open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vlado Taneski

**Vlado Taneski** (1952 – 23. jun 2008) je bio makedonski novinar koji je izvještavao o kriminalu, a kasnije postao serijski ubica. Njegova karijera novinara, koja je trajala preko 20 godina, prekinuta je juna 2008. zbog ubistva dvije žene, o čijim ubistvima je takođe napisao članke. Ti članci su izazvali sumnju kod policije jer su sadržali informacije koje nisu puštene u javnost. Kada su DNK testovi pokazali da je Taneski povezan sa ubistvima, uhapšen je 22. juna 2008. a već narednog dana je pronađen mrtav u svojoj ćeliji, zbog očiglednog samoubistva.

## Biografija

Novinarska karijera Vlade Tanovskog je trajala više od dvadeset godina. Živio je odvojeno od supruge sa kojom je imao dvoje djece, a imao je i napet odnos sa svojom pokojnom majkom. Njegov otac je počinio suicid 1990. godine.

## Ubistva i samoubistvo

Taneski je postao sumnjiv po pitanju zločina nakon što je napisao članke o ubistvima tri žene u Kičevu, u Makedoniji. Žrtve su bile Mitra Simjanoska, 64 godine, pronađena mrtva 2005. godine, Ljubica Ličoska, 56 godina, ubijena u februaru 2007, Živana Temeloska, 65 g. ubijena u maju 2008. Policija je takođe planirala da pita Taneskog za nestanak 78-godišnje Gorice Pavleske 2003. godine. Sve te žene su bile siromašne, neobrazovane čistačice, koje su, kao i njegova majka zarađivale za život. Njegova majka ih je sve poznavala.

Prema policiji, članci sadrže informacije koje nisu puštene u javnost. Za razliku od svih drugih izvještaja u makedonskoj štampi o ubistvima, Taneski je znao, naprimjer, koju vrstu telefonskog kabla koristi ubica. Uhapšen je 22. juna 2008. nakon što je njegova DNK upoređena sa spermom nađenom na žrtvama. Bio je optužen za ubistvo dvije žene, a policija se spremala da ga optuži i za treće. Narednog dana, nađen je mrtav u svojoj zatvorskoj ćeliji u Tetovu, nakon očiglednog samoubistva. Glava mu je bila u kanti vode.

## Reference
Drago Hedl

**Drago Hedl** (Osijek, 24. I. 1950), hrvatski istraživački novinar, reporter, scenarist, književni kritičar. Dobitnik je nagrade *Knight International Journalism Award,* a trenutno djeluje kao istraživački novinar i kolumnist portala Telegram.

## Počeci
Završio je studij književnosti na Filozofskom fakultetu u Zagrebu. Objavljivao je književne kritike i eseje od 1969. Od 1980. profesionalni je novinar.
 
## Novinarski rad
U osječkome *[[Glas Slavonije|Glasu Slavonije]]* bio je zaposlen od 1980. Bio je glavni urednik tog lista od 1986. do 1991. Istjeran je s tog mjesta oružanom akcijom HDZ-a pod zapovjedništvom Branimira Glavaša.

Od 1991. do 1994. bio je osječki dopisnik i ratni reporter splitske *[[Slobodna Dalmacija|Slobodne Dalmacije]]*. Nakon toga pridružio se londonskom IWPR (Institutu za ratno i mirnodopsko izvještavanje), za koji je nekoliko godina vodio programe poučavanja mladih novinara s Balkana. Istodobno je i kasnije pisao za splitski *[[Feral Tribune]]* i riječki *[[Novi list]]*. Bio je dugogodišnji suradnik američkoga Radija ''Slobodna Europa''. Njegove članke objavljivali su mnogi istaknuti dnevnici i tjednici, među njima londonski *[[The Guardian]]*, *[[The Times]]* i ciriški *[[Die Wochenzeitung]]*. Od 2008. zaposlen je u zagrebačkome *[[Jutarnji list|Jutarnjem listu]]* kao šef osječkog dopisništva i vodeći istraživački novinar, a 2015. prelazi u Telegram.

Hedl je svjetski poznat po svome istraživačkome novinarskom radu u otkrivanju ratnih zločina za srpsko-hrvatskog rata, pretežno u *Feral Tribuneu*. Za to je nagrađen, među ostalim, i Knightovom međunarodnom novinarskom nagradom, koju dodjeljuje International Center for Journalists. U obrazloženju je navedeno:

## Knjige i scenariji
Autor je više knjiga te filmskih scenarija, među kojima je i *Vukovar – posljednji rez*, u režiji Janka Baljka u srpsko-hrvatskoj koprodukciji 2006.

## Bibliografija
* *"Smijeh na kiši"* (1969)
* *"Osječka slikovnica"* (1984)
* *"Naši obračuni s Krležom"* (1987)
* *"Žifci u škripcu"* (1988)
* *"Ratne reportaže"* (1993)
* *"Glavaš : kronika jedne destrukcije"* (2010) 
* *"Skriveno lice : biografija trećeg hrvatskog predsjednika"* (2010)

## Nagrade i priznanja
* Nagrada HND *Marija Jurić Zagorka* 2000. za radijski intervju
* Knight International Journalism Award 2006.
* *Dr. [[Erhard Busek]]* Award for Better Understanding in South East Europe (SEEMO) 2011.
* Red Stjepana Radića (za osobit ljudski i profesionalni doprinos borbi za ljudska prava, promicanje pravde i demokracije te otkrivanje istine) 2011.

## Izvori

## Vanjske veze

* "Drago Hedl"
Grčka katolička crkva

:*Za drugo značenje vidi [[Istočne katoličke crkve|Grkokatolicizam]].* 
**Grčka katolička crkva** ili **grčka vizantinska katolička crkva** (gr. *Ελληνόρρυθμη Καθολική Εκκλησία*) je posebna crkva unutar Katoličke crkve koja koristi vizantijski liturgijski obred i grčki jezik bogosluženja. Njeni članovi su uglavnom sa područja današnje Grčke i Turske.

## Istorijat

Prva crkva za grčke katolike koji su sledili vizantijski obred je sagrađena u selu Malgara u Trakiji 1880. Pre kraja devetnaestog veka, izgrađena su još dve takve crkve, jedna u Carigradu, druga u Halkedonu.

Godine 1907. grčki sveštenik Isaias Papadopulos, koji je sagradio crkvu u Trakiji, imenovan je generalnim vikarom grčkih katolika u okviru apostolske delegacije Carigrada, a 1911. je dobio episkopsko posvećenje i postavljen je na čelo novoosnovane crkve, koja je ubrzo postala Egzarhija.

Usled sukoba između Grčke i Turske posle Prvog svetskog rata, grčki katolici iz male Azije i Carigrada su emigrirali u Grčku, među njima i njihov episkop koji je prešao u Atinu. Danas je veoma mali broj pripadnika Grčke katoličke crkve u Turskoj, a gotovo da ni jedan sveštenik nije ostao.

Grčka katolička crkva vizantijskog obreda u Grčkoj broji oko 5.000 pripadnika.

## Povezano
* Grkokatoličanstvo
* Istočne katoličke crkve

## Reference
Jayavarman V

**Jayavarman V** (? – 1001) je bio vladar Kmerskog Carstva. Bio je sin kralja Rajendravarmana II, a obrazovao ga je Yajnavaraha, koji se navodi kao jedan od najvećih kmerskih učenjaka. Iako je po vjeri bio hindus, Jayavarman V je bio tolerantan prema drugim religijama, te je upravo za njegove vladavine u Kambodži procvao budizam. 

