open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lages

**Lages** je grad od 154,360 i općina od stanovnika 157,158 na jugu Brazila u Saveznoj državi Santa Catarina .

## Geografija
Lages se prostire u dolini rijeke Caveiras na nadmorskoj visini od 916 metara, udaljen 231&nbsp;km istočno od svog administrativnog centra Florianópolisa i Atlanskog oceana.

## Historija
Za pašnjake toga kraja bili su zainteresirani rančeri Kapetanije São Paulo, koji su puštali ogromna stada da pasu slobodno, kao i guverner koji je želio podići neku utvrdu da spriječi infiltraciju Španjolaca i napade Indijanaca na putnike i velika stada goveda koja su dolazila iz Jezuitskih misija Guarana.

Tako je 1766. nastalo naselje *Nossa Senhora dos Prazeres das Lajens*, koje je 1771. dobilo status vile.

Čitav taj kraj je 1820. odvojen od Provincije São Paulo i organiziran kao Provincija Santa Catarina. U to vrijeme se ime naselja promjenilo u *Campos de Lajens*, zbog puno kamena pješčenjaka (*pedra laje*). Gradić Campos de Lajens je toliko narastao da je 1860. dobio status grada.

Ime mu je ponovno promjenjeno 1960. dekretom u *Lages*.

Lages je danas velik industrijski grad, sa vlastitim aerodromom.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Prefeitura de Lages'' (službene stranice)
Jezički purizam u baskijskom

Jezički purizam u baskijskom jest lingvistički model koji je isključiv prema posuđenim riječima i izrazima, čak i ako su već duboko integrirani u jezički sistem. Taj jezički model stvorili su početkom 20. stoljeća Sabin Arana i njegovi sljedbenici, koji su zagovarali „čisti baskijski”. Stvarali su mnoge nove riječi – neologizme, koji su nazvani sabinizmi. Osim Arane i njegovih sljedbenika postojali su i drugi zagovornici jezičkog purizma u baskijskom.

Većina novotvorenih riječi čuva se u novinskim arhivama kao historijski kuriozitet. S druge strane, neke riječi su se zadržale i dan-danas se upotrebljavaju. Mnogi sabinizmi povezani su s religijom i politikom.

## Reference

## Dodatna literatura
* *"Euskal Izkindea-Diccionario Vasco-Español-Francés"*. Resurrection Maria Azkue, 1905/1906.
* *"Neologizmos u djelu Sabina Arana"* . Ines Pagola, Euskaltzaindia, 2006.

## Vanjske veze
* "Neologismos en la obra de Sabino Arana" (Inés Pagola)
* "Eguna" on-line
* Ines Pagolarekin elkarrizketa aranismoei buruz
Renārs Uščins

**Renārs Uščins** (Cēsis, 29. travnja 2002.), latvijsko-njemački rukometaš koji igra na poziciji desnog vanjskog. 

Rođen je 2002. godine u Cēsisu kao sin rukometaša i trenera Armandsa Uščinsa; njegova se obitelj 2005. godine preselila u Njemačku te je Renārs u skorom vremenu dobio i njemačko državljanstvu. Rukometom se počeo baviti kao dječak, igrajući za SG Kühnau, da bi kao junior otišao u SC Magdeburg, s kojim je 2020. godine potpisao i prvi profesionalni ugovor. U Magdeburgu je igrao dvije sezone (jednu polusezonu proveo je na posudbi u Bergischeru), da bi 2022. godine prešao u TSV Hannover-Burgdorf, gdje igra i danas. 

Iako je mogao igrati i za Latviju, Uščins je igrao za Njemačku u nekoliko mlađih dobnih skupina prije nego je 2023. godine debitirao za seniorsku reprezentaciju.

## Vanjske veze
* Renārs Uščins in der Datenbank der Handball-Bundesliga
* HBL-Podcast Hand aufs Harz: Folge 93 mit Renārs Uščins
Magnus Saugstrup

**Magnus Saugstrup Jensen** (Aalborg, 12. srpnja 1996.), danski rukometaš i reprezentativac koji igra na poziciji pivota. Profesionalnu karijeru započeo je u matičnom Aalborg Håndboldu, za koji igra od 2014. do 2021. godine. Tada prelazi u njemački SC Magdeburg, gdje igra i danas. Višestruki je danski i njemački prvak, a 2023. godine s Magdeburgom je osvojio i Ligu prvaka.

Za reprezentaciju Danske debitirao je 2018. godine te je osvojio niz međunarodnih odličja, uključujući i dvije titule prvaka svijeta. Godine 2024. proglašen je za najboljeg obrambenog igrača Europskog prvenstva u Njemačkoj.

## Vanjske veze
*
Robert Weber (rukometaš)

**Robert Weber** (Bregenz, 25. studenog 1985.), austrijski rukometaš i reprezentativac koji igra na poziciji desnog krila. Od 2023. godine igra za austrijski klub HSG Bärnbach/Köflach.

Profesionalnu karijeru započeo je 2004. godine te je igrao mahom u Austriji i Njemačkoj; jednu sezonu igrao je i u Grčkoj. Za reprezentaciju Austrije debitirao je 2004. godine te je sudjelovao na nizu međunarodnih natjecanja; na EHF Euru 2024. godine proglašen je za najbolje desno krilo turnira.

Njegov mlađi brat, Thomas, također je bio profesionalni rukometaš do svog umirovljenja 2021. godine.

## Vanjske veze

* Robert Weber  in der Datenbank der Bundesliga
Slavko Rodić Bugojno

**Slavko Rodić Bugojno** je naziv nekadašnje fabrike iz oblasti namjenske industrije u Bugojnu, Bosna i Hercegovina. Osnovana je 27. marta 1950. godine rješenjem Josipa Broza Tita  kao dio vojno-industrijskog kompleksa Jugoslavije. Naziv je dobila po Slavku Rodiću, narodnom heroju Jugoslavije  koji je preminuo godinu dana ranije. Fabrika je izgrađena kao posljedica međunarodnog ugovora o tehničkoj saradnji sa firmom "Olympia" iz Zapadne Njemačke.

Izgradnja je trajala 16 mjeseci, a proizvodnja je započela u maju 1951. godine sa  50 radnika, od kojih je 6 mašinskih i hemijskih tehničara bilo u direktnoj proizvodnji. Stručni kadar se u međuvremenu osposobljavao u "Zastavi" u Kragujevcu, "Krušiku" u Valjevu i Čehoslovačkoj. Na vrhuncu obima proizvodnje raspolagala je sa 7.000 radnika, po čemu je bila jedna od najvećih u lancu vojne industrije Jugoslaviji.

Proizvodni program se sastojao od 6 proizvoda iz vojnog programa: minsko-eksplozivna sredstava, minobacački i topovski upaljači i kapsule, mine, kasetne i ručne bombe.

## Civilni program
Vremenom je proizvodni program počeo da se proširuje izradom robe van vojnog programa. Među prvima je otvoren otvoren pogon za proizvodnju pisaćih mašina tipa "Biser". Kasnije je ovaj pogon prerastao u potpuno izdvojenu "Fabriku biro mašina" koja je sa radom započela 1971. godine.

