Vukašin Marčetić

**Vukašin Marčetić** je bio oficir bivše Jugoslovenske vojske, a tokom drugog svetskog rata vođa četnika sa Manjače pod komandom nemačkog Vermahta.

Bio je komandant četničkog puka "Manjača". Kao i ostale vođe bosanskih četnika, imao je potpisan ugovor o saradnji sa NDH.

Učestvovao je mnogim osovinskim operacijama protiv partizana u NDH, uključujući bitku na Kozari.

## Biografija

Vukašin Marčetić je aktiviran kao rezervni pešadijski oficir 1939. godine.

### Ustanak i napuštanje ustanka

Nakon kapitulacije Kraljevine Jugoslavije 1941. godine, Marčetić je zarobljen od strane italijanskih snaga, ali je ubrzo oslobođen i vraćen u Bosnu, gdje je preuzeo ulogu u organizaciji četničkog pokreta. Njegovo iskustvo kao oficira omogućilo mu je da se brzo istakne kao vođa među lokalnim četnicima i postane jedan od vođa u ustanku protiv NDH.

Na početku ustanka, četnici pod njegovim komandom formalno su sarađivali sa partizanima u borbi protiv ustaša i Nijemaca. Međutim, prateći opštu četničku liniju u Bosni, Marčetić i njegovi saborci sve više su se okretali saradnji sa okupatorom. Nakon nekoliko meseci ustanka, zajedno sa ostalim vođama bosanskih četnika, u proleće 1942. godine je potpisao pakt sa NDH i stupio pod komandu Vermahta.

Sporazum između Vukašina Marčetića, komandanta četničkog odreda »Manjača«, sa predstavnicima NDH potpisan je u Banja Luci 15. maja 1942. Po njegovom objašnjenju četničkim saborcima, do sporazuma sa Nemcima i ustašama o zajedničkoj borbi protiv partizana je došlo iz potrebe "da se zaštiti narod" a takođe i da bi se dobila municija protiv partizana.

### Bitka na Kozari

Prva obaveza u novom savezništvu bilo je učešće u nemačkog ofanzivi na Kozaru, koja je ubrzo nakon toga usledila. Neposredno prije početka operacije, održana je konferencija četničkih odreda s područja Vrbasa na kojoj je raspravljano o saradnji četnika s vlastima NDH, kao i o učešću četnika u predstojećoj operaciji. Vukašin Marčetić je tada zaključio da predstojeću ofanzivu ne treba shvatiti "kao borbu protiv ustaša", već treba raditi da se zavedeni partizani privuku u njihove redove:

Nakon jednomesečnih borbi protiv srpskih ustanika na Kozari, dobio je zvaničnu pohvalu od Fridriha Štala, glavnokomandujućeg nemačke operacije. U zaključnom izvještaju Borbene grupe »Zapadna Bosna«, upućenom generalu Paulu Baderu 5. jula 1942. godine, pohvaljeno je lojalno držanje vojvode Vukašina Marčetića, komandanta četničkog puka »Manjača«:

Pošto su se pokazali pouzdanim u prvoj zajedničkoj operaciji, učešće četnika u nemačkim operacijama protiv ustanka u NDH je nakon toga nastavljeno. Jedan od dokumenata iz avgusta 1942. pokazuje da je Marčetić dobio naređenje da stupi u kontakt s njemačkom komandom u Banjoj Luci kako bi organizovao zajedničku akciju protiv partizana koji su napredovali prema Manjači.

### Napredovanje u službi

Od saradnje sa Nemcima i NDH, četnički komandanti su imali znatnu materijalnu korist. Tako su Marčetić i drugi na svojim teritorijama, na zahtev Nemaca i vlasti NDH, vršili otkup zobi i druge stočne hrane, a Marčetić je vlastima NDH obezbedio i radnu snagu za postavljanje telefonsko-telegrafske linije Banjaluka — Sitnica — Ključ. Početkom 1943. godine, zapadnu Bosnu je posetio izaslanik štaba Draže Mihailovića major Slavoljub Vranješević. On je o Marčetiću dao sledeću ocenu:

Marčetić je 3. juna 1943. izabran za načelnika Štaba Bosanskokrajiškog četničkog korpusa. Pored te dužnosti bio je i predsednik prekog vojnog suda u istom korpusu.

U ratnom dnevniku 717. divizije Wehrmachta iz februara 1943. godine, zabilježeno je sadejstvo Marčetićevih četnika sa okupacionim vlastima:

## Reference

## Povezano
* Suradnja četnika sa Nezavisnom Državom Hrvatskom