open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sciacca

**Sciacca** (čita se **Šaka**) je drugi po veličini grad u sicilijanskoj provinciji Agrigento od 41 110 stanovnika.
## Geografija
*Sciacca* leži na jugu Sicilije, na obali Sredozemnog 
mora i obroncima planine Monte San Calogero.

*Sciacca* je udaljena oko 58 km sjeverozapadno od provincijskog središta Agrigenta. 
## Historija
*Sciacca* je izrasla u grad iz antičkih termi **Thermae Selinuntinae**, poznatih po svojim ljekovitim vodama. Današnje ime grada nastalo je iz arapskog *ash-Shāq­qa* (to je isto značilo terme), za vrijeme arapske vladavine. Za normanske vlasti *Sciacca* je bila prijestolnica grofovije. Nakon tog je poput ostalih sicilijanskih gradova bila pod vlašću Kraljevine Sicilije kojom su vladali švapski Hohenstaufeni, francuski Anžuvinci i španjolski Aragonci.

Najveći uspon doživjela je kao feud Guglielma Peralta grofa od 
Caltabellotta - 1355. on je grad utvrdio. Zatim je postala predmet oštrih borbi za vlast između dinastija Peralta i Luna, koje su puno naštetile gradu i smanjile broj njegovih stanovnika. 
## Znamenitosti
Najveća znamenitost *Sciacce* je njezina katedrala Maria SS. del Soccorso iz 12. vijeka, temeljno obnovljena 1685.
## Privreda
*Sciacca* je prije svega lučki grad, poznat i po ribarstvu, uz koje je vezana i njezina industrija - riblje konzerve, ima i tvornice ambalaže, namještaja i proizvoda od drva.

Okolica je poljoprivredni kraj u kom se uzgajaju masline, žitarice, agrumi, povrće i grožđe.

*Sciacca* je i danas omiljeno turističko odredište zbog svojih termi.
## Gradovi prijatelji
* , Salvador (Brazil)
* , Kırşehir
* , Mustafakemalpaşa
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada 
* ''Sciacca'' na portalu Treccani encyclopedia Italiana
Sicani (masiv)

**Sicani** (talijanski: *Monti Sicani*) je planinski masiv, dio Sikulskih Apenina koji se proteže po sredini Sicilije.
## Geografija
*Masiv Sicani* prostire se od juga Provincije Palermo do sjeverne unutrašnjosti Provincije Agrigento.

Prosječna visina planina *Masiva Sicani* je oko 900 metara, sa kamenim stijenama iz mezozoika, sa nekoliko vrhova viših od 1 000 m, od kojih je najviši Rocca Busambra od 1 613 m.

Velik dio *Masiva Sicani* su pašnjaci, a samo manji je pod šumom.

Od 2010. dobar dio masiva proglašen je parkom prirode - *Il Parco dei Monti Sicani*.
## Izvori

## Vanjske veze
* ''Il Parco dei Monti Sicani''
Platani

**Platani** (sicilijanski: *Plàtani*), za antike znana po imenu **Alico** (*Halykus*) je peta po veličini rijeka Sicilije duga 84 km..

## Hidrografija

Rijeka Platani nastaje spajanjem potoka Platano di Lercara (ili Morello) i Platano di Castronovo, u masivu Madonie na nadmorskoj visini od 1200 m u Provinciji Palermo na sjeveru Sicilije.

Od tamo teče prema istoku, preko centralne Sicilije, praveći veliki zavoj pa zatim teče ravno prema jugozapadu do svog ušća u Sredozemno more, kod antičkog grada Herakleja Minojska u Provinciji Agrigento.

Platani u svom toku prima brojne pritoke, to su; Gallo d'Oro, Turvoli, Vallone Morella, Vallone Tumarrano i Vallone di Aragona. 
Platani sa svojim pritokama ima sliv velik oko 1784 km², koji obuhvaća dobar dio centralne Sicilije, jer protječe kroz provincije; Palermo i Agrigento.

## Izvori

## Vanjske veze
* ''Platani'' na portalu Trecani enciclopedia Italiana
Licata

**Licata** čita se **Likata** (grčki: *Φιντίας*, latinski: *Phintias* ili *Plintis*, zvana *Alicata*) je treći po veličini grad u sicilijanskoj provinciji Agrigento od 38 057 stanovnika.
## Geografija
*Licata* leži na jugu Sicilije, na obali Sredozemnog 
mora pored ušća rijeke Salso.

*Licata* je udaljena oko 45 km jugoistočno od provincijskog središta Agrigenta. 
## Historija
*Licata* je bila poznata za antike po rtu **Ecnomo** (današnji *Poggio Sant'Angelo*), visokom 135 m, na čijem vrhu se kočio isoimeni zamak.
## Znamenitosti
U okolici *Licate* pronađene su nekropole iz eneolitika i brončanog doba. Za arhitekturu su važne neke od grobnica na lokalitetu *Corcara*.
## Privreda i transport
*Licata* je lučki grad, poznat po ribarstvu, on je i veliko željezničko čvorište iz kog se račvaju pruge za Agrigento, Canicattì i Sirakuzu.
On je i industrijski grad sa tvornicama kemijskih, tekstilnih i prehrambenih proizvoda.

*Licata* je danas omiljeno turističko odredište zbog svojih plaža.
## Gradovi prijatelji
* , Cestas
* , Reinheim
## Reference

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada 
* ''Licata'' na portalu Treccani encyclopedia Italiana
Porto Empedocle

**Porto Empedocle** je lučki grad u sicilijanskoj provinciji Agrigento od 17 384 stanovnika.
## Geografija
*Porto Empedocle* leži na jugozapadu Sicilije, na obali Sredozemnog mora, između ušća rijeka Salso i Platani.

*Porto Empedocle* je udaljen oko 6 km jugozapadno od provincijskog središta Agrigenta, tako da je danas praktički njegovo predgrađe. 
## Historija
*Porto Empedocle* izrastao je u grad iz luke grčke kolonije **Acragas** (današnji Agrigento). Od 15. vijeka *Porto Empedocle* postao je najveća luka tog dijela Sicilije iz koje se izvozilo.žitarice.
## Znamenitosti
Najveća znamenitost *Porta Empedocle* je njegova katedrala Santissimo Salvatore.
## Privreda
*Porto Empedocle* je prije svega lučki grad, poznat i po ribarstvu, ali je i značajan industrijski centar sa tvornicama kemikalija, prehrambenih proizvoda, cementarom i termoelektranom.

U novije vrijeme grad je i turističko odredište poznat kao kupalište.
## Poznati sugrađani
* Luigi Pirandello (1867. -1936.) pisac dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1934.
* Andrea Camilleri (1925. -) književnik i redatelj
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada 
* ''Porto Empedocle'' na portalu Treccani encyclopedia Italiana
Četvrta sezona Farme

**Četvrta sezona televizijskog [[rijaliti šou]]a ''[[Farma (Srbija)|Farma]]**'' se emituje na programu RTV Pink od 19. marta 2013. Poslednja epizoda bi se trebala emitovati 7. jula 2013. Pobednik će dobiti nagradu u iznosu od 50.000 evra.

## Učesnici

## Izvori

### Nominacija
Zakon o građanskim pravima

**Zakon o građanskim pravima** (, poznat i kao Pub.L. 88–352, 78 Stat. 241) koji je stupio na snagu 2. jula 1964) je federalni zakon u SAD koji je stavio van zakona veće oblike diskriminacije protiv rasnih, etničkih, nacionalnih i verskih manjina, kao i žena. Zakon je okončao nejedakosti u zahtevima za registracije glasača i rasnu segregaciju u školama, na poslu i javnim ustanovama.

