26. aprila

Dani - Godine
prethodni dan - sledeći dan

----

**26. travanj/april** (**26. 4.**) je 116. dan godine po gregorijanskom kalendaru (117. u prijestupnoj godini).
Do kraja godine ima još 249 dana.

## Događaji

* 1532. – U pohodu na Beč turska vojska pod komandom sultana Sulejmana II ušla u Mađarsku.
* 1607. – Kapetan Džon Smit u Kejp Henri u Virdžiniji doveo prve koloniste koji su osnovali prvo stalno britansko naselje u Severnoj Americi.
* 1828. – Rusija objavila rat Turskoj u znak podrške Grčkoj u borbi za nezavisnost.
* 1915. – Italija tajno potpisala Londonski ugovor s Velikom Britanijom, Rusijom i Francuskom i, u Prvom svetskom ratu, prešla na stranu sila Antante uz obećanje da će dobiti Tirol, Trst, Goricu, Istru, delove Dalmacije i Albanije.
* 1933. – Osnovana je tajna policija nacističke Nemačke, Gestapo.
* 1937. – Da bi pomogli generalu Franku u vreme španskog građanskog rata, Hitlerovi avioni bombardovali španski grad Gerniku. Razaranje tog grada inspirisalo Pikasa da naslika istoimenu sliku.
* 1942. – U najvećoj nesreći u istoriji rudarstva, u kineskom rudniku uglja u Benksiju, tada pod okupacijom Japana, poginulo najmanje 1.540 ljudi.
* 1945. – Uhapšen maršal Anri Filip Peten, šef francuskog kolaboracionističkog režima, sa sedištem u Višiju, u Drugom svetskom ratu.
* 1945. – održano treće i poslednje zasjedanje Zemaljskog antifašističkog vijeća narodnog oslobođenja Bosne i Hercegovine (ZAVNOBiH) u Sarajevu.
* 1954. – U Ženevi počela konferencija o Indokini kojom je okončana francuska dominacija u tom delu sveta. SAD nisu prihvatile rezultate skupa, pa je u junu 1954. diktator Ngo Din Dijem, uz podršku SAD, postao premijer Južnog Vijetnama.
* 1962. – Britanija lansirala prvi satelit "Ariel I".
* 1964. – Tanganjika, Zanzibar i Pemba osnovale Ujedinjenu Republiku Tanganjike i Zanzibara, koja je 29. oktobra 1964. promenila naziv u Tanzanija.
* 1986. – Eksplodirao četvrti blok nuklearne centrale u Černobilu u Ukrajini. Radioaktivni oblaci prekrili gotovo celu Evropu, a posledice najveće nuklearne katastrofe još se ispituju. Nuklearna centrala zatvorena 15. decembra 2000.
* 1994. – U Južnoj Africi održani prvi izbori na kojima su učestvovali i crnci i belci, a koji su označili kraj režima aparthejda.
* 1998. – U saobraćajnoj nesreći na magistralnom putu M-17 na dionici Mostar - Jablanica u mjestu Drežnica poginuo brigadni general Arif Pašalić, komandant Prve mostarske brigade i Četvrtog korpusa Armije RRBiH.
* 1999. – Tokom vazdušnih udara NATO na Jugoslaviju Evropska unija zabranila ulazak u zemlje-članice Unije predsedniku Jugoslavije Slobodanu Miloševiću, članovima njegove porodice, zvaničnicima Jugoslavije i Srbije i uvela embargo na uvoz nafte.
* 2002. – Bivši učenik gimnazije u njemačkom gradu Erfurtu počeo je pucati vatrenim oružjem na svoje bivše učitelje i ostale učenike ubivši 16 osoba prije negoli je počinio samoubojstvo.
* 2003. – Na zasedanju Komisije Ujedinjenih nacija za ljudska prava ozvaničen kraj mandata specijalnog izaslanika za ljudska prava u Srbiji i Crnoj Gori.
.

## Rođenja

* 121. – Marko Aurelije, rimski car († 180.).
* 1452. – Leonardo da Vinči, italijanski slikar, vajar, pronalazač i naučnik († 1519.).
* 1573. – Maria di Medici, francuska kraljica.
* 1711. – Dejvid Hjum, britanski filozof škotskog porekla († 1776.).
* 1798. – Eugène Delacroix, francuski slikar († 1863.).
* 1812. – Alfred Krupp, njemački industrijalac i istraživač. 
* 1824. – Josipa Vancaš, poznata i kao majčica Ilira († 1910.). 

* 1880. – Radenko Stanković, lekar-kardiolog, osnivač i profesor Medicinskog fakulteta u Beogradu, senator, ministar prosvete za vreme kralja Aleksandra I († 1956.).

* 1889. – Ludwig Wittgenstein, austrijski filozof.
* 1894. – Rudolf Hess, njemački političar u stranci NSDAP za vrijeme Drugoga svjetskog rata.
* 1917. – Ieoh Ming Pei, kineski arhitekt.
* 1910. – Mehmed Meša Selimović, bosanski književnik.
* 1940. – Giorgio Moroder, talijanski producent i skladatelj.
* 1949. – Carlos Bianchi, argentinski nogometni trener i bivši igrač.
*1953. – Aleksandar Saša Mondecar, hrvatski dizajner scenske rasvjete.
* 1953. – Vlado Kalember, hrvatski pop pevač.
* 1953. – Jet Li, kineski filmski glumac. 

* 1957. – Šerif Konjević, bosanskohercegovački pjevač pop-folk muzike.
* 1960. – Roger Tylor, britanski muzičar (Duran Duran).
* 1972. – Kiko, bivši španjolski nogometaš i tv komentator.
* 1973. – Stanko Bubalo, hrvatski je nogometaš i bivši reprezentativac. 
* 1974. – Ivana Miličević, američka glumica i model, bosanskog porijekla.

* 1977. – Tom Welling, američki glumac.
*1978 – Dejan Matić, pjevač,
*1978 – Saša Matić, pjevač,
* 1985. – John Isner, američki tenisač. 

.

## Smrti
* 1865. – John Wilkes Booth, američki glumac, atentator na Abrahama Lincolna (* 1838.). 
* 1904. – Dimitrije Nešić, srpski matematičar, profesor Velike škole i predsednik Srpske kraljevske akademije (* 1836.).
* 1914. – Juraj Posilović, zagrebački nadbiskup (* 1834.).
* 1931. – Milorad Gavrilović, srpski glumac i reditelj. 
* 1937. – Ivan Peštaj, hrvatski političar (* 1891.). 

* 1984. – Vilijam Kaunt Bejzi, američki džez-muzičar i vođa orkestra.
* 2017. – Jonathan Demme, američki filmski režiser (* 1944.).
.

## Blagdani/Praznici
* Svetski dan intelektualne svojine (Konvencija potpisana na ovaj dan 1974). 
.
* Srpska pravoslavna crkva slavi:.
** Sveštenomučenika Artemona.
** Svetog mučenika Kriskenta.
** Svetu mučenicu Tomaidu
.
----
*Vidi takođe*: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar