open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kornelija Metela

**Kornelija Metela** (*Cornelia Metella*, cca. 73. pne. - ?) je bila rimska plemkinja iz doba kasne Republike. Odrasla je u uglednoj porodici Kornelijevaca kao kćer Metela Scipiona i Emilije Lepide. Plutarh je opisuje kao ženu koju je je krasila ljepota i talent za sviranje lire, ali isto tako obrazovanje. Publije Licinije Kras, sin trijumvira Krasa, oženio je nedugo nakon povratka iz galskih ratova. Njihov brak nije potrajao, jer je Publije zajedno s ocem godine 53. pne. poginuo u kod Kare.

Otac je tu situaciju iskoristio kako bi razbio Prvi trijumvirat, te mladu udovicu dao udati za Pompeja, koji je i sam postao udovac nakon smrti voljene Julije, Cezarove kćeri. Brak je označio konačno stavljanje Pompeja na stranu optimata i početak sukoba sa Cezarom koji će godine 49. pne. eskalirati u građanski rat. Kornelija je u tim burnim događajima vjerno pratila supruga - prvo prilikom bijega iz Italije u Grčku, pa nakon poraza kod kod Farsala na otok Lezbos, te konačno u Egipat gdje se Pompej pokušao skloniti kod Ptolemejida. Pompej je neposredno nakon iskrcavanja na prevaru ubijen od strane Egipćana, a Kornelija je to promatrala s palube broda.

Nakon što se Cezar iskrcao u Egiptu i pobijedio u aleksandrijskom ratu, dao je kazniti odgovorne za Pompejevo ubistvo, a udovici predao Pompejev pepeo i prsten. Po završetku građanskog rata Korneliji su predana i Pompejeva imanja.

## Izvori
Avarik

**Avarik** () je sredinom 1. vijeka pne. bio *[[opidum|oppidum]]* (utvrđeno naselje), odnosno sjedište galskog plemena Bituriga u centralnoj Galiji, smješteno na lokaciji današnjeg Bourgesa i poznato po velikoj opsadi koju je Julije Cezar poduzeo pred kraj galskih ratova. Avarik je bio smješten između rijeke na jednoj strani i močvare na drugoj strani, te se kao takav činio idealnim za obranu, s obzirom da se preostali uski pristup mogao lako zapriječiti.

## Opsada
Biturigi su se, kao i mnoga druga plemena centralne Galije, krajem 53. pne. priključila velikom Vercingetoriksovom ustanku protiv rimske vlasti. Nakon tri uzastopna poraza u frontalnim okršajima s Cezarovom vojskom, Vercingetoriks je odlučio izbjegavati uređene bitke i Rimljane umjesto toga poraziti iscrpivši njihovu logistiku strategijom spaljene zemlje. Svi gradovi u neposrednom dometu Cezarovih snaga su bili napušteni, a svi usjevi spaljeni. Građani Avarika su, pak, uvjerili Avarika da je njihov grad neosvojiv, te se u njemu sklonio veliki broj izbjeglica zajedno sa zalihama hrane.

Cezar, koga je Vercingetoriksova situacija dovela u tešku situaciju, odlučio je napasti i osvojiti Avarik upravo zato da bi riješio svoje logističke probleme. Iako je Vercingetoriks svoju vojsku doveo na oko 15 milja od grada, te iako je Cezar vojnicima umjesto kruha morao servirati meso, opsada se nastavila. Pokušaj Vercingetoriksa da intervenira je zaustavljen noćnim prepadom na njegov logor. Nakon dvadeset pet dana Cezar je uspio primaći svoje opsadne mašine do gradskih zidina, i preko njih zauzeti grad. Od 40.000 galskih vojnika i civila, samo je 800 uspjelo pobjeći, a svi ostali su ubijeni.

## Izvor
* Julius Caesar, *Commentarii de bello Gallico* vii
Bourges

**Bourges** je grad u Francuskoj u regionu Centre, u departmanu Cher. Nalazi se u centralnoj Francuskoj smješten na rijeci Yèvre.

Po podacima iz 2006. godine broj stanovnika u mestu je bio 70.828.

U antičko doba su na njegovom području živjeli Biturigi čije je sjedište bio oppidum poznat kao Avarik, zauzet u Cezara u velikoj opsadi 52. pne. U Bourgesu je nakon tog vremena sagrađen veliki broj kulturnih spomenika od kojih se najviše ističe Katedrala u Bourgesu.

## Demografija

## Gradovi-pobratimi
Bourges je zbratimljen sa sljedećim gradoviuma:

*  - Augsburg, Njemačka
*  - Aveiro, Portugal
*  - Forlì , Italija
*  - Koszalin, Poljska
*  - Palencia, Španija
*  - Peterborough, Ujedinjeno Kraljevstvo
*  - Joškar-Ola, Rusija

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* Službena stranica
* Bourges, the departement of Cher (francuski i engleski)
* Baza podataka: Insee
Bitka kod Gergovije

**Bitka kod Gergovije** se odigrala za vrijeme galskih ratova 52. pne. između rimske vojske pod Julijem Cezarom s jedne te pobunjenih galskih plemena pod Vercingetoriksom s druge strane. Završila je s galskom pobjedom, ali ne i odlučujućom, s obzirom da je Cezar nastavio kampanju koja će kulminirati s velikom bitkom kod Alezije iste godine.

## Izvori

.
Alezija

**Alezija** ( bio je drevni galski *[[oppidum]]* (utvrđeno naselje), odnosno sjedište plemena Mandubijaca, povezanih s Eduima. Poznata je kao mjesto gdje se pobunjeni galski poglavica Vercingetoriks sklonio sa svojom vojskom 52. pne. da bi ga tamo rimski vojskovođa Julije Cezar opsjeo i na kraju porazio u bitci kojom su odlučeni galski ratovi.

Iako je Cezar detaljno opisao bitku u svojim *[[Galski rat (Cezarova knjiga)|Galskim ratovima]]*, lokalitet Alezije je dugo vremena bio nepoznanica. Kao jedna od mogućih lokacija se od 19. vijeka spominje Alise-Sainte-Reine u departmanu Cote d'Or u istočnoj Bourgogni, a što je pred kraj 20. vijeka potvrđeno novim arheološkim otkrićima.

## Reference
* The Siege of Alesia
Tit Anije Milon

**Tit Anije Milon Papijan** (*Titus Annius Milo Papianus*, ? - 48. pne.) bio je rimski političar iz doba kasne Republike, poznat po ubistvu popularskog vođe Klodija.

Otac mu je bio izvjesni Gaj Papije Celzo, ali ga je usvojio njegov djed po majci, plebejski političar i bivši konzul Tit Anije Lusko. O njegovom životu nema mnogo podataka sve do 50-ih godina pne. kada je postao jedan od glavnih suradnika Pompeja, trijumvira koji je u to vrijeme bio u zavadi sa Klodijem. Kada je Klodije organizirao strukovne i teritorijalna bratstva - *collegia* - kao svoju privatnu vojsku za obračun s političkim protivnicima, Pompej je Milonu povjerio da stvori vlastite paravojne formacije sastavljene od gladijatora.

Milon je godine 57. pne. izabran za tribuna, i zahvaljujući svojim naoružanim pristašama je, usprkos pokušajima Klodija da to nasilno spriječi, donio zakon kojim je Klodijev neprijatelj Ciceron vraćen iz izgnanstva. Godine 54. pne. je izabran za pretora, a krajem 53. pne. se natjecao za konzula.