Civilni dio programe je proširen otvaranjem pogona za proizvodnju opruga, raznih veličina, od opruga za hemijske olovke do opruga za željezničke vagone. Najveći dio ove proizvodnje bio je izvozno orijantisan. Godine 1973. ovaj pogon premješten je u Gornji Vakuf i postao najveća fabrika opruga u SFRJ. "Slavko Rodić" je znatno pomogao u podizanju Fabrike građevinskih okova u Kupresu, i prebacio u Prozor proizvodnju kočionih sistema za bicikle, tipa "monitar".

Vlastiti program u Bugojnu je proširen proizvodnjom motornih pila, plastičnih dijelova za automobile i akumulatore, skijaških vezova i krampona za kopačke.

Fabrika "Slavko Rodić" je 1969. godine zajedno sa "Pretisom" iz Vogošće, "Igmanom" iz Konjica i "Pobjedom" iz Goražda ušao u sastav "UNIS-a" - Sarajevo, jednog od najvećih metalskih firmi u Jugoslaviji.

## Izvori
Karl Konan

**Karl Konan** (Cocody, 3. lipnja 1995.), francuski rukometaš i reprezentativac porijeklom iz Obale Bjelokosti, koji igra na poziciji pivota, ali uglavnom kao obrambeni igrač. Konana je u svijet rukometa uveo Daouda Karaboué, bivši francuski reprezentativni golman također porijeklom iz Obale Bjelokosti, koji je njegov talent uočio tijekom jednog trening kampa te ga je doveo u Francusku. Igrao je u nekoliko klubova prije nego je 2015. godine postao profesionalac kao igrač Pays d'Aixa. Tamo se zadržao do 2022. godine, kada prelazi u Montpellier HB. 

Iako je mogao igrati i za matičnu zemlju, Konan je 2021. godine debitirao za reprezentaciju Francuske, postavši važan igrač u obrani. Godine 2024. s Francuskom je postao prvak Europe.
Felix Claar

**Felix Claar** (Norrköping, 5. siječnja 1997.), švedski rukometaš i reprezentativac koji igra na poziciji srednjeg vanjskog. Nakon igranja u Švedskoj i Danskoj, od 2023. godine član je SC Magdeburga. Za reprezentaciju Švedske debitirao je 2017. godine te ima nekoliko nastupa i odličja s međunarodnih natjecanja, uključujući i titulu europskog prvaka iz 2022. godine.
Samir Bellahcene

**Samir Bellahcene** (Montpellier, 20. veljače 1995.), francuski rukometni golman i reprezenativac alžirskog porijekla. Rukometom se profesionalno počeo baviti 2016. godine kao član Montpelliera, a nakon sedam godina u Francuskoj, godine 2023. prelazi u njemački THW Kiel kao zamjena za ozlijeđenog reprezentativnog kolegu Vincenta Gérarda. Iste godine debitirao je i za reprezentaciju Francuske, a na svom prvom međunarodnom natjecanju postao je i europski prvak. 

Njegov mlađi brat, Nassim, također je rukometaš; igra na poziciji vanjskog igrača i član je reprezentacije Alžira. 

## Vanjske veze

* Samir Bellahcene in der Datenbank der LNH (französisch)
* Samir Bellahcene auf der Website des THW Kiel
Emil Jakobsen

**Emil Manfeldt Jakobsen** (Kerteminde, 24. siječnja 1998.), danski rukometaš i reprezentativac koji igra na poziciji lijevog krila. Jakobsen je profesionalnu karijeru započeo 2016. godine kao igrač GOG-a, a od 2021. godine igra za njemački SG Flensburg-Handewitt. Za reprezentaciju Danske debitirao je 2019. godine te je dobitnik nekolicine međunarodnih odličja, uključujući i dva svjetska zlata (2021., 2023.).
Charles Bolzinger

**Charles Bolzinger** (Sète, 14. prosinca 2000.), francuski rukometni golman i reprezentativac koji igra za Montpellier HB. Za reprezentaciju Francuske debitirao je 2023. godine te ima srebro sa Svjetskog prvenstva 2023. godine i zlato s EHF Eura 2024.
Svjetsko prvenstvo u skijaškim letovima

**FIS Svjetsko prvenstvo u skijaškim letovima** je natjecanje u skijaškim letovima koji organizira Međunarodna skijaška federacija i održava se svake dvije godine. Događaj se održava na skakaonicama mnogo većim od *običnih* skijaških skakaonica, s K-točkom postavljenom između 185 m i 200 m. Za razliku od običnih skijaških skokova, svjetski prvak u skijaškim letovima određuje se nakon četiri skoka. 40 skakača se kvalificira za natjecanje i skače prvu seriju, 10 ispada, a 30 preostalih skakača natječe se u preostale tri serije. To se održava u dva dana. Skakač s najvećim brojem bodova nakon četiri skoka proglašava se svjetskim prvakom. Godine 2004. FIS je uveo ekipno natjecanje reprezentacija od četiri skakača, sa po dva skoka. U svijetu postoje samo pet letaonica na kojima se ovo natjecanje može organizirati.

## Prvenstva
### Domaćini

### Pojedinačni pobjednici

### Ekipni pobjednici
Caveiras

**Caveiras** (portugalski: *Rio Caveiras*) je rijeka na jugu Brazila u Saveznoj državi Santa Catarina duga 231 km, 
lijeva pritoka rijeke Canoas.

## Hidrologija

Rijeka izvire u masivu Farofa na granici općina Urupema i Rio Rufino. Od tamo teče prema sjeverozapadu, protiče kroz grad Lages i teče do ušća u Canoas na terenu općine Abdon Batista.

Na rijeci su podignute tri manje hidroelektrane (João Borges, Itararé, Pinheiro), a postoje projekti da se podigne još pet.
Najveće pritoke su; Passo Fundo, Lajeado da Taipa, Ponte Grande, Guará, Galafre.

Porječje rijeke ima površinu od 2,440 km².

## Reference

## Vanjske veze

* ''Caveiras River'' (na portalu Mapcarta)
Canoas (Santa Catarina)

**Canoas** (portugalski: *Rio Canoas*) je rijeka na jugu Brazila u Saveznoj državi Santa Catarina duga 514 km, 
desna pritoka rijeke Pelotas.

## Hidrologija

Rijeka izvire na obroncima planine Campo dos Padres, u općini Urubici. Od tamo teče prema jugozapadu do ušća u rijeku Pelotas na terenu općine Celso Ramos.

Na rijeci su podignute hidroelektrane; Pito, Campos Novos i Garibaldi.
Najveće pritoke su; Caveiras, Marombas, Correntes i Lava Tudo.

Porječje rijeke ima površinu od 14,906 km². što predstavlja 23,7 %  teritorija Santa Catarine i dio u kom živi 400,000 ljudi

## Reference

## Vanjske veze

* ''Canoas River'' (na portalu Mapcarta)
Univerzitet u Göttingenu

**Univerzitet u Göttingenu**, zvanično **Georg Avgust Univerzitet u Göttingenu** (), javni je istraživački univerzitet u Göttingenu, u nemačkoj saveznoj državi Donja Saksonija. Instituciju je 1734. godine osnovao George II od Velike Britanije dok je nastava na njemu počela 1737. godine. Univerzitet je osnovan s ciljem promovisanja ideala prosvetiteljstva. Najstariji je univerzitet u saveznoj državi i najveći po broju studenata.