## Izvori
* Briggs, Lawrence Palmer. *The Ancient Khmer Empire*. Transactions of the American Philosophical Society 1951.
* Higham, Charles. *The Civilization of Angkor*. University of California Press 2001.
Athelstan (biskup)

__NOTOC__

**Athelstan** (ili **Æthelstan**; ? - 1001) bio je srednjovjekovni biskup Elmhama. Posvećen je između 995. i 997. a umro je na dužnosti 7. oktobra 1001.

## Reference

## Vanjske veze
* Prosopography of Anglo Saxon England entry for Æthelstan
Lehman Brothers

**Lehman Brothers** je američka financijska korporacija koja je u raznim oblicima postojala između 1850. i 2008. godine i čiji bankrot se često smatra početkom najduže svetske recesije modernog doba.

## Lehmani

Ubrzo po dolasku braće Lehman s područja današnje Nemačke u SAD oni 1850. godine osnivaju kompaniju Lehman Brothers. Tokom prvih godina novostvorena kompanija se bavi preprodajom pamuka, a 1858 našavši poslovnu priliku ili predosjećajući mogućnost početka građanskog rat oni sele središte kompanije iz Alabame u New York. Tijekom sljedećih desetljeća korporacija će uspješno širiti svoje poslovanje,a potom zajedno s Goldman Sachsom uspješno preživjeti i veliku ekonomsku krizu 1929. godine. Uspješna vladavina dinastije Lehman će trajati sve do 1969. godine i smrti Roberta Lehmana nakon čega kompanija gubi poslovni kompas i upada u gotovo stalne krize.

## Drugo doba

Smrt generalnog direktora bez određivanja nasljednika 1969. godine je dovela do unutrašnje anarhije i pogrešnih ulaganja tako da vlasnici Lehman Brothersa donose 1973. godine odluku da za direktora korporacije postave ministra ekonomije SADa koji u skladu s tim izborom podnosi ostavku na svoj dotadašnji ministarski položaj. Njegovo rješenje za probleme kompanije postaje odluka o spajanja Lehman Brothers s financijskom korporacijom Kuhn, Loeb & Co. 1977. godine. Ta novonastala korporacija će se početkom osamdesetih godina dvadesetog veka naći u kadrovskim i drugim problemima tako da ju na kraju 1984. godine kupuje American Express za 360 miliona dolara. 

## Katastrofa

Nakon deset godina tijekom kojih je Lehman Brothers bio sam odjel u American Expressu donesena je odluka o prodaji vlasništva putem javne prodaje dionica 1994. godine. Samo tri godine po obnovi samostalne korporacije Lehman Brothers svet je potresla Istočnoazijska ekonomska kriza koja je efektom domina došla do SADa 1998. godine. Ona će značajno oštetiti korporaciju čija vrednost dionica pada na samo 22 dolara, ali korporacija barem po službenoj,ali upitnoj knjigovodstvenoj vrednosti i dalje stvara profit. Pet godina kasnije Lehman je zajedno s 9 drugih američkih financijskih korporacija osuđen za kršenje financijskih zakona i mora platiti minimalnu odštetu (80 miliona dolara).

Po službenim podacima koje je Lehman Brothers pokazivao u medijima između 1994. kada je korporacija postala samostalna i 2008. godine ona je povećala godišnji profit s 2,73 milijardi dolara na 19,2 milijardi, ali istina je bila mnogo ružnija. U trenutku proglašenja bankrota Lehman Brothers je bio dužan 613 milijardi američkih dolara što će biti jedan od faktora u stvaranju današnje najduže ekonomske recesije modernog doba.
Dinh Phe De

**Đinh Phế Đế** (974–1001) je bio drugi i posljednji vijetnamski car iz dinastije Đinh. Rodio se kao Đinh Toàn (丁璿) ili Đinh Tuệ (丁穗). Bio je sin cara Đinh Tiên Hoànga i carice Dương Vân Nga. Na prijestolje je došao nakon što je jedan od dvorjana, potaknut snom koji je smatrao proročanskim, ubio cara i njegovog najstarijeg sina Đinh Liễna. U trenutku stupanja na prijestolje Đinh Phế Đế je imao pet godina, te je stvarnu vlast preuzeo regent Le Hoan. Nakon samog godinu dana, Le Hoan je svrgnuo mladog cara, preuzeo prijestolje i osnovao novu dinastiju Le. Svrgnuti car je nakon toga dobio plemićku titulu. Poginuo je u gušenju jednog seljačkog ustanka.

## Literatura
* *Đại việt sử kí toàn thư*.
Jayapala

**Jayapala Janjua [[Šahi|Shahi]]** ili, jednostavno, **Jayapalla** (? - 1001), bio je hinduski kralj i osnivač dinastije Hindushahi koja je vladala današnjim Afganistanom i sjeverozapadnim Pakistanom. Oko godine 964. je naslijedio Brahman Shahi kralja Bhimadevu, a s njegovim dolaskom na prijestolje je počela Janjua Rajput faza Shahiya dinastija. . Jayapala je smatrao da njegovom kraljevstvu prijeti opasnost od turskih muslimanskih vladara u Ghazni, te je to uporište napadao i pod vlašžćui Sebuk Tigina i pod vlašću njegovog sina sultana Mahmuda Gaznevija, čime su započele dugotrajne borbe Gaznavida i Hindušajija. Sebuk Tigin je porazio i prisilio na plaćanje danka. Nakon što je prestao plaćati danak, došlo je do sukoba u kome je poražen i u kome je izgubio zemlje od Kabula do doline Inda. Godine 1001. je nastojao iskoristiti zauzetost Mahmuda sa napadom Karahanida, ali je poražen kod Pešavara. Tada se dao spaliti na lomači, držeći da je porazom obeščastio svoju dinastiju.

Naslijedio ga je Anandapala.

## Reference

## Literatura
* Ram Gopal Misra, Indian Resistance to Early Muslim Invaders Up to 1206 A.D., Anu Books, Shivaji Road, Meerut city, 1983. The book has been reprinted in 1992.
* Sita Ram Goel: *[[Heroic Hindu Resistance to Muslim Invaders]]*, 2001.
Corrado od Ivreje

**Konrad Cono(n)** (), poznat kaod **Konrad od Ivreje** (; ? - 1001) bio je markgrof Ivreje od 970. do smrti, odnosno vojvoda od Spoleta i Camerina od 996. do 1001. Bio je treći sin Berengara II od Italije i Wille od Toskane. Imao je dva starija brata - Adalberta i Guida, koji su bili markgrofi prije njega. Bio je poznat kao vjeran pristaša Otonijanske dinastije, a car Oton I ga je imenovao grofom Milana. 

Oko godine 987. se oženio za Richildu, kćer Arduina Glabera. Svoje je zemlje ostavio rođaku Arduinu.
Huntingdonshire

**Huntingdonshire** ( ili ; skračeno **Hunts**) je lokalno područje uprave unutar administrativnog područja Cambridgeshire, u Engleskoj koje pokriva teritoriju oko Huntingdona. Kroz historiju je bila jedna od administrativnih grofovija Engleske do 1974. Uključuje mjesta kao što su St Ives, Godmanchester, St Neots i Ramsey.

