open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1405.

Godina **1405** (**[[rimski brojevi|MCDV]]**) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak (1. 1. po julijanskom kalendaru).

## Događaji
* januar - Pobunom stanovništa u skadarskom kraju protiv mletačke vlasti počinje Prvi skadarski rat između te republike i Balše III (traje do 1412).
* 17. 2.? - Timur umro od prehlade u Otraru, ne dostigavši Kinu.
* ca. 17. 3. - Vojvoda Hrvoje započinje rat sa Nikolom Frankapanom oko Raba, Ladislav Napuljski će mu poslati flotu na čelu sa Ivanom od Lusignana, koji će i osvojiti Rab.
* 24. 6. - U Trstivnici sklopljen mir između Bosne i Dubrovnika, kojem je vraćeno Primorje. 
* jun - Mletački kapetan Jadranskog mora Marin Karavelo obnovio mletačku vlast u okolini Skadra, posjednuti i Bar, Ulcinj i Budva (Sandalj Hranić protestuje zbog Budve, na koju polaže pravo; Crnojevići su mletačke pristalice); Balša i Jelena pobegli u Drivast.
* 3. 7. - Dubrovnik imenuje braću Sandalja i Vukca Hranića i njihovu djecu vlastelima i vijećnicima svoje općine (dobijaju i palatu u gradu). 
* 11. 7. - Mingovski zapovednik Zheng He kreće na prvo od sedam velikih putovanja (do Indije).
* 3. 8. - Žigmund svom budućem tastu Hermanu II. Celjskom potvrdio Varaždin. 
* 21. 8. - Herman Celjski dobio i Čakovec sa Međimurjem. 
* avgust - Mlečani od Balše III vratili i Drivast, ovaj postaje Sulejmanov vazal; Mlečani odbijaju ponudu Kotora da ih prime pod vlast, iz straha od Sandalja Hranića.
* septembar? - Kralj Žigmund u pohodu na Bosnu:
** zapadna Žigmundova vojska (ban Pavle Bisen de Ezdege) privremeno zauzela Bihać od hercega Hrvoja. 
** istočna vojska (mačvanski ban Ivan Morović) poharala Usoru i zauzela tvrđavu Srebrenik (ostavljena posada - Nikola od Goražde i Ladislav Silagji). 
* 22. 9. - Dubrovačka Republika imenovala Tvrtka II svojim vlastelinom i vijećnikom i darovala mu kuću (ranije Ostojinu).
* septembar-oktobar - Do Drivasta, Skadra i Ulcinja se zaleću turske i čete Vuka Lazarevića (prijatelji Balše III), uzimajući stoku i roblje.
* 11. 11. - Kneginja Milica (velikoshimnica Jefrosina) umrla u svojoj zadužbini manastiru Ljubostinji - produbljuje se jaz između braće Stefana i Vuka Lazarevića, ovaj drugi se oslanja na Sulejman Čelebija.
* 15. 11. - Ugarski kralj Žigmund se u Krapini oženio Barbarom Celjskom.

### Tokom/tijekom godine
* Osmanski interegnum: Mehmed Čelebi istisnuo svog brata Isu iz Burse - pobegao trećem bratu, Sulejmanu, u Evropu, odakle kratko vreme pokušava povratak.
* Despot Stefan se venčao Helenom Gattilusio (verio se 1402). 
* Prve "Kovinske privilegije" Srbima na ostrvu Čepel (Rackovin) - sloboda veroispovesti i upotreba maternjeg jezika.

## Rođenja

* Gjergj Kastrioti Skenderbeg, albanski velikaš († 1468)

## Smrti

* 11.11. - Kneginja Milica, žena kneza Lazara i majka despota Stefana (* oko 1335)

## Reference

* Svezak drugi: dio prvi. Treće doba: Vladanje kraljeva iz raznih porodica (1301-1526). Prva knjiga: Anžuvinci i Sigismund do gubitka Dalmacije (1301-1409), Vjekoslav Klaić (archive.org)
Kremasta

**Jezero Kremasta** (Grčki: Λίμνη Κρεμαστών *Limni Kremaston*) je najveće umjetno jezero u Grčkoj.

Brana na rijeci Ahelos koja je najveći pritok jezera, dovršena je 1969 i u jezero Kremasta slile su se vode Ahelosa i manjih rijeka; Agrafiotisa, Tavroposa, Megdove i Trikeriotisa. Jezero ima kapacitet od 4,700,000,000 m³ vode, maksimalna dubina jezera je 51,6 m. Jezero je izgrađeno da spriječi poplave koje je ranije Ahelos često imao, i za izgradnju hidroelektrane. Hidroelektrana na jezeru Kremasta je najveća u Grčkoj sa svojih 437.2 MW instalirane snage, građena je od 1961 - 1965, danas je u vlasništvu Grčke elektroprivrede (DEH A.E.).

Jezero Kremasta se nalazi na granici prefektura Etolija Akarnija i Euritanija, preko jezera vode dva mosta, kod naselja Tatarna i Episkopi, koja povezuju dvije prefekture.
Jezero Kremasta ima vrlo nepravilnu izduljenu formu, sa puno fjordova i malih otoka. Uz obale jezera sada leže gradići; Parakampilija i Inakos u Prefekturi Etolija Akarnija, te Aperantija, Fragkista, Viniani, Karpenisi i Prusos u Prefekturi Euritaniji.

## Vanjske veze

* Jezero Kremasta
Lokva

**Lokva** je plitko i efemerno vlažno stanište koje najčešće nastaje akumulacijom padavina na vodonepropusnom zemljištu (čak i na peščanim dinama). Male je površine (do 100 m², manje od bare) i presušuje u sušnom periodu godine.

Lokve predstavljaju staništa za pojedine vrste algi i viših biljaka, larve beskičmenjaka (poput komaraca) i pojedine adultne životinje (npr. rakovi iz grupe Branchiopoda).
Prespansko jezero

**Prespansko jezero** (makedonski: *Преспанско Езеро*, grčki: Μεγάλη Πρέσπα - *Limni Megali Prespa*, albanski: *Liqeni i Prespës*) je jezero na tromeđi Grčke, Albanije i Severne Makedonije.

## Geografija
Prespansko jezero leži na južnoj strani Prespanske kotline između planina Galičica i Baba. Od 273 km² ukupne površine, 190 km² pripada Makedoniji, 84,8 km² Grčkoj i 38,8 km² Albaniji. Najveći grad u ovom području je Resen, na makedonskom dijelu jezera. Najveća dubina jezera je 54 m. 

Na Prespanskom jezeru nalaze se dva otoka nenaseljena otoka; **Golem Grad** ili Zmijski otok na makedonskoj strani jezera i **Mal Grad** na albanskoj strani jezera. Na ovom posjednjem vidljivi su ostatci manastira Sv. Petra iz 14. vijeka.

Odmah uz (Veliko) Prespansko jezero, nešto malo južnije nalazi se jezero Mala Prespa (makedonski: *Мало Преспанско езеро*, grčki: *Μικρή Πρέσπα - Limni Mikrá Prespa*, albanski: *Prespa e Vogël*), koje najvećim dijelom leži u Grčkoj 43.5 km² a vrlo malim zapadnim dijelom od svega 3.9 km² leži u Albaniji. 