6. decembra 53. pne. ili, po nekim izvorima, 18. januara 52. pne. Klodije i Milon su se slučajno sreli na Apijevom putu u blizini grada Bovillae. Između članova njihove pratnje je smjesta izbio oružani sukob u kome je Klodije ubijen. Na vijest o njegovoj smrti, razbješnjeli Klodijevi pristaše su počeli divljati po Rimu i zapalili niz javnih zgrada, uključujući sjedište Senata. Nakon što je uz vojnu pomoć zaveden red, Milon je doveden pred sud.

Milon je kao branitelja angažirao Cicerona i on je pripremio govor pod naslovom *[[Pro Milone]]*. Međutim, suočen sa snažnim pro-klodijevskim raspoloženjem u Rimu nije ga se usudio izgovoriti, te je Milon proglašen krivim za ubistvo i prognan u Masiliju. Ciceron je poslije tekst govora poslao Milonu koji je na to pismom odgovorio što mu je "drago što govor nije održan, inače ne bi sada uživao u masilijskom vinu".

Za vrijeme građanskog rata se Milon godine 48. pne. priključio Marku Celiju Rufu u njegovom anti-cezarovskom ustanku. Ubijen je prilikom opsade grada Compsa u Lukaniji.

## Reference


* Uwe Homola: *Untersuchungen zu Titus Annius Milo*. Diss. Mannheim 1997 (Microfiche).
* W.J. Tatum, *The Patrician Tribune. Publius Clodius Pulcher*, Chapel Hill 1999.
* L. Fezzi, *Il tribuno Clodio*, Roma-Bari 2008
Pro Milone

**Pro Tito Annio Milone ad iudicem oratio**, poznatiji pod skraćenim imenom **Pro Milone** (doslovno: "Za Milona") je govor koga je znameniti rimski pravnik i orator Marko Tulije Ciceron sastavio godine 52. pne. kao branitelj na suđenju političaru Titu Aniju Milonu, optuženom za ubistvo popularskog vođe i svog političkog suparnika Publija Klodija Pulhera.

Iako se *Pro Milone* smatra jednim od najpoznatijih antičkih govora i remek-djelom govorničke vještine, u vrijeme samog suđenja ga se Ciceron, suočen s atmosferom nasilja i prijetnjama pristaša ubijenog Klodija, jednostavno nije usudio izgovoriti ga u danas poznatom obliku. Kao rezultat toga je Milon proglašen krivim i prognan u Masiliju. Tek kada se nešto kasnije politička situacija u Rimu smirila, Ciceron je svoj govor u originalnom obliku pokazao prijateljima, uključujući i samog Milona koji je pismom odgovorio kako mu je "drago što nije izgovoren na suđenju, jer sada ne bi uživao u masilijskom vinu".

Ciceron u svom govoru nije držao spornim da je Klodije ubijen od Milona, ali je incident nastojao prikazati kao legitimni čin samoobrane. Govor se također smatra važnim kao primjer uvođenja pravne doktrine *[[Inter arma enim silent leges]]* (Kada govori oružje, zakoni šute), odnosno prema kojoj se u ekstremnim situacijama kao što su rat ili prijetnja po vlastiti fizički integritet pojedinac i država ne smiju smatrati vezanim mirnodopskim zakonima.
 
## Vanjske veze
* '''Pro Milone''' in Latin, at The Latin Library
* '''Pro Milone''' in English, translated by C.D. Yonge, at perseus.tufts.edu
Bitka kod Alezije

**Bitka kod Alezije**, odnosno **opsada Alezije**, se odigrala za vrijeme galskih ratova u jesen 52. pne. kada je rimska vojska pod Julijem Cezarom opkolila vojsku pobunjenih Gala pod Vercingetoriksom. Iako u jednom trenutku suočeni sa čak četiri puta brojčano nadmoćnijim snagama, Rimljani su istovremeno uspjeli poraziti Vercingetoriksa i galske snage koje su ga došle deblokirati. Nakon bitke se Vercingetoriks predao, označivši tako kraj organiziranog galskog otpora, odnosno konačno osvajanje Galije od strane Rimljana. Bitka, koju je Cezar detaljno opisao u svojim *[[Commentarii de bello Gallico|Galskim ratovima]]*, se smatra jednim od najboljih primjera Cezarovog ratnog umijeća, a imala je dalekosežne posljedice kako po Rim i Galiju, tako i po historiju Evrope uopće.

## Reference

* J.F.C. Fuller, *Julius Caesar: Man, Soldier, and Tyrant*, Da Capo Press, 1991, 
* Julius Caesar (ca. 45 BC), *[[Commentarii de Bello Gallico|Commentaries on the Gallic Wars]]*, Harvard University Press. 
** Available online, eg: English translation by W. A. McDevitte and W. S. Bohn (1869) 
* Adrian Goldsworthy, (2002) *Roman Warfare*, New York: Collins/Smithonian, 2005
* Account of the battle and surrounding events (retrieved late November 2005)
* Livius.org account of the battle  (retrieved late February 2009)

## Vanjske veze

* official web site of Alesia
* Siege of Alesia animated battle map  by Jonathan Webb
* Video: Exact location of Alesia at Alise-Sainte-Reine (german)
* Photo: Gaulish inscription, which shows the Gaulish spelling of Alésia: "ALISIIA", found at the "Forum" in Alise-Sainte-Reine, 1st century B.C., 50 X 34 cm
* Vercingetorix: Gallic Warrior, Pt. 2 Battle of Alesia
* Alésia - the battle against the Romans
* Julius Caesar: The siege of Alesia 
* http://www.heritage-history.com/www/heritage.php?Dir=wars&FileName=wars_gallic.php
Fenestela

**Fenestela** (*Fenestella*, 52. pne.? - 19. n.e.?) je bio rimski historičar iz vremena cara Tiberija. Napisao je knjigu *Anala* (*Annalles*), od koje su danas sačuvani samo fragmenti i koji odaju uticaj Marka Terencija Varona.

## Izvori
* Fragmenti Hermann Peter, *Historicorum Romanorum fragmenta* (1883)
* Monografija čiji je autor L. Mercklin (1844)
* Joseph Poeth *De fenestella historiarum scriptore et carminum* (1849)
* Martin Schanz, *Geschichte der Röm. Litt.* ed. 2 (1901)
* Teuffel, *Hist. of Roman Literature*, p.&nbsp;259.
Juba II

**Juba II** (*Yuba* na berberskom, *Iuba* na latinskom; *Ιóβας (Ιóβα)* ili *Ιουβας* na grčkom) ili **Juba II od Numidije** (52/50. pne. - 23 n.e.) bio je kralj Numidije, a potom Mauretanije. Bio je rodbinskim vezama i prijateljstvom spojen za sve najznačajnije ličnosti tadašnjeg Rimskog Carstva, a osim kao sposoban vladar se istakao zanimanjem za prirodne nauke i pisanjem velikog broja historijskih knjiga, danas izgubljenih, ali često citiranih od kasnijih antičkih autora.