## Vanjske veze

* Huntingdonshire District Council - local government information
* Huntingdonshire - general informative
* The Huntingdonshire Society  - dedicated to the traditional county and campaigning for its reinstatement as an administrative entity
* The Huntingdonshire Flag 
* The Lost Pubs Project: Lost and closed pubs of Huntingdonshire.
Izjaslav Vladimirovič

**Izjaslav** (, ; 978 - 1001) je bio knez Polocka u današnjoj Bjelorusiji, koji je vladao od 989. do smrti. Bio je sin kijevskog ruskog kneza Vladimira I i njegove supruge, kneginje Rognede od Polocka. Kada je bio dječak, otac ga je, prema nordijskoj tradiciji, poslao da vlada supruginom kneževinom. Tamo je Izjaslav umro u dobi od 23 godina, nadživjevši svog oca. Imao je dva sina - Vseslava koji je umro kao dijete, i Brjačislava koji ga je naslijedio, i poslije postao jedan od protivnika Jaroslava Mudrog.

## Izvori

## Vanjske veze
* Litopys
Baekdu

**Baekdu** je vulkanska planina koja se nalazi na granici Kine i Sjeverne Koreje. Baekdu je najveća planina u planinskom lancu Čanbajšanj na sjeveru i Baekdudaegan lancu na jugu. Baekdu je također najviša planina u Koreji. Visoka je 2.744 m.

Naziv Baekdu u prevodu znači "planina bijele glave".

Na vrhu planine se nalazi kratersko jezero koje se zove Rajsko jezero.
Hotin

**Hotin** (ukrajinski i ruski: *Хотин*, rumunjski: *Hotin*, poljski: *Chocim*) je mali historijski grad u zapadnoj Ukrajini u Černiveckoj oblasti. Po popisu stanovništva iz 2022 godine imao je oko 8936 stanovnika. Grad leži na desnoj obali rijeke Dnjestar, 69 km sjeveroistočno od središta oblasti, grada Černovca u sjevernoj Besarabiji.

## Historija

Hotin se prvi put spominje u pisanim dokumentima iz 1001. godine. Najznačajniji objekt u gradu je slavna *Hotimska tvrđava*, sagrađena od 13. do 15. vijeka (nova utvrda počela se graditi 1325., a velika poboljšanja napravljena su 1380-ih i 1460-ih godina). Uz tvrđavu značajne su i dvije građevine iz 15. vijeka koje je podigao moldavski vojvoda Stefan Veliki: Kneževa palača (Palatul Domnesc) i Gradski toranj sa satom.
 
Tokom 10. vijeka Hotin je bio u sastavu Kijevske Rus, zatim je ušao u sastav Galičko-Volinjskog Kraljevstva, a od 1373. je u Kneževini Moldavija. U 16. vijeku, grad je kratko bio dio Poljske.

U *Prvoj Hotimskoj bitci* 1621., udružena poljsko-kozačka vojska uspjela je poraziti osmansku vojsku i odbraniti utvrdu. Nedugo iza toga zbila se *Druga bitka kod Hotina* 11. oktobra 1673., u kojoj su se sukobile iste strane. U ovoj bitci je Jan Sobjeski predvodio pobjedničku koalicionu vojsku satavljenu od; Poljaka, Kozaka i Moldavaca.

Osmansko carstvo nakon višekratnih pokušaja konačno je uspjelo zauzeti utvrdu Hotin s okolicom 1711. godine za vrijeme Velikog sjevernog rata. Osmanlije su Hotinsku utvdu dodatno ojačali, tako da je Hotin postao njihov značajni vojnički centar, u njemu je rođen turski veliki vezir Alemdar Mustafa Paša (Mustafa Barjaktar).
 
Između 1739. - 1808. Hotimska utvrda je više puta naizmjenično padala iz ruke u ruku, između Rusa i Turaka. Ruska carska vojska je 1808. godine zauzela Hotinsku utvrdu, a nakon 1812. godine i potpisivanja Bukureštanskog mirovnog ugovora Hotim je i službeno postao dio Carske Rusije na osnovu odredaba sporazuma.

Grad je nakon Prvog svjetskog rata podpao pod Rumunjsku, zbog tog su stanovnici Hotima čak podigli i neuspjelu bunu - 1919. godine.. No stanje je ostalo isto sve do 28. jula 1940. kad su sovjetske jedinice ušle u grad, nakon toga bio je okupiran od Trećeg Reicha. Od kraja Drugog svjetskog rata Hotin je postao sastavni dio Ukrajinske SSR.

Tokom čitave svoje historije u Hotinu je živjela značajna židovska zajednica, tako da je Hotin znan kao sjedište židovske kulture. U njemu je pored ostalih živio i radio Azriel Janover (1875.-1938.), pjesnik i prosvjetitelj.
 
U današnjem Hotinu živi 72% Ukrajinaca, 16% Rusa, 8% Židova i 4% Rumunja.

## Hotinska utvrda u umjetnosti

* Slavni dubrovački pjesnik Ivan Gundulić u svojem epu Osman, opjevao je i Bitku kod Hoćima iz 1621. 
* Ruski pjesnik Mihail Vasiljevič Lomonosov također je pronašao svoju pjesničku inspiraciju potaknut zauzećem Hotina 1739. za vrijeme Rusko-turskog rata 1735.-1739. («Ода блаженныя памяти Государыне Императрице Анне Иоанновне на победу над турками и татарами и на взятие Хотина 1739 года»).

## Reference

## Vanjske veze

* Хотинська РДА  
* Utvrde Ukrajine
Lloret de Mar

**Ljoret de Mar** (*Lloret de Mar*) je mali katalonski turistički grad na mediteranskoj obali. Nalazi se u provinciji Đirona. U blizini se nalaze gradovi Blanes i Tosa de Mar i relativno je blizu Barselone. Sa brojem stanovnika od 29.445 (od 2005.), Ljoret je drugi po veličini grad u Selva okrugu (*comarca*) Katalonije. Tokom letnje turističke sezone, broj ljudi (i naseljenika i turista) često dostiže 200.000. Osnovan je 1970ih godina posle Frankove vlasti a početkom 1990ih je privukao mnogo turista i sada predstavlja važan deo Kosta Brave. U njegovoj blizini, postoji vodeni park *Water World*

Postoji srednjovekovna tvrđava na kraju grada, ali mnogi smatraju da je bronzana statua Ljoretov simbol. Naime, skulptura pokazuje ribarevu ženu (*Dona Marinera*) i uradio ju je Ernest Maragalj 1966. godine.

## Historija

Prvi pisani dokumenti o Ljoretu datiraju iz 966. godine. Tada se ovaj grad pominje pod nazivom *Loredo*, od latinske reči *Lauretum* (što znači lovor). Na području grada, u okviru mnogih areheoloških nalazišta, postoje ostaci Iberijske i Rimske civilizacije.

## Galerija

Datoteka:Lloret de Mar at night.JPG|Pogled na Ljoret de Mar noću iz hotela
Datoteka:Fisherman's wife Lloret.JPG|Skulptura *Ribareva žena* ()
Datoteka:Burg von Lloret de Mar.jpg|Pogled na srednjovekovnu tvrđavu i plažu
Peshawar

**Pešavar** (paštu: پېښور‎; hindko: پِشور; urdu: پشاور‎; ;  „pogranični grad“) je glavni grad pakistanske provincije Hajber-Pahtunva sa 3.055.254 stanovnika (2010). Takođe je administrativni i ekonomski centar teritorije Plemenska područja pod federalnom upravom.

Pre podele Britanske Indije zvao se Purušapura, od sanskritske reči *Pušpapura*, što je značilo „grad cveća“.

Pešavar se nalazi u velikoj dolini blizu istočnog ulaza u klanac Hajber, 
između iranske visoravni i doline Inda. To je strateška lokacija na raskršću puteva koji vode ka Centralnoj Aziji i južnoj Aziji.

