open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sustjepan

**Sustjepan** je naseljeno mjesto koje se nalazi na samom zapadnom ulazu u uže gradsko područje grada Dubrovnika od novoizgrađenog Mosta dr. Franje Tuđmana.

## Ime
Sustjepan nosi ime po sv. Stjepanu (slavi se 26. prosinca) prvomučeniku. Ujedno je to i desni oltar u crkvi, gdje je i glavni oltar posvećen Gospi od Karmela.

## Geografija

Sustjepan se nalazi u Rijeci dubrovačkoj, na zapadnom ulazu u grad Dubrovnik uz Jadransku turističku cestu, 5&nbsp;km udaljen od dubrovačke stare gradske jezgre. Nalazi se na zapadnim padinama brda Srđ.

## Urbani razvitak
Sustjepan se sastoji od niza obiteljskih kuća smještenih na sjeverozapadnim padinama brda Srđ i uz Jadransku turističku cestu. U mjestu se nalaze tri crkve, Sv. Antuna i Sv. Stjepana, te kapelica Sv. Nikole izgrađena na mjesnom groblju i podignuta u spomen na branitelje poginule 6. prosinca 1991. godine, tijekom rata u Hrvatskoj za vrijeme najžešćeg napada JNA i istočnohercegovačkih Srba na Grad Dubrovnik.

## Historija

Sustjepan je bio jedan od ključnih obrambenih položaja u obrani Dubrovnika a branila ga je i obranila mala grupa branitelja na čelu sa zapovjednikom obrane bojnikom Jakšom Hodakom Jakim te na taj način onemogućila ulaz neprijateljskih postrojbi u Dubrovnik. Cijelo to vrijeme mjesto je bilo okruženo sa tri strane a u njega se moglo doći samo noću uz izuzetan oprez.

Sustjepan je za vrijeme rata bio izložen čestim velikim granatiranjima i pješačkim napadima tijekom kojih je svaka kuća pretrpila velika oštećenja, a nekoliko kuća je u potpunosti izgorilo. Na fasadama nekih kuća, koje još nisu obnovljene, i danas su vidljiva oštećenja.

## Gospodarstvo

Sustjepan je gospodarski gotovo potpuno nerazvijeno mjesto. U mjestu postoje skladišta za prehrambene i druge proizvode te veliki automehaničarski servis.

Stanovništvo se bavi turizmom i u manjoj mjeri ribarstvom.

## Stanovništvo

Sustjepan prema popisu stanovnika iz 2011. godine broji 323 stanovnika, koji su većinom Hrvati katolici.

**Napomena**: U 2001. nastalo izdvajanjem iz naselja Dubrovnik. Od 1857. do 1931. iskazivano kao naselje.

## Promet

Sa Dubrovnikom je Sustjepan povezan Jadranskom turističkom cestom kojom prometuju redovite i česte autobusne linije 1, 1A, 1B i 1C prometnog poduzeća Libertas.

## Poznati Sustjepanci

* Cvijeto Kapetanić, košarkaški sudac i kontrolor.
* Darko Miladin, (nogometas HNK Hajduk, Ergotelis, HNK Rijeka)

## Reference

## Vanjske veze
* Obnova u ratu porušene crkve Svetog Stjepana
Šumet (Dubrovnik)

**Šumet** je dubrovačko prigradsko naselje u Dubrovačko-neretvanskoj županiji.

## Geografija
Šumet se nalazi u Rijeci dubrovačkoj uz mjesnu cestu Komolac-Gornji Brgat, oko 8&nbsp;km sjeveroistočno od Dubrovnika.

## Historija
U 15. stoljeću preko područja Šumeta projektiran je i izgrađen vodovod kojim se Dubrovnik napajao pitkom vodom. Vodovod je i dalje u funkciji, te voda slobodnim padom i dalje dotiče u Onofrijevu česmu u Starom Gradu.
Šumet su tijekom rata u Hrvatskoj okupirali, spalili i opljačkali pripadnici JNA te dragovoljci i pripadnici teritorijalnih postrojbi iz Trebinja i Crne Gore.

## Gospodarstvo
Stanovnici Šumeta su uglavnom zaposleni u gradu Dubrovniku. Rijetki se mještani bave poljodjelstvom.

## Stanovništvo
U Šumetu prema popisu stanovništva iz 2011. godine živi 176 stanovnika, uglavnom Hrvata katoličke vjeroispovjesti.

**Napomena**: U 2001. nastalo izdvajanjem iz naselja Dubrovnik. Od 1857. do 1931. iskazivano kao naselje.

## Reference
Mravnica (Dubrovačko primorje)

**Mravnica** je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Dubrovačko primorje, Dubrovačko-neretvanska županija. 

Selo posjeduje malu crkvu i groblje, te dva velika stabla platane. 

## Stanovništvo

Prema popisu stanovništva iz 2011. godine, naselje je imalo 38 stanovnika te 20 obiteljskih kućanstava.


:**Napomena:** Od 1857. do 1880. iskazivano pod imenom Mravinjica, a od 1890. do 1948. Mravinca.

## Izvori
Ošlje

**Ošlje** je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Dubrovačko primorje, Dubrovačko-neretvanska županija. 

## Stanovništvo

Prema popisu stanovništva iz 2011. godine, naselje je imalo 120 stanovnika i 35 obiteljskih kućanstava 2001. godine.


:**Napomena:** Sadrži podatke za bivše naselje Gorica od 1857. do 1971. koje je 1900. i 1910. iskazivano kao naselje.

## Osmerolisna crkva
Na lokalitetu Bijela lokva se nalazi arheološki istražena crkva osmerolisnog tlocrta sagrađena vjerojatno u 1. pol. 10. stolječa, posvećena možda Sv. Petru. Crkvu je istraživao Tomislav Marasović u 1956. i rezultati je istraživanja publicirao u 1957. Crkva na Bijeloj lokvi je jedinstvena poznata crkva osmerolisnog tlocrta u predromaničkoj Dalmaciji ali se čini da je sličnog tlocrta bila također crkva iz 9.-10. stolječa na Bribirskoj glavici u blizini Bribira. Ovaj tlocrt crkve predstavlja izraziti regionalni građevinski tip predromaničke sakralne arhitekture u ranosrednjovjekovnoj Dalmaciji.

Lokalizacja crkve: 42°53´33.70´´ N 17°44´16.40´´ E

## Izvori
Topolo

**Topolo** je mjesto u Dubrovačkom primorju, a smješteno je u Stonskom zaleđu. Mjesto se sastoji od Gornje i Donje Bande, Klačine i Matića.

Po arhitekturi izgleda kao tipično primorsko mjesto, s mnogo kamenih kuća te starih kamenih stuba. Ima polje koje očarava mnoge, a mjesto je okruženo stoljetnom borovom šumom. Malobrojno stanovništvo se bavi poljoprivredom, stočarstvom i vinogradarstvom.

## Geografija
S istočne strane graniči s mjestom Stupom, a prema zapadu s Imoticom i Štedricom.

## Znamenitosti
Topolo ima svoju župu i crkvu Male Gospe koja impresionira na samom ulasku u mjesto svojim starim čempresima koji ponosno strše kao kakvi čuvari starih ognjišta, polja, maslina, lovorika i svojih sumještana.

