open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Administrativna zona 3 (Afar)

**Administrativna zona 3** jedna od pet zona regije Afar u Etiopiji; nijedna od zona Afara nema imena. Ova zona na jugu graniči s regijom Oromia, na jugozapadu s regijom Amhara, na zapadu s posebnom woredom Argobba i administrativnom zonom 5, a na sjeveru s Administrativnom zonom 1, a na istoku s regijom Somali.

Gradovi u Zoni 3 su Awash i Gewane. 

Prema podacima Centralne statističke agencija za 2005. godinu, ova je zona imala procijenjeno stanovništvo od 194.635, od čega su 106.531 bili muškarci, a 88.104 žene; 54.172 ili 27,8% su urbani stanovnici. Gustoća stanovništva ove zone nije poznata.

Rijeka Awash povremeno plavi ovu Zonu za vrijeme kišne sezone od juna do septembra. Godine 1996. rijeka je poplavila dijelove woreda Bure Mudaytu i Gewane, ali tim UNDP-a nije našao značajniju štetu. Awash je ponovno izašla iz korita 16.8. 2006, ostavivši bez doma 15.000 ljudi i oštetivši 400 hektara nasada pamuka, kukuruza, luka i sezama.

## [[Woreda|Worede]]
* Amibara
* Awash Fentale
* Bure Mudaytu
* Dulecha
* Gewane

## Reference
Lucije Kornelije Sizena

**Lucije Kornelije Sizena** (lat. *Lucius Cornelius Sisenna*, oko 120. st. e. – 60-ih st. e.) bio je rimski vojni zapovednik, pisac i jedan od pripadnika analističke istoriografske tradicije. Bio je savremenik Rutilija Rufa, Klaudija Kvadrigarija i Valerija Ancijata. Obavljao je dužnost pretora u godini u kojoj je umro Kornelije Sula (78. st. e.), a sledeće je godine kao provincijski namesnik otišao u provinciju Siciliju. Umro je tokom Pompejeve akcije čišćenja gusara na Sredozemlju nakon trećeg rata protiv Mitridata, dok je zapovedao rimskim trupama smeštenim na ostrvu Kritu. 

Sizena je napisao *Istorije* *(Historiae)*, danas izgubljeno istorijsko delo koje je imalo najmanje 12 ili 14 knjiga, dok Nonije (pod rečju *refragabunt*) navodi da se sastojalo od 23 knjige. Mnogi gramatičari, posebno Nonije, prenose citate iz ovog dela, ali su oni tako kratki, izvađeni iz konteksta i navedeni samo kao ilustracija upotrebe neke neuobičajene reči, da se ništa ne da zaključiti o događajima o kojima je Sizena pisao. Po tim citatima ipak vidimo da je Sizena voleo da svakodnevni latinski jezik u svom delu obogaćuje upravo neobičnim rečima, za koje je smatrao da njegovom delu dodaju poseban kolorit. Pretpostavlja se da je Sizena svoje *Istorije* započeo da piše još kao mladić, počevši od savezničkog rata (90. st. e.). Kasnije je u 6. knjizi dao prikaz građanskog rata između Gaja Marija i Kornelija Sule, obrađujući tu temu – kako kaže Salustije (*Bell. Iug*. 95) – s mnogo veštine i nakon mnogo istraživanja, premda je bio rezervisan u davanju vlastitog mišljenja o tom sukobu. Salustije je navodno svoju *Istoriju* napisao kao nastavak Sizenine.

Ciceron stavlja Sizenu iznad svih istoričara koji su mu prethodili i bili njegovi savremenici, ali istovremeno primećuje da, bez obzira na to kolike su Sizenine zasluge u poređenju s drugim istoričarima, on ostaje veoma udaljen od visokih standarda istoriografije, čime dokazuje koliko su malo pažnje Rimljani pridavali ozbiljnom radu na proučvanju istorije. 

Pored ovog istorijskog dela, Sizena je – kako saznajemo od Ovidija (*Trist*. II, 443) – takođe preveo zbirku erotskih i avantursitičkih priča grčkog pisca Aristida iz Mileta pod naslovom *Miletske priče* *(Milesiae fabulae)*, koja je navodno poslužila Petroniju kao uzor za njegov *Satyricon*. Sizena je sastavio i jedan komentar o Plautovim komedijama, iz koga nam je sačuvano nekoliko izvadaka.
Awash Fentale

**Awash Fentale** je jedna od 31 worede u regiji Afar Etiopije. Predstavlja dio Administrarivne zone 3. Awash Fentale graniči na jugu s regijom Oromia, na zapadu s regijom Amhara, na sjeveru s Dulechom, a na istoku s Amibarom. Gradovi u Awash Fentale uključuju Awash Sebat Kilo i Sabure.

Velik dio ove worede zauzima Awashki nacionalni park.

Prema podacima objavljenim godine 2005. od strane Centralne statističke agencije, ova woreda je imala približno 24.970 stanovnika, od čega su 11.909 bili muškarci, a 13,061 žene; 12.684 ili 50,80% stanovnika su bili urbano stanovništvo, daleko više od prosjeka Zone koji iznosi 27,8%. Informacije o površini Awash Fentale nisu poznati pa se ne može izračunati gustoća stanovništva.

## Napomene
Amibara

**Amibara** je jedna od 31 worede u regiji Afar Etiopije. Predstavlja dio Administrativne zone 3. Amibara graniči na jugu s Awash Fentaleom, na zapadu s rijekom Awash koja je dijeli od Duleche na jugozapadu i Administrativne zone 5 na sjeverozapadu, na sjeveru s Gewaneomn, na istoku s regijom Oromia. Gradovi u Amibari su Awash Arba, Awash Sheleko, Melka Sedi i Melka Werer.

Prema podacima Centralne statističke agencije iz 2005. godine, ova woreda je imala procijenjeno stanovništvo od 54.190, od čega 23.982 muškaraca i 30.208 žena ; 28,397 ili 52,40% stanovništva živi u gradovima, što je više od prosjeka Zone koji iznosi 27,8%. Površina Amibare nije poznata, pa se ne može izračunati gustoća stanovništva.

## Napomene
Bure Mudaytu

**Bure Mudaytu** je jedna od 31 woreda u regiji Afar Etiopije. Predstavlja dio Administrativne zone 3. Bure Mudaytu se prostire u uskom pojasu između rijeke Awash (koji je razdvaja od Administrativne zone 5) na zapadu i Gewanea na istoku. Nema podataka o gradskim naseljima u ovoj woredi.

Prema podacima objavljenim od Centralne statističke agencije iz 2005. godine, stanovništvo ove worede je bilo procijenjeno na 47.001, od čega 21.067 muškaraca i 25.934 žena. Nema podataka o površini Bure Mudaytua, pa se gustoća stanovništva ne može izračunati.

## Napomene
Administrativna zona 5 (Afar)

**Administrativna zona 5** je jedna od pet zona regije Afar u Etiopiji; nijedna od zona Afara nema imena. Prostire se duž istočne baze Etiopske visoravni. Ova zona se na jugu i istoku graniči s Administrativnom zonom 3, na zapadu s regijom Amhara, a na sjeveru s Administrativnom zonom 1.

Prema podacima Centralne statističke agencije iz 2005. godine, ova zona je imala oko 349.918 stanovnika, od čega 199.290 muškaraca i 150.628 žena. Podaci za gustoću stanovništva nisu dostupni.