Pešavar ima jedan državni i jedan privatni univerzitet. Pored grnčarije, u gradu se proizvode tekstil i cipele.

## Klima

Pešavar po Kepenovoj klasifikaciji ima polusuvu klimu sa vrlo vrućim letima i blagim zimama. Zima počinje sredinom novembra i traje do kasnog marta. Letnji meseci su od maja do septembra. Srednje najviše dnevne temperature u toku leta prelaze 40&nbsp;°C, dok je srednja minimalna temperatura 25&nbsp;°C. Srednja minimalna dnevna temperatura u tomu zime je 4&nbsp;°C, a maksimalna 18,35&nbsp;°C.

Za razliku od većeg dela Pakistana Pešavar ne leži u zoni monsuna. Kiše ima i u leto i u zimu.

## Historija

Pešavar su osnovali pre oko 2.000 godina kraljevi Gandhara i duže vreme je trgovački centar između indijskog potkontinenta, Avganistana i centralne Azije. Grad je bio istočna granica Kušanskog carstva pod Kaniškom. 1275. godine grad je posetio Marko Polo.

Babur, osnivač Mogulskog carstva, sagradio je u Pešavaru utvrđenje 1530. godine. Kasnije je, tokom izgradnje puta Delhi – Kabul i stvaranjem vrtova pod Šer Kan Surijem, započeo razvoj Pešavara.

Godine 1834. u Pešavar su upali Siki pod vođstvom Maharadže Randžit Singa i zapalili su veliki deo grada. Siki su upravljali gradom preko 30 godina. Nakon raspada Sikskog carstva, zbog svađa u porodici Maharadža, Britanci su preuzeli kontrolu.

Pred teroristički napad 11. septembra 2001. godine Osama Bin Laden je razgovarao u jednom pešavarskom hotelu, u kome su, imeđu ostalih, bili smešteni i teroristi.

## Demografija
Građani Pešavara su većinom Paštuni. Paštuni čine značajanu nacionalnu grupu i većinski narod u pakistanskoj provinciji Hajber-Pahtunva. Paštuni žive i u Avganistanu, gde su takođe značajna etnička grupa. Druga najveća grupa su Hindkovanci. Pored njih, u gradu žive desetine hiljada Tadžika, Hazara, Uzbeka, Persijanaca i drugih.

### Izbeglice
Zbog Avganistanskog građanskog rata i sovjetske invazije, veliki broj izbeglica se slivao u Pešavar. Na mestu ranijeg kampa za izbeglice Nasir Bag i Kača Garni 2002. godine je nastala nova zajednica, *Regi Lalma*.

Od 2007. godine, napravljeni su novi kampovi za prihvat izbeglica u Pešavaru. U delu grada Hajatabad nalazi se puno izbeglica iz Avganistana.

## Reference

## Vanjske veze

* Univerzitet Pešavar 
* novine na engleskom u Pešavaru i Kveti 
* NWFP Government Official Web Portal: Dobrodošli u Pešavar
Danica Simšič

**Danica Simšič** (Ljubljana, FNRJ, 22. februar 1955) je slovenačka novinarka i političarka.

Svoju karijeru je započela kao spiker, reporter i urednik vesti na Radio-televiziji Sloveniji. Postaje prepoznatljiva kao TV voditeljka dnevnika. Nakon nezavisnosti Republike Slovenije počela je da se bavi politikom.

Godine 1992. izabrana je za prvog predsednika Narodne skupštine Republike Slovenije, u kome dok je imala mandat član sledećih radnih grupa:
* Komisija o pitanjima invaliditetom (predsedavajući);
* Komisija za politiku žena (potpredsednik);
* Mandat i imunitetska komisija (do 6. oktobra 1994);
* Komisija za izbore, imenovanja i administraciju (24. novembar 1994);
* Komisija za nacionalne zajednice;
* Odbor za poljoprivredu i šumarstvo;
* Odbor za zdravstvo, rad i socijalnu politiku;
* Odbor za praćenje sprovođenja Rezolucije o Smernicama nacionalne bezbednosti Republike Slovenije i
* Komisija za istraživanje posleratnih rasprava o masakru, sumnjive i pravne procese i druge takve anomalije.

Od 2002. do 2006. godine bila je župan opštine Ljubljana.

## Izvori
* Danica Simšič — Biografija
Nadbiskup

**Nadbiskup** (, od  – *prvi* +  – *nadzornik*) je biskupski čin u Rimokatoličkoj crkvi.

U Pravoslavnoj crkvi postoji čin arhiepiskopa.

## Jurisdikcija

Nadbiskup se nalazi na čelu nadbiskupije. Biskupija se naziva nadbiskupijom kad je riječ o središtu jedne crkvene pokrajine – metropolije – ili kad je riječ o istorijskoj biskupiji. Nadbiskup na čelu metropolije je ujedno i metropolit. Iz istorijskih razloga postoji i izuzetak od pravila da je metropolit uvijek nadbiskup, naime rimski biskup – papa – nije nadbiskup, iako je metropolit. Nadbiskup se od biskupa razlikuje čašću, ali ne i svetim redom: razlika između njih nije sakramentalna, nego funkcionalna. Zato biskup, kada postaje nadbiskup, ne mora primiti novi sakrament.

## Vrste

U Rimokatoličkoj crkvi postoje i nadbiskupi koji nisu metropoliti. Tri su vrste takvih nadbiskupa:

* titularni nadbiskupi – nadbiskupi ugašenih nadbiskupija čiji naslov nose. Takvi nadbiskupi često djeluju u Rimskoj kuriji ili kao nunciji;
* nadbiskupi u biskupijama koje nose naziv nadbiskupije, premda nisu sjedište metropolije. Npr. nadbiskup Strazbura je je neposredno podređen papi, a nadbiskup Avinjona je sufragan marsejskog nadbiskupa. U Hrvatskoj je u takvom položaju Zadarska nadbiskupija koja je neposredno podređena papi;
* biskupi koji dobiju titulu nadbiskupa *-{ad personam}-*, a da njihova biskupija ne postane nadbiskupijom. U tom slučaju, titula nadbiskupa ostaje vezana za osobu, kao počasna titula.

## Nadbiskupi

Neki od današnjih nadbiskupa na prostoru bivše SFRJ:

* Nadbiskup beogradski Stanislav Hočevar;
* Nadbiskup sarajevski Vinko Puljić;
* Nadbiskup zagrebački Josip Bozanić;
* Nadbiskup splitsko-makarski Marin Barašić;
* Nadbiskup riječki Ivan Devčić;
* Nadbiskup đakovačko-osječki Marin Srakić.
* Nadbiskup zadarski Želimir Puljić.

## Veze

* Biskup
* Metropolit
Mitropolija australijsko-novozelandska

**Mitropolija australijsko-novozelandska** () je eparhija Srpske pravoslavne crkve.

Nadležni arhijerej je gospodin Irinej, a sjedište mitropolije se nalazi u Sidneju.

## Osnivanje

Na paralelnom zasjedanju Eparhijskog savjeta Eparhije australijsko-novozelandske i Crkveno-narodnog sabora Eparhije za Australiju i Novi Zeland Mitropolije novogračaničke koje je počelo 2. septembra 2010, usvojen je jedinstveni *„Ustav Mitropolije australijsko-novozelandske“* kojim je ostvareno potpuno crkveno-administrativno jedinstvo Srpske pravoslavne crkve u dijaspori.

