1312.

Godina **1312** (MCCCXII) bila je prijestupna godina koja počinje u subotu po julijanskom kalendaru (1. jan/sij.).

## Događaji
### Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak
* januar - Piers Gaveston, miljenik engleskog kralja Edwarda II, vratio se nakon manje od dva meseca iz progonstva, sastao se sa kraljem, koji mu je vratio imanja - kraljevska i baronska stranka se spremaju za rat.
* početkom godine - Mlečani šalju nove čete pred pobunjeni Zadar, u ožujku raspisuju novi porez za opskrbu vojske.
* 22. 3. - Koncil u Vienni: bulom *Vox in excelso*, papa Klement V. raspušta Templarski red, pod pritiskom francuskog kralja.

### April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj
* 10. 4. - Nakon neuspele pobune, lionski nadbiskup Petar Savojski prepušta administraciju pravde francuskom kralju, pristaje na uključenje Liona u francusko kraljevstvo.
* travanj - Juraj II, sin bana Pavla I, pregovara o miru u Veneciji. U ovo vreme Zadrani su napali mletačko brodovlje i zarobili dva broda sa komandantom Bellettom Justinianijem.

* 1. 5. - Umro je hrvatski, dalmatinski, ban Pavao I. Šubić Bribirski, nasleđuje ga sin Mladen II. (do 1322), takođe i ban Bosne. 
* 2. 5. - Bulom *Ad providam*, papa prenosi templarsku imovinu hospitalerima (npr. Božjakovina kod Zagreba, Vrana kod Biograda na moru). 
* 6. 5. - Završen je Koncil u Vienni: uz ostalo. osuđen je laički red Begina i Begharda (→ Bratstvo slobodnog duha), papa hoće križarski pohod za godinu dana, proglašava kralja Filipa za vođu - nije jasno gde, neće se dogoditi.
* 7. 5. - Nemačke trupe Heinricha VII su ušle u Rim. U gradu se sukobljavaju pristalice porodice Orsini (pristalice pape i Roberta Napuljskog) i porodice Collona (careve pristalice); papinu četvrt drže snage Roberta Napuljskog.
* 19. 5. - Piers Gaveston se predao nakon opsade zamka Scarborough, ubijen je mesec dana kasnije. 

* 15. 6. - Bitka kod Rozgonya, na istoku dan. Slovačke: kralj Karlo Robert je uz veliko obostrano krvoproliće porazio naslednike Omodeja Abe. Ovo je prekretnica u njegovoj borbi protiv oligarha.
* 29. 6. - Heinrich VII, je okrunjen u Rimu za svetog rimskog cara - u Lateranu, od strane trojice gibelinskih kardinala. On je prvi iz kuće Luxembourg. Završen je Veliki interregnum, nastao smrću Frederika II 1250.

### Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan
* 3. 7. - Umro je mletački dužd Marino Zorzi, 13. 7. dolazi Giovanni Soranzo (do 1328), nekadašnji knez Zadra. Sledeće zime uspeva pomiriti Veneciju sa papom.

* 7. 9. - Umro je kralj Kastilje i Leona Fernando IV, zvani Pozvani, zbog priče da su ga dvojica pogubljenih vitezova "pozvala" na suđenje pred Boga. Nasleđuje ga jednogodišnji sin Alfonso XI (do 1350)
* septembar - Car Henrik je u Arezzu, osuđuje Roberta Napuljskog kao pobunjenog vazala. Započinje opsadu Firence - šest sedmica, neuspešno.
* > septembar, zima? - Halilovi Turci su uništeni u Trakiji, na Galipoljskom poluostrvu, u saradnji Vizantinaca, đenovske flote i odreda od 2.000 ljudi koje je poslao Milutin. Car Andronik je poklonio selo Kucovo Hilandaru.
* 30. 9. i 3. 10. - Zadrani šalju poruku u Veneciju da se žele izmiriti, ali predomislili su se jer je Mladen odbio mletačku vojsku.

### Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac

* 9. 11. - Umro je vojvoda Donje Bavarske Otto III.

* krajem godine? - Umro je han Zlatne Horde Toqta, naslediće ga sinovac Özbeg Khan (1313-41).
* 23. 12. - Ilhanidski Mongoli opsedaju mamelučku Al-Rahbu na istoku dan. Sirije - povlače se nakon malo više od mesec dana.

### Kroz godinu
* Milutin Nemanjić je odneo pobedu nakon dugog ratovanja sa bratom Dragutinom. Braća i "sabor srpske zemlje" su poslali hilandarskog igumana Nikodima u Carigrad, kod tamošnjeg cara i patrijarha, zbog neke uloge u sankcionisanju mira.
* Splitski Stari statut.
* 1312/13 - Izgrađena crkva manastira svetog Đorđa u Starom Nagoričanu.
* 1312-17 - Milutin gradi i ukrašava crkvu sv. Stefana u Banjskoj kao svoj mauzolej, uz staranje banjskog episkopa Danila.
* Katalonska kompanija, koja drži Atinsko Vojvodstvo, obratila se sicilijanskom kralju Frederiku II; ovaj je poslao Berenguera Estanyola kao vikara malog kraljevića Manfreda koji je postavljen za vojvodu.
* Hospitaleri presreli i uništili flotu turskog begluka Menteše kod Amorgosa, ali u i sami imali velike gubitke.
* Đenovljanin Lancelotto Malocello je ponovno otkrio Kanarske otoke, po njemu je nazvan otok Lanzarote (na otocima žive Guanči).
*  Mansa Musa postaje vladar Malijskog Carstva (do ca. 1337).

## Rođenja

* 13. 11. - Edward III od Engleske († 1377)

## Smrti

*  Cecco Angiolieri, pjesnik (* ca. 1260)

## Reference

; Literatura
* Svezak drugi: dio prvi. Treće doba: Vladanje kraljeva iz raznih porodica (1301-1526). Prva knjiga: Anžuvinci i Sigismund do gubitka Dalmacije (1301-1409), Vjekoslav Klaić (archive.org)
* *Istorija srpskog naroda*, Prva knjiga, Od najstarijih vremena do Maričke bitke (1371), SKZ Beograd 1981 (I)