open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
John Stuart, 3. earl od Butea

**John Stuart, 3. earl od Butea**,  (; 25. maj 1713 – 10. mart 1792) bio je britanski plemić i političar koji je od 1762. do 1763. godine služio kao premijer Velike Britanije, postavši prvi Škot i prvi torijevac na tom položaju, a koji je također poznat i kao posljednji kraljevski favorit u historiji Velike Britanije.

Bute, koji se rodio porodici škotskih plemića rodbinski vezanoj za pro-unionistički klan Campbell, političku karijeru je započeo u Domu lordova 1737. godine, gdje je bio istaknut član opozicije vladi Roberta Walpolea. Godine 1744. je upoznao prijestonasljednika Fredericka i postao njegov blizak prijatelj; nakon Frederickove smrti 1751. godine je postao tutor njegovom mlađem bratu, novom prijestonasljedniku i budućem kralju Georgeu III. 

Dvije godine nakon Georgeovog dolaska na vlast, Bute je vješto iskoristio njegovu antipatiju prema premijeru vojvodi od Newcastlea, te nizom manevara ishodio njegovu smjenu, iako je Newcastle uživao popularnost zbog uspjeha u Sedmogodišnjem ratu. Bute je imenovan za premijera te je ishodio Pariški mir kojim je rat uspješno okončan, iako su Butea Newcastle i William Pitt Stariji kritizirali zbog toga što je prema poraženoj Francuskoj i Španiji bio preblag. Bute je, sa druge strane, smatrao da teritorijalne dobitke u Sjevernoj Americi može očuvati jedino tako što tamo zadrži snažnu vojsku a koju su, po njegovoj zamisli, trebali financirati tamošnji kolonisti; zbog toga je uveo poreze i potakao niz događaja koji će nekoliko decenija kasnije kulminirati sa Američkom revolucijom. Sam Buteov mandat, međutim, nije dugo potrajao, jer se brzo okrenuo protiv svog kraljevskog pokrovitelja, kritizirajući ga u anonimnim pamfletima; kada je George doznao za njihovo autorstvo, Butea je zamijenio sa vigovcem Georgeom Grenvilleom.

Bute je ostatak života proveo na svom imanju, baveći se botanikom i pokroviteljstvom književnosti.

## Vanjske veze

* The Age of George III: The ministry of John Stuart, third Earl of Bute
Kraljevina Korzika (1794–1796)

**Anglo-korzikanska kraljevina** bila je kratkotrajna nezavisna država uspostavljena na ostrvu Korzika. Postojala je u periodu od 1794. do 1796. godine.

## Historija
U vreme izbijanja Francuske revolucije, Korzika se pod francuskom vlašću nalazila svega dve decenije. Korzikanski lider Paskal Paoli, koji je proteran od strane francuskih vlasti, postao je neka vrsta idola slobode i demokratije. Francuska ustavotvorna skupština pozvala ga je 1789. godine u Pariz gde je slavljen kao heroj. Kasnije je vraćen na Korziku sa činom general-potpukovnika.

Međutim, nakon ubistva francuskog kralja Luja, Paoli je napustio svoje revolucionarne ideje. Nacionalni konvent proglasio ga je državnim neprijateljem. Paoli je proglasio otcepljenje Korzike od Francuske i zatražio pomoć Britanaca. Britancima je predložio da Korzika stekne status koji je imala Kraljevina Irska. Za Britaniju je to bila prilika da obezbedi čvrstu pomorsku bazu na Mediteranu. Zbog toga je 1794. godine na Korziku poslata pomoć pod komandom admirala Samjuela Huda. Francuzi su upravo opseli tvrđavu Kalvi. Horacije Nelson je tom prilikom izgubio vid na desno oko. Korzika je nakratko postala dominion kralja Džordža III.

Na Korzici je uspostavljena ustavna monarhija. Ustav je bio demokratski, a kralj je zastupao interese Britanije. Postojao je i Parlament i Savet koji je vršio izvršnu vlast. Prestonica je početkom 1795. godine iz Korte premeštena u Bastiju. Nepovoljan položaj primorao je Britance da povuku svoje snage sa Korzike oktobra 1795. godine. Paoliju je pružen azil u Britaniji. Dana 19. oktobra 1796. Francuzi osvajaju Bastiju. Korzika je postala francuski departman.

## Izvori
* Thrasher, Peter Adam (1970). Pasquale Paoli: An Enlightened Hero 1725-1807. Hamden, CT: Archon Books
* Gregory, Desmond (1985). The Ungovernable Rock: A History of the Anglo-Corsican Kingdom and Its Role in Britain's Mediterranean Strategy During the Revolutionary War, 1793-1797. London: Fairleigh Dickinson University Press
Run, Cougar, Run

***Run, Cougar, Run*** () je američki igrani film snimljen 1972. godine u režiji Jeromea Courtlanda. Naslovni protagonist je puma kojoj su lovci ubili partnera, te koja se mora brinuti za svoja tri mladunca u nemilosrdnoj divljini, dok je lovci nastavljaju proganjati.

## Uloge
*Stuart Whitman ... Hugh McRae
*Frank Aletter ... Sam Davis
*Lonny Chapman ... Harry Walker
*Douglas Fowley ... Joe Bickley 
*Harry Carey, Jr. ... Barney
*Alfonso Arau ... Etio

## Reference

## Vanjske veze
*
When the Legends Die

***When the Legends Die*** () je američki igrani film snimljen 1972. godine u režiji Stuarta Millara. Po žanru je drama sa elementima modernog vesterna, a temelji se na istoimenom romanu Hala Borlanda. Protagonist, čiji lik tumači Frederic Forrest, je mladi Juti Indijanac koji napušta rezervat kako bi započeo karijeru rodeo jahača. Radnja prikazuje njegov odnos sa starim mentorom (čiji lik tumači Richard Widmark), a koga muči alkoholizam.

## Uloge
* Richard Widmark ... Red Dillon
* Frederic Forrest ... Tom Black Bull
* Luana Anders ... Mary
* Vito Scotti ... Meo (Dillonov pazikuća)
* Herbert Nelson ... Dr. Wilson
* John War Eagle ... Blue Elk
* John Gruber ... Clyde 'Tex' Walker
* Garry Walberg ... Nadzornik škole
* Jack Mullaney ... Radnik na benzinskoj stanici
* Malcolm Curley ... Benny Grayback (direktor škole)
* Roy Engel ... Sam Turner
* Rex Holman ... Neil Swenson
* Mel Gallagher ... Kauboj
* Tillman Box ... Mladi Tom Black Bull
* Sondra Pratt ... Angie (djevojka koja kupi Toma)

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
*
Aachenski mir (1668)

**Ahenski mir** potpisan je 2. maja 1668. godine između Francuske i Španije. Njime je okončan Devolucioni rat.

## Mir
Devolucioni rat (1667-1668) Luj XIV vodi u pokušaju da pripoji španske teritorije. Kao suprug Marije Terezije, on nastoji da nakon smrti španskog kralja Filipa IV (1665) preuzme nasleđe. Pošto Terezija ne dobija nasleđe, francuske snage pod Kondeom upadaju u Franš-Konte, a pod Tirenom u Nizozemsku.

