Nacionalna i univerzitetska biblioteka Sv. Kliment Ohridski

**Nacionalna i univerzitetska biblioteka „Sv. Kliment Ohridski“** (, ) u Skopju centralna je biblioteka Severne Makedonije koja funkcioniše i kao depozitorna biblioteka ove zemlje i kao univerzitetska biblioteka Univerziteta svetog Ćirila i Metodija. Bibilioteka je jedna od prvih institucija koju je osnovalo Antifašističko sobranje narodnog oslobođenja Makedonije 23. novembra 1944.

## Historija

Narodna biblioteka u Skoplju osnovana je 23. novembra 1944. godine odlukom Antifašističkog sobranja narodnog oslobođenja Makedonije u prostorijama Centralne biblioteke Filozofskog fakulteta u Skoplju. Centralna biblioteka Filozofskog fakulteta osnovana je 1920. godine kao prva univerzitetska biblioteka u Makedoniji. Početni, nasleđeni fond nove Narodne biblioteke obuhvatao je oko 150.000 bibliotečkih jedinica, 50 čitaoničkih mesta i dvanaest zaposlenih. 1945. doneta je odluka o dostavljanju obaveznog primerka makedonskih izdavača i biblioteka je postala nacionalna depozitorna biblioteka tadašnje Narodne Republike Makedonije.

Pored osnovne, nacionalne funkcije biblioteka je definisana i kao kao opštonaučna i univerzitska biblioteka Univerziteta "Kiril i Metodije" iz Skoplja, što je bio zvanično uređeno Zakonom o bibliotečkoj delatnosti Republike Makedonije 1960. godine.

Tokom nekoliko narednih godina knjižni fond se značajno povećao i javila se potreba za osnovanjem novih službi, pa je 1952. godine cela zgrada dotogašnjeg Filozofskog fakulteta stavljena na raspolaganje Narodnoj biblioteci. 1949. godine osnovano je bibliografsko odeljenje, proširenjem prostora biblioteka je dobila knjigovrznicu za zaštitu fonda (1953) i matičnu službu (1954). 1958. dobila je ime „Narodna i univerzitetska biblioteka“, a republičkim Zakonom o bibliotekama od 1960. godine i funkciju centralne i matične biblioteke Socijalističke republike Makedonije.

U zemjotresu 1963. godine zgrada Narodne i univerzitetske biblioteke bila je potpuno srušena, a teško je nastradao i tadašnji bibliotečki fond od 500.000 publikacija, koji je po spašavanju privremeno preseljen u Daut-pašin amam. Od 1964. godine fond je bio smešten u namenski izgrađen montažni objekat, u kom se nalazio do preseljenja u novu zgradu koja je svečano otvorena 27. decembra 1971. godine.

U narednom periodu osnovani su posebni fondovi (zbirke) kao laboratorija za mikrofilmovanje (1966) i laboratorija za konzervaciju i restavraciju (1970). Godine 1966. formirana je i posebna služba za bibliografsku informacionu delatnost, koja je 1976. prerasla u Referalni centar, kada su otpočele i prvite aktivnosti za uvođenje avtomatizacije u bibliotečko poslovanje.

## Arhitektura
Autor ovog objekta je Petar Muličkoski (1929.), poznati makedonski arhitekta i profesor Arhitektonskog fakulteta. On je dobitnik nagrade 
„Andreja Damjanov“ za životno delo. U projektu je Muličkoski koristio skelet od armiranog betona da bi formirao tremove i čardake. Na fasadnoj površini nanio je plastiku i kolorit inspirisani istorijom. Objekat se karakteriše izvrsnom funkcionalnošću i predstavlja 
jedan izvanredan primer brutalističke arhitekture u glavnom gradu. Izveden je u natur betonu sa vidljivom primenom ornamenata iz graditeljske tradicije, a to omogućava efikasnu komunikaciju prošlosti sa sadašnjosti što je rijetkost u savremenoj makedonskoj arhitekturi.

НУБСК-читалница.jpg|Čitaonica
НУБСК-пребарување.jpg|Elektronska pretraga kataloga
Работилница во новиот дел.jpg|Novi deo biblioteke


## Povezano
* Univerzitet svetog Ćirila i Metodija

## Vanjske veze

* www.bnrm.md
## Izvori