open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Popravka DNK

**Popravka DNK** je kolekcija procesa kojima ćelija identifikuje i koriguje oštećenje DNK molekula koji kodiraju njen genom. Kod ljudskih ćelija, normalne metaboličke aktivnosti i faktori sredine kao što su UV svetlo i radijacija mogu da uzrokuju DNK oštećenje, proizvodeći i do milion individualnih molekulskih oštećenja po ćeliji na dan. Mnoga od tih oštećenja uzrokuju strukturne poremećaje DNK molekula, koja mogu da promene ili eliminišu ćelijsku sposobnost da transkribuje gen koji oštećeni DNK segment kodira. Druga oštećenja indukuju potencijalno štetne mutacije ćelijskog genoma, koje utiču na preživljavanje ćelija ćerki nakon mitoze. Konsekventno, proces DNK popravke je konstantno aktivan. Kad je normalni proces popravke neuspešan, i kad dođe do ćelijske apoptoze, javljaju se nepovratna DNK oštećenja, uključujući prekide dvostrukih lanaca i njihova unakrsna povezivanja.

Brzina popravke DNK zavisi od mnogih faktora, uključujući ćelijski tip, starost, i ekstracelularno okruženje. Ćelija koja je akumulirala velike količine DNK oštećenja, ili ćelija koja nema više sposobnost efektivne popravke oštećenja može da poprimi jedno od sledećih mogućih stanja:
# nepovratno stanje mirovanja, poznata kao starenje
# ćelijsko samoubistvo, takođe poznato kao apoptoza ili programirana ćelijska smrt
# nekontrolisana ćelijska deoba, koja može da dovede do formiranja tumora koji su kancerogeni

Sposobnost ćelijske popravke DNK je vitalna za integritet njenog genoma i stoga za njeno normalno funkcionisanje. Mnogi geni za koje je inicijalno pokazano da utiču na životni vek zapravo učestvuju u popravci i zaštiti DNK. Propust ispravljanja molekularnih lezija u ćelijama koje čine gamete može da unese mutacije u genomima potomstva i da time utiče na stopu evolucije.

## Reference

## Povezano
* Ćelijski ciklus
* Replikacija DNK

## Vanjske veze
* 3D strukture enzima za popravku DNK 
* Ljudske bolesti uzrokovane poremećajima popravke DNK
Perekop

**Perekop** (ukrajinski: *Перекопський перешийок;*, ruski: *Перекопский перешеек*, krimskotatarski: *Or boynu*) je ime prevlake kojom je Krim spojen sa Ukrajinom.
## Geografija
To je uski pojas kopna širok oko 8 km, koji se prostire od Crnog mora na zapadu do Azovskog mora na istoku, odnosno njegove pličine Sivaš.
Na krajnjem sjeveru prevlake je granica između Autonomne Republike Krim i ukrajinske Hersonske oblasti.
Duž prevlake leže naselja Krasnoperekopsk, Armjansk, Suvorovo i Perekop u kom se nalazila istoimena utvrda Krimskih Tatara po kome je kasnije nazvana čitava prevlaka. A tu prolazi i kanal kojim se prebacuju vode iz rijeke Dnjepar do sušnih dijelova poluotoka.
## Reference
Vasojevići

**Vasojevići** su pleme koje je nastanjeno u istočnom delu Crne Gore, u Lijevoj Rijeci i s obe strane Lima sve do reke Lješnice, a nekada se taj predeo zvao Polimlje. Takođe Vasojevići su i jedno od brdskih plemena koje se zajedno sa starocrnogorskim i starohercegovačkim plemenima ujedinilo u jedinstvenu Crnu Goru. 

Prema predaji, Vasojevići vode poreklo od nekog Vasa, sina nekog hercegovačkog kralja, koji se takođe preko Crne Gore doselio odnekud iz Hercegovine i nastanio na Nožici u Lijevoj Rijeci. Vaso je imao još i četiri brata, Ozra, Pipa, Krasa i Ota, od kojih vode poreklo Ozrinići i Piperi, crnogorska plemena, i Krasnići i Hoti, severnoalbanska plemena. Svi se međusobno smatraju rođacima s Vasojevićima, jer veruju da vode poreklo od istog pretka. 

Vasojevići su imali i svoj zakon pod nazivom Vasojevićki zakon. 

Mnoge poznate ličnosti su rodom ili poreklom iz Vasojevića kao: Karađorđe, iguman Mojsije Zečević, knez Nikola Milošević Vasojević, maršal Petar Bojović, vojvoda Petar Jokić (iz Prvog srpskog ustanka), četnički komandant Momčilo Đujić, književnik Mihailo Lalić, Svetozar Stijović, Miljan Mojašević, Divna Veković i drugi.

## Literatura

* Radoslav Jagoš Vešović, *Pleme Vasojevići*, Beograd 1928.
* Ilija M. Jelić, *Vasojevički zakon od 12 točaka*, Beograd 1929.
* Rada Stijović, *Govor Gornjih Vasojevića*, Beograd 2007.
* Rada Stijović, *Iz leksike Vasojevića*, Beograd 1990.
Dušan Vojnović

**Dušan Vojnović** (Beograd, 11. oktobar 1950) je srpski glumac.
U periodu od 1995  do 2012 napravio je glumačku pauzu, a onda se 2012 pojavio u seriji "Šešir profesora Koste Vujića". Glumi u najnovijoj seriji Crna svadba (2021). Živi  u  Novom Beogradu.

## Filmografija

|- bgcolor="Lavender" align=center
| colspan="4" | 1970.-te
|-
| 1973. || Beograd ili tramvaj a na prednja vrata || 
|-
| 1974. || Užička republika || Sava
|-
| 1974. || Dimitrije Tucović (TV serija) || 
|-
| 1975. || Hitler iz našeg sokaka || Narednik
|-
| 1975. || Pesma (TV serija) || 
|-
| 1976. || Užička republika (TV serija) || Sava
|-
| 1976. || Lepše od snova || Miloš
|-
| 1978. || Momci iz Crvene duge || 
|-
| 1979. || Drugarčine || Lale
|- bgcolor="Lavender" align=center
| colspan="4" | 1980.-te
|-
| 1981. || Dvoboj za južnu prugu || Aleksa
|-
| 1981. || Berlin kaput || ranjenik
|-
| 1981. || Svetozar Marković (TV serija) || 
|-
| 1981. || Šesta brzina || slikar Peđa
|-
| 1981. || Vojnici (TV serija) || Borivoje Potkonjak „Uča“
|-
| 1982. || Moj tata na određeno vreme || radnik u servisu
|-
| 1982. || Nedeljni ručak || 
|-
| 1982. || Tri sestre || 
|-
| 1982. || Priče iz radionice || slikar Peđa
|-
| 1982. || Poslednji čin || Rajko
|-
| 1983. || Majka Vukosava piše govor || Toma
|-
| 1984. || Pejzaži u magli || 
|-
| 1984. || Vojnici || Borivoje Potkonjak „Uča“
|-
| 1985. || Jedna polovina dana || Luka
|-
| 1985. || Orkestar jedne mladosti || 
|-
| 1985. || Falosny princ || Omar
|-
| 1985. || Odlazak ratnika, povratak maršala || Dragoljub Milutinović
|-
| 1986. || Misija majora Atertona || Vlado Zečević
|-
| 1987. || Rezervisti || 
|-
| 1987. || Hudodelci || Sima
|-
| 1973. || Sentimentalna priča || Pavle
|-
| 1989. || Nedeljom od devet do pet || 
|- bgcolor="Lavender" align=center
| colspan="4" | 1990.-te
|-
| 1993. || Igra piona || 
|-
| 1995. || Treća sreća || Nik
|-
| 2021. Crna svadba
|-}