## [[Woreda|Worede]]
* Artuma
* Dewe
* Fursi
* Simurobi Gele'alo
* Telalak

## Reference
Tit Pomponije Atik

**Tit Pompnije Atik** (lat. *Titus Pomponius Atticus*, rođen 110. ili 109. godine st. e., umro 32. st. e.) bio je pripadnik rimskog viteškog staleža i pokrovitelj književnosti, najbolji prijatelj čuvenog govornika i filozofa Marka Tulija Cicerona. Atik je adresat Ciceronovog spisa *O prijateljstvu* *(De amicitia)*, a korespondencija između dvojice prijatelja sačuvana je u šesnaest knjiga Ciceronovih *Pisama Atiku* *(Epistulae ad Atticum)*, koja je prikupio i objavio Ciceronov oslobođenik i lični sekretar Marko Tulije Tiron. Atik je bio poznat po svom elegantnom ukusu i zdravorazumskom rasuđivanju. Glavni naš izvor informacija o Atiku, pored Ciceronovih pisama, jese Atikov životopis koji je napisao Kornelije Nepot.

Atik, koji je poticao iz porodice viteškog staleža, rođen je u Rimu, gde je stekao i obrazovanje. Kao mladić sticao je obrazovanje kod grčkih učitelja zajedno s Ciceronom, Lucijem Torkvatom i Gajem Marijem Mlađim (sinom znamenitog Gaja Marija), s kojima je "postao tako blizak da mu niko više nije bio draži od njih" (Nepot). Bio je izvrstan učenik, a 85. godine st. e. otišao je u Atinu, gde je proučavao književnost i filozofiju. Toliko je zavoleo Atinu i njenu kulturu da je sam sebi nadenuo nadimak "Atik" (*Atticus* = doslovno "Atičanin"), na šta Ciceron aludira u 5. knjizi svog dela *O krajnostima dobra i zla* *(De finibus bonorum et malorum)*.

Atik je nasledio veliko bogatstvo, koje je dodatno uvećao veštim poslovanjem nekretninama. Koristeći to bogatstvo i za bavljenje književnošću, držao je znatan broj robova koje je uposlio prepisivanjem i uvezivanjem knjiga, te je objavio kompletan opus svoga prijatelja Cicerona. On sam, međutim, napisao je jednu jedinu knjigu, na grčkom jeziku, o Ciceronovom konzulatu, te nešto malo pesama. Ništa od ovoga nije se sačuvalo.

Godine 65. st. e. Atik se vratio u Rim. Poštujući svoje epikurejske poglede na svet, držao podalje od politike što je više mogao, ali je ipak pomagao Ciceronu kad god je to ovome bilo nephodno: na primer, kada je Ciceron 49. st. e. morao da beži iz Italije pred trijumvirima, Atik mu je poklonio 250.000 sestercija. Ipak, njegova politička aktivnost bila je minimalna, premda znamo da je on, kao i Ciceron, pripadao optimatima, dakle aristokratskoj "stranci", i da je generalno imao konzervativne poglede na političku stvarnost.

Nakon smrti ujaka, koji ga je testamentom posinio, Atik je uzeo ime "Tit Servilije Pomponijan" *(Titus Servilius Pomponianus)*. Kasnije se oženio praunukom trijumvira Marka Krasa, s kojom je dobio sina, koji je imao isto ime kao i njegov otac i o kome se malo zna, te kćerku Ceciliju Atiku *(Caecilia Attica)*, koja je postala prva žena Marka Vipsanija Agripe.

Atik je ostatak života proveo u Rimu, gde je 32. pne. umro prirodnom smrću.
Atik

**Atik** (lat. *Atticus*) može se odnositi na sledeće ličnosti:
* Tit Pomponije Atik (110/109–32. st. e.), Ciceronov prijatelj i pokrovitelj književnosti;
* *Atticus* (oko 175. n. e.), autor izgubljenog komentara Platonovih dela;
* Herod Atik (‛Ηρώδης ο ’Αττικός, oko 101–177. n. e.), grčki retor i istaknuti pripadnik druge sofisktike;
* Atik, carigradski patrijarh (406–425. n. e.).
Simurobi Gele'alo

**Simurobi Gele'alo** je jedna od 31 worede u regiji Afar Etiopije. Predstavlja dio Administrativne zone 5. Simurobi Gele'alo se nalazi duž osnove istočne eskarpe Etiopske visoravni, a na zapadu graniči s regijom Amhara, na sjeveru s Fursijem, na istoku i jugu s Administrativnom zonom 3; rijeka Awash tvori istočnu među ov worede s Administrativnom zonom 3. Nedostaju informacije o gradovima u ovoj woredi.

Prema brojkama objavljenim od strane Centralne statističke agencije u 2005. godini, ova woreda je imala ukupno 61.401 stanovnika, od čega 27.938 muškaraca i 33.463 žena. Ne postoje informacije o površini Simurobi Gele'aloa, pa se ne može izračunati gustoća stanovnika.

## Napomene
Artuma

**Artuma** je jedna od 31 worede u regiji Afar Etiopije. Predstavlja dio Administrativne zone 5. Artuma je okrug u obliku trokuta koji se nalazi u blizini osnove istočne eskarpe Etiopske visoravni. Graniči na jugu s Fursijem, na zapadu s regijom Amhara, a na sjeveru s Deweom. Nedostaju informacije o gradovima u ovoj woredi.

Prema brojkama objavljenim od strane Centralne statističke agencije u 2005. godini, ova woreda je imala ukupno 57.330 stanovnika, od čega 23.851 muškaraca i 33.479 žena. Ne postoje informacije o površini Artume, pa se ne može izračunati gustoća stanovnika.

## Napomene
Dulecha (woreda)

**Amibara** je jedna od 31 worede u regiji Afar Etiopije. Predstavlja dio Administrativne zone 3. Dulecha graniči na jugu s Awash Fentaleom, na zapadu s Posebnom woredom Argobba, na sjeveru s Administrativnom zonom 5, na istoku s rijekom Awash koja je dijeli od Amibare. Najveće naselje u Dulechi je Dulecha.

Prema podacima Centralne statističke agencije iz 2005. godine, ova woreda je imala procijenjeno stanovništvo od 18.775, od čega 8.820 muškaraca i 9.935 žena ; 480 ili 2,56% stanovništva živi u gradovima, što je manje prosjeka Zone koji iznosi 27,8%. Površina Duleche nije poznata, pa se ne može izračunati gustoća stanovništva.

## Napomene
Gewane (woreda)

**Gewane** je jedna od 31 woreda u regiji Afar Etiopije. Predstavlja dio Administrativne zone 3. Gewane graniči na jugu s Amibarom, na zapadu s Bure Mudaytuom, na sjeverozapadu s Administrativnom zonom 5, na sjeveru s Administrativnom zonom 1, a na istoku s regijom Oromia; rijeka Awash tvori dijelove granice s Administrativnim zonama 3 i 5. Gradovi u Gewaneu su Meteka i Gewane.

Prema podacima Centralne statističke agencije iz 2005. godine, ova woreda je imala procijenjeno stanovništvo od 36.813, od čega 15.959 muškaraca i 20.854 žena ; 12.611 ili 34,26% stanovništva živi u gradovima, što je više od prosjeka Zone koji iznosi 27,8%. Površina Gewanea nije poznata, pa se ne može izračunati gustoća stanovništva.

