open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
O Pintor e a Cidade

***O Pintor e a Cidade*** () je portugalski kratki dokumentarni film snimljen 1956. godine u režiji Manoela de Oliveire. Napravljen je nakon dugotrajne pauze u de Oliveirinoj filmskoj karijeri, izazvane porodičnim i poslovnim obavezama. U filmu de Oliveira nastoji prikazati svoj rodni grad Porto kroz rad lokalnog slikara Antonija Cruza. De Oliveiri je to predstavljalo prvo ostvarenje u boji, a čemu je značajno pridonijelo to što je nekoliko godina ranije u Istočnoj Njemačkoj za relativno male novce uspio nabaviti značajne zalihe Agfacolora.

## Vanjske veze
*
The Pawnbroker (roman)

***The Pawnbroker*** () je roman američkog književnika Edwarda Lewisa Wallanta, objavljen 1961. godine. Naslovni protagonist je Sol Nazerman, 45-godišnji vlasnik zalagaonice u East Harlemu, siromašnoj četvrti New Yorka. Radnja prikazuje kako on svoj posao, koji mu omogućava relativno solidan život u predgrađu Mt. Vernon, pomiriti sa traumama koje je doživio u Poljskoj kao Jevrej za vrijeme Holokausta, odnosno time da mu je dijete ubijeno, a žena u koncentracionom logoru prisiljena na prostituciju. Wallantu je The Pawnbroker bio posljednji roman objavljen za života; treći, *[[The Tenants of Moonbloom]]*, je objavljen posthumno. Godine 1964. je *The Pawnbroker* ekraniziran kao istoimeni film sa Rodom Steigerom u glavnoj ulozi.
Obljetnica oslobođenja Italije

**Obljetnica oslobođenja Italije** (tal. *Anniversario della liberazione d'Italia*), nacionalni praznik u Italiji kojim se komemorira svršetak Drugog svjetskog rata i nacističke okupacije ove zemlje. Poznat je i pod nazivima *Fešta oslobođenja* (tal. *Festa della Liberazione*), *obljetnica otpora* (tal. *anniversario della Resistenza*) ili jednostavno *Dvadeset i peti aprila* (tal. *Venticinque aprile*). 

## Historija
Datum je bio odabran po konvenciji jer je na taj dan Narodnooslobodilački odbor gornje Italije (tal. *Comitato di Liberazione Nazionale Alta Italia*, akr. CLNAI) službeno proglasio ustanak u radijskom priopćenju, objavivši da je CLNAI preuzeo vlast i najavivši smrtnu kaznu za sve fašističke vođe, uključujući Benita Mussolinija koji je strijeljan tri dana poslije.

Do 1. maja sva je sjeverna Italija bila oslobođena, uključujući Bolognu (21. aprila), Genovu (23. aprila), Milano i Torino (25. aprila) te Veneciju (28. aprila). Oslobođenjem je bilo okončano dvadeset godina fašističke diktature i pet godina rata. Ono simbolički predstavlja početak historijskog putovanja koje je dovelo do referenduma 2. juna 1946., kada su Talijani odabrali ukinuće monarhije i stvaranje Talijanske Republike, nakon čega je uslijedilo prihvaćanje Ustava Talijanske Republike 1947.

## Institucionalizacija datuma
Sadašnji datum odabran je bio 1946. i otada se u većini talijanskih gradova organiziraju marševi i parade radi komemoracije događaja. Nacionalnim praznikom proglašen je bio 22. aprila 1946. na osnovi dekreta »Dispozicija o materiji svečanih obljetnica« (tal. *Disposizioni in materia di ricorrenze festive*). U tom se aktu izriče sljedeće: »Radi proslave potpunog oslobođenja talijanskog teritorija, 25. aprila 1946. proglašava se nacionalnom svečanošću.« (tal. *Per celebrare la totale liberazione del territorio italiano, il 25 aprile 1946 è dichiarato festa nazionale*). Aktom 260 od 27. maja 1949. obljetnica je postala stalni, godišnji nacionalni praznik.

## Povezano
* Dan oslobođenja
* Historija Italije
* Drugi svjetski rat

## Reference
O Ato da Primavera

***O Acto da Primavera*** () je portugalski igrano-dokumentarni film snimljen 1963. godine u režiji Manoela de Oliveire. U njemu se prikazuje običaj koji prakticiraju stanovnici naselja Curalha na sjeveru Portugala, odnosno godišnje izvođenje predstave, temeljene na tekstu iz 16. vijeka, kojim se rekonsturira stradanje Isusa Krista. De Oliveiri je to bilo drugo cjelovečernje ostvarenje nakon filma *[[Aniki Bobo]]* iz 1942. godine.

## Vanjske veze
*
Det sande ansigt

***Det sande ansigt*** () je danski crno-bijeli igrani film snimljen 1951. godine u režiji Bodil Ipsen i Laua Lauritzena Juniora. Po žanru je drama, a predstavlja adaptaciju romana Gerharda Rasmussena. Lauritzen se u filmu pojavljuje u glavnoj ulozi, odnosno kao Troels Rolff, arhitekt koji postanje osumnjičen za ubistvo 10-godišnje djevojčice. Radnja prikazuje kako mu se zbog toga počne raspadati svijet, odnosno da ga svi bližnji - od supruge, oca, pastora i prijatelja - počnu gledati kao sumnjivca i potencijalnog monstruma.

## Uloge
*Lau Lauritzen Jr......	Troels Rolff
*Johannes Meyer.....	Pastor Mikael Rolff
*Lisbeth Movin......	Troelsova djevojka Sonja
*Ib Schønberg.......	Editor
*Grethe Thordahl.....	Troelsova supruga
*Oluf Bang..........	Troelsov otac
*Jørn Jeppesen
*Einar Juhl
*Emil Hass Christensen
*Jakob Nielsen
*Elsa Albeck
*Poul Müller
*Louis Miehe-Renard
*Carl Heger
*Per Buckhøj

## Vanjske veze
*
*http://dnfx.dfi.dk/pls/dnf/pwt.page_setup?p_pagename=dnffuldvis&p_parmlist=filmid=16226  Danish Film Institute
Aniki Bóbó

***Aniki Bóbó*** je portugalski crno-bijeli igrani film snimljen 1942. godine u režiji Manoela de Oliveire, poznat kao prvo cjelovečernje ostvarenje u njegovoj filmografiji. Po žanru je drama, a radnja se događa na ulicama Porta i prati grupu ulične djece koja se izdržava sitnim kriminalom. Protagonist, koga tumači Horacio Silva, je Carlitos, stidljivi dječak koji se priključio bandi, ali koji zbog iskazivanja ljubavi prema Teresinhi (čiji lik tumači Fernanda Matos), djevojčici koja je jedini ženski član bande, izaziva ljubomoru šefa bande Eduarda (čiji lik tumači António Santos). *Aniki Bóbó* je nakon premijere vrlo loše dočekan od publike i kritike, te je de Oliviera svoj sljedeći cjelovečernji film režirao tek nakon dvije decenije. U međuvremenu su, međutim, kritičari u njemu prepoznali veliku vrijednost, odnosno proglasili ga jednom od ranih ostvarenja, uzora, odnosno preteča italijanskog neorealizma.