## Vanjske veze
*
Las Flores, Tehama County, California

**Las Flores** () je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Kalifornija.

## Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 187.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* United States Census Bureau
Biogeni amin

**Biogeni amin** je biogena supstanca sa amino grupom.

## Primeri
Neki od prominentnih primera biogenih amina su:
* Histamin - supstanca proizvedena iz aminokiseline histidina koja dejstvuje kao neurotransmiter koji posreduje uzbuđenje i pažnju, kao i proinflamatorni signal oslobođen iz mast ćelija u odgovoru na alergijske reakcije ili oštećenje tkiva. Histamin je isto tako važan stimulant HCl sekrecije želuca putem histaminskog H2 receptora.
* Tiramin - supstanca koja je nađena u mnogim namirnicama, i koja je asocirana sa povećanim krvnim pritiskom i glavoboljama.
* Serotonin - neurotransmiter centralnog nervnog sistema koji učestvuje u regulaciji raspoloženja, sna, apetita, i seksualnosti.
* Tri kateholaminska neurotransmitera:
** Norepinefrin (noradrenalin) - neurotransmiter koji učestvuje u regulacija spavanja i budnosti, pažnje, i hranjenja, kao i hormon stresa koji oslobađaju adrenalne žlezde koji reguliše simpatički nervni sistem.
** Epinefrin (adrenalin) - adrenalni hormon stresa, kao i neurotransmiter prisutan u niskim nivoima u mozgu.
** Dopamin - neurotransmiter koji reguliše motivaciju, nagrada, zavisnost, pojačavanje navika, i koordinaciju tjelesnih pokreta.
* Triptamin - monoaminski alkaloid nađen u tragovima u mozgu sisara, i za koji se smatra da ima ulogu neuromodulatora ili neurotransmitera.

## Reference

## Literatura
*
Mastocit

**Mastociti** (od nemačkog *die Mast0*, što znači gojenje, tovljenje) ili Erlihove ćelije su krupne lutajuće ćelije vezivnog tkiva, koje se stvaraju u koštanoj srži i krvlju dospevaju do vezivnog tkiva. Glavna osobina su im krupne i brojne granule obavijene membranom. Mastociti su prisutni kod svih kičmenjaka, a njima analogne ćelije postoje i kod najprimitivnijih beskičmenjaka.

Postoje dve vrste mastocita:
* mastociti vezivnih tkiva u čijim se granulama nalazi heparin;
* mastociti mukoze digestivnog i respiratornog trakta koje u granulama sadrže histamin.

Mastociti povećavaju imuni odgovor, a u nekim slučajevima može doći do neprikladnog imunog odgovora kada dolazi do reakcija preosetljivosti čiji je primer anafilaktički šok. Reakciju preosetljivosti izazivaju raličiti antigeni, označeni kao alergeni.

## Literatura
* Ćurčić, B: Razviće životinja, Naučna knjiga, Beograd, 1990.
* Hale. W, G, Morgham, J, P: Školska enciklopedija biologije, Knjiga-komerc, Beograd.
* Kalezić, M: Osnovi morfologije kičmenjaka, ZUNS, beograd, 2001.
* Milin J. i saradnici: Embriologija, Univerzitet u Novom Sadu, 1997.
* Pantić, V:Biologija ćelije, Univerzitet u Beogradu, Beograd, 1997.

## Vanjske veze
* Bionet škola
Anestetik

**Anestetici** su lekovi koji se koriste da zaustave ili ublaže bol. Pojavom anestetika omogućeno je bezbolno lečenje.

## Vrste anestetika
**Lokalni anestetici** sprečavaju da poruka o bolu stigne preko nerava do mozga, tako da se bol ne oseća. To znači da se male operacije mogu izvesti bez bola. Lekovi za lokalnu anesteziju se daju putem injekcija, a pacijent ostaje budan za vreme zahvata.

**Spinalna anestezija** je vrsta lokalne anestezije pri kojoj utrnu donji delovi tela. Lek se daje injekcijom u tečnost koja okružuje kičmenu moždinu (likvor). Ova vrsta anestezije se ponekad koristi kada pacijent nije u dovoljno opštem stanju za *opštu anesteziju*. Takođe, može da se koristi pri porođaju.

**Opšta anestezija** dovodi pacijenta u potpuno besvesno stanje. Lekovi opuštaju mišiće i deluju direktno na centralni nervni sistem, tako da pacijent ne oseća ništa. Na taj način se velike operacije mogu izvesti bez bola. Ovi anestetici se daju putem injekcija u venu i kao gas koji se udiše preko specijalne maske, a daju ih anesteziolozi.

## Reference
ALA

__NOTC__
Termin **Ala** ima više značenja.

* Ala (mitologija), demonsko, krilato biće. 
* Alanin, aminokiselina
* Alfa-linoleinska kiselina, masna kiselina
C3H7NO2

__NOTC__
Molekulska formula **C<sub>3</sub>H<sub>7</sub>NO<sub>2</sub>** se može odnositi na:
* Alanin
* beta-Alanin
* Etil karbamat
* Sarkozin
Živina

**Živina** ili **perad**, je kategorija domaćih ptica koje ljudi drže u cilju skupljanja jaja, ili ubijanja zbog mesa i/ili pera. Najtipičniji primjeri peradi su članovi nadreda Galloanserae, posebno roda Galliformes (koji uključuje kokoši, prepelica|prepelice i purane) i porodice Anatidae (u redu Anseriformes), još zvani i "vodena perad" (npr. patke i guske). Perad uključuje i druge ptice koje se ubija zbog mesa, kao na primjer golubove i ostale divlje ptice, kao npr. pripadnike pod-porodice Phasianinae (npr. fazani). Izraz se koristi i za meso takvih ptica.

## Primjeri

## Dijelovi peradi

Najmesnatiji dio ptice su mišići za let na prsima, zvani "prsno" meso (prsa), a mišići za hodanje na prvom i drugom dijelu noge, zovu se "but" i "batak".

Bijelo meso ima manje mijoglobina, koji prenosi kisik, od "crnog" (tamnog) mesa, pa je zato svijetlije. Crno meso je u mišićima koji se više naprežu, pa zato u sebi imaju više masnoće. Zato se kaže da je crno meso nezdravije i ukusnije od bijelog. Ptice koje rijetko lete (puran) ili sporadično (kokoš) imaju prsa od bijelog mesa, a ptice koje često dugo lete (patke, guske i golubice) imaju prsa od tamnog mesa. Prepeličja prsa su srednje boje.