Na ovom jezeru, na Ailovom (Ahilejevom) otoku (Agios Achillios) je car Samuilo u 10. vijeku podigao utvrdu i crkvu Sv.Ahileja iz Larise. Ostatci crkve koja je dograđivana u kasnijim vremenima vidljivi su i danas. Više godina nakon Grčkog građanskog rata područje uz jezero na grčkom dijelu bilo je gotovo nenaseljeno. Zbog ratnih prilika, i kasnije teške neimaštine većina stanovnika se raselila (naročito slavenski dio). Tek od 1970-tih počeo je povratak stanovnika razvojem turizma. 

Zbog rijetkih i endemičnih vrsta flore i faune područje Prespanskih jezera proglašeno je prekograničnim parkom prirode 2000 godine.

## Hidrografske odlike
Jezero dobija vodu podzemnim izvorima i od nekoliko riječica koje se ulijevaju u jezero. Sa Makedonske strane su to; Golema reka, Brajčinska reka, Kranska reka, Istočka reka, Bolnska reka i Pretorska reka. Sa Grčke strane je to Stara reka. Veliko Prespansko jezero udaljeno je samo 10 kilometara od Ohridskog jezera ali leži na 150 metara višoj razini. Prespansko jezero povezano je s Ohridskim jezerom brojnih podzemnim kanalima u kraškom materijalu planine Galičica (poznati ponori su Zavir, iz kojeg otječe voda u Ohridsko jezero i Vragodupka). Tako vode Prespanskog jezera izviru pored manastira Sv. Naum na Ohridskom jezeru (ali i na drugim mjestima).

## Galerija


Datoteka:Prespa lakes map.png|Karta Prespanskog jezera i njegove okolice
Datoteka:Ezero Prespa na stara razglednica.jpg|Stara razglednica Prespanskog jezera
Datoteka:Ohrid prespa nasa.jpg|Satelitska snimka Prespanskog i Ohridskog jezera
Datoteka:Agios Ahilleios Mikri Prespa 200704.JPG|Ostatci ranokršćanske bazilike Sv.Ahilej iz Larise na otoku Mala Prespa



## Vanjske veze

* Prekogranični Prespanski park
Lokva (Knjaževac)

**Lokva** je naselje u Srbiji koje administrativno pripada opštini Knjaževac u Zaječarskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 69 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 106 stanovnika).

## Demografija
U naselju Lokva živi 69 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 69,3 godina (67,4 kod muškaraca i 70,7 kod žena). U naselju ima 41 domaćinstvo, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 1,68.

Ovo naselje je u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Solana

**Solana** je pogon za industrijsko dobivanje morske soli. Morska so se iz vode izdvaja isparavanjem u sistemu velikih plitkih bazena. Proces isparavanja započinje u prvom bazenu u kojem je koncentracija -{NaCl}- najmanja, a završava u zadnjem, u kojem je morska voda toliko prezasićena da se so taloži na dnu bazena. Proces se započinje u proljeće, a završava u jesen kada se so kupi u procesu koji se zove *berba soli*.

## Industrija soli
Industrija soli je industrijska djelatnost koja se bavi istraživanjem, eksploatacijom, preradom, proizvodnjom i distribucijom soli, kao i proizvodnjom srodnih začina. U Crnoj Gori se nalaze dvije solane, kod Ulcinja i Tivta. U Hrvatskoj postoje solane kod Stona (jedna od najstarijih u ovom dijelu Evrope), Nina i na Pagu. U Bosni i Hercegovini se nalazi kraj Tuzle rudnik kamene soli, tj. solana, kako se na ovim prostorima najčešće naziva. Na obalama Albanije, Grčke, Bugarske i Rumunije, postoje brojna polja soli. Među najpoznatijim solanama na svijetu spadaju one u San Francisku, zatim na obali Mrtvog mora i „Jusles Lup“ u Australiji.

## Povezano
* Industrija soli
* Industrija
* Mrtvo more
Sarmizegetusa

**Sarmizegetusa** je naziv za nekoliko lokacija u današnjoj Rumunjskoj:

* Sarmizegetusa Regia, nekadašnja prijestolnica Dačana
* Ulpia Traiana Sarmizegetusa, bivše središte rimske Dacije
* Opština Sarmizegetusa, Hunedoara (kolokvijalno *Grădişte*), općina u Okrugu Hunedoara
* Sarmizegetusa, Sarmizegetusa
Sarmizegetusa Regia

**Sarmizegetusa** (također poznata i pod nazivima *Sarmisegetusa, Sarmisegethusa, Sarmisegethuza, Ζαρμιζεγεθούσα (Zarmizegethousa), Ζερμιζεγεθούση (Zermizegethouse)*) bio je naziv za najvažnije vojno, religijsko i političko središte antičke Dacije. Izgrađeno je kao tvrđava na vrhu 1.200 m visokje planine, odnosno jezgra strateškog sistema u Orăştieu u današnjoj Rumunjskoj.

Sarmizegetusa je svoj vrhunac doživjela krajem 1. i početkom 2. vijeka za vrijeme vladavine kralja Decebala, koji je grad ojačao i dogradio zahvaljujući financijskoj pomoći i tehničkim savjetima primljenim od Rimljana nakon rata s carom Domicijanom. Godine 106. grad je napao, opsjeo i na kraju zauzeo rimski car Trajan. Dačka prijestolnica je tada razorena, a Trajan je 40&nbsp;km dalje podigao novo naselje kao središte rimske Dacije pod imenom Ulpia Traiana Sarmizegetusa.

## Vanjske veze
* Photo Gallery of Sarmizegetusa Regia 
* Photo Gallery of The Dacian Fortress 
* The Dacian Fortresses of the Orastie Mountains
* = 01. 02. 2010.+08:33:25 The Dacians - pictures of the fortresses in the Orastie Mountains
Opsada Sarmizegetuse

**Bitka kod Sarmizegetuse** je naziv za operacije prilikom kojih je rimski car Trajan u ljeto 106. za vrijeme svog drugog pohoda na Daciju opkolio i stavio pod opsadu dačku prijestolnicu Sarmizegetusu. Usprkos nepristupačnog terena i žestokog dačkog otpora, Rimljani su, koristeći svoju brojčanu nadmoć kao i vrhunsku inženjeriju, uspjeli natjerati branitelje Sarmizegetuse na predaju. Iako je dački kralj Decebal uspio prije toga pobjeći, ubrzo je izvršio samoubistvo čime je rat završena, a Dacija pripojena Rimskom Carstvu.
Vodovodne cijevi

**Vodovodne cijevi** su cijevi, najčešće napravljene od bakra, posebnih vrsta lijevanog željeza, te u novije vrijeme, polivinil klorida ili polietilena, a čija je svrha dovođenje pročišćene, odnosno pitke vode radi korištenja u naseljima i zgradama. Zajedno sa rezervoarima, cisternima, pumpama i drugim oblicima infrastrukture vodovodne cijevi čine vodovod.

