open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vineh

****Vineh*'; ; ? - 762) bio je vladar [[Prvo bugarsko carstvo|ranosrednjovjekovne bugarske države]]. Na prijestolje je došao između 754. i 756. nakon poraza njegovog prethodnika [[Kormisoš od Bugarska|Kormisoša]] u sukobu s [[Bizantsko Carstvo|Bizantincima]]. Godine 756. je bizantski car [[Konstantin V]] napao bugarsku teritoriju i porazio Vineha kod [[Bitka kod Marcele (756)|Marcele]] ([[Karnobat]]). Bugari su tada prisiljeni na mir, a Vineh je Bizantincima kao taoce dao članove svoje porodice. Godine 759. Konstantin je ponovno napao Bugarsku, ali ga je Vineh ovaj put porazio, uhvativši Bizantince u zasjedi kod [[Balkan (planina)|Stare planine]] ([[Bitka u prijevoju Riški]]). Vineh tu pobjedu nije iskoristio, odbivši izvesti pohod na [[Istanbul|Carigrad]]; pretpostavlja se da je time izazvao nezadovoljstvo među bugarskim plemstvom i narodom, a što je dovelo do njegovog ubistva i masakra njegove porodice. Vineha je na prijestolju zamijenio [[Telec]].

== Literatura ==
* Андреев, Й., Лазаров, Ив. и Павлов, Пл., „*Кой кой е в средновековна България (Второ издание)*“, Издателство „Петър Берон“, София 1999 г. .
* Москов, Моско, „*Именник на българските ханове (ново тълкуване)''“, София, 1988 г.
Yang Guozhong

**Yang Guozhong** () (? - 15. jul 756), rođen kao **Yang Zhao** (楊釗), bio je kineski velikodostojnik u službi dinastija Tang, koji je služio kao kancelar na kraju vladavine cara Xuanzonga. Svoj uticaj je dugovao srodstvu sa Yang Yuhuan, omiljenom carevom konkubinom. Iako je bio sklon kocki, odlikovao se financijskim sposobnostima te ga je Xuanzong godine 752. imenovao za kancelara nakon smrti Li Linfua. Na tom se mjestu Yang Guozhong pokazao posve nesposobnim te stvorio niz neprijatelja na dvoru, u vojsci i administraciji. Usprkos toga je uživao carevo povjerenja, a što je izazvalo zabrinutost generala An Lushana, dotadašnjeg carevog miljenika, te ga potaklo krajem 755. pokrene veliki An Shi ustanak. Kada su pobunjenici krenuli na carsku prijestolnicu Chang'an, Yang Guozhong je generala Geshu Hana - koji je bio držao strateški važan prijevoj Tong - natjerao da napusti svoj položaj i suprotstavi se Cui Qianyouovoj vojsci na otvorenom polju. Rezultat je bio poraz nakon koga je Chang'an pao, a car i članovi dinastije prisiljeni bježati širom Kine. Prilikom bijega su ogorčeni carevi lojalisti Yang Guozhonga optužili kao glavnog krivca za katastrofu te ga dali pogubiti zajedno sa većinom članova klana, uključujući i carevu suprugu.

## Fusnote i izvori

* *[[Knjiga Tanga]]*, vol. 106 .
* *[[Nova knjiga Tanga]]*, vol. 206 .
* *[[Zizhi Tongjian]]*, vols. 215, 216, 217, 218.
Gao Xianzhi

**Gao Xianzhi** ili **Ko Sōnji**, (24. januar 756) bio je kineski vojskovođa korejskog (Goguryeo) porijekla koji je služio dinastiji Tang. Zahvaljujući brojnim pohodima koje je poduzeo na zapad - u područje Xiyu (današnji Xinjiang i nekadašnja sovjetska Centralna Azija) - preko Pamira - uspio je kinesku vlast proširiti sve do obala Aralskog i Kaspijskog jezera, odnosno dovesti Kinu do najzapadnije točke teritorijalne ekspanzije u cijeloj historiji. Taj je, uspjeh, međutim, bio kratkotrajan, jer su trupe Abasidskog Kalifata godine 751. Gao Xianzhiju nanijele veliki poraz u bitci za Talas; događaj, zahvaljujući kome su Arapi došli u posjed tehnologije izrade papira i kompasa, doveo je do toga da Kina najveće Centralne Azije prepusti Arapima.

Usprkos toga, Gao Xianzhi je sačuvao reputaciju jednog od najvećih vojskovođa svog vremena i početkom 756. godine, nedugo nakon izbijanja An Shi ustanka je zajedno sa generalom Feng Changqingom branio prijevoj Tong od pobunjeničke vojske An Lushana. Međutim, i Gao i Feng su tom prilikom uvrijedili moćnog eunuha Bian Lingchenga (邊令誠). Bian je tada Fenga optužio za kukavičluk, a Gaoa za korupciju, te su obojica pogubljeni.

## Fusnote

* *[[Knjiga Tanga]]*, vol. 104 .
* *[[Nova knjiga Tanga]]*, vol. 135 .
* *[[Zizhi Tongjian]]*, 215, 216, 217.
Opsada Yongqiua

**Bitka kod Yongqiua** ili **Opsada Yongqiua** se zbila u proljeće 756. u današnjoj kineskoj provinciji Henan za vrijeme An Shi ustanka kad su Yan ustanici na čelu Lingu Chaom pokušali zauzeti Yongqiu, glavno uporište lojalista dinastije Tang u tom kraju Kine. Iako mu je ljudstvo bilo malobrojno, a neko vrijeme i demoralizirano vijestima o padu carske prijestolnice Chang'an u ruke pobunjenika, lojalistički komandant Zhang Xun se pokazao kao izuzetno darovit vojskovođa te nizom lukavstava uspio poraziti Lingu Chaoa, odnosno natjerati ga da odustane od opsade, čime je spriječeno napredovanje pobunjenika na jug Kine.

## Vanjske veze
* http://military.china.com/zh_cn/dljl/tangchao/01/11044587/20070605/14141377.html  
* http://www.gamez.com.tw/redirect.php?fid=375&tid=74621&goto=nextoldset  
* http://www.1-123.com/0suitang/zhangxun1.asp
Zhang Xun (dinastija Tang)

**Zhang Xun** () (709 – 24. novembar 757) bio je kineski vojskovođa u službi dinastije Tang, koji se istakao uspješnim vođenjem lojalističkih snaga na početku An Shi ustanka. Godine 756. je uspio obraniti važno uporište Yongqiu od višestruko nadmoćnijih pobunjeničkih trupa, a sljedeće godine je njegova uporna obrana Suiyanga, iako na kraju neuspješna, po tumačenju dijela historičala, zaustavile pobunjenike da prodru na bogata područja južno od rijeke rijeku Huai. S druge strane je bio kritiziran zbog toga što je u potonjoj bitci ohrabrivao kanibalizam među svojim ljudstvom. Ostali historičari, pak, hvale njegovu vjernost dinastiji . Pobunjenici su ga nakon pada Suiyanga pogubili.

## Fusnote

* *[[Knjiga Tanga]]*, vol. 187, part 2 .
* *[[Nova knjiga Tanga]]*, vol. 192 .
* *[[Zizhi Tongjian]]*, vols. 217, 218, 219, 220.
Pipinova darovnica

**Pipinova donacija** ili **Pipinova darovnica** je dokument koji je godine 754. izdao franački kralj Pipin Mali, a kojim se određuje kako teritorije u današnjoj Centralnoj Italiji – nekadašnji bizantski Ravenski egzarhat, langobardsko Vojvodstvo Spoleto, Benevento i Pentapolis u današnjoj regiji Marche (gradovi Rimini, Pesaro, Fano, Senigallia i Ancona) – prelaze pod svjetovnu vlast papa sa sjedištem u Rimu.

Donacija je bila posljedica intenzivne diplomatske aktivnosti pape Zaharija i njegovog nasljednika Stjepana II, koji su, suočeni sa kolapsom bizantske vlasti u Italiji i nestankom Ravenskog egzarhata pod langobardskim udarima 751. nastojali dobiti novog zaštitnika. Izbor je pao na Franačku čiji je majordom i de facto vladar Pipin Mali iste godine svrgnuo Hilderika III, posljednjeg kralja merovinške dinastije. Zaharija je odlučio blagosloviti promjenu dinastije, a godine 754. je Stjepan II otputovao u Franačku kako bi osobno pomazao Pipina kao novog kralja, a njegove sinove Karla Velikog i Karlomana I kao buduće kraljeve. Pipin je dokument izdao u znak zahvalnosti.

Dvije godine kasnije je franačka vojska prodrla u Italiju i prisilila langobardskog kralja da prihvati odredbe donacije. Iako je, s obzirom na planinski i često nepristupačan teren, trebalo vremena da papa nad novodobivenim teritorijama uspostavi vlast, Pipinova donacija se smatra začetkom buduće Papske Države.

## Vanjske veze
* ''Catholic Encyclopedia'': Papal States, section 3: Collapse of the Byzantine Power in Central Italy
* Medieval Sourcebook:  Annals of Lorsch
Tis Isat

**Tis abay** (što na amharskom znači *voda koja se dimi*) ili **Slapovi Plavog Nila** je vodopad na Plavom Nilu oko 30 km nizvodno od grada Bahir Dara i Jezera Tana, danas jedna od najvećih turističkih atrakcija Etiopije.

## Hidrografija
Slapovi padaju s visine od 37 do 45 metara, iz četiri odvojena vodotoka čija širina varira ovisno o oborinama, za sezona kiša narastu do 400 metara širine. Tis Isat su drugi po veličini slapovi u Africi. Od kako je izgrađena brana na izvoru Plavog Nila iz Jezera Tana oscilacije u količini voda su nešto manje, a od kad je 2003. izgrađena hidroelektrana, na nju odlazi veći dio vode, osim za vrijeme sezone kiša (kad vode ima i previše). 

Slapovi Plavog Nila su izolirani ekosistem, različit od Jezera Tana i Plavoga Nila.

## Kameni most

Na kratkoj udaljenosti, nešto malo nizvodnije od slapova, nalazi se prvi kameni most izgrađen u Etiopiji, 1626. po nalogu cara Suseniosa I. 

Po zapisima isusovačkog legata na etiopskom dvoru, *Manoele de Almeide*, kamen za gradnju je pronađen u neposrednoj blizini objekta, a kvalificirani majstori dovedeni su iz Indije sa Alfonsom Mendezom, tadašnjim katoličkim biskupom u Etiopiji koji je nadzirao gradnju.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Tis abay'' na portalu Susies travel web
Bitka kod Kölna

**Bitka kod Kölna** se odigrala godine 716. kraj današnjeg njemačkog grada Köln za vrijeme građanskog rata koji je izbio u Franačkoj nakon smrti dugogodišnjeg majordoma i de facto vladara Pipina Herstalskog, pri čemu su se sukobile pristaše Pipinovog nezakonitog sina Karla Martela sa pristašama merovinškog kralja Hilperika II i neustrijskog majordoma Ragenfrida. Karlo je nedugo prije bio pušten iz zatvora gdje su ga držali Pipinova utovica Plektruda i njen unuk (i Pipinov dezignirani nasljednik) Theudoald. Sukob se dodatno zakomplicirao kada je na strani Hilperika i Ragenfrida stupio frizijski kralj Radbod. Njegove su trupe napale Karla koji nije imao vremena organizirati svoju vojsku; suočen s brojčanom nadmoćnim snagama, Karlo je naredio povlačenje i utočište pronašao u šumama Eifel. Ta se bitka tradicionalno navodi kao jedini poraz u Karlovoj karijeri. Samo nekoliko mjeseci kasnije, Martel je briljantnom taktikom razbio udružene snage Hilperika i Radboda u bitci kod Amblevea, otpočevši seriju pobjeda koja će ga dovesti na mjesto neupitnog gospodara Franačke samo nekoliko mjeseci kasnije.

## Napomene

## Izvori
* Oman, Charles. (1914). *The Dark Ages 476-918*. Rivingtons: London.
Cao (država)

**Država Cáo** () bila je vazalna kineska država u doba dinastije Zhou (1046 -221. pne.). Osnovao je u 11. vijeku Caoshu Zhènduó (? - 1053. pne.) （曹叔振鐸）, sin kralja Wena od Zhoua i mlađi brat kralja Wua. Sjedište joj je bilo Táoqiū (陶丘), a površina joj je otprilike odgovarala današnjem Okrugu Dingtao u provinciji Shandong. Bila je smještena u Sjevernokineskoj ravnici, oko 80&nbsp;km gdje današnji tok Žute rijeke mijenja smjer od istoka na sjeveroistok. Na sjeverozapadu se graničila sa državom Wey, na sjeveroistoku sa državom Lu i na jugoistoku sa državom Song.

Država Cao je bila relativno slaba, pa o njoj nije bilo mnogo historijskih zapisa. Za vrijeme Zapadne dinastije Zhou (1046 - 770. pne.) jedini važniji događaj koji spominju Zapisi Velikog historičara se zbio 826. pne. kada je Youbo od Caoa ubijen od strane mlađeg brata Daiboa od Caboa.

Nakon uspostave Istočne dinastije Zhou godine 770. pne. Državu Cao su pogodili unutrašnji sukobi. Godine 710. vojvoda Mu od Caoa ubio je starijeg brata Cáo Fèibóa i došao na vlast, postavši prvi vladar Države Cáo sa posthumnom titulom "vojvode" (公).

Za vrijeme perioda Proljeća i Jeseni Država Cáo je postala predmetom borbe borbe za prevlast između država Jìn i Chŭ. Godine 637. Chóng’ěr, sin vojvode Xiana od Jina doživio je neugodnosti na proputovanju kroz Državu Cáo i neuljudan tretman od vojvode Gònga od Cáoa.

Oko godine 630. pne. Cao je bio vazal ili saveznik države Chu. Kada je Država Chu napala Državu Song, Država Jin je radi diverzije napala Državu Cao. Kada je Jin porazila Chu u bitci kod Chengpua godine 632. pne., Jìn je skršio Državu Cáo, spasio Državu Song i uzeo vojvodu Gònga od Cáoa kao zarobljenika. Nakon toga je Cáo kao svog sizerena slijedio Državu Jin.

Kasnije su Države Cáo i Sòng postale neprijatelji. Vojvoda Jĭng od Sònga je zarobio vojvodu Dàoa od Cáoa 515. pne. i držao ga u zarobljeništvu do smrti. Kasnije je u državi Cáo izbio metež, te su nasljednici vojvode Dàoa - vojvoda Shēng od Cáoa i vojvoda Yĭn od Cáoa ubijeni jedan za drugim. Vojvoda Fèi od Cáoa je tada postao vladar i izdao Državu Jin napavši Državu Sòng. U protivnapadu je Vojvoda Jĭng od Sònga napao Cáo. Zbog toga im Država Jin nije došla u pomoć, te je vojska Države Song okupirala Državu Cao, zarobila vojvodu Feija te je tako Država Cao godine 487. pne. prestala postojati.