## Napomene
Aura (woreda)

**Aura** je jedna od 31 worede u regiji Afar Etiopije. Predstavlja dio Administrativne zone 4. Aura se graniči na jugozapadu s Ewom, na zapadu s Gulinom, na sjeveru s Teruom, a na istoku s Administrativnom zonom 1. Glavno naselje Aure je Derayitu.

Prema podacima Centralne statističke agencije iz 2005. godine, ova woreda je imala procijenjenih 22.917 stanovnika, od čega 10.717 muškaraca i 12.200 žena; 229 ili 01% stanovništva su živjeli u gradu, što je manje od prosjeka Zone koji iznosi 1,6%. Ne podataka o površini Ewe, pa se ne može izračunati gustoća stanovništva.

## Napomene
Gulina

**Gulina** je jedna od 31 worede u regiji Afar Etiopije. Predstavlja dio Administrativne zone 4. Ewa je smještena blizu podnožja istočne eskarpe Etiopske visoravni, a graniči na jugu s Ewom, na zapadu s regijom Amhara, na sjeveru s Yalom, i na istoku s Aurom. Glavno naselje Guline je Kelewina.

Prema podacima Centralne statističke agencije iz 2005. godine, ova woreda je imala procijenjenih 21.259 stanovnika, od čega 9.577 muškaraca i 11.682 žena; 784 ili 3,69% stanovništva su živjeli u gradu, što je više od prosjeka Zone koji iznosi 1,6%. Ne podataka o površini Ewe, pa se ne može izračunati gustoća stanovništva.

## Napomene
Administrativna zona 4 (Afar)

**Administrativna zona 4** je jedna od pet zona regije Afar Etiopije; nijedna od zoni Afara nema ime. Ova zona graniči na jugu i istoku s Administrativnom zonom 1, na zapadu s regijom Amhara, i na sjeveru s Administrativnom zonom 2. Najveći grad Zone 4 je Dibina.

Prema podacima Centralne statističke agencije iz 2005. godine, ova zona je prema procjeni imala 156.997 stanovnika, od čega 85.656 muškaraca i 71.341 žena ; 2.563 ili 1,6% stanovništva živi u gradu. Podaci za gustoću stanovništva nisu dostupni.

## [[Woreda|Worede]]
* Aura
* Ewa
* Gulina
* Teru
* Yalo

## Reference
Administrativna zona 1 (Afar)

**Administrativna zona 1** je jedna od pet zona regije Afar u Etiopiji; nijedna od zona Afara nema ime. Ova zona graniči na jugu s Administrativnom zonom 3, na jugozapadu s Administrativnom zonom 5, na zapadu s regijom Amhara, na sjeverozapadu s Administrativnom zonom 4 i 2, na sjeveru s Eritrejom, a na istoku s Džibutijem.

Najveći grad Zone 1 je Asayita. 

Prema podacima Centralne statističke agencije godine 2005, ova zona je imala procjenjenih 415.431 stanovnika, od čega 232.969 muškaraca i 182.462 žena; 61.965 ili 14,9% stanovništva živi u gradovima. Podaci za gustoću stanovništva ove zone nisu dostupni.

## [[Woreda|Worede]]
* Afambo
* Asayita
* Chifra
* Dubti
* Elidar
* Mille

## Reference
Ultimatum

**Ultimatum** () je zahtjev čije ispunjenje se traži u određenom vremenskom roku i iza koga stoji prijetnja koja će provesti ako se zahtjev ne ispuni. Ultimatum najčešće predstavlja posljednji u nizu zahtjev. Zbog toga je rok ispunjavanja obično kratak, a za zahtjev se podrazumijeva da o njemu nema daljih pregovora.

Prijetnja kojom se podržava ultimatum može ovisiti o zahtjevu kao i drugim okolnostima. Najčešći primjeri su:

* u diplomaciji je to prijetnja objavom rata, poduzimanje drugih vojnih akcija ili proglašenjem sankcija kao što su trgovačke restrikcije i embargoi.
* prilikom otmice, ultimatum predstavlja prijetnja otmičara da će ubiti taoce, ili prijetnja vlasti da će ih osloboditi primjenom sile.

U svakodnevnom životu, ultimatumi se postavljaju u raznim kontekstima, kao što su:
* u pravnim postupcima (npr. zahtjev da se postigne sudska nagodba ili podvrgne suđenju)
* u poslovnim odnosima (npr. zahtjev da se prihvati određena cijena ili odustane od ugovora)
* u osobnim odnosima (npr. zahtjev da se prekine s vanbračnom vezom ili suoči s razvodo,m).

Takvi ultimatumi mogu i ne moraju biti društveno prihvatljivi. Ultimatumi su također dio krivičnog djela iznude.

## Povezano
* Ultimatum (igra)
Konstantin I (razvrstavanje)

**Konstantin I** može se odnositi na sledeće vladare:
* Konstantin Veliki, rimski car;
* Konstantin I, škotski kralj;
* Konstantin I, kralj Grčke,
* Zar'a Ya'qob, car Etiopije, ponekad se naziva i "Konstantin I";
* Konstantin I Imeretski, kralj jednog dela srednjovekovne Gruzije (1293–1327);
* Konstantin I Gruzijski, kralj Gruzije (oko 1405–1412).
Šigeloza

**Šigeloza** je akutna infekcija crijeva koju uzrokuju bakterije iz roda *Shigella*.

Rod shigella sadrzi 4 vrste bakterija:
* shigella dysenteriae
* shigella flexneri
* shigella boydii
* shigella sonnei

## Reference

## Vanjske veze
* CDC's Shigellosis Information Page
*Vaccine Resource Library: Shigellosis and enterotoxigenic ''Escherichia coli'' (ETEC)
*WHO Global Alert and Response Disease Outbreak News: Shigellosis
*WHO Initiative for Vaccine Research: Shigellosis
Salmoneloza

**Salmoneloza** je infekcija koju uzrokuju bakterije *Salmonellae*. Infekcija salmonelom je sve češća u razvijenom svijetu. Ova bolest uzrokuje akutnu bol u trbuhu s iznenadnim nastupom glavobolje, vrućicom, proljevom, mučninom i ponekad povraćanjem.prirodni rezervoar i izvor zaraze su domace zivotinje i ptice . Pored zivotinja znacajni izvor je i oboleo covek ili kliconosa.put prenosenja je feko-oralni.Oboljenje se javlja leti zato sto je tada HCL razblazena .
Specijalna woreda Argobba

**Argobba** (ili **Argoba**) je jedna od 31 worede u regiji Afar Etiopije. S obzirom da Argobba nije dio nijedne zone u regiji Afar, smatra se Specijalnom woredom. Ova woreda je nazvana po narodu Argobba, čija postojbina se nalazi u okrugu.

Argobba je smještena na istočnoj eskarpi Etiopske visoravni, a na jugu, zapadu i sjeveru graniči s regijom Amhara, na istoku s Administrativnom zonom 3. Nema podataka u gradovima u ovoj woredi.

Prema podacima Centralne statističke agencije iz 2005. godine, ova zona je imala ukupno 12.906 procijenjenih stanovnika, od čega 6.539 muškaraca i 6.367 žena. Nema podataka za gustoću stanovništva ove worede.

