open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Der Dibuk

***Dibuk*** (; ) je poljski fantastični crno-bijeli film snimljen 1937. godine u režiji Michala Waszynskog, koji se smatra jednim od najpoznatijih filmskih ostvarenja na jidišu. Predstavlja adaptaciju istoimene drame poljsko-jevrejskog pisca Simona Anskog. Protagonistica, koju glumi Lili Liana, je Lea, jevrejska nevjesta koju počinje opsjedati dibuk, duh njenog umrlog zaručnika.

## Uloge
* Lili Liana ... Lea, córka Sendera,
* Leon Liebgold ... Chonen, syn Nisana,
* Abraham Morewski ... cadyk z Miropola,
* Ajzyk Samberg ... wędrowiec Meszulach,
* Mojżesz Lipman ... Sender Brynicer,
* Maks Bożyk ... Nute, woźnica Sendera,
* Gerszon Lemberger ... Nisan, przyjaciel Sendera, ojciec Chonena,
* Dina Halpern ... Frade, ciotka Lei, siostra Sendera,
* M. Messinger ... Menasze, narzeczony Lei,
* Samuel Bronecki ... Nachman, ojciec Menasze,
* Samuel Landau ... Zalman, swat,
* Abraham Kurc ... Michael,
* Dawid Lederman ... Meir,
* Symcha Fostel,
* Zisze Kac ... Mendel.

## Izvori


## Vanjske veze
*
Dibuk (drama)

***Dibuk ili Između dva svijeta*** (, Der dibuk oder tsvishn tsvey veltn) je kazališni komad rusko-jevrejskog pisca Simona Anskog napisan 1914. godine i premijerno izveden 1920. godine. Radnja prikazuje kako nevjestu neposredno pred vjenčanje opsjeda dibuk, odnosno duh nastao od duše od njenog umrlog zaručnika. Anski je komad temeljio nakon istraživanju folklora, odnosno priča među hasidskim Jevrejima u Rusiji i Ukrajini. *Dibuk* je nedugo nakon Anskijeve smrti u Poljskoj premijerno izvela znamenita Vilniuska trupa, te je *Dibuk* postala vjerojatno najpoznatija i najpopularnija predstava na jidišu. Godine 1937. je u Poljskoj snimljen istoimeni film. Godine 1933. je američki kompozitor David Tamkin po njoj napisao operu *[[The Dybbuk (opera)|The Dybbuk]]*, a 1974. je po muzici Leonarda Bernsteina u New Yorku Jerome Robbins postavio balet *[[Dybbuk (balet)|Dybbuk]]*.

## Vanjske veze
* Jewish Heritage Online article on ''The Dybbuk''
* Internet Movie Database entry on ''Der Dibuk''
* Internet Broadway Database entry on ''The Dybbuk''
* ''The Dybbuk – Temporal puppet interpretation'' 
* ''Love and Desire “Between Two Deaths”: Žižek avec An-sky''
Dibuk

**Dibuk** (, ; ; rjeđe **dybbuk**) je zli duh koji, po jevrejskoj mitologiji, predstavlja "zalutalu" dušu mrtve osobe i koja običava opsjedati žive osobe. Dibuk najčešće napusti tijelo žive osobe nakon što obavi naum koji nije stigao za života. Dibuk se u jevrejskim zapisima prvi put spominje u 16. vijeku, ali je popularnost stekao zahvaljujući istoimenoj drami rusko-jevrejskog pisca Simona Anskog iz 1914. godine. Posljednjih nekoliko godina se pojavljuje kao motiv hollywoodskih horor filmova. 

## Vanjske veze
* "The Dybbuk" by Ansky *Jewish Heritage Online Magazine*
* Spiritual Possession and Jewish Folklore
* Encyclopedia Britannica
Heteronormativnost

**Heteronormativnost** se može definirati kao pretpostavka da su svi ljudi heteroseksualni, odnosno, da je heteroseksualnost idealna i superiorna u odnosu na homoseksualnost ili biseksualnost. Drugim riječima, heteronormativnost je svjetonazor koji heteroseksualnost smatra društvenom normom, jedinom mogućom seksualnom orijentacijom, te insistira na tome da jedini ispravni seksualni i bračni odnosi jesu odnosi između osoba različitog spola. Kao posljedica, heteronormativni svjetonazor pretpostavlja podudarnost biološkog spola, spolnosti, rodnog identiteta i rodnih uloga. Heteronormativnost se povezuje s heteroseksizmom i homofobijom.

## Porijeklo pojma
Michael Warner je pojam "heteronormativnost" popularizirao 1991. godine. Pojam ima korijene u konceptu "spolno/rodnog sistema" Gaylea Rubina i konceptu obvezatne heteroseksualnosti Adrienne Rich.

U nizu članaka, Samuel A. Chambers poziva na razumijevanje heteronormativnosti kao koncepta koji otkriva očekivanja, zahtjeve i ograničenja koja nastaju kada se heteroseksualnost unutar nekog društva prihvati kao norma. Izvorno uveden da bi se opisale norme protiv kojih se bore neheteroseksualci, pojam "heteronormativnost" je ubrzo inkorporiran i u raspravu o rodu i transrodnosti.

## Diskriminacija
Kritičari heteronormativnih stavova, kao što su Cathy J. Cohen, Michael Warner i Lauren Berlant, tvrde da se kroz te stavove vrši represija, stigmatiziranje i marginaliziranje tobožnjih devijantnih oblika spolnosti i roda, te da oni otežavaju samoizražavanje koje nije u skladu s normama. Ovdje spadaju lezbijske, gay, biseksualne, interseksualne, transrodne (LGBTIQ) osobe, te drugi ljudi kao što su pripadnici rasnih manjina. Heteronormativna kultura "privilegira heteroseksualnost kao normalnu i prirodnu" i njeguje klimu u kojoj LGBTIQ osobe bivaju diskriminirane na području bračnih prava, poreza i zaposlenja.
## Izvori
España 1936

***España 1936*** () je španski crno-bijeli dokumentarni film snimljen 1937. u režiji Jean-Paul Le Chanoisa. U njemu se prikazuje španski građanski rat iz perspektive republikanske vlade. Scenario je napisao Luis Buñuel, a premijerno je prikazan na Svjetskoj izložbi u Parizu 1937. godine.

## Literatura
* *Cinema as Political Propaganda during the Spanish Civil War: España 1936* by Magí Crusells, University of Barcelona, December 2004. PDF download

## Vanjske veze
*
Zu neuen Ufern

***Zu neuen Ufern*** () je njemački crno-bijeli film snimljen 1937. u režiji Detleva Siercka (u Hollywoodu poznatijeg kao Douglas Sirk). Radnja je smještena u viktorijanski London, a protagonistica, čiji lik tumači švedska glumica Zarah Leander je pjevačica koja, u nastojanju da svog aristokratskog ljubavnika spasi kazne, preuzima krivnju za krivotvorenje čekova i bude protjerana u Australiju. *Zu neuen Ufern* je postigao veliki uspjeh, a Leander, kojoj je to bio prvi film za studio UFA, je postala njegova najveća zvijezda. Sirk i Leander su nekoliko mjeseci kasnije ponovili suradnju u jednako uspješnom hitu *[[La Habanera (film)|La Habanera]]*.