Sveti arhijerejski sabor Srpske pravoslavne crkve, čije je redovno jesenje zasjedanje otpočelo 16. novembra 2010, s radošću je primio vijest o jednoglasnoj odluci o uspostavljanju punog crkveno-administrativnog jedinstva. Na svom redovnom majskom zasjedanju, od 16. do 27. maja 2011, Sabor je odobrio Ustav Mitropolije australijsko-novozelandske.

## Povezano

* Eparhija australijsko-novozelandska
* Eparhija za Australiju i Novi Zeland

## Izvori
* Jedinstvo Crkve u Australiji i Novom Zelandu želja vaskolikog srpstva
* Pismo Njegove svetosti patrijarha srpskog G. G. Irineja srpskom vernom narodu Australije i Novog Zelanda
* Saopštenje za javnost Svetog Arhijerejskog Sabora Srpske Pravoslavne Crkve 
* Saopštenje za javnost prvog sabora Mitropolije australijsko-novozelandske 

## Vanjske veze
* Zvanična stranica Mitropolije australijsko-novozelandske
Biskup Sherbornea

**Biskup Sherbornea** () je titula koju nose ili su nosili sljedeći crkveni velikodostojnici u Engleskoj:

* Biskup Salisburyja, od osnivanja biskupije u Sherborneu 705. do 1227. kada je sjedište biskupije premješteno u Salisbury;
* Biskup Sherbornea (moderni), titula koju nosi sufraganski biskup Crkve Engleske sa sjedištem u Sherborneu od 1869.
Teodosije Šibalić

**Teodosije** (*Živko Šibalić*, Čačak, 29. jun 1963) je episkop raško-prizrenski, a prije toga je bio vikarni episkop lipljanski.

## Biografija

Vladika Teodosije, na krštenju Živko Šibalić, rođen je 29. juna 1963. godine u Čačku, od oca Milana i majke Biljane (rođene Jović), sada u monaštvu monahinje Marte. Posle završene osnovne i srednje škole u Gorjanima i Užicu, studirao je teologiju na Teološkom fakultetu u Beogradu, gde je i diplomirao. Iskušenik je postao 6. januara 1987. godine u manastiru Crna Reka, kod Novog Pazara, gde počinje monaški život pod duhovnim rukovodstvom igumana Artemija, danas raščinjenog episkopa raško-prizrenskog. U manastiru Crna Reka iskušenik Živko je zamonašen u malu shimu na manastirsku slavu, Svetih Arhangela, 21. novembra 1989, dobivši monaško ime Teodosije, po Svetom Teodosiju Velikom, začetniku opštežića.

U čin jerođakona rukopoložio ga je tadašnji episkop raško-prizrenski Pavle na Svetlu sredu 1990. godine u Sabornom hramu Svetog Georgija u Prizrenu. Episkop Artemije ga je rukopoložio u čin jeromonaha u manastiru Ćelije kod Valjeva u nedelju po Sretenju 1992. godine.

Od maja 1991. do marta 1992. godine otac Teodosije je na poslušanju u Eparhijskom dvoru u Prizrenu kao đakon i vozač tadašnjeg episkopa Artemija. U martu 1992. godine sa nekoliko crnorečkih monaha prelazi u manastir Visoki Dečani, gde ga episkop raško-prizrenski postavlja za nastojatelja manastira i odlikuje činom igumana 22. oktobra 1992. godine.

### Episkop

Na redovnom zasjedanju Svetog arhijerejskog sabora Srpske pravoslavne crkve od 10. do 19. maja 2004, iguman Teodosije (Šibalić), nastojatelj carske lavre manastira Visoki Dečani, izabran je za episkopa lipljanskog, vikara Eparhije raško-prizrenske sa sjedištem u manastiru Visoki Dečani.

Pod duhovnim rukovodstvom episkopa Artemija i ocem Teodosijem kao nastojateljem, manastir Visoki Dečani izrastao je u najveći muški manastir Srpske pravoslavne crkve. Od obnove dečanskog opštežića 1992, u manastiru su razvijene brojne aktivnosti: duborez, ikonopis, proizvodnja svijeća, izdavačka djelatnost itd. Manastivinogradima u Velikoj Hoči kod Orahovca proizvodi tradicionalno dečansko vino i rakiju. Za vrijeme ratnih i poratnih godina na Kosovu i Metohiji iguman Teodosije sa svojom bratijom bio je i ostao aktivan u organizovanju humanitarne pomoći za stradalno stanovništvo bez obzira na vjersku i etničku pripadnost.

Ustoličen je za episkopa raško-prizrenskog 26. decembra 2010. u Prizrenu.

## Povezano

* Eparhija raško-prizrenska
* Episkop lipljanski

## Izvori
* Episkop raško-prizrenski G. Teodosije 

## Vanjske veze
* Ustoličenje Episkopa raško-prizrenskog G. Teodosija (SPC, 27. decembar 2010) 
* Ustoličen episkop Teodosije („Politika“, 27. decembar 2010)
* Teodosije: Kosovo je moja najveća škola („Blic“, 27. decembar 2010)
Vinko Pejić

**Vinko Pejić** (rođ. 1962) hrvatski je radijski voditelj, novinar, karikaturist i pisac iz Osijeka.

## Radio
Početkom 1980-ih godina počeo se baviti radijskim poslom. Trenutno radi na Slavonskom radiju, jednom od najpopularnijih medija Slavonije i Baranje.

Dobitnik je nagrade *"Srebrni mikrofon"* za emisiju *"Obiteljska nedjelja"*, koju mu je dodjelila Hrvatska udruga radija i novina (HURIN) na XI. Danima radija Hrvatske 2005. godine.

Do sada je uređivao nekoliko emisija i to uglavnom zabavnog i informativnog karaktera. Sredinom 1990-ih radio je kao televizijski novinar za HRT Osijek. Godine 1997. inicirao je okupljanje i druženje desetak tisuća Osječana uz prigodni program na poznatom Korzu u središtu Osijeka, što je do danas ostalo tradicionalno okupljanje.

## Književnost
Izdao je četiri knjige:
* *Uvrnuti rječnik* (1993)
* *[[Kvizburger]]* (2001)
* *Kvizburger 2* (2004)
* *Označeni : zbirka običnih priča* (2011)

Pejićeve karikature i crteži objavljivani su u dnevnim novinama i studentskim časopisima.

## Muzika
Kao basist bio je član originalne postave rok-grupe OK Band iz Osijeka.

## Vanjske veze
* Slavonski radio Online 
* Ulomci iz knjige ''Uvrnuti rječnik''.
Ekvivalentna razmena

**Ekvivalentna razmena** je proces koji su alhemičari koristili do kraja 19. veka. To znači da se za nešto traženo (dobijeno) mora dati nešto iste vrste. Alhemičari su verovali da bi pomoću ekvivalentne razmene mogli vratiti čoveka iz mrtvih postavljanjem raznih jednačina. Da bi se čovek vratio iz mrtvih morao se dati jedan ljudski život. Alhemičari to nisu uspevali, međutim uvek su mislili da greše u jednačinama. Problem je ležao u tome što je to, naravno, u stvarnosti bilo nemoguće učiniti.
Ivo od Ramseya

Sveti **Ivo** (također poznat i kao **Ives**) je bio srednjovjekovni kornvolski biskup i pustinjak po kome je ime dobio grad St Ives u engleskom distriktu Huntingdonshire. U historijskim izvorima se prvi put spominje 1001/02. godine, kada je prema predaji, na polju zvanom *Slepe* prilikom oranja seljak plugom slučajno zapeo za njegove kosti. Kod "Slepea" je kasnije osnovan samostan Ramsey Abbey. Dio historičara ne vjeruje da je riječ o historijskoj ličnosti.