Vrijedna spomena je i kapelica Sv. Luja zaštitnika Topolog. Iznad polja prema selu Imotici nalazi se stara crkva Sv. Stjepana koja je 2011.-2012. obnovljena.

## Stanovništvo

Napomena: U 1869. sadrži podatke za naselje Štedrica.

## Sport
U obližnjem selu *Stupi* djeluje boćarski klub "Bistrina".

## Izvori
Gornji Brgat

**Gornji Brgat** je naselje u Dubrovačko-neretvanskoj županiji u općini Župa dubrovačka.

## Geografija
Gornji Brgat se nalazi na raskrižju cesta Dubrovnik-Mokošica-Trebinje, 5&nbsp;km sjeveroistočno od Dubrovnika, na odvojku ceste koja od Jadranske turističke ceste povezuje Dubrovnik sa Trebinjem i sa susjednom Bosnom i Hercegovinom. 1&nbsp;km sjeveroistočno od mjesta Gornji Brgat nalazi se istoimeni granični prijelaz.

## Historija
U rujnu 1991. godine Gornji Brgat je bio prvo mjesto u bližoj okolici Dubrovnika na koje je Jugoslavenska narodna armija iz Trebinja i mjesta Ivanica izvršila napad. Gornji Brgat je postao jako važno uporište Hrvatske vojske koje je sve do 24. listopada 1991. godine uspješno odoljevalo dvadesetorostruko brojnijem i moćnijem neprijatelju.

Sveta Ana na Brgatu (nova crkva svete Ane na Brgatu, na slici) se počela gradit 1912. a posvetio ju je 26. travnja 1914. dubrovački biskup Josip Marčelić. Stara crkva svete Ane (u pozadini s desne strane na slici) spominje se prvi put 1366. kao crkva sv. Petke a pripada u krug onih župskih crkava najstarijim u tom kraju pošto je Dubrovačka republika učvrstila svoje granice prema istočnim državama u XIV st.(intorno dei e di sancta Petcha).

## Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2011. godine u Gornjem Brgatu živi 199 stanovnika. Stanovnici su uglavnom Hrvata katoličke vjeroispovjesti.

## Kretanje broja stanovnika

## Sport
* Boćarski klub Brgat

## Reference

## Vanjske veze
Lelantska ravnica

**Lelantska ravnica** ( ili Λήλαντον πεδίον) je plodna ravnica na grčkom ostrvu Eubeji, koja se nalazi između Halkide i Eretrije. Ta dva grada su oko kontrole nad ovom ravnicom krajem 8. veka pne. vodila lelantski rat, budući da je njeno zemljište ne samo vrlo plodno, nego i zato što su tu bila nalazišta metala, bakra i gvožđa. Čini se da je nakon tog dugog rata kontrolu nad Lelantskom ravnicom uspostavila Halkida. Atinjani su 506. pne. u toj ravnici osnovali svoju kleruhiju.

Pretpostavlja se da je Lelantska ravnica svoje ime dobila po reci Lelantu (), koja se danas zove Lilant (novogrčki: Λίλας), a koja protiče kroz tu ravnicu, premda su antički sholijasti njeno ime izvodili iz imena inače nepoznatog kralja Lelanta (Lelantosa).

U srednjem veku ova se ravnica zvala Lilant *(Lilanto)*. Jedan mletački dokument iz 1439. opisuje kako je izbila kriza zbog toga što su moćnici prisvojili za sebe veći deo vode za navodnjavanje od onoga koji im pripada: "i tako mnogo parcela nije navodnjeno, a ako se ova situacija nastavi, ceo Lilant, koji predstavlja život ovoga ostrva, pretvoriće se u pustoš, a to je mesto koje pruža više koristi gospodstvu nego bilo kome drugome, jer je i oko i vrt Eubeje".

## Reference
Transportni protein

**Noseći proteini** omogućavaju difuziju različitih molekula, dok kanalni proteini učestvuju u aktivnom prenosu jona, malih molekula, ili makromolekula, kao što su drugi proteini, kroz biološke membrane. Noseći proteini su integralni/unutrašnji  membranski proteini. Oni permanentno postoje unutar membrane koju premoštavaju, i kroz koju transportuju supstance. Membranski transportni proteins pomažu u prenosu supstanci putem posredovane difuzije ili aktivnog transporta. Ti mehanizmi kretanja su poznati kao transport posredovan nosačem. Svaki noseći protein je dizajniran da prepoznaje samo jednu supstancu ili jednu grupu veoma sličnih supstanci. Istraživanja su ustanovila korelacije između defekta specifičnih nosećih proteina i specifičnih bolesti.

## Reference
Genska kaseta

**Genska kaseta** je tip mobilnog genetičkog elementa koji sadrži gen i rekombinaciono mesto. Genske kasete mogu da budu inkorporisane u integron ili slobodne u obliku kružne DNK. One često sadrže gene otpornositi na antibiotike. Na primer, *[[Kanamicin|kanMX]]* kaseta omogućava otpornost na kanamicin (antibiotik) kod bakterija.

## Integron

Integroni su genetičke strukture u bakterijama koje izražavaju i imaju sposobnost akvizicije i razmene genskih kaseta. Takve kasete tipično nose jedan gen bez promotera. Celokupna serija kaseta se transkribuje iz susednog promotera. Genske kasete mogu da budu umetnute i izrezane putem kružnog intermedijera. Ovim je obuhvaćena rekombinacija između kratkih sekvenci prisutnih na njihovim krajevima, poznatih kao elementi 59 baza (59-be) - koje ne moraju da budu duge 59 baza. 59-be elementi su raznovrsna familija sekvenci koja funkcionišu kao mesta prepoznavanja za integraze specifične na mesto (enzime odgovorne za integraciju genske kasete u integron). 

## Genetički inženjering
U genetičkom inženjeringu, genska kaseta je manipulativni fragment prenosa DNK, koji ima sposobnost izražavanja, jednog ili više gena od interesa između jednog ili više setova restrikcionih mesta. Ona se može preneti iz jedne DNK sekvence (obično na vektoru) u drugu putem 'odsecanja' fragmenta koristeći restrikcione enzime i umetnuta u novi kontekst.

## Reference

## Literatura
* Stokes, H.W. et al., Structure and function of 59-base element recombination sites associated with mobile gene cassettes. *Mol Microbiol.* 1997 Nov;**26**(4):731-45. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=9427403&dopt=Abstract
* Partridge S, Tsafnat G, Coiera E, Iredell J. Gene cassettes and cassette arrays in mobile resistance integrons. FEMS Microbiology Reviews 2009;33(4),757-784. http://www3.interscience.wiley.com/journal/122325072/abstract?CRETRY=1&SRETRY=0
Transmembranski protein

**Transmembranski protein** (TP) je tip membranskog proteina koji premoštava celokupnu biološku membranu za koju je permanentno vezan. Transmembranski proteini se protežu od jedne strane membrane do druge. Mnogi TP funkcionišu kao kapije ili "mesta utovara" koji sprečavaju ili omogućavaju transport specifičnih supstanci kroz biološke membrane, da bi ušle u ćeliju, ili izašle iz ćelije u slučaju nuzproizvoda. U odgovoru na oblik pojedinih molekula TP mogu da imaju specijalne načine sklapanja ili savijanja kojim se propušta supstanca kroz biološku membranu.

