open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The Adventure of the Stockbroker's Clerk

**"The Adventure of the Stockbroker's Clerk"** (srpskohrvatski: *Posrednikov pisar*) je jedna od 56 kraktih priča o Sherlocku Holmesu što ih je napisao Arthur Conan Doyle. Priča je izvorno objavljena u ožujku 1893. u *[[Strand]]u*, uz originalne ilustracije Sidneyja Pageta, a čini sastavni dio zbirke *[[The Memoirs of Sherlock Holmes]]*.

## Slučaj

Mladi pisac, Hall Pycroft, konzultira Holmesa oko sumnji koje ima vezano uz dobro plaćeni posao što mu je ponuđen. Holmes, Watson i Pycroft putuju u Birmingham, gdje je posao baziran, tokom čega im Pycroft objašnjava kako je prije radio u jednoj posredničkoj kući, prije nego je otpušten. Iako jest našao novi posao u posredničkoj kući, Mawson and Williams, prije nego ga je prihvatio javio mu se Arthur Pinner, koji mu je ponudio posao upravitelja u distribucijskoj kompaniji baziranoj u Francuskoj.

Pycroft je poslan u Birmingham kako bi se susreo s Harryjem Pinnerom, Arthurovim bratom i suosnivačem kompanije. Plaća koja mu se nudi je izrazito visoka, čak i dobije £100 unaprijed, no poslodavci traže od njega da potpiše ugovor i da ne šalje pismo svojim potencijalnim poslodavcima kako odbija njihovu ponudu. Iako odmah počinje raditi, Pycroft počinje sumnjati u svoje poslodavce zbog niza neprofesionalnih aspekata svog posla, ali i zbog činjenice da oba Pinnera imaju specifično zlatno punjenje na istom mjestu, što sugerira da bi mogli biti jedna te ista osoba.

Kada trio dolazi u Birmingham, Pycroft Holmesa i Watsona predstavi kao prijatelje koji traže posao. Pinner, koji je čitao novine, vidno je u šoku i kada oni odu, pokuša samoubojstvo, ali ga Watson uspije oživjeti. Holmes zaključi kako postoji samo jedan 'Pinner' - naime, kako prevaranti nisu imali dovoljno ljudi, pokušali su Pycrofta uvjeriti tako što se Pinner pretvarao da je vlastiti brat, nadajući se da će međusobne sličnosti Pycroft pripisati genetici. Nadalje zaključi kako je jedini cilj prevare bilo dobivanje Pycroftova potpisa kako bi lažnog Pycrofta mogli zaposliti u Mawsona, koji je čuvao nekoliko vrijednih stvari u sefu. Pycroft je trebao raditi upravo u sefu.

Iz novina, ubrzo saznaju kako se dogodio pokušaj pljačke u kompaniji Mawson and Williams - kradljivac je uhvaćen, ali je čuvar ubijen. Ukradena je vrijednost od oko £1,000, ali je Beddington, krivotvoritelj i obijač, uhapšen. Beddington se pretvarao da je Pycroft, dok je njegov brat glumio dvojicu Pinnera.

## Vanjske veze
Skandal um Eva

***Skandal um Eva*** () je njemački crno-bijeli film snimljen 1930. u režiji Georga Wilhelma Pabsta. Po žanru je drama a protagonistica je učiteljica u provincijskom gradiću koja otkriva kako je kolega i zaručnik imao izvanbračno dijete. Radnja prikazuje kako njen pokušaj da dijete suoči sa zaručnikom nju samu učini metom lažnih optužbi. Kritika je hvalila Henny Porten, jednu od najvećih zvijezda njemačke kinematografije u nijemom periodu, u njenoj prvoj zvučnoj ulozi.

## Uloge
* Henny Porten – Dr.Eva Rüttgers
* Oskar Sima – Dr.Kurt Hiller
* Ludwig Stössel – Dir.Rohrbach
* Paul Henckels – Prof.Hagen
* Adele Sandrock – Vulpius
* Käthe Haack – Käte Brandt
* Fritz Odemar – Lämmerberg
* Claus Clausen – Schlotterbeck
* Frigga Braut – Frau Schlotterbeck
* Karl Etlinger – Steinlechner

## Reference

## Vanjske veze
*
Praznik svetog Jorgena

***Praznik svetog Jorgena*** () je sovjetska crno-bijela, djelomično nijema filmska komedija snimljena 1930. u režiji Jakova Protazanova, poznata kao jedno od prvih zvučnih ostvarenja sovjetske kinematografije.

Radnja se temelji na motivima proze danskog književnika Haralda Bergstedta i smještena je u neimenovanu evropsku zemlju. Protagonisti su dvojica profesionalnih varalica koji nastoje opljačkati učesnike proslave lokalnog sveca.

Film, na čijem su scenariju radili Iljf i Petrov, je imao scene eksterijera snimljene bez, a scene u interijerima sa zvukom.

## Vanjske veze
*
Kitasato Shibasaburō

**Kitasato Shibasaburō** (japanski: 北里 柴三郎; Oguni, 29. siječnja 1853. - Tokijo, 13. lipnja 1931.) je bio japanski liječnik i bakteriolog iz predratnog perioda. Ugledan liječnik, Shibasaburō je danas najpoznatiji po tome što je 1894. godine, u Hong Kongu otkrio uzročnika bubonske kuge. Gotovo istovremeno, otkriće je napravio i francusko-švicarski bakteriolog Alexandre Yersin tako da se njih dvojica smatraju suotkrivačima. Bakterija, *[[Yersinia pestis]]*, ipak je nazvana u Yersinovu čast jer je Yersin uspio povezati bakteriju s bolešću. 

Školovan u Njemačkoj, kao i velik broj japanskih liječnika iz ovog razdoblja, Shibasaburō je bio pod velikim utjecajem Roberta Kocha i njegove metodologije.
Volterra

**Volterra** (za Etrušćana: *Velathri*, a za Rimljana: *Volaterrae*) je gradić u talijanskoj regiji Toskana, u provinciji Pisa od 11 252 stanovnika  (2006.)
## Geografija
*Volterra* leži u brdima obronaka sjevernih Apenina, sjeverozapadno od Siene, i oko 50&nbsp;km južno od provincijskog centra Pise. 
## Historija
Antički *Velathri* bio je jedan od 12 gradova Etrurske federacije, koji je 205. pne. pružio podršku Rimljanima za vrijeme Drugog punskog rata. Grad je oko 80. - 81. pne. dobio status rimskog civitasa kao municipium **Volaterrae** nakon građanskog rata između Gaiusa Mariusa i Sulle.
 
Od 12. vijeka grad je postao nezavisna srednjovjekovna komuna, ali je od 1361. potpao pod vlast firentinske dinastije Medici.

U *Volterri* je rođen maniristički slikar Daniele da Volterra.
## Znamenitosti
 
Najveće znamenitosti *Volterre* su ostatci etrurskih bedema, dozidanih tokom 4. i 3. vijeka pne., sa dvoje etrursko - rimskih ulaznih vratiju i kružni grobovi iz 6. vijeka pne. sa svodovima oko centralnog stupa.

Pored tog interesentne su i gotička *Palazzo dei Priori* koji je jedna od najstarijih komunalnih palača u Toskani, zamak iz 1343. proširen 1472., katedrala *Santa Maria Assunta* iz 10. vijeka (restaurirana i proširena u 13. i 16. vijeku), uz koju je romanički Baptisterij iz 1283 i *Palazzo dei Pretorio* iz 13. vijeka.