## Napomene

## Izvori

* 
* , originally published in 
* 

## Literatura

*
Aethelric (biskup Sherbornea)

__NOTOC__

**Æthelric** (ili **Athelric**; ? - 1011/12) bio je srednjovjekovni biskup Sherbornea. Na mjesto biskupa je Æthelric posvećen 1002. Umro je između 1011. i 1012.

## Reference

## Literatura
* 

## Vanjske veze
* Prosopography of Anglo Saxon England entry for Æthelric
Aelfgar od Elmhama

__NOTOC__

**Ælfgar** (? - 24/25. decembar 1021) bio je srednjovjekovni biskup Elmhama u Engleskoj. Na mjesto biskupa je posvećen 1001. a sa tog mjesta je odstupio između 1012. i 1016. Umro je nekoliko godina kasnije.

## Reference

## Vanjske veze
* Prosopography of Anglo Saxon England entry for Ælfgar
Aethelred od Cornwalla

**Æthelred** (fl. cca. 1001) je bio srednjovjekovni biskup Cornwalla. Na mjesto biskupa je postavljen 1001. ali je umro nedugo nakon toga.

## Reference

## Literatura
* Powicke, F. Maurice and E. B. Fryde *Handbook of British Chronology* 2nd. ed. London:Royal Historical Society 1961
Banu Khazrun

**Banu Khazrun** je bila Maghrawa (berberska) dinastija čiji su pripadnici kao emiri vladali Tripolijem od 1001. do 1146. Osnovao ju je Said ibn Khazrun ibn Falful koji se odmetnuo od svojih ziridskih sizerena u Ifrikiji. Posljednjeg tripolitanskog emira je 1146. je prilikom svog pohoda svrgnuo Roger II od Sicilije. Prema navodima Ibn Halduna, članovi dinastije su još uvijek živjeli u 14. vijeku, preobraćeni na ibadizam.

## Maghrawa emiri Tripolija
* Fulful ibn Said 1001-1002
* Yahya ibn Hamdun al-Andalusi 1002-1003
* Fulful ibn Saïd (altre cop) 1003-1009
* Warru ibn Said 1009-1012
* Muhammad ibn al-Hassan 1012-1014
* Abu Abdallah ibn al-Hassan 1014-1022
* Khalifa ibn Warru 1022-1028
* Said ibn Khazrun 1028-1037
* Abu l-Hasan Ali 1037 
* Khazrun ibn Khalifa 1037- 1038
* Al-Muntansir ibn Khazrun 1038-1077
* nepoznati emiri 1077-1146
* sicilijanski protektorat 1146-1160

## Literatura
* Ibn Khaldoun, *Histoire des Berbères et des dynasties musulmanes de l'Afrique septentrionale*, 1852-1856, traducció de William Mac Guckin de Slane, Imprimerie du Gouvernement, Alger, volums I, II i III, en línia a http://books.google.fr/books?id=H3RBAAAAIAAJ, http://books.google.fr/books?id=7sLjxy3gq2EC i http://books.google.fr/books?id=FIXFsDnp-K8C
* Enciclopédia de l'islam, sv. Maghrawa, volum V
Nyalka

**Nyalka** je selo u mađarskoj županiji Győr-Moson-Sopron. Prvi put se spominje godine 1001. pod imenom *Chimudi*. Kralj Ladislav I ju je poklonio benediktinskoj opatiji Pannonhalma. Za vrijeme otomanske invazije, u njemu su svoje posjede imale porodice Esterházy i Cseszneky. Turci su selo uništili, ali su ga 1680. ponovno naselili mađarski kmetovi.

## Vanjske veze
* Street map
Þorgeir Ljósvetningagoði Þorkelsson

**Þorgeir Ljósvetningagoði Þorkelsson** (*Thorgeir Thorkelsson*; cca. 940 - ?) bio je zakonozborac ili starješina islandskog Althinga od 985. do 1001. Najpoznatiji je po tome što je 999. donio odluku da se Island preobrati na kršćanstvo. Thorgeir je bio poganski svećenik i poglavica (*[[gothi]]*), a odluku je donio motiviran prije svega nastojanjem da Island izbjegne građanski rat između pogana i poklonika nove vjere. Prema predaji je prije odluke proveo cijelu noć meditirajući na otvorenom omotan pokrivačem. Na kraju je došao do kompromisnog rješenja; Islanđani koji su htjeli, mogli su nastaviti štovati stare bogove po svojim kućama, a neki od starih poganskih običaja su održani. Sam Thorgeir se preobratio na kršćanstvo i po povratku na imanje bacio sve idole u vodopad koji se danas zove Goðafoss ili Vodopad bogova.

## Vanjske veze
* Christianity , from a site on the Icelandic parliament.
Maghrawa

**Maghrawa** ili **Meghrawa** (berberski: **imghrawn**) je bilo berbersko Zenata pleme čiji su pripadnici živjeli u zapadnom i centralnom Alžiru. Prema navodima Ibn Halduna, bilo je prvo berbersko pleme koje je prihvatilo islam i prilikom arapskih pohoda u Sjevernojh Africi je 683. podržavalo Uqbu ibn Nafija u njegovom prodoru na Atlantik. S vremenom su postali haridžiti te su se kroz vijekove povezivali s raznim dinastijama - prvo Idrisidima, a od 10. vijeka s Omejadima u al-Andalusu (Španija), zbog čega su vodili česte borbe sa Ziridima. Pod Ziri ibn Atijom su krajem 10. vijeka stekli nadzor nad Fesom kao omejadski vazali, protjeravši Banu Ifran. Iako je omejadski vezir al-Mansur vojnički porazio Ziri ibn Atiju, njegovi nasljednici su uspjeli povratiti vlast u Fesu i pod al-Muizzom (1001-1026), Hammanom (1026-1039) i Dunasom (1039) konsolidirati vlast nad sjevernim i centralnim Marokom. Unutrašnje borbe iza 1060-ih su na kraju omogućile Almoravidima da ih 1070. poraze i pokore.
Suryavarman I

**Suryavarman I** (poznat po posthumnom imenu *Narvanapala la*; ? – cca. 1050) bio je kralj Kmerskog Carstva koji je vladao od oko 1010. do 1050. godine. Njegov prethodnik je bio kralj Udayadityavarman I, koji je 1001. umro bez nasljednika. Zbog toga su se stvorila dva pretendenta za prijestolje – Jayaviravarman i Suryavarman. Nakon devet godina borbe je pobijedio Suryavarman i preuzeo prijestolje. Tokom četrdeset godina vladavine je najveći dio vremena proveo braneći se od vanjskih napadača, ali je stekao i nadimak "Kralj pravednih zakona". Bio je budist, ali je svojim podanicima dozvolio da slobodno ispovjedaju hindusku vjeru. Uspio je teritorije proširiti na područje današnjeg Tajlanda i Laosa, ali je bio prvi kmerski vladar koji je palaču u Angkor Thomu opasao zidom. Najpoznatija građevina iz njegovog perioda je Hram Preah Vihear. Sagradio je i veliki rezervoar Zapadni Baray, koji se i dan-danas koristi.

Dva njegova sina, stariji Udayadityavarman i mlađi Harshavarman, naslijedili su ga na prijestolju.

