open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bobica

**Bobica** je tip prostog zatvorenog ploda. Pripada sočnim plodovima jer je perikarp u celini sočan, mada je kod nekih vrsta tvrđi ili čak odrvenjen.

## Primeri
Najtipičniju bobicu imaju šimširika i vinova loza. Kod njih su endokarp i mezokarp sočni, dok je egzokarp u vidu zaštitne kožice. Kod pomorandže i limuna egzokarp je veoma čvrst i sadrži žlezde, dok se endokarp razvija u vidu kesastih proširenja ispunjenih sočnim supstancama. Karpele se u unutrašnjosti ploda dele na veći broj komora, koji kod pomorandže iznosi deset. U svakoj od njih ima po dva semena zametka, od kojih se samo od jednog stvara seme, dok drugi abortira. Kod vrsta iz porodice -{Cucurbitaceae}- koru čine srasli egzokarp i cvetna loža, a mesnati deo nastaje od mezokarpa i endokarpa. Kod nara i ribizle sočni deo ploda nastaje iz ćelija integumenata, a kod kaktusa bobica nastaje od funikulusa.

## Reference
Askersund

**Askersund** je gradić u sredini zemlje od 3,887 stanovnika u Grofoviji Örebro, on je
i administrativni centar istoimene općine od 11,278 stanovnika.
 
## Geografija
Askersund leži na obali jezera Alsen, koje je uskim kanalom povezano sa Jezerom Vättern, na rubu šumovitog kraja Tiveden. 
## Historija
Askersund je bio selo do 1643., tad je dobio status grada. Iako je danas suviše mali da bi bio grad (po švedskim zakonima jedino naselja 
sa više od 10 000 stanovnika mogu imati taj status), ipak je zbog historijske važnosti zadržao taj status.
## Privreda
Glavna privredna aktivnost Askersunda je turizam, poznat je po jezerskim plažama i kampu.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Askersunda''
Motala ström

**Motala ström**  je rijeka na jugoistoku Švedske 
duga 100 km.

## Geografija
Rijeka Motala ström izvire iz jezera Vättern, kod grada Motala. Od tamo teče u pravcu istoka preko brojnih jezera do svog ušća u Baltičko more u gradu Norrköpingu.

Početkom 19. vijeka, pararelno sa rijekom prokopan je od Jezera Vättern do Baltičkog mora - Kanal Göta žila kucavica švedske privrede.

Sliv rijeke velik je 15,481 km² i proteže se preko grofovije Östergötland.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Motala ström'' na portalu Nationalencyklopedin
Östergötland (grofovija)

**Grofovija Östergötland** (švedski: *Östergötland län*) je jedna od 21 
grofovije na koji je Švedska administrativno podjeljena, koja leži na jugoistoku zemlje. 
## Geografija
Teritorij Grofovije Östergötland poklapa se tradicionalnom pokrajinom Östergötland i manjim dijelom obuhvaća i dio Södermanland.

Östergötland se prostire od jezera Vättern do Baltičkog mora. Čitav teren grofovije ispresjecan je brojnim jezerima, 
koje otječu rijekom Motala ström i nekim drugim manjim.  
Iako je dobro pošumljen ipak ima i dobrih oranica, koje omogućuju poljoprivrednu aktivnost.

On graniči sa grofovijama Kalmar (jugoistok), Jönköping (jugozapad), 
Örebro (sjeverozapad) i Södermanland (sjeveroistok), a preko Jezera Vättern i sa
Grofovijom Västra Götaland (zapad) a na istoku sa Baltičkim morem.

Administrativni centar grofovije je Linköping.

Östergötland ima površinu od 10,605 km² u kojoj živi 429,642 stanovnika.
 
## Privreda
Industrija grofovije koncentrirana je oko tekstilne i eksploatacije i obrade kamena. 
   
Grofovija Östergötland ima dosta ruda, od željezne do cinka i bakra.
Preko grofovije i njenih većih gradova uključivo i Linköping, prolazi Kanal Göta.
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Grofovije Östergötland 
* ''Östergötland'' na portalu Encyclopædia Britannica
Serija L0

**Serija L0** (jap. L0系, Hepburnova romanizacija: *Eru-zero-kei*), tip magnetskolevitacijskog vlaka (magleva) velike brzine na kojem društvo Centralnojapanske željeznice (JRC) trenutačno provodi ispitivanja radi eventualne upotrebe na pruzi Ćuo Šinkansena koja se gradi između Tokija i Osake u Japanu. Četrnaest pretproizvodnih vozila izradili su Teška industrija Micubiši i Nipon Šario, podružnica JRC-a.

Sedmodijelna kompozicija vlaka postavila je 21. aprila 2015. svjetski brzinski rekord od 603&nbsp;km/h. Planirano je da vlakovi voze najvećom brzinom od 505&nbsp;km/h, što će vrijeme putovanja od Tokija (kolodvor Šinagava) do Nagoje skratiti na 40 minuta, a od Tokija do Osake na 1 sat i 7 minuta.

## Rekordi

### Brzinski rekordi

* 16. aprila 2015: najbrži vlak s posadom na svijetu (590&nbsp;km/h)
* 21. aprila 2015: najbrži vlak s posadom na svijetu (603&nbsp;km/h)

### Daljinski rekordi

* 10. aprila 2015: najveća udaljenost svladana u jednom danu (3.904&nbsp;km)
* 14. aprila 2015: najveća udaljenost svladana u jednom danu (4.064&nbsp;km)

## Povezano

* željeznica velike brzine
* lista brzinskih rekorda pružnih vozila
* Šinkansen
* Transrapid

## Reference

## Vanjske veze

* JR Central, priopćenje za tisak (dio 1.) (26. oktobra 2010.) 
* JR Central, priopćenje za tisak (dio 2.) (26. oktobra 2010.)
Gertrud (film)

***Gertrud*** je danski crno-bijeli igrani film snimljen 1964. godine u režiji Carla Theodora Dreyera, poznat kao posljednje ostvarenje u njegovoj filmografiji.

Po žanru je drama, a predstavlja adaptaciju istoimenog komada švedskog dramatičara Hjalmara Söderberga. Radnja je smještena u umjetničko-književni milje Kopenhagena na početku 20. vijeka. Naslovna protagonistica, čiji lik tumači Nina Pens Rode, je Gertrud Kanning, operna pjevačica koja odlučuje napustiti svog muža, političara u usponu Gustava (koga glumi Bendt Rothe), te se pridružiti svom ljubavniku, kompozitoru Erlandu Janssonu (koga glumi Baard Owe), ali ubrzo otkriva kako će je i on na svoj način razočarati.

