open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bokh I

**Bokh** ili **Boh** (, , kraj 2. vijeka pne.) bio je kralj antičke Mauretanije. Bio je tast numidijskog kralja Jugurte. U zetovom ratu protiv Rimljana ispočetka se proglasio neutralnim, da bi 108. pne. stao na Jugurtinu stranu tek uz obećanje da će dobiti trećinu numidijske teritorije. Nakon što je Jugurta u nekoliko navrata poražen, počeo je pregovarati s Rimljanima te u dogovoru s njima namamio Jugurtu u klopku, zarobio ga i predao kvestoru Suli. Time je rat okončan, a Bokh je za nagradu dobio dio numidijske teritorije.

Bokh je imao sinove Bokha II i Boguda, koji su nakon njegove smrti podijelili kraljevstvo.

## Izvori
* Salustije, *Jugurtha*, 80-120 
* Plutarh, *Marius*, 8-32
Ferganska dolina

**Ferganska dolina** (uzbečki: Farg‘ona vodiysi, kirgiški: Фергана өрөөнү, tadžički: водии Фaрғонa, ruski: Ферганская долина, perzijski: وادی فرغانه) je dolina u srednjoj Aziji. Podijeljena je između Uzbekistana, Tadžikistana i Kirgistana. Najveći dio pripada Uzbekistanu. To je najgušće naseljeni prostor srednje Azije.

## Geografija
Ferganska dolina je dolina uz rijeke Narin i Kara Darja čijim spajanjem nastaje rijeka Sir Darja. Nadmorska visina doline je 400-500 m. Dolina je tektonskog porijekla sa svih strana okružena planinama (većinom iz planinskog lanca Tanšan). Kroz nju teku mnoge rijeke koje se ulijevaju u Sir Darju i donose mnogo sedimenata s planina u dolinu. Zbog toga je u dolini vrlo plodno tlo. Plodno tlo i dovoljna količina vode za navodnjavanje je pokretač razvoja poljoprivrede i naseljenosti u dolini. Pronađena su i nalazišta nafte i prirodnog plina.

Klima je kontinentalna. Velike su godišnje amplitude temperature (razlike najtoplijeg i najhladnijeg mjeseca). Vrlo je mala količina padalina (posebno ljeti kad gotovo ne pada kiša, zimi često pada snijeg). Nedostatak padalina je najviše posljedica smještaja u sredini Azije daleko od svih mora. Zbog toga zračne mase koje donose padaline s mora ne mogu stići do Ferganske doline. Zbog smanjene količine padalina u Ferganskoj dolini prevladava stepa. Poljoprivreda nedostatak padalina kompenzira navodnjavanjem iz rijeka.

U dolini se nalazi glavni i najveći grad Uzbekistana Taškent. Ostali veći gradovi Uzbekistana su Andižan, Fergana i Namangan, u Tadžikistanu je grad Khudžand, a u Kirgistanu Oš.

## Stanovništvo i privreda
Ferganska dolina je najgušće naseljen dio srednje Azije. U svim državama koje ju dijele ima upravo u Ferganskoj dolini najviše stanovnika i većih gradova. Do uspostave SSSR-a su u dolini živjeli izmiješani Uzbeci, Tadžici i Kirgizi. Zbog toga je bilo teško uspostaviti granice pa one izgledaju nepravilno, a postoji i više eksklava (teritorij koji pripada jednoj državi, a sa svih strana je okružen drugom državom). Još uvijek postoje brojne etničke manjine koje pripadaju narodima koje dijele dolinu (Uzbeci u Kirgistanu, Kirgizi u Tadžikistanu).

Ferganska dolina spada u privredno razvijenije dijelove srednje Azije. Dominira poljoprvreda za koju postoje povoljni geografski uvjeti. Najvažniji je uzgoj pamuka koji je glavni izvozni proizvod. Još se uzgajaju žitarice, voće i povrće. Industrija nije jače razvijena.
Adige (rijeka)

**Adige** (venecijanski: *Àdexe*; trentinski: *Ades*; furlanski: *Adis*; njemački,: *Etsch*; ladino: *Adesc*, ili Adiç; latinski: *Athesis*) je rijeka u Italiji i Švicarskoj, sa svojih 410&nbsp;km druga je rijeka po dužini u Italiji. Rijeka izvire u Alpama u području regije Trentino-Južni Tirol, na granici između Švicarske, Italije i Austrije, a ulijeva se u Jadransko more.
Kokand

**Kokand** (; ; ; čagatajski: خوقند; ) je grad u provinciji Fergana u istočnom Uzbekistanu, smješten na jugozapadnom rubu Ferganske doline. Ima 192.500 stanovnika (po procjenama iz 1999. godine). Kokand se nalazi 228&nbsp;km jugoistoično od Taškenta, 115&nbsp;km zapadno od Andidžana i 88&nbsp;km zapadno od Fergane. Ima nadimak “Grad vjetrova”, a ponekad se zove i “Grad vepra". Smješten je na  na nadmorskoj visini od 409 metra.

Kokand se nalazi na raskršću drevnih trgovačkih puteva, te spaja dvije važne rute kroz Fergansku dolinu, jednu koja kroz planine vodi na sjeverozapad prema Taškentu, i druge na zapad kroz Khujand. Zbog toga je Kokand je najvažnije transportno središte Ferganske doline.

## Vanjske veze

* Official city portal of Kokand  
* Open Street Map
Kvint Lutacije Katul

**Kvint Lutacije Katul** (*Quintus Lutatius Catulus*, ? - 87. pne.) bio je rimski vojskovođa, političar i pjesnik. Najpoznatiji je po tome što je za vrijeme cimbrijskog rata godine 102. pne. izabran za konzula. Zadatak mu je bio zaustaviti Cimbre u njihovom prodoru na Italiju, ali u tome nije uspio, prije svega zbog panike u njegovoj vojsci. Umjesto toga se bio prisiljen povući iza rijeke Po. Međutim, kada se njegova vojska uspjela spojiti s vojskom njegovog kolege Gaja Marija, uspio je izvojevati pobjedu u bitci kod Vercela. Iako su zajedno ostvarili veliki uspjeh, Marije i Katul su postali ljuti suparnici, pogotovo nakon što su zasluge za nju pripisane isključivo Mariju. Zbog toga je Katul stao na stranu optimata, odnosno Sule u prvom rimskom građanskom ratu od 88. do 87. pne. Kada su populari preuzeli vlast u Rimu, Katul je izvršio samoubistvo ne čekajući da bude formalno osuđen na smrt.

Osim kao političar, Katul je među svojim suvremenicima uživao reputaciju vrsnog govornika, ali i pisca pod snažnim uticajem grčke književnosti. Napisao je historiju svog konzulskog mandata pod uticajem Ksenofonta, ali je najpoznatiji po epigramima, od kojih su se do danas očuvala samo dva, i to zahvaljujući Ciceronovim citatima.

## Izvori
Skiri

**Skiri** ili **Skirijci** () je naziv za drevni narod koji je živio na području istočne Evrope između 2. vijeka pne. i 5. vijeka n.e.