## Vanjske veze
* Pexheat.com - PEX Tubing
* Lead Water Pipes and Infant Mortality in Turn-of-the-Century Massachusetts
* Case Studies in Environmental Medicine - Lead Toxicity 
* ToxFAQs: Lead
Plavna livada

**Plavna livada** je vlažno travno stanište, livada ili pašnjak, koje podleže povremenom, sezonskom ili redovnom plavljenju. Najčešće se plavne livade nalaze u dolinama reka, a u zavisnosti od nivoa podzemnih voda i redovnosti plavljenja razvija se:
* vegetacija tršćaka i ševara u oblasti uz obalu (više od 5 m od ivice vodotoka), ukoliko je nivo podzemne vode vrlo visok ili se poplavna voda dugo zadržava, zemljište je kiselo;
* vegetacija busenjaka ili vlažnih livada, ukoliko se poplavna voda zadržava relativno dugo, a nivo podzemne vode obuhvata korenove sisteme najzastupljenijih biljaka; zemljište je kiselo do neutralno.
Vlažna livada

**Vlažna livada** je vlažno ili poluvlažno stanište, na kome dominira travna vegetacija. Tokom većeg dela godine ovo stanište je zasićeno vodom, bilo usled visokog nivoa podzemnih voda, loše drenaže zemljišta, ili velike količine padavina.
Elijan Taktičar

**Elijan Taktičar** (, , kraj 1. i početak 2. vijeka) bio je grčko-rimski vojni pisac, poznat kao autor knjige *O taktičkim porecima Grka* (Περί Στρατηγικών Τάξεων Ελληνικών) u kojoj je detaljno opisao pješadijsku taktiku helenističkih država u periodu nakon smrti Aleksandra Velikog kao i tada korištene metode drila. Knjiga je nastala na poticaj rimskog cara Nerve koji je s Elijanom osobno razgovarao u Frontinovoj vili u Formiji, a najvjerojatnije je dovršena oko 106. te posvećena tadašnjem caru Trajanu. Osim o drevnoj helenističkoj taktici, manji dio knjige je posvećen i rimskoj vojsci Elijanovog doba, dok je dio posvećen mornaričkoj taktici izgubljen.

Elijanova knjiga je zbog bogatstva detalja, kao i kritičkog stava prema ratnoj vještini svojih prethodnika, bila često kopirana, a u nekim slučajevima i primjenjivana u praksi. To je pogotovo bio slučaj u zapadnoj Evropi 16. i 17. vijeka kada su tadašnji vojskovođe na svoje kopljaničke pješadijske formacije, slične falangi, nastojali primjeniti Elijanove formule.

### Literatura
Kanjon

**Kanjon** ili **klanac** je riječna dolina čija dubina premašuje polovinu raspona (raspon je udaljenost između vrhova strana). To su jako duboki dijelovi riječnih dolina, formirani u planinskim područjima. Nagib strana kanjona u cjelini dostiže 60 °. Presijeca platoe ili planinske predjele. Najkarakterističniji je za vapnenačke i bazaltne terene.

Najveći kanjon na svijetu jeste kanjon rijeke Yarlung Tsangpo(gornji tok Brahmaputre)koji je dubok 6009 metara a dugačak 504,6 kilometara.

Drugi najveći kanjon na svijetu je Grand Canyon u SAD (dužine više od 320&nbsp;km, dubine do 1800 m).

Treći po veličini u svijetu i najveći u Evropi – kanjon rijeke Tare u Crnoj Gori (dužine 82&nbsp;km, dubine do 1333 m).

## Literatura

* Marković M. Kuk. Spilju. 2003. *Geomorfologija*. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
* Mastilo, Natalija (2005): *Rečnik savremene srpske geografske terminologije*, Geografski fakultet, Beograd
Galičica

**Galičica** je planina na granici Republike Makedonije i Albanije, između Ohridskog i Prespanskog jezera.

## Geografija
Planina *Galičica* je duga 35 kilometara, položena u pravcu *sjever - jug*. Na teritoriju Albanije spaja se sa planinom **Suva gora**. Najviši vrhovi planine su; **Magaro** (2 254 m.), *Lako Signop* (1 984 m.) i *Goga* (1 737 m.), a sa vrha *Baba*, mogu se istovremeno vidjeti obadva jezera. *Galičica* je kraška planina, i zbog poroznosti svog terena, siromašna vodama. Ali zbog toga i vode iz Prespanskog jezera, daju vode Ohridskom jezeru, 50% izvora kod Sv. Nauma dobija vodu ponornicama iz Prespanskog jezera.
* Na makedonskom dijelu planine osnovan je 1958 godine na 22, 750 hektara Nacionalni park Galičica.

## Reference

## Vanjske veze
* Nacionalni park ''Galičica''
Mala Prespa

**Mala Prespa** (grčki: Λίμνη Μικρή Πρέσπα, albanski: *Liqeni i Prespës së vogël*) je jezero na granici između Grčke i Albanije, koje leži južno od većeg Prespanskog jezera, od kojega ga dijeli samo mala prevlaka.

## Geografija
Mala Prespa leži u Prespanskoj kotlini pored grada Florine, većim dijelom se nalazi u Grčkoj (43,5&nbsp;km²) a manjim u Albaniji (3,9&nbsp;km²). Sliv jezera je 189&nbsp;km², od toga je 138&nbsp;km² u Grčkoj, te 51&nbsp;km² u Albaniji. I Mala Prespa je dio Parka prirode Prespa, zajedno sa većim Prespanskim jezerom. Park se prostire na 2.000&nbsp;km² u tri države, kojeg su zajednički osnovale vlade Makedonije Grčke i Albanije.

Mala Prespa leži na nadmorskoj visini od 853 m i okruženo je visokim planinama, veće sjeverno Prespansko jezero leži 4 metra niže (849 m). Jezero Mala Prespa ima površinu od 45,39&nbsp;km², dugo je 10,6, i široko 6,6&nbsp;km. Prosječna dubina jezera je 6,7 m, a maksimalna 7,7 m. Ljetna temperatura vode kreće se od 21&nbsp;°C do maksimalno 28&nbsp;°C., zimi se jezero često zaledi.
Na Maloj Prespi postoje dva jezera Agios Achilleios (sv. Ahilej) i Vidronisi. Na otoku Agios Achillios je car Samuilo u 10. vijeku podigao utvrdu i crkvu sv.Ahileja iz Larise. Ostatci crkve koja je dograđivana u kasnijim vremenima vidljivi su i danas.

## Hidrološke karakteristike
Jezero dobija vode od nekoliko vodotoka, najveći je Paliorema ili Agios Germanos (Stara reka) koji je 1936 skrenuta prema Prespanskom jezeru. Nakon toga prokopan je kanal sa ustavom, koji povezuje dva jezera. Kad je 1953 isušeno jezero Malik kod Korçë u Albaniji, prokopan je kanal na albanskoj strani do rijeke Devol za navodnjavanje polja kod Korçë. Kao rezultat toga, danas je južni dio jezera prilično zagađen erozivnim materijalom koji nanosi rijeka Devol, i sav je obrastao u trsku. 
Vode iz Male Prespe većinom otiču preko kanala u Prespansko jezero, a odatle podzemnim kanalima u Ohridsko jezero, tako da se vode Male Prespe obnavljaju svake 3,4 godine.

## Flora i fauna
Mala Prespa zajedno s Prespanskim jezerom formira jedinstveni ekosistem. Uz jezera i okolna blata žive vidre (Lutra lutra) dvije vrsti kornjača, 9 vrsti guštera i 10 vrsti zmija. Jezero nema puno vrsti riba, ali ima puno zooplaktona.
Mala Prespa je jedno od najvažnijih staništa za gnježdenje pelikana, od običnih (Pelecanus onocrotalus) do bjeloglavih (Pelecanus crispus). Danas u Parku prirode Prespa živi 1000 parova bjeloglavih pelikana, što je najveći broj u Evropi.