## Vanjske veze
*
* Aniki-Bóbó, enfants dans la ville (livre + DVD)  – publicação em França de um livro e um DVD
* Aniki-Bóbó  – livro de Manuel António Pina editado por Assírio & Alvim, , 2012 
* Da infância e do cinema – notícia sobre a publicação do livro Aniki-Bóbó de Manuel António Pina no suplemento Ípsilon do jornal Público com crítica de Francisco Valente
* Aniki-Bóbó – referência ao filme com extratos em vídeo (Bloggetrotter)
* A Fábula Humanista  – artigo de Tiago Baptista na sua página pessoal
* Aniki Bóbó na IBDb
Adam og Eva

***Adam og Eva*** () je danska crno-bijela filmska komedija snimljena 1953. godine u režiji Erika Ballinga. Radnja započinje u Parizu gdje gospodin Johansen (čiji lik tumači Per Buckhøj), sudionik na tamošnjem kongresu, dođe u posjed tamo izdane knjige pod naslovom Adam i Eva, te je odluči prokrijumčariti u Dansku, gdje će prelaziti iz ruke u ruku, izazivajući burne i komične reakcije kod svojih čitatelja. U filmu se ne spominje niti opisuje sadržaj knjige, ali je, s obzirom na tadašnje kulturne stereotipove "o nemoralnom i razvratnom" Parizu, kao i njen naslov, za vjerovati da je imala veze sa golotinjom ili seksom. Čak i tako implicitan pristup je, međutim, bio prilično hrabar za cenzorske standarde početka 1950-ih. Usprkos toga, *Adam og Eva* je osvojio Nagradu Bodil za najbolji danski film.

## Uloge
* Louis Miehe-Renard – Adam
* Sonja Jensen – Eva
* Per Buckhøj – Sven Aage Johansen
* Inger Lassen – Adamova majka
* Gunnar Lauring – Clausov otac
* Beatrice Bonnesen – Clausova majka
* Bertel Lauring – Claus
* Einar Juhl – Adamov nastavnik
* Birgitte Reimer – Peterova sekretarica
* Poul Reichhardt – Peter
* Astrid Villaume – Peterova supruga
* Asbjørn Andersen – Carl Henriksen
* Karin Nellemose – Carlova supruga
* Bjørn Watt Boolsen – Larsen
* Preben Lerdorff Rye – Provalnik
* Lis Løwert – Prostitutka
* Poul Müller – Antikvar
* Birgitte Federspiel – Antikvareva supruga
* Emil Hass Christensen – Velečasni
* Henning Moritzen – Carinik
* John Wittig – Aagaard
* Bendt Rothe – Branitelj
* Karl Stegger – Čovjek na ulici
* Ellen Margrethe Stein – Sudac Lauersen
* Ebbe Langberg – Drug iz razreda
* Jørgen Buckhøj – Drug iz razreda
* Otto Detlefsen – Sudac

## Vanjske veze
* 
*''Adam og Eva'' at the Danish Film Database (in Danish)
*[ [Adam og Eva''] at Det Danske Filminstitut (in Danish)
Yunnanozoon lividum

***Yunnanozoon lividum*** je izumrla životinja koja je živjela u ranom kambriju, prije oko 525 milijuna godina. Pronađeno je na stotine primjeraka fosila, a poneki fosili su sadržavali otiske brojnih jedinki. To je bila mala, bočno spljoštena životinja, duga 2,5 do 4 cm, donekle nalik na modernu kopljaču.

## Otkriće
*Y. lividum* je pronađen u Chengjiangu u kineskoj pokrajini Yunnan, poznatom kineskom nalazištu fosila. Područje je bilo poznato među geolozima još od početka 20. stoljeća, međutim tek 1984. godine je paleontolog Hou Xian-guang pronašao sloj posebno bogat fosilima životinja mekih tijela. Važnost nalazišta je odmah prepoznata i potraga je proširena na još nekoliko lokacija. 
Danas je to područje od velikog paleontološkog značaja, usporedivo sa nalazištem kod Burgessa.

## Opis
*Y. lividum* je bio morska životinja, nalik na kopljaču, dužine do 4 cm. Leđni dio tijela bio je podijeljen na 22-24 segmenta . Neki autori su segmente interpretirali kao mišićne blokove (miomere). Na donjoj, stražnjoj strani životinje nalazi se niz parnih, kružnih struktura, interpretirane kao gonade. U prednjoj polovici nalazi se niz od 6 ili 7 pari polukružnih struktura, svaka sastavljena od 20-25 malih diskova, pokrivenih sitnim iglicama. To je interpretirano kao niz škržnih lukova, moguće vanjskih. Na prednjem kraju životinje nalazi se glava sa ustima, kod nekih primjeraka okruženih strukturom nalik na usne.

## Filogenetika

Zbog neobične kombinacije karakteristika, *Y. lividum* je težak za klasificirati, i u skladu s time, među paleontolozima postoje velike razlike u interpretacijama. Imaju tijelo nalik na kopljaču, prednje strukture koje bi mogle biti škrge, kao i istaknutu, segmentiranu leđnu peraju, međutim nemaju strukturu nalik na svitak. Stoga je bio svrstavan i kao bazalni svitkoglavac i kao bazalni svitkovac, iako manjak svitka ne ide u prilog klasifikaciji u bazalne svitkovce. Novije analize primjeraka fosila koji su spljošteni okomito bacaju dodatnu sumnju da su segmenti na leđnoj peraji uistinu miomere. U tom slučaju, malo je vjerojatno da je Y. lividum primitvni svitkovac i sa sigurnošću ga se može klasificirati jedino u deuterostome, pri čemu je najvjerojatnija pripadnost koljenu Vetulicolia.

Tafonomski gubitak morfoloških karakteristika je mogući uzrok nesigurnostima oko klasifikacije. Studije o procesima raspadanja kod modernih svitkovaca otkrivaju progresivni gubitak filogenetički važnih karakteristika na način da, kako raspadanje napreduje, organizam djeluje primitivniji.

## Način života
Kod nekih primjeraka je pronađen fosilizirani mulj u utrobi. To ukazuje da se hranio usisavanjem taloga sa morskog dna.

## Slične vrste
*Haikouella
*Pikaia gracilens
*Myllokunmingia fengjiaoa

## Literatura
*Erwin, D., Valentine, J. 2013. "The Cambrian explosion: the construction of animal biodiversity", Roberts & Company, Greenwood Village, USA, 
*Xian-guang, H., Aldridge, R., Bergström, J., Siveter, Da., Siveter, De., Xian-hong, F. 2007. "The Cambrian fossils of Chengjiang, China: the flowering of early animal life", Blackwell Publishing, 

## Vanjske veze
* Galerija fosila ''Y. lividum'' 

## Izvori
Myllokunmingia fengjiaoa

***Myllokunmingia fengjiaoa*** je izumrla životinja koja je živjela u ranom kambriju, prije oko 535 milijuna godina. Bila je to mala, ribolika životinja, dužine do 6 cm. Pronađena je u nalazištu fosila kod Chengjianga. Značaj tog pronalaska je izniman, obzirom da se radi o najranijem poznatom pretku kralježnjaka.