## Vanjske veze
* http://www.art-and-archaeology.com/seasia/angkorkings.html
* http://khmerprideproductions.com/chapter4.html 
* http://www.indochinaexclusive.com/srkbalspean.jpg
Cuu Long

**Cuu Long** () je bila nekadašnja provincija na jugu Vijetnama, odnosno u oblasti Delte Mekonga. Osnovana je 1976. spajanjem provincija Vinh Long i Vinh Binh. Godine 1992. je razdvojena na obnovljenu provinciju Vinh Long i novostvorenu provinciju Tra Vinh.

## Izvori
* Vietnam Provinces
Thanh Hoa (pokrajina)

**Thanh Hóa** () je provincija u regiji Sjeverna centralna obala Vijetnama. Glavni i najveći grad je Thanh Hóa sa oko 176.400 stanovnika. U njoj se nalazi primorsko ljetovalište Sầm Sơn, udaljeno 15 km od glavnog grada. Važniji gradovi su Bỉm Son (53.000 st.) i Sầm Sơn (52.000 st.,).

## Administrativna podjela
Thanh Hoa se sastoji od 27 administrativnih jedinica, uključujući grad (Thanh Hóa), dva gradića (*thị xã*) (Sầm Sơn, Bỉm Son) i 24 distrikta (*huyện*):

* Bá Thước
* Cẩm Thủy
* Đông Sơn
* Hà Trung
* Hậu Lộc
* Hoằng Hóa
* Lang Chánh
* Mường Lát
* Nga Sơn
* Ngọc Lặc
* Như Thanh
* Như Xuân
* Nông Cống
* Quan Hóa
* Quan Sơn
* Quảng Xương
* Thạch Thành
* Thiệu Hóa
* Thọ Xuân
* Thường Xuân
* Tĩnh Gia
* Triệu Sơn
* Vĩnh Lộc 
* Yên Định

## Vanjske veze
* Official Site of Thanh Hoa Government 
* Official Site of Thanh Hoa City Government
Somnath

**Hram Somnath** ( ) smješten u *[[Prabhas Patan|Prabhas Kshetri]]* kraj Veravala u Saurashtri na zapadnoj obali indijske države Gujarat, je jedno od dvanaset Jyotirlinga svetišta boga Šive. Somnath znači "Zaštitnik Mjesečevog boga". Hram Somnath je poznat kao "vječno svetište", s obzirom da je kroz historiju bio uništavan i obnavljan šest puta. 

## Izvori

## Napomene
* 
* 
* .
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* Official Website 
* Somath Jyotirlinga 
* 
*
Taik

**Taik** (), ( - Tao) je bila historijska provincija Velike Armenije, jedan od 15 aškara (svjetova). Taik se sastojao od 8 kantona: 
* Kogh
* Berdats por
* Partizats por
* Tchakatk
* Bokha
* Vokaghe
* Azordats por 
* Arsiats por.

Njeno područje je pokrivalo današnje turske distrikte Yusufeli (Kiskim) u Artvinu i Oltu, Olur (Tavusker), Tortum i Çamlıkaya (Hunut) sjeverno od İspira u Erzurumu. Na jugozapadu se nalazila drevna oblast Sper. 

## Izvori
* Arutyunova-Fidanyan, Viada A., Some Aspects of the Military-Administrative Districts and Byzantine Administration in Armenia During the 11th Century, *REArm* 20, 1986-87: str. 309-20.
* Garsoian, Nina. The Byzantine Annexation of the Armenian Kingdoms in the Eleventh Century, 192 p.&nbsp;In: The Armenian People from Ancient to Modern Times, vol. 1, edited by Richard G. Hovannisian, St. Martin’s Press, New York, 1977. 
* Hewsen, Robert. Armenia. A Historical Atlas. The University of Chicago Press, Chicago, 2001, str. 341.
Pagoda Liaodi

**Liaodi pagoda** (), sagrađena u okviru manastira Kaiyuan u gradu Dingzhou u provinciji Hebei je najstarija danas očuvana pred-moderna kineska pagoda i najviša pagoda na svijetu sagrađena od opeke. Izgrađena je za vrijeme dinastije Song u 11. vijeku. Visoka je 84 m, a nalazi se na velikoj platformi s oktagonalnom bazom. Dovršena je 1055. godine, kada je svojom visinom nadmašila tada najviše (a danas postojeće) kineske pagode, odnosno centralnu od Tri pagode sagrađene u doba dinastije Tang (čija je visina 69,13 m). Najviša kineska pagoda. koja je imala 100 m visine, bila je drvena pagoda koju je Chang'anu 611. sagradio car Yang od Suija, ali ona više ne postoji.

## Notes

## Literatura
* Benn, Charles (2002). *China's Golden Age: Everyday Life in the Tang Dynasty*. Oxford: Oxford University Press. .
* Steinhardt, Nancy Shatzman (1997). *Liao Architecture*. Honolulu: University of Hawaii Press.
* Xu Xiaoying, ed. *Zhongguo Guta Zaoxing*. Beijing: Chinese Forest Press, 2007.

## Vanjske veze

* Liaodi Pagoda at Kaiyuan Temple
* Chinese Pagodas, including Liaodi 
* Liaodi Pagoda at China.org.cn
* Close-up detail of the upper half of the pagoda
Kraljevina Butuan

**Kraljevina Butuan** je bilo jedno od indijaniziranih kraljevstava na području južnih Filipina, čije je sjedište bio današnji grad Butuan na otoku Mindanao. Postojalo je u prvim vijekovima 2. milenijuma, a najstariji zapisi datiraju iz 1001. kada je kineska dinastija Song primila tributarnog izaslanika iz države *Pu'tuan*; službeni kineski zapisi navode kako je Butuan imala hindusko stanovništvo i budističkog vladara po imenu Rajah Kiling, odnosno razvijenu trgovinu sa državom Champa u današnjem Vijetnamu. Posljednji vladar koji se spominje je Rajah Siagu, čije je kraljevstvo 1521. formalno anektirao španski moreplovac Ferdinand Magellan.

## Vanjske veze

* Butuan silver strips
* Butuan ivory seals
Iberija (tema)

**Tema Iberija** () bila je bizantska tema - vojno-upravna oblast stvorena od dijela gruzijskih i armenskih oblasti u 11. vijeku. Nastala je zahvaljujući osvajanjima cara Vasilija II koji je od 1000. do 1021. oduzeo velike dijelove teritorije gruzijskih Bagratida, a nastavila se širiti kroz 11. vijek na račun Armenije. Na vrhuncu je imala većinski armensko stanovništvo, sa značajnom manjinom halkedonskih armenskih kršćana. Ime je dobila po Kavkaskoj Iberiji, odnosno izrazu kojim su se u antici opisivale gruzijske zemlje. Prestala je postojati 1074. nakon seldžučkih osvajanja.

## Napomene

## Literatura
* Toumanoff, Cyril. *Studies in Christian Caucasian History*, Georgetown University Press, Washington, 1967. 
* Arutyunova-Fidanyan, Viada A., Some Aspects of the Military-Administrative Districts and Byzantine Administration in Armenia During the 11th Century, *REArm* 20, 1986-87: 309-20.
* Kalistrat, Salia (1983), *History of the Georgian Nation*, Katharine Vivian trans. Paris. 
* Garsoian, Nina. The Byzantine Annexation of the Armenian Kingdoms in the Eleventh Century, 192 str. u: The Armenian People from Ancient to Modern Times, vol. 1, urednik: Richard G. Hovannisian, St. Martin’s Press, New York, 1977. 
* Hewsen, Robert. *Armenia. A Historical Atlas*. The University of Chicago Press, Chicago, 2001, str. 341 (124).
Ermengol I od Urgella

**Ermengol** (**Armengol**) **I** (974. – 1010.), zvani *el de Córdoba*, bio je grof Urgella od 992. do smrti, poznat po svom učešću u Reconquisti.

