open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
219.

__NOTOC__
Godina **219.** (**[[rimske brojke|CCXIX]]**) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Antonija i Sacerdosa** (ili, rjeđe, **godina 972. ''[[Ab urbe condita]]***). Oznaka 219. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je [[kalendarska era]] [[Anno Domini]] u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

== Događaji ==

* [[Kraj dinastije Han]]: [[Bitka na planini Dingjun]] u kojoj kineski vojskovođa [[Liu Bei]] odnosi pobjedu i kasnije sebe proglašava kraljem [[Hanzhong]]a.
* [[Imperator]] [[Elagabal|Marko Aurelije Antonin August (Elagabal)]] i [[Quintus Tineius Sacerdos|Kvint Tinej]] služe kao [[rimski konzul]]i.
* [[Julia Maesa|Julija Meza]] uređuje brak svog unuka Elagabala sa [[Julia Cornelia Paula|Julijom Paulom]]. Njihovo [[vjenčanje]] je raskošna ceremonije nakon koje Julija Paula dobija titulu [[Augusta (titula)|Augusta]].
* 15-godišnji car Elagabal postaje sljedbenikom kulta [[Frigija|frigijskih]] božanstava [[Kibela|Kibele]] i [[Atis]].
* [[Kraj dinastije Han]]: [[Bitka kod Fanchenga]] u kojoj [[Guan Yu]], vojskovođa države [[Shu Han|Shu]], potapa grad [[Fancheng]] dok [[Lü Meng]], vojskovođa države [[Istočni Wu|Wu]] osvaja njegovo uporište. Guan Yu se povlači te gine u [[Bitka kod Maichenga|bitci kod Maichenga]].
* U Indiji počinje vladati Pulona, kralj [[Andhra|Andhre]] iz dinastije [[Satavahana]].
* Rimske legije [[Legio III Gallica|III *Gallica*]] i [[Legio IV Scythica|IV *Scythica*]] su raspuštene od cara Elagabala nakon što su se protiv cara pobunili njihovi komandanti [[Verus (senator)|Ver]] i [[Gellius Maximus|Gelije Maksim]].
* [[Kraj dinastije Han]]: Kineski gospodar rata [[Cao Cao]] kontrolira sliv [[Huang He]]a i sjever Kine. General [[Sun Quan]] kontrolira južni dio Kine. Liu Bei kontrolira [[Sečuan]].

== Rođenja ==
* [[Sun Jun (Tri kraljevstva)|Sun Jun]], general kineske [[Istočni Wu|Kraljevine Wu]] (u. [[256]])

== Smrti ==
* august—[[Yang Xiu (Tri kraljevstva)|Yang Xiu]] (r. [[175]])
* [[Guan Ping]], sin [[Guan Yu]]a
* [[Guan Yu]], proslavljeni general [[Liu Bei]]ja
* [[Jiang Qin]], oficir [[Kraljevina Wu|države Wu]] (r. [[168]])
* [[Liu Zhang (gospodar rata)|Liu Zhang]], bivši vladar [[Yizhou]]a (r. [[162]])
* [[Lü Meng]], general [[Sun Quan]]a koji je planirao hvatanje [[Guan Yu]]a (r. [[178]])
* [[Mi Zhu]], savjetnik [[Tao Qian (Tri kraljevstva)|Tao Qiana]] i [[Liu Bei]]ja
* [[Pang De]] (pogubio ga Guan Yu) (r. [[170]])
* [[Verus (senator)|Ver]], [[rimski uzurpator]], [[rimski senator|senator]] i komadnant [[Legio III Gallica|III *galske'' legije]] u Siriji
* Xiahou Yuan, general i rođak Cao Caoa
* Zhang Hong, ministar pod Sun Quanom
* Zhang Zhongjing, kineski ljekar i farmakolog (r. 150)
* Zhao Lei
Kvint Tinej Sacerdos

**Kvint Tinej Sacerdos** (*Quintus Tineius Sacerdos*, cca. 160 &ndash; iza 219) bio je rimski političar iz doba kasnog Principata. Bio je brat Kvinta Tineja Rufa i Kvinta Tineja Klemensa. Tokom vladavine cara Komoda i Severske dinastije je služio kao guverner po provincijama, i dva puta bio konzul - 192. i 219.

## Literatura

* Christian Settipani. *Continuité gentilice et continuité sénatoriale dans les familles sénatoriales romaines à l'époque impériale*, 2000.
Hanzhong

**Hanzhong** () je grad na razini prefekture u centralnoj Kini, odnosno jugozapadnom dijelu provincije Shaanxi. Godine 2006. mu je broj stanovnika procijenjen na 3,74 miliona, a imao je površinu od 27.246 kv. kilometara.

## Reference

## Vanjske veze

* Hanzhong government website  (engleski))
* Hanzhong (China) -- Britannica Online Encyclopedia
Bitka na planini Dingjun

**Bitka na planini Dingjun** (定軍山之戰) se odigrala godine 219. za vrijeme kraja dinastije Han između snaga vjernih sjevernjačkom gospodaru Cao Caou na jednoj, i snaga vjernih južnjačkom gospodaru Liu Beiju. U njoj su Liu Beijeve snage odnijele pobjedu, omogućivši mu da osvoji strateški važan grad Hanzhong, koji će u periodu Tri kraljevstva biti dio države Shu Han.

Bitka, u kojoj je poginuo Cao Caov general Xiahou Yuan je opisana u djelu *[[Romansa Tri kraljevstva]]*, koja je poslije postala predložak za popularnu pekinšku operu. Predstava je zabilježena u *[[Bitka na Dingjunshanu|Bitci u Dingjushanu]]* iz 1905. koji predstavlja prvi film u historiji kineske kinematografije.

## Literatura
* Chen, Shou "Sanguo Zhi"
* Luo, Guanzhong *[[Romansa Tri kraljevstva]]*
Julija Kornelija Paula

**Julija Kornelija Paula** (*Julia Cornelia Paula*) ili **Julija Paula** (3. vijek) bila je rimska plemkinja koja je nakratko bila rimska carica. Bila je rodom iz Sirije i poticala od ugledne rimske porodice Kornelijevaca. Otac joj je bio Julije Kornelije Paul, komandant Pretorijanske garde. Godine 219. je Julija Meza, baka cara Elagabala, uredila brak koji je započeo sa raskošnim vjenčanjem, nakon koga je Julija Paula dobila naslov *[[augusta (titula)|augusta]]*. Međutim, već sljedeće godine se Elagabal od nje razveo kako bi se oženio za vestalsku djevicu po imenu Akviliju Severu. Julija Paula se nakon razvoda povukla iz javnog života, a njena daljna sudbina nije poznata.

## Vanjske veze
Fancheng (distrikt)

**Distrikt Fancheng** () je distrikt grada Xiangfan u kineskoj provinciji Hubei.

## Historija
Fancheng je bio drevni kineski grad u Hubeiju, smješten na sjevernoj obali rijeke Han, nasuprot Xiangyangu na južnoj obali. Kroz historiju grad je bio važno ekonomsko središte, ali i strateški važno uporište te postalo poznato po bitkama kao što je Bitka kod Fanchenga u doba Tri kraljevstva i opsadi Xiangyanga za vrijeme Mongolskih invazija.

Godine 1949. Fancheng je spojen sa Xiangyangom u Xiangfan, grad na razini prefekture. Fancheng danas predstavlja gradski distrikt, sa površinom od 482,2&nbsp;km² i oko 630.000 stanovnika, prema popisu iz 2004.

