open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bitke kod Saratoge

**Bitke kod Saratoge** (vođene 19. septembra i 7. oktobra 1777) su odlučile sudbinu vojske britanskog generala Džona Burgojna u Američkom ratu za nezavisnost i uglavnom se smatraju prekretnicom rata. Ove dve bitke su vođene na istom mestu, 14 km južno od Saratoge.

Burgojnov pohod da odseče Novu Englesku od južnih kolonija je dobro počeo, ali je usporen zbog logističkih problema. Burgojn je izvojevao malu taktičku pobedu nad generalom Horejšiom Gejtsom i Kontinentalnom armijom u bici kod Frimanove farme 19. septembra uz značajne gubitke. Njegovi dobici su poništeni kada su ga Amerikanci ponovo napali 7. oktobra u bici kod Bemisovih visova i zauzeli deo britanskog sistema odbrane. Burgojn je stoga bio primoran da se povuče, a njegovu vojsku je opkolila mnogo veća američka vojska kod Saratoge, primoravši ga na predaju 17. oktobra. Vesti o Burgojnovoj predaju su bile razlog da Francuska zvanično stupi u rat kao saveznik Amerikanaca, mada je prethodno davala zalihe, municiju i topove, među kojima i de Valjerove topove, koji su igrali važnu ulogu u bici. Zvanično učešće Francuske je pretvorilo ovaj rat u svetski rat. Ova bitka je takođe za posledicu imala i španski doprinos ratu na strani SAD.

Prva bitka 19. septembra je počela kada je Burgojn poslao deo svoje vojske u pokušaju da zaobiđe utvrđene američke položaje na Bemisovim vrovima. Benedikt Arnold, koji je očekivao ovaj manevar, je postavio značajne snage na Burgojnovom putu. Iako je Burgojn uspeo da zauzme Frimanovu farmu, ova pobeda je došla po ceni značajnih žrtava. Čarke su nastavljene u danima nakon bitke, dok se Burgojn nadao da će stići pojačanje iz Njujorka. U međuvremenu, američke milicije su nastavile da pristižu na poprište bitke čime su značajno uvećali američku vojsku. Razmirice u američkom logoru su naterale Gejtsa da razreši Arnolda komande.

Istovremeno sa prvom bitkom, američke snage su takođe napale britanske položaje u oblasti Fort Tajkonderoge i bombardovali su tvrđavu nekoliko dana pre povlačenja. Britanski general, ser Henri Klinton je zauzeo američke tvrđave u brdima oko reke Hadson u pokušaju da odvrati pažnju Amerikancima od Burgojna, ali nju njegovi napori stigli prekasno da pomognu Burgojnu. Burgojn je ponovo napao Bemisove visove 7. oktobra, posle čega je postalo očigledno da neće na vreme dobiti pojačanje koje će ga izvući. U žestokoj borbi, koju je obeležilo Arnoldovo nadahnuto okupljanje američkih vojnika (što je bilo otvoreno kršenje naredbe da se ukloni sa bojišta), Burgojnove snage su odbačene na položaje koju su držali pre bitke od 19. septembra, a Amerikanci su osvojili deo utvrđenih britanskih položaja.

## Vanjske veze
1923. na filmu

## Događaji
* 15. 4. - Lee De Forest u njujorškoj kino-dvorani Rivoli Theatre demonstrira Phonofilm, vlastiti sistem sinkronizacije zvuka i filmske slike, temeljem koga će sljedećih nekoliko godina snimiti nekoliko desetaka kratkih filmova. 
* U Hollywoodu s radom počinje kompanija Warner Bros..
* Francuska kompanija Pathé na tržište izbacuje Pathé Baby, prvu kameru namijenjenu amaterima, odnosno za pravljenje kućnih filmova, a koja koristi format 9,5&nbsp;mm.
* Kodak američkim filmskim studijima predlaže novi format filma od 16&nbsp;mm, koji će kasnije biti prihvaćen za niskobudžetne, obrazovne i B-filmove.
* Njemačka filmska ekipa na čelu s F. W. Murnauom na istočnoj obali Jadrana snima eksterijere za filmsku komediju *[[Financije velikog vojvode]]*, jedan od najpoznatijih igranih filmova sniman na lokacijama bivše Jugoslavije u međuratnom periodu.

## Filmovi
* *[[La Souriante Madame Beudet]]*
* *[[La Roue]]*
* *[[Safety Last!]]*
* *[[Our Hospitality]]*
* *[[The Covered Wagon]]*
* *[[The Ten Commandments (1923 film)|The Ten Commandments]]*
* *[[The Hunchback of Notre Dame (1923 film)|The Hunchback of Notre Dame]]*
* *[[The Pilgrim (film)|The Pilgrim]]*
* *[[The Royal Oak (film)|The Royal Oak]]*
* *[[Koenigsmark (film, 1923)|Koenigsmark]]*
* *[[Cœur fidèle]]*
* *[[Die Straße (1923)|Die Strasse]]*
* *[[Bravar i kancelar]]*
* *[[Prizrak brodit po Evrope]]*

## Filmske nagrade
* Photoplayeva medalja časti - *[[The Covered Wagon]]*, rež. James Cruze

## Debiji
* Jean Arthur
* Johnny Arthur
* Gary Cooper
* Marlene Dietrich
* William Haines
* Jack Oakie
* Fay Wray

## Rođenja

## Smrti

## Reference

## Vanjske veze
* 1923  na Internet Movie Database
## Vanjske veze
Akihito Komatsu

, japanski političar i vojskovođa, pripadnik ogranka Fushimi-no-miya, jednog od četiri *[[shinnōke]]* ogranaka carske obitelji koji je bio u nasljednom redu za japanski tron u slučaju izumiranja glavne loze. Cijelu karijeru proveo je kao zapovjednik u Carskoj japanskoj vojsci.

## Biografija

Princ Akihito rođen je kao **princ Yoshiaki**, sedmi sin princa Fushimija. Godine 1858., car Ninkō ga je usvojio kao svog potencijalnog prijestolonasljednika. Kako je u vrijeme njegove mladosti Japan još uvijek bio pod šogunatom, princ Akihito je poslan među budističke redovnike, ali se vratio već 1867., kada je započela Restauracija Meijija. Princ Akihito je, tokom Boshin rata, vodio carske trupe kod Osake, Jamata, Shikokua i Aizua. U tom je period izabran kao potencijalni suprug krunske princeze Kaʻiulani, prijestolonasljednice Kraljevstva Hawaiʻi, kako bi se ojačale veze među dvama zemljama, ali ti planovi nikada nisu realizirani. Dana 6. studenog 1869., princ Akihito se oženio za Joriko Ariko, a u tom periodu mu car Meiji dodjeljuje titulu Komatsu-no-miya.

U razdoblju od 1870. do 1872., princ je boravio u Engleskoj, gdje je studirao vojnu taktiku. Svojevremeno se smatrao izvanrednim vojnim taktičarem, a tokom Meiji perioda je u nekoliko navrata gušio pobune lokalnih samuraja, što mu je donijelo brojna odlikovanja i uspon u vojnoj hijerarhiji.

Godine 1882., službeno je promijenio ime svoje obitelji u Komatsu-no-miya, a svoje osobno ime u Akihito te je tako postao **princ Komatsu-no-miya Akihito**.