## Reference

## Vanjske veze

* Prekogranični park prirode Prespa
Apostol Tit

*Za ostale upotrebe, v. [[Tit (razvrstavanje)]]*
 

**Tit**, **Apostol Tit** ili **Sveti Tit** (? - 107?) je ime ranog kršćanskog vođe koga Pavle iz Tarza u svojim poslanicama spominje kao svog suputnika. Zajedno s Pavlom i Barnabom je bio u Antiohiji.

Dio historičara vjeruje da je "Tit" u stvari bio nadimak Timoteja Efeškog, ali taj stav nije raširen, te se uglavnom smatra kako je riječ o dvije različite ličnosti.

Prema tradiciji, Pavle je Tita postavio za episkopa u Gortinu na Kreti. Od njegovih relikvija se očuvala lubanja koja se danas čuva u crkvi sv. Tita u Heraklionu.

Sv. Tit se slavi kao svetac u Rimokatoličkoj, pravoslavnim i drevnoistočnim crkvama te među luteranima i anglikancima.

## Reference
Wa (Japan)

Japanski  je najstarije zabilježeno ime za Japan. Kineski, korejski i kineski pisci su redovno navodili *Wa* ili *[[Yamato]]* "Japan" sa kineskim slovom 倭 sve do 8. vijeka, kada se Japancima to prestalo sviđati, pa su ga zamijenili sa slovom 和 "harmonija, mir, ravnoteža".

## Vanjske veze
*  Unihan data for U+502D, Unihan Database entry for 倭
*  English translation of the ''Wei Zhi'' , Koji Nakayama
*  Queen Himiko as Recorded in the Wei Chronicle, Wontack Hong
*  The Relatedness between the Origin of Japanese and Korean Ethnicity , Jaehoon Lee
* The Chronicles of Wa, Wesley Injerd
*  Japan in Chinese and Japanese Historic Accounts , John A. Tucker
* {{en icon]] The Early Relations between China and Japan , Jiang Yike
*  「三国志・魏志」巻３０　東夷伝・倭人, Chinese text and Japanese translation of the *Wei Zhi* 魏志 account of *Wa*
*  邪馬台國研究本編, Chinese text and Japanese translations of Chinese historical accounts of *Wa* 
*  日本古代史参考史料漢籍 , Accounts of *Wa* from 15 Chinese histories
Suishō

bio je kralj zemlje Wa u današnjem Japanu, poznat kao prvi Japanac čije se ime spominje u kineskim historijskim zapisima. To se odnosi na jedan jedini zapis, odnosno rečenicu u 85. tomu Knjige Kasnije Hana koja navodi kjako je za u prvoj godini ere Yonghu (107) Suishō, kralj Wa, donio 160 生口 (robova?) [caru] i dobio audijenciju.

## Notes

## Vanjske veze
*  Tom 85 Knjige Kasnijeg Hana
Apije Anije Trebonije Gal (konzul 108)

**Apije Anije Trebonije Gal** (*Appius Annius Trebonius Gallus*, druga polovica 1. i prva polovica 2. vijeka) bio je rimski vojskovođa i političar iz doba Flavijevske dinastije i Pet dobrih careva. Dio historičara vjeruje da je bio sin Apija Trebonija Gala, jednog od suffect konzula za godinu 67. Sam Gal je u Godini četiri cara bio pristaša Otona, te je početkom 69. pomogao u ubistvu cara Galbe. Poslije je organizirao otpor Vitelijevima snagama u Sjevernoj Italiji; Oton pak nije prihvatio njegov savjet da izbjegne odlučujuću bitku s Vitelijevcima, što je dovelo do poraza kod Bedrijakuma, a na kraju i do Otonovog samoubistva. Nakon toga se Gal nakratko povukao iz javnog života, ali ga je godine 69. novi car Vespazijan angažirao da zajedno sa Kvintom Petilijem Cerijalisom uguši Batavsku pobunu. Uspješno obavljeni zadatak mu je pribavio naklonost Flavijevske dinastije, ali i budućih vlastodržaca. Godine 108., tada već u dubokoj starosti, je služio kao rimski konzul za vrijeme cara Trajana.

Njegov istoimeni sin je služio kao konzul godine 139.

## Izvori
* http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/1331.html 
* M. Dunson, A dictionary of the Roman Empire, Oxford University Press, 1995
* A. R. Birley, The Roman Government of Britain, Oxford University Press, 2005
* S. B. Pomeroy, The murder of Regilla: a case of domestic violence in antiquity, Harvard University Press, 2007
Marko Apije Bradua

**Marko Apije Bradua** (, , ? - sredina 2. vijeka), pravim imenom **Marko Atilije Metilije Bradua** (*Marcus Atilius Metilius Bradua*) bio je rimski velikodostojnik iz doba Pet dobrih careva. Godine 108. je za vrijeme cara Trajana služio kao rimski konzul|konzul, a nakon toga kao pontifex maximus. Godine 111. je imenovan za guvernera Britanije, gdje je ostao do 118. a poslije toga kao guverner jedne od dvije provincije u rimskoj Germaniji. Poslije je služio kao prokonzul Afrika (rimska provincija)|Afrike, a da bi nakon toga pratio cara Hadrijana na njegovim brojnim putovanjima po Carstvu. Umro je u doba cara Antonina Pija. 

## Izvori
* http://www.roman-britain.org/people/bradua.htm 
* http://www.vroma.org/~bmcmanus/women_civicdonors.html 
* A. R. Birley, The Roman government of Britain, Oxford University Press, 2005
* S. B. Pomeroy, The murder of Regilla: a case of domestic violence in antiquity, Harvard University Press, 2007
Katoličnost

**Katoličnost** ( – "univerzalnost, opštost") ili **sabornost** predstavlja jedno od četiri obeležja Crkve ("jedna, sveta, saborna i apostolska Crkva" - Nikejski simvol vere).

Pojam katoličanska Crkva () prvi put je upotrebio Ignjatije Bogonosac: „Gde je Hristos tamo je i saborna Crkva“ (Smirnjanima 8, 2).

## Katoličanski karakter Crkve
Crkva ima katoličanski karakter, u smislu vaseljenosti, budući da je "poslata" da objavljuje Jevanđelje Hristovo "do kraja zemlje" (Dela 1,8). Katoličnost najbolje ukazuje na "ekumensko" otvaranje i misionarsku dinamičnost Crkve, pozvane da obuhvati sva mesta i sva vremena, sve kulture i narode na zemlji. Crkva je katolična i u odnosu na istoriju Spasenja budući da čuva kontinuitet sa njenim apostolskim poreklom potpuno manifestovanim na dan Pedesetnice. Ona je katolična i u smislu osvećenja u istoriji Carstva Božijeg, zajednice koja opitno najavljuje eshatološku zajednicu.

