open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Baal (razvrstavanje)

**Baal** može označavati:

*Baal, drevno bliskoistočno božanstvo;
*Baal (brdo), toponim na Novom Zelandu;
*Baal (prezime)
*''Baal'' (drama), teatarski komad Bertolta Brechta iz 1923. godine;
**''Baal'' (TV film), njena ekranizacija iz 1970. u Zapadnoj Njemačkoj, rež. Volker Schlöndorff
**''Baal'' (TV film, 1982), BBC-jeva ekranizacija iz 1982. godine; ul. David Bowie 
**''Baal'' (TV drama), njena ekranizacija iz 1990. godine u produkciji TV Sarajevo
**''Baal'' (TV film, 2004), ekranizacija u Njemačkoj 2004. godine 
*''Baal'' (album), album Davida Bowiea iz 1982. godine
*''Baal'' (video igra) (1988)
*
Baal (drama)

***Baal*** je drama njemačkog književnika Bertolta Brechta, kome je predstavljala prvijenac, te koja je premijerno izvedena 1923. godine u Leipzigu. Naslovni protagonist je siromašni pjesnik koji prkosi društvenim konvencijama, najčešće tako što se upušta u razvrat, tučnjave i, na kraju, ubistva, čija žrtva na kraju postane i njegov prijatelj Ekart. Radnja prikazuje kako Baal, na kraju prisiljen da bježi pred policijom, umire sam i bespomoćan u šumi.

*Baal* je Brecht, tada student na Minhenskom univerzitetu, originalno napisao u ljeto 1918. godine, velikim dijelom kao svojevrsni odgovor na *Der Einsame*. tematski srodnu dramu Hannsa Johsta. U njoj je prvi put iskazao svoj nekonvencionalni stil, pa tako sadrži muzičke točke, uključujući uvodnu himnu za koju je muziku napisao sam Brecht. *Baal* su kasniji kritičari shvatili kao svojevrsnu parodiju, odnosno modernu verziju romantičarskih drama iz Sturm und Drang perioda njemačke književnosti, čiji su protagonisti bili antiheroji odmetnuti od društva.

Godine 1970. je u Zapadnoj Njemačkoj ekranizirana kao istoimeni TV-film u režiji Volkera Schlöndorffa gdje je naslovni lik tumačio Rainer Werner Fassbinder. Godine 1990. je u Jugoslaviji ekranizirana kao istoimena TV-drama u produkciji TV Sarajevo. 

## Likovi

* Baal - *pjesnik*
* Mech - *trgovac i izdavač*
* Emilie - *Mechova supruga*
* Dr. Piller - *kritičar*
* Johannes Schmidt
* Pschierer - *direktor vodovoda*
* Mladić
* Djevojka
* Johanna
* Ekart
* Luise - *konobarica*

* Dvije sestre
* Stanodavka
* Sophie Barger
* Skitnica
* Lupu
* Mjurk 
* Pjevačica u noćnom klubu
* Pijanist
* Pastor
* Bolleboll

* Gougou
* Stari prosjak
* Maja - *prosjakinja*
* Mlada žena
* Watzmann
* Konobarica
* Dva policajca
* Vozači
* Seljaci
* Drvosječe

## Vanjske veze
* ''Baal'' im Spielplan deutschsprachiger Bühnen
Baal (TV drama)

***Baal*** je jugoslavenska muzička TV drama u produkciji TV Sarajevo emitirana 1990. godine. Predstavlja adaptaciju istoimenog teatarskog komada njemačkog književnika Bertolta Brechta. Režirao ju je Faruk Piragić.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Baal (TV film)

***Baal*** je zapadnonjemački televizijski film snimljen u režiji i po scenariju Volkera Schlöndorffa i premijerno prikazan početkom 1970. godine. Predstavlja adaptaciju istoimenog teatarskog komada Bertolta Brechta. Naslovni protagonist, koga tumači Rainer Werner Fassbinder je siromašni, ali asocijalni pjesnik koji sve vrijeme provodi pjevajući po birtijama.

Iako je Schlöndorrf, zahvaljujući hvaljenom prvijencu *[[Der junge Torless]]* već bio renomiran filmaš, kasnije je često navodio da je film snimio u "dubokoj kreativnoj krizi", odnosno da je on za njega bio novi, odnosno "pravi početak" karijere. Kao glumce je, osim Fassbindera, odabrao i niz članova mihenske avangardne teatarske trupe, uključujući Hannu Schygullu, koja će kasnije postati velika zvijezda, a tu su se našla i Margarethe von Trotta koja će nepunu deceniju kasnije sa Schlöndorffom i Fassbinderom surađivati na znamenitom igrano-odkumentarnom projektu *[[Njemačka jesen (film)|Njemačka jesen]]*. Schlöndorffova verzija *Baala* se navodi kao jedan od prvih modernih TV-filmova u Njemačkoj, prije svega zato što je Schlöndorff inzistirao na prirodnim eksterijerima i korištenju filmske umjesto televizijske vrpce.

Brechtova udovica Helene Weigel nije bila zadovoljna filmom, te je godine 1971. ishodila sudsku zabranu njegovog prikazivanja. Ona se održala punih četrdeset godina, prije nego što je 2011. formalno skinuta, a film prikazan na Berlinskom festivalu 2014. godine i izdan na DVD-u.

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* ''Baal''  auf der Seite des Europäischen Filmzentrums Babelsberg zu Volker Schlöndorff
* Interview mit Volker Schlöndorff zu Wiederaufführung ''Baal'' Reihe *Zeitzeugen*, Spiegel Online, 19. April 2014
Baal (TV film, 2004)

**Baal** je njemački televizijski film snimljen u režiji i po scenariju Uwea Jansona i premijerno prikazan početkom 2004. godine. Predsdtavlja adaptaciju istoimenog teatarskog komada Bertolta Brechta.

## Vanjske veze
* 
*
Cajtnot (TV film)

***Cajtnot*** je jugoslavenski televizijski film snimljen 1990. godine u produkciji TV Sarajevo i režiji Suade Kapić i po scenariju Davora Korića.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Čovjek koji je znao gdje je sjever a gdje jug

***Čovjek koji je znao gdje je sjever a gdje jug*** je jugoslavenski televizijski film snimljen 1989. godine u produkciji TV Sarajevo i režiji Nedima Đuherića po scenariju Ibrahima Lukovca i po motivima djela Eriha Koša. Radnja se događa u predratnoj Jugoslaviji, a protagonist, koga tumači Zvonko Lepetić, je Jefto, zatvorski čuvar koji sa porodicom živi kao podstanar u jednom podrumu. Radnja prikazuje kako, uvjeren da je predodređen za velike stvari, izdaje porodicu, izdaje prijatelja i sve podređuje svojoj sujeti.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Amy Fisher: My Story

***Amy Fisher: My Story*** (), ponekad navođen i pod naslovom ***Lethal Lolita*** () je američki televizijski film snimljen 1992. godine u režiji Bradforda Maya. Temelji se na istinitim događajima, odnosno slučajem Amy Fisher, 17-godišnjakinje sa Long Islanda (i čiji lik tumači Noelle Parker), koja je održavala ljubavnu vezu sa dvadeset godina starijim auto-mehaničarem Joeyem Buttafuocom (čiji lik tumači Ed Marinaro), da bi potom ustrijelila i teško ranila Joeyuevu suprugu Mary Jo (čiji lik tumači Kathleen Laskey). Film je napravljen u vrijeme suđenja Amy Fisher, odnosno njome izazvane medijske histerije koju je NBC, jedna od vodeće tri američke TV-mreže nastojala eksploatirati kroz igranu ekranizaciju. U tu je svrhu kontaktirana Amy Fisher, koja je za 60.000 US$ prodala prava na ekranizaciju svog života. Radnja događaje prikazuje isključivo iz njene perspektive, te je nastoji opravdati kao žrtvu seksualnog zlostavljanja, manipulacije i nesretnog spleta okolnosti. *My Story* je relativno brzo pao u zaborav, dijelom i zato što su suparničke TV-mreže CBS i ABC samo nekoliko mjeseci kasnije emitirale mnogo poznatije ekranizacije istog slučaja pod naslovima *[[Casualties of Love: The "Long Island Lolita" Story]]* i *[[The Amy Fisher Story]]*.