Godine 1890. postao je general i zapovjednik carske straže, a ubrzo je imenovan zapovjednikom u Prvom sino-japanskom ratu i postao član Vrhovnog vojnog savjeta. Nakon smrti svog ujaka, princa Taruhita, 1895. godine, princ Akihito je postao vrhovni zapovjednik generalštaba te je dobio počasnu titulu feldmaršala.

Osim kao vojni službenik, princ Akihito je služio i kao diplomat u vladi cara Meijija. Po naredbi Cara, princ Akihito je, između ostalog posjetio Englesku, Francusku, Njemačku i Rusko Carstvo. Godine 1887. poslan je u Konstantinopol, kako bi uspostavio odnose između Japana i Osmanskog Carstva, gdje ga je primio sultan Abdul Hamid II. Godine 1901., zajedno sa princezom Joriko ponovo posjećuje Ujedinjeno Kraljevstvo kao službeni delegat na krunidbi Edwarda VII.

Umro je 18. veljače 1903., ne ostavivši za sobom nasljednike. To je dovelo do toga da titula Komatsu-no-miya prijeđe na njegovog mlađeg brata, princa Jorihita Higashifushimija. Obitelj je kasnije stekla titulu markiza.

## Izvori
* 
* 
* 
*  ; OCLC 12311985
* 

## Vanjske veze

* Turkish Embassy in Washington, D.C. | Japan-Turkey History of Friendship
* Princess Kaiulani | Japan
The Resistance (album)

**The Resistance** je peti studijski album engleskog alternativnog rock sastava Muse, objavljen je u Europi 14. rujna 2009., te u Sjevernoj Americi 15. rujna 2009.

Po objavljivanju album se popeo na vrhu ljestvica albuma u 19 zemalja. Debitirao je na broju 3 na Billboard 200 ljestvici, s prodanih 128.000 primjeraka. Time je nadmašio prethodni album grupe Muse Black Holes and Revelations u odnosu prodanih albuma u svojom prvom tjednu prodaje u Velikoj Britaniji za oko 148.000 primjeraka, diljem svijeta za 479.000 primjeraka. Kritičari su se uglavnom pozitivno izjašnjavali o albumu, s mnogo hvale glede ambicioznosti albuma i klasične glazbenih utjecaja na njega. Album su producirali članovi sastava, mikser je bio Mark Stent. Prvi singl s albuma "*Uprising*" objavljen je 7. rujna 2009., drugi singl "*Undisclosed Desires*" objavljen je 16. studenog 2009. "The Resistance" je objavljen kao treći singl s albuma 22. veljače 2010., a iako nije postigao uspjeh svojih prethodnika, dosegao je broj jedan u Velikoj Britaniji na ljestvici "UK Chart Rock" i postao drugi Top 40 hit na britanskoj ljestvici "UK Singles Chart".

## Izvori
Marijin zakon

**Zakon o posebnim merama za sprečavanje vršenja krivičnih dela protiv polne slobode prema maloletnim licima**, u srpskoj javnosti poznat pod kolokvijalnim nazivom **Marijin zakon**, je zakon koji je donesen u Srbiji 2013. godine i kojima su propisan strože mere kontrole nad osuđenim počiniocima krivičnih dela protiv polne slobode prema Krivičnom zakonu Srbije. Ime je dobio po Mariji Jovanović, osmogodišnjoj devojčici iz Starih Ledinaca kraj Novog Sada koja je 26. juna 2010. ubijena od strane počinioca koji je pre toga bio osuđivan za seksualne delikte prema deci i maloletnicima. Nakon zločina otac nevino stradale devojčice je pokrenuo inicijativu za donošenje zakona koji bi za svrhu imao sprečavanje sličnih događaja u budućnosti. Nju su na kraju podržale sve srpske političke stranke i najveći deo javnosti, te je u Skupštini donesen jednoglasno.

## Povezano
* Meganin zakon

## Vanjske veze
* Usvojen Marijin zakon RTS
* Skupština jednoglasno usvojila zakon Alo, 8. IV 2013
Ángel García Cardona

**Ángel García Cardona** (Valencia, 8. januar 1856 - Valencia, 23. septembar 1923) bio je španski fotograf i filmski režiser, poznat kao jedan od pionira španske kinematografije. Filmom se počeo baviti 1899. kada je otvorio kino-dvoranu te je snimao nekoliko filmova. Prvih dvadesetak filmova je snimio od 1899. do 1904. samostalno od kojih su skoro svi izgubljeni, a od 1905. do 1910. je radio filmove za kompaniju "Casa Cuesta", koji su sačuvani. Uglavnom su to bili kratki dokumentarni filmovi koji prikazuju uskršnje procesije, posjete vladara i koridu.

## Vanjske veze
* Cementerio General de Valencia 
* Filmoteca Valenciana
* Biografía de Ángel García Cardona
## Vanjske veze
Martha Mansfield

**Martha Mansfield** (14. jul 1899 - 30. novembar 1923) bila je američka kazališna i filmska glumica iz doba nijemog filma. Rođena je kao Martha Ehrlich u porodici koja je, po majci, bila irskog porijekla. Odmalena je pokušavala postati glumica, što joj je uspjelo 1912. godine kada je kao tinejdžerica debitirala na Broadwayu u kazališnoj adaptaciji popularnog romana *[[Little Women|Male žene]]*. Poslije toga je nastupala kao plesačica i pozirala kao umjetnički model. Filmsku karijeru je otpočela 1917. potpisavši ugovor za Essanay Studios i nastupivši u nekoliko kratkih filmova gdje joj je partner bio francuski komičar Max Linder. Otada pa do 1919. je povremeno nastupala na Broadway u predstavi *[[Ziegfeld Follies]]*, a potom povremeno u vodviljima. Godine 1923. je potpisala eksluzivni ugovor sa studijem Fox Film Corporation; za njega je snimila četiri filma. Posljednji od njih, *[[The Warrens of Virginia (1924 film)|The Warrens of Virginia]]*, se snimao u Teksasu. Na setu se, nedugo nakon posljednje snimljene scene, zapalio njen kostim; prije nego što je vatra ugašena je dobila teške opekotine, od kojih je umrla u bolnici dan kasnije.

## Filmografija

## Reference

## Vanjske veze

* 
* 
* 1920 passport photo of Martha Mansfield at flickr
*
Odnosi Rumunije i Srbije

Rumunija je zemlja sa kojom Srbija, u odnosu na sve ostale susede, ima najstarije uspostavljene diplomatske odnose. Odnosi su uspostavljeni 19. aprila 1841. Srbija ima ambasadu u Bukureštu i konzulat u Temišvaru, a Rumunija ima ambasadu u Beogradu i konzulat u Vršcu. Dele zajedničku državnu granicu u dužini od 476 -{km}-.

## Istorija odnosa
Rumunija je zemlja sa kojom Srbija ima tradicionalno dobre odnose. Dve srpske kraljice su bile rumunskog porekla, kraljica Natalija i kraljica Marija. Srbija i Rumunija su bile saveznice u Drugom balkanskom ratu i Prvom svetskom ratu. Za vreme Drugog svetskog rada, Rumunija je bila članica Sile osovina, ali nije to iskoristila za teritorijalno proširenje na uštrb Srbije. Jedini period zaoštrenih odnosa predstavlja kriza Informbiroa 1948. Ali kasnije, odnosi su se normalizovali i počelo se sa sprovođenjem nekih od zajedničkih kapitalnih projekata (vidi Hidroelektrana Đerdap). 

