open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Delfzijl

**Delfzijl ** je grad od 25.738 stanovnika i općina (gemeente) u nizozemskoj provinciji Groningenu. 

## Geografija
Delfzijl leži na sjeveroistoku nizozemske, na lijevoj obali estuarija rijeke Ems, koji je i državna granica s Njemačkom.

## Historija
Delfzijl se prvi put spominje u dokumentima 1303. kao prirodna luka Groningena u estuariju Emsa. U 16. vijeku vojni inžinjer Johan van den Kornput izgradio je fortifikaciju i ustavu koja je osigurala naselje od visokih plimnih valova. Ipak, sve do kraja 19. vijeka ostao je selo, a godine 1859. imao je samo 1760 stanovnika i par ulica. U grad je izrastao nakon Drugog svjetskog rata, razvojem luke i industrije.

## Privreda
Delfzijl je peta po veličini luka u Nizozemskoj i sjedište velikog aluminijskog kombinata Aluminium Delfzijl (dio Tata Steel Europe). U talionicama kombinata proizvedeno je 2004. 112.400 tona aluminijskih ingota. Delfzijl je također poznat i po svojoj kemijskoj industriji AkzoNobel, baziranoj na velikoj proizvodnji soli. Kompleks se prostire na 3 km² i drugi je najveći izvoznik kemijskih proizvoda u zemlji, nakon Rotterdama.

## Gradovi prijatelji

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada
Sabuhi (film, 1941)

***Sabuhi*** () je sovjetski crno-bijeli film snimljen 1941. u režiji Rze Tahmasiba i Amo Bek-Nazarova. Producirao ga je Bakuovski kino-studio u tadašnjem sovjetskom Azerbejdžanu. Protagonist, koga glumi Ismail Dagestani je Mirza Fatali Ahundov, znameniti azerbejdžanski književnik, publicist i narodni prosvjetitlej koji je živio u 19. vijeku.

## Reference

## Vanjske veze
* 
* '''Онлайн просмотр фильма (на азербайджанском языке)''' на сайте YouTube
Prva konjička (film, 1941)

***Prva konjička*** (), također poznat i pod naslovom ***Proboj poljskog fronta 1920. godine*** () je sovjetski crno-bijeli historijski film snimljen 1941. u režiji Jefima Dzigana i Georgija Berezka. Radnja opisuje sovjetsko-poljski rat, odnosno prikazuje kako je poljska vojska upala u Ukrajinu prije nego što su je odatle otjerale trupe Crvene armije na čelu sa Staljinom (čiji lik u filmu tumači Simon Goljdštab), odnosno znamenita Prva konjička armija na čelu sa Semjonom Buđonijem (koga glumi Aleksandar Hvilja). Film je napravljen u propagandne svrhe, odnosno nastojao je promovirati službeni stav o sovjetsko-poljskom ratu kao sovjetskoj pobjedi, odnosno pružiti povjerenje u Crvenu armiju kojoj su tada bili na čelu Staljin, Buđoni, Vorošilov, Timošenko i Grigorij Kulik (koji se pojavljuju kao likovi). Film, međutim, nije bio prikazan, a što se ponekad tumači njemačkim napadom nakon koga više nije oportuno podsjećati na sukob sa Poljskom kao nominalnom saveznicom, odnosno nakon sovjetskih poraza na početku rata za koje su, u velikoj mjeri, bili odgovorni upravo protagonisti filma. U bunkeru je proveo gotovo pola vijeka, prije nego što je 1987. konačno prikazan u doba Glasnosti.

Godine 1984. je u SSSR snimljen istoimeni film koji se, umjesto toga, bavi ranijim periodom građanskog rata.

## Vanjske veze
*
Winschoten

**Winschoten** je grad od 18.271 stanovnika u općini Oldambtu u nizozemskoj provinciji Groningenu.

## Geografija
Winschoten leži na sjeveroistoku Nizozemske, 37 km istočno od Groningena, pored granice sa Njemačkom.

## Historija
Winschoten je novi grad, koji je status grada dobio tek 1825. godine. Danas je centar i najveće naselje u općini Oldambt.

## Privreda
Winschoten je centar poljoprivredni kraja, poznat po brojnim vjetrenjačama i trgovinama u kojima su kupovali susjedni Nijemci.

## Reference

## Vanjske veze

* O Winschotenu na stranicama Općine Oldambt
Bogdan Hmeljnicki (film, 1941)

***Bogdan Hmeljnicki*** () je sovjetski crno-bijeli historijski film snimljen 1941. u režiji Igora Savčenka. Temelji se na istoimenoj drami Aleksandra Kornejčuka koji je napisao scenario. Naslovni protagonist, koga glumi Nikolaj Mordvinov, je Bogdan Hmeljnicki, vođa ukrajinskih kozaka koji sredinom 17. vijeka diže veliki ustanak protiv poljsko-litvanske vlasti. Predstavlja jedno od ostvarenja kojima su sovjetske vlasti pred eventualni ulazak SSSR u drugi svjetski rat nastojale propagandno pripremiti stanovništvo za sukob evocirajući patriotske epizode iz ruske, odnosno ukrajinske historije. Godine 1942. je režiser Savčenko nagrađen Staljinovom nagradom.

Godine 2007. je u suvremen Ukrajini snimljen film pod naslovom *[[Bogdan-Zinovij Hmeljnicki (film)|Bogdan-Zinovij Hmeljnicki]]*.

## Reference

## Vanjske veze
* 
* Реестр киновидеофильмов Федерального агентства по культуре и кинематографии
*
Tanker Derbent (film)

***Tanker Derbent*** () je sovjetski crno-bijeli film snimljen 1941. u režiji Aleksandra Fajncimera. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana Jurija Krimova. Radnja je smještena na Kaspijsko more i prikazuje posade dvaju tankera, koje postaju ljuti suparnici, natječući se u brzini i produktivnosti u duhu stahanovskog pokreta, ali i kako će jedan od njih drugome priskočiti u pomoć nakon katastrofalnog požara. *Tanker Derbent* je 1939. i 1940. godine sniman u odeskim studijima i na Crnom moru, ali je njegova distribucija stalno bila odgađana jer je Centralni komitet vladajuće Komunističke partije njegov sadržaj, za razliku od romana, smatrao nespojivim s doktrinom socrealizma, a pogotovo scene koje prikazuju sklonost mornara pijančevanju. U kino-dvorane je konačno pušten nedugo pred početak njemačke invazije. Usprkos toga, doživio je popularnost, a neke od fraza koje izgovaraju likovi su ušli u svakodnevni govor.

## Vanjske veze
* Данные о фильме на сайте ruskino.ru 
* Данные о фильме на сайте kino-teatr.ru
* Данные о фильме на сайте nashekino.ru
Ommelanden

**Ommelanden** (hol. *Okolne zemlje*) je regija u nizozemskoj provinciji Groningen, pored grada Groningena.

## Historija
Ommelanden je još od srednjeg vijeka ušao u konflikt sa gradom Groningenom, koji je već tad stekao dominantnu poziciju. Sukobi su se zaoštrili tokom 16. vijeka, kada se 1579. Ommelanden pridružio Utrechtskoj uniji i pobuni protiv španjolske vlasti, dok je grad Groningen ostao vjeran španjolskoj kruni.  Stanovnici Ommelandena su nekad davno gotovo svi govorili frizijski, ali danas zbog utjecaja saskog Groningena govore donjosaski (jedan od dijalekata holandskog).

