open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tinjci

**Tinjci** ili **liskuni** su grupa silikatnih minerala različitog sastava i vrlosavršene kalavosti. Izgrađuju mnoge stijene. U njihov hemijski sastav ulaze kalijum, natrijum, magnezijum, gvozdje, litijum, cezijum i rubidijum sa OH grupom. U liskune spadaju: muskovit (na slici) biotit, flogopit, cinvaldit, lepidolit i paragonit. Takodje su otporni na rastvaranja pa se nalaze u pesku, i zapravo kada vidimo da nesto svetluca u pesku to su liskuni. Spadaju i u petrogene minerale (grade stene) i spadaju u sastav raznih stena na primer metamorfnu steius- muskovit, magmatsku stenu granit-biotit... A koriste se kao izolatori u elektroindustiji i za tu primenu se koristi flogopit, zbog cega je i veoma skup.

## Povezano
Kalavost

**Kalavost** u mineralogiji podrazumijeva sistem ravnina po kojima bi se mineral mogao lako razdvojiti, a nastaje kako rezultat slabijih međusobnih hemijskih veza atoma između tih ravnina tj. ploha. Na mineralu, kalavost je vidljiva kao sistem paralelnih linija preko plohe minerala. Neki minerali nemaju kalavost (npr. dijamant), neki imaju jedan sistem (npr. biotit), a neki i više sistema kalavosti (npr. andaluzit). Kalavost može biti: savršena, nesavršena, dobra, jasna, nejasna i slaba.
Hemijska formula

**Kemijska formula** je zapis sastava spojeva pomoću kemijskih simbola. Kemijska formula može biti:
* *empirijska formula*, koja navodi elemente spoja u njihovom međusobnom razjeru. Primjer: CnH2n; u spoju označava omjer vodika i ugljika 1:2. Spojevi s takvim sastavom su obično veliki, npr. svi alkeni ili cikloalkani. 
* *strukturna formula*, koja uz razmjer pojedinog spoja navodi valentnost i razpored atoma u molekuli. (CH3CH2CH2CH3)
* *molekulska formula*, koja navodi broj atoma elementa u pojedinom spoju. Primjer: butan - C4H10

## Literatura
* 

## Povezano
Triklinična kristalna sistema

U kristalografiji, **triklinična** kristalna sistema je jedna od sedam mogućih kristalnih sistema. Odlikuje se sa tri elementarna vektora translacije koji međusobno stoje pod uglovima koji su različiti od 90°. U trikliničnoj sistemi sve tri dužine elementarne ćelije su međusobno različite dužine, isto kao što je i u rombičnoj kristalnoj sistemi.

Triklinična sistema od elemenata simetrije ima samo centar simetrije.

## Prosti oblici
Triklinična sistema ima sledeće proste oblike:
* Baza
* Pinakoid
** Makro pinakoid
** Brahi pinakoid
* Hemi makro prizma
** leva
** desna
* Hemi brahi prizma
** leva
** desna
Monoklinična kristalna sistema

U kristalografiji, **monoklinična** kristalna sistema je jedna od 7 kristalnih sistema. Kristalna sistema je definisana sa tri elementarna vektora i tri ugla između njih kojima se definiše kristalografski osni krst. Monoklinična sistema ima nejednake po veličini elementarne vektore a uglovi **γ** i **β** su od 90° dok treći ugao, ugao **α** nije prav ugao.

‎ 

## Monoklinična holoedrija
Prosti oblici monoklinične holoedrije su:
* Baza
* Pinakoid
** Klino pinakoid
** Orto pinakoid
* Monoklinična prizma
* Hemi orto doma
** Prednja hemi orto doma
** Zadnja hemi orto doma
* Klino doma
* Hemi bipiramida
** prednja hemi bipiramida
** zadnja hemi bipiramida
Rombična kristalna sistema

U kristalografiji, **rombična** kristalna sistema predstavlja jedan od 7 modela po kojima se u prirodi odvija kristalizacija. Okarakterisana je sa tri međusobno upravna elementarna vektora različitih dužina.

**α = β = γ = 90°**

Rombična rešetka može biti predstavljena sa četiri Braveove rešetke: primitivnom, bazno centriranom, unutrašnje centriranom, i površinski centriranom.
Formula

**Formula** je kratki simbolički zapis koji se upotrebljava u matematici, prirodnim naukama, tehnici ili kemiji za opis odnosa između različitih količina.

## Povezano
* jednadžba
* nejednadžba
* kemijska formula
* formula 1
Romboedarska kristalna sistema

U kristalografiji **romboedarska** kristalna sistema predstavlja jedan od 7 načina kristalizacije u prirodi. Romboedarska kristalna sistema je definisana sa tri po dužini međusobno jednaka elementarna vektora translacije koji nisu međusobno upravni, odnosno predstavljena je romboedrom.

**a = b = c**

## Romboedarska holoedrija
Prosti oblici kristala u romboedarskoj holoedriji su:
* Baza
* Primitivni romboedar ili romboedar
** pozitivni
** negativni
* Skalenoedar
** pozitivni
** negativni

## Plagijedrijska hemijedrija romboedarske sisteme
Prosti oblici su:
* Trigonalni trapezoedar
** levi
** desni
* Trigonalna bipiramida
** leva
** desna

## Povezano
* Kristalne sisteme
Heksagonalna kristalna sistema

U kristalografiji **heksagonalna** kristalna sistema je jedna od 7 mogućih oblika kristalizacije u prirodi. Heksagonalna kristalna rešetka karakteriše se sa tri vektora elementarne translacije od kojih su dve jednake dužine a treći različit. Za objašnjenje ove rešetke uvodi se dopunska osa koja predstavlja simetralu između x i y ose.

## Heksagonalna holoedrija
Kristali heksagonalne holoedrije mogu imati proto i/ili deftero orijentaciju. Prosti oblici kristala u heksagonalnoj holoedriji su:
* Baza
* Heksagonalna prizma
* Diheksagonalna prizma
* Heksagonalna bipiramida
* Diheksagonalna bipiramida

## Povezano
* Kristalne sisteme
Teseralna kristalna sistema

Kristalna rešetka teseralne sisteme okarakterisana je sa tri vektora elementarne translacije pa kristalografski osni krst ima tri ose (x,y,z) iste dužine i međusobno upravne.

a = b = c , α = β = γ = 90°

Kristalna rešetka je sa tri ose četvrtog stepena i moguće su tri Braveove rešetke: prosta, unutrašnje cenrirana i površinski centrirana.

Ukoliko se na kristalu javlja potpuni broj elemenata simetrije koji je karakterističan za taj vid kristalne rešetke tada taj kristal ima holoedrijski oblik. Ukoliko postoji redukcija u broju nekih elemenata reč je o parahemijedriji a ukoliko nedostaje centar simetrije reč je o antihemijedriji.

## Teseralna holoedrija

Prosti oblici u teseralnoj holoedriji su: 
* Kocka ili heksaedar {001}, 
* Rombododekaedar {011}, 
* Ikositetraedar {hhl}, 
* Heksaoktaedar {hkl}, 
* Oktaedar {111}, 
* Tetraheksaedar {0kl}, 
* Trioktaedar {hll}.

Ove proste forme u procesu kristalizacije mogu se međusobno kombinovati i graditi različite kristalne kombinacije.