Potomci naroda koji je živio u državi Cáo su kasnije preuzeli njeno ime, što je jedan od izvora današnjeg kineskog prezimena Surname Cáo.

## Vladari Caoa

## Reference

## Vanjske veze
* Chinese Text Project “Rulers of the States”
Youbo od Caoa

**Youbo od Caoa** (?–826. pne.) () bio je sedmi po redu vladar kineske vazalne države Cao u doba Zapadne dinastije Zhou Ime mu je bilo Jī Jiāng (姬疆); bio je sin prethodnog vladara Xiaoboa (曹孝伯) i mlađi brat prethodnog vladara Yiboa (曹夷伯). Godine 826. ga je, nakon devetogodišnje vladavine, ubio mlađi brat Daibo od Caoa (曹戴伯).

## Reference

* Liu Jun Ling and Lin Ganhe, “Timeline of Chinese Historical Families” Muduo Publishing, Taiwan, 1982. 林干合编，《中国历代各族纪年表》，1982年，台北，木铎出版社
The Reaper's Helper

***The Reaper's Helper*** je bila treća epizoda dugovječne američke kriminalističke TV-serije *[[Law & Order]]*, originalno emitirana 27. septembra 1990.

## Zaplet
Građevinski radnik Bobby Holland je pronađen ustrijeljen u svom stanu. Logan i Greevey počinju istraživati i ubrzo doznaju kako je žrtva bila gej; Greevey potom otkrije sličnosti sa slučajem ubistva u San Franciscu. Ubrzo je uhapšen Jack Curry, koji je povezan s tim i još jednim slučajem; on priznaje da je ubio tri muškarca, ali i da su sva tri bila oboljela od HIV-a te od njega tražili da im prekrati muke. Stone prije pokretanja optužnice osjeća nelagodu jer nije siguran da je Curry učinio nešto loše.

## Glumačka postava
### Zakon

### Red

### Gostujuće uloge
* Peter Frechette ... Jack Curry
* Tom Signorelli ... Anthony Holland
* Barbara Andres ... Patricia Holland
* Jesse Corti ... Angel Suarez
Peter Frechette

**Peter Frechette** (3. oktobar 1956 - ) je američki kazališni, filmski i televizijski glumac, koji je na sebe pažnju skrenuo ulogom gej umjetnika Petera Montefiorija u TV-seriji *[[Thirtysomething (TV serija)|thirtysomething]]*. Frechette je otvoreno gej i sa režiserom Davidom Warrenom.

## Reference

## Vanjske veze
* 
*
Vojvoda Mu od Caoa

**Vojvoda Mu od Caoa** (8. vijek) () bio je jedanaesti po redu vladar drevne kineske Države Cao u doba Istočne dinastije Zhou (770 – 256. pne.) i perioda Proljeća i Jeseni. Ime mu je bilo Jī Wǔ (姬武), a rodio se kao sin Cáo Huìbóa (曹惠伯). Godine 760. pne. ubio je svog starijeg brata Cáo Fèibóa (曹廢伯/曹废伯) i postavio se za vladara Države Cao. Bio je prvi vladar s posthumnom titulom "vojvode" (公).

## Izvori
* (kineski) Liu Jun Ling and Lin Ganhe, *Timeline of Chinese Historical Families,* Muduo Publishing, Taiwan, 1982. 林干合编，《中国历代各族纪年表》，1982年，台北，木铎出版社
Jesse Corti

**Jesse Corti** (1955 -) je američki glumac i filmski producent rodom iz Venezuele. Tokom karijere je nastupio u nizu filmova i serija, te posuđivao glasove za niz video igara.

## Izvori

## Vanjske veze
* 
*
Kiss the Girls and Make Them Die (Law & Order)

***Kiss the Girls and Make Them Die*** je bila četvrta epizoda dugovječne američke kriminalističke TV-serije *[[Law & Order]]*, originalno emitirana 11. oktobra 1990.

## Zaplet
Paige Bartlett umire u bolnici nedugo nakon što je pronađena pretučena u svom stanu. Logan i Greevey privode njenog momka Stevena Feinsteina, ali se ispostavi da je on s njom prekinuo nedugo prije ubistva. Ubrzo otkriju da je prije Stevena izlazila sa Nedom Loomisom, koji ima dosije vezan uz nasilje nad ženama. Stone ga namjerava krivično goniti za ubistvo, ali je frustriran proceduralnim preprekama koji ključne dokaze o Loomisovom ranijem nasilništvu čine neprihvatljivim za sud.

## Glumačka postava
### Zakon
* George Dzundza - Sgt. Max Greevey
* Chris Noth - Det. Mike Logan
* Dann Florek - Capt. Don Cragen

### Red
* Michael Moriarty - Exec. A.D.A. Ben Stone
* Richard Brooks - A.D.A. Paul Robinette
* Steven Hill - D.A. Adam Schiff

### Gostujuće uloge
* Troy Ruptash ... Steven Feinstein
* Thomas Calabro ... Ned Loomis
* Dennis Boutsikaris ... Dick Berkley
* Marita Geraghty ... Rebecca Byrne 
* Haviland Morris ... Polly Norris
* Jacqueline Brookes ... sutkinja Grace Larkin

## Zanimljivosti
Inspiraciju za scenarij je dao slučaj Roberta Emmeta Chambersa (*Preppie Killer*) koji je 1986. ubio svoju 18-godišnju djevojku Jennifer Levin. Isti je slučaj 2003. godine djelomično inspirirao i epizodu *[[Monster (Law & Order: Criminal Intent)|Monster]]* u TV-seriji *[[Law & Order: Criminal Intent]]*.

Ovo je prva od sedam epizoda kojoj se u ulozi branitelja pojavljuje Dennis Boutsikaris.

## Vanjske veze
* Profil epizode na tv.com
The Preppie Murder

***The Preppie Murder*** je američki televizijski film originalno snimljen 1989. godine u režiji Johna Herzfelda i originalno prikazan na programu mreže ABC. Radnja se temelji na istinitim događajima, odnosno prikazuje slučaj mladog Njujorčanina Roberta Chambersa (čiji lik tumači William Baldwin) koji je 1986. u Central Parku zadavio svoju 18-godišnju djevojku Jennifer Levin (čiji lik tumači Lara Flynn Boyle), odnosno istragu, suđenje i medijsku histeriju koju su izazvali njegovi bizarni detalji. Baldwinu, kome je to bila prva glavna uloga, ovaj je film lansirao karijeru, isto kao i njegovoj partnerici Boyle.

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* 
*
Sejf el Islam Gadafi

**Sejf el Islam Gadafi** (; Tripoli, Libija, 25. 6. 1972) je libijski inženjer, doktor filozofije i političar. Drugi je sin libijskog vođe Muamera el Gadafija i njegov određeni nasljednik.

## Biografija
Godine 1994. diplomirao je ekonomske nauke na Univerzitetu Al Fatah u Tripoliju i dobio je zvanje bakalaureja nauka. Godine 2000, od bečkog *IMADEC University* je dobio zvanje magistra poslovne administracije.

Završio je Londonsku školu ekonomije i političkih nauka. Godine 2008. od ove škole je dobio zvanje doktora filozofije za disertaciju na temu *„Uloga građanskog društva u demokratizaciji instituta globalnog upravljanja: Od „meke sile“ ka kolektivnom donošenju odluka“*.

On je arhitekta i ima sopstvenu arhitektonsku firmu u Tripoliju — *National Engineering Service and Supplies Company*.

Sejf el Islam je predsjednik *Libyan National Association for Drugs and Narcotics Control*. Godine 1997. osnovao je dobrotvornu zadužbinu — *Gaddafi International Foundation for Charity Associations*.

