1538.

Godina **1538** (**[[rimski brojevi|MDXXXVIII]]**) bila je redovna godina koja počinje u utorak (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji
* 6. 1. - Sabor Hrvatske i Slavonije u Križevcima, ustoličeni novi banovi Tomo Nadaždi i Petar Keglević, doneseni zaključci o obrani zemlje i pomoći kralju za rat. 
* 19. 1. - Božidar Vuković u Veneciji odštampao Praznični minej. 
* 31. 1. - Ivan Kacijaner bježi iz zatvora u Beču, odlazi u Susjedgrad gdje radi protiv kralja Ferdinanda.
* 8. 2. - Formirana kratkotrajna Sveta liga protiv Turaka (papa, Habsburzi, Mleci i dr.). 
* 24. 2. - Mir u Velikom Varadinu između Ferdinanda i Zapolje - tajni deo ugovora priznaje Zapolji ono što drži a naslednik će mu biti Ferdinand - okončan Građanski rat u Hrvatskoj i Ugarskoj (1527-1538).
* 4. 4. - Umrla ruska regentkinja Jelena Glinska, majka Ivana IV (moguće da je otrovana) - vlast preuzimaju porodice Šujski i Bjelski. 
* 20. 4. - Mletačko-osmanski rat 1537. - 1540.: Gazi Husrev-beg uzeo Mlečanima Nadin i Vranu. 
* 24. 4. - Turci osvajaju **[[Dubica|Dubicu]]**. 
** Zatim: posade Novske i Jasenovca zapalile svoje gradove; Nadaždi i Marko Tomasović porazili Turke u Jasenovcu.
* 26. 4. - Bitka kod Las Salinasa u Peruu je odlučujuća pobeda braće Pizarro nad Diegom de Almagrom koji je zarobljen i pogubljen u julu.
* svibanj, druga polovica - Sabor u Zagrebu povodom pada Dubice, neki traže da se Turcima plaća danak.
* 10. 6. - U Nirnbergu osnovana Katolička liga (neefektivna, formalno raspuštena 1549). 
* 18. 6. - Italijanski rat (1536-38): uz posredovanje pape Pavla III. postignuto primirje u Nici između François I od Francuske i cara Karla V (car nastavlja rat sa Turcima).
* 6. 8. - Gonzalo Jiménez de Quesada osnovao Bogotu (prvi pokušaj).
* septembar - Moldavski ("karabogdanski") pohod Sulejmana Veličanstvenog: osvojena Moldavija, za vojvodu umesto Petrua Rareša postavljen Ștefan Lăcustă, zauzet deo Besarabije do Benderija. 
* 28. 9. - Pomorska bitka kod Preveze: Hajrudin Barbarosa pobedio Andrea Doriju. 
* 29. 9. - 6. 10. - Vulkanska aktivnost u Flegrejskim poljima kod Napulja stvara Monte Nuovo - zatrpan je veći deo jezera Lucrino, selo Tripergole i antički ostaci, uključujući Ciceronovu vilu.
* 27. 10. - Sveta liga (Vincenzo Cappello i Ferrante I Gonzaga) zauzeli Herceg Novi od Turaka (drže ga Španjolci, samo do 1539.).
* 4. 11. - "Exeterska zavera", navodni pokušaj zbacivanja Henryja VIII. 
* 30. 11. - Osnovan Sucre (*Ciudad de la Plata de la Nueva Toledo*).
* 17. 12. - Papa definitivno ekskomunicirao Henryja VIII i stavio Englesku pod interdikt. 
* 28. 12. - Umro mletački dužd Andrea Gritti, od 19. 1. ga nasleđuje Pietro Lando (do 1545).

### Tokom/tijekom godine
* Turci razorili franjevački samostan u Zvorniku.
* Turci zauzeli Neorić. 
* Prva u jednodecenijskom nizu gladi u centralnoj i jugoistočnoj Kini dinastije Ming. 
* Ticijanova *[[Urbinska Venera]]*. 
* Konjanička statua Marka Aurelija preneta na *Piazza del Campidoglio* tokom Mikelanđelovih radova na ovom rimskom trgu. 
* Nekoliko stotina kuća iz Srba i obrovačkih Čiča, sa 40.000 komada stoke prešlo sa turske na austrijsku teritoriju, 1540. smešteni na ogulinska dobra Stjepana Frankopana.

## Rođenja

* 25. 3. - Christopher Clavius, jezuita i astronom († 1612)
* 9. 6. - Antun Vramec, hrv. književnik († 1587)
* 2. 10. - Sveti Karlo Boromejski, milanski nadbiskup i kardinal († 1584)
* 8. 12. - Miklós Istvánffy, istoričar, pesnik, političar († 1615)
* Sebastijan Krelj, slovenački protestantski reformator († 1567)
* Natal Bonifacij, bakrorezac, kartograf († 1592)

## Smrti

* 2. 1. - Federik Grisogono, liječnik i kozmograf (* 1472)
* 4. 4. - Jelena Glinska, regentkinja Rusije (otrovana?) (* ca. 1510)
* 8. 7. - Diego de Almagro, konkistador (pogubljen) (* ca. 1475)
* 28. 12. - Andrea Gritti, mletački dužd (* 1455)

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)