Transmembranski proteini su politopni proteini koji se agregiraju i precipitiraju u vodi. Za njihovu ekstrakciju su neophodni deterdženti ili nepolarni rastvarači, mada neki od njih (beta-bareli) takođe mogu da budu ekstrahovani koristeći denaturacione agense. Svi transmembranski proteini su integralni membranski proteini (IMPs), mada nisu svi IMP transmembranski proteini.

## Reference

## Povezano
* Ćelijska membrana
* Transmembranski receptor
* Membranska topologija
* Transmembranski domen
* Membranski protein
* Integralni membranski protein
* Periferni membranski protein
Sajam

**Sajam** (engleski: *Fair*, francuski: *Foire*, njemački: *Messe*, talijanski: *Fiera*) ili **vašar** (od mađarski vásár), **pazar** (od turski nedelja), **kermes** (od njemački Kirmes=crkveni sajam) ili **panađur** (od grčki panegyris=svečan zbor) je naziv za stalni organizirani skup prodavača i kupaca, taj termin se često koristi i za samo mjesto gdje se takav skup održava.
## Karakteristika i historija sajmovanja
Sajmovi se razlikuju od uobičajene trgovine, po vremenskom okviru u kom se odvijaju, ali još više zbog kupaca kojima su namjenjeni, - oni se danas uobičajeno obraćaju veletrgovcima, a ne kupcima na malo. Današnji sajmovi su se rodili na valu procvata srednjovijekovne trgovine, procesu koji se poklapao sa procvatom vjerskih svetkovina i okupljanja, pa su se obično i održavali po crkvenim dvorištima, a tek kasnije su se počeli širiti izvan crkvenih dvorišta, a na kraju i izvan zidina grada. Sajmovi su odigrali veliku ulogu u razvitku i rastu brojnih ekonomija, naročito na kreditnu politiku i razmjenu valuta. Propadanje tradicionalnih crkvenih sajmova otpočelo je na razmeđi 18. i 19. vijeka, kad su brojni crkveni sajmovi ugašeni - ili su opstali jedino kao podsjetnik na bogatu tradiciju sajmovanja. Najveći i najpopularniji srednjovijekovni sajmovi bili su tokom 12. i 13. vijeka oni održavani po francuskoj Šampanji, a kasnije oni iz Antwerpena, Brugga, Frankfurta, Ženeve, Leipziga, Lyona, Pariza i Novgoroda.

lajpciški sajam je od 1850. postavio novi standard sajmovanja, takozvani - **sajam uzoraka**, u kom proizvođači više nisu izlagali robu za direktnu prodaju, već uzorke robe, koju su u stanju proizvesti - traživši na sajmu distributere koji su bili voljni da tu robu naruče za svoje kupce, taj koncept sajmovanja prihvati su gotovo svi današnji komercijalni sajmovi.

Današnji sajmovi su organizirani kao specifična poduzeća, većina njih je nastala uz pomoć državne administracije, s namjerom da unaprijede domaću ekonomiju, ali da posluju po strogo komercijalnim kriterijima. Kako imaju izuzetno veliku ulogu na razvoj čitavih regija, pa i država - lokalne i državne administracije daju im brojne pogodnosti i ​​razna izuzeća, kao što su manje stope poreza ili potpuna oslobođenja od poreza, za robu prodanu na sajmu.
## Povezano
* Privredni sajam
* Svjetska izložba
## Reference

## Vanjske veze

* ''Fiera'' }
Miklavž na Dravskom polju (općina)

**Općina Miklavž na Dravskem polju** (slovenski: *Občina Miklavž na Dravskem polju*) je jedna od **212** slovenskih općina od 6.402 stanovnika., administrativni centar općine je grad Miklavž na Dravskom polju.
## Geografija
Općina Miklavž na Dravskem polju prostire se na sjeveroistoku Slovenije, na južnom ulazu u Maribor, na površini od 12.5 km², na kojoj leži 4 naselja.
## Naselja Općine Miklavž na Dravskem polju
Dobrovce, Dravski Dvor, **[[Miklavž na Dravskem polju]]**, Skoke
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Miklavž na Dravskem polju
Miklavž na Dravskem polju

**Miklavž na Dravskem polju** (njemački: *St. Nikolai*) je grad u Sloveniji od 3.934 stanovnika, on je i administrativni centar Občine Miklavž na Dravskem polju.
## Geografija
Miklavž na Dravskem polju leži na sjeveroistoku Slovenije, na južnom ulazu u Maribor, pored autoputa za Austriju i dravskog kanala hidroelektrane - Zlatoličje.
## Historija i znamenitosti
Miklavž se prvi put spominje 1202. kao malo feudalno naselje. U 15. vijeku se spominje neki dvorac u mjestu, a u 16. vijeku su seljani počeli graditi svoju crkvu u romaničkom stilu, koju su dovršili 1662.
Zna se da su 17. vijeku Herbersteini iz Maribora tu izgradili svoj lovački dvorac, kao i to da je u 18. vijeku u lokalnoj crkvi proradila prva škola.

Miklavž je 1869. imao samo 246 stanovnika, a 1920. - 477. U to vrijeme je dvorac pretvoren u muški zatvor, ali je mjesto još uvijek bilo selo - daleko od Maribora.

Nakon Drugog svjetskog rata počeo je skokoviti razvoj Miklavža vezan uz ubrzani razvoj Maribora, kao industrijskog grada. Naselje je 1947 dobilo električnu energiju, a dvorac je preuređen u stambeni objekt.

Prema popisu stanovništva iz 1961. u Miklavžu je živjelo 935, a jednu dekadu kasnije 1971 - 2.425, da bi to 1981 naraslo na 3.220 stanovnika. Početkom 1960-ih počela je gradnja kanala *Srednja Drava I*, koji je dovršen 1968. on je razdvojio Miklavž na dva dijela, historijski centar oko crkve i novi dio naselja oko Ptujske ceste.
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Miklavž na Dravskem polju
Hoče-Slivnica

**Općina Hoče - Slivnica** (slovenski: *Občina Hoče - Slivnica*) je jedna od **212** slovenskih općina od 11.189 stanovnika., administrativni centar općine je grad Spodnje Hoče.
## Geografija
Općina Hoče - Slivnica prostire se na sjeveroistoku Slovenije, između Pohorja i Dravskog polja na južnom ulazu u Maribor, na površini od 53.7 km², na kojoj leži 13 naselja. U općini se nalazi međunarodni mariborski aerodrom (u Slivnici) i dvije željezničke stanice.
## Naselja Općine Hoče - Slivnica
Bohova, Čreta, Hočko Pohorje, Hotinja vas, Orehova vas, Pivola, Polana, Radizel, Rogoza, Slivnica pri Mariboru, Slivniško Pohorje, **[[Spodnje Hoče]]**, Zgornje Hoče
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Hoče - Slivnica
Spodnje Hoče

**Spodnje Hoče** (njemački: *Unter Kötsch*) je grad od 2640 stanovnika u Sloveniji, administrativni centar Občine Hoče - Slivnica.

## Geografija
Spodnje Hoče leži na južnom ulazu u Maribor (oko 7 kilometara od centra).

## Historija
Hoče se prvi put spominje za ranog srednjeg vijeka, točnije 1146. godine. Njegovo ime Hoče vjerojatno ima veze sa *koče* (kolibe), kojih je bilo ispred burga *Hompoš*. Nakon izgradnje moderne ceste između Beča i Trsta u 18. vijeku, a naročito nakon izgradnje Južne željeznice u 19. vijeku, počeo se radikalno mijenjati život u mjestu. Tad je izgrađena željeznička stanica i pošta, a nakon Drugog svjetskog rata počeo je skokoviti razvoj mjesta i promjena njegove strukture, budući da se iz sela pretvorio u periferijski gradić.