## Napomene
Teru

**Teru** je jedna od 31 worede u regiji Afar Etiopije. Predstavlja dio Administrativne zone 4. Teru graniči na jugu s Aurom, na jugozapadu s Gulinom, na zapadu s Yalom, na sjeveru i istoku s Administrativnom zonom 2. Nema podataka o gradskim naseljima u ovoj woredi.

Prema brojkama objavljenim od Centralne statističke agencije 2005. godine, ova je woreda po procjeni imala 43.794 stanovnika, od čega 19.969 muškaraca i 23.825 žena. Nema podataka o površini Terua, pa se gustoća stanovništva ne može izračunati.

## Napomene
Nacija

**Nacija** je izraz koji označava grupu ljudi koji dijele ili smatraju da dijele zajednički identitet odnosno **nacionalnu svijest** temeljenu na nekim zajedničkim elementima kao što su jezik, religija, kultura i historija, odnosno zajedničko porijeklo.

Nacije se vrlo često smatraju istovjetnim etničkim grupama, mada postoje slučajevi da pojedine nacije tvore pripadnici različitih etničkih grupa.

Uz naciju se vezuje pojam nacionalne države, odnosno države kojoj je svrha okupiti i štititi interese pripadnika određene nacije. Pripadnici nacije koji žive van granica svoje nacionalne države se smatraju pripadnicima određene nacionalne manjine.

Uz naciju se također vezuje ideologija nacionalizma.

## Povezano
* Popis naroda svijeta
* Državljanstvo
* Jus sanguinis
* Zamišljena zajednica

## Vanjske veze
Nacionalna manjina

**Nacionalna** ili **etnička manjina** je izraz koji se koristi kako bi opisao društvene grupe temeljene na pripadnosti određenoj naciji i/ili etničkoj zajednici koje tvore manjinu unutar stanovništva određene geografske regije i/ili političkog entiteta, najčešće suverene države.

Nacionalne manjine se ponekad razlikuju od etničkih manjina po tome što prve predstavljaju dio nacije s vlastitom matičnom nacionalnom državom. Primjer za to je bila SFRJ koja je službeno manjine dijelila na *narodnosti* i *etničke grupe*.

U mnogim suvremenim državama, pogotovo onima koje se definiraju kao nacionalne države, nacionalne manjine su službeno priznate od vlasti države te uživaju određena manjinska prava, koja se najčešće tiču određene zastupljenosti u tijelima vlasti (rezervirana mjesta u nacionalnom parlamentu) ili autonomije u određenim oblastima društvenog života.

## Povezano
* Popis naroda svijeta
* Manjinska prava
* Iredentizam
* Narodnost
Nacionalna država

**Nacionalna država** je izraz koji opisuje državu kojoj je svrha omogućiti suverena pripadnicima određene nacije, odnosno kojoj ta svrha predstavlja legitimitet.

Pojam nacionalna država pretpostavlja da postoji znak jednakosti između države kao političkog i pravnog entiteta te nacije kao kulturnog i etničkog identiteta.

Nacionalizam je ideologija koja za cilj ima stvaranje države ili država koje bi odgovarale tom idealu.

Često se kao pojam suprotan pojmu nacionalne države navodi građanska država.

## Povezano
* Multinacionalna država (višenacionalna država)
* Centralizam
* Unitarizam
* Iredentizam
* Regionalizam
Narod

**Narod** ili **puk** je izraz koji se koristi za različite vrste društvenih grupa:
* u najširem smislu, taj izraz označava stanovništvo određenog područja, grada, regije, države ili kontinenta; 
* u političkom smislu taj izraz može biti sinonim za naciju i/li etničku grupu;
* pod tim izrazom se mogu podrazumijevati pripadnici većinske grupe unutar nekog društva, kao što su plebejci u starom Rimu; ponekad se radi pojašnjavanja koristi izraz *obični narod* ili puk;

## Vanjske veze
* The Optimum Population Trust. *[http://www.optimumpopulation.org A reliable and intelligent source of population information.] *



Wikimedia Commons has media related to:
******
Poluprava

Neka je na pravoj a data tačka O. Tada je za svaku drugu tačku Z prave a:
# O<Z ili Z<O
# Ako je O<Z onda nije Z<O

Za sve tačke X≠O prave a skup a bez tačke O podijeljen u dvije klase tačaka, jednu klasu tačaka čine tačke za koje je X<O, a drugu za koje je O<Y.

Za obe ove klase postoje tačke A i B takve da je A<O i O<B

Skup tačaka prave koje leže sa iste strane date tačke O te prave nazivamo **otvorena poluprava ** , tačka O je početak te poluprave. Ako otvorenoj polupravoj priključimo tačku O dobijamo **zatvorenu polupravu**
Svaka tačka prave dijeli pravu na dvije otvorene i dvije zatvorene poluprave,za koje kažemo da su **suprotne**. Produženje duži AB nazivamo onu polupravu prave AB kojoj je početak tačka B, a kojoj pripada tačka A.
Za dvije poluprave kažemo da imaju **isti smjer** ako se jedna od tih polupravih sadrži u drugoj, u protivnom imaju suprotan smjer.
Pravo (razvrstavanje)

**Pravo** je izraz koji se može odnositi na:

* pravo kao sistem društvenih normi;
* pravo kao ovlaštenje određenog pojedinca.
Negacija suda

Neka su date duži a i b

P: a = b

**¬**P : a ** ≠**b 

sudu P pridružuje se sud **¬**P (nije p). Svakom sudu pridružuje se jedna negacija. Ova operacija je unarna (unus-1)
Negacija negacije nekog suda je sam taj sud.
Iskaz **¬**P je istinit ako je P neistinit

**Istinite vrijednosti**
Negacija jednostavno "obrne" istinitu vrijednost iskaza: ako je iskaz istinit, njegova je negacija neistinita, a ako je neistinit, negacija mu je istinita. Vrijednost cijelog iskaza piše se ispod znaka negacije. Evo i tablice:
Disjunkcija sudova

**Disjunkcija sudova** je sud koji dobijemo kada povežemo dva suda sa *P v Q* - P ili Q

Ona je tačna ako je jedan od sudova P i Q istinit, u protivnom (ako su oba neistinita) i disjunkcija je neistinita.

Tablica istinitosti

Iz definicije proizlazi P v Q =Q v P odnosno za ovu operaciju važi zakon komutacije
Implikacija sudova

**Implikacija** odgovara na "ako ... onda ...". Označava se znakom "**→**" ili P"**→**Q. Tako se rečenica "**P → Q**" prevodi sa "**''Ako** su prave a i b palelne i ako su prave b i c paralne, **onda** su prave a i c paralelne.
Ona je neistinita onda i samo onda ako je sud P istinit i sud Q neistinit.

Tablica istinitosti

To je binarna logička operacija.
Konverzija implikacije

**Kontrapozicija implikacije** je implikacija oblika "**¬**". p**→** "**¬**. e q.
Ona odgovara rečenici ako nije P onda nije Q. Istinitosna tablica je isti kao kod implikacije sudova
Takovo (Gornji Milanovac)

**Takovo** je selo takovskog kraja, opština Gornji Milanovac. Selo je razbijenog tipa: kao što su znatno izdvojeni među sobom pojedini "krajevi", tako su i kuće u njima raštrkane. Varošica čini izuzetak. U varošici su opština, pošta, zdravstvena stanica, zemljoradnička zadruga, a malo dalje je škola. Ukupno, u Takovu ima 161 domaćinstvo.

