Opština Surdulica

**Opština Surdulica** ( je opština u Pčinjskom okrugu na jugoistoku Srbije. Po podacima iz 2002. opština je imala 22.190 stanovnika. Sedište opštine je u gradu Surdulica (10.914 stanovnika).
Prema procenama RZS, broj stanovnika na području opštine Surdulica, spao je ispod 20.000, pa tako iznosi oko 18700, što je vrlo zabrinjavajuće. Takodje podaci zavoda za statistiku, upozoravaju da je opasnost od bele kuge na području opštine Surdulica vrlo visoka, i da se moraju preuzeti hitne mere, za popravljanje ove situacije. U prilog tome podatak, za 2018 godinu, na području ove opštine rodjeno je 164 beba, a umrlo 247 osoba (pa je prirodni priraštaj izuzetno negativan, i iznosi -4,4). Tendencija je da se broj umrlih do 2020 povećao, a da je broj novorodjenih opao.

## Geografija
 
Opština Surdulica smeštena je u slivu reke Vrle, Masuričkom polju, slivu Gornje Jerne i Božičke reke, a zahvata i deo Vlasinske visoravni. U blizini je Vlasinsko jezero bogato ribom. Opština je poznata po planinskim izvorima vode.

Površina koju zahvata opština Surdulica iznosi 628 km², podeljena na 22 mesne zajednice na nadmorskoj visini od 475 m (gde se nalazi grad Surdulica), pa do 1.500 m nadmorske visine. Njenu istočnu granicu čini državna granica prema Bugarskoj u dužini od 42 km, gde se nalazi i granični prelaz Strezimirovci.

Kroz Surdulicu, okruženu visokim planinama Vardenikom (najviši vrh Veliki Strešer 1.875 m) i Čemernikom (1.638 m), protiče reka Vrla (duga 27 km) koja sa svojim pritokama čini značajni hidropotencijal.

Današnja opština Surdulica, pored svoje ranije teritorije, obuhvata i područje cele Vlasine i Klisure, odnosno od Južne Morave do bugarske granice. Od ukupne površine 33%, t. j. preko 20.000 m hektara je obradivo, a ostalo su pašnjaci i šume. Neplodno je samo 5% od ukupnih površina, t. j. oko 3,5 hiljada hektara. Preko 55% površna je u privatnom sektoru, a nešto ipod 45% u držvnom.

## Naseljena mesta

Opština Surdulica ima 41 naselje.

## Turizam
Vlasina, sa svojom netaknutom prirodom i prostorom na kome na desetine kilometara unaokolo nema ni jednog fabričkog dimnjaka ni zagađivača, ima skromne turističke kapacitete koji su tokom sezone prepuni.

Turistički objekti su raspoređeni na prostoru cele Vlasine. Na putu iz Surdulice ka Vlasini nalazi se Promaja odakle se pruža lep pogled na jezero, i gde je smešten Motel Jezero sa četrdesetak ležaja. U neposrednoj blizini Promaje na Vlasini Okruglici nalazi se odmaralište preduzeća Srbija šume sa dvadesetak ležajeva i Zastave sa pedesetak ležajeva. Od Promaje do brane raspoređene su brojne vikendice a najbrojnije su na samoj brani. Na tom području se nalazi i hotel Vlasina koji sa depandansom ima oko 200 kvalitetnih ležaja sa pratećim objektima koji pružaju dobar odmor gostima. Pored hotela Vlasina nalazi se odmaralište Zavoda za zapošljavanje, EPS-a, Ferijalnog saveza, Nevtursa, hotel Narcis i drugi objekti sa ukupno 500 ležaja.

Dalje od brane ka Vlasotincu nalazi se Crna Trava koja ima lep motel Vilin lug sa 30 kreveta. U privatnom smeštaju moguće je angažovati oko 1000 ležaja. Svi pobrojani kapaciteti su tokom letnje i zimske sezone uglavnom puni. Ljudi ovog kraja mnogo očekuju od realizacije projekta Vlasine kao turističkog centra koji ima republički značaj i za čiju realizaciju su urađeni svi potrebni planovi pre više od 10 godina.

Turističku ponudu obogaćuju i tradicionalne manifestacije: 
* hajka na vukove, 
* sabor lovaca, 
* zimski festival reakcije, 
* ribarski kotlić, 
* Vlasinsko leto - tradicionalno takmičenje trubača, 
* sabor gorana, 
* susreti boraca, 
* ribolovačka takmičenja itd.

Nosilac razvoja turizma na Vlasini su HUP Evropa iz Surdulice, Turistički savez Surdulice i druge institucije iz ovog i susednih gradova. Doprinos širenju imena Vlasine daje u poslednje vreme i jedinstvena fabrika pitke vode Vlasinka iz Toplog Dola nadomak Vlasinskog jezera.