La rabbia

***La rabbia*** () je italijanski crno-beli dokumentarni film snimljen 1963. u režiji Piera Paola Pasolinija i Giovannina Guareschija. Nastao je po zamisli producenta Gastona Ferrantija, koji je odabrao dva ideološki suprotstavljena italijanska intelektualca - levičarskog Pasolinija i desničara Guareschija - i dao im da, svako u svojoj polovini filma, pokušaju da prokomentarišu neke od aktuelnih svetskih dešavanja tog vremena. Film se sastoji od arhivskih snimaka koje prate naracije Pasolinijevih i Guareschijevih tekstova.

## Nastanak
Filmski producent Gastone Ferranti želeo je da snimi film sa dvojicom najznačajnijih italijanskih intelektualaca 1960-ih: Giovanninom Guareschijem i Pierom Paolom Pasolinijem, uprkos tome što su bili ideološki suprotstavljeni – jedan desničarski monarhista, a drugi komunistički militant, a opet žigosani kao „jeretici“ od strane sopstvenih istomišljenika. Producentov cilj je bio da napravi svojevrsni „obračun” gde če Guareschi i Pasolini dati svoje odgovore na jedno pitanje, tj. šta je bio uzrok nezadovoljstva, straha i sukoba koji su potresli tadašnje društvo. Film, koji na izrazito kritički i kontroverzan način analizira društvene sukobe savremenog sveta, nastao je kroz montažu starih snimaka Ferrantijevih filmskih novosti iz *Mondo Libero*, arhivskog materijala o različitim zemljama, slika iz umetničkih knjiga i časopisa. Guareschi kritikuje degradaciju umetnosti u komercijalne svrhe i „bezdušni“ modernizam koji briše svaki pogled osim materijalizma i, konačno, izaziva nepoverenje prema budućnosti.

U svom delu dokumentarca, Pasolini se bavi Mađarskom revolucijom 1956. i Kubanskom revolucijom, veliča progresivizam, dekolonizaciju i klasnu borbu, uzima smrt Marilyn Monroe kao primer kada govori o smrti lepote, žali se na nestanak ruralnog sveta i žestoko kritikuje industrijalizaciju, konzervativizam, antikomunizam i buržoaziju. Deo Pasolinijevog filma je isečen kako bi se napravio prostor za Guareschija u finalnom rezu.

Iako polaze sa suprotnih pozicija, Guareschijeve i Pasolinijeve izjave imaju neke zajedničke tačke, posebno u pogledu otuđenja i dehumanizacije u savremenom svetu. Moglo bi se čak činiti da su se viđenja i jednog i drugog pokazala proročkim, iako na negativan način.

## Prijem
*La rabbia* je relativno brzo nestala iz bioskopa, samo nekoliko nedelja nakon premijere 1963. godine, a kada je počelo ponovo prikazivanje uglavnom se izbacivao Guareschijev segment i ostavljao samo Pasolinijev. U savremeno doba ponovo se pojavlilo interesovanje za film, posebno zbog kreativnog korišćenja arhivskih snimaka i kinematografije. Kritičar Evan Calder Williams je 2011. godine opisao Pasolinijev deo filma kao „jedan od dokaza da „politička umetnost” ne mora da izazove mržnju prema politici i umetnosti kod gledaoca", ali je Guareschijev deo odbacio kao "nikakav i podao desničarski film“; Williams je zaključio da „nema ničega što nije duboko konzervativno, nerečito i fašističko“ u Guareschijevom segmentu.

Tek na 65. Venecijanskom filmskom festivalu Pasolinijev film se vraća u svetlo, restauriran i u proširenoj „director's cut“ verziji. Giuseppe Bertolucci, direktor restauracije, opravdao je izostanak Guareschijeve polovine definišući njegove izjave o dekolonizaciji i Alžirskom ratu kao „nepodnošljive“. Bertolucci je u to vreme bio i na čelu odbora za proslavu stogodišnjice Guareschijevog rođenja: nakon njegovih izjava, očigledno je morao da podnese ostavku. Kada je kontroverza utihnula, *La rabbia*, koja je sadržala i Guareschijev deo, je prikazana na „Festivalu porodice Fiuggi” sledeće godine, uz veliko priznanje javnosti.

## Izvori


## Vanjske veze
*