open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Precious (film)

***Precious: Based on the Novel "Push" by Sapphire***, skraćeno ***Precious***, je američki igrani film snimljen 2009. u režiji Lija Danijelsa. Predstavlja filmsku adaptaciju romana *[[Push (roman)|Push]]* američke književnice Sefajr.

Američku premijeru je imao na Festivalu Sandens, a evropsku na Kanskom filmskom festivalu 2009. godine. Opra Vinfri je bila promoter filma. Mo‘Nik je nagrađena Oskarom za najbolju sporednu, dok je Gaborej Sidibe izgubila u kategoriji za najbolju glavnu glumicu. Ovo je prvi film u njenoj karijeri.

U Srbiji je distribuiran pod naslovom ***Dragocena***.

## Radnja

Film je smešten u 1987, u Harlem. Šesnaestogodišnja Klaris je nepismena, gojazna i često silovana od strane svog oca. Sada čeka njegovo drugo dete i trpi fizičko i emocionalno zlostavljanje od majke koja živi od socijalne pomoći u minimalnim životnim uslovima. Međutim, uz pomoć posvećene profesorke i socijalne radnice, Klaris će delimično prevazići probleme u kojima se nalazi, i utehu i samopouzdanje pronaći u svom detetu.

## Uloge

## Kritike

*„Dragocena“* je mračna i teška drama, a scene nasilja koje Klaris trpi od strane svoje majke su uznemirujuće. Pored glumačkih kategorija, drama je bila nominovana i za Oskar za najbolji film i Oskar za najboljeg reditelja. Piter Bredšo iz *„The Guardian-a“* je film opisao kao *„strašan i beskrajan košmar zlostavljanja“*, dok je Oven Glejberman iz *Entertainment Weekly-ja* za poslednju scenu filma rekao da je *„potresna i istovremeno izaziva osećaj sažaljenja i terora“*.

## Vanjske veze
* 

## Reference
Sapphire (spisateljica)

**Sapphire** (rođena kao **Ramona Lofton** 4. augusta 1950) je američka književnica i performerica, najpoznatija po romanu *[[Push (roman)|Push]]* iz 1997. godine, koji je 2009. adaptiran u film *[[Precious (film)|Precious]]*.

## Bibliografija
**Romani**
* *[[Push (roman)|Push]]* (1996)
* *[[The Kid (roman)|The Kid]]* (2011)

**Poezija**
* *Meditations on the Rainbow: Poetry* (1987)
* *American Dreams* (1994)
* *Black Wings & Blind Angels: Poems* (1999)

## Reference
Lenny Kravitz

**Leni Kravic** (, *Leonard Albert Kravitz*, ranije koristio pseudonim *Romeo Blue*)(* 26. 5. 1964 u Bruklinu, Njujork) je američki rok-pevač, muzičar, tekstopisac i producent. Sin je tv-producenta rusko-jevrejskog porekla Saj Kravica (Sy Kravitz) i glumice Roksi Roker (Roxy Rocker) poreklom sa Bahama. 

Kravic je 1987. oženio glumicu Lizu Bone sa kojom ima ćerku Zoi Izabel. Razveli su se 1993.

Kravic je do sada snimio sedam studijskih albuma, a procenjuje se da je prodato više od dvadeset miliona nosača zvuka sa njegovom muzikom. Tokom karijere osvajao je mnogobrojne muzičke nagrade, a Gremijevo priznanje za najboljeg muškog izvođača dobio je četiri godine zaredom (od 1998. do 2002.). Osim što je tekstopisac i izvođač, Kravic aranžira, producira, a svira i gitaru, bas, bubnjeve, klavijature i perkusije.
 
Rođen je 26. maja 1964. u Njujorku pod pravim imenom Leonard Albert Kravic. Kao dete je počeo da svira bubnjeve, a zatim gitaru. Zahvaljujući ocu, koji je radio na televiziji, upoznao je mnoge džez muzičare kao što su Ela Ficdžerald, Djuk Elington, Sara Von, Majls Dejvis, a na njega su veliki uticaj imali i soul muzičari Džejms Braun, Areta Frenklin, Stivi Vonder i Kurtis Mejfild. 

Prvenac *Let Love Rule* objavio je 1989. i kreće na turneju gde nastupa kao predgrupa Tom Petty and Heartbreakers. Nakon turneje je radio pesmu *Justify My Love* za Madonu, zatim je producirao i svirao većinu instrumenata na albumu glumice i pevačice Vanese Paradi. Ubrzo objavljuje drugi album *Mama Said*, na kojem je naslovna numera posvećena njegovoj majci, dok su ostale inpirisane njegovim razvodom od tadašnje supruge Lize Bone.