Dreyer, koji je tada uživao veliki ugled kao jedan od velikana rane kinematografije, je Gertrud snimio devet godina nakon trijumfa postignutog sa filmom ''Ordet''. U međuvremenu je pokretao, odnosno pokušavao snimiti niz ambicioznih projekata, uključujući film posvećen Isusu Kristu, prije nego što se konačno odlučio za Söderbergovu dramu. Kada je film premijerno prikazan u Parizu, međutim, bio je izviždan; kada je, nekoliko mjeseci kasnije, prikazan u Veneciji, pak, polovica publike je izašla iz dvorane, dok je ostala polovica Dreyeru aplaudirala stojeći. Slično tome, kritika je bila duboko podijeljena prema *Gertrud*. Neprijateljstvo kritike se najčešće tumači time da je Dreyer film snimio u stilu teatarske komorne drame, odnosno gotovo u potpunosti u interijerima, koristeći samo 90 statičkih kadrova tokom dva sata; takav je pristup bio u potpunom raskoraku sa stilom francuskog Novog vala koji je tada uživao veliku popularnost. Jean-Luc Godard, jedan od vodećih novovalovaca, je, međutim, izuzetno pohvalio film, a slično se prema filmu odredili i čitatelji uticajnog časopisa *[[Cahiers du cinema]]*. *Gertrud* je osvojio niz prestižnih nagrada, uključujući dansku nacionalnu nagradu Bodil za najbolji film, te se danas smatra jednim od najboljih ostvarenja Dreyerove filmografije.

## Uloge
* Nina Pens Rode ... Gertrud
* Bendt Rothe ... Gustav Kanning
* Ebbe Rode ... Gabriel Lidman
* Baard Owe ... Erland Jansson
* Axel Strøbye ... Axel Nygren
* Vera Gebuhr ... Kanningova kućepaziteljica
* Lars Knutzon ... Student

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* 
* Criterion Collection essay by Phillip Lopate
Gotland (grofovija)

**Grofovija Gotland** (švedski: *Gotland län*) je jedna od 21 
grofovije na koji je Švedska administrativno podjeljena, koja leži na istoimenom otoku u 
Baltiku istočno od švedskog kopna. 
## Geografija
Teritorij Grofovije Gotland poklapa se sa tradicionalnom pokrajinom Gotland.

Gotland je otok sa nekoliko širokih uvala uvučenih u nisku obalu, koju obilježavaju vapnenački stupovi, i valovita visoravan u 
unutrašnjosti formirana od silurskih vapnenačkih slojeva. U ponekim dijelovima, pokrivenim glinom nema drenaže pa ima 
baruština. Srmi klifovi na zapadu obrasli su četinarima. 
Administrativni centar grofovije je Visby.

Najviša točka otoka je brdo Lojsta visoko 82 metra, a najveće jezero je Bästeträsk od 6,3 km².

Gotland ima površinu od 3,151 km² u kojoj živi 57,269 stanovnika.

Gotland je jedina Švedska grofovija koja nema vlastito vijeće (skupštinu) - jer je suviše mali, već se njome upravlja 
kao sa općinom. 
## Historija
Još od brončanog doba stanovnici Gotlanda intenzivno su trgovali sa stanovnicima južnih i istočnih obala 
Baltika.  
Kasnije su došli u dodir sa Rimom i islamskim i bizantskim carstvom. 
Negdje od 12. vijeka gotlandski trgovci, izrasli su u gotovo nezavisni stalež na otoku, u kom su većina ostalih stanovnika ostali seljaci - 
kmetovi.
U to vrijeme imali su trgovačku stanicu u ruskom Novgorodu, i dominirali trgovinom između Rusije i Zapadne Evrope. 
Njihova aktivnost privukla je i brojne njemačke trgovce, koji su se naselili u prijestolnici - Visbyu, i uvukli ga u 
Hanzeatski savez.  
Do sredine 14. vijeka glavnina trgovine sa Novgorodom išla je preko Gotlanda, ona je omogućila njemačkim trgovcima iz Visbya - prosperitet i 
bogatstvo, ali je ono istovremeno dovelo i do snažnog antagonizma koje je prema njima gajilo autohtono skandinavsko stanovništvo.

Negdje oko 900. Gotland je postao dio Švedskog kraljevstva, i plaćao godišnji danak za zaštitu, ali su mu stanovnici i nadalje zadržali vlastiti jezik i 
kulturu. Bogatstvo otoka privuklo je pažnju danskog kralja Valdemara Atterdaga, koji ga je zauzeo 
nakon slavne bitke ispod zidina Visbya 1361. Vremenom su se trgovački putevi odmakli od Gotlanda, pa je otok počeo stagnirati. Narednih tri 
vjekova nad njim su smjenjivali razni vladari, od Danaca, Hanze, gusara do Teutonskih vitezova
Kad je - 1645. ponovno pripao Švedskoj bio je poprilično osiromašen, ali se pod švedskom vlašću oporavio. Krajem 19. vijeka je zbog svoje 
strateške važnosti - snažno utvrđen.

## Privreda
Ekonomija Gotlanda bazira se na poljoprivredi, uzgajaju se žitarice, šećerna repa, povrće i cvijeće, pored tog stanovnici 
se bave i ribarstvom i turizmom.
Najveća tvornica na otoku je cementara, a ima i nekoliko manjih i nekoliko kamenoloma. 
Ovčarstvom se bave ljudi sa pješčanog otoka na sjeveru - Fårö.

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Grofovije Gotland 
* ''Gotland'' na portalu Encyclopædia Britannica
Norrköping

**Norrköping** čita se **Norćeping** je grad i luka na jugoistoku Švedske od 87,247 stanovnika u Grofoviji Östergötland, on je
i administrativni centar istoimene općine od 130,050 stanovnika.
 
## Geografija
Norrköping leži jugozapadno od Stockholma na ušću rijeke Motala ström u Baltičko more.

Kanalom Göta koji teče paralelno sa rijekom Motala ström povezan je sa Jezerom Vättern.
## Historija
Norrköping je osnovan negdje oko 1350., povelju o statusu grada dobio je 1384. Iz tog vremena su i njegove dvije crkve 
Östra Eneby i Tingstad u široj okolici grada. Norrköping je preživio brojne požare, posljednji veliki zahvatio ga je 1719. za 
Velikog sjevernog rata tako da je gotovo sav izgorio, pa je nakon tog nanovo izgrađen kao moderan grad širokih ulica.

Slapovi rijeke Motala ström koriste se još od 1660. za pokretanje tkalačkih stanova tako da se razvio kao tekstilni 
centar, pa su ga zvali švedski Manchester. Tekstilna industrija dominirala je privredom grada do 1950-ih

## Privreda, obrazovanje i znamenitosti

Od 1950-ih došlo je do preorjentacije industrije - tako da je metalurgija i strojogradnja osnova današnje privrede grada. Od kad je izgrađen kanal Lindö 1961. luka može primiti i brodove čiji gaz ima 9  metara.

U gradu djeluje kampus univerziteta iz Linköpinga, pored tog on ima simfonijski orkestar i aerodrom Kungsängen.

U okolici grada pronađeni su Hällristningari kameni iz kasnog brončanog doba sa petroglifima.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Norrköpinga'' 
* ''Norrköping'' na portalu Encyclopædia Britannica
The Carpetbaggers (roman)

***The Carpetbaggers*** (), na prostoru bivše Jugoslavije poznatiji pod naslovom ***Lovci u mutnom***, je roman američkog književnika Harolda Robbinsa, objavljen 1961. godine. Radnja je smještena u Hollywood 1920-ih, a protagonist je Jonas Cord, mladić koji je nakon očeve smrti naslijedio kemijsku tvornicu na temelju koje gradi poslovni imperij koji uključuje filmske studije. Roman je izazvao veliku pažnju zbog za tadašnje standarde eksplicitnih prikaza seksa, te predstavlja jedno od prvih ostvarenja koje je koristilo labavljenje cenzorskih standarda na početku seksualne revolucije. Zbog toga je postao jedan od najvećih bestselera svog vremena. Pažnju je izazvao i zbog toga što je protagonist, prema široko uvriježenom mišljenju (iako je sam autor to do kraja života pokušao osporiti) temeljen na stvarnoj ličnosti tajkuna i hollywoodskog mogula Howarda Hughesa, odnosno što radnja rekonstruira neke od najvažnijih događaja iz njegove biografije; uz Corda su značajni i likovi hollywoodske starlete Rine Marlowe (za koju se vjeruje temeljena na Jean Harlow) i starog kauboja i Cordovog mentora Nevade Smitha (za koga se vjeruje da je inspiraciju pružio Tom Mix). *The Carpetbaggers* se zbog toga smatra jednim od najpoznatijih, a vjerojatno i najpopularnijih romana sa ključem u historiji književnosti.