## Uloge
*Ed Marinaro ... Joey Buttafuoco
*Noelle Parker ... Amy Fisher
*Boyd Kestner ... Paul Makely
*Pierrette Grace ... Crystal
*Lawrence Dane ... Elliot Fisher
*Kate Lynch ... Roseann Fisher
*Kathleen Laskey ... Mary Jo
*Rino Romano ... Mick
*Gemma Barry ... Theresa
*Kirsten Kieferle ... Ellen
*Tyley Ross ... Tom
*Henriette Ivanans ... Darlene
*Marianna Pascal ... Aunt Violet
*Jason Blicker ... Darren
*Lynn MacKenzie ... Linda
*Mario Di Iorio ... Bobby
*Jack Jessop ... Joseph
*Jessica Booker ... Josephine

## Izvori

## Vanjske veze
*
Ljiljana Ševo

**Ljiljana Ševo**, rođena u  Banjoj Luci 1962. godine, je bosanskohercegovačka istoričarka umjetnosti. 

Postdiplomske studije, na temu Manastir Lomnica, završila je u Beogradu na Filozofskom fakultetu, na katedri za istoriju umjetnosti jugoslovenskih naroda srednjeg vijeka 1995. godine. Osim što je pravoslavno nasleđe Bosne i Hercegovine posmatrano u svjetlu politike i nemirne istorije, u radu se otkriva i velika umetnička vrijednost ove bogomolja i pred širu čitalačku publiku iznosi zanemarivana arhitektonska i slikarska dela. Na istom fakultetu 2001. godine odbranila je doktorsku disertaciju. Radila je u Zavodu za zaštitu kulturno-istorijskih spomenika i prirodnog naslijeđa Republike Srpske u Banjaluci, na više projekata vezanih za restauraciju pokretnog i nepokretnog naslijeđa. Zaposlena je na Akademiji umjetnosti Univerziteta u Banjaluci. 

Bila je dugogodišnji član Komisije za Nacionalne spomenike Bosne i Hercegovine 

Objavila je više knjiga i nekoliko desetina naučnih i stručnih tekstova.
## Knjige
* Srpske ikone XVI-XVIII vijeka iz crkava i manastira sa prostora BiH (katalog izložbe)
* Crkva Rođenja svetog Jovana Preteče u Stonom Beogradu
* Jajce u narodnoj predaji
* Srpsko zidno slikarstvo 18. vijeka u vizantijskoj tradiciji
* Kulturna baština Republike Srpske
* Manastir Gomionica
* Pravoslavne crkve i manastiri u Bosni i Hercegovini do 1878. godine
* Manastir Lomnica
* Urbanistički razvoj Banje Luke
* Manastiri i crkve brvnare Banjalučke eparhije

## Naučni radovi
* O graditeljima pravoslavnih crkava u Bosni i Hercegovini u vrijeme austro-ugarske uprave
* Pravoslavna crkva u Travniku i njen ikonostas
* Bogosalići – dubrovački klesari 15. vijeka porijeklom iz Bosne
* Pravoslavni manastiri Sjeverne Bosne - obnove u 19. vijeku
* Zidno slikarstvo u paraklisu Svetih apostola u Hilandaru
* Kameni nadgrobnici srednjovjekovne Bosne i Huma – stećci
* Majstori iz okoline Moshopolja u srpskom živopisu XVIII vijeka
* Neke posebnosti u programu i ikonografiji živopisa u Vraćevšnici
* Osvrt na istorijske uslove u kojima je nastajala srpska umjetnost u 18. vijeku u oblastima pod osmanskom upravom
* Jedna neubičajena tema u srpskom slikarstvu – Bogorodica između Joakima i Ane u crkvi Uspenja Bogorodice u Srpskom Kovinu
* Motiv kola na reljefima stećaka – ikonografska i stilska razmatranja
* Jajce u narodnoj tradiciji, putopisima i umjetnosti
* Jajce, svjedočanstvo o sukcesiji ljudskih pregnuća
* Stari višegradski most u narodnoj tradiciji, putopisima i umjetnosti
* O temama i ikonografiji zidnih slika u crkvi Svete Petke u Mrkovi
* Umjetnički značaj stare srpske grafike
* Gomioničko zidno slikarstvo iz XIX vijeka
* Postanak, arhitektura i ikone pravoslavne crkve Sv. Apostola Petra i Pavla u Kozarcu
* Motiv jelena na reljefima stećaka

## Literatura
* Pravoslavne crkve i manastiri u Bosni i Hercegovini do 1878. godinehttps://vufind.carli.illinois.edu/vf-uiu/Record/uiu_5332921/TOC 

## Reference
Majstori mraka

***Majstori mraka*** je jugoslavenski televizijski film snimljen 1990. godine u režiji Faruka Sokolovića, poznat kao jedno od rijetkih televizijskih ostvarenja inspiriranih tada aktualnom ustavno-političkom krizom koja će nedugo potom rezultirati rasapdom Jugoslavije. Scenarij je napisao Nenad Pejić na temelju istoimene knjige kosovskog političara Azema Vlasija, nedugo prije toga zbačenog sa mjesta vođe kosovske Partije u antibirokratskoj revoluciji, a potom uhapšenog i optuženog za navodno rušenje ustavnog poretka Jugoslavije. Iako se temelji na tekstu koji je Vllasi napisao u istražnom zatvoru, protagonist, kojeg tumači Rade Šerbedžija, je fiktivan lik po imenu Adem Sokolović, visoki funkcionar Partije kojeg jednog dana bude lažno optužen da podriva Jugoslaviju. Radnja prikazuje kako je uhapšen i smješten u zatvor gdje dolazi u sukob sa upravnikom (čiji lik tumači Josip Pejaković). Iako je premijera filma koincidirala sa Vllasijevim puštanjem iz zatvora, film je relativno brzo pao u zaborav, najviše zahvaljujući mnogo burnijim i spektakularnijim događajima vezanim uz raspad države.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Djelidba