## Zapadno i Istočno shvatanje katoličnosti
Jedan ruski teolog iz savremene epohe smatra katoličnost unutarnjim svojstvom Crkve, što pokazuje i ruska reč "sobornaja" - "sobornost". Za razliku od Zapadne teologije koja katoličnost shvata u smislu geografske, zemaljske univerzalnosti, Pravoslavlje u ovom pojmu čuva smisao i osećanje punoće u zajednici sa Hristom. Katoličnost je pre svega način života u zajednici. Katoličnost obuhvata sferu ontološkog ili božanskog, a ne fenomenskog ili empirijskog. Reč je o unutarnjoj, vertikalnoj dimenziji Crkve, a ne o konkretnoj, horizontalnoj. Zato se i "rašćenje" Crkve sastoji u usavršavanju njene unutarnje punoće, unutarnje sabornosti, a ne u njenom prostornom, geografskom i brojčanom širenju. U tom smislu, ruski bogoslov Georgije Florovski piše: "Katoličnost nije kvantitativna ili geografska koncepcija. Ona ne zavisi ni u kom slučaju od univerzalnog širenja hrišćanstva. Univerzalnost Crkve jeste posledica ili projava, a ne uzrok ili osnov njene katoličnosti. Univerzalno širenje ili univerzalnost Crkve samo je vidljivi znak koji nije apsolutno nužan. Koncepcija o katoličnosti ne može se meriti njenim univerzalnim širenjem; univerzalnost je ne iskazuje tačno."

## Povezano
* Katoličanstvo
* Četiri obeležja Crkve

## Vanjske veze
* O terminima "katolička" i "saborna"
Kalende

**Kalende** () je u drevnom rimskom kalendaru označavao prvi dan u mjesecu. Zajedno sa idama i nonama su predstavljale srž rimskog označavanja dana. Tako je npr.

*Kalendae* predstavljaju jedno od rijetkih riječi u latinskom jeziku koja se pisala s prvim slovom K, a što su Rimljani preuzeli od Etruraca. Oblik calendae se počeo koristiti tek u srednjem vijeku. Od tog izraza potiče današnja riječ kalendar.

Izraz kalende je također poznat po latinskoj uzrečici *[[ad kalendas graecas]]*, odnosno "na grčke Kalende"; s obzirom da stari Grci nisu poznavali kalende, taj je izraz bio eufemizam na "nikad". Poslije je ušao u mnoge romanske jezike.

## Reference

* T.P. Wiseman, "The Kalends of April," in Idem, *Unwritten Rome*. Exeter, University of Exeter Press, 2008.
Zheng Zhong

**Zheng Zhong** (鄭眾), kurtoazno ime **Jichan** (季產, ? -107), bio je kineski eunuh na dvoru dinastije Han, poznat kao prvi eunuh koji je stekao uticaj, a potom i dio vlasti nad državom. Svoj politički uspon je dugovao naklonosti cara Hea, odnosno zahvalnosti za pomoć koju je mladom caru pružio godine 92. u dvorskom puču kojim je svrgnuta njegova pomajka carica majka Dou, odnosno dvorska klika vezana uz njenog autokratskog brata Dou Xiana. Zheng Zhong je također imao bliske odnose sa carevom suprugom Deng Sui te je nastavio služiti na dvoru i nakon careve smrti, pomagavši carici majci da kao regentica održi vlast za vrijeme vladavine cara Shanga i cara Ana.
Kvint Sosije Senecion

**Kvint Sosije Senecion** (*Quintus Sosius Senecio*, kraj 1. i početak 2. vijeka) bio je rimski velikodostojnik iz doba cvara Trajana. Za vrijeme Trajanove vladavine je dva puta - godine 99. i 107. - služio kao konzul. Dio historičara vjeruje da se spominje u pismima Plinija Mlađeg i Plutarha.

## Izvori
* Prosopographia Imperii Romani S² 777
Legat

**Legat** može označavati:
* legatus, rimski službenik iz reda senatora
* papski legat, izaslanik Pape
* legat, jedan od činova među Kardasijancima u fiktivnom univerzumu *[[Zvjezdane staze|Star Treka]]*;
* član legacije, odnosno diplomatske misije nižerangirane od ambasade;
* legat (pravo) ili zapis, obveza nasljednika prema trećim osobama u nasljednom pravu
Domus Aurea

**Domus Aurea** (na latinski|latinskom: "Zlatna kuća") je naziv za velebnu vilu, odnosno palaču koju je rimski car Neron podigao na rimskom brežuljku Eskvilinu, koristeći kao prigodu raskrčenje prostora, odnosno uništenje prethodno sagrađenih kuća i objekata u velikom požaru godine 64. Neron je kao građevinski materijal koristio opeke i beton, a kompleks je osim stambenih prostora sadržavao vrtove, umjetno jezero i divovsku statuu samog Nerona. Nakon Neronove smrti godine 68. i njegove osude na *[[damnatio memoriae]]* od strane novih vlastodržaca, *Domus Aurea* je zatrpana zemljom da bi se na njoj kasnije sagradili novi objekti, od kojih su najpoznatija Trajanova kupališta. Zatrpavanje palače je, pak, omogućilo da za razliku od objekata na površini, mnogi njeni detalji budu sačuvani i daju niz dragocjenih podataka budućim arheolozima i historičarima.

## Vanjske veze

* Great Buildings on-line: Domus Aurea
Trajanove terme

**Trajanove terme** (, ) je naziv za kompleks javnih kupališta podignutih i svečano inauguriranih ljeti 109. u Rimu. Kupališta je Apolodor iz Damaska podigao na nalog rimskog cara Trajan na umjetnom brežuljku stvorenom zatrpavanjem Domus Aurea, velebne palače omraženog cara Nerona. Bile su smještene na južnom dijelu Mons Oppio, neposredno uz Servijev zid. U nekoliko sljedećih vijekova nakon Trajanove smrti su predstavljale jedno od najpopularnijih sastajališta Rimljana, a historijski izvori navode da su u upotrebi bili sve do početka 5. vijeka. Njihova upotreba je, pak, prestala u 6. vijeku nakon što su razoreni akvedukti koji su Rim opskrbljivali s vodom.

## Vanjske veze

* Baths of Trajan 
* Thermae Traiani, article in Platner's *Topographical Dictionary of Ancient Rome*
Aqua Traiana

**Aqua Traiana**, kasnije poznata kao **Aqua Paola**, naziv je za akvedukt koji je grad Rim opskrbljivao vodom iz jezera Bracciano, udaljenog 40 km na sjeverozapadu. Ime je dobio po caru Trajanu koji ga je svečano inaugurirao 24. juna 109. godine. Glavna svrha akvedukta je bila da nosi vodu kojom su se pokretale vodenice u blizini Janikula. Akvedukt su oštetili Ostrogoti za vrijeme opsade Rima 537. godine. Obnovljen je od 1605. do 1612. po nalogu pape Pavla V, ali tako stvorena voda nije bila dobra za piće te se koristila isključivo u industrijske svrhe.

## Vanjske veze

* Roman Fountains
* Satellite photo Acqua Paola is the white hemicircle in the center. To the Northeast is San Pietro in Montorio and the Bramante Tempietto.
* Touring Club Italiano, *Roma e Dintorni* 1965 p.&nbsp;454
* Il Fontanone Video by Maurizio Meyer My Rome
* Excavation and historical context of Aqua Traiana at Janiculum mills, 1998–1999
* Aqua Trajana in A Topographical Dictionary of Ancient Rome, Samuel Ball Platner (as completed and revised by Thomas Ashby, 1929)
Bracciansko jezero

**Bracciansko jezero** () je jezero vulkanskog porijekla u italijanskoj regiji Lazio, smješteno oko 32 km sjeverozapadno od Rima. Na njegovim se obalama nalaze gradovi Bracciano, Anguillara Sabazia i Trevignano Romano. Jezero predstavlja popularno turističko odredište, odnosno mjesto odmora za Rimljane, ali je također i važan izvor pitke vode. Zbog toga se vodi računa o njegovom zagađenju, te je na njemu zabranjeno koristiti motorne brodove.