## Reference

## Vanjske veze

* Juba II , king of Mauretania, Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology
* Juba II Encyclopaedia Britannica
* Microsoft Encarta 2002 Encyclopaedia
* emazighen.com/article.php3?_article=41
* http://www.lunalucifera.com/Mauretania/index.html
LGBTQ prava u Kostariki

Kostarika je konzervativna država kada su u pitanju prava gejeva, lezbejki, biseksualnih, transseksualnih i transrodnih osoba. Istopolni odnosi su legalizovani 1971. godine, ali zakon ne prepoznaje nijedan oblik istopolnih zajednica. Dana 18. avgusta 2004. godine Vrhovni sud Kostarike je doneo presudu da istopolni par Valtero-Altamenika nema pravo da usvoji dete. Početkom 2006. godine, parlament je usvojio zakon koji je istopolnim parovima eksplicitno zabranio usvajanje dece, sa 97 glasova za i 33 glasova protiv. Ipak, u maju 2008. godine parlament je usvojio zakon koji zabranjuje diskriminaciju na osnovu seksualne orijentacije, na inicijativu Liberalne indvidualističke partije. Prema istraživanju sprovedenom 2009. godine, 30% građana Kostarike podržava istopolni brak, dok 14% podržava usvajanje dece od strane istopolnih parova.
Paul Stanley

**Stanley Harvey Eisen** (New York, 20. siječnja 1952.), najpoznatiji po umjetničkom imenu Paul Stanley je američki hard rock gitarist i pjevač za rock grupu Kiss. On je pisac većine grupinih hitova uključujući "Let's Put the X in Sex", "Everytime I Look at You", "Love Gun", "Detroit Rock City", "Rock and Roll All Nite", "Hard Luck Woman", "I Was Made for Lovin' You", "Crazy Crazy Nights", i "Forever".

## Biografija
Prije nego se pridružio lokalnoj grupi Wicked Lester, Paul Stanley je bio u lokalnoj grupi Rainbow (ne onoj Ritchie Blackmorea) i Uncle Joe. Preko međusobnog prijatelja Gene Simmonsa, Stanley se pridružio Simmonsovoj grupi Wicked Lester u ranim 70-ima. Grupa je snimila album 1971., ali nikad nije bio službeno izdan (iako su se neke pjesme pojavile na mix CD-u Kissa 2001.). Uskoro se Wicked Lester raspao pa su Stanley i Simmons stavili oglas u novine za gitarista i bubnjara u New York Times. Ovim putem su se grupi pridružili Peter Criss kao bubnjar i Ace Frehley kao gitarist, i nazvali su se Kiss. Kiss je izdao prvi istoimeni album u veljači 1974.

Paulova ličnost u Kiss-u je bila "The Starchild", noseći Spandex i visoke čizme.

U njegovoj knjizi Sex Money Kiss, Gene Simmons prihvaća da je Paul bio glavna sila Kiss-a za vrijeme nastupa bez šminke 80-ih, dok se Simmons osjećao izgubljenim bez njegove šminke demona.

1999. Stanley je glumio u Toronto produkciji "Fantom Opere", u kojoj je igrao ulogu fantoma.

## Nagrade
* bio je uključen u Long Island Music Hall of Fame u 2006.
51. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **51. pne.** je bila godina predjulijanskog rimskog kalendara. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Marcela i Sulpicija** illi, nešto rjeđe, **godina 703. ''[[Ab urbe condita]]**''. Izraz 51. pne. (prije Krista) se za ovu godinu počeo koristiti u ranom srednjem vijeku, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala uvriježena metoda za imenovanje godina.

## Događaji

* Rimskom Republikom upravljaju konzuli Marko Klaudije Marcel i Servije Sulpicije Ruf.
* proljeće – Ptolemej XII, faraon ptolemejskog Egipta, umire te ga na prijestolju nasljeđuju njegova najstarija preživjela kćer Kleopatra VII i njen mlađi brat i suvladar Ptolemej XIII.
* Hsiung-Nu se raspadaju na dvije horde - Zapadnu i Istočnu - a Istočna prihvaća sizerenstvo Kine.
* Pompej od svog bivšeg saveznika Julija Cezara traži da preda komandu nad svojim legijama prije nego što mu bude dozvoljeno natjecati se za konzula.

## Rođenja
* Publije Sulpicije Kvirinije, rimski guverner Sirije
* Cheng, kineski car iz dinastije Han (u. 7. pne.)

## Smrti
* Proljeće–Faraon Ptolemej XII od Egipta
* Posejdonije iz Apameje, grčki filozof, astronom i geograf
Helenistička civilizacija

**Helenistička civilizacija** je izraz kojim se opisuju kulturna dostignuća država Antičke Grčke, Bliskog Istoka i Jugozapadne Azije u helenističkom periodu Starog vijeka, odnosno od oko 330. pne. do 30. pne. Pod time se podrazumijevaju kako kultura polisa i drugih područja Stare Grčke, tako i država nastalih osvajanjima Aleksandra Velikog, odnosno koje su nakon tog perioda bile posredno izložene helenizaciji. Za helenističku civilizaciju je karakteristično da je predstavljala svojevrsni spoj dotadašnje starogrčke, odnosno "zapadne" kulture koje su na novosvojena područja donosili grčki vladari i kolonisti te utjecaja starosjedilačkih kultura (prvenstveno mezopotamske i iranske).

Helenistički vladari su u tom periodu, nastojeći ojačati vlast nad noovosvojenim područjima, poticali kolonizaciju, a što se odrazilo na stvaranje novih gradova kao što su Seleukija, Antiohija i Aleksandrija, od kojih će potonja postati kulturno središte antičkog svijeta. Kolonisti, pak, više nisu dolazili iz jednog "matičnog" grada, nego i iz različitih područja, što je podsticalo razvoj novog zajedničkog grčkog dijalekta poznatog kao helenistički grčki.

## Povezano
* Helenizam
Geograf

**Geograf** je znanstvenik čije je područje proučavanja geografija, znanost o Zemljinoj prirodnoj okolini i ljudskom staništu.

Iako su geografi povijesno poznati kao ljudi koji izrađuju karte, izrađivanje karata zapravo spada u područje kartografije, koja čini poskup geografije. Geograf je sposoban proučavati ne samo fizičke detalje okoline nego i učinak okoline na čovjeka i ekologiju, vrijeme i klimu, ekonomiju i kulturu.

Vještine potrebne da se postane geografom temelje se na prirodnim znanostima, ali se nalaze i pod utjecajem društvenih znanosti. Moderni se geograf uglavnom fokusira na rješavanje ekoloških i lokacijskih problema suvremenog društva.

Mnogi se moderni geografi prvenstveno bave kartografijom i geografskim informacijskim sustavima. Oni su često zaposleni u lokalnim, državnim i federalnim vladinim agencijama kao i u privatnom sektoru ekoloških i inženjerskih tvrtki.

*Geograf* je također naziv slavne slike Johannesa Vermeera koja se često povezuje s Vermeerovim *[[Astronom]]om*. Smatra se da obje slike predstavljaju rastući utjecaj i uspon u prominentnosti znanstvenog djelovanja u Europi u vremenu njihova nastanka, 1668-69.

