1984. na filmu

**1984. godina bila je vrlo značajna za filmsku umjetnost** te je uključivala razne hvaljene filmove, kao što su *[[Istjerivači duhova]]*, *[[The Brother from Another Planet|Brat s drugog planeta]]*, *[[The Killing Fields (film)|Polja smrti]]*, *[[Slavnosti sněženek]]*, *[[Terminator]]*, *[[Paris, Texas (film)|Paris, Texas]]*, *[[Amadeus (film)|Amadeus]]*, *[[Bilo jednom u Americi]]*, *[[Krvavo jednostavno]]*, *[[A Nightmare on Elm Street|Strava u Ulici Brijestova]]*, *[[Die unendliche Geschichte (film)|Nedovršena priča]]*, *[[Un dimanche à la campagne|Nedjelja na selu]]*, *[[Čudnije od raja]]*, *[[Places in the Heart|Mjesto u srcu]]*, *[[Gremlins|Gremlini]]*, *[[This Is Spinal Tap|Ovo je Spinal Tap]]*, *[[Streets of Fire|Vatrene ulice]]*, *[[Repo Man (film)|Repo Man]]*, *[[Les Nuits de la pleine lune|Noći punog mjeseca]]* i *[[Starman (film)|Starman]]*.

Značajniji anime filmovi bili su *[[Nausicaä of the Valley of the Wind|Nausikaja iz vjetrovite doline]]*, *[[Bagi, the Monster of Mighty Nature]]* i **'. Na području [[Jugoslavija|Jugoslavije]], značajniji filmovi bili su hit satira ''[[Balkanski špijun]]'', ''[[Varljivo leto '68]]'', ''[[U raljama života]]'', ''[[Šta se zgodi kad se ljubav rodi]]'' i ''[[Kamiondžije opet voze]]''.