Grad ima *Muzej [[Etrurska umjetnost|etrurske umjetnosti]] Guarnacci* sa kolekcijom od 600 pogrebnih urni.
## Privreda
*Volterra* je poznata kao centar u kom se kopa alabaster i od njega proizvodi umjetničke keramike, kao i po proizvodnji soli.
## Gradovi prijatelji
*Volterra* ima ugovore o prijateljstvu sa slijedećim gradovima;
* , Mende 
* , Wunsiedel
* , Sandomierz 
## Reference

## Vanjske veze
* Službena stranica grada  
* ''Volterra'' na portalu Encyclopædia Britannica
Henry King (razvrstavanje)

**Henry King** se može odnositi na:

* Henry King (pjesnik) (1592–1669), engleski pjesnik, biskup Chichestera
* Henry King (britanski oficir) (1776–1839), član britanskog Parlamenta za Grofoviju Sligo
* Henry King (kongresnik) (1790–1861), američki kongresnik iz države Pensilvanija
* Henry King (policajac) (1832–?), šef policije Los Angelesa 1878–1880, 1881–1883
* Sir Henry King, 1st Baronet (1852–1933), engleski bankar, planinar i konzervativni član Parlamenta
* Henry Churchill King (1858–1934), američki teolog i prosvjetni radnik
* Harry King (fudbaler) (1886–1968), engleski fudbaler
* Henry King (režiser) (1886–1982), američki filmski režiser
* Henry T. King (1919–2009), američki pravnik poznat kao tužilac na Nirnberškom procesu
* Henry W. King (1815–1857), američki abolicionistički političar
* "Henry King, Who chewed bits of string and was early cut off in dreadful agonies", pjesma čiji je autor Hilaire Belloc
* Brainwave (strip), ime koje dijele dva lika u univerzumu DC Comics Universe, otac i sin;
** Henry King, Sr., fiktivni supernegativac
** Henry King, Jr., fiktivni superjunak čiji je kodno ime Brainwave, Jr.
Frank Lloyd

**Frank Lloyd** (Glasgow, 2. februar 1886 - Santa Monica, 10. august 1960) bio je britansko-američki filmski režiser, scenarist i producent poznat kao jedan od osnivača i predsjednik losanđeleske Filmske akademije.

Odrastao je u porodici škotskog pjevača u music hallovima i u mladosti se u domovini bavio glumom. Godine 1910. je emigrirao u Kanadu odakle ga je godine 1913. Carl Laemmle angažirao glumca u svom filmskom studiju Universal Pictures. Lloyd se brzo preorijentirao na režiju, te je u nijemoj eri stekao priličan ugled adaptacijama književnih klasika, od kojih se ističe *[[Oliver Twist (film, 1922)|Oliver Twist]]* iz 1922. godine.

Godine 1930. je bio nominiran za Oscara za čak tri filma, te osvojio za nijemi film *[[The Divine Lady]]*. Tri godine kasnije ga je osvojio za *[[Cavalcade (film, 1933)|Cavalcade]]*. Godine 1945. se formalno povukao s filma, iako je deset godina kasnije snimio historijski film *[[The Last Command (1955 film)|The Last Command]]*.

## Djelomična filmografija
* *[[The Black Box (serial)|The Black Box]]* (1915)
* *[[The Tongues of Men]]* (1916)
* *[[The Code of Marcia Gray]]* (1916)
* *[[The Intrigue]]* (1916)
* *[[The Loves of Letty]]* (1919)
* *[[Madame X (1920 film)|Madame X]]* (1920)
* *[[Oliver Twist (1922 film)|Oliver Twist]]* (1922)
* *[[Black Oxen]]* (1923)
* *[[The Sea Hawk (1924 film)|The Sea Hawk]]* (1924)
* *[[The Eagle of the Sea]]* (1926)
* *[[Children of Divorce]]* (1927)
* *[[The Divine Lady]]* (1929), Academy Award for Best Director
* *Parasites (1929), *Academy Award nomination for Best Director
* *[[Weary River]]* (1929), Academy Award nomination for Best Director
* *[[Drag (film)|Drag]]* (1929)
* *[[The Lash (1930 film)|The Lash]]* (1930)
* *[[Cavalcade (1933 film)|Cavalcade]]* (1933), Academy Award for Best Director
* *[[Hoop-La]]* (1933)
* *[[Mutiny on the Bounty (1935 film)|Mutiny on the Bounty]]* (1935), Academy Award nomination for Best Director
* *[[Under Two Flags (1936 film)|Under Two Flags]]* (1936)
* *[[Wells Fargo (film)|Wells Fargo]]* (1937)
* *[[Maid of Salem]]* (1937)
* *[[If I Were King]]* (1938)
* *[[Rulers of the Sea]]* (1939)
* *[[The Howards of Virginia]]* (1940)
* *[[Forever and a Day (1943 film)|Forever and a Day]]* (1943)
* *[[Blood on the Sun]]* (1945)
* *[[The Last Command (1955 film)|The Last Command]]* (1955)

## Vanjske veze
* 
* Frank Lloyd Films website  includes additional biographical information
*
Mihalj Kertes

**Mihalj Kertes**, nadimci „Braca“ ili „Bracika“,  (rođen 29. avgusta 1947. u Bačkoj Palanci ) je bio jedan od bliskih saradnika i poverenika Slobodana Miloševića, tokom 1990-ih. Tokom prve decenije 21 veka, nakon 5-og oktobra, Kertes je osuđivan, optuživan ili je bio svedok u nekoliko suđenja.

## Biografija
Kertes je rođen u Bačkoj Palanci od oca Mihalja, krojača, i majke Olge, domaćice. Završio je osnovnu i srednju školu, kao i višu „Školu za Upravljanje“, smer socijalni rad, u rodnom gradu. Počeo je da radi kao socijalni radnik u gradskoj administraciji, postao član Saveza komunista Jugoslavije u 1974. Na lokalnom nivou je napredovao do pozicije sekretara gradskog komiteta Saveza Komunista, za koga je postavljen 1986. godine.

 Tokom transformacije komunističke partije u Socijalističku partiju Srbije, Kertes je postao pobornik Miloševićeve politike.

### Uspon
Kertesov uspon u visoku politiku je počeo tokom Antibirokratske revolucije, ustanka protiv „starog režima“ i podržavajući Miloševićevu politiku - započeo proteste u Bačkoj Palanci i vodio protestante do Novog Sada. Događaj, poznat kao „Jogurt revolucija“, je doveo do ostavke pokrajinskog vođstva i postavljanja vođstva odanog Miloševiću. Njegova izjava „*Zašto se vi kao Srbi plašite Srbije, kad se ja kao Mađar ne plašim?*“, ga je posebno proslavila.

Nakon toga je postavljen na čelo službe Državne bezbednosti Saveznog ministarstva unutrašnjih poslova i za pomoćnika federalnog ministra inostranih poslova Petra Gračanina.

Vrh Kertesove karijere je pozicija direktora Savezne Uprave carina, na koju je postavljen 1993, i koju je držao do 2000.

### Pad

U septembru 2007. je optužen za zloupotrebu položaja i proneveru. Između ostalog, tužilaštvo je teretilo grupu koja se sastojala od Slobodana Miloševića, Jovana Zebića i Nikolu Šainovića za prenos 38 miliona nemačkih maraka na kiparske banke, gde im se gubi trag. Samo se Kertesu sudi, jer su Milošević i Zebić umrli, a Šainoviću se trenutno sudi u Međunarodnom sudu za ratne zločine počinjene na prostoru bivše Jugoslavije u Hagu.