## Geografija
Regija Ommelanden je podjeljena na pet okruga:
* Westerkwartier
* Hunsingo
* Fivelingo s Oldambtom
* Westerwolde

Ommelanden je poljoprivredni kraj u kom se proizvodi pšenica, ječam, zob, krumpir, šećerna repa, uljana repica i krmivo za stoku.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Ommelanden'' na portalu Encyclopædia Britannica
Rottumeroog

**Rottumeroog** (ili *Rottum*) je jedan od zapadnofrizijskih otoka koji leži u Sjevernom moru, na sjeveroistoku nizozemske provincije Groningen. 

## Geografija
Rottumeroog je mali i niski pješčani otok dug 2 km, širok 1 km, te ukupne površine od 2,5 km². Nema stalnih stanovnika. 

## Vanjske veze

* ''Stichting Vrienden van Rottumeroog en Rottumerplaat'' }
Hondsrug

**Hondsrug** je pješčani greben koji se proteže preko nizozemskih provincija Drenthe i Groningen.

## Geografija
Pješčani greben Hondsrug visok je 32 metra i proteže se od visoravni Drenthe do grada Groningena.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Geopark Hondsrug''
Westerwolde

**Westerwolde** je regija u nizozemskoj provinciji Groningen, pored grada Groningena.

## Geografija
Westerwolde se prostire pored granice s Njemačkom, a okružen je rijekama Mussel Aa, Ruiten Aa i Westerwoldse Aa. Najveće naselje u okrugu je grad Vlagtwedde. U prošlosti je bio poznat kao jedan od okruga regije Ommelanden, poznate po stalnim sukobima s gradom Groningenom.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Geschiedenis van Westerwolde''
Üzeyir Hacıbəyov

**Uzeir Hadžibejli** (azerski: Üzeyir bəy Əbdülhüseyn oğlu Hacıbəyli) (Agdžabedi, 18. 9. 1885. – Baku, 23. 11. 1948.) bio azerski kompozitor, dirigent, pisac, kolumnist, dramaturg, prevoditelj i pedagog. Nosilac je zvanja narodnog umetnika SSSR. 

Hadžibejli se smatra ocem azerske klasične glazbe i opere. Takođe je prvi musliman koji je pisao opere. Napisao je himnu Azerbejdžanske Demokratske Republike koja je i himna današnjeg Azerbajdžana. Pored toga je napisao i himnu nekadašnje Azerbejdžanske SSR.


Datoteka:Bista Uzeira Hadžibejlija.jpg|Spomenik Hadžibejliju na Beogradskom keju u Novom Sadu u Srbiji.


## Vanjske veze

* Prezentacija posvećena Uzeiru Hadžibejliju 
* Letopis života i stvaralaštva Uzeira Hadžibejlija
Poljski koridor

**Poljski koridor** (; ), također poznat i kao **Danziški koridor**, **Koridor prema moru** ili **Gdanjski koridor** su nazivi za teritoriju Pomerelije (Gdanjska Pomeranija) koja je u međuratnom periodu pripadala Pomeranskom vojvodstvu obnovljene poljske države, odnosno pružala joj pristup Baltičkom moru, istovremeno dijeleći glavninu teritorija tadašnje Njemačke od eksklave u Istočnoj Pruskoj. Na istočnom rubu Koridora je također postojao Slobodni Grad Danzig pod upravom Lige naroda. Uspostavljen je 1919. godine odredbama Versajskog mirovnog sporazuma na području Pomeranije, odnosno Zapadne Pruske koje je prije Prvog svjetskog rata pripadala Njemačkom Carstvu, ali na kome su u etničkom smislu većinu imali Poljaci i Kašubi. Poratna Weimarska Njemačka, međutim, nikada nije priznala poljski suverenitet nad tim područjem, koristeći, između ostalog, kao izgovor i poljsku politiku polonizacije te iseljavanje tamošnjeg njemačkog stanovništva. Spor oko Poljskog koridora je počeo eskalirati godine 1939. kada je promjenu statusa tog područja počeo zahtijevati nacistički vođa Adolf Hitler; odbijanje poljske vlade da pristane na njegove zahtjeve je bio jedan od povoda za početak oružanog sukoba koji će eskalirati u Drugi svjetski rat. Nakon završetka rata je cjelokupno područje Koridora (ali i područja zapadno i istočno) pripalo Poljskoj.
Westerkwartier

**Westerkwartier** (hol. *Zapadni okrug*) je regija u nizozemskoj provinciji Groningen, pored grada Groningena.

## Geografija
Westerkwartier sa zapada graniči sa provincijama Friesland i Drenthe, a na istoku se prostire do grada Groningena. Južni dio okruga ima uglavnom pjeskovito tlo koje omogućava mješovitu ratarsku proizvodnju i stočarstvo. U prošlosti je bio poznat kao jedan od okruga regije Ommelanden, poznate po stalnim sukobima sa gradom Groningenom. Najveći grad u Westerkwartieru je Leek, udaljen 20 km zapadno od Groningena.

## Reference

## Vanjske veze
* ''Mien Westerkwartier''
Devet lirskih pesnika

**Devet lirskih pesnika** ili **devet melskih pesnika** skupni je naziv za devet starogrčkih pesnika (uključujući i jednu pesnikinju) koje su aleksandrijski filolozi smatrali za najbolje grčke liričare. To su:

* Alkman iz Sparte, pesnik horske lirike, 7. vek pne.
* Sapfo sa Lezbosa, pesnik mondijske lirike, oko 600. pne.
* Alkej iz Mitilene, pesnik monodijske lirike, oko 600. pne.
* Anakreont iz Teosa, pesnik monodijske lirike, 6. vek pne.
* Stesihor iz Himere, pesnik horske lirike, 6. vek pne.
* Ibik iz Regija, pesnik horske lirike, 6. vek pne.
* Simonid s Keja, pesnik horske lirike, 6. vek pne.
* Bakhilid s Keja, pesnik horske lirike, 5. vek pne.
* Pindar iz Tebe, pesnik horske lirike, 5. vek pne.

U većini grčkih izvora upotrebljava se reč "melika" (od *melos* = "pesma"), dok je u latinskom i u modernim jezicima postao uobičajen termin "lirika" (od *lyra* = "lira"). Antički gramatičari definisali su ovaj književni žanr na temelju muzičke pratnje koja je išla uz određenu vrstu pesništva, a ne na temelju sadržaja pesama. Stoga lirska poezija u antičkom smislu ne uključuje neke vrste koje bi u nju svrstala moderna teorija književnosti, kao što su npr. elegija i jambografija.

## Povezano
* Grčka lirika

## Reference
Busirid

**Busirid** (grčki: Βούσιρις, latinski: *Busiris*) bio je, u grčkoj mitologiji, sin Posejdona, boga mora, i ćerke egipatskog kralja Epafa ― Libije Lisijanase. Busirid je eponimni heroj jednog grada u delti Nila, koji se na grčkom zvao Busirida, a na egipatskom ** (izgovor: *Djedu*). Na tom se lokalitetu nalazila važna nekropola i središte kulta boga Ozirisa.

