open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tributarna država

**Tributarna država** je izraz kojim se opisuje država kojoj je druga, u pravilu snažnija država, obavezala ne miješati u unutrašnje stvari, ali isključivo pod uvjetom da joj se redovno isplaćuje danak () koji je mogao biti u novcu, robama, ali ponekad i čisto simboličke prirode.

Koncept tributarne države je veliku važnost imao u istočnoj Aziji, gdje je je kineski car sebe smatrao gospodarom cijelog civiliziranog svijeta te je kupovina robe koje su donosili trgovci iz stranih zemalja bile tumačene kao plaćanje danka, odnosno priznanje njegove ovlasti, a prodaja kineske robe na strana tržišta tumačena kao prodaja. Time se, između ostalog, zaobilazila konfucijanska zabrana bavljenja trgovinom.

Danas je koncept tributarne države napušten u međunarodnim odnosima, ali se zadržao na simboličkoj razini gdje četiri države današnje Malezije - Terengganu, Kelantan, Kedah i Pattani - svake godine šalju bunga mas, simbolički dar kralju Tajlanda, svom nekadašnjem sizerenu.

Uz pojmove tributarna država su danas vezani pojmovi država klijent, satelitska država, marionetska država.

## Povezano

* Popis tributarnih država Carske Kine
446. pr. n. e.

Godina **446. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Barbata i Fusa** (ili, rjeđe, **godina 308. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 446. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

__NOTOC__
## Događaji
* Prvi peloponeski rat: Aheja i Eubeja dižu ustanak protiv Delskog saveza, te je Periklo prisiljen slati atensku vojsku na Eubeju. Nešto kasnije se protiv Delskog saveza diže i Megara, što koristi spartanski kralj Pleistoanakt kako bi se s vojskom pojavio u Atici. Periklo s Pleistoanaktom uz pomoć mita dogovara primirje prema kome se Delski savez, odnosno Atena, odriče svih kopnenih posjeda na zapadu Grčke, dok joj je priznata hegemonija na Egejskom moru.
* Periklo nakon mira i spartanskog povlačenja iz Atike s 50 brodova i 5.000 vojnika pokreće kaznenu ekspediciju na Eubeju tokom koje su oduzeta zemlja bogatim zemljoposjednicima u Halkidi, a stanovnici Istaije protjerani kako bi se na njihovo mjesto doselilo 2.000 Atenjana.
* Protiv Pleistoanakta, makon vijesti da je primio mito od Perikla, u Sparta|Sparti započinje suđenje nakon koga je smijenjen. Prije izricanja kazne Pleistoanakt bježi u Arkadiju, a isto čini i njegov vojni savjetnik Kleandrida.
* Duketije, helenizirani vođa Sikula, se vraća na Siciliju iz progonstva u Korintu te osniva Cale Acte na sjevernoj obali otoka.
* Bitka kod Corbionea u kojoj je rimski vojskovođa Tit Kvinkcije Kapitolin Barbat porazio Ekve i Volščane.

## Rođenja
* Aristofan, grčki dramatičar (približna godina) (u. cca. 385. pne.)
* Marko Furije Kamilo, rimski vojnik i državnik (tradicionalni datum) (u. 365. pne.)

## Smrti
*
Bitka kod Corbionea

**Bitka kod Corbionea** se odigrala godine 446. pne. između snaga Rimske Republike na čelu vojskovođom Titom Kvinkcijem Kapitolinom Barbatom i njegovim legatom Spurijem Postumijem Albom Regilensom te snaga Ekva i Volščana. Bitka je završila rimskom pobjedom nakon koje su Rimljani još jednom potvrdili svoju hegemoniju nad ostalim gradovima i plemenima Lacija.
Arbitraža

**Arbitraža** je naziv za rješavanje sporova među pojedinim strankama van sudova, odnosno uz pomoć za to zakonom ili međusobnim dogovorom ovlaštenih presuditelja ili arbitara. Arbitraža se javlja kao institucija privatnog prava - prvenstveno u sporovima koji se tiču trgovine - ali i kao institucija međunarodnog prava. 

## Vanjske veze
* The Association for International Arbitration.
* International Institute for Conflict Prevention & Resolution (CPR).
* .
* School of International Arbitration .
* To read actual labor arbitration awards and find arbitrator's resumes at  Grand Valley State University.
* The arbitration database .
* Udruženje za arbitražno pravo.
Istieja

**Istieja** (Ιστιαία) je općina na otoku Eubeja u Grčkoj, bivše sjedište prefekture Evia. Imala je 7.353 stanovnika (2001). Nalazi se na sjevernom dijelu otoka.


Istieja se spominje u Homerovoj Ilijadi kao mjesto poznato po bogatim vinogradima.
Peć (uređaj)

**Peć** je uređaj za proizvodnju topline koji se koristi za zagrijavanje, pečenje ili sušenje. Najčešće se koristi u domaćinstvu (za kuhanje i grijanje), grnčarstvu te u industriji.

## Vrste peći

* Peći u domaćinstvu
* Industrijske peći

## Povezano
* Štednjak
* Mikrovalna peć



File:Toaster oven.jpg
File:Lehmbackofen.jpg
File:Tatakua.jpg
File:PompeiiOven.JPG


## Reference



## Vanjske veze

* How Self Cleaning Ovens Work Article by HowStuffWorks.com
* Ancient Roman Ovens  Photos of ovens in Pompeii
Nehemija

**Nehemija** (, "Utješen od GOSPODARA (YHWH)," stanardni hebrejski **Nəḥemya**, tiberijski hebrejski **Nəḥemyāh**, ) je, po Bibliji, važna ličnost u historiji Židova u periodu iza babilonskog ropstva, a za koju se vjeruje da je bio autor Knjige o Nehemiji.

Služio je kao peharnik perzijskog kralja Artakserksa, te je oko 445. pne. postao guverner Judeja|Judeje gdje je nadgledao obnovu Jeruzalema.

Umro je oko godine 413. pne.

## Vanjske veze
* Jewish Encyclopedia: Nehemiah
* The Wall that Nehemiah Built  Biblical Archaeology Review
Peć (razvrstavanje)

**Peć** može biti:

* Peć, uređaj za proizvodnju topline
* Peć, grad
* Peć, opština

## Povezano
* Peći
444. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **444. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina tribunata Atratina, Sikula i Luska** i **Godina konzulstva Mugilana i Atratina** (ili, rjeđe, **godina 310. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 444. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* U Ateni novi, ambiciozni, vođa konzervativne frakcije po imenu Tukidid pokušava s vlasti svrgnuti demokratskog čelnika Perikla optuživši ga za rastrošnost u javnim radovima. Iako se ispočetka čini da će atenska eklesija podržati Tukidida, Periklova govornička vještina i obećanje da će, ako je potrebno, sam financirati javne radove okreću eklesiju na Periklovu stranu te je pokušaj svrgavanja zaustavljen.

## Rođenja
*

## Smrti
*
Tukidid (razvrstavanje)

**Tukidid** može označavatiu:

* Tukidid (cca. 460-395. pne.), grčki historičar
* Tukidid (političar) (5. vijek pne.), atenski političar

Po Tukididu je nazvan i

* 10137 Thucydides, asteroid
Tukidid (političar)

**Tukidid** () je bio uticajni političar u Ateni sredinom 5. vijeka pne. poznat kao vođa konzervativne frakcije koja se suprotstavljala demokratima na čelu s Periklom.

Tukidid, sin Melesijin, rođene je u drevnoj demi Alopeka (Αλωπεκή). Datum rođenja mu nije poznat, ali se zna da je bio plemenitog porijekla i u srodstvu s Kimonom karizmatskim vojskovođom oko koga su se okupljali atenski konzervativci. Nakon što je Kimon umro, Tukidid je preuzeo vodstvo konzervativne frakcije.

Vrhunac Tukididovog uticaja je bio početkom 440-ih pne. kada se za vrijeme prvog peloponeskog rata reorganizirao Atenski imperij. Tukidid je svoju moć gradio tako što je organizirao pristaše da zajedno sjede u Eklesiji i, prema Plutarhu, "govore istim glasom". Godine 444. pne. krenuo je u konačni obračun s Periklom, optuživši ga za rastrošnost u javnim radovima. Ispočetka se činilo kako će Eklesija stati na Tukididovu stranu, ali kada je Periklo počeo govoriti u svoju obranu i obećao da će javne radove financirati iz vlastitog džepa, Eklesija mu je na kraju ukazala povjerenje. Tukidid je nakon toga godine 442. pne. ostraciziran te je putovao u Sibaris u Italiji te Eginu.

O Tukididu se navodi kako je Periklovog prijatelja Anaksagoru optuživao za ateizam i šurovanje s Perzijancima.

Historičar Donald Kagan je pak Tukidida ili nekog od njegovih bliskih suradnika povezao sa stavovima anonimnog autora poznatog kao "pseudo-Ksenofont" ili "Stari oligarh" u *[[Ustav Atenjanana#Pseudo-Ksenofont|Ustav Atenjanja]]*, a neki historičari smatraju i da je sam Tukidid autor tog djela.

## Povezano
* Periklo

## Reference
* Diogenes Laertius, *Lives of Eminent Philosophers*
* Encyclopedia *21st Century*, Volume 18, "Thucydides" (in Greek)
* Encyclopedia *The Helios* (in Greek)
* Kagan, Donald. *The Outbreak of the Peloponnesian War* (Cornell, 1969). 

## Fusnote
443. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **443. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Macerina i Barbata** (ili, rjeđe, **godina 311. ''[[Ab urbe condita]]***). Oznaka 443. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je [[kalendarska era]] [[Anno Domini]] postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.





== Događaji ==
* [[Rimska Republika]] umjesto dvojice [[konzul]]a imenuje vojne [[tribun]]e s konzularnim ovlastima. S obzirom da vojni tribuni, za razliku od konzula, mogu biti [[plebejci]], vladajući [[patriciji]] se boje da bi nadzor nad [[popis stanovništva|popisom stanovništva]] mogao pasti u ruke plejebaca, pa stoga uvode dvojicu novih [[magistrat]]a po imenu *censores'' s tim zadatkom, a koji mogu pripadati samo patricijima.
* Periklo osniva atensku koloniju Turij kraj nekadašnjeg grada Sibaris u južnoj Italiji. Među kolonistima su Herodot i Lizija.

## Rođenja
*

## Smrti
* Pindar, grčki pjesnik (u. 522. pne.)
Magistrat

**Magistrat** je izraz koji u najširem smislu označava niže rangirane sudske ili upravne funkcionare koji su ovlašteni presuđivati u sporovima, donositi različita upravna rješenja ili pokretati postupke po službenoj dužnosti. U zemljama anglosaksonske pravne tradicije magistrat () po svojoj ulozi obično odgovara sucu, iako je oblast kojom se bavi manje važnosti (npr. prekršaji umjesto krivičnih djela) te dužnost obavlja po skraćenom postupku uz daleko manje kvalifikacije nego što je to slučaj kod sudaca. U državama kontinentalnog prava magistratima se mogu nazivati i javni tužitelji, istražni suci, ali i činovnici lokalne uprave.

## Povezano
* Rimski magistrati
Lex Canuleia

***Lex Canuleia*** je zakon koji je Rimska Republika donijela godine 445. pne. Nazvan je po tribunu Gaju Kanuleju, koji ga je predložio, nastojeći ukinuti odredbu Zakona Dvanaest tablica koji je zabranjivao brak između patricija i plebejaca. Osim što je dozvolio brak između pripadnika tih dviju klasa, *Lex Canuleia* je odredio da djeca iz takvih brakova nasljeđuju klasu svog oca.

## Povezano
* Gaj Kanulej
* Ius connubii
* Rimsko pravo
* Popis rimskih zakona

## Eksterni zakoni
* The Roman Law Library, incl. ''Leges''
Trnjane

**Trnjane** može biti selo u Srbiji:

* Trnjane, naseljeno mesto u opštini Požarevac,
* Trnjane, naseljeno mesto u opštini Negotin ili
* Trnjane, naseljeno mesto u opštini Aleksinac u Nišavskom okrugu.
Trnjane (Negotin)

**Trnjane** je naselje u opštini Negotin u Borskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 479 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 667 stanovnika).

## Demografija
U naselju Trnjane živi 423 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 51,0 godina (48,4 kod muškaraca i 53,7 kod žena). U naselju ima 165 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,90.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze
Trnjane (Požarevac)

**Trnjane** je naselje u Srbiji koje administrativno pripada opštini Požarevac u Braničevskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 915 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1241 stanovnika).

## Demografija
U naselju Trnjane živi 745 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 43,2 godina (40,9 kod muškaraca i 45,4 kod žena). U naselju ima 278 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,29.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Vanjske veze

* ,O crkvi Sv.apostola Petra i Pavla na sajtu (-{www.pravoslavlje.nl}-)
Gaj Kanulej

**Gaj Kanulej** (*Gaius Canuleius*) (5. vijek pne.), bio je starorimski političar koji je, prema Liviju, godine 445. pne. bio plebejski tribun. Predložio je da se donese novi zakon kojim bi se ukinula odredba nedavno donesenog Zakon Dvanaest tablica|Zakona Dvanaest tablica koja je priječila brak između patricija i plebejaca. Kanulej je također predložio da jedan od dvojice konzula izabranih svake godine bude plebejac.

Patriciji su tim prijedlozima dali žestok otpor, ali je prijetnja plebejaca da se više neće boriti zajedno s patricijama ako Rim bude napadnut, dovela da on na kraju ipak bude donesen. Po njemu je dobio ime *[[Lex Canuleia]]* ili *Kanulejev zakon*.