Crkva u Takovu slavi Đurđevdan, a litija u selu je držana na drugi dan Trojica. Na Pantelijevdan se održava veliki vašar pod varošicom.

## Historija

Crkva u Takovu je podignuta 1724, a škola 1890. godine.

Kod *takovskog grma* bio je dvorac Obrenovića, podignut 1902., koji je 1915. godine izgoreo.

## Literatura
*Milenko S. Filipović: *'Takovo*', Srpski etnografski zbornik, 1960.*

## Značajne osobe
* Gordana "Goca" Lazarević , poznata pevačica

## Povezano
* Opština Gornji Milanovac
* Takovski kraj

## Спољашње везе
* Таково - музеј Комплетан водич кроз Србију
Olivera Jevtić

**Olivera Jevtić**, najbolja srpska atletičarka - trkačica na duge staze. Rođena je 24. jula 1977. u Titovom Užicu, gde i sada živi.Njeni roditelji su otac Milorad i majka Draginja. Od početka karijere je u užičkom Atletskom klubu „Mladost“. Njen trener je Slavoljub"Slavko" Kuzmanović, koji i sam ima zapažene rezultate u atletici. Više puta je proglašavana za najbolju atletičarku Jugoslavije, Srbije i Crne Gore, Srbije. Dnevni list Sport je 1996. proglasio Oliveru za mladog sportistu godine, a 2006. joj je dodeljena nagrada „Zlatna značka“, nagrada za najboljeg sportistu u Srbiji. Iste godine, kao i 1998. i 1999. je proglašena za najbolju sportistkinju od strane Olimpijskog komiteta Srbije, odnosno Jugoslavije.

## Rezultati
* 1996 Svetsko prvenstvo juniorki 5.000 metara - srebrna medalja
* 1998 Prvenstvo Evrope,, 5.000 metara - četvrto mesto
* 1998 Prvenstvo Evrope,, 10.000 metara - četvrto mesto
* 2002 Njujorški maraton - 3. mesto
* 2003 Amstardamski maraton - 1. mesto
* 2003 Njujorški maraton - 9. mesto
* 2003 Svetsko prvenstvo, maraton - 8. mesto
* 2004 Vidovdanska trka Brčko (10&nbsp;km) 1. mesto rez. 32.07 jedanaesto vreme sezone u svetu
* 2004 Olimpijske igre, maraton - 6. mesto (ostala upamćena kao najbolje plasirana takmičarka iz Evrope)
* 2004 Bostonski maraton - 3. mesto
* 2006 Prvenstvo Evrope, maraton - srebrna medalja
* 2006 Bostonski maraton - 7. mesto
* 2007 Beogradski maraton, maratonska trka - 1. mesto
* 2007 Vidovdanska trka Brčko (10&nbsp;km) 1. mesto rez. 32.08 dvadeseto vreme sezone u svetu
* 2007 Porto polumaraton - 2. mesto
* 2008 Beogradski maraton, polumaratonska trka - 1. mesto
* 2008 12. Vidovdanska trka Brčko (10&nbsp;km) 1. mesto rez. 32.04 (novi rekord staze)
* 2009 Beogradski maraton, polumaratonska trka - 1. mesto
* 2010 Beogradski maraton, polumaratonska trka - 1. mesto

## Povezano
* Rekordi Srbije u atletici

## Reference

## Vanjske veze

* Profil Olivere Jevtić na IAAF
* Olivera Jevtić - najbolja jugoslovenska atletičarka
* Atletičaru iz Kenije odsekli prste jer je spasao Oliveru Jevtić („Blic“, 14. oktobar 2012)
Sutjeska

**Sutjeska** može biti ili se može odnositi na:
## Osnovno značenje
# kratak, jako sužen dio riječne doline, **tjesnac** (ekavski *suteska*)
## Geografija
# Sutjeska (rijeka), **rijeka** u istočnoj Bosni
# Nacionalni park Sutjeska, **nacionalni park** koji obuhvaća obalu rijeke Sutjeska i okolinu
# Sutjeska (Sečanj), **naselje** u Srbiji, u Opštini Sečanj
# Sutjeska (Zemun), **naselje** u Opštini Zemun
# Kraljeva Sutjeska, župa i franjevački samostan u Bosni i Hercegovini

## Izvedena značenja (po rijeci)
# Bitka na Sutjesci, **bitka** iz NOB-a koja se odigrala 1943. godine
# Sutjeska (film), **film** snimljen 1973. godine o toj bitki
# FK Sutjeska, fudbalski klub iz Nikšića
# Tvornica trikotaže "Sutjeska" Beli Manastir
# Sutjeska (novine), informativni **'list** udruženih radnika Tvornice trikotaže "Sutjeska" Beli Manastir
# **nadimak** za Nevenku Tuđman, kćer prvog hrvatskog predsjednika Franje Tuđmana
### Novine
# **Sutjeska** : jubilarni list povodom petnaestogodišnjice bitke na Sutjesci, Tjentište : (Odbor za proslavu), 1958, br. 1 – br. 6 ---> 
# **Sutjeska** : sletski bilten planinara sreza Kruševac, Kruševac : Planinarsko društvo Jastrebac, 1958, br. 1 – br. 4 ---> 
# **Sutjeska** : posebno izdanje Vesti-Titovo Užice povodom 25-te godišnjice bitke na Sutjesci, Titovo Užice : Vesti, 1968. ---> 
# **Sutjeska** : list Društva prijatelja Sutjeske, Zadar : Društvo prijatelja Sutjeska, god. 1, br. (1967) – god. 3, br. 4 (1969) ---> 
# **Sutjeska** : list radne organizacije Nacionalnog parka, Tjentište, god. 1, br. 1 (1975) – god. 2, br. 6 (1976) ---> 
# **Sutjeska** : list učenika Osnovne škole Sutjeska Zavidovići, Zavidovići : Osnovna škola Sutjeska, god. 1, br. 1 (1977) – god. 2, br. 2 (1978) ---> 
# **Sutjeska** : list Osnovne škole Sutjeska, Titograd : Osnovna škola Sutjeska, god. 1, br. 1 (1977) – god. 4, br. 7 (1980) ---> 
# **Sutjeska** : informativni list udruženih radnika Tvornice trikotaže Beli Manastir, Beli Manastir : Tvornica trikotaže Sutjeska Beli Manastir, god. 1, br. 1 (1978) – god. 12, br. 36 (1989) --->  i 
# **Sutjeska** : list učesnika VII međunarodnog susreta prijateljstva dece i pionira Šuplja stena, Beograd : Savez organizacija za vaspitanje i brigu o deci Jugoslavije Saveta Saveza pionira Jugoslavije, 1982, jul ---> 
# **Sutjeska** : list fudbalskog kluba Sutjeska Nikšić, Nikšić : Fudbalski klub Sutjeska, god. 1, br. 1 (1983) – god. 4, br. 7 (1986) ---> 

## Povezano
*  
*
Referendum o nezavisnosti Crne Gore

**[[Referendum]] o neovisnosti [[Crna Gora|Crne Gore]]** održan je 21. svibnja 2006. godine. Nekoliko puta je bio odgađan, među ostalim na zahtjeve Europske Unije (još 2004. godine).