Na obalama jezera, u blizini La Marmotte, nalaze se ostaci neolitskog naselja koje je potiče od oko 5700. pne.
Hozroje I od Partije

**Hosroj I od Partije** () bio je vladar Partskog Carstva od oko 109. do 129. Bio je brat kralja Pakora II koga je naslijedio oko 109. U to vrijeme se istočna polovica kraljevstva već bila de facto otcijepila zahvaljujući pretendentu Vologasu II, tako da je Hosroj vladao samo zapadnom polovicom.

Usprkos toga, Hosroj je nekoliko godina kasnije napao i osvojio Armeniju, postavivši prvo svog nećaka Eksedara, a potom brata Partamasirisa na armensko prijestolje. Rimski car Trajan je taj čin shvatio kao kršenje četrdeset godina starog mirovnog sporazuma sa Partima te 113. pokrenuo dugo godina pripreman osvajački pohod na istok. Sljedeće godine su Rimljani zauzeli Armeniju, pri čemu je Partamasiris ubijen, a godine 115. se okrenuli na jug prema Mezopotamiji. Tom prilikom su u rimske ruke pali gradovi Babilon, Seleukija, a na kraju i partska prijestolnica Ktesifon, kao i Hosrojeva kći. To su iskoristili Hosrojeva brat Mitridat IV i njegov sin Sanatruk II kako bi se proglasili kraljevima i nastavili pružati otpor rimskim osvajačima; njihovi napori, međutim, nisu imali rezultata, te je Trajan 116. prodro još dalje na istok u današnji Iran, osvojivši drevnu perzijsku prijestolnicu Susu. Trajan se nakon toga povukao na zapad, postavivši Partamaspata kao klijentskog vladara Partije.

Odlazak Rimljana je Hosroj iskoristio kako bi se 117. obračunao sa Partamaspatom. Novi rimski car Hadrijan, pak, nije imao razumijevanja za ekspanzivnu politiku te je umjesto novog vojnog pohoda sklopio sa Hosrojem sporazum, priznavši ga za partskog vladara i vrativši mu kćer; Partamaspat je postao vladarom klijentske tampon države Osroene.

Hosroj je nakon toga vladao još dvanaest godina, ali nikada nije uspio proširiti vlast na istok, koji je ostao čvrsto u Vologasovim rukama. Godine 129. je umro, a naslijedio ga je Mitridat IV.

## Izvori
* Kasije Dion, lxviii, 17–33.
* Jovan Malala, *Chronographia*.
* Aelije Spartijan, *Vita Hadrian*, v, 13.
* Pauzanija, v, 12.
110-e

**110-e** je naziv za deceniju koja je počela 1. januara 110. a završila 31. decembra 119. Predstavljaju druguu deceniju 2. vijeka.

## Događaji i trendovi
* 116 – Rimske legije pod carem Trajanom zauzimaju drevnu perzijsku prijestolnicu Susa u današnjem Iranu, a što predstavlja najdublji prodor na istok u rimskoj historiji. Iste godine je Mezopotamija proglašena rimskom provincijom, čime je Rimsko Carstvo doseglo svoj maksimalni teritorijalni opseg.
Trajanov forum

**Trajanov forum** u Rimu je posljednje, najveće, najveličanstvenije i najočuvanije zdanje od zdanja napravljenih tijekom rimskog carstva. Izgradnja foruma je započeta 107. godine po zapovjedi cara Trajana, a radio ga je poznati arhitekt tog vremena, Apolodor iz Damaska i forum je završen 143. godine.

Budući da je bilo vrlo malo mjesta u središtu Rima za izgradnju ovako, po Trajanovoj zamisli, bombastičnog projekta, mjesto gradnje foruma je bilo izabran na području između Augustovog i Cezarovog foruma, u blizini brda Quirinal. Pošto je mjesto bilo uzvišeno, što Trajan ni u kojem slučaju, nije želio prihvatiti, pa je skinuta zemlja u visini od 35 metara i porušene su sve kuće koje su se nalazile na toj lokaciji.

## Struktura Trajanovog foruma
# veličanstveni **[[Trajanov luk]]**, izgrađen 116. godine predstavlja ulaz u forum 
# Put od Colosseuma ide ravno ispod Trajanovog luka do središnje statue "Trajana na konju" 
# Na iskopanom zapadnom dijelu brda Quirinal, izgrađene su polukružni odjeljci "Trajanove tržnice". Ovdje su se nalazile, na više katova, mali dućani. Čak je i Apolodor i prekrio ove prostore kako posjetioci ne bi kisnuli. 
# Na posjetioce je posebno uvjerljivo djelovala **Basilika Ulpia**. Sumnja se da se u njoj nalazili odvjetnički i sudski uredi kao i uprava za izobrazbu. 
# U nastavku Basilike Ulpie izgrađena su dva odvojena zdanja (knjižnica). Jedna strana je pripadala knjigama pisanim na latinskom a druga strana knjigama pisanim na grčkom.
# Između te dvije zgrade knjižnice se nalazi Trajanov stup, do dan danas najbolje očuvan dio Trajanovog foruma 
# Kraj cijelog kompleksa je označavao **Trajanov hram** koji je Trajan napravio sam sebi u čast

Ostaci Trajanovog foruma se nalaze 5 metara ispod današnjih cesta u Rimu, i do danas nije u potpunosti iskopan. Najbolje su sačuvani dijelovi Trajanove tržnice i Trajanov stup. Kroz Trajanov forum je kasnije i Mussolini izgradio Via dei Fori Imperiali.

## Vanjske veze

* http://www.phil.uni-erlangen.de/%7Ep1altar/photo_html/topographie/italien/rom/forum_trajanum/forum_trajanum.html  (slike rekonstrunkcija)
Kineski cimet

***Cinnamomum aromaticum***, također poznat i kao kasija (*cassia*) ili **kineski cimet** je zimzeleno drvo koje raste u južnoj Kini, Bangladešu, Indiji i Vijetnamu. Kao i njegov srodnik *[[Cinnamomum verum]]*, poznat kao "cejlonski cimet", koristi se prvenstveno zbog svog specifičnog mirisa kore, odnosno kao začin, pogotovo u Indiji, a u prošlosti je u istu svrhu služio i Rimljanima.

Stablo raste do 10–15 m u visinu, sa sivkastom korom i izduženim listovima dužine 10–15&nbsp;cm koji su crvenkaste boje kada je stablo mlado.

## Reference

## Vanjske veze
* Oprez, nije svaki cimet zdrav
* Complementary and Alternative Healing University (Chinese Herbology)
* List of Chemicals in Cassia (Dr. Duke's Databases)
Heterija

**Heterija** je tajno udruženje grčkih patriota osnovano 1814. godine u Odesi sa ciljem organizovanja ustanka za otcepljenje od Osmanskog Carstva.

Pokret je na svome početku imao cilj da se obnovi Vizantija. Među Srbima imao je svoje pristalice. Jedna srpska organizacija nalazila se u Nišu, gde su bili 1821. godine pohapšeni i javno obešeni. Najpoznatiji među obešenima je bio Vladika Milentije.
110.