Podaci od Skirima su prilično oskudni. Prvi put se spominju u 3. vijeku pne. kada su zajedno s Galaćanima i (vjerojatno) indoiranskim narodom Saii Saii pokušali zauzeti grad Olbija na crnomorskoj obali. Vjeruje se da im je pradomovina biola današnja Poljska. Oko 200. pne. su počeli migrirati na jug zajedno s Bastarnima. S vremenom su došli u doticaj s Rimljanima, čiji ih autori opisuju kao narod nastanjen istočno od Bastarna, na obali Crnog Mora.

Većina historičara smatra da su pripadali germanskim narodima.

Otada se relativno rijetko spominju, sve do 4. vijeka kada ih rimski autori navode kao stanovnike Karpata. Tamo ih je napao Atila i prisilio da postanu njegovi saveznici. Nakon Atiline smrti su se Skiri pridružili Gotima, a dio rimskoj vojsci. Odoakar, germanski vođa koji je srušio Zapadno Rimsko Carstvo 476. godine, bio je napola Skir.

## Napomene
Bitka kod Akva Sekstija

**Bitka kod Akva Sekstija** se odigrala za vrijeme kimbrijskog rata godine 102. pne. kraj današnjeg grada Aix-en-Provence između rimske vojske pod konzulom Gajem Marijem na jednoj i vojske germanskih plemena Teutonaca i Ambronaca na drugoj strani. Završila je potpunom rimskom pobjedom, odnosno uništenjem teutonsko-ambronske vojske.

## Vanjske veze
* Read Theodor Mommsen's account of the battle, written in the late 1800's
Kvint Tulije Ciceron

**Kvint Tulije Ciceron** (*Quintus [[Tullius]] Cicero*, 102. pne. - 43. pne.) bio je rimski vojskovođa, političar i pisac, poznat prije svega kao mlađi brat znamenitog oratora i pisca Marka Tulija Cicerona.

Zajedno s bratom se obrazovao u Ateni i na Rodosu. Godine 70. pne. se oženio za Pomponiju, sestru Tita Pomponija Atika. Brak je bio nesretan, obilježen stalnim svađama supružnika koje su prestale tek s razvodom 45. pne.

U međuvremenu je Ciceron uz bratovu pomoć ostvario političku karijeru - godine 66. pne. je bio edil, godine 62. pne. pretor, a od 61. do 59. bio guverner Kilikije. Tamo se istakao za ono doba nekarakterističnim poštenjem i pravednošću, ali i sklonosti za okrutno kažnjavanje osoba koje su se po njegovom sudu ogriješile o zakone. Za vrijeme galskih ratova se kao legat priključio Cezarovoj vojsci i istakao hrabrošću. Kada je Cezar pobunio protiv Senata, Ciceron se priključio Pompejancima, ali je kasnije pomilovan od pobjedničkog Cezara. Drugi trijumvirat ga je, pak, proskribirao. Pokušao se skloniti, ali se predao čuvši kako mu muče sina. Nakon toga je pogubljen.

Od njegovih redova je ostao sačuvan esej *[[Commentariolum Petitionis]]* s nizom praktičnih savjeta za političare koji daje vrijedan uvid u izbornu praksu kasne Rimske Republike.
   
## Izvori
* Manuel Dejante Pinto de Magalhães Arnao Metello and João Carlos Metello de Nápoles, "Metellos de Portugal, Brasil e Roma", Torres Novas, 1998
101. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **101. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Marija i Akvilija** (ili, rjeđe, **godina 653. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 101. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Cimbrijski rat: Bitka na Raudinskom polju (također poznata kao Bitka kod Vercela) u kojoj rimski konzuli Gaj Marije i Manije Akvilije nanose konačni poraz Cimbrima.
* Ptolemej Apion nasljeđuje kraljevstvo Kirenajka.

## Rođenja
*

## Smrti
* Kleopatra III od Egipta, ubijena od sina Ptolemeja X (r. 161. pne.)
Ptolemej Apion

**Ptolemej Apion** ili prosto **Apion** (grč. Πτολεμαῖος Ἀπίων, između 150. i 145. - 96. pne.) bio je poslednji helenistički kralj Kirenaike (današnje Libije). Bio je predstavnik dinastije Ptolemejida.

Bio je najstariji sin Ptolemeja VIII Fiskona koji ga je dobio iz veze sa konkubinom Irinom. Prema Josifu Flaviju njeno ime je bilo Itaka. Za vreme vladavine Egiptom Ptolemeja VI Filometora, Ptolemej Fiskon je upravljao Kirenaikom. Od 150. do 127. Irina je bila ljubavnica Ptolemeja VIII. Najverovatnije je bila domorodačkog porekla iz Kirenaike, a Apionovo drugo ime možda upućujena njeno poreklo.

Ptolemej Apion je od 145, kada je njegov otac postao kralj Egipta, odgajan na vladarskom dvoru u Aleksandriji. Međutim, nije dobijao vladarske titule koje su ga mogle predodrediti za vladavinu Egiptom. Kada je 116. god. pne. Ptolemej VIII umro, testamentom je odredio da vlast nad Kirenom dobije Apion. Iako je Ptolemej Apion nasledio vlast nad Kirenaikom bez potresa, o njegovoj vladavini se gotovo ništa i ne zna. Nije se ženio i nije imao potomstva. Kada je umro 96. pne. njegova kraljevina je, u skladu sa testamentom, pripala Rimskoj republici. Izgleda da je i Ptolemej Fiskon planirao isto to u slučaju smrti Ptolemeja Apiona.

Vremenom su vladarske posede u Kirenaiki zauzeli lokalni stanovnici koji su, u 1. veku naše ere, legalizovali svoje vlasništvo nad ovim zemljištem zahvaljujući rimskom caru Neronu.

## Vanjske veze
* Tacit - Anali (xiv. 14-65)
* http://www.livius.org/ps-pz/ptolemies/ptolemy_viii_physcon.html
* http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/2901.html 
* http://www.tyndale.cam.ac.uk/Egypt/ptolemies/apion.htm#Apion 
* http://www.tyndale.cam.ac.uk/Egypt/ptolemies/eirene_iii.htm#Eirene 
* http://www.tyndale.cam.ac.uk/Egypt/ptolemies/ithaca.htm#Ithake 
* http://www.tyndale.cam.ac.uk/Egypt/ptolemies/ptolemy_viii.htm
Manije Akvilije (konzul 101. pr. n. e.)

**Manije Akvilije** (*Manius Aquillius*, ? - 88. pne.) je bio rimski vojskovođa i političar iz porodice *[[Aquillia (gens)|Aquillia]]*. Historičari smatraju da je bio sin istoimenog oca, izabranog za konzula godine 129. pne. Sam Manije je 101. pne. kao sljedbenik popularnog Gaja Marija. U kimbrijskom ratu je komnandirao rezervnom vojskom koja je trebala braniti Rim za slučaj da Marijeve snage ne stignu poraziti Cimbre u sjevernoj Italiji. Nakon poraza Cimbra u kod Vercela je sljedeće godine izabran za konzula poslan na Siciliju gdje je ugušio ustanak robova pod Salvijem za što je nagrađen trijumfom.