## Reference

## Povezano
* Peradarstvo

## Vanjske veze

** Informacije o bolestima peradi 
** PoultryCast podcast
** PoultryHub.org je stranica na principu wiki na kojoj ljudi dijele informacije o peradi
** Vodič o peradi  - od A do Ž i često postavljana pitanja
** World Poultry.net – sve što trebate znati o peradi
** ChickenCrossing.Org  – Informacije, diskusije, poveznice o kokošima i ostalom peradi
** Poultry.ie  – Irska zajednica Peradara i izvor informacija
C4H8N2O3

__NOTC__
Molekulska formula **C<sub>4</sub>H<sub>8</sub>N<sub>2</sub>O<sub>3</sub>** se može odnositi na:
* Asparagin
* Glicilglicin
* 3-Ureidopropionska kiselina
AMP

__NOTC__
Termin **AMP** ima više značenja.

* Adenozin-monofosfat, adenozin monofosfat. 
* Amper, jedinica za jačinu električne struje.
NMDA receptor

**NMDA receptor** (*NMDAR*) je glutamatni receptor koji omogućava predominantni molekulski mehanizam kontrole sinaptičke plastičnosti i memorijskih funkcija.

NMDAR je specifičan tip jonotropnog glutamatnog receptora. NMDA (*N*-metil-D-aspartat) je selektivni agonist koji se vezuje za NMDA receptore, a ne za druge glutamatne receptore. Aktivacija NMDA receptora rezultira u otvaranju jonskog kanala koji je neselektivan za katjonne sa ravnotežnim potencijalom blizo 0 mV. Jedinstvena osobina NMDA receptora je njegova od napona zavisna aktivacija koja je rezultat blokiranja jonskog kanala ekstracelularnim Mg2+ jonima. Ovo omogućava protok Na+ i malih količina Ca2+ jona u ćeliju, i K+ iz ćelije, na od napona zavistan način.

Smatra se da je kalcijumski fluks kroz NMDAR kritičan u regulisanu sinaptičke plastičnosti, ćelijskog mehanizma za učenje i memoriju. NMDA receptor je osoben na dva načina: prvo on je ligandom i naponski kontrolisan; drugo, neophodna je koaktivacija sa sa dva liganda: glutamatom i glicinom.

## Struktura
NMDA receptor formira heterotetramer sa dve NR1 i dve NR2 podjedinice. One se takođe nazivaju *glutamat vezujućim podjedinicama NMDA receptora*, ili *GluN*. Postoje dve obavezne NR1 podjedinice i dve regionalno lokalizovane NR2 podjedinice. Srodna genska familija NR3 A i B podjedinica ima inhibitorno dejstvo na receptorsku aktivnost. Višestruke receptorske izoforme sa distinktnim moždanim distribucijama i funkcionalnim osobinama se javljaju putem selektivnog splajsovanja NR1 transkripata i diferencijalnog izražavanja NR2 podjedinica.

## Reference

## Povezano
* NMDA
* AMPA
* AMPA receptor

## Vanjske veze
* 
* Farmakologija NMDA receptora 
* Motorna diskoordinacija usled genetskog poremećaja NMDA receptora
Heterotetramer

**Heterotetramer** je protein koji sadrži četiri nekovalentno vezane podjedinice, pri čemu sve podjedinice nisu identične. Homotetramer sadrži četiri identične podjedinice.

Primeri heterotetramera su hemoglobin, NMDA receptor, neki akvaporini, neki AMPA receptori, kao i više enzima.

## Reference

## Povezano
* Tetramerni protein
Tetramerni protein

**Tetramer** je protein sa četiri podjedinice. Tetrameri modu da budu homotetrameri (sa identičnim podjedinicama), kao što je glutation S-transferaza, dimeri hetero-dimera kao što je hemoglobin (dimer alfa/beta dimera), i heterotetrameri, gde su sve podjedinice različite.

## Podjedinične interakcije tetramerima
Interakcije između podjedinica koje sačinjavaju tetramer su prvenstveno nekovalentne. Hidrofobni efekti, vodonične veze i elektrostatičke interakcije su primarne sile ovog procesa vezivanja. Za homotetramerne proteine poput sorbitolne dehidrogenaze (SDH), smatra se da je struktura evoluirala počevši od monomerne do dimerne i konačno do tetramerne strukture. Proces vezivanja SDH i mnogim drugim tetramernim enzimima se može opisati dobitkom slobodne energije, koji se može odrediti iz brzine asocijacije i disocijacije.

## Reference

## Vanjske veze
* T-cell Group - Cardiff University
Homotetramer

**Homotetramer** je proteinski kompleks koji se sastoji od četiri identične podjedinice koje su nekovalentno vezane. Heterotetramer je analogni kompleks sa četiri podjedinice koje se reazlikuji.

Primeri homotetramera su: enzimi poput beta-glukuronidaze (*na slici*); eksportni faktori kao što je SecB iz *[[Ešerihija koli|Ešerihije koli]]* i jonski transporteri magnezijuma, npr. CorA.

## Reference

## Povezano
* Tetramerni protein
Nukleofil

**Nukleofil** je molekul ili funkcionalna grupa koja poseduje višak elektrona i u odgovarajućim uslovima ima sklonost ka tome da bude donor elektrona drugom atomu.

Nukleofili su sve baze. Sem baza to mogu da budu i molekuli koji ne pokazuju nikakve bazne osobine već imaju samo „običan“ višak elektrona. Pojam nukleofil je širi od pojma baza.

Za razliku od baza koje se mogu rangirati po „jačini“ nukleofili se dele na **tvrde** i **meke**.

Tvrdi nukleofil je mali molekul, sa veoma koncentrovanim „centrom 
nukleofilstva“ - to jest sa jednim konkrektnim mestom u molekulu koje ima višak elektrona. Primeri tvrdih nukleofila su: OH-, F-, NH3.

Meki nukleofil je nasuprot tvrdom veliki molekul, sa širokim „centrom 
nukleofilstva“ - to jest sa nedostatkom jednog konkrektnog mesta u molekulu koje ima višak elektrona. Primeri mekih molekula su: I-, CN-, benzen C<sub>6</sub>H<sub>6</sub>.

## Reference

## Povezano
* elektrofil, 
* kiselina, 
* baza
Kelj

**Kelj** (*Brassica oleracea* var. *sabauda*) je kultivar (uzgojena sorta) divljeg kupusa. Ime potiče od nemačke reči Kohl (kupus), koja se u Austrougarskoj (i danas u Austriji) koristila kao naziv za ovaj kultivar.

Početak uzgoja kelje je verovatno povezan sa dobom Antičkog Rima, što se ogleda i u nazivu ove sorte u pojedinim jezicima:
* u francuskom i turskom jeziku — kupus iz Milana;
* u većini germanskih jezika, u španskom jeziku — kupus iz Savoje;
* u portugalskom jeziku — lombardijski kupus;
* u poljskom — italijanski kupus.