## Vanjske veze
* Official website of Fancheng District Government
Lü Mengova invazija na provinciju Jing

**Lü Mengova invazija provincije Jing** je naziv za pohod koji je krajem 219. pokrenuo Lü Meng, vojskovođa u službi kineskog gospodara rata Sun Quana nakon što je njegov gospodar rata raskinuo dotadašnji savez sa Liu Beijem i prešao na stranu Cao Caoa. Cilj pohoda je bila provincija Jing, kojom je tada upravljao Liu Beijev proslavljeni vojskovođa Guan Yu, čije su snage nešto ranije poražene od Cao Caoa u bitci kod Fanchenga. Oslabljen time kao i masovnim dezertiranjem vlastitih snaga, Guan Yu je prisiljen na povlačenje sve dok se nije našao opkoljen u Maichengu gdje je prisiljen na predaju, a potom pogubljen od strane Lü Menga.

Taj je događaj predstavljao posljednju veliku vojnu operaciju iz perioda kraja dinastije Han, s obzirom da je sljedeće godine uspostavom države Cao Wei otpočeo period Tri kraljevstva.

## Literatura
* Guan Yu Sanguozhi biography
* Lü Meng Sanguozhi biography
* ''Generals of the South'', Rafe de Crespigny (pages 22–25)
Guan Yu

**Guan Yu** (? -219) bio je kineski vojskovođa iz doba kraja dinastije Han koji je služio gospodara rata Liu Beija i bio poznat kao jedan od najvećih ratnika tog perioda. Karijeru je započeo kao dobrovoljac koji se pridružio Liu Beijevoj vojsci za vrijeme gušenja ustanka Žutih turbana. Liu Beiju je služio sve do 199. kada ga je angažirao Cao Cao kome je pridonio da pobijedi Yuan Shaoa u bitci kod Bome 200. Iste se godine vratio Liu Beiju i sudjelovao u mnogim njegovim pobjedama kao što je bitka kod Crvenih stijena i bitka kod Jianglinga. Godine 219. je poražen od Cao Caovih snaga u bitci kod Fanchenga, da bi nešto kasnije kod Maichenga bio uhvaćen i pogubljen od strane trupa Sun Quana. Smatra ga se jednim od najzaslužnijih ličnosti za stvaranje države Shu Han čiji je Liu Bei bio prvi car.

Guan Yu je sa vremenom postao jedna od najpoznatijih historijskih ličnosti istočne Azije, a njegova biografija je postala isprepletena sa fikcijom, pogotovo zahvaljujući romanu *[[Romansa Tri kraljevstva]]*, ali i zahvaljujući anegdotama u kome su veličana njegova djela i vrline. Guan se duboko poštuje kao oličenje odanosti i pravednosti.

Guan je još u vrijeme dinastije Sui postao deificiran, a dan-danas ga mnogi Kinezi štuju kao božanstvo, pogotovo u južnoj Kini, Tajvanu i Hong Kongu kao i u dijaspori. Predstavlja važnu ličnost u kineskoj narodnoj religiji, popularnom konfucijanstvu, taoizmu i kineskom budizmu a oltari posvećeni Guanu se često mogu pronaći u tradicionalnim kineskim gostionicama i trgovinama.

## Reference

## Vanjske veze

*  關聖帝君全球資訊網 
* Internet Go Server's large version of Utagawa Kuniyoshi's boneshaving print
Legio IV Scythica

**Legio quarta ''Scythica*** (*'Četvrta *skitska* legija*') bila je [[legija|rimska legija]] koju je iza 42. pne. osnovao [[Marko Antonije]]. Poslije [[Bitka kod Akcija|bitke kod Akcija]] ju je preuzeo [[August (rimski car)|Oktavijan]], kome je služila u ratovima na Balkanu. Poslije je premještena na Istok te sudjelovala u [[rimsko-partski rat 58–63|rimsko-partskom ratu]] tokom koga je zarobljena kod [[Bitka kod Randeje|kod Randeje]]. Poslije je sudjelovala u mnogim sukobima sa Partima. Između 181. i 183. je njen komandant bio budući car [[Septimije Sever]]. Godine 219. je raspuštena nakon što se njen komandant [[Gelije Maksim]] pobunio protiv cara [[Elagabal]]a. Međutim, *Notitia Dignitatum'' sa početka 5. vijeka je spominje kao dio garnizona u Siriji.

## Vanjske veze

* livius.org account of Legio IIII Scythica
Ver (senator)

**Ver** (*Verus*, ? - 219) bio je rimski oficir iz doba Carstva, poznat kao jedan od uzurpatora. Bio je centurion koji je napredovao u službi i postao komandant III galske legije u Siriji. Podrška te legije je omogućila mladom Elagabalu da 218. da postane car, a za što je Ver proglašen senatorom. Međutim, vojnici su se brzo razočarali u Elagabala, pa je Ver sljedeće godine digao pobunu i sebe proglasio carem. Pobuna je brzo skršena, a Ver pogubljen.

## Literatura
* "Roman Emperors" account
Gelije Maksim

**Gelije Maksim** (*Gellius Maximus*, ? - 219) je bio rimski oficir iz doba Carstva, poznat kao neuspješni uzurpator. Bio je sin uglednog ljekara i senatora. Postao je komandant IV ''skitske'' legije. Godine 219. je, nastojeći iskoristiti nezadovoljstvo vojnika vladavinom Elagabala, podigao pobunu i sebe proglasio carem. Pobuna je brzo ugušena, a Gelije Maksim pogubljen.

## Napomene
Yizhou

:*Yizhou (益州) je također drevno ime za [[Sečuanska zavala|Sečuansku zavalu]]*

**Yizhou** (), nekadašnji **Okrug Yishan** () je grad na razini okruga u prefekturi Hechi koja pripada Autonomnoj Regiji Guangxi Zhuang u južnom dijelu NR Kine. U prošlosti je bio poznat kao "Yishan" 宜山.

## Reference

* Xinhua News Agency 27 August 2008
Bitka kod Fanchenga

**Bitka kod Fanchenga** (樊城之戰) se odigrala godine 219. između trupa kineskog gospodara rata Cao Caoa na jednoj, i trupa gospodara rata Liu Beija koje je vodio Guan Yu na drugoj strani. U njoj su Cao Caove trupe, usprkos teških gubitaka, odnijele pobjedu na Guan Yuom, te zadržale strateški važan grad Fancheng, ali i stvorile dovoljno vremena da se razbije dotadašnji savez između Liu Beija i Sun Quana, koji će iste godine, kao Cao Caov saveznik od Liu Beija preuzeti provinciju Jing.

## Literatura
* de Crespigny, Rafe (1996) Later Han Military Organisation. Canberra: Australian National University. Internet Edition.
* *Selected Examples of Battles in Ancient China* Writing Team, *Selected Examples of Battles in Ancient China*, 1st Edition, published by Chinese Publishing House & Distributed by New China Bookstore Publishing House in Beijing, 1981 - 1984.
* Yuan, Tingdong, *War in Ancient China*, 1st Edition, published by Sichuan Academy of Social Science Publishing House & Distributed by New China Bookstore in Chengdu, 1988, 
* Zhang, Xiaosheng, *General View of War of Ancient China*, 1st Edition in Xi'an, published by Long March Publishing House in Beijing & Distributed by New China Bookstore in Beijing, 1988,  (set)
* Kongming's Archives
Xiahou Yuan

**Xiahou Yuan** (? -219) bio je kineski vojskovođa iz doba kraja dinastije Han koji je služio Cao Caoa. Istakao se u borbama na zapadu i pacifikaciji Hanzhonga. Poginuo je u bitci na planini Dingjun 219. nakon koje je vlast nad Hangzhongom preuzeo Liu Bei.