Ovlašćenja koja su propisana da se sprovede zakon su u početku bila slaba, ali su dopunjena sledećih godina. Kongres SAD je istaknuo svoj autoritet da donosi zakone po nekoliko različitih delova Ustava SAD, pre svega svoju moć da se reguliše trgovinu među državama pod članom 1 (stav 8), svoju dužnost da garantuje svim građanima jednaku zaštitu zakona pod Četrnaestim amandmanom i svoju dužnost da zaštiti glasačka prava iz Petnaestog amandmana. Zakon je potpisao predsednik Lindon Džonson, koji će kasnije potpiše i značajni Zakon o pravu glasa.

## Reference

## Vanjske veze

* Civil Rights bill.
* Major Features of the Civil Rights Act of 1964 and A Case History: The 1964 Civil Rights Act as provided by The Dirksen Center
* Text of Civil Rights Act of 1964 – Title VII – 42 US Code Chapter 21 (Employment Discrimination) 
* Martin Luther King's famous "I Have a Dream" speech, plus background including Civil Rights bill. 
* 1963 March on Washington, civil rights including JFK death date. 
* Presidency book excerpt, the legislative history of this bill as it became an Act.
* Background facts including enactment date. 
* Directory of EEOC offices, addresses, and hours of operation.
* President Lyndon B. Johnson's Radio and Television Remarks Upon Signing the Civil Rights Bill 
* Civil Rights Movement Veterans
* 50th Anniversary of the Civil Rights Act of 1964  curated by Michigan State University's Diversity of Excellence through Artistic Expression
Ševar

**Ševar**, ili **rogoz** ili **rogož** (lat. *Typha*), je rod monokotiledonih biljaka iz porodice Typhaceae. To su barske višegodišnje biljke. Ove biljke rastu u močvarnim predelima Evrope, Afrike, Severne Amerike i Azije. Osobene su po dugačkim, tankim, trakastim listovima.

Rogoz se koristi još od davnina za pravljenje raznih prostirki (asura). U današnje vreme se od njega prave ukrasne prostirke, ukrasne zavese i prostirke za plažu.

## Vrste
* Uskolisni rogoz - *[[Typha angustifolia]]*
* hibrid *Typha angustifolia χ T. latifolia*
* *Typha domingensis* 
* Бели рогоз - *[[Typha latifolia]]*
* *Typha laxmannii* 
* *[[Typha minima]]*
* *Typha orientalis* и *Typha muelleri*
* *Typha shuttleworthii*

Najrasprostranjenija vrsta je *Typha latifolia*.

## Vanjske veze
Canicattì

**Canicattì** (sicilijanski: *Caniattì*) je četvrti po veličini grad u sicilijanskoj provinciji Agrigento od 35 393 stanovnika.
## Geografija
*Canicattì* leži na jugu Sicilije, u njenoj brdovitoj unutrašnjosti, udaljen oko 33 km istočno od provincijskog središta Agrigenta, i oko 90&nbsp;km jugoistočno od regionalnog centra Palerma. 
## Historija
*Canicattì* je osnovan početkom 14. vijeka, sve do 1812. i zabrane feudalizma bio je feud brojnih sicilijanskih dinastija; *Formoso*, *Calmieri*, *Crescenzio* i *Bonanno*.
## Znamenitosti
Najveća znamenitost *Canicattìa* je njegova katedrala San Pancrazio, podignuta 1760.
## Privreda
*Canicattì* je prije svega trgovački centar poljoprivrednog kraja, sa nešto mlinova i vinarija od industrije.
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada  
* ''Canicattì'' na portalu Treccani encyclopedia Italiana
Gösta Berlings saga

***Gösta Berlings saga*** () ili, ponekad, ***Gösta Berling***, je debitantski roman švedske književnice Selme Lagerlöf, objavljen 1891. godine. Radnja je smještena u ruralnu Švedsku 1820-ih, a naslovni protagonist je zbog pretjerane sklonosti piću raščinjeni svećenik koga je feudalna gospodarica Ekebyja spasila od smrzavanja te mu omogućila da na njenom imanju živi lagodnim, boemskim životom koji uključuje lov, partije karata i zavođenje lokalnih žena. Lagerlöf je roman napisala kao dio natječaja za časopis *Idun*; djelomično je inspirirana pričama koje je Lagerlöf slušala u djetinjstvu, a djelomično nastojanjem da se napiše roman u nekadašnjem romantičnom stilu, nasuprot realizma koji je tada bio dominirao švedskom književnošću. Kasniji kritičari su, pak, zbog detaljnog i realističkog opisa seoskog života, ali i uvođenja fantastičnih elementa, *Göstu Berlinga* prozvali pretečom magijskog realizma. U svakom slučaju, roman je doživio izuzetan uspjeh i omogućio Lagerlöf karijeru koja će je donijeti Nobelovu nagradu i učiniti jednim od najuticajnijih autora svog vremena. Identitet stvarne ličnosti koja je inspirirala naslovni lik je, pak, više od jednog vijeka predmet intenzivnih špekulacija i raznih teorija.

Kao i mnogi drugi romani iz Lagerlöfinog opusa, i *Gösta Berlings saga* je doživjela nijemu filmsku adaptaciju; godine 1924. je snimljen istoimeni film u režiji Mauritza Stillera, poznat kao prvo svjetski poznato ostvarenje u filmografiji Grete Garbo.

## Vanjske veze
* ''The Story of Gösta Berling'' at LibriVox 
* ''Gösta Berling's Saga'' at Internet Archive, Project Gutenberg and Google Books 
* Gösta Berlings saga na Project Runeberg
Gösta Berlings saga (film)

***Gösta Berlings saga*** () je švedski crno-bijeli nijemi film snimljen 1924. u režiji Mauritza Stillera. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana nobelovke Selme Lagerlöf. Radnja je smještena u ruralnu Švedsku početkom 19. vijeka, a protagonist, koga tumači Lars Hanson, je svećenik koji zbog sklonosti piću i vatrenim nonkonformističkim propovijedima bude raščinjen, te pronalazi utočište na imanju ekscentrične grofice, gdje će zavoditi lokalne žene, uključujući Elizabeth Dohna čiji lik tumači Greta Garbo. Film je bio snimljen u dva dijela, koji su se u Švedskoj prikazivali u razmaku od dva dana; za međunarodno tržište je napravljena skraćena verzija koja se prikazivala u komadu. *Gösta Berlings saga* je doživjela izuzetan uspjeh, ne samo u Švedskoj, nego u inozemstvu. Posebno se upečatljivom pokazala Garbo kojoj je to bio prvi veliki hit, i nakon koga je stekla status filmske zvijezde; i ona, kao i njen mentor Stiller, će na osnovu ovog filma dobiti pozivnice za Hollywood iz koga se više nisu vratili. Zbog toga se smatra da je Gösta Berling predstavljao svojevrsni "labuđi pjev" zlatnog doba švedskog nijemog filma.

Godine 1927. je film dodatno skraćen na verziju koja se dugo vremena smatrala "službenom", odnosno konačnom. Godine 2006. je američka kompanija Kino International u suradnji sa Švedskim filmskim institutom izdala restauriranu verziju sa novom muzikom Mattija Byea.

