NBC

**NBC** je bivša skraćenica za **National Broadcasting Company** (*Nacionalna kompanija za radiodifuziju* na engleskom, koja danas predstavlja ime američke televizijske mreže sa sjedištem u Rockefeller Centru u New Yorku. Nekad se za njega koristi izraz **Peacock Network** (*Paunova mreža* na engleskom) zbog stiliziranog zaštitnog znaka u obliku pauna. Mreža je danas dio konglomerata NBC Universal te emitira program za preko 200 pridruženih stanica u SAD. NBC Universal je jedinica General Electrica (GE).

Stvorena je godine 1926. od RCA, ali je kontrola nad NBC prešla godine 1986. na GE, nakon što je GE platila kupoprodajnu cijenu od 6,4 milijarde US$. Od ovog preuzimanja generalni direktor NBC-ja (danas NBC Universal) je Bob Wright.

## Historija

Začetak NBC-ja je predstavljalo stvaranje Radio Corporation of America (RCA) ili Radio korporacije Amerike, osnovane 1919. godine kako bi se kontrolirali patenti Marconijevi patenti na teritoriju SAD. Osnivači RCA su bile tvrtke: General Electric Company (GE), Westinghouse Electric Corporation, United Fruit Company i American Telephone & Telegraph (AT&T).

Neke od tih korporacija su početkom 1920-ih posjedovali eksperimentalne radio-stanice koje su uglavnom služile za testiranje novih tehnologija emitiranja i prijenosa zvučnih signala. U New Yorku je AT&T 1922. osnovao radio-stanicu WEAF, a u susjednom Newarku je Westinghouse godinu dana ranije osnovao WJZ. Potonju je preuzeo RCA i prebacio joj sjedište u New York.

Godine 1925. je AT&T odlučio prestati s emitiranjem radio-programa, te je svoju stanicu WEAF - koja se već bila afirmirala kao pionir u mnogim oblastima radiodifuzije, uključujući umreživanje programa različitih stanica - prodao RCA-u za 1 milion US$.

U kasnu jesen 1926. je RCA odlučila svoj novi odjel posvećen proizvodnji radio-programa registrirati kao posebnu korporaciju National Broadcasting Corporation, Inc. Nekoliko mjeseci kasnije, 15.11. 1926. NBC je počela s emitiranjem programa uz pomoć radio-mreže od 24 posebne radio-stanice, od kojih su glavni proizvođači programa bili WEAF i WJZ.

Godinu dana kasnije, NBC je umjesto jedne koristiti dvije zasebne radio mreže, u svrhu korištenja različite marketinške strategije i eksploatacije različite publike. Jedna, na čelu s WEAF, se nazvala NBC Red Network (Crvena mreža) te je nudila zabavne sadržaje, dok je druga mreža - NBC Blue Network (Plava mreža) na čelu s WJZ nudila vijesti i kulturne programe. 1930-ih je NBC kraće vrijeme operirati kroz posebne mreže NBC White, NBC Gold i NBC Orange na Jugu, Srednjem zapadu i Zapadnoj obali SAD.

Otkada je 1934. osnovana Federalna komisija za komunikacije, NBC se našao pod udarom vlasti koja je postojanje dvije nacionalne-mreže od strane jednog vlasnika držala nedopuštenim monopolom. Godine 1939. NBC-ju je naloženo da se odrekne jedne od dviju mreža. Godinu dana kasnije se NBC formalno podijelio na dvije korporacije - NBC Blue Network Inc. i NBC Red Network Inc. Kada je 1943. Vrhovni sud odbio NBC-jevu tužbu protiv FCC-jevog naloga, NBC Blue Network Inc. je prodana korporaciji Lifesavers, a od 1945. je nosio ime American Broadcasting Company ili ABC.

Mnogo važniji događaj u historiji NBC-ja se zbio krajem 1930-ih, kada se RCA-jev čelnik David Sarnoff zainteresirao za novi medij televizije. NBC je bila prva kuća koja je demonstrirala mogućnosti novog medija na Svjetskoj izložbi 1939. godine, a od 1941. je počela emitirati redovni program, te tako postala jedna od tri vodeće američke TV-kuće koje su dominirale američkim eterom sve do kraja 20. vijeka.

Početkom 1950-ih NBC je također uložio veliki napor kako bi svoje konkurente CBS i ABC pretekao u razvoju televizije u boji. Emitiranje programa u boji je započelo 1953. godine, nakon što je NBC nagovorio FCC da prihvati njihov standard. Krajem 1950-ih je NBC svoj program promovirao akcijskim prodajama RCA-ovih televizijskih aparata u boji, a 1959. je emitirala *[[Bonanza|Bonanzu]]*, prvu televizijsku seriju u potpunosti snimljenu u boji.

Godine 2004. NBC je ponovno nastojala dokazati svoju pionirsku reputaciju tako što je njen američki program u potpunosti emitiran u widescreen (16:9) formatu.

## Vanjske veze

* NBC Television official site
* Museum of Broadcast Communications - NBC History 
* 1947 Video - Behind Your Radio Dial: The Story of NBC 
* NBC corporate archive at the Wisconsin Historical Society - The original NBC office files from 1921-1955 (1.2 million documents, 3100 audio recordings) 
* Screen captures of NBC logos past and present as well as footage of vintage promos 
* NBC press releases and photos on NBC Universal Media Village
* Rockefeller Center (NBC's '30 Rock' headquarters building) official site