Takođe je pod istragom, a spekuliše se i da bi mogao biti potencijalni svedok, u slučaju „duvanske mafije“, povezanom sa švercom cigareta u 1990-im. Među glavnooptuženima su Marko Milošević, Mira Marković i Stanko Subotić.

## Reference

## Vanjske veze
Vladislav Jovanović

**Vladislav Jovanović** (Žitni Potok, 9. juni 1933 – 21. februar 2026) bio je srpski diplomata, bivši ambasador Jugoslavije i ministar inostranih poslova u Vladi Republike Srbije u dva mandata.

## Život
Rođen je u Žitnom Potoku 1933. godine. Gimnaziju je završio u Beogradu 1951, a nakon toga je diplomirao na Pravnom fakultetu u Beogradu. Diplomatsku karijeru je započeo 1957. u ministarstvu inostranih poslova Jugoslavije. Četiri godine je proveo na položaju referenta ambasade u Briselu (1960—1964), zatim drugi sekretar ambasade u Ankari (1967—1971), savjetnik ambasade u Londonu (8. oktobar 1975—1979). Bio je ambasador SFRJ u Turskoj od 13. novembra 1985. do 1989.

## Djela
* *Traganja za traganjima*, poezija, Nova, Beograd 1991,
* *Rat koji se mogao izbeći*, Nolit, Beograd (2008), 395 str.
* *Diplomatija i šah*, Službeni glasnik, Beograd (2011), 348 str.
* *Sestre*, roman

## Povezano
* Spisak ministara inostranih poslova Srbije
* Spisak ministara inostranih poslova Jugoslavije

## Reference

## Vanjske veze
* Ministarstvo spoljnih poslova Republike Srbije: Vladislav Jovanović
Ombrone

**Ombrone** (latinski: *Umbro*, zvan još i *Ombrone grossetano* ili *Ombrone senese*) je rijeka u Centralnoj Italiji, sa svojih 161 km dužine jedna od većih rijeka Toskane.

## Hidrografija
Rijeka Ombrone izvire sjeveroistočno od Siene, na jugoistočnim obroncima masiva Colline del Chiantija kod naselja San Gusmèa, na nadmorskoj visini od 420 m. Od tamo teče uz velike meandre pravolinjski prema zapadu, a nakon što prođe obalnu ravnicu Maremma uvire u Tirensko more, 15 km jugozapadno od grada Grosseta.

Ombrone u svom toku prima brojne pritoke, od kojih su najveće Arbia, Merse i Orcia. Ombrone sa svojim pritokama ima sliv velik oko 3480 km², koji obuhvaća dobar dio Toskane. Ombrone u usporedbi sa ostalim toskanskim rijekama nosi najviše sedimenata i ima najblatnije vode. Iako nema znatan istjek, preciznije prosječno 29 m<sup>3</sup>/s, ipak zna često i silovito plaviti.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Ombrone'' na portalu Trecani enciclopedia Italiana
Savio (rijeka)

**Savio** je rijeka u Sjevernoj Italiji duga 126 km.

## Hidrografija

Rijeka Savio izvire na obroncima planine Monte Castelvecchio u Toskani, pod imenom Fosso Grosso na nadmorskoj visini od 1 126 m.

Od tamo teče gotovo pravolinjski prema sjeveroistoku, nakon što prođe grad Cesena uvire u Jadransko more, kod Lida di Savio u Provinciji Ravenna.

Savio u svom toku prima brojne pritoke, od kojih je najveća Borello, koju prima s lijeve strane u svom gornjem toku. 
Savio sa svojim pritokama ima sliv velik oko 700 km², koji obuhvaća dobar dio juga Emilije-Romagna.

## Izvori

## Vanjske veze
* ''Savio'' na portalu Trecani enciclopedia Italiana
Jovan Zebić

**Jovan Zebić** (Runjani, 5. maj 1939 – Beograd, 15. mart 2007) je bio srpski političar i ekonomista.

## Biografija

Rođen je u 5. maja 1939. u Runjanima, otac mu se zvao Branislav. Završio je Ekonomski fakultet u Beogradu gde je i doktorirao.

Radnu karijeru je počeo u Saveznom sekretarijatu za privredu, zatim je bio načelnik za privredu i finansije beogradske opštine Stari grad, potom je 11 godina bio gradski sekretar za finansije Beograda, onda viceguverner Narodne banke Jugoslavije.

Od 1989. bio je član Izvršnog veća Skupštine SR Srbije i republički sekretar za finansije. Od marta 1993. bio je potpredsednik Vlade SRJ, a privremeno je obavljao i funkciju ministra finansija u istoj vladi do 5. jula 1993. godine. Od septembra 1994. do juna 1996. godine ponovo je obavljao funkciju ministra finansija, a od 9. aprila 1998. do oktobra 2000. bio je potpredsednik Savezne vlade.

Jovan Zebić je pripadao generaciji onih ljudi koji su učestvovali u osnivanju Socijalističke partije Srbije. Bio je više godina član Glavnog odbora Socijalističke partije Srbije, narodni poslanik u Narodnoj skupštini Republike Srbije i savezni poslanik u Veću građana Savezne skupštine SRJ, kao pripadnik te partije obavljao je i pomenute funkcije republičkog i saveznog ministra za finansije i potpredsednika Savezne vlade.

Veće građana Savezne skupštine ukinulo mu je poslanički imunitet na sednici održanoj 11. maja 2001. godine, na zahtev istražnog odeljenja Okružnog suda u Beogradu radi vođenja istrage zbog finansijskih malverzacija. Krivična prijava je podneta 31. marta 2001, a istraga je trajala šest godina. Protiv Jovana Zebića i Mihalja Kertesa je 13. marta 2007. podignuta optužnica specijalnog tužioca za borbu protiv organizovanog kriminala, koja ih tereti za iznošenje višemilionskih iznosa novca iz Srbije na Kipar, u vreme vladavine Slobodana Miloševića. Istragom su bili obuhvaćeni i Slobodan Milošević, koji je u međuvremenu umro, i Nikola Šainović protiv koga se vodi proces u Haškom tribunalu, pa oni nisu uključeni u optužnicu.

Jovan Zebić je ubrzo posle podizanja optužnice umro 15. marta 2007. u Beogradu.

## Reference

## Vanjske veze
* Počelo je („Kurir“, 14. mart 2007)
* Šest godina potrage za državnim novcem („Politika“, 15. mart 2007)
* Vest o smrti Jovana Zebića (Tanjug, 16. mart 2007) 
* Rukovodstvo SRJ 1996. godine (CIA) 
* Rukovodstvo SRJ 2000. godine (CIA)
Nikola Šainović

**Nikola Šainović** (Bor, 7. decembar 1948) je bivši premijer Srbije i potpredsednik vlade Jugoslavije.

Haški tribunal je februara 2009. godine osudio Šainovića na 22 godine zatvora, na osnovu optužnice koja ga je teretila za ratne zločine na Kosovo i Metohiji tokom 1999.

## Biografija
Šainović je diplomirao hemiju na Univerziteu u Ljubljani. Političku karijeru je nakon povratka u rodno mesto počeo u Savezu komunista Jugoslavije, a nakon raspada stranke postao je član Socijalističke partije Srbije. Za zamenika premijera Srbije imenovan je 1991.

Februara 1993, nakon vanrednih parlamentarnih izbora, izabran je za premijera Srbije. Na toj dužnosti bio je do 1994. Za potpredsednika vlade SR Jugoslavije imenovan je 22. februara 1994.

