open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Euridika III od Makedonije

**Euridika** (grčki: Eυρυδικη *Eurydike*, ? - 317. pne.) bila je makedonska princeza, kći kralja Aminte IV i princeze Kinane. 

Godine 323. pne. ju je majka, nedugo nakon smrti njenog tetka Aleksandra Velikog vodila u Aziju kako bi je udala za Aleksandrovog starijeg brata i nominalnog kralja Filipa Arideja. Uplašeni za svoje pozicije, regent Perdika i njegov makedonski guverner Antipater su naredili Alketi da ih presretne i ubije. On je dao pogubiti Kinanu, ali se protiv likvidacije Euridike pobunila vojska. Na kraju je Perdika pristao ne samo da joj poštedi život, nego i za udaju za Filipa Arideja.

Nakon toga je Euridika, koristeći uticaj na slaboumnog muža, počela aktivno sudjelovati u intrigama dijadoha. Njen pokušaj da smanji uticaj Antipatera nije uspio, ali je 319. pne. Antipaterova odluka da za nasljednika na mjestu regenta postavi Poliperhona omogućila savez s Antipaterovim sinom Kasandrom. Kasandar je zahvaljujući njoj uspio protjerati Poliperhona iz Makedonije i najvećeg dijela Grčke.

Poliperhon je, pak, našao utočište u Epiru i tamo sklopio daleko važniji savez sa Aleksandrovom majkom Olimpijadom i Aleksandrovom udovicom Roksanom. U jesen 317. pne. je Poliperhonova vojska, kojoj se priključio i epirski kralj Eakid napala Makedoniju, iskoristivši Kasandrovu zauzetost na Peloponezu. Protiv Poliperhonove vojske se ispriječila vojska na čelu s Filipom Aridejem i Euridikom. Međutim, vojnici su odbili ratovati protiv Aleksandrove majke te prešli na njenu stranu.

Euridika je s mužem pokušala pobjeći, ali je uhvaćena u Amfipolisu. Tada joj je Olimpijada pogubila muža, a potom dala mač, kukutu i konopac kako bi sama mogla izabrati način pogubljenja. Euridika je odabrala vješanje. 

Nakon nekoliko mjeseci je Kasandar porazio Olimpijadu, a Aridejevo i Euridikino tijelo su raskošno sahranjeni u Vergini.
Grmožur

**Grmožur** je ostrvo i tvrđava u Skadarskom jezeru u Crnoj Gori. Tvrđavu su sagradili Turci, a nekoliko godina kasnije osvojili su je Crnogorci koji su je pretvorili u zatvor. Samo je jedan zatvorenik uspeo da pobegne iz zatvora koristeći zatvorska vrata kao splav.
Lesendro

**Lesendro** je ostrvo i tvrđava u Skadarskom jezeru u Crnoj Gori. Nalazi se blizu mesta Vranjine. Tvrđava je izgrađena u 18. vijeku. Smještena je na poluostrvu koje je do izgradnje pruge Beograd - Bar bilo ostrvo.

Za vrijeme vladike Petra II Petrovića-Njegoša služila je kao odbrana od turskih napada i osiguravala neometan ribolov i trgovinu. Vladika Petar II je obnovio tvrđavu i ojačao zidove, pošto je skadarski Rašid-paša optužio Crnogorce za špijunažu i pogubio 8 Crmničana koji su došli u Skadar da trguju. Sam vladika je često tu dolazio da se odmara.

Lesendro je pod crnogorskom upravom bilo 11 godina. Osman-paša 1843. je zauzeo Lesendro, u isto vreme kada i Vranjinu i na njemu su Turci napravili svoje utvrđenje. Ostrvo je oslobođeno 1878. godine zajedno sa gradom-tvrđavom Žabljakom Crnojevića, koji su pripojeni Kneževini Crnoj Gori.
## Vanjske veze
Traktat

**Traktat** predstavlja naučno delo, odnosno tekst u kome se na najpodrobniji mogući način nastoji obraditi, odnosno pružiti informacije o nekoj temi ili njenim načelima.

## Reference
Rijeka Crnojevića

**Rijeka Crnojevića** je rijeka u Crnoj Gori. Izvire pod Obodom, iz Obodske pećine, kao vrlo snažno vrelo. Počinje teći na istok, ali po kratkom toku od 3,5&nbsp;km skrene na sjever, u velikom polukrugu prijeđe u jugoistočan pravac toka i tako se ulije u Skadarsko Blato, tj. Skadarsko jezero. Rijeka je bogata ostrvima, od kojih je najznatnije Odrinjska gora. Nema važnije pritoke. Dužina toka je 13&nbsp;km, a površina sliva je neodređena, možda 70&nbsp;km². Jedna od retkih reka koja je plovna posle prvog kilometra.
## Vanjske veze
317. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **317. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Bruta i Barbule** (ili, rjeđe, **godina 437. ''[[Ab urbe condita]]***). Oznaka 317. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je [[kalendarska era]] [[Anno Domini]] postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.



== Događaji ==
* [[Drugi rat dijadoha]]: [[Seleuk I Nikator|Seleuk]] se priključuje [[Antigon I Monoftalmos|Antigonu]] protiv [[Eumen]]a u [[Babilonija|Babiloniji]].
* [[Drugi rat dijadoha]]: Koristeći zauzetost [[Makedonija (antička)|makedonskih]] [[dijadosi|dijadoha]] međusobnim borbama, [[perzija|perzijski]] satrap [[Ardvat]] preuzima vlast u [[Armenija|Armeniji]] i čini je nezavisnom od nekadašnjeg Aleksandrovog carstva.
* [[Drugi rat dijadoha]]: [[Kasandar]] tjera snage regenta [[Poliperhon]]a iz [[Atena|Atene]] i vlast povjerava atenskom oratoru, državniku i filozofu [[Demetrije iz Falerona|Demetriju Faleronskom]].
* [[Akestorid]] iz Korinta je imenovan vrhovnim komandantom vojske u [[Sirakuza|Sirakuzi]].
* Poliperhon bježi u [[Epir (region)|Epir]], gdje sklapa savez s Aleksandrovom majkom [[Olimpijada (kraljica)|Olimpijadom]] koja vlada kao regent epirskog kralja [[Eakid od Epira|Eakida]], i Aleksandrovom udovicom [[Roksana|Roksanom]], majkom zakonitog kralja [[Aleksandar IV Makedonski|Aleksandra IV]].
* [[Agatoklo]] se na čelu najamničke vojske vraća u Sirakuzu, postavlja sebe za tiranina te ubija ili protjeruje 10.000 građana, uključujući Akestorida.
* U Ateni su zabranjeni privatni nadgrobni spomenici.
* [[Menandar]] osvaja prvu nagradu na [[Lenejski festival|Lenejskom festivalu]] sa svojom komedijom *Dyskolos* (*Mizantrop'').
* Ptolemej se ženi sa Berenikom, dvorskom damom svoje supruge i kraljice Euridike.
* jesen - Drugi rat dijadoha: Dok Kasandar ratuje na Peloponezu, Olimpijada iz Epira napada Makedoniju. Pokušaj kralja Filipa Arideja da joj pruži otpor propada kada mu vojska prijeđe na Olimpijadinu stranu. Filip, njegova žena Euridika i Kasandrov brat Nikanor su uhvaćeni i pogubljeni.