## Povezano
* Rimska Republika

## Vanjske veze
* Text of ''Ab Urbe Condita'' 
* Complete works of Livy at The Latin Library
** Ab urbe condita (History of Rome), Books I-III (eBook in English) at Project Gutenberg.
Turij

**Turij** (*Thurii* &ndash; grčki: , u nekim latinskim izvorima i po Ptolemeju - **Thurium** (, Ptol.), neko vrijeme **Copia** ili **Copiae** i ponekad **Turios**;  &ndash; je bio starogrčki grad u Velikoj Grčkoj, na obali Tarantskog zaljeva. Danas se na njegovoj lokaciji nalaze *[[frazione]]* Thurio, a koja pripda općini (*[[comune]]*) Corigliano Calabro, u provinciji Cosenza na Kalabriji u današnjoj Italiji.

Turij je jedna od najmlađih grčkih kolonija u Italiji. Godine 443. pne. ga je osnovao atenski državnik Periklo na mjestu nedaleko od Sibarisa, nekadašnje grčke kolonije koja je bila razorena nekoliko decenija ranije. Među kolonistima, koji su došli iz cijele Grčke, nalazili su se i ugledni historičar Herodot i orator Lizija. Turij je često vodio ratove sa susjednim Tarasom kao i sa italijanskim domorocima od kojih su najopasniji bili Lukanci. S druge strane se razvio u jedan od najbogatijih gradova s vlastitom kovnicom novca koji je bio prilično vrijedan u antičko doba. Za vrijeme drugog punskog rata 204. pne. su Rimljani protjerali dotadašnje stanovništvo kako bi naselili svoje koloniste. Grad je otada postepeno opadao u značaju da bi u srednjem vijeku bio napušten.

Lokacija originalnog Turija, za razliku od lokacije rimskog grada, danas nije poznata.

## Reference
Lizija

**Lizija** (Greek: Λυσίας, Lysias; rođen cca. 445. pne.; umro cca. 380. pne.) bio je starogrčki logograf (pisac govora), poznat kao jedan od desetorice atičkih oratora uključenih u "Aleksandrijski kanon" koji su u 3. vijeku pne. sakupili Aristofan iz Bizantija i Aristarh sa Samotrake.

Iako Dionizije iz Halikarnasa tvrdi da je Lizija rođen 459. pne. te da je bio među kolonistima koji su 443. pne. osnovali Turij, većina historičara vjeruje da se rodio 445. pne. te da je kao 15-godišnjak u Turij došao oko 430. pne. Prema tradiciji, tamo se navodno sprijateljio s velikim historičarom Herodotom. Tamo je studirao retoriku, ali je zbog svojih pro-atenskih stavova godine 412. pne. zajedno s bratom Polemarhom prognan u Atenu nakon propasti atenske sicilijanske ekspedicije. Odatle je godine 404. pne. pobjegao kada su ga Tridesetorica tirana osudila na smrt. Ostatak života je proveo kao profesionalni pisac govora.

Do suvremenog doba su očuvana 34 govora koje je napisao Lizija, 3 su sačuvana u fragmentima, a 127 je poznato samo po imenu. Lizija je poznat po "jednostavnom" stilu retorike koji je izbjegavao "velike" fraze i inzistirao na jeziku običnog čovjeka. Zbog toga su njegovi govori od velikog zanimanja za historičare jer daju uvid u svakodnevni život Atene.

## Vanjske veze

*
442. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **442. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Vibulana i Helve** (ili, rjeđe, **godina 312. ''[[Ab urbe condita]]***). Oznaka 442. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je [[kalendarska era]] [[Anno Domini]] postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.





== Događaji ==
* [[Tukidid (političar)|Tukidid]], vođa konzervativne frakcije u [[Atena|Ateni]], je nakon neuspjelog pokušaja da s vlasti svrgne demokratskog državnika [[Periklo|Perikla]], od strane atenskih građana [[ostracizam|ostraciziran]], odnosno prognan na 10 godina.
* [[Sofoklo]] piše *Antigonu''.

## Rođenja
*

## Deaths
* Zhou zhen ding wang, kralj kineske dinastije Zhou
Aorta

**Aorta** je osnovni i najveći od svih krvnih sudova čovjeka i ostalih sisara. Promjer aorte se kreće oko 25 – 27&nbsp;mm. Aorta počinje aortičnim otvorom (*ostium aortae*) na bazi lijeve srčane komore.

## Djelovi aorte
S obzirom na pravac i položaj na aorti se razlikuje nekoliko djelova:
* Uzlazni dio aorte (*aorta ascendens*)
* Luk aorte (*arcus aortae*)
* Silazni dio aorte (aorta descendens)
* Grudni dio aorte (*aorta thoracica*)
* Trbušni dio aorte (*aorta abdominalis*)

## Patologija i bolesti aorte
Neki od najčešćih bolesti i poremećaja aorte su:
* aneurizma aorte
* koarktacija aorte
* ateroskleroza
* Marfanov sindrom
* Ruptura aorte
441. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **441. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Fusa i Krasa** (ili, rjeđe, **godina 313. ''[[Ab urbe condita]]***). Oznaka 441. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je [[kalendarska era]] [[Anno Domini]] postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.



== Događaji ==
* U [[Kina|Kini]] [[Zhou ai wang]] postaje kralj [[dinastija Zhou|dinastije Zhou]], ali umire prije kraja godine, pa ga nasljeđuje [[Zhou si wang]].
* [[Antička Grčka|Grčki]] dramatičar [[Euripid]] osvaja prvu nagradu na dramskom festivalu.
* Grčki dramatičar [[Sofoklo]] piše *Antigonu''.

## Rođenja
*

## Smrti
* Zhou ai wang, kralj kineske dinastije Zhou
440. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **440. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Macerina i Lanata** (ili, rjeđe, **godina 314. ''[[Ab urbe condita]]***). Oznaka 440. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je [[kalendarska era]] [[Anno Domini]] postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.





== Događaji ==
* [[Samos (otok)|Samos]], jedan od glavnih [[atena|atenskih]] partnera u [[Delski savez|Delskom savezu]] ulazi u spor s [[Milet]]om i traži atensko posredovanje. Nakon što je Atena presudila u korist Mileta, Samos diže ustanak protiv Saveza. [[Periklo]] s flotom dolazi na Samos, ruši [[oligarhija|oligarhe]] i instalira pro-atensku demokratsku vlast. [[Sparta]] prijeti intervencijom protiv Atene, ali na kongresu [[Peloponeski savez|Peloponeskog saveza]] većina članica je za očuvanje mira.
* [[Demokrit]] iznosi zamisao o postojanju nevidljivih čestica koje je nazvao [[atom]]ima.
* [[Rim]] pogađa [[masovna glad]].
* [[Zhou kao wang]] postaje kralj [[Kina|kineske]] [[Dinastija Zhou|dinastije Zhou]].
* [[Poliklet]] dovršava svoju znamenitu statuu *Dorifor* (*Kopljonoša*) (približan datum).
* U [[Eleuzina|Eleuzini]] napravljena stela pod imenom *Demetar, Perzefona i Triptolem'' (približan datum). Danas se čuva u Nacionalnom arheološkom muzeju u Ateni.
* Na rtu Sounion podignut Posejdonov hram.