Pored holoedrije u teseralnoj sistemi kristali se javljaju i u parahemijedriji i antihemijedriji.

## Teseralna parahemijedrija

Prosti oblici teseralne parahemijedrije su: 
* pentagondodekaedar {210} i 
* dijakizdodekaedar {132}. 
I u teseralnoj parahemijedriji u toku kristalizacije moguć je nastanak kristalnih kombinacija.

Kristali pirita FeS2 i Katijerita CoS2 mogu biti oblika pentagondodekaedra a pirit može imati kristale oblika dijakizdodekaedra.

## Teseralna antihemijedrija

Prosti oblici teseralne antihemijedrije su: 
* tetraedar {111}, 
* trigondodekaedar {211}, 
* deltoiddodekaedar {221}, 
* hemiheksaoktaedar {132}.

## Vanjske veze
* The Isometric Crystal System

## Povezano
* Kristalne sisteme
Tetragonalna kristalna sistema

U kristalografiji **tetragonalna** kristalna sistema je jedna od 7 mogućih načina kristalizacije u prirodi. Tetragonalna sistema se definiše preko tri vektora elementarne translacije od kojih su dva jednake dužine, a sva tri vektora su upravna jedan na drugi.

**a = b , α = β = γ = 90°**

‎

## Tetragonalna holoedrija
U tetragonalnoj holoedriji mogući su sledeći prosti oblici:
* Baza
* Tetragonalna prizma
** proto
** deftero
* Ditetragonalna prizma
* Tetragonalna bipiramida
** proto
** deftero
* Ditetragonalna bipiramida

## Tetragonalna antihemijedrija
U tetragonalnoj kristalnoj sistemi mogući su oblici sa manjim brojem elemenata simetrije i ti oblici pripadaju antihemijedriji. Prosti oblici tetragonalne antihemijedrije su:
* Sfenoedar i
* Disfenoedar

## Povezano
* Kristalne sisteme
Andaluzit

**Andaluzit** je aluminijski nezosilikatni mineral, s hemijskom formulom Al2SiO5. Njegov varijetet hijastolit često sadrži tamne inkluzije uglja ili gline koje tvore u njemu oblik slova X ili križa.

Prozirni varijeteti pronađeni su u Andaluziji, Španija, i mogu se rezati u zanimljivo drago kamenje. Brušeni andaluziti pokazuju igru boja - crvena, zelena i žuta - što liči na slabiji oblik iridiscencije, iako su ove boje zapravo rezultat neuobičajeno jakog pleokroizma.

## Nalazišta
Andaluzit je čest mineral metamorfnih stijena koje su nastale pod visokim pritiskom i/ili temperaturama. Minerali kijanit i silimanit su polimorfi andaluzita i svaki se pojavljuje pod različitm temperaturnim uvjetima i pritiskom pa ih, stoga, rijetko nalazimo sva tri zajedno u nekoj stijeni. Zbog toga su ova tri minerala vrlo koristni indikatori p-T uvjeta nastanka stijena u kojima su nađeni.

Prvi andaluziti su pronađeni u Andaluziji, Španija, 1789. godine, i po toj regiji su i dobili ime.

## Slični minerali
Polimorfi:
* Kijanit
* Sillimanit

Varijetet:
* Hijastolit

## Alteracije
Pri izuzetno visokim temperaturama i andaluzit i oba njegova polimorfa mogu prijeći u mulit, Al6Si2O13.
Teatar po državama

Ovo je popis članaka o teatru za sve države svijeta.

*Vidi još*: Popis država

## A
Afganistan - Albanija - Alžir - Andora - Angola - Antigva i Barbuda - Argentina - Teatar Armenije - Australija - Austrija - Azerbejdžan

## B
Bahami - Bahrein - Bangladeš - Barbados - Belgija - Belize - Benin - Bjelokosna Obala - Bjelorusija - Bocvana - Bolivija - Bosna i Hercegovina - Brazil - Brunej - Bugarska - Burkina Faso - Burma (danas Mianmar) - Burundi - Butan

## C
Cipar - Crna Gora

## Č
Čad - Češka - Čile 

## D
Danska - Dominika - Dominikanska Republika

## DŽ
Džibuti

## E
Egipat - Ekvador - Ekvatorska Gvineja - Eritreja - Estonija - Etiopija

## F
Fidži - Filipini - Finska - Francuska

## G
Gabon - Gambija - Gana - Grčka - Grenada - Gruzija - Gvajana - Gvatemala - Gvineja - Gvineja Bisau 

## H
Haiti - Honduras - Hrvatska 

## I
Indija - Indonezija - Irak - Iran - Irska - Island - Istočni Timor - Italija - Izrael

## J
Jamajka - Japan - Jemen - Jordan - Jugoslavija - Južni Sudan - Južnoafrička Republika - Južna Koreja 

## K
Kambodža - Kamerun - Kanada - Katar - Kazahstan - Kenija - Kina - Kirgistan - Kiribati - Kolumbija - Komori - Kongo, *vidi* Demokratska Republika Kongo (bivši *Zair*) i Republika Kongo - Koreja, *vidi* Sjeverna Koreja i Južna Koreja - Kostarika - Kuba - Kukovi otoci - Kuvajt 

## L
Laos - Lesoto - Letonija - Libanon - Liberija - Libija - Lihtenštajn - Litva - Luksemburg

## M
Madagaskar - Mađarska - Makedonija - Malavi - Maldivi - Malezija - Mali - Malta - Maroko - Maršalovi otoci - Mauritanija - Mauricius - Meksiko - Mianmar - Mikronezija - Moldavija - Monako - Mongolija - Mozambik

## N
Namibija - Nauru - Nepal - Niger - Nigerija - Nikaragva - Niue - Nizozemska - Norveška - Novi Zeland 

## NJ
Njemačka

## O
Obala Bjelokosti, *vidi* Bjelokosna Obala - Oman

## P
Pakistan - Palau - Palestina - Panama - Papua Nova Gvineja - Paragvaj - Peru - Poljska - Portoriko - Portugal 

## R
Ruanda - Rumunjska - Rusija

## S
Salvador - Samoa - San Marino - Saudijska Arabija - Sejšeli - Senegal - Sijera Leone - Singapur - Sirija - Sjedinjene Američke Države - Sjeverna Koreja - Slovačka - Slovenija - Solomonski Otoci - Somalija - Srbija - Srednjoafrička Republika - Sudan - Surinam - Svazi - Sveta Lucija - Sveti Kristofor i Nevis - Sveti Toma i Princip - Sveti Vincent i Grenadini

## Š
Španjolska - Šri Lanka - Švedska - Švicarska 

## T
Tadžikistan - Tajland - Tajvan - Tanzanija - Togo - Tonga - Trinidad i Tobago - Tunis - Turkmenistan - Turska - Tuvalu

## U
Uganda - Ujedinjeni Arapski Emirati - Ukrajina - Urugvaj - Uzbekistan

## V
Vanuatu - Vatikan - Velika Britanija - Venezuela - Vijetnam

## Z
Zair, *vidi* Demokratska Republika Kongo - Zambija - Zapadna Sahara - Zapadna Samoa, *vidi* Samoa - Zelenortska Republika - Zimbabve
Lista gradova u Njemačkoj

**Popis gradova u Njemačkoj** navodi 2077 grad u Njemačkoj po abecednom redu (Stanje po 1.3. 2008.).

Broj gradova u svakoj od njemačkih pokrajina:

### A

### B

### C

### D

### E

### F

### G

### H

### I

### J

### K

### L

### M

### N

### O

### P

### Q

### R

### S

### T

### U

### V

### W

### X

### Z

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* Nem. Savezni zavod za statistiku 
* Stalna konferencija gradova i opština
Nikola Vukčević

Nikola Vukčević (Podgorica, 1974.–), crnogorski reditelj, magistar dramskih umetnosti. Član Odbora za film Crnogorske akademije nauka i umjetnosti (CANU) i Umetnički direktor Gradskog pozorista Podgorica. Vukčević je i predavač na crnogorskom nacionalnom Fakultetu dramskih umjetnosti - Cetinje.

Umjetnik multimedijalnog redateljskog obrazovanja i opredjeljenja sudjelovao je u pedesetak projekata: redatelj je desetak kazališnih predstava (prikazanih na festivalima, poput: Budva Grad Teatra, Infant, Exit i sl., i izvođenih u kazalištima poput Atelje 212, SNP- Novi Sad, Boško Buha, Zetski dom ...) , četiri kratkometražna igrana filma i jedne TV drame (prikazanih na festivalima i televizijama u Crnoj Gori i inozemstvu) i dvadesetak polusatnih dokumentaraca na Prvom programu RTVCG.

Nagrađen je brojnim domaćim i stranim nagradama. Najmlađi je redatelj koji je režirao u službenoj produkciji Grad Teatra Budva. Bio je član žirija i savjeta nekoliko festivala. Ima zvanje Magistra znanosti o dramskim umjetnostima (od lipnja 2001. godine, uz koje je i njegov nagrađeni magistarski rad od kojega je objavljena i knjiga "Utjecaj filma na Kazalište Novih Formi"), i asistenta na predmetu Režija II na FDU Cetinje. Bavi se režijom i produkcijom glazbenih i reklamnih spotova.

"Pogled s Eiffelovog tornja" je njegov prvi cjelovečernji igrani film, prikazan na mnogim međunarodnim smotrama filma, od St. Petersburga, preko Londona, Vienne, Ljubljane, Toronta, Marbelle, USA, Italije, Berlina.
Ekofašizam

**Ekofašizam** ili **zeleni fašizam** je izraz koji ima dva različita značenja. U svom užem značenju opisuje one struje unutar radikalnog ekološkog pokreta koje smatraju da fašistički društveni poredak, odnosno fašistička država može najbolje suzbiti zagađenje prirodne okoline. Pri tome treba uzeti u obzir da se vrlo malo pojedinaca ili pokreta u sadašnjem svijetu naziva fašistima, a još manje ekofašistima.

Ekofašizam je u češćoj upotrebi kao pejorativni izraz kojim protivnici suvremenog zelenog pokreta nastoje upozoriti na ekstremističke i totalitarne tendencije u njemu.

## Vanjske veze
* Ecofascism: Lessons from the German experience, by Janet Biehl and Peter Staudenmaier
* Review of the above by Michael Moynihan
* Ecofascism: What is It?, by David Orton
* The Dark Side of Political Ecology, by Peter Zegers
* The Hangman's Ancient Sunlight : The strange story of the romantic left and the agrarian right, by Robin Carmody
* Darker shades of green , by Derek Wall
Lista gradova u Rusiji

(Gradovi s milijunskim stanovništvom su označeni **podebljanim slovima**
).
## Vanjske veze

* Zemljovid
* Popis svih naselja u Rusiji (popis 2002.) 
* Ruska naselja s podatcima o stanovništvu po popisu 2002. (Excel datoteka)
Dobro jutro, Hrvatska

**Dobro jutro, Hrvatska** je jutarnja emisija Hrvatske radiotelevizije koja se neprekidno emitira od 1992. godine.

Emisija je na prvom programu HTV svaki radni dan od 7.00 sati; traje službeno do 9.05, a u stvarnosti onoliko koliko je duža ili kraća epizoda serije koja slijedi. Vijesti, vremenska prognoza i sportski pregled su u 7.05, 7.35, te u 8.35 sati.

Kroz emisiju ljudi iz različitih krajeva mogu doznati obavijesti o problemima u prometu i važnim događajima u toga dana. Važnu ulogu imaju televizijski centri u cijeloj Hrvatskoj, čiji se reporteri uživo ili nekoliko minuta prije emitiranja uključuju sa svježim informacijama.

Teme emisije su usredotočene na ljudske probleme u rubrikama: "TV ordinacija", "Dječja posla", "Vi pitate", "Zdravi život". "Dobro jutro, dobar tek" svakoga tjedna nudi recepte s drugom namirnicom. Reporteri Jutra su na licu mjesta prije koncerta, izložbe, filmske ili kazališne premijere. Ponedjeljkom emisija sadrži "Pogled na burzu" i "Eko kutak", utorkom "Čitajmo zajedno", srijedom se sluša glas gledatelja ili "Vox Populi", četvrtkom "Igraonica" podučava djecu kako da sama izrade igračke. Petkom prijedlog "Kamo na vikend", a svakoga dana "Vježbajte s nama".

## Voditelji
Emisiju vodi uvijek voditeljski par. U 2007. godini su to bili, uz poneke izuzetke:
* Mila Horvat i Davor Meštrović
* Blaženka Leib i Domagoj Novokmet

Parovi se izmjenjuju u vođenju emisije svaki tjedan.

## Slike

Datoteka:Dobro jutro Hrvatska Roberta F.JPG|Roberta F., administratorica hrvatskog izdanja Wikipedije, kao gost emisije
Datoteka:Snimatelj emisije Dobro jutro Hrvatska.JPG|Iza kamera
Datoteka:Studio emisije Dobro jutro Hrvatska.JPG|Studio emisije


## Vanjske veze

* Službena stranica emisije Dobro jutro, Hrvatska
Politička filozofija

**Politička filozofija** je grana filozofije koja u svom najapstraktnijem obliku razmatra koncepte i argumente preko kojih se formira politička misao. Debata o značenju riječi „političko“ je jedan od najvećih problema političke filozofije. U širem shvatanju, pod ovim pojmom se podrazumjeva politička praksa i institucije od kojih se sastoji vlast svake države.

## Reference
Gehena

Gehena znači ’dolina Enom (Hinom)’. To je grčki oblik hebrejskog izraza **geh hinom**. Osvrt na gehenu pojavljuje se 12 puta u Hrišćanskim grčkim spisima ( Matej 5:22,29,30; 10:28; 18:9; 23:15,33; Marko 9:34,45,47; Luka 12:5; Jakov 3:6). Pet puta je direktno povezan s vatrom. 

## Istorijska pozadina
Dolina Hinom (Gehena) nalazila se izvan zidina Jerusalima. U prvom veku Gehena se koristila kao smetlište, za spaljivanje otpadaka iz Jerusalima. I tela uginulih životinja bacana su u tu dolinu da ih proguta vatra, kojoj je dodavan sumpor kako bi pomagao gorenju. U Gehenu su bacana i tela pogubljenih zločinaca, za koje se smatralo da nisu dostojni da budu dostojno sahranjeni u spomen-grob.Tako je u Mateju 5:29,30 Isus govorio o tome da se nečije telo baca u Gehenu, ne u spomen-grob, što u Bibliji simbolizuje uskrsenje. Živi ljudi nisu bacani i Gehenu; prema tome, to nije bilo mesto svesnog mučenja.

Prema Mateju 10:28 Isus je upozorio svoje slušaoce da se ’boje onoga koji može i dušu i telo uništiti u Geheni’. Šta to znači? Ovde se ne spominje *mučenje* u vatri Gehene, već *uništenje*. Time što odvojeno ukazuje na ’’dušu’’, Isus ovde naglašava da Bog može uništiti celokupne izglede na život neke osobe; na taj način za njega nema nade u uskrsenje. Dakle, ukazivanjena ’vatrenu gehenu’ je simbol večnog uništenja, brisanja iz postojanja, to jest ’’druga smrt’’ iz koje nema povratka.

## Povezano
 * Uskrsenje
 * Pakao
 * Smrt
 * Duša
 * Tartar

Долина Гіннома у www.bibelwissenschaft.de
Etimologija reči konoplja

Na osnovu izrazite sličnosti reči raznih slovenskih naroda za konoplju (staroslovensko konoplia, rusko конопля, češko konopi, poljsko konopie), može se zaključiti da ona vuče poreklo iz zajedničke slovenske prapostojbine. Obzirom da poznavanje reči ukazuje na poznavanje biljke, etimologija može pomoći da se otkrije koliko dugo Sloveni poznaju konoplju, kada drugi, arheološki ili pisani, izvori nedostaju.

Stari oblik jednine je bio kanap odnosno konop. Zbirna množina konopie je nastala dodavanjem staroslovenskog nastavka ie (uporedi grozd i grozdie). Ranije se reč konoplje upotrebljavala samo u množini, kako je i Vuk Karadžić beleži u svom rečniku. Danas je u upotrebi pretežno izvedeni oblik jednine konoplja.

I germanski jezici imaju srodne reči za konoplju (nemački: hanf, norveški: hamp, švedski: hampa, engleski: hemp, holandski: henep). Takođe postoji i velika srodnost između germanskih i slovenskih jezika (uporedi hanaf i kanap) što upućuje na još dublje indoevropske zajedničke korene ove reči. Tako za sve indoevropljane važi, da im je biljka konoplje poznata još od drevnih vremena zajedničke prapostojbine. 

Najpoznatija svetska reč za konoplju, kanabis (gr: Κάνναβις), je u mnoge zapadne jezike ušla preko latinskog, koji se koristi kao naučni jezik u medicini i botanici. U latinski je reč došla iz starogrčkog, a među grcima tu reč prvi beleži Herodot, opisujući običaje severnih grčkih suseda prilikom putovanja po brdovitom Balkanu. Smatra se da su Grci reč kanap(is) primili od Skita ili Tračana, koji su biljku obilato koristili, i grcizovali je dodavanjem poslednja dva slova. 

Zanimljivo da je naša reč kanap slična i germanskoj hamf i grčkoj kanabis, iako njih dve nisu međusobno slične. 

## Izvor
* Damjan Pavlica, Etimologija reči konoplja
* Domatrisovi eseji o konopljama
Delovanje konoplje

Psihoaktivni sastojak konoplje je THC (tetrahidrokanabiol - eng. -{THS}-). THC spada u grupu prirodnih kanabinoida koji su analogni kanabinoidima koji se nalaze normalno u organizmu, a čija fiziološka uloga još nije definitivno poznata. Ulaskom u organizam THC se vezuje za odgovarajuće receptore na ćelijama - CB1 i CB2 (eng. CB1,CB2). CB1 receptori se primarno nalaze u centralnom nervnom sistemu (CNS), a CB2 u ćelijama imunog sistema.

Efekti konoplje nastupaju nakon nekoliko minuta, a traju u zavisnosti od kvaliteta, nekoliko sati. Efekti podrazumevaju osećaj dobrog raspoloženja, smirenosti, pojačane osetljivosti na različite nadražaje, itd. Konoplja se primenjuje i u terapiji mnogih bolesti.

## Napomene


## Vanjske veze
* Djelovanje Marihuane
* Kanabis na sajtu narkomanija.ba
Medicinska upotreba konoplje

U medicini, konoplja se najčešće upotrebljava protiv stresa, gubitka apetita, mučnine izazvane hemoterapijom, ublažavanja posledica teškim bolesti, itd.

Osim što se od konoplje prave medicinski preparati, u makrobiotičkoj ishrani se preporučuje konopljino seme, koje sadrži kompletan izvor proteina i sve bitne omega masti neophodne za ljudsko zdravlje. Navodi se da upotreba celog semena od konoplje u ishrani poboljšava varenje, sprečava formiranje toksičnih materija, sprečava zapaljenje creva, snižuje nivo holesterola u krvi, snižuje krvni pritisak, poboljšava cirkulaciju i kardiovaskularnu funkciju, smanjuje simptome PMS i menstrualne grčeve, te upale i simptome artritisa.

## Historija

Konoplja se kao lek upotrebljava preko 5000 godina. 2740. pne. je zabeležena prva upotrebe konoplje kao leka u Kini. Herbarijum kineskog cara Šen Nunga konoplju spominje kao biljku koja može biti delotvorna u lečenju malarije i konstipacije. U staroj Grčkoj je konoplju Galen smatrao lijekom.

I Srbi su upotrebljavali konoplju u mediciske svrhe, o čemu je Veselin Čajkanović zabeležio sledeće: 

Krajem 19. veka, nakon 40-ak godina relativno intezivnog interesa za istraživanje konoplje u lečenju različitih bolesti, njenu medicinsku upotrebu u svetu potiskuju ubrzani razvojem sintetički derivisanih lekova.

## Izvori

## Vanjske veze

* Ministarstvo zdravlja Republike Hrvatske - Primjena indijske konoplje u liječenju  
* Naučna istraživanja o lekovitim svojstvima konoplje 
* Poređenje štetnosti marihuane sa drugim supstancama
Hašiš

**Hašiš** (od arapskog حشيش ḥashīsh, bukvalno: trava ) je prerađevina koja se dobija iz biljke indijske konoplje i sadrži iste aktivne sastojke, prvenstveno tetrahidrokanabinol (THC), samo u većoj koncentraciji. U islamskoj i indijskoj kulturi hašiš se naziva kif, bhang ili kharas.

Hašiš je u čvrstom stanju, ali pri zagrevanju omekšava, postajući poput plastelina. Boja varira od crveno-braonkaste do crne. Konzumira se slično kao i marihuana: puši se u džointu pomešan sa duvanom, na pajp (vrsta lule) ili se udišu isparenja (inhalacija). Može se i jesti ili koristiti kao sastojak hrane (najčešće kao haš kolačići). Od hašiša se takođe dobija medeno hašiš ulje.

Iako je hašiš ilegalan, i ne postoje zvanični podaci o njegovoj proizvodnji, smatra se da su najveći proizvođači: Afganistan, Pakistan, Nepal, Maroko, Egipat i Indija.

Hašiš je najrasprostranjeniji u Evropi, Severnoj Africi i delovima Azije. Jedan od razloga za njegovu upotrebu u Evropi je činjenica da je hašiš znatno kompaktniji i da se lakše švercuje nego marihuana.