Godine 88. pne. je kao legat poslan u Aziju u rat protiv Mitridata. Poražen je u bitci kod Protostahija, a prilikom pokušaja povlačenja je zarobljen od strane stanovnika Lezbosa i izručen Mitridatu. On je to iskoristio u propagandne svrhe - natjerao je Manija da paradira Anadolijom po magarcu, priznajući niz zločina nad domorocima počinjenih dok je bio rimski guverner Azije. Na kraju je doveden u Pergam gdje je pogubljen na okrutan i ponižavajući način - u grlo su mu usuli otopljeno zlato, nastojeći na taj način simbolički kazniti njegovu pohlepu. Takva vrsta pogubljenja je uskoro postala popularna među istočnjačkim narodima i vladarima koji su ratovali protiv Rimljana, te je, između ostalog, primijenjena i na Krasu godine 53. pne.

## Izvori
* Life of Marius by Plutarch 
* Smith, William (editor); *[[Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology]]*, "Aquillius (2)" , Boston, (1867)
* Mayor, Adrienne (2010). *The Poison King The Life and Legend of Mithradates*, p.&nbsp;166-171. Princeton University Press, New Jersey. .

## Napomene
Bitka kod Vercela

**Bitka kod Vercela**, također poznata i kao **Bitka na Raudinskom polju**, se odigrala za vrijeme kimbrijskog rata godine 101. pne. između rimske vojske pod Gajem Marijem na jednoj te vojske Cimbra pod kraljem Bojoriksom na drugoj strani. Završila je potpunom rimskom pobjedom u kome su Cimbri gotovo do posljednjeg uništeni i tako na duže vremena uklonjena germanska opasnost po rimske posjede u Sjevernoj Italiji.

## Izvori

* Mommsen, Theodor, *History of Rome*, Book IV "The Revolution", str. 71.–72.
* Florus, *Epitome rerum Romanarum*, III, IV, partim
* Todd, Malcolm, *The Barbarians - Goths, Franks and Vandals*, str. 121.–122.
Baobab

**Baobab** (), je drvo koje potiče sa Madagaskara. Postoji 6 vrsta baobaba. Interesantan je po tome što pravi rezerve vode unutar stabla. Neki botaničari tvrde da je starost koju može doživeti baobab, nekoliko hiljada godina.

Nacionalni je simbol Madagaskara. 

## Vrste

* *Adansonia digitata* ili afrički baobab (severoistočna, centralna i južna Afrika)
* *[[Adansonia grandidieri]]* (Madagaskar)
* *Adansonia gregorii* ili *A. gibbosa* (severozapadna Australija)
* *Adansonia madagascariensis* ili madagaskarski baobab (Madagaskar)
* *Adansonia perrieri* ili Perrierov baobab (Madagaskar)
* *Adansonia rubrostipa* ili *A. fony* (Madagaskar)
* *Adansonia suarezensis* ili suareški baobab (Madagaskar)
* *Adansonia za* ili za baobab (Madagaskar)

## Vanjske veze

* The Baobab's official website, Baobab  
* Knjiga o baobabu 
* Jardin Botanique et Pepiniere - Baobab species details
* Jardin Botanique et Pepiniere - Baobab photo gallery
* Madagascar info - Baobab photo gallery (Madagascan species only) 
* Baobab: herbal information from ''King's American Dispensatory''
100. pr. n. e.

Godina **100. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Marija i Flaka** (ili, rjeđe, **godina 654. ''[[Ab urbe condita]]***). Oznaka 100. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je [[kalendarska era]] [[Anno Domini]] postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.






__NOTOC__

Godina *'100. pne.''' bila je prva godina 1. vijeka pne.

## Događaji
* Gaj Marije po šesti put izabran za rimskog konzula, a kolega mu je Lucije Valerije Flak.
* Rimski vojskovođa Manije Akvilije dobiva ovaciju za pobjedu u drugom robovskom ratu.
* Rimski plebejski tribun Lucije Apulej Saturnin uspjeva progurati zakon o raspodjeli zemlje vojnim veteranima. Jedna od odredbi traži da se svi senatori zakunu kako će ga poštovati. Kvint Cecilije Metel Numidik to odbija, te je prognan i odlazi na Rodos studirati filozofiju.
* U Kini izbijaju seljački ustanci protiv cara Wua, dok se istovremeno Veliki zid širi u pustinju Gobi, gdje su na neke od njegovih dijelova postavljeni signalni tornjevi.
* decembar: Saturnin se natječe za konzula, kada je njegov glavni suparnik Gaj Memije pronađen ubijen, a za to djelo optuženi Saturninovi agenti. Nakon toga Senat proglašava Saturnina narodnim neprijateljem i konzul Marije vodi borbu protiv Saturninovih pristaša na Forumu. Saturnin se predaje uz uvjet da mu se poštedi život, ali njega i njegove pristaše senatori svejedno kamenuju na smrt.
* Napisane deuterokanonske Prva i Druga knjiga o Makabejcima.
* Oslikana soba freski u majanskoj piramidi u San Bartolu u današnjoj Gvatemali.
* Područjem Gandhare i Punjaba vlada indo-grčki kralj Demetrije III.
* Sima Qian piše svoje kapitalno djelo historije Kine (približni datum).
* Započinje izgreadnja Svetišta Fortune Primigenije u Palestrini, čija se maketa danas čuva u Museo Archeologico Nazionale u Napulju (približni datum).
* Parti u zamjenu za "sedamdeset dolina" na armensko prijestolje postavljaju Tigrana II.
* Slonovi izumiru na Bliskom Istoku.

## Rođenja
* 13.7. – Julije Cezar, rimski vojskovođa, političar i državnik (ili 102. pne.) (u. 44. pne.)
* Tit Labijen, Cezarov glavni pomoćnik u osvajanju Galije (u. 45. pne.)

## Smrti
* Kornelija Afrikana, majka braće Grakho (r. cca. 190. pne.)
* Lucije Apulej Saturnin, rimski političar
* Teodozije iz Bitinije, grčki astronom i matematičar (r. cca. 160. pne.)
Toosa

U grčkoj mitologiji **Toosa** ili **Toja** (grč. Θόωσα, Thoōsa) je bila morska nimfa. Sa bogom Posejdonom imala je sina, jednookog kiklopa Polifema, koga je oslepeo Odisej.

Toosa se spominje i kao supruga trojanskog kralja Laomedonta.

## Reference
Filetizam

**Filetizam** (grč. *file* - rod, pleme) je teološki termin kojim se označava nacionalizam unutar pravoslavne crkve.

Filetizam, odnosno religijski nacionalizam, osuđen je kao moderna crkvena jeres jer sudbinu hrišćanske crkve ne treba mešati sa sudbinom bilo kog posebnog naroda ili rase.

## Historija
Početkom druge polovine XIX veka Bugari su zatražili uspostavljanje crkvene autokefalnosti. Grčko sveštenstvo nije htelo da udovolji bugarske zahteve. Suočen sa rastućim nezadovoljstvom i nemirima u Otomanskoj Imperiji, sultan je obnarodovao 28. februara 1870. ferman o osnivanju nezavisnog bugarskog egzarhata, čime je uspostavljena nezavisnost Bugarske crkve i priznata zasebna bugarska narodnost. 11. maja 1872. je proglašena autokefalija Bugarske crkve.