Univerzitet u Göttingenu ranije je bio deo nemačke *Inicijative izvrsnosti* (), a danas je član German U15 e.V. grupe vodećih nemačkih istraživačkih univerziteta kao i grupe Coimbra, koja okuplja vodeće evropske istraživačke univerzitete. Univerzitetska biblioteka jedna je od najvećih biblioteka u Nemačkoj. Kroz kolekciju Nemačkih štampanih materijala pokriva 18. vek i povezana je s "decenralizovanom Nacionalnom bibliotekom".

## Povezano
* Lista univerziteta u Njemačkoj
* Obrazovanje u Njemačkoj

## Reference
Hidroelektrana Rama

**Hidroelektrana Rama** nalazi se na rijeci Rami, u opštini Prozor, Bosna i Hercegovina. Puštena je u rad 1968. godine. Radove su izvodile tvrtke: Geoistraga, Energoinvest i Hidrogradnja iz Sarajeva, Geotehnika i Rade Končar iz Zagreba, Konstruktor Split, Tunelogradnja Beograd, Litostroj Ljubljana, Metalna i Hidromontaža Maribor, i druga manja preduzeća. 

## Brana i akumulacija
Na temelju prikupljenih podataka, na mjestu gdje rijeka Rama, nakon dosta blagog toka Ramskom kotlinom, počinje ulaziti u kanjon, izgrađena je brana od nabačenoga kamena i gline. Uzvodna strana brane obložena je suhozidom na koji su dodane armirano betonske ploče. Temelji i bočne strane injektirane su cementnim mlijekom, kako bi se ostvarila što čvršća veza brane s prirodnim kamenim okolišem. Nakon izgradnje, bila je najveća brana tog tipa u Evropi. Nizom instrumenata ugrađenih na 400 mjernih mjesta stalno se prati ponašanje brane i okolnoga terena. Uporedo s gradnjom brane izgrađen je dovodni tunel promjera 5 m i dužine 9487 m.

Evakuacija velikih voda vrši se preko polukružnoga preliva na lijevom boku, tunelom promjera 5 i dužine 148 metara i temeljnoga ispusta. 

Dubina jezera je od 70 do 100 metara. Dužina od brane do Varvare je 8 km, a širina 4,6 km. Površina Ramskoga jezera je različita, a zavisi od visine uspora. Maksimalna površina je 1. 550 ha. Količina voda na maksimalnoj koti iznosi 487 000 000 m3. Jezero je polukružnoga oblika s mnogo zaliva.

## Tehničke karakteristike
Projekat za hidroelektranu, 50-ih godina XX vijeka uradio je Elektrorojekt Sarajevo (kasniji Energoinvest) 
* tip: akumulacijsko-derivaciona
* broj agregata: 2
* instalirana snaga: (2x80MW), 160 MW
* srednja godišnja proizvodnja: 650 GWh
* tip turbine: Francis/Litostroj
* tip generatora: trofazni sinhroni/Končar
* tehnički minimum 55+55 MW
* snaga na pragu: 159,4 MW
* instalirani protok: 32+32 m³/s
* srednji protok: 34 m³/s
* srednja specifična potrošnja vode: 33,1 m³/kWh
* srednja godišnja proizvodnja: 650 GWh
## Izvori
Univerzitet u Düsseldorfu

**Univerzitet u Düsseldorfu**, službeno **Univerzitet [[Heinrich Heine|Heinricha Heinea]] u Dizeldorfu**, (), nazvan po nemačkom pesniku Heinrihu Hajneu, javni je univerzitet u Severnoj Rajni-Vestfaliji osnovan 1965. godine. Institucija predstavlja direktnog naslednika Medicinske akademije koja je u gradu osnovana 1907. godine.

Univerzitet u Dizeldorfu započeo je svoju istoriju kao gradska *Akademija za primenjenu medicinu* 1907. godine. Pravi univerzitet osnovan je tek 1965. godine dodavanjem kombinovanog fakulteta prirodnih nauka i umetnosti i humanističkih nauka postojećem medicinskom fakultetu. Samo četiri godine kasnije, univerzitet je podelio kombinovani fakultet na dva odvojena fakulteta, što je dovelo do formiranja Fakulteta umetnosti i humanističkih nauka, kao i Fakulteta matematike i prirodnih nauka. 1979. godine otvorena je moderna Univerzitetska i državna biblioteka. Nakon više od 23 godine rasprava, "bezimeni" univerzitet u Dizeldorfu konačno je 1989. godine dobio ime po pesniku Heinrihu Hajneu, jednom od najpoznatijih građana Dizeldorfa.

## Povezano
* Lista univerziteta u Njemačkoj
* Obrazovanje u Njemačkoj

## Reference
Urubici

**Urubici** je općina  od 11,311 na jugu Brazila u Saveznoj državi Santa Catarina .

## Geografija
Urubici se prostire pored izvire rijeke Canoas na nadmorskoj visini od 916 metara, udaljen 231&nbsp;km istočno od svog administrativnog centra Florianópolisa i Atlanskog oceana.

## Historija
Portugalski kralj João V naredio je 1711. Jezuitima da pokrste Indijance i pronađu rudnike zlata u tom kraju.

Prvi portugalski kolonisti počeli su se doseljavati između 1903.-1911. i tako je nastao Urubici, kao selo ratara i drvosječa.

Urubici je dugo ostao selo, tek je 1956. dobio status općine.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Prefeitura de Urubici'' (službene stranice)
Ceilândia

**Ceilândia** je grad od 402,729 i dio metropolitanske Brasílie koja ima 3,094,325 stanovnika Nalazi se u centru Brazila u Federalnom distriktu.

## Geografija
Ceilândia se prostire na južnoj granici Federalnog distrikta, par kilometra od centra Brasilie.

## Historija
Krajem 1960-ih stvarnost Brasílie i Federalnog distrikta bila je vrlo različita od onog kako je zamišljena, jer je oko 20% stanovnika živjelo u neregularnim favelama. Zbog tog je guverner Hélio Prates pokrenuo kampanju da iskorjeni favele.

Izgradnja novog grada započela je 1969. na terenu 20,000 km², u prve kuće preseljeni su stanovnici favela; Iapi, Tenório, Esperança, Bernardo Sayão i 
Morro do Querosene.

Ceilândia je službeno osnovana 27. marta 1971., na dan kada su se prve porodice doselile.
Današnji simbol grada vodotoranj, svečano je otvoren na treću godišnjicu u martu 1974.

Ceilândia je jedini grad u Federalnom distriktu, koji pored centra Brasílie ima djelo Oscara Niemeyera, to je *Casa do Cantador*, svečano otvorena u novembru 
1986.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Ceilândia''
Celso Ramos

**Celso Ramos** je općina od 2,805 stanovnika na jugu Brazila u Saveznoj državi Santa Catarina .

## Geografija
Celso Ramos se nalazi pored ušća rijeka Canoas i Pelotas na nadmorskoj visini od 778 metara, udaljen 365&nbsp;km istočno od svog administrativnog centra Florianópolisa i Atlanskog oceana.

## Historija

Prvi kolonisti počeli su se doseljavati 1936., do 1939. selo je imalo tri dućan i pilanu, 
Zakonom br. 145/57 iz 1957., postalo je distrikt Celso Ramos, a 1990. zakonom br. 7,585 i općina.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Prefeitura de Celso Ramos'' (službene stranice)
São Vicente (otok)

**São Vicente** (portugalski: *Ilha de São Vicente*) je otok  u Atlantskom oceanu na jugoistoku Brazila u Saveznoj državi São Paulo.