***Djelidba*** je komedija bosanskohercegovačkog književnika Skendera Kulenovića premijerno izvedena u Sarajevu 1947. godine. Radnja je smještena u mali bosanskohercegovački gradić, i prikazuje kako se njegovi stanovnici nastoje prilagoditi dramatičnim političkim promjenama nakon nedavno prije toga završenog Drugog svjetskog rata i uspostave komunističke Jugoslavije. Premijera se, međutim, nije svidjela predstavnicima tada vladajuće Partije, te je predstava sa repertoara skinuta već idući dan i bila pod neslužbenom zabranom, sve do 1963. godine, kada je njen tekst bio objavljen u Zagrebu. Nakon toga se *Djelidba* počela izvoditi po teatrima u BiH i Jugoslaviji, a 1991. godine je u produkciji TV Sarajevo napravljena i istoimena televizijska adaptacija. U kasnijim izvedbama je tekst prerađivan i radnjom premještan u kasnije periode, uključujući one nakon rata 1990-ih; jedna od tih verzija, u režiji Sulejmana Kupusovića, je poznata pod nazivom ***Mostarska djelidba***.
Djelidba (TV drama)

***Djelidba*** je jugoslavenska TV komedija u produkciji TV Sarajevo emitirana 1991. godine. Predstavlja adaptaciju istoimenog teatqarskog komada Skendera Kulenovića. Režirao ju je Faruk Piragić.

## Uloge

## Vanjske veze
*
SA 204-272

***SA 204-272*** je jugoslavenski televizijski film snimljen 1991. godine u produkciji TV Sarajevo i režiji Milana Bilbije po scenariju Novice Savića. Po žanru je komedija, a radnja prikazuje kako muškarac (čiji lik tumači Bora Todorović) sa svojim skupim automobilom zaluta u jedno zabito selo gdje mu vozilo zaglavi u blatu.

## Uloge

Ostale uloge ▼




## Vanjske veze
*
Karađoz (TV serija)

***Karađoz*** je jugoslavenska crno-bijela humoristička TV serija, poznata kao prva u historiji TV Sarajevo, koja se originalno emitirala od  1969. do 1971. godine. Inspirirana istoimenim osmanskim lutkarskim teatrom, radnjom je bila smještena u Bosnu pod osmanskom vlašću i prikazivala niz šaljivih zgoda čiji je protagonist bio Husametin-beg (čiji je lik tumačio Rejhan Demirdžić).

## Epizode

## Uloge

Kompletna TV ekipa &nbsp;▼




## Vanjske veze
*
Crkva sv. Petra i Pavla u Kozarcu

**Crkva sv. Petra i Pavla u Kozarcu** nalazi se u Kozarcu, u opštini Prijedor, Bosna i Hercegovina. Pripada Srpskoj pravoslavnoj crkvi, i  Eparhiji banjalučkoj. 
## Historija
Crkva Svetih apostola Petra i Pavla u Kozarcu u potpunosti se podudara sa tipskim projektom za grkokatoličke crkve u Građevinskom odsjeku Zemaljske vlade u Sarajevu koji su izradili J. Kellner i Hans Niemeczek. Na projektu je zabilježen datum izrade – 12. juli 1884. Sagrađena je 1886, a osvećena 1887. godine. Dva zvonika na zapadnoj fasadi se u arhitekturi pravoslavnih crkava 1887–1914. godine u BiH sreću, osim u Kozarcu, samo na crkvi u Brodcu iz 1884. godine.
 
U staroj crkvi Svetog Petra i Pavla samo se jednom godišnje vrši bogosluženje, a 2006. godine je u porti izgrađena nova crkva posvećena istim svetiteljima.
## Opis stare crkve
Crkva je sa trobrodnim konceptom prostora u unutrašnjosti  i dimenzija 18 x 10 metara. Visina zidova je preko 5 metara, do sljemena krova crkva je visoka 10 metara, a u tom nivou se završava i zidani dio zvonika, na koji su postavljene izdužene barokne kape od pocinčanog lima. Zvonici tako dosežu do otprilike 20 metara.

Ikonostas je jednostavna drvena pregrada sa troje dveri, ukrašena profilisanim vijencem koji dijeli zonu sokla, nešto bogatije profilisanim završnim vijencem i stubićima koji ga raščlanjuju po vertikali. Carske dveri završene su jednostavnim lukom. Bočne dveri su pravougaona vrata sa apliciranim lukom nad kojim je jednostavan vijenac. Imaju skroman ukras od po dva pravougaona polja u donjoj zoni.
 
Ikone u crkvi u Kozarcu su pretežno serijski radovi, nabavljene iz novosadskih radionica koje su snabdijevale pravoslavne crkve na širokom prostoru Habzburške monarhije. Sve ikone su rađene u duhu akademskog slikarstva i uglavnom su nevelikih slikarskih vrijednosti. Nedavno je otkriveno da je jednu ikonu poklonio vladika Nikolaj Velimirović.
## Literatura
* Aleksandar Kadijević - Jedan vek traženja nacionalnog stila u srpskoj arhitekturi (sredina XIX – sredina XX veka), Građevinska knjiga Beograd, 1997.
## Reference

## Vanjske veze
* Ikona poklon Nikolaja Velimirovića 
* Crkva sv. Petra i Pavla
Arkham (razvrstavanje)

**[[Arkham]]** je fiktivni gradić u saveznoj državi Massachusetts, čiji je tvorac H. P. Lovecraft.

**Arkham** se može odnositi i na:

;U univerzumu DC Comicsa 
*Arkham Asylum, fiktivni azilij koji se pojavljuje u DC-jevim stripovima, mahom povezanim s likom Batmana
*Amadeus Arkham, osnivač gore navedenog azilija
*Jeremiah Arkham, aktualni upravitelj azilija

;Video igre
*Arkham (''Devil May Cry''), jedan od glavnih negativaca u serijalu igara *[[Devil May Cry]]*
***, serijal video igara kompanije Rocksteady Studios, smješten u Batmanovom univerzumu
Nacionalni spomenici u Travniku

Na listi nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine za opštinu Travnik se nalaze sljedeći spomenici:
* Batalova grobnica u Turbetu kod Travnika, arheološko područje,
* Crkva sv. Mihovila u Ovčarevu, historijska građevina,
* Crkva Uspenja presvete Bogorodice u Travniku sa pokretnom imovinom, graditeljska cjelina,
* Džamija u Gornjoj Čaršiji (džamija Mehmed-paše Kukavice, Hadži-Alibegova džamija) i Sahat kula, graditeljska cjelina,
* Jeni (Hasan-agina) džamija, graditeljska cjelina,
* Jevrejsko groblje u Travniku, grobljanska cjelina,
* Kulturni pejzaž na Plavoj vodi u Travniku,
* Muzička škola u Travniku, historijska građevina,
* Nebo, Han Bila, arheološko područje, neolitsko naselje
* Ostaci rimskog naselja, kasnoantičke bazilike i grobnice na Crkvini u Varošluku, Turbe, arheološko područje
* Sahat kula na Musali, historijski spomenik,
* Stari grad u Travniku, graditeljska cjelina,
* Turbeta pod lipom ili turbe Abdulah-paše, Dželal-paše i Perišan Mustafa-paše sa česmom, graditeljska cjelina,
* Varoška džamija u Travniku, graditeljska cjelina,
* Zgrada samostana u Travniku i škole časnih sestara milosrdnica, historijska građevina,
* Zgrada Oficirskog doma u Travniku, historijska građevina,
* Šarena (Sulejmanija) džamija, graditeljska cjelina
* Mjesto i ostaci džamije sa mejtefom u Bandolu kod Guče Gore, graditeljska cjelina
## Reference
Prokleta je Amerika

***Prokleta je Amerika*** je jugoslavenski  omnibus film snimljen u režiji Aleša Kurta, Marka Marinkovića i Slobodana Skerlića iz 1992. godine. Sastoji se od tri kratke priče tri različita autora, a koji su se kasnije često prikazivani i distribuisani kao zasebni kratki filmovi.