## Rođenja
*

## Smrti
* Kralj Filip III od Makedonije (r. cca. 359. pne.)
* Kraljica Euridika III od Makedonije
Rumija

**Rumija** je planina u Crnogorskom primorju, između Skadarskog jezera i Barskog polja. Građena je od paleozojskih i mezozojskih naslaga. 

Na Rumiji postoje mnogi vrhovi, od kojih je najviši visok 1593 m. Od planine Sutorman na severozapadu deli je prevoj Sutorman (844 m), kojim prolazi put Bar - Virpazar. Po sredini grebena je duboki prevoj Bijela Skala (903 m.) preko kojeg vodi put od Bara za Gornje Šestane. 

Severoistočna strana je oskudna vodom, dok na jugozapadu im više izvora i tri rečice: Željeznica, Bunar i Međurječ.

Nekada je Rumija bila pod gustom šumom, a danas se samo ponegde vide delovi listopadnih i borovih šuma. Na njoj su prostrani pašnjaci. Na padinama Rumije ima manjih naselja.

## Mjesto hodočašća

Mjesto na Rumiji je kultno mjesto Jovana Vladimira i tu je iznošen krst svetog Vladimira prema drevnoj tradiciji koja datira iz vremena pre velike šizme, kada hrišćanstvo nije bilo podijeljeno na istočno i zapadno. Iako na tom prostoru živi pravoslavno stanovništvo, i katolici, a kasnije i muslimani, nastavili zajednički da nose taj krst. Ovo je primjer ekumenizma koji traje hiljadu godina, značajan sa kulturološkog i istorijskog aspekta. 

U leto 2005. mitropolit Srpske pravoslavne crkve Amfilohije organizovao je akciju kojom je postavljena metalna crkva na vrh planine Rumije, na mestu gde se tradicionalno jednom godišnje okupljaju pripadnici svih veroispovesti. Nakon toga je Islamska zajednica u Crnoj Gori izjavila da njeni pripadnici više ne mogu da učestvuju u iznošenju krsta jer je "postupcima Amfilohija Radovića povrijeđen taj kultni običaj". Crnogorska vlast je postupak označila kao provokaciju dodajući da je to "snažan šamar zajedničkom životu sve tri konfesije i dobrim međuljudskim odnosima u Baru". Potom su crnogorske vlasti najavile njeno uklanjanje. 

## Reference
Obračun kod O.K. Corrala

**Obračun kod O.K. Corrala** () je incident, odnosno sukob vatrenim oružjem koji se dogodio 26. oktobra 1881. na ulici grada Tombstone na teritoriji (u današnjoj državi) Arizona u SAD, a koji se smatra najpoznatijim od svih oružanih sukoba u historiji američkog Divljeg zapada. U njemu je sudjelovao federalni šerif Virgil Earp zajedno s braćom Wyattom i Morganom te Wyattovim prijateljem Docom Hollidayem na jednoj; te Kauboji okupljeni oko Ikea Clantona na drugoj strani. Sukob je predstavljao eskalaciju dugogodišnjih napetosti u gradu između dviju frakcija stvorenih na ekonomskoj, socijalnoj i političkoj bazi - Kauboja, koji su tradicionalno podržavali demokrate te se uzdržavali krađom stoke i sitnim kriminalom, te nove gradske elite koja je podržavala republikance i zahtijevala red i zakon. Same okolnosti koje su dovele do okršaja su predmet kontroverze, ali se zna da je okršaj trajao 30 sekundi prilikom kojih je ispaljeno 30 metaka; pred samu pucnjavu su pobjegli Clanton i Billy Claiborne, dok su trojica Kauboja - Billy Clanton, Tom McLaury i Frank McLaury ubijeni; Doc Holiday i dva brata Earp su ranjeni, dok je jedino Wyatt ostao neozlijeđen. Sukob je doveo do toga da se Earpovima sudilo za ubistvo, ali je suđenje završilo oslobađajućom presudom.

Sam obračun nije značio kraj nasilja. 28. decembra 1881. je Virgil Earp obogaljen prilikom pokušaja atentata, a 18. marta 1882. je ubijen Morgan Earp. Ti su događaji doveli do nove eskalacije u kojoj su različite policijske agencije nastojale uhapsiti različite strane u sukobu, odnosno međusobne potjere poznate kao Earpova vendetta.

Iako je duboko podijelio lokalnu, pa i širu javnost, obračun je relativno brzo zaboravljen. Međutim, nakon što je 1931. Stuart N. Lake objavio Earpovu biografiju *[[Wyatt Earp: Frontier Marshal]]* taj je događaj shvaćen kao jedan od ključnih u historiji Divljeg Zapada, te otada postao predmetom brojnih vestern-filmova, kao i dijelom američkog nacionalnog folklora.

## Vanjske veze
* The Inquest answers reprinted from the ''Tombstone Daily Nugget'' 
* 
* Transcript of Wyatt Earp's Testimony 
* Wyatt Earp Photo Page (archive)
* Clanton Family History
Šahdara

**Šahdara** je reka u Srednjoj Aziji.

Šahdara izvire na Pamiru u Tadžikistanu, odakle teče prema zapadu. Ukupna dužina Šahdare je 151 km. U dolini reke su uglavnom šume. Reka utiče u Hund, a on u Pandž.

Šahdara teče kroz selo Roštkala.

Glavne pritoke Šahdare su:
* Kok-bej
* Naspar
* Vrang
Josef von Sternberg

**Josef von Sternberg** alias **Jonas Sternberg** (29. maj 1894 &ndash; 22. decembar 1969) bio je austrijsko-američki filmski režiser. Navodi se kao jedan od najraznijih primjera sineasta "autora" ("auteur"), s obzirom da se osim režijom bavio fotografijem, pisanjem scenarijai montaža. Sternbergov stil snimanja filmova je imao značajn uticaj na kasnije sineaste, pogotovo na one vezane uz *[[film noir]]*. Vještine koje je pokazao u mizansceni, osvjetljenju i mekim lećama se smatraju nedosegnutim, a široj je javnosti poznat po suradnji sa velikom glumicom Marlene Dietrich.