## Karakteristike
Na istoku otoka pored kopna prostire se grad Santos, a na zapadu São Vicente.
Na otoku živi oko 700.000 ljudi.

São Vicente ima površinu od 57,4 km², dug je oko 14 (sjeverozapad-jugoistok) i maksimalno širok (sjever-jug) -6 km.
Okružen je plimnim kanalom koji i na najužem dijelu ima 500 metara pa u luku Santos mogu uploviti i prekooceanskih brodovi.

Otok sa kopnom povezuje nekoliko cestovnih i željezničkih mostova, od kojih je najstariji *Ponte Pênsil*, kod São Vicentea.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Ilha de São Vicente'' (na portalu Mapcarta)
Vodopadi u Bosni i Hercegovini

**Vodopadi u Bosni i Hercegovini** su desetine prirodnih ljepota, smještenih širom zemlje na brojnim vodotokovima. Bosna i Hercegovina ima više vodopada nego Italija, Francuska i Njemačka zajedno 

## Izvori
Pelotas (rijeka)

**Pelotas** (portugalski: *Rio Pelotas*) je rijeka na jugu Brazila duga 450 km, lijeva pritoka rijeke Urugvaj.

## Hidrologija

Rijeka izvire na zapadnoj padini masiva Serra Geral, u općini Bom Jardim da Serra 
(Država Santa Catarina), nedaleko Atlantika. Od tamo teče prema sjeverozapadu i formira velik dio granice između saveznih država Santa Catarina i Rio Grande do Sul.

Pritom prima pritoke; Antoninhu, Capivaras, Contas, Invernadinho, Lava-Tudo, Vacas Gordas i Pelotinhas. Neposredno nakon što primi pritoku
Canoas ima ušće u rijeku Urugvaj na terenu općine Celso Ramos.

Porječje rijeke ima površinu od 7,341 km² i prostire se po teritoriju saveznih država Santa Catarina i Rio Grande do Sul.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Pelotas River'' (na portalu Mapcarta)
Igman (Konjic)

**Igman Konjic** je naziv preduzeća namjenske industrije u Konjicu, Bosna i Hercegovina. Osnovan je 6. marta 1950. godine, odlukom Josipa Broza Tita kojom je grad ušao u eru industrijskog razvoja.
## Historija
Još i prije nego je postavljen temeljac za preduzeće opštedruštvenog značaja,  izvjestan broj stručnih kadrova – majstora, tehničara i inženjera, iz razvijenijih područja tadašnje Jugoslavije, upućeno je u Konjic, sa zadatkom da pomogne u organizovanju i pokretanju namjenske industrije. U istu svrhu mobilizirani su i kvalifikovani kadrovi iz Željezničke ložionice u Konjicu, gdje su servisirane lokomotive i vagoni. Razlog je bio i strah od napada tadašnjeg Sovjetskog Saveza, zbog čega je tri godine kasnije, 1953. godine u Konjicu, u krugu fabrike,  počeo da se gradi i bunker vrijedan 4,6 milijardi dolara, poznatiji i kao Titov bunker.

Igman je u početku proizvodio isključivo za potrebe Jugoslovenske Narodne Armije, ali je već 1952. godine dio proizvodnje izvezao na inostrano tržište, i od tada je permanentno rastući izvoznik proizvoda. Stalna potreba za povećavanjem proizvodnih kapaciteta, uvijek iznova je iziskivala sve veći broj kvalifikovanih kadrova, zbog čega su stalno doškolovavani KV i VKV majstori za potrebna zanimanja. Igman je vremenom formirao i srednju mašinsku školu, a planski je stipendirao i obrazovanje inženjerskog kadra po fakultetima širom Jugoslavije.

Igman je 9. maja 1968. godine ušao u sastav velike bosanskohercegovačke kompanije UNIS (Udružena namjenska industrija Sarajevo). Integracija je obuhvatala i preduzeća  PRETIS - Vogošća,, Slavko Rodić - Bugojno i Pobjeda - Goražde, dugogodišnje proizvođače u oblasti namjenske (vojne) industrije.

## Danas
Igman Konjic u ratu u BiH nije pretrpio značajne ratne štete, ali se proizvodnja morala obustaviti zbog nepristupačnosti stranim tržištima usljed ratnih dešavanja.

U 2015. god u namjenskoj, odnosno vojnoj industriji Bosne i Hercegovine, ostvaren je rekordan promet od 150 miliona maraka, po čemu je najuspješnija grana privrede. Rast se nastavio i narednih godina. U protekle četiri godine, u ovom sektoru broj zaposlenih je povećan za 34 posto. Istovremeno, u Igmanu radi oko 1300 zaposlenih. Kompanije izvoze u 54 zemlje svijeta, a glavna izvozna tržišta su: Malezija, Saudijska Arabija, Švicarska, SAD, Turska, Afganistan, Srbija, Bugarska, Filipini i Angola.

Igmanov proizvodni program sadrži vojnu i lovačku municiju različitih kalibara (5,56&nbsp;mm; 7,62&nbsp;mm; 9&nbsp;mm; 12,7&nbsp;mm), bojeve i manevarske municije. Proizvodnja municije se odvija prema sljedećim standardima:
* NATO, MIL i Ruski standard za vojnu municiju
* CIP i SAMMI standard za lovačku municiju
* Moguće je proizvoditi municiju prema posebnim zahtjevima kupca

Vlasnička struktura: - 51% u vlasništvu države - 49% u vlasništvu privatnih vlasnika
= Izvori ==
Bom Jardim da Serra

**Bom Jardim da Serra** što prevedeno sa portugalskog znači *Dobar vrt u planinama*) je grad od 2,620 i općina od 4,026 stanovnika. na jugoistoku Brazila u Saveznoj državi Santa Catarina.

## Geografija

Bom Jardim da Serra se nalazi u (planinama na nadmorskoj visini od 1,245 metara, od svog 
administrativnog centra grada Florianópolisa je udaljen 232 km jugozapadno.

Bom zovu *Prijestolnica voda*, jer na teritoriju općine izvire rijeka Pelotas i njenih 14 pritoka, pored tog tu se nalazi 35 slapova visokih po 10 metara.

## Historija

Bom je izrastao iz ranča Fazenda Pelotas koji je osnovan 1870., Stočarsko selo je 1905. je proglašeno distriktom pod imenom *Nossa Senhora do Socorro*.
Ime mu je 1938. promjenjeno u Bom Jardim, nakon tog 1943. u Cambajuva, a 1949. u Bom Jardim da Serra.

Do 1967. je toliko narastao da je zakonom br. 1052 dobilo status općine.
## Izvori

## Vanjske veze

* ''Prefeitura de Bom Jardim da Serra'' (službene stranice)
Komeniologija

**Komeniologija** je naučna oblast koja se bavi proučavanjem života, rada i, u široj perspektivi, savremenog konteksta dela Jana Amosa Komenskog. Njegovi glavni rezultati su predstavljeni u naučnim publikacijama (stručne studije, monografije, izdanja Komenskog spisa, kritički katalozi izložbi) i na konferencijama, a posebno mesto ovde zauzimaju takozvani komenološki kolokvijumi koji se održavaju u Muzeju Jana Amosa Komenskog u Uherskom Brodu . 