## Uloge
* Lars Hanson ... Gösta Berling
* Greta Garbo ... Elizabeth Dohna
* Sven Scholander ... Sintram
* Gerda Lundequist ... Margaretha Samzelius
* Ellen Hartman-Cederström ... Märtha Dohna
* Mona Mårtenson ... Ebba Dohna
* Torsten Hammarén ... Henrik Dohna
* Jenny Hasselqvist ... Marianne Sinclaire
* Sixten Malmerfelt ... Melchior Sinclaire
* Karin Swanström] ... Gustafva Sinclaire
* Oscar Byström ... Patron Julius
* Hugo Rönnblad ... Beerencreutz
* Knut Lambert ... Örneclou
* Svend Kornbeck ... Christian Bergh
* Otto Elg-Lundberg ... Samzelius

## Vanjske veze

*
Banda batki Knjiša

***Banda batki Knjiša*** () je sovjetski crno-bijeli nijemi film snimljen 1924. u režiji Aleksandra Razumnija. Radnja se događa za vrijeme građanskog rata 1919. godine u gradu koga je zauzela Crvena armija, ali u čijoj okolici operiraju bande kontrarevolucionara uz podršku svećenstva i bivših činovnika. Protagonisti su grupa čekista koji se stvaraju lažnu bandu kriminalaca kako bi ih lakše razotkrili. Kao jedan od prvih primjera akcionog, odnosno pustolovnog žanra u sovjetskoj kinematografiji, doživio je veliku gledanost; kasniji kritičari ga smatraju jednim od prvih primjera žanra koji će kasnije biti poznat kao ostern.

## Vanjske veze
*
Kino oko

***Kino-oko*** () je sovjetski crno-bijeli nijemi dokumentarni film snimljen 1924. u režiji Dzige Vertova. Tema mu je mlada sovjetska država, a strukturiran je kao serija kratkih vinjeta koji opisuju život njenih građana, a prije svega nastojanja da se modernizira, s posebnim naglaskom na doprinos pionirske organizacije. Neke od tehnika koje je Vertov primijenio u ovom filmu će kasnije biti usavršene u znamenitom *[[Čovjek s kamerom|Čovjeku s kamerom]]* pet godina kasnije.

## Vanjske veze
*
Aelita (roman)

***Aelita*** () je naučno-fantastični roman ruskog književnika Alekseja Nikolajeviča Tolstoja objavljen 1923. godine. Protagonist je ruski inženjer Mstislav Los, koji nedugo po završetku građanskog rata gradi raketu s kojom, u društvu crvenoarmejskog veterana Alekseja Guseva, leti na Mars. Radnja prati njihove doživljaje na Marsu gdje pronalaze naprednu humanoidnu civilizaciju koju tvore potomci nekadašnjih Atlantiđana, ali koju je zahvatila ekološka kriza i žestoka klasna borba u koju je upetljana princeza Aelita. Objavljen nedugo nakon što se Tolstoj vratio u Rusiju nakon nekoliko godina političke emigracije, *Aelita* je doživjela veliku popularnost, ali i autoru osigurala naklonost novog sovjetskog režima kao i legitimizirala znanstvenu fantastiku kao dio sovjetske književnosti. Već sljedeće godine je poslužila kao predložak za znameniti istoimeni film Jakova Protazanova.

Po njemu je godine 1981. prozvana nagrada Aelita koju primaju najbolji ruski SF-pisci.

## Vanjske veze
* 
* Алексей Толстой. Аэлита. (Закат Марса). Роман. 
* *Копейкин А.* Толстой А. Н. Аэлита
Varnava Nastić

**Varnava Nastić** (Geri, Indijana, SAD, 31. januar 1914 — manastir Beočin, SFRJ, 12. novembar 1964) je bio episkop SPC.

U SAD je živeo do svoje osme godine kada je, po završetku drugog razreda osnovne škole, zajedno sa roditeljima došao u Sarajevo. Ovde je nastavio svoje školovanje i, sa odličnim uspehom, završio osnovnu školu i gimnaziju sa višim tečajnim ispitom, a potom je, zajedno sa ocem, otišao u Ohrid kod Vladike Nikolaja (Velimirovića) da zatraži blagoslov za upis na Bogoslovski fakultet u Beogradu.

Otac Episkopa Varnave, Atanasije je, po svedočenju Vladike Nikolaja VelimirovićA, “*aktivno je učestvovao u srpskom verskom pokretu [[Bogomoljci]] i materijalno podržavao putovanja njihovih propovednika.*” Posle kraćeg razgovora i dobijenog blagoslova, Atanasije je upoznao vladiku Nikolaja i sa sinovljevom željom da postane monah. Vladika se ovome obradovao, ali mu je, ipak, rekao “da za sada ide i studira, a da će se on moliti Gospodu da mu ispuni i drugu želju.” Tako se Vojislav upisao na Bogoslovski fakultet u Beogradu.

Robijao je u zatvorima u Sarajevu, Stocu, Zenici i Sremskoj Mitrovici, a potom i još dvanaest godina u kućnom pritvoru u manastirima: Vavedenje, Gomionica, Krušedol i Beočin.

Komunisti mu nisu dozvolili da se vrati na svoju eparhijsku katedru. Umro je 12. novembra 1964. godine pod sumnjivim okolnostima u manastiru Beočinu, gde je i sahranjen.

## Napomena
:*Tekst je preuzet sa internet stranice [http://www.mitropolijadabrobosanska.org/svmitropolije.php mitropolije dabro-bosanske SPC] , uz .*

## Vanjske veze
* Savo B. Jović: Boravak u kućnom pritvoru („Pravoslavlje“, broj 915)
Juan Mora Fernández

**Juan Mora Fernández** (San José, 12. srpnja 1784. - San José, 16. studenog 1854.), kostarikanski političar koji je od 1825. do 1833., tokom dva uzastopna mandata, obnašao dužnost prvog vođe Kostarike. Mora Fernández se danas smatra liberalom, a osim što je bio prvi izabrani šef države, poznat je i po tome što je glavni grad iz Catraga preselio u San José. Započeo je i agrarnu reformu koja je za posljedicu imala stvaranje moćnih klanova kave, koji su utjecali na tijek kostarikanske politike u kasnijem razdoblju. 

Njegov brat, Joaquín Mora Fernández, bio je vršitelj dužnosti šefa države tokom 1837. godine.
Aelita

***Aelita*** je sovjetski crno-bijeli nijemi film snimljen 1924. u režiji Jakova Protazanova, najpoznatiji kao prvo ostvarenje naučno-fantastičnog žanra u historiji sovjetske kinematografije. Radnja se temelji na istoimenom romanu Alekseja Tolstoja. Protagonist, koga tumači Nikolaj Cereteli je ruski inženjer koji nastoji izgraditi svemirski brod s kojim bi otputovao na Mars. Za razliku od romana, gdje je većina radnje bila smještena na Mars, filmska verzija se uglavnom bavi njegovim privatnim i porodičnim životom, odnosno prikazuje mladu sovjetsku državu koja se polako, ali sigurno, oporavlja od posljedica revolucije i građanskog rata. Dijelovi radnje smješteni na Mars su, međutim, izazvali izuzetnu pažnju zbog konstruktivističke scenografije Viktora Simova i egzotičnih kostima koje su dizajnirali avangardni umjetnici Isak Mojsejevič Rabinovič i Aleksandra Ekster. Upravo su oni značajno uticali na kasnija žanrovska ostvarenja kao što su *[[Žena na Mjesecu]]* i filmski serijal o Flashu Gordonu.

