Baeza

**Baeza** je grad u provinciji Jaén španjolske autonomne zajednice Andaluzije. Baeza se nalazi na liticama planinskog vijenca Loma de Baeza, između rijeke Guadalquivir na jugu i njene pritoke Guadalimar na sjeveru. Zajedno sa susjednim gradom Úbedom uživao je naklonost bogatih obitelji koje su izgradile  brojne renesansne palače i crkve koje su izvrsno sačuvane. God. 2003. njihova povijesna središta su upisana na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Europi.

## Historija

Za vrijeme Rimskog Carstva grad se zvao **Beatia** (latinski: Ljepotica), a tokom srednjeg vijeka bio je razvijeni maurski grad za koji se vjeruje da je imao oko 50.000 stanovnika. Iz tog vremena sačuvana su gradska vrata Córdoba i Úbeda, te luk Baeza, koji su bili dio maurskih utvrdbenih gradskih zidina.

Tokom rekonkviste Ferdinand III. Kastiljski ("Sveti") je 1233. godine grad oteo od muslimanskih vladara i jedno vrijeme su u njemu u suživotu živjeli i Muslimani, Židovi i Kršćani. Sukobi lokalnih plemića u 14. i 15. vijeku su otežavali njegov razvoj, no te sukobe su okončali kršćanski vladari Kastilje koji gradu daju određene privilegije, s obzirom da se nalazio na granici muslimanske Granade i kršćanskog kraljevstva Kastilja-La Mancha. Prije svega naselili su stanovništvo iz Leóna i Kastilje, a osnovano je i upravno vijeće "Fuero de Cuenca" od srednjeg plemstva, koje se borilo za dvorsku službu.

Tokom 16. vijeka, Baeza i susjedna Úbeda su se razvijale zahvaljujući proizvodnji tkanina, te su lokalni plemići zaposlili slavne arhitekte (kao što je Andrés de Vandelvira) da im u gradu izgrade nove palače, crkve i javne trgove u modernom talijanskom stilu renesanse.

Tokom 17. vijeka, zbog gospodarskog pada, grad se prestao razvijati i nisu nicale nove građevine, te je grad ostao primjerom renesansne arhitekture.

## Znamenitosti

U gradu se nalazi mnogo spomenika i građevina od povijesnog i umjetničkog značaja, od kojih su gotovo svi u renesansnom stilu. God. 2003. godine postali su UNESCO-va svjetska baština, zajedno s povijesnim središtem grada Úbeda.

Najznamenitiji su:
* Gradska vijećnica (*Ajuntamiento*) se sastoji od dvije građevine u pleterskom stilu spojene lukom.
* Staro sveučilište (*Antigua Universidad*) je osnovano 1538. godine i danas je ljetna škola pri Sveučilištu u Granadi.
* Gospina katedrala je izgrađena preko maurske džamije 1227. godine i njen najstariji dio je donji dio zvonika s tri islamsa luka. Obnovljena je 1529. godine u gotičkom stilu s tri broda, pilastrima i križnim svodom. Toranj je obnovljen 1549., a kapela sv. Mihovila dodana 1560. godine. Arhitekt Andrés de Vandelvira je završio cijeli kompleks u renesansnom stilu.
* Slavoluk Villalara (*Arco de Villalar*) je podignut 1521. godine nakon bitke za Villalar.
* *Palacio de Jabalquinto* ima ulazna vrata okružena s dva kružna pilastra s pleterskim kapitelima, i bogatim dekoracijama između njih, te renesansno dvorište i barokno stubište.
* Romanička crkva sv. Križa (*Santa Cruz*) ima tri broda, polukružnu apsidu i vizogotski luk na jednom bočnom zidu.
* Trgovi *Plaza de España i Paseo de la Constitucíon*
* Kapela sv. Franje iz 1538. godine je nedovršena renesansna građevina.
* Gotička crkva sv. Pavla ima renesansni portal, tri broda i gotičke kapele.
* Vrata Ubede imaju samo jedan od izvorna tri luka.
* Fontana Djevice Marije iz 1564. god.
* Fontana lavova je donesena iz rimskog grada *Cástulo* i vjeruje se da predstavlja Hilmiceu, ženu kartaškog vođe Hanibala.
* Sjemenište sv. Filipa Nerija iz 1660. godine.


Image:Baeza-Antigua Universidad 1-20110918.jpg|Ulaz u Staro sveučilište
Image:Santa Cruz (Baeza).JPG|Crkva sv. Križa (13. st.)
Image:Baeza - Colegio San Ignacio 1.JPG|Kolegij sv. Ignacija 
Image:Baeza - Catedral, exteriores 01.jpg|Gospina katedrala
Image:Baeza - Catedral, interior 01.jpg|Unutrašnjost katedrale
Image:Baeza - Palacio Jabalquinto 01.JPG|Pročelje palače *Jabalquinto*
Image:Baeza - Balcon del Concejo.jpg|Balkon stare gradske vijećnice
Image:Baeza-Antigua Carniceria-20110918.jpg|Palača pravde, bivša klaonica iz 16. st.
Image:Baeza - Convento de la Encarnacion 01.jpg|Oltar crkve Karmelićanskog samostana Utjelovljenja
Image:VeraCruzBaeza.JPG|Procesija za Veliki tjedan


## Značajne osobe

* Gaspar Becerra, kipar
* Sveti Ivan Avilski, mistik, spisatelj i katolički svetac
* Sveti Ivan od Križa, mistik, spisatelj i katolički svetac
* Antonio Machado, modernistički pjesnik

## Napomene

## Vanjske veze
*Virtualni obilazak Úbede  
*Ubeda i Baeza homepage 
*Image Galerija fotografija Baeza