Pravoslavni sabor u Carigradu 10. septembra 1872. godine, sazvan na inicijativu vaseljenske patrijaršije, osudio je filetizam kao „jeres koja stavlja nacionalnu ideju iznad jedinstva vere“. Teritorijalni princip je osnovni za postojanje i osnivanje pomesne Crkve (kanon 2. Drugog Vaseljenskog Sabora) i kanonska osnova autokefalije i autonomije. Zaključci sabora su i dalje na snazi u na kanonskom području pravoslavlja.

## Reference

## Povezano
* Mjesna crkva
Napuljski nacionalni arheološki muzej

**Napuljski nacionalni arheološki muzej** (*Museo Archeologico Nazionale di Napoli*) je muzej u južnom italijanskom gradu Napulju. Smješten je na sjeverozapadnom dijelu nekadašnjeg zida koji je opasavao grčku koloniju *Neapolis*. Muzej sadrži veliku zbirku rimskih artefakata iz Pompeja, Stabija i Herkulaneuma. Zbirka sadrži neke od najkvalitetnijih i najpoznatijih umjetničkih djela iz grčkih, rimskih i renesansnih vremena.

## Vanjske veze

* Službene stranice
* Museum Guide to Naples information 
* Archeonapoli: il MANN 
* Il museo nel sito del Ministero
Aleksandar Lodjigin

**Aleksandar Nikolajevič Logidin** (18. 10. 1847 – 16. 3. 1923) je bio sovjetski elektrotehničar i pronalazač, jedan od konstruktora ugljene električne sijalice (patent 1875), *Lodiginova lampa*. Predlagao je izradu sijalica sa nitima volframa ili osmijuma. Bavio se projektima i usavršavanjima letelica.
Palestrina

**Palestrina** (drevni *Praeneste*) je drevni grad i istoimena općina (*comune*) u Italiji, smještena 35 km od Rima, s kojim je spaja Via Prenestina. Administrativno pripada regiji Laciju. Poznata je po antičkom svetištu Fortune Primigenije, kao i rodno mjesto slavnog kompozitora Giovannija Pierluigija de Palestrine.

## Vanjske veze

* Comune Palestrina 
* Model of the Roman Sanctuary and its modern appearance 
* History and monuments of Palestrina 
* Full description of the Sanctuary, illustrated
San Bartolo (lokalitet Maja)

**San Bartolo** je predkolumbovski majanski arheološki lokalitet smješten u departmanu Petén u sjevernoj Gvatemali, sjeveroistočno od Tikala i oko 80 km udaljen od najbližeg naselja. San Bartolo je slavu stekao po svojim hvaljenim freskama iz kasnog predklasičnog perioda, koji odaju snažnu olmečki uticaj, kao i pod primjerima ranog i još uvijek nedešifriranog majanskog pisma.

Lokalitet sadrži 26 m visoku piramidu poznatu kao "Las Ventanas" (Proupri); Hram "Las Pinturas" (Slike); ranu kraljevsku grobnicu u "Komplesku Tigrillo" (Kompleks Ocelot); i (u grupi "Jabalí" [Vepar] 500 m istočnog od glavnog trga) trijadski kompleks slićan grupi H u Uaxactúnu i tikalskoj Sjevernoj Akropoli. Piramida je građena od 300. pne. (temeljne odaje) i dovršena oko 50. n.e.

## Napomene

## Vanjske veze

* Peabody Museum, Harvard The Early Maya murals at San Bartolo, Guatemala 
* The dawn of Maya gods and kings, National Geographic, January 2006
* "Oldest known Maya mural, tomb tells story of ancient king" ''National Geographic News'' December 12, 2005
* San Bartolo murals (photographs set)
* San Bartolos's official website; also in Spanish
Preobraženje (Vranje)

**Preobraženje** je naselje u Srbiji koje administrativno pripada opštini Vranje u Pčinjskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 69 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 77 stanovnika).

## Demografija
U naselju Preobraženje živi 62 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 52,1 godina (45,3 kod muškaraca i 57,4 kod žena). U naselju ima 29 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,38.

Ovo naselje je u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Svetislav Vulović

**Svetislav Vulović** (29.11.1847. u Ivanjici - 3.5.1898. u Beogradu) je bio srpski književni i pozorišni kritičar, istoričar književnosti, rektor Velike škole i akademik.

## Biografija

Prema Jovanu Deretiću bio je u srpskom realizmu „prvi kritičar od formata“. Pisao je pozorišne prikaze („Iz pozorišta“, 1879.), književne kritike, studije o istaknutim pesnicima romantičarima (Njegošu, Simi Milutinoviću, Branku Radičeviću i Đuri Jakšiću), o značajnim književnim pojavama („Umetnička pripovetka u najnovijoj srpskoj književnosti“, 1880.) i studije o starim srpskim biografima. Zalagao se za „prirodnu kritiku“ za koju mu je bio uzor nemački kritičar Ludvig Berne. O književnim delima nije sudio po pravilima nego po utisku, u kritiku je unosio i svoju ličnost i osećanja. Književni rad pisaca proučavao je u vezi sa njihovom biografijom.

Bio je profesor književnosti u beogradskoj gimnaziji, a od 1881. u Velikoj školi. Prilikom osnivanja Srpske kraljevske akademije izabran je u prvih 16 redovnih članova. Bio je jedan od osnivača Srpske književne zadruge 1892.

Njemu u čast se biblioteka u Ivanjici zove „Svetislav Vulović“.

## Literatura
* Jovan Deretić: „Istorija srpske književnosti“

## Vanjske veze
* Biografija na sajtu SANU
Ovacija

**Ovacija** () je bio niži oblik rimskog trijumfa, odnosno simboličko iskazivanje zahvalnosti i divljenja vojskovođama za uspjehe u ratu. Ovacije su, međutim, bile rezervirane za slučajeve kada ratovi nisu bili objavljeni odnosno vođeni između rimske države i odgovarajućih entiteta, nego između Rima i "nedostojnih" protivnika kao što su pobunjeni robovi ili pirati, odnosno kada u ratu nije bilo značajnih borbi ili rizika za rimske snage.

Vojskovođe koje bi dobile ovaciju nisu u Rim ulazile vozeći kočiju nego hodajući, a umjesto lovorovog vijenca im se davao vijenac od mirte.

Od latinskog izraza *ovatio* su u mnogim jezicima nastale riječi kojima se opisuje javno iskazivanje oduševljenja nečijim uspjehom - ovacije.

## Povezano
* Rimski trijumf
Deuterokanonske knjige

**Deuterokanonske knjige** su knjige koje su Katolička i Pravoslavna crkva prihvatile kao dio Staroga zavjeta. Iako su ih u 2. i 1. stoljeću pne. prihvaćali pojedini ogranci židovstva u kojima su te knjige i nastale, a osobito oni Židovi koji su živjeli u dijaspori u krajevima gdje se govorilo grčkim jezikom. Kad su se u 1. st. po Kr. židovski vođe sastali u Jamniji prilikom konačnog uspostavljanja svojeg kanona, nisu u njega prihvatili te knjige, niti ih sada prihvaćaju, jer ih nisu smatrali dijelom Božje objave. Njihovi glavni kriteriji za prihvaćanje u službeni popis svojih svetih knjiga bio je tada taj da one moraju biti pisane isključivo hebrejskim ili aramejskim jezikom (premda su u 20. st. u Kumranu i na Masadi nađene i hebrejske verzije neprihvaćenih knjiga), te da se u njima mora spominjati Bog. Time je među Židovima konačno pobijedila palestinska struja koja se potom razvila u rabinsko židovstvo, dok je u potpunosti nestala dotad snažna aleksandrijska struja u kojoj su bili zastupljeni učeni Židovi dijaspore.

