Omoljica

**Omoljica** je seosko naselje koje se nalazi na teritoriji grada Pančeva, u Južnobanatskom okrugu Autonomne Pokrajine Vojvodine, u Republici Srbiji. Prema konačnim rezultatima popisa stanovništva iz 2011. godine, u Omoljici živi 6309 stanovnika.

## Historija
Najstarija kuća u selu je iz 1766. godine, gde je osnovno bio štab 12 banatske regimente. Posle toga je u zgradi bio kontumac (karantin) gde su određeno vreme provodili putnici koji su dolazili iz Turske (Srbije). Jedno kratko vreme (mesec i po) tu je boravio i Vuk Karadžić. Danas najperspektivnije selo opštine Pančevo, u turizmu. Tokom 70-ih godina prošlog veka otkriven je izvor lekovite vode. Ovaj izvor ima temperaturu od 37,5 stepeni C, a voda je bogata fosforom. Reka Ponjavica, koja se delimično nalazi u ataru sela Omoljica je proglašena za zaštićeno prirodno dobro - park prirode ("Sl. list opštine Pančevo“ br. 3/95). Selo je poznato i po međunarodnom festivalu amaterskog filma (sa temom: životu na selu) „Žisel“ koji se redovno održava od 1971. godine.

### Postanak i opšte karakteristike naselja

Na području naselja otkrivni su ostaci iz neolitskog doba. Predmeti koji se čuvaju u Vršačkom i Temišvarskom muzeju, takođe su otkriveni spomenici koji vode poreklo iz bronzanog doba i to iz vremena od 1500 – 1000. god pre n.e. (čuvaju se u Pančevačkom muzeju). Predmeti iz ovog perioda sastoje se iz posuđa panonske keramike. Drugi predmeti i novci ukazuju da su ovde živeli ljudi u vremenu Kelta, Rimljana, i Vizantije.

Postoji predanje da su prvi naseljenici ovog sela (staro selo) poreklom iz Homolja i da je po njemu naselje dobilo ime Homoljica. U matičnim knjigama sve do 1882 god. selo se naziva Homoljica, a od tada pod imenom Omoljica onako kako se u narodu izgovaralo. Iz popisa grofa Marsiglija, koji potiče iz vremena 1690 – 1700 god. i koji se čuva u Bolonji vidi se da je naselje već tada pod imenom Omoljica i pripadalo je pančevačkom distriktu. Svi izvori navode da je osnivanje vezano za seobu Srba pod Čarnojevićem, i da je naseljavanje izvršeno u vremenu iz 1690 – 1700 god. Međutim naseljavanje nije obavljeno na sadašnjem mestu već na zemljištu koje se zove Staro selo. Na Eugenovoj karti do 1723 god. Pored Omoljice i Regestove ubeleženo je kao naseljeno mesto Sreben istočno od Omoljice.

U vremenu od 1739 – 1742 god. doselio se izvestan broj srpskih porodica – prebeglica iz Turske. Ovo saznajemo iz pisma pančevačkog upravnog zvanja od 31.8.1742. god. Po osnivanju banatske vojne granice 1765. god. došlo je do kolonizovanja Nemaca u ovo selo, kao i znatnog broja Francuza. Već 1772 god. preselila su se sva nemačka domaćinstva iz starog sela na levu stranu Ponjavice i osnovala novu Omoljicu. Stalne poplave, vlaga i nezdrav vazduh naterali su nemačke naseljenike da napuste stara naselja i presele se na pogodnije zemljište. Velika poplava 1775 god. potpuno je odsekla staro naselje. Po naređenju Bečkog ratnog saveza primorana su te godine i srpska domaćinstva da se presele u Omoljicu, odvojeno od nemačkog dela naselja. Taj srpski kraj nazivan je Zlatica i ovo ime se do danas zadržalo. Život naseljenika Omoljice dok su živeli u potesu Staro selo, bio je veoma težak. Stanovali su u zemunicama i pletarama i pokrivenim slamom, trskom i rogozom. Zemljište je bilo izloženo poplavama i ljudi su vodili primitivan život boreći se sa jedne strane prirodom, a sa druge strane neprijateljem, Turcima.