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Hoče - Slivnica
Periplazmatski prostor

**Periplazma** je prostor ograničen sa dve selektivne permeabilne barijere, i.e., biološke membrane, kao što su unutrašnja membrana (i.e., citoplazmatična membrana) i spoljašnja membrana kod gram-negativnih bakterija. Striktno govoreći, periplazmatski prostor nije prisutan kod gram-pozitivnih bakterija, jer one imaju samo jednu membranu, citoplazmatičnu membranu. Region zvan "unutrašnja zona zida" (IWZ) je prisutan između citoplazmatične membrane i zrelog ćelijskog zida.

Periplazma se može sačinjavati i do 40% totalne ćelijske zapremine kod gram-negativnih vrsta, dok je IWZ drastično manji kod gram-pozitivnih vrsta. Composition of the IWZ has not been as yet clearly determined.

Mada se bakterije konvencionalno dele u dve glavne grupe — gram-pozitivne i -negativne, na bazi njihovog zadržavanja gramove boje — taj klasifikacioni sistem je nesiguran, jer se može odnositi na tri distinktna aspekta (rezultat bojenja, organizaciju ćelijskog omotača, taksonomisku grupu), koji nisu uvek jednoznačni kod nekih bakterijskih vrsta. Mada je respons bakterija na bojenje po gramu empirijski kriterijum, njegova baza leži u znatnim razlikama u ultrastrukturi i hemijskom sastavu dva glavna tipa prokariotskih ćelija zastupljenih u prirodi. Ta dva tipa ćelija se međusobno razlikuju po prisustvu ili odsustvu spoljašnje lipidne membrane, što je pouzdanija i fundamentalnija karakteristika bakterijskih ćelija. 

## Reference

## Literatura
* D. White, *The Physiology and Biochemistry of Prokaryotes,* Oxford University Press, Oxford, 2000, pp.&nbsp;22.
Salijski zakonik

**Salijski zakonik** () je bila zbirka plemenskog običajnog prava Salijskih Franaka, popisanog krajem 5. ili početkom 6. veka.

Zakoni su održavane u pisanoj formi na latinskom jeziku od strane komisije ovlašćen od strane monarha. Najstarija redakcija zbornika naslovljena je * Pactus legis Salicae* i napisana je u doba franačkog kralja Hlodoveha. Za vreme Karla Velikog zbirka je izdana u pročišćenom tekstu kao *Lex Salica emendata*. Sačuvano je desetine rukopisa iz 8. veka koje su kopije pretpostavljene originalne recenzije iz 6. veka i tri izmenjena najkasnije iz 9. veka.

Salijski zakonik je pružao pisanu kodifikaciju građanskog pravo, kao što su statuti nasleđivanja, i krivičnog prava, kao što je kazna za ubistvo. Obuhvatao je različita pravna područja, a najviše je odredaba iz krivičnog prava. Prema odredbama iz naslednog prava, žene su bile isključene od nasleđivanja nekretnina, pa su dosljedno tome, prema patrimonijalnom shvaćanju koje je državu smatralo patrimonijem (vladarevom baštinom), bile isključene i od nasleđivanja prestola. Salijski zakonik je imao veliki uticaj na tradiciju statunog prava koji se produžilo do novog veka u srednjoj Evropi, naročito u nemačkim državama, Francuskoj, Belgiji, Holandiji, delovima Italije, Austriji i Mađarskoj, Rumuniji i Balkanu.

## Reference

## Literatura
*
Wu Xun

**Wu Xun** (kineski: 武训; pinyin: Wǔ Xùn; 1838-1896) bio je kineski poduzetnik i društevni reformator, poznat po nastojanju da pruži besplatno obrazovanje siromašnoj djeci.

Kao dijete je izgubio oca, ali i priliku da se obrazuje, te je rani dio života proveo kao nepismeni prosjak. Usprkos toga, uspio je zaraditi dovoljno novaca ne samo da se samoobrazuje nego da na kraju postane uspješan poslovni čovjek i stanodavac. Wu Xun je, međutim, svoje stečeno bogatstvo ulagao u osnivanje škola u provinciji Shandong. S vremenom je postao jedna od najpopularnijih ličnosti u Kini, a što je nastojao iskoristiti carski režim dinastije Qing, koji ga je veličao kao oličenje konfucijanskih vrijednosti. Nakon smrti mu je podignut hram, a decenijama nakon toga je postao heroj i uzor brojnim kineskim društvenim reformatorima i aktivistima, uključujući i one koji će s vremenom postati važne ličnosti u Komunističkoj partiji.

Međutim, kada je 1950. godine nakon dolaska komunista na vlast snimljen biografski film *[[Život Wu Xuna]]*, on je na sebe navukao bijes Jiang Qing, supruge komunističkog vođe Mao Zedonga, koja je prezirala Wuov "buržoaski reformizam". To je pokrenulo kampanju prvo protiv filma, koji je zabranjen, a potom i samog Wua, koji je napadan kao oličenje "feudalne kulture". Njena eskalacija se zbila 1960-ih za vrijeme Kulturne revolucije kada su pripadnici Crvene garde otkopali i spalili Wuove posmrtne ostatke.

## Reference
El último caballo

***El último caballo*** () je španska crno-bijela filmska komedija snimljena 1950. godine u režiji Edgara Nevillea. Protagonist, čiji lik tumači Fernando Fernán Gómez, je vojnik koji služi vojnu obvezu u konjičkoj pukovniji i kome pred sam kraj vojnog roka saopće kako će se njegova jedinica motorizirati. Uplašen da će njegov voljeni konj, koji je odjednom postao nepotreban, završiti u klaonici, protagonist ga odlučuje otkupiti i zajedno sa njim se vraća u rodni Madrid, a što sa sobom dovodi do niza komičnih situacija vezanih uz držanje takve životinje u modernoj metropoli. Neki od kasnijih kritičara su u filmu prepoznali implicitnu kritiku tadašnjeg Francovog režima, odnosno njegovog promoviranja zastarjelih društvenih vrijednosti i izolacije od modernog svijeta.

## Uloge
* Fernando Fernán Gómez: Fernando 
* Conchita Montes: Isabel 
* José Luis Ozores: Simón, el bombero
* Mary Lamar 
* Julia Lajos 
* Fernando Aguirre 
* Manuel Arbó 
* Manuel Aguilera: Señor Manzano
* Julia Caba Alba: Julia
* María Cañete: Doña Magdalena
* Benito Cobeña 
* Casimiro Hurtado: Guardia 
* Manuel de Juan: Don Manuel
* Arturo Marín 
* Manuel Miranda

## Reference

## Vanjske veze
*
The Hollywood Ten

***The Hollywood Ten*** () je američki kratki crno-bijeli dokumentarni film snimljen 1950. godine u režiji Johna Berryja. Napravljen je u nezavisnoj produkciji za vrijeme makartističke kampanje kao reakcija na optužbe o komunističkoj zavjeri protiv SAD u Hollywoodu. U njemu su pripadnici Hollywoodske desetorice - scenaristi, režiseri i sineasti poznati po ljevičarskim stavovima zbog kojih su sed našli na crnoj listi - kratkim govorima odgovarali na optužbe, odnosno osuđivali makartističke progone, ali i inzistiranje kongresnog Odbora za antiameričke aktivnosti da se izjasne o svom članstvu u Komunističkoj partiji. Ubrzo nakon premijere, i sam Berry je prokazan kao komunist te se našao na crnoj listi i bio prisiljen nastaviti karijeru u Francuskoj. *The Hollywood Ten* je kasnije objavljen kao prilog DVD-izdanja filmova *[[Spartacus (1960 film)|Spartacus]]* i *[[Salt of the Earth]]*.

