open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rimska Umbrija

**Umbrija** () je geografski pojam koji je u antičko, odnosno rimsko doba imala različito značenje od današnje italijanske regije. Predstavljala je oblast koja je ime dobila po Umbrima, italskom narodu koga su Rimljani pokorili između 4. i 2. vijeka pne. Prostirala se na istočnoj obali Jadrana, od rijeke Narni na jugu do okolice današnje Ravenne na sjeveru te sadržavala područja današnjih regija Marche i Emilia-Romagna.

Rimski car August ju je za vrijeme svoje teritorijalne reorganizacije Rimsko Carstvo|Carstva proglasio jednom od 11 regija (regiones) Italije pod nazivom **Umbrija i Galsko polje** (*Regio VI Umbria et ager Gallicus*). Nakon pada Carstva Umbrija je s vremenom komadana između raznih političkih entiteta te je u potpunosti nestala kao geografski pojam. Suvremeni naziv se počeo koristiti tek u 17. vijeku kada su tamošnji gradovi nastojali istaknuti veze sa slavnom antičkom prošlošću.
Lucije Antonije

**Lucije Antonije** (*Lucius Antonius*) je ime koje su nosili:
* Lucije Antonije (brat Marka Antonija);
* Lucije Antonije (unuk Marka Antonija).
Rat protiv Cezarovih ubica

**Oslobodilački građanski rat** je naziv za oružani sukob koji se od 43. do 42. pne. u Rimskoj Republici vodio između nekadašnjih pristaša i nasljednika Julija Cezara okupljenih u Drugi trijumvirat na jednoj, te republikanaca okupljenih oko Cezarovih ubica - samozvanih *Oslobodilaca* (Liberatores) - na drugoj stranici. Iako su *Oslobodioci* na početku imali uspjehe te uspostavili pomorsku nadmoć na Mediteranu, u velikoj kopnenoj bitci kod Filipa je trijumvirska vojska Marka Antonija i Oktavijana odnijela odlučujuću pobjedu nagnavši Cezarove ubice Bruta i Kasija da izvrše samoubistvo. Iako su se u sljedećih deset godina bilježili manji sukobi, ovaj je rat predstavljao posljednji pokušaj da se u Rimu obnovi stari republikanski režim, te se simbolički smatra završetkom Rimske Republike.

## Reference
* Thomas Harbottle, Dictionary of Battles New York 1906
* Ronald Syme. The Roman revolution. Oxford 1939
* Lawrence Keppie. The making of the Roman army. New York 1984

### Primarni izvori
* Appian: Roman Civil Wars http://www.livius.org/phi-php/philippi/battle1.html
* Plutarch: The Life of Brutus http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Lives/Brutus*.html
* Suetonius: The Life of Augustushttp://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Augustus*.html
* Velleius Paterculus: http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Velleius_Paterculus/2C*.html
* Augustus: Res Gestae http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Augustus/Res_Gestae/home.html
Salvidijen Ruf

**Kvint Salvidijen Ruf** (*Quintus Salvidienus Rufus*, ? - 40. pne.) je bio rimski vojskovođa iz doba kraja Republike. Usprkos skromnog porijekla, stekao je naklonost mladog aristokrata Oktavijana te zajedno sa Agripom postao član kruga njegovih najbližih prijatelja i suradnika. Kada je godine 44. pne. Oktavijan u Apoloniji čuo za Cezarovu smrt, Salvidijen je bio u njegovom društvu. Salvidijen je ubrzo postao jednim od Oktavijanovih komandanata u građanskim ratovima. Godine 42. pne. se na čelu Oktavijanove flote bez uspjeha borio protiv Seksta Pompeja. Kada se nakon bitke iz Filipa Oktavijan iz Grčke vraćao u Rim, Salvidijenu je povjerio šest legija da s njima ide u Hispaniju. Te je legije Salvidijen vratio u Italiju nakon izbijanja Fulvijinog rata godine 41. pne. S njima je uništio grad Sentinum te tako obeshrabrio druge gradove da stupaju na stranu Fulvijinih pobunjenika. On i Agripa su potom Fulviju i Lucije Antonije (brat Marka Antonija)|Lucija Antonija opkolili u Peruziji i prisilili na predaju.

Poslije završetka rata je Oktavijan Salvidijena imenovao guvernerom Galije s jedanaest legija te odredio za konzula za 39. pne. Međutim, Salvidijen je, čuvši da se Marko Antonije s Istoka vraća u Rim, zaključio kako se sprema novi rat, odnosno da će Antonije pokušati svrgnuti Oktavijana. Zbog toga je poslao ponudu Antoniju da mu u tome pomogne. Antonije je, međutim, preferirao sporazum sa Oktavijanom, te je, nastojeći pokazati dobru vjeru, kolegi trijumviru razotkrio Salvidijenovu izjavu. Salvidijen je uhapšen i doveden pred Senat zbog veleizdaje. U jesen 40. pne. je proglašen krivim te pogubljen ili počinio samoubistvo.

## Reference

* Appian, Civil Wars IV. 85, V. 20, 24, 27, 35, 66.http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Appian/Civil_Wars/4*.html
* Dio Cassius XLVIII. 13, 18, 33.http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/47*.html
* Livy Per 123, 127.
* Velleius Paterculus II. 59-76.
* Suetonius Divus Augustus. 66.
* Ronald Syme. The Roman Revolution. Oxford 1939.
Sentinum

**Sentinum** (*Sentin*) je bio drevni grad smješten u današnjoj italijanskoj regiji Marche, nedaleko od suvremenog Sassoferata. Poznat je kao poprište bitke kod Sentina u kojoj su 295. pne. Rimljani potukli Samnite i Gale. Za vrijeme Fulvijinog rata godine 41. pne. se priključio Fulvija|Fulviji, ali ga je zbog toga iste godine zauzeo i razorio Oktavijanov general Salvidijen Ruf. Ubrzo nakon toga je obnovljen, te iz perioda Carstva potiču mnogi vrijedni artefakti koji svjedoče o prosperitetu i razvijenom gradskom životu. Međutim, nakon Alarikovog pohoda na Italiju početkom 5. vijeka je napušten.
Peruzija

**Peruzija** () je bio drevni etrurski, a kasnije rimski grad u današnjoj Italiji, koji je danas poznat pod imenom Perugia. Spominje se kao jedan od članova konfederacije 12 etrurskih gradova koja je ratovala s Rimljanima 310-309. pne. i 295. pne. Nakon toga je postepeno došao pod rimsku vlast. U drugom punskom ratu, odnosno u doba Hanibalovog pohoda na Italiju, je ostao vjeran Rimu, Do sredine 1. vijeka pne. je bio među gradovima-klijentima rimskog roda Antonijevaca. Zbog toga se za vrijeme Fulvijinog rata opredijelio za Fulviju te su ona i njen šurjak Lucije Antonije tamo pronašli utočište. Oktavijan je grad dao pod opsadu, koja je bila žestoka, i o čemu svjedoče brojni ostaci projektila koje su klasnije pronašli arheolozi. Fulvija i Lucije su se na kraju predali te im je pošteđen život, ali je grad za kaznu razoren. Prema legendi, neki od građana su uspjeli pobjeći u Galiju te tamo osnovali grad danas poznat kao Perouges u Francuskoj. Gotovo odmah nakon toga, Oktavijan je dao obnoviti grad.
Opsada Peruzije