## Uloge
* Zarah Leander ... Gloria Vane 
* Willy Birgel ... Sir Albert Finsbury 
* Viktor Staal ... Henry Hoyer 
* Carola Höhn ... Mary Jones 
* Edwin Jürgensen ... Gouverneur Jones 
* Erich Ziegel ... Dr. Magnus Hoyer 
* Hilde von Stolz ... Fanny Hoyer 
* Jakob Tiedtke ... Käsefabrikant Wells 
* Robert Dorsay ... Bobby Wells 
* Ernst Legal ... Stout 
* Siegfried Schürenberg ... Kapitän Gilbert 
* Lina Lossen ... Zuchthausvorsteherin in Paramatta 
* Lissy Arna ... Gefangene Nelly 
* Herbert Hübner ... Casino-Direktor 
* Mady Rahl ... Soubrette 
* Lina Carstens ... Bänkelsängerin 
* Paul Bildt ... Pfarrer und Friseur

## Izvori


## Literatura
* Ascheid, Antje. *Hitler's Heroines: Stardom and Womanhood in Nazi Cinema*. Temple University Press, 2003.
* Bock, Hans-Michael & Bergfelder, Tim. *The Concise CineGraph. Encyclopedia of German Cinema*. Berghahn Books, 2009.

## Vanjske veze
*
Dibuk (razvrstavanje)

**[[Dybbuk]]** je zli duh/demon koji se spominje u Kabali i folkloru jevrejskih Jevreja.
* Dibukova kutija je kabinet za koga se tvrdi da sadrži takav duh.

**Dybbuk** se također može odnositi:

* Dybbuk (Dungeons & Dragons), čudovište u igri uloga
* Dibuka (drama), komad S. Anskog iz 1914. godine
** *A Dybbuk*, drama Tonyja Kushnera iz 1997. godine temeljena na tekstu Anskog
** Dybbuk (balet), iz 1974. godine, temeljen na originalnoj drami 
** Dibuk (film), iz 1937. godine, temeljen na originalnoj drami
** The Dybbuk (opera), iz 1951. godine, temeljena na originalnoj drami
* Zuby Nehty, češka ženska rock-grupa, koja se na početku karijere zvala "Dybbuk"
* "Dybbuk", pjesma japanskog muzičara po imenuGackt Camui
* Dybbuk (strip), fiktivna umjetna inteligencija iz univerzuma DC Comics , član izraelskog supertima Hayoth
S. Anski

**Semjon Akimovič An-ski** (; ; poznatiji kao *С. Ан-ский*, a rođen kao *Шлоймэ-Занвл (Соломон) Рапопорт*; Čašniki, 1863, Varšava, 8. novembar 1920) bio je rusko-jevrejski pisac, novinar, etnograf i aktivist. Poznat je po etnografskom radu među Jevrejima u današnjoj Rusiji i Ukrajini čiji ga je folklor inspirirao za njegovo najpoznatije djelo - dramu *[[Dibuk (drama)|Dibuk]]*. Bio je aktivan u jevrejskoj socijalističkoj političkoj partiji Bund, kojoj je napisao himnu *[[Di Švue]]*, a za vrijeme Ruske revolucije je podržavao esere.

## Vanjske veze
* Jewish Heritage Online article on Ansky
* YIVO Encyclopedia of Jews in Eastern Europe
Skošanska ploča

**Skošanska ploča** je jedna od glavnih litosfernih ploča na planetu Zemlja, površine od 1,651.000 km².

## Karakteristike
Skošanska ploča leži ispod južnog dijela Atlanskog oceana ispod istoimenog Skošanskog mora, a omeđena je podmorskim planinskim masivima koji povezuju Ande sa Antarktičkim poluotokom. 
Zapadne granice Skošanske ploče leže pored Drakova prolaza koji razdvaja Južnu Ameriku od Antarktika, a istočne granice se nalaze kod arhipelaga Južni Sandwich.

Skošanska ploča graniči sa Antarktičkom, Južnoameričkom i Južnosendvičkom pločom, a sastoji se većinom od oceanske kore.

Geološke granice Skošanske ploče su:
* Jug i jugozapad: transformna (konzervativna) granica u sklopu Shackletonove frakture koja je odvaja od Antarktičke ploče.
* Sjever: granica sa Južnoameričkom pločom karakteriziraju uglavnom transformni rasjedi među kojima je i rasjed Magallanes-Fagnano.
* Istok: Srednjeoceanski hrbat označava divergentnu granicu koja je dijeli od male ploče arhipelaga Južni Sandwich.

## Reference

## Vanjske veze
* ''The Juan de Fuca Microplate System'' na portalu Colorado.edu  
;Ostali projekti
Victoria the Great

***Victoria the Great*** () je britanski historijski film snimljen 1937. u režiji Herberta Wilcoxa. Naslovna protagonistica, čiji lik tumači Anna Neagle, je britanska kraljica Viktorija, a radnja prati njenu višedecenijsku vladavinu. Snimljena, dijelom kako bi se obilježila 100. obljetnica Viktorijine krundibe, a dijelom i krundiba njenog praunuka Georgea VI, *Victoria the Great* se odlikovala velikom brigom za historijske detalje (pa je, između ostalog, za potrebe filma posuđen muzejski primjerak jedne od najstarijih lokomotiva) i glamuroznom rekonstrukcijom Britanije 19. vijeka. Film je postigao veliki uspjeh i potakao Wilcoxa da već sljedeće godine snimi remake u boji pod naslovom *[[Sixty Glorious Years]]*.

## Uloge
* Anna Neagle ... Kraljica Viktorija
* Anton Walbrook ... Princ Albert
* Walter Rilla ... Princ Ernest
* H.B. Warner ... Lord Melbourne
* Mary Morris ... Vojvotkinja od Kenta
* James Dale ... Vojvoda od Wellingtona
* Felix Aylmer ... Lord Palmerston
* Charles Carson ... Sir Robert Peel
* Gordon McLeod ... John Brown
* C.V. France ... Nadbiskup Canterburyja
* Arthur Young ... William Gladstone

## Izvori

## Literatura
* The Great British Films, pp39–41, Jerry Vermilye, 1978, Citadel Press, 

## Vanjske veze
* 
* 
* Victoria the Great at Virtual History
Young and Innocent

***Young and Innocent*** () je britanski crno-bijeli filmski triler snimljen 1937. u režiji Alfreda Hitchcocka. Predstavlja adaptaciju romana *A Shilling for Candles* Josephine Tey. Protagonist, koga glumi Derrick De Marney, je mladić koji je optužen za ubistvo glumice. Radnja prati njegov bijeg tokom koga pokušava dokazati svoju nevinost uz pomoć kćeri policajca (čiji lik tumači Nova Pilbeam). *Young and Innocent* se smatra jednim od manje poznatih Hitchcockovih ostvarenja, s obzirom da je u njemu reciklirao motive svog ranijeg klasika *[[The 39 Steps (film, 1935)|The 39 Steps]]*. Kritičari su, međutim, pohvalili scenu na kraju filma u kojoj se razotkriva pravi ubica.

## Uloge

* Nova Pilbeam ... Erica Burgoyne
* Derrick De Marney ... Robert Tisdall
* Percy Marmont ... Colonel Burgoyne
* Edward Rigby ... Old Will
* Mary Clare ... Erica's Aunt
* John Longden ... Inspector Kent
* George Curzon ... Guy
* Basil Radford ... Erica's Uncle
* Pamela Carme ... Christine
* George Merritt ... Detective Sergeant Miller
* J. H. Roberts ... Solicitor
* Jerry Verno ... Lorry Driver
* H. F. Maltby ... Police Sergeant
* John Miller ... Police Constable
* Syd Crossley ... Policeman
* Anna Konstam ... Bathing Girl 
* Bill Shine ... Manager of Tom's Hat Cafe 
* Beatrice Varley ... Accused Man's Wife 

## Vanjske veze
* 
* 
*
I, Claudius (film)

***I, Claudius*** () je britanski crno-bijeli historijski film koji se 1937. snimao u režiji Josefa von Sternberga, a koji se danas smatra jednim od najpoznatijih nedovršenih filmova svih vremena.