## Povezano
* Popis geografa
Marko Klaudije Marcel (konzul 51. pr. n. e.)

**Marko Klaudije Marcel** (*Marcus Claudius Cicero*, 1. vijek pne.) bio je rimski političar iz doba kasne Republike. Poticao je iz plebejske grane ugledne porodice Klaudijevaca, odnosno bio jedan od potomaka Marka Klaudija Marcela, heroja drugog punskog rata. Njegov brat Gaj Klaudije Marcel Stariji je bio konzul za 49. pne. a rođak Gaj Klaudije Marcel Mlađi konzul 50. pne..
 
Marcel je 52. pne. izabran za konzula, a mandat sljedeće godine mu je bio obilježen žestokom opozicijom prema Cezaru, odnosno nastojanju da mu se oduzmu legije u Galiji, što će početkom 49. pne. dovesti do građanskog rata. Marcel se tada priključio Pompeju i s njim bio poražen kod kod Farsala 48. pne. Nakon toga je izrazio vjernost Cezaru te mu je dozvoljeno da ode u egzil na Lezbos. Njegov rođak Gaj Mlađi je od Cezara uspio isposlovati povlačenje egzila, odnosno dozvolu za povratak u Rim. Na putu ga je ubio Publije Magije Hilon, jedan od članova njegove svite.

en:Marcus Claudius Marcellus (consul 51 BC)
Dinastije u kineskoj historiji

Ovo je kronologija **[[dinastija]] u [[historija Kine|kineskoj historiji]]**.

Kineska historija je zapravo daleko od uobičajenog urednog opisa u kojem se u kratkom i jasno određenom periodu vrši promjena dinastije. Dinastije su nerijetko uspostavljane prije nego je trenutna dinastija zbačena ili su nastavile postojati i neko vrijeme nakon gubitka vlasti. Primjer ovomu je uvriježen podatak da je 1644. godine vojska mančurijske dinastije Qing zauzela Peking i donijela Dinastiji Qing vlast nad užom kinom zamjenjujući Dinastiju Ming. Iapk, dinastija Qing je utemeljena 1636. (odnosno već 1616., ali pod drugim imenom), a zadnji Ming pretendent je poražen tek 1662. godine. Ova izmjena vladajućih kuća je bila zbrkana i često otegnuta, te je dinastiji Qing trebalo skoro dvadeset godina da bi uspijeli proširiti svoju vlast na cijelu Kinu. Zbog toga bi bilo netočno pretpostaviti da je Kina doživjela trenutačnu i naglu promjenu 1644. godine.

Uz to je Kina bila podjeljena tokom dugačkih razdoblja svoje historije, te su različite pokrajine bile pod vlašću različitih dinastija, uzurpatora ili osvajača. Tijekom tih razdoblja nije postojala nijedna dinastija koja bi vladala jedinstvenom Kinom. Takvi periodi (poput razdoblja Zapadnog Zhoua su predmet raspravi mnogih naučnika.

## Povezano
* Historija Kine
* Kronologija kineske historije
* Tablica kineskih vladara
* Popis zemalja koje su dobivale danak od Kine
* popis zemalja koje su plaćale danak carskoj Kini
* Xia Shang Zhou kronološki projekt
* Dinastički ciklus

## Reference

* Urednički Odbor za Priručnike o Kini, Serijal Priručnika o Kini: Historija (preveo na engleski, Dun J. Li), Peking, 1982., 188-89; i Shao Chang Lee, "Kineski Kulturalni Razvojt" (zidna karta), Istočni Lansing, 1984.
Car Cheng od Hana

**Car Cheng od Hana** (51. pne.&ndash;7. pne.) bio je kineski car iz dinastije Han koji je vladao od 33. pne. do 7. pne. Pod njegovom vladavinom režim dinastije Han je počeo slabiti uz istovremeno jačanje klana Wang, koje je bilo započelo u doba prethodnog vladara - cara Yuana. To je dovelo do širenja korupcije u carskoj upravi i niza pobuna širom zemlje. Cheng je također upamćen kao vladar koji se više zanimao za žene nego za državne poslove, ali koji, usprkos bezbrojnih konkubina, nije uspio dobiti direktnog nasljednika. Nakon smrti ga je naslijedio nećak Ai.
 
## Izvori
* *[[Knjiga Hana]]*, vol. 10.
* *[[Zizhi Tongjian]]*, vols. 28, 29, 30, 31, 32, 33.
Oh, Boy! (mjuzikl)

***Oh, Boy!*** je američki mjuzikl iz 1917. godine za koji je muziku napisao Jerome Kern, a tekst i libreto Guy Bolton i P. G. Wodehouse. Radnja prati zgode i nezgode Georgea, mladića koji se potajno oženio za Lou Ellen, kćer lokalnog suca, te koji nakon toga pokušava pridobiti naklonost njenih roditelja i vlastite kvekerske tetke. Komad je predstavljao jedan od najvećih brodvejskih hitova svog doba, a važan je i za razvoj mjuzikla s obzirom da je, nastojeći odbaciti "egzotiku" i raskoš dotadašnjih predstava, koristio strukturu od dva čina, realistično okružje i likove s kojima se tadašnja američka publika mogla lako identificirati.

## Vanjske veze
* ''Oh, Boy!'' at the IBDB database
* Rockwell, John. "Kern's 'Oh, Boy!' Celebrates a Centennial", ''New York Times'', January 26, 1985
For Me and My Gal

***For Me and My Gal*** se može odnositi na:
* "For Me and My Gal" (pjesma), američka zabavna pjesma iz 1917. godine koja je postala pop-standard
* ''For Me and My Gal'' (film), holivudski mjuzikl koga je 1942. režirao Busby Berkeley, a u kome nastupaju Judy Garland i Gene Kelly

## Povezano
* *[[Me and My Gal]]*, holivudski film iz 1932. koga je režirao Raoul Walsh
* *[[Me and My Girl]]*, mjuzikl iz 1937.
* ''Me and My Girl'' (TV serija), britanski TV-sitkom iz 1980-ih
Kvirinije

**Publije Sulpicije Kvirinije** (*Publius Sulpicius Quirinius*, (grčki: Κυρήνιος - *Kyrenios* ili *Cyrenius*, cca. 51. pne. - 21. n.e.) bio je rimski aristokrat, poznat po tome što je kao guverner Sirije proveo znameniti popis stanovništva u Judeji.

## Vanjske veze
* Livius.org: Publius Sulpicius Quirinius 
* Jewish Encyclopedia: QUIRINIUS, P. SULPICIUS
* Josephus Jewish Antiquities 18
Good-Bye-ee

***Good-Bye-ee*** je britanska zabavna pjesma iz 1917. godine koju su napisali R. P. Weston i Bert Lee. Tekst, napisan u doba prvog svjetskog rata, se izruguje obrazovanim vojnicima iz više i srednje klase koji inzistiraju na "kićenim" frazama u običnom govoru. Pjesma je do 1960-ih zaboravljena, kada je korištena u TV-seriji *[[Not Only... But Also]]*, a poslužila je i kao inspiracija za *[[Goodbyeee...]]*, znamenitu posljednju epizodu TV-serije *[[Blackadder Goes Forth|Crna guja]]*.
I'm Always Chasing Rainbows

***I'm Always Chasing Rainbows*** je američka zabavna pjesma originalno napisana 1917. godine. Muziku, inspiriranu melodijom Chopinove *[[Fantasie Impromptu]]*, napisao je Harry Carroll, a tekst Joseph McCarthy. Javnost ju je prvi put čula 1918. godine kao dio brodvejske predstave *Oh Look*, a potom je postala veliki hit u izvedbi grupe *[[Dolly Sisters]]*. Njena popularnost se održala i u kasnijim decenijama, pogotovo zahvaljujući Judy Garland, koja je izvela možda najpoznatiju verziju za film *[[Ziegfeld Girl]]* iz 1941. godine. Osim nje se ističu verzije u izvođenju Barbre Streisand i Mandyja Patinkina.

