Marivan

**Marivan** (, ili ) je grad u Kurdistanskoj pokrajini na zapadu Irana, u kojem je prema popisu stanovništva iz 2006. godine živjelo 91.664 ljudi.

## Geografija

Marivan se nalazi 75&nbsp;km zapadno od pokrajinskog sjedišta Sanandadža, 80&nbsp;km južno od Sakeza, 55&nbsp;km sjeverno od Pavea, te 15&nbsp;km od granice s Irakom. Geografski je smješten uz jugoistočnu obalu jezera Zarivara odnosno u dolini rijeke Marivan-Rud, te južnim padinama planina Kale-Kile-Kovs (1802 m) i Gordraš (1777 m) koje pripadaju masivu Zagrosu. Nadmorska visina gradskog područja kreće se od oko 1280 m uz obalu jezera (uz koju je podignut nasip) do 1400 m uz planine. Istočnom riječnom dolinom i tektonskom kotlinom koja prema jugu prati zarivarske konture protežu se plodne poljoprivredne površine, dok na planinama prevladavaju šume. Okolicom grada prevladava sredozemna klima (Csa) i prosječna godišnja temperatura zraka iznosi 14°C, a može varirati od minimalnih –4,5°C u januaru do maksimalnih 36,2°C u julu. Količina padalina iznosi 878 mm godišnje od čega većina otpada na zimu, dok tokom ljeta padalina uopće nema.

## Historija

Zbog obilja slatke vode, okolica Marivana je naseljena još od prahistorijskih vremena. Planinska regija južno od današnjeg grada historijski je poznata kao Avroman i važila je kao proizvodni centar raznog voća, prvenstveno oraha, jabuka i tršlje. U srednjem vijeku mjesto je postalo prometnom stanicom između Iranske visoravni i Mezopotamije s obzirom da su obližnjom dolinom rijeke Dijale vodili putevi k Bagdadu. Godine 1310. područje je pogođeno potresom magnitude M<small>w</small>&nbsp;=&nbsp;5,3, no detaljne informacije o tome kako se katastrofa odrazila na kraj nisu poznate. Početkom novog vijeka Marivan dobiva novu geostratešku dimenziju jer postaje graničnim mjestom između Iranskog i Osmanskog Carstva, koji su vodili vjekovne ratove. Rane marivanske utvrde izgradili su Safavidi, a bitno su nadograđene kasnije od strane Kadžara, osobito tokom vladavine Nasrudin-šaha. Marivan je bitnu stratešku ulogu igrao i kasnije u 20. vijeku, posebno tokom Iransko-iračkog rata, zbog čega se u centru odnosno na sjeveroistoku grada i danas nalaze kasarne odnosno vojne baze ("Rad").

## Promet

Glavne gradske ulice u Marivanu su bulevari Šohada, Šahrdari, Fadžr, 23. tir, Besat, Šahid Ebadat, Imam Homeini, Novruz, Moalem i Kurdistan. Međugradske prometnice koje prolaze kroz Marivan su državna cesta 15 koja ga povezuje s Čenareom i Sakezom na sjeveru odnosno Novsuda, Pavea, Džavanruda, Ravansara i Kermanšaha na jugu, te državna cesta 46 koja vodi prema Sanandadžu i Hamadanu na istoku odnosno do graničnog prijelaza Marzi-je Bašmak (Irak) na zapadu.

## Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2006. godine, u Marivanu živi 91.664 stanovnika odnosno 22.440 porodica. Većina stanovnika su etnički Kurdi (npr. pleme Gijavandi), a specifična manjina su Avromani koji govore arhaičnim dijalektom iz guranijske grupe iranskih jezika.

## Obrazovanje
U Marivanu djeluje podružnica Univerziteta Pajam Nur, te Islamski slobodni univerzitet s kampusom smještenim 2,0 km južno od grada.

## Značajne osobe
* C. Birkar, matematičar
* Čuri, pjesnik
* Kani, pjesnik
* Nari, pjesnik

## Povezano
* Kurdistanska pokrajina

## Vanjske veze
*  Službene stranice grada Marivana 
;Ostali projekti