## Rođenja
*

## Smrti
* Duketije, helenizirani vođa Sikula i osnivač kratkotrajne sicilijanske države
Ada

**Ada** ima više značenja:

* Ada (grad), gradsko naselje i sedište istoimene opštine u Severnobanatskom okrugu, Vojvodina, Srbija
* Ada (Šodolovci), naselje u opštini Šodolovci, Hrvatska
* Ada (Odžak), naselje u opštini Odžak, Federacija Bosne i Hercegovine, Bosna i Hercegovina
* Ada (Banja Luka), gradska mesna zajednica u Banja Luci
* Opština Ada, opština u Severnobanatskom okrugu, Vojvodina, Srbija
* Ada (programski jezik)
* 
* Ćirina Ada
Glad (razvrstavanje)

**Glad** može biti:
* Glad, osjećaj i medicinsko stanje izazvano nedostatkom hrane;
* Glad (bugarski vojvoda) iz 10. vijeka.
Zmijanje

**Zmijanje** je naziv za geografsku oblast u sjeverozapadnom dijelu Bosne i Hercegovine u blizini Banja Luke.

## Historija
Oblast Zmijanje (centralni dio Bosanske Krajine) zauzima još od polovine 16. veka sav prostor izmeću krajiških rijeka Vrbasa na istoku i Sane na zapadu, planine Kozare na sjeveru i Mrkonjić Grada, Ribnika i Ključa na jugu. Na ovom prostoru u srednjem vijeku postojala je župa Zemljanik u sastavu Donjih Krajeva.

Zmijanje spominje kao oblast turski geograf iz 17. vijeka Evlija Čelebija. Za vrijeme Osmanlijskog carstva Zmijanje je bila nahija.

Padom pod Osmansku vlast 1528. na terenu Zemljanika nastaje nahija Zmijanje sa neznatno različitim granicama. Njeno ime prvi put se spominje u popisnim defterima 1541. Stanovništvo se bavilo stočarstvom, prvenstveno ovčarstvom, uživalo je određenu autonomiju na osnovu martološke službe i imali su status filuridžija. Periferijom Zmijanja je prošao poznati putopisac Benedikt Kuripešić i zapisao da ovde „stanuje mnogo martolosa i ovčara“. Unutar nahije Zmijanje upravljali su domaći knezovi. 

## Zmijanjska naselja
Zmijanje obuhvata dijelove opština Banja Luka i Ribnik.

Naselja gornjeg Zmijanja su: Stričići, Stražice, Sitnica, Lokvari, Dujakovci, Lusići, Sokolovo, Gornje Ratkovo i Donje Ratkovo.

Naselja donjeg Zmijanja su: Dobrnja, Šljivno, Zelenci, Radmanići, Vilusi.
## Zmijanjski vez
Područje je poznato po jedinstvenom Zmijanjskom vezu sa specifičnom tehnikom, a koristio se za ukrašavanje ženske odjeće. U julu 2015. uvršten je na zaštićenu listu UNESCA nematerijalnih vrijednosti.

## Reference
Galičnik

**Galičnik** () je naseljeno mesto u Republici Makedoniji, u zapadnom delu države. Galičnik pripada opštini Mavrovo i Rostuša.

Galičnik je poznat u Makedoniji kao jedno od središta etno-turizma. Poznato je po tradicionalnoj i javnoj letnjoj svadbi "Galička svadba" koja se održava svake godine na seosku slavu - Petrovdan.

## Prirodni uslovi
Naselje Galičnik je smešteno u zapadnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Debra, naselje je udaljeno 33&nbsp;km severoistočno.

Galičnik se nalazi u donjem delu istorijske oblasti Reka. Naselje je položeno visoko, na zapadnim visovima planine Bistra, dok se dalje ka zapadu tlo strmo spušta u usku dolinu reke Radike. Nadmorska visina naselja je približno 1.400 metara.

Klima u naselju je planinska.

## Historija
Nekada je ovo područje bilo naseljeno od slovenskog plemena Mijaka.

Krajem 19. veka Galičnik je bio veliko naselje, sa približno 1.500 stanovnika.

## Stanovništvo
Po popisu stanovništva iz 2002. godine Galičnik je imao 3 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (100%).

Većinska veroispovest u naselju je pravoslavlje.

## Privreda
Ranije je privreda u Galičniku bila vezana za ovčarstvo, dok su mnogi ljudi išli i u pečalbu. Danas je Galičnik samo turističko odredište i bivši stanovnici dolaze u selo za vreme leta.

## Ličnosti
* Doksim Mihailović
* Aleksandar Sarievski

## Zbirka slika

Image: Galicnik 1908.jpg|Slika Galičnika sa početka 20. veka
Image: Galičnik, tipična kuka od 1930ti.jpg|Tipična kuća u Galičniku 1930. godine
Image: Galichnik, Macedonia.jpg|Galičnik i klisura Radike
Image: Galichnik-St-Peter&Paul-Church.jpg|Mesna Crkva Sv. Petra i Pavla
Image: Galičnik 03.jpg|Stara seoska kuća
Image: Galička svadba, nevestata doaga na konj, 1930-ti.jpg|Galička svadba 1930. godine


## Povezano
* Opština Mavrovo i Rostuša
* Spisak sela u republici Makedoniji

## Izvori
* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

## Vanjske veze
* www.mavrovoirostuse.gov.mk Zvanična stranica Opštine Mavrovo i Rostuša
* Panoramski pogled na Galičnik 
* Galičkata umetnička kolonija 2003.
Kralj Ai od Zhoua

**Kralj Ai od Zhoua**, kin.: **周哀王**, pinyin: zhōu āi wáng, Wade-Giles: **King Ai of Chou**, bio je dvadesetosmi vladar kineske dinastije Zhou i šesnaesti vladar Istočnog Zhoua. 

## Osobne informacije

  
    Porodično ime
    Ji (姬 jī) na kineskom
  
    Osobno ime
    Quji (去疾 qù jí) na kineskom
  
    Ime ere
    nema
  
    Otac
    Kralj Zhending od Zhoua
  
    Majka
    nepoznata
  
    Supruga
    nepoznata
  
    Djeca
    nepoznata
  
    Dužina vladavine
    441. pne.
  
  Grob
    nepoznat
  
    Hramsko ime
    nepoznato
  
    Kurtoazno ime
    nepoznato
  
    Posthumno ime
    哀 (pinyin āi,) doslovno: "žaljenja vrijedan"
Kralj Si od Zhoua

**Kralj Si od Zhoua**, kin.: **周思王**, pinyin: zhōu sī wáng, wg: **King Si of Chou**, bio je dvadeset deveti vladar kineske dinastije Zhou i sedamnaesti vladar Istočnog Zhoua. 