## Sadržaj filma

Prva priča: **Ružina osveta** - Vuk je povratnik iz zatvora i pokušava da pronađe devojku i drugove koji su "kumovali" njegovom zatvaranju. Svi njegovi pokušaji ostaju bez uspeha, ali dok traga, on saznaje kako mu je devojka obolela od side i kako su svi njegovi "prijatelji" na lečenju negde izvan grada. Ispostavlja se kako je uzrok bolesti poznat i kako je zapravo reč o devojčinoj osveti.

Druga priča: **Šargarepo ti ne rasteš lepo** - Pantić, fabrički radnik i poljoprivrednik, dolazi u Beograd da proda goblen na pijaci. U autobusu se sprijatelji sa zemljakom koji radi kao kelner u bifeu preko puta železničke stanice. Pošto mu propadne prenoćište, Pantić je prinuđen da u tom bifeu provede noć. Budući da je po prirodi povučen, ne uspeva da na pravi način reaguje na provociranje i maltretiranje lokalnih protuva. To njih, ipak, ne sprečava da ga dalje šikaniraju. Kelner, koji je u početku pokušavao da ga zaštiti, vremenom se priključi protuvama. Najednom, kada maltretiranje dostigne kulminaciju, Pantić u magnovenju potegne nož i ubije kelnera...

Treća priča: **Kroz prašume Južne Amerike** - Gordana, novinar iz Beograda, vraća se sa zadatka u unutrašnjosti neobavljenog posla. Na putu sreće Milenu koja u putujućoj roštilj-prikolici obilazi vašare. Pošto je muž maltretira, Milena odlučuje da pobegne sa Gordanom. Tako se začinje nežno prijateljstvo između dveju žena. Međutim, put koji im predstoji pun je opasnosti i iskušenja... 
## Uloge

Ostale uloge &nbsp;▼




## Napomene

## Reference

## Vanjske veze
*
Innsmouth

**Innsmouth** ( ) je fiktivni grad u saveznoj državi Massachusetts koji se pojavljuje u pričama američkog pisca H. P. Lovecrafta te čini integralni dio fiktivne geografije u sklopu Cthulhu mitova. Uz Arkham i Dunwich, Innsmouth je jedna od najvažnijih lokacija u fiktivnoj Lovecraftovoj zemlji.

Grad koji je opisan kao da je u stanju groznog raspadanja, zapravo je "osjetno uvrnuta verzija" gradića Newburyporta, MA, koji je tako Lovecraftu poslužio kao osnova za skiciranje Innsmoutha. Pomorsko središte, grad je prije Američke revolucije bio poznat po brodogradnji, međutim je s vremenom svaka privreda u gradu opadala, posebice pomorska trgovina. Godine 1840., u Innsmouthu je formiran kult znan kao Ezoterični red Dagona, koji je štovao misteriozna božanstva znana kao Duboki i njihovog vođu, Dagona. Šest godina nakon formiranja kulta, grad je pogodila misteriozna pošast, koja je dovela do osjetne depopulacije; pravi uzrok iste bili su Duboki, s kojima je jedan od lokalnih starosjedioca, Obed Marsh, sklopio dogovor, nudeći im žrtve u zamjenu za bogatstvo i ribu. Innsmouth je ubrzo stekao ozloglašenu reputaciju te je bio izbjegavan sve do 1927. godine, kada je došlo do vladine istrage zbog navodnog krijumčarenja; nakon godinu dana istrage, mnogi stanovnici Innsmoutha su uhapšeni te se za njih više nikada nije čulo. Svi ovi detalji prezentirani su u noveli *[[The Shadow Over Innsmouth]]* iz 1936. godine; Innsmouth se spominje i u dvama sonetima iz ciklusa *[[Fungi from Yuggoth]]*.

Lovecraft je grad smjestio na obalu okruga Essex, MA, nedaleko od Ipswicha i Rowleyja. Kroz grad protječe fiktivna rijeka Manuxet, koja je, iako dijeli ime sa stvarnom rijekom koja prolazi Worcesterom, MA, vjerojatno inspirirana rijekom Merrimack.

Iako je Lovecraft samo jednu svoju priču (gore navedenu novelu) smjestio u Innsmouth, on predstavlja integralni dio njegovog univerzuma te je korišten od strane mnogih kasnijih autora. Uz ovaj Innsmouth, Lovecraft u priči "Celephaïs" (1920.) spominje fiktivno selo u Engleskoj istoga imena, ali koja nije povezano s američkim gradom.

Osim u djelima lavkraftijanskih autora, Innsmouth se pojavljuje i u drugim djelima popularne kulture, poput video igara, glazbe, stripova i filmova, odnosno televizijskih serija. Jedan od primjera je i anime *[[Digimon Adventure 02]]*, u sklopu čije se epizode "Poziv iz drugog svijeta" Kari Kamiya iznenada pronađe u misterioznom svijetu inspiriranom Lovecraftovim opusom; mjesto u kojem se Kari nalazi je upravo Innsmouth.

## Povezano
* Arkham, Massachusetts
* Dunwich, Massachusetts
* Kingsport, Massachusetts

## Reference

## Literatura
*
:&mdash;"Innsmouth", pp. 149&ndash;50. Ibid.
*
*
* Robert M. Price (ed.), Mount Olive, NC: Cryptic Publications.
* Robert M. Price (ed.), Upper Montclair, NJ: Cryptic Publications.

## Vanjske veze
*The Shadow Over Innsmouth
Zavet (razvrstavanje)

**Zavet** može biti:

* Zavet, obećanje ili zakletva
* Zavet (grad) (bg), grad u Bugarskoj
* Zavet (selo) (bg), selo u Bugarskoj
* Zavet (biblija) (bg), biblijski savez između Boga i čoveka
La Rambla, Barcelona

**La Rambla** je slavna ulica i promenada u Barceloni, duga oko jedan kilometar, koja vodi od Trga Katalonija (Plaça de Catalunya) do spomenika Kristoforu Kolumbuna trgu Vrata mira (Portal de la Pau) u staroj luci.

Kroz Ramblu godišnje prođe oko 7 miliona turista, jer je ona samo srce Barcelone, puna šetača noću i danju, koji zastaju kod njenih brojnih dućana, cvjećarnica, restorana i kafea. Duž nje nalaze se i brojne institucije kulture među njima i teatar - Liceu.

## Historija

Rambla se počela formirati tokom 15. vijeka, današnju formu dobila je krajem 18. vijeka.

Kad je Barcelona 1860. srušila svoje bedeme, jedina šira ulica u tadašnjem malom gradu bila je Rambla.
Rambla je ime od arapskog **ramla** a to je značilo pijesak - suhodol (vadi), jer je ulica orginalno bila suho korito potoka koji bi se napunilo jedino u proljeće i jesen 
bujicama vode.