Trebao je predstavljati ekranizaciju istoimenog bestseler-romana Roberta Gravesa koji je također napisao scenario. Naslovni junak, koga je tumačio Charles Laughton je bio rimski car Klaudije, a radnja je trebala prikazivati njegov život. U film je producent Alexander Korda, ohrabren uspjehom sličnog projekta *[[Privatni život Henryja VIII]]*, uložio veliki novac. Projekt je, međutim, obustavljen nakon što je glumica Merle Oberon, koja je tumačila Mesalinu, doživjela tešku prometnu nesreću.

BBC je 1965. o snimanju filma napravio TV-dokumentarac *The Epic That Never Was*. Oko 25 minuta snimljenog materijala je kasnije postalo dostupno na DVD-u sa TV-serijom *[[I, Claudius (TV serija)|I, Claudius]]*.

Propast filma je postala izvorim urbanih legendi o Klaudijevom prokletsvu.

## Literatura
* John Baxter, "14. The Fall of Claudius", *The Cinema of Josef von Sternberg* (London: Tantivy Press, 1971), pages 136-149
* Philip Horne, *He was a Premier League Film Director* in *The Daily Telegraph* 5 August 2005 (http://www.telegraph.co.uk/culture/film/3645546/He-was-a-premier-league-director.html discusses *The Denham Studio Mystery*)
* Jon Solomon, *The Ancient World in the Cinema: Revised and Expanded Edition* (New Haven: Yale University Press, 2001), pages 78–79 
* Steve Tucker, "Cursed but a Triumph!", *[[South Wales Echo]],* December 16, 2005
* Josef von Sternberg, *Fun in a Chinese Laundry*, New York: Macmillan, 1965) pages 172-189

## Vanjske veze
* 
* 
* "DiCaprio Mooted for 'I, Claudius' Movie", ''The Guardian'' (6 September 2007)
*
Diokle (komediograf)

**Diokle** (grč. Διοκλῆς) bio je atinski komediograf koji je stvarao u okviru stare atičke komedije. Prema jednima, bio je iz Atine, a prema drugima – iz Flijunta, no moguće je da je zapravo bio rođen u Flijuntu, a da je kasnije stekao atinsko državljanstvo. Prema *[[Suda|Sudi]]*, bio je savremenik komediografa Saniriona i Fililija, što znači da vrhunac njegovog stvaralaštva pada oko 400. pne. *Suda* navodi ove naslove njegovih komedija, iz kojih nalazimo dosta citata kod antičkih gramatičara:

* *More* (Θάλαττα) 
* *Pčele* (Μέλιτται)
* *Snovi* (Ὄνειροι)
* *[[Bakhantkinje]]* (Βάκχαι)
* *[[Tijest]]* (Θυέστης, dva izdanja)

Evdokija mu pripisuje i komediju *[[Kiklopi]]* (Κύκλωπες), no drugi izvori autorom te drame smatraju Kaliju. 

Prema *Sudi*, u antici se smatralo da je Diokle izumeo i neki udarački muzički instrument.

## Reference
La Habanera

***La Habanera*** je njemački crno-bijeli film snimljen 1937. u režiji Detleva Siercka. Protagonistica, čiji lik tumači Zarah Leander, je švedska turistica koja odlučuje ostati u Portoriku nakon što se zaljubi u lokalnog aristokrata koga glumi Ferdinand Marian. Radnja prikazuje kako se godinama kasnije odluči vratiti u domovinu zbog švedskog ljekara (čiji lik tumači Karl Martell) koji joj je bio ljubavnik. Sniman šest mjeseci na Kanarima, koji su bili pod kontrolom nacionalističkih pobunjenika u španskom građanskom ratu, predstavljao je jedan od najskupljih, najambicioznijih, ali najuspješnijih projekata njemačke kinematografije iz vremena Trećeg rajha. Leander, koja je prije toga sa Sirkom snimila *[[Zu neuen Ufern]]*, postala je jedna od najvećih njemačkih i evropskih zvijezda.

## Uloge
* Zarah Leander ... Astrée Sternhjelm
* Ferdinand Marian ... Don Pedro de Avila
* Karl Martell ... Dr. Sven Nagel
* Julia Serda ... Ana Sternhjelm
* Paul Bildt ... Dr. Pardway
* Edwin Jürgensen ... Shumann
* Boris Alekin ... Dr. Luis Gomez
* Carl Kuhlmann ... prefect
* Michael Schulz-Dornburg ... Juan
* Rosita Alcaraz ... Spanish dancer
* Lisa Helwig ... old servant
* Géza von Földessy ... chauffeur
* Werner Finck ... Mr. Söderblom

## Pjesme koje izvodi Zarah Leander
* "Der Wind hat mir ein Lied erzählt (La Habanera)", - kompozitor: Lothar Brühne, tekst: Bruno Balz. 
* "Du kannst es nicht wissen", - kompozitor: Lothar Brühne, tekst: Detlef Sierck. 
* "A, B, C, D, E, F, G - Der ganze Garten ist voll Schnee", dječja pjesma, - kompozitor: Lothar Brühne, tekst: Detlef Sierck.

## Vanjske veze
* Friedrich Wilhelm Murnau Foundation 
* Der Wind hat mir ein Lied erzaehlt, on YouTube, accessed 04-10-2008
*
King Solomon's Mines (film, 1937)

***King Solomon's Mines*** () je britanski crno-bijeli pustolovni film snimljen 1937. u režiji Roberta Stevensona. Predstavlja prvu zvučnu adaptaciju poznatog istoimenog romana H. Ridera Haggarda. Protagonist, čiji lik tumači Cedric Hardwicke, je istraživač Allan Quatermain koji mladoj Irkinji (čiji lik tumači Anna Lee) odlučuje pomoći pri potrazi za ocem koji je nestao tragajući za mitskim rudnicima kralja Solomna u srcu Afrike. *King Solomon's Mines* je poznat po tome što se od svih ekranizacija Haggardovog romana najvjernije držao predloška, ali i po tome što je sniman na afričkim lokacijama, pa je imao autentičniji izgled od hollywoodskih produkcija svog vremena. U filmu je nastupio i afroamerički glumac i pjevač Paul Robeson.

## Uloge
* Cedric Hardwicke ... Allan Quatermain
* Paul Robeson ... Umbopa
* Roland Young ... Commander John Good
* Anna Lee ... Kathy O'Brien
* John Loder ... Sir Henry Curtis
* Arthur Sinclair ... Patsy O'Brien
* Robert Adams ... Twala
* Arthur Goullet ... Sylvestra Getto
* Ecce Homo Toto ... Infadoos
* Makubalo Hlubi ... Kapse
* Mjujwa ... Scragga

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* Zone Troopers: Website about the different Allan Quatermain and King Solomon's Mine films
Beli Amerikanci

**Beli Amerikanci** su kategorija građana SAD koji, prema definiciji Američkog popisnog biroa, „potiču od bilo kojih prvobitnih naroda Evrope, Bliskog Istoka ili severne Afrike. U tu grupu spadaju ljudi koji su se izjasnili kao belci ili napisali unose kao što su Irac, Nemac, Italijan, Libanac, Bliskoistočanin, Arapin ili Poljak.“ Kao i sve zvanične američke rasne kategorije, Beli Amerikaci imaju podgrupe „ne-Hispanoamerikanci ili ne-Latinoamerikanci“ i „Hispanoamerikanci i Latinoamerikaci“, a ovu potonju grupu u najvećem broju čine beli Meksikanci ili Kubanci. Izraz „kavkasci“ se često naizmenično upotrebljava sa izrazom „belac“, mada ta dva izraza tehnički nisu sinonimi.