## Fimografija
### Nijemi filmovi
* *[[The Salvation Hunters]]* (1925)
* *[[The Exquisite Sinner]]* (1925, izgubljen)
* *[[A Woman of the Sea]]* (1926, također poznat kao *The Sea Gull* ili *Sea Gulls*, izgubljen)
* *[[Underworld (1927 film)|Underworld]]* (1927)
* *[[The Last Command (film)|The Last Command]]* (1928)
* *[[The Dragnet]]* (1928, izgubljen)
* *[[The Docks of New York]]* (1928)
* *[[The Case of Lena Smith]]* (1929, izgubljen)

### Zvučni filmovi
* *[[Thunderbolt (1929 film)|Thunderbolt]]* (1929)
* *[[Der blaue Engel|The Blue Angel]]* (1930)
* *[[Morocco (film)|Morocco]]* (1930)
* *[[Dishonored]]* (1931)
* *[[An American Tragedy (film)|An American Tragedy]]* (1931)
* *[[Shanghai Express (film)|Shanghai Express]]* (1932)
* *[[Blonde Venus]]* (1932)
* *[[The Scarlet Empress]]* (1934)
* *[[The Devil Is a Woman (1935 film)|The Devil is a Woman]]* (1935)
* *[[Crime and Punishment (1935 američki film)|Crime and Punishment]]* (1935)
* *[[The King Steps Out]]* (1936)
* *[[Sergeant Madden]]* (1939)
* *[[The Shanghai Gesture]]* (1941)
* *[[The Town (film)|The Town]]* (1943, kratkometražni)
* *[[Macao (film)|Macao]]* (1952)
* *[[Anatahan (film)|Anatahan]]* (1952&ndash;8, također poznat i kao *The Saga of Anatahan*)

### Dokumentarni
* *[[The Fashion Side of Hollywood]]* (1935)

### Ostali prjekti
* *[[The Masked Bride]]* (1925, ko-režija Christy Cabanne, van šoice)
* *[[It (1927 film)|It]]* (1927, ko-režija Clarence G. Badger, van špice)
* *[[Children of Divorse]]* (1927, ko-režija Frank Lloyd, van špice)
* *[[Street of Sin]]* (1928, ko-režija Mauritz Stiller, van špice)
* *[[I, Claudius (film)|I, Claudius]]* (1937, unfinished)
* *[[The Great Waltz]]* (1938, ko-režija Julien Duvivier, van špice)
* *[[I Take This Woman (1940 film)|I Take This Woman]]* (1940, ko-režija W.S. Van Dyke, van špice)
* *[[Duel in the Sun]]* (1946, ko-režija King Vidor, van špice)
* *[[Jet Pilot (film)|Jet Pilot]]* (1957; Sternberg je režirao samo manji dio filma godine 1950. kada je još uvijek bio vezan ugovorom za Howarda Hughesa)

## Vanjske veze
* 
* Senses Of Cinema: Josef von Sternberg 
* Josef von Sternberg's Photo & Gravesite
* Josef von Sternberg. The Case of Lena Smith Book on Josef von Sternberg's last silent movie - one of the legendary lost masterpieces of the American cinema; Published by the Austrian Film Museum

## Reference
Muntazar al-Zajdi

**Muntazar al-Zajdi** (, rođen 12. 11. 1979. u Bagdadu) je irački novinar koji je radio kao izvjestitelj iračke *Al-Baghdadia TV* stacionirane u Egiptu, te za libanonsku državnu TV. Tokom rata u Iraku bio je otet od strane nepoznatih napadača u Bagdadu, te ga je dvaput hapsila američka vojska. Muntazar al-Zajdi stekao je popularnost 14. 12. 2008. kada je prilikom posjeta tadašnjeg američkog predsjednika Georgea W. Busha bagdadskoj konferenciji na njega bacio cipele uz riječi *Ovo je oproštajni poljubac od iračkog naroda, pseto!*. Odmah potom al-Zajdija su uhapsile iračke snage sigurnosti i osuđen je na zatvorsku kaznu, a zbog dobrog vladanja pušten je 15. 9. 2009. godine (nakon devet mjeseci).

## Reference
Sredozemna klima

**Mediteranska** ili **sredozemna klima** je svaka klima koja nalikuje klimi zemalja mediteranskog basena koji čini polovinu površine s tim tipom klime širom svijeta. Osim područja uz Sredozemno more, ovaj klimatski tip prevladava u zapadnim dijelovima Sjeverne Amerike, u dijelovima zapadne i južne Australije, na jugozapadu Južne Afrike i u središnjim dijelovima Čilea.

Klimu karakteriziraju vruća, suva ljeta i prohladne, vlažne zime. Na primer, u Pertu (Australija) na južnoj hemisferi u zimskim mjesecima od juna do avgusta padne 450 mm kiše, a prosječni dnevni minimum iznosi 8°C. Tokom ljetnih mjeseci, tj. od decembra do februara padne u prosjeku 32 mm padavina mjesečno.

Zone sredozemne klime povezane su s pet velikih suptropskih područja visokog pritiska nad okeanom, azorskim maksimumom, južnoatlantskim maksimumom, sjevernopacifičkim maksimumom, južnopacifičkim maksimumom i indijskookeanskim maksimumom. Ovi prostori visokog pritiska pomiču se u smjeru polova tokom ljeta, a prema ekvatoru tijekom zime, igrajući glavnu ulogu u formiranju svjetskih tropskih pustinja i zona mediteranske klime smještene polarnije od pustinja. Na primer, azorski maksimum je povezan sa Saharom i klimom mediteranskog basena. Južnoatlantski maksimum je slično povezan s pustinjom Namib i sredozemnom klimom zapadnog dijela Južne Afrike. Sjevernopacifički maksimum je povezan s pustinjom Sonora i kalifornijskom klimom, dok je južnopacifički maksimum povezan s pustinjom Atakama i klimom središnjeg Čilea. Indijskookeanski maksimum je povezan s pustinjama zapadne Australije (Velika pješčana pustinja, Velika Viktorijina pustinja i Gibsonova pustinja) i sredozemnom klimom jugozapadne, južne i središnje Australije.

Biom mediteranskih šuma i grmlja usko je povezan s mediteranskim klimatskim zonama. Posebna raznolikost klime su površine sklerofilnog grmlja koje se u mediteranskom basenu naziva makija, *[[chaparral|čaparal]]* u Kaliforniji, *[[matoral]]* u Čileu, *[[funbos]]* u južnoj Africi, i *[[male]]* i *[[kuongan]]* u Australiji. Vodene zajednice u regijama s sredozemnom klimom prilagodile su se godišnjem ciklusu u kojem abiotski (okolišni) nadzori toka populacije i strukture zajednice dominiraju tijekom poplava, dok biotski (npr. kompeticija i predacija) nadzori postaju sve više važniji tokom opadanja nanosa. Nadzori prirode postaju sve dominantniji kako prirodni uslovi postaju sve više surovi (tj. vrući i suvi). Posljedica toga je sposobnost ovih zajednica na vrlo brzi oporavak nakon suša, poplava i požara.

## Povezano
* Kontinentalna klima 
* Köppenova klasifikacija klime

## Reference

## Vanjske veze

* Mediterranean or Dry Summer Subtropical Climate na portalu The Physical Environment
Akestorid

**Akestorid** (grčki ****) je ime nekoliko ličnosti iz klasične historije:
* **Akestorid iz [[Korint]]a** (4. vijek pne.) bio je Korinćanin koga su građani sicilijanskog polisa Sirakuza 317. pne. imenovali vrhovnim komandantom, a koga je Agatoklo izbaccio iz grada.
* Drugi **Akestorid**, čije vrijeme nije sigurno, napisao je četiri knjige mitskih priča vezanih za svaki grad (). U njima je uz fantastične priče naveo i stvarne historijske događaje, ali ih je svejedno nazvao  ("mitovi").