## Otkriće
*Myllokunmingia* je pronađena u Chengjiangu u kineskoj pokrajini Yunnan, poznatom kineskom nalazištu fosila. Iako je *Myllokunmingia* prvi put opisana tek 1999. godine, do danas je pronađeno više od 500 primjeraka njenih fosila. Područje oko Chengjianga je bilo poznato među geolozima još od početka 20. stoljeća, međutim tek 1984. godine je paleontolog Hou Xian-guang pronašao sloj posebno bogat fosilima životinja mekih tijela. Važnost nalazišta je odmah prepoznata i potraga za fosilima je proširena na još nekoliko lokacija. Danas je to područje od velikog paleontološkog značaja, usporedivo sa nalazištem kod Burgessa.

## Opis
*Myllokunmingia* je bila mala, ribolika životinja, dužine do 6 cm. Njeni fosili su obično sačuvani kao bočno spljošteni otisci. Preko trupa se nazire niz mišićnih blokova (miomera), u obliku slova V. U donjem dijelu trbuha nalaze se gonade, najmanje 24. Imala je istaknutu leđnu peraju, dok je na trbuhu bila slična, ali tanja peraja. Moguće je da je trbušna peraja bila u paru. Na leđnoj peraji se naziru tragovi potpornih elemenata, nalik na zrake. Dijelovi utrobe se naziru kod nekih primjeraka i čini se da anus nije izlazio na samom kraju, već ispod repa. Na prednjem kraju tijela nalazilo se 6 ili 7 pari škržnih poklopaca koji su pokrivali nitaste škrge nalik na paperje. Niz zagonetnih struktura nalik na lukove počinje iza glave i nastavlja se preko pola tijela. U središtu trupa nalazi se istaknuta linija koja najvjerojatnije predstavlja nepotpuni ostatak svitka. Glava je istaknuta kao tamnija regija. Pojedini dijelovi u glavi koji se razlikuju po boji i reljefu bi mogli biti ostaci hrskavice, a na nekim primjercima se mogu prepoznati oči i druge osjetilne strukture.

## Filogenetika
Mišićni blokovi, svitak, leđna peraja, nitaste škrge i parne osjetilne strukture u glavi ukazuju da je *Myllokunmingia* svitkovac, iako bazalni i bez ikakvog kostura. Filogenetička analiza koja je uzela u obzir 116 karakteristika unutar 16 taksona je klasificirala *Myllokunmingiju* kao bazalnu besčeljusnjaču, u grupu iz koje će se eventualno razviti moderne paklare.

## Kladogram
Pozicija *Myllokunmingije* u njenoj monofiletičkoj grupi.

## Način života
*Myllokunmingia* je sasvim sigurno mogla plivati, međutim nije poznato kako i čime se hranila.

## Slične vrste
*Pikaia gracilens
*Yunnanozoon lividum
*Haikouella
*Haikouichthys

## Literatura
*Xian-guang, H., Aldridge, R., Bergström, J., Siveter, Da., Siveter, De., Xian-hong, F. 2007. "The Cambrian fossils of Chengjiang, China: the flowering of early animal life", Blackwell Publishing, 
*Erwin, D., Valentine, J. 2013. "The Cambrian explosion: the construction of animal biodiversity", Roberts & Company, Greenwood Village, USA, 

## Vanjske veze
*  David Attenborough o ''Myllokunmingiiji'' 

## Izvori
Fotorealizam

**Fotorealizam**, **hiperrealizam** ili **superrealizam** je umjetnički pravac koji je nastao, najprije kao slikarski pravac, u SAD-u koncem 1960-ih. Za razliku od realizma iz 19. vijeka, fotorealiste ne zanima preslikavanje stvarnosti s fotografije, nego njezine nadstvarnosti. Zbog toga se ne inzistira na točnoj reprodukciji predmeta na fotografiji, nego na točnoj reprodukciji fotografije, sa svim iskrivljenjima, odsjajima, zamućenjima ili prejakim osvjetljenjima ako ih ima

Fotorealizam se razvio iz pop arta kao odgovor na apstraktni ekspresionizam i minimalizam u umjetnosti. Fotorealisti su koristili fotografiju, ili više njih, kako bi priskrbili informacije za svoje slike te kako bi uporabu fotokamere učinili prihvatljivu modernizmu. Tako umjetnici često slikaju *air brushom* (zračnim kistom) kako individualni rukopis umjetnika ne bi naškodio impersonalnosti koju faktura fotografije nudi.

Naziv „fotorealizam” je uobličio Louis K. Meisel 1969. i prvi put se pojavio 1970. god. u katalogu za izložbu *22 realista* u Muzeju Whithey. Isti autor je na zahtjev Stuarta M. Speisera, koji je bio ovlašten da stavlja u promet djela fotorealizma, postavio pet uvjeta da bi netko bio proglašen umjetnikom fotorealizma:

#Fotorealist koristi kameru i fotografiju da prikupi informacije.
#Fotorealist koristi mehanička ili  polumehanička sredstva da prenese informacije na platno
#Fotorealist mora imati tehničke sposobnosti da se dovršeni rad čini fotografskim.
#Umjetnik mora imati iza sebe izložene radove fotorealizma do 1972. god. da bi bio smatran jednim od izvornih fotorealista.
#Umjetnik mora imati najmanje pet godina posvećenih razvoju i izlaganju fotorealističnih radova.

Tako se za prve prave fotorealiste smatraju umjetnici kao što su: Richard Estes, Ralph Goings, Chuck Close, Charles Bell, Audrey Flack, Don Eddy, Robert Bechtle i Tom Blackwell. Pošto ovi umetnici rade samostalno, teško je navesti jasno definirane odrednice stila. Međutim, ono što ih nesumnjivo povezuje su teme njihovih djela koje se uglavnom odnose na svakodnevne, poznate prikaze u njihovoj okolini, smještene u okvir urbanih pejzaža, portreta i mrtve prirode.

Godine 1973., belgijski trgovac umjetninama Isy Brachot je za izložbu američkih fotorealista u njegovoj galeriji u Bruxellesu koristio naziv „hiperrealizam” (fr. *Hyperréalisme*). Izložbi su se pridružili i evropski autori kao što su Domenico Gnoli, Gerhard Richter, Konrad Klapheck i Delcol. Evropski hiperealizam se razlikuje od američkog, te se smatra svojevrsnim odmakom i napretkom, jer umjesto fotografija svakodnevnice, fotografski prikazuje žive oppipljive predmete s izrazitom preciznošću, uvjerljivom simulacijom stvarnosti, koju ne može zabilježiti ni fotografija. Naime, površine, svjetlosni efekti i sjene se doimaju čišćima i jasnijima nego na fotografiji ili samom predmetu.

Iako je pokret bio slikarski, kipari Duane Hanson i John DeAndrea su stvarali životne skulpture svakodnevnih ljudi koje su prozvane „verističke”.

## Izvori

* Markus Steigman i René Zey, *Lexikon derModernen Kunst Tehniken und Stile*, Hamburg, 2002.
Douro, Faina Fluvial

***Douro, Faina Fluvial*** () je portugalski kratki nijemi dokumentarni film snimljen 1931. godine u režiji Manoela de Oliveire, kome je to predstavljao režijski debi. U njemu je De Oliveira prikazao svakodnevni život u svom rodnom gradu Portu, odnosno način na koji rijeka Douro utiče na njegovu ekonomiju. Film je premijerno prikazan na Kongresu filmskih kritičara u Lisabonu, i tamo je od strane domaće publike izviždan, ali su ga zato ugledni strani gosti kao Luigi Pirandello i Émile Vuillermoz, pohvalili. De Oliviera je film snimio pod značajnim uticajem njemačkog sineasta Waltera Ruttmana, odnosno njegovog ostvarenja *[[Berlin – Die Sinfonie der Großstadt]]*, te se smatra jednim od filmova iz žanra gradskih simfonija. De Oliveira je godine 1934. svom filmu dodao zvuk, odnosno muzički soundtrack, a 1994. godine je napravio verziju sa novim, modernijim soundtrackom.