## Pitanje
Referendunsko pitanje je glasilo:

**"Želite li da Republika Crna Gora bude neovisna država sa punim međunarodno-pravnim subjektivitetom?"**.

Ponuđeni odgovori su bili **DA** i **NE**.

## Blokovi
Odgovor **DA** je propagirao "Blok za neovisnu Crnu Goru" s liderom Milom Đukanovićem.

Odgovor **NE** je propagirao "Blok za očuvanje Državne Zajednice Srbije i Crne Gore" s liderom Predragom Bulatovićem.

## Uloga Europske unije i Vijeća Europe
Regularnost referendumskoga procesa je budno motrila Europska unija.

Delegacija Parlamentarne skupštine Vijeća Europe od 15 članova pratila je referendum u Crnoj Gori.

## Pravila
Vlast i opozicija u Crnoj Gori i EU suglasili su se da referendum bude održan 21. svibnja 2006. godine.

Uz nazočnost EU, dogovorena su, da bi referendum bio legitiman, sljedeća pravila:

a.) izlaznost mora biti preko 50% upisanih birača;

b.) odluku o neovisnosti **DA** moralo je podržati preko 55% izašlih birača.

## Rezultati
Ukupni odaziv upisanih birača - 86.3%.

* **DA**  - 55.5% 
* **NE**  - 44.5%

## Proglašenje neovisnosti
Crnogorski parlament je 3. lipnja 2006. godine usvojio *Odluku o nezavisnosti*.

## Epilog
Crna Gora je nakon 88 godina ponovo postala međunarodno priznata država.

## Povezano
* Kraljevina Crna Gora
* Podgorička skupština
* SR Crna Gora
FreeBSD

**FreeBSD** je Unixoliki slobodni operativni sistem, nastao od Berkley Software Distribution (BSD) grane AT&T UNIX-a. Radi na više platformi: x86, DEC Alpha, Sun UltraSPART, Itanium (IA-64), PowerPC i NEC PC-98 arhitekturi.

FreeBSD se razvija kao potpun operativni sistem. Kernel, drajveri za hardver i svi korisnički uslužni programi se razvijaju u istom okviru. Ovo je drugačije od Linux konkurenta, gde je razvoj softvera podeljen u više celina, te se zajedno pakuje u Linux distribucije.

## Vanjske veze
* Službena stranica 
* FreeBSD ports
* FreeBSD u utrci sa Linuxom 
* FreeBSD 6.1, user install (VMware imidž)
Narbonska Galija

**Narbonska Galija** () je bila rimska provincija koja se nalazila na jugu Francuske. Ranije je bila poznata kao **Gallia Transalpina** (Transalpinska ili "prekoalpska" Galija). Rimljani su je zvali *Provincia Nostra* ("naša provincija") ili samo *Provincia* ("provincija"). Taj naziv je preživeo i u modernom francuskom i krije se u imenu regije Provansa.

Narbonska Galija se direktno naslanja na Italiju. Bila je važna zbog kontrole prelaza između Italije i Španije, kao i tampon u slučaju napada Gala iz Galije. Narbonska Galija je bila privlačna i zbog kontrole doline reke Rone, kao i zbog kontrole nad Masalijom, današnjim Marsejem. Obuhvata oblasti Provansu i Langedok.

## Historija
Ova oblast južne Francuske postala je rimska provincija posle 121. godine, pod imenom **Gallia Transalpina**. Ovo ime je trebalo da naglasi razliku između prekoalpske Galije i Galije s ove strane Alpa, **Gallia Cisalpina**, u današnjoj severnoj Italiji.

**Gallia Transalpina** je kasnije preimenovana u **Gallia Narbonensis**, po glavnom gradu te provincije, rimskoj koloniji, *Narbo Martius* (Narbon), koji je osnovan na južnoj obali Francuske oko 118. godine.
Makedonija (rimska provincija)

Rimska provincija **Makedonija**  () formalno je osnovana 146. godine st. e., nakon što je rimski vojskovođa Kvint Cecilije Metel porazio Andriska 148. st. e. u poslednjem u nizu makedonskih ratova, te nakon što su ukinute četiri klijentske republike koje je Rim bio ranije osnovao na teritoriji antičke Makedonije. Rimska provincija obuhvatala je i deo Epira (tzv. *Epirus vetus*), Tesaliju te delove Ilirije i Trakije.

U 3. veku ili 4. veku nove ere provincija Makedonija podeljena je na dva dela: *[[Makedonija Primu|Makedoniju Primu]]* (na jugu) i *[[Makedonija Salutaris|Makedoniju Salutaris]]* (na severu). Te su dve provincije bile uključene u Makedonsku dijecezu, koju su još činile Tesalija, Epir, Ahaja i Krit. Makedonska dijeceza je, zajedno s Dakijskom dijecezom i Panonskom dijecezom, činila Ilirsku prefekturu, koja je ustanovljena 318. godine n. e. Kada je Ilirska prefektura 379. godine podeljena na Zapadni i Istočni Ilirik, makedonske su provincije uključene u Istočni Ilirik. Nakon podele Rimskog carstva na Zapadno rimsko carstvo i Istočno rimsko carstvo 395. godine, Makedonija je pripala istočnom delu, odnosno Vizantiji.

### Privreda rimske Makedonije

Avgustovim principatom započeo je u Makedoniji dugotrajni period mira, prosperiteta i blagostanja, premda je njena važnost za ekonomiju Rimskog carstva bila manja u poređenju s važnošću njenog suseda, Male Azije.

Ekonomskom napredovanju značajno je doprinela izgradnja Egnacijevog puta, doseljavanje rimskih trgovaca u makedonske gradove, te osnivanje rimskih kolonija. Carska vlada je, zajedno s putevima i upravnim sistemom, donela ekonomski prosperitet, koji je donosio korist kako rimskom vladajućem sloju tako i nižim društvenim slojevima. Uz prostrano obradivo zemljište i bogate pašnjake, vladajuće porodice zgrtale su ogronmna bogatstva u društvu zasnovanom na robovskoj radnoj snazi.

Poboljšanje uslova života dovelo je do povećanja zanatlija u toj oblasti. Kamenoresci, rudari, kovači i drugi upošljavani su u različitim komercijalnim delatnostima. Grci su se zapošljavali kao vaspitači, učitelji i lekari širom Rimskog carstva.

Izvozna privreda u osnovi se temeljila na zemljoradnji i stočarstvu, ali su se izvozili i drugi proizvodi, kao što su gvožđe, bakar, zlato, drvna građa itd. Dodatni izvor prihoda bile su makedonske luke, kao na primer Dion, Solun i Kasandrija.

## Vanjske veze
=
* Macedonia - Province of the Roman Empire
Karolos Papulijas

**Dr Karolos Papuljas** (grčki: Κάρολος Παπούλιας; rođen 4.6. 1929 – 26. decembar 2021) bivši je predsednik grčke. Prethodno je bio ministar u vladi i skupštinski poslanik.

Papuljas je rođen u gradu Janjina. Studirao je prava na Univerѕitetu u Atini i Minhenu, a takođe ima i doktorsku titulu na temu privatnog međunarodnog prava na Univerѕitetu u Kelnu. Papuljas je saradnik minhenskog instituta za Jugoistočnu Evropu. Osim maternjeg grčkog, govori i nemački, italijanski i francuski.