## Vanjske veze

* Istorija hašiša
Kudelja

**Kudelja** je naziv za vlakna dobijena od konoplje. Od kudelje se pravi konopac, tkanine, odeća, i slično. Dugo vremena su konopljina vlakna bila sinonim za dobre i jake konopce, i zato u našem jeziku reči kanap, konopac i konac dele poreklo s reči konoplja (grčki: *kánnabis)*. Vojvođanska kudelja je u prvoj polovini 20. veka diktirala cenu na berzama u Engleskoj i Italiji, jer je bila jedna od najkvalitetnijih na svetu.

Konopljina vlakna mogu predstavljati adekvatnu alternativu ostalim vlaknima biološkog i mineralnog porekla, posebno u uslovima uznapredovale deforestacije. Potencijalna prednost konopljinih vlakana istražuje se u tekstilnoj industriji, proizvodnji papira i specijalne kaše - pulpe, koja predstavlja trenutno možda najvažniju komponentu industrije konoplje u EU - te u proizvodnji plastičnih kompozitnih masa u automobilskoj industriji, građevnom izolacijskom materijalu, geotekstilima i sl. 

## Izvor
* Kudelja na konoplja viki
Hartija od konoplje

Konoplja je vekovima korišćena i za proizvodnju hartije. Umeće proizvodnje hartije predstavljalo je značajnu ekonomsku i razvojnu prednost, pa su pojedinosti proizvodnje bile namerno obavijene tajnovitošću, da bi se mogle pronaći u japanskim zapisima tek tokom IV veka.

Tokom IX veka Arapi usvajaju tehniku proizvodnje papira iz konoplje i prenose je prema Zapadu, a do XI veka u Španiji su razvijene prve evropske fabrike papira koje su Mauri osnovali u Valensiji i Toledu.

Tomas Džeferson je svojevremeno napisao Deklaraciju nezavisnosti SAD na hartiji od konoplje.

Kasnije se sa konoplje prešlo na drvo, a industrija papira od drveta je svoj procvat naplatila sečama šuma, pustošenjima i deforestacijom globalnih razmera. Danas se ponovo raspravlja o proizvodnji hartije od konoplje, u kontekstu diskusija o obnovljivim resursima, održivom razvoju i sve većem propadanju šuma.

Danas se industrija papira od konoplje u EU koncentriše na upotrebu konoplje u proizvodnji cigaretnog papira, novčanica, tehničkih filtera, higijenskih proizvoda i sl.

## Vanjske veze
* Hartija od konoplje na konoplja viki 
* N. Dubreta: Konoplja – sociološki aspekti uzgoja i upotrebe (pdf)
* Hemp Paper
Indijska konoplja

**Indijska konoplja** ( – kanabis indika) je vrsta konoplje. Ovu jednogodišnju biljku je čovek koristio od davnina, ponajviše zbog njenih vlakana, psiholoških i fizioloških efekata, kao i u ishrani u obliku ulja dobijenog iz semenki. Poreklom je sa azijskog kontinenta.

Izraz marihuana se najčešće odnosi na osušenu biljku konoplje koja se koristi kao droga, pri čemu se uživa pušenjem ili kroz hranu. Skupljanjem smole koja se nalazi oko zrelog semenja pravi se hašiš.
U Srbiji i Crnoj Gori se posedovanje marihuane smatra teškim krivičnim prekršajem. U pojedinim zemljama sveta, posedovanje i korišćenje malih količina marihuane se tretira kao lakši prekršaj i ne podleže krivičnom gonjenju.


image:Cannabis_sativa_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-026.jpg
image:Cannabis 02 bgiu.jpg


## Povezano
* Holandska politika o drogama
* Spisak poznatih uživalaca konoplje
Svetski marš konoplje

**Svetski marš konoplje** (ruski: *Всемирный конопляный марш*, engleski: *Global Marijuana March*), u narodu poznatiji kao **gandža marš**, je globalna manifestacija koja se prve subote maja meseca, svake godine održava u stotinama gradova širom planete. Cilj marša je ukidanje prohibicije konoplje i omogućavanje njene legalne medicinske, industrijske, uživalačke i duhovne upotrebe.

Marš se od 1999. godine održava na globalnom nivou pod raznim nazivima (Milionski marihuana marš, Svetski dan konoplje, Gandža dan, itd.), i do sada je održan u preko 400 različitih gradova sveta. Učesnici marša tvrde da prohibicija kanabisa nije donela ništa dobro i da je uživanje ove biljke lična stvar na koju svako ima pravo izbora. Prve marševe za legalizaciju marihuane, koji su kasnije prerasli u svetski marš, je pokrenuo aktivista Dana Beal (Dana Beal) u NJujorku. Gandža marševe često pokreću i rastafarijanci kojima je konoplja sveta biljka, a njeno uživanje verski čin. Poslednjih godina su sve glasniji i argumenti o ekološkoj održivosti. Na primer, u proizvodnji papira konoplja može zameniti drvo i zaustaviti deforestaciju šuma.

**Prvi beogradski gandža marš** je održan 7. maja 2005. sa oko pedesetak učesnika i prošao je mirno, bez ikakvih incidenata ili hapšenja.

**Drugi beogradski gandža marš**, koji je trebalo da se održi u subotu 5. maja 2007. na Trgu republike, u sklopu Svetskog marša konoplje je, otkazan zbog "pritisaka policije i pretnji nacista".http://konoplja.wikia.com/wiki/Organizatori_otkazali_Svetski_dan_konoplje_u_Beogradu%3F 

## Vanjske veze
* Global Marijuana March
* Svetski marš konoplje na konoplja viki 
* Izveštaji sa marša 2002. u Londonu 
* Izveštaji sa gandža marševa širom sveta 2004.
* Najava beogradskog gandža marša 2005. na Kontrapunktu 
* Domaći sajt posvećen legalizaciji marihuane 
* Domaći sajt za dekriminalizaciju konoplje
Bob Black

**Bob Blek** (, rođen 1951) je savremeni teoretičar društva i anarhista, poznat kao zastupnik teorije ukidanja rada, koji tvrdi da je rad uzrok svih nevolja na svetu. On predlaže stvaranje društva zasnovanog na igri, zabavi, kreativnosti, druženju i umetnosti, i sistem distribucije zasnovan na poklonu. 

Robert C. Blek je rođen 1951. godine, u Detroitu. Tokom školovanja, bio je izbacivan iz trećeg, šestog, osmog i dvanaestog razreda. Iz rodnog Detroita otišao je u Berkli, Kalifornija, gde je studirao pravo i društvene nauke. Postojali su brojni uticaji na Bob Bleka koji su često bili kontradiktorni : Nova levica (Herbert Markuze, frankfurtovci, Norman O’Braun), Vilhelm Rajh, Pol Gudman, anarhisti, brojne radikalne grupe iz oblasti San Franciska i drugih delova Amerike (Yippies, Motherfuckers, Weathermen). 

Početkom sedamdesetih godina počinje da pravi i distribuira postere i letke u okviru svoje Poslednje Internacionale. Malo kasnije stiže i Ukidanje rada: jedan od najpopularnijih i najšire distribuiranih
anarhističkih pamfleta ikada.