## Moderni odnosi
Za vreme raspada Jugoslavije, Rumunija je bila suzdržana i ni na koji način nije otežavala krizu u regionu. Nakon 2000., odnosi postaju intenzivniji i raznovrsniji.

Rumunija ne priznaje nezavisnost Kosova.

U Srbiji živi oko 75.000 Rumuna, a u Rumuniji oko 25.000 Srba.

Otvorena pitanja:
* Pitanje statusa i nacionalne pripadnosti Vlaha u istočnoj Srbiji
* Pitanje priznavanja Rumunske pravoslavne crkve u Srbiji, s obzirom da Rumunija već priznaje delovanje Srpske pravoslave crkve na svojoj teritoriji.

Obe zemlje su članice: 
* Pakta saradnje jugoistočne Evrope 
* Pakta stabilnosti jugoistočne Evrope 
* Srednjoevropske inicijative 
* Inicijative za saradnju u jugoistočnoj Evropi 
* Crnomorske ekonomske saradnje.

## Poređenje

## Slike

Datoteka:NoviBG Nov30 2005.jpg|Beograd
Datoteka:Vrsac-Romanian Orthodox Church.jpg|Rumunska crkva u Vršcu
Datoteka:Timisoara - Piata Unirii.jpg|Srpska crkva u Temišvaru


## Povezano
* Spoljni odnosi Srbije
The Covered Wagon

***The Covered Wagon*** () je američki crno-bijeli nijemi vestern film snimljen 1923. u režiji Jamesa Cruzea. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana Emersona Hougha, a radnja prikazuje karavan doseljenika koji 1848. iz Kansasa pokušavaju stići u Oregon, te se putem suočavaju s brojnim nedaćama. Predstavljao je jedan od najskupljih hollywoodskih filmova svog vremena, s ukupnim budžetom od 782.000 US$, te je sniman na lokacijama u Kaliforniji, Nevadi i Utahu; za potrebe jedne scene je angažirano krdo bizona prilikom čijeg snimanja je nekoliko životinja ubijeno. Na kraju je doživio veliku popularnost i postao najgledaniji film godine. Mnogi ga kritičari i filmski historičari nazivaju prvim epskim vesternom u historiji. *The Covered Wagon* se pokazao i jednim od najuticajnijih ostvarenja žanra, uspostavivši u mnogo čemu neslužbeni "kanon" Divljeg Zapada, uključujući prikaz kolskog logora u scenama borbe s Indijancima. Za historiju filma je važan i zbog toga što je, doduše jedino na premijeri, za njega korišten Phonofilm, sistem za sinkronizaciju slike sa prethodno nasnimljenim zvukom.

## Uloge
* J. Warren Kerrigan ... Will Banion
* Lois Wilson ... Molly Wingate
* Alan Hale ... Sam Woodhull 
* Ernest Torrence ... William Jackson 
* Tully Marshall ... Jim Bridger 
* Ethel Wales ... Mrs. Wingate 
* Charles Ogle ... Jesse Wingate 
* Guy Oliver ... Kit Carson 
* Johnny Fox ... Jed Wingate

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
* Image of DeForest Phonofilm Corporation stock certificate and section of film from ''The Covered Wagon'' showing soundtrack 
* ''The Covered Wagon'' at SilentEra database
* The Covered Wagon at Virtual History
Marian Cozma

**Marian Cozma** (Bukurešt, 8. rujna 1982. - Veszprém, 8. veljače 2009.) je bivši rumunjski rukometni reprezentativac i član mađarskog rukometnog kluba MKB Veszprém KC. Igrao je na poziciji pivota.

Marian je u razdoblju od 2002. do 2006. godine igrao za bukureštanski Dinamo, odakle prelazi u Veszprem. Za reprezentaciju Rumunjske igrao je od 2002. do 2009. godine, i u 60 nastupa postigao 115 golova.

Tragično je stradao na proslavi rođendana sina klupskog kolege Gergőa Iváncsika u lokalnoj diskoteci. Dio je mađarskih medija za ubojstvo optužio skupinu od 30-ak Roma  i da su mu zadali smrtonosni ubod nožem u predjelu srca . Pri tome su i teško ranili hrvatskog rukometnog reprezentativca Ivana Pešića te srpskog rukometnog reprezentativca Žarka Šešuma.

## Reference
The Hunchback of Notre Dame (film, 1923)

***The Hunchback of Notre Dame*** () je američki crno-bijeli nijemi historijski film snimljen 1923. u režiji Wallacea Worsleya. Predstavlja ekranizaciju znamenitog istoimenog romana francuskog književnika Victora Hugoa. Radnja je smještena u Pariz na kraju 15. vijeka gdje naslovni lik, groteskni gluhi, poluslijepi zvonar crkve Notre Dame bude upetljan u sukob izopačenog Jehana Frolloa sa gardijskim kapetanom Phoebusom oko lijepe Ciganke Esmeralde. Iako je predstavljao jednu od najraskošnijih produkcija tadašnjeg Hollywooda, s detaljno rekonsturiranim srednjovjekovnim Parizom i hiljadama statista, najupečatljiviji dojam na publiku je ostavio Lon Chaney u ulozi Quasimoda, potvrdivši reputaciju jednog od najvećih glumaca nijemog Hollywooda i stekavši nadimak "Čovjek s hiljadu lica". Producenti su, bojeći se komplikacija koje bi im mogao stvoriti uticaj Katoličke crkve na politički estabilshment velikih američkih gradova - i najlukrativnijih filmskih tržišta - promijenili dio radnje originalnog romana, pa tako glavni negativac više nije katolički svećnik Claude Frollo nego njegov brat Jehan koji se ne pojavljuje u romanu. Originalne kopije filma su uništene, ali su se sačuvale one naknadno stvorene na 16&nbsp;mm za kućna prikazivanja; na njihovom temelju su stvorene kasnije resaturacije.

## Cast
* Lon Chaney ... Quasimodo
* Patsy Ruth Miller ... Esmeralda
* Norman Kerry ... Kapetan Phoebus
* Kate Lester ... Madame de Gondelaurier
* Winifred Bryson ... Fleur de Lys
* Nigel De Brulier ... Claude Frollo
* Brandon Hurst ... Jehan Frollo
* Ernest Torrence ... Clopin Trouillefou
* Tully Marshall ... kralj Louis XI od Francuske
* Harry von Meter ... Monsieur Neufchatel
* Raymond Hatton ... Pierre Gringoire
* Nick De Ruiz ... Monsieur le Torteru
* Eulalie Jensen ... Marie
* Roy Laidlaw ... Jacques Charmolue
* Ray Myers ... Charmolueov pomoćnik
* William Parke ... Josephus
* Gladys Brockwell ... Gudule
* John Cossar ... Sudac
* Edwin Wallock ... Kraljev komornik
* Louise LaPlanche ... Ciganka