## Vanjske veze

* 
* "Science Fiction of the Domestic" by Andrew J. Horton
* The movie on YouTube in 9 parts
* Multi-language DVD released by RUSCICO
* 
* «Аэлита»  на сайте CINELIFE
* Варвара Жданова. Тени говорят (О фильме Я. Протазанова «Аэлита»)
Gerasim Sokolović

**Gerasim Sokolović** je bio patrijarh srpski u periodu 1575-1586. godine. Blizak rođak svog prethodnika patrijarha Antonija i svetog patrijarha Makarija, pre izbora za mitropolita hercegovačkog bio je pridvorni monah u Peći.

Sve najistaknutije ličnosti iz patrijaršijske dinastije Sokolovića, koji su u prvom redu težili da organizaciono učvrste Srpsku crkvu i da je ekonomski osnaže, iskoristili su blagonaklonost turskih vlasti da Srpsku crkvu obnove u svakom pogledu i da je organizuju.

Gerasim Sokolović, je po stupanju na patrijaršijski tron energično pristupio reorganizaciji Pećke patrijaršije. Gerasim je bio prvi patrijarh za koga se zna da se potpisao kao patrijarh Srba i Bugara.

Iz sačuvanih zapisa o njemu znamo da je bio veliki ljubitelj knjige. Po njegovom naređenju prepisivani su mineji za veliku crkvu u Peći i za manastir Gračanicu. Takođe je naredio da se o njegovom trošku prepiše Panegirik koji je poklonio crkvi mitropolije novobrdske u manastiru Gračanici.

Za njegovo vreme je Georgije, mitropolit segedinskoga grada bačke oblasti, u manastiru prepodobne matere Paraskeve, pod planinom Cer, prepisao sveti i božanstveni zakonik i priložio ga pomenutom manastiru u kome je primio i monaški postrig.

Nije poznato da li se patrijarh Gerasim dobrovoljno povukao sa patrijaraškog trona i svoje mesto ustupio svome rođaku hercegovačkom mitropolitu Savatiju Sokoloviću 1586. godine.

U vreme dok je Gerasim bio patrijarh srpski u Pećkoj patrijaršiji je bilo oko sto monaha, a sultan je godišnje davao po dve hiljade dukata na ime slobode vere.
 
Poslednji pomen o patrijarhu Gerasimu pronađen je u jednom rukopisu Pećke patrijaršije iz 1587. godine.

## Literatura
*
Patrijarh srpski Savatije

**Patrijarh srpski Savatije** (*Savatije Sokolović*; ? — 1589) je bio mitropolit tadašnje zahumsko-hercegovačke mitropolije (1572), a kasnije i patrijarh srpski od 1586. do 1589. godine.

Bio je sinovac patrijarha srpskog Makarija, i ktitor manastira Pive (1573—1586) godine, najveće crkvene građevine podignute za vreme turske vlasti.

## Biografija

U XVI vijeku na teritorijama kojima su vladali Turci bilo je zabranjeno podizanje novih crkava, ali je bilo dozvoljeno obnavljanje starih. Koristeći to, ali i činjenicu da je nekolicina pripadnika kuće Sokolovića bila na samom političkom vrhu turske carevine, Savatije Sokolović je pod izgovorom da obnavlja staru, iz temelja uspio da podigne novu crkvu. Tako nešto mogao je učiniti samo neko ko je bio blizak vrhovima turske političke vlasti, što je bio slučaj sa Savatijem Sokolovićem koji bio sinovac velikog vezira Mehmed-paše Sokolovića.

Sokolovići, Mehmed-paša Sokolović, Ferhad-paša Sokolović i Mustafa-paša Sokolović, dugo godina su zauzimali važne položaje u turskoj državi. Upravo u vrijeme dok je Mehmed-paša Sokolović zauzimao položaj velikog vezira, na čelo Srpske pravoslavne crkve dolazi njegov brat od strica Makarije Sokolović. Nedugo potom, njih dvojica 1557. godine obnavljaju Pećku patrijaršiju.

Patrijarha srpskog Makarija je na patrijaršijskom prestolu naslijedio njegov bratanac Antonije Sokolović (1572—1574), a poslije kojeg za patrijarha dolazi Gerasim Sokolović (1574—1580).

Patrijarh Savatije Sokolović, koji je na čelo Pećke patrijaršije došao 1580. godine, uspio je da dobije mnoge povlastice za Srpsku pravoslavnu crkvu najviše zahvaljujući velikom ugledu koji je uživao među Turcima. Tako je ostala karakteristična pritužba rimokatoličkog življa Porti na Savatija koji im nameće porez i „jaše na konju sa velikom pratnjom u kojom ima i Turaka“.

Poslednji pomen patrijarha Savatija Sokolovića datira iz 1585. godine kada je u manastiru Orahovcu, tj. u Remeti, prepisan Pentikostar: „Tada je prestolom pećkim svetiteljevao arhiepiskop kir Savatije“.

Patrijarh srpski Savatije je umro 1589. godine, a na patrijaršijskom tronu nasledio ga je Jerotej Sokolović.

U manastiru Pivi, pored južnih vrata, naslikana je slabo očuvana ktitorska kompozicija. Tu je Savatije Sokolović prikazan kao ktitor, odnosno kako drži u ruci pivsku crkvu i prinosi je Bogorodici. Natpis je skoro potpuno izbrisan, ali se može zaključiti da se Savatije obraća Bogorodici s molbom da primi njegov skromni prinos.

## Povezano
* Patrijarh srpski
* Spisak poglavara Srpske pravoslavne crkve
* Makarije Sokolović
* Mehmed-paša Sokolović
* Gerasim Sokolović 
* Antonije Sokolović
* Jerotej Sokolović
* Filip Sokolović
* Ferhat-paša Sokolović

## Izvori
* Savatije Sokolović - patrijarh srpski 1586-1589  
* Svetosavlje: Savatije (Sokolović) - patrijarh srpski 1586-1589  
* Projekat Rastko: Piva i Pivljani - Svetozar Tomić 

## Vanjske veze
* Manastir Piva
Antonije Sokolović

**Antonije Sokolović** bio je srpski patrijarh u periodu 1571--1575. Poznat je kao bratanac patrijarha Makarija i blizak srodnik Mustafa-paшe. Nije poznato da li je postao mitropolit hercegovački odmah posle mitropolita Nikanora. Kao hercegovački mitropolit prvi put se pominje 1570. godine, iako je verovatno ranije bio na tom položaju.

Bavio se rezbarenjem i slikanjem. Za pećke rezbarene i slikane dveri iz 1570. godine smatra se da su u celini njegovo delo, a pripisuju mu se i dveri u manastiru Dečanima. Umetnički radovi patrijarha Antonija govore da je umetnička veшtina predstavljala i deo obrazovanja viшe crkvene jerarhije pravoslavne crkve. To na neki način potvrđuju turski berati s kraja XVIII i početka XIX veka iz manastira Dečana, u kojima se kaže da po starom običaju mitropoliti svojeručno izrađuju pečate za pojedine manastire.