28. novembra 1995. je izabran za člana glavnog odbora SPS-a i člana izvršnog odbora stranke. 2. marta 1996. je postao potpredsednik SPS-a, a na tom mestu je ostao do 24. aprila 1997.

Slobodan Milošević je poverio Šainoviću da predsedava Komisijom za saradnju sa verifikacionom misijom OEBS-a na Kosovu i Metohiji i bio je jedan od srpskih predstavnika pregovorima u Rambujeu u februaru 1999.

Haški tribunal je podigao zajedničku optužnicu protiv Miloševića, Šainovića, Milana Milutinovića, Dragoljuba Ojdanića i Vlajka Stojiljkovića, maja 1999. godine, koja ih je teretila da su planirali, podsticali, naredili, počinili ili na drugi način pomagali i podržavali hotimičnu i široko rasprostranjenu ili sistematsku kampanju terora i nasilja uperenu protiv albanskog civilnog stanovništva.

Nikola Šainović se predao 2. maja 2003, nakon čega je prebačen u Haški tribunal. Na prvom pojavljivanju 3. maja 2003. se izjasnio da nije kriv ni po jednoj tački optužnice. Na privremenu slobodu do početka suđenja pušten je 15. aprila 2005.

Nikola Šainović je 26. februara 2009. osuđen na zatvorsku kaznu od 22 godine zatvora, računajući vreme njegovog pritvora u Hagu. Kazna mu je u januaru 2014. smanjena na 18 godina, da bi u avgustu 2015. bio pušten na slobodu. Svega desetak dana kasnije, 4. septembra, imenovan je u Glavni odbor SPS.

## Reference

## Vanjske veze
* - Predmet Milutinović i drugi  na www.trial-ch.org
* Sažetak presude MKSJ
Delta holding

**Delta holding d. o. o. Beograd** je jedan od najvećih holdinga u Srbiji i regionu. Vlasnik i predsednik Delta holdinga je srpski privrednik Miroslav Mišković.

Sedište Delta holdinga je u Beogradu, u Ulici Vladimira Popovića 8a, Novi Beograd.

## Istorijat

Delta holding je osnovan 10. januara 1997. godine u Beogradu, dok je preduzeće Delta M osnovano još 4. februara 1991. Danas, članice Delta holdinga bave se agrarnom proizvodnjom, proizvodnjom hrane, maloprodajom, izvozom, uvozom, zastupanjem inostranih kompanija, distribucijom robe široke proizvodnje, prodajom automobila, razvojem nekretnina, finansijskim uslugama i uslugama osiguranja.

Delta holding posluje na tržištima Srbije, Bosne i Hercegovine, Crne Gore, Albanije, Evropske unije, Rusije i Švajcarske. Prva je srpska kompanija koja je značajno investirala na tržištu Evropske unije. Takođe, poseduje i distributivni centar za voće i povrće u Rusiji.

Danas, Delta holding nalazi se u vlasništvu kiparskih preduzeća *Hemslejd trejding limitid* (71,72%) i *Renijum holdings limitid* (28,28%) koja se nalaze u vlasništvu srpskog privrednika Miroslava Miškovića, koji je i predsednik Delta holdinga. Pored ova dva kiparska preduzeća, sa Delta holdingom povezana su još i ova: *Avenel trejding (overzis) limitid, Daurama holdings limitid, Astatin holdings limitid, Veniti internešonal limitid, Redžajnablu enterprajzis limitid* (Kipar), *Asquere B.V., Junajted juroup investment B.V.* (Holandija) i *Hitomi fajnenšal limitid* (Britanska Devičanska Ostrva).

U depeši koju je Ambasada SAD iz Beograda poslala u Vašington se navodi da je Delta nastala „na leđima srpskog naroda“ i da je Mišković stekao ogromno bogatstvo učestvujući u korupciji za vreme vladavine Slobodana Miloševića.

## Zavisna društva

Delta holding svoje poslovanje realizuje kroz pet organizacionih celina i mnoštvo zavisnih društava:

* *Delta agrar grupa*;
** Delta agrar d. o. o. Beograd;
** Yuhor-export a. d. Jagodina;
** Mioni d. o. o. Beograd;
** Danubijus d. o. o. Novi Sad;
** Florida bel d. o. o. Beograd;
* *Delta rilestejt grupa*;
** Delta rilestejt d. o. o. Beograd;
** Delta siti 67 d. o. o. Beograd;
** Delta siti d. o. o. Podgorica;
** Blok 67 Gmbh (Blok 67 Associates — Belvil);
* *Delta distribucija*;
** Delta DMD d. o. o. Beograd;
** Delta automoto d. o. o. Beograd;
** Delta motors d. o. o. Beograd;
* *Delta sport*;
** Delta sport d. o. o. Beograd;
** Delta fešn d. o. o. Beograd;
** Delta kofi d. o. o. Beograd;
* *Delta đenerali osiguranje*;
** Delta đenerali osiguranje a. d. Beograd;
** Delta đenerali reosiguranje a. d. Beograd;
** Društvo za upravljanje Dobrovoljnim penzijskim fondom Delta đenerali a. d. Beograd.

Do 1. septembra 2011. značajan deo Delta holdinga bila je *Delta M grupa* i njeno matično preduzeće Delta M.

Danas, neka od zavisnih društava su i: Delta rentakar, Delta star, Delta broker, Delta MC, Delta invest, Delta investment, Delta lend, Delta park propertis, Delta platinum, Delreal 1, Delta transportni sistem (DTS), Delvel pro itd.

## Povezano
* Miroslav Mišković
* Delta M

## Reference

## Vanjske veze

* Zvanična stranica Delta holdinga
W. S. Van Dyke

**Woodbridge Strong "Woody" Van Dyke, Jr.** (21. mart 1889 &ndash; 5. februar 1943) bio je američki filmski režiser, poznat kao jedan od najuspješnijih sineasta u Hollywoodu 1930-ih. Odrastao kao dijete vodviljske zabavljačice, kao mladić je došao u kontakt sa D. W. Griffithom, koji ga je angažirao u *[[Intolerance (film)|Netrpeljivosti]]*, a kasnije postao i mentor. Van Dyke je tokom sljedećih nekoliko godina izgradio reputaciju jednog od najpouzdanijih hollywoodskih režisera i specijalista za žanrovska ostvarenja. Vjerojatno najuspješniji među njima je bio Mršavko, koji je poslije pretvoren u popularnu seriju filmova. Van Dyke je stekao popularnost među šefovima studija zbog svoje brzine i efikasnosti, odnosno sposobnosti da i najkompliciranije scene snimi iz jednog pokušaja. Glumci ga, s druge strane nisu voljeli, ali je svojim starijim i siromašnijim kolegama znao sređivati angažmane. Za vrijeme drugog svjetskog rata se teško razbolio i, kao sljedbenik kršćanske nauke, odbio moderne medicinske tretmane; nastojeći porodicu poštediti duge agonije, izvršio je samoubistvo.

## Reference

## Vanjske veze
* 
* Jeanette MacDonald & Nelson Eddy Home Page
* A discussion on W.S. Van Dyke and the 1927-28 production of *White Shadows in the South Seas* by Jeffrey Geiger University of Essex. UK.
*
Raoul Walsh

**Raoul Walsh** (11. mart 188731. decembar 1980) bio je američki filmski režiser i glumac, poznat kao jedan od osnivača losanđeleske Filmske akademije (*AMPAS*), ali i po izuzetno dugoj i plodnoj karijeri tokom prvih pet decenija postojanja Hollywooda, tokom koje je razvio reputaciju majstora akcionog i pustolovnog žanra.