## Mitologija
Kad je Busirid zavladao Egiptom, zavladala je velika suša, koja je trajala devet godina. Nastala je velika glad, zbog koje se Busirid na kraju obratio za savet nekom kiparskom proroku Trasiju. Ovaj mu je rekao da će suša prestati ako svake godine na žrtvu Zevsu bude prinet po jedan stranac. Busirid ga je poslušao i kao prvoga stranca na žrtvu je prineo upravo Trasiju, koji je poticao s Kipra, i u tom je trenutku odmah pala obilna kiša. Od tog vremena Busirid je ubijao i žrtvovao sve strance koji bi se pojavili u Egiptu. Na putu u zemlju Hesperida, tragajući za zlatnim jabukama, Herakle je ušao i u Egipat. Busirid i njega zarobio, svezao ga, okitio cvećem i približio žrtveniku. Kad je počela svečanost, Herakle je pokidao okove i ubio Busirida, kao i njegovog sina Amfidamanta (ili Ifidamanta), glasnika Halbesa i sve učesnike rituala. 

## Tumačenje

Mit o Busiridu, koji je možda nastao u 7. veku pne., odslikava nekadašnju negostoljubivost Egipćana prema prvim grčkim kolonistima koji su stizali u deltu Nila.

Atički govornik Isokrat u svojoj duhovitoj deklamaciji *Busirid* priča "lažnu priču o Heraklu i Busiridu", koja je tokom 5. veka pne. bila jedan od omiljenih tema grčkih komediografa i atičkih slikara na vazama. Sačuvani su i fragmenti jedne Euripidove satirske igre o Busiridu. Na jednoj atičkoj hidriji iz 6. veka pne., pronađenoj u Ceri, kao i na jednoj atičkoj crvenofiguralnoj vazi iz 5. veka pne. prikazano je kako Herakle ubija Busirida. Prema Niallu Livingstonu, ovaj mit ima dosta uzan narativni domet: Herakla vode ka žrtveniku, on se oslobađa, ubija Busirida, sveti se svim učesnicima svečanosti.

## Reference

## Vanjske veze
Zorana Mihajlović

**Zorana Mihajlović** (Tuzla, 5. maj 1970) ministarka je energetike, razvoja i zaštite životne sredine u Vladi Republike Srbije i potpredsednik Srpske napredne stranke.

## Biografija
Rođena je maja 1970. godine u Tuzli, SR Bosna i Hercegovina, SFRJ. 

Osnovnu i srednju školu je završila u Beogradu kao đak generacije.

## Obrazovanje
Diplomirala je na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Beogradu, 1993. godine, na smeru za spoljnu i unutrašnju trgovinu, sa diplomskim radom „Energetski resursi u Evropskoj ekonomskoj zajednici“.

Titulu magistra je stekla na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Beogradu, na smeru za međunarodnu ekonomiju, sa magistarskim radom „Energetski sektor Srbije i odabranih evropskih zemalja - Francuske, Nemačke i Švedske“ 1998. godine. 

Doktorsku titulu dobila je na Ekonomskom fakultetu beogradskog Univerziteta sa tezom „Energetika i privredni razvoj - Analiza među zavisnosti na primeru Srbije i zemalja Evropske unije“, 2001. godine.

Od 2006. godine radi kao naučni saradnik Ekonomskog fakulteta Univerziteta u Beogradu, a od 2008. godine kao docent istog.
Od 2011. godine stekla je zvanje vanrednog profesora. 
Danas predaje na Megatrend univerzitetu na predmetima Ekonomija prirodnihi resursa, Obnovljivi izvori energije.

Govori engleski, francuski i italijanski jezik.
Napisala je četiri knjige iz oblasti energetike i energetske politike, koje su udžbenici na Ekonomskom fakultetu, kao i na Megatrend Univerzitetu.

## Profesionalna karijera
Gotovo 20 godina se bavila poslovima u okviru svoje profesije. Tako je radila kao profesor računovodstva i poslovne ekonomije u Prvoj ekonomskoj školi u Beogradu, u periodu od 1993. do 1995. godine. U vremenu od 1996. do 2006. godine, bila je zaposlena u Elektroprivredi Srbije, na više radnih mesta.
bila je savetnik za energetiku i zaštitu životne sredine potpredsednika Vlade Srbije od 2004 do 2006. godine, potom savetnik za energetiku predsednika Vlade Republike Srpske 2008-2009. godine

Od 2008. godine radi kao vanredni profesor na Univerzitetu Megatrend u Beogradu.

## Politička karijera
Zorana Mihajlović je bila član partije G17 plus. U to vreme se nalazila na mestu savetnika Miroljuba Labusa, potpredsednika Vlade Srbije, za energetiku i zaštitu životne sredine.

Postala član Srpske napredne stranke, aprila 2010. godine. Vrlo brzo je napredovala, i postala član Izvršnog odbora Srpske napredne stranke. U periodu predizborne kampanje za opšte izbore u Srbiji 2012. godine, Zorana Mihajlović je bila jedna od vodećih ljudi kampanje Srpske napredne stranke.

## Reference

## Vanjske veze

* Biografija na sajtu Univerziteta Megatrend
Nikola Selaković

**Nikola Selaković** (30. april 1983, Užice) srpski je pravnik i političar, funkcioner Srpske napredne stranke i aktuelni ministar pravde i državne uprave u Vladi Republike Srbije.

## Biografija
Završio je Šestu beogradsku gimnaziju i Pravni fakultet gde radi kao asistent na predmetu Uporedna pravna tradicija. Godine 2010. upisao je doktorske studije na Pravnom fakultetu.

Tokom studija, pored akademskog uspeha, tri puta je pobeđivao na takmičenju u besedništvu na Pravnom fakultetu (2004, 2005. i 2007). Takođe, bio je član tima na međunarodnom takmičenju iz oblasti Međunarodnog javnog prava „Philip C. Jessup International Law Moot Court Competition", a 2007. godine dobio je prvu nagradu Alan Votson fondacije za projekat „Dušanov zakonik i pravni transkripti“.

Osnivač je, a u periodu od 2011. do 2012, bio je i predsednik Srpskog kulturnog kola „Despot Stefan Lazarević“. Od 2010. godine predsednik je Instituta „Oratoria“ – Cenar za retoriku. Takođe, od 2003. godine je član, a od 2005. godine sekretar Kluba ljubitelja antičkog i rimskog prava „Forum Romanum“ Pravnog fakulteta.

Od 2005. do 2009. godine bio je angažovan u Rektoratu Univerziteta u Beogradu, kao osoba odgovorna za organizaciju svih važnijih dešavanja. Na Pravnom fakultetu Univerziteta u Beogradu 2009. postaje saradnik u nastavi na predmetu Uporedna pravna tradicija i predmetu Nacionalna istorija države i prava, a 2010. izabran je za asistenta na tim predmetima.

Pored srpskog jezika, vlada engleskim i solidno govori francuski i italijanski, a poznaje i osnove grčkog i starogrčkog jezika.

## Politika
U politiku aktivno ulazi 2008. godine, kada, prilikom osnivanja Srpske napredne stranke (SNS) postaje njen član. Član je Glavnog i Izvršnog odbora i predsednik je Pravnog saveta Stranke. U septembru 2012. izabran je za člana Predsedništva SNS.