**Opsada [[Peruzija|Peruzije]]** je započela za vrijeme Fulvijskog rata krajem 41. pne. kada su se u taj grad sklonile rimske trupe vjerne konzulu Luciju Antoniju i Fulviji, a opkolile ih trupe vjerne trijumviru Oktavijanu. Opsada je trajala nekoliko mjeseci, a o njoj svjedoče ostaci projektila koje su na grad ispaljivale oktavijanske opsadne sprave, a koji se mogu pronaći u današnjoj Perugiji. Nakon nekoliko mjeseci glad je natjerala branitelje na predaju. Oktavijan, kome je bilo u interesu da ne izazove neprijateljstvo s Markom Antonijem, trijumvirom koji je bio Lucijev brat i Fulvijin muž, odlučio im je poštediti život - Fulvija je poslana u izgnanstvo u Sikion, a Lucije je pomilovan i imenovan guvernerom Hispanije. Građani Peruzije su, međutim, kažnjeni zbog pobune prodajom u roblje i razaranjem grada.
Peruzinski rat

**Peruzinski rat**, također poznat i kao **Fulvijin rat**, je bio kratkotrajni građanski rat koji se između 41. pne. i 40. pne. vodio u rimskoj Italiji između pristaša konzula Lucija Antonija na jednoj, te pristaša trijumvira Oktavijana na drugoj strani. Ime je dobio po Fulviji, supruzi trijumvira Marka Antonija koja je bila njegov glavni podstrekač. Oktavijan je brzom intervencijom sebi vjernih legija iz Hispanije relativno brzo porazio Lucijeve snage i natjerao ih da utočište pronađu u Peruziji, a gdje su se nakon opsade predali početkom 40. pne. Oktavijan je Fulviji poštedio život, a Lucija pomilovao, spriječivši da ovaj rat dovede do otvorenog sukoba s Markom Antonijem i raspada Trijumvirata.
Gaj Asinije Gal Salonin

**Gaj Asinije Gal Salonin** (*Gaius Asinius Gallus Saloninus*, 41. pne. - 33. n.e.) bio je rimski velikodostojnik iz doba ranog Carstva, poznat kao bliski prijatelj cara Augusta, ali i neprijatelj njegovog nasljednika Tiberija. Tiberije je godine 30. uspio natjerati Senat da Gala proglase neprijateljem rimskog naroda, nakon čega je zatvoren i umro od izgladnjivanja tri godine kasnije.

## Vanjske veze
* Coinage of Gaius Asinius Gallus
Orahovačko jezero

**Orahovačko jezero** (***Orahovičko jezero, Jezero Orahovica*** ili samo ***Jezero***) umjetno je jezero u podnožju planine Papuka kod sela Duzluka u Slavoniji, udaljeno 1500 metara od centra grada Orahovice i ujedno jedna od najpoznatijih prirodnih znamenitosti Orahovice. Omeđeno je brežuljcima i pitomim listopadnim šumama, a leži u podnožju Ružice grada.

## Geografija
Dugo je 208 metara, širina mu varira od 48,8 do 85,2 metara, a ima površinu od 1,52 (ili 1,7) hektara uz 65.000 kubika pitke vode. Dubina mu doseže čak do 9 metara na sjevernoj strani. Obale mu je dugačka 570 metara i u potpunosti je uređena. Jezero je izgrađeno 1961. godine gradnjom umjetnog nasipa, a opskrbljuje se planinskom vodom iz vlastitog izvora.

## Turističke karakteristike
Ljeti je veoma posjećeno budući da je jedino kupalište u okolici. Na jezeru se održavaju razne manifestacije, kao što su Prvosvibanjski susreti, biciklijada, Ljeto u Orahovici… Uz jezero su uređeni prostori za kampiranje i roštiljanje, kao i sportski tereni (odbojka na pijesku, nogomet).

## Fotogalerija

Datoteka:Orahovacko-jezero-(20100707)-1.jpg
Datoteka:Orahovacko-jezero-(20100707)-3.jpg
Datoteka:Orahovacko-jezero-(20100707)-4.jpg
Datoteka:Orahovacko-jezero-(20100707)-5.jpg


## Izvori
* Turistička zajednica Grada Orahovice
* Grad Orahovica
* Mirovna grupa Oaza
Mehanički čekić

**Mehanički čekić** je naziv za čekić pokretan posebnim mehanizmom a koji se koristi u:
* poljoprivredi;
* rudarstvu za lomljenje rudače u manje komade; 
* željezarama
* proizvodnju materijala i predmeta od lijevanog željeza, lima, čelika i sličnih materijala.

Mehaničke čekiće najčešće podiže ekscentrični kotač da bi potom za pad koristili gravitaciju. Kroz historiju su za pogon mehaničkih čekića najčešće korištene vodenice - u Kini su se koristili oko 20. n.e. a u Rimu od 1. vijeka n.e.

## Vanjske veze
Duh (prikaza)

**Duh** je izraz kojim se u fikciji, filozofiji i popularnoj kulturi označava bestjelesna prikaza mrtve osobe (ponekad i životinje). Tradicionalne se smatra da je takav duh u stvari duša osobe koja je iz raznih razloga ostala na Zemlji, odnosno u stanju je na ovaj ili onaj način uticati na svijet živih. Priče o duhovima se mogu pronaći u gotovo svakoj ljudskoj kulturi. Ljudi koji razgovaraju sa mrtvima nazivaju se Mediji. Nastojanje da se stupi u kontakt s duhovima se naziva nekromancija ili spritistička seansa.

## Vanjske veze

* "Ghost Theory" of 18th century German theologian Johan Ernst Schubert and a list of vernacular house spirits and ghosts
Atenodor Kananit

**Atenodor Kananit** (grčki: , cca. 74. pne. – 7. n.e.) bio je antički stoički filozof, poznat kao učitelj Oktavijana.

Bio je rodom iz Kanane kraj Tarza, a otac mu se zvao Sandon. Filozofiju je učio kod Posejdonija na Rodosu. Oktavijana je podučavao u Apoloniji. Vjeruje se kako je Oktavijanovo podučavanje nastavio i kada je mladi Oktavijan godine 44. pne. došao u Rim kako bi započeo političku karijeru. Prema predaji, bio je jedan od rijetkih koji bi se usudio javno proturječiti Oktavijanu, te ga je naučio da svaki put kada se naljuti u sebi izgovori abecedu kako bi kontrolirao svoje osjećaje.

Atenodoru se također pripisuje prvi susret s poltergeistom dokumentiran u zapadnim historijskim izvorima. Prema zapisima Plinija Mlađeg, Atenodor je iznajmio kuću u Ateni, čudeći se kako je najamnina niska s obzirom na njenu veličinu. Međutim, prve noći je sreo duha okovanog u lance, a koji ga je potom odveo do dvorišta i nestao. Atenodor je zabilježio mjesto nestanka te sljedećeg jutra počeo kopati. Tada je iskopao skelet čovjeka u lancima. On je potom pokopan i duh više nije mučio kuću.
 
Poznat je i po tome što je Ciceronu pomogao da napiše svoje djelo *[[De officiis]]*, a dio historičara smatra da je uticao na Seneku i Svetog Pavla.

