1526.

Godina **1526** (**[[rimski brojevi|MDXXVI]]**) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji
;Januar/Siječanj
* siječanj, početkom - Pavle Bakić na ugarskom dvoru izveštava o turskim planovima za osvajanje Budima.
* 12. 1. - Pál Tomori, kaločki nadbiskup i branitelj južne Ugarske, došao u Budim da se odrekne titula jer njegove čete i posade 11 mjeseci nisu dobile plaću (vratio se u ožujku na molbu papinskog legata Burgija). 
* 14. 1. - Madridski ugovor: zarobljeni francuski kralj François I se morao odreći prava u Italiji, Flandriji i Artoa, te predati Burgundiju Karlu V.
* 25. 1. - Veliki sabor Hrvatske i Slavonije u Križevcima, otkazuju posluh kralju Ljudevitu, Krsto Frankapan predlaže da se priklone caru Karlu i nadvojvodi Ferdinandu.

;Februar/Veljača
* 6. 2. - Franko-otomanski savez: u Francusku stigao potvrdan Sulejmanov odgovor na predloge kraljice-majke Lujze Savojske. 
* ca. 14. 2. - Sud odredio da Ivan Zapolja nema prava na imovinu pokojnog Lovre Iločkog, već da ona pripada ugarskoj kruni - rascjep između Zapolje i palatina Verbecija. 
* 27. 2. - Protestantski kneževi iz Nemačke osnovali Ligu iz Torgaua.

;Mart/Ožujak
* 11. 3. - Stjepan Brodarić vrhovni državni kancelar Ugarske nakon nepopularnog Lasla Salkaja, takođe postavljen i za srijemskog biskupa. 
:+ Car Karlo V se oženio Izabelom Portugalskom. 
* 22. 3. - Kralj Fransoa (pušten 6. 3.) izjavljuje, uz papin blagoslov, da se neće pridržavati Madridskog ugovora jer je iznuđen. 
* 27. 3. - Nadvojvoda Ferdinand I odredio Nikolu Jurišića za vrhovnoga kapetana vojske protiv Turaka (o tome je obavestio kralja Ljudevita koji je na to pristao).

;April/Travanj
* 21. 4. - Bitka kod Panipata: Babur poražava lodiski Delhi Sultanat, Ibrahim Lodi poginuo - početak **[[Mogulsko Carstvo|Mogulskog Carstva]]** u Indiji koje traje do 1857. 
* travanj - Bosanski paša opsjeda Krupu krbavskog kneza Ivana Karlovića. 
* 23. 4. - Sultan Sulejman I krenuo sa vojskom iz Carigrada (u Ugarskoj se za ovo saznalo koncem svibnja).
* 28. 4. - Ugarski sabor: Stjepan VII. Báthory opet postavljen za palatina, nakon bjekstva Istvána Werbőczyja.

;Maj/Svibanj
* 22. 5. - Rat Konjačke lige (sedmi Talijanski rat): papa Klement VII. i Francuzi protiv cara Karla u Italiji. 
* 23. 5. - Tranzit Venere, poslednji pre nego što su filteri omogućili njegovo osmatranje.

;Jun/Lipanj
* 9. 6. - Go-Nara je novi japanski car (do 1557).

;Jul/Srpanj
* srpanj, početkom - Sultan Sulejman stigao u Beograd; veliki vezir Ibrahim-paša se utaborio nekoliko dana ranije kod Zemuna gdje su mu se pridružile bosanske (Kosrev-paša) i hercegovačke čete i Bali-beg beogradski. 
* 10. 7. - Španci zauzeli Milano. 
* 18. 7. - Ugarski kralj poklonio grad Šoljmoš Pavlu Bakiću. 
* jul - Brod *Santiago*, jedan iz de Loaísine ekspedicije upućene zapadnim putem prema Začinskim ostrvima, stigao do zapadne obale Meksika. 
* 28. 7. - Turci zauzeli Petrovaradinsku tvrđavu (varoš zauzeta 15. 7.).

;Avgust/Kolovoz
* 1. 8. - Ugovorom u Speyeru Krsto Frankopan stupio u službu nadvojvode Ferdinanda. 
* 6. 8. - Kralj Ludvig II stigao na zborište u Tolnu (u međuvremenu pao i Ilok). 
* 8. 8. - Osijek i Erdut se predali Mustafa-paši Jahjaogluu. 
* 14. 8. - Sulejman u Osijeku, gradi se most preko Drave kojim prelazi turska vojska (sam Sulejman zatim srušio most 23. 8.). 
** U ovo vrijeme palo i Đakovo. 
* avgust - Francisco Pizzaro kreće iz Paname sa dva broda i 160 ljudi prema jugu; Bartolomé Ruiz prešao ekvator, zarobio indijanski splav sa vrednim predmetima. 
* 21. 8. - Alonso de Salazar (pripadnik de Loaísine ekspedicije) otkrio Maršalove Otoke. 
* 27. 8. - Reichstag u Speyeru, privremeno suspendovan Wormski edikt protiv protestantizma (vraćen 1529). 
* 29. 8. - **[[Mohačka bitka]]**, Turci na čelu sa Sulejmanom Veličanstvenim razbili mađarsku vojsku i državu, poginuo kralj Ljudevit II (kraj nada i za Srbiju).