== Događaji ==
* 17. januar - [[Vrhovni sud SAD|Vrhovni sud SAD-a]] donosi presudu u sporu [[Sony Corp. of America v. Universal City Studios, Inc.]] kojim je utvrđeno da kućno snimanje filmova sa TV-a putem [[video rekorder|videorekordera]] ne predstavlja kršenje [[Autorsko pravo|autorskog prava]]; odluka ima značajne posljedice kako za industriju video-uređaja u SAD i svijetu, tako i za filmsku industriju koja je prisiljena razviti nove poslovne modele izdavanja filmova na videu.
* 15. februar - [[Walt Disney Studios]] osniva [[Touchstone Pictures]], podružnicu kojoj je svrha proizvodnja i distribucija filmova tematikom, tonom i sadržajem namijenjenih odrasloj publici, odnosno svih filmova koji se smatraju neprimjerenim "[[porodičnim film|porodičnim]]" standardima vezanim uz Disneyev brend.
* 23. februar - Premijerno prikazan ''[[Balkanski špijun]]'', crna komedija koja predstavlja režijski debi srpskog dramskog pisca i scenarista [[Dušan Kovačević|Dušana Kovačevića]]; priča o bivšem [[Informbiro|IB]]-ovcu koji špijunira svog susjeda koji se vratio iz ekonomske emigracije na [[Zapadni blok|Zapadu]] za tadašnje standarde predstavlja neobično eksplicitno ismijavanje [[totalitarizam|totalitarnih]] tendencija u jugoslavenskom društvu, kao i najpoznatiju ulogu u karijeri [[Danilo Bata Stojković|Danila Bate Stojkovića]]; film će steći izuzetnu popularnost sa vremenom i [[kult film|kult status]] na području bivše države. 
* 11. mart - [[Hayao Miyazaki]] ZF anime filmom ''[[Nausikaja iz vjetrovite doline]]'' postiže veliki uspjeh. ''Nausikaju'' je u japanskim kinima vidjelo 914.800 gledatelja a profit je iskorišten radi oformiranja studija [[Studio Ghibli|Ghibli]].
* 6. april - U [[Zapadna Njemačkoj]] prikazana ''[[Die Unendliche Geschichte (film)|Beskrajna priča]]'', fantastična bajka u režiji [[Wolfgang Petersen|Wolfganga Petersena]] i adaptacija prve polovice istoimenog romana [[Michael Ende|Michaela Endea]], koji je sa 25 milijuna $ bio najskuplji njemački film do tada. U njemačkim kinima vidjelo ga je 4,8 milijuna gledatelja a u američkim kinima 20,16 milijuna $, što ga je činilo 54. najkomercijalnijim filmom u američkim kinima te godine.
* 6. april - Premijerno prikazan ''[[Where the Boys Are '84]]'', komedija o [[Spring break|raskalašenom studentskom raspustu]], koji predstavlja prvo prikazano ostvarenje u produkciji nedavno osnovanog studija [[TriStar Pictures]], koga su dvije godine ranije bili osnovali filmski studio [[Columbia Pictures]] i TV-kuće [[CBS]] i [[HBO]]; film doživljava komercijalni neuspjeh; nešto kasnije je prikazan ''[[The Natural (film)|The Natural]]'' [[bejzbol]] drama sa [[Robert Redford|Robertom Redfordom]] u glavnoj ulozi koja je mnogo uspješnija; TriStar, međutim, u sljedećim godinama niže neuspjehe na kino-blagajnama, ali uspijeva preživjeti do današnjeg dana inovativnom i uspješnom poslovnom strategijom temeljenom na [[direct-to-video|neposrednom izdavanju filmova na videu]]. 
* 23. maj - Na [[Kanski filmski festival 1984.|Kanskom festivalu]] premijerno prikazan ''[[Bilo jednom u Americi]]'', [[epski film|epski]] [[gangsterski film]] u režiji [[Sergio Leone|Sergia Leonea]]; priča o prijateljstvu dvojice sitnih jevrejskih gangstera u [[New York]]u za vrijeme [[Prohibicija u SAD|Prohibicije]] i u kojoj glavne uloge tumače [[Robert De Niro]] i [[James Woods]], je Leoneu, koji se bio proslavio kultnim [[špageti vestern]]ima predstavljala prvo režijsko ostvarenje nakon više od deceniju pauze; njime je htio za gangsterski film učiniti isto što je bio učinio za [[vestern]]e; američki producent je, međutim, originalni film skratio na dva sata te je doživio neuspjeh; iako će integralna verzija kasnije doživjeti pohvale i međunarodni uspjeh, Leoneu je to bio posljednji film.
* 7. jun - Premijerno prikazani ''[[Istjerivači duhova]]'', fantastična komedija u režiji [[Ivan Reitman|Ivana Reitmana]] u kojoj [[Bill Murray]] i [[Dan Aykroyd]], komičarski veterani TV-emisije ''[[Saturday Night Live]]'', tumače likove stručnjaka za parapsihologiju koji se bore protiv duhova i paranormalnih fenomena na ulicama New Yorka; film postiže izuzetan uspjeh i najkomercijalniji film godine, sve dok ga odatle ne krajem godine detronizira ''[[Policajac s Beverly Hillsa]]'', akcijska komedija sa [[Eddie Muprhy|Eddiejem Murphyjem]] u glavnoj ulozi sa 235 milijuna $; nakon što  ''Istjerivači duhova'', koji su zaradili koja je zaradila 229 milijuna $, nakratko budu distribuirani [[1985. na filmu|sljedeće godine]] uz dodatnih 9 milijuna $ postaju nagledaniji film godine.