## Reference
Pakor I od Partije

**Pakor I od Partije** (? - 38. pne.) bio je partski princ, odnosno nasljednik, a po nekim antičkim izvorima i suvladar partskog kralja Oroda II.

Godine 51. pne. je, koristeći oslabljenost rimskih pozicija na Istoku nakon bitke kod Kare, provalio u Sirija (rimska provincija)|Siriju, ali ga je odatle otjerao Gaj Kasije Longin. Pakor je rimsku Siriju ponovno napao godine 40. pne. pri čemu mu je pomogao odmetnuti rimski vojskovođa Kvint Labijen. Pod njegovim vodstvom, a zahvaljujući i tome što su dijelovi rimske vojske prebjegli Labijenu, Parti su osvojili cijelu Siriju i Palestinu osim Tira i još nekoliko primorskih gradova. U Judeji je vlast preuzeo njegov pomoćnik Barzafarn te za novog jevrejskog kralja postavio Antigona Hasmonejca.

Pakorova osvajanja nisu dugo potrajala, jer je već 39. pne. rimska protivofenziva pod Publijem Ventidijem Basom povratila Malu Aziju, a Labijen je poginuo. Parti su se zbog toga morali povlačiti iz Judeje i Sirije. Pakor je godine 38. pne. pokušao izvršiti novi napad, ali je poginuo u bitci kod Kirestike.

## Reference

* Cassius Dio, xlviii–xlix.
Kvint Labijen

**Kvint Labijen** (*Quintus Labienus*, ? - 39. pne.) bio je rimski vojskovođa iz doba kraja Republike, poznat po tome što se borio u partskoj službi.

Bio je sin znamenitog vojskovođe Tita Labijena, ubijenog od strane Cezarove vojske u bitci kod Munde. Kao anti-cezarovac, Kvint Labijen se priključio cezaroubicama, a za vrijeme rata s Drugim trijumviratom su ga Marko Junije Brut|Brut i Gaj Kasije Longin|Kasije poslali Partima kao ambasadora, tražeći njihovu pomoć. Kada je čuo za njihov poraz kod Filipa, Kvint Labijen je prešao u partsku službu. Kada su godine 40. pne. Parti pokrenuli veliki rat protiv Rima, mnoge rimske jedinice na Istoku su zbog Labijena prelazile na partsku stranu. Labijen i partski princ Pakor su razbili rimske snage u Siriji, a potom se razdvojili - Pakor je krenuo na jug prema Feniciji i Palestini, dok je Labijen krenuo na sjever i osvojio gotovo cijelu Malu Aziju. Godine 39. pne. je, međutim, rimska protivofenziva pod Publijem Ventidijem Basom povratila Malu Aziju. Labijen je tada poražen, zarobljen i pogubljen.
Lucije Skribonije Libon

**Lucije Skribonije Libon** (*Lucius Scribonius Libo*) je ime nekoliko ličnosti iz rimske historije. To su:
* Lucije Skribonije Libon (pretor 204. pne.);
* Lucije Skribonije Libon (tribun 149. pne.);
* Lucije Skribonije Libon (konzul 34. pne.), pristaša Pompeja i brat Skribonije, druge supruge cara Oktavijana;
* Lucije Skribonije Libon (konzul 16.), njegov sin, ubijen od Tiberija.

## Vanjske veze
* Additional information about various members of the Scribonius Libo, pages 779-780 Dictionary of Greece and Roman Biography and Mythology 
* Images of the coins issued by L.S. Libo in 62 BC
Skribonija

**Skribonija** (*Scribonia*, 68. pne. - 16. n.e.) je bila rimska plemkinja iz doba prijelaza Republike u Carstvo, najpoznatija kao druga supruga Oktavijana i majka njegove jedine kćeri Julije Starije.

Podaci o njenom ranom životu su oskudni, odnosno predmet špekulacija među historičarima. Skribonija se rodila kao kćer Lucija Skribona Libona, za koga se vjeruje da je bio pretor godine 80. pne. Vjeruje se da joj je prvi muž bio konzul Gnej Kornelije Lentul Marcelin, te da je s njim imala sina po imenu Kornelije Marcelin, a koji je umro u djetinjstvu. Njen drugi suprug je bio Publije Kornelije Scipion Salviton, te je s njime imala sina Publija i kćer Korneliju.

Od drugog muža se razvela godine 40. pne. zato što se s njom nastojao oženiti Oktavijan. Razlog za brak je bio političke prirode - njen brat Lucije je bio pristaša Seksta Pompeja čija je flota remetila dovoz žita i drugih roba u Rim i tako potkopavala Oktavijanov i autoritet Drugog trijumvirata. Oktavijan se nadao kako će preko Lucija postići *[[reapprochement]]* sa Pompejem, a što se na kraju dogodilo. Prema Skriboniji, pak, Oktavijan nije osjećao ljubav te antički izvori brak opisuju kao nesretan; Skribonija, koja je od Oktavijana bila starija nekoliko godina, stalno ga je uznemiravala svojim prohtjevima te se Oktavijan s njome razveo godine 39. pne. čim je upoznao Liviju. Kćer Juliju je rodila na dan razvoda, ali je Julija djetinjstvo provela s ocem. Kada je Julija osuđena na izgnanstvo, Skribonija je molila Oktavijana da dozvoli da je prati.
Poltergeist

**Poltergajst** (, što dolazi od *poltern*, "bučiti" i *[[Geist]]*, "duh" u mitologiji i folkloru označava duh, entitet, demona ili bestjelesno biće koje se manifestira kroz pravljenje buke ili pomicanje predmeta.

## Vanjske veze
* Poltergeist caught on video, *The Sun* UK newspaper, August 9, 2008.
* Scientific evidence of poltergeist knocking?  Scientific article describing research report "The Acoustic Properties of Unexplained Rapping Sounds" in the Journal of the Society for Psychical Research [2010] Vol 73.2 Number 899 pp 65–93.
* Andrew Lang, The Poltergeist and his explainers , *The Making of Religion*, (Appendix B), Longmans, Green, and C°, London, New York and Bombay, 1900, pp.&nbsp;324–339.
* Haunted Ontario  – Founded in 1996 by Bob Milne, Haunted Ontario chronicles the ghosts, spirits, spooks, and poltergeists said to haunt Canada's most populated province.
* Poltergeist: The Legacy Website 
* Dehaunting Techniques
* International Journal of Parapsychology
* Princeton Engineering Anomalies Research 
* Skeptic's Dictionary
* 1926 silent short film of the Eleonora Zugun poltergeist case On YouTube, with German title cards.
LGBTQ prava na Samoi

LGBT osobe na Samoi su generalno obespravljene u odnosu na ostale građane i građanke. Istopolni odnosi su zabranjeni zakonom od 1978. godine i kažnjavaju se novčanom kaznom. Poslednja primena ovog zakona je bila 1983. godine. S druge strane, domorodačko pleme Falantaluauluua, čiji pripadnici čine 60% stanovnika ostrva, u najvećem broju slučajeva prihvata LGBT osobe u svojim redovima, pa čak organizuje i plemenska venčanja istopolnih parova. Diskriminacija LGBT osoba mnogo češće dolazi od strane državnih organa, policije i pravosuđa. Promena pola/roda u dokumentima, i zakonska terpaija korekcije pola nije moguća, i od 2002. godine je zabranjena zakonom.
Alabanda

**Alabanda** je drevni grad u nekadašnjoj Kariji čije se ruševine nalaze u blizini mjesta Doganyurt u provinciji Aydin današnje Turske. Po predaji ga je osnovao karijski heroj Alaband. Bio je poznat po proizvodnji crnog mramora. U doba Seleukida je bio Hrisaorijskog saveza. Antioh III Veliki ga je preimenovao u Antiohija Hrisaorijska, ali je nakon bitke kod Magnezije vratio staro ime. Za vrijeme Antonijevog rata protiv Parta, grad se 40. pne. uspješno opirao Partima i njihovom generalu Kvintu Labijenu. Poslije je u Rimskom Carstvu dobio status pod-provincijskog sjedišta (*[[conventus iuridicus]]*). Bizantsko Carstvo ga je proglasilo sjedištem episkopije, a episkopi se bilježe do godine 879. Vjeruje se da je nakon tog doba napušten. Rimokatolička crkva ga drži titularnim sjedištem svoje dijeceze.