## Izvori

## Vanjske veze
*
Metafizičko slikarstvo

**Metafizičko slikarstvo** (tal. *pittura metafisica*) ili **magični realizam** je umjetnički pokret koji su osnovali talijanski slikari u Ferrari 1917. godine, a koji se odlikuje vizualnim prikazivanjem onoga što je izvan dosega osjetila, tj. izvan fizičkoga svijeta.

Nastao je iz susreta četvorice umjetnika: Giorgia de Chirica, Carla Carráa, Alberta Savinija i Filippa de Pisisa, a naredne godine joj se pridružuje i Giorgio Morandi. Ti umjetnici sami sebe određuju kao metafizičare, to jest smatraju da vide onkraj stvarnosti.

Njihova djela, čije značenje često ostaje tajanstveno, priopćavaju osjet nestvarnosti, iščekivanja neobičnog događaja, prizivaju tišinu i san. Metafizičke slike su uznemirujuće jer ih prožima istovremeno očaravajuće i odbojno raspoloženje. Ništa od onoga što je naslikano nije onako kakvim se čini: predmeti se postavljaju jedan uz drugi bez logičkog smisla, a odnosi koji ih povezuju ostaju nepoznati. U tehničkom pogledu besprijekorne, metafizičke slike ne teže tome da budu provokativne poput dadaističkih, već nas upozoravaju da nas i neživi predmeti mogu uvući u čarobni krug, u začaranu nepokretnu dimenziju (izvan historije). Grupa se raspada 1920. god. 

## Predstavnici

Talijan Giorgio de Chirico (1888.-1978.) se s pravom naziva pionirom nadrealizma. S krajnje realističnom uvjerljivošću slikao je ambijente gradova osvijetljene jarkom svjetlošću, oštro ocrtanih bridova klasičnih građevina, potpuno pustih i nenastanjenih s dugim sjenama (ponekad u suprotnosti s izvorom svjetlosti – kao u snovima) a emotivno podsjeća na izgubljenost i otuđenost čovjeka u suvremenom životu i svijetu. To je jedan bezosjećajan svijet, sazdan od ekstremno strogih i hladnih oblika – svojevrsna "nostalgija beskonačnog", ako i postoje ljudi na njima – oni su lišeni emocija i predstavljaju samo lutke. Na njegovim slikama vrijeme je zaustavljeno, a iluzija i realnost su zamjenjive. Oko 1910. u Ferrari, udružio se sa slikarom Carlom Carráom, a svoje slikarstvo tajanstvenih i začaranih prostora nazvali su *metafizičko slikarstvo*, što znači „sa one strane fizičkog”.

## Veze

* Umjetnička fotografija
* Nadrealizam
* Dadaizam

## Reference
Kinetička umjetnost

**Kinetička umjetnost** je oblik umjetničkog izražavanja u kojemu je pokret glavni dio estetskog umjetničkog objekta, obično skulpture. Kako se često kinetički objekt mijenja stvarnim kretanjem (Carlos Cruz-Diez) ili stvara iluziju pokreta (Youri Messen-Jaschin), neki smatraju da je kinetička umjetnost utjelovljenje op arta.

Kinetička umjetnost je bila popularna u 1950-ih i 1960-ih godina, a njezini predmoderni počeci leže u industrijskoj opremi pokreta *[[Arts and Crafts]]* i vodovodnim instalacijama baroka. U moderni započela je u kinetičkim svjetlima i pokretnim predmetima dadaista Marcela Duchampa i Mana Raya, te u konstruktivističkim djelima umjetnika kao što su: Vladimir Tatljin, Naum Gabo, Alexander Rodtschenko i László Moholy-Nagy.

Tehničke konstrukcije često su pokretane snagom prirodnog vjetra ili strujanja zraka (kao što je to slučaj sa Calderovim mobilima), vode, magnetizma, gravitacije ili učešćem promatrača. Međutim, koriste se i električni motori i ručni pogoni. Današnji umjetnici kinetičke umjetnosti često koriste najnoviju tehnologiju i kompjuterski upravljani predmeti više nisu rijetkost.

Nastavak kinetičke umjetnosti je **kibernetička umjetnost** u kojoj umjetničko djelo ovisi o vanjskim utjecajima, pogotovo manipulacijama nastalim ljudskim reakcijama (npr. Nicolas Schöffer i njegovi *Prostorno-dinamički tornjevi*).

## Predstavnici

**Glavni predstavnici:**
* Yaacov Agam
* Pol Bury
* Alexander Calder
* Rebecca Horn
* George Rickey 
* Jesús Rafael Soto
* Jean Tinguely

**Ostali predstavnici:**
* David Ascalon
* Siegfried Cremer
* Carlos Cruz-Diez
* Gianni Colombo
* Hugo Demarco
* Milan Dobeš

* Bernward Frank
* Arthur Ganson
* Rolf Glasmeier
* Gerhard von Graevenitz
* Franz Gsellmann 
* Günter Haese
* Jeppe Hein
* Michael Hischer
* Gernot Huber
* Theo Jansen
* Hans-Michael Kissel
* Gyula Kosice
* Piotr Kowalski
* Harry Kramer
* Julio Le Parc
* Gereon Lepper

* Kenneth Martin
* David Medalla
* Youri Messen-Jaschin
*Hans Walter Müller
* Christian Nienhaus
* Lev V. Nussberg
* Alejandro Otero
* Karl-Ludwig Schmaltz
* Hein Sinken
* Curt Stenvert
* Takis
* Paul Talman
* Christian Tobin
* Günter Tollmann
* Per Olof Ultvedt
* Hanns-Martin Wagner

## Galerija


Datoteka:Kuspit3-27-2.jpg|Naum Gabo, *Kinetička konstrukcija (Uspravni val)*, 1919.-20.

Image:'Mobile', by Alexander Calder, Tate Modern.JPG|Alexander Calder, *Mobil*, žica drvo i metal, oko 1932., Tate Modern, London
Image:Basel Tinguely vor Museum.jpg|Jean Tinguely, *Fontana muzeja Tinguely*, Basel
Image:|


## Reference

## Vanjske veze

* Kinetic Art Organization (KAO) najveća svjetska organizacija kinetičkih umjetnika 
* *[http://www.gelsenkirchener-geschichten.de/viewtopic.php?t=2440 Kinetik im Kunstmuseum Gelsenkirchen]*, najopsežnija kolekcija kinetičke umjetnosti od 1960-ih godina
Jämtland (grofovija)

**Grofovija Jämtland** (švedski: *Jämtland län*) je jedna od 21 grofovije na koji je Švedska 
administrativno podjeljena, koja leži na zapadu zemlje duž norveške granice. 
## Geografija
Grofovija Jämtland se prostire po teritoriju tradicionalnih pokrajina Jämtland i Härjedalen.

Jämtland graniči sa grofovijama Blekinge, Gävleborg, 
Västernorrland i Västerbotten.