## Osobne informacije

  
    Porodično ime
    Ji (姬 jī) na kineskom
  
    Osobno ime
    Shu (叔 shú) na kineskom
  
    Ime ere
    nema
  
    Otac
    Kralj Zhending od Zhoua
  
    Majka
    nepoznata
  
    Supruga
    nepoznata
  
    Djeca
    nepoznata
  
    Dužina vladavine
    441. pne.
  
  Grob
    nepoznat
  
    Hramsko ime
    nepoznato
  
    Jurtoazno ime
    nepoznato
  
    Posthumno ime
    思 (pinyin sī) doslovno: "nostalgičan"
Gott erhalte Franz den Kaiser

**Gott erhalte Franz den Kaiser** ili **Bože čuvaj Cara Franju** je bila službena himna Austro-Ugarske Monarhije od 1797. godine.

## Izvorni tekst

Gott erhalte Franz, den Kaiser,
Unsern guten Kaiser Franz!
Lange lebe Franz, der Kaiser,
In des Glückes hellstem Glanz!
Ihm erblühen Lorbeerreiser,
Wo er geht, zum Ehrenkranz!
Gott erhalte Franz, den Kaiser,
Unsern guten Kaiser Franz!


## Južnoslavenska inačica teksta

Bože živi, Bože štiti
Cara našeg i naš dom.
Vječnom Ti ih slavom kiti,
Snagom Ti ih jačaj svom.
Ti nam sretne dane množi,
Habsburškoj ih kući daj,
S njenom snagom zauvijek složi
Hrvatske nam krune sjaj.
Han (Kotor)

**Han** je naselje u opštini Kotor u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 60 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 72 stanovnika).

## Demografija
U naselju Han živi 50 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 52,7 godina (56,5 kod muškaraca i 48,3 kod žena). U naselju ima 21 domaćinstvo, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,86.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2003. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Izvori

## Povezano
* Krivošije

## Vanjske veze
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain) 
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Masovna glad

Glad koja seispoljava kao nedostatak hrane za faunu, odnosno nedostatak hrane za stanovništvo na širem području se ponekad naziva **masovna glad**. U tom smislu se razlikuju dvije vrste gladi - kronična i periodična glad.

Kronična glad se najčešće ispoljava kroz pothranjenost najvećeg i velikog dijela stanovništva na nekom području uzrokovanog trajnim geografskim, klimatskim ili društveno-ekonomskim okolnostima (neplodna zemlja, prenaseljenost, religijski tabui protiv određenih vrsta prehrane i sl.).

Periodična glad obično naglo zahvaća velike dijelove stanovništva uslijed izvanrednih događaja kao što su elementarne nepogode, zarazne bolesti ili rat, a koji izazivaju prekid proizvodnje, odnosno distribucije hrane na nekom području. Kao primjeri masovne gladi u historiji se navode Velika glad u Irskoj sredinom 19. vijeka, Holodomor u Ukrajini početkom 1930-ih, Velika glad u Bengalu 1940-ih, glad u Biafri krajem 1960-ih, etiopska glad 1980-ih te sjevernokorejska glad 1990-ih.

## Vanjske veze

* United Nations World Food Programme Hunger relief against poverty and famine
* International Food Policy Research Institute Sustainable solutions for ending hunger
* In Depth: Africa's Food Crisis, BBC News
*  (Peter Middlebrook)
* Overfarming African Land Is Worsening Hunger Crisis - New York Times
* The blog about the upcoming food shortage crisis
* Food Security: A Review of Literature from Ethiopia to India (Geopolicity)
Kralj Kao od Zhoua

**Kralj Kao od Zhoua**, kin.: **周考王**, pinyin: zhōu kăo wáng, wg: **King K'ao of Chou**, biuo je trideseti po redu vladar kineske dinastije Zhou i osamnaesti vladar Istočnog Zhoua. 

## Osobne informacije

  
    Porodično ime
    Ji (姬 jī) na kineskom
  
    Osobno ime
    Wei (嵬 wéi) na kineskom
  
    Ime ere
    nema
  
    Otac
    Kralj Zhending od Zhoua
  
    Majka
    nepoznata
  
    Supruga
    nepoznata
  
    Djeca
    Kralj Weilie od Zhoua
  
    Dužina vladavine
    440. pne.-426. pne.
  
  Grob
    nepoznat
  
    Hramsko ime
    nepoznato
  
    Kurtoazno ime
    nepoznato
  
    Posthumno ime
    考 (pinyin  kăo) doslovno: "ispitan"
Razvojni put Bore Šnajdera

***Razvojni put Bore Šnajdera*** je komedija koju je napisao Aleksandar Popović, a koja je premijerno izvedena 1967. godine. U njoj se na satirički, ali i stilski neobičan način, prikazuje tadašnji socijalistički mentalitet. Ekranizovana je dva puta - kao TV drama 1972. i 1983. godine. 1990-ih je proglašena najboljom srpskom dramom druge polovine 20. veka. Izvođena je i u inostranstvu, Atelje 212 je gostovao s njom u Njujorku 26. juna 1968.

### Reference

## Vanjske veze
*Analiza dela na opusteno.rs
Nacionalni arheološki muzej Atene

**Nacionalni arheološki muzej Atene** () u Ateni je mjesto gdje se nalaze neki od najvažnijih artefakata s arheoloških lokaliteta širom Grčke, a koji datiraju od prahistorije do kasne antike. Smatra se jednim od najvećih muzeja na svijetu i sadrži najveću kolekciju grčkih antičkih artefakata na svijetu. Smješten je u području Exarhia u središtu Atene između ulica Epirus, Bouboulina i Tositsas, a ulaz mu se nalazi uz Aveniju Patission odmah uz historijski važnu Atensku politehničku školu.

## Reference

## Vanjske veze

* National Archaeological Museum of Athens  on the website of the Hellenic Ministry of Culture of Greece.
* Artifacts in the National Museum of Archaeology Photographs of Richard Speaker Greece, 2000
Sounion

Rt **Sounion** (suvremeni grčki: *Aκρωτήριο *'Σούνιο*** - ''Akrotírio '''Soúnio***; starogrčki: *Άκρον *'Σούνιον*** - ''Άkron '''Soúnion***; latinski: **''Sunium** promonturium*; venecijanski: *Capo Colonne'' - "Rt Kolona") je rt smješten 69&nbsp;km u smjeru jug-jugoistok od Atene, na najjužnijoj točki Atičkog poluotoka u Grčkoj.

Rt Sounion je poznat kao mjesto gdje se nalaze ruševine znamenitog Posejdonovog hrama, posvećenog bogu mora u klasičnoj grčkoj mitologiji. Ostaci su sa tri strane okruženi morem. Na njima se nalazi ugravirano ime engleskog romantičnog pjesnika, Lorda Byrona (1788 - 1824).

Mjesto je danas izuzetno popularno među turistima koji dolaze iz Atene, s obzirom da suton u Egejskom moru, kada se gleda iz ruševina, pruža spektakularan prizor.

## Vanjske veze

* Sanctuary of Poseidon and Athena at Sounion - Greek Ministry of Culture
* 360 Panorama from Temple of Posiedon
430-e pr. n. e.