## Biografija

Rodio se u New Yorku kao Albert Edward Walsh, u porodici koja je bila prijateljstvom povezana sa glumačkim klanom Barrymore. Za njegovu karijeru je, međutim, bio važniji pustolovni duh, koga je iskazao s 15 godina kada je pobjegao iz kuće i neko vrijeme proveo na američkom Zapadu radeći kao kauboj. Nakon što se vratio kući i završio koledž, godine 1909. je započeo glumačku karijeru u kazalištu. Ubrzo ga je angažirao D.W. Griffith, koga su ispočetka zanimale prije svega Walshove jahačke sposobnosti, ali je ubrzo prepoznao i talent za glumu (pa mu je 1915. povjerio ulogu Johna Wilkesa Bootha u znamenitom epu *[[Rađanje nacije]]*), ali i režiju. Godine 1914. je poslan u ratni Meksiko da za Pancha Villu snimi propagandno ostvarenje *[[The Life of General Villa]]*; u uspješnom, ali danas izgubljenom režijskom debiju, Walsh je tumačio ulogu Ville.

1920-ih je Walsh nastavio karijeru kao režiser, te je bio zaslužan za neka od klasičnih nijemih ostvarenja kao ''Bagdadski lopov'' i ''What Price Glory?'' Pokušaj da se vrati ispred kamera, započet nastupom u *[[Sadie Thompson]]*, je prekinut bizarnom nesrećom prilikom snimanja zvučnog debija *[[In Old Arizona]]*. Zec koji je iznenada skočio kroz prozor njegovog automobila mu je slučajno iskopao oko, te je Walsh do kraja života nosio povez. Nakon toga se posvetio isključivo režiji. Njegov vjerojatno najplodniji i najuspješniji period je bio angažman za Warner Bros. krajem 1930-ih i 1940-ih, kada je snimio klasična ostvarenja, a posebno plodnu suradnju imao je s Errolom Flynnom. 
## Izabrana filmografija

Walsh je neslužbeno režirao *[[The Enforcer (film, 1951)|The Enforcer]]*, nakon što se originalni režiser Bretaigne Windust razbolio na početku snimanja 1951. Walsh je kasnije odbio da mu se ime nađe na špici.

## Izvori

## Literatura
* Marilyn Ann Moss. *Raoul Walsh: The True Adventures of Hollywood's Legendary Director* (University Press of Kentucky; 2011) pp.&nbsp;528
* Paolo Bachmann, *Raoul Walsh*, Turin: Quaderni del Movie Club di Torino, 1977. 
* Jean-Louis Comolli, "L'esprit d'aventure", *Cahiers du cinéma*, n. 154, April 1964. 
* Toni D'Angela, *Raoul Walsh o dell'avventura singolare*, Rome: Bulzoni, 2008. 
* "Trafic", n. 28, Winter 1998. 
* "La furia umana", n. 1. 2009, http://www.lafuriaumana.it 

## Vanjske veze
* 
* 
* Senses of Cinema: Great Directors Critical Database
* Raoul Walsh at Virtual History
Carl Theodor Dreyer

**Carl Theodor Dreyer** (Kopenhagen, 3. veljače 1889. - Kopenhagen, 20. ožujka 1968.), danski filmski redatelj.

Bio je novinar, montažer i scenarist. U Danskoj, Švedskoj, Norveškoj, Njemačkoj i Francuskoj stvarao je djela koja ga svrstavaju u red najvećih filmskih umjetnika. Polazne postavke njegova djela su misticizam, vampirizam, skandinavski realizam i religija protestantizma.

Najpoznatije mu je djelo *Stradanja Ivane Orleanske*, a snažno je utjecao na Bergmana.

Za svoje filmske projekte teško je pronalazio financijska sredstva, što je rezultiralo relativno malom filmografijom.

## Izabrana filmografija
* *[[Svećenikova udovica]]* (1920.)
* *[[Leaves from Satan's Book|Listovi iz Sotonine knjige]]* (1921.) 
* *[[Michael (1924 film)|Mikaël]]* (1924.)
* *[[Bride of Glomdal|Nevjesta iz Glomdala]]* (1925.)
* *[[Stradanje Ivane Orleanske]]* (1928.)
* *[[Vampyr|Vampir]]* (1932.)
* *[[Day of Wrath|Dan gnjeva]]* (1943.)
* *[[Riječ (1955.)|Riječ]]* (1955.)
* *[[Gertrud (film)|Gertrud]]* (1964.)

## Vanjske veze

* Službena stranica
* 
* Carl Theodor Dreyer  na Filmski leksikon
Abel Gance

**Abel Gance** (25. oktobar 188910. novembar 1981) je bio francuski filmski režiser, producent, scenarist i glumac, najpoznatiji kao tvorac nekih od najznačajnijih ostvarenja francuske kinematografije u nijemoj eri.

## Filmografija

* *[[Bonaparte et la révolution]]* (1971)
* *[[Valmy (film)|Valmy]]* (1967) [TV film]
* *[[Marie Tudor]]* (1966) [TV film]
* *[[Cyrano et d'Artagnan]]* (1964)
* *[[Austerlitz (film)|Austerlitz]]* (1960)
* *[[Magirama]]* (1956) [serija kratkih filmova]
* *[[Tower of Nesle|La Tour de Nesle]]* (1955)
* *[[Quatorze juillet 1953]]* (1953) [dokumentarni]
* *[[Manolete (1944 film)|Manolete]]* (1944) [nedovršen]
* *[[Le Capitaine Fracasse (film, 1943)|Le Capitaine Fracasse]]* (1943)
* *[[Vénus aveugle]]* (1941)
* *[[Paradis perdu (film, 1940)|Paradis Perdu]]* (1940)
* *[[Louise (1939 film)|Louise]]* (1939)
* *[[J'accuse! (1938 film)|J'accuse!]]* (1938)
* *[[The Woman Thief|Le Voleur de femmes]]* (1938)
* *[[Beethoven's Great Love|Un grand amour de Beethoven]]* (1937)
* *[[The Queen and the Cardinal|Jérôme Perreau héros des barricades]]* (1935)
* *[[Lucrèce Borgia (film, 1935)|Lucrèce Borgia]]* (1935)
* *[[Le Roman d'un jeune homme pauvre (film, 1935)|Le Roman d'un jeune homme pauvre]]* (1935)
* *[[Napoléon Bonaparte (1935 film)|Napoléon Bonaparte]]* (1935)
* *[[La Dame aux camélias (1934 film)|La Dame aux camélias]]* (1934) [scenario]
* *[[Poliche]]* (1934)
* *[[The Ironmaster|Le Maître de forges]]* (1933) [scenario]
* *[[Mater dolorosa (1932 film)|Mater dolorosa]]* (1932)
* *[[End of the World (1931 film)|La Fin du monde]]* (1931)
* *[[Napoleon at Saint Helena]]* (1929, scenario)
* *[[Marines et cristeaux]]* (1928) [kratki]