## Vanjske veze
* 
* 
* 
*
Our Hospitality

***Our Hospitality*** () je američka crno-bijela nijema filmska komedija snimljena 1923. u režiji Bustera Keatona. Protagonist, čiji lik tumači sam Keaton, je mladić koji je odrastao u New Yorku i koji 1830-ih dolazi u svoj rodni kraj na ruralnom Jugu te, sticajem okolnosti, završi pod krovom porodicom koja je s njegovom u višedecenijskoj krvnoj zavadi. Radnja prikazuje njegove napore da preživi koristeći drevne običaje koji priječe da se prolije krv čovjeka kome se prethodno ukazalo gostomprimstvo. Film, koji je bio inspiriran znamenitim sukobom Hatfielda i McCoya, je Keatonu pružio priliku da demonstrira ne samo svoje komičarske, nego i atletske vještine, što se posebno vidi u antologijskoj sceni na slapovima. Radnja je namjerno smještena u 1830-e, s obzirom da je Keaton bio fasciniran ranim modelima željeznica, te je prilikom snimanja stekao iskustva koja će kasnije primijeniti na svom *[[The General (film, 1926|Generalu]]*. Tokom snimanja je Keatonov kolega i prijatelj Joe Roberts doživio moždani udar te od njegovih posljedica umro nedugo nakon premijere. *Our Hospitality* je također poznat kao jedini film gdje je Keaton nastupio zajedno sa svojom suprugom Natalie Talmadge. Danas se *Our Hospitality* smatra jednim od najboljih Keatonovih filmova i klasika hollywoodske nijeme komedije.

## Uloge
* Buster Keaton - Willie McKay
* Joe Roberts - Joseph Canfield
* Natalie Talmadge - Virginia Canfield
* Ralph Bushman - Clayton Canfield
* Craig Ward - Lee Canfield
* Monte Collins - Pastor
* Joe Keaton - Inženjer
* Kitty Bradbury - Tetka Mary
* Buster Keaton Jr. - Willie McKay (u dobi od 1 godine)

## Vanjske veze
* 
*
Čador

**Čador** (, dosl *[[šator]]*) je tradicionalna ženska odjeća u Iranu. Jednodjelni ogrtač pokriva tijelo od kose do gležnjeva, ali može se nositi uz kombinaciju sa maramom na glavi. Na prednjem dijelu je otvoren i nema proreze, prostor za ruke, dugmiće ili bilo koje druge ukrase, a u većini slučajeva žena ga pridržava rukom. Obično je crne boje, ali ima ih i sa svijetlim bojama i dekoracijama. Porijeklo odjevnog predmeta datira se u stari vijek, najkasnije ahemenidsko doba. Za vrijeme režima Reze-šaha Pahlavija (1936. – 1941.) čador je bio zabranjen, a tokom Iranske revolucije (1979.) jedan od simbola otpora prisilnoj vesternizaciji Muhamed-Reze Pahlavija. Danas ga nosi manjina Iranki primarno konzervativnih i tradiconalnih svetonazora, a prevladava obična marama (*rusari*). Iranski čador valja razlikovati od arapske abaje vrlo slične forme i afganistanskog čadrija koji pokriva i čitavo lice. U perzijskom jeziku čador podrazumjeva šator, a sama ta riječ je u srpskohrvatski ušla preko turskog.

## Reference

## Literatura
* Briant, Pierre, *From Cyrus to Alexander*, Eisenbrauns, 2002 (English translation and update of 1996 French version)
* Bruhn, Wolfgang, and Tilke, Max, *Kostümwerk*, Verlag Ernst Wassmuth, 1955, as translated into English as *A Pictorial History of Costume* and republished in 1973 by Hastings House
* El-Guindi, Fadwa, *Veil: Modesty, Privacy, and Resistance*, Berg, 1999
* Mir-Hosseini, Ziba (1996.) "Stretching The Limits: A Feminist Reading of the Shari'a in Post-Khomeini Iran," in Mai Yamani (ed.), *Feminism and Islam: Legal and Literary Perspectives*, str.&nbsp;285–319. New York: New York University Press
;Ostali projekti
Joe Roberts

**Joe Roberts** (2. februar 1871 - 28. oktobar 1923) bio je američki kazališni i filmski glumac, poznat kao partner Bustera Keatona u njegovim nijemim komedijama. Početkom 20. vijeka je radio kao vodviljski zabavljač, te je postao dijelom Glumačke kolonije koju je na obali jezera Michigan osnovao Joe Keaton, Busterov otac. Zahvaljujući tome se sprijateljio sa Keatonovima. Kada je Buster Keaton početkom 1920-ih otpočeo samostalnu karijeru, odabrao je Joea za svog partnera, dijelom zahvaljujući tome što je gojazni i visoki Roberts davao snažan kontrast mršavom i niskom Keatonu. Prilikom snimanja svog posljednjeg filma *[[Our Hospitality]]* je doživio moždani udar, ali je svejedno, nakon kraćeg oporavka, nastavio snimanje. Umro je nedugo nakon premijere.

## Vanjske veze
* 
* Joe Roberts at The New York Times Online
* Joe Roberts at the Actors' Colony in Muskegon, MI
* Joe
The Pilgrim (film)

***The Pilgrim*** () je američka crno-bijela nijema filmska komedija snimljena 1923. u režiji Charlesa Chaplina. U njoj se Chaplin pojavljuje u ulozi odbjeglog zatvorenika koji krade odjeću, a zajedno sa njom i identitet svećenika, te sticajem okolnosti završi u malom teksaškom gradu, gdje će doživjeti komične pustolovine. *The Pilgrim* je poznat kao posljednji Chaplinov film koji je snimio za First National Pictures, kao i posljednji u kome je nastupio zajedno sa svojom dugogodišnjom partnericom i bivšom ljubavnicom Ednom Purviance.
The Ten Commandments (film, 1923)

***The Ten Commandments*** () je američki crno-bijeli nijemi historijski film snimljen 1923. u režiji Cecilea B. DeMillea. Sastoji se od dva dijela, od kojih prvi prikazuje zbivanja opisana u starozavjetnoj Knjizi izlaska, odnosno kako je Mojsije (čiji lik tumači Theodore Roberts) drevnim Hebrejima donio Deset zapovijedi. Drugi dio je smješten u suvremeno doba i prikazuje kako se dva brata različito odnose prema Deset zapovijedi; dok ih se jedan pridržava, čak i po cijenu siromaštva, drugi ih namjerno krši, što će dovesti do katrastrofalnih posljedica. Iako starozavjetni segment predstavlja samo trećinu filma, u njega je potrošeno najviše novaca, s obzirom da sadrži scene sa hiljadama statista, kao i razdvajanje Crvenog mora dočarano za tadašnje standarde impresivnim specijalnim efektima. DeMille je zbog visoke cijene filma (koja je prerasla milion dolara) došao u sukob s matičnim studijem Paramount Pictures. Usprkos toga, *The Ten Commandments* je postigao izuzetan uspjeh te višestruko vratio uloženi novac; DeMille je tako postao jedna od hollywoodskih institucija i mogao je nastaviti snimati spektakularne biblijske filmove. The Ten Commandments, zajedno sa *[[The King of Kings (1927 film)|The King of Kings]]* iz 1927. i The Sign of the Cross iz 1933. čini De Milleovu biblijsku trilogiju.

Godine 1956. je DeMille režirao mnogo poznatiji remake, koji je, pak, potpuno bio radnjom smješten u starozavjetno doba.