## Događaji i trendovi
* 438. pne. – Iktin i Kalikrat dovršavaju izgradnju Partenona na atenskoj Akropoli.
* 431. pne. – Počinje Peloponeski rat između Sparte i Atene.
* 430. pne. – Atenu pogađa kuga, za koju se danas vjeruje da je bila epidemija tifusa.

## Rođenja
* cca. 436. pne. – Artakserks II, kralj Perzije (u. 358. pne.)
* cca. 432. pne. – Dionizije, tiranin Sirakuze (u. 367. pne.)

## Smrti
* cca. 430. pne. – Empedoklo, grčki filozof (r. cca. 490. pne.)
439. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **439. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Lanata i Barbata** (ili, rjeđe, **godina 315. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 439. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Atenska vojska nakon devetomjesečne opsade osvaja pobunjeni Samos, kome je podršku pružalo Perzijsko Carstvo. Samos nakon toga postaje tributarna država Atene.
* Spurije Melije, bogati rimski plebejac, za vrijeme gladi u Rimu kupuje ogromne količine pšenica|pšenice koje poslije po niskim cijenama prodaje narodu i stječe popularnost. Lucije Minucije, patricijski praefectus annonae ("predsjednik tržnice"), optužuje Melija da se nastoji proglasiti kraljem. Melije je pozvan da na optužbe odgovara pred novopostavljenim Rimski diktator|diktatorom Cincinatom, ali se odbija pojaviti. Nakon toga Melija ubija Gaj Servilije Ahala, a kuća mu je spaljena.

## Rođenja
*

## Smrti
*
Spurije Melije

**Spurije Melije** (*Spurius Maelius*, ? - 439. pne.) bio je bogati rimski plebejac, koji je za vrijeme velike gladi u Rimu godine 440. pne. pokupovao velike količine pšenice kako bi je po niskoj cijeni prodao narodu. Zbog toga ga je Lucije (ili Gaj) Minucije, patricijski *praefectus annonae* (nadglednik tržnice), optužio da na taj način želi sebe učiniti popularnim kako bi se proglasio kraljem. Minucijeve optužbe su ozbiljno shvaćene te je Melije pozvan da na njih odgovara pred Cincinatom, uglednim vojskovođom koji je imenovan za diktatora kako bi suzbio pobunu plebejaca. Melije se, međutim, odbio odazvati pozivu. Zbog toga ga je ubio Gaj Servilije Ahala, a poslije toga je spaljena Melijeva kuća; njegove zalihe hrane su kasnije distribuirane među narodom.

Na mjestu spaljene Melijeve kuće se, u spomen cijelom događaju, nalazio otvoreni prostor zvan Aequimaelium. Vijekovima kasnije je Ciceron opravdavao Ahalin čin, ali isto utvrdio da je po tadašnjem rimskom pravu vansudsko pogubljenje Melija predstavljalo ubistvo.
Praefectus annonae

**Praefectus annonae** ("Prefekt namirnica") je bio rimski carski službenik zadužen za snabdjevanje žitom grada Rima.

U vrijeme republike su tu dužnost vršili edili. Međutim, u izvanrednim situacijama se za tu dužnost izabirao poseban službenik čiji je zadatak bio snabdijevati cijeli grad s namirnicama. Prva takva osoba je imenovana godine 439. pne. Početkom 60-tih godina pne. i nakon što su pirati opljačkali luku Ostija, na tu je dužnost imenovan Pompej. Oko godine 7. pne. prvi rimski car August je prvo sebe imenovao na tu dužnost, a zatim odredio da se za nju svake godine imenuju po dva bivša pretora. August je odredio da obojica budu iz reda vitezova, kao i da im pomoć pruža službenik po imenu *adjutor* (od 2. vijeka *subpraefectus*). Kasnije je August odredio da oba službenika moraju biti konzularnog ranga. Nakon Augustove smrti se ta dužnost povjeravala jednoj osobi, i tako je ostalo do pada Carstva.

U kasnom periodu Carstva istoimeni službenici su imenovani za grad Aleksandriju i provinciju Afriku.

### Lista poznatih nositelja titule ''praefectus annonae urbis Romae''

* Gaius Turranius Gracilius
* Faenius Rufus 55-62
* Maximinus (Praetorian Prefect)
* Flavius Domitianus (250/350)
* Manilius Rusticianus (250/350)
* Hostilius Antipater (268/328)
* Flavius Arabianus (270/275)
* Scribonius (286/312)
* Flavius Octavius (300/400)
* Gaius Caelius Saturninus (after 312)
* Aurelius Victorianus (312-313)
* Profuturus (318-319)
* Mastichianus (326)
* Naeratius Cerialis (328)
* Lucius Crepereius Madalianus (337/341) 
* Marcus Maecilius Memmius Furius Baburius Caecilianus Placidus (prije 340)
* Lucius Aurelius Avianus Symmachus (340/350)
* Antiochus (350/400)
* Publius Attius Clementinus (350/400)
* Flavius Hesychius (361/363)
* Maximus (365)
* Julianus (366)
* Aurelianus (367)
* Maximinus (368-370)
* Ursicinus (372)
* Sempronius Faustus (375/378)
* Proculus Gregorius (377)
* Herculius (383/388)
* Nicetius (385)
* Ragonius Vincentius Celsus (before 389)
* Numerius Proiectus (393-394)
* Caecilianus (396-397)
* Petronius (400/500)
* Acholius Abydius (400/600)
* Vitalius (403)
* Flavius Alexander Cresconius (425/450)
* Achilles (450/550)
* Sabinus (522)

### Lista poznatih nositelja titule ''praefectus annonae urbis Alexandriae''

* Claudius (349)
* Flavius Soterichus (350/450)

### Lista poznatih prefekta annonae za Afriku

* Amabilianus (315-316)
* Isidorus (368/375)
* Demetrianus (369-372)

## Napomene

### Povezano

* Prosopography of the Later Roman Empire Volumes I (AD 260-395) and II (AD 395-527), by A.H.M. Jones, J.R. Martindale, and J. Morris. Cambridge University Press. 1971, 1980.
* Snabdjevanje žitom grada Rima
Gaj Servilije Ahala

:*Za ostale osobe s ovim imenom v. [[Ahala]].*

**Gaj Servilije Strukt Ahala** (*Gaius Servilius Structus Ahala*) je bio starorimski vojskovođa i političar iz 5. vijeka pne. koga su kasniji rimski pisci slavili kao heroja zbog navodnog spašavanja Republike godine 439. pne.

Godinu dana prije Rim je pogodila velika glad, što je bogati plebejac Spurije Melije iskoristio kako bi pokupovao velike količine žita te ih po niskoj cijeni prodavao narodu. Rimski patriciji su bili uplašeni kako bi Melije na taj način mogao steći dovoljnu popularnost da se proglasi kraljem. Zbog toga je pozvan da na optužbe odgovara pred Cincinatom, uglednim vojskovođom i državnikom koji je iste godine bio proglašen diktatorom kako bi suzbio eventualni ustanak plebejaca.