Iako su pripadali bikonfesionalnoj porodici, pravoslavni Sokolovići su ostali nacionalno svesni ističući pripadnost srpskom narodu. To se najbolje da osetiti u zapletenom ligaturnom natpisu na pećkim dverima, gde mitropolit Antonije podvlači da ih je napravio za pomen svoj i svih pravoslavnih srodnika njegovih, ograđujući se tako od rođaka koji su, poшav za vezirom Mehmedom, primili islam i odvojili se od svog matičnog naroda.

Izrada okovanog krsta od pozlaćenog srebra s graviranim ukrasima i natpisima trajala je od 1. septembra 1568. do 31. avgusta 1569. godine i tom prilikom data je informacija da je krst, nastojanjem mitropolita novobrdskog Dionisija, okovan za mitropolita Antonija, a za ukraшavanje velike srpske crkve u Peći.

Poznato je da je patrijarh Makarije veliku pažnju poklanjao manastiru Banji gde se odigrao jedan od izuzetno važnih događaja, predaja prestola obnovljene srpske patrijarшije, iz ruku ostarelog patrijarha Makarija, njegovom sinovcu, hercegovačkom mitropolitu Antoniju Sokoloviću na saboru srpskih arhijereja, održanom u prostranoj priprati crkve Svetog Nikole. Za uspomenu na ovaj izuzetan događaj, stari patrijarh je dao da se priprate crkve Svetog Nikole oslika freskama među kojima se nalazi i prikaz pomenutog događaja. Sa njim su, kao ktitori, naslikani i njegovi rođaci, tada već preminuli Dionisije Sokolović, mitropolit novobrdski i novi patrijarh Antonije Sokolović.

Patrijarh Antonije upravljao je srpskom crkvom do 1575. godine, kada je umro. Na patrijarшijskm tronu nasledio ga je Gerasim Sokolović, kao novi patrijarh srpski.

## Literatura
*
Patrijarh srpski Spiridon

**Patrijarh srpski Spiridon** je bio pećki patrijarh od 1380 — 1389. godine. Poslednje godine njegove službe odigrana je bitka na Kosovu 1389.

Nakon njegove smrti nastupio je period dvovlašća u srpskoj crkvi. Uporedo sa patrijarhom Jefremom koji je stolovao u Peći, u Zemlji Brankovića, u susednoj Srbiji njegov sin Danilo je proglašen za patrijarha u Žiči.

Neki smatraju da je patrijarh Spiridon bio prijatelj i zaštitnik Vuka Brankovića, dok neki veruju da je podržao Stefana Lazarevića na saboru 1389. da prihvati vrhovnu vlast sultana Bajazita.

Njegov sin patrijarh Danilo bio je naklonjen Lazarevićima.

## Život

Život Spiridona je malo poznat. Zabeleženo je da je rodom iz Niša i da je bio sabrat svetogorskog manastira Pantalejmon. Pripadao krugu obrazovanih sveštenika, koji je dao najsjajnije pisce tog razdoblja, i koji su u Svetoj gori, u saradnji sa drugim slovenskim manastirima, uveli novi stil crkvenoslovenskog pravopisa u slovensku književnost. Pretpostavlja se da su uvodni delovi u pet povelja kneza Lazara, sudeći po stilskim odlikama, delo patrijarha Spiridona.

Neki izvori navode da je Spiridon, pre izbora za srpskog patrijarha, bio episkop Cezaropolisa, a docnije mitropolit u Melniku. Ovu pretpostavku potkrepljuju i dva akta iz svetogorskog manastira Vatopeda u kojima se, oktobra 1377. godine, pominje mitropolit Spiridon. Jednu povelju kneza Lazara izdatu 1379/80. godine manastiru Hilandaru potvrdio je i patrijarh Spiridon.

### Pećki patrijarh

Izabran je na crkvenom saboru 1380. godine, nakon povlačenja njegovog prethodnika patrijarha Jefrema, koji ga je predložio za svog naslednika, što su prisutni uvažili i izabrali ga. O tom izboru i Jefremovom predlogu ostala su svedočanstva episkopa Marka, zatim pisani trag u Tronoškom rodoslovu i Opštem listu.

Za ime patrijarha Spiridona vezana je i «Gornjačka povelja». Patrijarha Spiridona vezuju i sa Poveljom o osnivanju kinovitskog manastira Drenče u Župi kod Aleksandrovca, zadužbina monaha Doroteja i njegovog sina Danila, potonjeg patrijarha srpskog Danila III. Nikodim Mirčeta, prepisujući 1387. godine Letovnik u manastiru Svetih Arhanđela kod Prizrena, navodi da je tada „na prestolu patrijarh srpski kir Spiridon“. Patrijarh Spiridon je 19. januara 1388. godine potvrdio stvaranje zadužbine vlastelina Obrada Dragojlovića, crkvu Presvete Bogorodice, u selu Kukonj kod Brvenika na Ibru.
 
Patrijarh srpski Spiridon bio je na čelu Srpske crkve u vrlo teškim vremenima, u vreme velike najezde Turaka, koji redom osvajaju Sofiju, Ser, Ber i Janjinu.

Prema predanju, on je pričestio srpsku vojsku pred Kosovsku bitku uoči Vidovdana 1389. godine. Patrijarh Spiridon je nadživeo kosovsku bitku jedva dva meseca. Umro je 11. avgusta 1389. godine. Njegove mošti se nalaze u crkvi Svetog Dimitrija u Pećkoj patrijaršiji.

## Izvori

## Literatura
*
Sava V

**Patrijarh Sava V** je bio patrijarh pećke patrijaršije (1399.-1406?). Nasledio je pećkog patrijarha Jefrema nakon njegove smrti.

Patrijarh Sava V se potpisivao kao patrijarh Srba i Grka. 

## Život

Za njegova života odigrao se Boj na Rovinama 1395. godine, i kod Nikopolja 1396. godine, u kojima su vojnici Stefana Lazarevića učestvovali kao turski vazali protiv hrišćana. Nakon velike turske pobede, njegov gospodar Vuk Branković je uhvaćen, zatočen i ubrzo umire u turskoj tamnici, a čitava Oblast Brankovića, zajedno sa Pećkom patrijaršijom pada pod tursku vlast.

On je obavio sahranu patrijarha Jefrema 1399. godine, podigao mu grobnicu i nasledio ga na patrijaršijskom tronu. Posle sedam godina proglasio ga za svetitelja. To je opisano i pridodato Žitiju sv. Jefrema, koje je napisao episkop Marko iz Hvosna.

Patrijarh Sava V umro je 7. aprila, ali se ne zna tačno koje godine.

## Literatura
*
Danilo IV

**Patrijarh Danilo IV** je bio patrijarh srpske crkve (1406.-?).

Nakon smrti patrijarha Save V nasledio ga je, 1406. godine. O njemu se u istoriji vrlo malo zna. Na tronu srpske crkve bio je veoma kratko. Njegov naslednik Sveti patrijarh Kirilo se pominje već 1407. godine kao novi patrijarh.

## Literatura
*
Patrijarh srpski Kirilo

**Sveti patriarh Kirilo** bio je patrijarh srpske crkve u periodu od 1407.--1419. godine. Došao je za poglavara Srpske crkve nakon smrti patrijarha Danila IV, u vremenu kad se Srbija još oporavlja od Kosovske bitke, a mladi despot Stefan vodi borbe sa unutrašnjim i spoljnim neprijateljima.

Takvo stanje unutar srbije uticalo je i na dužinu izgradnje manastira Manasije. Kad je manastir završen 1418. godine, despot Stefan je pozvao patrijarha Kirila sa svim saborom srpskih episkopa, igumana i ostalih časnih muževa da osvete manastir.
 