## Reference

## Vanjske veze

* opšti podaci o kelju
ASP

__NOTC__
**ASP** ima više značenja.

* Hemija
** Asparaginska kiselina, oznaka za asparaginsku (aspartična) aminokiselinu.
** Komponenta komplementa 3, protein imunskog sistema

* Računarstvo
** Active Server Pages, metod razvijanja Internet sajtova.
C4H7NO4

__NOTC__
Molekulska formula **C<sub>4</sub>H<sub>7</sub>NO<sub>4</sub>** se može odnositi na:

* Asparaginska kiselina
* Iminodisirćetna kiselina
ASX

ASX se može odnositi na:

* Asparaginska kiselina, aminokiselina
* Asparagin, aminokiselina
* Mitsubishi ASX, tip automobila
C3H7NO2S

Molekulska formula **C<sub>3</sub>H<sub>7</sub>NO<sub>2</sub>S** se može odnositi na:

* Cistein
* D-Cistein
Kristalni simorg

**Kristalni simorg** (; *Simorğ-e bolurin*) je najprestižnija iranska filmska nagrada. Dodjeljuje se na festivalu Međunarodnom filmskom festivalu Fadžr koji se od 1983. svake godine održava u Teheranu. Glavna nagrada do 1988. bila je *Zlatni tanjur*, a od 1989. zamijenjena je *Kristalnim simorgom*. Filmska nagrada dobila je ime po mitološkoj ptici simorg, a dizajnirao ju je iranski umjetnik Ibrahim Hakiki. Glavne kategorije nagrade su:
* Najbolji film
* Najbolji glavni glumac
* Najbolji glavna glumica
* Najbolji sporedni glumac
* Najbolji sporedna glumica
* Najbolji režiser
* Najbolji dokumentarni režiser
* Najbolji scenarij
* Najbolji kostim
* Najbolja montaža
* Najbolja muzika
* Najbolji specijalni efekti
* Najbolja šminka
* Najbolji zvuk
* Najbolja zvučna montaža

## Povezano
* Međunarodni filmski festival Fadžr
* Iranska kinematografija

## Reference

## Vanjske veze
*  Filmski festival Fadžr
*  Filmski festival Fadžr na IMDb
;Ostali projekti
Gvožđe sumporni klaster

**Gvožđe sumporni klasteri** su ansembli gvožđa i sulfidnih centra. Fe-S klasteri su značajni u kontekstu njihove biološke uloge za gvožđe-sumporne proteine. Mnogi Fe-S klasteri su poznati u oblasti organometalne hemije, i kao prekursori sintetičkih analoga bioloških klastera.

## Reference

## Povezano
* Bioneorganska hemija
Bioneorganska hemija

**Bioneorganska hemija** je naučno polje koje istražuje ulogu metala u biologiji. Bionerganska hemija obuhvata izučavanje prirodnih fenomena, poput ponašanja metaloproteina, kao i veštački uvedenih metala, uključujući one koji nisu esencijalni, u medicini i toksikologiji. Mnogi biološki procesi, kao što je respiracija, zavise od bioneorganskih molekula. Ova disciplina takođe obuhvata izučavanje neorganskih modela koji oponašaju metaloproteine.

Kao mešavina biohemije i neorganske hemije, bioneorganska hemija je važna u razumevanju implikacija electronskog transfera proteina, vezivanja supstrata i procesa aktivacije receptora, hemije transfera atoma i grupa, kao i metalnih svojstava u biološkoj hemiji.

## Reference

## Literatura
 
* Heinz-Bernhard Kraatz (editor), Nils Metzler-Nolte (editor), *Concepts and Models in Bioinorganic Chemistry*, John Wiley and Sons, 2006, 
* Ivano Bertini, Harry B. Gray, Edward I. Stiefel, Joan Selverstone Valentine, *Biological Inorganic Chemistry*, University Science Books, 2007, 
* Wolfgang Kaim, Brigitte Schwederski "Bioinorganic Chemistry: Inorganic Elements in the Chemistry of Life." John Wiley and Sons, 1994, 
* Rosette M. Roat-Malone, *Bioinorganic Chemistry : A Short Course*, John Wiley & Sons, 2002, 
* J.J.R. Fraústo da Silva and R.J.P. Williams, *The biological chemistry of the elements: The inorganic chemistry of life*, 2nd Edition, Oxford University Press, 2001, 
* Lawrence Que, Jr., ed., *Physical Methods in Bioinorganic Chemistry*, University Science Books, 2000, 
 

## Povezano
* Fiziologija
* Kofaktor

## Vanjske veze

* The Society of Biological Inorganic Chemistry (SBIC)'s home page
* Glossary of Terms in Bioinorganic Chemistry 
* Metal Coordination Groups in Proteins by Marjorie Harding 
* European Bioinformatics Institute
* MetalPDB: A database of metal sites in biomolecular structures
Prenilacija

**Prenilacija** (*izoprenilacija*, *lipidacija*) je adicija hidrofobnih molekula na protein. Normalno se podrazumeva da *prenilne grupe* (3-metil-but-2-en-1-il) omogućavaju vezivanje za ćelijske membrane, slično lipidnim ankerima, mada za to nema direktne evidencije. Prenil grupe su važne za protein-protein vezivanje putem specijalizovanih domena za vezivanje prenila.

## Proteinska prenilacija
Proteinska prenilacija poboljšava transfer bilo farnezil ili geranil-geranil grupa do C-terminalnih cistein(a) ciljnog proteina. Postoje tri enzima za izvođenje prenilacije u ćeliji, farnezil transferaza, Caax proteaza i geranilgeranil transferaza I.

**Farnezilacija** je tip prenilacije, posttranslacione modifikacije proteina, putem koje se izoprenilna grupa dodaje na cisteinski ostatak. Farnezilacija je oblik posredovanja protein-protein i protein-membranskih interakcija.

## Reference

## Literatura

* Sebastian Maurer-Stroh and Frank Eisenhaber (2005). "Refinement and prediction of protein prenylation motifs" . *Genome Biology*. **6**:R55.
* 
* 

## Povezano
* Miristilacija
* Palmitoilacija

## Vanjske veze
*
Lipid-vezani proteini

**Lipid-vezani proteini**, su kovalentno vezani za masne kiseline kao što su palmitat ili miristat, koje ih fiksiraju bilo na površini ćelijskih membrana. Primeri ovakvih proteina su G proteini i pojedine kinaze. Smatra se da masno kiselinski lanac uronjen u i integrisan sa lipidnim bislojem membrane duž sličnih masno-kiselinskih lanaca okružujućih lipidih molekula. Potencijalna mesta učvršćavanja su terminalne amino grupe proteina i bočni lanci cisteinskih ostataka.

## Prenilacija
Prenilacija je vezivanje lipidnih lanaca za proteine s ciljem omogućavanja njihove interakcije sa ćelijskom membranom. Neki od važnih prenilacionih lanaca su geranilgeraniol, farnezol i dolihol. Oni su produkti metaboličkog puta HMG-CoA reduktaze.

## Povezano
* GPI imobilizator

## Reference
Miristilacija

**Miristilacija** je nepovratna, kotranslaciona (tokom translacije) proteinska modifikacija koja se javlja kod kod životinja, biljki, gljiva, protozoa i virusa. U ovoj proteinskoj modifikaciji, miristinska grupa (izvedena iz miristinske kiseline) se kovalentno vezuje putem amidne veze za alfa-amino grupu N-terminusne aminokiseline nascentnog polipeptida. Do toga najčešće dolazi na glicinskom ostatku, mada je moguće i na drugim aminokiselinama. Ovu modifikaciju katalizuje enzim N-miristiltransferaza (NMT). Miristoilacija se takože javlja posttranslaciono, na primer kad prethodno unutrašnji ostatak glicina postane izložen kaspaznim presecanjem tokom apoptoze.