Mir je garantovan od strane Trostruke alijanse koju su činili Engleska, Nizozemska i Švedska. Zaključen je na prvom kongresu u Ahenu. Luj XIV je vratio tro grada: Kambrej, Sent-Omer i Er sir la Lis. Takođe, vratio je provinciju Franš-Konte. Za uzvrat, Luj je dobio dvanaest tvrđava, uključujući i Lil. Sporazumom su Francuskoj ostale sve teritorije zadobijene u Flandriji 1667. godine.

## Povezano
* Ahenski mir (1748)
* Devolucioni rat

## Izvori
*
Faust (film, 2011)

***Faust*** je ruski igrani film snimljen na njemačkom jeziku 2011. godine u režiji Aleksandra Sokurova. Inspiriran je legendom o Doktoru Faustu, a po žanru je drama. Naslovni protagonist, čiji lik tumači Johannes Zeiler je naučnik koji početkom 19. vijeka postaje opsjednut pronalaženjem duše, a koji se tokom svog istraživanja sprijatelji sa lokalnim lihvarom (čiji lik tumači Anton Adasinski). Radnja prikazuje kako Faust postaje opsjednut mladom djevojkom (koju tumači Isolda Dyachuk), te mu je lihvar ponudi u zamjenu za Faustovu dušu. *Faust* je premijerno prikazan na venecijanskoj Mostri gdje je osvojio Zlatni lav.

## Uloge
* Johannes Zeiler ... Faust
* Anton Adasinski ... Lihvar (Mefistofel)
* Isolda Dychauk ... Gretchen
* Georg Friedrich ... Wagner
* Hanna Schygulla ... Lihvarova supruga
* Antje Lewald ... Gretchenina majka
* Florian Brueckner ... Valentin 
* Sigurdur Skulasson ... Faustov otac 
* Maxim Mehmet ... Valentinov prijatelj
* Eva-Maria Kurz ... Faustova kuharica

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
* "Faust", Proline Film
* ''Faust'' Filming locations with real photos at Movieloci.com
Los pasos dobles

***Los pasos dobles*** je špansko-švicarski biografski igrano-dokumentarni film snimljen 2011. godine u režiji Isakija Lauceste. U njemu se, kombinirajući igrane i dokumentarne scene, nastoji rekonstruirati život francuskog književnika i slikara Françoisa Augiérasa. Narator i protagonist je španski slikar Miquel Barcelo koji tumači samog sebe i odlazi u Afriku, u zemlju Dogona, nastojeći pronači blago koje je Augiéras navodno sakrio za jednog od svojih putovanja. *Los pasos dobles* je prikazan na Filmskom festivalu u San Sebastianu gdje je osvojio Zlatnu školjku.

## Vanjske veze
*
Domaća jabuka

**Domaća jabuka** () je vjerovatno hibridnog porijekla, a nastala je u centralnim dijelovima Azije. Njoj najsrodnija vrsta, *Malus sieversii*, se još uvijek može naći na planinama u Kazahstanu, Kirgistanu, Tadžikistanu i nekim dijelovima Kine, na nadmorskim visinama između 1200 i 1800 m. Kako su kroz ovaj predeo prolazili putni pravci koji su povezivali Kinu sa Bliskim Istokom i Evropom, vjerovatno su putnici ti koji su doprinijeli rasprostiranju jabuke van svoje domovine. Postoje arheološki primerci jabuka iz Anadolije koji su stari nekih 85000 godina, mada se još uvijek sa sigurnošću ne može govoriti otkuda tu jabuke i da li su ih ljudi uzgajali. Prvi podaci o kultivaciji jabuke govore o uzgoju u Anadoliji i sjevernoj Mezopotamiji u drugom milenijumu pne. Do 500. pne. jabuka je vjerovatno bila uzgajana širom Perzijske Monarhije. Kada je Aleksandar Makedonski zavladao tim područjima oko 1323 godine p.n.e. uzgoj jabuke se proširio kroz grčki (helenski) svijet. Teofrast je razlikovao slatku domaću jabuku i kiselkaste divlje.

Usponom Rimskog Carstva razvilo se i voćarstvo, a domaća jabuka se proširila prema Zapadnoj i Sjevernoj Evropi. Sa širenjem svog areala, domaća jabuka je dolazila u kontakt sa divljim vrstama roda Malus i često je hibridima obogaćivala svoj genotip. Isto tako je jako brzo zamijenila ove divlje vrste u životu ljudi, tako da su one najpre potisnute a potom i vjerovatno iščezle. Ovo bi značilo da jabuke koje su jeli Kelti, Franci, Gali i druga germanska plemena, kao i stari Slaveni, više ne postoje na planeti.

Od 13. vijeka jabuke su postale veoma uzgajana vrsta širom Evrope. Tokom 16. i 17. vijeka evropski kolonisti prenose jabuku u Amerike, sredinom 17. vijeka prenose je u Južnu Afriku, a krajem 18. vijeka počinje uzgoj jabuke u Australiji i na Tasmaniji. Tako domaća jabuka može zahvaliti napretku civilizacije na širenju areala.

## Vanjske veze

* Jabuka, opis 
* Slike poznatijih sorti jabuka 
* Opis nekih sorti jabuke
Cesare deve morire

***Cesare deve morire*** () je italijanski crno-bijeli igrani film snimljen u režiji braće Paola i Vittorija Tavianija i premijerno prikazan početkom 2012. godine. Po žanru je drama, a predstavlja slobodnu adaptaciju teatarskog komada *[[Julije Cezar (drama)|Julije Cezar]]* engleskog pisca Williama Shakespearea. Radnja se događa u suvremeno doba, odnosno u zatvoru u rimskom predgrađu Rebbibia gdje zatvorenici pripremaju izvedbu Shakespeareovog djela. *Cesare deve morire* je prikazan na Berlinskom filmskom festivalu gdje je osvojio Zlatni medvjed.

## Uloge
* Salvatore Striano ... Bruto (Brut)
* Cosimo Rega ... Cassio (Kasije)
* Giovanni Arcuri ... Cesare (Cezar)
* Antonio Frasca ... Marcantonio (Marko Antonije)
* Juan Dario Bonetti ... Decio (Decije Brut)
* Vincenzo Gallo ... Lucio (Lucius)
* Rosario Majorana ... Metello (Metellus Cimber)
* Francesco De Masi ... Trebonio (Trebonius)
* Gennaro Solito ... Cinna (Cina)
* Vittorio Parrella ... Casca (Kaska)
* Pasquale Crapetti ... Legioner
* Francesco Carusone ... Vidilac
* Fabio Rizzuto ... Stratone (Strato)
* Maurilio Giaffreda ... Ottavio (Oktavije)
* Fabio Cavalli ... Direktor teatra

## Vanjske veze
* 
* 
*
Junkhearts

***Junkhearts*** je britanski igrani film snimljen 2011. godine u režiji Tinge Krishnan. Po žanru je drama, a nominalni protagonist, koga tumači Eddie Marsan, je bivši profesionalni vojnik koji se zbog PTSP-a odao piću. Radnja prikazuje kako se sreće sa grupom ljudi koji također boluju od raznih oblika ovisnosti. *Junkhearts* je sljedeće godine prikazan na Moskovskom festivalu gdje je osvojio glavnu nagradu.