* *[[Napoléon (1927 film)|Napoléon]]* (1927)
* *[[Au Secours!]]* (1924)
* *[[La Roue]]* (1923)
* *[[J'accuse (1919 film)|J'accuse]]* (1919)
* *[[The Tenth Symphony|La Dixième Symphonie]]* (1918)
* *[[Ecce Homo (film)|Ecce Homo]]* (1918) [nedovršen]
* *[[The Zone of Death|La Zone de la mort]]* (1917)
* *[[Barberousse]]* (1917)
* *[[The Torture of Silence|Mater dolorosa]]* (1917)
* *[[Le droit à la vie|Le Droit à la vie]]* (1917)
* *[[Les Gaz mortels]]* (1916)
* *[[Ce que les flots racontent]]* (1916)
* *[[Fioritures (film)|Fioritures]]* (1916)
* *[[Le Fou de la falaise]]* (1916)
* *[[Le périscope]]* (1916)
* *[[Un drame au château d'Acre]]* (1915)
* *[[The Enigma of Ten Hours|L'Énigme de dix heures]]* (1915)
* *[[La Fleur des ruines]]* (1915)
* *[[La Folie du Docteur Tube|La Folie du docteur Tube]]* (1915)
* *[[The Heroism of Paddy|L'Héroïsme de Paddy]]* (1915)
* *[[Strass et Compagnie]]* (1915)
* *[[The Mask of Horror|Le Masque d'horreur]]* (1912)
* *[[Il y a des pieds au plafond]]* (1912)
* *[[Le Nègre blanc]]* (1912)
* *[[La Pierre philosophe]]* (1912)
* *[[La Digue (film)|La Digue]]* (1911)

## Reference

## Vanjske veze

* 
* ''1895'': no.31: ''Abel Gance, nouveaux regards'' (In French)
Lloyd Bacon

**Lloyd Francis Bacon** (4. decembar 1889 &ndash; 15. novembar 1955) bio je američki filmski režiser iu glumac, najpoznatiji po mjuziklima 1930-ih koje je snimao za studio Warner Bros.

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
* A Guide to Lloyd Bacon
*
Chongoni

**Chogoni** je 2198 m visoka planina u distriktu Dedza, središnji Malavi, koja je najslavnija po bogatstvu prahistorijskim slikarijama, zbog čega je 2006. godine upisano na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Africi.

Chogoni i okolna brda su prekrivena karakterističnom gustom šumom miombo drveća koja čine područje zaštićenog šumskog rezervata još od 1924. godine. Ipak, područje je najpoznatije po slikama na stijenama u 127 lokaliteta na području od 126,4 km², što ga čini najvećim nalazištem prahistorijskih umjetnina u Africi. Pet špilja Chentcherere su zaštićeni kao nacionalni spomenici još 1969. godine i otvorene posjetiteljima.

Starije crvene slikarije su stare do 2500 godina, i pretpostavlja se da su ih naslikala plemena Pigmeja i Tva još od kamenog doba, a novije bijele su živa tradicionalna baština naroda Chewa koji žive na ovim prostorima od metalnog doba. Slikarije su uglavnom apstraktne geometrijske figure poput radijalnih prstenova, koncentričnih krugova, paralelnih linija i sl. Zbog čega se uvelike razlikuju od ostalih prahistorijskih slikarija lovaca-skupljača Sjeverne Afrike. Pretpostavlja se kako su imale ceremonijalnu i mitološku ulogu, npr. za prizivanje kiše ili prilikom obredne žrtve. 

Novije, bijele, slikarije prikazuju mitološke životinje i rijedak su primjer slikanja na stijenama u poljoprivrednom društvu kao što je ono naroda Chewa. Pretpostavlja se kako su ih slikale žene za vrijeme ženskog obreda inicijacije, dok su na najnovijima prikazane maske *[[Nyau]]* povezane s muškim obredom inicijacije *[[Gule Wamkulu]]* (ples koji je upisan na popis nematerijalne svjetske baštine u Africi). Ovi obredi su danas u opasnosti nakon širenja Nguni naroda i dolaska Evropljana u 19. vijeku, a oslikavanje stijena je potpuno prekinuto, iako se obredi odigravaju u njihovoj blizini.

## Povezano
Prahistorijske slikarije u Africi:
* Tsodilo (Bocvana)
* Kondoa (Tanzanija)
* Tasili n'Adžer (Libija)
* Ténéré (Niger)
* Tadrart Akakus (Libija)
Halucinogeni

**Halucinogeni** se mogu podeliti u tri kategorije: *[[Psihodelični lek|psihodelici]]*, *[[Disocijativna droga|disocijativi]]*, i *[[delirijanti]]*. Ove klase psihoaktivnih lekova uzrokuju subjektivne promene u percepciji, mislima, emocijama i svesti. Za razliku od drugih psihoaktivnih lekova, kao što su stimulanti i opioidi, ovi lekovi ne samo da pojačavaju uobičajena stanja uma, nego indukuju iskustva koja su kvalitativno različita od normalne svesti. Ta iskustva se često porede sa formama svesti poput transa, meditacije, i snova.

Holisterovi kriterijumi za utvrđivanje halucinogena su:
# u odnosu na druge efekte promene u mislima, percepciji, i raspoloženju dominiraju;
# intelektualno ili memorijsko pogoršanje je minimalno;
# tupost, narkoza, ili preterana stimulacija se ne ispoljavaju;
# nuspojave autonomnog nervnog sistema su minimalne; i
# zavisnička želja je odsutna.

Svi lekovi i droge ne proizvode iste efekte, i ista supstanca može da proizvede različite efekte kod iste osobe u različitim okolnostima

## Primeri
U **halucinogena sredstva** spadaju:

## Izvori

## Literatura

* Stafford, Peter. (2003). *Psychedelics*. Ronin Publishing, Oakland, California. .
* Ann & Alexander Shulgin: PIHKAL (Phenethylamines I Have Known And Loved), a Chemical Love Story
* Ann & Alexander Shulgin: TIHKAL (Tryptamines I Have Known And Loved), the Continuation
* Charles S. Grob, ed.: Hallucinogens, a reader
* Winkelman, Michael J., and Thomas B. Roberts (editors) (2007).*Psychedelic Medicine: New Evidence for Hallucinogens as Treatments* 2 Volumes. Westport, CT: Praeger/Greenwood.
}{refend}}

## Vanjske veze
* Informacije of psihoaktivnim lekovima
* Trendovi u medicinskim i socijalnim empirijskim studijama
Partizanska eskadrila

**Partizanska eskadrila** je jugoslovenski film iz 1979. godine koji je režirao Hajrudin Krvavac. Nosioci glavnih uloga su Bekim Fehmiju, Velimir Bata Živojinović i Ljubiša Samardžić.

## Kratak sadržaj

U proljeće 1942. godine, je nemačko vazduhoplovstvo imalo potpunu prevlast, ne samo na nebu Jugoslavije, nego i skoro nad celom Evropom. Partizani su u to vreme imali avione koje su kao i ostalo oružje otimali od neprijatelja. Ovo je film o stvaranju partizanske avijacije i njenim prvim borbama.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Dimension PSI

***Dimension PSI*** je njemačka dokumentarna TV-serija posvećena parapsihološkim i natprirodnim fenomenima, a koja se 2003. prikazivala na programu kanala ARD. Glavni konzultant serije je bio naučnik Walter von Lucadou.

**5. Dimenzija – Tajne Nadprirodnog** je bila dokumentarna TV serija od šest epizoda koje su se prikazivale na kanalu “Discovery” tokom 2006. godine. Svih šest epizoda su u trajanju od po 50 minuta. Serija je distribuisana od strane “Parthenon Entertainment”-a, i prvobitno je nastala od strane kompanije “German MPR Film und Fernsehproduktion GmbH” tokom 2005. godine.