## Reference
Demetrije iz Falerona

**Demetrije Faleronski** (Δημήτριος Φαληρεύς), također poznat i kao **Demetrije iz Falerona** (cca. 350. pne. - cca. 280. pne.) bio je atenski političar i orator rodom iz Falera, učenik Teofrasta i jedan od prvih peripatetičara. Demetrije se istakao kao državnik nakon što ga je Kasandar imenovao da upravlja Atenom kao jedini vladar u korist oligarhijske stranke, a pri čemu su provedene značajne reforme pravnog sistema. Godine 307. pne. su ga protjerali njegovi politički protivnici, te je otišao u Aleksandriju na dvor Ptolemeja. Napisao je niz djela iz oblasti historije, retorike i književne kritike.

## Vanjske veze
* Diogenes Laërtius, ''Life of Demetrius'' 
* The Peripatos after Aristotle: Origin of the Corpus Aristotelicum on the role of Demetrius in the constitution of the Corpus Aristotelicum
Eakid od Epira

**Eakid** (; ? - 313. pne.) bio je epirski kralj (331-316, 313. pne.). Bio je sin kralja Arimbe i unuk Alkete I. Na prijestolje je došao nakon što mu je u Italiji ubijen rođak Aleksandar I. Oženio se za Ftiju, kći Menona iz Farsala, te je s njom imao sina Pira te kćeri Deidamiju i Trojadu. Na početku perioda dijadoha su u Epiru utočište pronašli Olimpijada, majka Aleksandra Velikog, kao i Aleksandrova udovica Roksana i njen sin Aleksandar IV. Kada je godine 317. pne. za vrijeme drugog rata dijadoha u Epiru pronašao utočište regent Poliperhon, Eakid je s njim, isto kao i s Olimpijadom i Roksanom sklopio savez protiv Kasandra te napao Makedoniju. Invazija je nakon početnih uspjeha propala, jer su se Epiroti pobunili protiv Eakidove vlasti i natjerali ga u progonstvo. Godine 313. pne. Eakid se vratio, ali je na njega Kasandar poslao vojsku svog brata Filip. Eakid je poražen u bitci u kojoj je poginuo.

## Vanjske veze
* The Ancient Library - Aeacides
Berenika I od Egipta

**Berenika I** (kraj 4. i početak 3. vijeka pne.), kći Magasova, bila je makedonska plemkinja, supruga relativno nepoznatog plemića po imenu Filip, s kojim je imala kći Antigonu i sina Magasa, kasnije poznatog kao vladara Kirene. Nakon Filipove smrti je otišla u Aleksandriju i postala dvorska dama Euridike, supruge Ptolemeja I, osnivača Ptolemejske dinastije. Kralj se zaljubio u Bereniku, na što je Euridika napustila dvor. Njen sin s Ptolemejem - Ptolemej II Filadelf, priznat je kao nasljednik iako je Ptolemej imao sinove s Euridikom. Osim njega je rodila i Arsinoju II.

Ptolemej je po Bereniki nazvao Bereniku, luku na Crvenom moru, a i njen zet Pir Epirski, odnosno muž Antigone je osnovao grad po naziu *Berenicis* Sin Ptolemej II ju je nakon smrti proglasio boginjom.
Zubni plak

**Zubni plak** je bezbojna lepljiva masa (biofilm) koja se stvara u usnoj duplji na zubima, desnima, zubnim protezama, mostovima i drugim protetskim nadoknadama. Uzročnik je velikog broja oboljenja zubnog aparata i okolnih struktura. Plak se sastoji od velikog broja bakterija povezanih u mukopolisaharidni matriks i ne može se isprati, ali se može mehanički odstraniti zubnom četkicom. Njegova glavna osobina je prijanjanje (čak i za glatke površine zuba), a već nekoliko minuta nakon poliranja ponovo počinje da se stvara iz pljuvačke u obliku veoma tankog sloja koji oblaže zube.

Prvo nastaje proteinski film (pelikula) koji deluje kao regulator, odnosno rampa u propuštanju jona između zuba i pljuvačke. Razvoj plaka zatim napreduje veoma brzo. Približno 10 miliona različitih bakterija na mm2 može pokriti površinu zuba u roku od sat vremena nakon čišćenja, pri čemu bakterije naseljavaju površinu zuba po besprekorno tačnom redosledu pojavljivanja.

Prvo se pojavljuju Streptococcus mutans i anaerobne bakterije koje stvaraju određene vrste šećera u obliku matriksa mreže i na taj način pokreću ranu kolonizaciju. Nakon toga sledi lanac reakcija u kom učestvuje veliki broj bakterija. Ovo je povezano sa povećanim brojem leukocita u oblasti desni. Između 6 i 10 dana, ukoliko ne dođe do čišćenja, nadovezuje se naseljavanje i ostalih mikroorganizama u plaku i tada nastaje gingivitis (zapaljenje desni). Osim toga, bakterije produkuju kiseline koje oštećuju površinu gleđi na kojoj se stvaraju beličaste mrlje koje su prvi pokazatelj razvoja karijesa.

Smatra se da u 1 g plaka ima oko 220 biliona bakterija (preko 350 vrsta), pa se on često naziva i mikrobni plak. Njegov nastanak potpomažu: nepravilan oblik i položaj zuba, nedostatak zuba, uzimanje pretežno meke hrane, unilateralno žvakanje itd. Kada se u dentalni plak nataloži kalcijum iz pljuvačke nastaje zubni kamenac, glavni uzročnik parodontopatije.

Prema rezultatima istraživanja objavljenih u medicinskom časopisu “Čest” () u novembru 2004. godine, bakterije iz plaka mogu biti povezane sa razvojem hospitalnih infekcija posebno upale pluća kod starijih pacijenata.

## Reference
Zubni kamenac

**Zubni kamenac** nastaje nakupljanjem anorganskih supstanci (minerala) u plaku. Mineralizacija plaka nastaje uglavnom u predjelima gdje se nalaze izlazi velikih pljuvačnih žlijezda: parotidna žlijezda – bukalno u predjelu molara, sublingvalna žlijezda – lingvalno u predjelu inciziva. Mineralizacija nastaje jer je pljuvačka preplavljena sa kalcijumom (Ca – Calcium). Zubni kamenac je građen u obliku lamela, što dokazuje da nastaje kroz duži period.
Sam kamenac nije kariogen niti vodi ka parodontitisu, ali bakterije i plak koji se na kamencu nakupljaju i u njemu nalaze, su faktori nastanka navedenih bolesti.

## Podjela

* Subgingivalni kamenac
* Supragingivalni kamenac

## Terapija

Ručni instrumenti: 
* Srp/ skaler (scaler) – samo supragingivalno
* Kireta – samo subgingivalno
* Univerzalna kireta – subgingivalno i supragingivalno
* Grejsi kirete (Gracey) – specijalni istrumenti za samo jednu zubnu površinu

Zvučni i ultrazvučni instrumenti:
* Feromagnetski – gvožđe ili nikl u magnetskom polju
* Piezoelektrični – kristali u električnom polju 

## Reference

## Vanjske veze
* http://www.svetzdravlja.com/show_text.php?id=352&catid=27
* http://www.dentomania.de/ZuZF/Zahnst/Zahnst.htm
Protekcionizam

**Protekcionizmom** ( = *zaštita*) se označavaju ekonomske mjere, kojima jedna država pokušava ograničiti plasiranje stranih proizvoda na domaćem tržištu. Te mjere se nalaze u domenu strateške trgovinske politike i njihov cilj je po pravilu, poboljšavanje plasmana domaćih produkata, unapređenje i poboljšavanje razvoja pojedinih privrednih grana kao i privrede u cjelini. Takve mjere strateške trgovinske politike pomažu razvoj pojedinih zemalja u razvoju u tolikoj mjeri, da su neke od njih već prerasle u industrijske velesile (npr. Kina).