## Uloge
* Eddie Marsan ... Frank
* Candese Reid ... Lynette
* Tom Sturridge ... Danny
* John Boyega ... Jamal
* Romola Garai ... Christine
* Shaun Dooley ... Josh
* Nabil Elouahabi ... Fisherman
* Bhasker Patel ... Hasan

## Vanjske veze
*
Eddie Marsan

**Edvard Moris Čarls Marsan** (; Stepni, London, 9. juna 1968), poznatiji kao **Edi Marsan**, engleski je filmski, televizijski i pozorišni glumac. Poznat je po ulozi inspektora *Lestrejda* u serijalu filmova o Šerloku Holmsu Gaj Ričija. Nastupao je u filmovima i TV serijama Gangster broj 1 (2000), Nepokolebljivi (2002), V kao Vendeta (2005), Nemoguća misija 3 (2006), Siksti Siks (2006), Henkok (2008), Šerlok Holms (2009), Ratni konj (2011), Šerlok Holms: Igra senki (2011), Najbolji od svih (2012) i Svršetak sveta (2013). Takođe se pojavio u TV seriji Rej Donovan (2013) TV mreže Šoutajm  kao *Teri Donovan*, a u Bi-Bi-Sijevoj miniseriji Džonatan Strejndž & Mister Norel (2015), kao g. *Gilbert Norel*.

Tokom karijere bio je nominovan za više filmskih i TV nagrada. Dobitnik je nagrade Londonskog kruga filmskih kritičara i nagrade nacionalnog društva filmskih kritičara kao i BIFA nagrade za najboljeg sporednog glumca, u filmu Hepi-Gou-Laki 2008. godine.

## Biografija
Edi Marsan je rođen u Stepniju, u istočnom Londonu, u radničkoj porodici: njegov otac je bio vozač, a majka radnik u školskoj kuhinji. Po završetku školovanja, Marsan je neko vreme radio u štampariji.

Počeo da se pojavljuje na velikom ekranu od 1992. godine, igrajući male uloge u raznim televizijskim serijama, a kasnije je igrao u filmovima kao što su Bande Njujorka (2002), 21 gram (2003), Iluzionista (2006), Henkok (2008), Šerlok Holms (2009), Džek ubica divova (2012). U decembru 2011. godine održana je svetska premijera čak dva holivudska filma uz učešće Marsana: Ratni konj i Šerlok Holms: Igra senki.

## Reference

## Vanjske veze

*
Korzikanska Republika

**Korzikanska Republika** () bila je samoproglašena i međunarodno nepriznata država koja je postojala na najvećem dijelu teritorija Korzike od 1755. do 1769. godine. Proglasio ju je Pasquale Paoli, vođa pobunjenika koji su nastojali Korziku osloboditi od tadašnje đenoveške vlasti. Nova je država dobila pisani ustav, napravljen u duhu liberalnih ideja Prosvjetiteljstva, te je uvela opće pravo glasa (prema nekim tumačenjima prošireno čak i na žene); Paoli je postao njen predsjednik. Paolijevi su pobunjenici uspjeli istjerati đenoveške trupe sa skoro cijelog otoka, sa izuzetkom nekoliko utvrđenih obalnih uporišta. Nova država, međutim, nije bila međunarodno priznata, sa izuzetkom tuniskih bejova. Godine 1768. su Đenovežani, shvativši da nemaju financijske ni vojne resurse za kontrolu otoka, odlučili Korziku u zamjenu za novac prepustiti susjednoj Kraljevini Francuskoj. Francuske su se trupe nakon toga u kratkoj ali žestokoj kampanji slomile otpor Korzikanaca i uspostavile francusku vlast.

Godine 1794. su korzikanski separatisti, koristeći postrevolucionarni kaos i Rat Prve koalicije, uz britansku podršku svrgunli francusku vlast i proglasili kratroktrajno Korzikansko Kraljevstvo u personalnoj uniji sa Velikom Britaniji. Dvije godine kasnije je nakon povlačenja britanskih snaga na Korzici obnovljena francuska vlast koja se održala do današnjih dana.

## Reference

## Vanjske veze
* Prvi korzikanski ustav (1755)
Frederic Forrest

**Frederic Fenimore Forrest Jr.** (23. decembar 1936 -) je bivši američki glumac, poznat po nizu epizodnih, ali upečatljivih uloga u nizu hvaljenih filmova, prije svega onih u režiji Francisa Forda Coppole, a među kojima se ističe lik Jaya "Chefa" Hicksa u ratnom spektaklu *[[Apocalypse Now]]*.

## Reference

## Vanjske veze
*
Mer eller mindre mann

***Mer eller mindre mann*** () je norveški igrani film snimljen 2012. godine u režiji i po scenariju Martina Lunda. Po žanru je mješavina drame i komedije, a naslovni protagonist, koga tumači András Gyémánt, je 35-godišnji muškarac koji usprkos zrelih godina zajedno sa svojim prijateljima živi neodgovorno i ponaša se poput tinejdžera. Radnja prikazuje kako je, nakon što mu djevojka postane trudna, prisiljen prvi put tražiti posao i živjeti u vlastitom stanu. *Mer eller mindre mann* je prikazan na festivalu u Karlovym Varyma gdje je osvojio Kristalni globus.

## Vanjske veze
*
Charles Watson-Wentworth, 2. markiz od Rockinghama

**Charles Watson-Wentworth, 2. markiz od Rockinghama**,  (13. maj 1730 – 1. jul 1782), navođen kao **Časni Charles Watson-Wentworth** prije 1733, **Vikont Higham** od 1733. do 1746, **Earl od Maltona** od 1746. do 1750. te **Markiz od Rockinghama** od 1750. godine, bio je britanski vigovski političar, najpoznatiji po tome što je u dva navrata - od 1765. do 1766. te 1782. godine - služio kao  premijer Velike Britanije.

Rođen je u vigovskoj porodici, a političku karijeru je započeo 1751. godine. Godine 1753. je osnovao Rockinghamov klub, čije će postati jezgro konzervativne frakcije vigovaca poznate kao Rockinghamovi vigovci. Bio je blizak premijeru vojvodi od Newcastlea i nakon 1760. je bio u lošim odnosima sa mladim kraljem Georgeom III.

Usprkos toga, nakon pada vlade Georgea Grenvillea ga je George III odredio za njegovog nasljednika. Rockinghamov prvi premijerski mandat je obilježilo nastojanje da se primire sjevernoamaerički kolonisti, te je ukinut sporni Zakon o taksenim markama. Jedan od njegovih najbližih suradnika u vladi je postao Edmund Burke, koji će kasnije postati vodeći konzervativni ideolog. Sporovi unutar kabineta su doveli do ostavke, te ga je zamijenio William Pitt Stariji.