Jämtland ima površinu od 49,343 km² u kojoj živi 126,691 stanovnika.

Teren na zapadu grofovije se uzdiže do visine od 1762 metara), ali se na istoku spušta ispod 457 metara. 
Grofoviju oplakuju rijeke Ljungan, Indalsälven, Ångerman i Ljusnan.
Storsjön je najveće od brojnih jezera, njegove obale bile su naseljene još od predkršćanskih vremena.
## Historija
Otok - Frösön u Jezero Storsjön, bio je drevna prijestolnica prastanovnika Jämtlanda, kao i mjesto žrtvenog hrama. 
Najsjeverniji švedski Runski kamen bio je podignut pored jezera negdje oko 1050. 
Osim kratkog razdoblja između 1563. - 1570., Jämtland je dio danskih norveških teritorija sve do 1645.
## Privreda
Jezgra Jämtlanda je relativno plodna ravnica, tako da je tu koncentrirana poljoprivreda grofovije. Uzgoj muznih krava za mlijeko je glavna 
privredna grana, zajedno sa drvnoprerađivačkom industrijom i kamenolomima.

Lijepa jezera, gorski krajolici i divlje planine sa brojnim slapovima, pretvorili su Grofoviju Jämtland u popularnu turističku 
destinaciju.

Administrativni centar grofovije je Östersund, a Åre je poznato švedsko skijalište.
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Grofovije Jämtland 
* ''Jämtland'' na portalu Encyclopædia Britannica
Jämtland

**Jämtland** čita se **Emtland** (latinski: *Lemptia*) je jedna od 25 švedskih historijskih pokrajina (švedski: 
*landskap*) na zapadu zemlje, koja danas više nema nikakvu administrativnu funkciju, ali se njeni stanovnici 
još uvijek identificiraju sa njom.
## Geografija
Jämtland se proteže po unutašnjosti zemlje duž norveške granice, graniči sa pokrajinama Härjedalen i Medelpad na jugu, Ångermanland na istoku i Lapplandom na sjeveru.

Jämtland ima površinu od 34 009 km² na kojoj živi 112,717 stanovnika.

Danas njen teritorij administrativno podpada pod grofovije Jämtland, 
Västernorrland i Västerbotten.

Jämtland je brdoviti kraj najviša planina Storsylen dosiže visinu od 1 743 metara.

Teren na zapadu duž norveške granice se uzdiže do visine od 1762 metara), ali se na istoku spušta ispod 457 metara. 
Jämtland oplakuju rijeke Ljungan, Indalsälven, Ångerman i Ljusnan.
Storsjön je najveće od brojnih jezera, njegove obale bile su naseljene još od predkršćanskih vremena.
## Historija
Karakteristika emtlandske historije bila je povezanost sa norveškim Trøndelagom i graničnim švedskim
pokrajinama, ali i snažan osjećaj posebnosti u odnosu na oba susjeda. Zbog rasprostranjene seljačke trgovine Jämtland je ovisio o dobrim vezama u oba smjera.

Jämtland je za antike i ranog srednjeg vijeka bio samostalna seljačka republika, sa vlastitim zakonima, ali bez neke čvršće 
centralizirane strukure. Otok - Frösön u Jezero Storsjön, bio je drevna prijestolnica tadašnjeg Jämtlanda, kao i mjesto žrtvenog 
hrama.

Jämtland je prihvatio kršćanstvo negdje oko 1050, a negdje oko 1120., najkasnije 1178. podpao pod vlast Norveške.
Nakon tog je ostao pod norveškom vlašću za više od 450 godina (osim kratkog perioda 1563. - 1570.), sve dok 1645. nije ustupljen 
Švedskoj,  ali je i nadalje poprilično dugo zadržao izvjestan oblik samouprave i neke posebne institute.

## Privreda
Centar Jämtlanda je relativno plodna ravnica, tako da je tu koncentrirana poljoprivreda. Uzgoj muznih krava za mlijeko je glavna 
privredna grana, zajedno sa drvnoprerađivačkom industrijom i kamenolomima.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Jämtland'' na portalu Encyclopædia Britannica 
* ''Jämtland'' na portalu Nationalencyklopedin
Östersund

**Östersund** čita se **Estersund** je grad na zapadu Švedske od 44,327 stanovnika dok kao  
općina ima 59,416 stanovnika.

Östersund je i administrativni centar Grofovije Jämtland u kojoj živi 126,691 stanovnika.

## Geografija
Östersund leži na zapadnoj obali jezera Storsjön.
## Historija
Östersund je osnovao - 1786. švedski kralj Gustav III. Dugi niz godina živio je u sjeni norveškog 
grada Levangera koji je bio trgovački centar Jämtlanda sve do dolaska željeznice u Östersund - 1862.

Od tad je izrastao u stvarni centar Jämtlanda.
## Privreda, obrazovanje i znamenitosti
Iako je primarno poljoprivredno i turistički centar, Östersund ima i nešto tvornica, koje proizvode kemikalije, strojeve, 
namještaj i kožu.

Regionalni muzej Jämtlanda ima  arheološke zbirke i predmete vezane za kulturu regije, muzej na otvorenom - *Fornbyn Jämtli*, izlaže tipične kuće toga kraja od 15. do 18. vijeka, od kojih se ističe *Pilgrimsstugan* iz 1424.

Pored mosta koji povezuje grad sa otokom Frösön na Jezero Storsjön 
nalazi se najsjeverniji švedski Runski kamen, koji datira iz 11. vijeka, on govori obraćenju stanovnika Jämtlandna na kršćanstvo.

U gradu djeluje filijala *Mittuniversiteteta* (Državnog univerziteta srednje Švedske).
## Gradovi prijatelji
* , Trondheim 
* , Sanok

## Reference

## Vanjske veze

* ''Službene stranice Östersunda'' 
* ''Östersund'' na portalu Encyclopædia Britannica
San Salvador

**San Salvador** (Sveti spasitelj) je glavni grad Republike Salvador koji u užem centru ima 316,090, a u širem 567,698 stanovnika,  što ga čini petim u Centralnoj Americi

Metropolitanski San Salvador površine 198 km² ima čak 1,588,650 stan.
Pored tog što je glavni grad, on je i administrativni centar Departmana San Salvador i vlastite općine

## Geografija

Grad se prostire u kotlini Hamacas na nadmorskoj visini od 682 metra, duž rijeke Acelhuate. Jedanaest km sjeverozapadno od grada nalazi se San Salvador, a 19 km istočno Jezero Ilopango popularna turistička destinacija i ljetovalište.
Sjeverno od grada prolazi Panamerički autoput.

## Historija

Nukleus današnjeg grada osnovao je 1525. španjolski konkvistador Pedro de Alvarado, pored Suchitota. On je već 1528. premješten 32 km jugozapadnije na svoje današnje mjesto. Status grada dobio je vrlo rano već 1546.

Za Generalne kapetanije Gvatemale bio je administrativni centar provincije Cuscatlán. 
Nakon oslobođenja od španjolske kolonijalne vlasti u periodu 1834.- 39) bio je glavni grad Savezne Republike Centralne Amerike, a od 1839 je prijestolnica Salvadora.

Teško je stradao u potresima 1854., 1873., 1917. i 1986., i za poplave 1934., tako da nema starih zgrada iz kolonijalnih vremena.
Krajem 1970-ih postao je front borbi između vladih snaga i ljevičarskih grupa.