Tri godine kasnije je ekraniziran kao istoimeni film u režiji Edwarda Dmytryka, pri čemu je izostavljen segment koji opisuje mladost Nevade Smitha na Divljem Zapadu. Godine 1966. je taj segment postao predložak za vestern film ''Nevada Smith'' gdje naslovnog lika tumači Steve McQueen.

## Izvori

## Vanjske veze
*TV Guide Online—capsule summary of movie
*Making Advances —Article on Harold Robbins by Ian Parker
Karpetbager

**Karpetbageri** () su ljudi iz severnih država SAD koji su migrirali na Jug tokom Rekonstrukcije između 1865. i 1877. Formirali su koaliciju sa Fridmenima (oslobođenim robovima) i skalavazima u Republikanskoj stranci koja je zauzvrat kontrolisala bivše države Konfederacije tokom različitih perioda od 1867. do 1877.

Sam naziv „karpetbager“ potiče od engleske reči za platnene torbe - *karpetbags* (), koje su došljaci nosili sa sobom kao prtljag. Isprva je bio pogrdan termin, i označavao je osobu koja ne namerava dugo da se zadrži na jednom mestu. Iako je ovaj termin i danas u običnom govoru shvaćen kao uvreda, u istorijskim knjigama se koristi bez pogrdnog smisla. Od 1900. godine ovaj termin se takođe upotrebljavao da opiše pridošlice koji pokušavaju da postignu neki javni položaj ili finansijsku dobit, naročito u zonama (tematski i geografski) sa kojima ranije nisu imali nikakvog dodira.
Deus e o Diabo na Terra do Sol

***Deus e o Diabo nal Terra do Sol*** () je brazilski crno-bijeli igrani film snimljen 1964. godine u režiji Glaubera Roche. Po žanru je drama, radnjom smještena u sertaos, sušne pustare na sjeveroistoku Brazila. Protagonist, koga glumi Geraldo Del Rey, je siromašni napoličar koji za vrijeme suše 1940-ih u napadu bijesa ubije gazdu koji mu je pokušao na prevaru oduzeti nadnicu, te se zajedno sa suprugom priključi bandi odmetnika koju vodi bizarni kršćanski propovjednik. Rocha je film snimio u dobi od 25 godina, te je izazvao veliku pažnju ne samo u brazilskoj javnosti, nego i kod međunarodnih kritičara, koji su ga pozdravili kao jednog od predvodnika brazilskog filmskog pokreta Cinema novo. Pet godina kasnije je Rocha snimio svojevrsni prednastavak pod naslovom *[[Antonio das Mortes]]*.

## Izvori

## Vanjske veze
* 
*
The Carpetbaggers (film)

***The Carpetbaggers*** (), na prostoru bivše Jugoslavije poznatiji kao ***Lovci u mutnom***, je američki igrani film snimljen 1964. godine u režiji Edwarda Dmytryka. Po žanru je drama, a predstavlja adaptaciju istoimenog romana Harolda Robbinsa, za koga se često navodi kako je "s ključem" prikazao biografiju tajkuna i hollywoodskog mogula Howarda Hughesa. Glavni lik, koga u filmu tumači George Peppard, je Jonas Cord Junior, mladić koji 1925. godine nakon smrti oca nasljeđuje njegovu tvornicu eksploziva, te sa tako stečenim sredstvima gradi poslovni imperij koji će uključivati hollywoodski studio. Radnja prikazuje kako ga njegova bezobzirnost, megalomanija i sklonost piću dovedu na rub propasti, ali i kako ga na kraju stari kauboj Nevada Smith (koga tumači Alan Ladd u svom posljednjem nastupu) izvede na pravi put.

Film je nastao u vrijeme kada su počeli kolabirati dotada strogi cenzorski standardi u Hollywoodu, a što su producenti iskoristili kako bi neke od motiva iz predloška kao što su prostitucija, preljub i seks prikazali na za tadašnje vrijeme prilično eksplicitan način. Upravo je to bio razlog zbog što je *The Carpetbaggers* neprijateljski dočekan ne samo od strane konzervativnih krugova, nego i od većine kritičara, koji su ga optužili da "iskorištava najniže strasti publike" poput niskobudžetnih eksploatacijskih filmova. Kritike, međutim, nisu spriječile izuzetnu gledanost filma. Dmytryk je, potaknut tim uspjehom, već iste godine ekranizirao ''Where Love Has Gone'', još jedan Robbinsov roman. Mladost Nevade Smitha je, pak, dvije godine kasnije postala predmetom prednastavka, odnosno istoimenog vestern-filma gdje je naslovnu ulogu tumačio Steve McQueen.

## Uloge

## Reference

## Vanjske veze
*
*
Mainichijeva filmska nagrada

**Mainichijeve filmske nagrade** su japanske filmske nagrade koje se dodjeljuju svake godine pod pokroviteljstvom novina *[[Mainichi Shimbun]]*. Ustanovljene su 1946. godine.

## Kategorija
* Mainichi filmska nagrada za najbolji film
* Mainichi filmska nagrada za najboljeg režisera
* Mainichi filmska nagrada za najbolju fotografiju
* Mainichi filmska nagrada za scenografiju
* Mainichi filmska nagrada za najbolji animirani fdilm
* Mainichi filmska nagrada za najboljeg glumca
* Mainichi filmska nagrada za najboljeg sporednog glumca
* Mainichi filmska nagrada za najbolju glumicu
* Mainichi filmska nagrada za najbolju sporednu glumicu
* Mainichi filmska nagrada za najbolju partituru
* Mainichi filmska nagarad za najbolji strani film
* Mainichi filmska nagrada za najbolji scenario
* Mainichi filmska nagrada za najbolju muziku
* Mainichi filmska nagrada za najbolje snimanje zvuja
* Nagrada Ōfuji Noburō

## Vanjske veze
* 毎日映画コンクール Službena stranica 
* IMDb: Mainichi Film Concours 
* Table of awards
* Pellas page on Ōfuji Noburō Award 
* Ōfuji past winners showing at the Laputa anime festival in 2000
Ima hitotabi no

***Ima hitotabi no*** () je japanski crno-bijeli film snimljen 1947. godine u režiji Heinosuke Gosho. Po žanru je drama, a predstavlja adaptaciju istoimenog romana Juna Takamija. Protagonist je idealistički ljekar koji se zaljubi u kćer bogataša.