U julu 2012. godine izabran je za ministra pravde i državne uprave u Vladi Republike Srbije. Istovremeno, postaje član Visokog saveta sudstva i Državnog veća tužilaca.

## Povezano
* Ministarstvo pravde i državne uprave Republike Srbije
* Vlada Republike Srbije

## Vanjske veze
* Nikola Selaković
Sittard-Geleen

**Sittard-Geleen** je grad i općina (gemeente) od 93.704 stanovnika u nizozemskoj provinciji Limburgu.

## Geografija
Sittard-Geleen leži na jugoistoku Nizozemske, pored granica s Belgijom i Njemačkom. 

## Historija
Sittard-Geleen je novi grad, osnovan tek 1. januara 2001. kada su se ujedinili gradovi Sittard (48.400 stanovnika) Geleen (33.960) i Born (6000). Najveći i najstariji Sittard status grada dobio je 1243. godine, a od 1400. do 1794. bio je feud grofova Gulik. Nakon tog su njime vladali Francuzi do 1814. godine, a od 1830. do 1839. Belgijanci. U 19. i 20. vijeku taj kraj bio je poznat po brojnim rudnicima ugljena, ali su danas svi zatvoreni.

## Znamenitosti
Najveće znamenitosti Sittarda su njegove crkve iz 14. (Sint-Petrus), 15. i 17. vijeka, te regionalni muzej.

## Privreda
Sittard-Geleen je industrijski grad u kom se proizvode kemikalije, elektroničke komponente i automobili.

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice općine 
* ''Sittard'' na portalu Encyclopædia Britannica
Karton

**Karton** (francuski: *carton*, talijanski: *cartone*, od *carta* = papir) je naziv za papire deblje od 0,15 mm, gramature od 150 do 600 g/m².

## Karakteristike
Kartoni se upotrebljavaju za izradu teške ambalaže, kutija, tuljaka, korica knjiga i kao podloge za kaširanje fotografija i grafika. Od plastificiranih (ili parafiniranih) kartona izrađuju se tanjuri i čaše za jednokratnu upotrebu, ambalaža za raznorazna pića (od mlijeka do voćnih sokova) prehrambenih i kozmetičih proizvoda do cigareta.

Kartoni se u osnovi dijele na jednoslojne i višeslojne, jednoslojni kartoni se izrađuju (prosijavaju) na samo jednom uzdužnom situ, dok višeslojni obično sadrže tri sloja, a ponekad imaju i četvrti zaštitni sloj.

**Ljepenka** je vrsta kartona gramature iznad 500 g/m², ona se najčešće izrađuje od recikliranog (starog) papira i drvenjače, to je višeslojni materijal dobiven od raznih vlakana lijepljenjem i prešanjem.
U osnovi postoje dva tipa ljepenke: ravna i valovita.
Valovita ljepenka ima najčešće tri sloja, dva kartona gore i dolje, a u sredini međusloj od mekšeg kartona, složen poput mijeha od harmonike, koji pojačava tvrdoću i nosivost ambalaže, a slojem zraka i njenu termičku izolaciju.

Ljepenka se također koristi za izradu raznih vrsta ambalaže, ali i vreća i vrećica i kao izolacioni materijal (bitumenska ljepenka).

I kartoni su se kao i papir počeli izrađivati u Kini od 15. vijeka, a prve kartonske kutije izrađene su u Engleskoj 1817. godine.

## Reference

## Vanjske veze
* ''chipboard'' na portalu Encyclopædia Britannica
Ede (Nizozemska)

**Ede ** je grad od 107.500 stanovnika i općina (gemeente) u nizozemskoj provinciji Gelderlandu.

## Geografija
Ede leži na zapadnom kraju šumovite regije Veluwe. Grad je centar općine u kojoj se nalaze i gradovi Bennekom, Lunteren, Harskamp, Ederveen, Otterlo i Wekerom.

## Historija
Ede su osnovali Saksonci u 8. vijeku, a zbog svoje strateške pozicije dugo je bio naselje s garnizonom. U grad je počeo izrastati nakon što je preko njega 1840. izgrađena željeznička pruga Utrecht–Arnhem, a neposredno pred Drugi svjetski rat i magistralna cesta u istom smjeru.

## Znamenitosti
Najveće znamenitosti Edea su crkva Oude iz 15. vijeka i vjetrenjača Doesburger iz 1507. godine. U obližnjem nacionalnom parku Hoge Veluwe leži dvorac Sint-Hubertus i državni muzej Kröller-Müller koji ima veliku kolekciju slika Vincenta van Gogha.

## Privreda
Ede je industrijski grad sa snažnom metalurgijom i tvornicama poliesterskih vlakana (Akzo-Nobel), piana i prehrambenih proizvoda.

## Gradovi prijatelji
*  Chrudim

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada 
* ''Ede '' na portalu Encyclopædia Britannica
Međunarodna unija za biohemiju i molekularnu biologiju

**Međunarodna unija za biohemiju i molekularnu biologiju** (, *IUBMB*) je međunarodna nevladina organizacija koja se bavi biohemijom i molekularnom biologijom. Osnovana je 1955. kao *Međunarodna unija za biohemiju* ().

Međunarodna unija za biohemiju i molekularnu biologiju objavljuje standarde za biohemijsku nomenklaturu, uključujući nomenklaturu enzima. Ova organizacija u nekim slučajevima radi zajedno sa Međunarodnom unijom za čistu i primenjenu hemiju (IUPAC).

IUBMB organizuje kongres za biohemiju i molekularnu biologiju svake tri godine, i sponzira mnoštvo konferencija, simpozija, nastavnih aktivnosti i predavanja.

## Reference

## Povezano
* Nomenklatura
* Klasifikacija enzima
* IUPAC nomenklatura organske hemije

## Vanjske veze
* Recommendations on Biochemical & Organic Nomenclature, Symbols & Terminology etc.
1941. na televiziji

## Globalni televizijski događaji
* 30. april – Federalna komisija za komunikacije (FCC) odobrava standard televizijskog signala u SAD od 525 linija i 30 sličica u sekundi koga je predložio Odbor za nacionalni televizijski sistem (), i koji je po njemu dobio skraćenicu NTSC; Komisija također donosi odluku prema kome u SAD komercijalni televizijski program treba započeti sa emitiranjem 1. jula.
* 2. maj – FCC daje licence za emitiranje 10 komercijalnih televizijskih stanica, koje su dužne emitirati 15 sati programa tjedno. Među njima je najvažnija njujorška WNBT (danas WNBC-TV) koja dobija prve sponzore u obliku poduzeća Bulova Watch Co., Sun Oil Co., Lever Bros. Co. i Procter & Gamble.
* 1. jul - Početak redovnog emitiranja komercijalne televizije u SAD.
** Mreža NBC otpočinje komercijalni program preko TV-stanice WNBT (kanal 1). Na njoj je u 14:29 emitirana prva televizijska reklama za Bulova satove, i to pred prijenos bejzbolske utakmice između *[[Brooklyn Dodgers]]a* i *[[Philadelphia Phillies]]a*. Reklama traje 10 sati i sastoji se od slike sata na karti SAD i naracije "Amerika radi po Bulovinom vremenu." Program također sadrži specijalnu emisiju televizijskog kviza pod nazivom "Uncle Bee". 
** CBS televizija otpočinje vlastiti komercijalni program preko njujorške stanice WCBW (danas WCBS-TV) koristeći kanal 2.
* 2. jul - Na programu WNBT, pod sponzorstvom proizvođača sapuna Ivory emitirana specijalna emisija u kojoj istovremeno na radiju i na televiziji Ralph Edwards vodi kviz *[[Truth or Consequences]]* (koga će se od 1956. redovno emitirati pod voditeljskom palicom Boba Barkera).
* 7. decembar – TV-stanica WNBT prekida redovni program, odnosno prijenos hokejaške utakmice *[[New York Rangers]]a*, kako bi gledateljima emitirala izvanredne vijesti o napadu na Pearl Harbor. .