Rockingham je otada bio u opoziciji. Zalagao se za prava sjevernoameričkih kolonista i žestoko kritizirao britanske vlade koje su na kraju dovele do pobune i otcjepljenja SAD od Britanskog Imperija. Nakon što je postalo jasno da je rat protiv pobunjenika izgubljen, godine 1782. je postavljen za novog premijera. U nekoliko mjeseci koliko je bio premijer, pokušao je postići mirovni sporazum uz priznanje nezavisnosti kolonija. Umro je na dužnosti od gripe, a zamijenio ga je Earl od Shelburnea koji će bez uspjeha pokušati zadržati kolonije nudeći im status dominiona.
William Pitt Stariji

**William Pitt, 1. earl od Chathama**,  (15. novembar 1708&nbsp;– 11. maj 1778) bio je britanski vigovski političar, koji je od 1766. do 1768. služio kao premijer Velike Britanije i koji se tradicionalno smatra jednim od najvećih britanskih državnika 18. vijeka. Pitt je slavu stekao kao jedan od ministara i neformalni, odnosno *[[de facto]]* šef vlade u periodu od 1756. do 1761. godine, kada je svojim energičnim vođenjem imao ključni doprinos u pobjedi u Sedmogodišnjem ratu. Kasnije je došao u sukob sa kraljem Georgeom III, prije svega po pitanju odnosa prema sjevernoameričkim kolonistima koji će na kraju dovesti do njihove pobune. 

Njegov sin Wiliam Pitt Mlađi je postao premijer u dva navrata i imao ključnu ulogu u prvoj fazi Napoleonskih ratova.
La Fille de nulle part

***La fille de nulle part*** () je francuski igrani film snimljen 2012. godine u režiji i po scenariju Jean-Claudea Brisseaua. Po žanru je fantastična drama, a Brisseau se u njemu pojavljuje kao protagonist, odnosno tumači lik profesora matematike koji na ulici spasi tajanstvenu mladu ženu (čiji lik tumači Virginie Legeay). Radnja prikazuje kako je on dovede sebi u kuću gdje mu ona pomaže pri pisanju knjige, ali i kako se ispostavi da raspolaže s neobičnim moćima. *La fille de nulle part* je premijerno prikazan na festivalu u Locarnu gdje je osvojio Zlatni leopard.

## Vanjske veze
*
George Grenville

**George Grenville** (14. oktobar 1712 – 13. novembar 1770) bio je britanski vigovski političar koji je od 1763. do 1765. godine vršio dužnost premijera Velike Britanije.

Rođen je u uglednoj porodici, a političku karijeru je započeo 1741. godine izborom u Dom komuna, gdje će kao zastupnici služiti i četvoro njegove braće. Ispočetka je bio u opoziciji prema vladi Roberta Walpolea, da bi 1744. godine ušao u vladu Henryja Pelhama kao jedan od lordova Admiraliteta. Od 1755. je bio u opoziciji, postavši blizak Williamu Pittu Starijem. Godine 1756. je ušao u vladu vojvode od Newcastlea, a potom služio u vladi Lorda Butea. Nakon što je Lord Bute prisiljen odstupiti, godine 1763. je preuzeo njegovo mjesto.

Grenvilleov mandat je obilježilo nastojanje da se poprave državne financije iscrpljene nakon dugog, iako pobjedonosnog Sedmogodišnjeg rata. U tu je svrhu promovirao donošenje Zakona o markicama 1765. godine koji je trebao omogućiti finaciranje britanskih trupa u sjevernoameričkim kolonijama na račun samih kolonista; ta je mjera izazvala duboko nezadovoljstvo i bila jedan od uzroka kasnije Američke revolucije. Prisiljen je na ostavku nakon što je kralj George III uspio nagovoriti Lorda Rockinghama da preuzme mjesto premijera.

Grenville je nakon toga sa svojim pristašama, koji će kasnijih decenija biti poznati kao grenvilleiti, bio jedan od vođa parlamentarne opozicije. Godine 1768. se za vrijeme korzikanske krize zalagao za britansku oružanu intervenciju kako bi se pomoglo pobunjenim Korzikancima protiv francuske invazije.

Njegov sin William je od 1806. do 1807. također služio premijer na čelu široke koalicijske ''Vlade svih talenata".
Lady Sings the Blues (film)

***Lady Sings the Blues*** () je američki biografski film snimljen 1972. godine u režiji Sidneya J. Furieja. Glavni lik, koji u svojoj debitantskoj ulozi tumači Diana Ross, je znamenita crna jazz i blues pjevačica Billie Holiday. Radnja prikazuje njen život od 1928. do 1944. godine, sa posebnim naglaskom na tragične posljedice rasističkih predrasuda i ovisnosti o narkoticima. *Lady Sings the Blues* je bio jedan od ambicioznijih i prestižnijih projekata tadašnjeg Hollywooda, te je, kombinirajući društvenu angažiranost i angažman pjevačice Diane Ross na vrhuncu njene popularnosti, doživio izuzetan uspjeh. Uz sam film je izdan i uspješan soundtrack album.

## Uloge
* Diana Ross ... Billie Holiday
* Billy Dee Williams ... Louis McKay
* Richard Pryor ... Piano Man
* James Callahan ... Reg Hanley
* Paul Hampton ... Harry
* Sid Melton ... Jerry
* Virginia Capers ... Sadie Fagan Holiday, Billiena majka
* Yvonne Fair ... Yvonne
* Isabel Sanford ... Madame
* Jester Hairston ... Fefe
* Lynn Hamilton ... Tetka Ida
* Victor Morosco ... Vic
* Robert Gordy ... Sokol
* Harry Caesar ... Silovatelj
* Paulene Myers ... Mrs. Edson
* Scatman Crothers ... Big Ben

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* 
*
Pancho Villa (film)

***Pancho Villa*** je američko-britansko-španski vestern film snimljen 1972. godine u režiji Eugenija Martina. Temelji se na stvarnim događajima koji su se dogodili 1916. godine na meksičko-američkoj granici za vrijeme Meksičke revolucije. Naslovni protagonist, koga tumači Telly Savalas, je znameniti meksički revolucionar Pancho Villa, a zaplet prikazuje kako ga prevare trgovci oružjem, pa se odluči na smjeli plan da oružje nabavi drskim prepadom na američko vojno skladište, a koji će dovesti do američke kaznene ekspedicije u Meksiko. *Pancho Villa* je snimljen u duhu tada popularnih zapata vesterna, koji su uz akciju sadržavali i implicitni politički angažman, prije svega usmjeren na kritiku američkog militarizma i tada aktualnog vijetnamskog rata.

## Uloge
* Telly Savalas ... Pancho Villa
* Clint Walker ... Scotty
* Chuck Connors ... Puk. Wilcox
* Anne Francis ... Flo
* José María Prada ... Luis
* Ángel del Pozo ... Por. Eager
* Luis Dávila ... McDermott
* Mónica Randall ... Lupe
* Antonio Casas ... General Goyo
* Alberto Dalbés ... Kapetan Mendoza
* Walter Coy ... General Pershing

## Vanjske veze
* 
* ''Pancho Villa'' film at Hulu
* ''Pancho Villa''  at the Spaghetti Western Database
*
Diana Ross

**Diana Ross** (26. mart 1944 -) je američka pjevačica, glumica i muzička producentica, koja je slavu stekla u drugoj polovici 1960-ih kao članica globalno popularnog pop pjevačkog trija *[[The Supremes]]*, a 1970-ih kao solo izvođačica imala niz velikih R%B, soul i disco hitova koji su je učinile jednom od najpopularnijih izvođača svoga vremena. Godine 1972. je debitirala kao glumica tumačeći lik Billie Holiday u biografskom filmu *[[Lady Sings the Blues]]*.