__NOTOC__
Godina **110.** (**[[rimske brojke|CX]]**) bila je redovna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Priscina i Scipiona** (ili, rjeđe, **godina 863. ''[[Ab urbe condita]]***). Oznaka 110. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je [[kalendarska era]] [[Anno Domini]] u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

== Događaji ==

* U [[Drevni Rim|Rimu]] [[Historija Sirije|sirijski]] arhitekt [[Apolodor iz Damaska]] gradi [[Trajan]]ov [[Trajanov forum|forum]].
* [[Tacit]] imenovan [[prokonzul]]om provincije [[Asia (rimska provincija)|Azija]] (110–113).
* [[Suetonius|Svetonije]] objavljuje svoje djelo *O znamenitim ljudima (De viris illustribus)''.
* Karavani započinju s redovnim odlascima iz kineske prijestolnice Luoyang odakle đumbir, kasiju (vrstu cimeta) i svilu nose u Centralnu Aziju kako bi za nju dobili zlato, srebro, staklo, keramiku, tkanine i intaglio dragulje iz Rima.
* U Rimskom Carstvu dotada izgrađeni putevi imaju ukupnu dužinu od 75.000 kilometara.

## Rođenja
* Hua Tuo, kineski ljekar

## Smrti
* Duan Xi, kineski generalni protektor Zapadnih oblasti za vrijeme dinastije Han
Rezbareni dragulj

**Rezbareni dragulj** je naziv za manji komad dragog kamenja, najčešće polu-dragi kamen, u koga su ugravirani inicijali ili slike, te koji služi kao ukras, amulet ili pečatnjak. Za njega se također koristi izraz **gema**. U prošlosti, pogotovo u doba antike, predstavljali su jedan od najluksuznijih, odnosno najdragocjenijih predmeta. U zapadnom svijetu je bilo tradicionalno graviranje samo sa jedne strane, odnosno korištenje tehnike tiska ().

## Literatura
* Boardman, John. *Island Gems*, 1963.
* Boardman, John. *Archaic Greek Gems*, 1968.
* Brown, Clifford M. (ed). *Engraved Gems : Survivals and Revivals*, National Gallery of Art Washington, 1997. , 9780894682711

## Vanjske veze

* Beazley Archive , opsežna stranica o klasičnim draguljima
* ''Carvers and Collectors'', izložba u galeriji Getty Villa
* Digital Library Numis (DLN) , knjige i članci o rezbarenim draguljima
Duan Xi

**Duan Xi** (, ? - 110) bio je Kina|kineski vojskovođa u službi dinastije Han, poznat kao posljednji Generalni protektor Zapadnih oblasti, a na kome mjestu je služio godine 106-107.

## Povezano
* Bitka kod Yiwulua
Hua Tuo

**Hua Tuo** (? - cca. 208) bio je znameniti kineski ljekar iz doba Istočne dinastije Han i Tri kraljevstva. *[[Zapisi Tri kraljevstva]]* i *[[Knjiga Kasnijeg Hana]]* navode da je Hua bio prva ličnost u Kini koja je koristila anesteziju za vrijheme kirurških operacija. U tu je svrhu koristito anestetičku smjesu kombinirajući vino sa mješavinom ljekovitog bilja poznatom kao *mafeisan* (麻沸散 dosl. "kuhani prašak od konoplje"). Osim što je stekao poštovanje kao kirurg i anestetičar, Hua Tuo je bio poznat po vještinama u akupunkturi, moksibustiji, travarstvo i medicinskim Daoyin vježbama. Razvio je*[[Wuqinxi]]* (五禽戲 "Vježba Pet životinja") proučavajući pokrete tigra, jelena, medvjeda, majmuna i rode.

## Vanjske veze

* Hua Tuo, Subhuti Dharmananda
* Hua Tuo: A miraculous healer in ancient China , Association for Asian Research
* Hua Tuo (Yuanhua), *Sanguozhi* biography, tr. Giao Chau
* A Brief Biography of Hua Tuo, John Chen
111.

__NOTOC__
Godina **111.** (**[[rimske brojke|CXI]]**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Pizona i Bolana** (ili, rjeđe, **godina 864. ''[[Ab urbe condita]]***). Oznaka 111. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je [[kalendarska era]] [[Anno Domini]] u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

== Događaji ==
* [[Rimsko Carstvo|Rimski]] car [[Trajan]] šalje [[Plinije Mlađi|Plinija Mlađeg]] da služi kao [[rimski guverner|guverner]] (*legatus Augusti'') Bitinije.
* Indijski vladar Cenguttuvan napada Kušansko Carstvo te nanozi poraz Kaniški i njegovom bratu Vijayi kod Quilaluvama (kraj Mathure u današnjem Uttar Pradeshu).

## Rođenja
* Antinoj, ljubavnik rimskog cara Hadrijana

## Smrti
*
Mathura

**Mathura** (, IAST: ** () je grad u sjevernoj indijskoj državi Uttar Pradesh. Smješten je oko 50 &nbsp;km sjeverno od Agre i 145&nbsp;km južno od Delhija; oko 11&nbsp;km od grada Vrindavan i 18&nbsp;km od Govardhana Predstavlja administrativno središte distrikta Mathura u Uttar Pradeshu. U Starom vijeku je Mathura bilo važno ekonomsko središte, odnosno predstavljalo sjecište važnih karavanskih puteva.

Mathura se tradicionalno smatra rodnim mjestom Gospodara Krishne, te centru Braj ili Brij-bhoomi sadrći Shri Krishna janma-bhoomi, doslovno 'Rodno mjesto Gospodara Krishne'. U drevna vremena je poodignut i hram Keshav Dev kako bi označio Krishnino rodno mjesto (podzemnio zatvor). U epovima Mahabharata i Bhagavata Purana, Mathura se navodi kao prijestolnica Kraljevstva Surasena kojim je vladao Kamsa, Krishnin ujak.

Mathura je poznata kao jedno od prvih središta gdje su se masovno proizvodili prikazi Buddhe - uz Gandharu u današnjem Pakistanu i Afganistanu. Ti su se prikazi prvi put pojavili u 1. vijeku, ali se mathurski prikazi od gandharskih razlikuju po tome što, za razliku od gandharskih, koji odaju grčko-rimski uticaj, pokazuju kraću i kovrčaviju kosu, odnosno podsjećaju na stare indijske bogove plodnosti.

## Reference

## Vanjske veze

* 
* Entry on Mathura in the Dictionary on Pali Proper Names
* Read details about Mathura
Augusta (titula)

***Augusta*** () je predstavljala ženski oblik titule *[[August (titula)|Augustus]]*. Obično se davala suprugama i rođaka rimskih i, kasnije, bizantskih careva. U 3. vijeku su *Augustae* također dobivale titule *Mater castrorum* i *Mater patriae*. Za vrijeme dominata se, međutim, titula davala relativno rijetko: samo 9 od 30 carrskih supruga u periodu 324-527 je primilo takvu titulu. Titula je donosila veliki prestiž, a *Augustae* su mogle izdavati vlastiti novac, nositi carske simbole i imati paralelni dvor.

Zenobia, kraljica Palmire je uzela titulu *Augusta* nakon što je osvojila Egipat od Rimljana i sebe proglasila egipatskom kraljicom.