## Vanjske veze
* 
*Profil na stranici BFI
Obrok (film)

je japanski crno-bijeli igrani film snimljen 1951. godine u režiji Mikija Narusea. Po žanru je drama i predstavlja adaptaciju istoimenog romana Fumiko Hayashi. Protagonistica, čiji lik tumači Setsuko Hara je Michiyo, kćer tokijskog profesora koja se iz ljubavi udala za službenika Hatsunsukea (čiji lik tumači Ken Uehara) i sa njim došla živjeti u Osaku. Radnja prikazuje kako se teške materijalne prilike u poratnom Japanu odražavaju i na brak, odnosno kako monotonija i muževa ravnodušnost kod Setsuko izaziva sumnju da je on vara. *Obrok* se smatra jednim od uspješnijih ostvarenja u Naruseovoj filmografiji.

## Uloge
*Ken Uehara - Hatsunosuke Okamoto
*Setsuko Hara - Michiyo Okamoto
*Yukiko Shimazaki - Satoko Okamoto
*Yoko Sugi - Mitsuko Murata, Michiyina svastika
*Akiko Kazami - Seiko Tomiyasu
*Haruko Sugimura - Matsu Murata, Michiyina majka
*Ranko Hanai - Koyoshi Dohya
*Hiroshi Nihon'yanagi - Kazuo Takenaka
*Keiju Kobayashi - Shinzo Murata, Michiyin brat
*Akira Oizumi
*Ichiro Shimizu
*Haruo Tanaka
*So Yamamura

## Reference

## Vanjske veze

* 
*  *[http://www.jmdb.ne.jp/1951/ca001950.htm Repast]* at the Japanese Movie Database
Red Alert (roman)

***Red Alert*** () je roman britanskog književnika Petera Georgea, originalno objavljen pod naslovom ***Two Hours to Doom*** () i pseudonimom Peter Bryant 1958. godine, danas najpoznatiji kao predložak za znameniti film *[[Dr. Strangelove]]*.

Po žanru je triler, inspiriran tada još aktualnim Hladnim ratom i njime potaknutim strahom od globalnog uništenja civilizacije i ljudske vrste. Radnja započinje kada američki zrakoplovni general, zapovjednik u Strateškim zračnim snagama, obolio od paranoje odluči uništiti Sovjetski Savez te zbog toga šalje cjelokupni ving bombardera B-52 da izvedu nuklearni udar; kada američki predsjednik dozna što se dogodilo, zajedno sa svojim suradnicima očajnički pokušava opozvati naređenje kako bi spriječio Sovjete da izvedu vlastiti nuklearni udar u znak odmazde te tako započnu treći svjetski rat.

Nekoliko godina kasnije, za vrijeme kubanske raketne krize je objavljen roman *[[Fail-Safe (roman)|Fail-Safe]]*, koji je svojim osnovnim zapletom i drugim detaljima bio toliko sličan *Red Alertu* da je njegove autore George tužio za plagijat.

Godine 1964. je, pak, taj spor dobio novu dimenziju kada su i *Fail-Safe* i *Red Alert* postali predmetom suparničkih ekranizacija, pri čemu je potonju režirao Stanley Kubrick. *Red Alert* je originalno, kao i predložak, trebao biti ozbiljan triler. Doznavši kako će ''Fail-Safe'' režirati ugledni Sidney Lumet, a ulogu američkog predsjednika tumačiti isto tako ugledni Henry Fonda, Kubrick je zajedno sa svojim ko-scenaristom Terryjem Southernom odlučio da vlastiti projekt "preuredi" u crnu komediju koja je, osim po najosnovnijim detaljima zapleta, ima vrlo malo veze sa romanom.
Faster, Pussycat! Kill! Kill!

***Brže, mačkice! Ubij! Ubij!*** (engleski *Faster, Pussycat! Kill! Kill!*) američki je eksploatacijski film iz 1965. koji je režirao Russ Meyer a napiso Jack Moran i sam Meyer. Kao i kod većine Meyerovih filmova, i u ovom glavnu ulogu igra prsata ljepotica, koja se ovdje zove Varla (Tura Satana) te je vođa ženske motociklističke bande koja usred pustinje nailazi na izoliranu kolibu u kojoj žive tupavi mladić i njegov otac, starac u kolicima, a koju planiraju opljačkati jer su čule da u njoj skrivaju velike svote novca.

Film sadrži veliku količinu nasilja, seksualnosti i provokativnih dijaloga. Bio je uspjeh u kinima te je usprkos podvojenim recenzijama s vremenom stekao kultni status. Iako su pohvale najviše stizale na račun cinične i snažne junakinje, Meyeru je ovo bio jedini film u kojem je surađivao sa glumicom Satanom. Američki glam metal band Faster Pussycat nazvao se kao posveta filmu, dok je scenarist-režiser John Waters u svojoj knjizi *Shock Value [Vrijednost šoka]* napisao da *Faster, Pussycat!* nije "samo najbolji film ikada snimljen, već i najbolji film koji će ikada biti snimljen."

## Glavne uloge
*Tura Satana - Varla
*Haji - Rosie
*Lori Williams - Billie
*Susan Bernard - Linda
*Stuart Lancaster - Starac
*Paul Trinka - Kirk
*Dennis Busch - Povrće
*Ray Barlow - Tommy

## Recenzije

## Izvori

## Vanjske veze
* 
*''Faster, Pussycat! Kill! Kill!'' Fansite
Help! (film)

***Upomoć!*** (engleski *Help!*) britanska je glazbena filmska komedija iz 1965. koju je režirao Richard Lester, a u kojoj glume Beatlesi–John Lennon, Paul McCartney, George Harrison i Ringo Starr—dok sporedne uloge tumače Leo McKern, Eleanor Bron, Victor Spinetti, John Bluthal, Roy Kinnear i Patrick Cargill. *Upomoć!* je bio drugi cjelovečernji film u kojem glume Beatlesi. Radnja se odvija oko zlog kulta koji proganja četvoricu jer je Ringo u posjedu njihovog prstena koji je neophodan za provođenje žrtvovanja ljudi. Soundtrack je objavljen kao album, te se isto zvao *[[Help! (album)|Help!]]*. Usprkos dobroj posjećenosti publike i referencama na filmove Jamesa Bonda, film nije bio toliko dobro zapažen i primljen kao njihov prvi film, *[[A Hard Day's Night (film)|A Hard Day's Night]]*.

## Glavne uloge
*John Lennon     - John 
*Paul McCartney  - Paul
*George Harrison - George
*Ringo Starr    - Ringo 
*Leo McKern      - Clang
*Eleanor Bron    - Ahme
*John Bluthal    - Bhuta
*Patrick Cargill - Nadzornik
*Victor Spinetti - Noga
*Roy Kinnear     - Algernon
*Alfie Bass      - Vratar
*Warren Mitchell - Abdul
*Mal Evans       - Plivač kanala

## Reference

## Vanjske veze
*
*
*
Fail-Safe (roman)

***Fail-Safe*** () je roman američkih pisaca Eugenea Burdicka i Harveya Wheelera objavljen 1962. godine, a koji se smatra jednim od najznačajnijih djela inspiriranih Hladnim ratom, odnosno bojaznima kako bi on mogao eskalirati u apokaliptički nuklearni sukob.