## Diskografija

## Vanjske veze

* 
* 
* Diskografija Dajane Ros na sajtu *Discogs*
Pietà

**Pietà** (talijanska izvedenica iz latinskog *pietas*: sućut, sažaljenje) ili **Oplakivanje Krista** je u kršćanskoj ikonografiji prikaz Blažene Djevice Marije koja u krilu drži mrtvo Isusovo tijelo. Ovaj motiv se javlja u 12. stoljeću, a osobito je popularan motiv u gotici i renesansi.

## Opis

Ova scena nije opisana u Novom Zavjetu, no čini jednu od "Sedam Gospinih tuga", tragični pandan poznatog motiva "Sedam Gospinih radosti". "Meditacije o Kristovom životu", djelo nepoznate sestre franjevke iz kasnog 13. stoljeća detaljno opisuje prilike Isusove muke i polaganja u grob gdje je ovaj motiv osobito važan. Cilj ovog motiva bio je izazivanje sućuti prema tuzi Gospe i Isusove patnje čime se željelo direktno povezati ljudske emocije boli i gubitka s ljubavlju za Boga u ljudskom obliku. Pa i sam pojam "sućut" podrazumijeva fizičko preuzimanje osjećaja (boli) onoga koji suosjeća od onog koji je u boli.

Koncem 12. stoljeća umjetnici su, u želji da stvore djela koja će predstavljati novu sliku religioznosti za privatne molitve u domovima, svojim djelima dali više emocija (njemački *Andachtsbild*: slika kontemplacije). Upravo najrašireniji oblik ovakvih prikaza bila je Pietà koja se najprije javila u Njemačkoj i Francuskoj.

## Popis slavnih Pietà

* Roettgen Pietà (rano 14. stoljeće) – gotička drvena skulptura
* Oplakivanje Krista (Giotto) - freska iz Kapele Arena u Padovi (1305./1306)
* Avignoska Pietà (oko 1470.) – uljena slika Enguerranda Quartona, danas u Louvreu u Parizu.
* Pietà (Michelangelo) – mramorna skulptura iz 1500. god., nalazi se u Crkvi sv. Petra u Vatikanu.

## Povezano
* Ukop Isusa

## Vanjske veze

* Vjersko objašnjenje motiva Pietà
Dans la maison

***Dans la maison*** () je francuski igrani film snimljen 2012. godine u režiji Françoisa Ozona. Po žanru je mješavina drame, komedije i triler, a predstavlja adaptaciju romana *El chico de la última fila* španskog pisca Juana Mayorge. Glavni lik, koji tumači Fabrice Luchini, je sredovječni nastavnik književnosti koji se sprijatelji sa 16-godišnjim učenikom (koga tumači Ernst Umhauer) i postane mu lični tutor. Radnja prikazuje kako se ispostavi da je dječak manipulativni psihopat koji će uništiti njegov život. *Dans la maison* je prikazan na Festivalu u San Sebastianu gdje je nagrađen Zlatnom školjkom.

## Uloge
* Fabrice Luchini ... Germain Germain
* Kristin Scott Thomas ... Jeanne Germain
* Emmanuelle Seigner ... Esther Artole 
* Denis Ménochet ... Raphael 'Rapha' Artole (Senior).
* Bastien Ughetto ... Raphael 'Rapha' Artole (Junior).
* Ernst Umhauer ... Claude Garcia
* Yolande Moreau ... Rosalie / Eugénie

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* 
*
Poziția copilului

***Poziția copilului*** () je rumunjski igrani film snimljen u režiji Călina Petera Netzera i premijerno prikazan početkom 2013. godine. Po žanru je mješavina drame i trilera. Protagonistica, čiji lik tumači Luminița Gheorghiu, je sredovječna, ali imućna i uticajna žena čiji se sin u 30-im godinama života odselio iz kuće pokušavajući pobjeći njenom uticaju. Radnja prikazuje kako je usmrtio čovjeka u prometnoj nesreći, te kako majka koristi svoje bogatstvo i uticaj kako bi ga oslobodila kaznene odgovornosti. *Pozitia* je bila premijerno prikazana na Berlinskom filmskom festivalu gdje je osvojila Zlatni medvjed.

## Uloge
* Luminița Gheorghiu ... Cornelia Keneres, Mother
* Vlad Ivanov ... Dinu Laurențiu
* Florin Zamfirescu ... Domnul Făgărășanu
* Bogdan Dumitrache ... Barbu, sin
* Ilinca Goia ... Carmen
* Nataşa Raab ... Olga Cerchez
* Adrian Titieni ... Otac
* Mimi Brănescu ... Policajac

## Vanjske veze
* 
*
Fon jezik

**Fon jezik** (fon: *fɔ̀ngbè*) je zapadnoafrički jezik iz istočne skupine gbe jezika, koji se govori na području Benina i Nigerije. Fon je dio šire skupine voltaško-kongoanskih jezika, a danas nema službeni status ni u jednoj zemlji, s tim da je u Beninu priznati većinski neslužbeni jezik. Prema podacima za 2006. godinu, fon jezik je imao oko 2,200,000 govornika, većina kojih je pripadala istoimenom narodu.

## Klasifikacija i dijalekti

Standardizirani fon spada u klaster fonskih jezika u podskupini istočnih gbe jezika. Beninski lingvističar Hounkpati Capo grupira jezike agbome, kpase, gun, maxi i weme (ouémé) u fonski dijalektni klaster, mada drugi lingvističari predlažu i druge klasifikacije. Standardni fon jezik primjerna je "meta" jezičnog inženjeringa u Beninu, iako postoje identični, ali zasebni projekti za druge jezike u zemlji, poput guna i gena. 

Danas postoje najmanje 53 dijalekta fon jezika diljem Benina.

## Gramatika i ortografija

Prema lingvističkoj tipologiji, fon je analitički jezik, kao svi drugi gbe jezici. Osnovno sintaktički raspored je subjekt-predikat-objekt. Fon koristi latinično pismo, mada u izmijenjenoj formi, uz dodatke određenih grafema (Ɖ/ɖ, Ɛ/ɛ i Ɔ/ɔ) te pet digrafa (gb, hw, kp, ny i xw). Alfabet izgleda ovako:

Uz ovo, fonski jezik poznaje i pet dijakritika za naglaske - kratki naglasak ⟨´⟩, dugi naglasak ⟨`⟩, kvačica za silazno-uzlazni naglasak ⟨ˇ⟩, cirkumfleks za uzlazno-silazni naglasak ⟨ˆ⟩ i makron za neutralni ton ⟨¯⟩. Naglasci se mahom koriste u rječnicima i ostalim priručnicima, ali rijetko u drugim oblicima pisanja. Uz to, naglašavanje tonova je fonemsko, tako da su mogući drugačiji izgovori, ovisno o okolini samoga sloga.