Dana 27. 6. 2011, nakon prethodnog zahtjeva glavnog tužioca, Međunarodni krivični sud u Hagu raspisao je potjernicu za Sejfom el Islamom. Pored njega, potjernica je raspisana i za libijskim vođom Muamerom el Gadafijem i šefom obavještajne službe Abdulahom el Sanusijem. Optužba ih tereti za zločine protiv čovječnosti koje po rječima libijskog predstavnika u Međunarodnom krivičnom sud Ahmad Jihanija on nije počinio. Trenutačno se nalazi već duže od 6 mjeseci u Libijskom zatvoru pod optužbom za držanje deva bez dozvole http://www.aljazeera.com/indepth/opinion/2012/06/201262672722324578.html !?!?

## Povezano
* Muamer el Gadafi

## Izvori
* Profil na GlobalSecurity.org 
* Saif Gaddafi's vision for Libya 
* Doktorat: „The Role of Civil Society in the Democratization of Global Governance Institutions: From 'Soft Power' to Collective Decision-Making?“ 

## Vanjske veze

* Zvanična stranica Gaddafi International Charity and Development Foundation
Jacqueline Brookes

**Jacqueline Victoire Brookes** (24. jul 1930 -) je američka glumica, uglavnom poznata po nastupu u teatru.

## Filmografija
* *[[Losing Isaiah]]* (1995) ... Sutkinja Silbowitz
* *[[The Good Son (film)|The Good Son]]* (1993) ... Alice Davenport
* *[[Star Trek: The Next Generation]]* (1992) epizoda The First Duty ... Nadzornik admiral Brand
* *[[The Naked Gun 2½: The Smell of Fear]]* (1991) ... Komesarka Anabell Brumford
* *[[Law & Order]]* (1990) ... Sutkinja Grace Larkin
* *[[Sea of Love (film)|Sea of Love]]* (1989) ... Helenina majka
* *[[Stacking (film)|Stacking]]* (1987) ... Mrs. Connaloe
* *[[Love and Money (film)|Love and Money]]* (1982)
* *[[The Entity]]* (1981)
* *[[Paternity (film)|Paternity]]* (1981) ... Tetka Ethel
* *[[Another World (TV serija)|Another World]]* (1975–1977) ... Beatrice Gordon
* *[[As the World Turns]]* (1969–1973) ... Miss Thompson

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
*
Haviland Morris

**Haviland Morris** (14. septembar 1959 -) je američka filmska, televizijska i kazališna glumica. Najpoznatija je po ulozi Caroline Mulford u filmu *[[Sixteen Candles]]*. Osim glumom se bavi i trgovinom nekretninama.

## Izvori

## Vanjske veze
* 
*
Marita Geraghty

**Marita Geraghty** (Chicago, Illinois, 26 mart 1962) je američka glumica, najpoznatija po ulozi Nancy u filmu *[[Groundhog Day]]*.

## Filmografija
* *[[No Mercy (film)|No Mercy]]* (1986)
* *[[Hiding Out]]* (1987)
* *[[Broadcast News (film)|Broadcast News]]* (1987)
* *[[Fresh Horses]]* (1988)
* *[[Sleeping with the Enemy]]* (1991)
* *[[This Is My Life (film)|This Is My Life]]* (1992)
* *[[Groundhog Day]]* (1993)
* *[[Past Tense (film)|Past Tense]]* (1994)
* *[[Don Juan DeMarco]]* (1994)
* *[[In the Flesh (1995 film)|In the Flesh]]* (1995)
* *[[The Luck of the Irish (2001 film)|The Luck of the Irish]]* (2001)
* *[[Use As Directed (kratki film)]]* (2008)

## Televizija
* **' (1988)
* ''[[Hard Time on Planet Earth]]'' (1989)
* ''[[Against the Law (TV serija)|Against the Law]]'' (1990)
* ''[[Law & Order (TV serija)|Law & Order]]'' (1990)
* ''[[To Save a Child]]'' (1991)
* ''[[Woops!]]'' (1992)
* ''[[Past Tense (film)|Past Tense]]'' (1994)
* ''[[Seinfeld]]'' (1994)
* ''[[Mad About You]]'' (1995)
* ''[[Frasier]]'' (1996)
* ''[[Chicago Hope]]'' (1997)
* ''[[Judging Amy]]'' (2001)
* ''[[The Luck of the Irish (2001 film)|The Luck of the Irish]]'' (2001)
* ''[[Charmed]]'' (2003)
* **' (2003)
* *[[Miss Match]]* (2003)
* *[[Touched by an Angel]]* (2003)
* *[[Numb3rs (TV series)|Numb3rs]]* (2005)
* *[[The Ex List]]* (2008)

## Reference

## Vanjske veze
*
William Baldwin

**William Joseph "Billy" Baldwin** (21. febuar 1963 -) je američki glumac, poznat kao treći po starosti od četvero Braće Baldwin. Nakon što je diplomirao političke nauke na Binghamton Universityju se u New Yorku bavio manekenstvom, prije nego što je 1989. dobio glavnu ulogu u TV-filmu *[[The Preppie Murder]]*. Poslije nje je slijedio niz zapaženih nastupa u sporednim, ali i glavnim ulogama u nekoliko holivudskih filmova 1990-ih. Od 2000-ih se daleko češće pojavljuje na televiziji, pri čemu se ističe uloga senatora Patricka Darlinga u seriji *[[Dirty Sexy Money]]*, kao i nastupi u *[[Gossip Girl (TV serija)|Gossip Girl]]*, *[[Parenthood (2007 američka serija)|Parenthood]]* i *[[Hawaii Five-0]]*.

Od 1995. je u braku s pjevačicom Chynom Phillips sa kojom ima troje djece.

## Filmografija

## Vanjske veze

* 
* 
* William Baldwin | The Official Site 
* William Baldwin discussing wrestling
Robert Emmet Chambers

**Robert Emmet Chambers, Jr.** (25. septembar 1966 - ), poznat po nadimku ***Preppie Killer***, je američki osuđeni kriminalac, poznat po tome što je godine 1986. u njujorškom Central Parku zadavio svoju 18-godišnju djevojku Jennifer Levin i zbog toga odslužio kaznu od 15 godina zatvora nakon istrage i suđenja koje je izazvalo ogromnu pažnju američke javnosti. Brojni "pikantni" detalji cijelog slučaja su ga poslije učinili predmetom brojnih referenci u američkoj popularnoj kulturi. Chambers je 2007. godine, nekoliko godina nakon izlaska iz zatvora, uhapšen pod optužbom za trgovinu narkoticima i poslije osuđen na 19-godišnju zatvorsku kaznu.

Godine 1989. je o njemu snimljen TV-film *[[The Preppie Murder]]*, u kome je njegov lik tumačio William Baldwin.

## Vanjske veze
* ''Crime Library'' article (detailed coverage)
* ''Current Affair'' video 
* Interview with Levin's mother on CNN's *[[Larry King Live]]*
Dennis Boutsikaris

**Dennis Boutsikaris** (21. decembar 1952 - ) je američki glumac grčko-jevrejskog porijekla, specijaliziran za karakterne uloge. Poznat je, između ostalog, i po tome što je u TV-seriji *[[Law & Order]]* nekoliko puta glumio likove branitelja, iako s različitim imenima. Poznat je i po tome što je posudio glas za 100 različitih audio-knjiga. Za nastupe na teatru je dobio nagradu Obie.

