1653.

Godina **1653** (**[[rimski brojevi|MDCLIII]]**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u subotu po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.

## Događaji
### Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak
* januar? - Skadarski paša Jusufbegović pozivao Kuče i Klimente da haraju Paštroviće, napad "delimično uspeo" jer su Brđani odustali.
* januar - jun - Seljačka buna u Švicarskoj Konfederaciji.
* 2. 2. - Novi Amsterdam (budući Njujork) dobio gradska prava.
* 3. 2. - Kardinal Mazarin se vratio u Pariz, Fronda je do leta sasvim suzbijena.
* 14. 3. - Prvi anglo-holandski rat: Bitka kod Livorna je holandska pobeda (prevlast u Mediteranu).
* 21. 3. - Pogubljen reformistički veliki vezir Tarhundžu Ahmed-paša.

### April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj
* 30. 4. - Oliver Cromwell rasterao Krnji parlament. Od jula do decembra će se sastajati Bareboneov parlament.
* proljeće - Seljačka buna u Posavini - kmetovi Mirka Erdeda na imanju Novigrad između Rugvice i Siska.
* maj - Bitka kod Finte je vlaška pobeda nad moldavskim knezom Lupuom, nakon čega će biti zbačen (zameniće ga Gheorghe Ştefan).
* maj - Ilija Smiljanić u pohodu na Bosnu, kao odmazda za ubistvo hajdučkih porodica kod Kotora i Perasta - opustošio Vakuf, napao Glamoč itd..
* 27. 5. - U Tournaiu otkriven grob Hilderika I.
* 31. 5. - Ferdinand IV. izabran za rimsko-njemačkog kralja (do 1654).
* 31. 5. - Formularna kontroverza: papinska bula *Cum occasione* osuđuje pet stavova jansenizma.
* 13. 6. - Bitka kod Gabbarda je engleska pobeda (kontrola nad La Manšom i blokada holandske obale).

### Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan
* leto - Zajednički poduhvat hercegovačkih hajduka i Peraštana u Popovom polju.
* 10. 8. - Bitka kod Scheveningena je poslednja pomorska bitka Anglo-holandskog rata - bez jasnog pobednika.
* 25. 8. - Hrvatski sabor u Zagrebu: primljeno k znanju da je Senj dobio gradska prava, rasprava o pobunjenim kmetovima i Mirku Erdedu, izabran prvi podžupan za hrvatsko Primorje jer se narod tamo "razmnožio".
* septembar - Turska vojska napala Ravne kotare, zaustavili ih Vuk Močivuna i Ilija Smiljanić. Grgur Galiotović iz Vojnića, barjaktar Luke Glumca, odsekao glavu kninskom agi Kuni Hasan-agi.

### Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac
* listopad, početkom - Nastavak pregovora Posavaca i Mirka Erdeda u Zagrebu. Posavci na putu ubili Erdedijevog računovođu.
* 16. 12. -  *[[Instrument of Government]]* je prvi ustav *[[Commonwealth (republika)|Commonwealtha]]* Engleske, Škotske i Irske. Lord protektor je Oliver Cromwell (do 1658).
* decembar? - Patrijarh srpski Gavrilo I Rajić odlazi u Rusiju u strahu od Turaka.
* prosinac - Nikola Erdedi pokušao prisiliti Posavce na poslušnost ali gubi 30 vojnika.
* 25. 12. - Sisački kaptolski kmetovi objavili da više neće davati daće ni službe Kaptolu.
* 29. 12. - Hrvatski sabor Posavcima: pristanak na ublažene obaveze Mirku Erdedu ili rat.

### Kroz godinu
* Ilija Smiljanić pobjedio kod Udbine.
* Završen Taj Mahal.
* U traktatu *Traité du triangle arithmétique* predstavljen Paskalov trougao (objavljen 1665, princip je odavno poznat).
* Recept za Lincer tortu je najstariji poznati recept za tortu.
* Kozaci Pjotra Beketova osnovali prethodnicu Čite.

## Rođenja

* 17. 2. - Arcangelo Corelli, violinista i kompozitor († 1713)
* 24. 3. - Joseph Sauveur, matematičar i fizičar († 1716)
* 25. 4. - Benedetto Pamphilj, kardinal, pokrovitelj umetnosti († 1730)
* 21. 5. - Eleonore von Österreich, kraljica-supružnica Poljske († 1697)
* 30. 5. - Claudia Felizitas von Österreich-Tirol, druga žena Leopolda I († 1676)
* 28. 6. - Muhammad Azam Shah, mogulski car († 1707)
* septembar - Johann Pachelbel, kompozitor († 1706)
* 11. 11. - Carlo Ruzzini, mletački dužd († 1735)
* ? - Rahman Baba, paštunski pesnik († 1711)
* ? - Chikamatsu Monzaemon, dramatičar († 1725)

## Smrti

* 10. 7. - Gabriel Naudé, bibliotekar i učenjak (* 1600)
* ? - Artemisia Gentileschi, slikarica (* 1593)
* ? - Erdeni Batur, mongolski vladar
* ? - Josip Buonaldo, barski nadbiskup

## Reference

;Literatura
* Rudolf Horvat, *[https://hr.wikisource.org/wiki/Povijest_Hrvatske_I._%28R._Horvat%29/Ban_Nikola_Zrinski_mladji Ban Nikola Zrinski mladji]* (hr Wikisource)
* *Istorija srpskog naroda*, Treća knjiga, prvi tom, Srbi pod tuđinskom vlašću 1537-1699, SKZ Beograd 1993,