Prema jednom letopisu patrijarh Kirilo je umro između 1. septembra 1418. i 31. avgusta 1419. godine, a u jednom prologu kao datum smrti patrijarha Kirila naveden je 27. decembar 1418. godine, što je najverovatnije.

## Literatura
*
Filip Sokolović

**Filip Sokolović** je bio patrijarh srpski u priodu od 1591 – 1592. Na tronu Pećke patrijaršije nasledio patrijarha Jeroteja 15. jula 1591. godine. U vreme dok je bio patrijarh stanje za Srpskoj crkvu je bilo veoma teško.

Patrijarh Filip se pominje u jednom zapisu na Metafrastu, koji je prepisao u manastiru Ozrenu u hramu Svetog oca Nikolaja jerođakon Timotej.

## Literatura
*
Jerotej Sokolović

**Jerotej Sokolović** je bio patrijarh srpski od 1589--1590. Na tronu Srpske crkve nasledio patrijarha Savatija Sokolovića. Vrlo kratko vreme je proveo kao patrijarh srpski.

O patrijarhu Jeroteju sem dva zapisa nema skoro nikakvih drugih podataka. U zapisu na mineju, koji je ostavio u Šišatovcu prepisivač jeromonah Georgije, 1589. godine, kaže se da je „isti prepisan u dane preosvećenog arhiepiskopa, oca i učitelja Srba i Bugara i drugih mnogih krajeva vladike kir Jeroteja“.

Iz zapisa u rukopisnom tipiku manastira Orahovice, koji je prepisan u vreme mitropolita požeškog Vasilija i patrijarha Jeroteja, vidi se da je patrijarh dobro upravljao domom Svetog Save, jer se za njega kaže: „tada je prestolom pećkim dobro upravljao patrijarh kir Jerotej“.

Patrijarh Jerotej je umro 17. februara 1591. godine.

## Literatura
*
Patrijarh srpski Nikon

Sveti Nikon je bio partijarh srpske crkve u periodu (1419—1435).

Na tronu Srpske crkve bio je u vreme vladavine despota Stefana Lazarevića. Najraniji pomen o ovom srpskom jerarhu zabeležio je u Pohvali knezu Lazaru 1419/20. godine Antonije Rafail, knjižnjvnik grčkog porekla koji je izbegao u Srbiju. Jedan penegirik-pohvala pisan je 1424/25. godine, po nalogu patrijarha Nikona. Tih godina despot Stefan sazvao je sabor u Srebrnici, gde je odredio sebi za naslednika Đurđa Brankovića, na saboru je bio prisutan i patrijarh Nikon. 

U Jevanđelju koje je oko 1428. godine prepisao monah Dositej u dužem zapisu sačuvano je svedočanstvo o teškom stanju u Srbiji posle smrti despota Stefana. Zahvaćeni paničnim strahom pred turskim nadiranjem ljudi su bežali i zbunjeni lutali da nađu sklonište gde se turčin još nije pojavio. U takvim teškim prilikama na okupu su bili despot Đurađ, patrijarh Nikon i sabor. Patrijarh Nikon je iz svoje rezidencije manastira Žiče morao da se skloni u Podunavlje, gde se održao sabor. Postoji nekoliko različitih mišljenja o mestu održavanja sabora, ipak preovladava mišljenje da je to bilo u Beogradu.
 
Patrijarh Nikon je posebno zaslužan, ne samo za naš crkveni i umetnički život, već i za književnost. Po njegovoj zapovesti i zahtevu Konstantin Filozof je napisao Život Despota Stefana, jedno od najznačajnijih dela srpske srednjovekovne književnosti. 

Poslednji pomen o patrijarhu Nikonu je iz 1435. godine u jednom zapisu rukopisnog Trioda koji je prepisao đakon Arsenije.

## Literatura
*
Patrijarh srpski Teofan

**Patrijarh Teofan** je bio partijarh srpske crkve (1446— ). 

Povodom ustoličenja patrijarha Dimitrija u Peći, Stevan Dimitrijević objavio je u Spomenici, štampanoj tim povodom, spisak srpskih arhiepiskopa i patrijaraha. Iza patrijarha Nikona, koji se pominje od 1419--1435. godine, naveo je patrijarha Teofana kao njegovog naslednika 1446. godine.

Ima istoričara koji ga ne pominju u popisu patrijaraha srpskih ili se pominje **patrijarh Teodosije** nakon patrijarhe Nikona, kao što je slučaju u Pomeniku iz vremena despota Đurđa Brankovića. U tom slučaju se očigledno radi o patrijarhu Teofanu koji je pogrešno nazvan **Teodosije**.

## Literatura
* Narodna enciklopedija (1927 g.)
Nikodim II

**Patriarh Nikodim II** je bio patrijarh srpske crkve u periodu od 1446 – 1453. godine.

Kao iguman manastira Studenice Nikodim je izabran za mitropolita raškog pre 1439. godine. Za patrijarha srpskog izabran je 1446. godine a upravljao je i ohridskom arhiepiskopijom u vremenu od 1451--1453. godine. Svom bivšem manastiru Studenici patrijarh Nikodim poklonio je 1452. godine rukopisnu knjigu Margarit svetog Jovana Zlatousta, koja se danas čuva u manastiru Svete Trojice u Pljevljima.

Nikodim II je bio pretposlednji srpski patrijarh pre pada srpske despotovine pod Turke, koji će 1453. godine osvojiti hrišćansku Vizantiju i Carigrad.

On je hirotonisao moldavskog mitropolita Teoktista, umesto starog Joakima koji je bio pristalica unije. Inače sam despot Đurađ, unuk sv. Kneza Lazara, nipošto nije hteo pristati na uniju niti slati svoje izaslanike u Firencu 1439. godine, kada je sklopljena unija vizantijskog cara sa rimskim papom. Godine 1439. prvi put je pala i Srpska despotovina pod Turke, ali joj je posle nekoliko godina vraćena sloboda.

## Literatura
*
Arsenije II

Patrijarh srpski **Arsenije II** (1453—1463) je poslednji srpski patrijarh na slobodi. On je nadživeo despota Đurđa Brankovića Smederevca, kao i sina mu Lazara, kao i konačni pad srpske srednjovekovne države-despotovine pod višestruko tursko ropstvo 1459. godine. U tim teškim vremenima, pod silnim i strašnim zbivanjima zapustela je Srpska patrijaršija. 

Arsenije spada u one episkope koji su se bavili prepisivanjem knjiga. On je prepisao dvanaest mineja. Kao njegov saradnik u ovom velikom poslu pominje se Nikodim II. 

Pretpostavlja se da je Arsenije prvo bio mitropolit smederevski i da je sa te pozicije izabran za patrijarha.

## Literatura
*
Grigorije Živković

**Grigorije** (svetovno *Nikola Živković*, Meminska (Banija), 25. novembar/6. decembar 1839 – Osijek, 24. april /7. maj 1909) je bio episkop Srpske pravoslavne crkve.

## Svetovni život
Mitropolit Grigorije (u svetu Nikola) rođen je u selu Meminskoj, Srez kostajnički, od oca Grigorija, svršenog bogoslova i potonjeg sveštenika, i majke Jelice, 6. decembra 1839. godine. Osnovnu školu učio je u Dubici, a gimnaziju u Petrinji i Zagrebu, gde ne beše boljeg matematičara od njega, a Bogosloviju u Sremskim Karlovcima.