## Izvori
Swanee

**Swanee** se može odnositi na:

* "Swanee", pjesma koju su napisali George Gershwin i Irving Caesar, a popularizirao Al Jolson
* Suwanee River, koju pogrešno piše Stephen Foster u djelu "Old Folks at Home".
* Swanee (pjevač), australijski rock pjevač

## V. takpđer
* Sewanee (razvrstavanje)
* Suwanee (razvrstavanje)
* Suwannee (razvrstavanje)
Oh Boy

**Oh Boy** je fraza engleskog jezika kojom se izražava iznenađenje, te je poslužila kao naslov nekoliko umjetničkih djela. To su:

**U muzici**
* ''Oh, Boy!'' (mjuzikl), mjuzikl iz 1917. godine
* Oh Boy Records, američka diskografska kuća koju je osnovao John Prine
* ''Oh Boy!'' (album), album grupe Brotherhood of Man iz 1997. godine
* ''Oh Boy'' (Don Cisco album), album Don Ciscoa iz 2000. godine
* "Oh, Boy!" (pjesma) koju je izvodio Buddy Holly a obradio Mud
* "Oh Boy" (pjesma), rap singlica Cam'rona iz 2002. na kojoj nastupa Juelz Santana
* "Oh Boy", pjesma Duffy
* "Oh Boy (The Mood I'm In)", pjesma Diane Trask i grupe Brotherhood of Man
* "Boy oh Boy", pjesma grupe Racey iz 1979.
* "The Ballad of Oh Boy", humoristična pjesma koju izvodi Alan Sherman

**Na filmu i televiziji**
* Oh Boy! (film), nizozemski film iz 1991.
* Oh Boy! (1938 film), britanski film iz 1938.
* ''Oh Boy!'' (TV serija), britanska TV-serija 1958-59
Swanee (pjesma)

**Swanee** je američka zabavna pjesma iz 1919. godine za koju je muziku napisao George Gershwin, a tekst Irving Caesar. Originalno je napisana za za predstavu *Demi-Tasse* koja je doživjela komercijalni krah. Međutim, godinu dana kasnije je na jednoj zabavi Al Jolson čuo kako Gershwina kako je svira. Nakon toga ju je iskoristio za svoju predstavu Sinbad, a potom je u januaru 1920. snimio na gramofon. Pjesma je postala jedna od najprodavanijih ploča svog vremena, postavši prvi veliki Jolsonov hit, a učinivši i Gershwina slavnim.

## Vanjske veze
* Article on "Swanee", with lyrics
A Pretty Girl Is Like A Melody

**A Pretty Girl Is Like A Melody** je američka pjesma koju je 1919. godine napisao Irving Berlin. Originalno je izvedena na Broadwayu u okviru revije *[[Ziegfeld Follies]]*. Smatra se modelom za mnoge popularne balade 1920-ih. Godine 1936. je bila dio repertoara u holivudskom filmu *[[The Great Ziegfeld]]*.

1950-ih je služila kao tema za televizijski kviz *[[The Big Payoff]]*.

## Literatura
* 
*
I'm Forever Blowing Bubbles

***I'm Forever Blowing Bubbles*** je američka zabavna pjesma u ritmu valcera koja je prvi put izvedena 1918. godine, a izdana 1919. godine. Muziku je napisao John Kelette, a tekst James Kandis, James Brockman i Nat Vincent. Napravljena je za potrebe muzičke revije *[[The Passing Show of 1918]]*. Ubrzo je stekla veliku popularnost, koja je prešla Atlantik te se često izvodila u britanskim music hallovima. Krajem 1920-ih se počela pjevati na stadionima od strane navijača engleskog fudbalskog kluba West Ham United F.C. te danas - uz Liverpoolovu *[[You'll Never Walk Alone]]* - predstavlja najpoznatiju fudbalsku himnu na svijetu.

## Vanjske veze
* I'm Forever Blowing Bubbles at Allmusic
* West Ham United club history at KUMB, contains full lyrics for the song
* The Story Of Bubbles  by John Helliar, from the official West Ham United website
*
Elita

Koren reči **elita** nalzi se u latinskom i francuskom jeziku sa značenjem *izabrani*, ono što je najodabranije - *cvet* nečega (naročito društva), *jezgro* (naročito vojske).
U ranoj fazi razvoja kapitalizma pojmom *elita* označavala se roba izvanrednog kvaliteta, kojoj nisu mogle konkurisati druge robe, bez obzira na cenu.

Danas se pojam *elita* upotrebljava u širem značenju i zauzima jedno od centralnih mesta u savremenim teorijama o strukturi i dinamici društva, pa su se razvile i *elitističke* teorije o društvu (Rajt Mils, *Elita vlasti*). Ovde se pojam elita upotrebljava da se njime označi *vrhuška* društva - grupa ljudi koja donosi značajne odluke, ili propušta da ih donese, što zadire u interese svih pripadnika tog društva...

Tehničkoj ili *tehnokratskoj eliti* pripada grupa vrhunskih stručnjaka koja, zbog monopolističkog položaja, nameće stavove i rešenja o regulisanju društvenih odnosa na način kako to odgovara toj povlašćenoj grupi - daje se prednost sredstvima nad ciljem. Ovde spadaju razne monopolističke grupe poznate pod pojmovima birokratija i tehnokratijja. Govori se i o *eliti lokalnog društva* koju sačinjavaju lokalni rukovodioci. Ta grupa donosi ili u značajnoj meri utiče na donošenje odluka od značaja za lokalno društvo. U srpskom žargonu ta grupa je poznata pod nazivom *opštinski oci*...

Suština *elitističkih teorija* o dinamičnoj strukturi društva izražava se u sledećem:
# Društvo je sastavljeno od *elita* i *ne-elita* (ljudi koji vladaju i ljudi kojima se vlada), a ravnoteža se održava delovanjem *kontra-elita* (opozicije), kao grupa koje se bore za vlast. U oštrijim konfliktima dolzi do masovnih štrajkova, socijalnih i političkih pobuna i protesta, pa i do građanskih ratova ili socijalnih revolucija. Da bi se takve pjave predupredile mora se obezbediti *cirkulacija elita* (Alfred Pareta, Gaetano Moska, Marija Kolbinska).
# *Elita vlasti* najrazvijenijih država savremenog industrijskog društva (primer SAD) sastavljena je u vrhu od tri piramide: korporativna privreda, državna administracija i vojna hijerarhija (Rajt Mils, *Elita vlasti*).
# *Problem savremenog društva* sastoji se u tome kako omogućiti mirnu cirkulaciju između različitih elita, između elita i ne-elita - smenjivanje elita bez socijalnih potresa. (Jozef Šumpeter, Karl Manhajm).