;Septembar/Rujan
* 10. 9. - Sulejman ušao u Budim - varoš spaljena, kraljevski dvor opljačkan; isto se desilo i Pešti.
** Sultan se 25. 9. vraća nazad, 7. 10. je u Petrovaradinu, u međuvremenu opustošeni krajevi između Dunava i Tise. 
** Turci iz Ugarske i Slavonije odvode 200.000 robova.
* 23. 9. - Slavonski sabor u Koprivnici, plemstvo bira Krstu Frankopana za vođu (on zatim zaposjeda županije između Drave i Dunava).

;Oktobar/Listopad
* jesen? - Bačkom zagospodario Jovan Nenad koji se proglasio za srpskog cara, sedište mu je u Subotici. 
:+ Despot Stevan Berislavić ima neke uspehe u Sremu.
* 14. 10. - U Hainburgu se sastaju Ferdinand i njegova sestra, udova kraljica Marija, a u Tokaju Zapoljine pristalice. 
* 24. 10. - Austrijski nadvojvoda Ferdinand I izabran za češkog kralja (do 1564, naslednost nije odmah priznata).

;Novembar/Studeni
* 11. 11. - Ivan Zapolja krunisan za kralja u Stolnom Biogradu, kojeg je zaposeo Pavle Bakić (Zapoljina stranka se poziva na zaključak iz 1505. kojim se strancima zabranjuje presto).
** Krsto Frankopan tokom mjeseca prelazi na Zapoljinu stranu, ovaj ga postavlja za bana Hrvatske i Slavonije itd. (Ferdinandov ban je Franjo Baćan).

;Decembar/Prosinac
* 16. 12. - Ugarski sabor u Požunu/Bratislavi izabrao Ferdinanda za mađarskog kralja (bez krunisanja jer je kruna u Zapoljinim rukama). 
** Pavle Bakić, Marko Jakšić, Radič Božić, Petar Ovčarević, kao i Jovan Nenad su za Zapolju; despot Stevan Berislavić je za Ferdinanda pa mu je Zapolja uzeo titulu. 
* 31. 12. - Počinje Cetinski sabor, hrvatsko plemstvo bira Ferdinanda.

### Tokom/tijekom godine
* Dubrovačka Republika priznaje osmanskog sultana za vrhovnog gospodara (danak plaćaju već decenijama). 
* Početak seoba iz Bosne u Hrvatsku.
* Biskup Franjo Jozefić izrekao interdikt Senju zbog njegovih kapetana.
* *De vita et gestis Christi* Jakova Bunića. 
* Vasilije III., veliki knez Moskve se oženio drugi put, Jelenom Glinskom, kćerkom Ane Jakšić. 
* Mlečani ukinuli javne gozbe u Kotoru povodom proslave sv. Trifuna.
* Završena štampa Tyndale-ove Biblije na engleskom. 
* Oružar Maestro Bartolomeo Beretta osnovao firmu *[[Beretta]]*.
* Kemal Pašazade postaje osmanski šeih-ul-islam. 
* Sebastian Cabot krenuo u oplovljavanje sveta, međutim vesti o bogatom carstvu (Inka) ga navode da krene uz Rio de la Platu.

## Rođenja

* 19. 2. - Carolus Clusius, botaničar († 1609)
* Franjo Tahy, velikaš († 1573)

## Smrti

* 23 - 26. 2. - Dijego Kolumbo, vicekralj "Indije" (* ca. 1480)
* 21. 4. - Ibrahim Lodi, poslednji sultan Delhija 
* 19. 5. - Go-Kashiwabara, japanski car (* 1464)
* 20. 7. - García Jofre de Loaísa, moreplovac (* 1490)
* 4. 8. - Juan Sebastián Elcano, moreplovac (* 1476)
* 29. 8. - Ludovik II. Jagelović, ugarsko-hrvatsko-češki kralj (* 1506)
* 29. 8. - Pál Tomori, mađarski zapovednik (* ca. 1475)
* 29. 8. - György Zápolya, sin Ivana Zapolje (* ca. 1488) 
* 5. 9. - Alonso de Salazar, moreplovac 
* 18. 10. - Lucas Vázquez de Ayllón, istraživač 
* Marin Bečić (Marin Beçikemi), hroničar (* 1468)

## Reference

* Vjekoslav Klaić, 
** Svezak drugi: dio treći.... Treća knjiga: Doba kralja Matijaša Korvina i Jagelovića (1458-1526) (archive.org)
** Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)