Protivnici protekcionizma argumentuju time, da svaki protekcionizam izaziva i recipročne mjere potencijalnih trgovinskih partnera i da je na kraju ipak domaća privreda najviše pogođena takvim mjerama. Oni zahtijevaju globalnu i slobodnu trgovinu i zagovaraju prepuštanje upotrebe svih ekonomskih instrumenata samom tržištu.

Posebnu formu protekcionizma predstavljaju kulturni protekcionizam kao i protekcionizam u sportu. Takvim mjerama se štite pojedine države ili regioni od kulturnih uticaja iz inostranstva odnosno, štite domaće tržište sportista. U tom kontekstu su poznata ranija ograničenja broja stranih igrača u klubovima nekih zapadnoevropskih zemalja.

## Povezano
* Makroekonomija
* Globalizacija
Pošip

**Pošip** (zvan i Posip, Pošipak, Pošipica)) je vrsta bijelog visokokvalitenog vina (i grožđa) iz hrvatskog 
otoka Korčule, koje se proizvodi po sredini otoka u zaklonjenim dolinama Smokvice gdje je pronađena i prva samonikla loza te susjedne Čare.

*Pošip* još od 1967. ima predikat *Vina zaštićenog geografskog porijekla* kao prvo hrvatsko vino.

## Karakteristike
Pošip je prvenstveno sorta bijelog grožđa koja se uzgaja na jugu otoka Korčule i nešto manje u Srednjoj Dalmaciji.
Za nju dr. Nikola Mirošević, drži da je nastala kao sponatani križanac starijih autohtonih dalmatinskih sorata *bratkovine* i *zlatarice*, pa je i on autohtona dalmatinska sorta, 
Pošip najbolje uspijeva na položajima zaštićenim od vjetra, ne podnosi vlažne zemlje i osjetljiv je na peronosporu.

*Pošip* je vino zlatnožute boje, s izraženim sortno prepoznatljivim slatkastim mirisom i visokim procentom alkohola (oko  14 % )
### Konzumacija
*Pošip* se pije uz jača jela kao što su pikantni sirevi, pečena riba, rakovi
## Historija
Još i danas kad ima puno proizvođača vina, od Splita preko Pelješca do otoka Korčule odakle i potječe iz mjesta Smokvica koja se nalazi u srcu otoka.Mjestani Smokvice su prvoj pronađenoj samonikloj lozi su podigli spomenik u čast tome. Trenutno najveći otkupljivač grožđa Pošip  je  *Poljoprivredna zadruga Čara* koja otkupljuje od kooperanata iz  Smokvice te nešto iz Čare.

## Izvori
Rak prostate

**Rak prostate** (predstojne žlijezde) je najčešća zloćudna bolest kod muškaraca. Javlja se u dobi izad 50 godina, a najčešće (50% oboljelih) kod osoba iznad 70 godina. Obuhvaća 12% svih rakom izazvanih smrti kod muškaraca i drugi je po učestalosti uzrok smrti, odmah iza karcinoma pluća. Pretpostavka je da bi se na koncu rak prostate razvio kod svih muškaraca da žive dovoljno dugo, a izravan uzrok nastanka nije poznat. Prostatitis i benigna hiperplazija se ne smatraju uzrocima nastanka raka, već podatci upućuju na ovisnost o spolnim hormonima.

Zloćudni tumori prostate su uglavnom adenokarcinomi.

## Povezano
* Rak (bolest)
Quatermass II

***Quatermass II*** je britanska naučno-fantastična TV-serija, originalno emitirana na programu BBC Televizije u jesen 1955. Predstavlja drugu u ciklusu *[[The Quatermass Experiment|Quatermass]]* koju je osmislio Nigel Kneale, te prva od tih serija koja je u potpunosti sačuvana u BBC-jevim arhivama, odnosno prva potpuno očuvana britanska TV-serija.

Glavni junak je profesor Bernard Quatermass iz Britanske eksperimentalne raketne grupa koga zovu da istraži neobičnu kišu meteorita. Njegova istraga razotkriva zavjeru, odnosno infiltraciju vanzemaljaca u najviše vrhove britanske vlade. Kada i najbliži Quatermassovi suradnici počnu padati kao žrtve vanzemaljskog uticaja, Quatermass je prisiljen koristiti nesigurni raketni prototip, koji je bio izazvao nuklearnu katastrofu na australijskom poligonu, da spriječi vanzemaljce u tome da preuzmu vlast nad čovječanstvom.

Kao i u slučaju TV-serije *The Quatermass Experiment*, filmska prava je otkupio Hammer Film Productions – ovaj put tek na temelju scenarija, bez da je serija uopće otkupljena. Film pod naslovom *[[Quatermass 2]]*je godine 1957. snimljen u režiji Vala Guesta, s Brianom Donlevyjem; za razliku od prvog filma, Kneale je napisao scenario. U SAD je izdan pod naslovom *Enemy From Space*.

## Fusnote

## Reference

* 
* 


## Vanjske veze
* The Quatermass Home Page - Fan Site
* 
* BBC site - I Love Quatermass
* Quatermass.org.uk - Nigel Kneale & Quatermass Appreciation Site
* The Quatermass Trilogy - A Controlled Paranoia
BBC One

**BBC One** [biː biː siː wʌn] (od 1964. do 1997. **BBC1**), primarni televizijski kanal Britanske radiodifuzne korporacije (BBC). S radom je započeo 2. novembra 1936. kao *BBC-jeva televizijska služba* (BBC Television Service), i predstavljao je prvi redovni javni televizijski program s visokom rezolucijom slike. Kasnije je dobio naziv **BBC TV** i imao ga sve do lansiranja sestrinskog kanala BBC2 godine 1964. Kanal ima godišnji budžet od 840 mil. £. Zajedno s drugim BBC-jevim domaćčim televizijskim stanicama, u potpunosti se financira pretplatom, te program nije prekidan reklamama. Trenutno je nagledaniji televizijski kanal u Ujedinjenom Kraljevstvu, ispred svog tradicionalnog suparnika ITV1.

## Fusnote i reference
ITV

**ITV** je britanska javna televizijska mreža koju čine komercijalne TV-stanice, a pod nadzorom Independent Television Authority (Uprava za nezavisnu televiziju, ITA), čija je svrha konkurencija BBC-ju. ITV je najstarija komercijalna TV-mreža u Ujedinjenom Kraljevstvu. Od 1990. godine kada je donesen Broadcasting Act 1990 (Zakon o radiodifuziji), službeno ime je postalo **Channel 3** (Kanal 3), čija je svrha da ga se razlikuje o kanala BBC One, BBC Two i Channel 4. Naziv **3** je uveden zato da bi se ITV-ove stanice mogle uključivati na trećem dugmetu TV-prijemnika, s obzirom da su prvo, drugo i četvrto tradicionalno bili rezervirani za druge mreže.