## Povezano
* Popis ličnosti Tri kraljevstva
* Popis likova u Dynasty Warriors

## Literatura
* 
* 
*
Guan Ping

**Guan Ping** (? -219) bio je kineski vojskovođa iz doba kraja dinastije Han, poznat kao najstariji sin Guan Yua i brat Guan Xinga. Zajedno sa njim je služio Liu Beija. U bitci kod Maichenga je zarobljen od snaga Lü Menga i pogubljen zajedno sa ocem.

## Povezano
* Popis ličnosti Tri kraljevstva
* Popis likova u Dynasty Warriors

## Izvori
* 
* 
*
Mi Zhu

**Mi Zhu** (? -219) bio je kineski velikodostojnik iz doba kraja dinastije Han, koji je služio gospodara rata Tao Qiana, a potom Liu Beija za koga se udala njegova sestra Gospa Mi. Njegov stariji brat Mi Fang je također služio Liu Beiju, sve dok nije prebjegao Sun Quanu 219. Mi Zhu se osjetio duboko osramoćenim i umro nedugo nakon Lü Mengove invazije provincije Jing.

## Povezano
* Popis ličnosti Tri kraljevstva

## Izvori
*
Zhao Lei

**Zhao Lei** (? -219), stilsko ime **Kansui** (闞穗) bio je kineski oficir iz doba kraja dinastije Han koji je služio gospodara rata Liu Beija. Poginuo je u bitci kod Maichenga nastojeći se probiti iz obruča trupa Lü Menga.

## Povezano
* Popis ličnosti Tri kraljevstva
Sun Jun (Tri kraljevstva)

**Sun Jun** (219–256), stilsko ime **Ziyuan** (子遠) bio je regent Sun Lianga, cara kineske države Istočni Wu, jednog od Tri kraljevstva. Bio je praunuk Sun Jinga, strica Sun Quana, osnivača države. Samom Sun Quanu je bio blizak suradnik, a na njegovo urgiranje je 251. za regenta imenovan Zhuge Ke. Nakon niza neuspjeha u borbi protiv države Cao Wei, Sun Jun je dao Zhuge Kea likvidirati i sam je preuzeo regenstvo. Umro je prilikom planiranja novog pohoda na Cao Wei.

## Povezano
* Popis ličnosti Tri kraljevstva

## Reference
* *[[Zapisi Tri kraljevstva]]*, vol. 64.
* *[[Zizhi Tongjian]]*, vols. 75, 76, 77.
Brsjaci

**Brsjaci** (**Berziti**, **Verziti**) su bili južnoslavensko pleme koje se prvi put spominje pod imenom Verzeti ili Velegezeti u djelu *[[Čuda sv. Dimitrije]]*, vezano za opsadu Soluna. Tad je brsjački knez Akamir 799. godine zajedno sa Heladicima (današnji Grci) bio je na čelu komplota protiv bizantske carice Irene I. Akamir je u to vrijeme bio nezavisni slavenski arhont (bizantski namjesnik) u oblasti Verzetija, koja se prostirala po Makedoniji i južnoj Tesaliji. Prisutnost slavenskih plemena u Tesaliji dokazana je arheološkim nalazima iz 7. st. - 9. st., i brojnim slavenskim (arhaičnim) toponimima koji su opstali do današnjeg dana.

## Porijeklo i historija Brsjaka
Brsjaci kao i ostali makedonski Slaveni pripadaju južnoj slavenskoj grupi takozvanih Sklavina. Oni su jedno od osam slavenskih plemena koja su se naselila na području Makedonije (Brsjaci, Smoljani, Strumjani, Dragoviti, Sagudati, Rinhini, Velegeziti i Veniti)). Brsjaci su se naselili u zapadnu Makedoniju, osobito oko Ohrida, južno Kosovo i južnu Srbiju (kraj oko Preševa).

Bavarski geograf Bavarus iz 9. st. zabilježio je da su Berziti/Verziti nastanjivali današnje teritorije istočne Njemačke, zapadne Češke i jugozapadne Poljske, točnije prostor između gradova Bautzen - Erfurt - Prag - Krakov. U 9. st., Berziti su još postojali kao zasebni etnos u centralnoj Evropi i držali pod sobom 10 gradova (Verizane ciuitates X).

### Berzitska kneževina
Berziti su zajedno sa zatečenim domorodačkim makedonskim stanovništvom, u 7. st formirali kneževinu Sklaviniju. Poznati bizantski historičar i monah Theophanes Confessor u svom djelu Kronografija navodi da su Berziti kao vazali plaćali porez prvo Bizantu, a od 9. vijeka Prvom bugarskom carstvu.

## Reference
220.

__NOTOC__
Godina **220.** (**[[rimske brojke|CCXX]]**) bila je prijestupna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Antonija i Eutihijana** (ili, rjeđe, **godina 973. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 220. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Imperator Marko Aurelije Antonin August (Elagabal) i Valerije Komazon Eutihijan služe kao rimski konzuli.
* Izaslanstvo iz Indije posjećuje Elagabala.
* Nakon smrti Cao Caoa, gospodara rata i nominalnog carskog kancelara koji je vladao sjevernom Kinom i koristio titulu kralj Weija, njegov sin i nasljednik Cao Pi, u nastojanju da učvrsti svoju krhku vlast, tjera Xiana, posljednjeg cara dinastije Han da abdicira, te sam preuzima carsku krunu. Xianu je za utjehu dana titula vojvode od Shanyanga. Tim događajem je i simbolički okončana dinastija Han, odnosno potvrđena podjela Kine na Tri kraljevstva.
* Područje današnje Engleske pogađa mraz koji će trajati pet mjeseci.
* Goti počinju upadati na rimska područja u Maloj Aziji i Balkanu. 
* Kralj Ardašir I, unuk perzijskog velmože Sasana i osnivač Sasanidske dinastije, počinje dobivati podršku od nekih partskih potkraljeva te širi ustanak protiv kralja Vologasa VI. Ardašir vlada područjem Persisa od 208. a prije šest godina je vlast proširio na okolinu Persepolisa. 
* Elagabal se razvodi od supruge Julije Paule kako bi se oženio za vestalsku djevicu Akviliju Severu. Carevo vjenčanje izaziva strahovitu sablazan u Rimu, s obzirom da su vestalke bile dužne održavati celibat pod prijetnjom kazne zakopavanjem.
* Novoosnovana dinastija Wei službeno priznaje taoizam kao vlastitu religiju, a vođe taoističke sekte Nebeskih učitelja zauzvrat daju duhovnu aprobaciju Weija kao nasljednika dinastije Han. Time počinje proces zahvaljujuće kome će većina vodećih plemićkih porodica na sjeveru Kine prihvatiti taoizam.