Kršćani su nastavili koristiti deuterokanonske knjige, o čemu svjedoče brojni primjeri podsjećanja na njih u Novom zavjetu, ali i neprekinuta tradicija prepisivanja tih spisa koji su se uvijek nalazili u kodeksima skupa s ostalim biblijskim knjigama. To potvrđuju arheološki nalazi i biblijska paleografija.

Nakon Reformacije, od 16. st., deuterokanonske knjige u kanon ne uvrštava nijedna protestantska crkva.

U Deuterokanonske knjige spadaju Tobija, Judita, 1. i 2. knjiga o Makabejcima, Knjiga Sirahova i Knjiga Mudrosti, te dijelovi Knjige Baruhove, Danielove, Esterine i Jeremijino pismo. Svi su ovi spisi pisani grčkim jezikom, premda je barem izvorna hebrejska Knjiga Sirahova nađena u cijelosti.

Pravoslavna Crkva osim ovih deuterokanonskih knjiga još priznaje i 3. knjigu o Makabejcima, Ode i Psalam 151. Postoji i 4. knjiga o Makabejcima ali nju ne priznaje ni jedna Crkva, te se ne ubraja među deuterokanonske knjige.

## Vanjske veze
Prva knjiga o Makabejcima

**Prva knjiga o Makabejcima** je jedna od knjiga Biblije i Staroga zavjeta. Pripada u deuterokanonske knjige. Napisana je oko 100. pne. Biblijska kratica knjige je 1 Mak.

Prva knjiga o Makabejcima jedna je od deuterokanonskih knjiga, koje kao sastavni dio Staroga zavjeta priznaju katolici i pravoslavni. Židovi i većina protestanata smatra ovu knjigu pouzdanom povijesno, ali ne kao dio Biblije.

Makabejci su židovska junačka obitelj. Riječ "Maccabee" vjerojatno znači "čekić". No ime može značiti i kombinaciju početnih hebrejskih slova poznate riječi iz Mojsijeve pjesme u čast Jahvi: "Tko je kao ti, Jahve, među bogovima" (Mi Kamoha Be-elim, Hašem?) 

Izraelom je vladao Aleksandar Makedonski do smrti 323. pne. Nakon toga, carstvo Ptolomejevića iz Egipta i Seleukidsko carstvo iz Sirije (Seleukovići) borili su se za prevlast u Izraelu. Pobijedili su ovi drugi. Oni su željeli helenizirati Židove. Posebno je teško bilo za vrijeme Antioha IV. Epifana, koji je ograničio židovsku vjeru, kulturu i tradiciju. Zabranio je obrezivanje, svetkovanje subote (šabata), bogoslužje i sl. Ova knjiga je o židovskoj obitelji Makabejaca, koji su podigli ustanak protiv Seleukovića. I Prva i druga knjiga o Makabejcima pišu o istim događajima, ali na drugačiji način. Pisac knjige pisao je iz perpektive Makabejaca sa simpatijama prema njima. U njima se vidio spas Izraela (1 Mak 5,62). Vrijeme radnje obuhvaća cijelo vrijeme otpora i ustanka od 175. do 134. pne. te kako je spas židovskog naroda došao od Boga preko Matatijine obitelji i njegova tri sina: Jude Makabejca, Jonatana Makabejca, Šimuna Makabejca i unuka Ivana Hirkana (Šimunov sin). Uspjeli su osloboditi Jeruzalem i Hram. Prethodno su imali velike gubitke, kada se nisu željeli boriti i braniti subotom, jer im je vjera nalagala, da subotom miruju. Nakon toga, su shvatili da moraju i na taj dan. Ponovno su posvetili Hram u Jeruzalemu 165. pne. Budući, da je Seleukidsko carstvo pred raspadom, uspjeli su 162. pne. uspostaviti nezavisnu judejsku državu. Za vrijeme vladavine Šimuna Makabejca, vladalo je blagostanje, veliku važnost imali su Hram i čitanje Tore. Bili su zahvali Bogu. U društvu su osnovani pokreti saduceja, esena i farizeja, koji se nisu slagali s pojedinim djelovanjima Makabejaca, bili su protiv helenizma, zalagali su se za jačanje židovstva i ustrajnost u vjeri.

## Reference
Druga knjiga o Makabejcima

**Druga knjiga o Makabejcima** biblijska je knjiga, te kao i Prva knjiga o Makabejcima pripada među Deuterokanonske knjige Staroga zavjeta, dok su Treća knjiga o Makabejcima i Četvrta knjiga o Makabejcima apokrifi.

U ovoj se knjizi izričito spominje vjera u uskrsnuće mrtvih i prinošenje žrtve za oprost grijeha pokojnikâ (2Mak 12,46).

## Vanjske veze
Vojne komunikacije

**Vojne komunikacije** predstavljaju sve metode i djelovanja kojima je svrha ostvariti komunikaciju između pojedinih dijelova neke vojske, odnosno oružanih snaga u svrhu koordinacije ili redovnog obavljanja njenih aktivnosti.

Najstariji oblik vojnih komunikacije je bilo korištenje posebno izvježbanih glasnika ili kurira . Kasnije se razvilo i korištenje goluba pismonoša, ali i posebnih signala koji su se mogli raspoznavati iz daljine - zastava, odnosno korištenja vatre i dima. U tu svrhu su se gradili i posebni objekti kao signalne kule. Za slanje i primanje signala su se počeli koristiti posebno izvježbani vojnici od kojih će se razviti poseban rod veze (vezisti). Njihova je aktivnost bitno olakšana razvojem komunikacijske tehnologije u 19. vijeku - kada se koriste telegrafi, a potom telefoni, da bi se od 20. vijeka kao standardno sredstvo vojne komunikacije počeo koristiti radio.

## Vanjske veze

* Signal Corps History
Gaj Memije (tribun)

**Gaj Memije** (*Gaius Memmius*, ? - decembar 100. pne.) bio je rimski političar iz doba kasne Republike. Godine 111. pne. je izabran za tribuna i tada se istakao napadima za aristokrate, optužujući ih za korupciju za vrijeme Jugurtinog rata. Godine 100. pne. se kandidirao za konzula, ali ga je u decembru iste godine ubila rulja koju je potplatio njegov glavni suparnik Gaj Servilije Glaucija.
Lucije Apulej Saturnin

**Lucije Apulej Saturnin** (***Lucius Appuleius Saturninus***, ? - decembar 100. pne.) bio je rimski političar iz perioda kasne Republike, poznat kao predstavnik stranke populara i bliski saveznik Gaja Marija. Karijeru je započeo godine 104. pne. kao ispočetka stranački neopredijeljeni kvestor, u čijoj je nadležnosti bila luka Ostija. Kada ga je rimski Senat iznenada smijenio s optimatskim kandidatom Markom Emilijem Skaurom, prešao je popularima. Kada je godine 103. pne. izabran za tribuna, postao je jedan od glavnih Marijevih saveznika i pomogao mu osvojiti četvrti mandat. Kao tribun se istakao zahtjevima za radikalne reforme i vrijeđanjem aristokracije. Nakon Marijevog povratka iz cimbrijskog rata Saturnin je pomogao Mariju osvojiti šesti mandat, a istovremeno je sklopio i savez s popularskim političarom Gajom Servilijem Glaucijom, stvorivši tako jedan od prvih trijumvirata u rimskoj političkoj historiji.