## Izvori
* *Polimlje*, Prijepolje, rubrika *Mali leksikon*, autor Milojica Sparić

## Vanjske veze
* Politika, Tema nedelje: Srpska politička elita
America Ferrera

**America Georgina Ferrera** (rođena 18.4. 1984. u Los Angelesu, Kalifornija, SAD) je američka glumica, dobitnica nagrada Emi, Zlatni globus i SAG za najbolju televizijsku glumicu 2007. godine, za ulogu Beti Suarez u televizijskoj komediji *[[Ružna Beti]]*. Poznata je i po ulogama u filmovima *Prave žene su kovrdžave* (2002) i *[[Sestre po Farmerkama]]* (2005).

## Privatni život
Ferera je rođena 18.4. 1984. u Los Anđelesu, Kalifornija, SAD. Ona je najmlađe dete u porodici, ima još četiri sestre i jednog brata. Njeni roditelji su iz Hondurasa. Trenutno je u vezi sa Rajanom Pirsom Vilijamsom, sa kojim se upoznala na univerzitetu. Iako su novinama kružile priče da su se verili, Ferera je odlučno porekla sve ove glasine. U 1. 2008. pisalo se o njihovom raskidu, ali je i to negirano kada su se pojavili zajedno na dodeli NAACP nagrada u 2. 2008. godine.

Ona trenutno studira na Univerzitetu Južna Kalifornija, i to međunarodne odnose. U 1. 2008. godine je javno podržala Hilari Klinton u njenoj kampanji za predsednicu Sjedinjenih Američkih Država, i pridružila joj se na nekoliko mitinga u Nevadi i Pensilvaniji, na kojim je rekla da "Vlada SAD treba da se pozabavi problemom ilegalnih imigranata, kao i da se trudi da im pomogne".

## Karijera
Njena prva uloga bila je u televizijskom filmu *Gotta Kick It Up!* 2002. godine, koji je prikazan na kanalu Dizni. Iste godine, glumila je Anu Garsija u filmu *Prave žene su kovrdžave*. Ove uloge praćene su ulogama u seriji *Touched by an Angel*, i filmovima *[[Sestre po Farmerkama]]* i *Lords of Dogtown*. 2005. je osvojila Movieline Breakthrough Award za najbolju glumicu. 2006. godine je glumila u brodvejskom mjuziklu *Dog Sees God: Confessions of a Teenage Blockhead*.

Ipak, njena najpoznatija uloga do sada je Beti Suarez u seriji *[[Ružna Beti]]*, koja je počela da se snima 2006. godine, a snima se i sada. Pored ogromnog uspeha koji je postigla, Amerika Ferera je primila mnoštvo nagrada, kao što su Emi nagrada i Zlatni globus.

## Vanjske veze

*
Take Your Girlie To The Movies

***Take Your Girlie To The Movies (If You Can't Make Love At Home)*** je američka zabavna pjesma iz 1919. godine za koju je muziku napisao Pete Wendling, a tekst Edgar Leslie i Bert Kalmar. Originalno ju je izvodio Billy Murray, ali je poznatija u kasnijoj verziji koju je izvodio Dean Martin.
Nevada

**Nevada**je jedna od 50 američkih saveznih država u planinskom zapadnom području Sjedinjenih Američkih Država. Nalazi se na zapadu SAD-a. Sedma je najveća savezna država po veličini i 17. savezna država od kraja po broju stanovnika. Glavni grad Nevade je Carson City, dok je najveći grad po  roju stanovnika Las Vegas. Nadimak joj je *Silver State* ("srebrna država") zbog važnosi srebra u istoriju i ekonomiji ove savezne države.
## Etmologija
Ime Nevada potiče od španske reči Nevada što znači "pokrivena snegom".
## Geografija
Nevada leži u zavali između masiva Stjenjak i Sierra Nevade. Na sjeveru graniči sa Oregonom i Idahom, sa zapadu sa Kalifornijom, na istoku sa Utahom a na jugoistoku sa Arizonom, od koje je odijeljena dubokim kanjonom rijeke Colorado. 

Nevada je tek mjestimično pošumljena (nacionalne šume, kao Toiyabe i Humboldt), a obradive površine zahtijevaju navodnjavanje. Glavni grad je Carson City, a veći gradovi su; Reno i Sparks nalaze se više-manje u blizini jezera Tahoe, a poznato kockarsko središte Las Vegas, na pustinjskom jugu. 
Prastanovnici Nevade su bili Indijanci Washo uz rijeku Truckee i Jezero Tahoe, Zapadni Šošoni u dolini rijeke Reese, Gosiute na istoku, Pajuti na jugoistoku i Sjeverni Pajuti na zapadu, danas su smješteni uglavnom po rezervatima.
## Klima
Nevada je najsuvlja savezna država. Temperature leti premašuju 40 stepeni. Najviša temperatura koja je ikada zabeležena u Nevadi jeste 52 stepena po Celzijusuc, dok je najniža zabeležena -47 stepena po Celzijusu. Godišnje u proseku u Nevadi padne oko 180 milimetara kiše.

## Okruzi (Counties)
Nevada se satoji od 17 okruga (counties).

## Najveći gradovi
Sirak

**Sirak** je rod brojnih biljnih vrsta iz porodice trava (lat. Poaceae). Neke od njih se uzgajaju kao žitarice ili kao stočna hrana ili za proizvodnju sirupa i alkoholnih pića. U Kini se od ovih vrsta proizvodi jedno od njihovih najpoznatijih pića maotai. U Indiji se koristi za proizvodnju biodizela. Vrste iz ovog roda su 5. najvažnija grupa žitarica na svijetu. Posebno su važne u Africi, Srednjoj Americi i južnoj Aziji. Prirodno područje rasprostiranja su tropski i suptropski dijelovi svijeta. Mnoge vrste su otporne na sušu i visoke temperature pa su pogodne za uzgajanje u sušnim područjima. U početnim stadijima razvoja imaju u sebi kemijske tvari, koje mogu biti otrovne za životinje. 

## Vrste
* *[[Sorghum almum]]* 
* *[[Sorghum amplum]]* 
* *[[Sorghum angustum]]* 
* *[[Sorghum arundinaceum]]* 
* *[[Sorghum bicolor]]*
* *[[Sorghum brachypodum]]* 
* *[[Sorghum bulbosum]]* 
* *[[Sorghum burmahicum]]* 
* *[[Sorghum controversum]]* 
* *[[Sorghum drummondii]]* 
* *[[Sorghum ecarinatum]]* 
* *[[Sorghum exstans]]* 
* *[[Sorghum grande]]* 
* *[[Johnson grass|Sorghum halepense]]* 
* *[[Sorghum interjectum]]* 
* *[[Sorghum intrans]]* 
* *[[Sorghum laxiflorum]]* 
* *[[Sorghum leiocladum]]* 
* *[[Sorghum macrospermum]]* 
* *[[Sorghum matarankense]]* 
* *[[Sorghum miliaceum]]* 
* *[[Sorghum nigrum]]* 
* *[[Sorghum nitidum]]* 
* *[[Sorghum plumosum]]* 
* *[[Sorghum propinquum]]* 
* *[[Sorghum purpureosericeum]]* 
* *[[Sorghum stipoideum]]* 
* *[[Sorghum timorense]]* 
* *[[Sorghum trichocladum]]* 
* *[[Sorghum versicolor]]* 
* *[[Sorghum virgatum]]*
* *[[Sirak|Sorghum vulgare]]*
Otmjeno društvo

**Otmjeno društvo** je izraz koji se koristi za pripadnike više klase koji se ističu aktivnim društvenim životom i uz to vezanim životnim stilom - učestalo posjećivanje javnih događaja, svečanosti, zabava i sl. - zbog koga privlače pažnju javnosti uključujući medije.