## Izvori

## Vanjske veze
* dennisboutsikaris.com
*
Thomas Calabro

**Thomas F. Calabro** (3. februar 1959 -) je američki glumac i režiser, najpoznatiji po ulozi dr. Michaela Mancinija u originalnoj TV-seriji *[[Melrose Place (1992 TV serija)|Melrose Place]]*, a koju je ponovio i u njenom kratkotrajnom nastavku.

## Filmografija
* **' (2010) (post-production) .... Allen
* ''[[Locker 13]]'' (2009) (filming) .... Harvey
* ''[[Melrose Place]]'' .... Dr. Michael Mancini (2009–2010)
* ''[[Detention (TV serija)|Detention]]'' (2009) .... Coach L
* ''[[Without A Trace (TV serija)|Without a Trace]]'' .... Ken Gilroy (2009)
* ''[[Greek (TV serija)|Greek]]'' .... Senator Ken Logan (2008–present)
* ''[[Fall of Hyperion]]'' (2008) (TV) .... John Brighton
* ''[[Safehouse (2008 film)|Safehouse]]'' (2008) .... Charles York
* ''[[Ice Spiders]]'' (2007) (TV) .... Capt. Baker
* ''[[Til Lies Do Us Part]]'' (2007) (TV) .... Trey Mitchell
* **' (2007) .... Bernard
* *[[Chill]]* (2007) (V) .... Sam
* *[[Cold Case (TV series)|Cold Case]]* .... Ada William Danner (2006)
* *[[Nip/Tuck]]* .... Dr. Abrams (2005)
* *[[The Perfect Husband]]* (2004/I) (TV)
* *[[Single Santa Seeks Mrs. Claus]]* (2004) (TV) .... Andrew
* *[[Hard Knox]]* (2001) (TV) .... Steve Hardman
* *[[Touched by an Angel]]* .... Ben Mason
* *[[Face to Face (2001 film)|Face to Face]]* (2001) .... Philly
* *[[They Nest]]* (2000) (TV) .... Dr. Ben Cahill
* *[[Best Actress (film)|Best Actress]]* (2000) (TV) .... Ted Gavin
* *[[Ice Angel]]* (2000) (TV) .... Ray
* Melrose Place .... Dr. Michael Mancini (218 epizoda, 1992–1999)
* *[[L.A. Johns]]* (1997) (TV) .... David Abrams
* *[[MADtv]]* .... Host (, 1997) Episode 2.17
* *[[Made Men]]* (1997) .... Nicky 'Shoes' Piazza
* *[[Ned and Stacey]]* .... Don Morelli (1996)
* *[[Stolen Innocence]]* (1995) (TV) .... Richard Brown
* *[[Burke's Law]]* .... Nick Blackwood (1995)
* *[[Sleep, Baby, Sleep]]* (1995) (TV) .... Detective Martinson
* **' (1992) (TV) .... Detective Andy Parma
* **' (1991) (TV) .... Nearco
* *[[Law & Order]]* .... Ned Loomis
* *[[Father Dowling Mysteries]]* .... Sean McAllister (, 1990)
* *[[Dream Street (američka TV-serija)|Dream Street]]* .... Joey Coltrera (1989)
* *[[Ladykillers (film)|Ladykillers]]* (1988) (TV) .... Cavanaugh
* *[[Out of the Darkness (film)|Out of the Darkness]]* (1985) (TV) .... Zigo's nephew
* *[[Exterminator 2]]* (1984) .... Larry

## Vanjske veze
* Thomas Calabro's official website
* 

## Reference
Melrose Place

***Melrose Place*** je američka večernja televizijska sapunica koja se originalno emitirala na programu mreže Fox od 8. jula 1992 do 24. maja 1992. Seriju je stvorio Darren Star, a producirao Aaron Spelling; predstavljala je *[[spin off]]* njihovog velikog hita *[[Beverly Hills, 90210]]* odnosno drugu seriju istoimene franšize. Radnja je bila smještena u stambenu zgradu na adresi 4616 Melrose Place u West Hollywoodu i pratila živote njenih stanara koji su bili u 20-im godinama života i nastojali započeti razne poslovne karijere. Serija se na programu održala sedam sezona i odlikovale su brojne promjene glumačke postave; Thomas Calabro, koji je tumačio lik dr. Michaela Mancinija, bio je jedini koji je nastupao u svih sedam sezona.

Godine 2009. je snimljena njen nastavak, "druga generacija" ''Melrose Placea'', ali je zbog slabe gledanosti skinuta s programa nakon samo jedne sezone.

U Hrvatskoj je emitirana na programu HRT, a u Srbiji na programima RTS, RTV Palma, RTV Studio B i TV Pink.

## Vanjske veze
* 
* MelrosePlace.tv
Happily Ever After (Law & Order)

***Happily Ever After*** je bila peta epizoda dugovječne američke kriminalističke TV-serije *[[Law & Order]]*, originalno emitirana 23. oktobra 1990. Zaplet je, prema mišljenju poklonika serije, bio inspiriran slučajem Charlesa Stuarta iz 1989.

## Zaplet
Milioner je ubijen, njegova supruga ranjena prilikom napada vatrenim oružjem u garaži. Logan i Greevey ispočetka pronalaze mogućeg počinitelja u liku ovisnika o cracku koji se nalazio na obližnjem stepeništu, ali metoda napada ne odgovara njegovom profilu. Dalja istraga otkriva da bi pozadina cijelog slučaja mogla biti u bizarnoj ljubavnoj vezi milionerove supruge sa njegovim poslovnim menadžerom.

## Glumačka postava
### Zakon
* George Dzundza - Sgt. Max Greevey
* Chris Noth - Det. Mike Logan
* Dann Florek - Capt. Don Cragen

### Red
* Michael Moriarty - Exec. A.D.A. Ben Stone
* Richard Brooks - A.D.A. Paul Robinette
* Steven Hill - D.A. Adam Schiff

### Gostujuće uloge
* Roxanne Hart - Janet Ralston
* Bob Gunton - Gil Himes
* Meg Mundy - Helen Ralston
* Kelly Neal - Willie Tivnan 
* Philip Bosco - Gordon Schell
* Vanessa Williams - Vera
* Aida Turturro - Carmen

## Zanimljivosti
## Vanjske veze
* Profil epizode na tv.com
Ablativ apsolutni

***Ablativus absolutus*** (аблатив апсолутни, слободни/независни аблатив) је латинска партиципска конструкција, која може да замени временску, узрочну, допусну и погодбену реченицу и да стоји посве самостално. Састоји се из именице или заменице у аблативу и партиципа (презента или перфекта) који се уз њу слаже у роду, броју и падежу. Уместо партиципа могу стајати именице који значе част, службу или људско доба као нпр. *consul*, *praetor*, *dux*, *adiutor*, *auctor*, *puer*, *senex* или придеви као што су *invitus*, *vivus*, *ignarus*, *salvus*, *plenus*. 

На српски језик аблатив апсолутни може се превести:
* саставном реченицом (и, па, те, ни, нити)
* једном од зависних реченица (најчешће временском, ређе узрочном, допусном или погодбеном)
* глаголским прилогом свршеним на-''вши''
* предложним изразима (*Cesare duce* под вођством Цезара), 
* а ако се састоји из именице и имена преводи се изразом за време (*Cicerone consula* за време Цицероновог конзуловања).

Пример аблатива апсолутног са вредношћу временске реченице:

*Caesar <u>Pompeio victo</u> in Asiam profectus est.* 

Када је Цезар победио Помпеја кренуо је у Азију/Пошто је победио Помпеја, Цезар је кренуо у Азију.