Ahala je te godine služio kao *[[magister equitum]]*. Melije se na poziv diktatora nije htio odazvati, i umjesto toga se pokušao sakriti u masi plebejaca na Forumu. Ahala je na to utrčao u masu i Melija ubio nožem sakrivenim u vlastitom pazuhu.

Ahala je uhapšen i doveden pred sud gdje je trebao odgovarati za ubistvo, ali je presudu izbjegao otišavši u dobrovoljni egzil. Godine 436. pne., tribun po imenu Spurije Melije, najvjerojatnije rođak ubijenog, predložio je da se konfiscira Ahalina imovina, ali prijedlog nije uspio.

Dio historičara vjeruje da je riječ o apokrifnoj priči, odnosno o etiološkom mitu čija je svrha bila objasniti cognomen roda Servilija "Ahala"/"Axilla", što znači "pazuh" i vjerojano potječe iz etrurskog jezika.

U svakom slučaju, kasniji rimski pisci su slavili Ahalu kao primjer drevnog rimskog heroizma, odnosno žrtvovanja vlastitog života, imovine i slobode za Republiku. To je poseban slučaj bio s Ciceronom, koji ga je uzimao kao česti primjer republikanskih vrijednosti i borbe protiv tiranije u svojim govorima.

Ahalin lik se pojavljuje na kovanici koju je dao napraviti Marko Junije Brut, rimski političar poznat kao vođa atentatora na Julija Cezara. Brut je tvrdio da po očevoj strani potječe od Lucija Junija Bruta, prvog konzula koji je srušio Kraljevstvo i uspostavio Republiku, a po majčinoj strani od Servilija Ahale, što bi značilo da mu je tiranicid u krvi.

## Reference
438. pr. n. e.

Godina **438. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Macerina, Jula i Cincinata** (ili, rjeđe, **godina 316. ''[[Ab urbe condita]]***). Oznaka 438. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je [[kalendarska era]] [[Anno Domini]] postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.





__NOTOC__
== Događaji ==
* Arhitekti [[Iktin]] i [[Kalikrat]] na [[atena|atenskoj]] [[Akropola|Akropoli]] nakon devet godina izgradnje dovršavaju [[Partenon]]. Hram je posvećen na [[Panathenaea|Panatenejskom]] festivalu u čast boginje [[Atena (boginja)|Atene]]. Istovremeno znameniti kipar [[Fidija]] dovršava kolosalnu, 12 metara visoku i od zlata i slonovače izrađenu, statuu boginje Atene poznatu kao [[Athena Parthenos]], a koja je smještena u Partenonu.
* Na Partnenonu počinje izrada reljefa *Tri boginje* (dovršenog [[432. pne.]]), a koji se sada čuva u londonskom Britanski muzej|Britanskom muzeju, te jonski red|jonske frize sjevernoj strani, također dovršene 432. pne., a čiji se dijelovi danas čuvaju u Britanskom muzeju i [[Louvre]]u.
* *Alkestida'', drama grčkog dramtičara Euripida, je prvi put izvedena na Dionizijskom festivalu u Ateni.
* Italijanski grad Capua pada u ruke Samnita.

## Rođenja
*

## Smrti
*
Vazduhoplovna akademija (Beograd)

**Vazduhoplovna akademija** je beogradska srednja škola osnovana 1924. godine u beogradskom naselju Dorćol. Smatra se jednom od škola sa najdužom tradicijom na teritoriji grada Beograda. 

## Ime škole
U septembru 2007. godine došlo je do promene imena škole iz Tehnička škola *Petar Drapšin* u Vazduhoplovna akademija.
Spisak imena škole kroz istoriju:
* Državna Srednja Tehnička Škola u Beogradu (1924 - 1947)
* Industrijska srednja tehnička škola (1947 - 1948.)
* Industrijska srednja tehnička škola „Petar Drapšin“ (1957 - 1975)
* Srednja mašinska tehnička škola „Petar Drapšin“ (1975 - 1978)
* Obrazovni centar „Petar Drapšin“ (1978 - 1988)
* Tehnička škola „Petar Drapšin “ (1988 - 2005)
* Vazduhoplovno - tehnička škola (od 2005 - 2007)
* Vazduhoplovna Akademija (od 2007. godine)

## Evropski potencijal
Počev od 2007. godine, Vazduhoplovna akademija je postala jedina akreditovana ustanova za školovanje vazduhoplovnog osoblja u Jugoistočnoj Evropi. Svi učenici koji po završetku svog četvorogodišnjeg obrazovanja pri akademiji budu ispunjavali rigorozne uslove određene od strane evropskih institucija, imaće mogućnost da dobiju sertifikat o kompetentnosti validan u svim zemljama Evropske unije i Bliskog istoka.

## Smerovi obrazovanja
### Civilni smerovi
Trenutno u školi postoji šest sertifikovanih stručnih smerova:
* Aviomehatroničar
* Aviotehničar
* Tehničar vazdušnog saobraćaja 
* Tehničar vazdušnog saobraćaja za spasavanje
* Tehničar vazdušnog saobraćaja za bezbednost
* Tehničar za bezbednost informaciono-komunikacionih sistema u vazdušnom saobraćaju

### Vojni smerovi
Trenutno u školi postoje pet sertifikovanih vojnih smerova:
* Avio-tehničar za vazduhoplov i motor
* Avio-tehničar za elektro opremu vazduhoplova
* Avio-tehničar za elektronsku opremu vazduhoplova
* Mehatroničar za radarske sisteme
* Mehatroničar za raketne sisteme

## Učenici
Pored standardnog obrazovanja, učenici akademije mogu učestvovati u radu Školskog parlamenta škole, *Budi muško* projekta, maketarske sekcije, kluba mačevalaca i drugim aktivnostima.

## Vanjske veze
* Foto galerija na Ersrbiji
Panatenejski festival

**Panathenæa** (Παναθήναια „Sveatenske svečanosti”) bio je najvažniji festival drevne Atene i jedan od najvećih u starogrčkom svijetu. Bio je velika svetkovina koja su se održavala u čast boginje Atene, svake četvrte godine i traja je više dana. 

Atinjani su svake godine, u mjesecu avgustu (tačnije 28. dana mjeseca *[[Atički kalendar|hekatombaiona]]*), organizovali panatenejske svečanosti. Povorka građana pela se do hrama boginje Atine na Akropolju, noseći joj darove. Na čelu povorke išla su kola u obliku broda. Na katarci je umesto jedra bila razapeta odora (πέπλος) koju su tkalje istakle u čast Atine. Na peplosu je bila prikazana borba bogova sa gigantima, u kojoj je učestvovala i Zevsova kćerka. Iza kola su stupali tkalje, aristokrati i najistaknutiji političari i državnici. U rukama su nosili korpe sa raznovrsnim darovima namenjenim boginji. Povorku su završavale jedinice atinske vojske. Panatenejske svecanosti podrazumevale su i muzicka i sportska nadmetanja zvana Panatenejske igre. Pobednici su kao nagradu dobijali ulje od svetih Atininih maslina.