## Pregled
Komeniologija se ne može striktno svrstati u jednu specifičnu naučnu disciplinu, već je to polje u kojem se susreću pedagogija, istorija, filozofija, lingvistika, teologija i druge discipline. Ovo stanje odražava širinu Komenskog interesovanja i teme kojima je posvetio svoja dela.

Slovački istoričar Ján Kvačala smatra se prvim komeniologom čije se naučne ambicije ne mogu poreći. Kako bi podržao proučavanje Komenskog života i rada, osnovao je časopis *Arhiv za istraživanje života i spisa Jana Amosa Komenskog* 1910. godine. Trenutno, glavna istraživačka institucija koja se bavi Komenskim je komenološki odjel Filozofskog instituta Akademije nauka Češke Republike, koji izdaje međunarodni časopis *Acta Comeniana*, a od 1969. i seriju *izdanja Djela Jana Amosa Komenskog* (tj. Daleko, najnoviji tom br. 19/II iz 2022. godine čini dostupnim prvi dio Komenskog fundamentalnog i najopsežnijeg rada, *Opšte konsultacije o ispravljanju ljudskih pitanja* ). Muzej Jana Amosa Komenskog u Uherskom Brodu nastoji da poveže naučni interes i popularizaciju u pristupu komenologiji, čija je glavna stalna postavka (od 2022. godine pod nazivom *Na sceni sveta. Jan Amos Komenski i njegovo doba* ) posvećena tome rodom iz jugoistočne Moravske. Dio specijalističke biblioteke muzeja zauzimaju fondovi Komenskog i moderna literatura o J. I. Komenski i njegovo vrijeme, koje služi u svrhu proučavanja. Uherskobrodski muzej od 70-ih godina 20. stoljeća izdaje časopis *Studia Comeniana et Historica* . Komenski muzej u Přerovu čuva značajne zbirke Komenskog, uključujući niz različitih izdanja Komenske karte Moravske . Konkretno , Pedagoški muzej Komenskog prati život i rad Komenskog Komenskog u Pragu, koji takođe ima na raspolaganju važnu specijalizovanu biblioteku. Važne zajednice komenskog učenjaka djeluju u inostranstvu u Njemačkoj ( *Die deutsche Comeniusgesellschaft,* koju je osnovao arhivista Ludwig Keller u Berlinu još 1891. godine, izdaje časopis *Comenius-Jahrbuch* ) i u Japanu .

## Literatura

* KRÁLÍK, Stanislav: *Pitanja savremene komeniologije* . Prag 1981.
* OLEŠÁKOVÁ, Doubravka: *Niše češke historiografije.* *Uherskobrodski simpozijum J.* *I.* *Komenski u ofanzivi (1971-1989)* . Crvena crkva 2012.
* PATOČKA, Jan: *Prepiska sa komenolozima* . 2 St. Věra Schifferová, Ivan Chvatík i Tomáš Havelka pripremili su za objavljivanje. Prag 2011.
* ŽEZNÍKOVÁ, Lenka i dr.: *Figuracija pamćenja: J.* *I.* *Komenski u kulturama sjećanja 19. i 20. stoljeća* . Prag 2014.

## Vanjske veze

* Službena web stranica Odsjeka za komeniologiju i ranu modernu intelektualnu povijest Filozofskog instituta Akademije nauka Češke Republike
Tomé de Sousa

**Tomé de Sousa** (Rates, oko 1503. - Rates, 1579.) bio je portugalski hidalgo, vojnik i prvi generalni governer kolonijalnog Brazil.

Za svog mandata (1549.-53.) podigao i utvrdio svoju prijestolnicu Salvador, pomagao Jezuitima da pokrštavaju Indijance i obnovio kraljev autoritet u koloniji.
## Biografija
Rođen je u utjecajnoj porodici, njegov rođak Antônio de Ataíde, bio je savjetnik kralja Joãa III.
U vojsku je stupio kao mladić od 15 godina, borio se protiv Maura po Africi do 1534. Nakon tog je od 1535. kao kapetan broda otišao u Indiju, u Portugal se vratio 1537. i dobio titulu dvorskog hidalga.

Nakon neuspjeha prvog pokušaja kolonizacije sa sistemom nasljednih kapetanija, João III odlučio je 1548. formirati centralnu administraciju u Brazilu.
Kraljevskom dekret iz 1549. Tomé je postavljen za generalnog guvernera Brazila. 
U Zaljev Svih Svetih se iskrcao u martu 1549. sa posadom od 1000 ljudi, od vojnika, svećenika do zanatlija.

Tomé de Sousa je kao vladar imao kraljevske prerogative, od tog da sudi, do tog da nagrađuje feudima (sesmarijama) kako želi.
Za svoje vladavine poticao je sadnju šećerne trske i stočarstvo (doveo je prva goveda sa Zelenotorskih otoka), organizirao ekspedicije po unutrašnjosti i branio obalu.

Sousa se vratio u Portugal 1553. i proveo ostatak života kao kraljev savjetnik za brazilska pitanja.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Tomé de Souza'' (na portalu Mapa)
Rio Rufino

**Rio Rufino** je općina od 2,484 stanovnika na jugu Brazila u Saveznoj državi Santa Catarina .

## Geografija
Rio Rufino se nalazi pored izvora rijeke Caveiras na nadmorskoj visini od 778 metara, udaljen 193&nbsp;km istočno od svog administrativnog centra Florianópolisa i Atlanskog oceana.

## Historija

Historija tog naselja seže do 1905. kad je Rufino Pereira, iz nedaleke Upureme podigao plantažu na obali rijeke.
Prvi koji su se naselili bili su José Serafim dos Santos i Osório Pereira de Medeiros, po njima je selo dobilo ime *Serra dos Pereiras*, kasnije je ime promjenjeno u Rio Rufino, po plantažeru Rufinu.

Rio Rufino je 1957. proglašen distriktom, a 1991.i općinom.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Prefeitura de Rio Rufino'' (službene stranice)
Urupema

**Urupema** je općina od 2,453 stanovnika. na jugoistoku Brazila u Saveznoj državi Santa Catarina.

## Geografija

Urupema se prostire u planinama Santa Catarina, na nadmorskoj visini od 1,425 metar, pa je najviša općina u zemlji.
Zbog te visine je i jedna od najhladnijih, sa prosječnom godišnjom temperaturom od 14 ºC, koja zimi padne i do - 14&nbsp;°C, pa ima i mraza i snijega. Na teritoriju općine izvire rijeka Caveiras.

Od svog administrativnog centra grada Florianópolisa je udaljena 213 km jugozapadno. .

## Historija

Urupema je osnovana 1918. pod imenom *Santa Ana*, po svetici zaštitnici sv. Ani.
Zakonom br. 170 iz 1923. proglašena je distriktom. Ime joj je promjenjeno u Urupema, dekretom - 1943.

Status općene dobila je januaru 1988.
## Izvori

## Vanjske veze

* ''Prefeitura Municipal Urupema'' (službene stranice)
Pedeutologija

**Pedeutologija** (grč. *paideutes* - učitelj, vaspitač, *logos* - učenje) je grana pedagogije koja se bavi pitanjima vezanim za nastavnike (pojam koji označava profesiju, misiju ili poziv). Prvobitno, ova disciplina je bila sažetak normativnih zahtjeva za rad nastavnika. Pedeutologija se danas više fokusira na teoriju pojedinih nastavničkih profesija, bavi se kompetencijom i ličnošću nastavnika i njihovim daljim obrazovanjem i profesionalnim djelovanjem.     