Saturninov radikalizam je, međutim, postepeno doveo do udaljavanja od Marija; Saturnin i Glaucija su, ostavši sami, krajem 100. pne. nastojali svoje pozicije očuvati izborima za tribuna i konzula. Kada je glavni Glaucijin protukandidat Gaj Memije ubijen, za to su optuženi Glaucijini i Saturninovi agenti. Zgrožena Javnost se okrenula protiv Saturnina, a rimski Senat ga proglasio neprijateljem naroda. Gaj Marije, kome je isticao mandat, nevoljko je poslušao nalog i vojnom silom krenuo na Saturnina i njegove pristaše na Rimski Forum|Forumu. Saturnin je poražen, te se sklonio u hram na Kapitolu. Tamo se predao Mariju uz uvjet da mu se poštedi život. Dok su ga sporovodili, bijesni senatori su ga gađali crijepovima, pogodili i ubili.

Marije je zbog sudjelovanja u likvidaciji nekadašnjeg bliskog saveznika izgubio politički kapital, te se na deset godina povukao iz javnog života.
Lucije Valerije Flak (princeps senatus 86. pr. n. e.)

**Lucije Valerije Flak** (*Lucius Valerius Flaccus*, ? - 73. ili 69. pne.) bio je rimski političar, najpoznatiji po neuspjelim pokušajima da pomiri optimate i populare i tako spriječi građanski rat, odnosno po zakonu *Lex Valeria* zahvaljujući kome je Lucije Kornelije Sula preuzeo diktatorsku vlast u Rimu.

Flak je političku karijeru započeo godine 107. pne. kao službenik zadužen za kovanje državnog novca. Godine 101. pne. je bio izabran za konzula zajedno s Gajem Marijem. Godine 97. pne. je služio kao Rimski cenzor|cenzor, a oko 86. pne. je postao princep senatus.

## Izvori
Tit Labijen

**Tit Labijen** (*Titus Labienus*, cca. 100. pne. - 17. mart 45. pne.) bio je rimski političar i vojskovođa, najpoznatiji kao glavni pomoćnik Cezara u galskim ratovima, a potom jedan od njegovih glavnih protivnika u građanskom ratu.

Njegov sin Kvint Labijen je bio izaslanik Cezarovih ubica na Partsko Carstvo|partskom dvoru, a kasnije postao komandant partskih snaga u ratu protiv Marka Antonija.

Pojavljuje se kao lik u prvoj epizodi BBC-jeve TV-serije *[[Ancient Rome: The Rise and Fall of an Empire]]* gdje je njegov lik tumačio Simon Dutton.
Lucije Furije Fil

**Lucije Furije Fil** (*Lucius Furius Philus*, 2. vijek pne.) bio je Rimska Republika|rimski političar, izabran za konzula godine 136. pne.. Pripadao je scipionskom kružoku, odnosno pristašama Scipion Scipiona Emilijana. Za vrijeme numantinskog rata se zalagao da se osramoćeni Gaj Hostolije Mancin preda Numantincima. Makrobije ga opisuje kao autora dva djela u kome su navedene "svete formule" protiv gradova pod opsadom, dok Ciceron navodi kako je bio vrstan govornik.
Lucije Kalpurnije Pizon Frugi (konzul 133. pr. n. e.)

**Lucije Kalpurnije Pizon Frugi** (*Lucius Calpurnius Piso Frugi*, 2. vijek pne.), također poznat i kao **Cenzorin** (Censorinus), bio je rimski političar i historičar koji je pripadao ranim analistima.

Bio je plebs|plebejskog porijekla. Godine 149. pne. je izabran za tribuna, a godine 133. pne. za konzula. Tada je u Italiji ostvario pobjedu nad pobunjenim robovima sa Sicilije u prvom robovskom ratu. Suprotstavljao se Tiberiju Grakhu i njegovim reformama. Godine 120. pne. je izabran za cenzora.

Napisao je Annales, historiju Rima od osnivanja do njegovih dana, u sedam knjiga. Od nje su očuvani samo fragmenti. Livije ga smatra manje pouzdanim od Fabija Piktora, držeći da je bio previše sklon idealizirati i pojednostavljivati prošlost.

## Vanjske veze
* Smith, Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology: L. Calpurnius Piso Frugi
Demetrije III

::*Za [[seleukidska Monarhija|seleukidskog]] vladar, v. [[Demetrije III Euker]]*

**Demetrije III Aniket** *"Nepobjedivi"* je bio indo-grčki kralj koji je vladao područjem Gandhare i Punjab. O njegovom životu i vladavini nema gotovo nikakvih podataka, a jedini trag mu predstavljaju dvojezične bakrene kovanice koje su datirane u period oko 100. pne. Postoje pretpostavke da je riječ o istoj osobi kao i Demetrije II od Indije.

## Reference
Tigran Veliki

:*Ovo je članak o kralju Armenije koji je živio u 1. vijeku pne. Za ostale historijske ličnosti istog imena (uključujući druge kraljeve Armenije) v. [[Tigran]]*.

**Tigran Veliki** (; istočnoarmenski: *Tigran Mets*, zapadnoarmenski: *Dikran Medz*, ) (140 &ndash; 55. pne.; također poznat i kao **Tigran II** a ponekad i **Tigran I**) je bio car Armenije pod čijom je vladavinom Armenija nakratko postala najjačom državom istočno od Rimske Republike. Pripadao je Artaksijadskog kraljevskoj kući. Pod njegovom vladvainom se Armensko Kraljevstvo proširilo izvan svojih tradicionalnih granica, privremeno postavši imperijom i upustivši se u brojne oružane sukobe sa susjedima - Partskim i Seleukidskim Carstvom, odnosno Rimskom Republikom.

## Reference

## Literatura
* Manandyan, Hakob. *Tigranes II and Rome: A New Interpretation Based on Primary Sources*. Trans. George Bournoutian. Costa Mesa, CA: Mazda Publishers, 2007.
*  Manaseryan, Ruben. *Տիգրան Մեծ՝ Հայկական Պայքարը Հռոմի և Պարթևաստանի Դեմ, մ.թ.ա. 94-64 թթ.* (*Tigran the Great: The Armenian Struggle Against Rome and Parthia, 94-64 B.C.*). Yerevan: Lusakan Publishing, 2007.
Publije Popilije Lenas

**Publije Popilije Lenas** (*Publius Popilius Laenas*, 2. vijek pne.) bio je rimski političar. Poznat je po tome što je godine 132. pne. izabran za konzula i što je vodio represiju nad pristašama ubijenog reformatorskog tribuna Tiberija Grakha, uključujući prijeke sudove. Lenasove mjere su izazvale ogromno nezadovoljstvo, te je godine 123. pne. Tiberijev brat Gaj Grakho predložio zakon koji bi se svaki rimski magistrat koji odobri pogubljenje rimskog građanina bez pristanka naroda tretirao kao veleizdajnik. Lenas je zbog toga otišao u egzil, odakle se vratio tek kada su optimati uspjeli oboriti Gajev zakon.

