektorskih proteina. GTPaza aktivirajući proteini (GAP) ubrzavanju intrinzičnu GTP-aznu aktivnost članova Ro familije da deaktiviraju prekidač. Oni dejstvuju kao aktivatori malih GTPaza. G proteini funkcionišu kao molekularni prekidači, koji su u neaktivnom stanju vezani za guanozin-difosfat (GDP). Njihova aktivacija zahteva disocijaciju GDP i vezivanje guanozin-trifosfata (GTP), koji je prisutan u aproksimativno 10-puta višoj koncentraciji u ćelijskoj citoplazmi. GEF proteini aktiviraju G proteine putem promovisanja razmene nukleotida. Stotine do sada opisanih GEF proteina manifestuju različite stepene specifičnosti. Neki od njih su sposobni da aktiviraju više G proteina iz različitih familija, dok su drugi samo sposobni da aktiviraju jednu specifičnu izoformu.

## Povezano

* Faktor razmene nukleotida
* Guanin
* G proteini

## Reference
Regulatori GTP-vezujućih proteina

**GTP-vezujući proteinski regulatori** regulišu G proteine na nekoliko različitih načina. Male GTPaze deluju kao molekulski prekidači u signalnim putevima, koji regulišu funkcije drugih proteina. Oni su *aktivni* kad su vezani za GTP i *neaktivni* kad su vezani za GDP. Aktivacija i deaktivacija malih GTPaza se odvija u ciklusu, između GTP-vezane i GDP-vezane forme.

## Izmjenjivači
Neaktivni oblik GTPaza (GDP-forma) se aktivira klasom enzima koji se zovu faktor razmene guanin nukleotida (GEF). GEF proteini katalizuju razmenu nukleotida putem stimulacije oslobađanja GDP iz malih GTPaza (uklanjanjem za GTPazu vezanog Mg2+ jona) i GDP zamenom za GTP (koji je prisutan u bar 10-puta većoj koncentraciji u ćeliji). Inaktivacija aktivnih malih GTPaza se postiže GTP hidrolizom usled GTPazne GTP hidrolitičke aktivnosti.

## Stimulatori
Brzina GTP hidrolize malih GTPaza je generalno suviše spora da bi stvorila fiziološki relevantne prolazne signale, i stoga je neophodna jedna druga klasa regulatornih proteina da bi se ubrzala ova aktivnost, Aktivirajući proteini GTPaza (GAP).

## Inhibitori
Jedna druga klasa regulatornih proteina, inhibitori disocijacije guanozin nukleotida (GDI), se vezuje za GDP-vezanu formu Rho i Rab malih GTPaza i ne samo sprečava razmenu (održavajući male GTPaze u isključenom stanju), nego isto tako sprečava lokalizaciju malih GTPaza na membranama, koje su njihovo mesto dejstva.

## Reference

## Vanjske veze
*
Bazalni metabolizam

**Bazalni metabolizam** je najmanja potrošnja energije neophodna za održavanje vitalnih telesnih procesa organizma. Nivo energije koji pojedinac troši tokom odmora.

## Reference

## Vanjske veze
* Kalkulator bazalnog metabolizma
Alfa-2C adrenergički receptor

**Alfa-2C adrenergički receptor** (*α<sub>2C</sub> adrenoceptor*, *ADRA2C*) je alfa-2 adrenergički receptor. On je kodiran humanim  genom.

## Ligandi
### Agonisti
* (R)-3-Nitrobifenilin (takođe slab antagonist α2A i α2B)

### Antagonisti
* JP-1302: selektivan u odnosu na α2A, α2B, α2D
* spiroksatrin
* johimbin derivati 9 i 10: >43 puta selektivniji nego za α2A, α2B i α1 tipove
* *N*2-[4-(2,3-dihidro-benzo[1,4]dioksin-2-ilmetil)-[1,4]diazepan-1-il]-etil2-fenoksi-nikotinamid

## Povezano
* Adrenergički receptor

## Reference

## Literatura

## Vanjske veze
*
Aktivirajući protein GTPaze

**Aktivirajući proteini GTPaze**, ili *GAP*, ili *ubrzavajući proteini GTPaze* su familija regulatornih proteina čiji članovi imaju sposobnost aktiviranja G proteina i stimulisanja njihove GTPazne aktivnosti, što rezultuje u prekidu signalnog događaja.

GAP proteini posreduju uključivanje i isključivanje G proteina. Prelaz iz aktivne GTP-vezane forme G proteina u neaktivnu GDP-vezanu formu se ostvaruje hidrolizom, putem unutrašnje aktivnosti GTPaze. To može biti vraćeno (ponovno uključivanje G proteina) putem faktora razmene guanin nukleotida (GEF). Samo aktivno stanje G proteina može da prenese signal do reakcionog lanca.

Sposobnost GAP proteina da isključe G proteine zavisi od njihove lokalne koncentracije u ćeliji, i od stanja njihove aktivnosti. Oba proteina su često regulisana sa jednim i više signalnih puteva, i modifikuju se vezivanjem regulatornih proteina, specifičnih lipida, ili fosforilacijom.

## Reference

## Vanjske veze
*
GEF

Termin **GEF** ima više značenja.

* Faktor razmene guanin nukleotida () je faktor razmene guanin nukleotida.
* Zeleni evropski institut () je fondacija Zelene evropske partije.
Adenozinski A1 receptor

**Adenozinski A<sub>1</sub> receptor** je član grupe adenozinskih receptgora, G protein-spregnutih receptora čiji endogeni ligand je adenozin.

## Biohemija
A1 receptori učestvuju u promovisanju sna putem inhibicije holinergičkih neurona bazalnog prednjeg mozga. A1 receptori su takođe prisutni u glatkim mišićima širom vaskularnog sistema.

## Signalizacija
Aktivacija adenozinskog A1 receptora agonistom uzrokuje vezivanje G<sub>i1/2/3</sub> ili G<sub>o</sub> proteina. Vezivanje Gi1/2/3 proteina izaziva inhibiciju adenilat ciklaze, i stoga umanjenje cAMP koncentracije. Povišenje koncentracije inozitol-trifosfata/diacilglicerola je posledica aktivacije fosfolipaze C, dok je elevacija nivoa arahidonske kiseline posredovano DAG lipazom, koja odvaja DAG i formira arahidonsku kiselinu.

Nekoliko tipova kalijumskih kanala se aktivira, dok se N-, P-, i Q-tipovi kalcijumskih kanala inhibiraju.

## Mehanizam
Ovaj receptor ima inhibitornu funkciju na većinu tkiva. U mozgu, on usporava metaboličku aktivnost kombinacijom dejstava. Presonaptički, on redukuje otpuštanje iz sinaptičkih vezikula.

## Ligandi
Kofein, kao i teofilin, su antagonisti A1 i A<sub>2A</sub> receptora u mozgu. 

## Literatura

## Vanjske veze
* 
*