Évora

**Évora** je grad i općina u unutrašnjosti Portugala od 45 783 stanovnika  u sredini Portugala (Regija Alentejo, Distrikt Évora).

*Évora* je poznata po svom izvrsno očuvanom historijskom centru, u kojem i dan danas stoji izvrsno očuvani rimski hram, srednjovjekovne zidine i velik broj spomenika iz različitih perioda, zbog tog je historijski centar Évore, 1986. godine upisan na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Evropi. Unesco je *Évoru* upisao kao grad-muzej čiji spomenici sežu do rimskih vremena, i zbog izvrsno očuvanih kuća ukrašenih azulejo keramikom i kovanim balkonskim ogradama iz 16. - 18. vijeka koje su utjecale na gradnju u Brazilu.
Historijsko središtu *Évore* ima 4 000 objekata na površini od 1.05&nbsp;km².
## Geografija
*Évora* je udaljena oko 136&nbsp;km istočno od Lisabona, prema španjolskoj granici (do Badajoza ima oko 100&nbsp;km). Grad leži u dolini rijeke Évora okružen brežuljcima. 

## Historija
Kraj oko Évore bio je naseljen još za neolita, o tome svjedoče brojni megaliti pronađeni oko grada, Anta Grande do Zambujeiro (najveće neolitsko nalazište u Portugalu) i Cromeleque dos Almendres.Kelti su osnovali grad **Ebora**, koji je bio prijestolnica njihove plemenske konfederacije. Rimljani su zauzeli *Eboru* 57. pne. i utvrdili grad zidinama (pojedini dijelovi njihovih zidina, kao i ostatci tad je zvana **Liberalitas Julia** (Velikodušna Julija) u čast Julija Cezara. Plinije Stariji spomenuo je Évoru, kao - **Ebora Cerealis**, zbog velikog broja vlažnih polja oko grada. U to vrijeme (1. vijek ne.) podignut je monumentalni hram u čast cara Augusta u korintskom stilu koji je usprkos tome što su ga razrušili Germani za svoje provale u 5. vijeku ostao relativno dobro očuvan do danas.

*Évoru* je 715. osvojio berberski vojskovođa Tarik ibn Zijad za Omejadski Kalifat. Za maurske vlasti (715. -1165.) grad se zvao **Jaburah** (arapski: يابرة.), oni su ga proširili i izgradili utvrdu i džamiju. *Évoru* je u septembru 1165. godine oslobodio portugalski legendarni narodni junak i vitez Geraldo Sem Pavor (*Geraldo Neustrašivi*) u iznenadnom jurišu na grad. Nakon povratka pod portugalsku vlast grad je počeo prosperirati, izgrađene su brojne crkve i palače, vrhunac tog razdoblja bio je 15. vijek kad su u *Évori* često boravili i stolovali portugalski kraljevi iz dinastije Avis (1385.-1580.), naročito Manuel I. i João III. Tad je *Évora* postala centar portugalskog humanizma, tu su djelovali; André de Resende (otac portugalske arheologije pokopan u katedrali), kipar Nicolau de Chanterene, slikari Cristóvão de Figueiredo i Gregório Lopes, kompozitori Manuel Cardoso i Duarte Lobo, historičar Duarte Galvão i otac portugalske drame Gil Vicente.

*Évora* je postala nadbiskupsko sjedište 1540, a Jezuiti su osnovali svoj univerzitet 1559. Studenti i profesori tog univerziteta, bili su mnogi poznati umovi svoga vremena; kao flamanski humanisti Nicolaes Cleynaerts (1493. -1542.) i Johannes Vasaeus (1511. -1561.) i španjolski jezuit Luis de Molina. U skladu sa tadašnjim liberalno prosvjetiteljskim idejama, tadašnji kraljev prvi ministar Markiz de Pombal protjerao je Jezuite iz zemlje i zatvorio univerzitet u Évori
1759., nakon tog je grad počeo nazadovati. Univerzitet Évora ponovno je otvoren tek 1973.