## Premijere TV-serija i redovnih emisija
* 2. jul - *[[CBS Television Quiz]]* (prvi redovni televizijski kviz, 1941–1942).
* 7. jul - *Men At Work*, televizijski varijete (CBS, 1941-1942).
* 27. august - *Thrills and Chills Everywere* (NBC, 1941-1944)

## TV-serije i redovne emisije prestale s emitiranjem

## Izvori
NTSC

**NTSC** je skraćenica za () **Nacionalni komitet za televizijski sistem**. To je analogna televizija, koja se koristi u Severnoj Americi, većini zemalja Južna Amerika, Južnoj Koreji, Japanu, Burmi, na Filipinima, Tajvanu i nekim pacifičkim ostrvima. Ovo je takođe naziv i za američku organizacija za razvoj radiodifujzije. Prvi NTSC standard je uspostavljen 1941. godine.

Godine 1953. je objavljena druga izmenjena verzija NTSC standarda. U SAD-u je NTSC zamenjem digitalnom televizijom 12. juna 2009. godine, dok je to planirano da se uradi u Kanadi 31. avgusta 2011. godine.

## Historija
NTSC je ustanovljen 1940. godine od strane američke federalne komisije za komunikacije da bi se rešio sukob između kompanija oko predstavljanja nacionalnog analognog televizijskog sistema u SAD. Marta 1941. izdati su tehnički standardi za crno-bele televizore, koji su u stvari poboljšana verzija preporuka iz 1936. godine .

## Vanjske veze
* U.S. cable television channel frequencies
* TVTower.com - Commercial Television Frequencies
* Representation of the NTSC refresh rate on a television and on a DVD
Lever Brothers

**Lever Brothers** () je bilo britansko poduzeće za proizvodnju sapuna i deterdženata. Osnovali su ga 1885. William Hesketh Lever (1851–1925) i njegov brat James Darcy Lever (1854–1910), uloživši novac u proizvodnju i promociju nove metode proizvodnje sapuna koju je izumio kemičar William Hough Watson. Novi sapun, pod imenom Sunlight je postigao veliki uspjeh, a slijedili su sapuni Lifebuoy i Lux, odnosno sredstvo za čišćenje Vim koje je postalo poznato i korišteno širom svijeta. *Lever Brothers* je također bila poznata i po tome što je uprava vodila izuzetnu brigu o dobrobiti svojih zaposlenika, te je od 1888. do 1914. za njih u Engleskoj sagradila Port Sunlight, jedno od najpoznatijih model naselja u historiji arhitekture. Godine 1930. se sa nizozemskom kompanijom Margarine Unie udružila u Unilever, jednu od prvih modernih multinacionalnih korporacija. Staro ime se još neko vrijeme koristilo u SAD, gdje je njen predsjednik Charles Luckman 1950. dao sagraditi znameniti njujorški neboder Lever House.

### Literatura

*
Bulova

**Bulova** je poduzeće za proizvodnju luksuznih ručnih i zidnih satova, sa sjedištem u New Yorku. Osnovao ju je u New Yorku 1875. godine češki imigrant Joseph Bulova (1851 - 1936) te po sebi prozvao **J. Bulova Company**. Godine 1912. je Bulova podigla svoju prvu tvornicu, a potom započela, tada rijetku, industrijsku proizvodnju satova, koristeći pogone u Švicarskoj. Godine 1923. je reinkorporirana pod imenom Bulova Watch Company, i ubrzo je postala poznata kako po tehnološkim inovacijama, tako po spremnosti za korištenje novih medija u promotivne svrhe. 1. jula 1941. je tako, po cijeni od 9 dolara na, samom početku redovnog emitiranja njujorške stanice WNBT emitirana prva reklama u historiji televizije. 10. januara 2008. ju je otkupio Citizen za 250 milona US$ te te dvije kompanije zajedno danas čine najvećeg proizvođača satova na svijetu. 

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* 
* The Accutron Watch Page
* The Vintage Bulova watch community website
* Bulova Women watch comparison
MAP kinaza kinaza kinaza

**MAP kinaza kinaza kinaza** (, *cMos*, *cRaf*, *MAPKKK*, *MAP3K*, *MEKK*, *MEKK1*, *MEKK2*, *MEKK3*, *MEK kinaza*, *Mil/Raf*, *MLK-slična mitogen-aktivirajuća proteinska trostruka kinaza*, *MLTK*, *MLTKa*, *MLTKb*, *REKS*, *STK28*) je enzim sa sistematskim imenom *ATP:protein fosfotransferaza (MAPKKKK-activated)*. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju

: ATP + protein \rightleftharpoons ADP + fosfoprotein

Ovaj enzim fosforiliše i aktivira proteinsku kinazu, EC 2.7.12.2, mitogen-aktiviranu proteinsku kinazu kinazu (MAPKK). Za njegovo dejstvo je neophodna MAPKKK.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze
*
Ralph Edwards

**Ralph Livingstone Edwards** (13. jun 1913 – 16. novembar 2005) bio je američki radio i televizijski voditelj i televizijski producent, poznat kao tvorac popularnog kviza *[[Truth or Consequences]]*, odnosno emisije *[[This Is Your Life]]*, koja se smatrala jednom od najuspješnijih u prvim decenijama američke televizije. Bob Barker, jedan od najpopularnijih američkih TV-voditelja, bio je njegov učenik i dugogodišnji prijatelj. 

## Vanjske veze
* Ralph Edwards Productions
* 
* 
* The Jimmy Fund
* Ralph Edwards in the classic ''Suspense'' episode "Ghost Hunt" (1949) 
* Ralph Edwards ''Truth or Consequence'' game show (1947) 
*
Ivory (sapun)

***Ivory*** (na engleskom doslovno: "slonovača") je naziv za seriju proizvoda američke kompanije Procter & Gamble, a pod čime se prije svega podrazumijeva brend bijelog i blago mirisnog sapuna, koji je postao poznat po čistoći svog sadržaja i sposobnosti da pluta u vodi. Uveden je 1879. godine, a 1891. je postao poznat i po reklamnom sloganu "On pluta!" (). Godine 1992. je P&G promijenila formulu kako bi spriječila da se Ivory prebrzo otapa u vodi.

