Evanđelje po Petru

**Evanđelje po Petru** (, ), nazivano i *Petrovo evanđelje*, je jedno od ne-kanonskih evanđelja koje su Crkveni oci odbacili kao apokrifna. Napisano najkasnije u drugoj polovici 2. vijeka.

Bilo je jedno od prvih nekanonskih evanđelja koje je ponovno pronađeno, očuvano u suhom pijesku Egipta. Glavno težište Evanđelja po Petru je pasija, a značajno je da se u njemu odgovornost za razapinjanje Isusa svaljuje na Heroda Antipu umjesto Poncija Pilata.

## Historija
Evanđelje po Petru pominje Origen u svojim Tumačenjima Matejevog evanđelja (X, 17). Justin Filosof (103.–166. g.) u svojoj ‘Prvoj Apologiji’ pokazuje da poznaje dati izveštaj, ili njegov izvor (XXXV, 6; cp.: ‘Evanđelje po Petru’, 3:6) – Episkop Serapion Antiohijski obratio se oko 200. g. područnoj crkvi u Rosku (Kelesirija), napominjući im da ne koriste na bogosluženjima 'Evanđelje po Petru', pošto je saznao da ga oni bogoslužbeno potrebljavaju. Eusebije citira Serapionove reči o tom spisu:

Teodoret Kirski (393.–457. g.) pišući o nazarenima kaže:

495. godine osuđeno je kao neprihvatljivo štivo od strane rimskog pape Gelasija I, u njegovom Decretum Gelasianum (*Decretum Gelasianum de libris recipiendis et non recipiendis*).

Godine 1886. u Gornjem Egiptu, u monaškoj grobnici iz VIII - IX veka, francuski arheolog Urbain Bouriant je otkrio važan fragmenat Evanđelja po Petru, u kojem se nalazi izvještaj o Isusovoj muci, smrti, sahrani i uskrsnuću. Rukopis potiče iz VIII-IX stoleća, a pored Evanđelja po Petru u njemu se nalaze i delovi ‘Otkrivenja po Petru’ i ‘Enohove knjige’. Prvo izdanje Petrovog Evanđelja je: „Memoires publics par les membres de la mission archeologique francaise au Caire", Paris, 1892.

## Sadržaj
Poznati deo Evanđelja po Petru govori o Isusovom stradanju, pogrebu i vaskrsenju, te se tvrdi da odluku o pogubljenju nije doneo rimski namesnik Pilat nego jevrejski kralj Herod. ‘Evanđelje po Petru’ opisuje kako pri raspeću nastupa velika tama da ljudi po Gradu idu sa upaljenim svetiljkama. Čak i jevrejski sveštenici i starešine shvataju kakvo su zlo doneli sami sebi, te udarajući po grudima, govore: »Jao našim gresima! Sud i propast Jerusalima se približio.« (Prg. 25) Rimski kenturion koji je predvodio utvrđivanje Isusovog groba brojnom stražom, i rimskom i judejskom, nosi ime Petronius. Vrt i grobnica u kojima je Isus položen pripada Josipu iz Arimateje.

I sam Pilat, pod utiskom neviđenog čuda, priznaje da je Isus Sin Božiji. Iznenađeni judejski sveštenici iznose da im je bolje pred Bogom odgovarati za najteži zločin nego da padnu u ruke vlastitog rogoborućeg naroda koji bi ih kamenovao (prgg. 48-49).

Origen kaže da neki na temelju tog Evanđelja tvrde da su »braća Isusova« bili Josipovi sinovi iz njegova prvoga braka.

## Analiza
Šagi-Bunić smatra da se u djelu "osjeća lagani dah doketizma."

## Povezano
* Apokalipsa Petrova
* Ranohrišćanski spisi
* Gnostička apokalipsa Petra
* Knjižnica Nag Hamadi
* Biblijski kanon
* Apokrifi

## Reference

## Literatura
* Foster,P, (2007), 'The Gospel of Peter', Exp.Times, Vol.118,No.7,p318-325.
* J. Rendel Harris, *A Popular Account of the Newly-Recovered Gospel of Peter*
* John Dominic Crossan, *The Cross That Spoke: The Origins of the Passion Narrative.* San Francisco: Harper and Row, 1988.

## Vanjske veze
* ''Gospel of Peter'' (Greek text) 

* Early Christian Writings: *Gospel of Peter*: several translations and commentaries, and three Patristic references 
* Gospels.net: ''Gospel of Peter'': additional information 
* ''The New Schaff-Herzog Encyclopedia of Religious Knowledge'' : Peter the Apostle: III.1
* Geoff Trowbrige, "The Gospel of Peter" 
* Barbara Thiering's interpretation of the ''Gospel of Peter''