ITV se mora razlikovati od **[[ITV plc]]**, kompanije nastale spajanjem TV-kuća Granada plc i Carlton Communications 2004. godine, a koja predstavlja maticu korporacije ITV Broadcasting Limited koja je u novembru 2008. preuzela radiodifuzne licence Channel 3 u Engleskoj, Walesu, Anglo-škotskoj granici i Otoku Man. Isto tako ITV1 predstavlja brend koji ITV plc koristi za kanal u tim oblastima, dok STV i UTV koriste svoje brandove u Sjevernoj i Srednjoj Škotskoj, odnosno Sjevernoj Irskoj.

## Reference

## Vanjske veze

### ITV kompanije
* Official site
* ITV plc 
* UTV Media 
* STV Group plc
* Channel Television Limited 
* 

### Neslužbene stranice o ITV
* Transdiffusion Broadcasting System — a British communications history website
* Independent TeleWeb — a history of ITV
* The Historical Television Website — focusing on television in Southern England
* Harlech House of Graphics — a site about ITV in Wales and the West of England
* Tyne Tees Logo Page  — about the North East England broadcaster
* The TV Room — British and Irish television presentation
* Ray Fitzwalter on ''The Rise & Fall of ITV''  London Frontline Club, May 2008
Twitter

**Tviter** (eng. Twitter) je besplatna društvena mreža i mikro-blog alat koji omogućava svojim korisnicima da čitaju tuđe i šalju svoje mikro-tekstualne unose, takozvane tvitove.

## Tvitovi
Tvitovi su tekstualni unosi ne duži od 280 karaktera. (Pre Novembra 2017 limit je bio 140 karaktera) Unosi se objavljuju na korisnikovom profilu i isporučuju drugim korisnicima koji su se prijavili da ih dobijaju. Oni koji šalju tvitove mogu da ograniče isporuku samo na one iz svog kruga prijatelja, dok je usluga u startu podešena tako da šalje unose svima koji se na njih prijave. Korisnici mogu slati tvitove preko Tviterovog sajta, SMSa, RSSa (samo primanje tvitova), ili pomoću brojnih drugih aplikacija koje slobodno razvijaju korisnici-programeri, kao što su Tweetie, Twitterrific, Twitterfon, TweetDeck i Feedalizr.

Usluga je besplatna preko interneta, ali slanje i primanje unosa preko SMSa može biti naplaćeno od strane telefonskog provajdera.

## Popularnost
Od marta 2009, Tviter je zabeležio rast popularnosti u svetu. Tviter se često opisuje kao 'internetski SMS' u tom smislu da sajt pruža mogućnost korisnicima da šalju i primaju nove unose pomoću raznih alata tako da često nije ni potrebno koristiti sam originalni sajt. Ova fleksibilnost je omogućila sajtu da dobije veću popularnost nego što bi to bio slučaj da su korisnici bili primorani da posećuju originalni sajt kako bi koristili ovu uslugu.

* Broj korisnika*
Procene broja korisnika variraju i najčešće se govori o cifri od oko 500 miliona korisnika. Broj korisnika iz Srbije je takođe teško proceniti ali se pretpostavlja da ih ima najmanje oko 50 do 100 hiljada.

Korisnica, odnosno korisnik Tviter usluga se neformalno naziva tviterašica, odnosno tviteraš.

## Upotreba
Tvitovi mogu da sadrže oznake (eng. *tags*) sastavljene od pojma sa prefiksom # (eng. *hashtag*), poput #serbia. Na ovaj način se omogućava pronalaženje tvitova na određenu temu jednostavnim traženjem upotrebljene oznake.

Znak @ ispred korisničkog imena, poput @korisničko_ime, koristi se za upućivanje replike određenom korisniku, ili više njih. Tvitove koji počinju sa @korisničko_ime mogu videti svi ostali korisnici, ali se takve poruke smatraju direktnom replikom korisniku čiji je nadimak prvi u nizu.

## Vanjske veze
* Twitter

## Reference

## Vanjske veze

*
Ždraljevina

**Ždraljevina** (ždraljika, piskavica), lat. *Galega officinalis*, je višegodišnja zeljasta biljka iz porodice bobova ili mahunarki (Fabaceae).

## Vanjske veze
* BioNet škola
Rastavić

**Rastavić** (konjski rep, konjorep, preslica, vrtenika, štukavac, gajdica, kreš, vošće), lat. Equisetum arvense, pripada razdelu rastavića (Equisetophyta) koji su danas zastupljeni samo jednim rodom Equisetum.

## Vanjske veze
* BioNet škola
Shu

**Shu** se može odnositi na:
* Shū (gospodar)
** (Shǔ), japanski Kanji. Gospodar domaćinstva
* Shu (egipatsko božanstvo)
* 蜀 (Shǔ), skraćenica za provinciju Sečuan u NR Kini, kao i za historijske režime i vlade u toj oblasti:
** Shu (država), država u doba dinastije Zhou
** Shu Han, kraljevstvo u periodu Tri kraljevstva
** Raniji Shu, kraljevstvo u periodu Pet dinastija i Deset kraljevstava
** Kasniji Shu, još jedno kraljevstvo u periodu Pet dinastija i Deset kraljevstava
* 属 (pinyin : Shǔ), kineski znak koji znači *klasa od*
* 树 (hanyu pinyin : shù), kineski znak koje znači *biljka*
* kazačko ime za rijeku Chui
* Šu (Kazahstan)

**Shu** je ime sljedećih ličnosti:
* Shu, glavni lik u Blue Dragon, igri za XBox 360
* Shu (Suikoden), lik u igri *Suikoden II*
* Shu Shirakawa, povremeni lik u seriji *Super Robot Wars*.
* Shū, fiktivni lik u *Fist of the North Star*
* Shu, fiktivni lik u *[[Hikaru no Go]]*
* Shuzo "Shu" Matsutani, lik u *[[Now and Then, Here and There]]* i *[[Legendz]]*
* Shu, gitarist u japanskom rock bendu *[[BACK-ON]]*

**SHU** može biti skraćenica za:
* Seton Hall University, u gradu South Orange, New Jersey
* Sacred Heart University, u gradu Fairfield, Connecticut
* Scoville Heat Unit, skraćenica za jedinicu *ljutine* u jranmi
* Security Housing Unit, samica u zatvoru maksimalne sigurnosti
* Seton Hill University, u gradu Greensburg u Pensilvaniji
* Šangajski univerzitet (上海大学)
* Univerzitet Shih Hsin (世新大學), u Taipeiju na Tajvan
* Sheffield Hallam University, univerzitet u Sjevernoj Engleskoj
* Special Handling Unit, specijalni zatvoru u mjestu Sainte-Anne-des-Plaines u Kvebeku

## Povezano

* Šu
Nintendo Entertainment System

**Nintendo Entertainment System** (skraćeno **NES** ili Nintendo) je osmobitna igračka konzola koju je u promet pustio Nintendo u Severnoj Americi, Brazilu, Evropi i Australiji 1985. godine. U većem delu Azije uključujući i u Japanu (gde se je NES prvi put pojavio 1983. godine) zatim na Filipinima, Tajvanu, u Vijetnamu i Singapuru NES se je prodavao pod imenom **Family Computer** (jap., skraćeno **Famicom** ili kraće **FC**). U Severnoj Koreji licenca je poverena Hyundai Electronicsu, koji je prodavao NES kao **Comboy**.