## Литература
* Б. Шијачки-Маневић, *Граматика латинског језика*, Београд 1996, стр. 247-51.
Petar Kapisoda

**Petar Kapisoda** (Cetinje, 26. jun 1976.) jugoslovenski je i crnogorski rukometaš. Sa reprezentacijom Jugoslavije je osvojio bronzane medalje na Svetskim prvenstvima 1999. u Egiptu i 2001. u Francuskoj. U svojoj karijeri igrao je za Lovćen, Crvenku, Partizan, Crvenu zvezdu, Bosnu Sarajevo, Zagreb i West HBC .

Osvojio je 6 prvenstava Jugoslavije.

## Vanjske veze
* ''Oni pobjeđuju'': Petar Kapisoda, Al Jazeera Balkans, 7. 4. 2023.
Kolaps bronzanog doba

**Kolaps bronzanog doba** je naziv za prelazni period od kasnog bronzanog doba ka ranom gvozdeno doba u jugozapadnoj Aziji i istočnom Sredozemlju za koji neki istoričari smatraju da je bio nasilan, iznenadan i destruktivan po kulture bronzanog doba. Dvorske ekonomije egejskih i maloazijskih predela koje su odlikovale kasno bronzano doba su zamenjene kulturama izolovanih naselja Mračnog starog veka.

Između 1206. i 1150. pne. propast mikenskih kraljevstava, Hetitskog carstva u Anadoliji i Siriji, Novog egipatskog carstva u Siriji i Hananu je prekinulo trgovačke rute i značajno smanjilo pismenost. U prvoj fazi ovog perioda, skoro svaki grad između Grčke i Gaze je uništen i često ostavljen nenaseljen posle toga: primeri su Hatuša, Mikena i Ugarit.

Postepeni kraj Mračnog doba koje je usledilo je označio uspon naseljenih neohetitskih-aramejskih kraljevstava polovinom 10. veka pne. i Novoasirskog carstva.

## Reference

## Vanjske veze
Vojvoda Gong od Caoa

**Vojvoda Gong od Caoa** (? – 618. pne.) () bio je sedamnaesti vladar Države Cao, jednog od vazala kineske dinastije Zhou u periodu Proljeća i Jeseni (770 – 475. pne.). Rodio se pod imenom Jī Xiāng (姬襄) i bio sin vojvode Zhaoa od Cao.

Godine 637. pne., kada se Chóng’ěr, sin vojvoda Xian od Jina nalazio u egzilu, vojvoda Gòng je čuo kako Chóng’ěr ima spojena rebra, te je to htio vidjeti. Chóng’ěr je uhvatio Vojvodu Gònga kako ga špijunira dok se kupao i poslije Vojvodu opisao kao čovjeka “nevjerojatne nepristojnosti”.

Kada je Chóng’ěr postao vojvoda Wen od Jina i jedan od Pet hegemona, godine 632. pne. je iskoristio taj incident kao izgovor da pokrene vojni pohod i okupira Državu Cao. Vojvoda Gòng je bio zarobljen, ali je kasnije pušten.

Nakon što je vojvoda Gòng od Cáoa umro godine 618. pne., naslijedio ga je sin vojvoda Wén od Cáoa.

## Reference
Aida Turturro

**Aida Turturro** (, 25. rujna 1962.) američka je filmska i televizijska glumica, najpoznatija po ulozi Janice Soprano, sestre mafijaškog bossa Tonyja Soprana iz HBO-ove televizijske serije *[[Obitelj Soprano]]*.

## Vanjske veze
*
Pride The Best Vol.3

**Pride The Best Vol. 3** je bila manifestacija borbi mješovitih borilačkih vještina organizirana od strane PRIDE Fighting Championships organizacije. Događaj se održao 20. listopada, 2002. godine u Differ Ariake Areni u Tokyu, Japan.

## Borbe

## Povezano
* Popis PRIDE Fighting Championships manifestacija

## Vanjski izvori
* Službena Prideova stranica 
* Sherdog.com
Vojvoda Dao od Caoa

**Vojvoda Dao od Caoa** (6. vijek pne.) () bio je dvadeset drugi vladar Države Cao, vazala kineske dinastije Zhou u periodu Proljeća i Jeseni. Rodio se kao Jī Wŭ (姬午) he i bio sin vojvode Pinga od koga je naslijedio prijestolje.

## Reference

* (kineski) Liu Jun Ling and Lin Ganhe, *Timeline of Chinese Historical Families,* Muduo Publishing, Taiwan, 1982. 林干合编，《中国历代各族纪年表》，1982年，台北，木铎出版社
Dao (država)

**Država Dao** () bila je vazalna država kineske dinastije Zhou (1046 – 221. pne.) smještena u južnom dijelu današnjeg Okruga Runana u provinciji Henan. Dao je sve vrijeme bio u sjeni moćnog susjeda Države Chu, povremeno se oslanjajući na jednako moćnog susjeda Državu Qi. Dok je vojvoda Huan od Qija bio živ, odnosno jedan od Pet hegemona, Qi je održavao prijateljske odnose sa Državom **Dao** kao i manjim državama Jiang (江国), Huang (黄国) i Bai (柏国). Kada je godine 643. pne. vojvoda umro, u Državi Qi je izbio metež, što je iskoristila Država Chu kako bi se proširila na sjever. Stanovnici Države **Dao** su prisilno raseljeni u mjesto zvano Jingdi (荊地); njihov egzil je potrajao do dolaska kralja Pinga od Chua; on je obnovio Državu Dao i njene stanovnike vratio u domovinu. Međutim, Chu je na kraju ipak konačno asimilirao Državu Dao; kada se to dogodilo, nije poznato.

## Izvori
* Yang Bojun (杨伯峻), *Annoted [[Zuozhuan]]* (kineski)
Deng (država)

**Država Deng** () bila je kineska vazalna država pod dinastijama Shang i dinastijom Zhou do perioda Proljeća i Jeseni, a kojom je upravljala porodica Màn (曼). Kineski izvori su proturječni po pitanju gdje se nalazila njena teritorija - jedni navode Dengzhou (鄧州/邓州) u provinciji Henan a drugi Xiangfan (襄樊) u provinciji Hubei. U svakom slučaju, njen nastanak se smješta u doba dinastije Shang, odnosno doba vladavine kralja Wu Dinga (武丁) (vl. 1250–1192. pne.) koji je teritorije nazvana **Država Deng** dao kao leno svom mlađem bratu Zĭ Mànu (子曼), a nad kojom su kasnije vladali njegovi potomci. Za vrijeme Wú Líja (吾离) Deng je postala bogata i moćna država, ali se njena moć i uticaj smanjila kada su ojačali hegemoni u periodu Proljeća i Jeseni.

Godine 688. pne.kralj Wén od Chǔa morao je proći kroz **Državu Deng** kao bi napao Državu Shēn. Iako je Dèng bio zavičaj Dèng Màn (邓曼), jedne od supruga kralja Wǔa od Chǔa (楚武王), oca kralja Wena, tri kancelara Države Deng -Zhuīshēng (騅甥/骓甥), Dānshēng (聃甥) i Yǎngshēng (養甥/养甥) - su molili svog gospodara da iskoristi priliku i ubije kralja Wéna Markiz od Denga ih nije poslušao, te je kralj Wen, nakon što je pokorio Državu Shen, pri povratku napao i pokorio Državu Deng. Time se Država Chu proširila na sliv Nanyanga. Tamošnje stanovništvo je, pak, u znak sjećanja na bivšu državu uzelo prezime Deng (鄧/邓) koje je dan-danas uobičajeno.