Papuljas je bio aktivan borac protiv okupatora tokom Drugog svetskog rata kao i u borbi protiv vojne hunte Jorgosa Papadopulosa kao član Socijal Demokratske unije iz izgnanstva. Bio je redovan saradnik »*Dojče Vele*« (Deutsche Welle) programa na grčkom jeziku u ovom periodu.

Bio je osnivač Panhelenskog Socijalističkog Pokreta (PASOK) i blizak Andreasu Papandreuu. Bio je biran kao predstavnik Janjine u grčkoj skupštini na parlamentarnim izborima 1977, 1981, 1985, 1989 (jun i novembar), 1990, 1993, 1996. i 2000. Bio je član centralnog komiteta PASOK-a i izvršnog biroa političkog odbora partije.

Vršio je više visokih državnih funkcija:
* Zamenik ministra inostranih poslova (1981. - 1984.)
* Naizmenični ministar inostranih poslova tokom 1984. i 1985.
* Ministar inostranih poslova (1985. - 1989.)
* Zamenik ministra odbrane (1989. - 1990.)
* Ministar spoljnih poslova (1993. - 1996.)

Kao bivši šampion u atletici i odbojci, Papuljas se nalazi na mestu predsednika nacionalne sportske organizacije od 1985. godine. Oženjen je Marijom Panou sa kojom ima tri ćerke.

U decembru 2004. premijer Kostas Karamanlis, predsednik vladajuće Nove Demokratije, i Jorgos Papandreu, vođa opozicije PASOK-a, nominovali su Papuljasa za predsednika. Velikom većinom glasova izabran je za predsednika 8. februara 2005. Poveren mu je petogodišnji mandat. Zakletvu je položio 12. januara 2005. Time je i zvanično zamenio prethodnog predsednika Kostisa Stefanopulosa.

## Vanjske veze

* Predsedništvo Helenske Republike
Alijansa za vraćanje mira i kontraterorizam

**Alijansa za vraćanje mira i kontraterorizam** (AVMKT) je somalijska vojna alijansa sačinjena od 11 članova, uključujući poslovne ljude i poznate poglavice, koji su takođe trenutni ministri u Prelaznoj saveznoj vladi Somalije.

AVMKT je sekularna grupa za koju se veruje da su je osnovale SAD zbog brige da je Savez islamskog suda, njen glavni neprijatelj, povezan sa Al Kaidom i da skriva teroriste Al Kaide. http://www.nytimes.com/aponline/world/AP-Somalia.html . Od februara je bilo mirno do 7. maja kada su borbe počele opet, a Alijansa je gubila bitku za bitkom. Somalijski šeik Hasan Dahir Avejes je izjavio da su nasilje započeli oni koji su proglasili sebe borcima protiv terorizma.

Snage Saveza islamskog suda su preuzele kontrolu nad Mogadišom i naterale snage AVKMT u bekstvo. Neki su još uvek u Somaliji, dok se za ostale poglavice kao što je Mohamed Dir veruje da su utočište pronašli u susednoj Etiopiji. AVKMT se borio protiv Saveza islamskog suda u Mogadišu od 18. februara do 5. juna 2006

## Vanjske veze
* Somalijske smrti u žestokim okršajima - BBS vesti, 24. mart 2006.
* Od klanskih borbi do ideoloških pozadina
* Krvave ulične borbe u Somaliji - CNN, 13. maj 2006.
* Zaraćene somalijski predstavnici upozoreni BBS vesti, 13. maj 2006.
* SAD tajno pomažu poglavice u Somaliji, Vašington Post, 17. maj 2006.
* Obnovljene borbe u Mogadišu su uzele 11 života - 25. maj 2006.
* Islamisti su preuzeli kontrolu nad Mogadišom, Al Džazira vesti, 5. jun 2006.
Thabo Mbeki

**Thabo Mbeki** (Idutywa, 18. 6. 1942.) je južnoafrički političar koji je od 1999. godine vršio dužnost dužnost predsjednika Južnoafričke republike. Dana 20. 9. 2008. je najavio kako će podnijeti ostavku nakon što ga je na to pozvao izvršni odbor njegove stranke Afrički nacionalni kongres. Dužnost je predao 24. 9. 2008. godine.
Deklaracija Ujedinjenih nacija

**Deklaracija Ujedinjenih nacija** je dokument iz Drugog svetskog rata potpisan 1. januara 1942. godine od strane 26 vlada zemalja, od kojih su nekoliko vlade u izgnanstvu. Originalne potpisnice su Sjedinjene Države, Ujedinjeno Kraljevstvo, Savez Sovjetskih Socijalističkih Republika, Republika Kina, Australija, Belgija, Kanada, Kostarika, Kuba, Čehoslovačka, Dominikanska Republika, El Salvador, Grčka, Gvatemala, Haiti, Honduras, Indija, Luksemburg, Holandija, Novi Zeland, Nikaragva, Norveška, Panama, Poljska, Južna Afrika, i Jugoslavija. 

Strane potpisnice su se obavezale na podršku i sprovođenje Atlantske povelje, na iskorišćavanje svih svojih resursa u ratu protiv Sila Osovine i složile da pojedinačno ne sklapaju mir sa Nacističkom Nemačkom, Italijom ili Japanom kao što je Trojna Antanta sklopila sporazum sa Centralnim Silama u Prvom svetskom ratu prema odredbama Pakta jedinstva.

Ujedinjene nacije su postale sinonim tokom rata koji je označavao Saveznike i predstavljao je formalno ime pod kojim su se borili. 

Druge zemlje su naknadno potpisale deklaraciju. To su Meksiko, Filipini, i Etiopija tokom 1942, Irak, Brazil, Bolivija, Iran i Kolumbija tokom 1943, Liberija i Francuska tokom 1944. i Peru, Čile, Paragvaj, Venecuela, Urugvaj, Turska, Egipat, Saudijska Arabija, Liban, Sirija i Ekvador tokom 1945. godine.

## Vanjske veze
* Deklaracija Ujedinjenih nacija
Nestorijanstvo

**Nestorijanstvo** ili **nestorijanizam** je kršćansko učenje o Isusovoj dualnosti, tj. da je Isus postojao kao dvije ličnosti - Isus čovjek i Isus Sin Božji. Ovo učenje se pripisuje Nestoru, Patrijarhu Konstantinopoljskom (c. 386-451). Na Ekumenskom saboru u Efesu, 431., ovo učenje je proglašeno heretičkim, a sukob oko ovog gledišta je doveo do nestorijanskog raskola, pri kojem se Asirska istočna crkva odvojila od Bizantijske crkve. 

Nestorijanstvo kao kršćanska hereza je nastalo u ranoj kršćanskoj Crkvi, u 5. vijeku, kao pokušaj tumačenja otjelotvorenja (inkarnacije) božanske Riječi (*Logosa*), koje je drugo lice Svetog Trojstva, tj. Isus Krist kao čovjek. Nestorijanstvo tvrdi da su Isusova ljudska i božanska priroda odvojene i da postoje dva lica, Isus kao čovjek i Isus kao Božija Riječ koja živi u čovjeku.
Monofizitstvo

**Monofizitsko učenje** je učenje da je u Kristu prisutna samo božanska, a ne i ljudska narav.

Ovo je učenje bilo rašireno među mnogim kršćanima od 4. stoljeća, a protivi se nauku diofizita o dvije naravi u Kristu - božanskoj i ljudskoj. Monofiziti drže da je Krist samo Bog, a ne da je i pravi Bog i pravi čovjek.