Od 1990-ih počeo je nekontrolirano rasti doseljavanjem brojnih stanovnika u nova predgrađa; Mejicanos, Villa Delgado i Soyapango.

## Kultura i obrazovanje

Pored malene katedrale i nekoliko biblioteka, grad od 1883. ima Nacionalni muzej nauke i industrije i od 1940. Nacionalni muzej Salvadora; sa velikom kolekcijom majanskih artefakata.
Od 1841. je i univerzitetski grad, nakon osnutka Nacionalnog univerziteta El Salvador, koji genezu ima u Colegio de la Asunción, drugi veliki Centralnoamerički univerzitet José Simeón Cañas, osnovan je 1965.

## Privreda

San Salvador je vodeći financijski, trgovački i industrijski centar zemlje.
Grad ima pogone Mesoprerađivačke, Kožne i Drvne, Tekstilne (odjeća), Farmaceutske (lijekovi), Duhanske (cigarete i cigare) i Industrije alkoholnih pića.

## Transport

Grad je raskršće cesta i željezničkih pruga, koje ga povezuju sa pacifičkim lukama Acajutla, La Unión i La Libertad.

San Salvador ima novi *Internacionalni [[aerodrom]] Óscar Arnulfo Romero* (ICAO: **MSLP **, IATA: **SAL**).podignut krajem 1970-ih 50&nbsp;km jugoistočno od centra.

## Pobratimski gradovi

San Salvador ima pobratimske ugovore sa slijedećim gradovima;

## Reference

## Vanjske veze

* ''Alcaldía de la Ciudad de San Salvador''  .
Nassau (razvrstavanje)

**Nassau** ili, fonetski, **Nasau** ima više značenja:

* Nassau, glavni grad države Bahami
* Nassau (otok), dio Kukovih otoka
* Nassau (rijeka)
* Nassau (dinastija)
* Nasau (Njujork)
* Nasau (Minesota)
Belmopan

**Belmopan** je glavni grad Belizea od 26,906 stanovnika, koji se nalazi u sredini zemlje u Okrugu Cayo.

## Geografija
Prostire se u dolini rijeke Belize, na nadmorskoj visini od 76 metara, udaljen 82 km od Karipskog mora i stare prijestolnice Belize Citya.

## Historija

Belmoran je kao nova prijestolnica osmišljen nakon što su uragan Hattie i povezani plimni val napravili veliku štetu Belize Cityju 1961. Mjesto je odabrano da bude dovoljno daleko u unutrašnjosti kako bi se izbjeglo ponavljanje katastrofalnih poplava. Izgradnja je započela 1966. godine, sredstvima iz donacije Ujedinjenog Kraljevstva.

Stanovnici su na referendumu 1999. izglasali prelazak na direktne izbore za poslanike gradske skupštine. 
Belmopan je dobio gradska prava 2000. te iste godine održani su prvi izbori za delegate gradske skupštine i gradonačelnika.

Belmopan ima i  aerodrom *Hector Silva* ICAO: **MZBP**, IATA: **BCV**, čiju je pistu 2002. proširila Britanska vojska, kako bi mogao prihvatiti veće avione kao što je Lockheed C-130 Hercules.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Belmopan City Council'' (službene stranice)
Marigot

**Marigot** je glavni i najveći grad francuske strane karipskog ostrva Saint Martin. Po podacima iz 2006. imao je 5.700 stanovnika.

Prvobitno ribarsko selo uz močvaru po kojoj je i dobio ime, Marigot je postao glavni grad tokom vladavine Kralja Luja (Louis) XVI, koji je sagradio tvrđavu St. Louis, na brdu blizu zaliva Marigot. Danas, taj objekat je najvažniji u Marigotu.

Marigot je tipični karipski grad, sa "gingerbread" kućama (medenjak začinjen đumbirom) i usputnim bistroima.

Tržišni dani su svaka srijeda i subota ujutro, kada je moguće kupiti sve, od kokosa, avokadoa, slatkog krompira i mnoštva drugog tropskog voća i povrća, pa do svih vrsta začina i svježe ribe, batik ogrtača, lokalnih umjetnina, zanatskih proizvoda i slika.

Geografske koordinate gradića su: 18°04′23″S (sjever) 63°04′56″Z (zapad)﻿ / ﻿18.0731°S 63.0822°S﻿ / 18.0731; -63.0822

## Vanjske veze

* http://www.geographia.com/st-martin/smpnt01.htm
Gustavia

**Gustavia** je glavno naselje na otoku Svetom Bartolomeju koji se nalazi u francuskim Antilima.

## Geografija
Nalazi se na zapadnoj obali Svetog Bartolomeja. Gradić je smješten uokolo luke Gustavije.

## Historija
Luj XVI., kralj Francuske je 1785. predao je otok Šveđanima u zamjenu za trgovinska prava u Göteborgu. Glavni grad otoka Gustavia dobio je ime po švedskom kralju Gustavu III.. Grad je napredovao kao trgovačka luka, dok nije uništen u požaru 1852. Dana 10. kolovoza 1877. Francuska je otkupila otok za 80.000 franaka.

Mjesto grada Gustavije prvo se zvalo Le Carénage jer je bilo skloništem za oštećene brodove. Prema arhivima Gustavia se pojavila između 28. prosinca 1786. i 9. veljače 1787. godine. Gustavia je relikt razdoblja švedske vlasti.

Tri su tvrđave sagrađene od sredine prema kraju 17. stoljeća radi zaštite luke: Oscar (nekad Gustav Adolf), Karl i Gustav. Anglikanska biskupska crkva na prednjem dijelu luke sagrađena je 1855. godine.

## Znamenitosti
U Gustaviji se nalaze ovi spomenici koji su klasificirani kao povijesni spomenici:
* švedska bitnica na tvrđavi Gustav III, današnja meteorološka postaja ;
* švedski zvonik u Gustaviji, od kamena i drva, sa zvonom izlivenim 1799. u Stockholmu ;
* katolička crkva u Gustaviji ;
* kuća Dinzey, zvana Le Brigantin ;
* guvernerova kuća u Gustaviji (ancienne mairie) ;
* župna kuća katoličke crkve u Gustaviji ;

Među ostalim spomenicima spadaju:
* Fort Karl ;
* svjetionik u Gustaviji ;
* potprefektura u Gustaviji (stari švedski zatvor) ;
* Wall House (muzej - knjižnica) ;
* muzej « Le p’tit Collectionneur ».

## Reference

## Vanjske veze
* Site officiel de la collectivité d'outre-mer de Saint-Barthélemy
* Site officiel du port de Gustavia, Saint-Barthélemy
* Mémoire St Barth : Histoire de Saint-Barthélemy (traite négrière, esclavage, abolitions)
* Plan détaillé de Gustavia
Philipsburg (Sint Maarten)

**Filipsburg** () je glavni grad holandskog dela ostrva Sveti Martin. Nalazi se na jugu u prostranom zalivu i u njemu živi oko 1.400 stanovnika. Na njegovom mestu bilo je naselje Aravaki Indijanaca, koje je prvi video Kristifor Kolumbo 11. novembra 1493. godine. Današnji Filipsburg osnovao je Džon Filips, škotski moreplovac u holandskoj službi 1763. godine. Grad je poznat po aerodromu „Princeze Julijane“, koji je zbog kratke staze veoma specifičan – avioni nadleću obližnju plažu na visini od svega 10-20 metara.