## Uporaba

Iako nije službeni jezik, fon se koristi u Beninu, tako da postoje radijski (preko ORTB-a) i televizijski (preko satelita) programi na tom jeziku. Jezik se u ograničenoj mjeri, uz službeni francuski, koristi u javnoj uporabi (dvojezični natpisi), a od drugog desetljeća XXI. vijeka u ograničenoj mjeri se, opet uz službeni francuski, koristi u školama.

## Reference

## Literatura
* 

## Vanjske veze
* A Facebook application to use and learn the Fon language, developed by Jolome.com
* The first blog totally in Fongbe. An access to a Fongbe forum is given
* Journal of West African Languages: Articles on Fon
* ''Manuel dahoméen : grammaire, chrestomathie, dictionnaire français-dahoméen et dahoméen-français'', 1894 by Maurice Delafosse at the Internet Archive (in French)
Pietà (film)

***Pietà*** () je južnokorejski igrani film snimljen 2012. godine u režiji Kim Ki-duka. Po žanru je mješavina drame i trilera, a protagonist, čiji lik tumači Lee Jung-jin je brutalni utjerivač dugova za lokalne zelenaše. Radnja prikazuje kako upoznaje neobičnu ženu (čiji lik tumači Jo Min-su koja tvrdi da je njegova majka, a zbog čega će početi preispitivati svoj način života. *Pietà* je premijerno prikazana na venecijanskoj Mostri gdje je osvojila Zlatni lav. Prilikom kasnijeg prikazivanja je izazvala kontroverze zbog uznemirujućih scena nasilja, koje uključuju kanibalizam, ali motiva incesta.

## Uloge
*Lee Jung-jin ... Lee Kang-do
*Jo Min-su ... Jang Mi-sun 
*Kang Eun-jin ... Myeong-ja, Hun-cheolova supruga
*Woo Gi-hong ... Hun-cheol
*Cho Jae-ryong ... Tae-seung 
*Lee Myeong-ja ... Majka čovjeka koji se ubio drogom 
*Heo Jun-seok ... Čovjek koji se ubije drogom
*Kwon Se-in ... Čovjek sa gitarom 
*Song Mun-su ... Čovjek koji vrši samoubistvo bacajući se
*Kim Beom-jun ... Myeongdongov čovjek
*Son Jong-hak ... Lihvarov šef
*Jin Yong-ok ... Čovjek u kolicima
*Kim Seo-hyeon ... Starica
*Yu Ha-bok ... Čovjek u kontejneru 
*Seo Jae-gyeong ... Klinac
*Kim Jae-rok ... Redovnik
*Lee Won-jang ... Sang-gu, izvršio samoubistvo vješanjem
*Kim Sun-mo ... Jong-doov susjed
*Kang Seung-hyeon ... susjedni vlasnik trgovine 
*Hwang Sun-hui ... starica

## Napomene

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* 
* 
*
Zerre (film)

***Zerre*** () je turski igrani film snimljen 2012. godine u režiji Erdema Tepegöza. Po žanru je drama, a protagonistica, čiji lik tumači Jale Arikan, je radnica koja u jednom zabačenom mjestu izgubi posao, te je prisiljena tražiti sreću u Istanbulu. *Zerre* je sljedeće godine prikazan na Moskovskom festivalu gdje je osvojio glavnu nagradu.

## Uloge
* Jale Arıkan ... Zeynep
* Rüçhan Caliskur ... Zeynepina majka
* Özay Fecht ... Seniha
* Remzi Pamukcu ... Remzi
* Ergun Kuyucu ... Kudret
* Dilay Demrok ... Zeynepina kćer
* Sencer Sagdiç ... Šef
* Cemal Baykal ... Mumtaz
* Mesude Turkmen ... Ayse
* Suat Oktay Senocak ... Ljekar

## Vanjske veze
*
Augustus FitzRoy, 3. vojvoda od Graftona

**Augustus Henry FitzRoy, 3. vojvoda od Graftona**,  (28. septembar 1735 . 14. mart 1811), navođen kao **Earl od Eustona** od 1747. do 1757. godine, bio je britanski vigovski političar, koji je od 1768. do 1770. godine služio kao premijer Velike Britanije.

Rodio se u porodici koja je vodila porijeklo od Henry FitzRoya, nezakonitog sina engleskog kralja Charlesa II i njegove ljubavnice Barbare Palmer, a koji je dobio titulu vojvode od Graftona. Političku karijeru je započeo kao član Doma komuna, da bi se nakon smrti djeda Charlesa 1757. godine, naslijedio njegovu vojvodsku titulu i postao članom Doma lordova. Tamo se istakao kao žestoki kritičar Lorda Butea, premijera koji je bio miljenik kralja Georgea III. Godine 1765. je prvi put ušao u vladu te postao bliski suradnik premijera Williama Pitta Starijeg; zbog premijerove bolesti je de facto postao šef vlade, a de iure godine 1768.

Njegov kratkotrajni mandat je obilježila korzikanska kriza, odnosno duboko nezadovoljstvo britanske javnosti odlukom vlade da se ne intervenira u korist korzikanskih revolucionara čiji je otok godine 1768. postao metom francuske invazije. Zbog toga je godine 1770. morao prepustiti mjesto premijera Lordu Northu. Godine 1771. je služio kao član Tajnog savjeta, ali je 1775. godine podnio ostavku nezadovoljan tvrdolinijaškom politikom prema 13 kolonija, a koje će dovesti do pobune. Nakon toga se manje bavio politikom, a više vjerskim pitanjima, postavši istaknutim predstavnikom unitarijanstva.

## Vanjske veze

* The Third Duke of Grafton
* More about Augustus Henry Fitzroy, Duke of Grafton on the 10 Downing Street website.
Frederick North

**Frederick North, 2. earl od Guilforda**,  (13. april 1732 - 5. august 1792), poznatiji pod kurtoaznoj tituli **Lord North**, bio je britanski političar, najpoznatiji po tome što je od 1770. do 1782. vršio dužnost premijera Velike Britanije, i što je pod njegovim mandatom izbila Američka revolucija.

Rođen je u plemićkoj porodici, a poznati filantrop Lord Darthmouth mu je bio polubrat. Obrazovao se na Oxfordu i putovao po Evropi prije nego što je 1754. započeo političku karijeru u Domu komuna. Iako je ispočetka nominalno pripadao vigovcima, sa vremenom je počeo simpatizirati torijevce, iako će kao ministar sudjelovati u nekoliko vigovskih vlada, stekavši reputaciju solidnog administratora.

Premijerom je postao nakon što je njegov prethodnik, Vojvoda od Graftona, prisiljen na ostavku zbog odbijanja da vojnom intervencijom spriječi francusku invaziju i aneksiju Korzike. North je prije toga postao blizak kralju Georgeu III sa kojim je kao torijevac dijelio konzrevativne stavove i antipatije prema vigovskoj eliti koja je bila dominirala Parlamentom i britanskom politikom. Na samom početku mandata je oštrim nastupom u Falklandskoj krizi prisilio Špance da napuste okupirane Falklandske otoke te je stekao izuzetnu popularnost.