## Napomene
Marko Perperna

**Marko Perperna** (*Marcus Perperna*, ? - 129. pne.) bio je rimski vojskovođa i političar. Godine 135. pne. izabran je za pretora. Istakao se gušenjem ustanka robova na Siciliji. Godine 130. pne. je izabran za konzula i poslan u Pergam da bi ugušio pobunu samozvanog kralja Aristonika. Perperna je porazio pobunjenike, a potom glađu natjerao Aristonika da se preda u opsjednutom gradu Stratonikeji. Nije doživio trijumf, jer je umro na povratku u Rim.

## Napomene
Gaj Sempronije Tuditan

**Gaj Sempronije Tuditan** (*Gaius Sempronius Tuditanus*, 2. vijek pne.) bio je rimski političar, vojskovođa i državnik. Poticao je od Sempronijevaca, ugledne plebejske porodice. Godine 146. pne. je za vrijeme pohoda u Grčkoj služio kao oficir u vojsci Lucija Mumija Ahaika, a godinu dana kasnije je izabran za kvestora. Godine 132. pne. je izabran za pretora, a godine 129. pne. za konzula, zajedno s Manijem Akvilijem.

Tuditan je pripadao stranci optimata, te nije htio sprovesti od strane grakhovske skupštine izglasan zakon o raspodjeli zemljišta u Italiji siromašnim Rimljanima, a za što je bio zadužen. Umjesto toga je iskoristio vijesti o navodnom ratu u Iliriku, te je s vojskom krenuo na Japode. Tamo ispočetka nije bio uspješan, ali je na kraju postigao pobjedu uz pomoć iskusnog vojnog tribuna Decima Junija Bruta Kalaika. Zbog toga je nagrađen trijumfom.

Osim politikom se bavio i pisanjem historijskih knjiga, a među djela mu spada i *libri magistratum*, traktat iz rimskog ustavnog prava kojim nastoji dati argumente za stavove optimata.

## Izvori
* Friedrich Münzer: *Sempronius 92)*. In: *[[Realencyclopädie der Classischen Altertumswissenschaft]]*, vol. IIA, 2 (1923), col. 1441-1443.
Manije Akvilije (konzul 129. pr. n. e.)

**Manije Akvilije** (*Manius Aquillius*, 2. vijek pne.) bio je rimski političar. Izabran je za konzula godine 129. pne. kada mu je zapalo da nakon predaje samozvanog kralja Aristonika uguši posljednje ostatke otpora protiv rimske vlasti u Pergamu. Kao guverner Azije je u Rimu optužen za korupciju, ali je korumpirao suce i dobio oslobađajuću presudu.

## Izvori
* Smith, William (editor); *[[Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology]]*, "Aquillius (1)" , Boston, (1867)
Lucije Kasije Longin Ravila

**Lucije Kasije Longin Ravila** (*Lucius Cassisu Longinus Ravilla*, 2. vijek pne.) bio je rimski političar. Karijeru je započeo kao tribun 137. pne. kada je progurao zakon *Lex Cassia Tabelaria* kojim je u Rimu uvedeno tajno glasanje. Godine 127. pne. je izabran za konzula, a godine 125. pne. za cenzora kada se istakao strogošću.

Poznat je i kao prvi koji je izrekao frazu "Qui bono?" koja se smatra jednim od temeljnih principa kriminalističke istrage. Godine 114. pne. mu je povjerena istraga nad dvjema Vestalkama optuženim za nemoral, a koje je osudio na smrt.
Kulturna revolucija

**Velika proleterska kulturna revolucija** (; ili jednostavno **Kulturna revolucija**; na kineskom skraćeno kao  ili ) je bio masovni nasilni pokret koji je uzrokovao društveni, politički i ekonomski kaos u Narodnoj Republici Kini krajem 1960-ih i početkom 1970-ih. Započeo je godine 1966. a službeno završio s Maoovom smrću godine 1976. Kao rezultat je imao sveopći ekonomski kaos i stagnaciju.

Pokrenuo ga je Mao Zedong, predsjednik Komunističke partije Kine na dan 16. maja 1966.; Mao je tvrdi da "liberalni buržoaski" elementi još uvijek postoje u Partiji i društvu u cjelini, te da nastoje obnoviti kapitalizam. Mao je, u skladu s vlastitom teorijom permanentne revolucije, tvrdio da ti elementi trebaju biti uklonjeni kroz revolucionarnu i nasilnu klasnu borbu koju bi trebala voditi kineska omladina. Ona je, pak, na Maov poziv odgovorila formiranjem grupa Crvene garde širom zemlje.

Pokret se s vremenom proširio na vojsku, radnike u gradovima, a na kraju i samo vodstvo Partije. Iako je sam Mao kulturnu revoluciju službeno proglasio završenom 1969. godine, njena aktivna faza je trajala do smrti Lin Biaoa u avionskoj nesreći 1971 godine. Borba za vlast i politička nestabilnost se nastavila i iza 1969. godine, te se period koji je završio hapšenjem Četveročlane bande godine 1976. također smatra dijelom Revolucije.

Nakon Maove smrti godine 1976. snage u Partiji na čelu s Deng Xiaopingom i suprotstavljenje revoluciji, stekle su vlast te je najveći dio političkih, ekonopmskih i obrazovnih reformi vezanih uz kulturnu revoluciju napušten do 1978. godine. Otada se u Kini Kulturna revolucija službeno tretira kao negativni fenomen. Ličnosti koje su bile vezane uz Kulturnu revoluciju su bile proganjane. Partija je u službenom mišljenju 1981. godine najveći dio odgovornosti svalila na Mao Zedonga, ali također i za najgore ekscese okrivila Lin Biaoa i Četvoročlanu bandu.

## Internet video
* China Great Leap Forward Mao Zedong
* [Video of [Peng Dehuai], Peng Zhen, Wu Han (PRC), Zhang Wentian and others being paraded in public.]
* Chinese documentary:with English subtitle《Though I am Gone 2》

## Vanjske veze

* ''Encyclopedia Britannica''. The Cultural Revolution
* History of The Cultural Revolution 
* Chinese propaganda posters gallery (Cultural Revolution, Mao, and others)
* Hua Guofeng's speech to the 11th Party Congress, 1977
* Morning Sun - A Film and Website about Cultural Revolution and the photographs of the subject available from the film's site.
* Memorial for Victims of the Chinese Cultural Revolution
* Exhibition causes stir with candid views of 'great' Mao  *[[The Times]]*, July 14, 2005
* Chinese Museum Looks Back in Candor: Groundbreaking New Exhibit on Cultural Revolution Sparks Official Displeasure but Visitors' Praise from the *[[Washington Post]]*, June 3, 2005
* "William Hinton on the Cultural Revolution"  by Dave Pugh
* "Student Attacks Against Teachers: The Revolution of 1966" by Youqin Wang
* A Tale of Red Guards and Cannibals by Nicholas D. Kristof. The New York Times, January 6, 1993.
Kvint Fabije Maksim Alobrogik