## Uloge
* Theodore Roberts ... Mojsije, zakodnivaca (prolog)
* Charles de Rochefort ... Ramzes Veličanstveni (prolog) (kao Charles De Roche)
* Estelle Taylor ... Mirijam, sestra Mojsijeva (prolog)
* Julia Faye ... Supruga faraonova (prolog)
* James Neill ... Aaron, brat Mojsijev (prolog)
* Lawson Butt ... Dathan, nezadovoljnik (prolog)
* Clarence Burton ... Poslovođa (prolog), Detektiv (moderna priča)
* Noble Johnson ... Brončani čovjek (prolog)
* Edythe Chapman ... Mrs. Martha McTavish
* Richard Dix ... John McTavish, njen sin
* Rod La Rocque ... Dan McTavish, njen sin
* Leatrice Joy ... Mary Leigh
* Nita Naldi ... Sally Lung, Eurazijka
* Robert Edeson ... Redding, inspektor
* Charles Ogle ... Ljekar
* Agnes Ayres ... Otpadnik
* Roscoe Karns ... Čovjek za blagajnom (van špice) (*pogrešno naveden kao ... Dječak na kiši na IMdb)

## Reference

## Vanjske veze
* 
* The Ten Commandments Archaeological Site 
* Hal Erickson, All Movie Guide
* ''The Ten Commandments'' at Virtual History
Odnosi Bugarske i Srbije

**Odnosi [[Srbija|Srbije]] i [[Bugarska|Bugarske]]** u užem smislu datiraju od 2006. godine kada je Srbija formalno stekla nezavisnost nakon raspada Državne Zajednice Srbije i Crne Gore. Pre toga su Srbija i Bugarska kao države u modernom smislu diplomatske odnose uspostavile 18. januara 1879. nakon što je odlukama Berlinskog kongresa tadašnjoj Kneževini Srbiji priznata nezavisnost, a Kneževini Bugarskoj priznata status vazalne države u Osmanskom Carstvu. Za razliku od Bugarske, koja je svoj državnopravni kontinuitet zadržala do današnjeg dana, Srbija je 1918. postala deo Kraljevine SHS, odnosno Jugoslavije, čiji su poslednji ostaci nestali 2006. godine.

Današnja Srbija ima ambasadu u Sofiji, a Bugarska ima ambasadu u Beogradu. Dele zajedničku državnu granicu u dužini od 318&nbsp;km.

Odnose Srbije i Bugarske je dugo vremena opterećivalo makedonsko pitanje, odnosno suparnički koncepti Velike Srbije i Velike Bugarske koji su ne samo uticali na spoljnu politiku obe države (kao i Jugoslavije u međuratnom periodu), nego i doveli da Srbija i Bugarska kao samostalne države međusobno zarate čak tri puta u periodu od trideset godina - u Srpskom bugarskom ratu 1885. godine, Drugom balkanskom ratu 1913. i Prvom svetskom ratu 1915. godine. U potonjem sukobu, kao i u Drugom svetskom ratu (u kome je Bugarska bila deo Sila Osovine), Bugarska je okupirala ili anektirala delove današnje srpske teritorije. Po završetku rata, kao i ulasku Bugarske i poratne Jugoslavije u Istočni blok, bugarska strana je uglavnom odustala od svojih dotadašnjih teritorijalnih aspiracija, te se granice Srbije ne dovode u pitanje.

Srbija i Bugarska su danas u relativno dobrim odnosima te su članovi nekoliko regionalnih organizacija i sporazuma koji uključuju Proces saradnje u jugoistočnoj Evropi (SEECP), Pakt za stabilnost jugoistočne Evrope, Centralnoevropska inicijativa (CEI) i Organizacija za crnomorsku ekonomsku saradnju. Odnose Srbije i Bugarske je poboljšao i prijem Bugarske u Evropsku uniju 2007. godine, čijem članstvu teži i Srbije, ali je izvor problema različit odnos prema Kosovu, odnosno odluka bugarskih vlasti da 2008. godine prizna jednostrano proglašenu nezavisnost Republike Kosovo.

## Poređenje

## Povezano
* Spoljni odnosi Srbije
First National

**First National** je bilo američko poduzeće za prikazivanje, distribuciju, a na kraju i proizvodnju filmova koje je djelovalo od 1917. do 1936. Osnovali su ga kino-prikazivač Thomas Lincoln Tally i filmski producent James Dixon Williams u nastojanju da stvore konkurenciju studiju Paramount koji je tada dominirao američkim tržištem, ali i "pritiskao" prikazivače. First Nationalu su se brzo priključilo 26 vodećih lanaca kini-dvorana, a kako bi se oduprli Paramountu, odlučili su proizvoditi vlastite filmove. Iste godine su uspjeli sklopiti ugovore s Charliejem Chaplinom i Mary Pickford, tada vodećim hollywoodskim zvijezdama, prve u kojima je ijedan glumac dobio honorar od milion dolara. Nekoliko godina kasnije se Paramount, nakon neuspješnog pokušaja da stvori vlastitu mrežu kino-dvorana, pokušao spojiti sa First Nationalom, što je, pak, Chaplina, Pickford i Douglasa Fairbanksa natjeralo da osnuju vlastiti studio United Artists. Usprkos toga, First National je nastavio rasti i 1926. sagradio veliki studio u Burbanku. Međutim, godine 1928. ga je otkupio Warner Bros., temeljem sporazuma s kojim su oba entiteta neko vrijeme sačuvala zasebnu pravnu osobnost. Godine 1936. je, pak, studio likvidiran te ga je potpuno preuzeo Warner.

## Literatura
* Jeff Codori (2012), *Colleen Moore; A Biography of the Silent Film Star*, McFarland Publishing ,(Print , EBook ).

## Reference

## Vanjske veze
* 
* The Lost Films of First National Pictures
* Freebase, First National: Films distributed
Edna Purviance

**Edna Purviance** (21. oktobar 1895 - 11. januar 1958) je bila američka filmska glumica iz nijeme ere, najpoznatija kao stalna partnerica Charlesu Chaplinu u najplodnijem periodu njegove karijere.

Purviance se rodila u Nevadi u porodici vlasnika hotela. Kao dijete je pokazivala talent za sviranje klavira, ali se nakon punoljetnosti zaputila u San Francisco kako bi pohađala poslovni koledž. Godine 1915. je tamo radila kao sekretarica kada ju je u jednoj kavani zapazio Chaplinov poznanik. Chaplinu, koji je za Essanay Studios snimao *[[A Night Out (film)|A Night Out]]* je trebala partnerica, pa ju je poznanik preporučio za glavnu žensku ulogu. Iako je Chaplin na početku mislio da izgleda "previše ozbiljno za komediju", na kraju ju je odlučio uposliti. To je bio početak duge i plodne suradnje, a tokom nekoliko godina su Chaplin i ona održavali i ljubavnu vezu. Iako je kasnije imao veze i brakove s drugim ženama, sa Purviance je nastavio suradnju, a godine 1923. ju je čak pokušao učiniti zvijezdom svog filma *[[A Woman of Paris]]*, koji je završio kao komercijalni neuspjeh. Nakon nekoliko manjih nastupa, Purviance se 1927. formalno povukla s filma. Usprkos toga ju je Chaplin do kraja života držao na svom platnom popisu. Godine 1938. se udala za PanAm-ovog pilota Johna P. Squirea, koji je umro sedam godina kasnije.