Španjolski pjesnik i dramatičar Federico García Lorca rekao je za Ramblu da je *jedina ulica na svijetu za koju ne bi htio da završi*.

## Reference

## Vanjske veze
 
* ''Descobreix La Rambla''
Ter (rijeka)

**Ter** je rijeka na sjeveroistoku Španjolske u Kataloniji, duga 208 km.

## Karakteristike
Rijeka izvire u planinama Pirineja ispod glečera Ulldeter (Provincija Gerona) na nadmorskoj visini od 2.400 metara.
Od tamo teče isprva prema jugu, zatim zavija na jugoistok i protiče preko grada Gerone do ušća u Sredozemno more kod ljetovališta L'Estartit.

Sliv rijeke velik je 3.010 km²  i proteže se preko provincija Gerona i Barcelona.

Rijeka je uz Llobregat važna za snabdjevanje pitkom vodom Metropolitanske Barcelone, zbog tog su na njoj podignuta akumulaciona jezera Sau i Susqueda.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Río Ter: mapa, y todo lo que necesita conocer sobre''
Toričan

**Toričan** je naziv za srednjovjekovnu tvrđavu nastalu u XIV vijeku, smještenu sjeverozapadno od Travnika, iznad sela Varošluka. Bila je u vlasti tepčije Batala, vlastelina bosanskih kraljeva, koji se u dokumentu iz 1393 spominje kao vlasnik grada. U dubrovačkim izvorima iz 1419 i 1422 se spominje grad Turize u Lašvi i smatra se da je to Toričan.
 
Imao je dominantan položaj nad čitavim gornjim tokom rijeke Lašve i branio je srednjovjekovno naselje između Varošluka i Turbeta. Osmanlije su ga zauzeli 1463 (kada i Travnik). Porušen je 1520. godine. 

Grad je smješten na duguljastom bedemu. Imao jednu petougaonu i jednu poligonalnu kulu (polubastion) povezane bedemima, formirajući izduženi obor nepravilnog oblika, koji prati lokalitet. Na južnoj strani nije ni bilo bedema, jer je ova strana završena strminom prema rijeci. Grad su štitila i dva duboka jarka.

U zidovima kule vide se ležišta za drvene grede. Zidovi su izvedeni od slabo klesanog kamena, debljine 2,1 - 2,45 m.
Unutar obora nisu postojali zidani objekti, ali su vjerovatno postojali drveni gospodarski objekti. Ova vrsta starih gradova nema stilskih obilježja, ali je rađena u doba gotičkih gradova.

Danas su očuvane kule do visine 4m, i dijelovi bedema.

## Reference
Opsada Landaua (1793)

***Opsada Landaua*** se odigrala za vrijeme Rata Prve koalicije od 20. augusta do 23. decembra 1793. godine kada su pruske snage nastojale zauzeti francuski grad Landau (u današnjoj Njemačkoj) koji je branio republikanski garnizon pod Josephom Laubadereom. Do opsade je došlo u vrijeme kada su francuske snage na obalama Rajne bile u defanzivi, a što je omogućilo Prusima da prodru do Landaua i opkole ga. Pokušaji zauzimanja grada su se, međutim, odužili, prije svega zbog pruskog nedostatka opsadne artiljerije. U međuvremenu su savezničke snage prodrle u Alsace, ali su odatle do kraja godine odbačene u nizu bitaka, uključujući bitku kod Hagenaua, nakon koje su se Prusi povukli iz okolice Landaua te je tako opsada završila neuspjehom.
Bitka kod Lincellesa

***Bitka kod Lincellesa*** se odigrala 17. augusta 1793. godine u sjevernoj Francuskoj za vrijeme Rata Prve koalicije između francuskih republikanskih snaga sa jedne, i savezničkih britansko-nizozemskih snaga sa druge strane. Do nje je došlo za vrijeme savezničke ofenzive na Francusku, pokrenute iz Belgije, koja je tada bila pod austrijskom vlašću. Nakon što su savezničke snage prethodnog mjeseca uspjele zauzeti važnu francusku graničnu tvrđavu Valenciennes, podijelile su se - Austrijanci su nastavili prodor prema gradu Le Quesnoy i kasnije ga stavili pod opsadu, dok su anglo-nizozemske snage pod  vojvodom od Yorka krenule na sjever zauzeti strateški važnu luku Dunkerque. Prilkom anglo-nizozemskog napredovanja, nizozemske snage su zauzele selo Lincelles (također poznato i kao Lineselles]]. Doznavši za to, francuski general Jean Baptiste Jourdan ih je odatle odlučio istjerati. Borbe su počele tokom jutra i u njima su Francuzi imali uspjeha, istjeravši Nizozemce iz Lincellesa i nanijevši im teške gubitke. Isto popodne je, međutim, Nizozemcims u pomoć pristigao britanski kontingent te, usprkos brojčane inferiornosti, uspio preokrenuti tok bitke i natjerati Francuze u povlačenje prema Lilleu. Ishod bitke je omogućio Britancima da neometano započnu opsadu Dunkerquea.
Jair Bolsonaro

**Jair Messias Bolsonaro** (; 21. mart 1955 -) je brazilski desničarski političar koji se između 2019. i 2022. godine nalazio na mjestu predsjednika Brazila. Prije bavljenja politikom je od 1977. godine do 1988. godine služio kao oficir u brazilskoj vojsci, napredovavši do čina kapetana.

Karijeru je započeo kao gradski vijećnik u Rio de Janeiru, bio je članom niza manjih desničarskih stranaka, a sa vremenom je postao poznat po radikalnom protivljenju liberalnim i socijalističkim politikama karakterističnih za brazilske vlade u posljednjih nekoliko decenija, a što je uključivalo istospolni brak, legalni abortus, afirmativnu akciju, sekularizam; na vanjskopolitičkom planu se opredijelio kao pristaša čvrstog vezivanja uz SAD i Izrael.

Bolsonaro, koji se na početku predsjedničke kampanje 2018. godione smatrao autsajderom i marginalnim populistom je dobio snažan poticaj preživjevši pokušaj atentata, a potom kampanju temeljio na borbi protiv korupcije, rastućeg kriminala, odnosno zalaganjem za red i zakon. Nakon što je sud zbog korupcije zatvorenom, ali još uvijek popularnom predsjedniku Lula da Silvi oduzeo mogućnost kandidature na listi Radničke stranke (PT), Bolsonaro je PT-ovog kandidata Fernanda Haddada pobijedio u prvom, a potom u drugom krugu.

## Reference

## Vanjske veze
*

|-
Dunwich (razvrstavanje)

**[[Dunwich]]** je gradić u Suffolku, Engleska. **Dunwich** se može odnositi i na:

## Lokacije
* Dunwich (britanska administrativna jedinica), Rotten Borough
* Dunwich, Queensland, grad u Australiji
* Dutton/Dunwich, Ontario, općina u Kanadi

## Umjetnost
* Dunwich (H. P. Lovecraft), fiktivna lokacija u djelima H. P. Lovecrafta
* Dunwich (bend), talijanski metal bend
Socijalno-liberalna partija (Brazil)

**Socijalno-liberalna partija** (, **PSL**)  bila je desničarska politička stranka koja djeluje u Brazilu. Osnovao ju je 1994. godine biznismen Luciano Bivar kao centrističku socijalno-liberalnu stranku, ali joj se početkom 2018. godine pridružio desničarski političar Jair BolsonaroNjegove pristalice su se brzo pridružile stranci, što je rezultiralo pomakom njene ideologije prema desnici, odnosno nacionalnom konzervativizmu. Bolsonaro je 2018. godine izabran za predsjednika kao njen kandidat. 