## Izvori

## Vanjske veze
* Ivory Products Home Page 
* History of Ivory 
* How to Expand Ivory Soap
* How to Expand Ivory Soap  Video by Josh Leo
* The Australian equivalent, in production since 1900, Velvet Pure Soap's home page 
* Ivory Project: Advertising Soap in America 1838-1998  by the Smithsonian Institution
Busirida (Egipat)

**Busirida** (grčki: Βούσιρις) bio je drevni grad u Donjem Egiptu. Nalazio se na mestu naselja koje se danas zove Abu Sir Bana, oko 5,5 kilometara južno od Sebenita i zapadno od Saisa, blizu ušća delte Nila.

U egipatskoj mitologiji Busirida se spominje kao jedno od mesta Ozirisovog rođenja, kao što možda i sam naziv grada etimološki pokazuje. U egipatskom kalendaru Izidina svetkovina u Busiridi zaostajala je po sjaju i važnosti samo za Artemidinim festivalom u Bubastisu. Na lokalitetu Busiride očuvane su značajne ruševine.

Izidin hram, s naseljem koje se oko njega razvilo, verovatno se nalazio izvan zidina same Busiride, s obzirom na to da Plinije Stariji spominje "Izidin grad" *(Isidis oppidum)* u susedstvu Busiride. Ruševine Izidina hrama mogu se i danas videti, malo severno od Abušira, u selu Bahbeytu. 

## Reference
Sunoco

**Sunoco Inc.** je američka naftna i petrokemijska kompanija sa sjedištem u Philadelphiji, u prošlosti poznata kao **Sun Company Inc.** (1886–1920 i 1976–1998), odnosno **Sun Oil Co.** (1920–1976). Sunoco je jedan od najvećih distributera benzina SAD pri čemu se benzin brenda Sunoco prodaje u preko 4.700 stanica u 26 država, a preko trećina njih sadrže male trgovine s različitom robom.

Sunoco je kompanija na popisu Fortune 100. Godine 2011. je bila rangirana kao treće najveće poduzeće u Pensilvaniji, iza AmerisourceBergen i Comcast. Sjedište joj je BNY Mellon Center u filadelfijskom Center Cityju. Godine 2011. je vodstvo kompanije odlučilo prekinuti djelatnost naftnih rafinerija business.

U Kanadi je Sunoco ranije vodio Suncor Energy, zasebno kanadsko poduzeće. Godine 2010. su sve trgovine i stanice Canadian Sunoco prebačene na Petro-Canada.

## Reference

## Vanjske veze
* Official Sunoco Retail Site
* Company History at Official Site 
* Sun Transport
* 1975 Philadelphia Refinery Fire
RK Bosna Sarajevo

**Rukometni klub Bosna** je klub iz Sarajeva osnovan 1948. godine. Dio je porodice USD Bosna. Takmiči se u Premijer rukometnoj ligi Bosne i Hercegovine. Domaće utakmice igra u dvorani "Ramiz Salčin" na Mojmilu, dok evropske igra u dvorani "Mirza Delibašić" (KSC Skenderija).

U Jugoslaviji, Bosnin najveći uspjeh je osvajanje Kupa Jugoslavije 1963. Najveći dio od 1963. do 2003. klub nije postizao vrijedne rezultate. Najveći uspjeh kluba zahvaljujući dobroj organizaciji, igračkom kadru i jakim sponzorima došao je 2007. plasmanom u polufinale evropskog Kupa kupova, gdje su došli zahvaljujući osvojenom 3. mjestu u grupnoj fazi najjačeg evropskog takmičenja, Lige prvaka. 

U polufinalu je Bosna izgubila od Hamburga ukupnim rezultatom 48:53, a gdje je Bosna ubilježila historijsku pobjedu u Sarajevu. Osim uspjeha u Evropi, Bosna je u domaćem takmičenju bila sedam puta prvak Bosne i Hercegovine i pet puta osvajač Kupa BiH.

## Uspjesi
Jugoslavija
* **Kup Jugoslavije: 1**
** 1962-1963
Bosna i Hercegovina
* **[[Premijer rukometna liga Bosne i Hercegovine]]**: 7
** 2002-2003, 2005-2006, 2006-2007, 2007-2008, 2008-2009, 2009-2010, 2010-2011
* **[[Rukometni kup Bosne i Hercegovine]]:**: 5
** 2002-2003, 2003-2004, 2007-2008, 2008-2009, 2009-2010
* **[[EHF Kup pobjednika kupova|Kup pobjednika kupova]]: Polufinale**: 1
** 2006-2007
* **[[Liga prvaka u rukometu]]: Osmina finala**: 1
** 2010-2011

## Poznati igrači
*  Petar Kapisoda
*  /  Igor Karačić
*  Žikica Milosavljević
*  Ivan Martinović
*  Goran Čengić

## Poznati bivši treneri
*  Željko Martinčević
*  Meho Bašić
*  Sead Hadžiahmetović 
*  Abas Arslanagić
*  Kasim Kamenica
*  Zoran Dokić
*  Halid Demirović
*  Vojislav Rađa
*  Jovan "Jovica" Elezović
*  Milan Maksimović
*  Gregor Cvijič
*  /  Irfan Smajlagić
*  Goran Tomić
*  Zuhdija Korkarić
*  Adem Bašić
*  Daniel Riđić

## Vanjske veze
* Službena stranica
Histidinska kinaza

Termin **Histidinska kinaza** ima više značenja.
* Histidin kinaza, enzim
* Protein-histidin pros-kinaza, enzim
* Protein-histidin tele-kinaza, enzim
CBS Television Quiz

***CBS Television Quiz*** () je američka televizijski kviz koji se emitirao od 1941. do 1942. na programu mreže CBS te predstavljao prvu kontinunirano emitiranu kviz emisiju u historiji televizije. Prva epizoda je emitirana 2. jula 1941. godine, dan nakon što je CBS otpočela emitiranje svog redovnog programa. O detaljima samog kviza se relativno malo zna; vodio ga je producent Gil Fates uz pomoć svoje suradnice Frances Buss. Glavni koncept je bio u tome da se natjecateljima da odgovor, a na temelju čega su trebali pogoditi pitanje (sličan mnogo poznatijem kvizu *[[Jeopardy!]]* koji se počeo emitirati dvije decenije kasnije). Ispočetka se emitirao srijedom u terminu od 20:30, prije nego što je od 2. oktobra prebačen na petak. 8. januara 1942. je, nakon ulaska SAD u drugi svjetski rat, trajanje skraćeno za 5 minuta kako bi se omogućilo emitiranje redovnih vijesti. U maju 1942. godine je, nakon odluke Odbora za ratnu proizvodnju da se prekine gradnja novih TV-stanica, odlučeno da se emitiranje kviza prekine, te da program CBS bude u potpunosti posvećen ratu. S obzirom da se kviz emitirao uživo, a tada nisu postojali magnetoskopi, nijedna snimka nije sačuvana.

## Reference

## Literatura
* Christopher H. Sterling and John M. Kittross, *Stay Tuned: A History of American Broadcasting* (Wadsworth Publishing, 1998; third edition, Lawrence Erlbaum Associates, 2002) pages 165-168 
* Alex McNeil, *Total Television*, (New York: Penguin Books, fourth edition, 1980) 
* Tim Brooks and Earle Marsh, *The Complete Directory to Prime Time Network TV Shows*, (New York: Ballantine Books, third edition, 1964) 

## Vanjske veze
*
Bob Barker

**Robert William Barker** (12. decembar 1923 – 26. august 2023) bio je američki televizijski voditelj, najpoznatiji po tome što je od 1972. do 2007. na programu mreže CBS vodio *[[The Price Is Right (američki TV-kviz)|The Price Is Right]]*, učinivši je najdugovječnijom dnevnom kviz-emisijom u historiji sjevernoameričke televvizije, kao i po tome što je od 1956. do 1974. vodio popularnu TV-igru *[[Truth or Consequences]]*.