Njegova politika prema Sjevernoj Americi, odnosno 13 kolonija, bila je tvrdolinijaška, odnosno zalagao se za mjere kojim bi se buntovni sjevernoamerički kolonisti "doveli u red". To je godine 1775. eskaliralo u oružani sukob nakon koga su pobunjenici proglasili nezavisnost, odnosno novu enitet poznat kao Sjedinjene Američke Države. Northove pokušaje da uguši pobunu je znatno otežala francuska intervencija na strani pobunjenika, a kojoj se pri tome priključila Španija. Britanija je do 1780. godine ostala bez saveznika i bila prisiljena ratovati na raznim bojištima širom svijeta, postavši financijski i materijalno iscrpljena; to se odrazilo u Northovoj odluci da u britanske oružane snage počne primati katolike, a što je izazvalo duboko nezadovoljstvo u antikatoličkim krugovima u Engleskoj, pa čak i nerede na londonskim ulicama. Godine 1781. je poraz u bitci za Yorktown označio de facto kraj britanskih pokušaja da sjevernoameričku pobunu uguši vojnom silom.  

Sljedeće godine je Northu Parlament izglasao nepovjerenje, te je on postao drugi po redu premijer u historiji Britaniji prisiljen položaj napustiti na taj način. Northa je zamijenio vigovac Lord Rockingham koji se zalagao za blag pristup kolonijama. Godine 1783. je nakratko postao ministar unutrašnjih poslova u vladi vojvode od Portlanda, pri čemu je sklopio dotada nezamislivu koaliciju sa radikalnim republikancem Charlesom Jamesom Foxom. Karijeru mu je okončalo imenovanje Williama Pitta Mlađeg za premijera.

## Vanjske veze

* More about Lord North on the Downing Street website.
Ustav Benina

**Ustav Republike Benin** (francuski: *Constitution de la République du Bénin*) aktualni je ustav Benina, na snazi od 10. prosinca 1990. godine, kada su rezultati ustavnog referenduma službeno proglašeni važećima, a ustavni projekt ustavom. Ustav Benina drugi je ustav te zemlje, nakon onog dahomejskog od 23. prosinca 1956. godine, dok je Dahomej još bio dio Francuske.

Inicijativu za promjenu ustava pokrenuo je tadašnji predsjednik Mathieu Kérékou, dok je država još uvijek bila socijalistička Narodna Republika Benin, s ciljem promjene političkog sustava i demokratizacije zemlje, što je ovim ustavom i realizirano. Ime zemlje promijenjeno je u današnje **Republika Benin**, ukinut je socijalizam i uvedeno višestranačje, što je omogućilo demokratsku tranziciju iz hladnoratovskog sistema.

Ustav započinje preambulom u kojoj se iznose historijski korijeni Benina od Republike Dahomej do nastanka Republike Benin te se afirmiraju temeljne vrijednosti. Sam tekst ustava podijeljene je u 12 glava, koje se bave ustrojstvom i podjelom vlasti, temeljnim pravima i slobodama, međunarodnim odnosima, teritorijalnom organizacijom te pravilima za promjenu samog ustava.

Za promjenu ustava potrebna je većina od 4/5 parlamentarnih zastupnika, što je spriječilo značajne i progresivne ustavne promjene tokom 2018. godine (uvođenje pozitivne diskriminacije u korist žena u parlamentu, ustavna abolicija smrtne kazne, ...); iako je tadašnji predsjednik Patrice Talon bio najavio referendum o ustavnim promjenama, ubrzo je odustao od istog pravdajući to visokim troškovima istoga, koji su procijenjeni na cca. 5,000,000,000 CFA franaka.

## Reference

## Literatura
* Éric M. Ngango Youmbi, *La justice constitutionnelle au Bénin : logiques politique et sociale*, L'Harmattan, 2016, 694 p. 

## Vanjske veze
*Texte de la Constitution 
*Wikisource document in French
*Constitution of Benin in English
*Summary of the Constitution regarding Human Rights protections  from the listing of "International Humanitarian Law - National Implementation" from the International Committee of the Red Cross
*Various documents about the presidential transition in 2006 from the University of Pennsylvania African Studies Center
Ilo Ilo

***Ilo Ilo*** (; doslovno: "Mama i tata nisu kod kuće") je singapurski igrani film snimljen 2013. godine u režiji Anthonyja Chena, kome je to bio režijski debi. Po žanru je drama, a radnja se događa u Singapuru za vrijeme azijske ekonomske krize 1997. godine, te prikazuje kako se jedna porodica, koja je upravo bila unajmila filipinsku kućnu pomoćnicu, pokušava nositi sa novim okolnostima. *Ilo Ilo* je premijerno prikazan na Kanskom festivalu gdje je osvojio nagradu za najbolju fotografiju.

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* 
*
Predsjednik Benina

**Predsjednik Republike Benin** (francuski: *Président de la République du Bénin*) je državni poglavar Benina i nositelj izvršne vlasti u toj zemlji; prava i ovlasti predsjednika Benina regulira Ustav iz 1990. godine. Predsjednik se bira na općim izborima na petogodišnji mandat, uz mogućnost jednog reizbora; izbori se provode većinskim sustavom uz eventualni drugi krug, ako nijedan kandidat u prvom krugu ne dobije natpolovičnu većinu glasova. Predsjednik Benina kao nositelj izvršne vlasti predstavlja Benin na međunarodnoj sceni, zadužen je za očuvanje nacionalnog jedinstva i integriteta te poštivanje međunarodnih sporazuma. Uz to, imenuje i vladu nakon savjetovanja s uredom Narodne skupštine.

Predsjednik Benina može biti samo beninski državljanin po rođenju ili naturalizirani državljanin koji u zemlji živi barem deset godina. U doba kandidature, mora imati najmanje 40, a najviše 70 godina te mora biti osoba dobrog morala i ugleda, uživati sva politička i građanska prava te biti psihofizički zdrav i sposoban za obavljanje ove dužnosti. U trenutku izbora, kandidat mora imati prebivalište na teritoriju Benina.

Aktualni predsjednik, od 6. travnja 2016. godine, je Patrice Talon.

## Povezano
* Spisak predsjednika Benina
Narodna skupština (Benin)

**Narodna skupština Republike Benin** (francuski: *Assemblée nationale de la République du Bénin*) je jednodomni parlament Republike Benin i nositelj zakonodavne vlasti u toj zemlji. Sjedište parlamenta je u glavnom gradu, Porto-Novu, a aktualna organizacija i struktura temeljena je na Ustavu iz 1990. godine; prvi beninski parlament formiran je 1959. godine, temeljem odredaba ranijeg dahomejskog ustava, a njime je predsjedao kasniji premijer Justin Ahomadégbé-Tomêtin. Aktualni predsjednik skupštine je Louis Vlavonou.

Aktualna Narodna skupština broji 83 zastupnika, koji se biraju na mandat u trajanju od četiri godine sustavom proporcionalne reprezentacije temeljenoj na stranačkim listama. Pasivno biračko pravo imaju sve poslovno sposobne osobe stare najmanje 25 godina, koje žive u Beninu najmanje godinu dana te koje su državljani po rođenju ili naturalizirani državljani koji u Beninu žive najmanje 10 godina. Zastupnici primaju redovnu plaću od 193,291 CFA franaka mjesečno, uz dodatke u iznosu od 373,003 CFA franaka, a dužni su redovno pohađati sjednice i sastanke odbora; izostanci mogu biti kažnjeni novčano ili suspenzijom. S druge strane, aktivno biračko pravo imaju svi poslovno sposobni punoljetni državljani Benina koji nisu osuđeni za kazneno djelo s minimalnom kaznom od tri mjeseca zatvora, nepoštivanje suda ili imaju nerazriješeni osobni bankrot. 