## Galerija

Datoteka:CourthouseSXM.png|Gradska većnica
Datoteka:Corsair Boeing 747-300 at SXM Bidini.jpg|


## Povezano
* Marigo

## Vanjske veze

* Biliboteka Filipsburga
Storsjön

**Storsjön** (što na švedskom znači *Veliko jezero*) je peto po veličini jezero Švedske, koje leži na zapadu zemlje u Grofoviji Jämtland.

## Geografija
Jezero Storsjön je vrlo dugo 70 km, i u gornjem sjevernom dijelu poprilično široko -25 km, ali se negdje na sredini račva na relativno uske rukavce.

Iz jednog od njih istječe rijeka Indalsälven koja teče do Botnijskog zaljeva.

Na zapadnoj obali jezera leži grad Östersund, administrativni centar Grofovije Jämtland.

Pored mosta koji povezuje Östersund sa otokom Frösön u jezeru nalazi se najsjeverniji švedski Runski kamen, koji datira iz 11. vijeka.

## Reference

## Vanjske veze

* Storsjön i Jämtland
Brades

**Brades** je selo i od 1998. praktično glavni grad karipskog britanskog prekomorskog posjeda otoka Montserrata. Nalazi se blizu zaljeva Carr i zaljeva Little, na sjeverozapadnom kraju otoka. Službeni glavni grad Plymouth, smješten na jugu otoka, napušten je od 1997. zbog učestalih erupcija vulkana Soufrière koje su ga spalile. Od tada se grade privremene vladine zgrade u Bradesu. Nekoliko imena je predloženo za novi glavni grad, koji se sada gradi u području zaljeva Little. Predložena imena su Port Diana, u čast princeze, te St. Patrick, zbog podsjećanja na ustanak od 17. ožujka i kako bi se privuklo američke turiste irskog podrijetla.

## Izvori
The Bottom

**Botom** ( i ) je administrativno središte ostrva Saba, koje je u sastavu Karipske Holandije u Karipskom moru. Osnovali su ga holandski kolonisti 1632. godine i nazvali ga „Botte“ („posuda“). Ubrzo su na ostrvu preovladali engleski i škotski gusari, pa pod njihov uticajem grad dobija ime „The Bottom“. U Botomu se nalaze tri anglikanske crkve i univerzitet. Stanovništvo je malobrojno, svega 462 osobe. Svakog leta održava se tradicionlani karneval.

## Povezano
* Saba
* Karipska Holandija
* Karibi

## Vanjske veze
* Opšte informacije
Bottom

**Bottom** (fonetski:Botom) je engleska riječ koja označava "dno". Također može označavati:

* pasivni seksualni partner
* bottom (BDSM), submisivni partner u BDSM odnosu
* The Bottom, glavni grad otoka Saba u Karipskim Antilima
* Nick Bottom, lik iz Shakespeareove komedije *[[San ljetne noći]]*
Sint Maarten

**Sveti Martin** () je teritorija na ostrvu Sveti Martin u Malim Antilima.

Sveti Martin je zajedno sa Holandijom, Arubom i Kurasaom konstitutivna država Kraljevine Holandije. Ovaj status ima od oktobra 2010, a pre toga je bio teritorija (*Eilandgebied*) u okviru Holandskih Antila.

Nalazi se na južnom delu ostrva, dok severni deo Sen Marten pripada Francuskoj.

Sveti Martin ima površinu od 34&nbsp;km² i 37.429 stanovnika. Gustina naseljenosti je 1.100 stanovnika po km².

Ostrvo je prekomorska teritorija Evropske unije. Zvanična valuta je gulden holandskih antila a planira se da ga zameni karipski gulden. Glavna privredna aktivnost je luksuzni turizam.

## Galerija


Datoteka:Philipsburg and the Great Bay, Sint Maarten, Caribbean.jpg|Veliki zaliv
Datoteka:Philipsburg 001.jpg|Filipsburg
Datoteka:Corsair Airbus A330 at SXM Bidini.jpg|Avion pri sletanju na Aerodrom Princeza Julijana



## Reference

## Vanjske veze

* Zvanična turistička prezentacija
Sveti Martin (razvrstavanje)

**Sveti Martin** može biti:
* Sveti Martin, hrišćanski svetac

ili:
* Sveti Martin (Buzet), naseljeno mesto u sastavu Grada Buzeta, Istarska županija, Hrvatska
* Sveti Martin (Križevci), naseljeno mesto u sastavu Grada Križevaca, Koprivničko-križevačka županija, Hrvatska
* Sveti Martin (Sveta Nedelja), naseljeno mesto u opštini Sveta Nedelja, Istarska županija, Hrvatska

ili:
* Ostrvo Sveti Martin, ostrvo u Karibima, podeljeni između Francuske i Holandije:
** Sveti Martin (Holandija)
** Sveti Martin (Francuska)

## Povezano
* Sveti Martin na Muri, opština u Međimurskoj županiji, Hrvatska
* Sveti Martin pod Okićem, naseljeno mesto u sastavu Grada Samobora, Hrvatska
* Sveti Martin od Toursa, hrišćanski svetac
Oranjestad (Sint Eustatius)

**Oranjestad** () je administrativno središte ostrva Sveti Eustahije, koje je sastavni deo Karipske Holandije u Karipskom moru. U gradu živi oko 1.000 stanovnika, ima univerzitet, Istorijski muzej i tvrđavu „Oranje“ iz 1636. godine. Oranjestad čine dva dela, tj. četvrti *Gori grad* i *Donji grad*. Ovo je omiljena destinacija za kupovinu stanovnika obližnjih ostrva, zbog nižih i povoljnih cena.

## Povezano
* Oranjestad
* Sveti Eustahije
* Karibi
* Karipska Holandija

## Vanjske veze
* Fotografije ostrva i grada
Kralendijk

**Kralendajk** () je administrativno središte ostrva Boner, koje je sastavni deo Karipske Holandije. Naselje je osnovano izgradnjom tvrđave „Oranje“ 1639. godine. Grad se prethodno zvao *Plaja*, da bi mu holandske vlasti 1840. nametnuli današnji naziv, koji u prevodu znači „koralni greben“. U Kralendajku živi oko 3.000 stanovnika, a govore se jezici papjamento, holandski i engleski.

## Povezano
* Boner
* Holandija
* Karipska Holandija

## Vanjske veze
* Lokalna štampa
Boner (razvrstavanje)

**Boner** je fonetski izgovor naziva za karipski otok Bonaire. Također može označavati:

*Boner Records, nezavisna diskografska kuća u Kaliforniji
*Bill Boner, američki političar
Lulu Town

**Lulutaun** () je nekadašnje mesto na ostrvu Navasa koje je u sastavu Sjedinjenih Država u Karipskom moru. Naselje je bilo središte u kome su privremeno boravili ribari i radnici na iskopavanju guana. Lulutaun je smešten na obalama zaliva Lulu. U njemu sada povremeno borave ribolovci sa Haitija, budući da ta država tvrdi suverenitet nad Navasom.