## Epizode
* Egzorcizam (Epizoda 1) – obrađuje temu Egzorcizma i slučaj Anelise Mišel.
* Duhovi (Epizoda 2) – govori o Duhovima.
* Um Nad Materijom (Epizoda 3) – govori o telekinezi.
* Bliska Smrt (Epizoda 4) – govori o iskustvima bliske smrti.
* Reinkarnacija (Epizoda 5) – govori o reinkarnaciji.
* Telepatija (Epizoda 6) – govori o telepatiji.

## Vanjske veze
* Originalne nemačke epizode na IMDb
* Website von Dimension PSI mit Hintergrundinformationen – archiviert bei archive.org, Stand 19. September 2008
Hloramfenikol

**Kloramfenikol** je antimikrobni lijek, bakteriostatik, dobiven od bakterija iz roda streptomiceta (*Streptomyces venezuelae*) , a poslije se počeo proizvoditi sintetički. Djeluje tako da na ribosomima ometa sintezu bjelančevina. Kao i tetraciklin ima širok spektar djelovanja na aerobne i anaerobne bakterije. Njegova primjena je ograničena zbog sporadične teške toksičnosti na funkciju koštane srži, koja može prouzročiti smrtni ishod. Propisuje se samo za meningitis uzrokovan hemofilusom influence ili za trbušni tifus.

Hloramfenikol je organsko jedinjenje, koje sadrži 11 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 323,129 Da.
## Osobine

## Reference

## Literatura

* 
* 

## Vanjske veze

* Chloramphenicol
Bitka kod Sigeta

**Bitka kod Sigeta** (, ) ili **Opsada Sigeta** odvijala se od 6. Augusta 1566 do 8. Septembra 1566 između Habzburške monarhije i Osmanskog Carstva na području grada Sigeta u današnjoj Mađarskoj. Kršćansku vojsku predvodio je bivši Hrvatski ban i general u službi Habzburgovaca Nikola Šubić Zrinski, čija je vojska brojala oko 2000-3000 ljudi. Turska vojska sačinjavala je oko 100000 jedinica predvođena sultanom Sulejmanom. Ishod bitke je bila pirova pobjeda Turaka, pri čemu su snosili iznimne gubitke među kojima je i i preminuće Osmanskog sultana.

## Povezano
* ''Nikola Šubić Zrinski'' (opera)
* *[[U boj, u boj]]*

## Napomene

## Izvori

### Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Krokar, James P. (DePaul University) (1997) The Ottoman Presence in Southeastern Europe, 16th–19th Centuries: A View in Maps, Chicago: The Newberry Library. viewable online 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze
* Izvori za borbe Hrvata s Turcima 
* Animirani prikaz tijeka bitke kod Sigeta
Veliko Vojvodstvo Toskana

**Veliko Vojvodstvo Toskana** (talijanski: *Granducato di Toscana*, latinski: *Magnus Ducatus Etruriae*), bila je monarhija u Centralnoj Italiji, formalno dio Svetog Rimskog Carstva (do 1648) koja je uz povremene prekide egzistirala od 1569. do 1859. godine.

## Historija
Predhodnica Velikog Vojvodstva Toskana bilo je Vojvodstvo Toskana, nastalo 1533. kada je papa Klement VII. proglasio Alessandra Medicija vojvodom Firence.

Velikog Vojvodstva Toskana nastalo je 1569. kad je papa Pio V dodijelio Cosimu I de' Mediciju (iz mlađe grane Medicejaca) titulu nadvojvode. Njega je naslijedio Francesco I. de' Medici (1541–1587) kojem je carskom poveljom iz 1576. potvrđena titula nadvojvode. On je vladao u potpunoj zavisnosti od Habsburgovaca. Gotovo puna dva vijeka vojvodstvom su vladali članovi dinastije Medici, koji su se krajem 16. vijeka počeli približavati Francuskoj i preko nje uticali na širu evropsku politiku onog vremena. Nakon tog slijedio je period slabljenja, koji se poklopio sa izumiranjem loze Medičejaca. Posljednji medičejski vojvoda Gian Gastone de' Medici umro je 1737. godine.

Nakon Rata za poljsko naslijeđe (1733–1738) vojvodstvo je dodjeljeno caru Svetog Rimskog Carstva Franzu I Lotarinškom. Tako je Vojvodsvo ušlo u orbitu habsburgških zemalja (on se 1737. oženio se Marijom Terezijom) i doba intenzivnih ekonomskih, administrativnim i crkvenih reformi.

Nakon silnih pertubacija za vrijeme Napoleonskih ratova (period burbonskih kraljeva Etrurije) Vojvodstvo je nakon Napoleonovog sloma 1814. vraćeno dinastiji Habsburg pa je dijelilo ekonomsku, političku i vjersku sudbinu poput ostalih habsburških zemalja. Nakon plebiscita 1860. Veliko Vojvodstvo Toskana ujedinilo se sa Kraljevinom Sardinijom, a godinu dana kasnije postalo dio ujedinjene Kraljevine Italije.

## Lista velikih vojvoda Toskane

### [[Dinastija]] [[Medici]] (1569–1737)
* Cosimo I. de' Medici (1537–1574)
* Francesco I. de' Medici (1574–1587)
* Ferdinando I. de' Medici (1587– 1609)
* Cosimo II. de' Medici (1609–1621)
* Ferdinando II. de' Medici (1621–1670)
* Cosimo III. de' Medici (1670–1723.)
* Gian Gastone de' Medici (1723–1737)

### [[Habsburg]]ško-lotarinška dinastija (1737–1801)
* Franz I Lotarinški , vladao kao Francesco II. Stefano (1737–1765)
* Leopold II, sveti rimski car]], vladao kao Pietro Leopoldo I (1765–1790) 
* Ferdinand III., veliki vojvoda Toskane, vladao kao Ferdinando III (1790–1801)

### [[Burbonci|Burbonski]] kraljevi Etrurije (1801–1807)
* Louis, kralj Etrurije, vladao kao Lodovico I (1801–1803)
* Carlo II., vojvoda Parme, vladao kao Carlo Lodovico II (1803–1807)

### [[Habsburg]]školotarinška dinastija (1814–1860)
* Ferdinand III., veliki vojvoda Toskane (1814–1824)
* Leopold II., veliki vojvoda Toskane (1824–1859)
* Ferdinand IV., veliki vojvoda Toskane (1859–1860)

## Povezano
* Medici
* Republika Firenca
* Vojvodstvo Toskana

## Reference

## Vanjske veze

* ''Toscana, Granducato di'' na portalu Treccani
Podestà

**Podesta** (od latinskog: *potestat*, *potestas* - snaga ) je bio u srednjovjekovnim talijanskim komunama visoki sudski i vojni funkcioner.
Ta funkcija je uglavnom odgovarala uredu magistrata u ostalim evropskim gradovima državama (koji su se zvali i *rettori*, *rektori*).
## Historija
Tu funkciju prvi je pokrenuo car Svetog Rimskog Carstva Friedrich I Barbarossa, kako bi upravljao buntovnim lombardijanskim gradovima. Od kraja 12. vijeka kad su talijanske komune postale nešto autonomnije prema caru, počele su birati svoje vlastite *podeste*, koji su postepeno zamijenili kolektivnu vlast izabranih vijećnika.