## Historija
Do sukoba u kršćanstvu oko pitanja monofizitstva došlo je ubrzo nakon Efeškog sabora, jednog od sedam prvih ekumenskih sabora Crkva. Nakon smrti Ćirila Aleksandrijskog, već ostarjeli carigradski monah imenom Eutih u pokušaju da spriječi novo izbijanje nestorijanstva (kako sam kaže 448. u pismu papi Lavu I. Velikom). Tvrdio je da je vjeran Ćirilovu nauku. Doista, Ćiril je 432. govorio o jednoj *fisis* u Kristu, a čini se da je pod tom grčkom riječi podrazumijevao ono što se u latinskom kaže *persona* (osoba). Ipak, mnogi grčki teolozi razumjeli su tu riječ u smislu latinske riječi *natura* (narav), pa su optuživali Eutiha da se vraća na arijanstvo, no, dok je Arije nijekao Isusovo božanstvo, Eutih je nijekao njegovo čovještvo.

Papa Lav I. poslao je pismo u kojem obrazlaže da je Eutihova greška više plod nedovoljnog razumijevanja problema, nego li zloće i krivovjerja. Zahvaljujući velikom utjecaju što ga je Eutih imao, njegovo se učenje vrlo brzo proširilo Istokom.
U studenome 447., na mjesnom sinodu u Carigradu, Eutiha je jedan od sudionika nazvao heretikom, te tražio njegovo smjenjivanje iz službe. Tadašnji patrijarh, Flavijan Carigradski, nije rado prihvatio taj zahtjev, upravo zbog Eutihova velikog ugleda, no na koncu je popustio, te je Eutih osuđen kao heretik. Ipak, tu odluku nisu prihvatili ni car Teodozije II., ni aleksandrijski patrijarh Dioskor, budući da se Eutih pokorio i priznao pravu vjeru. Dioskor je održao i vlastiti sinod na kojem je vratio Eutiha u službu, a Teodozije je sazvao 449. sabor u Efezu, pozvavši i papu Lava I., koji je pristao da ga predstavljaju tri izaslanika.

Ovaj sabor, međutim neće biti priznat, te kasnije 451. biti sazvan Kalcedonski sabor, na kojem je proglašena vjera u dvije neodijeljene i nepomiješane naravi u Kristu, a formulirana je u Kalcedonskom vjerovanju.

## Raskol
Gotovo neposredno nakon sabora došlo je do raskola. Biskupi koji se nisu slagali s Lavovom definicijom što ju je sabor prihvatio, odbacili su odluke sabora, govoreći da je prihvaćanje dviju naravi (grč. *fisis*) u Kristu zapravo prihvaćanje nestorijanstva. Držali su, međutim, da je u Kristu samo jedna narav, zbog čega su i prozvani monofizitima. To je označio i nastanak Istočnih pravoslavnih crkava, koje su se nekad nazivale i monofizitskim crkvama, a danas ih se još naziva i predkalcedonskim crkvama. One, međutim, same za sebe kažu da njihov nauk nije monofizitstvo, nego miafizitstvo. Među njih pripadaju Armenska apostolska Crkva, Koptska Crkva, Sirska istočna pravoslavna Crkva i druge.
Danas su neke od tih Crkava s onim Crkvama koje su ostale vjerne Kalcedonskom saboru potpisale različite izjave kojima se izriče ista vjera, te se tvrdi da je do raskola došlo zbog nerazumijevanja, a ne zbog različitog nauka.
Ilija Crijević

**Ilija Crijević** (lat. *Aelius Lampridius Cervinus*, rođen 1463. u Dubrovniku, umro 1520. u istom gradu) bio je hrvatski latinista, humanista, pesnik i leksikograf, mlađi savremenik Marka Marulića i glavni predstavnik dubrovačkog humanističkog kruga. Školovao se u Dubrovniku, Ferrari i Rimu, a 1485. godine postao je članom Akademije na Kvirinalu.

Tokom svog boravka u Rimu napisao je i svoje glavne radove: raspravu o Vergiliju, latinski enciklopedijski rečnik *(Lexicon)* i niz pesama, pretežno erotskog sadržaja, koje je inspirisala ljubav prema obrazovanoj ali preslobodnoj Rimljanki Flaviji. U tim pesmama Crijević se pokazuje kao pravi humanistički pesnik: učenost i samostalno oponašanje antičkih i humanističkih pesnika prepliće se s naglašenom osećajnošću i ljubavnom čežnjom, u čemu ponekad ide i dalje od svoga glavnog uzora Katula. Poput Katula, Crijević peva o različitim fazama i oblicima ljubavnog zanosa: od zaljubljenosti preko ljubomore gotovo do mržnje zbog prezrene ljubavi. Godine 1484. bio je za ove svoje erotične pesme ovenčan lovorovim vencem *(poeta laureatus)*.

U kodeksima Vatikanske biblioteke, osim erotskih pesama, sačuvane su i ode, elegije, himne i epigrami, epistole i rasprave različitih sadržaja.

Tri godine kasnije vratio se u rodni Dubrovnik, gde je zatim vršio razne manje službe: bio je gradski pravobranilac, kastelan u Stonu, vicerektor škola, kastelan pogranične tvrđave Sokol itd. Prešavši u sveštenički stalež, postaje rektor dubrovačkih škola i kanonik. Njegov pesnički rad u kasnijim godinama ima uglavnom prigodnički karakter.

Nedovršen mu je ostao spev *O Epidauru* *(De Epidauro)*. I u tom spevu i u svojim manjim pesmama, posebno odama, Crijević se pokazuje i kao pesnik svog rođenog grada koga odlikuje i vrsni talenat za opisivanje prirodnih lepota, među kojima su posebno upečatljivi krasni opisi Lopuda i Rijeke Dubrovačke. Svoj grad poredi pesnik sa drevnim Rimom, a svoje sugrađane naziva Kviritima.

Kao i neki drugi hrvatski humanisti, Crijević se veoma negativno odnosio prema narodnom jeziku, uveren da je latinski jedini dostojan da bude književni jezik, premda su davno pre njega književnosti na narodnim jezicima dale velika dela, naročito u Italiji (Dante, Petrarca, Boccaccio).
Crijevićeva dela, osim tri epigrama, nisu bila štampana za vreme njegova života: sav njegov opus nalazio se u Vatikanskoj biblioteci (*Cod. Vat. Lat.* 1678, 2939), a *Lexicon* u biblioteci Marciana u Veneciji.
Urbar (bei Koblenz)

**Urbar** () je opština u nemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 86 opštinskih središta okruga Majen-Koblenc. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 3.103 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (*AGS*) 7137224.

## Geografski i demografski podaci

Urbar se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Majen-Koblenc. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 100 metara. Površina opštine iznosi 3,5&nbsp;km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 3.103 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 897 stanovnika/km².

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* Zvanični sajt opštine 
* Nem. Savezni zavod za statistiku 
* Stalna konferencija gradova i opština 
* KommOn  - Informacioni sistem gradova, opština i okruga.