## Rođenja
* Wei Guan, general u službi dinastije Jin (u. 291)

## Smrti
* 15.3.—Cao Cao, samoproglašeni kineski premijer u službi dinastije Han (r. 155)
* Cheng Yu, savjetnik Cao Caoa (r. 141)
* Ding Yi, kineski učenjak na dvoru Cao Caoa
* Fa Zheng, savjetnik Liu Beija (r. 176)
* Liu Feng, general države Shu (pogubio ga Liu Bei) (r. 192)
* Sun Jiao, general pod Sun Quanom
* Xiahou Dun, general i rođak Cao Caoa
* Yu Jin, general Kraljevine Wei

## Reference
Shanyang (okrug)

**Shanyang County** () je okrug u okviru Shangluoa u kineskoj provinciji Shaanxi sa površino od 3.515 kv. kilometara i 440.000 stanovnika prema podacima iz 2004.

## Reference
Aprobacija

**Aprobacija** (, "odobrenje") je izraz koji u najširem smislu označava odobravanje nekog čina ili osobe od strane za to ovlaštenog svjetovnog ili religijskog tijela. U užem smislu se pod time podrazumijeva dozvola za obavljanje svećeničke djelatnosti koju u Rimokatoličkoj crkvi po kanonskom pravu daje biskup.

## Vanjske veze
* ''Catholic Encyclopedia'' "Approbation"
Valerije Komazon Eutihijan

**Publije Valerije Komazon Eutihijan** (*Publius Valerius Comazon Eutychianus*, ? - 222) bio je rimski vojskovođa poznat kao saveznik cara Elagabala iz Severske dinastije. Nakon što je 217. cara Karakalu ubio Makrin i potom sklopio nepopularni mir sa Partima, Eutihijan je bio jedan od vođa pobune u III ''galskoj'' legiji čije je ljudstvo za novog cara proglasilo Karakalinog rođaka Elagabala. Zahvaljujući toj legiji Elagabal je svrgnuo Makrina i postao car 218. Eutihijanu se odužio postavivši ga za svog tjelohranitelja, odnosno komandanta Pretorijanske garde. Godine 220. je imenovan konzulom, a potom i gradskim prefektom. Na toj je dužnosti bio kada je Elagabal godine 222. ubijen. S obzirom da je Elagabal u četiri godine vladavine postao enormno nepopularan među rimskim masama, pretorijanci su ga nakon Elagabalove smrti zarobili i ubili.
Sasan

**Sasan** (perzijski ساسان, *kraljev sin*) je bio eponimski predak perzijske sasanidske dinastije, koji je živio oko 200. godine. Danas je to na Bliskom istoku uobičajeno ime.

O Sasanu se jedva što pouzdano zna. O njemu govori više, dijelom i proturječnih izvora. Prema jednoj priči, koju je nekoliko stoljeća nakon propasti Sasanida prenio Tabari, Sasan je bio otac Papaka, koji je pak bio otac Ardašira I., i predstojnik Hrama vatre u Istakhru (Tabari I 814). *Karnamek-e Ardaschir* pak kaže da je Sasan bio Papakov očuh. Prema drugoj priči Sasan je bio pastir; Papaku je rečeno da će Sasanov sin jednoga dana postati moćan vladar pa mu je dao svoju kćer za ženu. Rekonstrukcija povijesti prvih Sasanida problematična je već i zbog toga, jer i sami Sasanidi šute o rodbinskoj vezi između Sasana i Papaka. U poznatom natpisu Nakš-i Rustam iz doba Šapura I., sina Ardašira I., nabrajaju se preci Sasanida, pri čemu se kao otac Ardašira I. navodi Papak. Ne spominje se dalje njegov rodbinski odnos prema Sasanu koji je tamo isto naveden.

Sigurno je jedino da su Sasanidi svojim pretkom smatrali Sasana, a ne Papaka. Moguće je da je Sasan bio samo legendarna osoba na koju su se Sasanidi pozivali, slično kao što su Ahemenidi izvodili svoje podrijetlo od Ahemena.

## Literatura
* Richard N. Frye: *The political history of Iran under the Sasanians*, u: Ehsan Yarshater (ur.), *[[The Cambridge History of Iran]]*, sv. 3, Cambridge: Cambridge University Press, 1983, str. 116 i dalje., .
Prezbiterijanstvo

**Prezbiterijanstvo** ili **prezviterijanstvo** je naziv za različite kršćanske crkve koje se temelje na kalvinističkoj teološkoj tradiciji unutar protestantizma te su organizirane po načelu prezbiterijanske crkvene uprave. Prezbiterijanska teologija u pravilu naglašava suverenitet Boga, autoritet Svetog pisma i nužnost Božje milosti kroz vjeru u Krista.

Prezbiterijanstvo se razvilo uglavnom u Škotskoj te je potvrđeno kao crkvena vlast u Škotskoj Zakonom u Uniji 1707. Većina prezbiterijanaca koji danas žive u Engleskoj su dijelom škotskog porijekla, a prezbiterijanstvo se također proširilo u Sjevernoj Americi zahvaljujući Škotima i škotsko-irskim doseljenicima. Prezbiterijanske denominacije u Škotskoj koriste teologiju Calvina i njegovih neposrednih nasljednika, iako postoji široki raspon teoloških pogleda u suvremenom prezbiterijanstvu.

Moderno prezbiterijanstvo svoje institucionalne korijene vuče od vremena Škotske reformacije. Lokalnim kongregacijama upravljaju sjednice predstavnika kongregacije, a skupštinsko načelo se koristi i na drugim razinama odlučivanja (Prezbiterij, Sinod i Opća skupština). U teoriji, u prezbiterijanstvu ne postoje biskupi (episkopi); neke prezbiterijanske grupe u Istočnoj Evropi, pak, imaju biskupe. Funkcija starješine je još jedna specifičnost prezbiterijanstva: to su posebno zaređeni laici koji sudjeluju u upravljanju parohijama/župama i odlučivanju na svim razinima. Funkcija đakona je, pak, usmjerena prema brizi za članove crkve, njihove porodice i zajednice. U nekim kongregacijama aktivni starješine i đakoni služe mandat od tri godine pa se potom rotiraju. Funkcije pastora, starješine i đakona započinju sa zaređenjem; jednom kada je pastor zaređen, može zadržati titulu do kraja života. Osoba može istovremeno biti i starješina i đakon.

Korijeni prezbiterijanstva su u evropskoj/europskoj Reformaciji u 16. vijeku, gdje je posebno značajan uticaj/utjecaj Calvinove Geneve. Većina reformiranih crkava koje potiču iz Škotske su ili prezbiterijanske ili kongregacionalističke po svojoj organizaciji.

Dio prezbiterijanaca je u 20. vijeku/stoljeću igrao važnu ulogu u ekumenskom pokretu, uključujući Svjetski savez crkava. Mnoge prezbiterijanske denominacije su pronašle načine saradnje/suradnje sa drugim reformiranim crkvama kao i hrišćanima/kršćanima drugih tradicija, posebno kroz Svjetsku zajednicu reformiranih crkava. Neke prezbiterijanske crkve su ušle u uniju sa drugim crkvama, pogotovo kongregacionalističkim, luteranskim, anglikanskim i metodističkim.

## Vanjske veze

* Presbyterian Heritage and History Center
* Presbyterian & Reformed Publishing
Dinastija Wei

**Dinastija Wei** (魏朝) označava dvije različite dinastije u historiji Kine:
* Cao Wei (220-265) je kineska dinastija koja je vladala državom Wei u doba Tri kraljevstva.
* Sjeverni Wei (386-534) je Xianbei dinastija iz doba Južnih i Sjevernih dinastija.
Akvilija Severa

**Julija Akvilija Severa** (*Iulia Aquilia Severa*, 3. vijek) bila je rimska carica, odnosno druga i četvrta supruga cara Elagabala. 