Glavni pravci pedeutoloških istraživanja su: ličnost nastavnika, talenti i autoritet, predispozicije kandidata za zvanje i obrazovanje nastavnika, etika nastavničke profesije, razvoj profesije i društvena funkcija nastave. Ovi problemi se analiziraju od antičkih vremena, ali se pedeutologija izdvaja u 19. i 20. stoljeću. Važnu ulogu je odigrao Johann Friedrich Herbart - njemački filozof, psiholog i pedagog, tvorac "naučne pedagogije" i univerzitetskog pedagoškog seminara u Königsbergu, bazirajući pedagogiju prvenstveno na etici i psihologiji.

## Povezano
* Učitelj
* Didaktika
* Pedagogija

## Reference
Sebastiano Caboto

**Sebastiano Caboto** (Venecija ili Bristol oko 1480. - London, 1579.) bio je pomorac, istraživač i kartograf koji je bio u službi engleskog i španjolskog dvora.

Zbog tog ga u Engleskoj  zovu **Sebastian Cabot**, a u Španjolskoj *Sebastián Caboto* ili *Sebastián Gaboto*.

## Biografija
O njegovom djetinjstvu se malo toga zna, čak se nezna pouzdano kad je i gdje je rođen u Veneciji ili Bristolu? 
Zna se da je bio sin Giovannia Cabota, pa se pretpostavlja da je pratio svog oca na njegovoj prvoj plovidbi za Sjevernu Ameriku 1497., koja je završila otkrićem Labradora, za kog se u to vrijeme mislilo da je dio Kine.

Prvu važnu samostalnu ekspediciju po Atlantiku Sebastiano je izvršio 1508.-09. tragajući (bezuspješno) za 
Sjeverozapadnim prolazom.

Pouzdano se zna da je bio navigator u floti engleskog kralja Henryja VIII koja je 1512. poslana u pomoć aragonskom kralju Fernandu II u borbi protiv flote Kraljevine Francuske.

Nakon tog se 1514. preselio u Španjolsku u kojoj je od 1518. na kastiljskom dvoru bio instruktor navigatora.

Na svoje najvažnije putovanje krenuo je 1526. sa četiri broda prema Molučkim otocima, ali je zatim promijenio kurs i krenuo prema Río de la Plati, možda zbog gubitka kapetanskog broda, ali vjerojatnije zbog glasina o velikom bogatstvu zemlje srebra. 
Oplovio je jugoistočnu obalu Brazila, uplovio u La Platu sve do ušća rijeke Paragvaj, ali se zbog ratobornih Indijanaca morao povući 1528.
To je pokušao i sljedeće godine, ali ga je otpor Indijanaca primorao da se 1530. vrati u Španjolsku.

Zbog neuspjeha ekspedicije, protjeran je u Afriku, dvije godine kasnije je pomilovan, i vraćen na svoje staro mjesto instruktora navigatora. 
U to vrijeme izdao je kartu svijeta, jedan primjerak njegove karte iz 1544. čuva se pariškoj Bibliothèque nationale de France.

Kad mu je engleski kralj Edward VI ponudio sličan posao - 1548. se preselio u Englesku. 
U Engleskoj je organizirao neuspješne ekspedicije u potrazi za Sjeverozapadnim prolazom iz Evrope za Orijent, ali je pomogao trgovcima da preko Barentsova mora dođu do Rusije i prošire poslovanje.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Sebastian Cabot, British navigator'' (na portalu Encyclopædia Britannica)
Igarassu

**Igarassu** je grad od 110,200 i općina od 115,196 stanovnika na istoku Brazila u Saveznoj državi Pernambuco.

## Geografija

Igarassu se prostire u plimnom estuariju brojnih rječica, udaljen svega 28,5 km sjeverno od svog administrativnog centra grada Recifea.

## Historija

Grad je prema predaji, osnovan u septembru 1535. nakon pobjede Portugalaca nad Tupi Indijancima.
Negdje oko 1564. dobio je status vile.

Od 1594. je sjedište parohije *Santos Cosme i Damião* (Sveti Kuzma i Damjan).
Nizozemci su ga opljačkali u maju 1632., u to vrijeme bio je drugi po važnosti u tadašnjoj Kapetaniji Pernambuco.

Kad je Brazil postao republika - 1893. dobio je status općine, a dvije godine kasnije 1895. i status grada.
Zbog historijskog centra 1935 proglašen je državnim spomenikom.

Danas je grad prehrambene industrije koja prerađuje proizvode ratarsko-stočarske okolice i turistička destinacija zbog historijskog centra 
i plaža.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Prefeitura Municipal Igarassu'' (službene stranice)
Pragmatična pedagogija

**Pragmatična pedagogija** je nastavna metoda koju je predložio američki filozof i pedagog John Dewey (autor temeljne knjige *Demokratija i obrazovanje* ).

Metoda se zasniva na pragmatizmu, najraširenijem filozofskom pravcu 19. veka u SAD .

Dewey je odbacio filozofsko razmišljanje koje ne služi praktičnom životu, bio je i protivnik tradicionalne škole ( herbartizma ). Smatrao je da posao treba biti na prvom mjestu. U školskom radu ističe aktivnost, praksu, korisnost. U pedagogiji dijete predstavlja „sunce“, oko kojeg treba da se usredsredi čitav pedagoški proces. Učitelj je tada samo savjetnik, organizator.

## Metoda nastave pragmatične pedagogije
Deweyjeva tri osnovna zahtjeva za učenje su:

* obrazovanje treba da proizlazi iz djetetovog interesovanja i praktičnog iskustva,
* obrazovanje crpi poticaje i resurse kako za obrazovanje tako i za učenje iz zajednice,
* demokratsko obrazovanje vodi ka poboljšanju životnog, duhovnog i materijalnog standarda.

Deweyjeva projektna metoda je namijenjena stimuliranju interesa za zajedničko rješavanje problema učenja. Osnova obrazovanja je djetetovo individualno iskustvo stečeno radom. Djui zauzima stav da se deca iz svih društvenih klasa treba sastajati u školi – to je jedini način da se prevaziđu klasne razlike. Akcenat je stavljen na saradnju škole i porodice.

Deweyjeva metoda ima zasluge u borbi protiv formalizma i verbalizma stare škole i njene vježbe. Podržava djetetovu kreativnost i inicijativu.

## Nedostaci pragmatične pedagogije
Nedostaci pragmatične pedagogije uključuju:

* revalorizacija principa djelovanja,
* ne ceneći znanje koje je čovečanstvo akumuliralo,
* odbacuje vodeću ulogu nastavnika i njegov sistematski rad sa decom na času,
* obrazovanje pati od nesistematizma i fragmentiranosti.

## Povezano
* Pragmatizam
Abdon Batista, Santa Catarina

**Abdon Batista**  je općina od 2,598 stanovnika na jugoistoku Brazila u Saveznoj državi Santa Catarina.

## Geografija

Općina Abdon Batista se prostire u dolini rijeke Canoas, udaljena 341 km zapadno od svog 
administrativnog centra grada Florianópolisa.