## Vanjske veze

* Hazlitt's Classical Gazetteer 
* Dictionary of Greek and Roman Geography (1854) at Perseus Project
Milas

**Milas** (, ) je ime drevnog grada u Kariji po kome je prozvan distrikt u suvremenoj Turskoj koji administrativno pripada Provinciji Mugla. Grad je imao izuzetno dugu i bogatu historiju, a na području distrikta se nalazi čak 27 značajnih arheoloških nalazišta.

## Galerija

Datoteka:Typical chimney Milas Turkey.jpg|Dimnjaci tipični za područje
Datoteka:Ancient column stork nest Milas Turkey.jpg|Roda na drevnom stupu
Datoteka:Backstreets traditional Turkish houses Milas Turkey.jpg|Sporedne ulice Milasa


## Reference

## Povezano
* Labranda
* Milaski tepih
* Jezero Bafa
* Aerodrom Milas-Bodrum
* Milaska hidroksilacija

## Vanjske veze

* Milas
Menas (admiral)

**Menodor**, također poznat i kao **Menas** (? - 35. pne.) bio je kilikijski pomorac, poznat kao flotovođa u službi vodećih rimskih političara svog vremena.

Vjeruje se da ga je oko godine 67. pne. zarobio Pompej tokom kampanje protiv kilikijskih pirata. Poslije ga je oslobodio i učinio svojim klijentom. Menas je uslugu vratio tako što se stavio u službu njegovog sina Seksta Pompeja koji je od 44. pne. iz svoje baze na Siciliji vodio rat s ciljem da svrgne režim Cezarovih nasljednika. U tome je Menas imao velikih uspjeha; koristeći metež nastao peruzinskim ratom, osvojio je godine 40. pne. Sardiniju, otjeravši tamošnjeg pro-oktavijanskog guvernera Marka Lurija, a potom i Korziku.

Sljedeće je godine, pak, sklopljen sporazum u Mizenu kojim je Drugi trijumvirat priznao Pompeja za gospodara središnjeg Mediterana. Menodor je, prema Plutarhovim navodima, prilikom ceremonije potpisivanja predložio Sekstu da pobije trijumvire i sam preuzme vlast nad Rimom, a što je Sekst odbio.

Godine 38. pne. je Menas, pak, izdao Seksta, organiziravši pobunu nakon koje je Sardinija prešla u trijumvirske ruke. Menas je za tu uslugu tražio da ga priznaju kao rimskog viteza. Godine 36. pne. je ponovno prešao na Sekstovu stranu, ali mu Sekst više nije vjerovao. Menas je ponovno prebjegao Oktavijanu. Godine 35. pne. je poginuo za vrijeme pohoda u Iliriku.

Menas se pojavljuje kao jedan od likova u Shakespeareovoj tragediji *[[Antonije i Kleopatra (Shakespeare)|Antonije i Kleopatra]]*.

## Izvori
Cosenza

**Cosenza** (latinski: *Cosentia*) je grad i općina (comune) od 67.239 stanovnika u Kalabriji, regiji u Južnoj Italiji. Cosenza je administrativni centar istoimene provincije Cosenze koja ima 708.702 stanovnika. Grad je također sjedište biskupije.

## Geografija
Grad se rasprostire na ušću rijeke Busenta u rijeku Crati, udaljen 80-ak kilometara sjeverozapadno od regionalnog centra Catanzara.

## Historija
Antička Cosentia bila je prijestolnica italskih Brutijaca, prije nego što su je Rimljani zauzeli 204. pne. U Cosenzi je 410. umro i sahranjen vizigotski kralj Alarih I. Po legendi, pokopan je zajedno sa svojim blagom opljačkanim u Rimu, u koritu Busenta. Nakon toga su ga zauzimali i njime vladali Bizantinci, Saraceni, Normani, Anžuvinci i Španjolci, a 1799. grad je proglašen republikom. U vrijeme dok je bio dio burbonske Kraljevine dviju Sicilija, postao je poprište brojnih ustanaka za nezavisnost Italije, što je kulminiralo u neuspjeloj ekspediciji braće Bandiera 1844. godine. Grad je teško oštećen u potresima 1783, 1854, 1870. i 1905. godine, a nakon tog i savezničkim bombardiranjem u Drugom svjetskom ratu.

## Znamenitosti

Do danas su obnovljeni brojni najvažniji spomenici, uključujući romaničku katedralu (1185–1222) i normanski zamak, nadograđivan i proširivan za vrijeme vladavine svetorimskog cara Fridrika II i Anžuvinaca. Cosenza ima i nekoliko srednjovjekovnih crkava s velikim umjetničkim blagom te gradski muzej.

## Privreda
Cosenza je važno željezničko raskršće, iz nje vode pruge za Paolu, Sibari, Crotone i Catanzaro. Okolica grada je poljoprivredni kraj u kom se uzgajaju žitarice, voće, grožđe, masline i dud za dudov svilac. Tvornice Cosenze proizvode namještaj, vunene tkanine, svilu i taninsku kiselinu.

## Pobratimski gradovi
*  Kenosha, Sjedinjene Američke Države
*  Lansing, Sjedinjene Američke Države
*  Sault Ste. Marie, Kanada

## Reference

## Vanjske veze

* ''Ctta di Cosenza'' (službene stranice)
Drim

:*Za ostale upotrebe, pogledajte [[Drim (razvrstavanje)]]*

**Drim** (, mak.: *Дрим*) je reka na jugoistoku Balkana. Prosečni protok vode u Drimu je 352&nbsp;m³/s. Sliv Drima pokriva teritoriju od 11.756&nbsp;km², severnu i istočnu Albaniju, zapadnu Makedoniju i zapadni deo Metohije. Protiče kroz duboke klisure i nije plovan.

Reka Drim nastaje spajanjem Belog i Crnog Drima kod grada Kukes u severoistočnoj Albaniji. Od tog mesta do ušća u Jadransko more Drim je dugačak 160 kilometara. Sa Belim Drimom, ukupna dužina reke je 335 kilometara. Blizu Skadra, Drim se deli na dva rukavca (bifurkacija). Jedan od njih se uliva u Jadran južno od grada Lješ, a drugi, manji, uliva se u reku Bojana. Drugi rukavac je nastao 1858.