Prije udaje za Elagabala je bila vestalka. Elagabal se radi nje 220. razveo od svoje supruge Julije Paule, a vjenčanje je izazvalo sablazan u Rimu, s obzirom da su se vestalke smatrale djevicama, odnosno bile dužne održavati celibat pod prijetnjom kazne zakopavanjem pod zemlju. Navodi historičara sugeriraju da je Elagabalov motiv bio religijske prirode; on se time kao sljedbenik sirijskog boga sunca El-Gabala nastojao povezati sa rimskom boginjom Vestom, odnosno vjenčanje je predstavljalo simbolički brak orijentalnog i rimskog božanstva.

Bez obzira na to, rimska javnost je bila toliko razgnjevljena da je Elagabalova baka Julija Meza uspjela svog unuka nagovoriti da se 221. razvede od Akvilije i oženi za mnogo "prikladniju" suprugu Aniju Faustinu. Međutim, taj brak nije potrajao; Elagabal ju je već nakon nekoliko mjeseci ostavio te se vratio Akviliji, koja je sa njime ostala do njegovog ubistva 222.

Antički izvori su nejasni i nepouzdani o tome kakva je, zapravo, bila priroda Elagabalovog i Akvilijinog odnosa. Prema nekima je ona kao uzorna vjernica brak smatrala svetogrđem i u njega ušla protiv svoje volje, a u nekima je čak bila žrtva Elagabalovog silovanja. Prema drugim izvorima Elagabala uopće nije zanimala u seksualnom smislu, s obzirom da je bio homoseksualac ili biseksualac, a Kasije Dion navodi da je imao ozbiljnju vezu sa svojim kočijašem Hijerkolom nego sa ijednom od svojih supruga.
Prerana sahrana

**Prerana sahrana** ili **ukop živih** je naziv za sahranu, odnosno inhumaciju živih osoba. Ljudi i životinje mogu biti živi zakopani bilo slučajno ili namjerno. Kada se to dogodi namjerno, obično predstavlja jedan od oblika mučenja, ubistva ili pogubljenja; nekada se može dogoditi uz pristanak zakopane osobe, bilo kao kaskaderski trik (sa namjerom naknadnog izbavljenja) bilo kao oblik samoubistva. Žrtve nekada mogu biti žive sahranjene zbog pogrešnog uvjerenja da su već umrle. Biti živ zakopan je jedan od najraširenijih strahova kod ljudi.

Osobe koje su žive zakopane u pravilu umiru, i to od asfiksije, dehidracije, izgladnjivanja ili hipotermije (u područjima hladne klime). Ukoliko grobnica ima određen pristup zraku, može preživjeti u roku od nekoliko dana. Svjedočanstava osoba koje su bile izbavljene iz te situacije navode strahovite fizičke i psihološke patnje, odnosno osjećaj klaustrofobije.

Iracionalni strah od prerane sahrane se naziva tafofobija. Bio je pogotovo izražen u 19. vijeku, te poslužio kao inspiracija kako za razne izume kojima se prerano sahranjenim osobama omogućavalo da pokušaju pobjeći iz groba ili upozore žive, odnosno književna i umjetnička djela. Danas je čest motiv djela horor žanra.

## Izvori

## Vanjske veze
* Article detailing real-life case
* "Nightmares from the Mind of Poe"  full text, summary and film information.
Celibat

**Celibat** (od latinske riječi *coelibatus* za "samca" ili "neženju") ili, rjeđe, **bezbračnost**, je izraz koji se koristi za stanje osobe koja nije u braku, usprkos toga što je dovoljno zrela i ima fizičke, materijalne i druge uvjete za njegovo sklapanje. U širem smislu se, pogotovo nakon seksualne revolucije, odnosi i na uzdržavanje od bilo kakvih seksualnih odnosa. U svom tradicionalnom smislu celibat, pak, označava uzdržavanje od braka iz religijskih razloga, a koje je posebno karakteristično za svećenike i monahe, odnosno svećenički celibat.

Celibat se prakticira u budizmu i hinduizmu, a kod kršćana je najpoznatiji obavezni celibat svećenika Rimokatoličke crkve uveden u 11. vijeku; kod pravoslavaca je ograničen za episkope i monahe, dok ga je protestantska Reformacija uglavnom odbacila. Islam, pak odbacuje celibat i promiče zasnivanje porodice od strane svojih vjernika.

## Povezano

* Neženja
* Usidjelica

## Vanjske veze
* The Biblical foundation of priestly celibacy
* The Biblical foundation of priestly celibacy
* The Reformation view of Celibacy
* HBO documentary film "Celibacy"
Ding Yi

**Ding Yi** (? -220), stilsko ime **Zhengli** (正礼), bio je ministar na dvoru kineske države Cao Wei, jednog od Tri kraljevstva. Ding je bio zaručen za princezu Dinghe, kćer gospodar rata Cao Caoa, ali se tom braku protivio Cao Caov nasljednik Cao Pi i uspio je nagovoriti oca da ruku kćeri preda Xiahou Maou. Razlog za to je bio i u tome što je Ding Yi bio blizak savjetnik Cao Pijevog brata Cao Zhija, koji je bio njegov glavnik suparnik za prijestolje. Ding Yi je zapravo stalno nagovarao Cao Caoa da Cao Zhija proglasi nasljednikom, ali bez uspjeha. Kada je godine 220. Cao Pi svrgnuo cara Xiana kako bi sebe proglasio novim kineskim carem, dao je pogubiti Ding Yija.

## Povezano
* Popis ličnosti Tri kraljevstva
Sun Jiao

**Sun Jiao** (? -220), stilsko ime **Shulang** (叔朗) je bio kineski vojskovođa iz doba kraja dinastije Han. Bio je treći sin Sun Jinga, mlađeg brata Sun Jiana, gospodara rata čiji će potomci osnovati državu Istočni Wu. Sun Jiao je vjerno služio svoju porodicu, a posebno se istakao u obrani Ruxua (濡須) godine 213. Godine 219. je sudjelovao u Lü Mengovom pohodu na Jing te umro nedugo nakon njegovog uspješnog završetka.

## Literatura
* 
* 
*
Xiahou Dun

**Xiahou Dun** (? - 13. jun 220) bio je kineski vojskovođa iz doba kraja dinastije Han koji je služio gospodara rata Cao Caoa. Njegov otac Song je bio usvojen od Caove porodice, pa se Xiahou od ranih dana priključio vojsci svog rođaka. Sa vremenom se istakao kao jedan od najvjernijih Cao Caovih generala te sudjelovao u pohodima protiv Liu Beija, Sun Quana i Lü Bua. Godine 198. je izgubio lijevo oko u bitci kod Xiapija te stekao nadimak "Slijepi Xiahou" koji će ga pratiti do kraja života. Umro je nedugo nakon što je Cao Caov sin Cao Pi sebe proglasio carem države Cao Wei.

Reputacija Xiahou Duna kao žestokog ratnika je ojačana romanom *[[Romansa Tri kraljevstva]]*, koji opisuje kako je pogođen strijelom u oko ispaljenom od neprijateljskog generala Cao Xinga; Xiahou je nakon toga izvadio strijelu zajedno sa okom te ga odmah progutao kako bi izazvao strah među neprijateljskim vojnicima.