Najprodavnija igračka konzola svog vremena u Aziji i Severnoj Americi (Nintendo je tvrdio da je prodao više od 60 miliona konzola širom sveta), pomogla je oporavku američke igračke industrije, nakon njene propasti 1983. godine. NES je postavio standarde za sledeće konzole u svemu počevši od dizajna igara (igra Super Mario Bros je popularisala žanr platformi i uvela elemente koji će biti kopirani u mnogim sličnim igrama), izgleda upravljača (Dopadljivost D-pad upravljača koji je koristio NES, a za koji je dobio Technology & Engineering Emmy Award, iskoristiće sve naredne zapaženije konzole). Takođe sa NES-om Nintendo je uveo pravilo u poslovnom obrazcu za licencu za neovisne izdavače.

## Izvori

## Vanjske veze
316. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **316. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Rutila i Lenasa** (ili, rjeđe, **godina 438. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 316. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Drugi rat dijadoha: U Mediji, sjeverno od Suse, vojske suparničkih dijadoha Eumena i Antigona, kome pomažu Piton i Seleuk, vode bitku kod Gabijene koja završava neodlučno. Na vijest da su Antigonove snage zarobile njihov logor, prtljagu i porodice, Eumenovi vojnici ih otkupljuju izdajom i predajom Eumena koga Antigon poslije daje pogubiti. 
* Drugi rat dijadoha: Kasandar se sa Peloponeza vraća na sjever Grčke te poražava makedonskog regenta Poliperhona. Kasandar potom u Pidni opsjeda Olimpijadu, majku Aleksandra Velikog te je tjera na predaju, pri čemu u Kasandrove ruke padaju i Aleksandrova udovica Roksana i njen sin Aleksandar IV, koji su potom zatočeni u Amfipolisu.
* Kasandar Olimpijadu osuđuje na smrt, ali vojska odbija izvršiti presudu, pa Kasandar taj posao prepušta rodbini osoba koje Olimpijada prethodno bila ubila.
* Kasandar se, nastojeći ojačati svoj položaj, ženi za Aleskandrovu polusestru Tesaloniku.
* Kasandar uz pomoć građana Atene počinje obnovu Tebe, grada, koga je dvadesetak godina ranije uništio Aleksandar Veliki.
* Agatoklo, novi tiranin Sirakuze, širi svoju vlast na veliki dio Sicilije.
* Rimljani, nastojeći proširiti svoju vlast na Apuliju, šalju vojsku pod diktatoropm Kvintom Fabijem Maksimom Rulijanom da zauzme grad Luceria od Samnita. Rezultat je težak poraz u bitci kod Lautule te Samniti prodiru na 32&nbsp;km od Rima.
* Kralj Hui od Qina odlučuje poslušati savjet general Sima Cuoa te vrši napad na drevne države Ba i Shu u Sechuanu kako bi povećao zalihe hrane i stvorio stratešku platformu protiv Države Chu.

## Rođenja
* Arsinoja II, kraljica Trakije i kasnija suvladarica Egipta zajedno sa svojim bratom i suprugom Ptolemejem (u. 270. pne.)

## Smrti
* Olimpijada, epirska princeza, supruga makedonskog kralja Filipa II i majka Aleksandra Velikog (r. cca. 376. pne.)
* Eumen, grčki vojskovođa i dijadoh (r. cca. (362. pne.)
* Sun Bin, kineski strateg i vojskovođa Države Qi
Lag

**Lag** (grčki **Λαγός**; 4. vijek pne.) bio je drevni makedonski plemić rodom iz Eordeje, poznat po tome što je bio otac ili očuh Ptolemeja kralja Egipta i osnivača Ptolemejske dinastije. Zbog toga se Ptolemejidi ponekad nazivaju i *Lagidima*.

Antički izvori navode kako mu je supruga bila Arsinoja, priležnica kralja Filipa II, odnosno kako je u trenutku vjenčanja za Laga bila trudna, što bi Ptolemeja učinilo Filipovim sinom, odnosno polubratom Aleksandra Velikog. Čak i u antici su neki autori bili skeptični prema ovim tvrdnjama, smatrajući ih ptolemejskom propagandom u svrhu legitimizacije vlasti nad važnim dijelom Aleksandrovog carstva.

Neki, još manje pouzdani, antički izvori navode kako je Lag bio oženjen za Antipaterovu nećaku Antigonu te s njom imao kći, buduću kraljicu Egipta Bereniku.

Dio historičara vjeruje da je s njim u rodu Lag, sin Ptolemejev, koji se navodi kao pobjednik utrke dvokolica na Likejskim igrama 308. pne.  

## Izvori
* Smith, William (editor); *[[Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology]]*, "Lagus (1)", Boston, (1867)
Arsinoja od Makedonije

**Arsinoja** od Makedonije (; 4. vijek pne.) bila je majka Ptolemeja, makedonskog generala i egipatskog kralja, osnivača Ptolemejske dinastije. Antički izvori navode kako je bila priležnica kralja Filipa II te da ju je Filip dao udati za plemića Laga kada je bila trudna. Iz toga se u antici izvukao zaključak kako je Ptolemej zapravo Filipov sin, odnosno polubrat Aleksandra Velikog. Međutim, još u antici se sumnjalo kako je riječ o fikciji, odnosno ptolemejskoj propagandi kojom se nastojala legitimirati vlast nad važnim dijelom nekadašnjeg Aleksandrovog carstva.

## Napomene

## Izvori
* .
Farnabaz III

**Farnabaz III.**, grč. *Φαρνάβαζος*; „Pharnabazus“ (oko 370. - 320. pne.), bio je perzijski satrap koji se borio protiv Aleksandra Makedonskog.

## Biografija
### Mladost
Farnabaz III. bio je sin Artabaza II., satrapa pokrajine Frigije. Ipak, bio je prognan nakon neuspješne pobune protiv Artakserksa III. 358. pne. Njegova obitelj premještena je u Makedoniju kojom je vladao Filip II. Farnabaz je bio obiteljski vezan uz Memnona sa Rodosa, čija je sestra bila Artabazova žena, dok se Memnonov brat oženio Artabazovom kćeri odnosno Farnabazovom sestrom Barsinom. Farnabaz III. i Memnon su kasnije dobili dopuštenje da se vrate u Perzijsko Carstvo, gdje je Memnon dobio zapovjedništvo nad perzijskom mornaricom, a Farnabaz je služio kao njegov pomoćnik.