## Reference

## Literatura

* Podell S and Gribskov M. (2004) "Predicting N-terminal myristoylation sites in plant proteins", *BMC Genomics*, **5**, 37.
* Zha J, Weiler S, Oh KJ, Wei MC, Korsmeyer SJ (2000) "Posttranslational N-myristoylation of BID as a molecular switch for targeting mitochondria and apoptosis", *Science* **290**, 1761-1765.
}{refend}}

## Povezano
* Prenilacija
* Palmitoilacija

## Vanjske veze
* Predicting N-terminal myristoylation sites in plant proteins
Palmitoilacija

**S-Palmitoilacija** je kovalentno vezivanje masnih kiselina, kao što je palmitinska kiselina, na cisteinske ostatke membranskih proteina. Precizna funkcija palmitoilacije zavisi od razmatranog proteina. Palmitoilacija povećava hidrofobnost proteina i doprinosi njihovom membranskom vezivanju. Palmitoilacija takođe ima značajnu ulogu u subcelularnoj razmeni proteina između membranskih kompartmana, kao i u modulisanju protein-protein interakcija. U kontrastu sa prenilacijom i miristoilacijom, palmitoilacija je reverzibilna (zato što je veza između palmitinske kiseline i proteina estarska veza). Reverzna reakcija je katalisana palmitoil proteinskim tioesterazama. Pošto je S-palmitoilacija dinamični post-translacioni proces, smatra se da ga ćelije koriste za menjanje subcelularne lokalizacije, protein-protein interakcija, i vezujućeg kapaciteta proteina.

Jedan primer proteina koji podleže palmitoilaciji je hemaglutinin, membranski glikoprotein koji koristi influenza da se pričvrsti na domaćinove ćelijske receptore. Palmitoilacioni ciklusi širokog niza enzima su bili karakterisani u zadnjih nekoliko godina, time su obuhvaćeni H-Ras, Gsα, β2-adrenergički receptor, i endotelni azot oksid sintaza (eNOS).

## Povezano
* Miristoilacija
* Prenilacija
* DHHC domen

## Reference

## Literatura

* Smotrys J and Linder A. (2004) "Palmitoylation of Intracellular Signaling Proteins: Regulation and Function" . Annu Rev Biochem 73:559-87.
* Resh, M. (2006) "Palmitoylation of Ligands, Receptors, and Intracellular Signaling Molecules" . Sci STK. 359 October 31.
* Linder M and Deschenes R. (2007) Palmitoylation: policing protein stability and traffic. Nature 8: 74-84.
*
Beta-2 adrenergički receptor

**Beta-2 adrenergički receptor** (β2 adrenoreceptor), takođe poznat kao **ADRB2**, je beta-adrenergički receptor.

## Gen
 gen ne sadrži introne. Razne polimorfne forme, tačke mutacija, i/ili umanjeno izražavanje ovog gena su vezani sa noćnom astmom, gojaznošću i tip 2 dijabetesom.

## Struktura

3D kristalografska struktura β2-adrenergičkog receptora je bila određena (, , ).

## Mehanizam

Ovaj receptor je direktno vezan sa jednim od njegovih ultimatnih efektora, klasom C L-tip kalcijumskim kanalom CaV1.2. Ovaj receptor-kanal kompleks je spregnut sa G<sub>s</sub> G proteinom, koji aktivira adenilil ciklazu, katalizujući formaciju cikličnog adenozin monofosfata (cAMP), koji onda aktivira proteinsku kinazu A, i kontra-balansira fosfatazu PP2A. Kompozicija signalnog kompleksa omogućava mehanizam koji proizvodi specifičnu i brzu signalizaciju. Biofizički i molekularni model sa dva stanja je bio predložen da bi se objasnila pH i REDOX senzitivnost ovog i drugih GPCR receptora.

Za beta-2 adrenergički receptor je takođe bilo utvrđeno da se spreže sa Gi. Moguće je da se time stvara mehanizam kojim je respons na ligande visoko lokalizovan unutar ćelija. U kontrastu s tim, Beta-1 adrenergički receptori se sprežu samo sa Gs, i njihova stimulacija rezultira u difuznijem ćelijskom responsu. Postoje indikacije da je ovo posredovano cAMP indukovanom PKA fosforilacijom receptora.

## Literatura

## Dodatna literatura
Regulacija genske ekspresije

**Regulacija genske ekspresije** (ili *genska regulacija*) obuhvata procese koje ćelije i virusi koriste da regulišu način na koji se informacije gena pretvaraju u genske produkte. Mada funkcionalni genski proizvod može da bude RNK, većina poznatih mehanizama reguliše kodiranje proteinskih gena. Svaki korak genske ekspresije može da bude modulisan, od DNK-RNK transkripcije do posttranslacione modifikacije proteina.

Regulacija gena je esencijalna za viruse, prokariote i eukariote jer povećava mnogostranost i adaptabilnost organizma tako što omogućava ćeliji da izrazi protein po potrebi. Mada je Barbara Maklintok još 1951 pokazala interakciju između dva genetička segmenta, aktivatora (*Ac*) i disocijatora (*Ds*), u formiranju boje kukuruznih zrna, prvim otkrićem regulacije gena se smatra identifikacija lac operona 1961, koju je otkrio Žak Monod. U njoj su enzimi koji učestvuju u metabolizmu laktoze izraženi u genomu *[[Escherichia coli|E. coli]]* samo u prisustvu laktoze i odsustvu glukoze.

U višećelijskim organizmima regulacija gena rukovodi procesima ćelijske diferencijacije i morfogeneze, dovodeći do formiranja različitih ćelijskih tipova koji poseduju različite profile ekspresije gena mada imaju iste genomske sekvence.

## Reference

## Vanjske veze
* Genska ekspresija 
*
Kalcijumski kanal L-tipa

**Kalcijumski kanal L-tipa** je tip naponom-kontrolisanog kalcijumskog kanala. L se odnosi na dugotrajnu () aktivaciju. Kao i kod drugih kanala ove klase, α1 jedinica određuje većinu osobina kanala. Ovaj kanal propušta L-tip kalcijumske struje. Ta struja se može videti u fazi 2 akcionog potencijala atrijala, ventrikulara i Purkinje vlakana. To je spora struja ka unutra koja se suprodstavlja K struji suprotno smera.

L-tip blokatori kalcijumskog kanala se koriste kao srčani antiaritmici ili antihipertenzivi, u zavisnosti od toga da li imaju veći afinitet za srce (fenilalkilamini, poput verapamila), ili za krvne sudove (dihidropiridini, npr. nifedipin).

Kanali L-tipa se selektivno blokiraju benzotiazepinima (npr. diltiazem).

## Reference

## Geni
* , , , 

## Povezano
* CACNA1C

## Vanjske veze
* 
*
Gs alfa podjedinica

**G<sub>s</sub> alfa podjedinica** (ili **Gs protein**) je heterotrimerna G proteinska podjedinica koja aktivira cAMP-zavisni put aktivirajući adenilat ciklazu.