## Reference
Istočni Guo (država)

**Država Istočni Guo** () bila je kineska vazalna država pod Zapadnom dinastijom Zhou (1046-770. pne.). Nastala je tako da je kralj Wu od Zhoua, nedugo nakon što je 1046. pne. uništio prethodnu dinastiju Shang, dvojici svojih stričeva poklonio zemlju svog oca kralja Wena. Jedna, poznata kao Država Zapadni Guo bila je u Yongdiju, a druga, **Državni Istočni Guo**, u Zhidiju (suvremeni grad Xiyang u provinciji Henan). Te dvije države su dinastiji Zhou služile kao zaštitna tampon-zona za središte njihove teritorije.

**Država Istočni Guo** je jedva preživjela pad Zapadne i početak Istočne dinastije Zhou. Već na samom početku perioda Proljeća i Jeseni ju je uništila Država Zheng 767. pne.

## Reference
Zapadni Guo (država)

**Država Zapadni Guo** () bila je kineska vazalna država dinastije Zhou; većina historičara drži da se pod "državom" više podrazumijevao klan nego teritorijalna cjelina, odnosno da se "Guo" kroz svoje postojanje nalazio na pet različitih lokacija pod vlašću Zhoua.

U svakom slučaju, Zapadni Guo je nastao godine 1046. pne. nakon što je kralj Wu od Zhoua uništio dinastiju Shang te potom dvojici svojih stričeva kao leno dao zemlju svog oca kralja Wena. Jedno je postalo poznato kao Država Istočni Guo u Zhidiju , a drugo kao **[[država (drevna Kina)|Država]] Zapadni Guo** u Yongdiju. Vladari Zapadnog Guoa su bili poznati i po nasljeđivanju administrativnih položaja na dvoru dinastije Zhou.

## Vladari

## Notes

.
.
.
.

## Reference
Komunistička partija Kine

**Komunistička partija Kine** (KPK) ili **Kineska komunistička partija** (KKP ili engleska skraćenica **CCP**) je komunistička partija koja od 1949. djeluje kao vladajuća stranka u Narodnoj Republici Kini. Iako je nominalno tek jedna od članica Ujedinjenog fronta, u stvarnosti je jedina politička stranka pod čijom kontrolom se nalazi cjelokupna državna vlast, a taj status je utvrđen i u odredbama kineskog Ustava. Trenutno joj se na čelu nalazi Xi Jinping koji vrši dužnost generalnog sekretara.

Osnovana je godine 1921. u Šangaju, ispočetka kao jedna od frakcija širokog revolucionarnog pokreta u kome se nalazila zajedno sa nacionalističkom strankom Kuomintang, a sa kojim se nakon nekoliko godina razišla; to je dovelo do dugotrajnog građanskog rata završenog 1949. godine komunističkom pobjedom nakon koje je tadašnjoj Kini, sa izuzetkom Tajvana ustanovljen komunistički poredak. U ideološkom smislu je Komunistička partija Kine tokom devet decenija doživljavala značajne promjene, iako se njen program sve vrijeme temelji na marksizmu-lenjinizmu; 1960-ih je njkome dominirala specifična radikalno lijeva ideologija maoizma da bi se od kraja 1970-ih postepeno počela okretati prema ekonomskom liberalizmu.

KPK danas broji preko 80 miliona članova, ili 6 % cjelokupnog stanovništva NR Kine, a što je čini najvećom političkom strankom na svijetu.

## Lideri
Između 1921. i 1943. godine, vođa KP Kine nosio je naziv *Generalni sekretar*.
* Čen Dusiju, 1921 – 1922. i 1925 – 1927.
* Ču Čijupai, 1927 – 1928.
* Čang Čongfa, 1928 – 1931.
* Li Lisan (v.d), 1929 – 1930.
* Vang Ming (v.d), 1931.
* Bo Gu (v.d), 1932 – 1935.
* Čang Vencijan (v.d), 1935 – 1943.

Godine 1943, uvedena je funkcija *Predsednik KP Kine*.
* Mao Cedung, 1943 – 1976.
* Hua Guofeng, 1976 – 1981.
* Hu Jaobang, 1981 – 1982.

Godine 1982, ukinuta je funkcija *Predsednik KP Kine* i ponovno uvedena *Generalni sekretar*.
* Hu Jaobang, 1982 – 1987.
* Čao Cijang, 1987 – 1989.
* Đang Cemin, 1989 – 2002.
* Hu Đintao, 2002 – 2012.
* Hsi Đinping, 2012 -

## Vanjske veze

* Official News of the Communist Party of China 
* Official newspaper
* Ninety years since the founding of the CCP - a Trotskyist apraisal
* Join the Party  - slideshow by *[[The First Post]]*
* The Communist Party of China –Council on Foreign Relations
* "A Struggle Within the Chinese Communist Party" –*[[Monthly Review]]* article from May 2002
* Partying With Communists in China  – slideshow by *[[Life magazine]]*
757.

__NOTOC__
Godina **757.** (**[[rimske brojke|DCCLVII]]**) bila je redovna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. Oznaka 757. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina. 

## Događaji


#### Asia
* 9. 3. &ndash; Veliki zemljotres pogađa Palestinu i Siriju.
* An Shi ustanak: Bitka kod Suiyanga u kojoj pobunjenici odnose Pirovu pobjedu nad carskim lojalistima.
* 29. 5. &ndash; Pavao I nasljeđuje Stjepana II kao 93. papa.
* Offa postaje kralj Mercije i počinje graditi Offin nasip kako bi zaustavio velške napade.
* Fruela I postaje kralj Asturije.
* Tassilo III, vojvoda Bavarske, priznaje sizerenstvo franačkog kralja Pipina Malog.
* Meknasidi, haridžitsko berbersko pleme, osniva grad Sijilmasa.


## Rođenja

* Yeshe Tsogyal, supruga tibetanskog cara Trisong Detsena

## Smrti

* 29. 1. &ndash; An Lushan, kineski vojskovođa, pobunjenički vođa i samozvani car
* 14. 3. &ndash; Li Lin, kineski princ iz dinastije Tang
* 26. 4. &ndash; Papa Stjepan II
* Alfonso I, kralj Asturije (r. 739)
* Ethelbald, kralj Mercije
* Sigeberht od Wessexa, kralj Wessexa
* Baldred od Tyninghamea, pustinjak i svetac
* Crimhthann mac Reachtghal, opat Clonferta 
* Suibhne od Clonferta, opat Clonferta 
* Cummascach mac Flainn, kralj Uí Failgea
* Zhang Xun, kineski general u službi dinastije Tang
* Li Tan, kineski princ iz dinastije Tang
* Ono no Azumabito, japanski dvorski službenik iz Nara perioda
* Habib ibn Abd al-Rahman al-Fihri, arapski plemić, vladar Ifrikije
* 1. 12. &ndash; Geshu Han, kineski general u službi dinastije Tang

## Reference
Suibhne od Clonferta

**Suibhne od Clonferta** (? -757) bio je opat samostana Clonfert u današnjoj Irskoj.

## Literatura

* *Annals of Ulster* at CELT: Corpus of Electronic Texts at University College Cork
* *Annals of Tigernach* at CELT: Corpus of Electronic Texts at University College Cork
* Revised edition of McCarthy's synchronisms at Trinity College Dublin.
* Byrne, Francis John (2001), Irish Kings and High-Kings, Dublin: Four Courts Press, 
* Lysaght, Eamonn (1978), The Surnames of Ireland. , pp.&nbsp;233–34.
Clonfert

**Clonfert** () je selo na istoku irske grofovije Galway. Smješteno je na pola puta između Ballinasloea i Portumne.

U njemu se nalazi Clonfertska katedrala, koja predstavlja sjedište Biskupije Clonfert.