## Historija

Prvi kolonisti 5 talijanskih porodica naselili su se pored rijeke Canoas oko 1919. 
Tako je nastalo selo *Vargem*, kasnije nazvano *Vila Nova*.

Dekretom br. 534, iz 1934. Vila Nova je podignuta u kategoriju distrikta, sa novim imenom *Abdon Batista*. 
Zakonom br. 7,584 iz 1989.- Distrikt Abdon Batista je dobio status općine.
## Izvori

## Vanjske veze

* ''Prefeitura Municipal de Abdon Batista'' (službene stranice)
Laguna, Santa Catarina

**Laguna** je grad od 44,630 i općina od 46,424 stanovnika na jugoistoku Brazila u Saveznoj državi Santa Catarina.

## Geografija

Grad se prostire na kraju poluotoka koji zatvara Laguna Imarui, udaljen 127 km južno od svog administrativnog centra grada Florianópolisa.

## Historija

Lagunu je osnovao kolonist iz São Vicenta - *Domingos de Brito Peixoto* - 1676. pod imenom *Santo Antônio dos Anjos de Laguna*.
Tokom 18. vijeka u to selo doselili su se Portugalci sa Azora.

U drugoj fazi kolonizacije, početkom 19. vijeka, kad je počeo rasti promet u luci, doseljevali su se trgovci i zanatlije iz gradova na sjeveru. Oni su dotadašnje ribarsko - ratarsko selo, pretvarali u grad.

Laguna je za vrijeme Brazilskog Carstva postala epicentar Farraposke revolucije 1839., poprište borbi između republikanista i carista. 
Republikanci su uz pomoć talijanskog revolucionara Giuseppe Garibaldija zauzeli grad i proglasili kratkotrajnu Republiku Santa Catarina.

Laguna je status grada dobila 1847. na temelju zakona br. 239.
## Izvori

## Vanjske veze

* ''Prefeitura de Laguna'' (službene stranice)
Imarui (laguna)

**Imaruí** (portugalski: *Lagoa de Imaruí*) je laguna Atlantskog oceana na jugoistoku Brazila u Saveznoj državi Santa Catarina.

Laguna Imaruí je udaljena oko 110 km od Florianópolisa.

## Karakteristike
Laguna ima površinu od 184 km², duga je oko 32 i maksimalno široka do 8 km.

Imaruí je zapravo kompleks od tri kanalima povezana jezera, od gornjeg (sjevernog) *Mirim*, srednjeg *Imaruí* i donjeg (južnog) *Santo Antônio*, koji je kanalom *Barra da Laguna* povezan sa oceanom. Od oceana ga razdvaja dugi uski poluotok na čijem se južnom kraju nalazi grad Laguna.

U lagunu uvire više nekoliko potoka i rijeka, a najveće su *Tubarão* i *Una*, Tubarão uvire u Santo Antônio na jugu, a Una u Mirim na sjeveru.
Dubina varira od 2 do 14,9 metara na ulazu u ocean.

Od 2000. laguna je mjesto najvećeg kaveznog uzgoja rakova (Litopenaeus vannamei) u južnom Brazilu.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Lagoa de Imaruí'' (na portalu Mapcarta)
Martim Afonso de Sousa

**Martim Afonso de Sousa** (Vila Viçosa, oko 1500. - Lisabon, 21. jul 1564.) bio je portugalski hidalgo i admiral koji je zapovijedao prvom kolonizatorskom ekspedicijom u Brazil (1530.-33.).

Nakon što je uništio koloniju francuskih trgovaca na terenu današnjeg Pernambuca, Sousa je 1532. osnovao prva dva stalna portugalska naselja u Brazilu. Prvo São Vicente, pored današnje luke Santos, a nakon njega Piratiningu, današnji São Paulo. 
Organizirao im je pravni i ekonomski sistem vlasti, i na taj način formirao model za organizaciju budućih kolonija.

Sa lokalnim indijancima održavao je miroljubive odnose, pa je od njih i od brodolomaca španjolskih mornara načuo priče o nalazištima zlata i srebra u unutrašnjosti zemlje. To je postao snažan motiv za daljnju kolonizaciju Brazila.

Nakon te misije Sousa je kasnije radio kao guverner portugalske kolonije u Goi u Indiji.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Martim Afonso de Sousa, Portuguese admiral''
Barra Mansa

**Barra Mansa** je grad od 183,550 i općina od 185,237 stanovnika na jugoistoku Brazila u Saveznoj državi Rio de Janeiro.

## Geografija

Barra Mansa se prostire duž rijeke Paraíba do Sul, na nadmorskoj visini od 376 metara, udaljena oko 105 km.
od svog administrativnog centra Rio de Janeira i 305&nbsp;km od zapadnog São Paula.

Zajedno sa susjednim nešto istočnijim gradom Volta Redonda spojena je aglomeraciju *Volta Redonda - Barra Mansa*, koja ima 455,755 st 
## Historija

Barra Mansa je postala općina za Brazilskog Carstva - 1832., a 1857. je dobila status grada. Svoj dotadašnji prosperitet dugovala je kavi, koja se uzgajala na plantažama sa puno robova.

Iscrpljenost tla i oslobađanje robova, doveli su do propadanja plantaža. Kava je zamjenjena ekstenzivnim stočarstvom na velikim rančevima, a kasnije do prebacivanja na proizvodnju mlijeka. Upravo je mlijeko 193030-ih bilo baza za razvoj prehrambene industrije. 
Švicarska kompanija Nestlé, podigla je 1937. tvornicu konditorskih proizvoda.

Brazilska nacionalna metalurška kompanija (*Companhia Siderúrgica Nacional*) podigla je 1940-ih veliku čeličanu, u tadašnjem gradskom distriktu Volta Redonda.

To je 1950-ih potaklo razvoj metalske i mašinske industrije. Tad se grad koji je dotad bio na desnoj obali počeo širiti izgradnjom novih stanbenih kvartova i na drugu obalu, i duž rijeke.

Barra Mansa leži na trasi autoputa i magistralne željezničke pruge Rio de Janeiro-São Paulo.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Prefeitura Municipal de Barra Mansa|'' (službene stranice)
Paraíba do Sul

**Paraíba do Sul** (portugalski: *Rio Paraíba do Sul*) ili jednostavno samo **Paraíba** je rijeka na istoku Brazila duga oko 1,100 km.

## Hidrologija

Rijeka se formira sutokom rijeka Paraibuna i Paraitinga istočno od São Paula, između gradova Mogi das Cruzes i Jacareí. 
Od tamo teče uz velike meandre u smjeru sjeveroistoka, primajući pritoke sa masiva Serra da Mantiqueira i Serra do Mar. Jednim dijelom svog toka formira granicu između saveznih država Minas Gerais i Rio de Janeiro. 
Nakon grada São Fidélis, spušta se brzacima do atlanske obalne ravnice i uvire u ocean kod  São João da Barra.

Paraíba koja je u donjem toku plovna, dugo igrala važnu ulogu u ekonomskom životu Brazila.

Sliv rijeke ima površinu od 55,500 km² i prostire se po teritoriju saveznih država São Paulo (13.900&nbsp;km²), Rio de Janeiro (20.900&nbsp;km²) i Minas Gerais (20.700&nbsp;km²). U slivu rijeke živi otprilike 14 miliona ljudi, pa je vitalna za vodovod metropolskog São Paula.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Paraíba do Sul'' (na portalu Mapcarta)
Vila Viçosa

**Vila Viçosa** je naselje od 4,931 i općina od 7,387 stanovnika na jugoistoku Portugala.

## Geografija

Vila Viçosa se nalazi pored autoputa A6, udaljena pedesetak km od španjolske granice i grada Badajoza.