Iako Benin ima višestranački sustav, na izborima 2019. godine su u Narodnu skupštinu ušle samo dvije parlamentarne grupacije - Progresivna unija i Republianski blok - i to nakon što je država odbila kandidature opozicijskih stranaka; vjeruje se kako su oba parlamentarna bloka bliska aktualnom predsjedniku Talonu. 

## Reference

## Vanjske veze
*Službene stranice
Morski leopard

**Morski leopard** (*Hydrurga leptonyx*) je vrsta perajara iz porodice pravih foka (Phocidae). To je najveći grabljivac među fokama, opasan i za ljude. Omiljeni plen su mu pingvini. Morski leopardi su velike polno dimorfične vrste. Ženke su veće od mužjaka, dužine do 3,8 m i težine do 500 kg. Mužjaci rastu do 3,3 m i teže do 300 kg. 

## Rasprostranjenost
Iako većina populacija morskog leoparda naseljava priobalje Antarktika, oni su česti, mada ne u velikom broju, posetioci subantarktičkih ostrva i južnih kontinenata. Najsevernija ostrva koja posećuju morski leopardi su Kukova ostrva. Mlađi primerci su izgleda naročito mobilni idući dublje na sever za vreme zime. Pošto morski leopard nema potrebu da izlazi na ledene sante kako bi uzeo vaduh, može da ide dublje na sever. Svakih 4-5 godina broj morskih leoparda na subantarktičkim ostrvima oscilira od samo nekoliko do više stotina. Ove periodične oscilacije mogu biti u vezi sa nedostatkom hrane u određenim godinama.

Populacija morskog leoparda se kreće od 220 000 do 400 000 primeraka.

## Stanište
Staništa vrste su morski ekosistemi antarktičkog područja. Za vreme leta, morski leopardi se lociraju na spoljašnjim slojevima santi leda, razuđeno distribuirani i obično usamljeni.

## Ishrana

Ishrana morskih leoparda uključuje širok spektar plena: ribe, glavonošce, morske ptice i foke. Kril čini najveći deo dijete morskog leoparda, naročito zimi kada nedostaje drugih tipova plena. Ipak, kril je takođe omiljeni plen foke rakojeda (*Lobodon carcinophagus*) i adelijskog pingvina, tako da postoji velika konkurencija. Veruje se da je to razlog što određeni broj morskih leoparda zimi migrira na sever.

## Interakcija sa ljudima
Postoji veći broj prijavljenih susreta između ljudi, uglavnom naučnika koji rade na antarktičkom području, i morskih leoparda. Rastom broja turista koji posećuju Antarktik i okolna ostrva, mogućnosti za susret sa morskim leopardima su sve veće. Između svih prijavljenih susreta samo je jedan imao za ishod smrt čoveka.Naučnici opisuju podvodne susrete sa morskim leopardom kao znatiželju, bez indicija agresivnosti. 

## Ugroženost
Ova vrsta nije ugrožena, i navedena je kao poslednja briga jer ima široko rasprostranjenje.

## Reference

## Literatura

* IUCN crvena lista ugroženih vrsta, detaljniji podaci o vrsti
William Petty, 2. earl od Shelburnea

**William Petty, 1. markiz od Lansdownea**,  (2. maj 1737 – 7. maj 1805), poznatiji po tituli **Earl od Shelburnea** koju je imao od 1761. do 1784. godine, bio je britanski političar rodom iz Irske, koji je od 1782. do 1783. godine služio kao premijer Velike Britanije, također poznat i po tome što je 1782. godine služio i kao prvi britanski ministar unutrašnjih poslova.  

Kao mladić se priključio Britanskoj vojsci i sudjelovao u Sedmogodišnjem ratu, gdje se istakao i na kraju postao ađutant kralja Georgea III. Politilčku karijeru je započeo 1760. izborom u Dom komuna, da bi nakon očeve smrti 1761. naslijedio očevu plemićku titulu i mjesto u Domu lordova. Postao je blizak premijeru Williamu Pittu Starijem da bi se nakon Korzikanske krize priključio opoziciji. 1770-ih se zalagao za pomirljiv stav prema sjevernoameričkim kolonistima. 

U vladu se vratio nakon što je Lord North smijenjen zbog poraza u Američkom ratu za nezavisnost, te je služio kao ministar kod Lorda Rockinghama, koga je nakon njegove smrti naslijedio na premijerskom mjestu 1782. godine. Njegov kratki mandat su obilježili pokušaji da se rat završi pregovorima; za razliku od Rockinghama, koji je načelo prihvatio nezavisnost SAD, Shelburne je Amerikancima nudio status dominiona, ali je taj prijedlog odbijen. Na kraju je Shelburne morao prihvatiti nezavisnost i potpisati Pariški mir, čije su odredbe izazvale bijes u britanskoj javnosti, zbog kojih je prisiljen na ostavku.
Premijer Benina

**Premijer Republike Benin** (francuski: *Premier ministre de la République du Bénin*) je neformalna i nestalna funkcija administrativnog čelnika vlade u Beninu. Iako je od sticanja autonomije 1958. godine (pa čak već od 1957. godine), tadašnji Francuski Dahomej imao obnašatelja dužnosti predsjednika vlade, funkcija premijera uvedena je formalno tek 1959. godine, samo da bi već 1960. godine, kada je tadašnji premijer Hubert Maga postao predsjednik, bila ukinuta. 

Kako je Dahomej, a tako danas i Benin, imao predsjednički sistem s izraženom ulogom predsjednika kao čelnika egzekutive (a time i vlade), funkcija premijera bila je više simbolična. Nakon prvog ukidanja, funkcija je ponovno utemeljena 1983. godine, samo da bi pet godina kasnije ponovo bila ukinuta. Od uspostave demokratskog Benina i donošenja Ustava iz 1990. godine, funkcija premijera nije predviđena u ustavu, međutim Nicéphore Soglo je od 1990. do 1991. godine obnašao tu funkciju. Kada je predsjednik Mathieu Kérékou godine 1996. imenovao Adriena Houngbédjija premijerom, pitanje je završilo pred Ustavnim sudom, koji je utvrdio kako, iako je Benin predsjednička republika, nema prepreka u tome da predsjednik imenuje premijera, ali taj premijer ne smije imati nikakve stvarne izvršne ovlasti, već može biti samo upravni koordinator rada vlade; čelnik vlade i dalje ostaje predsjednik. 

Od odluke Ustavnog suda iz 1996. godine, još su dvojica premijera obnašala tu dužnost - Pascal Koupaki i Lionel Zinsou - obojica za mandata predsjednika Thomasa Bonija Yayija. Funkcija se danas ne smatra ukinutom, međutim Patrice Talon od 2016. godine nije imenovao premijera tako da se ista smatra upražnjenom. 

## Spisak premijera Dahomeja i Benina

;*Političke stranke*
*
*
*
*

;*Ostalo*
*
*

## Reference