## Nastupaju
* Herbert J. Biberman
* Lester Cole
* Edward Dmytryk
* Ring Lardner Jr.
* John Howard Lawson
* Albert Maltz
* Samuel Ornitz
* Adrian Scott
* Dalton Trumbo
* Alvah Bessie

## Reference

## Vanjske veze
* 
* ''The Hollywood Ten''  bios at University of California, Berkeley, Library
* John Berry's obituary in The Philadelphia Inquirer
* 
*
Amfidamant

**Amfidamant** () bilo je ime jedne istorijske i nekoliko mitoloških ličnosti u drevnoj Grčkoj :

## Mitologija
**Amfidamant** je ime šest ličnosti u grčkoj mitologiji:

* **Amfidamant**, sin Aleja i Kleobule. On je bio jedan od Argonauta, u čijem je pohodu učestvovao zajedno sa svojim bratom Kefejem.

* **Amfidamant**, otac Nausidamin. Nausidama je Heliju rodila sina, Augiju.

* **Amfidamant**, sin Likurga i Kleofile ili Eurinome. Amdidamant je imao dvoje dece: Melaniona i Antimahu, koja se udala za Euristeja.

* **Amfidamant**, sin Busirida, kralja Egipta. Njega i njegovog oca ubio je Herakle.

* **Amfidamant**, otac Klitonima, koga je ubio Patroklo dok su igrali neku igru s kockicama.

* **Amfidamant**, jedan od Ahejaca koji su se sakrili u trojanskom konju.

## Historija
**Amfidamant** je ime jednog ratnika iz Halkide na Eubeji, koji je možda bio i vladar tog grada, a koji je poginuo krajem 8. veka pne. tokom lelantinskog rata, u kojem su se sukobile Halkida i Eretrija. Drevni grčki pesnik Hesiod kazuje u *[[Poslovi i dani|Poslovima i danima]]* da je u nekom pesničkom nadmetanju u Halkidi na Eubeji osvojio tronožac kao nagradu na igrama priređenim povodom sahrane nekog Amfidamanta. Plutarh je tog Amfidamanta identifikovao s halkidskim junakom koji je poginuo u bici tokom lelantinskog rata, te je zaključio da taj deo pesme predstavlja kasniju interpolaciju smatrajući da je Hesiod živeo pre lelantinskog rata. Moderni ispitivači prihvatili su Plutarhovu identifikaciju Amfidamanta, ali su odbacili njegov zaključak. Naime, ako se taj rat zaista vodio u nekom razdoblju tokom poslednje trećine 8. veka pne., to bi se dobro uklapalo u danas prihvaćenu hronologiju za Hesioda. U tom slučaju, Hesiod je pobednički tronožac možda dobio upravo za izvođenje svoje *[[Teogonija|Teogonije]]*, pesme za koju se čini da bi mogla biti namenjena aristokratskoj publici kakva se bi se okupila na pogrebnim svečanostima u Halkidi. Odatle verovatno potiče i izmišljena priča o Hesiodovom pesničkom nadmetanju s Homerom, ovekovečena u spisu *[[Nadmetanje Homera i Hesioda]]* (, često se citira i na  ili samo *Certamen*), gde se opisuje kako je grčka publika prvenstvo dala Homeru, ali je kralj Paned, koji je vodio nadmetanje, pobedu dosudio Hesiodu, jer ovaj opeva zemljoradnju i mir, a Homer pokolj i rat.

## Reference
Ognji Baku

***Vatre Bakua*** (; ) je sovjetski crno-bijeli film snimljen 1950. u režiji Rze Tahmasiba, Aleksandra Zarhija i Josifa Hejfica. Snimljen je u tadašnjem sovjetskom Azerbejdžanu, a radnja mu je prikazivala nastanak i razvoj naftne industrije u Azerbejdžanu tokom prve polovice 20. vijeka, odnosno važnost koju je ona imala za SSSR u burnim historijskim događajima. *Vatre Bakua* su, kao i svi sovjetski filmovi tadašnjeg doba, imale snažan propagandni naboj, a poslije smrti Staljina i procesa destaljinizacije su postale žrtvom cenzure. Kada je 1958. ponovno poslan u kino-dvorane, isječene su sve scene u kojima se pojavljuje u međuvremenu likvidirani Lavrentij Berija (čiji lik tumači Nikolaj Mordvinov). Deset godina je dodatno skraćen, s time da su iz filma izbačene sve scene sa Staljinom (koga tumači Miheil Gelovani). Ognji Bakua su nakon toga u svojoj integralnoj verziji prikazane tek početkom 21. vijeka u na državnoj televiziji tada već nezavisnost Azerbejdžana.

## Vanjske veze
* Полная 88-минутная версия фильма на **YouTube**
*
Život Wu Xuna

***Život Wu Xuna*** () je kineski crno-bijeli biografski film snimljen 1950. u režiji Sun Yua, poznat kao jedan od prvih značajnijih filmova napravljenih po završetku građanskog rata, ali i prvi koji je postao predmetom kritike i cenzure od strane novog komunističkog režima.

Protagonist, čiji lik tumači Zhao Dan, je Wu Xun, znameniti aktivist i društveni reformator iz 19. vijeka. Radnja prikazuje kako prosjačenjem na ulici stiče bogatstvo, ali kako ga potom ulaže u škole kako bi siromašnoj djeci pružio besplatno obrazovanje. *Život Wu Xuna* je postigao izuzetnu gledanost, i postao jedan od najpopularnijih filmova svog doba. Međutim, 20. maja 1951. se u službenom partijskom glasilu *[[Renmin Ribao]]* pojavio uvodnik pod naslovom *Trebamo naglasiti diskusiju o "Životu Wu Xuna"* u kojoj se film kritizirao svoje svoje ideološke "neispravnosti", odnosno promoviranja "prevladanih" buržoaskih vrijednosti. To je bio prvi slučaj da komunistički režim kritizira pojedinačni film, ali i signal za dugotrajnu kampanju u kojoj su brojni komunistički političari na čelu sa Kang Shengom napadali film. To je na kraju dovelo do njegove zabrane. Ona je ukinuta tek 1986. godine kada je "rehabilitiran" i priznat kao jedno od najvažnijih ostvarenja kineske kinematografije.