Reka Drim je od velikog značaja za albansku privredu, posebno za proizvodnju električne energije. Na reci su izgrađene 3 brane koje služe za proizvodnju struje. Veštačko jezero Fjerza je sa 73 km² najveće veštačko jezero u Albaniji. Naredno jezero u nizu ima površinu od 25 km².

Poslednji patrijarh srpski, pred drugo ukidanje Pećke patrijaršija 1766., Vasilije Jovanović-Brkić je u svojoj knjizi, napisanoj u Livornu 1771. godine *Opis turski oblasti i u njima hrišćanskih naroda, a naročito naroda srpskog* spominjao i rijeku Drim. Spomenuo je Crni Drim i drugu reku, Srpski Drim, koja dolazi iz pravca Dukađina i uliva se u Crni Drim.  Srpski Drim je današnji Beli Drim.

## Reference
Antigon II Matatija

**Antigon II Matatija**, također poznat i kao **Antigon Hasmonejac** (? - 37. pne.) bio je posljednji vladar Judeje iz hasmonejske dinastije. Bio je sin kralja Aristobula II, svrgnutog od strane Rimljana kako bi se na njegovo mjesto kao klijentski vladar postavio Hirkan II.

Antigon je za vrijeme velikog rimsko-partskog rata godine 40. pne. došao u Judeju zajedno s partskom vojskom pod Barzafarnom. Parti su zauzeli Jeruzalem, gdje se Antigon proglasio kraljem i svome stricu Hirkanu odrezao uši te ga prognao u Babilon. Međutim, samo tri godine kasnije se pro-rimski vođa Herod Veliki vratio u Judeju te svrgnuo i zarobio Antigona. Poslije ga je predao Marku Antoniju, koji ga je dao pogubiti odsijecanjem glave. Plutarh bilježi da je to bio prvi slučaj da se u to vrijeme takva kazna primjenjuje nad nekim kraljem.
Kovrage

**Kovrage** je naselje koje se nalazi na Kosovu u opštini Istok.

Istoku pripadaju sljedeca naselja:Banja, Banjica, Begov Lukavac, Belica, Belo Polje, Verić, Vrelo, Dobruša, Donji Istok, Dragoljevac, Drenje, Dubrava, Đurakovac, Žakovo, Žač, Zablaće, Istok, Kaličane, Kašica, Kovrage, Koš, Krnjina, Lugovo, Ljubovo, Ljubožda, Malo Dubovo, Mojstir, Muževine, Novi Verić, Orno Brdo, Osojane, Poljane, Prekale, Prigoda, Rakoš, Sinaje, Srbobran, Saradran (Starodvorane), Studenica, Suvi Lukavac, Suvo Grlo, Sušica, Tomance, Trbuhovac, Tučep, Ukča, Crkolez, Crni Lug, Crnce i Šaljinovica.

## Vanjske veze
* Dobrodosli na Kovrage!
Aleksandar Helios

**Aleksandar Helios** (, 25. decembar 40. pne. - 29/25. pne.?) bio je egipatski princ iz dinastije Ptolemejida, odnosno sin kraljice Kleopatre VII i rimskog vojskovođe Marka Antonija. Njegoav sestra blizanka je bila Kleopatra Selena II.

Prema donacijama u Aleksandriji iz 34. pne. Aleksandru Heliosu je bila namijenjena kruna Medije i Partije, iako otac ta područja nije uspio staviti pod svoju vlast.
 
Nakon pobjede nad Kleopatrom i Antonijem godine 30. pne. Oktavijan je dao pogubiti njegovu polubraću Cezariona i Marka Antonija Antila, ali je njemu, Kleopatri i mlađem bratu Ptolemeju Filadelfu poštedio život. Nakon što je u zlatnim lancima paradiran u trijumfu, povjeren je Oktavijanovoj sestri Oktaviji Mlađi koja je njega i Kleopatru Selenu odgojila kao vlastitu djecu.

Historičari vjeruju da je umro prirodnom smrću.

## Vanjske veze
* Coinage of Alexander with his mother 
* Alexander Helios at "Donations of Alexandria"
Marko Lurije

**Marko Lurije** (*Marcus Lurius*, 1. vijek pne.) je bio rimski flotovođa poznat po učešću u građanskim ratovima.

Za vrijeme sicilijanski ustanka je bio Oktavijanov guverner Sardinije. Kada je Sekstov admiral Menas godine 40. pne. napao Sardiniju, Lurije je ispočetka odbio napad, ali se na kraju ipak morao povući.

Usprkos tog neuspjeha, sačuvao je Oktavijanovo povjerenje te mu je godine 31. pne. Oktavijan povjerio komandu nad desnim krilom svoje flote u bitci kod Akcijuma. Lurije je zajedno sa Agripom tada uništio Antonijevu flotu.

## Izvori
Kleopatra Selena II

**Kleopatra Selena II** (grčki:**η Κλεοπάτρα Σελήνη**, 25. decembar 40. pne. – 6. ne.), također poznata kao **Kleopatra VIII od Egipta** ili **Kleopatra VIII** bila je egipatska princeza iz dinastije Ptolemejida i kraljica Mauretanije.

Rodila se kao kćer kraljice Kleopatre VII i rimskog vojskovođe Marka Antonija, odnosno kao sestra-blizanka Aleksandra Heliosa. Prema donacijama u Aleksandriji 34. pne. trebala je naslijediti Kirenajku i Libiju. Njeni roditelji su, međutim, godine 30. pne. poraženi u ratu protiv Oktavijana, koji je poslije toga dao likvidirati njenu polubraću Cezariona i Marka Antonija Antila. Kleopatri Seleni, Aleksandru i njenom mlađem bratu Ptolemeju Filadelfu je, pak, pošteđen život. Nakon paradiranja u trijumfu Oktavijan ju je povjerio svojoj sestri Oktaviji, koja ih je odgojila kao vlastitu djecu.

Kada je Oktavijan bivšeg numidijskog kralja Jubu II odlučio postaviti za kralja novostvorene klijentske države Mauretanije, Kleopatra Selena II mu je postala suprugom. U to vrijeme su joj braća već bila umrla, te je bila posljednji živi izdanaka Ptolemejida. Antički izvori opisuju da je, kao izuzetno obrazovana i prosvijećena žena, imala važnu ulogu u pretvaranju "divlje" Mauretanije u jedno od najprosperitetnijih područja tadašnjeg antičkog svijeta. Sa Jubom je imala dvoje djece: sina Ptolemeja i Druzilu.

## Reference

## Vanjske veze

* Portrait Bust of Cleopatra 
* Coin Depicting Cleopatra
Alois Senefelder

**Alois Senefelder** (, 6.11. 1771, Prag &ndash; 26.2. 1834, Minhen) je bio austrijski glumac i dramaturg koji je 1798. izmislio štamparsku tehniku litografije.

Rođen je kao *Aloys Johann Nepomuk Franz Senefelder* u Pragu gde je njegov otac nastupao kao glumac. Obrazovao se u Minhenu i dobio je stipendiju za studiranje prava u Ingolštatu. Očeva smrt 1791. ga je naterala da napusti studije da bi izdržavao majku i osmoro braće i sestara, te je postao glumac i napisao uspešnu dramu *Poznavalac devojaka* (*Connoisseur of Girls*).