Rođen je u saveznoj državi Washington u siromašnoj porodici, a na početku drugog svjetskog rata se prijavio u ratnu mornaricu. Obučio se za lovačkog pilota, ali je rat završio prije nego što je stigao sudjelovati u borbama. Nakon rata je upisao koledž i istovremeno radio kao voditelj na radio-stanicama, prije nego što je 1950. došao u Kaliforniju kako bi nastavio karijeru. Tamo je dobio vlastitu radio-emisiju *The Bob Barker Show*, koju je sljedećih šest godina vodio iz studija u Burbanku. Karijeru TV-voditelja je otpočeo 1956. godine vodeći *Truth or Consequences*. Nakon toga su slijedile brojne druge TV-emisije, kao i vođenje izbora Miss Universe, prije nego što je 1972. godine počeo voditi *The Price Is Right*. Nakon smrti svoje dugogodišnje supruge Dorothy Jo, Barker je postao jedan od najistaknutijih boraca za prava životinja. Organizacija Sea Shepherd Conservation Society, koja nastoji zaustaviti kitolov, po njemu nazvala svoj brod MY Bob Barker. Godine 2007. se Barker povukao od vođenja *The Price Is Right*, okončavši karijeru koja je postavila brojne rekorde u dugovječnosti.

## Reference

## Vanjske veze
* 
* Bob Barker at Academy of Television Arts & Sciences 
*
Baskijska nacionalistička stranka

**Baskijska nacionalistička stranka** (baskijski : **Euzko Alderdi Jeltzalea** [EAJ] , španjolski: *Partido Nacionalista Vasco* [PNV], francuski: **Parti National Basque** [PNB]) jest najveća i najstarija baskijska nacionalistička stranka. To je trenutno najveća politička stranka u Baskijskoj autonomnoj zajednici (osobito u Biskaji), a djeluje i u Navarri (gdje je član koalicije Geroa Bai, nekoć zvane Nafarroa Bai). Njena politička prisutnost unutar Francuske Baskije gotovo je zanemariva. Stranka je vodila baskijsku regionalnu vladu tijekom dugog razdoblja od uspostave baskijske autonomije u ranim 1980-tim do 2009. Također je odigrala važnu ulogu u španjolskom Kongresu, uz ostale regionalne nacionalističke stranke.

Na baskijskom se stranka zove *Euzko Alderdi Jeltzalea* (EAJ, doslovno: "Baskijska stanka pristaša Boga i starih zakona"). Španjolsko ime stranke glasi *Partido Nacionalista Vasco* (PNV), dok njen francuski ogranak glasi *Parti Nationaliste Basque* (EAJ-PNB). Sadašnji predsjednik EAJ-PNV je Iñigo Urkullu. Mladež baskijske nacionalističke stranke naziva se *Euzko Gaztedi Indarra* (EGI, doslovno: "Baskijske mlade snage"). Stranka također ima urede među baskijskom dijasporom, uglavnom u Venezueli, Argentini, Meksiku, Urugvaju, Čileu i Sjedinjenim Američkim Državama.

## Reference
Anapest

**Anapest** je metrička stopa koja se pojavljuje u grčkoj i rimskoj književnosti, a sastoji se od dva kratka i jednog dugog sloga, odnosno od dva nenaglašena sloga kojima sledi jedan naglašeni (ᴗ ᴗ ‒ npr. u vidu akcenatske celine u sintagmi: "ako dâš"). Kako ima oblik obrnutog daktila, ponekad se zove i **antidaktil**. U anapestu dva kratka sloga mogu se zameniti jednim dugim, a dugi slog može se razložiti na dva kratka. Anapest je prvobitno bio ritam koračnica i ratničkih pesama. Stoga je našao široku upotrebu u antičkoj drami, a posebno u parodi, tj. ulaznoj pesni hora, gde se pojavljuje u obliku skupina anapestičkih dimetara (tj. stihova koji sadrže po dve anapestičke stope) i završava se jednim katalektičkim stihom. U dimetrima obično nakon svake stope sledi dijareza. U grčkoj tragediji ove ulazne pesme najčešće se ne pevaju, nego se skandiraju. I u tragediji se pojavljuju pevani (tj. lirski) anapesti, s većom metričkom slobodom, ali uglavnom u monodijama i u dijalozima gde glumac svoje stihove peva (a ne izgovara). Ovi lirski anapesti razlikuju se od onih korišćenih za marš i koračanje po tome što nemaju dijarezu između dve stope i po čestom stezanju kratkih i razlaganju dugih slogova. U grčkoj komediji, Aristofan upotrebljava anapeste u obliku anapestičkog katalektičkog tetrametra, tj. četiri anapestičke stope, pri čemu poslednja ima shemu: ᴗ ᴗ ‒ ‒ ˄. Anapestički katalektički dimetar obično se zove "paremijskim", što je naziv koji sugerira da su u tom metru često sastavljane poslovice (grčki: *paroimia*).

## Reference
Vriština

**Vriština** (ili *bujadnica*) je ime za prostrane otvorene površine, obrasle travama i niskim grmljem po kojima dominiraju biljke kao što su vrijes, žutike, patuljaste borovice i rijetko raštrkano drveće poput breza. 

One su umjetne tvorevine, stvorene djelovanjem ljudi, nakon viševjekovne sječe šuma. 

Vriština je i ime za biljnu zajednicu koja se razvija na kiselim tlima nakon potiskivanja šumske zajednice. 
## Karakteristike
Vrištine se prostiru po ogoljelom neplodnom zemljištu, po kiselom tlu koje je najčešće pješčano pa se lako suši i siromašno je mineralima za ishranu bilja. Kako je tlo vodopropusno, i nemože dugo zadržati vodu, vrištine često pate od ljetnih suša. Zbog tog su požari stalna opasnost za vrištine, naročito zbog više vegetacije koja je vrlo smolasta i zbog toga - vrlo zapaljiva. Jedinstvena povezanost biljaka i životinja prilagođenih da izdrže takve negostoljubive uvjete je evoluirala do prepoznatljive zajednice vrištine. 

Mladice poput bora i breze lako se primaju na vrištinama. Ako ih ne kontrolira na neki način (rezanjem, ispašom stoke ili požarom) brzo će nadrasti svo ostalo bilje u vrištini i ugušiti ga. U prošlosti, je tradicionalni ruralni način života, kad su ljudi, mlada izrasla stabla posijekli za ogrjev i tjerali svoja stada na pašu po vrištinama, koja bi obrstila mladice drveća, tako spriječavali rast drveća, i održavali vrištine. Nestankom tradicionalnog ruralnog života, mnoge se vrištine danas ponovno pretvaraju u šume. Iako šume kao stanište imaju vrijednost koja je neosporna, ipak njih ima puno više od vriština, pa je danas očuvanje vriština prioritet. 