## Literatura
* 
* 
*
Yu Jin

**Yu Jin** (? -220), stilsko ime **Wenze** bio je kineski vojskovođa iz doba kraja dinastije Han koji je služio gospodara rata Cao Caoa. U njegovu službu je ušao na samom početku građanskim ratova, te se borio u nizu pohoda i doprinio da Cao Cao postepeno postao najjači gospodar rata sjeverne Kine. Tokom svog posljednjeg pohoda, odnosno bitke kod Fanchenga 219. je zarobljen od neprijateljskog vojskovođe Guan Yua zajedno sa svojim kolegom Pang Deom. Za razliku od Pang Dea, koji je prkosno tražio da ga pogube, Yu Jin je molio za milost i bio pošteđen. U bitci kod Maichenga ga je oslobodio Sun Quanov vojskovođa Lü Meng i poslao natrag Cao Caou. Sljedeće godine mu je Cao Caov nasljednik Cao Pi povjerio diplomatske misije, ali je tokom njih Yu Jin umro, što je pripisano osjećaju sramote zbog kukavičkog postupka u bitci kod Fanchenga.

Usprkos toga ga je Chen Shou, autor **[[Zapisi Tri kraljevstva|Zapisa Tri kraljevstva]]**, proglasio jednim od pet najboljih generala Cao Weija, uz Zhang Liaoa, Xu Huanga, Yue Jina i Zhang Hea.

## Povezano
* Popis ličnosti Tri kraljevstva

## Literatura
*
Wei Guan

**Wei Guan** (220–291), stilsko ime **Boyu** (伯玉), formalno **Vojvoda Cheng od Lanlinga** (蘭陵成公), bio je kineski velikodostojnik koji je služio državi Cao Wei, a potom dinastiji Jin. Godine 263. ga je Sima Zhao, tadašnji regent države Cao Wei, poslao da kao zamjenik Deng Aija napadne državu Shu Han. Nakon uspješnog pohoda je suzbio zavjeru Deng Aija i Zhong Huija. Nastavio je napredovanje u službi nakon što je Sima Yan uspostavio dinastiju Jin. Bio je jedan od rijetkih koji je cara kritizirao zbog odluke da nasljednikom proglasi svog sina Sima Zhonga, koga se držalo mentalno retardiranim. Zbog toga je došao u sukob sa prijestonasljednikovom suprugom Jia Nanfeng. Godine 291. je nakratko postao regent, ali je u ljeto iste godine ubijen.

## Povezano
* Popis ličnosti Tri kraljevstva
220-e

**220-e** su decenija koja je počela 1. januara 220. i završila 31. decembra 229.

## Događaji i trendovi
* 220: Cao Pi, sin Cao Caoa i vladar kineske države Cao Wei, tjera Xiana, posljednjeg cara dinastije Han da abdicira, a on sam preuzima prijestolje proglasivši novu dinastiju; njegov primjer će slijediti suparnički vladari Liu Bei i Sun Quan čime je formalizirana podjela Kine na Tri kraljevstva.
Kraj dinastije Han

**Kraj dinastije Han** (漢朝末年 ili 東漢末年, **Kraj Istočne dinastije**) je naziv za period kineske historije koji okvirno pokriva vladavinu Shaoa i Xiana, dva posljednja cara dinastije Han. Historičari ga često smatraju uvodom, odnosno prvom fazom perioda Tri kraljevstva. Njegov početak se smješta u godinu 189. kada je smrt cara Linga potaklo eskalaciju dugo tinjajućeg sukoba između klike dvorskih eunuha i carskog regenta He Jina koji se pretvorio u masovno krvoproliće u prijestolnici Luoyang. Ono je poslužilo kao izgovor vojnom komandantu Dong Zhuou da iste godine preuzme vlast i svrgne malodobnog cara Shaoa, ali se već sljedeće godine protiv njega pokrenula koalicija suparničkih vojskovođa koji će ga uspjeti istjerati iz Luoyanga. Ti su događaji doveli do potpunog kolapsa centralne vlasti, te je Kina ostavljena na milost i nemilost regionalnim birokratima, velmožama i generalima koji će se kao gospodari rata sljedećih nekoliko decenija sukobljavati oko teritorija izazivajući velika pustošenja i ljudske žrtve. Od svih njih je najviše uspjeha imao Cao Cao koji je 196. uspio cara Xiana staviti pod svoju "zaštitu" te poslije koristio njegov nominalni autoritet kako bi postepeno proširio svoje teritorije i uspostavio koliko-toliko stabilan režim u sjevernom dijelu Kine. Njegov pokušaj da dovrši ponovno ujedinjenje zemlje je godine 208. zaustavljen u velikoj bitci kod Crvenih stijena gdje su ga porazile snage dvaju južnjačkih gospodara rata Liu Beija i Sun Quana. Godine 220. je Cao Caov nasljednik natjerao cara Xiana da formalno abdicira i sebe proglasio novim carem, odnosno novu dinastiju Wei, pa se taj datum uzima kao formalni kraj dinastije Han. Liu Bei, koji je bio u dalekom srodstvu sa dinastijom Han, se, pak, sljedeće godine također proglasio carem; njegova dinastija, koja je vladala državom Shu Han će se održati sve do 263. 

## Izvori
* *[[Zizhi Tongjian]]*, vols. 59, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69.
* *[[Knjiga Kasnijeg Hana]]*, vol. 9.
221.

__NOTOC__
Godina **221.** (**[[rimske brojke|CCXXI]]**) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Grata i Vitelija** (ili, rjeđe, **godina 974. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 221. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* 26. 6. – Rimski car Elagabal posvaja svog rođaka Aleksandra Severa i daje mu titulu Cezar.
* jul – Elagabal se pod pritiskom skandalizirane javnosti i na nagovaranje bake Julije Meze razvodi od nekadašnje vestalske djevice Akvilije Severe te se ženi za treću suprugu Aniju Faustinu. Međutim, samo nakon pet mjeseci ostavlja Aniju Faustinu uz tvrdnju da je razvod ništavan te se vraća Severi. Prema Kasiju Dionu su svi brakovi simbolički, jer Elagabal u stvari ima homoseksualnu vezu sa svojim vozačem dvokolice, robom po imenu Hijeroklo.
* Kina Tri kraljevstva: Liu Bei, kineski gospodar rata u dalekom srodstvu sa dinastijom Han, u Sečuanu sebe proglašava novim carem čime je formalno osnovana država Shu Han, suprotstavljena državi Cao Wei na sjeveru čiji se vladar Cao Pi prethodne godine također proglasio carem. Kraljevina Wu na jugu Kine je još uvijek kao vazal nominalno vezana uz Cao Wei (Liu Bei stradao 223, Shu Han traje do 263).

## Rođenja
* Yang Hu, general u službi dinastije Jin (u. 278)
* Liu Ling (u. 300)

## Smrti
* Gongsun Kang, general države Wei
* Zhen Luo (natjeran na samoubistvo od Cao Pija) (r. 183)
* Zhang Fei, general države Shu (ubijen od dvojice generala)
Hijeroklo (kočijaš)

**Hijeroklo** (, kraj 2. vijeka – 222) bio je rob na dvoru rimskog cara Elagabala, zadužen za vožnju carske dvokolice. Antički izvori opisuju da je bio rodom iz Karije i imao plavu kosu. Isti izvori navode da je Elagabal u njega bio zaljubljen, te ga učinio miljenikom, odnosno svojim homoseksualnim ljubavnikom. Prema Kasiju Dionu je car u toj vezi imao pasivnu ulogu, odnosno koristio svaku priliku da sebe opiše kao Hijeroklovu "ljubavnicu" i "suprugu". Elagabalov pokušaj da Hijeroklu da titulu Cezar i tako ga učini svojim nasljednikom je, pak, izazvalo takvo zgražanje među aristokracijom i narodom da je Elagabal od toga morao odustati. Nakon Elagabalovog ubistva 222. je i Hijeroklo smaknut zajedno sa drugim članovima Elagabalove dvorske klike.