Zbog problema sa štampanjem njegovog komada *Mathilde von Altenstein* zapao je u dugove, pa pošto nije imao sredstava da štampa novi komad koji je napisao, Zenefeld je eksperimentisao sa novom tehnikom graviranja koristeći masno mastilo otporno na kiselinu kao resist na glatkom, fino granuliranom kamenu zolnhofenskog krečnjaka.  Ubrzo je otkrio da se to može proširiti na štampanje sa ravne površine samog kamena, što je bio prvi planografski proces u štampi.

Udružio se sa porodicom Andre (*André*), izdavačima muzike, i postepeno doveo svoju tehniku do upotrebljivosti, usavršavajući i hemijske procese i posebne oblike štamparske prese potrebne za korišćenje kamena. On je tehniku nazivao „kameno štampanje“ ili „hemijsko štampanje“, ali je francuski naziv „litografija“ bio šire prihvaćen.

1818. je osigurao patentna prava širom Evrope i objavio svoja otkrića u knjizi *Sveobuhvatan udžbenik litografije* (), koja je 1819. prevedena na engleski i francuski jezik (engleski naziv – *A Complete Course of Lithography*). Ova Zenefeldova kombinovana istorija njegovog izuma i praktičan uvod u litografiju je ostala u štampi sve do ranog 20. veka.

Zenefelder je takođe uspeo da iskoristi i potencijal litografije kao umetničkog medijuma. Za razliku od ranijih tehnika umnožavanja,  kao što je graviranje, koje su zahtevale i napredne zanatske veštine, litografija je omogućavala umetnicima da crtaju direktno na ploči koristeći već bliska pera. Već 1830. Andre su u Londonu objavili mapu (portfolio) umetničkih litografija pod naslovom *Primerci poliautografije * ().

Do 1820-tih litografija se dalje razvila i omogućila štampanje u punoj boji sa višestrukih ploča, a hromolitografija  je do uvođenja *[[process color]]* štampe bila najvažnija tehnika štampanja u boji.

Zenefeldera je odlikovao kralj Maksimilijan Josip Bavarski a njegova statua stoji u Zolnhofenu, gde se još uvek vadi litografski kamen.

Doprinos Alojza Zenefeldera po značaju stoji rame uz rame sa otkrićem stereotipije Vilijama Geda, parnom presom Fridriha Koniga i linotip mašine Otmara Mergentalera i sasvim je prilično što je doživeo da vidi kako njegov proces postaje široko prihvaćen kako za umnožavanje umetničkih reprodukcija tako i kao prevladavajući metod za reprodukciju likovnih materijala u štamparskoj industriji.

## Vanjske veze

* THE INVENTION OF LITHOGRAPHY  (*OTKRIĆE LITOGRAFIJE*) od Alojza Zenefeldera, *(engleski prevod, 1911) (pretraživi faksimil na Bibliotekama Univeziteta u Džordžiji (*University of Georgia Libraries*); formati: [[DjVu]] i [http://fax.libs.uga.edu/NE2420xS475/1f/invention_of_lithography.pdf slojeviti PDF] )*]
30-e pr. n. e.

**30-e pne.** je naziv za deceniju u 1. vijeku pne. koja je počela 39. pne. a završila 30. pne.

## Događaji i trendovi

* 32. pne. - 30. pne. - Rat Istoka i Zapada, odnosno posljednji građanski rat na čijem kraju Oktavijan August prvi put uspostavlja vlastitu autokratsku vladavinu nad cijelom rimskom državom, a smrću kraljice Kleopatre prestaje historija drevnog Egipta kao samostalne političke cjeline, odnosno helenistički period antičke historije.
 
## Rođenja
*

## Smrti
* 30. pne. - Marko Antonije, rimski vojskovođa i državnik (r. 83. pne.)
* 30. pne. - Kleopatra VII, posljednja kraljica drevnog Egipta (r. 70/69. pne.)
39. pr. n. e.

Godina **39. pne.** bila je redovna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. U svoje je vrijeme bila poznata kao **Godina konzulstva Cenzorina i Sabina** ili, rjeđe, **godina 715. ''[[Ab urbe condita]]**''. Izraz 39. pne. za ovu godinu se počeo koristiti od ranog srednjeg vijeka kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda za označavanje godina u Evropi.

__NOTOC__

## Događaji

* Rat Antonija protiv Parta: Trijumvir Marko Antonije na istok šalje 11 rimskih legija pod Publijem Ventidijem Basom, a koje iz Male Azije tjeraju partske snage pod odmetnutim rimskim generalom Kvintom Labijenom. Labijen se povlači u Siriju i tamo prima partska pojačanja, ali je poražen kod gorja Taurus.
* Sporazum u Mizenu kojim se privremeno obustavljaju neprijateljstva između Drugog trijumvirata i Seksta Pompeja, samozvanog "Neptunovog sina". Trijumviri Pompeju priznaju vlast nad Sicilijom, Sardinijom i Peloponezom i obećavaju mjesto rimskog konzula; Pompej zauzvrat obećava prestanak piraterije i obustavljanje blokade italijanske obale, čime je normalizirana opskrba Rima žitom.
* Rat Antonija protiv Parta: Publije Venditije kod Amanskih vrata razbija vojsku partskih katafrakta na čelu sa Farnastanom. Njegove trupe potom napreduju na jug, kako bi povratile rimsku vlast nad Sirijom i Judejom. Kvint Labijen, u međuvremenu, pokušava pronaći utočište u Kilikiji, ali je uhvaćen i pogubljen.

## Rođenja
* Antonija Starija, kćer Marka Antonija, baka cara Nerona i Mesaline (u. prije 25. n.e.)
* Julija Starija, kćer rimskog cara Augusta (u. 14. n.e.)

## Smrti
* Kvint Labijen, rimski vojskovođa (pogubljenje)
Neptun (mitologija)

U rimskoj mitologiji, **Neptun** (latinski *Neptunus*) je starorimski bog mora i potresa. U grčkoj mitologiji Neptun je poznat kao Posejdon, a kod Etruščana kao Nethuns. Neptunov znak je trozub, kao i Posejdonov znak. Neptunov sin je Triton.
## Neptunova obitelj
Neptun je sin Saturna, Titana, boga vremena, i njegove sestre-žene Ops. Saturn je progutao svako svoje dijete osim Jupitera. Neptunova su braća Jupiter i Pluton, a sestre Cerera, Vesta i Junona. Neptun je dobio vlast nad morem, Pluton nad podzemljem, a Jupiter nad nebom. Neptun se oženio Salaciom, morskom nimfom. S njom je imao sina Tritona. Neptunov predak je Okean, bog-ocean, prvotni vladar mora.

## Kult
Neptun je bio štovan u Rimu kao bog konja i konjskih utrka. Njegov je nadimak bio *Neptune Equester*, zaštitnik konjskih utrka. Njegov se festival zvao *Neptunalia*. Neptun je imao 2 hrama u Rimu. Prvi je bio blizu *Circus Flaminusa*, a drugi, *Basilica Neptuni*, je napravljen na *Campus Martiusu*.