Bob Blek je svoju teoriju o ukidanju rada prvi put izložio u obliku govora koji je održao u klubu za “zabavu odraslih” Gorila Groto u San Francisku 1981. godine. Izlaganje je započeo rečima “niko ne bi trebalo da radi” što je u samom startu isprovociralo veći deo publike. Ubrzo je došlo do komešanja na vratima gde je obezbeđenje izbacivalo bučnu grupu pankera, koji su, na Blekov podsticaj, pokušavali da uđu besplatno, a veče se završilo tako što je gazda kluba poslao gorile iz obezbeđenja ga isprebijaju i izbace napolje.

Bob Blek je danas jedan od najpoznatijih i najkontroverznijih anarhista. 

## Dela
**Knjige:** 
* Ukidanje rada
* Anarchy After Leftism

**Tekstovi:**
* Anarhizam i druge prepreke na putu ka Anarhiji
* The Anti-Anarchists Conspiracy: An Empirical Test (1991) 
* You can’t blow social relationship…But you can have fun trying! (1992)

= Vanjske veze =
* Ukidanje rada  (na srpskom)
* Feminizam kao fašizam  (na srpskom)
* Arhiva velikog broja Bobovih tekstova (na engleskom)
Hakim Bey

**Hakim Bej** (rođen kao **Peter Lamborn Wilson** u Baltimoru, 1945. – 22. maja 2022.) bio je politički publicista, pisac i pesnik, najpoznatiji po svom konceptu privremenih autonomnih zona (, skraćeno TAZ) zasnovanom na piratskim utopijama, koji je snažno uticao na savremeni skvoterski pokret i pokret ilegalnih žurki početkom 1990-ih godina. Urednik je izdavačke kuće Autonomedia iz Njujorka.

Pisanje Hakima Beja ne spada u neku određenu teorijsku školu niti akademsku disciplinu, a on sam ga naziva “poetskim terorizmom”. Hakima Beja često nazivaju “postmodernim anarhistom”, prvenstveno zbog njegovog nesistematskog načina pisanja, a on o sebi ponekad govori kao o “postsituacionističkom anarhisti”. Za njega, anarhista je osoba posvećena maksimizovanju društvenih odnosa u kojima nema vlasti, a vlast je prema njemu, “struktuirani odnos među ljudima u kojem je moć nejednako raspodeljena tako da je kreativni život jednog redukovan u korist drugog”. Vlast se, dakle, može javiti i u veoma malim socijalnim jedinicama kao što je porodica, ili “neformalnim” kao što je slučajan susret komšija na ulici, dok se ne mora javiti u puno većim grupama poput pobunjene gomile ili ljudi zajedničkog hobija.

Bej govori o procesu “mapiranja zemlje” koji je završen krajem 19. veka, kada je i poslednji komadić planete zauzet od strane nacionalnih država i pita se: *“Jesmo li mi koji živimo u sadašnjosti osuđeni na to da nikad ne okusimo autonomiju, da nikad ne stanemo na komadić zemlje kojim vlada jedino sloboda? Da li smo osuđeni jedino na nostalgiju za prošlošću i nostalgiju za budućnošću? Moramo li čekati da ceo svet bude oslobođen političke kontrole da bi iko od nas mogao reći da barem poznaje slobodu?”*. On ipak nalazi da nije sve tako crno i da su slobodni odnosi, bez vlasti, itekako prisutni u svakodnevnom životu, a mogu biti i još prisutniji ukoliko se budemo svesno trudili da ih razvijamo. Prema Beju, svako ko je ikad otišao sa prijateljima na izlet u prirodu, zna šta je anarhija.

## Prevedene knjige i tekstovi
* Privremene autonomne zone
* Teorija haosa i nukleusna porodica 
* Prevladati turizam 
* Urokljivo oko 
* Imedijatizam 
* Milenij 
* Povrede granica 
* Kritika slušatelja 
* Informacijski rat 

## Vanjske veze

* Knjige i tekstovi Hakima Beja (na engleskom)
* Hakim Bej, postmoderni "anarhist"  kritički tekst Džona Zerzana (na hrvatskom)
Psihodelija

**Psihodelija** etimološki dolazi od grčkih reči "psiha" - duša i "delos" - vidljivo. Termin je prvi upotrebio američki psihijatar Hemfri Ozmond da bi objasnio uticaj halucinogenih droga na svest kroz kognitivna i estetska iskustva.

Psihodelično iskustvo odvija se u talasima i može da traje desetak časova. Tokom prve polovine "putovanja" dolazi do perceptualnih promena, sinestetičkih doživljaja, oniričkih vizija. Vrhunac je "kosmičko iskustvo", osećanje celovitosti i gubljenja osećanja sebe. U lošem "tripu" dolazi do paranoidnih i psihotičnih reakcija.

Najčešće upotrebljavane psihodelične droge među hipicima bili su LSD, meskalin, psilocibin, STP i DMT. Timoti Liri je jedan od najzaslužnijih za popularizaciju ovog termina. Liri je autor knjige Psihodelično iskustvo.

## Veze
* Psihodelični rok
* Psihodelic trance

## Vanjske veze

* Psihodelična umetnost 
* Psihodelična iskustva
* Psihodelične knjige
* Psihodelični jezik 
* Woodstock i psihodelična umjetnost šezdesetih
Meskalin

**Meskalin** (3,4,5-trimetoksifeniletilamin) je halucinogeni alkaloid iz skupine feniletilamina.

Prirodno se nalazi u **peyote** kaktusu (Lophophora williamsii), San Pedro kaktusu (Echinopsis pachanoi), u Echinopsis peruvian (direktni prijevod: Peruanski baklja kaktus), kao i u drugim članovima roda Cactaceae. Nešto malo meskalina nalazi se i u određenim članovima roda Fabaceae uključujući Acacia berlandieri.

Nijemac Arthur Heffter prvi je izolirao meskalin 1897. godine, a Ernst Spath prvi ga je sintetizirao 1919. godine.

## Historija
Već od prvih dana kontakta između Europe i Amerike, kod tamošnjih Američkih domorodaca zabilježena je uporaba peyote kaktusa u religijskim/spiritualnim ceremonijama, i to plemena Huichol, Tarahumara, i drugi i na sjeverozapadu Carrizo Indijanci iz Meksika koji su ga na sjever preko Rio Grande prenesli među Komanče odakle se rašririo među mnogim plemenima zapadnog i jugozapadnog SAD-a. Drugi kaktusi poput San Pedra korišteni su u različitim regijama od Perua do Ekvadora.

## Utjecaj
U tradicionalnoj pripremi peyote se odrezan od korijena suši i priprema u obliku diska. Zatim se takav žvače ili otopi u vodi. Okus samog kaktusa je gorak. Efektivna doza za čovjeka je od 0.3 - 0.5 grama čistog meskalina, efekt takve doze traje i do 12 sati. Halucinacije se javljaju i pri dozi od 300-600 miligrama, što je ekvivalent odprilike 20 meskalin diskova. Konzument ima vizualne halucinacije i promjenjeno stanje svijesti, često se osjeća ugoda a i shvaćanje postaje izraženije. Mogu se javiti i osjećaj anksioznosti ili intenzivne averzije. Kao i kod većine psihodeličnih halucinogena, meskalin ne izaziva fizičku ovisnost. Meskalin koji sadrži *kakti* može izazvati jaka povraćanja i mučnine, što ja također važan dio tradicionalne domorodačke kulture ili šamanske ceremonije, što se smatra *"čišćenjem"*.