Nemci (16,5%), Irci (11,9%), Englezi (9,0%), Italijani (5,8%), Francuzi (4%), Poljaci (3%), Škoti (1,9%), Holanđani (1,6%), Norvežani (1,5%) i Šveđani (1,4%) su deset najvećih grupa Belih Amerikanaca. Belci su predstavljaju većinu stanovništva, sa ukupno 223.553.265 ili 72,4% ukupne populacije prema popisu stanovništva iz 2010.

## Povezano
* Rasa i poreklo u popisima stanovništva SAD
* Američki starosedeoci
* Afroamerikanci
* Hispanoamerikanci
* Azijski Amerikanci
## Referenci
Argument perihela

**Argument [[perihel]]a** (oznaka ω) je jedan od orbitalnih elemenata kojim se opisuju orbite nebeskih tijela (npr. planeta) oko Sunca. Kada se generalno govori o orbitama, naziv ovog orbitalnog parametra je argument pericentra.

Argument perihela (ili generalno pericentra) se definira kao kut između uzlaznog čvora i perihela, mjeren od orbitalne ravni. Zbrajanjem argumenta pericentra i longitude uzlaznog čvora dobija se *longituda pericentra* orbite.

Argument perihela od 0° znači da će tijelo biti u perihelu u trenutku kada bude prelazilo ekliptiku sa južne na sjevernu stranu, tj. kada bude u uzlaznom čvoru.

Argument perihela od 90° znači da će tijelo biti u perihelu u trenutku kada bude na najsjevernijoj točki svoje putanje.

## Veze
* Orbitalni elementi

## Literatura
* R. Grin: „Astronomija: Klasika u novom ruhu“, Vesta, 1998.
* Z. Brkić i B. Ševarlić: „Opšta astronomija“, Naučna knjiga, 1981.
Diokle

**Diokle** ili **Dioklo** (grč. **Διοκλῆς**, lat. **Diocles**) ima više značenja:

* Diokle (komediograf) (kraj 5. i početak 4. veka pne.), pesnik stare atičke komedije
* Diokle (matematičar) (oko 240. pne – oko 180. pne.), grčki matematičar
* Diokle (mitologija), nekoliko ličnosti iz grčke mitologije
* Diokle iz Karista, grčki lekar iz 4. veka pne.
* Diokle iz Knida, grčki filozof koga citira Evsevije
* Diokle iz Korinta, pobednik stadionske trke na 13. Olimpijskim igrama 728. pne
* Diokle iz Magnezije, grčki istoričar filozofije koga često citira Diogen Laertije
* Diokle iz Mesenije, pobednik stadionske trke na 7. Olimpijskim igrama 752. pne.
* Diokle sa Pepareta, grčki istoričar iz 3. veka nove ere, rođen na ostrvu Peparetu (danas Skopelos)
* Diokle iz Sirakuze (druga polovina 5. veka pne.), grčki zakonodavac u Sirakuzi
* Gaj Apulej Diokle, rimski vozač dvokolica
* Dioklecijan, rimski car koji je po rođenju dobio ime Diokle
Longituda uzlaznog čvora

**Longituda uzlaznog čvora** (oznaka ☊ ili Ω) je jedan od orbitalnih elemenata koji opisuju orbitu nebeskog tijela. Longituda uzlaznog čvora je ugao koji obrazuju referentni pravac i pravac uzlaznog čvora.

Kod orbita oko Sunca, longituda uzlaznog čvora se mjeri od pravca gama-točke (što je referentni pravac) do pravca uzlaznog čvora, gdje putanja nebeskog tijela sječe ekliptiku (koja je referentna ravan u ovom slučaju) i gdje nebesko tijelo prelazi sa južne na sjevernu ekliptičku polusferu. Ugao se mjeri u smjeru suprotnom od smjera kretanja kazaljki na satu kada se sistem posmatra iz sjevernog ekliptičkog pola.

Kod orbita oko Zemlje referentna ravan je ravan Zemljinog ekvatora, a referentni pravac je također pravac gama-točke.

## Veze
* Orbitalni elementi
* Uzlazni čvor

## Literatura
* E-škola astronomije Dragan Roša: Elementi Mjesečeve staze
* E-škola astronomije Položaj na nebeskoj sferi
Velika poluosa

**Velika poluosa** u geometriji služi da opiše dimenzije elipse ili hiperbole.

**U** '''astronomiji''' velika poluosa je jedan od šest orbitalnih elemenata koji opisuju putanju jednog tela. Velika poluosa kod eliptične putanje je polovina veće ose elipse, i predstavlja, kako bi se moglo reći prosečno rastojanje objekta od Sunca, ako se radi o eliptičnoj putanji gde je Sunce u jednoj od žiža.

Orbitalni period objekta se u odnosu na veliku osu, o čemu govori treći Keplerov zakon, odnosi kao

: T^2 \propto a^3 \,

## Literatura
* R. Grin: „Astronomija: Klasika u novom ruhu“, Vesta, 1998.
* Z. Brkić i B. Ševarlić: „Opšta astronomija“, Naučna knjiga, 1981.
Skopelos

**Skopelos** () je jedno od ostrva Sporada u Egejskom moru. U antici se do helenističkog doba zvalo **Peparet** (Πεπάρηθος / Pepárēthos).

Ostrvo upravno pripada okrugu Sporadi, kao jedna od opština. Sedište opštine i najveće naselje na ostrvu je istoimeni gradić Skopelos.

## Prirodni uslovi

Skopelos je ostrvo u okviru Sporada u zapadnom delu Egejskog mora. Skopelos se smestio između Skiatosa na zapadu (7&nbsp;km razmaka) i Alonizosa na istoku (3&nbsp;km razmaka).

Površina Alonizosa je 96&nbsp;km², dužina oko 18&nbsp;km, a širina do 10&nbsp;km. Obala ostrva nije mnogo razuđena osim u istočnom delu, gde postoji manji zaliv, gde je smešten grad Skopelos. Ostrvo je brdovito, a dva vrha prelaze visinu od 500 m. Viši od njih i najviša tačka na ostrvu je vrh Delfi na 681 m n. v.

Klima na Skopelosu je sredozemna.

## Historija
Po legendi Skopelos je pronađen od strane Stafilosa, sina boga Dionisa i princeze Arijadne od Krita. Istorijski se smatra da su prvi stanovnici ostrva bili doseljenici sa Krita u vreme bronzanog doba.

Tokom većeg dela istorije ostrvom je upravljano sa veće Evbeje. Tokom istorije ostrvo je bilo u posedu: 
* antičke Atine (4. vek p. n. e.)
* antičke Makedonije (338-146. p. n. e.)
* starog Rima (146. p. n. e. - 330 g.)
* Vizantije (330. g. - 1204. g.)
* Mletačke republike (1204. g. - 1538. g.)
* otomanskog carstva (1538. g. - 1830. g.)
* savremene Grčke (1830. g. - danas)

## Stanovništvo
Po poslednjem popisu iz 2001. godine na ostrvu živi oko 4.696 stanovnika. Gotovo celokupno stanovništvo su Grci. Više od 60% ili preko 3.000 stanovnika živi u glavnom mestu, gradiću Skopelosu na istočnoj strani ostrva. Drugo mesto po značaju je selo Glosa sa nešto više 1.000 stanovnika u severnom delu ostrva. Ostalih nekoliko naselja su uglavnom sa manje od 100 stanovnika.