## Vanjske veze
Sicilijanski ustanak

**Sicilijanski ustanak** ili **sicilijanski građanski rat** je naziv za oružani sukob koji se u Rimskoj Republici od 44. pne. do 36. pne. s prekidima vodio između Drugog trijumvirata na jednoj, te sljedbenika optimatskog vođe Seksta Pompeja na drugoj strani. Sekst, koji je nakon poraza pompejanaca u građanskom ratu 45. pne. pobjegao na Siciliju, tamo je iskoristio metež nastao Cezarovim ubistvom kako bi od tog otoka stvorio snažno uporište anti-cezarovskih snaga, ali i veliku flotu. S njome je prkosio Trijumviratu, koristeći njihove razmirice i zauzetost vanjskim prijetnjama Republici da bi godine 39. pne. potpuno poremetio trgovinu u Mediteranu i opksrbu Rima žitom. Zbog toga su trijumviri godine 39. pne. s njime sklopili sporazum u Mizenu, priznavši njegovu vlast nad Sicilijom, Sardinijom i Peloponezom i obećavši mu mjesto konzula. Taj aranžman se raspao te je rat nastavljen 38. pne. sve do bitke kod Nauloha u kojoj je Sekstova flota poražen, a on prisiljen na bijeg u Milet gdje je uhvaćen i pogubljen.

## Izvori
Katafrakt

**Katafrakt** () je naziv za pripadnika teške, odnosno oklopljene konjice, karakterističnog za historijske iranske monarhije u starom vijeku. Za katafrakte je bilo karakteristično da su oni na sebi nosili krljušt oklope od brončanih ili željeznih ploča, a kasnije su u nekim slučajevima istim oklopom bili obloženi i konji. Katafrakti su bili naoružani dugim kopljem, a ponekad su nosili mač ili bojni čekić za neposrednu borbu. U nekim su slučajevima bili i naoružani i lukovima i strijelama.

Vjeruje se kako su prvi oblici katafrakta nastali u Centralnoj Aziji među tamošnjim iranskim narodima. Njihov razvoj je pomogao kako razvoj metalurgije, tako i selektivno križanje konja zahvaljujući kome su nastale pasmine ratnih konja, dovoljno krupnih i snažnih da mogu nositi ne samo jahača nego i teški oklop.

Rimljani su se sa katafraktima počeli susretati od rimsko-sirijskog rata. Dok su disciplina i taktika njihovih legija ponekad odbijali juriše katafrakta, inferiornost po pitanju mobilnosti i okolopa rezultiralo je i nizom teških poraza među kojima je najpoznatija bitka kod Kare (53. pne.). Sami Rimljani su počeli postepeno uvoditi katafrakte kao zamjenu za ekvite, odnosno od njih stvarati konjicu. Prve pomoćne jedinice katafrakta spominju u doba cara Hadrijana. Za vrijeme krize 3. vijeka car Galijen upravo u katafraktima vidi rješenje problema koje je tada mučilo Rimsko Carstvo, odnosno nastoji rimsku vojsku temeljiti upravo na njima, kako bi stekao veću mobilnost nad neprijateljem.

Vjeruje se da su po ugledu na takve katafrakte, odnosno njihove ekvivalente u Bizantu, nastali vitezovi karakteristični za Zapadnu Evropu u srednjem vijeku. S obzirom da objedinjuju oklop i mobilnost, katafrakte se u širem historijskom smislu smatra i pretečom tenkova.

## Vanjske veze

* Image of Sarmatian armored horse detail on the Trajan's column project , McMaster University
* Third century CE graffito of Parthian Cataphractus
* The historical works of Ammianus Marcellinus
Sporazum u Mizenumu

**Sporazum u Mizenumu** je naziv za mirovni sporazum koga su godine 39. pne. u Mizenumu kraj Napulja sklopili rimski trijumviri Oktavijan, Marko Antonije i Marko Emilije Lepid s jedne, te vođa sicilijanskih pobunjenika Sekst Pompej s druge strane. Njime je privremeno zaustavljen Sekstov rat protiv Trijumvirata koji se vodio od 44. pne. i u kome je Sekst, koristeći snažnu flotu, Trijumviratu nanio teške poraze, zauzevši Sardiniju, Korziku i Peloponez. Trijumvirima je stalo da rat što prije okončaju; Antonijeve istočne provincije su napali i velikim dijelom zauzeli Parti, dok je Oktavijan nastojao otkloniti probleme s opskrbom Rima žitom.

Sekstu je, u zamjenu za prekid neprijateljstava i blokade, ponuđeno priznanje vlasti nad Sicilijom, Sardinijom i Peloponiezom te obećano mjesto konzula. Oktavijan je, pak, kao pregovarački adut koristio brak sa Skribonijom, Sekstovom rođakom. Sekst je na kraju pristao te je mir uspostavljen, iako je za vrijeme ceremonije potpisivanja njegov admiral Menas, prema Plutarhovim navodima, predložio da se iskoristi prilika, trijumviri pobiju, a Sekst postane jedini gospodar rimske države.

Mir, međutim, nije dugo potrajao. Već sljedeće godine je Oktavijan pokrenuo pohod protiv Seksta koji će se završiti bitkom kod Nauloha 36. pne. u kojoj je Sekstova flota uništena.
Publije Ventidije Bas

**Publije Ventidije Bas** (*Publius Ventidius Bassus*), ili punim imenom, **Publije Ventidije, Publijev sin, Bas** (*Publius Ventidius Publii filius Bassus*, ) bio je rimski vojskovođa iz 1. vijeka pne. koji se proslavio pobjedama nad Partima.

Bio je rodom iz Picenuma, a otac mu je bio protu-rimski pobunjenik u Savezničkom ratu. Kao dijete je s majkom doveden u Rim kao zarobljenik. Iako je stekao slobodu, nije mogao napredovati u rimskom društvu, te se priključio vojsci. Za vrijeme galskih ratova je Julije Cezar prepoznao njegov talent, te mu omogućio napredovanje u službi. Nakon Cezarove smrti je postao jedan od najpouzdanijih oficira i suradnika Marka Antonija. Za vrijeme Fulvijin rat|Fulvijinog rata je odbio podržati Markovog brata Lucije Antonije (brat Marka Antonija)|Lucija. Usprkos toga mu je Marko Antonije povjerio komandu nad 11 legija s kojima je morao poraziti Parte koji su godine 40. pne. napali i zauzeli istočne provincije. Bas je u tome imao velikih uspjeha - godine 39. pne. je porazio Kvinta Labijena, a godine 38. pne. porazio i partskog kralja Pakora koji je pri tome ubijen. Bas je tako povratio sva izgubljena područja i simbolički osvetio poraz kod Kare. Bas je mogao napredovati dalje na istok, ali je odlučio sačekati Antonija kao svog pretpostavljenog, smatrajući da će mu zamjeriti oduzimanje slave. Umjesto toga je opsjeo grad Samosata i komagenskog kralja Antioha. Opsadu je preuzeo Antonije, koji je Basa poslao u Rim, gdje mu je priređen trijumf - jedini u rimskoj historiji za pobjedu nad Partima.

Ventidije se pojavljuje kao jedan od likova u Shakespeareovoj tragediji *[[Anthony and Cleopatra|Antonije i Kleopatra]]*.