Radnja započinje kada američka Strateška zračna komanda dobije obavijest o tome kako iz Evrope dolazi tajanstveni leteći objekt u američki zračni prostor, a nakon čega se, u skladu sa protokolom i kao mjera predostrožnosti, "Vindicatori", najsuvremeniji nadzvučni strateški bombarderi šalju na unaprijed zadane točke (*fail safe*) radi eventualnog nuklearnog udara na Sovjetski Savez; kada se ispostavi da je objekt obični putnički avion, bombarderi su opozvani, ali ne prije nego što jedan od njih greškom dobije šifriranu obavijest da je rat otpočeo te, u skladu sa planom, kreće u misiju nuklearnog udara na Moskvu; kada američki predsjednik i vojno vodstvo u Pentagonu to doznaju, pokušavaju ga zaustaviti, ali bez uspjeha, te kako vrijeme ističe, tako se suočavaju sa sve težim i neugodnijim dilemama - da li da nastave sa planom i time riskiraju sovjetsku nuklearnu odmazdu koja bi dovela do međusobno garantiranog uništenja.

Fail-Safe je originalno objavljen u ''Saturday Evening Postu'' u tri nastavka - 13, 20. i 27. oktobra 1962. godine - a što je koincidiralo sa Kubanskom raketnom krizom, događajem koji je temi romana dao izuzetnu aktualnost. Roman je doživio brojne pohvale i izuzetan komercijalni uspjeh. Smatra se da je značajno popularizirao koncept prema kome bi sve veće oslanjanje na suvremenu komunikacijsku tehnologiju i nuklearno oružje mogao dovesti do slučajnog izbijanja Trećeg svjetskog rata i uništenja ljudske civilizacije, a što će biti česti motiv u brojnim djelima tokom sljedećih nekoliko decenija Hladnog rata.

Popularnost romana je brzo dovela do toga da postane predmetom hollywoodske ekranizacije, ali i sudskog spora sa britanskim piscem Peterom Georgeom, koji je tvrdio da su autori plagirali njegov roman ''Red Alert'' iz 1958. godine. Spor, tokom koga se počela snimati i "suparnički" film (koji će kasnije postati poznat kao *Dr. Strangelove*) je riješen nagodbom. Filmska verzija ''Fail-Safea'' u režiji Sidneya Lumeta i sa Henryjem Fondom u glavnoj ulozi je dobila brojne pohvale, ali je doživjela komercijalni neuspjeh.

Godine 2000. je britanski režiser Stephen Frears adaptirao roman kao istoimenu crno-bijelu televizijsku dramu, koja je, kao jedna od posljednjih takve vrste, uživo emitirana na programu američke TV-mreže CBS.

## Literatura
*
Mainichijeva nagrada za najbolji film

**Mainichijeva nagrada za najbolji film** je glavna od Mainichiejvih filmskih nagrada koje se od 1946. svake godine dodjeljuju u Japanu pod pokroviteljstvom novina *[[Mainichi Shimbun]]*.

Dolje je popis dobitnika.

## Reference
Aru yo no tonosama

***Gospodar za jednu noć*** (; fonetski: *Aru yo no tonosama*) je japanska filmska komedija snimljena 1946. godine u režiji Teinosukea Kinugase. Radnja se događa u vrijeme Meiji perioda i prikazuje izgradnju željezničke mreže. Autor je radnju namjerno smjestio u taj period, jer je smatrao kako će tako najbolje izbjeći cenzuru američkih okupacijskih vlasti, koje su komedije smještene u suvremeni period smatrale subverzivnim, a filmove smještane u ranije periode smatrali veličanjem japanskog militarizma. Godine 1946. je osvojio prvu Mainichijevu nagradu za najbolji film.

## Literatura
*

## Vanjske veze
* 
*Profil na Japanskoj filmskoj bazi podataka
Airplane!

***Ima li pilota u avionu?*** (eng. *Airplane*) američka je filmska komedija iz 1980. koju su režirali i napisali Jim Abrahams, David Zucker i Jerry Zucker. Glavne uloge tumače Robert Hays, Julie Hagerty, Leslie Nielsen, Lloyd Bridges i Robert Stack. Radnja se odvija oko Teda Strikera, bivšeg pilota koji je ostao traumatiziran nakon zračne bitke u Vijetnamskom ratu u kojoj je poginuo velik broj njegovih prijatelja, te je stoga odlučio nikada više ne letjeti. Međutim, ukrcava se na jedan avion kako bi pokušao obnoviti vezu sa stjuardesom Elaine. Međutim, tijekom leta iz Los Angeles za Chicago, svi piloti se otruju pokvarenom ribom za večeru, te stoga Ted postaje jedina osoba na avionu koja je u stanju mirno sletjeti i spasiti posadu. Film je predstavljao parodiju žanra filmova katastrofe, osobito filma *[[Zero Hour!]]* iz 1957. iz kojeg je posudio radnju i glavne likove, te filma. Lesli Nilsen je pilot. *[[Airport 1975]]*.

*Ima li pilota u avionu* je zatekao kritiku zbog svojeg nadrealnog humora i slaspticka, ali je bio vrlo popularan te postao veliku hit i zaradio 83 miliona $ u kinima Sjeverne Amerike. Nominiran je za Zlatni globus za najbolji igrani film – mjuzikl ili komedija i za nagradu BAFTA za najbolji scenarij. S vremenom, njegova reputacija je značajno porasla. Postao je kultni film te se često navodi kao jedan od klasika žanra parodije. Glumac Leslie Nielsen je ovim postao komičar, iako je prije glumio uglavnom u dramatičnim ulogama. Američki filmski institut (AFI) stavio je film na 10. mjesto na listi *[[100 godina AFI-ja... 100 smehova|100 godina...100 smijeha]]*. Državni filmski registar je 2010. uključio film u svoj popis filmova koje treba očuvati.  Dvije godine kasnije, snimljen i manje zapažen nastavak, *[[Airplane II: The Sequel]]*.

## Glavne uloge
*Robert Hays - Ted Striker
*Julie Hagerty - Elaine Dickinson
*Leslie Nielsen - Dr. Rumack
*Peter Graves - Clarence Oveur
*Lloyd Bridges - Steve McCroskey
*Robert Stack - Rex Kramer
*Lorna Patterson - Randy
*Stephen Stucker - Johnny Henshaw-Jacobs
*Frank Ashmore - Victor Basta
*Jonathan Banks - Gunderson
*Kareem Abdul-Jabbar - Roger Murdock
*Craig Berenson - Paul Carey
*Barbara Billingsley - Dama sa naglaskom
*Lee Bryant - Gđa. Hammen
*Nicholas Pryor - Jim Hammen
*Joyce Bulifant - Gđa. Davis
*Maureen McGovern - Opatica
*Kenneth Tobey - Neubauer

## Recenzije

## Reference

## Vanjske veze
*
*
*
*
*''The New York Times'' - osvrt na film iz 2010.
Soldaten og Jenny

***Soldaten og Jenny*** () je danski crno-bijeli igrani film snimljen 1947. godine u režiji Johana Jacobsena. Po žanru je drama, a predstavlja adaptaciju predstave *Brudstykker af en mønster* Carla Erika Soye. Naslovni protagonisti, koje tumače Poul Reichardt i Bodil Kjer, su vojnik i prodavačica koji se slučajno sretnu i započnu ljubavnu vezu, opterećenu siromaštvom i njihovim skromnim radničkim porijeklom. Radnja prikazuje kako djevojci zaprijeti odlazak u zatvor zbog ilegalnog abortusa, ali i kako će je sretni splet okolnosti izvući iz nevolja. Soldaten og Jenny je postao prvi dobitnik nacionalne nagrade Bodil za najbolji film, a početkom 21. vijeka je proglašen dijelom Danskog kulturnog kanona.