## Privreda
Poljoprivreda je tradicionalno zanimanje ostrvskog stanovništva, pogotovo uzgajanje badema, vinove loze, masline. Gaje se i koze, od čijeg se mleka pravi feta sir.

Danas je poljoprivreda u senci turizma. Turizam ima izvanredne uslove za razvoj - mnoštvo malih prelepih plaža, lepa priroda (zimzelene šume), očuvana naselja, posebno staro gradsko jezgro grada Skopelosa.

Saobraćajna povezanost Skopelosa sa kopnom je dobra, pošto postoji nekoliko feribotskih linija. Na ostrvu postoji helidrom, ali ne i aerodrom. Iako su ostrvljani podržali inicijativu za izgradnju aerodroma, ona nije još zaživela. Dotad će najbliži aerodrom biti na susednom Skiatosu.

## Galerija slika

Datoteka:Grad Skopelos sa mora - Skopelos town from see.JPG|Grad Skopelos sa mora
Datoteka:Grad Skopelos sa brda - Skopelos town from hill.JPG|Grad Skopelos sa obližnjeg brda
Datoteka:Grad Skopelos crkva - Skopelos town a church.JPG|Jedna od crkava na ostrvu
Datoteka:Grad Skopelos ulica - Skopelos town a street.JPG|Tipična ulica starog dela Skopelosa
Datoteka:Patitiri-Alonissos1.jpg|Mala plaža


## Vanjske veze

* Zvanični sajt ostrva Skopelos na grčkom i engleskom jeziku
Bugarska u Drugom svjetskom ratu

Na početku Drugog svetskog rata Bugarska je objavila neutralnost. Car Boris III i premijer Bogdan Filov, odbiili su ponude o paktovima sa drugim savezima i državama, uključujući Sovjetski Savez 1939. godine.

Nakon pada Francuske i počeo je pritisak Nemačke na balkanske zemlje da pristupe Trojnom paktu. U okviru te kampanje Nemačka daje Bugarskoj južnu Dobrudžu koju je izgubila u Drugom balkanskom i Prvom svetskom ratu, kako bi je pridobila kao svog saveznika.

U 12. 1940. Bugarska i Nemačka započinju pregovore pošto Nemačka planira invaziju na Grčku. Bogdan Filov 1.3. 1941. u Beču potpisuje sporazum tekst sa Trojnim paktom, pridružujući Bugarsku Silama osovina, čime je nemačka vojska mogla da prolazi kroz Bugarsku do Grčke. Okupiranjem Grčke i Jugoslavije, Bugarska dobija zapadnu Trakiju, istočnu Srbiju, Makedoniju i nekoliko ostrva u Egejskom moru. Car Boris III nije želeo da bugarske trupe učestvuju u ratu sa Sovjetskim Savezom, pa su umesto toga zamenili nemačke trupe u okupiranoj Jugoslaviji. Takođe, car uspeva da odoli nemačkom pritisku da deportuje bugarske Jevreje, čiji su životni uslovi tokom rata ipak bili mnogo loši. Međutim, makedonski i trački Jevreji su poslati u koncentracione logore, uglavnom u Aušvic.

Bugarska u ovo vreme nije prekinula sve dipolomatske odnose sa Sovjetskim Savezom i nije učestvovala u nemačkom napadu na Sovjetski Savez u 6. 1941. godine. Ipak, dešavale su se borbe između bugarske i sovjetske flote u Crnom moru. U Bugarskoj je organizovan gerilski pokret na inicijativu komunističke partije, koji se protivio pronacističkoj vladi.

Krajem 1941. godine Bugarska objavljuje rat Ujedinjenom Kraljevstvu i SAD .

Boris III, koji je patio od srčane bolesti, umro je u 8. 1943, ubrzo po povratku iz Berlina, gde se sreo sa Adolfom Hitlerom. Pošto je princ Simeon bio premlad, zemljom je upravljao savet sa Filovom na čelu. Krajem iste godine, saveznici bombarduju Sofiju i druge bugarske gradove . Bugarska sada želi da izađe iz rata, ali američki uslov za to je potpuna bugarska kapitualicija. Bugarska to ne prihvata, ali i pored toga objavljuje svoju neutralnost i zahteva da sve nemačke trupe napuste zemlju. Tada je Crvena armija već stigla do Rumunije, i Sovjetski Savez ne prihvata bugarsku objavu. Nemci 7. septembra napuštaju zemlju.

Sledećeg dana Crvena armija prelazi Dunav i za tri dana osvaja severoistočnu Bugarsku pre nego što Bugarska menja stranu. Bugarska vojska zatim učestvuje u ratu protiv Nemačke sa Crvenom armijom u Mađarskoj i Austriji, spasavajući 48.000 Jevreja .

## Reference
Standardno stanje

**Standardno stanje** materijala (čiste supstance, mešavine ili rastvora) je referentna tačka koja se koristi za proračun njegovih osobina pod različitim uslovima. U principu, izvor standardnog stanja je arbitraran, mada Međunarodna unija za čistu i primenjenu hemiju (IUPAC) preporučuje konvencionalni skup standardnih stanja za generalnu upotrebu. IUPAC preporučuje korišćenje standardnog pritiska *p*o&nbsp;= 1&nbsp;bar (100&nbsp;kilopaskala). Striktno govoreći, temperatura nije deo definicije standardnog stanja. Na primer, standardno stanje gasa je konvencionalno izabrano da bude jedinica pritiska (obično u barovima) idealnog gasa, nezavisno od temperature. Međutim, većina tabela termodinamičkih količina su kompajlirane na specifičnim temperaturama, najčešće 298.15 K or, u manjoj meri 273.15 K. Standardno stanje ne bi trebalo mešati sa standardnom temperaturom i pritiskom (STP) gasova, niti sa standardnim rastvorom korišćenim u analitičkoj hemiji.

U toku razvoja standarda u devetnaestom veku, superscript simbol o je bio usvojen da indicira *non-nula* prirodu standardnog stanja. Superskript krug º je takođe u širokoj upotrebi, i oba su jednako prihvatljiva.

## Literatura

## Dodatna literatura

* 
*
Popisom određeno mesto

**Popisom određeno mesto** (, *CDP*) je naseljeno mesto koje je utvrdio Popisni zavod SAD za statističke svrhe. Popisna mesta se određuju za svaki desetogodišnji popis. Ona su statistički ekvivalenti inkorporisanih mesta poput gradova, varoši i sela. Popisom određena mesta su naseljene oblasti koje nemaju zasebnu opštinsku upravu, a inače fizički podsećaju na inkorporirana mesta.

Popisom određena mesta se određuju radi prikupljanja i obrade podataka o mestima koja se mogu identifikovati imenom, ali nisu pravno inkorporisana po zakonu savezne države u kojoj se nalaze. Njima su obuhvaćene male seoske zajednice, kolonije locirane duž SAD granice sa Meksikom, i neinkorporisana odmarališta i penzionerske zajednice. Granice popisnih mesta nemaju pravni status. Stoga, one ne odgovaraju uvek lokalnom shvatanju oblasti ili zajednice istog imena. Međutim, kriterijumi utvrđeni za SAD popis iz 2010. zahtevaju da je CDP ime prepoznatljivo i korišteno u dnevnoj komunikaciji među članovima zajednice (a ne "ime koje se određuje iskljućivo radi planiranja ili drugih svrha") i preporučuje se da CDP granice budu određene na shodnoj geografskoj osnovi.