## Farmakologija
Smatra se da meskalin, zajedno sa LSD-om, Psilocibinom, 5-meo-DMT-om i triptaminom veže za 5-HT receptor, točnije za 5-HT2A receptor

LD50 vrijednosti:
* Kristal: 212&nbsp;mg/kg (miš)
* Kristal: 132&nbsp;mg/kg (štakor)

Meskalin je 1000-3000 puta manje snažan u usporedbi s LSD-om, i 30 puta manje u usporedbi sa psilocibinom. Pola doze je izlučeno iz organizma već nakon 6 sati, a neke studije pokazuju da meskalin nije niti metaboliziran prije izlučivanja. Tolerancija se i čestom uporabom teško razvija.

## Osobine

## Analozi
Meskalin ima mnogo analoga, neki od njih su: izomeskalin, eskalin, proskalin, buskalin, feneskalin, asimbeskalin, metaeskalin, tiomeskalin, tioeskalin.

## Reference

## Literatura

* 
* 

## Povezano
* PiHKAL
* Amini
* Feniletilamini

## Vanjske veze

* Meskalin na Erowidu
* Mescaline
Kosa (razvrstavanje)

**Kosa** se može odnositi na:
* Kosa, dlake na glavi
* Kosa (oruđe), alatka za kosidbu
* Kosa (planinska), nagnuta strana brda, kosina, strmina
* Kosa (ime), žensko ime (skraćeno od Kosana, Kosanka)
* ''Kosa'' (film), filmski mjuzikl reditelja Miloša Formana 
* Kosa (pozorišna predstava)
* Xhosa (etnička grupa)
* Xhosa (jezik)
The Who

**Hu** () je engleska rok grupa koja se proslavila šezdesetih godina da bi danas dostigla status jedne od najvećih rok grupa svih vremena. 
http://www.rockhall.com/hof/inductee.asp?id=210http://www.bbc.co.uk/cgi-perl/music/muze/index.pl?site=music&action=biography&artist_id=32541 http://www.rollingstone.com/news/story/5939229/29_the_who/  http://www.thewho.net/articles/townshen/time.htm .
Izuzev dva perioda neaktivnosti (od 1983. do 1988. i od 1990. do 1995), članovi grupe su nastavili sa živim nastupima, a odnedavno snimaju i novi album.

Poznati po dinamičnim i neobuzdanim koncertima i po svojoj misaonoj i umetničkoj muzici, članovi grupe takođe su poznati kao pioniri roka, popularišući, pod vođstvom Pita Taunsenda, a zajedno sa svojim savremenicima, grupom Kinks, gitarističku tehniku moćnih akorda te rok operu (najpoznatija je Tomi). NJihovi najraniji "mod" albumi sa kratkim agresivnim pop pesmama, Taunsendove prepoznatljive gitarističke solo deonice, eksplozivni bubnjarski doprinos Kita Muna te stalno vraćanje tematici mladalačkog buntovništva i romantičarske nesigurnosti najznačajniji su doprinos nastanku pank roka i pauer popa, a grupi su pribavili laskavu titulu "kumova panka". http://www.thewho.net:16080/articles/townshen/rs_encyc.htm  Grupa je u svojim počecima bila poznata po svojim autodestruktivnim nastupima na kojima su, kako se koncert približavao kraju, uništavali svoje instrumente (a u čemu su prednjačili ozloglašeni i neukrotivi bubnjar Mun te sam Taunsend, čije će razbijanje gitare o zvučnike i o pod bine postati jedno od opštih mesta rokenrol ikonografije.)

Grupa "Hu" je na svetskoj turneji započetoj u julu 2006. a koja bi trebalo da traje do 2007.

Grupa "Hu" nalazi se na 8. mestu top-liste kablovske televizije VH1's "100 najvećih hard rok umetnika" a na 9. mestu liste "100 najvećih rokenrol umetnika" iste televizije.

*Od modsa, preko rok opere, do hard rokera - grupa "Hu" je, po mišljenju mnogih, najozbiljniji kandidat u borbi za titulu *Najvećeg rokenrol benda na svetu''. - Tekst o grupi "Hu" u Rokenrol kući slavnih.

### Sadašnji članovi

* Pit Taunsend – glavni kompozitor, gitara, pevač (1962-do danas)
* Rodžer Daltri – glavni pevač, druga gitara (1962-do danas)

### Bivši članovi

* DŽon Entvisl – drugi kompozitor, bas, horne, pevač (1962-2002) (umro)
* Kit Mun – bubnjevi (1964-1978) (umro)
* Keni DŽons – bubnjevi (1979-1988)

#### Aktuelna koncertna postava

* DŽon "Rabit" Bandrik – klavijature (1979-1981, 1989-do danas)
* Zak Starki – bubnjevi (1996-do danas)
* Sajmon Taunsend – druga gitara (1996-1997, 2002-do danas)
* Pino Paladino – bas (2002-do danas)

## Vanjske veze

;Zvanični sajtovi
* The Who  zvanični sajt grupe Hu
* The Who Tour zvanični koncertni sajt grupe Hu
* Pete Townshend  zvanična glavna strana Pita Taunsenda
* John Entwistle  zvanična glavna strana DŽona Entvisla
* Towser TV  more official webcasts
;Internet stranice obožavalaca
* Hu forum  Novosti o grupi i diskusioni forum
* The Boy Who Heard Music.com Sajt posvećen Pitu Taunsendu i grupi Hu
* Video zapisi sa koncerata
* WhoAreYou  Najveći forum na Jahuu posvećen grupi Hu
Kosa

**Kosa** () je diferencijacija kože. Naša koža je gotovo svuda pokrivena dlakom. Životni vek kose na glavi varira od 2 do 4 godine tako da se sva kosa obnovi za 6 godina. Smatra se da na svakih 15 minuta čovek ostane bez jedne dlake u kosi. To je od 30 do 100 vlasi dnevno što zavisi od samog broja vlasi u kosi i njene boje.Prosečan čovek ima oko 100, 000 dlaka na glavi. Kosa štiti glavu, samim tim i mozak od negativnih uticaja spolja kao što su Sunce, vetar isl. Ona ima i estetsku ulogu. NJena boja varira zbog odnosa pigmenata i kiseonika, pa se ne mogu odrediti sve boje i nijanse kose. Naravno, postoji osnovna podela na plavu, crnu, smeđu i riđu boju kose. Svaka boja karakteristična je za svaki kontinent, kao i njen oblik. Tako je ,na primer, za afrički kontinent karakterisična gusto loknasta crna kosa, za Evropu smeđe- blago zatalasana kosa. Vlasi nisu jednake debljine svih boja kose, pa ni njihov broj. U zavisnosti od debljine same vlasi i njene boje na glavi može biti vlasi prema sledećoj tabeli: 

Boja Broj vlasi 
Plava kosa 146,000 
Crna kosa 110,000 
Smeđa kosa 100,000 
Riđa kosa 86,000 
kosta plecic
Basel

**Basel** (francuski: *Bâle*, talijanski: *Basilea*) je glavni grad švicarskog kantona Basel-Stadt. Grad ima 170.635 stanovnika i treći je grad po veličini, nakon Ženeve i Züricha.

## Geografija
Basel leži na sjeveru Švicarske, na tromeđi sa Njemačkom i Francuskom, duž obala rijeke Rajne. Rijeka ga dijeli na dva dijela: manji, historijski zvan *Kleinbasel* (Mali Basel) na desnoj obali, te novi *Grossbasel* (Veliki Basel) na lijevoj obali.