## Uloge
* Poul Reichhardt ... Robert Olsen, vojnik
* Bodil Kjer ... Jenny Christensen
* Elith Pio ... Okružni tužilac
* Karin Nellemose ... Supruga okružnog tužioca
* Johannes Meyer ... Jennyn otac
* Maria Garland ... Jennyna majka
* Sigfred Johansen ... Tužilac
* Gunnar Lauring ... Gustav, šofer okružnog tužioca
* Svend Methling ... Sveistrup, "Ludi advokat"
* Jessie Rindom ... Gartnerkonen (kao Jessie Lauring)
* Per Buckhøj ... Barmen
* Kirsten Borch ... Sobarica okružnog tužioca
* Birgitte Reimer ... Tužiočeva sekretarica

## Vanjske veze
* 
* 
*
Støt står den danske sømand

***Støt står den danske sømand*** () je danski crno-bijeli ratni film snimljen 1948. godine u režiji Bodil Ipsen i Laua Lauritzena Juniora. Radnja započinje nekoliko mjeseci nakon početka Drugog svjetskog rata kada posada danskog trgovačkog broda dozna kako je Dansku napala i okupirala nacistička Njemačka, te prikazuje kako se ona umjesto povratka u domovinu odluči otploviti u Britaniju kako bi se priključila Saveznicima. *Støt står den danske sømand* je osvojio nagradu Bodil za najbolji danski film.

## Uloge

## Vanjske veze
*IMDb
Susanne (film)

***Susanne*** je danski crno-bijeli igrani film snimljen 1950. godine u režiji Torbena Antona Svendsena. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana Johannesa Buchholtza. Naslovni lik, koga tumači Astrid Villaume, je kćer načelnika jednog jyllandskog gradića koja se suočava sa time da sugrađani kriju mračne tajne.

## Uloge
*Erik Mørk ... Hakon Riis
*Astrid Villaume ... Susanne Drewes
*Ellen Gottschalch ... Andrea Drewes
*Lis Løwert ... Helene Drewes
*Katy Valentin ... Louise Hallenberg

## Reference

## Vanjske veze
*
* 
*
Istiodactylus

***Istiodactylus*** je rod pterosaura srednje veličine iz perioda rane krede.

## Opis

*Istiodactylus* je bio srednje velik pterosaur. Ispravivši ranije procjene dužine od 56&nbsp;cm, Mark Paul Witton je 2012. zaključio da je lubanja jednog primjerka, NHMUK R3877, bila duga 43&nbsp;cm. Maksimalan raspon krila je vjerovatno iznosio 4,3 metra, što je najveće jedinke činilo otprilike upola velikim kao najveći *[[Pteranodon]]*. Zbog ravne, zaobljene njuške, *Istiodactylus* se ponekada naziva "pterosaurom s pačijim kljunom". Međutim, za razliku od patki, imali su zube. Ti trougaoni zubi bili su lateralno spljošteni, što je prilagodba rezanju mesa, i čvrsto su se uklapali u zatvorenoj čeljusti. Lubanja je relativno kratka, pri čemu se većina zuba nalazi u tupom prednjem dijelu čeljusti. Wittonovo istraživanje iz 2012. pokazalo je da su *Istiodactylusi* uglavnom bili strvinari.

## Historija i vrste
Harry Govier Seeley je 1887. godine ostatke fosilizirane karlice otkrivene na Ostrvu Wight nazvao *[[Ornithodesmus cluniculus]]*, misleći da je u pitanju ptica. On je 1901. smatrao da je to mogao biti pterosaur. Reginald Walter Hooley je 1913. dao naziv drugoj vrsti, *Ornithodesmus latidens*, za neke definitivno pterosaurske materijale pronađene u formaciji Vectis. Holotip je bio **BMNH R 0176**, nepotpun skelet. Naziv vrste znači "široki zub" na latinskom.

Međutim, tokom 80-ih je otkriveno da je nomenklaturni tip roda *Ornithodesmus* zasnovan na kostima koje su pripadale dinosauru, što je značilo da bi se novi rod morao stvoriti za *O. latidens*. Stafford Howse, Andrew Milner i David Martill su 2001. priključili tu vrstu vlastitom rodu. Naziv roda potiče od grčkog *istion*, "jedro" i *daktylos*, "prst", što se odnosi na činjenicu da je krilo pterosaura formirala membrana povezana sa samo jednim prstom krila.

Howse et al. su 2001. za *Istiodactylus* stvorili zasebnu porodicu Istiodactylidae.

Godine 2006. imenovana je druga vrsta, *I. sinensis* iz Kine, čiji se naziv vrste odnosi na Kinu. Njezin holotip je NGMC 99-07-011, nepotpun skelet neodrasle jedinke. Bio je mnogo manji od skeleta *I. latidens*, samo 63% veličine veće vrste, što znači da je imao samo četvrtinu njezine težine. Lü Jun-Chang et al. su 2006. zaključili da je *I. sinensis* mlađi sinonim istiodaktilida *[[Nurhachius]]a*. Mark Witton je predložio da je on možda sinonim roda *[[Liaoxipterus]]*.

Dolje je predstavljen kladogram koji pokazuje filogenetsku poziciju ovog roda unutar Pteranodontia prema Andres i Myers (2013).
	

## Reference

## Vanjske veze
* ''I. latidens''  na The Pterosaur Database (pdf)
* ''I. sinensis''  na The Pterosaur Database (pdf)
Färjestaden

**Färjestaden** (što znači *Trajektni grad*) čita se **Ferestaden** je grad i luka na jugoistoku Švedske od 5,018 stanovnika u 
Grofoviji Kalmar, - Općina Mörbylånga.
## Geografija
Färjestaden leži na jugozapadu otoka Öland udaljen oko 8 km od švedskog kopna i Grofovije Kalmar.
## Historija
Färjestaden je izrastao kao naselje oko trajektne luke krajem 19. vijeka. Intenzivnije se počeo graditi od 1909. kad je izgrađena  
željeznička pruga po otoku, pa je služio i kao pretovarna željeznička luka, tad su izgrađena brojna skladišta i željeznička stanica.

Od kad je 1961. ukinuta željeznica, ni 8 trajekata dnevno nisu bili dovoljni da se smanje gužve, naročito za ljetnih mjeseci kad otok posjećuju turisti. Zbog tog je 1972. izgrađen Ölandski most, nakon tog su se smanjile gužve u luci, a Färjestaden je počeo rasti jer brojni ljudi koji rade po Kalmaru grade kuće za stanovanje i svakodnevno mostom odlaze na posao.

## Privreda
Färjestaden je turističko mjesto, sa par manjih hotela i kampova, puno restorana i trgovina i jednim trgovačkim centrom - *Oland Köpstad*.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Färjestaden'' na portalu Nationalencyklopedin
Egalitarizam

**Egalitarizam** (francuski.: *égalité* iz latinskog: *aequalitas* „jednakost“) politička je ideologija ili etička teorija, prema kojem svi ljudi trebaju biti tretirani kao jednaki. Naglašava jednakost svih ljudskih bića.