Popisni zavod SAD navodi da se popisom određena mesta ne smatraju inkorporisanim mestima i da su ona jedino na Havajima uvrštena u spiskove gradskog stanovništva, zato što ta savezna država nema inkorporisane gradove. Dodatno, gradski popisni spiskovi iz 2007. uključuju popisom određena mesta iz okruga Alington u Virdžiniji u spiskove sa inkorporisanim mestima.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* U.S. Census Bureau, Geography Division, "*[http://www.census.gov/geo/www/cob/pl_metadata.html#cdp Cartographic Boundary Files]*", Census designated place. Cartographic Operations Branch, July 18, 2001.
* U.S. Census Bureau, "*[https://web.archive.org/web/20121115104522/http://www.census.gov/geo/www/psapage.html#CDP Census 2000 Statistical Areas Boundary Criteria]*", Census Designated Places (CDPs) - Census 2000 Criteria.
* U.S. Census Bureau, Geographic Areas Reference Manual, United States Department of Commerce.

## Vanjske veze
Wikicitat

**Wikiquote** ˌwɪkiˈkwəʊt (od engl. *[[wiki]]* + *quote*: citat), jedan iz porodice projekata zasnovanih na wikiju kojim upravlja Wikimedia Foundation, a pokreće ga MediaWiki softver. Zamisao potiče od Danijela Alstona. Izvršio je i razradio Brion Vibber. Svrha projekta je proizvesti skup citata poznatih osoba, književnih djela i poslovica.

Projekat je izvorno nastao na engleskom jeziku, ali je od 7. 2004. broj jezika povećan do 26 aktivnih jezičkih wikicitata u 7. 2005., odnosno 34 do druge polovine 2005.

Do 21.8. 2006. sedam manjih projekata sadrži više od 2 000 članaka. Najveći je Wikicitat na englleskom jeziku, sam sa više od 7 800 članaka. Slijede ga njemački, poljski, italijanski, portugalski i bugarski projekti.

## Hronologija

* 27.6. 2003. - Privremeno postavljen na *Wolof* izdanje Wikipedije: wo.wikipedia.com
* 10.7. 2003. - Vlastiti poddomen: quote.wikipedia.org
* 25.8. 2003. - Vlastiti domen: wikiquote.org
* 17.7. 2004. - Dodani novi jezici
* 13.11. 2004. - Englesko izdanje dostiže 2 000 stranica.
* 11. 2004. - 24 jezika
* 3. 2005. - Wikicitat ukupno dostiže 10 000 stranica. Englesko izdanje se približava broju od 3 000
* 6. 2005. - 34 jezika uključujući jedan klasični (latinski) i umjetni (Esperanto)
* 4.11. 2005. - Engleski Wikicitat ima 5 000 stranica.
* 4. 2006. - Francuski Wikicitat je ukinut zbog povrede prava autora.

## Reference

## Vanjske veze

* Lista Wikiquoteova
* Glavna stranica
Put 39 (Iran)

**Cesta 39** (perz. جاده ۳۹) je državna cesta u jugozapadnom Iranu koja spaja Andimešk i Abadan u Huzestanu. Ostali gradovi koje povezuje su Dezful, Šuštar, Mulasani, Vejis, Šejban, Ahvaz, Karun i Darhovin. Prometnica ima duljinu od 284 km i geografski se proteže nizinskim krajevima uz tokove Deza i Karuna. Nadmorska visina trase oscilira od 14 m kod Abadana na krajnjem jugu do 180 m sjeverno od Andimeška. Cesta 39 se od Šahrak-e Kalulija do Ahvaza preklapa s cestom 41.

## Veze
* Popis iranskih cesta
* Transport u Iranu

## Vanjske veze
;Ostali projekti
Ohotska ploča

**Ohotska ploča** je jedna od manjih litosfernih ploča na planetu Zemlja.
## Karakteristike
*Ohotska ploča* leži ispod Ohotskog mora, Kamčatke, Sahalina, sjevernog Honshua i Hokaida.
Piridoksal fosfat

**Piridoksal-fosfat** (PLP, piridoksal-5'-fosfat, P5P) je prostetska grupa više enzima. On je aktivna forma vitamina B<sub>6</sub>, koji se sastoji od tri prirodna organska jedinjenja, piridoksal, piridoksamin i piridoksin.

## Uloga
PLP deluje kao koenzim u reakcijama transaminacije, kao i u nekim od reakcija dekarboksilacije i deaminacije aminokiselina. Aldehidna grupa PLP-a formira Šifova bazne veze (interne aldimine) sa ε-amino grupom specifičnih lizinskih grupa aminotransferaznih enzima. α-amino grupa aminokiselinskog supstrata zamenjuje ε-amino grupu aktivnog-mesta lizinskog ostatka. Rezultirajući spoljni aldimin postaje deprotonisan i služi kao hinoidni intermedijar, koji zatim prima proton u različitoj poziciji da postane ketimin. Resultirajući ketimin je hidrolizovan tako da amino grupa ostaje u kompleksu.

Osim toga, PLP koriste aminotransferaze (ili transaminaze) koje deluju na šećerima poput perosamina i dezosamina. U tim reakcijama, PLP reaguje sa glutamatom, koji prenosi alfa-amino grup na PLP da formira piridoksamin fosfat (PMP). PMP zatim prenosi svoj azot na šećer, formirajući aminošećer.

## Literatura

## Vanjske veze

*
MedlinePlus

**MedlinePlus** je internet sajt koji besplatno pruža informacije iz oblasti medicine na engleskom i španskom jeziku. Na sajtu su objedinjene informacije iz američke Nacionalne medicinske biblioteke (), Nacionalnog instituta za zdravlje (), ostalih američkih vladinih agencija i drugih zdravstvenih organizacija.

Sajt sadrži:
* članke podeljene po kategorijama,
* medicinsku enciklopediju,
* medicinski rečnik,
* informacije o lekovima,
* informacije o dodacima ishrani,
* novosti iz oblasti medicine,
* video-snimke hirurških procedura,
* interaktivne vodiče,
* informacije o lekarima, stomatolozima, bolnicama, klinikama i drugim zdravstvenim ustanovama itd.

## Izvori
* Miller N, Lacroix EM, Backus J. The making of Medlineplus. Public Libraries. 2001 Mar-Apr;40(2):111-3.
* Miller N, Tyler RJ, Backus JEB. MedlinePlus: The National Library of Medicine brings quality information to health consumers. Library Trends [Internet]. 2004 Fall[cited 2009 Jun 8];53(2):375-88.

## Vanjske veze

* MedlinePlus na engleskom jeziku
* MedlinePlus na španskom jeziku 
* Članci o MedlinePlus
Monizam

**Monizam** je metafizički ili filozofski stav koji sve pojave svodi na jedan jedinstveni duhovni ili materijalni princip po kojem je svijet ono apsolutno razumljivo samo po sebi i objašnjava se samim sobom, za razliku od dualizma i pluralizma koji prihvataju dva ili više temeljnih principa. Osnivač monizma bio je Ernst Haeckel. Haeckel je od darvinizma učinio neku vrstu religijske prirodne filozofije koju je nazvao monizam. Vjerovao je da će monizam, ta religija znastvenog materijalizma,iskorijeniti ne samo dualizam već i kršćanstvo. Kao protulijek kršćanstvu,monizam je neobična mješavina čistog materijalizma i kvazipanteističkog obožavanja prirode. Po Haeckelu i monistima,kršćanska predrasuda po kojoj svaki pripadnik ljudske vrste posjeduje nematerijalnu dušu imala je za posljedicu zaštitu slabijih od surovosti prirodnog odabira. Monizmu je bila potrebna medicina koja će istodobno liječiti i ubijati. Ova nova medicina neće samo promicati ubijanje već i samoubojstvo.