Izraz otmjeno društvo se često vezuje uz izraz celebrity, koji se opisuje relativno noviji fenomen, i ima nešto drukčije značenje. Za razliku od celebrityja otmjeno društvo označava osobe koje su u njega ušle prije svega zahvaljujući porijeklu i rodbinskim vezama s pripadnicima društvene elite kao što su plemstvo, direktori velikih korporacija, vodeći političari i sl. Celebrityjima se, pak, mogu smatrati i osobe koje porijeklom ili svojim životnim stilom ne pripadaju otmjenom društvu.

Za ličnosti koje pripadaju otmjenom društvu se u engleskom koristi izraz *socialite* koji je posljednjih godina prodro u neke druge jezike, ali još uvijek ne i na srpskohrvatsko govorno područje.

## Literatura

* Spens, Christiana. *The Socialite Manifesto*. London: Burning House, 2009. . The cover subtitle: "One Day in the Life of Ivana Denisovich". A short novel.
For Me and My Gal (pjesma)

***For Me and My Gal*** je američka zabavna pjesma iz 1917. godine koju su napisali George W. Meyer, Edgar Leslie i E. Ray Goetz. Od originalnog izdanja je doživjela brojne obrade, od kojih je možda najpoznatija verzija koju je 1942. pjevala Judy Garland u istoimenom holivudskom mjuziklu. Godine 1961. je Freddy Cannon izdao i rock'n'roll verziju.
Džet set

**Jet set** (fonetski: **džet set**) je naziv kojim se opisuju pripadnici više klase, otmjenog društva ili celebrityji čiji životni stil karakteriziraju česta putovanja na egzotične lokacije i/li javno uživanje u luksuzu i zabavama nedostupnima običnim ljudima. Izraz potiče iz engleskog jezika, odnosno riječi *jet* koja je označavala mlazni avion, a nastao je 1950-ih kada su se pojavile prve komercijalne avio-linije s interkontinentalnim destinacijama, tada iz financijskih razloga nedostupne prosječnim građanima zapadnih zemalja. Pripadnici džet set društva su tada mogli relativno brzo, sigurno i učestalo putovati između najvećih metropola kao što su New York, Los Angeles, London, Pariz i Rim te sudjelovati u njihovom društvenom životu, a isto tako odlaziti i na odmor na najeksluzivnije lokacije kao što su Acapulco, Francuska rivijera i Bermuda. I kasnije, kada su avio-putovanja postala masovna pojava dostupna srednjoj klasi, izraz džet set se zadržao, i to zahvaljujući tome što su pripadnici džet seta u svrhu putovanja koristili privatne mlažnjake.
Establišment

**Establišment** je izraz koji potiče od engleske riječi **establishment** (doslovno: "ustanova") i označava vladajuću klasu, odnosno elitu nekog društva zajedno sa svim institucijama koje joj - formalno ili neformalno - stoje na raspolaganju. Izraz je prvi godine 1955. koristio britanski novinski komentator Henry Fairlie kako bi opisao društvene krugove u kojima su se vrtjeli tada razotkriveni sovjetski špijuni Guy Burgess i Donald Maclean. 1960-ih su, pak, u tom smislu izraz preuzele mlađe generacije sklone radikalno lijevim i kontrakulturnim idejama kako bi na najjednostavniji mogući način opisale konzervativni poredak koji su namjeravale srušiti. Zahvaljujući korištenju u popularnoj kulturi, taj je izraz ušao i na srpskohrvatsko govorno područje, iako se izgovara malo drukčije nego na engleskom (gdje je fonetski izgovor "istablišment").

Izraz establišment se otada koristi i za nešto uža područja, odnosno da bi se opisale elitni pojedinci ili institucije u pojedinim društvenim oblastima, npr. najtiražnije novine i nacionalne TV-kuće koje čine medijski establišment, odnosno najveće stranke koje čine politički establišment i sl.

## Povezano
* Srednja struja
* Anti-establišment
Stepenovanje

**Stepenovanje** ili **potenciranje** je matematička binarna operacija, u zapisu *a**b*. U ovom zapisu *a* se naziva **osnova**, a *b* **eksponent**. Čita se „*a* na *b*-ti stepen“ ili kraće „*a* na *b*“, gde je *a* kardinalni, a *b* redni (ordinalni) broj; na primer, *5<sup>7</sup>* se čita „pet na sedmi (stepen)“.

Ako je *n* ∈ ℕ, onda stepen predstavlja osnovu pomnoženu samom sobom *n* puta:
:a^n = \underbrace{a \times \cdots \times a}_n.

## Osobine stepenovanja
Stepenovanje ima viši prioritet od množenja. *a<sup>b</sup><sup><sup>c</sup></sup>* znači *a*(*b**c*), a ne (*a**b*)*c*.

Za razliku od sabiranja i množenja, stepenovanje nije komutativno (*2<sup>3</sup>* = 8 ≠ *3<sup>2</sup>* = 9), niti asocijativno a^{(b^c)} \ne {(a^b)}^c.

# *a**c* · *b**c* = (*a · b*)*c*
# *a**b* · *a**c* = *a**b* + *c*
# *a**b* : *a**c* = *a**b* − *c* (za a ≠ 0)
# (*a**b*)*c* = *a**b* · *c*

Posledica osobine 3 su 
* *a*0 = *a**b* − *b* = *a**b* : *a**b* = 1
* *a*−*b* = *a*0 − *b* = 1 / *a**b*
čime se, polazeći od definicije stepenovanja sa eksponentom koji je prirodan (odnosno pozitivan ceo) broj, definiše stepenovanje za svaki celobrojni eksponent.

## Stepenovanje sa necelobrojnim eksponentima
### Racionalni eksponent
Po definiciji,
:a^{1/b} = \sqrt[b]{a}

Neka je eksponent *b* ∈ ℚ racionalan broj. Tada se može napisati *b* = *p* / *q*, *p* ∈ ℤ *q* ∈ ℕ, pri čemu je
:a^{p/q} = \sqrt[q]{a^p} = (\sqrt[q]{a})^p

Kako parni korenovi negativnih brojeva nisu definisani, to nije definisano ni a^{p/q} za parno *q* i negativno *a*.

### Iracionalni eksponent
Neka je *b* ∈ ℝ \ ℚ iracionalan broj. Tada je vrednost *a**b* definisana samo za *a* ∈ ℝ+, kao granična vrednost
:\lim_{p/q\to b}a^{p/q}
stepena *a**p* / *q* sa racionalnim eksponentima *p* / *q*, koji teže ka datom eksponentu *b*.

Konkretna numerička vrednost računa se preko približnih vrednosti, sa željenom preciznošću eksponenta. Npr, ako je *x* = *a<sup>π</sup>*, tada je *a*3,141 &lt; *x* &lt; *a*3,142.

## Stepenovanje kompleksnih brojeva

Kako se svaki kompleksan broj *z* ∈ ℂ može zapisati u obliku z = \rho e^{i \phi} (videti Ojlerovu formulu) to važi
:z^x = (\rho e^{i \phi})^x = \rho ^ x e^{i x \phi}.