Godine 1992. je njen lik u biografskom filmu *[[Chaplin (film)|Chaplin]]* tumačila Penelope Ann Miller.

## Reference

## Vanjske veze

* 
* Edna Purviance—tribute and research site
* Edna Purviance at Then & Now 
* Biography of Edna Purviance 
*
La Souriante Madame Beudet

***La Souriante Madame Beudet*** () je francuski crno-bijeli nijemi film snimljen 1923. u režiji Germaine Dulac. Predstavlja adaptaciju istoimene drame Denysa Amiela, a naslovna protagonistica je žena u braku s dosadnim mužem koji stalno izvodi neslane šale u kojima fingira samoubistvo s praznim revolverom. Radnja prikazuje njen pokušaj da se iz braka izvuče tako što mu u revolver stavi prave metke. *Madame Beudet* je predstavljao jedan od najpoznatijih filmova impresionističkog pravca u francuskog međuratnoj kinematografiji, a često se navodi i kao prvi feministički film.

## Vanjske veze
*
Bitka za Alamo

**Bitka za Alamo** (; ) se odigrala od 23. februara do 6. marta 1836. za vrijeme Teksaškog rata nezavisnost, kada su meksičke trupe pod vodstvom predsjednika Antonia Lopeza de Santa Ane nastojale zauzeti nekadašnju katoličku misiju Alamo kraj današnjeg San Antonia u Teksasu, koje je branio malobrojni garnizon teksaških pobunjenika.

Krajem prethodne godine su meksičke trupe bile istjerane iz svih dijelova tadašnjeg meksičkog Teksasa. Santa Ana je u proljeće 1836. pokrenuo veliki pohod sa ciljem da povrati napuštene garnizone i uguši pobunu. Pri tome mu je jedan od prvih ciljeva bio San Antonio, tada najveći grad u Teksasu. Teksaški komandanti James Bowie i William B. Travis su se povukli među zidine misije i poslali poruku kojom su tražili pojačanja od teksaškog vođe Sama Houstona. Pojačanja koja su stigla, međutim, nisu bila dovoljna. Nakon desetak dana sitnih čarki, Santa Ana se odlučio da misiju osvoji jurišem 6. marta ujutro. Teksašani su uspjeli odbiti dva, ali ne i treći, te su Meksikanci zauzeli misiju te pobili sve branitelje, u skladu sa prethodnim Santa Aninim naređenjem o neuzimanju zarobljenika. Računa se da je u bitci ubijeno ili ranjeno 400-600 Meksikanaca, dok su 185-257 Teksašana ubijeni.

Iako je u vojničkom smislu predstavljala meksičku pobjedu, njene dugoročne posljedice su bile negativne po Santa Anu. Pokušaj da krvoproliće u Alamu, slično kao i Goliadski masakr nekoliko dana kasnije, iskoristi u propagande svrhe kako bi zastrašio pobunjenike i tako skršio pobunu se izjalovio i imao sasvim suprotni efekt. Meksička okrutnost je dala novu odlučnost pobunjenicima, odnosno motiv da osvete svoje drugove; 20. aprila je Houstonova teksaška vojska u iznenadnom prepadu razbila Santa Aninu u odlučujućoj bitci kod San Jacinta, pri čemu su Teksašani koristili borbeni poklič "Zapamtite Alamo".

Zbivanja u Alamu su nakon toga postala dio teksaške, a kasnije i američke nacionalne mitologije, pri čemu su branitelji prikazivani kao mučenici koji su, usprkos nikakvih izgleda za uspjeh i sigurne smrti, svjesno odlučili položiti živote u borbi za slobodu, demokraciju i slične ideale, odnosno svojom žrtvom omogućiti kasniji trijumf. Bitka za Alamo je kao takva bila čest motiv američke književnosti i popularne kulture, uključujući hollywoodske filmove.

## Izvori
La Roue

***La Roue*** () je francuski crno-bijeli nijemi film snimljen 1923. u režiji Abela Gancea. Po žanru je drama, a protagonist je strojovođa koji tokom katastrofalne nesreće, a potom usvoji djevojčicu. Radnja prati komplikacije koje nastanu kada ona odraste u lijepu ženu u koju se zaljube ne samo strojvođa, nego i njegov sin. *La Roue* se odlikuje inovativnim tehnikama osvjetljenja, kao i filmske montaže. Kao i drugi Ganceovi filmovi iz tog perioda, također ga je odlikovala izuzetna dužina. U originalnoj verziji se satojao od 32 role (7 - 9 sati), ali je na kraju 1924. ipak odlučio u kina pustiti skraćenu verziju od dva i pol sata. Moderna rekonstrukcija, temeljena na pet različitih verzija, je duga četiri i pol sata.

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
* ''La roue'' at silentera.com
Cœur fidèle

***Cœur fidèle*** () je francuski crno-bijeli nijemi film snimljen 1923. u režiji Jeana Epsteina. Po žanru je melodrama, a radnja je smještena u Marseille. Protagonisti su lučki radnik i konobarica za kojom žudi lokalni kriminalac. Epstein, koji se prije početka režiserske karijere bavio filmskom teorijom, namjerno je koristio jednostavnu priču i scenarij (koji je po vlastitim riječima napisao tokom jedne noći) kako bi što bolje svoja teorijska načela primijenio u praksi. Na njegov film je u značajnoj mjeri uticao i Gance sa svojim ostvarenjem *[[La roue]]*, te se *Cœur fidèle* u mnogo čemu odlikuje brzom montažom. Kritika je s filmom bila oduševljena, uključujući Renéa Claira koji ga je prozvao najboljim primjerom "resursa današnjeg filma". Publika, s druge strane, nije pokazala razumijevanje za film koji je inzistirao na prozaičnoj stvarnosti lučkog grada i nimalo uglednim protagonistima; s repertoara pariških komercijalnih dvorana je skinut nakon samo tri dana. Kasniji kritičari su, međutim, upravo u njemu vidjeli preteču poetskog realizma, pravca koji će dominirati francuskom kinematografijom u međuratnom periodu.

## Reference

## Vanjske veze
* 
* ''Cœur fidèle''  at DVDtoile.com
Bonnie Prince Charlie (film, 1923)

***Bonnie Prince Charlie*** je britanski crno-bijeli nijemi historijski film snimljen 1923. u režiji Charlesa Calverta. Radnja je smještena u Britaniju 1745. za vrijeme Jakobitskog ustanka, a naslovni protagonist, čiji lik tumači Ivor Novello, je Princ Charles Stuart, vođa ustanika i pretendent na britansko prijestolje. Danas nije sačuvana nijedna kopija, te se smatra izgubljenim.

## Uloge
* Ivor Novello ... Princ Charles Stuart
* Gladys Cooper ... Flora MacDonald
* A.B. Imeson ... Vojvoda od Cumberlanda
* Hugh Miller ... Robert Fraser
* Sydney Seaward ... Neal McEachinn
* Benson Kleve ... Donald MacPherson
* Adeline Hayden Coffin ... Lady Clanronald
* Arthur Wontner ... Lord Kingsburgh
* Nancy Price ... Lady Kingsburgh
* Lewis Gilbert ... Charles II
* A. Bromley Davenport ... Sir John Cope 
* Mollita Davies ... Betty Burke
* Robert Laing ... MacDonald
* Arthur McLaglen ... MacKintosh

## Izvori

## Literatura
* Macnab, Geoffrey. *Searching for Stars: Stardom and Screen Acting in British Cinenma*. Cassell, 2000.
* Williams, Michael. *Ivor Novello: Screen Idol*. BFI, 2003.