### Rat protiv Aleksandra
Kada je Aleksandar Makedonski pokrenuo napad na Perzijsko Carstvo, Memnon je uspješno branio strateški važan grad Halikarnas što je omogućilo da Perzijanci dobiju na vremenu odnosno da pregrupiraju svoje snage. Memnon i Farnabaz III. tada su pokušali onemogućiti Aleksandrove opskrbne linije osvajajući otoke u Egejskom moru pokraj Dardanela, te poticanjem unutrašnjih pobuna u Grčkoj. Spartanski kralj Agis III. i atenski državnik Demosten organizirali su snage koje su trebale osloboditi Grčku od makedonskog utjecaja. Memnon i Farnabaz zauzeli su otoke Kos i Hios, no prilikom opsade Mitilene, glavnog grada otoka Lezbos, Memnon je umro od groznice. Nakon toga zapovjedništvo nad vojskom preuzima Farnabaz III., kojem pomaže Autofradat. Njihove snage zauzele su Mitilenu i otok Tenedos pri čemu su ostvarili kontrolu nad Dardanelima. Farnabaz je kasnije uspostavio utvrđeni logor pokraj Halikarnasa čime je prijetio Aleksandrovoj opskrbi budući da je učinio luku nedostupnom za neprijatelja. Također, zauzeo je Samotraku, Sifnos i Andros, te je zaplijenio sve grčke opskrbne brodove. Ipak, nakon što je perzijski vladar Darije III. poražen u bitci kod Isa, Farnabaz III. je postao posve izoliran na svojim pozicijama. Spartanski kralj Agis III. odustao je od pobune, a Farnabazova vojska počela je dezertirati nakon čega je njegova oslabljena mornarica poražena je kraj Hiosa dok je sam Farnabaz III. bio zarobljen. Nakon što su ga odveli kod Aleksandra, uspio je pobjeći te se sklonio na Kos.

### Starost
Što se dogodilo nakon Farnabazova bijega danas nije poznato, budući kako postoji praznina u povijesnim dokumentima. Ipak, pretpostavlja se kako se Farnabaz predao Aleksandru budući kako se njegova sestra Artonis udala za Aleksandrovog generala Eumena. Povijesni izvori govore kako je Farnabaz III. vodio Eumenovu konjicu u bitci u kojoj su 321. pne. poraženi Krater i Neoptolem.

## Poveznice
* Perzijsko Carstvo
* Artakserkso III.
* Aleksandar Makedonski

## Izvori

## Vanjske veze
* Farnabaz III. (Livius.org)
Masakr na Ovčari

**Masakr na Ovčari**, znan i kao **masakr vukovarske bolnice**, odnosi se na ubijanje ratnih zarobljenika i civila od strane sprske paravojske i JNA na farmi Ovčara, južno od Vukovara, 20.11. 1991. tijekom rata u Hrvatskoj. Pokolj se odigrao nedugo nakon što su JNA, Teritorijalna odbrana (TO) i srpske paravojne postrojbe osvojile Vukovar. Bio je to najveći pojedinačni masakr cijelog rata počinjen u jednom danu.

Tijekom zadnjih dana bitke za Vukovar, dogovorena je evakuacija ranjenika iz vukovarske bolnice od hrvatskih vlasti, JNA i europske promatračke misije u suradnji sa Međunarodnog odbora Crvenog križa (ICRC). JNA je ipak na kraju zabranila pristup osoblju ICRC-a bolnici, te preuzela 300 osoba iz te ustanove, sastavljena uglavnom od Hrvata, ali i Srba, Mađara, Bošnjaka i dva strana dobrovoljca koji su se borili na strani hrvatske vojske. Isprva su prebačeni u barake JNA. Nekoliko ih je identificirano kao osoblje bolnice te je odvojeno od skupine, dok je ostatak prebačen prema farmi Ovčara, južno od Vukovara. Kada su se našli u farmi, zarobljenici su prebijani nekoliko sati prije nego je JNA napustila tu lokaciju, te ih ostavila u rukama TO-a i srpskih paravojnika. Zarobljenici su prebačeni u iskopanu rupu, strijeljani u skupinama od 10-20 ljudi, te potom zakopani u masovnu grobnicu.

Ova masovna grobnica je otkrivena potkraj 1992. te ju je štitio UNPROFOR. 1996., ekshumirani su ostaci 200 leševa iz grobnice uz pomoć istražitelja koje je vodio Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju (MKSJ). Još 61 zarobljenik se smatra nestalim, a hrvatske vlasti smatraju da su likvidirani na drugoj, nepoznatoj lokaciji. MKSJ je osudio dva službenika JNA zbog povezanosti sa ovim masakrom, a sudio je i predsjedniku Srbije Slobodanu Miloševiću. U znak sjećanja na žrtve ovog zločina 2006. godine otvoren je Spomen dom Ovčara.

## Galerija

Datoteka:Ovcara-Memorial-4.JPG|Spomen ploča
Datoteka:Ovcara Massacre Memorial-2.JPG|Spomen dom Ovčara
Datoteka:Ovcara Memorial.JPG|Spomen dom Ovčara
Datoteka:Spomen dom Ovcara ploca 221208.jpg|Spomen ploča na Spomen domu Ovčara


## Izvori
* Hrvatsko društvo logoraša srpskih koncentracijskih logoraša (Javna ustanova).
* Izvor podataka: Privremena evidencija Uprave za zatočene i nestale Ministarstva obitelji, branitelja i međugeneracijske solidarnosti, 2. listopada 2006.
* Hrvatski memorijalno-dokumentacijski centar Domovinskog rata, Urednik: Danijel Rehak, HDLSKL

## Vanjske veze

* Stradanja Hrvata na Ovčari i ostalim srpskim i muslimanskim logorima
* Documentary 52': Vukovar,the City of Lost Souls
* Ovčara na fallingrain.com
Ultramaraton

**Ultramaraton** je termin koji definiše svako trčanje (a ponekad i druge discipline) koje podrazumeva staze duže od maratonske (42,195&nbsp;km (26,219 milja)). Ove dužine se često dobijaju tako što se nekim brojem pomnoži dužina od 25 milja ili kilometara, u zavisnosti od konvencija zemlje u kojoj se trka održava.

Često dužine ultramaratona su 50 i 100 kilometara ili 50 i 100 milja. Nešto ređe se trči razdaljina od 84&nbsp;km (52 milje) i ova trka se zove dupli maraton zbog dužine od dve maratonske trke. Najveći broj ultramaratona ima nestandardnu dužinu staze.

## Značajni ultramaratoni u Evropi
* Ultra trejl du Mon Blan (*Ultra Trail du Mont Blanc*) u Francuskoj
* Spartatlon (*Spartathlon*) u Grčkoj
* Trka London-Brajton (*London to Brighton*) u Engleskoj

## Značajni ultramaratoni u Africi i Americi
* Komrejds maraton (*Comrades Marathon*) u Južnoafričkoj republici
* Maraton dva okeana (*Two Oceans Marathon*) u Južnoafričkoj republici
* Peščani maraton (*Marathon des Sables*) u Maroku
* Bedvoter ultra (*Badwater Ultra*) u Sjedinjenim Američkim Državama
* Vestern stejts trka izdržljivosti (*Western States Endurance Run*) u Sjedinjenim Američkim Državama

## Vanjske veze

* http://www.psdzeleznicarns.org.yu/frmaraton/fruskogorski_maraton.htm 
* http://www.erdsoft.eu/other/palicmaraton/index.php?lng=srb&poz=
Artakama

**Artakama** (4. vijek pne.) je bila perzijska plemkinja, kći Artabaza, satrapa Frigije. Brat Farnabaz joj je bio satrap, a sestra Barsina postala ljubavnicom Aleksandra Velikog. U aprilu 324. pne. se udala za Aleksandrovog generala Ptolemeja, budućeg kralja Egipta. S njime nije imala djece.

## Napomene
 

## Vanjske veze
* Genealogy