Bio je drugi sin Borella II od Barcelone i njegove prve supruge Letgarde. Uživao je reputaciju učenog vladara, te je dva puta (998. i 1001.) putovao u Rim kako bi se obrazovao, a često je hodočastio u Santiago de Compostela i Le Puy. Vladavinu mu je obilježila i žestoka borba protiv Kordopskog Kalifata i vezira Abd al-Malik al-Muzaffara. Maure je zajedno s drugim kršćanskim vladarima uspio poraziti. 1002. je zarobljen, ali pušten nakon dvije godine. Nastavio je voditi pohode protiv Maura, a umro je na pohodu na Cordobu.

Naslijedio ga je sin Ermengol II.

## Literatura
* Lewis, Archibald R. *[http://libro.uca.edu/lewis/index.htm The Development of Southern French and Catalan Society, 718&ndash;1050]*. University of Texas Press: Austin, 1965.
* Aurell i Cardona, Martin. "Jalons pour une enquête sur les stratégies matrimoniales des comtes catalans (IXe-XIe s.)" *Symposium Internacional sobre els Origens de catalunya (Segles VIII-XI)*, 2 vol, Barcelona 1991&ndash;2; vol 1, pp 282&ndash;364.
* Stasser, Thierry. "Origine familiale de trois comtesses de Pallars." *Anuario de Estudios Medievales*, 26/1, 1996, pp 3&ndash;16.
Protonamesnik

**Protonamesnik** je mirski prezviterski čin u Pravoslavnoj crkvi.

Ovaj čin odgovara monaškom prezviterskom činu sinđela. U Pravoslavnoj srpskoj crkvi, ovo odlikovanje daje arhijerej onim licima koja imaju do dvadeset godina svešteničke službe, a koja su se istakla svojim radom i zalaganjem u Crkvi. Protonamesnik znači protojerejev zamenik. On ima pravo da nosi crveni pojas.

## Veze
* Protojerej
* Protojerej stavrofor
* Jerej
Werner I od Strasbourga

**Werner I** (cca. 978/980 - 28. oktobar 1028) bio je biskup Strasbourga od 1001. do smrti. Bio je stariji brat Radbota od Habsburga, praosnivača dinastije Habsburg. Na mjesto biskupa ga je, nedugo prije smrti, imenovao rimsko-njemački car Oton III. Godine 1015. je postavio kamen-temeljac za današnju katedralu Notre-Dame de Strasbourg. Umro je od groznice na obalama Bospora, prilikom putovanja u Carigrad.

## Povezano
* Werner von Habsburg

## Vanjske veze
* http://www.genealogie-mittelalter.de/habsburger/werner_1_bischof_von_stra%DFburg_+_1028.html
Kurir (novine)

**Kurir** je dnevni list koji izlazi u Srbiji i čiji je vlasnik Aleksandar Rodić. Prvi broj lista izašao je 6. maja 2003.

## Povezano
* Spisak novina u Srbiji

## Izvori

## Vanjske veze
* Internet sajt lista ''Kurir''
Biometrijski pasoš

**Biometrijski pasoš** jeste pasoš koji sadrži biometrijske podatke osobe.

Podaci se pored zapisa na papiru pasoša zapisuju i u poseban čip. U čipu se nalaze i informacije potrebne radi prepoznavanja geometrije lica, otisaka prsta i izgleda mrežnice.

Ovaj pasoš je skoro nemoguće falsifikovati i zloupotrebiti a veoma teško je i njegovo uništenje odnosno uništenje čipa koji se nalazi unutar pasoša i koji čuva podatke.

Iako su se mnoge organizacije za zaštitu ljudiskih prava odupirale korišćenju biometrijske tehnologije i uvođenju novih biometrijski pasoša, uvelo ih je većina razvijenih zemalja, ali i mnoge druge širom sveta.

Srbija spada u grupu zemalja koje su uvele najsavremeniji oblik biometrijskog pasoša.

Pasoš Srbije u sebi sadrži RFID (Radio-frekventni identifikator). RFID u pasošima imaju Norveška (2005), Japan (1. mart 2006), većina zemalja Evropske unije (oko 2006), Australija i SAD (2007), Srbija (jul 2008), Crna Gora (2008), Republika Koreja (avgust 2008), Albanija (januar 2009), kao i Bosna i Hercegovina (2009).

Standard za RFID pasoše definisala je Organizacija međunarodne civilne avijacije (ICAO) u dokumentu ICAO 9303 zasnovana prema ISO/IEC 14443.

## E-pasoš

Prvi RFID (E-pasoš) izdala je Malezija 1998. godine.

## Galerija
Različiti biometrijski pasoši.

Datoteka:Albanian biometric passport (crop).jpg|Albanija
Datoteka:Reisepass_at.jpg|Austrija
Datoteka:Azerbaijan Passport.svg|Azerbejdžan
Datoteka:Belgian Passport 2008 cover.jpg|Belgija
Datoteka:Biometric_passport_bih2.jpg|Bosna i Hercegovina
Datoteka:Brunei biometric passport.jpg|Brunej
Datoteka:Czech passport 2007 cover.jpg|Češka Republika
Datoteka:DK Passport Cover.jpg|Danska
Datoteka:eesti_pass.jpg‎|Estonija 
Datoteka:Finland_passport.jpg|Finska

Datoteka:Greek Passport.svg|Grčka
Datoteka:Nederlanden_paspoort.jpg|Holandija
|Hong Kong
Datoteka:Croatian_biometric_passport.jpg|Republika Hrvatska
Datoteka:Eirepas.JPG|Irska
Datoteka:Icelandic_Passport_Front_Cover.jpg|Island
Datoteka:Passaportoitaliano2006.jpg|Italija
Datoteka:JapanpassportNew10y.PNG|Japan
Datoteka:KOR ePassport.jpg|Južna Koreja
Datoteka:Kazakhstan Passport.svg|Kazahstan
|Letonija
Datoteka:FürstentumLiechtensteinReisepassCover.jpg|Lihtenštajn
Datoteka:Pasas2008.gif|Litvanija
Datoteka:hungarian passport.jpg|Mađarska
Datoteka:RepofMacedonia-passport.png|Republika Makedonija
Datoteka:Maldives ePassport.jpg|Maldivi
|Moldavija
Datoteka:nzE-passport.jpg|Novi Zeland

Datoteka:Norwegian Passport, New Design.jpg|Norveška
Datoteka:Biometrie reisepass deutsch.jpg|Nemačka
Datoteka:Polska ePaszport.jpg|Poljska

Datoteka:Russian ePassport.jpg|Rusija

Datoteka:Us-passport.jpg|SAD
Datoteka:Slovakian ePassport.jpg|Slovačka
Datoteka:Slovenian Passport3.jpg|Slovenija(Pasoš iz dela Slovenije u kojem žive Italijani)
Datoteka:Serbian Passport.svg|Republika Srbija
Datoteka:Sudan_passport_cover.JPG|Sudan
Datoteka:Swiss Pass 2006.jpg‎|Švajcarska
Datoteka:Thailand_ePassport.jpg|Tajland
Datoteka:REPUBLIC OF CHINA (TAIWAN) PASSPORT 2020.png|Tajvan
Datoteka:Turkmenistan passport.jpg|Turkmenistan