Marksizam

**Marksizam** je filozofski pravac, metoda socioekonomske analize, kritika političke ekonomije i politička ideologija temeljena na spisima njemačkog filozofa Karla Marxa (po kojoj je dobio ime) i njegovog prijatelja i suradnika Friedricha Engelsa. Od svih tih spisa je najvažnija Marxova nedovršena knjiga *[[Das Kapital]]*.

Marksizam, koji se temelji na engleskoj političkoj ekonomiji, francuskom utopijskom socijalizmu i njemačkoj idealističkoj filozofiji iz prve polovice 19. vijeka, nastoji dati kritiku društva koja je istovremeno naučna i revolucionarna. Marksizam historiju tumači kroz sukob povlaštenih i potlačenih društvenih klasa, te smatra da će svi društveni problemi biti riješeni stvaranjem besklasnog društva zvanog komunizam. Kao prijelazna faza između kapitalizma - koga marksisti smatraju posljednjim stadijem klasnog društva - i komunizma bi se trebao uspostaviti socijalizam u kome bi postepeno trebalo biti ukinuto privatno vlasništvo nad sredstvima za proizvodnju.

Marksizam se danas uglavnom povezuje s revolucionarnim socijalizmom, odnosno raznim komunističkim pokretima i državama, iako su sve do 20. vijeka među marksiste spadali i umjereni socijalisti od kojih će kasnije nastati moderna socijaldemokracija.

Nakon pada Berlinskog zida i propasti komunističkih režima u Istočnoj Evropi, marksizam – temelj njihovih službenih ideologija – izgubio je dosta pobornika, ali je manji dio marksista to shvatio kao priliku za rehabilitaciju svoje filozofije, koju su, po njihovim navodima, izopačili vršitelji totalitarizma kao što su Staljin, Enver Hoxha, Mao i Pol Pot.

## Klasični marksizam

### Karl Marx i Friedrich Engels
Karl Marx je boraveći uglavnom u emigraciji i u oskudnim (ne)prilikama ,a uz finansijsku,političku i stručnu pomoć fabrikanta Fridriha Engelsa(Friedrich Engels), počeo da pise glavna dela savremenog socijalističkog(komunističkog) pokreta: Manifest komunističke partije, Klasne borbe u Francuskoj, Osnovi kritike političke ekonomije, Kapital i druga dela. Od pretežno usmerenih dela najpoznatija su: Kritika Hegelove filozofije državnog prava, Ekonomsko-filozofski pukopisi i Teze o Fojerbahu.

### Rani utjecaji

### Glavne ideje
##### Klasa

## Zapadni marksizam

### Škole zapadne marksističke misli
#### Strukturni marksizam

#### Neomarksizam

#### Frankfurtska škola

#### Kulturni marksizam

#### Analitički marksizam

#### Marksistički humanizam

### Ključni zapadni marksisti
#### Georg Lukács
#### Karl Korsch
#### Antonio Gramsci
#### Louis Althusser
#### Herbert Marcuse
## Postmarksizam

## Marksistički feminizam

## Marksizam u političkoj praksi

### Historija
### Socijaldemokracija
### Socijalizam
### Komunizam
:*Za više detalja, v. [[Komunizam]] i [[Komunistička država]].

==== Marksizam-lenjinizam ====


==== Trockizam ====


==== Maoizam ====


=== Ostali ===

=== Osporavanja marksističke prirode pojedinih pokreta ===

== Kritike ==


== Povezano ==
* [[Marksistička teorija rata]]
* [[Marksistička teorija međunarodnih odnosa]]

== Reference ==

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* 
* [[Jon Elster]], *An Introduction to Karl Marx*. Cambridge, England, 1986.
* Michael Evans, *Karl Marx*. London, 1975.
* Stefan Gandler, [http://www.brill.com/products/book/critical-marxism-mexico *Critical Marxism in Mexico: Adolfo Sánchez Vázquez and Bolívar Echeverría*], Leiden/Boston, Brill Academic Press, 2015. 467 pages. .
* 
* [[Cedric Robinson|Robinson, Cedric J.]]: *Black Marxism: The Making of the Black Radical Tradition*, 1983, Reissue: Univ North Carolina Press, 2000
* [[R. J. Rummel|Rummel, R.J.]] (1977) *Conflict In Perspective* Chap. 5 *Marxism, Class Conflict, and the Conflict Helix*
* Shenfield, S.D. [https://web.archive.org/web/20081112101246/http://www.cdi.org/russia/johnson/2008-204.cfm *Vladislav Bugera: Portrait of a Post-Marxist Thinker*]
* 

== Vanjske veze ==

* [http://www.MarxismOnline.com Marxism Online] 
* [http://www.marxismfaq.co.uk A Marxism FAQ - under construction] 
* [http://www.libcom.org libcom.org - class struggle history, theory and discussion including many works by Marx and marxists]
* [http://www.dougdowd.org/NewFiles/articles/lebowitzhi.html Introductory article by Michael A. Lebowitz] 
* [http://cepa.newschool.edu/het/schools/marxian.htm History of Economic Thought: Marxian School] 
* [http://cepa.newschool.edu/het/schools/neomarx.htm Modern Variants of Marxian political economy] 
* [http://www.marxist.com/ Marxist.com] In Defence of Marxism
* [http://www.marxists.org/ Marxists Internet Archive]
* [http://www.pathfinderpress.com Pathfinder Books, Marxist bookstore online]
* [http://www.anu.edu.au/polsci/marx/ Marxism Page]
* [http://www.marxist.net/ Marxist.net] Marxist Resources from the [[Committee for a Workers' International]]
* [http://libcom.org/library/marxism Libertarian Communist Library Marxism archive] 
* [http://www.newyouth.com/archives/theory/marxismfaq.asp Marxism FAQ] 
* [http://www.pupress.princeton.edu/titles/766.html *The Open Society and Its Enemies. Volume II: The High Tide of Prophecy (Hegel, Marx and the Aftermath)*]  critique by Karl Popper
* [http://www.mises.org/misesreview_detail.asp?control=72 *An Austrian Perspective on the History of Economic Thought. Volume II: Classical Economics (Ricardo, Marx and Stuart Mill)*]  critique by Murray Rothbard
* [http://www.mises.org/store/Resurrecting-Marx-The-Analytical-Marxists-on-Freedom-Exploitation-and-Justice-P22C1.aspx *Resurrecting Marx: The Analytical Marxists on Freedom, Exploitation, and Justice''] critique by David Gordon
* Debating Marxism Michael Albert (ParEcon) vs. Alan Maass (Marxism)
* Slobodna Jugoslavija - Najveća arhiva klasika marksizma na SH-HS jeziku  
* Novi Plamen - demokratsko-marksistički časopis