## Vanjske veze
* 
* ''Bonnie Prince Charlie'' at Silent Era
* ''Bonnie Prince Charlie''  at BFI Film & TV Database
Der Sekretär der Königin

***Der Sekretär der Königin*** () je njemačka crno-bijela nijema filmska komedija snimljena 1916. u režiji Roberta Wienea. Naslovna protagonistica je kraljičina sekretarica koja se tajno uda za komandanta njene tjelesne straže, a radnja prikazuje komplikacije kada u grad zajedno s putujućom opernom trupom dođe njen bivši ljubavnik . Film je bio hvaljen zbog scenografije i fotografije.

## Izvori

## Literatura
* Jung, Uli & Schatzberg, Walter. *Beyond Caligari: The Films of Robert Wiene*. Berghahn Books, 1999.

## Vanjske veze
*
Messter Film

**Messter Film** je bila njemačka kompanija za proizvodnju, distribuciju i prikazivanje filmova koja je djelovala u nijemoj eri. Ime je dobila po svom osnivaču, izumitelju i filmskom pioniru Oskaru Messteru, koji je prije toga osnovao lanac kino-dvorana. 1910-ih je postala jedan od vodećih njemačkih filmskih studija, a posebno se razvila za vrijeme prvog svjetskog rata kada je prestao uvoz filmova iz drugih država. Messter Film je igrao važnu ulogu u preorijentaciji njemačke kinematografije sa kratkih na cjelovečernje filmove. Godine 1917. se Messter Film spojio sa studijem Universum Film AG (UFA), iako je neko vrijeme zadržao samostalnost kao posebna proizvodna jedinica.

## Literatura
* Bergfelder, Tim & Bock, Hans-Michael. *The Concise Cinegraph: Encyclopedia of German*. Berghahn Books, 2009.
* Hardt, Ursula. *From Caligari to California: Erich Pommer's Life in the International Film Wars*. Berghahn Books, 1996.
* Prawer, S.S. *Between Two Worlds: The Jewish Presence in German and Austrian Film, 1910-1933*. Berghahn Books, 2005.
Oskar Messter

**Oskar Messter** (21. novembar 1866 - 6. decembar 1943) bio je njemački pronalazač i filmski producent, poznat kao jedan od pionira njemačke i svjetske kinematografije.

Rodio se u Berlinu u porodici čiji su se članovi bavili izradom optičkih aparata. Godine 1896. je izradio svoj prvi filmski projektor, odnosno jedan od prvih na svijetu koji je koristio malteški mehanizam za pokretanje filmskih rola. Njegov izum se pokazao prilično uspješnim, te je već prve godine uspio prodati čak 64 projektora. Sljedeće godine je osnovao studio u kome je počeo izrađivati kratke filmove. Godine 1903. je napravio prvu demonstraciju zvučnog filma, odnosno primitivni sistem gdje je filmska vrpca bila sinkronizirana sa gramofonskom pločom. Poslije je sagradio lanac kino-dvorana, a od njega je nastala kompanija Messter Film koja je za vrijeme prvog svjetskog rata počela dominirati njemačkom kinematografijom i značajno uticala na uvođenje cjelovčernjeg filma kao vodećeg oblika filmske zabave. Godine 1918. je Messter Film postao dio daleko poznatije kompanije Universum Film AG (UFA). Godine 1932. je Messter svoju kolekciju filmova poklonio Njemačkom muzeju.

## Vanjske veze

* 
* Who's Who of Victorian Cinema
Das wandernde Licht

***Das wandernde Licht*** () je njemački crno-bijeli nijemi film snimljen 1916. u režiji Roberta Wienea. Radnja se temelji na priči Ernsta von Wildenbrucha i prikazuje brak aristokrata sa suprugom koja pogrešno misli kako joj je muž duševno bolestan.

## Uloge
* Henny Porten – Anna von Glassner 
* Bruno Decarli – Baron von Fahrenwald 
* Theodor Becker – Kammerdiener des Barons 
* Emil Rameau – Major von Glassner 
* Elsa Wagner – Frau von Glassner

## Izvori

## Literatura
* Jung, Uli & Schatzberg, Walter. *Beyond Caligari: The Films of Robert Wiene*. Berghahn Books, 1999.

## Vanjske veze
*
Die Räuberbraut

***Die Räuberbraut*** () je njemačka crno-bijela nijema filmska komedija snimljena 1916. u režiji Roberta Wienea. Radnja prikazuje kako mlada djevojka romantičnih shvaćanja odbacuje dogovoreni brak koji su joj namijenili roditelji, i umjesto toga sanja o udaji za razbojnika.

## Izvori

## Literatura
* Jung, Uli & Schatzberg, Walter. *Beyond Caligari: The Films of Robert Wiene*. Berghahn Books, 1999.

## Vanjske veze
*
Alphonse Daudet

**Alphonse Daudet** (Nîmes, 13. svibnja 1840. - Pariz, 16. prosinca 1897.), francuski književnik .

Rođen je 1840. godine u malom gradiću po imenu Nimes, na jugu Francuske. Autor je "Tartarinove trilogije", koja je remek-djelo francuske humoristične proze. Daudet je najsnažniji u slikanju napuštenih i progonjenih ljudi gradske periferije. Od ostalih djela izdvajaju se "Pisma iz mog mlina", te drama "Arležanka". Djetinjstvo je proveo u Provansi gdje je dobio inspiraciju za svoja djela. Daudet je po svojim političkim stavovima bio monarhist i duboko je prezirao Treću republiku, a također je dijelio i antisemitske stavove, koji su bili predmet njegove koresponedncije sa Richardom Wagnerom. Privatni život mu je obilježila sklonost ženama, odnosno česte veze sa ljubavnicama svojih kolega; zahvaljujući tome je obolio od sifilisa; svjedočenja o zdravstvenim problemima je ostavio u svom dnevniku. Umro je godine 1897.

Njegovi sinovi Leon i Lucien Daudet su kasnije također postali istaknuti pisci.
Frau Eva

***Frau Eva*** je njemački crno-bijeli nijemi film snimljen 1916. u režiji Roberta Wienea. Predstavlja adaptaciju romana *Fromont jeune et Risler aîné* francuskog književnika Alphonsea Daudeta. Radnja prikazuje kako ambiciozna supruga potroši sav mužev novac, a poslije, mučena grižnjom savjesti, počini samoubistvo. *Frau Eva* se smatra značajnim kao prva filmska uloga kasnije poznatog glumca Emila Janningsa.

## Vanjske veze
*
Das Leben ein Traum

***Das Leben ein Traum*** () je njemački crno-bijeli nijemi film snimljen 1917. u režiji Roberta Wienea. Protagonistica je mlada aristokrakinja koja se zaljubi i uda za muškarca, a za koga se na kraju ispostavi da je čudovište. Radnja prikazuje kako čak i nakon njegove smrti počne gubiti razum sve dok na nju ne iskušaju revolucionarni lijek koji bi je trebao uvjeriti da su sva traumatična događanja bila najobičniji san.