Pre stupanja u čin bio je izvesno vreme učitelj u Crkvenom Boku. Rukopoložen je u čin đakona 8. septembra 1861, a u čin prezvitera 26. oktobra iste godine od mitropolita Petra (Jovanovića) i postavljen za kapelana svome ocu u Dubici, a potom u Crkvenom Boku. Dve godine potom, 1863, postavljen je za katihetu u Rakovcu kraj Karlovca. Profesorski ispit polagao je u Beču za predavača srpskog i nemačkog jezika. Ispitivač za srpski ili hrvatski jezik bio mu je učeni slavista Franja Miklošić. Skoro trideset godina je Nikola Živković proveo u pomenutoj gimnaziji, a u isto vreme bio je član konzistorije i jedan od prvih saradnika episkopa gornjokarlovačkih Lukijana i Teofana. Episkop Teofan ga je i odlikovao činom protoprezvitera.

## Monaški život
Pošto je umirovljen 1893. godine, na Teodorovu subotu iste godine prima monaški čin, uzima očevo ime Grigorije i kao patrijarški protosinđel prima upravu manastira Gomirja.

Na poziv mitropolita dabrobosanskog Georgija prelazi 1. januara 1897. u Sarajevo za člana konzistorije i biva proizveden u čin arhimandrita. Iste godine postao je mitropolit zvorničko-tuzlanski i posvećen je 27. jula 1897.

Kao mitropolit, uzeo je učešća u stvaranju Uredbe crkveno-prosvetne uprave srpskih pravoslavnih eparhija u austrougarskoj provinciji Bosni i Hercegovini „koja je tamo zakonom postala, a tom je Uredbom pravoslavnim Srbima u Bosni i Hercegovini data mogućnost da koncentrišu svoju snagu i za druge narodne potrebe“. Budući dugogodišnjim crkveno-prosvetnim radnikom, mitropolit Grigorije je napisao „Istoriju hrišćanske crkve“ i „Liturgiku“ (knjige su doživele dva izdanja), koje su kao udžbenici korišćene u gimnazijama u Rakovcu, Novom Sadu i Sremskim Karlovcima, a takođe i u srpskim pravoslavnim učiteljskim školama. Naposletku, priredio je i objavio „Zbirku naredaba mitropolijske uprave srpske pravoslavne eparhije Zvorničko-tuzlanske“.

Iako je u Tuzlu došao za mitropolita u vreme kada se u Bosni i Hercegovini vodila borba za crkveno-prosvetnu autonomiju, mitropolit Grigorije se u ovoj situaciji odlično postavio. Doduše, u nastojanjima imao je dosta razočarenja. Po svome požrtvovanom radu, mitropolit Grigorije spada u red najboljih mitropolita zvorničko-tuzlanskih.

Umro je 24. aprila /7. maja 1909. u Meminskoj, a sahranjen je na Dubovačkom groblju u Karlovcu.

## Vanjske veze
* Sava Vuković: Srpski jerarsi
Ilarion Radonić

**Ilarion** (svetovno *Žarko Radonić*, Mol (Bačka), 27.avgust/8. septembar 1871 – Osijek, 4. mart 1932) je bio episkop Srpske pravoslavne crkve.

## Svetovni život
Ilarion (svetovno Žarko Radonić), rođen je u Molu u Bačkoj, 8. septembra 1871. godine. Posle završene Srpske pravoslavne velike gimnazije u Novom Sadu upisao se u Staru karlovačku bogosloviju i po završetku iste studirao pravne nauke u Jegri i Pešti. Kao diplomirani teolog i pravnik prelazi u Bosnu i postaje profesor Reljevske bogoslovije u Sarajevu.

## Monaški život
Rukopoložen je u čin đakona 3., a u čin prezvitera 11. oktobra 1899. godine. Rektorom pomenute bogoslovije postao je 1909. godine. Svoje radove je objavljivao u "Istočniku“, koji je uređivao sa velikim uspehom.

Za mitropolita zvorničko-tuzlanskog izabran je od strane Svetog sinoda carigradske patrijaršije 14. decembra 1909. godine, a hirotonisan je u Tuzli 15. maja 1910. godine. Posle Prvog svetskog rata postaje član Središnog
arhijerejskog sabora koji je izršio sve pripreme za vaspostavljenje ujedinjene Srpske patrijaršije.

Po svojoj želji prešao je u Vršačku eparhiju 6. aprila 1922. godine i u njoj ostao do 1929. kada je penzionisan zbog bolesti. Umro je u Osijeku 4. marta 1932. godine i sahranjen na gradskom groblju.

## Izvori
* Sava Vuković: Srpski jerarsi
Patrijarh srpski Samuilo

**Samuilo Maširević** (Sombor, 16. januar 1804 — Sremski Karlovci, 20. januar 1870) je bio mitropolit karlovački i patrijarh srpski od 1864. do 1870. godine.

## Biografija
Rođen je u Biliću, sadašnjem prigradskom naselju Sombora, 16. januara 1804. godine. Njegovo svetovno ime bilo je Sava Maširević. Završio je gimnaziju, pravne i teološke nauke, pa se zamonašio 4. jula 1826. u manastiru Krušedolu od strane arhimandrita Dimitrija Krestića. Bio je arhiđakon, sinđel i profesor bogoslovske škole u Vršcu. Potom je bio arhimandrit i starešina manastira Svetog Đurđa i Bezdina. Kada je 1836. godine proizveden za arhimandrita, njegov vršnjak i prijatelj Jovan Sterija Popović štampao je u Budimu odu Samuilu Mašireviću.

Kao arhimadrit manastira Bezdina izabran je 30. oktobra 1852. a posvećen 8. maja 1853. za episkopa temišvarskog. Jedanaest godina kasnije, 25. jula 1864. godine, izabran je za mitropolita karlovačkog i patrijarha srpskog. U njegovo vreme otcepili su se pravoslavni Rumuni iz Erdelja i Banata od karlovačke mitropolije, kojoj su se, sto godina ranije, priključili, da bi izbegli masovno unijaćenje koje je tada vršeno u rumunskom delu Banata i Erdelju. Pod Maširevićevim predsedništvom održan je u Sremskim Karlovcima Srpski narodni crkveni sabor 1864—65. godine, na kojem je doneto novo ustrojstvo karlovačke mitropolije. To ustrojstvo je 1868. godine potvrdio car Franja Josip, poznato pod imenom carski reskript. Po ovome reskriptu upravljalo se karlovačkom mitropolijom sve do tridesetih godina 20. veka.

Kao patrijarh, Maširević je bio čovek čvrste ruke i mnogo se angažovao na sređivanju prilika u organizaciji Srpske pravoslavne crkve, naročito prema položaju svešteničkog staleža i crkvene hijerarhije. Napisao je više rasprava o problemima pravoslavne crkve.

Na Narodnom crkvenom saboru u Karlovcima, održanom 1869. godine, Maširević je došao u sukob sa poslanicima Miletićeve stranke o pitanju izbora predsednika Sabora. U stvari, to je bila samo prva javna manifestacija razmimoilaženja Maširevića i Miletićeve stranke, koja je tinjala ranije. Zbog sukoba sa Miletićevcima ovaj sabor se raspustio, ne rešivši mnoga važna pitanja naročito iz oblasti školstva.