## Receptori
G protein-spregnuti receptori koji se sprežu sa ovom vrstom G-proteina su:
* 5-HT receptorski tipovi 5-HT<sub>4</sub> i 5-HT<sub>7</sub>
* ACTH receptor
* Adenozinski receptorski tipovi A<sub>2a</sub> i A<sub>2b</sub>
* Arginin vazopresinski receptor 2
* β-adrenergički receptorski tipovi β<sub>1</sub>, β<sub>2</sub> i β<sub>3</sub>
* Kalcitoninski receptor
* Kalcitoninskom genu srodni peptidni receptor
* Kortikotropin-oslobađajući hormonski receptor
* Dopaminski receptor D1-slična familija (D<sub>1</sub> i D<sub>5</sub>)
* FSH-receptor
* Receptor gastričnog inhibitornog polipeptida
* Glukagonski receptor
* Histaminski H<sub>2</sub> receptor
* Luteinizirajući hormon/horiogonadotropin receptor
* Melanokortinski receptor
* Receptor paratiroidnog hormona 1
* Prostaglandinski receptorski tipovi D<sub>2</sub> i I<sub>2</sub>
* Sekretinski receptor
* Tirotropinski receptor

## Function

Generalna funkcija Gs je da aktivira adenilat ciklazu, koja proizvodi cAMP, koji aktivira cAMP-zavisnu proteinsku kinazu.

Gs omogućava jedan korak u prenosu signala. Do amplifikacije signala dolazi zato što receptor aktivira više Gs proteina. Međutim, svaki Gs protein aktivira samo jedan molekul adenilat ciklaze.

## Povezano
* Sistem sekundarnih glasnika

## Vanjske veze
* 
* 

## Reference

## Literatura
*
Sistem sekundarnih glasnika

**Sekundarni glasnici** su molekuli koji prenose signale od receptora na ćelijskoj površini do ciljnih molekula unutar ćelije, u citoplazmi ili jezgru. Oni prenose signale hormona poput epinefrina (adrenalina) i faktora rasta, i izazivaju neki oblik promene aktivnosti ćelija. Oni u znatnoj meri pojačavaju snagu signala. Sekundarni glasnici su komponente kaskade prenosa signala.

Sekundarne glasnike je otkrio Erl Vilbur Saderland Mlađi. Za ovo otkriće mu je dodeljena Nobelova nagrada za fiziologiju ili medicinu 1971. Suderland je zapazio da epinefrin stimuliše jetru da konvertuje glikogen u glukozu (šećer) u ćelijama jetre, i da epinefrin ne može neposredno da konvertuje glikogen u glukozu. On je ustanovio da epinefrin mora da podstakne sekundarnog glasnika, ciklični AMP, da bi jetra mogla da konvertuje glikogen u glukozu. Sistemi sekundarnih glasnika mogu da budi sintetisani i aktivirani dejstvom enzima, kao što su ciklaze koje sintetišu ciklične nukleotide, ili putem otvaranja jonskih kanala čime se omogućava unos jona metala, kao što je to slučaj kod Ca2+ signalizacija. Ti molekuli se vezuju za, i aktiviraju proteinske kinaze, jonske kanale, i druge proteine, čime se nastavlja signalna kaskada.

## Tipovi sekundarnih glasnika

Postoje tri osnovna tipa sekundarnih glasnika: 
* **[[Hidrofobnost|Hidrofobni]] molekuli:** u vodi nerastvorni molekuli, poput diacilglicerola, i fosfatidilinozitola, koji su vezani za membranu i prenose se difuzijom kroz ćelijsku membranu u intermembranski prostor gde dolaze u kontakt i regulišu za membranu vezane *[[Efektor (biologija)|efektorske proteine]]* 
* **[[Hidrofilnost|Hidrofilni]] molekuli:** u vodi rastvorni molekuli, poput cAMP, cGMP, IP<sub>3</sub>, i Ca<sup>2+</sup>, koji su locirani u citozol
* **[[Gas]]ovi**: azot monoksid (NO) i ugljen monoksid (CO), koji se prenose difuzijom kroz citozol i kroz ćelijske membrane.

Ovi intracelularni glasnici poseduju niz zajedničkih osobina: 
* Oni mogu biti sintetisani/oslobođeni i razgrađeni putem specifičnih enzimskih reakcija ili jonskih kanala. 
* Neki od njih (npr. Ca2+) mogu da budu uskladišteni u specijalnim organelama i brzo oslobođeni po potrebi. 
* Njihov nastanak/oslobađanje i razgradnja može da bude *lokalizovan*, što daje mogućnost ćeliji da ograniči prostor i vreme aktivnosti signala.

## Reference

## Literatura
* 

## Vanjske veze
*
Lokus (genetika)

**Lokus** je u genetici i evolucijskim proračunima specifična lokacija gena ili DNK sekvence na hromozomu. Varijanta DNK sekvence na datom lokusu se naziva alel. Uređene lista lokusa jednog genoma se zove genetička mapa. Mapiranje gena je proces određivanja lokusa za pojedine biološke osobine.

Diploidne i poliploidne ćelije čiji hromozomi imaju iste alele datog gena u istom lokusu se nazivaju homozigotnim u odnosu na taj gen, a one sa različitim alelima datog gena u lokusu su heterozigotne u pogledu tog gena.
 
## Nomenklatura

Hromozomski locus gena može na primer biti označen sa **6p21.3**.

Niz lokacija je specificiran na sličan način. Na primer, locus gena OCA1 može biti označen sa "11q1.4-q2.1", što znači da je on na dugačkoj ruci hromozoma 11, negde u opsegu od pod-grupe 4 grupe 1, i pod-grupe 1 grupe 2.

Krajevi hromozoma su označeni sa *"ptel"* i *"qtel"*, tako da se *"2qtel"* odnosi na telomer duge ruke hromozoma 2.

## Povezano
* Hromozomska translokacija

## Reference

## Literatura
* 

## Vanjske veze
* Mapa gena
Ensembl

**Ensembl** je zajednički naučni projekat Evropskog Bioinformatičkog Instituta i Wellcome Trust Sanger Instituta. Ensembl projekat je započet 1999. godine u responsu na iminentno okončanje projekta za ljudski genom koji je rađen sa američkim naučnicima. Internacionalni konzorcijum se sastojao od genetičara u Kini, Francuskoj, Nemačkoj, i Velikoj Britaniji. Njegov cilj je proizvede centralizovani resurs za genetičare, molekularne biologe i druge istraživače koji se bave studiranjem genoma naše vrste i drugih kičmenjaka.

Ensembl je jedna od nekoliko lokacija za pretragu genomskih informacija. Slične baze podataka se mogu naći na NCBI i sajtu univerziteta Kalifornije u Santa Kruzu (UCSC).

## Literatura

## Povezano
* Lista sekvenciranih eukariotskih genoma
* Sekvenciranje
* Analiza sekvenci
* Alati za profajliranje sekvenci
* Motivi sekvenci
* UCSC genomski brauzer

## Vanjske veze

* Ensembl
* Vega 
* Pre-Ensembl
* Ensembl genomi
* UCSC genomski brauzer
* NCBI
Adrenergički receptor

**Adrenergički receptori** (ili *adrenoceptori*) su klasa G protein-spregnutih receptora koje aktiviraju kateholamini, posebno noradrenalin (norepinefrin) i adrenalin (epinefrin). Mada je dopamin takođe kateholamin, njegovi receptori su u različitoj kategoriji.

Veliki broj ćelija poseduje ove receptore, i vezivanje agonista generalno uzrokuje simpatetički respons (npr. borba-ili-bežanje respons). Drugim rečima, brzina srca se povećava i zenice se šire, energija se mobiliše, i protok krvi se preusmerava sa drugih ne-esencijalnih organa ka skeletalnim mušićima.