## Reference
Liu Ling

**Liu Ling** (, 221 - cca. 300) bio je kineski pjesnik i učenjak iz doba dinastije Jin. Historijski izvori ga opisuju kao niskog i neprivlačnog čovjeka. Bio je taoist te se, mučen konfromizmom i strogim pravilima carskog dvora, često povlačio u prirodu te priključio kružoku nonkonformističkih intelektualaca poznatih kao Sedam mudraca Bambusovog gaja. Historijski izvori spominju njegovu sklonost alkoholu koji ga je inspirirao za neke pjesme, kao i ekscentrično ponašanje, uključujući sklonost da se sa pijanki i javnih skupova svojoj kući vraća potpuno gol.

## Izvori
Balvan-revolucija

**Balvan-revolucija** odnosi se na nemire 17.8. 1990 u Hrvatskoj kada su pobunjeni Srbi otkazali poslušnost hrvatskoj vladi i postavili blokade na cestama u Dalmaciji, što je štetilo ljetnom turizmu u toj državi. Pošto su blokade bile od balvana, incident je dobio naziv "Balvan-revolucija". Iako nije bilo žrtava, nacionalne tenzije su porasle između pobunjenih Srba i Hrvata, te je taj incident nagovijestio Rat u Hrvatskoj.
## Kronologija

Dana 17.2. 1990, Srbi na području Krajine, među kojima je bio i Milan Babić, a na čelu sa dr Jovanom Raškovićem, osnovali su Srpsku demokratsku stranku, “SDS”.

U aprilu i maju 1990. godine, u Socijalističkoj Republici Hrvatskoj održani su prvi višestranački izbori posle Drugog svetskog rata. Na tim izborima, Hrvatska demokratska zajednica (HDZ) je osvojila 41,5% glasova i 2/3 mesta u Saboru Socijalističke Republike Hrvatske. Zatim je novi Sabor 30.5. 1990. godine izabrao kandidata HDZ-a Franju Tuđmana za predsednika Predsedništva Socijalističke Republike Hrvatske, a izabrao je i ostalih šest članova Predsedništva.

Dana 25.7. 1990. godine, na mitingu održanom u Srbu, u Hrvatskoj, kojem je prisustvovalo više hiljada Srba iz Hrvatske, uključujući i rukovodstvo SDS-a, te predstavnici Srpske pravoslavne crkve, usvojena je Deklaracija “o suverenosti i autonomiji srpskog naroda”. Tom deklaracijom je određeno tko će biti politički predstavnik Srba u Hrvatskoj: Srpski sabor sa sedištem u Srbu i Srpsko nacionalno veće (SNV) kao izvršni organ Srpskog sabora. Deklaracijom je dalje utvrđeno da SNV može raspisati referendum o pitanju statusa Srba u Hrvatskoj, kao i o svim drugim pitanjima koja se tiču autonomije i suvereniteta.

Dana 31.7. 1990, na prvoj konstitutivnoj sednici SNV-a, donesena je odluka o plebiscitu kojim bi se potvrdili autonomija i suverenitet srpskog naroda u Hrvatskoj. Na drugoj sednici SNV-a, koja je održana 16.8. 1990, usvojena je rezolucija o organizovanju plebiscita.

Dana 17.8. 1990, vlada Hrvatske je proglasila taj referendum nezakonitim. Pojavile su se glasine da se hrvatska policija kreće prema nekoliko srpskih gradova na području Krajine i prema Kninu. Srbi, koje je vodio Milan Martić, podigli su barikade i “Martićeva policija” je Srbima podelila oružje. Taj incident postao je poznat kao “balvan-revolucija”. Od 17.8. pa nadalje, Knin su pod kontrolom držale naoružane formacije Srba kojima je podršku pružala JNA.

Babić je kasnije na Međunarodnom kaznenom sudu za bivšu Jugoslaviju tvrdio da ga je Martić prevario da je Hrvatska poslala vojsku na Knin, a ne policiju, kako bi se proglasilo ratno stanje u Krajini sa ciljem stvaranje odvojene srpske države unutar Hrvatske uz pomoć Beograda.

## Reference
809.

__NOTOC__
Godina **809.** (**[[rimske brojke|DCCCIX]]**) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru. 

## Događaji

* 13.1. - Andrea Saracenis preneo relikvije Svetog Tripuna iz Carigrada. Taj dan se danas u Kotoru obilježava kao dan stvaranja Bokeljske mornarice.
* Bugari zauzimaju Sofiju.
* Car Saga nasljeđuje cara Heizeija kao car Japana.
* Nagabhatta je poražen u Indiji.


## Rođenja

* 22. 7. &ndash; Car Jingzong od Tanga (u. 826)
* 20. 11. &ndash; Car Wenzong od Tanga (u. 840)
* *datum nepoznat*
** Hunayn ibn Ishaq, arapski ljekar i prevodilac (u. 873)

## Smrti

* 24. 3. &ndash; Harun al-Rashid, kalif (r. 763)
* 26. 3. &ndash; Ludger, bremenski nadbiskup i kršćanski misionar
* 14. 6. &ndash; Ōtomo no Otomaro, japanski vojskovođa, prvi s titulom šoguna
* *datum nepoznat*
** Abbas Ibn al-Ahnaf, arapski pjesnik (r. 750)
** Aejang od Sille (r. 788)
** Aureolus od Aragona, franački vojvoda
** Elfodd, velški biskup
** Gang od Balhaea

## Izvori
Anija Faustina

**Anija Aurelija Faustina** (*Annia Aurelia Faustina*, cca. 201 - iza 221.) bila je rimska plemkinja rodom iz Male Azije, poznata kao rimska carica, odnosno treća supruga cara Elagabala. Poticala je iz ugledne porodice pontsko-grčkog porijekla i bila u dalekom srodstvu sa carem Markom Aurelijem i Nervo-Antoninskom dinastijom. Od roditelja je naslijedila velike zemljišne posjede u Pisidiji. U drugoj polovici 210-ih se udala za rimskog političara Pomponija Basa koji je došao živjeti kod nje u Pisidiju. Rodila mu je kćer Pomponiju Umidiju (r. 219) i sina Pomponija Basa.

Godine 221. se Elagabal, pod pritiskom javnosti i nagovor bake Julije Meze, odlučio razvesti od svoje supruge, bivše vestalke Akvilije Severe. Kao nova, "prikladnija", supruga je odabrana Anija Faustina. Elagabal je dao pogubiti njenog muža te je pozvao u Rim gdje se za njega udala u julu iste godine. Međutim, samo nakon pet mjeseci se Elagabal od nje razveo i vratio Akviliji. 

Anija Faustina se nakon toga sa djecom vratila na pisidijska imanja i tamo provela ostatak života.