God. 1776 došlo je do nove kolonizacije Nemaca iz Rajnske oblasti kao i većeg broja srpskih i manjeg broja hrvatskih porodica iz Ličke visije. U nemačkom delu Omoljice naseljavano je hrvatsko stanovništvo, pa je taj deo sela dobio naziv Hrvatski kraj.
Etničko šarenilo povećano je doseljavanjem rumunskih porodica. Rumuni su se nastanili duž puta prema Brestovcu i taj deo je nazvan Rumunski kraj. Neke od ovih familija doselile su se neposredno iz Erdelja dok su druge prešle iz Banatskog Novog Sela.
Po propasti Srbije 1813 god. takođe je došlo do naseljavanja izvesnog broja srpskih familija prebeglih iz Srbije, pa je sa ovim završeno masovnije naseljavanje ovog sela i nije ga bilo sve do do završetka ovog rata. Ova doseljavanja uslovljena istorijskim i ekonomskim činiocima. Za istorijski faktor vezana su doseljavanja srpskih porodica prebeglih iz Turske, a iz ekonomskog faktora proizišla su doseljavanja Srba iz pontijsko –pomoriške granice, Srba i Hrvata iz Hrvatske kao i Nemaca iz nemačkih područja.

### Savremen ruralni razvoj

Iseljavanjem Nemaca posle Drugog svetskog rata stvorena je i u ovom naselju nova materijalna baza za kolonizaciju. Glavno iseljeničko područje je bilo Podrinje, Kolubara, Tamnava i Mačva. Doseljenici su se lako prilagodili novoj privrednoj sredini pošto su se u starom zavičaju bavili zemljoradnjom gajeći gotovo iste kulture (kukuruz, pšenicu, voće, povrće).

Od 1927 selo je imalo svoju električnu centralu (u privatnom vlasništvu) mrežu i javnu rasvetu. Posle rata mreža je priključena na jedinstven sistem Opštine. Vodovod u dužini od 35&nbsp;km. u kome je priključeno 2031 domaćinstvo. Pošta, telefon postoje još iz vremena Austrougarske.

Već 1772/73 god. podignute su obe crkve, srpska i nemačka, obe škole, opet srpska i nemačka ali 1788 god. Turci su zapalili obe crkve. Pravoslavna crkva je postojala još u starom selu, ali je ta bogomolja bila sagrađena od pruća i trske. Krajem 18 veka na temeljima stare, koju su Turci porušili, podignuta je nova crkva posvećena Svetom Nikoli. Katolička crkva je obnovljena u istom periodu, ali porušena 1944 god. U Omoljici danas postoje dve crkve: srpska i rumunska. Rumunska crkva je podignuta posle deobe crkve 1872 god. kada su se Rumuni izdvojili iz crkvene zajednice.

Vredno je istaći da je ovo naselje pre rata imalo 22 trgovačke radnje, 13 ugostiteljskih objekata, 87 zanatskih radnji. Pre osnivanja Banatske vojne granice naselje je imalo status opštine, a od 1899 god. proglašeno je Velikom opštinom. Posle ovog rata u sastav omoljačke opštine ušla su sela : Banatski Brestovac i Ivanovo i u njenom sastavu ostali do 1960 god. kada je opština Omoljica pripojena SO Pančevo. Sada u mestu postoje Mesna kancelarija i Mesna zajednica.

U Omoljici bioskop je radio od 1927 god. pa sve do današnjih dana. Osnovna Privredna banka Pančevo imala je poslovnicu u Omoljici, kasnije je ova banka prešla u poštansku štedionicu koja je radila do 2012 god. u selu.

## Demografija
Prema popisu iz 2002. bilo je 6518 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 6782 stanovnika).

U naselju Omoljica živi 5261 punoletni stanovnik, a prosečna starost stanovništva iznosi 39,4 godina (38,3 kod muškaraca i 40,5 kod žena). U naselju ima 1996 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,27.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)