## Znamenitosti Évore

* Korintski hram u Évori ili hram božice Dijane je najznačajniji rimski spomenik u Portugalu sa 16 očuvanih korintskih granitnih stupova visine 7.68 m. Hram podignut na akropoli Évore, je danas najveća atrakcija grada. Predpostavlja se da je izgrađen u 1. vijek ne. u slavu prvog rimskog cara Augusta, ali je tek u 16. vijeku postao poznat kao hram božice lova Dijane, jer su tako predpostavljavljali jezuitski fratri zbog toga, jer je Évora bila poznata po lovu. 
* *Sé de Évora* (Katedrala Évora), uglavnom je podignuta između 1280.-1340. to je jedna od najznačajnijih gotičkih građevina u Portugalu. Poznata je po svom portalu sa skulpturama apostola iz 1335. godine, te lijepom glavnom brodu i klaustru. Jedan transept je uređen u manuelinskom stilu, a drugi u baroknom, dok su orgulje i korske klupe renesansni iz 1566. godine. Kapela sv. Brása iz 1480. godine je odličan primjer španjolske gotike zvane mudéjar s polukružnim potpornim stupovima.
* *Crkva São Francisco* (Igreja de São Francisco) je jedna od novijih građevina u historijskom centru, izgrađena za vrijeme dinastije Avis koja je poznata po miješanju gotike i manuelinskog stila u arhitekturi. Njena Kapela kostiju (*Capela dos Ossos*) ima natpis na ulazu: "Mi, kosti koje su ovdje, čekamo tvoje".
* *Palácio dos Duques de Cadaval* (Palača vojvode Cadavala) na akropoli Évore, izgrađena na mjestu palače koja je izgorila 1384., to je zgrada izgrađena u manuelinsko-maurskom stilu, sa fasadom iz 17. vijeka, i tornjem koga zovu Toranj pet štitova. To je bila guvernerova palača u kojoj su često odsjedali kraljevi.
* *Samostan Lóios* iz 15. vijeka s manuelinskom kućom ukrašenom azulejo keramikom i veličanstvenim portalom, danas je pretvoren u restoran.
* *Água de Prata Aqueduct* (Akvadukt srebrne vode) dug 9&nbsp;km sa velikim rasponom lukova, dao je podići kralj João III. između 1531.-1537. Danas su u djelu akvedukta koji prolazi kroz grad, stanovnici podigli između lukova; kuće, prodavaonica i kafeje.
* *Palača [[Vasco da Gama|Vasca da Game]]*, s manuelinskim klaustrom i renesansnim zidnim slikama, je mjesto gdje je od 1519.-1524. živio Vasco da Gama.
* *Univerzitet Évora* osnovan je kao jezuitski kolegij 1559. godine koje je dao izgraditi kralj Henrique I. Orginalni jezuitski kompleks ima manirističku crkvu i akademske zgrade oko velikog klaustra iz 17.-18. vijeka.
* *Praça do Geraldo* (Trg Geraldo) u središtu grada isprva se zvao *Praça Grande*, na njemu su se od 1275. održavali godišnji sajmovi. Na tom trgu je kralj Duarte I izgradio gotičku palaču Estaus.

## Rast stanovništva općine Évora

## Gradovi prijatelji
Évora ima ugovore o prijateljstvu sa slijedećim gradovima ::

*  Angra do Heroísmo (1986.)
*  Suzdalj (1986.)
*  Chartres (2003.)
*  Tønsberg
## Galerija slika

Datoteka:Évora - Praça do Giraldo.jpg|*Trg-Praça do Giraldo*
Datoteka:Pormenor XII.jpg|*Prizor iz centra*
Datoteka:Templo romano no centro histórico de Évora.jpg|*Rimski hram u historijskom centru*
Datoteka:Centro Histórico de Évora VIII.jpg|Akropola Évore
Datoteka:Centro Histórico de Évora I.jpg|Srednjovjekovne zidine Évore
Datoteka:Centro Histórico de Évora XII.jpg|Srednjovjekovne zidine Évore
Datoteka:Centro Histórico de Évora - Praça do Giraldo.jpg|*Zgrade na trgu - Praça do Giraldo* 
Datoteka:Aqueduto e muralhas de Évora.JPG|*Água de Prata Aqueduct*


## Napomene

## Vanjske veze

* Câmara Municipal de Évora  
*  Guia Turístico de Évora