Posle gimnastičkih i muzičkih takmičenja, u kojim su pobednici dobijali kao nagrade, posebno izrađene amfore (panatenejske amfore), napunjene uljem svetih maslina, svečanostiti su se završavale veliko svečanom povorkom do Akropolja. U povorci se na brodu na točkovima vozio skupoceni peplos, koji su izradile atinske devojke kao poklon Atininoj statui.

Panatenejska povorka je prikazana na frizu Partenona (sada u Britanskom muzeju u Londonu).
Atena Partenos

***Athena Parthenos*** (; doslovno "Atena Djevica") bilo je naziv ogromne krizelefantinske skulpture koja je prikazivala lik grčke boginje Atene, a koju je izradio znameniti vajar Fidija. Nazvana je po izrazu kojim se nazivala boginja, a bila je smještena u atenskom Partenonu. Izrađene su brojne replike tog kipa, kako u antičko tako i u suvremeno doba.

Bila je najštovaniji kultni lik Atene, te se smatra jednim od najvećih dostignuća starogrčke skulpture. Fidija je rad na njoj započeo 447. pne., Lahar je njenu pozlatu uklonio godine 296. pne. kako bi isplatio svoje trupe, pa je poslije toga obnovljena uz pozlaćenu broncu; oštećena je u požaru godine 165. pne. ali je kasnije obnovljena. Nastavila je stajati u Partenonu sve do 5. vijeka n.e., kada je najvjerojatnije izgubljena u požaru. Neki izvori, pak, tvrde da se nalazila u Carigradu u 10. vijeku.

## Napomene





## Vanjske veze
* Colin Delaney, "Pheidias, Sculptor to the Gods"
* Alan LeQuire Page 
* Nashville Parthenon
Alkestida (drama)

***Alkestida*** (grčki , *Alkēstis*) je atenska tragedija koju je napisao starogrčki dramatičar Euripid. Prvi put je izvedena na Dionizijskom festivalu godine 438. pne. Euripid ju je predstavio kao završni dio tetralogije tematski nepovezanih predstava u natjecanju za tragediju, a prilikom čega je osvojio drugu nagradu; ovakava aranžman je bio poseban, s obziurom da je četvrta drama obično bila satirska drama.

Iako u ovoj tragediji nema hora satira, ipak je bogata komičnim elementima i sarkastičnim crtama. Drama obgrađuje legendu o Alkestidi, supruzi tesalskoga kralja Admeta, koja iz ljubavi prema mužu želi umreti umesto njega. Herakle je spasava od smrti i vraća mužu. Iznoseći na scenu agoniju i smrt plemenita lika i produžujući lirskom tugom tu agoniju, pesnik je pokazao romantičarsku osećajnost. Već u ovom najstarijem sačuvanom Euripiodovom delu vidi se pesnikova sposobnost za realistički prikaz i analizu duševnoga stanja te za sažimanje sve tople ljudske simpatije u plemenitosti mlade žene. U šaljivim elementima vidimo tragikomediju iz svakodnevnog života. Drama je prožeta mučnom brigom o smrti, o nemogućnosti da se ona pobedi. Realnost smrti služi kao kušnja koja pouzdano otkriva čvrstoću i trajnost porodičnih osećanja, pravu vrednost braka, istinsko značenje očinstva i majčinstva – što sve prožima i šaljive delove drame. Vrednost *Alkestide* upravo je u njenom uspelom spoju tragedije i komične drame.

## Reference

## Vanjske veze
* Alcestis plot summary & character descriptions at StageAgent.com
Samnijum

**Samnium** (oskanski jezik: **Safinim**; italijanski: **Sannio**) je oblast na jugu centralnog dijela Apenina u Italiji, a koji je bio postojbina **Samnita**, grupe sabelijskih plemena koji su je kontrolirali od oko 600. do oko 290. pne. Samnium se na sjeveru graničio s Lacijem, na jugu s Lukanijom , s Kampanijom na zapadu i Apulijom na istoku. Glavni gradovi oblasti su bili Bovaiamom, kasnije preimenovan u Bovianum od strane Latina (današnji: Bojano ili *Boiano*) i Malventum (Maloenton na oskanskom), koga su Rimljani preimenovali u Beneventum (današnji: Benevento).

## Vanjske veze
* Toponymy of Samnium 
* The Samnites
Samniti

**Samniti** su bili plemena koja su naseljavali Samnijum, zemlju na jugu Apenina, u Italiji. Samniti su se dugo borili protiv Rimljana za prevlast na jugu Italije tokom Samnitskih ratova:
* Prvi samnitski rat vođen je od 343—341. godine pne., 
* Drugi samnitski rat vođen je 326—304. godine pne. Godine 321. Rimljani su doživjeli težak poraz u Kaudinskom klancu. 
* Nakon Trećeg samnitskog rata (298—291. godine pne.) iz koga su Rimljani izašli kao pobjednici, moć Samnita bila je slomljena i ostali su lojalni Rimu sve do ustanka Savezničkom ratu (90—88. godine pne.) koji je završen dodjelom punog građanskog prava Samnitima. 

## Teritorija
Na svom vrhuncu, Samniti su zauzimali prostor Apenina između današnjih regija Italije Abruzzo, Molise, Kampanija i Apulija. Precizne granice nikada nisu bila jasno određene i često se definiraju tokovima rijeka Sangro, Volturno, Biferno i Trigno. 

Tokom većeg dijela svoje historije, Samniti nisu imali izlaz na more jer su ih u tome spriječavali susjedna plemena i narodi. Doduše, u jednom periodu uspjeli su izbiti na obje strane Apeninskog poluostrva. Na obali Tirenskog mora imali su svoje baze oko Pompeja. 

## Plemena

Samnite su sačinjavala četiri glavna plemena:
* Pentri, u centralnom dijelu, 
* Carricini, na sjeveru, 
* Caudini, na jugozapadu i 
* Irpini na jugu. 

Samniti su se uglavnom bavili uzgojem ovaca i bili su hrabri ratnici. Nerijetko su se borili kao plaćenici u drugim vojskama. 
Rim je vodio nekoliko ratova protiv Samnita i naposljetku, 82. godine pne. rimski diktator Lucius Cornelius Sulla ih je gotovo uništio.
437. pr. n. e.

__NOTOC__

Godina **437. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Macerina i Fidenasa** (ili, rjeđe, **godina 317. ''[[Ab urbe condita]]**''). Oznaka 437. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

## Događaji
* Periklo, zabrinut za grčku trgovinu na Istok i zbog novog tračko-skitskog saveza, vodi atensku flotu u ekspediciju u Pont na Crnom moru gdje uspostavlja prijateljske veze s tamošnjim grčkim kolonijama.
* Mnesiklo počinje graditi Propileju na atenskoj Akropoli, a rad na čemu će biti prekinut godine 432. pne. zbog izbijanja peloponeskog rata.

## Rođenja
*

## Smrti
*