Koncept političke, ekonomske, znanstvene i kulturne elite je suprotnost konstrukcije egalitarnog društva.
Pojam egalitarizam koristi i pogrdno u smislu *uništavanje bilo kakvih razlika*.

Prema zagovornicima ove ideologije, pojedinci bez obzira na njihov spol, rasu, religiju, socijalni status i druge razlike trebaju biti tretirani jednako. Ponekad se pojam odnosi na egalitarnog čovjeka koji želi ukloniti (ekonomska, socijalna ...) razlike među ljudima. Egalitarizam također ponekad shvaća kao ideju da ravnopravnosti.

## Proturječnosti egalitarizma
Različite vrste egalitarizma ponekad se sukobljavaju, a ponekad se međusobno nadopunjuju: Na primjer, Komunizam je inherentno egalitarna doktrina, prema kojoj bi svatko trebao imati ista materijalna dobara. Međutim gotovo svatko tko ima veći prosperitet obično nije spreman podijeliti sa drugim osobama. To automatski stvara situaciju nejednakosti prava na štetu pojedinaca.

Zagovornici egalitarizma oštro kritiziraju i naglašavaju negativne aspekte ekonomije u kojoj slobodno tržište nije podložno ograničenjima. Deklaracija o nezavisnosti Sjedinjenih Američkih Država uključuje frazu "Svi su ljudi stvoreni jednaki", što je primjer pravnog egalitarizma, kao što se odnosi na jednak tretman svih pojedinaca pred zakonom.

Gotovo sve teorije egalitarizma traže ravnopravnost unutar ljudskih društava, ili barem se odnose na ljudska bića u cjelini kao relevantne skupine u kojima jednakost mora prevladati.

Važni predstavnici egalitarizma su primjerice John Rawls, Thomas Nagel, Ronald Dworkin, Bruce Ackerman i Philippe van Parijs

## Reference
Kalmar (grofovija)

**Grofovija Kalmar** (švedski: *Kalmar län*) je jedna od 21 grofovije na koji je Švedska 
administrativno podjeljena, koja leži na jugoistoku zemlje. 
## Geografija
Grofovija Kalmar ima dva različita dijela, kopneni, koji se prostire po istočnom dijelu tradicionalne pokrajine Småland
i otočni koji leži na otoku i pokrajini Öland, koji je razdvojen dugačkim i uskim Kalmarskim tjesnacem.

Kalmar graniči sa grofovijama Kronoberg, Jönköping, 
Blekinge i Östergötland a na istoku sa Baltičkim morem.

Kalmar ima površinu od 11,219 km² u kojoj živi 233,536 stanovnika.

Valoviti teren grofovije pokriven je najvećim dijelom šumama, a na zapadu ima i močvara. Za razliku od tog kraj uz obalu, ima plodne oranice 
i velike pašnjake na kojima se uzgajaju ovce i muzne krave.
## Privreda
Vodeća industrija grofovije je drvnoprerađivačka, koja proizvodi šibice i namještaj, ali ima i tvornica koje proizvode 
staklo i metalnu robu.

Pored Kalmara, koji je administrativni centar grofovije, veći urbani centri na kopnu su Västervik, Oskarshamn, Nybro, 
Hultsfred i Vimmerby, i Borgholm na otoku Öland.
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Grofovije Kalmar 
* ''Kalmar'' na portalu Encyclopædia Britannica
Småland

**Småland** (latinski: *Smolandia*) je jedna od 25 švedskih historijskih pokrajina (švedski: 
*landskap*) na jugu zemlje, koja danas više nema nikakvu administrativnu funkciju, ali se njeni stanovnici 
još uvijek identificiraju sa njom.
## Geografija
Småland se proteže od Baltika na istoku do pokrajina Halland i Västergötland na
zapadu, Östergötland na sjeveru i do Skånea i Blekingea na jugu.

Småland ima površinu od 29 330 km² na kojoj živi 720,358 stanovnika.

Danas njen teritorij administrativno podpada najvećim dijelom pod grofovije Kronoberg, 
Jönköping, Kalmar, i manjim dijelom pod Halland i 
Östergötland.

Småland je nizinski kraj najviše brdo Tomtabacken dosiže visinu od 377 metara.

Småland je najveća tradicionalna pokrajina južne Švedske. 
Valoviti teren na sjeveru, uzdiže se do šumom obrasle uzvisine od oko 300 metara, na jugu je situacija drugačija - tamo teren liči na plato 
koji nije viši od 100 metara. Čak se i obala razlikuje, dok je na sjeveru - strma i duboko razvedena, sa brojnim otocima, južno od Oskarshamna je niska sa plitkim uvalama i sa svega nekoliko otoka.

Velik dio terana pokriven je šumama, i brojnim vrištinama, barama, močvarama i jezerima. 
Po šumama prevladavaju četinari i breze,  ali po jugu ima puno bukvi dok u priobalju i pored Jezera Vättern 
na sjeverozapadu ima hrastova i brijestova.
## Historija
Ime pokrajine Småland, znači "Puno malih zemalja", a odnosi se na to da je nastala dugotrajnim spajenjem manjih jedinica i tako rasla. 
## Privreda
Unatoč relativno lošem tlu - poljoprivreda je dobro razvijena, a i stočarstvo, osobito na istoku, gdje se proizvodi glavnina smålandske 
pšenice. Pored tog uzgaja se zob, raž i krumpir. Voćarstvo prevladava u Urshultu kraju na južnoj obali 
Jezera Åsnen i u okolici gradića Gränna, na obali Jezera Vättern poznatog po kruškama i pepermint bombonima koje 
tu zovu - polkagrisar.

Vodeća industrija pokrajine je drvnoprerađivačka, koja proizvodi namještaj, šibice i papir.
Småland je širom svijeta jako poznat po predmetima od stakla, koje se proizvode manufakture Orrefors i Kosta.

Pored Jönköpinga, Kalmara i Växja, koji su administrativni centri svojih grofovija, veći urbani centri 
Smålanda su; Ljungby, Nässjö, Nybro, Oskarshamn, Värnamo, Västervik, Vetlanda i Huskvarna, grad poznat po proizvodnji 
kućanskih aparata.
## Reference

## Vanjske veze

* ''Småland'' na portalu Encyclopædia Britannica 
* ''Småland'' na portalu Nationalencyklopedin
Hymenopus coronatus

**Malezijska orhidejska bogomoljka** (*Hymenopus coronatus*) je vrsta bogomoljki koja živi u prašumama Malezije i drugim dijelovima jugoistočne Azije.

Oponaša izgled cvijeta kako bi privukla kukce kao plijen. Njena boja se ne može razlikovati od one od cvijeta, no njena mimikrija ne objašnjava zašto privlači kukce i po dvostruko većoj rati nego cvijeće. Ovakva strategija predatora nije zabilježena niti u jednoj drugoj životinjskoj vrsti. Postoji teorija da ta bogomoljka možda luči i kemijske tvari kojima privlači kukce, iako za to treba još daljnjih istraživanja.