## Historija
Prva naselja na teritoriji današnjeg Basela nastala su još za prahistorije, a osnovala su ih keltska plemena. Početkom nove ere teritorij današnjeg Basela okupirali su Rimljani i osnovali naselje Augusta Raurica, 10 do 20&nbsp;km od današnjeg centra grada. Negdje pred kraj Rimskog Carstva ustalio se naziv *Basilea* ili *Basilia* za grad.

Početkom srednjeg vijeka kroz taj kraj protutnjalo je mnogo barbarskih plemena. Godine 917. grad su razorili Ugari. Od 999. naselje je došlo pod upravu prinčeva-biskupa i pod njihovom vlašću ostao je sve do pojave protestantizma u 16. vijeku. U 11. vijeku počinje izgradnja katedrale, a u slijedećem vijeku izgrađen je most preko Rajne, zahvaljujući kojem je grad postao važan prometni centar i veliko trgovište. Univerzitet je osnovan 1460. kao najstarija švicarska visokoškolska ustanova.

Basel se pridružio Švicarskoj konfederaciji 1501. godine. Od 1529. Basel je postao jedan od centara protestanske reformacije i to onog krila koje je bilo pod velikim uticajem Jeana Calvina. U to vrijeme grad je postao značajno središte nauke, umjetnosti i štampe.

Tokom Francuske revolucije (1789–1799) građani Basela su aktivno sudjelovali u svim događanjima, pa je grad sa okolinom 1792. godine pripojen francuskoj marionetskoj Rauracijskoj republici. Basel je bio dio te republike sve do pada Napoleona 1814. godine. Basel je zatim sa okolicom pripojen Švicarskoj konfederaciji, a to stanje ostalo je nepromjenjeno do danas. Zbog velikih nesuglasica sa svojom okolicom 1833. došlo je do razdvajanja dotadašnjeg kantona Basel na dva nova, Basel-Stadt (grad) i Basel-Landschaft (okolica).

## Privreda
Basel je u svjetskim razmjerima značajni centar kemijske i farmaceutske industrije. Velike farmaceutske kompanije kao Novartis i Hoffmann-LaRoche imaju sjedište u Baselu. Pored toga Basel je glavni željeznički čvor sa jednim od najvećih teretnih željezničkih kolodvora u Evropi. Sa svojom brodskom lukom (jedinom u Švicarskoj) Basel je putem reke Rajne povezan sa Sjevernim morem. EuroAirport, Basel-Mulhouse-Freiburg se nalazi u francuskom gradu Saint-Louis, pa je povezan eksteritorijalnim putem sa gradom. Kroz aerodrom prolazi francusko-švicarska carinska zona.

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada  
* Turistička organizacija Bazela
* Aerodrom Bazel
* Elektronski pregled muzeja u Bazelu 
* Entomološko društvo Bazela
Mumia Abu-Jamal

**Mumija Abu-Džamal** (Mumia Abu-Jamal, rođen 24. aprila 1954. kao Vesli Kuk, kasnije prešao na islam i promenio ime) je crni američki novinar i aktivista, jedan od osnivača Partije crnih pantera, koji je 9. decembra 1981. uhapšen i optužen za ubistvo policajca Danijela Foknera i osuđen na smrt. Pod velikim pritiskom svetske javnosti izvršenje kazne je više puta odloženo, a on je i dalje u zatvoru, gde nastavlja sa svojim aktivizmom objavljujući knjige.

Zbog velikog broja nepravilnosti, mnogi smatraju da je ceo proces bio gruba policijska nameštaljka.

## Vanjske veze

* Freemumia.org
* Freemumia.com
* Mumia.org
Boris Leiner

**Borislav (Boris) Leiner** [~ lâjner] (Čakovec, 28. siječnja 1957.), jugoslavenski i hrvatski muzičar. Kao bubnjar svirao je u mnogim jugoslavenskim i hrvatskim sastavima (*[[Haustor]]*, *[[Azra]]*, *[[Vještice (grupa)|Vještice]]* itd.). Uz muziku bavi se i kiparstvom.

## Biografija

Rođen je 28. siječnja 1957. u Čakovcu. Bubnjeve svira od svoje petnaeste godine. Po dolasku u Zagreb na studije upoznao je Branimira Štulića, koji je 1978. stvorio *Azru*. Leiner se *Azri* priključio 1979. nakon čega je uslijedilo zlatno razdoblje benda. U to vrijeme je svirao i u *Haustoru*. God. 1983. osnovao je reggae bend *[[Naturalna mistika]]*. Iste je godine sa Štulićem otišao u Nizozemsku, gdje je nastavio studij kiparstva. Na akademiji je izradio Štulićev portret, a kasnije je u svom zagrebačkom ateljeu napravio i njegovu bistu. Nakon izlaska albuma *Krivo srastanje*, koji je doživio loše kritike, krenuli su na turneju po Jugoslaviji i pokušali izlazak u Evropu, no bez uspjeha. Poslije koncerta u zagrebačkom Domu sportova 1987. na kojem je snimljena *Zadovoljština* napustio je *Azru*. Od 1987. zajedno s Maksom Juričićem i Srđanom Saherom svira u hrvatskoj grupi *[[Vještice (grupa)|Vještice]]*. 

God. 1990. otišao je u Prag, a nakon toga u Kopenhagen i Berlin. Svirao je u nekoliko belgijskih i danskih grupa. U Evropi snima dva albuma sa sastavima *Freedom Lovers* i *Love Sister Hope*. U Berlinu 1992. organizirao je manifestaciju *Rock Against The War* (Rockom protiv rata), s podnaslovom *Tko to tamo peva?*, na koju su bile pozvane najbolje rock grupe iz svih jugoslavenskih republika. Održana su dva koncerta u Pragu i jedan u Berlinu. Na koncertima su nastupili *[[EKV]]*, *[[Vještice (grupa)|Vještice]]*, *[[Električni orgazam]]*, *[[Partibrejkers]]* i *[[Ritmutituki]]*, dok su *[[LET 3]]* i *[[Zabranjeno pušenje]]* svoj nastup otkazali. Koncerti su prošli veoma posjećeno. Prenosio ih je MTV, a u Zagrebu OTV.

Od sredine 1990-ih aktivan je u mnogim hrvatskim bendovima. S Darkom Rundekom snimio je dva albuma. God. 2000. objavio je album *Bioritam* i postao član *Diva-Dodola Folk Orchestra*.

U beogradskom KST-u svirao je 20. listopada 2001. na koncertu pod nazivom *Pozdrav Azri*. U zagrebačkoj Tvornici održao je 3. studenoga 2002. koncert *Tribute to Azra* pod nezvaničnim nazivom *Džoni, vrati se* na kojem je izložio Štulićevu bistu. Štulić je to prokomentirao: »Leiner je taj koji je postavio onu bistu na pozornicu, jer bi on i htio da budem mrtav.« A Leiner je na to odgovorio: »Mi radimo kult njegove ličnosti, a ne želimo ga pokopati.«

## Izvori

## Vanjske veze

* Boris Leiner, Biografija 
* Boris Leiner, Diskografija
* Leinerov intervju za ''Rock express''  
* Leinerov intervju za Glasnik Samobora