## Podtipovi

Postoje dve glavne grupe adrenergičkih receptora, α i β:
* α receptori obuhvataju podtipove α<sub>1</sub> (G<sub>q</sub> spregnuti receptor) i α<sub>2</sub> (Gi spregnuti receptor). Fenilefrin je selektivni agonist α receptora.
* β receptori obuhvataju podtipove β<sub>1</sub>, β<sub>2</sub> i β<sub>3</sub>. Sva tri receptora vezuju Gs proteine (mada se β<sub>2</sub> takođe spreže sa Gi), koji aktivira signalni put adenilat ciklaze. Vezivanje agonista uzrokuje povišenje intracelularne koncentracije sekundarnog glasnika cAMP. Nizvodni cAMP efektor je cAMP-zavisna proteinska kinaza (PKA), koja posreduje neke od intracelularnih događaja nakon hormonskog vezivanja. Izoprenalin je selektivni agonist.

### Uloge u cirkulaciji
Adrenalin reaguje sa oba α- i β-adrenoreceptora, izazivajući vazokonstrikciju i vazodilaciju, respektivno. Mada su α receptori manje senzitivni na epinefrin, kad su aktivirani, oni nadjačavaju vazodilaciju posredovanu β-adrenoreceptorima. Rezultat je da visoki nivoi epinefrina u cirkulaciji izazivaju vazokonstrikciju. Na niskim nivoima cirkulišućeg epinefrina, β-adrenoreceptor stimulacija je dominantna, što dovodi do vazodilacije.

## Povezano
* Beta adrenergička receptorska kinaza
* Beta adrenergička receptorska kinaza-2

## Reference

## Literatura

* 
* 

## Vanjske veze
* Alfa receptori
* Adrenergički receptori
* 
* α- i β-adrenergički receptori
* Sažeti pregled funkcija beta-3 receptora
* Teorija aktivacije receptora
* Desenzitizacija beta-1-receptora
*  - 3D struktura beta-2 adrenergičkog receptora u membrani
Kofaktor

Termin **kofaktor** ima više značenja.

* Kofaktor (biohemija), supstanca koja mora da bude prisutna da bi enzimska reakciju tekla.
* Kofaktor (linearna algebra), konstrakt koji je koristan za izračunavanje determinante i inverzne kvadratne matrice.
Cinkov prst

**Cinkovi prsti** su mali proteinski strukturni motivi koji mogu da formiraju koordinatne veze sa jednim ili više jona cinka čime se stabilizuje njihova struktura. Oni se mogu klasifikovati u nekoliko različitih strukturnih familija (proteina cinkovog prsta). Cinkovi prsti tipično funkcionišu kao moduli koji formiraju interakcije sa DNK, RNK, proteinima, ili malim molekulima. Ime „cinkov prst“ je originalno označavalo prstu slične pojave na dijagramima koji su prikazivali hipotetične strukture ponavljajućih jedinica *[[Xenopus laevis]]* transkripcionog faktora GTF3A.

## Klase
Cinkovi prsti su koordinatni kompleksi jona cinka i aminokiselinskih ostataka cisteina i histidina. Oni se mogu klasifikovati po tipu i redu ostataka koji koordiniraju cink (e.g., Cys2His2, Cys4, i Cys6). Sistematičniji metod je klasifikacija u različite grupe savijanja na osnovu sveukupnog oblika njihove proteinske osnove. Najčešće grupe savijanja cinkovih prstiju su Cys2His2-slični („klasični cinkov prst“), trostruki ključ, i cinkova traka.

Sledeća tabela pokazuje različite strukture i njihove ključne osobine:

## Reference

## Povezano
* DNK vezujući protein
* Strukturni motiv

## Vanjske veze
* 
*
Strukturni motiv

**Strukturni motiv** je kod bioloških polimernih molekula, kao što su proteini ili nukleinske kiseline, supersekundarna struktura koja se javlja u mnoštvu različitih molekula. Biološka funkcija se ne može predvideti na osnovu strukturnog motiva, jer su oni nađeni u proteinima i enzimima sa dijametralno različitim funkcijama.

Relacija između primarne strukture i tercijarne strukture nije jednostavna, te dva biopolimera mogu da imaju zajednički motiv mada nemaju sličnu primarnu strukturu. Drugim rečima, strukturni motiv ne mora da bude asociran sa motivom sekvence. Isto tako, postojanje motiva sekvence ne podrazumeva postojanje distinktne strukture. U većini DNK motiva, na primer, podrazumeva se da DNK struktura ima normalnu strukturu dvostrukog dvostrukog heliksa.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze
* PMS
Dvostruki heliks nukleinske kiseline

U molekularnoj biologiji, termin **dvostruki heliks** se odnosi na strukturu koju formiraju dvolančani molekuli nukleinskih kiselina kao što su DNK i RNK. Struktura dvostrukog heliksa kompleksa nukleinske kiseline proističe iz njene sekundarne strukture. Ona je fundamentalna odrednica tercijarne strukture. Ovaj termin se ustalio u široj javnosti počevši od objavljivanja Votsonove autobiografije 1968.

DNK dvostruki heliks je spiralni polimer nukleinske kiseline. Najzastupljenija heliksna struktura je B-DNK. Ona ima desni dvostruki heliks sa oko 10-10,5 nukleotida po zaokretu. Struktura dvostrukog heliksa DNK se sastoji od *velikog* i *malog žleba*. Veliki žleb je širi od malog. Znatan broj proteina se vezuje za DNK putem velikog žleba.

## Reference

## Povezano
* Trostruka DNK
* G-kvadrupleks
* DNK nanotehnologija
Rachel Korine

**Rachel Korine** (rođena kao Rachel Simone; 4. april 1986 - ) je američka fimska glumica, koja je uglavnom nastupala u filmovima Harmonyja Korinea, sa kojim je od 2007. godine u braku i ima jedno dijete. Najpoznatija uloga ju je lik Cotty u filmu *[[Spring Breakers]]*.

## Filmografija

## Reference

## Vanjske veze

*
Batrahofobija

**Batrahofobija** ili **batrakofobija** (također poznata i kao **ranidafobija**) je iracionalni strah od žaba. Uz njega se vezuju brojni običaji i sujevjerja u mnogim kulturima. U stručnoj psihijatrijskoj literaturi se izraz ne koristi, nego se stanje opisuje jednostavno kao "strah od žaba". Izraz se kao takav prvi put pojavio u psihijatrijskom rječniku iz 1953. godine.

## Izvori

## Povezano
* Zoofobija
Majklova adicija

**Majklova adicija** (*Majklova reakcija*) je nukleofilna adicija karbanjona ili drugog nukleofila u jedinjenje sa alfa, beta nezasićenim karbonilom. Ona pripada većoj klasi konjugatnih adicija. Ona je jedan od najkorisnijih metoda za blago formiranje C-C veza. Postoje mnoge asimetrične varijante.

:

U ovom šematskom prikazu R i R' supstituenti nukleofila (*Mijklovog donora*) su elektron-odvlačeće grupe, na primer acil i cijano. One čine metilenski vodonik kiselim, čime se formira karbanjon tokom reakcije sa bazom *B:*. Supstituent aktiviranog alkena (*Majklov akceptor*), je obično keton, tako da je to enon, mada on takođe može da bude nitro grupa.