## Izvori
* Marcus Aurelius, by Anthony Richard Birley, Routledge, 2000
* Septimius Severus: the African emperor, by Anthony Richard Birley Edition: 2 - 1999
* Descriptive catalogue of a cabinet of Roman imperial large-brass medals By William Henry Smyth 1834
* The Cities and Bishoprics of Phyrgia: Being an Essay of the Local History of Phrygia from the Earliest Times to the Turkish Conquest Volume One, Part One - By William M. Ramsay 2004
* http://www.roman-emperor.org/elagabal.htm
* http://www.dirtyoldcoins.com/natto/id/annia.htm 
* http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/1249.html
* http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/0482.html
* http://www.forumancientcoins.com/numiswiki/view.asp?key=Annia%20Faustina
Yang Hu

**Yang Hu** (221–278), stilsko ime **Shuzi** (叔子) je bio kineski vojskovođa koji je služio državi Cao Wei, a potom dinastiji Jin. Poznat je kao autor strategije kojom je dinastija Jin trebala pokoriti državu Istočni Wu, posljednje od Tri kraljevstva, te tako ponovno ujediniti Kinu. Yang je za nju pridobio cara cara Wua, ali je nije stigao osobno primijeniti, jer se razbolio i umro pred sam početak pohoda. Nju je uspješno izveo Du Yu, vojskovođa koji je postavljen na njegovo inzistiranje.

## Povezano
* Popis ličnosti Tri kraljevstva
Ivanovo (Ivanovska oblast)

**Ivanovo** (ruski: Иваново) je upravno središte Ivanovske oblasti u Rusiji. Zemljopisni položaj mu je , 250&nbsp;km sjeveroistočno od Moskve.

Broj stanovnika:

434.000 (1974).

407.400 (2004).

Ivanovo se tradicionalno nazivalno tekstilnom prijestolnicom Rusije. Budući su većina zapošljenih u toj industriji žene, grad je bio znan i kao "Grad nevjesta". Vjerojatno najslavnija stanovnica ovog grada je bila francuska postomderna spisateljica Nathalie Sarraute.

U gradu su brojne upravne i kulturne ustanove. Od industrija su najvažnije tekstilna, a pored nje kemijske i strojogradnja.

## Historija
Ivanovo se prvi put spominje 1561. godine.

U 17. stoljeću ovo se naselje razvilo u trgovački gradić. 1710. car Petar Veliki je naredio uvođenje tekstilne proizvodnje.

U 19. stoljeću Ivanovo je bio vodeći ruski grad po tekstilnoj industriji i zvalo ga se "ruski Manchester".

Današnje Ivanovo je nastalo spajanjem industrijskog gradića Ivanova, gdje su se obrađivale tekstilne biljke, sa selom Voznesenskij Posad 1871., posljedica čega je da je do 1932, službeno ime gradu bilo **Ivanovo-Voznesensk**.

Početkom 20. stoljeća, Ivanovo se takmičilo sa Lodzem (gradom u Poljskoj, tada dijelom Ruskog carstva) za naslov glavno središte tekstilne proizvodnje u Europi.

Budući su radnički životni uvjeti bili užasni, štrajkovi su bili učestali. Jedan od tih štrajkova je doveo do prve ruske revolucije. Prvi sovjeti na svijetu su uspostavljeni u ovom gradu 1905.

## Znamenitosti
U znamenitosti ovog grada spadaju Muzej pamuka, kao i umjetnički muzej, unutar kojem se, među ostalim, brojne ikone mogu vidjeti. U Ivanovu se može naići na djela svih umjetničkih pravaca od baroka do moderne umjetnosti. Posebno zanimljive su građevine konstruktivizma, među kojima se kao iznimno lijepi primjerak ističe Gradsko operno kazalište. U brojnim se oblicima može naći i bečki secesijski stil. Grad je bio sjedište brojnih plemićkih obitelji i stoga su brojne palače i vile u ovom gradu.

## Vanjske veze

* Službene stranice grada Ivanova
222.

__NOTOC__
Godina **222.** (**[[rimske brojke|CCXXII]]**) bila je redovna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Antonina i Severa** (ili, rjeđe, **godina 975. ''[[Ab urbe condita]]***). Oznaka 222. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je [[kalendarska era]] [[Anno Domini]] u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

== Događaji ==

* [[11. 3.]] – U [[Drevni Rim|Rimu]] izbija pobuna [[Pretorijanska garda|Pretorijanske garde]] u kojoj su [[atentat|ubijen]] [[Rimsko Carstvo|rimski]] car [[Elagabal]] i njegova majka [[Julia Soaemias|Julija Soemis]]. Njihova [[sakaćenje|osakaćena]] trupla se vuku po ulicama Rima prije nego što će ih baciti u [[Tiber]]. 
** Ubijen je Elagabolov ljubavnik [[Hijeroklo (kočijaš)|Hijeroklo]] i mnogi njegovi saradnici, na njega je primenjen *damnatio memoriae*. Poništeni su Elagabalovi vjerski edikti, kamen boga Elagabala je vraćen u Emesu, relikvije rimskih bogova su iz hrama [[Elagabalijuma]] vraćene u njihova svetilišta. Ženama je ponovo zabranjeno prisustvovanje zasjedanju Senata.
** Na rimsko prijestolje stupa Elagabalov nasljednik, 13-godišnji [[Aleksandar Sever]] (do 235). Nastojeći izbjeći pogreške koje su dovele do Elagabalove smrti, Aleksandrova majka i *de facto'' vladarica Julija Avita Mameja angažira pravnika Domicija Ulpijana i vijeće od 16 najuglednijih senatora da joj pomognu vladati Carstvom.
* 14. 10. – Papa Kalist I je ubijen u neredima u rimskom kvartu Trastevere (svetac zaštitnik grobljanskih radnika). Nasljeđuje ga kardinal Urban I (do 230). Aleksandar Sever ne potiče progone kršćana, te je ovo relativno mirno vrijeme. U Rimu postoji i rivalski biskup, Hipolit.
* Udjel srebra u rimskom denaru pada na 35 posto, što je manje od 43 posto pod carem Elagabalom.
* Kina Tri kraljevstva: 
** Liu Bei, car kineske države Shu Han, napada Kraljevinu Wu sa vojskom od 100.000 ljudi kako bi povratio provinciju Jing. To dovodi do bitke kod Yilinga u kojoj Liu Bei čini pogrešku te njegove logore uništavaju snage Sun Quana, kralja države Wu.
** Alkemičari kineske države Wu pronalaze mješavinu sumpora i salitre koja će kasnije biti poznata kao barut. Uglavnom je koriste za vatromete.

## Rođenja
* Du Yu, kineski general u službi dinastije Jin (u. 285)

## Smrti
* 11.3.–Rimski car Elagabal (ubistvo)
* Julia Soaemias, Elagabalova majka 
* Valerius Comazon Eutychianus, rimski general
* Hijerkolo, Elagabalov miljenik
* Bardesan, sirijski filozof (r. 154)
* Feng Xi, general države Shu
* Fu Tong, general države Shu
* Liu Ba, kineski političar (r. 186)
* Ma Chao, oficir u službi Liu Beija (jedan od Pet generala tigrova) (r. 176)
* Ma Liang, oficir Liu Beija (r. 186)
* Sha Moke, barbarski general u službi Kraljevine Shu
* Taurin, rimski pobunjenik (utapljanje)
* Wang Fu, general države Shu
* Xu Jing, ministar države Kraljevine Shu
* Zhang Liao, general države Cao Wei (r. 169)
* Narcis iz Jeruzalema, biskup
* Papa Kalist I