Površine vriština se naizgled čine prilično jednoličnim i sličnim, ali se zajednice biljaka i životinja koje žive u njima, mogu jako razlikovati od jedne do druge. Razlike ovise o lokaciji vriština, geološkoj podlozi i tlu na kojem se prostiru, klimi i starosti biljne zajednice, svi ti faktori igraju ulogu u određivanju vrsti koje će živjeti na određenom području. 

Vrištine se može podijeliti na tri glavne vrste prema vlažnosti tla; 
**Močvarne vrištine** prostiru se na terenima gdje je razina vode visoka, ili tamo gdje leže na nepropusnim stijenama ili glini, što spriječava otjecanje voda. Takve vrištine imaju podzemne vode blizu površinske razine tla. 
**Suhe vrištine** javljaju se na vodopropusnim terenima, gdje razina podzemnih voda leži duboko ispod površinskog tla. 
**Vlažne vrištine** su sredina između ta dva tipa. 

Raznolikost vrsta koje žive na pojedinoj vrištini, povećava se sa razinom vlažnosti tla. Tako po močvarnim vrištinama živi mnogo više vrsta nego po suhim, po njima rastu brojne vrste močvarnih vrijesovki, trave beskoljenke i mahovi tresetari (tresetne mahovine - Sphagnum). 
Po suhim vrištinama obično dominira vrjes (Calluna vulgaris), sivi vrijes (Erica cinerea) i žutika (ulex). 

Vrištine su dom bogate galerije životinjskih vrsta, po njima živi oko 5 000 vrsta beskralješnjaka, među ostalima skakavci, zrikavci, tvrdokrilci, vilinski konjici, moljci, mravi, ose, pčele i pauci, od kojih su mnogi od njih danas raritetni. 
## Reference

## Vanjske veze

* ''What is Heathland?'' na portalu Offwell Woodland & Wildlife Trust
Lista duždeva Venecije

U historiji Mletačke Republike bilo je ukupno 120 duždeva, koji su vladali od 697. do 1797. godine.

Tokom više od hiljadu godina šef države u Mletačkoj Republici bio je vladar koji je imao titutlu dužda (). Naziv te titule potiče od latinske reči *[[dux]]*, koja znači "vođa".

Tokom godina položaj dužda trpeo je različite zanimljive promene. Prvobitno su se duždevi birali kao vizantijski namesnici koji su Venecijom upravljali u ime vizantijskog cara. Tom vremenu pripada i kratak period kad je položaj dužda bio upražnjen (737–747), kada su Venecijom naizmence, na razdoblje od po jedne godine, vladali "vojni namesnici" (, ): Domenico Leone, Felice Corniola, Teodato Ipato, Gioviano Cepanico i Giovanni Fabriciaco.

Kad se Venecija osamostalila od vizantijske vlasti, bilo je pokušaja da se uvede nasledni princip vlasti te da se republika tako transformiše u monarhiju. Dva puta umesto dužda vladali su regenti: Domenico Tribuno (911–912) i Orso Orseolo (1031–1032), a od 23. decembra 1629. do 18. januara 1930. godine položaj dužda bio je upražnjen. Dužd se po pravilu birao među najistaknutijim predstavnicima Mletačke Republike iz redova venecijanskih plemićkih porodica. 

Vlast dužda se postepeno sve više ograničavala i najzad postala samo simbolična, da bi na kraju 1797. godine Napoleon Bonaparte otkazao izbore i ukinuo položaj dužda.

## Duždevi Venecije

## Reference
Alkmaar

**Alkmaar** je grad i općina (gemeente) od 94.971 stanovnika. u nizozemskoj provinciji Sjevernoj Holandiji.

## Geografija
Alkmaar leži na sjeverozapadu Nizozemske, duž kanala Noordhollandsch. Smješten je 10 km istočno od Sjevernog mora.

## Historija
Engleski misionari Willibrord i Adalbert širili su kršćanstvo u 8. vijeku upravo u tom kraju. U 10. vijeku bio je tek malo ribarsko selo, okruženo močvarama. Alkmaar je status grada dobio 1254. i tad je bio prijestolnica Kennemerlanda, jednog od prvih feuda holandskih grofova. Orobili su ga Frižani 1132. i još jednom 1517. udružena vojska Frižana i Gelderlanda. Nakon 1564. grad je postao značajni trgovački centar, a tad su i isušene močvare u okolici. Alkmaar je postao simbol Nizozemske revolucije jer je 1573. uspješno odolio španjolskoj opsadi, na što danas podsjeća spomenik u Parku Victorie.

Za vrijeme Napoleonskih ratova grad su zauzele britansko-ruske snage, poslane da sruše Batavijsku republiku, ali su se one povukle nakon teškog poraza od strane udružene holandsko-francuske armije u bitci kod Castricuma, nakon kojeg je u Alkmaaru 1799. potpisan sporazum o povlačenju iz Holandije.

## Znamenitosti
Najveća znamenitost Alkmaara je zgrada za vaganje roba Waaggebouw sa zvonikom, podignuta 1582., na temeljima stare kapele iz 14. vijeka. Pored nje tu je i crkva Sint-Laurenskerk, sagrađena od 1470. do 1520. godine, u kojoj se nalaze jedne od najstarijih orgulja u Holandiji (iz 1511), zatim Gradska vijećnica (1520), dvorac Sonoy iz 16. vijeka i nekoliko interesantnih ubožnica.

## Privreda
Alkmaar je centar poljoprivrednog kraja i poznat je po proizvodnji povrća, uzgoju krava i velikoj količini mliječnih proizvoda, naročito sireva. Svakog petka od aprila do oktobra održava se tradicionalna tržnica sireva (Kaasmarkt) koja je postala velika turistička atrakcija. Grad je i industrijski grad u kom se proizvodi namještaj, odjeća, papir i crkvene orgulje.

## Gradovi prijatelji

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice općine 
* ''Alkmaar'' na portalu Encyclopædia Britannica
Helmond

**Helmond** je grad od 89.208 stanovnika i općina (gemeente) u nizozemskoj provinciji Sjevernom Brabantu. 

## Geografija
Helmond leži na jugoistoku Nizozemske, duž rijeke Ae i kanala Zuid-Willemsvaarta. Udaljen je 15 km istočno od Eindhovena. 

## Historija
Helmond je status grada dobio 1232. godine, od 1602. je feud princa Mauritsa Oranjskoga, a nakon Westfalskog mira postao je dio Nizozemske Republike. Grad je procvat doživio između 1870. i 1930. kada je postao centar tekstilne i metalne industrije.

## Znamenitosti
Najveća znamenitost Helmonda je tvrđava iz 15. vijeka u kom je sve do 1982. bilo sjedište lokalne gradske administracije, a danas je pretvoren u muzej i galeriju. U okolici grada nalazi se nekoliko parkova prirode i tvrđava.

## Privreda
Helmond, sve donedavno značajni industrijski grad s brojnim tekstilnim tvornicama i ljevaonicama željeza, početkom 21. vijeka proživljavao je tešku krizu jer je većina njih bankrotirala, pa se danas ekonomija grada zasniva na uslugama.

## Gradovi prijatelji
*  Mechelen
*  San Marcos, Carazo
*  Zielona Góra

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada 
* ''Helmond'' na portalu Encyclopædia Britannica