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* ''The Life of Wu Xun''  from the Chinese Movie Database
Waldorfska izjava

**Waldorfska izjava** () je naziv za službeno saopćenje za štampu koga je 3. decembra 1947. godine izdao Eric Johnston, predsjednik Filmskog udruženja Amerike (MPAA) i kojom je objavljena tjedan dana ranije donesena odluka šefova hollywoodskih studija o zabrani angažiranja i zapošljavanja komunistia i svih drugih "subverznih" osoba od njihove strane. Ime je dobila po njujorškom hotelu Waldorf-Astoria gdje su se 25. novembra 1947. godine na zatvorenom sastanku okupilo 48 šefova i vodećih direktora svih hollywoodskih studija. Povod za sastanak je bila odluka prethodnih dan izglasana odluka Predstavničkog doma Kongresa o otpočinjanju krivičnog postupka protiv Hollywoodske desetorice - grupe scenarista, režisera i sineasta ljevičarske orijentacije koji su odbili svjedočiti pred Odborom za antiameričke aktivnosti o svom članstvu u Komunističkoj partiji. Waldorfska izjava se smatra prvim formalnim činom, odnosno jednim od početaka Hollywoodske crne liste.
Gorišnica (općina)

**Općina Gorišnica** (slovenski: *Občina Gorišnica*) je jedna od **212** slovenskih općina od 4,035 stanovnika., administrativni centar općine je selo Gorišnica.
## Geografija
Općina Gorišnica prostire se na sjeveroistoku Slovenije, između Ptuja i Ormoža po Ptujskom polju na površini od 29.1 km², na kojoj leži 11 naselja.
## Naselja Općine Gorišnica
Cunkovci, Formin, Gajevci, **[[Gorišnica]]**, Mala vas, Moškanjci, Muretinci, Placerovci, Tibolci, Zagojiči, Zamušani
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Gorišnica
Gorišnica

**Gorišnica** (njemački: *Sankt Margarethen in Gorischnitz*) je selo u Sloveniji od 799 stanovnika, ono je i administrativni centar Občine Gorišnica.
## Geografija
Gorišnica leži s obje strane ceste između Ptuja i Ormoža, po Ptujskom polju.
## Historija
Gorišnica se prvi put spominje - 1235. zbog nekog burga i njegovih viteza.
Stariji naziv sela bio je *Sveta Marjeta niže Ptuja*, ali se za Drugog svjetskog rata ustalio naziv *Gorišnica* (Gorischnitz) zbog brojnih požara koji su ga poharali. 
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Gorišnica
Ptujsko polje

**Ptujsko polje** ili *Optüjsko pole* je ravnica između Ptuja i Ormoža, koja je zajedno s Dravskom dolinom najveće ravničarsko područje sjeveroistočne Slovenije. Granica između te dvije ravnice je rijeka Drava kod Ptuja, jer Ptujsko polje leži na lijevoj obali Drave, a veća Dravska dolina na desnoj obali.
## Karakteristike
Polje se rasprostire između Drave na jugu i Slovenskih gorica na sjeveru, od Ptuja na zapadu do Ormoža na istoku, ima oblik trokuta i površinu od oko od 90 km².
geomorfološki ona je rezultat kvartarnih aluvijalnih nanosa rijeke Drave debelih od 4 do 22 metra. 
## Povezano
* Dravska dolina
## Reference

## Vanjske veze
* ''Hidrogeološke razmere na Ptujskem polju''  } }
}
Odbor za Prvi amandman

**Odbor za Prvi amandman** () je bila kratkotrajna organizacija američkih liberalnih i ljevičarskih glumaca, zabavljača, umjetnika i sineasta koja se 1947. i 1948. godine nastojala suprotstaviti antikomunističkoj histeriji, odnosno uvođenju hollywoodske crne liste. Povod su bila javna saslušanja o navodnoj komunističkoj "subverzivnoj" aktivnosti u Hollywoodu koje je pokrenuo Odbor za antiameričku aktivnost (HUAC) Predstavničkog doma Kongresa, a na koje su se, navodeći principijelne razloge, odbili odazvati sineasti kasnije poznati kao Hollywoodska desetorica. U svrhu podrške su organizaciju - koja je ime dobila po Prvom amandmanu američkog Ustava, koji jamči slobodu govora i iznošenja političkih uvjerenja - osnovali scenarist Philip Dunne, glumica Myrna Loy i režiseri John Huston i William Wyler.

Grupi su se kasnije priključili neke od najvećih i najuglednijih imena tadašnjeg Hollywooda kao što su Humphrey Bogart, Lauren Bacall, Henry Fonda, Bette Davis, Gene Kelly, John Garfield, Edward G. Robinson, Judy Garland, Vincente Minnelli, Katharine Hepburn, Paul Henreid, Dorothy Dandridge, Jane Wyatt, Melvyn Douglas, Ira Gershwin, Billy Wilder, Sterling Hayden, Burgess Meredith, June Havoc, Evelyn Keyes, Marsha Hunt, Kay Thompson. Groucho Marx, Lucille Ball, Danny Kaye, Lena Horne, Robert Ryan, Jules Buck i Frank Sinatra.

Jedna od najspektakularnijih akcija Odbora bila je let u Washington 27. oktobra 1947. gdje su članovi javno demonstrirali protiv HUAC-ovih saslušanja, a tokom sljedećih nekoliko dana su sudjelovali u radio-emisijama *Hollywood Fights Back* () na mreži ABC. Aktivnosti Odbora, međutim, nisu dale nikakvog efekta, osim što su antikomunistima dali dodatnog materijala za propagandu o "crvenom Hollywoodu", pa su na kraju i sami članovi došli pod sumnju o komunističkoj aktivnosti.

24. novembra 1947. je Kongres izglasao odluku o početku kaznenog postupka protiv članova Hollywoodske desetorice, a na što su već sljedeći dan reagirali šefovi hollywoodskih studija donijevši Waldorfsku izjavu, odnosno odluku o zabrani zapošljavanja komunista i svih drugih "subverzivnih" elemenata. To je u mnogo čemu obeshrabrilo članove Odbora i potaklo ih ne samo da prekinu svoj dotadašnji aktivizam, nego da se javno ograde od svojih aktivnosti u Odboru.

Pri tome se posebno istakao Bogart, koji je u martu 1948. godine za časopis *[[Photoplay]]* napisao članak pod naslovom "Ja nisam komunist" u kome je tvrdio da je bio "zaveden" i "prevaren", odnosno da su mu lagali da članovi Hollywoodska desetorice nisu komunisti, iako su oni to stvarno bili.

Kasnije je dio članova Odbora na kraju i sam završio na Hollywoodskoj crnoj listi.

## Reference
Spiegel van Holland

***Spiegel van Holland*** () je nizozemski crno-bijeli kratki dokumentarni film snimljen 1950. u režiji Berta Haanstre. U njemu se prikazuju najpoznatiji prizori i znamenitosti Nizozemske, i to kao odraz u vodi, odnosno u rijekama, jezerima i umjetnim kanalima. Godine 1951. je prikazan na Kanskom festivalu gdje je dobio Zlatnu palmu za kratki film.

