Preljina

**Preljina** je naselje u Šumadiji koje pripada Moravičkom okrugu, odnosno opštini Čačak. Nalazi se uz samu ibarsku magistralu, na mestu gde se put razdvaja na tri dela: Čačak (6 km) (E761/763), Gornji Milanovac (16&nbsp;km), Beograd (145&nbsp;km) (E763) i za Kraljevo (33&nbsp;km) i Kragujevac (E761)(50&nbsp;km). Broj stanovnika je 1830 (prema popisu stanovništva 2011.), prema popisu iz 2002. bilo je 1801 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1744 stanovnika).

## Geografija
Preljina je sa svih strana okružena planinama: Ovčar, Kablar i Jelica (na jugu i zapadu), Mali i Veliki Vujan (na severu) i Bukovik i Ostrvica (na istoku). Kroz selo protiče reka Čemernica koja se uliva u Zapadnu Moravu.

## Ekonomija
Selo počinje naročito da se razvija sredinom devedesetih, kada se u Preljini otvara nekoliko fabrika. Prva je počela sa radom fabrika papira „Papirpak – Diva - Čačak”, na mestu gde je nekada radila tekstilne konfekcije „1. oktobar”. Zatim, se otvara fabrika sunđera „Vapeks”, trenutno jedno od najprofitabilnijih preduzeća u Srbiji. Ubrzo zatim sa radom počinje i cementara „Preljina”, kao i drvna industrija „Delta-matik”. Preduzeće „Uniplast” bavi se proizdodnjom farmaceutske i kozmetičke ambalaže.

## Religija
U selu se nalaze tri crkve, svaka jedinstvena i posebna na svoj način: 
:* Saborni hram Sv. Joakima i Ane, sagrađen 1930. godine. Hram je podignut na jednom uzvišenju iznad ibarske magistrale, na mestu gde je tokom turskog ropstva bilo groblje. Sve kosti pronađene tokom iskopavanje temelja su skupljene i sahranjene ispod ulaznog stepeništa. Ovaj hram je jedan od najlepših u ovom delu Srbije;
:* Crkva Lazarica je hram posvećen Sv. Velikomučeniku srpskom, knezu Lazaru kosovskom; Hram je sagrađen 1998. godine na preljinskom groblju. Karakterističan je po tome što su u njega uzidani povađeni i polomljeni nadgrobni spomenici, od kojih neki stari i više od 150 godina;
:* Crkva krajputašica Sv. Vasilija Ostroškog je hram krajputaš sagrađen 2000. godine. Nalazi se pored same magistrale, neposredno ispod sabornog hrama. Hram je sagrađen u slavu i čast 2000 godina hrišćanstva.

Pri crkvi Sv. Joakima i Ane i preljinske parohije već duži niz godina aktivno deluje *humanitarni fond crkvene opštine Preljina*, koji okuplja na stotine članova u zemlji i inostranstvu.

## Kultura
Od kulturnih i sportskih organizacija posebno mesto zauzimaju kulturno-umetničko društvo „*Preljina*”, crkveni hor „*Sveta Ana*”, fudbalski klub „*Mladost*”, lovačko udruženje „*Milenko Nikšić - Čačak*”, ribolovački klub „*Sveti Nikola*” i konjički klub „Milenko Nikšić - Čačak”.

U selu se nalazi hipodrom u vlasništvu konjičkog kluba „Milenko Nikšić - Čačak”. Do početka devedesetih na hipodromu su se redovno održavale konjičke trke u sklopu prvenstva SFRJ, a kasnije SRJ. Onda sledi ekonomski krah kluba i prestanak svih aktivnosti, da bi se 2004. godine krenulo u obnavljanje hipodroma, što je rezultovalo trkom održanoj 2006. godine u zvaničnom šampionatu Srbije i Crne Gore.

U neposrednoj blizini hipodroma se nalazi i sportski aerodrom „Ravan” sa travnatom pistom dužine 600 metara i širine 60 metara, na kome se svake godine održavaju aero-mitinzi.

Centralno mesto u selu zauzima hotel sa tri zvezdice „Motel Livade“. U vlasništvu hotela je i fudbalski stadion, koji već godinama privlači fudbalske klubove iz cele zemlje koji ovde dolaze radi preprema. Neposredno oko hotela, smešteno je nekoliko salona automobila (Opel, Ford, Krajsler, i dr.)

U selu se nalazi i osmogodišnja osnovna škola, koja je do 2004. godine nosila naziv *[[Radovan Jovanović|Heroj Radovan Jovanović]]*, da bi od tada promanila naziv u *Preljina*.

Preljina je poznata po tome što je u martu 2002. godine počela izgradnja fabrike duvana. Kiparska firma *European Tobako*, u sporazumu postignutim sa tadašnjim predsednikom opštine Čačak Velimirom Ilićem, je trebalo da uloži u izgradnju i opremu oko 50 miliona evra. Međutim, do danas se sa realizacijom plana nije ni počelo.

Od javnih ličnosti koji su potekli iz Preljine su Miloš Minić dugogodišnji visoki funkcioner SFRJ i Dobrivoje Topalović poznati pevač narodne muzike.

Od znamenitijih mesta koja se nalaze u blizini Preljine treba pomenuti banju Gornja Trepča specijalizovanu za lečenje oboljenja kostiju i manastir Vujan, u kome je Gojko Stojčević, nekadašnji patrijarh srpski Pavle, bio iskušenik.

## Demografija
U naselju Preljina živi 1440 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 39,7 godina (38,5 kod muškaraca i 40,9 kod žena). U naselju ima 522 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,45.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
* Preljina na mapi Srbije
* Humanitarni fond crkvene opštine Preljina