**Kvint Fabije Maksim Alobrogik** (*Quintus Fabius Maximus Allobrogicus*, 2. vijek pne.) bio je rimski vojskovođa i političar. Pripadao je patricijskoj porodici Fabijevaca, a otac mu je bio Kvint Fabije Maksim Emilijan, izabran za konzula godine 145. pne. I sam Fabije je izabran za konzula 121. pne. kada je zajedno s Gnejem Domicijem Ahenobarbom u Transalpinska Galija|Transalpinskoj Galiji vodio pohode protiv Arverna i Alobroga. Za uspjehe protiv potonjih je Fabije dobio cognomen Alobrogik (Allobrogicus).
Lucije Cecilije Metel Dalmatik

**Lucije Cecilije Metel Dalmatik** (*Lucius Caecilius Metellus Dalmaticus*, cca. 160. pne. - ?) bio je rimski političar i vojskovođa. Bio je sin Lucija Cecilija Metela Kalva. Godine 119. pne. je izabran za konzula, a za vrijeme mandata se istakao uspješnim pohodom na Dalmaciju zbog čega je stekao cognomen i bio nagrađen trijumfom. Godine 115. pne. je izabran za cenzora te je iz Senata izbacio 32 člana. Kasnije se suprotstavio Saturninu te godine 99. pne. isposlovao da mu se prognani rođak Kvint Cecilije Metel Numidik vrati iz izgnastva u Rim.

Bio je otac sljedećih ličnosti:
* Lucius Caecilius Metellus
* Marcus Caecilius Metellus
* Caecilia Metella, supruga Marka Emilija Skaura, a kasnije i Lucija Kornelija Sule Feliksa

## Povezano
* Caecilia (gens)

## Literatura
* Manuel Dejante Pinto de Magalhães Arnao Metello and João Carlos Metello de Nápoles, "Metellos de Portugal, Brasil e Roma", Torres Novas, 1998
Kvint Marcije Reks

**Kvint Marcije Reks** (*Quintus Marcius Rex*, 2. vijek pne.) bio je Rimska Republika|rimski političar i vojskovođa. Pripadao je porodici Marcii Reges, potomcima rimskog kralja Anka Marcija. Istoimeni otac, izabran za pretora godine 144. pne. sagradio je znameniti akvadukt Aqua Marcia. Sam Kvint je izabran za konzula 118. pne. Istakao se u pohodu protiv Stena, ligurskog plemena, a za što je nagrađen Rimski trijumf|trijumfom. Za mandata mu je umro sin-jedinac, ali je već sljedeći dan obavljao konzulske dužnosti kao da se ništa nije dogodilo, zbog čega je slavljen kao primjer rimske vrline.
Trojeglava

**Trojeglava** je selo u općini Dežanovac.

Usmena predaja govori da je selo Trojeglava nastalo još za vrijeme boravka Osmanlija na ovim prostorima. Navodno su Osmanlije ubili tri seljaka, dekapitirali ih, glave im nabili na kolce i te kolce postavili na jedno brdo na kojem su oni imali svoj tabor, a danas je to groblje. To brdo se od onda nazivalo Trojeglava. Taj naziv se održao sve do danas i selo se s vremenom proširivalo.

Danas se stanovništvo Trojeglave uglavnom bavi ratarstvom i stočarstvom. Selo ima osnovnu školu (koja djeluje kao područna škola OŠ Dežanovac), a je pohađaju učenici od prvog do četvrtog razreda. Danas djeca Trojeglave osnovnu školu dovršavaju u Dežanovcu, a srednje škole u Daruvaru, Garešnici ili Pakracu. U Trojeglavi nema gotovo nikakvih kulturnih događanja niti ikakve sportske organizacije.

U Trojeglavi postoje čak četiri ulice (Ulica Stjepana Radića, Ulica Hrvatskih velikana, Ulica Matije Gupca i Masarykova ulica) što je stavlja u vodeći položaj spram ostalih naselja u dežanovačkom području. Interesantno je to da je Trojeglava sredselo što znači da ima raskršće koje je centar naselja i u njemu su stacionirane gotovo sve građevine koje su nekada, za vrijeme Jugoslavije imale svoju funkciju, a to su: Veterinarska postaja, zgrada vatrogasaca, Hrvatski dom i u sklopu njega osnovna škola, trgovine, te autobusna stanica. Susjedna sela selu Trojeglava su: Donji Sređani, Goveđe Polje, Kaštel i Drlež.

## Stanovništvo

* 2001. - 304
* 1991. - 412 (Srbi - 152, Hrvati - 62, Jugoslaveni - 20, ostali - 178)
* 1981. - 456 (Srbi - 138, Jugoslaveni - 80, Hrvati - 50, ostali - 188)
* 1971. - 563 (Srbi - 164, Hrvati - 87, Jugoslaveni - 44, ostali - 268)

### Izvor

* CD rom: "Naselja i stanovništvo RH od 1857-2001. godine", Izdanje Državnog zavoda za statistiku Republike Hrvatske, Zagreb, 2005.
Kvint Cecilije Metel Balearik

**Kvint Cecilije Metel Balearik** (*Quintus Caecilius Metellus Balearicus*, cca. 170. pne. - ?) bio je rimski političar i vojskovođa. Bio je sin Kvinta Cecilija Metela Makedonca. Godine 123. pne. je izabran za konzula, a godine 120. pne. za cenzora. Bila mu je povjerena vlast nad provincijom Sardinijom odakle je osvojio Balearske Otoke i tako stekao cognomen i trijumf. Osnovao je koloniju od koje je nastala današnja Palma de Mallorca.

Bio je otac sljedećih osoba:
* Quintus Caecilius Metellus Nepos
* Caecilia Metella/Caecilia Metella
* Caecilia Metella, supruga Apija Klaudija Pulhera

## Povezano
* Caecilia (gens)

## Literatura
* Manuel Dejante Pinto de Magalhães Arnao Metello and João Carlos Metello de Nápoles, "Metellos de Portugal, Brasil e Roma", Torres Novas, 1998
Gnej Domicije Ahenobarb (konzul 122. pr. n. e.)

**Gnej Domicije Ahenobarb** (*Gnaeus Domitius Ahenobarbus*, ? - 104. pne.) bio je rimski političar i vojskovođa. Bio je sin Gneja Domicija Ahenobarba, izabranog za konzula 162. pne. Sam Gnej je za konzula izabran godine 122. pne. Mandat je iskoristio kako bi na čelu vojske došao u Transalpinsku Galiju i koristeći navodnu suradnju s kraljem Saluvijaca kao izgovor, pokrenuo pohod na Alobrožane. Historičari vjeruju da je pravi razlog rata bilo nastojanje da se uspostavi kopnena veza između rimskih posjeda u Italiji i Španiji. U svakom slučaju, pohod, u kome mu je pomogao Kvint Fabije Maksim Alobrogik je doživio uspjeh, što dio historičara tumači rimskih korištenjem bojnih slonova koji su izazivali paniku među na njih nenaviknutim Alobrožanima. Godine 120. pne. Ahenobarbu je priređen trijumf. Godine 118. pne. je kroz novoosvojena područja sagradio Viu Domiciju. Godine 115. pne. je izabran za cenzora kada je 22 senatora izbacio iz Senata.

## Izvori