Nazvan prema grčkoj riječi *monos*, što znači jedan. Da je bitak (srž, ono što nas čini i ispunjava) samo jedan. Kod Platona je bitak bila ideja.
Ankh

**Ankh** (, krst sa drškom, simbol ) je egipatski hijeroglif koji ima značenje „večni život“. Egipatski bogovi su često prikazivani kako nose predmet ovog oblika, ili ga drže u rukama prekrštenim na grudima. Ankh je još poznat pod imenima „ključ života“, „ključ Nila“ i „koptski krst“. Ankh se često pojavljuje u egipatskim grobnicama i na drugim predmetima. Često su prikazani na vrhovima prstiju božanstava koja daruju večni život mumiji umrlog. Prikazuju se blizu nosa jer tako simbolizuju vezu daha i života. Moguće je da je ankh i simbol začeća. Stari Egipćani su često nosili ankh kao amajliju, nekad zajedno sa simbolima snage (đed) i zdravlja (vas). Ankh je bio simbol Sunca i stoga je gotovo uvek izrađivan od zlata, ili od uglačanog bakra. Ogledala su često pravljena u ovoj formi. U umetnosti iz perioda Amarne ankh je prikazivan na krajevima Sunčevih zraka, odnosno kao simbolično prenošenje života od Sunca na Zemlju. Ankh se koristi kao simbol u modernoj ezoterici i gotskoj potkulturi, ali tu njegovo značenje nije sasvim jasno. Pop kultura koristi ankh kao simbol besmrtnosti.

## Reference

## Vanjske veze
Katabolizam

**Katabolizam** (grč. *kata* — "prema dolje, na niže" + *ballein* — "baciti") podrazumijeva skup biokemijskih reakcija u kojima se složeni kemijski spojevi razgrađuju u jednostavnije, oslobađajući tako u većini slučajeva kemijsku energiju i u određenoj mjeri i toplinsku energiju. Kemijska se energija skladišti u fosfatnim vezama visoko energetskih molekula kao adenozin trifosfat (ATP). Kod nekih metaboličkih putova dobijeni jednostavni spojevi, ulaze kao prekursori u reakcije sinteze drugih složenih spojeva (anabolizam). Konačni produkti katabolizma nazivaju se **kataboliti**.

Suprotan proces spajanja jednostavnih spojeva u složenije, uz utrošak kemijske energije naziva se anabolizam. 

Najvažniji primjer katabolizma za sva aerobna živa bića je stanično disanje, niz četiriju metaboličkih putova: glikolize, oksidativne dekarboksilacije piruvata, Krebsovog ciklusa i oksidativne fosforilacije. Kod staničnog disanja, jedna se molekula glukoze, najvažnijeg izvora kemijske energije, razgrađuje u vodu i ugljični dioksid (CO<sub>2</sub>) kao konačne produkte. U procesu se proizvede 36 molekula ATP. 

Ostali primjeri kataboliekih putova su hidroliza makromolekula, beta oksidacija, glikogenoliza i ciklus uree.

Energetski se katabolizam dijeli u tri faze. U prvoj fazi dolazi do razgradnje makromolekula koje su najčešće polimeri, u male molekule od kojih su sastavljene (monomere):
* Polisaharidi (škrob, celuloza kod bakterija) se razgrađuju u glukozu.
* Bjelančevine se razgrađuju u aminokiseline.
* Lipidi se razgrađuju u masne kiseline i glicerol.
Ovaj se proces naziva **[[hidroliza]] makromolekula**.

Druga faza energetskog katabolizma, je dalja razgradnja glukoze, aminokiselina i masnih kiselina u acetat, koji se odmah veže za koenzim A formirajući acetil koenzim A. Kondenzacija acetata s koenzimom A nazivamo **[[Oksidativna dekarboksilacija piruvata|Oksidativnom dekarboksilacijom piruvata]]**. Vezivanje acetatne grupe za koenzim A je univerzalno prisutno u svim organizmima i nužno je kako se ne bi smanjivao pH unutar stanica.

Treća faza u energetskom katabolizmu je potpuna oksidacija acetila CoA u **[[Krebsov ciklus|Krebsovom ciklusu]]** i **[[Oksidativna fosforilacija|oksidativnoj fosforilaciji]]** sa stvaranjem konačnih produkata vode i ugljikovog dioksida i proizvodnjom ATP.
Put 43 (Iran)

**Cesta 43** (perz. جاده ۴۳) je državna cesta u jugozapadnom Iranu koja spaja Ramhormuz, Ramšir i lučki Mahšaher u Huzestanu. Prometnica ima duljinu od 78 km i geografski se proteže nizinskim krajevima uz tokove Ale i Džarahija. Nadmorska visina trase oscilira od 7 m u Mahšaheru do 170 m u Ramhormuzu na krajnjem sjeveru. Cesta 43 se na jugu nadovezuje na cestu 96 koja se pruža uz Perzijski zaljev, na sjeveru na cestu 45 koja vodi do Behbahana, a od naselja Šerkat-e Bane duljinom od 4,0 km prema zapadu se preklapa s cestom 86.

## Veze
* Popis iranskih cesta
* Transport u Iranu

## Vanjske veze
;Ostali projekti
SUSE Linux

**SuSE Linux** je Linux distribucija koja sadrži čitav GNU/Linux operativni sistem sa preko 8000 softverskih paketa koji dođu na 5 CD-a (ili 1 dvostrani DVD) u *Professional* verziji, zajedno sa dva priručnika (priručnik za administratore i korisnike) u kojima možete naći sve, od instalacije, do konfigurisanja ovog operativnog sistema. *Personal* verzija isporučuje se na 3 CD-a i uključuje priručnik za korisnike.

2004. godine **SuSE** je kupila poznata američka firma **[[Novell]]**.

## Vanjske veze
* Službena SuSE web stranica 
* OpenSuse stranica 
* SuSE FAQ 
* openSUSE i PowerPC  
* SUSE Linux 10 instalacija - video  
* Podsekcija na forumu ULK BiH
Fedora Core

**Fedora Core** je jedna od najpopularnijih distribucija GNU/Linuksa, nastavak linije proizvoda Red Hat Linux. Nekada je preduzeće Red Hat imalo dve linije proizvoda: Red Hat Linux, namenjenu kućnim i manjim profesionalnim korisnicima, te liniju proizvoda Red Hat Enterprise Linux koja i danas postoji a namenjena je pre svega velikim profesionalnim korisnicima. Distribucija Fedora Core je vrlo svež proizvod, ništa manje stabilan od prethodnika, sa vrlo velikom korisničkom bazom, kvalitetnom podrškom zajednice te je idealan za računarske entuzijaste, kućne korisnike i servere. Preduzeće Red Hat je donelo promenu poslovnog modela nakon izlaska Red Hat Linuxa 9. Ima nekoliko razloga za takvu radikalnu promjenu:

* Povećanje kvaliteta usluge velikim poslovnim korisnicima,
* Dinamičniji razvoj te kvalitetnije isprobavanje svojih tehnologija kroz distribuciju Fedora
* Mjera opreza od sudskih tužbi zbog zakona o softverskim patentima.

Nove verzije distribucije Fedora Core izlaze svakih šest do osam meseci.