## Reference

## Vanjske veze
*
Nigerijski građanski rat

**Rat u Biafri** () ili **Nigerijski građanski rat** () je bio oružani sukob koji se od 1967. do 1970. godine vodio u jugoistočnom dijelu Nigerije između snaga nigerijske vlade na jednoj, te separatističkih pobunjenika organiziranih u samoproglašenu Republiku Biafru na drugoj strani. Kao uzroci sukoba se pretežno navode etničke i religijske napetosti između pretežno muslimanskog stanovništva iz naroda Hausa na sjeveru, te pretežno kršćanskog i animističkog stanovništva iz naroda Igbo na jugu države, a koje su eskalirale u prvim godinama nakon sticanja nezavisnosti od Ujedinjenog Kraljevstva. Koristeći pogrome pripadnika naroda Igbo na sjeveru kao izgovor, čelnici jugoistočnih provincija su 30. maja 1967. godine proglasili secesiju od ostatka Nigerije, a nakon čega je 6. jula 1967. nigerijska vlada započela "policijsku akciju" sa ciljem stavljanja Biafre pod nadzor centralne vlasti. Iako je Biafra logistički, brojčano i na druge načine bila inferiorna centralnoj vlasti, uspjela je nekoliko godina pružati žestoki otpor i spriječavati ofenzive nigerijske vojske. To je nigerijske vlasti natjeralo da otpor Biafre pokušaju slomiti ekonomskom blokadom, a što je tokom sljedećih godina dovelo do masovne gladi u Biafri. Na kraju je otpor Biafre uspješno slomljen 1970. godine. Računa se da je tokom njega stradalo između jedan i dva miliona ljudi, što ga čini jednim od najkrvavijih oružanih sukoba u 20. vijeku.

## Izvori

## Literatura
* 
* *Shadows : Airlift and Airwar in Biafra and Nigeria 1967–1970*, by Michael I. Draper ()
* *On Wings of War: My Life as a Pilot Adventurer*, by Jan Zumbach
* *Warfare of the 20th Century*, by Christopher Chant; Chartwell Books, 1988.
* *The Nigerian Revolution and the Biafran War*, by Alexander A. Madiebo; Fourth Dimension Publishers, 1980.
* *Surviving the Iron Curtain: A Microscopic View of What Life Was Like, Inside a War-Torn Region* by Chief Uche Jim Ojiaku, ;  (2007)
* Ejibunu, Hassan Tai: *[https://web.archive.org/web/20071129053950/http://www.aspr.ac.at/epu/research/rp_0707.pdf Nigeria´s Delta Crisis: Root Causes and Peacelessness]*&nbsp;– EPU Research Papers: Issue 07/07, Stadtschlaining 2007
* *Instability and Political Order: Politics and Crisis in Nigeria*, Billy Dudley, Ibadan University Press, 1974
* *There Was a Country*, by Chinua Achebe; Penguin Press, 2012. ()

## Vanjske veze
* Map of Nigerian Civil War
* Civil War in Nigeria (Biafra), 1967–1970 
* The Nigerian Civil War&nbsp;– Marcus Garvey 
* Wole Soyinka and the Nigerian Civil War 
* Biafra-Nigeria Civil War Documentary BBC-Fighting a War without Guns
* The Nigerian Civil War: Causes, Strategies, And Lessons Learnt
* Short history and assessment of the MFI-9B "MiniCOIN" in Biafran air force service
* Nicknames, Slogans, Local and Operational Names Associated with the Nigerian Civil War
* Quick Kill in Slow Motion: The Nigerian Civil War
* A view of blunders in the Nigerian strategy 
* The Nigerian Civil War: Causes, Strategies, And Lessons Learnt 
* Biafran Genocide on the Combat Genocide Association website
Biafranska funta

**Biafranska funta** je bila novčana valuta odmetnute nigerijske države Biafre koja je postojala u razdoblju od 1967. do 1970. Valuta je bila u uporabi u razdoblju između 1968. i 1970. Njen simbol bio je **£**, a dijelila se na 20 šilinga, odnosno 24 penija.

Prvi apoeni od jedne funte i pet šilinga predstavljeni su 29. siječnja 1968. Već sljedeće godine izdana je serija kovanica od tri i šest penija te jednog i dva i pol šilinga a sve kovanice su proizvedene od aluminija.
U veljači 1969. izdana je druga serija apoena od pet i deset šilinga te jedne, pet i deset funti.

Iako biafranska funta nije bila priznata u ostatku svijeta, banknote su se prodavale kolekcionarima u filatelističkim trgovinama u Londonu. Danas se tim novčanicama trguje daleko iznad njihove izvorne nominalne vrijednosti.
Najčešća je novčanica od jedne funte iz 1968. dok su kovanice i banknota od deset funti rijetki.

## Vanjske veze
* Banknotebook.com
* Novčanice u Biafri
The Kid (film, 1950)

***The Kid***, također poznnat kao ***Kid Cheung*** ili ***My Son A-Chang***, u originalu ***Mali Cheung*** () je hongkonški crno-bijeli igrani film snimljen 1950. u režiji Feng Fenga. Predstavlja ekranizaciju stripa "Kid Cheung", čiji je autor Yuen Po Wan, a koji se također pojavljuje u filmu. Poznat je prije svega po tome što se u njemu u naslovnoj ulozi pojavljuje Bruce Lee, koji je tada imao 10 godina; zajedno sa njime nastupa i njegov otac, ugledni glumac Lee Hoi-chuen.

## Uloge
* Bruce Lee ... Kid Cheung
* Lee Hoi-chuen ... Hung Pak Ho
* Feng Feng ... Flash Knife Lee
* Yee Chau Sui ... Uncle Ho
* Chan Wai-Yue ... Lui Mei
* Yuen Po Wan ... Boaster Chiu
* Ko Lo-Chuen ... Secretary Ko
* Tong Yuen ... So Mui
* Wong Kwai Lam ... Ngau
* Fung So Po ... Chu
* Chow Chi Sing ... Four Eyed Joe/Tsui
* Yip Ping ... Hungova supruga
* Ko Chiu ... Sekretarica
* Yip Yan Foo ... Nastavnik
* Ting Ling ... Član osobolja
* Fung King Man ... član bande
* Che Tin ... Ratso Ping
* Lee Chau Wan ... sobarica
* Mok Wan Ha ... Radnik u tvornici
* Allyson Chang ... Radnik u tvornici
* Law Lan ... Radnik u tvornici
* Chan Lap Pan ... stanodavka

## Vanjske veze
* 
* *[http://www.hkcinemagic.com/en/movie.asp?id=5442 The Kid] * at Hong Kong Cinemagic
*
MCHC

**MCHC** (eng. **M**ean **C**orpuscular **H**emoglobin **C**oncentration) predstavlja prosječnu koncentraciju hemoglobina u jednoj litri obujma eritrocita. Dio je standardne krvne slike.

## Izračun i referentni interval
MCHC se izračuna tako da se hemoglobin podijeli s hematokritom.

Referentni interval je od 320 - 345 g/l.

## Objašnjenje
MCHC je smanjen kod mikrocitne anemije, normalan kod makrocitne anemije (zbog većih eritrocita, iako je iznos hemoglobina ili MCHC-a visok, koncentracija ostaje normalna).

MCHC je povišen kod nasljedne sferocitoze, bolesti srpastih eritrocita i homozigotnog hemoglobina C.

## Reference
326

## Vanjske veze
* FP Notebook 
* Cornell
* Medline
Federacija Rodezije i Nyasalanda

**Federacija Rodezije i Njasalenda**, poznata i pod imenom **Centralnoafrička Federacija** bila je polunezavisna država na jugu Afrike koja je postojala od 1953. do 1963. godine.

## Istorijat
Federacija se sastojala od bivše britanske samoupravne kolonije Južne Rodezije i britanski protektorata Severne Rodezije i Njasalenda. Iako je ova tvorevina bila pod suverenstvom Britanske krune, ona nije imala status ni kolonije ni dominiona, iako je predstavnik britanskog vladara u njoj bio guverner (što je običaj za dominione).