Ubrzo nakon toga, Bolsonaro je napustio stranku, koja nije imala drugog izbora nego da se spoji s drugom, u tom smislu više ne postoji.

## Izvori
Kongres (višeznačna odrednica)

**Kongres** se može odnositi na
* Kongres, veliki službeni skup, sastanak 
* Congress, Ohio
* Congress, Arizona
Dvor Zvorničko-tuzlanske eparhije

**Dvor Zvorničko-tuzlanske eparhije** nalazi se u Tuzli. Na sjednici Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika održanoj od 3. do 9. jula 2007. godine, zgrada dvora proglašena je za nacionalni spomenik BiH. Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Martin Cherry, Amra Hadžimuhamedović, Dubravko Lovrenović (predsjedavajući), Ljiljana Ševo i Tina Wik. Pokretno nasljeđe sačinjava zbirka od 35 ikona.

## Historija
U dokumentaciji tuzlanske mitropolije koji datiraju iz jula 1913., urađenim u Građevinskom odeljenju Zemaljske vlade, nalaze se potpisi: predstojnika Građevinskog odeljenja Kuščevića i Rudolfa Tenisa, Karla Paržika i Josipa Pospišila.

Iz pisma-molbe mitropolita dabrobosanskog Ilariona, upućenog Zemaljskoj vladi u Sarajevu radi dodjele novčane pomoći za opremanje rezidencije, zna se da je useljena 1915. godine, mada nije bila dovršena. To potvrđuje i dokument iz 1916. godine o opremnju.
Kuhinska so koje je puno tle u Tuzli prourokovalo je nagrizanje temelja i ovog objekta. Radovi na sanaciji, zajedno sa Sabornom crkvom, obavljeni su 1990. god.

## Opis
Poređenjem nacrta projekta zgrade mitropolije u Mostaru, koju je 1908. godine projektovao Karl Paržik, sa projektnim rješenjem zgrade tuzlanske mitroplolije iz 1911. godine, kao i onim iz 1913. godine, nedvosmisleno se može zaključiti da je dispoziciono rješenje zgrade tuzlanske mitropolije, organizacija prostora oko centralnog hola, kao i zenitalno osvjetljenje hola, ideja preuzeta iz konceptualnog rješenja zgrade mostarske mitropolije.

Fasade mitropolije u Tuzli razriješene su u strogoj geometrijskoj kompoziciji sa plitkim nišama i žlijebovima u zidnom platnu, te su oštrim sjenama naglašene vertikale u kompoziciji. Originalni, geometrizirani detalji razrađeni su precizno, naglašavajući linearizam i kubizam formi koji imaju porijeklo u istoricizmu. Mostarsko rješenje bilo je polazište za ovaj projekt, ali se ne može tvrditi da je Paržik bio zaslužan i za definitivno rješenje dispozicije i fasada. Tenies ne navodi ovaj projekat u pregledu svojih radova, te dileme u vezi sa autorom ovog zanimljivog ostvarenja još postoje.

Gabaritne mjere iznose oko 43 x 21,85 metara. Objekat je zidan od cigle, a konstruktivni sistem čine masivni nosivi zidovi (debljine cca 60 cm).

Zbirku od 35 ikona radili su nepoznati srpski, grčki, ruski, ukrajinski i autori sa Krita.

## Reference

## Literatura

* Branka Dimitrijević - Arhitekt Karl Paržik, doktorska disertacija, Arhitektonski fakultet, Sveučilište u Zagrebu, 1989.

‎
Dunwich (H. P. Lovecraft)

**Dunwich** je fiktivni grad koji se pojavljuje u priči "The Dunwich Horror" (1928.), američkog pisca H. P. Lovecrafta. Dunwich je smješten u fiktivnoj Lovecraftovoj zemlji te je, uz Arkham i Innsmouth, jedna od integralnih lokacija u sklopu Cthulhu mitova. Nakon inicijalnog spomena u gore navedenoj priči, Lovecraft više nikada nije spominjao Dunwich u svojoj prozi, a jedino kasnije pojavljivanje bilo je u pjesmi "The Ancient Track" (1929.); drugi autori Cthulhu mitova, poput Augusta Derletha, koristili su Dunwich u svojim pričama, a grad je često korišten i u drugim medijima te vidovima pop-kulture, poput filma, stripova i (video) igara.

Dunwich se nalazi na sjeveru centralnog Massachusettsa, a opisan je kao izrazito siromašan grad prepun poluraspadnutih i napuštenih kuća. Stanovnici su opisani kao neobrazovani i izrazito praznovjerni, a u mjestu je često i incestuozno razmnožavanje. Putnici ga uglavnom izbjegavaju s velikim zadovoljstvom, a oko mjesta se nalazi močvara s vrlo egzotičnom florom i faunom.

Vjerojatno je kako je Lovecraft svoj Dunwich imenovao po istoimenoj izgubljenoj luci, uništenoj u nekoliko snažnih oluja u XIII. vijeku, u Suffolku; Dunwich se spominje u pjesmi "By the North Sea" Algernona Charlesa Swinburnea te u noveli *The Terror* Arthura Machena, a poznato je kako je Lovecraft čitao oba djela. S druge strane, nastavak -*wich* je bio čest u gradovima Nove Engleske, tako da je moguće da je Lovecraft svoju inspiraciju povukao i iz tih izvora; nije poznato kako je Lovecraft izgovarao naziv svoga grada.

Vjerojatna inspiracija za skiciranje samog grada bio je gradić Athol, MA, ali i druga mjesta na zapadu Massachusettsa. S. T. Joshi je sugerirao kako je inspiracija za Dunwich bio gradić East Haddam, CT.

## Povezano
* Arkham, Massachusetts
* Innsmouth, Massachusetts
* Kingsport, Massachusetts

## Reference

## Literatura
* Definitive version.
*

## Vanjske veze
* "The Dunwich Horror," by H. P. Lovecraft.  The original story featuring the first appearance of Dunwich.
Izgubljeni grad (fikcija)

U fikciji i mitologiji, termin **izgubljeni grad** označava stvarna, dobro naseljena i prosperitetna naselja koja su s vremenom propala i nestala u historiji. Stvarni izgubljeni gradovi su uglavnom antičkog porijekla i ekstenzivno su proučavani od strane arheologa. Napuštena urbana naselja novijeg datuma uglavnom se nazivaju gradovi duhova.
 