Samuilo Maširević je umro 20. januara 1870. u Sremskim Karlovcima i sahranjen u Sabornoj crkvi.
 
## Literatura
* Vasiljević, Stevan (1989): Znameniti Somborci, Slavija, Novi Sad, 
* Sava Vuković: „Srpski jerarsi od devetog do dvadesetog veka“, Evro Beograd, Unireks Podgorica, Kalenić Kragujevac, 1996. godine; tekst „Samuilo (Maširević) patrijarh srpski 1864-1870“ str. 437.

## Vanjske veze
* Datumi iz istorije Sombora
* Srpski patrijarsi u 19. i 20. veku
Zadarski list

**Zadarski list** je prva i jedina dnevna novina u Zadru.

List je najprije pokrenut kao tjednik početkom studenoga 1994. godine da bi nakon četiri godine, 21. prosinca 1998., prerastao u dnevnik. Utemeljitelj, prvi glavni urednik i tvorac projekta tjednika i dnevnika je Nedjeljko Jusup. Zadarski list pokriva područje zadarske regije, a donosi i vijesti iz zemlje i svijeta.

## Poznati suradnici
* Ivica Đovani Matešić-Jeremija

## Izvori

## Vanjske veze
* Zadarski list - Naslovnica
Pasoš Južnog Sudana

**Pasoš Južnog Sudana** je međunarodna putna isprava za stanovnike Južnog Sudana. Izdavanje dokumenta počelo je 1. januara 2012. godine. godine Pasoš je zvanično pustio u opticaj predsednik Salva Kir Majardit na specijalnoj ceremoniji 3. januara u glavnom gradu Džubi. Rok važnost isprave je pet godina.

## Vizni režim
Građani Južnog Sudana mogu bez vize da posete 38 država sveta, po čemu je ova država na 95 mestu po slobodni kretanja.

## Jezici

Pasoš je ispisan arapskim i engleskim jezikom kao i lične informacije nosioca.

### Stranica sa identifikacionim podacima

* Sliku nosilac pasoša
* Tip („P“ za pasoš)
* Kod države
* Serijski broj pasoša
* Prezime i ime nosioca pasoša
* Državljanstvo
* Datum rođenja (DD. MM. GGGG)
* Pol (M za muškarce ili F za žene)
* Mesto rođenja 
* Datum izdavanja (DD. MM. GGGG)
* Potpis nosioca pasoša
* Datum isteka (DD. MM. GGGG)
* Autoritet

## Reference

## Povezano
* Pasoš
* Spoljni odnosi Južnog Sudana
Dalibor Čutura

**Dalibor Čutura** (Sombor, 14. jun 1975) srpski je rukometaš koji trenutno nastupa za rumunski HCM Konstanca.

Za nacionalni tim Srbije je debitovao na Evropskom prvenstvu 2012. godine, održanom u Srbiji. Pre toga je u dresu reprezentacije odigrao samo nekoliko prijateljskih mečeva. Također ima brata Davora koji je isto rukometaš.

## Klubovi
*  Jugopetrol Železničar Niš 1997-1998.
*  Fotex KC Vesprem 1998-1999.
*  Lovćen Cetinje 1999-2008.
*  J.D. Arrate 2008-2009.
*  Ademar Leon 2009-2012.
*  HCM Konstanca 2012-

## Reference

## Vanjske veze
* Dalibor Čutura na sajtu RSS
* Dnevnik: Došli da osvojimo zlato
Kultura Diquis

**Kultura Diquis** (nekad pisana i kao **Diquís**) je bila pretkolumbovska indijanska kultura u Kostariki koja je svooj vrhunac doživjela u periodu od 700. do 1530. godine. Sama riječ "diquís" znači "velike vode" ili "velika rijeka" na boruca jeziku.

## References

## Vanjske veze

* The Art of Precolumbian Gold: The Jan Mitchell Collection, an exhibition catalog from The Metropolitan Museum of Art (available online as PDF), which contains material on Diquis culture
Arhangeljska Karelija

**Arhangeljska** ili **Bjelomorska Karelija** (; ) je naziv za historijsku oblast na području Istočne Karelije, odnosno krajnjem sjeverozapadu današnje Rusije. Teritorija joj je obuhvaćala nekadašnju Arhangeljsku guberniju Ruskog Carstva, odnosno sjeverni dio Republike Karelije i jugozapadni dio Murmanske oblasti u suvremenoj Rusiji. Većinu stanovništva čine Kareli. Poznata je kao mjesto radnje znamenitog epa Kalevala. Za vrijeme ruskog građanskog rata, od 1919. do 1920. je postojala kao nezavisna Sjevernokarelijska Država.

## Povezano
* Karelija

## Vanjske veze
* Vienan Karjalan Ystävät
* Беломорская Карелия: взгляд в прошлое Коренные народы Карелии
Sjevernokarelijska Država

**Sjevernokarelijska Država** (također poznata kao **Uhtinska Republika**, **Bjelomorska Karelija** ili **Arhangeljska Karelija**) bila je kratkotrajna, i uglavnom, nepriznata država, koja je od 1919. do 1920. postojala na teritoriji nekadašnje Arhangeljske gubernije Ruskog Carstva (današnje područje Republike Karelije u Ruskoj Federaciji). Sjedište države, po kojoj je ona dobila ime, bilo je selo Uhta (današnja Kalevala).

Država je nastala nakon Oktobarske revolucije, odnosno za vrijeme građanskog rata. Nakon što je krajem 1917. godine susjedna Finska (dotadašnje Veliko Kneževstvo Finska) proglasila nezavisnost, u njoj je početkom sljedeće godine došlo do građanskog rata između desnih nacionalista i pro-ruskih ljevičara. U martu 1918. su desničarske snage Zaštitnog korupsa finske Bijele garde prodrle na istok i okupirale selo Uhta i obližnji Voknavolok. Na tom je području kao privremena vlada formiran Uhtinski komitet. Ona je nakon nekoliko mjeseci odredila simbole buduće države, a 21. jula 1919. je formalno osnovana pod imenom Privremena vlada Bjelomorske Karelije. Sovjetska Rusija, koja se u to vrijeme borila za opstanak, nije mogla intervenirati, dijelom i zbog prisustva trupa Antante u sjevernoj Rusiji. U martu 1920. je u Uhti sazvana skupština na kojoj je 29. marta proglašena nezavisnost. Novu državu je u maju 1920. priznala Finska, te je smjesta poslala financijsku i vojnu pomoć. Međutim, već 18. maja su trupe Crvene armije ušle u Uhtu; Privremena vlada se povukla u Voknavolok (30&nbsp;km od finske granice), a potom u Finsku. 14. oktobra 1920. su Finska i Sovjetska Rusija sklopile Sporazum u Tartuu kojim je Uhta i područja Bjelomorske Karelije ostali pod sovjetskom vlašću. Područje Sjevernokarelijske Države je postalo Karelijska Radnička Komuna, od koje će kasnije nastati Karelijska Autonomna Sovjetska Socijalistička Republika.

Krajem 1921. je na području Sjevernokarelijske Države izbio Istočnokarelijski ustanak, kome su podršku dali nacionalisti i dobrovoljci iz susjedne Finske. Dio područja je došao pod nadzor ustanika, ali ih je do početka februrara 1922. protjerala Crvena armija.

## Povezano
* Prvi sovjetsko-finski rat
* Arhangeljska Karelija (historijska regija)

## Reference

## Vanjske veze

*