*Podeste* su obično birali iz drugog grada ili iz nepoznate feudalne porodice kako bi osigurali njihovu neutralnost u lokalnim sporovima. *Podesta* je često bio školovani plemić koji je radio na toj funkciji jednu godinu (kasnije je to skraćeno na šest mjeseci). Njegova funkcija je bila da saziva skupštinu, vodi vojsku komune, i provodi sudovanje. Iako je ured *podeste* bio podložan strogim zakonskim ograničenjima, on je ponekad poslužio pojedinim *podestama* kao odskočna daska za uspostavu despotske vlasti, ili signoria.

Nakon 13. vijeka funkcija *podeste* počela je gubiti na važnosti. Tako se u 15. vijeku u Firenci osnovna zadaća *podeste* svodila na sudovanje.

*Podesta* je bio naziv za gradonačelnika po Apeninskom poluotoku u područjima pod austrijskom vlašću od 1815. - 1918., a isto tako i za gradonačelnike za vrijeme fašističkog režima.

## Povezano
* Gonfaloniere
* Signoria
## Izvori

## Vanjske veze
* ''Podesta'' na portalu Encyclopædia Britannica
Santa Juana, Čile

**Santa Juana** je grad i općina u Čileu. Po popisu iz 2002. godine, ova općina ima 13.147 stanovnika. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 7 metara. Grad je osnovan 1626. godine kao *Fuerte de Santa Juana de Guadalcázar*. Površina opštine iznosi 731&nbsp;km². Prosječna gustina stanovništva iznosi 18 stanovnika/km². Nalazi se 52&nbsp;km od grada Concepcióna. Grad nalazi se pored južno i zapadno od rijeke Biobío.

## Geografija
* 

## Povezano
* Tvrđava Santa Juana de Guadalcázar

## Napomene

* Francisco Solano Asta-Buruaga y Cienfuegos, Diccionario geográfico de la República de Chile, D. Appleton y Compania, Nueva York, 1899 pg. 742 
* Montero, Elsa; *Lo que fue Catirai y es Santa Juana de Guadalcázar*. Santiago: Editorial Universitaria, 1967. 24 p., Ubicación: Sección Chilena 10;(1010–26), N° sistema: 603103 

## Vanjske veze

* Zvanični sajt
Nikola Šubić Zrinjski (opera)

***Nikola Šubić Zrinjski*** je opera hrvatskog skladatelja Ivana pl. Zajca premijerno izvedena u Zagrebu 4. studenog 1876. Radnja opisuje opsadu mađarskog grada Sigeta 1566. godine i junačku pogibiju branitelja na čelu sa hrvatskim banom Nikolom Šubićem Zrinskim. Opera je postigla veliki uspjeh u Hrvatskoj, ali i u Mađarskoj gdje se Zrinski također smatra jednim od nacionalnih heroja. U Hrvatskoj je arija *[[U boj, u boj]]* kasnije zaživjela kao zasebna patriotska pjesma. U Hrvatskoj se smatra najpopularnijom nacionalnom operu

Prema podacima Vladana Švacova u eseju *Operni libreto u Hrvata* te podtcima iz Repertoara hrvatskih kazališta do 1990. godine, Nikola Šubić Zrinski izveden je 1317 puta, a do veljače 1992. godine samo je u Zagrebu opera izvedena 609 puta,

## Radnja
Nikola Šubić-Zrinjski zapovjednik je mađarske utvrde Siget. Turaka koji su napadali bilo je oko 100 000, a grad je imao oko 2 500. Iako je turski vođa, Sulejman Veliki umro, njegovu smrt njegovi najbliži podređeni skrivaju kako ne bi došlo do pubune među vojnicima. Opsada se odužuje i Nikola shvaća da im nema spasa. Zato Jelena traži Lovru Juranića da ju ubije. Nikola se svečano oblači, spali svo blago i kreće u časnu smrt zadnjim jurišem, a Eva spali utvrdu.

## Lica
* Nikola Šubić-Zrinjski, hrvatski ban, zapovj. Sigeta
* Eva, Nikolina supruga
* Jelena, njihova kći
* Lovro Juranić, Jelenin zaručnih, časnik u Sigetu
* Gašpar Alapić, časnik u Sigetu
* Vuk Paprutović, časnik u Sigetu
* Sulejman Veliki, turski car
* Mehmed Sokolović, veliki vezir
* Mustafa, bosanski paša
* Ali Portuk, zapovjednik topništva
* lbrahim Begler-beg
* Levi, liječnik Sulejmanov
* hrvatski časnici i vojnici
* turski vojnici
* bule, odaliske, eunusi, čuvari saraja
* zbor vilâ

## Poznati brojevi opere
* Finale: U boj, u boj (napisao 1866. Franjo Marković, skladao Ivan Zajc, a kasnije je pjesma uklopljena u njegovu operu; izvodi ju muški zbor).

## Zanimljivosti
* Glazba za himnu čileanske ratne mornarice preuzeta je iz ove opere.
Maremma

**Maremma** je ime za kraj u Italiji duž Ligurskog i Tirenskog mora, koji obuhvaća dio jugozapadne Toskane (Maremma Livornese i Maremma Grossetana / provincije; Livorno i Grosseto), i dio sjevernog Lazia (provincije; Viterbo i Rim).

## Geografija
*Maremma* se prostire na površini od oko 5000 km², praktički sve do nedavno to je bio močvarni kraj, jer zbog konfiguracije tla vode nisu mogle otjecati u more zbog barijera uz obalu. Ona je većinom aluvijalna ravnica, iako ima i viših dijelova vulkanska planina Amiata i masiv Colline Metallifere (Metalna brda). Pravi centar toga kraja je Provincija Grosseto sa kotlinom rijeke Ombrone.

Klima *Maremme* je mediteranska, osim u višim dijelovima. Zime su blage (prosječna januarska temperatura u Grossetu je oko 6&nbsp;°C), a ljeta vrlo topla (jul 26&nbsp;°C) i suha. Prosječna godišnja količina oborina je oko 600&nbsp;mm. *Maremma* je uglavnom poljoprivredni kraj u kom se uzgajaju žitarice, voće, masline i grožđe. Ali ima i rudnog blaga (pirit, željezo, živa, antimon). Danas se razvio turizam koji je znatno promijenio ekonomiju, naročito u obalnom pojasu, koja se nekad oslanjala na ribarstvo. Veći urbani centri su pored Grosseta; Piombino, Follonica, Castiglione, Punta Ala i Marina di Grosseto (turistička naselja uz obalu), i Orbetello, Roccastrada, Capalbio u unutrašnjosti. Preko *Maremme* prolazi željeznička pruga Pisa - Rim i trasa antičke ceste Via Aurelia.
## Historija
*Maremma* je svoj procvat imala za antike, u vrijeme prosperitetnih etrurskih gradova; Populonia, Vetulonia, Cosa, Talamone, Rusellae, Tarquinia, Tuscania, čiji ostatci danas privlače brojne posjetitelje. *Maremma* je nakon tog zlatnog peioda bila pust močvarni kraj poznat po malariji. Od novog vijeka poduzimale su se mjere da se taj kraj ozdravi, nešto su pokušali još Veliki vojvode Toskane. Tek mjere poduzete nakon 1900. uspjele su donijeti željena poboljšanja, inenzivnom melioracijom, pa je malarija iskorjenjena, te su se ljudi počeli naseljavati u taj kraj i ponovno obrađivati zemlju. Prije je bilo prosječno samo do 10 stanovnika na km², ali od kako 1951. djeluje državna *Organizacija za kolonizaciju Maremme*, stanje se znatno popravilo.

## Izvori

## Vanjske veze
* ''Maremma'' na portalu Trecani enciclopedia Italiana