Brojni su autori koristili i stvarali izgubljene gradove kao mjesta radnje svojih priča. Neki primjeri su:

* Atlantida – otok i istoimeni grad što ga je opisao Platon
* Brigadoon – grad iz istoimenog mjuzikla
* Camelot – prijestolnica kralja Arthura
* Charn – iz serijala *[[The Chronicles of Narnia]]*
* El Dorado – slavni grad zlata
* Kutchemes – iz priča o Conanu Barbarinu
* Lemuria – fiktivni indijsko-pacifički kontinent
* Númenor – iz serijala *[[The Lord of the Rings]]*
* Opar – iz romana o Tarzanu
* Python – iz priča o Conanu Barbarinu
* R'lyeh – potopljeni grad iz Cthulhu mitova H. P. Lovecrafta
* Sarnath – grad iz Lovecraftove priče "The Doom that Came to Sarnath"
* Skull Island – iz filmova o King Kongu
* Valyria - iz serijala *[[A Song of Ice and Fire]]*
* Xak Tsaroth – iz serijala *[[Dragonlance]]* 
* Xuchotl – iz priča o Conanu Barbarinu
* Xuthal – iz priča o Conanu Barbarinu
* Ys – legendary submerged city off the coast of Brittany

## Povezano

* Spisak mitoloških lokacija
King Kong

**King Kong** je fiktivno filmsko čudovište, zapravo divovski gorila, koji se prvi put pojavio u istoimenom filmu iz 1933. godine. Nakon debitantskog pojavljivanja, King Kong je dobio univerzalne pohvale te je s godinama stekao enormnu popularnost, sukladno čemu se pojavljivao u brojnim deriviranim materijalima i obradama originalne filmske priče. Njegovi tvorci su slavni pisac i scenarist Edgar Wallace te pilot i filmaš Merian C. Cooper.

Uspjeh prvog filma o King Kongu bio je toliki da je RKO Pictures nakon samo nekoliko mjeseci producirala nastavak, *[[Son of Kong]]* (1933.), u kojem je predstavljen Kong sin, Mali Kong. Tokom 60-ih godina, japanska kompanija Tōhō producirala je film *[[King Kong vs. Godzilla]]* (1962.), u kojem se Kong sukobio s još jednim popularnim čudovištem, Tōhōvim Godzillom, nakon čega je uslijedio film *[[Kingu Kongu no Gyakushū|Protunapad King Konga]]* (1967.) te animirana serija *[[The King Kong Show]]*. Godine 1976., Dino De Laurentiis je producirao moderni ''remake'' filma u režiji Johna Guillermina. Deset godina kasnije snimljen je i nastavak, u kojem je predstavljena Lady Kong. Peter Jackson je 2005. godine snimio još jedan ''remake'', čija se radnja odvijala 1933. godine.

Godine 2017., snimljen je film **, čija se radnja odvija 1973. godine, a koji je dio šireg MonsterVersea kompanije Legendary Entertainment, koji je startao filmom *[[Godzilla (film, 2014)|Godzilla]]* iz 2014. godine.

Lik King Konga je postao jedna od najvećih filmskih ikona u historiji, inspiriravši seriju nastavaka, *remakeova*, deriviranih materijala, imitacija, parodija, animiranih filmova, knjiga, stripova, video igara, zabavnih parkova pa čak i mjuzikl. Njegova uloga u pričama varira od bezumnog čudovišta do tragičnog antijunaka.

## Reference

## Literatura
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* The 1933 film 
* Official King Kong (2005) movie website 
* The 2005 remake
Ramo Kurtanović

**Ramo Kurtanović** je bosanskohercegovački geolog, savjetnik za istraživanje obojenih metala Federalnog zavoda za geologiju, penzionirani profesor Rudarsko-geološkog fakulteta Univerziteta u Tuzli

## Biografija
Ramo Kurtanović rođen je 20. juna 1949. godine u Tutinu (Srbija).
* Osnovnu školu završio je u Tutinu, a gimnazijsko obrazovanje stekao u Novom Pazaru (1968).
* Diplomirao je geologiju na Rudarsko-geološkom fakultetu u Beogradu, gdje je promoviran u zvanje „diplomirani inženjer geologije“ (1973).
* Postdiplomski studij iz oblasti „Istraživanje ležišta mineralnih sirovina“ završio je u Beogradu, na Odsjeku za geologiju Rudarsko-geološkog fakulteta (1984). Tema magistarskog rada bila je: „Ocena potencijalnosti olova i cinka u ležištu  Trepča – Stari trg“. 
* Doktorsku disertaciju pod naslovom „Morfogenetska izučavanja u funkciji određivanja potencijalnosti olovo-cinkovih ležišta u rudnom polju 'Trepča'“odbranio je na Rudarsko-geološkom fakultetu Univerziteta u Tuzli, (1990).

Odmah nakon diplomiranja (od 25.10.1973. do 30.09.1988. godine) radio je u rudniku "Trepča" – Stari Trg (kod Kosovske Mitrovice), na početku kao operativni geolog, a poslednjih osam godina (1980. – 1988.), kao šef geološke službe.
Od 01.10.1988. do 29.02.1992.godine, radio je  u DP "Geoinstitut" – Sarajevo na poslovima *odgovornog projektanta za istraživanje metaličnih mineralnih sirovina*, nakon čega prelazim na Rudarsko – geološki fakultet u Tuzli, do aprila 2007. godine. Nakon toga je angažovan u Federalnom geološkom zavodu u Sarajevu, sve do odlaska u penziju (novembar 2014.godine).

## Glavna djela
* Istraživanje ležišta mineralnih sirovina, Zavod za geologiju (1996), Sarajevo;
Odobren od strane Univerziteta u Tuzli kao novi udžbenik rješenjem broj:03-127/96 od 23.02.1996 god; UDK 622.1/2 (075.8),
* Ležišta mineralnih sirovina,  Univerzitetska knjiga (1997), Sarajevo;
Knjiga je odobrena od starne Univerziteta u Tuzli kao novi udžbenik, UDK 553.04/08:622.322 Ć (075.8)
* Ležišta nemetalnih mineralnih sirovina, Fakultet za metalurgiju i materijale (2000), Zenica, , COBISS/BiH – ID 8704006
* Geologija Bosne i Hercegovine u manuskriptnim zabelješkama akademika Mehmeda Ramovića , Rudarsko-geološko-građevinski fakultet Tuzla, 1999 godine. , COBISS – ID 652 2374
* Brnjica otrgnuta od zaborava,  Udruženje građana Bošnjaka porijeklom iz Sandžaka u FBiH, Sarajevo, 2004,god. :  COBISS  BH – ID 13081862
* Pešterska visoravan prirodno nasljeđe i društvena stvarnost,  Udruženje građana porijeklom iz Sandžaka - Sarajevo, 2004,god. :  COBISS  BH – ID 26221574

Ramo Kurtanović je publicirao i više od 80 naučnih radova iz oblasti geologije, zaštite okoliša i ekologije, kao i iz etnologije i historije Sandžaka, u relevantnim zbornicima i časopisima. 
Autor je više destina elaborata, izvještaja i analiza iz različitih područjaa geoloških istraživanja, a bio je i član više ekspertskih timova u Bosni i Hercegovini.

Služi se ruskim jezikom.

## Povezano
* Tutin
* Geologija

## Reference
R'lyeh

**R'lyeh** je fiktivni izgubljeni grad koji se pojavljuje u sklopu Cthulhu mitova. R'lyeh je stvorio H. P. Lovecraft, a prvi put se pojavljuje u priči "The Call of Cthulhu" iz 1928. godine. R'lyeh je potopljeni grad negdje u južnom Pacifiku u kojemu je zatočeno drevno božanstvo Cthulhu. 