## Izvori

## Literatura
* Jung, Uli & Schatzberg, Walter. *Beyond Caligari: The Films of Robert Wiene*. Berghahn Books, 1999.

## Vanjske veze
*
Der standhafte Benjamin

***Der standhafte Benjamin*** () je njemačka crno-bijela nijema filmska komedija snimljena 1917. u režiji Roberta Wienea. Naslovni protagonist je radnik u prodavaonici cipela koji je naslijedio veliku sumu novca, ali usprkos toga se drži desetogodišnjeg ugovora o zaposlenju; zbog toga svaki dan odlazi na posao, ali svake noći troši novac na provod.

## Izvori

## Literatura
* Jung, Uli & Schatzberg, Walter. *Beyond Caligari: The Films of Robert Wiene*. Berghahn Books, 1999.

## Vanjske veze
*
Furcht (film)

***Furcht*** () je njemački crno-bijeli nijemi horor film snimljen 1917. u režiji Roberta Wienea. Protagonist je njemački grof koji u Indiji krade statuu iz jednog hrama, zbog čega ga svećenik prokune da će umrijeti za točno sedam godina. Radnja prikazuje kako grof postepeno gubi razum i na kraju nakon sedam godina počini samoubistvo. S obzirom da je film dvosmislen po pitanju da li je indijski svećenik stvaran ili proizvod grofove bolesne mašte, dio historičara vjeruje da je upravo ovaj motiv potakao Wienea da slične teme počne istraživati u svojim kasnijim filmovima, uključujući znameniti *[[Kabinet Dr. Caligarija]]*.

## Uloge
* Bruno Decarli – Grof Greven 
* Conrad Veidt – Indijski svećenik
* Bernhard Goetzke 
* Mechthildis Thein

## Izvori

## Literatura
* Jung, Uli & Schatzberg, Walter. *Beyond Caligari: The Films of Robert Wiene*. Berghahn Books, 1999.

## Vanjske veze
*
Genuine

***Genuine***, čiji je puni naslov ***Genuine, die Tragödie eines seltsamen Hauses*** () je njemački crno-bijeli nijemi horor film snimljen 1920. u režiji Roberta Wienea. Naslovna protagonistica je fatalna vampirica koja zavodi muškarce. *Genuine* je Weine snimio nedugo nakon svog znamenitog filma *[[Das Cabinet des Dr. Caligari|Kabinet dr. Caligarija]]*, te se smatra jednim od djela njemačkog filmskog ekspresionizma. Posebno ga odlikuje scenografija koju je izradio ekspresionistički slikar Cesar Klein. Međutim, nakon premijere je doživio neuspjeh i kod publike i kod kritike. Većina zamjerki je bila na konfuznu i nejasnu radnju. Danas je poznata skraćena verzija temeljena na restauraciji iz 1996. godine.

## Vanjske veze
* 
* 

* Informationen zum Film (www.filmhistoriker.de)
Die Nacht der Königin Isabeau

***Die Nacht der Königin Isabeau*** () je njemački crno-bijeli nijemi historijski film snimljen 1920. u režiji Roberta Wienea. Radnja je smještena u Francusku u 15. vijeku i prikazuje brak između ludog kralja Charlesa VI i njegove supruge, kraljice kraljice Isabeau. Film, koji se bavio ludilom, omiljenom Wieneovom temom, su nakon premijere pohvalili kritičari. Međutim, nijedna kopija nije sačuavana, te se smatra izgubljenim.

## Uloge
* Fern Andra - Kraljica Isabeau 
* Fritz Kortner - Connetable 
* Hans Heinrich von Twardowski - Paž
* Elsa Wagner 
* Lothar Müthel - Jehan 
* John Gottowt - Buckliger Narr 
* Albert Lind 
* Alexander Moissi - Charles VI (Karl VI.)
* Harald Paulsen

## Izvori

## Literatura
* Jung, Uli & Schatzberg, Walter. *Beyond Caligari: The Films of Robert Wiene*. Berghahn Books, 1999.

## Vanjske veze
*
Die Rache einer Frau

***Die Rache einer Frau*** () je njemački crno-bijeli nijemi film snimljen 1921. u režiji Roberta Wienea. Predstavlja adaptaciju priče *La Vengeance d'une femme* francuskog književnika Barbey d'Aurevillyja (iz zbirke *[[Les Diaboliques (novele)|Les Diaboliques]]*). Protagonistica je žena koja se nastoji osvetiti aristokratskom mužu za ubistvo svog ljubavnika tako što postaje obična ulična prostitutka. Film je imao uglavnom negativne kritike.

## Uloge
* Vera Karalli 
* Franz Egenieff - Vojvoda od Sierra-Leonea 
* Olga Engl 
* Margarete Kupfer 
* Alfred Haase 
* Boris Michailow - Vojvotkinjin ljubavnik 
* Auguste Prasch-Grevenberg

## Izvori

## Literatura
* Jung, Uli & Schatzberg, Walter. *Beyond Caligari: The Films of Robert Wiene*. Berghahn Books, 1999.

## Vanjske veze
*
Jules Amédée Barbey d'Aurevilly

**Jules Amédée Barbey d'Aurevilly** (2. novembar 1808 - 23. april 1889) je bio francuski književnik. Odrastao je u Normandiji, gdje je od ujaka naslijedio plemićku titulu. U mladosti je bio liberal i ateista, ali je nakon završenih studija početkom 1840-ih počeo posjećivati konzervativne i legitimističke salone, pa se 1846. formalno preobratio u katoličanstvo. Usprkos ekstremno konzervativnih stavova, njegov opus se često bavio "pikantnim" temama i bio predmetom optužbi za širenje nemorala. Najpoznatije djelo mu je zbirka novela *[[Les Diaboliques (knjiga)|Les Diaboliques]]* (Đavolice).

## Djela

### Beletristika
* *Le Cachet d’Onyx* (1831)
* *Léa* (1832)
* *La Bague d’Annibal* (1842)
* *[[Une vieille maîtresse]]* (1851)
* *L'Ensorcelée* (1854).
* *Le Chevalier Des Touches* (1863)
* *Un Prêtre marié* (1864)
* *[[Les Diaboliques (knjiga)|Les Diaboliques]]* (1874, zbirka novela posvećenih ženama koje čine nasilne ili osvetničke radnje).
* *Une Histoire sans nom* (1882) 
* *Ce qui ne meurt pas* (1883)

### Publicistika
* *Du Dandysme et de Georges Brummel* ('1845)
* *Les Prophètes du passé* (1851)
* *Les Oeuvres et les hommes* (1860–1909)
* *Les Quarante médaillons de l'Académie* (1864)
* *Goethe et Diderot* (1880)
* *Les Ridicules du temps* (1883)
* *Pensées détachées*, Fragments sur les femmes* (1889)
* *Polémiques d'hier* (1889)
* *Dernières Polémiques'' (1891)

## Izvori

## Vanjske veze

*  (plain text and HTML)
* Works by or about J. Barbey d'Aurevilly at Internet Archive (scanned books original editions)
* Jules-Amédée Barbey d’Aurevilly: Encyclopaedia Britannica
* Jules-Amédée Barbey d’Aurevilly: Encyclopédie de L'Agora