## Povezano
* Popis rimskih i bizantskih carica

## Reference
Pasa od Sille

**Pasa Isageum** (?-112, vl. 80-112) bio je peti po redu vladar Sille, jednog od Tri kraljevstva Koreje. Naziv *isageum* u njegovom imenu se odnosi na kraljevsku titulu Sille. Bio je potomak osnivača države Hyeokgeosea, a prezime mu je bilo Bak.

Njegova vladavina je bila obilježena gradnjom utvrđenja, uspješnim ratovima protiv Konfederacije Gaya te ratom s državom Baekje, s kojom je sklopio mirovni ugovor godine 105.

## Reference
* The Academy of Korean Studies
* Korea Britannica
Beatus od Lungerna

**Beatus od Lungerna**, također poznat po počasnim titulama **Apostol Švicarske** ili kao **Beatus od Beatenberga** ili **Beatus od Thuna** je, bio, najvjeojatnije, legendarni kršćanski redovnik i pustinjak iz 2. vijeka koji se danas slavi kao svetac. Historičari vjeruju da legenda o njegovom životu predstavlja svojevrsni amalgam legendi i priča o kasnijim istoimenim svecima kao što su Beatus iz Vendômea i Opat Beatus koji je 810. od Karla Velikog primio dozvolu da Opatijom Honau upravljajku irski redovnici.

Prema predaji, Beatus je bio sin kralja/poglavice u današnjoj Škotskoj, odnosno rodom iz današnje Irske. U mladosti ga je na području današnje Engleske Barnaba preobratio na kršćanstvo, a u samom Rimu ga je osobno Sveti Petar zaredio za svećenika, te ga zajedno s još jednim svećenikom poslao da širi kršćanstvo među Helvećanima. Njih dvojica su se prvo ulogorili kraj Argovije u Juri i preobratili niz domorodaca. Poslije je Beatus sam otišao u Thun, gdje je pronašao jednu spilju u kojoj će živjeti do kraja života. Prema legendama je u toj spilji ubio zmaja.

Beatus je nakon toga postao jedan od najomiljenijih svetaca u Švicarskoj, a hodočasnike na njegovu planinu (Beatenberg) su za vrijeme Reformacije nasilno tjerali Zwinglijevi protestanti.

## Reference

## Vanjske veze
* New Catholic Dictionary: St. Beatus 
* The St. Beatus Caves 
* Another website about the caves of St. Beatus
* Beatus at the Kathpedia
Panenteizam

**Panenteizam** (grc. pan = sve i en theo = u bogu) predstavlja učenje da Bog postoji, odnosno da je sadržan u svim stvarima, ali ih prevazilazi (transcedencija). Po tome se razlikuje od panteizma, gde se identifikuje bog i svet, po ovoj se koncepciji sve nalazi u bogu, ali je bog ne samo svetu imanentan nego u isti mah i transcendentan.

## Vanjske veze
* Arthur Peacocke , winner of the 2001 Templeton Prize and theology faculty member at Oxford University
* Christian Cadre, Panentheism Anyone? 
* Dr. Jay McDaniel on Panentheism
* Biblical Panentheism: God in All Things, by Jon Zuck 
* *The Nature of Love: A Theology*, Thomas Jay Oord (2010) 
* Symbiotic Panentheism 
* John Polkinghorne on Panentheism
* http://spiritualminded.blogspot.com/ Spiritual Minded
* Panentheism Sources in Judaism compiled by Rabbi Bradley Shavit Artson
Tit Sekstije Afrikanac

**Tit Sekstije Afrikanac** (*Titus Sextius Africanus*, prije 16 - poslije 61) bio je rimski plemić iz doba Julijevsko-Klaudijevske dinastije. Historičari vjeruju da je bio potomak istoimenog guvernera Numidije 40-ih pne. Prvi put se spominje kao zaručnik Junije Silane, a čije je vjenčanje spriječila carica Agripinila. Poslije Agripiniline smrti ga je Neron poslao u Galiju i Britaniju da tamo 61. sprovede popis stanovništva.

Vjeruje se da mu je istoimeni konzul za 112. bio sin ili unuk.

## Povezano
* Sextia (gens)
Tit Sekstije Afrikanac (razvrstavanje)

**Tit Sekstije Afrikanac** (*Titus Sextius Africanus*) je ime nekoliko ličnosti iz Antički Rim|rimske historije. To su:

* Tit Sekstije Afrikanac, koji je služio kao guverner Numidije godine 44. pne.
* Tit Sekstije Afrikanac, suffect konzul 59.
* Tit Sekstije Afrikanac (konzul 112), konzul za 112.
Tit Sekstije Afrikanac (konzul 112)

**Tit Sekstije [[Cornelius|Kornelije]] Afrikanac** (*Titus Sextius Cornelius Africanus*, kraj 1. i početak 2. vijeka) bio je rimski velikodostojnik iz doba Carstva. Bio je sin konzula Tita Sekstija Magija Laterana, a prema nekim historičarima, i unuk Tita Sekstija Afrikanca. Za vrijeme cara Trajana je godine 112. služio i sam kao carski konzul. Njegov sin je bio sin Tit Sekstije Lateran.

## Izvori
* Der Neue Pauly, Stuttgart 1999, 11, 492
112.

__NOTOC__
Godina **112.** (**[[rimske brojke|CXII]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Trajana i Kornelija** (ili, rjeđe, **godina 865. ''[[Ab urbe condita]]***). Oznaka 112. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je [[kalendarska era]] [[Anno Domini]] u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

== Događaji ==
* [[Rimsko Carstvo|Rimski]] car [[Trajan]] i [[Titus Sextius Africanus (konzul 112)|Tit Sekstije Afrikanac]] služe kao [[rimski konzul]]i.
* [[Publius Cornelius Tacitus|Publije Kornelije Tacit]] služi kao [[guverner]] rimske provincije [[Asia (rimska provincija)|Azija]] (današnja [[Anadolija]]).
* [[Hadrijan]] nasljeđuje Gaja Julija Kasija Steirieja kao [[Arhonti Atene|arhont Atene]].
* [[Salonina Matidia|Salonina Matidija]] dobiva titulu *Augusta''.
* Kralj Jima nasljeđuje kralja Pasu kao vladar Koreje.

## Rođenja
*

## Smrti
* Beatus od Lungerna
* Pasa od Sille
* Plinije Mlađi (vjerojatni datum)
De viris illustribus

***De viris illustribus*** (na latinskom: "O znamenitim ljudima") je naziv za knjige i druga egzemplarna književna djela, koja se sastoje od niza kratkih biografija i/li anegdota vezanih uz znamenite ličnosti iz prošlosti koje bi trebale dati moralni primjer čitatelju. Takva vrsta djela se prvi put pojavila u rimskoj književnosti otkada datiraju brojna djela s naslovima *De viris illustribus* i *De hominibus illustribus*. Tradiciju rimskih pisaca su nastavili kršćanski pisci sa svojim prikazima života svetaca i mučenika, a u srednji vijek|srednjem vijeku takva djela također slave i vrline viteštva. Novi zamah takve književnosti je nastao u italijanskoj renesansi kada su autori takvih djela bili Petrarca i Boccacio.

## Povezano
* De viris illustribus (Jeronim)
* De viris illustribus (Petrarca)