## Definicija
Ovu reakciju je originalno definisao Artur Majkl, kao adiciju enolata ketona ili aldehida na β ugljenik α,β-nezasićenih karbonilnih jedinjenja. Novija definicija, koju je predložio Kohler, je 1,4-adicija dvostruko stabilizovanog ugljeničnog nukleofila na α,β-nezasićeno karbonilno jedinjenje. Neki primeri nukleofila su beta-ketoestri, malonati, i beta-cijanoestri. Rezultirajući produkt sadrži veoma korisni 1,5-dioksigenisani motiv.

Klasični primeri Majklove reakcije su reakcije između: 
* dietil malonata (Majklovog donora) i dietil fumarata (Majklovog akceptora), 
* mesitil oksida i dietil malonata 
* dietil malonata i metil krotonata 
* 2-nitropropan i metil akrilata 
* *etil fenilcijanoacetat* i akrilonitril i
* nitropropan i metil vinil keton.

Majklova adicija je važan atomski ekonomičan metod za dijastereoselektivno i enantioselektivno formiranje C-C veze. Klasična tandem sekvenca Majklove i aldolne adicije je Robinsonova anulacija.

## Mehanizam
Reakcioni mehanizam je jedinjenja **1**, gde su R alkoksi ostaci, sa nukleofilom:

:

Deprotonacija **1** bazom dovodi do stabilizacije karbanjona (**2**) njegovim elektron-odvlačećim grupama. Strukture 2a do 2c su tri rezonantne strukture ove molekulske vrste, dve od kojih imaju enolatne jone. Ovaj nukleofil reaguje sa elektrofilnim alkenom **3** da formira **4** u reakciji konjugatne adicije. Protonska apstrakcija sa protonovane baze (ili rastvarača) enolatom **4** do **5** je finalni korak.

## Reference

## Vanjske veze
* Majklova adicija
Karbanjon

**Karbanjon** je anjon kod koga ugljenik ima nepodeljeni elektronski par i nosi negativno naelektrisanje, obično sa tri supstituenta za totalom od osam valentnih elektrona. Karbanjon postoji u trigonalnoj piramidalnoj geometriji. Formalno karbanjon je konjugovana baza **ugljekove kiseline**.

:R3C-H + B− → **R<sub>3</sub>C<sup>−</sup>** + H-B

gde B označava bazu. Karbanjon je jedan od nekoliko reaktivnih intermedijara u organskoj hemiji.

## Reference

## Vanjske veze
* pKa vrednosti - Viskonsin
* pKa vrednosti - Harvard
Mornarička akademija u Annapolisu

**Mornarička akademija Sjedinjenih Država** , također poznata i po skraćenicama**USNA**, **Annapolis**, or **Navy**) je četverogodišnja američka koedukacijska akademija federalnih službi sa sjedištem u Annapolisu u državi Maryland. Osnovana je 1845. pod pokroviteljstvom ministra mornarice Georgea Bancrofta, te je druga najstarija akademija za pripadnike oružanih snaga SAD. Svrha joj je obrazovanje budućih oficira Ratne mornarice i Marinskog zbora. Kampus, veličine 137 ha, se nalazi na području nekadašnje tvrđave Fort Severn na ušću rijeke River u Zaliv Chesapeake, oko 53&nbsp;km istočno od Washingtona i 42&nbsp;km jugoistočno od Baltimorea. Kampus ima status nacionalnog historijskog spomenika zbog brojnih spomenika, građevina i drugih znamenitosti.

Kandidati za prijem se moraju istovremeno prijaviti samoj Akademiji uz istovremenu nominaciju, obično od strane člana Kongresa SAD. Studenti se smatraju kadetima ili pitomcima (*midshipmen*). Školarinu u potpunosti plaća Mornarica, a u zamjenu se pitomci obavezuju na aktivnu službu nakon diplome. Svakog ljeta u Akademiju obično dođe 1300 brucoša za koje se koristi naziv "plebes" (od rimskih plebejaca), nakon započinje rigorozni program Plebejskog ljeta (Plebe Summer); od njih samo 1000 pitomaca dipomira. Diplomirani pitomci dobijaju oficirski čin potporučnika u Mornarici ili Marinskom zboru, ali manji broj može služiti u drugim vidovima Oružanih snaga SAD ili u oružanim snagama savezničkih država. Akademski program nudi naučnu diplomu, a kurikulum naglasak daje na široku akademsku naobrazbu, vještine vojnog komandiranja te obavezno učešće u sportskim aktivnostima. Pitomci se moraju držati strogog kodeksa časti.

## Povezano
* Akreditacija institucija za visoko obrazovanje u SAD-u

## Vanjske veze

* Official website 
* Official Athletics website - varsity sports
* Official Athletics website  - including club sports
* ''Regulations of the US Naval Academy'' (1907)
USNA (razvrstavanje)

**USNA** može označavati:
* skraćenica za United States Naval Academy
* skraćenica za humanitarnu organizaciju United Service for New Americans
Dr. Death (TV serija)

***Dr. Death*** () je američka televizijska miniserija koja se godine 1945. emitirala na programu njujorške TV-stanice WNBT. Sastojala se od četiri epizode, a u njoj su natupili glumci Vinton Hayworth i Mary Patton. Radnja je prikazivala nastojanje žene da svog muža spasi od pogubljenja na koje je osuđen zbog smrti koje je skrivio trgovac narkoticima. Kao i kod mnogih televizijskih emisija iz tog perioda, o njoj postoje prilično oskudni podaci. S obzirom da se emitirala uživo, i da u to vrijeme nije postojala tehnologija bilježenja televizijskog signala, danas se smatra izgubljenog. Neki historičari je nazivaju prvom dramskom serijom u historiji televizije.

## Vanjske veze
* ''Dr. Death'' at IMDb
On Stage, Everybody

***On Stage, Everybody*** () je bila američka televizijska varijete emisija koja se redovno emitirala 1945. godine na programu njujorške TV-stanice WABD (današnji WNYW). Producirala ju je novoosnovana mreža ABC, ali, s obzirom da još nije posjedovala vlastite studije i opremu, poslužila se stanicom i studijom u vlasništvu mreže DuMont. O njoj, kao i mnogim drugim TV-emisijama iz tog perioda, postoje oskudni podaci. Zna se da je u jednoj od emisija nastupio zbor pod vodstvom Halla Johnsona, jednog od tada vodećih crnih zabavljača. S obzirom da se emitirala uživo, a da u to vrijeme nije postojao metod neposrednog snimanja TV-signala, danas se smatra izgubljenom.

## Vanjske veze
* ''On Stage, Everybody'' at IMDb
Teletruth

***Teletruh*** () je bila američka TV-igra za djecu koja se od 1945. do 1946. ili 1947. godine emitirala na programu njujorške WNBT. Ponekad se navodi kao prvi redovni TV-kviz ili TV-igra u historiji američke televizije. Voditelji su bili Pat Barnes i Jay Marshall. O njoj, kao i mnogim drugim emisijama iz tog perioda, postoje priično oskudni podaci; jedan od njih je recenzija u *[[Billboard]]u* od 20. oktobra 1945. u kojoj se navodi da je predstavljao "prvi 100 % vizualni kviz". S obzirom da se emitirala uživo, a da nisu postojale metode neposrednog snimanja TV-signala, danas se smatra izgubljenom.