Federacija je proglašena 1. avgusta 1953. godine, kao primer *srednjeg puta* između nezavisnih afričkih država kojima je vladala domorodačka većina i onih kojima je vladala belačka manjina (Južnoafrička Republika i portugalske kolonije Angola i Mozambik). Federacija se nije održala jer su domorodački crnački nacionalisti i intelektualci zahtevali predaju vlasti u ruke većine. Predstavnici belačke manjine nisu bili spremni na tako velike ustupke. Britancima je odgovarao ovaj *[[status kvo]]*, jer nisu u potpunosti hteli da iznevere belce u Federaciji, a nisu morali da preduzimaju vojnu intervenciju, jer po Federaciji nisu izbijale masovne pobune.

## Raspuštanje Federacije
Međutim, pod pristiskom međunarodne zajednice (Organizacija ujedinjenih nacija i Organizacija afričkog jedinstva), britanski zvaničnici su pokrenuli pregovore za predaju vlasti većini, nakon čega je Federacija raspuštena 31. decembra 1963. godine. Severna Rodezija je 1964. postala Republika Zambija, Njasalend je postao Republika Malavi, dok je belačka administracija u Južnoj Rodeziji odbila da sprovede britanski diktat. Proglasili su sopstvenu državu Rodeziju, čin koji Ujedinjeno Kraljevstvo nije priznalo. Rodezija je tek 1980. postala Republika Zimbabve.

## Povezano
* Severna Rodezija
* Južna Rodezija
* Njasalend
* Rodezija

## Reference

## Literatura
*
CFTR

**CFTR** se može odnositi na:

* Regulator cistično fibrozne transmembranske provodnosti
* CFTR inhibitorni faktor, faktor virulencije
Bibcode

*Bibcode* je identifikar koji se koristi u više astronomskih sistema podataka za specificiranje referenci. Bibcode je razvijen i koristi se u SIMBAD i NASA/IPAC ekstragalaktičkoj bazi podataka (NED). U današnje vreme on ima i širu primenu, na primer, u NASA astrofizičkom sistemu podataka. Kod ima fiksnu dužinu od 19 slova ili brojeva sa sledećim formatom
YYYYJJJJJVVVVMPPPPA,
gde je YYYY četiri broja duga godina reference, a JJJJJ je kod koji označava gde je reference objavljena. U slučaju članaka u žurnalima, VVVV je broj toma, M je indikator sekcije žurnala gde je referenca objavljena (e.g., L je sekcija za pisama), PPPP je broj početne strane, i A je prvo slovo prezimena prvog autora. Tačke (.) se koriste za popunjavanje neiskorišćenih polja, tako da dužina koda bude fiksna. Ispunjavanje se vrši sa desna u kodu publikacije, a sa leva za broj toma i strane. Ovo su neki primeri koda:

## Povezano
* Digitalni identifikator objekta

## Reference
Pesnica (rijeka)

**Pesnica** (njemački: *Pößnitz* ili *Pößnitzbach*) je rijeka na sjeveroistoku Slovenije duga 69 km, (od toga od toga 4&nbsp;km u Austriji) lijeva pritoka rijeke Drave.

## Hidrografija
Pesnica izvore kod lokaliteta Pößnitz, kod Leibnitza u Austriji, na nadmorskoj visini od 300 metara. Od izvora Pesnica teče prema jugoistoku i nakon svega 4&nbsp;km toka u Austriji, ulazi u Sloveniju, nakon tog teče preko Slovenskih gorica do svog ušća u Dravu kod Ormoža.

Sliv Pesnice velik je oko 539 km², i proteže se najvećim dijelom po Slovenskim goricama a manjim po Ptujskom polju.

## Reference

## Vanjske veze
* ''Hidrogeografske značilnosti porečja reke Pesnice''
Afera Marković

**Afera Marković** () bio je politički skandal u Francuskoj kasnih 1960-ih, u koju su bili uključeni francuski predsjednik Georges Pompidou i glumac Alain Delon.

## Smrt Stevana Markovića
U selu Yvelines, nedaleko Pariza, je na otpadu 1. listopada 1968. godine, pronađeno mrtvo tijelo Stevana Markovića, bivšeg tjelohranitelja glumca Alaina Delona.

## Upletenost Alaina Delona i Françoisa Marcantonia
Alain Delon i korzikanski gangster Francois Marcantoni su bili meta istrage. Jedna od činjenica koja je upućivala u tom pravcu, bilo je pismo koje je Stevan Marković poslao svom bratu Aleksandru u Trst u kojem je napisao: "Ako budem ubijen, za to su 100% odgovorni Alain Delon i njegov kum Francois Marcantoni."

Poslije, istraga se proširuje i na bivšeg francuskog premijera (i budućeg predsjednika) Georgesa Pompidoua, poslije nekoliko novinskih članaka i svjedočenja Borivoja Ackova. On je posvjedočio da je bio prisutan na zabavama s Pompidouovom suprugom, Stevanom Markovićem i Alainom Delonom.

## Upletenost Georgesa Pompidoua
Smrt Stevana Markovića izazvala je lavinu glasina, ukazujući na postojanje fotografija grupnog seksa na kojima je bila 
Pompidouova supruga. Sam Pompidou je optužio Louisa Wallona i Henria Capitanta, da su koristili usluge francuske špijunske službe, SDECE, s ciljem da bi mu namjestili skandal. Kada je Pompidou postao predsjednik francuske republike, imenovao je Alexandra de Marenchesa direkotorom SDECE, s ciljem reformiranja službe. Alexandre de Marenches je zajedno sa svojim privatnim asistenom Michelom Roussinom, protjerao "tajnog agenta" Jean-Charlesa Marchiania, koji je bio umješan u istragu.
Stevan Marković

**Stevan Marković** (ćir.: Стеван Марковић; Beograd, 10. svibnja, 1937. Beograd, – Pariz, 1. listopada, 1968.), bio je tjelohranitelj filmskog glumca Alaina Delona. Pronađen je mrtav 1968. godine.

## Mladost
U ranim 1950-im, Stevan Marković i njegov prijatelj Miloš Milošević bili su uključeni u ulične tuče u Beogradu. Sreli su Alaina Delona 1962. godine, koji je u to vrijeme bio vrlo mlad filmski glumac na snimanju filma *Marco Polo* u Beogradu. Delon je prvo uposlio Miloša Miloševića a kasnije i Stevana Markovića kao tjelohranitelje. Bio je i dobar prijatelj srpskog gangstera Nikole Milinkovića.

## Ubojstvo
U selu Yvelines, nedaleko Pariza, je na otpadu 1. listopada 1968. godine, pronađeno mrtvo tijelo Stevana Markovića. Alain Delon je bio meta istrage, ali nikada nije optužen za ubojstvo. Jedna od činjenica koja je upućivala u tom pravcu, bilo je pismo koje je Stevan Marković poslao svom bratu Aleksandru u Trst u kojem je napisao: "Ako budem ubijen, za to su 100% odgovorni Alain Delon i njegov kum Francois Marcantoni."

Njegova smrt je prouzročila politički skandal, aferu Marković, u koju je bio uključen i francuski predsjednik Georges Pompidou.

## Reference

## Vanjske veze
* Politički skandal - Afera Marković