## Historija

Kao selo postoji od rimskih vremena. Nakon Vizigota njime su vladali Mauri sve do 1217., kad ga je zauzeo kralj Afonso II. Od kralja Afonsa III dobio je povelju o gradskim pravima 1270.

Tokom 14. vijeka kralj Denis podigao je zamak. Vila Viçosa je 1461. postala domena vojvoda od Bragançe, koji su 1502. počeli graditi palaču. Ta palača danas je najvredniji spomenik.

Zlatna vremena grada počela su 1640, kad je João II., vojvoda od Bragançe, prihvatio portugalski tron pod vladarskim naslovom João IV. Otad je Vila Viçosa egzistirala kao kraljevska ljetna rezidencija.

Nevolje su počele nakon potresa 1755. i francuske invazije početkom 19. vijeka, kad je grad opljačkan. Završni čin bio je propast portugalske monarhije 1910. Otad je Vila Viçosa pala u zaborav.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Município de Vila Viçosa''
Imaret

**Imaret** (osm. tur. عمارت‎) je jedan od termina koji se koristio za javnu narodnu kuhinju koje su se gradile širom Osmanskog Carstva, u periodu od 14. do 19. vijeka. Imaret, kao javna ustanova, uglavnom je služila za spremanje obroka koji su se besplatno dijelili siromašnima, putnicima, strancima ili garibima. Imareti su najčešće bili dijelom većeg kompleksa, uglavnom vakufa, koji su se osim imareta sastojali i od drugih objekata kao što su džamije, medrese, musafirhane i slično. Imarete nisu izmislili Osmanlije, ali institucija imareta je u pravom smislu razvijena upravo za vrijeme Osmanskog Carstva kao visoko strukturiran skup objekata. Samo postojanje imareta ukazuje na uvažavanje muslimanskih vjerskih učenja o velikoj važnosti dobrotvorstva i davanja od imetka siromašnima, što se spominje i u Kur'anu. U Bosni i Hercegovini, za vrijeme Osmanlijskog Carstva, imareti su građeni su u mnogim, uglavnom većim mjestima i većinom u blizini džamija. Od riječi imaret izvedene su riječi: „imaretska čorba”, „imaretski hljeb”, „imaretski pilav”.

## Historija

Vakuf, trajno dobro koje se podari na korištenje i dobrobit ljudi, je važna asocijacija na imarete koji su se gradili u okviru Osmanskog Carstva. Vakuf je zalaganjem svoje imovine, na izvjestao način pomogao sultanu u pružanju osnovnih usluga građanima. Vakuf se koristio i za podupiranje ustanova kao što su narodne kuhinje i bolnice. Prvi imareti izgrađeni u Izniku i Bursi 1330-ih. Nakon prvih nekoliko vijekova, broj imareta u gradovima je rastao jer su se vakufski kompleksi širili. U 1530-im je na teritoriji Osmanskog Carstva već postojalo 83 imareta. Osim toga, imareti su bile urbane ustanove koje su se nalazile u glavnim gradovima Osmanskog carstva, kao što su Brusa, Odrin i Carigrad. Glavni gradovi su bili od izuzetne važnosti za sultana i velikodostojnike koji su zbog toga ulagali svoju imovinu u osnivanje imareta. Iako se Osmansko Carstvo prostiralo na tri kontinenta i velikoj površini, najviše imareta se nalazilo na području Anadolije i Rumelije.

## Primjer imareta
Prva ustanova imareta je osnovana 1336. godine od strane sultana Orhana u gradu Izniku. Od tada, imareti su postali neizbježni dio urbanog pejzaža u većini muslimanskih gradova Osmanskog Carstva. Iako su osnovani mnogi imareti nakon 1336. godine, jedan od najpoznatijih imareta je imaret sultanije Hurem, supruge sultana Sulejmana Veličanstvenog. Osnovan krajem 16. vijeka u gradu Jerusalimu, ovaj imaret je dijelio oko 1.000 komada kruha dnevno. Ovaj imaret postaje jedan od najvećih i najpoznatijih imareta u cijelom carstvu, snabdjevajući sa obrocima hrane širok spektar ljudi, uključujući i ulemu, siromake, hodočasnike na hadždž kao i bogate i ugledne predstavnike Jerusalima. 

## Povezano
* Vakuf
* Zekat

## Reference

## Bibliografija

* 
*
Mariana, Minas Gerais

**Mariana** je grad od 54,330 i općina od 61,830 stanovnika na istoku Brazila u Saveznoj državi Minas Gerais.

## Geografija

Općina Mariana prostire se duž južnih padina Masiva Espinhaço, u kraju znanom kao *Željezni četverokut*, zbog nalazišta željezne rude.
Kroz grad protiče rijeka Carmo, od svog administrativnog centra grada Belo Horizonta udaljena 110 km jugoistočno, a od susjednog Ouro Preta 12&nbsp;km.

Mariana je poznata u Minas Geraisu kao prvo i najstarije naselje, prva biskupija i prva prijestolnica.
## Historija

Historija tog grada počela je nakon otkrića zlata na rijeci, uz koju je izraslo selo prvih kolonista iz São Paula.
Naselje je službeno osnovano 16. jula 1696. pod imenom *Nossa Senhora do Carmo*. Ono je ubrzo postalo glavni dobavljač zlata za Portugal i prva prijestolnica tadašnje *Kapetanije São Paulo i Minas de Ouro*.

Nossa Senhora do Carmo je 1711. dobila status vile, ubrzo nakon tog mu je Portugalski kralj João V, 1745.dodjelio status grada. Tad je i prezvan u Mariana, po kraljevoj supruzi Mariji Ani Austrijskoj.
U to vrijeme postao je i sjedište biskupije (prve u Minas Geraisu).

Odtad je građen po urbanističkom planu inženjerca José Fernandesa Pinta, sa ravnim ulicama i pravokutnim trgovima.
Zbog dobro očuvanog historijskog centra proglašen je 1945. nacionalnim spomenikom.

Danas egzistira kao ratarsko-rudarski centar u kom se iskapa željezna ruda.
## Izvori

## Vanjske veze

* ''Prefeitura de Mariana'' (službene stranice)
Carmo (rijeka)

**Carmo** (portugalski: *Rio do Carmo*) je rijeka na istoku Brazila duga oko 74,9 km, koja zajedno sa rijekom Piranga formira rijeku Doce.

## Hidrologija

Rijeka izvire u Masivu Espinhaço par kilometara zapadno od grada Ouro Preto, kroz koji protiče pod imenom *Funil*. Od tamo teče prema istoku, kad dođe na teren općine Mariana mijenja ime u *Carmo*. 
I nadalje teče uz meandre u smjeru istoka, nakon što primi pritoku Gualaxo do Sul sa juga, kod sela *São Sebastião do Soberbo* se spaja sa Pirangom i formira formira rijeku Doce.

Porječje rijeke ima površinu od 321,6 km² i prostire se po teritoriju Države Minas Gerais. U porječju rijeke živi otprilike 120,000 ljudi.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Do Carmo River'' (na portalu Mapcarta)