R'lyeh je imao odjeka i u popularnoj kulturi, u sklopu koje su ga koristili različiti autori; jedno od značajnijih pojavljivanja je u japanskoj igranoj seriji *[[Ultraman Tiga]]*. 

## Opis

Glavna karakteristika R'lyeha je njegova bizarna arhitektura koju Lovecraft uspoređuje s neeuklidskom geometrijom. Norveški pomorac Gustaf Johansen, jedan od naratora u Lovecraftovoj priči, opisao je slučajno otkriće potopljenog grada: "*... obalna linija sastavljena od blata, mulja i korovom prekrivenih [[Kiklopsko zidarstvo|kiklopskih zidina]] koja ne može biti ništa osim opipljive supstance zemljinog najvećeg straha — košmarni grad-truplo R'lyeh (...) odvratno odiše sferama i dimenzijama daleko od naših*". Johansen je s ostatkom posade broda završio na otoku, međutim svi su redom pomrli na otoku, osim njega. Johansen inicijalno nije otkrio detalje tragedije, međutim protagonist priče, Francis Wayland Thurston, pronašao je rukopis u kojem Johansen otkriva kako su u tom kiklopskom gradu slučajno probudili monstruoznog Cthulhua, koji je pobio sve osim njega, koji je uspio pobjeći. 

Priča "The Call of Cthulhu" otkriva kako R'lyeh trenutno služi kao zatvor boga Cthulhua, međutim nagovještava kako će se ovaj u doglednom vremenu probuditi i osloboditi. Kultovi diljem svijeta, od Oceanije do Inuita, štuju Cthulhua, često citirajući lamentaciju *Ph'nglui mglw'nafh Cthulhu R'lyeh wgah'nagl fhtagn* (srpskohrvatski: *U svom domu u R'lyehu, mrtvi Cthulhu čeka snivajući*).

## Lokacija

U svojoj priči, Lovecraft navodi vrlo precizne koordinate za lokaciju R'lyeha, tvrdeći da se nalazi na  u južnom Pacifiku. August Derleth, Lovecraftov korespondent i suvremenik, dao je druge koordinate, mada bliske originalnima - . Potonje koordinate smještaju grad otprilike 9,400 km od stvarnog otoka Pohnpei, na kojemu je pronađena fiktivna knjiga *Ponape Scripture*. Obje lokacije su vrlo blizu pacifičkog pola nepristupačnosti (), točke u oceanu koja je najudaljenija od bilo koje kopnene mase.

## Reference

## Literatura

* 
* 
*  Definitive version.
* 
* 

## Vanjske veze
* ''A Colder War'', Charles Stross (2000)
Šogun

**Šogun** (, *vojni komandir* ili *general*) je bio nosilac vojne vlasti u Japanu za vrijeme šogunata, od 1192. do 1867. godine. U ovom periodu šoguni su de fakto vladali zemljom, iako su ih postavljali carevi.

Savremeni ekvivalent pojmu šogun je generalisimus. Iako je izvorno značanje pojma šogun „general“, ono je u stvari kraća verzija pune titule *sei-i taishōgun* (), vladajućeg pojedinca u različitom periodu istorije Japana. Posljednji šogun je bio Tokugava Jošinobu koji se odrekao svoje fukcije za vrijeme Meidži obnove 1867. godine.

Šogunova kancelarija ili uprava se nazivala **šogunat**, u Japanu poznata kao *bakufu* (), čije je izvorno značenje kuća generala, a kasnije lična vlada pod šogunom. Šator je simbolizovao komandanta na terenu, ali je i davalo značanje da ta vlada treba da bude privremena. Zvaničnici šoguna su kolektivno nazivani *bakufu* i bili su oni koji sprovode stvarne dužnosti administracije dok carski sud zadržao samo nominalnu vlast. U tom konteksu, kacelarija šoguna je bila ekvivalent vicekralju ili general-guverneru, iako su šogunu imali mnogo veću vlast nego što su obično imali general-guverneri.

## Izvori
Obaku

**Obaku** je jedna od tri glavne zen škole japanskog budizma (uz soto i rinzai).

Obaku zen školu je Ingen preneo iz Kine u XVII veku. Obaku kombinuje koan meditaciju sa praktikovanjem škole čiste zemlje. No, za razliku od jodo šu ućenja, Amida se ne smatra transcendentnim bodisatvom. Ne postoji Amida izvan uma. Poput koana, recitovanje nembutsua je praksa koja nam pomaže da vidimo sopstvenu prirodu i postignemo probuđenje.

## Izvori

## Literatura
* Enciklopedija živih religija, Nolit, Beograd. 2004. .
* Kembridžova ilustrovana istorija religije, Stylos, Novi Sad. 2006. .

## Povezano
* Zen
* Budizam u Japanu
Japanska čajna ceremonija

**Japanska čajna ceremonija** (jap. 茶道, "put čaja") tradicionalni je način pripremanja i posluživanja čaja u Japanu. 

U čajnoj ceremoniji, po pravilu, koristi se posebna vrsta zelenog čaja u prahu, koja se razlikuje od čaja predviđenog za svakodnevnu upotrebu.

Čajna ceremonija obuhvaća obrok (*ćakaiseki*) i dva služenja čaja (*koić* i *usuče*), a traje približno četiri sata.

Prvobitno, čajna ceremonija bila je privilegija isključivo aristokracije, a svoj današnji oblik dobila je zahvaljujući zen majstoru Sen no Rikju (1522. - 1591).

## Galerija

Datoteka:Kanō Osanobu 71 utaiawase.jpg|Prikaz čajne ceremonije.
Datoteka:Museum für Ostasiatische Kunst Dahlem Berlin Mai 2006 017.jpg|Soba za čajanke
Datoteka:Tea ceremony performing 1.jpg|Izvedba čajne ceremonije.
Datoteka:Tea ceremony in Kyoto.jpg|Čajna ceremonija u Kyotu.
Hinajana

**Hinajana** (*hīnayāna*) je sanskritski i pali pojam koji doslovno znači „malo vozilo“. To je prvobitno bio pežorativan termin koji su skovali sledbenici mahajane, „velikog vozila“, kako bi označili one koji su kao Budine reči prihvatali samo najranije zabeležene govore.

Hinajanisti ne priznaju kasnije govore, koje su sastavili mahajanski mudraci, a za koje se tvrdi da sadrže deo učenja za koje je Buda osećao da je suviše duboko za svoju prvu generaciju učenika, te ga je tajno poverio podzemnim zmijama na čuvanje. 

Sistem hinajana sekti bio je komplikovan i nedostaje više karika da bi bio rekonstruisan. Sa stanovišta sistematike, hinajana budizam je predstavljao izuzetno zanimljiv sistem multiplikovane razgranatosti, uporediv sa drugim razgranatim sistemima poput đainizma, hrišćanstva i islama. Doktrinarii konflikt bio je fundamentalna dimenzija ovog sistema, čije su mogućnosti bile latentno uočljive već od početka.

Današnja teravada škola jedna je od preživelih sekti hinajane. 

## Reference

## Literatura
*