## Vanjske veze
* 
* 
* Forum za Fedora korisnike
* Fedora Core 5 (standardni instalacioni ISO odraz) 

## Reference
Kramberger

**Kramberger**:
* Dragutin Gorjanović-Kramberger (1856 - 1936 ), hrvatski prirodoslovac
* Ivan Kramberger (1936 - 1992), slovenski izumitelj, filantrop i političar
Bespridanica

***Djevojka bez miraza*** () je kazališni komad ruskog pisca Aleksandra Ostrovskog, premijerno izvedena u Moskvi 1878. godine. Radnja je smještena u provincijski gradić na obali Volge gdje protagonistica, lijepa i mlada Larisa Oguadlova, nastoji zbrinuti svoju obudovjelu majku udajom za bogatog muža, ali je užasava njen budući mladoženja.

Djevojka bez miraza je postala jedan od najpopularnijih kazališnih komada u Rusiji. U 20. vijeku je često bio ekraniziran, pri čemu je najpoznatiji sovjetski film *[[Surova romansa]]* iz 1983. godine.

## Vanjske veze
* Текст пьесы в библиотеке Максима Мошкова
* Бесприданница: Материалы и исследования / Под ред. А. Я. Гатенян. — М.: Всероссийское театральное общество, 1947. — 180 с.
* Штейн А. Л. Легенда о «Бесприданнице» // Штейн А. Л. Три шедевра А. Н. Островского. М., 1967.
* Финк Э. Л. Вокруг одного парадокса // Наследие А. Н. Островского и советская культура. М., 1974.
Bespridanica (razvrstavanje)

***[[Bespridanica]]*** (, doslovno: ***Djevojka bez miraza***) je drama ruskog pisca Aleksandra Nikolajeviča Ostrovskog iz 1878. godine.

Pod istim imenom se mogu podrazumijevati i njene ekranizacije:
* ''Bespridanica'' (film, 1912)
* ''Bespridanica'' (film, 1936)
* ''Bespridanica'' (TV-film, 1974)
* ''Bespridanica'' (film, 2011)

## Povezano
* *[[Žestoka romansa]]*, filmska adaptacija iz 1983. godine
Put 41 (Iran)

**Cesta 41** (perz. جاده ۴۱) je državna cesta u jugozapadnom Iranu koja spaja Andimešk i Horamšaher u Huzestanu. Ostali gradovi koje povezuje su Dezful, Šuštar, Mulasani, Vejis, Šejban, Ahvaz i Darhovin. Prometnica ima duljinu od 366 km i geografski se proteže nizinskim krajevima uz tokove Deza i Karuna. Nadmorska visina trase oscilira od 10 m u Horamšaheru kod obale Arvand-Ruda do 137 m u Andimešku na krajnjem sjeveru. Cesta 41 se od Šahrak-e Kalulija do Ahvaza preklapa s cestom 39.

## Veze
* Popis iranskih cesta
* Transport u Iranu

## Vanjske veze
;Ostali projekti
Amfetamin

**Amfetamini** su hemikalije dobijene sintetičkim putem. Na tržište najčešće dolaze u obliku tableta. Amfetamini se unose oralno, pušenjem, udisanjem praha, i intravenski. Neposredno stimulišu cerebralni korteks u centralnom nervnom sistemu, uklanjajući umor, glad i pospanost. Dovode korisnika u stanje euforije. Pojačavaju koncentraciju, pažnju, reflekse, a i ideje i slike su mnogo življe. Prevelika doza može uzrokovati vrtoglavice, drhtanje, uznemirenost, paniku, bolove u grudima i ubrzan rad srca. Posledica može biti potpuni telesni i psihički kolaps. Hronično trovanje može izazvati paranoidne ideje i halucinacije. U mozgu stvara zavisnost i oslobađa ga od bilo kakvih ograda.

Spoljašnji znakovi su širenje zenica, nesanica, proliv, drhtanje, promene u ponašanju, izrazita euforija i naglo mršavljenje. Najpoznatiji amfetamini su „dizalica” (), „spid” () i ekstazi.

**Spid** je ulični naziv za sintetičke droge na bazi amfetamina. Efekti uključuju smanjeni apetit, povećanu izdržljivost i energiju, povećani libido, hiperaktivnost i nesanicu. Organizam se pritom rapidno iscrpljuje. Kada se koristi u velikim dozama i intravenozno može dovesti i do predoziranja, do brze zavisnosti što je veliki rizik po zdravlje.

## Reference

## Literatura
* 

## Povezano
* 2,5-dimetoksi-4-jodoamfetamin
* LSD

## Vanjske veze

* Drugs.com o amfetaminima
* Erowid o amfetaminima
Bespridanica (film, 1937)

***Djevojka bez miraza*** () je sovjetski crno-bijeli film snimljen u režiji Jakova Protazanova i premijerno prikazan početkom 1937. godine. Predstavlja adaptaciju istoimene drame Aleksandra Ostrovskog. Radnja se događa u 19. vijeku u provincijskom gradiću na obali Volge. Protagonistica, koju tumači Nina Alisova je djevojka zaručena za bogatog, ali njoj odvratnog muškarca, koja se umjesto toga upušta u kobnu ljubavnu vezu s privlačnim, ali neodgovornim muškarcem.

## Vanjske veze
* 
*
Yoshiwara (film)

***Yoshiwara*** je francuski crno-bijeli film snimljen 1937. u režiji Maxa Ophülsa. Po žanru je drama i predstavlja ekranizaciju romana Mauricea Dekobre. Radnja je smještena u Yoshiwara, kvart crvenih svjetala u Tokiju tokom 19. vijeka. Protagonistica, čiji lik tumači Michiko Tanaka, je gejša oko koje će se stvoriti suparništvo između ruskog pomorskog oficira (koga glumi Pierre Richard-Willm i japanskog vozača rikše (koga tumači Sessue Hayakawa). Film je u Francuskoj doživio ogroman uspjeh, ali je u Japanu izazvao kontroverze zbog prikaza prostitucije. Tamošnja vlada ga je zabranila, a dvoje japanskih glumaca su zbog nastupa postali predmetom optužbi za nacionalnu izdaju.

## Uloge
* Pierre Richard-Willm - Lieutenant Serge Polenoff 
* Sessue Hayakawa - Ysamo, Kuli 
* Michiko Tanaka - Kohana 
* Roland Toutain - Pawlik 
* Lucienne Le Marchand - Namo 
* André Gabriello - Pô
* Camille Bert - Le commandant 
* Foun-Sen - Geisha 
* Philippe Richard - L'attaché russe 
* Ky Duyen - L'agent secret 
* Georges Saillard - Le médecin

## Izvori

## Literatura
* Bacher, Lutz. *Max Ophuls in the Hollywood Studios*. Rutgers University Press, 1996.
* Seigle, Cecilia Segawa. *Yoshiwara: The Glittering World of the Japanese Courtesan*. University of Hawaii Press, 1993.

## Vanjske veze
*
Karolinska ploča

**Carolina ploča** (ili *Carolina mikroploča*) je jedna od manjih litosfernih ploča na planetu Zemlja površine od 1 720 000 km².
## Karakteristike
*Ploča Carolina* leži ispod dijela Pacifika sjeverno od Nove Gvineje. Duž granice sa susjednom (južnom) Pločom Bird's Head ima zonu subdukcije, isto tako i sa Pločom Woodlark. A na sjeveru sa Pacifičkom pločom formira transformni rasjed, a sa Filipinskom pločom konvergentnu granicu koja se pretvara u rift. 
## Reference

## Vanjske veze
* ''SFT and the Earth's Tectonic Plates'' na portalu Los Alamos National Laboratory