* 12. jul - [[Parlament Ujedinjenog Kraljevstva|Parlament]] [[UK|Ujedinjenog Kraljevstva]] donosi [[Video Recordings Act of 1984|Zakon o video snimkama]] kojim [[Home Office (UK)|Ministarstvo unutarnjih poslova]] i [[BBFC|Britanski odbor filmskih cenzora]] dobivaju ovlasti regulirati [[video izdanja]] filmova, odnosno ograničiti ili trajno zabraniti njihovo prikazivanje ukoliko "ekscesivno" seksualno ponašanje ili "uznemirujuće" nasilje; zakon, koji će u UK uvesti daleko strožu cenzuru u odnosu na ostatak Evrope i zapadnog svijeta, je uveden nakon [[moralna panika|moralne panike]] koju su izazvali britanski tabloidi pišući o "[[video nasty|video opačinama]]" koje dotada nisu bile pod nadležnošću BBFC.
* 25. jul - Premijerno prikazan ''[[The Adventures of Andre and Wally B]]'', [[kratki film|kratki]] [[animirani film]] poznat kao prvi koji je u potpunosti koristio [[Kompjuterska animacija|kompjutersku animaciju]].
* jul - Nakon žestokih protesta [[konzervativizam|konzervativnog]] dijela američke publike i javnosti zbog eksplicitnih i uznemirujućih scena nasilja u filmu ''[[Indiana Jones and the Temple of Doom|Indiana Jones i hram smrti]]'', koji je prije toga dobio blagi filmski rejting PG ("Preporučuje se prisustvo roditelja"), [[MPAA]] donosi dotada najznačajniju reformu svog [[Sistem rejting MPAA|sistema cenzorskog rejtinga]], odnosno uvodi novir rejting PG-13 ("Preporučuje se strogi nadzor roditelja, jer materijal možda nije prigodan za djecu mlađu od 13 godina"); njime je uveden svojevrsni kompromis između PG i strogog cenzorskog rejtinga "R" dotada predviđenog za starije maloljetnike; PG-13 postaje uspješan, odnosno uvjerljiva većina najkomercijalnijih hollywoodskih filmova ga koristi do današnjeg dana.
* 7. septembar - Na [[Toronto Film Festival|Filmskom festivalu u Torontu]] premijerno prikazan ''[[Blood Simple|Krvavo prosto]]'', triler u režiji i produkcije braće [[Joel i Ethan Coen|Joela i Ethana Coena]]; snimljen u [[nezavisni film|nezavisnoj produkciji]] sa izuzetno niskim budžetom od 750.000 US$, prikupljenih od 65 investitora koji su uglavnom bili poznanici Coenovih iz njihovog rodnog grada, na festivalu predstavlja senzaciju, izaziva pohvale od strane kritičara i omogućava braći Coen da započnu uspješnu karijeru u Hollywoodu.
* 10. oktobar - Premijerno prikazan ''[[1984. (film, 1984)|1984]]'', britanski film koji predstavlja adaptaciju hvaljenog [[1984. (roman)|istoimenog romana]] [[George Orwell|Georgea Orwella]]; film u kome glavnu ulogu tumače [[John Hurt]] i u kome će se proslavljeni glumac [[Richard Burton]] imati posljednji nastup, je dijelom bio snimljen kako bi se iskoristio publicitet izazvan raspravama o [[1984|Orwellovoj godini]]; snimanje su, međutim, obilježili problemi te je premijera došla nekoliko mjeseci iza predviđenog [[4. april|datuma]]; među kritičarima na kraju nije postigao neki naročiti uspjeh.
* 26. oktobar - Premijerno prikazan ''[[The Terminator]]'', [[science fiction film]] u režiji [[James Cameron|Jamesa Camerona]]; iako je zaradio skromnih 38,37 milijuna $ te bio tek 21. najkomercijalniji film godine,, smatra se komercijalnim uspjehom s obzirom na relativno niski bužet od 6 milijuna US$, a što je Cameronu omogućilo da [[1991. na filmu|sedam godina kasnije]] uloži petnaest puta više novaca za ; film stiče veliku popularnost ne samo među ljubiteljima žanra, nego i među općom publikom, a [[Arnold Schwarzenegger]] u ulozi zastrašujućeg [[kiborg]]a potvrđuje status velike hollywoodske zvijezde.
* 14. decembar - Premijerno prikazana [[Dune (film)|''Dina'']], epski [[science fiction film]] u režiji [[David Lynch|Davida Lyncha]], ekranizacija [[Dune (roman)|istoinenog]] popularnog romana, poznat kao jedan od najraskošnijih i najambicioznijih filmskih projekata svog doba, kao i jednog od najiščekivanijih filmova među ljubiteljma žanra; usprkos niza zvučnih imena ispred i iza kamere, ''Dina'' postiže neuspjeh na kino blagajnama.
* decembar Prvi zabilježeni primjer [[audio komentar]]a pojavio se kada je [[Criterion Collection]] objavilo klasik ''[[King Kong (film, 1933)|King Kong]]'' na [[laserdisk]]u. Obavio ga je filmski historičar [[Ronald Haver]], a njegove prve riječi su bile:


== Rođenja ==



== Smrti ==



== Najkomercijalniji filmovi u američkim kinima ==


== Nagrade ==



**Zlatna palma, Cannes:**
:***[[Paris, Texas (film)|Paris, Texas]]***, [[Wim Wenders]],  

**Zlatna arena, Pula:**
:''[[Balkanski špijun]]'', [[Dušan Kovačević]] i [[Božidar Nikolić]]

**Zlatni medvjed, Berlinale:*'
:*Love Streams'', John Cassavetes, 

## Reference

## Vanjske veze

* 1984.  na Internet Movie Database
* 1984. na filmu  na Numbers
* 100 najhvaljenijih filmova 1984. na Rotten Tomatoes
* Najbolji filmovi 1984.  prema Films101