## Vanjske veze
* Dictionary of Greek and Romans - 1867
Julija Starija

**Julija Starija** (30. oktobar 39. pne. – 14. n.e.), svojim suvremenicima poznata kao **Julia Caesaris filia** ili **Julia Augusti filia** (klasični latinski: IVLIA•CAESARIS•FILIA or IVLIA•AVGVSTI•FILIA) bila je kćer i jedino biološko dijete Augusta, prvog rimskog cara. Majka joj je bila Skribonija, koju je August na dan rođenja razveo kako bi se oženio sa Livijom. Među Julijinim potomcima su bili carevi Kaligula (unuk) i Neron (praunuk).

## Reference

## Vanjske veze

* Julia's wit - Macrobius, Saturnalia 2.5.1-10 
* LIVIUS: Articles on ancient history (Julia) 
* BBC Ancient Roman
Antonija Starija

**Antonija Starija** (latinski: *Antonia Major* ili *Antonia Maior*, 39. pne. - prije 25. n.e.) bila je rimska plemkinja poznata kao najstarija kćer Marka Antonija i Oktavije Mlađe, odnosno baka cara Nerona i Mesaline.

## Reference
*  (edd.), *Prosopographia Imperii Romani saeculi I, II et III*, Berlin, 1933 - . (***PIR<sup>2</sup>***)
Valerija Mesalina

**Valerija Mesalina** (*Valeria Messalina*), skraćeno **Mesalina** (*Messallina*, cca. 17/20 &ndash; 48) bila je rimska carica i treća supruga cara Klaudija. Poznata je po snažnom uticaju na svog muža, zbog koga je postala jednom od najmoćnijih žena svog doba, ali i sklonosti promiskuitetu zbog koga je kod kasnijih generacija postala oličenjem razvrata, nemorala, dekadencije i izopačenosti Rimskog Carstva. Klaudije ju je dao smaknuti nakon što je otkrivena zavjera koju je protiv njega organizirala s jednim od svojih ljubavnika.

## Reference
* 
* 
* 
* https://web.archive.org/web/20091019213016/http://geocities.com/Athens/Parthenon/7094/claudius.html

## Napomene
Blokada

**Blokada** je skup ekonomskih, političkih i vojnih mjera da bi se izolirala država, države ili njihove oružane snage prekidom veza sa ostalim svijetom.

Cilj blokade je da se blokirana država ili oružane snage prisile na pregovore, kapitulaciju, predaju dijela teritorije ili na druge ustupke.

Generalno se mogu podijeliti na ekonomske i vojne blokade. Obje su vršene mnogo puta u prošlosti.

Neke poznate ekonomske blokade su kontinentalna blokada protiv Velike Britanije tokom Napoleonskih ratova, blokada Juga u američkom građanskom ratu, blokada Berlina poslije Drugog svjetskog rata, sankcije UN prema SR Jugoslaviji tokom 1990-ih godina, i tako dalje.

Neke od poznatijih vojnih blokada bile su; Opsada Konstantinopolisa 717-718. od strane Arapa, blokada Port Arthura u Rusko-japanskom ratu (1904.-1905.), i Sjeverni baraž i Doverski baraž za blokadu Njemačke u Drugom svjetskom ratu.

## Povezano
* Autarhija

## Literatura
* Vojna enciklopedija, Beograd, 1970., knjiga prva, strana 642.

## Vanjske veze
Populari

**Populari** (latinski: *populares*, jednina *popularis*, doslovno "narodni ljudi" ili "narodnjaci") je naziv za reformatorsku, odnosno populističku frakciju u Senatu i/li među vodećim političarima Rimske Republike od sredine 2. do sredine 1. vijeka pne. Za nju je bilo karakteristično da je nastojala da se težište vlasti u Republici sa Senata, kojim je dominirala aristokracija, prebaci na rimske skupštine, kojima je dominirao plebs, odnosno običan narod. Populari su, pak, naklonost plebsa nastojali steći kroz agrarnu reformu, ograničavanje korištenja robova, mjere socijalne pomoći za siromašne građane, odnosno proširenje rimskog državljanstva na pojedince i zajednice iz Italije i provincija.

Zbog svega toga se za populare u suvremenoj literaturi ponekad koristi i izraz **demokrati**, a neka tumačenja ih nazivaju prvom socijalističkom političkom strankom u historiji. Iako su se borili za interese niže i srednje klase, mnogi vođe populara su poticali od rimskog plemstva, odnosno patricija.

Glavni suparnik populara su bili konzervativni optimati, a njihovne međusobne borbe, koje se počinju bilježiti od 130-ih godina pne. su od doba braće Grakho eskalirale u endemsko političko nasilje, pa i građanske ratove. Populari su pod Gajem Marijem 80-ih pne. preuzeli vlast u Rimu, ali je nakon Marijeve smrti slijedila krvava optimatska reakcija pod Sulom. Najuspješnijim popularskim vođom se pokazao Julije Cezar, koji je sredinom 40-ih pne. u građanskom ratu skršio optimatski otpor i uspostavio osobnu diktaturu tokom koje je provodio opsežne popularske reforme. Cezarovski režim se održao i nakon njegove smrti zahvaljujući Drugom trijumviratu, ali su uspostavom novog carskog poretka populari kao politička stranka jednostavno prestali postojati.
Noemi

**Noemi** (Rim, 25. januar 1982), umjetničko ime Veronica Scopelliti, je talijanska pjevačica.

## Diskografija
### Albumi
* 2009 - *Sulla mia pelle* (#3 Italija - #44 Evropa)
* 2010 - *Sulla mia pelle (Deluxe Edition)* (#3 Italija - #42 Evropa)
* 2011 - *RossoNoemi* (#6 Italija)

### EP
* 2009 - *Noemi* (#8 Italija - #97 Evropa)

### Singlovi

* 2009 - *Briciole* (#2 Italija - #51 Evropa)
* 2009 - *L'amore si odia* (s Fiorella Mannoia) (#1 Italija - #34 Evropa)
* 2010 - *Per tutta la vita* (#1 Italija - #42 Evropa)
* 2010 - *Vertigini*
* 2011 - *Vuoto a perdere* (#6 Italija - #47 Evropa)
* 2011 - *Odio tutti i cantanti*
* 2011 - *Poi inventi il modo*

## Festival di Sanremo
* Festival San Remo 2010 – s *Per tutta la vita*

## Vanjske veze

* Noemiofficial.it
* arcadinoemi.it 
* YouTube noemiofficial.it
* Youtube arcadinoemi.it
Marko Emilije Lepid (trijumvir)

**Marko Emilije Lepid** (oko 90. pne. – oko 13. pne.)

Rimski političar patricijskog podrijetla iz 1. stoljeće pne.; član drugog trijumvirata zajedno s Markom Antonijem i Gajem Oktavijanom.

Bio je pretor (49. pne.) i konzul (46. pne.) zajedno s Cezarom te pristaša Cezara i stranke populara. Bio je i Pontifex Maximus. Zagovarao je osvetu za Cezarovu smrt. Nakon Cezarove smrti preuzeo je s Markom Antonijem vlast u Rimskoj Republici. Bio je čovjek osrednjih sposobnosti. U tijumviratu je imao podređen položaj, a pi raspodjeli međusobnog vlaništva trijumvira, Lepid je poslan u politički nevažnu provinciju Afriku Novu. 36. pne. Gaj Oktavijan optužuje ga za dizanje bune protiv njega na Siciliji; oduzima mu sve titule, osim one Pontifexa Maximusa. Vojska ga napušta, a Lepid se tada povlači iz političkog života Rimske Republike.