;Stepenovanje matrica

Stepenovanje matrica identično je po definiciji stepenovanju realnih brojeva sa prirodnim eksponentima. Definisano je za kvadratne matrice i prirodan broj kao eksponent.

## Inverzne funkcije
Iz stepenovanja se mogu izvesti dve funkcije, u zavisnosti od toga da li je nezavisna promenljiva osnova ili eksponent. Prvi slučaj daje stepenu funkciju (y = x^k), a drugi eksponencijalnu funkciju (y = k^x).

Inverzna funkcija stepenoj funkciji je korena funkcija (y = \sqrt[k]{x}).

Inverzna funkcija eksponencijalne funkcije je logaritamska funkcija (y = \log_k x).

## Povezano
* e – osnova prirodnog logaritma
* Stepena funkcija
* Eksponencijalna funkcija
* Koren
* Logaritam
Stepen (razvrstavanje)

**Stepen** ili **stupanj** može označavati:
* U matematici
** Matematičku operaciju stepenovanja, u zapisu *a<sup>b</sup>*;
** Lučni stepen, u oznaci &deg;;
** Stepen čvora u teoriji grafova;
* U fizici
** Jedincu mere temperature (stepen Celzijusa – &deg;C, stepen Farenhajta – &deg;F);
** Stepene slobode, broj nezavisnih parametara.
* U biologiji
** Stepen srodstva jedinki;
* Težinu opekotina;
* Procenat vezivanja leka za proteine plazme;
* U muzici
** Stepen u muzici predstavlja razmak između dva susedna tona.

Ostale upotrebe:
* Stepen poređenja prideva;
* Nivo titula u raličitim militarnim i nemilitarnim organizacijama;
Etar

**Etar** se može odnositi na: 
* Etar (osnovni element) (en)
* Eter (mitologija), bog svetla, sin boga večne tame Ereba
* Etar (hemija), bezbojna, lako isparljiva i zapaljiva supstancija
* Etar (fizika), prostor u kome se rasprostiru elektromagnetni talasi, pre svega nosači elektronskih medija (radio, televizija)
* ''Eter'' (film), jugoslovenski film iz 1985.
Eter (mitologija)

**Eter** (grč. ***', ''Aithếr'') ili '''Akmon''' ([[grčki jezik|grč.]] ***', *Akmôn*) u grčkoj mitologiji primordijalni je bog svjetla, sin Ereba, boga vječne tame i boginje noći Nikte, utjelovljenje je prozirne modrine koja okružuje svijet i zraka koji ljudi udišu.

## Etimologija
Eterovo grčko ime znači "svjetlo", "gornji zrak" ili "vedro nebo". Njegovo drugo ime Akmon znači "meteor" ili "nakovanj". Latinski oblici njegovih imena jesu *Aether* i *Acmon*.

## Mitologija
Prema Heziodu, sin je Ereba i Nikte, Hemerin brat, ali prema Higinu roditelj mu je Kaos, no on ga zamjenjuje i s Uranom, a također govori da je Ergija kći Etera i Geje. Kalimah Urana naziva Akmonidom, Akmonovim sinom.
U umjetnosti je prikazivan kao lijepi mladić, često u društvu svoje sestre Hemere, boginje vedrog dana.

U orfičkim pjesmama Eter je sin Ananke i Krona (Vrijeme), te brat Ereba, duša svijeta i sav život proizlazi iz njega.
Često ga se naziva Zeusovim obrambenim zidom, granicom koja dijeli Tartar od kozmosa.

Po Higinu Eter je sa sestrom Hemerom otac Talase.

## Vanjske veze
* Eter u klasičnoj literaturi
Etar (hemija)

**Etri** su organska hemijska jedinjenja kod kojih se javlja C-O-C grupa.

Grupa C-O-C je veoma stabilna. Razlaže se tek pod uticajem jakih kiselina ili baza, što prouzrokuje činjenicu da su etri slabo reaktivna jedinjenja. U najprostijem slučaju etri se sastoje iz dve organske grupe (R) povezane atomom kiseonika (R-O-R). Takođe postoje i veoma poznati polietri, kod kojih se javlja dve ili više C-O-C grupa. Ciklični etri su poznati pod nazivom krunskih etara.

Prosti etri koji sadrže samo alkil grupu su jaka polarna jedinjenja.

Dimetilni etar CH3OCH3 i CH3OC2H5 su gasovi. Svi etri koji sadrže alkil grupu su tečnosti sa jakim narkotičkim dejstvom. U današnjoj medicini se koriste neke vrste etra.

Etri se najčešće dobijaju dehidratacijom alkohola:
:2 ROH + H2SO4 --> ROR + H2O

ili reakcijom alkohola sa hloro- i bromo alkanima 
: ROH + Cl-R --> ROR + HCl

Williamsonova sinteza:

## Reference

## Vanjske veze
* ILPI
* Medicinska primena
Tatacoa

**Tatacoa** (španjolski: *Desierto de la Tatacoa*) je kamenita pustinja u kolumbijskom departmanu Huila, oko 38 km od grada Neiva. Tatacoa obuhvaća površinu od 300 km² pretežito u općini Villavieja.

Tatacoa je između ostalih dom nekoliko endemskih vrsta pauka, zmija, škorpiona, orlova.

## Vanjske veze

* Desierto de la Tatacoa
* Tatacoa - slike
* Posjet pustinji Tatacoa
Primož Trubar

**Primož Trubar** (9.6. 1508., Raščica, Slovenija - 28.6. 1586., Derendingen, Njemačka) je bio najpoznatiji slovenački pisac, prevoditelj i protestantski pastor. Važi za oca slovenačke književnosti i autora prve štampane knjige na slovenačkom jeziku. Bio je i prvi crkveni predstavnik protestantske crkve u Sloveniji.

## Biografija

1520.-1521. bio je učenik škole u Rijeci, 1522.-1524. školovanje je nastavio u Salzburgu. Kasnije je išao u Trst gde je bio pod tutorstvom Pijetra Bonoma. Tamo se povezao sa humanistima, od kojih je jedan bio Erazmo Roterdamski. 1528. se upisao na Bečkom univerzitetu ali studije nijer završio. 1530. vrati se u Sloveniju i postao je sveštenik. 1547. tokom protureformacije pobegao je u Nemačku, koja je bila tolerantnija prema protestantizmu. U nemačkome gradu Rotenburg nastavio je kao crkveni propovjednik. Tamo je napisao najznačajnija dela slovenačke književnosti, *Abecedarijum i Katekizam*. Objavljena su u nemačkom Tibingenu. Kasnije je napisao još 25 dela na slovenačkom jeziku i preveo je kompletan Novi Zavet 1582.

Umro je i sahranjen u današnjem Tibingenu, Nemačka.

Uprkos kratkoj eri Protestantizma u Sloveniji, to je bila i era najvećeg kulturnog napretka. Zajedno sa Adamom Bohoričem i Jurijem Dalmatinom predstavljao je zlatnu eru slovenačke književnosti.

## Dela

* 1550. - *Abecedarijum* i *Katekizem* - prva slovenačka knjiga
* 1557. - Prvi deo Novog zaveta
* 1564. - Crkovna ordunga
* Kučni poslovi - posthumno izdanje

## Povezano
* Slovenska književnost
**[[Heretik (film)|Heretik]]*, biografski film iz 1986. godine posvećen Trubarovom životu