Nacionalni park pećine Peruaçua

**Nacionalni park pećine Peruaçua** (portugalski - *Parque Nacional Cavernas do Peruaçu*) smješten je u sjevernom dijelu savezne države Minas Gerais, jugoistočni Brazil. 

## Nacionalni park
Pećine Peruaçua su zaštićeno područje. Po IUCN kategorizaciji pripada II kategoriji za zaštitu prirode (nacionalni park).

Osnovan 21. septembra 1999., park zauzima površinu od 568 km2 i nalazi se na rijeci Peruaçu (pritoci rijeke São Francisco) sjeverno od Januárije, nedaleko od Nacionalnog parka Grande Sertão Veredas, oko 600 km od Belo Horizontea. Dijelovi parka se nalaze u općinama Itacarambi i São João das Missões. Godine 2025. Nacionalni park pećine Peruaçua je predložen za UNESCO popis svjetske baštine.

Ističe se po svojim ogromnim pećinama, jedinstvenim kamenim formacijama i mješavini tri glavna brazilska ekosistema: Cerrado, Caatinga i Atlantska šuma, kao i tradicionalnih i autohtonih zajednica, poput naroda Xacriabá.

U parku se nalazi više od 150 mapiranih pećina. Glavna atrakcija parka je Gruta do Janelão, veličanstvena pećina. Na samom ulazu, kameni zid predstavlja pravi atelje na otvorenom koji svjedoči o ljudskoj prisutnosti u dolini Peruaçua. Pećina sadrži najveći poznati stalaktit na svijetu, Perna da Bailarina, visok 28 metara. Neke od pećina su monumentalnih dimenzija, visoke i 100 metara, poput Arco do André, Troncos i Cascudos. U parku se ističe staza Arco do André i prirodni vidikovci Mirante das Cinco Torres i do Mundo Inteiro. 

Arheolozi su ovdje pronašli preko 100 arheoloških nalazišta, sa petroglifima na stijenama i grobnim mjestima koja datiraju 12.000 godina unazad. Neka paneli sa pećinskim slikama dugi su preko 25 metara, poput Gruta do Caboclos i Desenhos. 

Naučnici su zabilježili više od 1.000 biljnih vrsta i 950 životinjskih vrsta u tom području, od kojih su mnoge rijetke ili ugrožene. Katalogizirano je oko 500 geoloških formacija. 

Pristup i turističke posjete su kontrolirani, a upravljanje se provodi na participativan način u saradnji sa lokalnom zajednicom i drugim vladinim subjektima.

## Svjetska baština
Krajem 2023. brazilska vlada, putem Centra za zaštićena područja i Nacionalnog centra za istraživanje i očuvanje pećina (CECAV), oba povezana s Ministarstvom okoliša, u suradnji s brazilskim veleposlanikom u Francuskoj, odlučila je predstaviti kandidaturu Nacionalnog parka pećine Peruaçua.

Od deset utvrđenih kriterija Pefuacu spada u osam, što je omogućilo upis u mješovitu kategoriju, koja obuhvata prirodnu i kulturnu baštinu. Brazilska vlada odlučila se za strategiju predstavljanja kandidature samo u kategoriji prirodnih područja, prema kriterijima pejzažne ljepote i razvoja različitih geoloških faza planeta, preciznije, proces jedinstvenog formiranja kanjona u rijeci Peruaçu.

Kanjon rijeke Peruaçua uvršten je na listu UNESCO-ove svjetske baštine. Odluka je donešena na 47-om zasjedanju Komiteta za svjetsku baštinu od 6-16 jula 2025. god. u UNESCO-om sjedištu u Parizu.

Dug je 17 km, što ga čini jednim od najvećih na svijetu unutar kraške doline, nastale urušavanjem. Ima vertikalni pad od preko 200 metara i uzastopne urušne doline, što svjedoči o jedinstvenom evolucijskom procesu kanjona. U potpunosti je integriran u ranije zaštićeno područje Nacionalni park pećine Peruaçu, kojim upravlja Institut za očuvanje biodiverziteta Chico Mendes, agencija povezana s Ministarstvom zaštite okoliša i klimatskih promjena.


File:Início do encontro da estalactite e estalagmite.jpg||mini|lijevo|200px|Stalaktiti
File:Interior da Gruta do Janelão.jpg|mini|lijevo|200px|Pećina
File:Interior da caverna Janelão.jpg|mini|lijevo|200px|Unutrašnjost pećine Janelão
File:Eram os deuses astronaustas?.JPG|Petroglifi
File:Pinturas rupestres na entrada da Gruta do Janelão.jpg|Petroglifi
File:Pinturas rupestres na Gruta do Janelão.jpg|Petroglifi
File:Peruaçú.JPG|Kanjon
File:Travessia do rio Peruaçu na Gruta do Janelão.jpg|Kanjon
File:Área de apoio à visitação próxima à Gruta do Janelão.jpg|Ulaz u park


## Izvori