## Izvori

## Literatura
*
Fail Safe (TV drama)

***Fail Safe*** (), na prostoru bivše Jugoslavije poznatiji kao ***Kritična točka***, je američka crno-bijela televizijska drama originalno prikazana uživo na programu mreže CBS 2000. godine. Režirao ju je Stephen Frears po scenariju Waltera Bernsteina, koji se, pak, temelji na istoimenom romanu Eugenea Burdicka i Harveya Wheelera; također predstavlja i remake istoimenog cjelovečernjeg filma u režiji Sidneya Lumeta iz 1964. godine. Na samom početku znameniti novinar i TV-voditelj Walter Cronkite publici objašnjava kako je autorima cilj bio ekranizirati roman na način na koji bi to učinile američke TV-mreže u Zlatnom dobu televizije 1950-ih i ranih 1960-ih. Radnja se događa u alternativnim 1960-ih, odnosno u jeku Hladnog rata i prikazuje kako posada nadzvučnog američkog strateškog bombardera tokom rutinske misije greškom dobije šifriranu obavijest o početku Trećeg svjetskog rata te, u skladu sa ratnim planovima, kreće u misiju nuklearnog bombardiranja Moskve. Protagonisti su američki predsjednik (koga glumi Richard Dreyfus) i vodeći američki vojni zapovjednici koji očajnički pokušavaju opozvati zapovijed i zaustaviti bombarder, odnosno suočavaju se sa dilemom da li da o svemu obavijeste Sovjete i riskiraju njihovu nuklearnu odmazdu.

## Uloge
* Richard Dreyfuss ... Predsjednik
* Harvey Keitel ... Brig. gen. Warren A. Black
* Hank Azaria ... Prof. Groeteschele
* Brian Dennehy ... Gen. Bogan
* George Clooney ... Puk. Jack Grady
* John Diehl ... Puk. Cascio
* Noah Wyle ... Buck
* Norman Lloyd ... Ministar obrane Swenson
* Bill Smitrovich ... Gen. Stark
* James Cromwell ... Gordon Knapp
* Sam Elliott ... Kongresnik Raskob
* Thom Mathews ... Billy Flynn
* Don Cheadle ... Por. Jimmy Pierce
* Tommy Hinkley ... Nar. Collins
* Doris Belack ... Gđa Jennie Johnson
* Cynthia Ettinger ... Betty Black
* Walter Cronkite ... Voditelj

## Izvori

## Vanjske veze
* 
*
Ekonomska ideologija

**Ekonomska ideologija**, oblik ekonomske filozofije, sistem ideja koje teže objašnjavanju svijeta i kako ga mijenjati. Od ekonomske teorije razlikuje se u tome što je u pristupu više normativna, a ne eksplanativna. Ona izražava perspektivu o načinu na koji bi se privreda trebala voditi i kojem bi cilju ili više njih trebala stremiti, za razliku od ekonomskih teorija kojih je cilj stvoriti pouzdane eksplanativne modele. No i ekonomska ideologija i ekonomska teorija blisko su međusobno povezane jer ekonomska ideologija u podlozi utječe na metodologiju i teoriju koje se upotrebljavaju u analizi.

Dobar način da se razabere može li se neka ideologija klasificirati kao ekonomska jest postavljanje pitanja da li ona inherentno uzima specifično i detaljno ekonomsko stajalište. Na primjer, za anarhizam se ne može reći da je ekonomska ideologija sam za sebe jer među ostalim sadrži potkategorije anarhokapitalizma s jedne strane i anarhokomunizma s druge strane, a oboje su međusobno oprečnih ideoloških stajališta.

Nadalje, ekonomska ideologija razlikuje se od ekonomskog sistema koji podupire, npr. kapitalističke ideologije, do one mjere po kojoj je objašnjenje ekonomskog sistema (pozitivna ekonomija) različito od njegova zagovaranja (normativna ekonomija). Teorija ekonomske ideologije objašnjava njezinu pojavu, razvitak i odnos s privredom.

## Povezano

* ekološka ekonomija
* ekonomska teorija
* ekonomska doktrina
* ekonomski sistem
* konstitucionalna ekonomija
* politička ekonomija
* politička ideologija
* razvojna ekonomija
* socijalni model
* škola ekonomske misli

## Reference
Vit Jedlička

**Vit Jedlička** (, Hradec Kralove, 6. septembra 1983) je Češki političar, publicista i aktivista. Predsednik je samoproglašene Slobodne Republike Liberland i predsednik Stranke slobodnih građana u Kralovehradečkom kraju u Češkoj.

## Pozadina
Vit Jedlička je završio studije na Ekonomskom fakultetu u Pragu. Diplomirao je 2009. godine. Magistarske studije završio je na CEVRO institutu 2014. godine. Od 2003. godine radi na poslovnim i informaciono tehnološkim pozicijama. Tokom 2013. i 2014. godine radi kao finansijski tržišni analitičar.

## Politika
Od 2001. godine, Vit Jedlička je bio član Građanske demokratske stranke u Češkoj. Od 2009. godine član je Stranke slobodnih građana u Češkoj. Godine 2009. izabran je za prvog regionalnog predsednika Stranke slobodnih građana u Kralovehradečkom kraju.

### Pogledi
Smatra sebe predstavnikom libertarijanske političke ideologije, sa liberalnim pogledima na individualne slobode i najmanju mogućnost uplitanja države u živote ljudi.

Jedlička je jedan od euroskeptičnih političara. Ističe ogromnu razliku između slobodnog tržišta i unutrašnjeg tržišta, kao i pristutan demokratski deficit u Evropskoj uniji i na zajedničkoj zloupotrebi pravila od strane institucija Evropske unije i država članica.

### Liberland
Dana 13. aprila 2015. godine Vit Jedlička proglasio je Slobodnu Republiku Liberland na ničijoj zemlji između Srbije i Hrvatske i postao njen prvi predsednik.

## Reference


## Vanjske veze
* Personal blog on iDNES.cz 
* Reformy.cz 
* Website of the Free Republic of Liberland
Darling (film, 1965)

***Draga*** (engleski *Darling*) britanski je dramski film iz 1965. koji je režirao John Schelsinger a napisao Frederic Raphael. Glavne uloge tumače Julie Christie, Laurence Harvey i Dirk Bogarde. Radnja se odvija oko ženskog modela, Diane Scott, koja iz dosade napušta svojeg supruga Tonyja za oženjenog muškarca Roberta, ali ubrzo joj i ta veza dosadi te krene tražiti novu. Zbog svoje provokativne teme o promiskuitetnoj junakinji, film je izazavao poneke kontroverze, ali je bio vrlo gledan u britanskim kinima. *Draga* je prvi primjer Oscarom nagrađenom ženskom ulogom u kojem se glumica nakratko pojavila gola. Nagradu je dobila Julie Christie.

## Glavne uloge
* Julie Christie - Diana Scott
* Dirk Bogarde - Robert Gold
* Laurence Harvey - Miles Brand
* José Luis de Vilallonga - Princ Cesare della Romita
* Roland Curram - Malcolm
* Basil Henson - Alec Prosser-Jones
* Helen Lindsay - Felicity Prosser-Jones
* Marika Rivera - žena u Parizu
* Alex Scott - Sean Martin
* Brian Wilde - Basil Willett
* Pauline Yates - Estelle Gold
* Trevor Bowen - Tony Bridges

## Nagrade

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
*''Darling'' na Rotten Tomatoes