## Vanjske veze

* Clonfert Cathedral at Ireland West
E (država)

**Država È** () je bila vazalna država u današnjoj centralnoj Kini koja je postojala za vrijeme dinastije Shang i Zapadne dinastije Zhou. E je ispočetka bila locirana u današnjoj južnoj provinciji Henan  da bi se kasnije preselila u današnju provinciju Hubei. Njen vladar je bio jedan od Tri ekselencije, odnosno velikodostojnik koga su imenovali kineski vladari od vremena kralja Zhoua od Shanga.

Postoje brojne terorije kako je nastala Država E, uključujući one koje smatraju da su njeni prvotni satnovnici potekli od Baiyuea  ili Daxi kulture. Druga teorija tvrdi da su potomci Žutog cara s prezimenom *Jí* (姞) dobili zemlju od Zhoua od Shanga oko današnjeg Okruga Xiangning u Shanxiju.

Tokom Zapadne dinastije Zhou (1046–771. pne.) Država Jin je prodrla na teritoriju Države E natjeravši je da se premjesti na jug na područje današnjeg Grada Nanyang u provinciji Henan. Zbog toga je Država E došla u dodir s moćnom Državom Chu, zbog čega se pomakla dalje na jug u današnju Provinciju Hubei, a novo sjedište postavila istočno od današnjeg grada Ezhou.

Godine 863. pne. odnosno u sedmoj godini vladavine kralja Yija od Zhoua, vladar Države Chu Xiong Qu (熊渠) je iskoristio metež u Državi E i svrgnuo je; njene zemlje je poklonio svom sinu Xiong Zhiju (熊摯). Uništenje Države E je dokumentirano na brončanom Dingu (posuda) poznatom kao Yu Ding (禹鼎).

Danas se E (鄂) koristi kao skraćenica za Provinciju Hubei.

## Reference
Chris Halliwell

**Christopher Perry "Chris" Halliwell** je fiktivni lik u TV-seriji *[[Charmed]]*. Njega tumači Drew Fuller. Opisan je kao sin Piper Halliwell i Lea Wyatta.

## Vanjske veze
* Chris Halliwell at the Internet Movie Database
Cummascach mac Flainn

**Cummascach mac Flainn** (? -757) bio je kralj Uí Failgea, laiginskog plemena/klana u današnjoj irskoj Grofoviji Offaly. Bio je jedan od mnogih sinova prethodnog kralja Fland Dá Chongala. Vladao je od 755. do 757. Bio je prvi od sinova Flanda i Érenach, kćeri Murchad Midija (? -715) od Uisnecha koji je držao prijestolje.

Iako se to ne spominje *Annals of Ulster*, u *Annals of Tigernach* se navodi da ga je 757. ubio Máel Dúin mac Áedo (? -786), kralj Munstera.

## Reference

## Povezano
* Kraljevi Ui Failghea

## Literatura

* *Annals of Tigernach* at http://www.ucc.ie/celt/published/G100002/index.html at University College Cork
* Mac Niocaill, Gearoid (1972), *Ireland before the Vikings*, Dublin: Gill and Macmillan
* *Book of Leinster*,*Rig hua Falge* at http://www.ucc.ie/celt/published/G800011A/index.html at University College Cork

## Vanjske veze
* CELT: Corpus of Electronic Texts at University College Cork
Offaly (grofovija)

**Okrug Ofali** (, ) je jedan od 32 istorijska okruga na ostrvu Irskoj, smešten u njegovom središnjem delu, u pokrajini Lenster.

Danas je okrug Ofali jedan od 26 zvaničnih okruga Republike Irske, kao osnovnih upravnih jedinica u državi. Sedište okruga je grad Talamor.

## Položaj i granice okruga
Okrug Ofali se nalazi u središnjem delu irskog ostrva i Republike Irske i graniči se sa:
* sever: okrug Vestmid,
* severoistok: okrug Mid,
* istok: okrug Kilder,
* jug: okrug Liš,
* jugozapad: okrug Tiperari,
* zapad: okrug Golvej,
* severozapad: okrug Roskomon.

## Prirodni uslovi
Ofali je po prostranstvu jedan od srednjih irskih okruga - zauzima 18. mesto među 32 okruga.

**Reljef:** Veći deo okruga Ofali je ravničarsko-brežuljkasti, 60-100 metara nadmorske visine, posebno u sredini i na severu. Na krajnje jugu je okrug planinski. Tu se nalazi planina je Sliv Blum, visine do 527 metara.

**Klima** Klima u okrugu Ofaliju je umereno kontinentalna sa izrazitim uticajem Atlantika i Golfske struje. Stoga grad odlikuje blaga i veoma promenljiva klima.

**Vode**: Najvažnija reka u okrugu Ofaliju je reka Šenon, najduža na irskom ostrvu. Od nje ka istoku je prokopan Veliki kanal, koji značajnom dužnom prolazi kroz okrug Ofali. U okrugu postoji niz močvara, od kojih je veoma poznata Alenova močvara. U okrugu nema jezera, što retkost za Irsku.

## Stanovništvo

Po podacima sa Popisa 2011. godine na području okruga Ofali živelo je preko 75 hiljada stanovnika, većinom etničkih Iraca. Ovo je gotovo dvostruko manje nego na Popisu 1841. godine, pre Irske gladi i velikog iseljavanja Iraca u Ameriku. Međutim, poslednje tri decenije broj stanovnika okruga raste po stopi od blizu 1% godišnje.

**Gustina naseljenosti** - Okrug Ofali ima gustinu naseljenosti od oko 38 st./km², što je značajno manje od državnog proseka (oko 60 st./km²). Ceo okrug je približno jednako naseljen.

**Jezik**: U celom okrugu se ravnopravno koriste engleski i irski jezik.

## Povezano
* Irski okruzi
* Talamor

## Vanjske veze

* www.offaly.ie Zvanična stranica Okruga Ofali
Baldred od Tyninghamea

**Balthere od Tyninghamea** (kasnije **Baldred**) bio je northumbrijski opat i pustinjak, poznat po misionarskom radu i pokrštavanju East Lothiana.

## Reference
Sigeberht od Wessexa

**Sigeberht** (? - 757) je bio kratkotrajni kralj Wessexa od 756. do 757. Na prijestolje je došao naslijedivši svog rođaka Cuthreda. Ubrzo nakon toga je optužen da nepravedno vlada, te ga je skupština plemića svrgnula, ali mu za utjehu dala vlast nad Hampshireom. Tamo je optužen za ubistvo, prognan i na kraju ubijen. Njegov brat Cyneheard je također prognan, ali je 786. ubio Sigeberhtovog nasljednika Cynewulfa.

## Povezano
* Porodično stablo Kuće Wessex
Ono no Azumabito

*'Ovo je članak o pripadniku samurajskog klana Ono (小野); za samuraja iz klana Ōno (大野), v. [[Ōno no Azumabito]].*

 bio je japanski samuraj i carski dvorjanin iz Nara perioda. Godine 740. je pomagao ustanku koji je podigao Fujiwara no Hirotsugu, zbog čega je poslije progna u Mishimu u provinciji Izu. Pet godina kasnije je pomilovan, te potom postao guverner provincije Bizen i službenik *[[Jibushō]]a*, vladinog odjela koji se brinuo za plemiće iznad pete razine. Godine 757. Azumabito je osuđen i pogubljen zbog sudjelovanja u zavjeri koju je organizirao Tachibana no Naramaro.

## Literatura
* Papinot, Edmond (1910). Historical and geographical dictionary of Japan. Tokyo: Librarie Sansaisha.

## Reference