## Povezano
* Navasa
* Haiti
* SAD

## Vanjske veze
* O ostrvu Navasa na sajtu CIA
The Killers (film, 1964)

***The Killers*** () je američki igrani film snimljen 1964. godine u režiji Dona Sigela, poznat po posljednjem glumačkom nastupu budućeg predsjednika Ronalda Reagana, odnosno kao jedino ostvarenje u kome je tumačio lik negativca.

Po žanru je triler, a predstavlja adaptaciju istoimene priče Ernesta Hemingwaya, 1946. godine adaptiranu u istoimeni crno-bijeli film sa Burtom Lancasterom u glavnoj ulozi. Naslovni likovi, koje tumače Lee Marvin i Clu Gulager, su Charlie i Lee, dvojica profesionalnih ubica koje je poslovni čovjek Jack Browning (čiji lik tumači Reagan) unajmio da likvidiraju Johnnyja Northa, bivšeg sportskog vozača (čiji lik tumači John Cassavetes). Radnja prikazuje kako Charlie i Lee obave svoj zadatak, ali ostanu zapanjeni mirnoćom i ravnodušnošću sa kojom je njihova žrtva dočekala svoju sudbinu, te zbog toga nastoje otkriti motiv za ubistvo, a što će ih dovesti do pljačke poštanskog kamiona i Johnnyjeve bivše djevojke Sheile Farr (čiji lik tumači Angie Dickinson).

*The Killers* je originalno zamišljen, odnosno produciran kao televizijski film, odnosno jedno od prvih ostvarenja takve vrste, koji se trebao emitirati na programu mreže NBC. Snimanje je, pak, bilo pod sjenom atentata na Johna F. Kennedyja, a što je posebno teško pogodilo Dickinson, blisku prijateljicu (a prema nekim navodima i ljubavnicu) ubijenog predsjednika, koja je vijest o tome čula na setu. Nakon što je film dovršen, vodstvo NBC je zaključilo da u filma ima previše nasilja, odnosno da mu je sadržaj previše mračan i depresivan za televizijsku publiku. Umjesto toga je prepušten studiju Universal Pictures koji ga je distribuirao u kino-dvoranama.

*The Killers* je nakon premijere najviše impresionirao zbog nastupa Leeja Marvina; on je za njega, uz nastup u filmu *[[Cat Ballou]]*, osvojio nagradu BAFTA za najboljeg glumca. Sam Marvin je kasnije tvrdio da mu je ta uloga najdraža u cijeloj karijeri. Sa druge strane je Reagan, prema svjedočenju Kirka Douglasa, *The Killers* smatrao svojim najmržim filmom; razlog je bio u sceni u kojoj njegov lik mora šamarati Dickinson.

*The Killers* je kasnije poslužio kao inspiracija za druge sineaste. Godine 1972. je u Italiji snimljen kriminalistički film *[[La mala ordina]]* gdje su Henry Silva i Woody Strode tumačili likove prilično nalik na one u The Killers; slični motivi su kasnije korišteni i u Tarantinovom filmu *[[Pulp Fiction]]*.

## Uloge
* Lee Marvin ... Charlie Strom
* Angie Dickinson ... Sheila Farr
* Ronald Reagan ... Jack Browning
* John Cassavetes ... Johnny North
* Clu Gulager ... Lee
* Claude Akins ... Earl Sylvester
* Norman Fell ... Mickey Farmer
* Virginia Christine ... Miss Watson
* Don Haggerty ... Vozač poštanskog kamiona
* Robert Phillips ... George Fleming
* Kathleen O'Malley ... Miss Leslie
* Ted Jacques ... Pomoćnik u teretani
* Irvin Mosley ... Stražar u poštanskom kamionu
* Jimmy Joyce ... Prodavač

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* ''The Killers'' essay by Geoffrey O'Brien at The Criterion Collection
*
Farlig ungdom

***Farlig Ungdom*** () je danski crno-bijeli igrani film snimljen 1953. godine u režiji Laua Lauritzena Juniora. Po žanru predstavlja mješavinu kriminalističkog filma i socijalno angažirane drame. Protagonist, koga tumači Ib Mossin, je mladi automehaničar koji zbog vlastite naivnosti upada u društvo kriminalaca i završi u zatvoru. Radnja prikazuje, kako usprkos pokušaja djevojke da ga vrati na pravi put, postaje i sam ne samo okorjeli kriminalac, nego i vođa gangsterske bande.

## Glumačka postava
*Ib Mossin	 ... 	Egon Madsen
*Birgitte Bruun	... 	Alice
*Per Lauesgaard	... 	Balladekarl
*Ole Wisborg	... 	Alfred (Manchester)
*Kirsten Verner	... 	Tove
*Claus Nielsen	... 	Einar
*Thomas Rasch	... 	John 'Johnny' Høyer
*Anni Stangerup	... 	Ruth Jensen
*Anders Taasti	... 	Leif
*Poul Petersen	... 	Politiadvokaten
*Ib Freuchen	... 	Dr. H.V. Høyer
*Karl Stegger	... 	Slagtermesteren
*Carl Heger	... 	Sømanden
*Irwin Hasselmann	... 	Fru Agnes Høyes

## Vanjske veze
*IMDb
*Det Danske Filminstitut 
*Den Danske Film Database
Der kom en dag

***Der kom en dag***  () je danski crno-bijeli igrani film snimljen 1955. godine u režiji Svena Methlinga. Po žanru je mješavina drame i trilera, a predstavlja adaptaciju istoimenog romana Flemminga B. Muusa, temeljnog na istinitim događajima u Danskoj za vrijeme njemačke okupacije u Drugom svjetskom ratu. Protagonisti su pripadnici pokreta otpora koji su padobranom ubačeni iz Britanije kako bi vodili akcije sabotaže protiv Nijemaca. Godine 1955. je osvojio nacionalnu nagradu Bodil za najbolji danski film zajedno sa *[[Ordet]]*, znamenitim ostvarenjem Carla Theodora Dreyera.

## Vanjske veze
* 
* ''Der kom en dag'' at the Danish Film Database (in Danish)
*
På tro og love

***På tro og love*** () je danska crno-bijela filmska komedija snimljena 1955. gdine u režiji Torbena Antona Svendsena. Protagonisti, koje tumače Poul Reichhardt i Astrid Villaume, su reklamni agent Hans i zubarica Grete, mladi bračni par čiji zajednički život dolazi u iskušenje kada se ispostavi da su im karakteri i interesi sasvim drukčiji. Radnja prikazuje kako se pred njih kao najveća dilema postavi ideja o razvodu nakon koga bi oboje plaćali manje poreza nego kao bračni par. På tro og love se često navodi kao jedan od prvih danskih filmova koji se pozabavio promjenama vrijednosti u poratnom danskom društvu, odnosno promjenama tradicionalnih rodnih uloga.

## Uloge
* Poul Reichhardt - Hans
* Astrid Villaume - Grete
* Helge Kjærulff-Schmidt - Georg
* Gunnar Lauring - Chefen
* Helle Virkner - Vera Gimmer
* Lis Løwert - Solveig
* Ove Sprogøe - Henry
* Sigrid Horne-Rasmussen - Fru Gimmer
* Louis Miehe-Renard - Frederiksen
* Einar Juhl - Revisor
* Carl Johan Hviid - Portieren
* Birgit Sadolin - Telefonpige
* Else Kornerup - Kontordame
* Mogens Lind - Speaker
* Edith Hermansen - Klinikassistent

## Vanjske veze
*