## Diskografija
### Albumi
* 1989 *Let Love Rule*
* 1991 *Mama Said*
* 1993 *Are You Gonna Go My Way* 
* 1995 *Circus* 
* 1998 *5* 
* 2000 *Greatest Hits*
* 2001 *Lenny*
* 2004 *Baptism* 
* 2008 *It Is Time for a Love Revolution*
* 2011 *Black and White America*
* 2014 *Strut*
* 2018 *Raise Vibration*
* 2024 *Blue Electric Light*

### Singl
* 1989 *Let Love Rule*
* 1991 *Stand by My Woman* 
* 1991 *Always on the Run* 
* 1991 *It Ain't Over 'Til It's Over*
* 1993 *Believe*
* 1994 *Are You Gonna Go My Way*
* 1994 *Heaven Help1*
* 1995 *Rock and Roll Is Dead*
* 1996 *Can't Get You Off My Mind* 
* 1998 *If You Can't Say No*
* 1998 *I Belong to You* 
* 1999 *Black Velveteen*
* 1999 *Thinking of You*
* 1999 *Fly Away*
* 1999 *American Woman*
* 2000 *I Belong to You*
* 2000 *Again*
* 2001 *Dig In*
* 2002 *Stillness of Heart*
* 2002 *If I Could Fall in Love* 
* 2002 *Believe in Me*
* 2004 *Where Are We Runnin'?*
* 2004 *Calling All Angels*
* 2004 *California*
* 2004 *Show Me Your Soul*
* 2004 *Storm*
* 2005 *Lady* 
* 2007 *I'll Be Waiting*

### Videografija
* 1991 *Video Retrospective*
* 1994 *Alive from Planet Earth* 
* 2002 *Lenny Live*

## Vanjske veze

* Lenny Kravitz official site 
* Lenny Kravitz official blog
* Lenny Kravitz – The Artists Organization – Management
* Lenny Kravitz interview by Pete Lewis, 'Blues & Soul' July 2009 
* 
*
Mariah Carey

**Mariah Carey** (New York, 27. ožujka 1969.) popularna je američka pjevačica. Čak 19 njenih hitova bilo je na broju jedan Billboardove ljestvice, samo jedna manje od The Beatlesa.

## Biografija
Mariah Carey je svjetsku slavu postigla devedesetih godina dvadesetog stoljeća, pod pokroviteljstvom tadašnjeg supruga, glazbenog producenta Tommyja Mottole. Melodiozne pop-balade otpjevane u visokom registru i glas raspona pet oktava postali su prepoznatljivi kod najšire publike te su mladoj pjevačici donijeli zvjezdani status na samom početku karijere.

Kasnijim razvodom od Mottole otpočeo je pad popularnosti, koji je kulminaciju dosegao 2001. filmom *[[Glitter (film)|Glitter]]*. Film, u kojem Carey glumi i pjeva, bio je fijasko na kino-blagajnama te ismijan od kritike, a stres napornog snimanja filma za posljedicu je imao to da je pjevačica završila u klinici za mentalne bolesti.

Za gotovo nevjerojatan povratak Mariah Carey na vrhove glazbene popularnosti zaslužan je posljednji album *[[The Emancipation of Mimi]]*, koji je pjevačicu potvrdio kao jednu od najvećih svjetskih glazbenih zvijezda, ovaj put hip hop žanra. Album je dobio nepodijeljene pozitivne reakcije publike i kritike. Tri godine kasnije, 15. travnja 2008., Carey je izdala novi album, *[[E=MC² (Mariah Carey)|E=MC²]]*, reklamiran kao nastavak uspješnog prethodnika. Petnaest dana nakon izlaska albuma, dana 30. travnja 2008. godine, Carey se na Bahamima udala za glumca i rappera Nicka Cannona.

## Diskografija
### Studijski albumi
* *Mariah Carey* (1990.)
* *Emotions* (1991.)
* *Music Box* (1993.)
* *Merry Christmas* (1994.)
* *Daydream* (1995.)
* *Butterfly* (1997.)
* *Rainbow* (1999.)
* *Glitter* (2001.)
* *Charmbracelet* (2002.)
* *The Emancipation of Mimi* (2005.)
* *E=MC²* (2008.)
* *[[Memoirs of an Imperfect Angel]]* (2009.)
* *Merry Christmas II You* (2010.)
**Me. I Am Mariah... The Elusive Chanteuse* (2014.)
**Caution* (2018.)

### Live albumi
* *MTV Unplugged* (1992.)

### Kompilacijski albumi
* *#1's* (1998.)
* *Greatest Hits* (2001.)
* *The Ballads* (2008.)
**Playlist: The Very Best of Mariah Carey* (2010.)
**The Essential Mariah Carey* (2011.)
**#1 to Infinity* (2015.)
**Japan Best* (2018.)

### Remix albumi
* *The Remixes* (2003.)

### EP-ovi
* *Valentines* (2000.)
**MC...Move the Crowd* (2002.)

### Pjesme na broju jedan Billboardove ljestvice
* "Vision Of Love" (1990.)
* "Love Takes Time" (1990.)
* "Someday" (1991.)
* "I Don't Wanna Cry" (1991.)
* "Emotions" (1991.)
* "I'll Be There" (1992.)
* "Dreamlover" (1993.)
* "Hero" (1994.)
* "Fantasy" (1995.)
* "One Sweet Day" (sa Boyz II Men) (1996.)
* "Always Be My Baby" (1996.)
* "Honey" (1997.)
* "My All" (1998.)
* "Heartbreaker" (1999.)
* "Thank God I Found You" (2000.)
* "We Belong Together" (2005.)
* "Don't Forget About Us" (2006.)
* "Touch My Body" (2008.)
*"All I Want For Christmas Is You" (2019-2020.)

## Vanjske veze

* Službena stranica
*
Mo'Nique

Monika Ajms Hiks (), poznata po profesionalnom imenu **Mo'Nik** (, rođena 11. decembra 1967, u Vudlonu, Baltimor, SAD) je američka filmska i televizijska glumica. Glumačku karijeru započela je 2000, ali je sve do 2009. igrala u niskobudžetnim ili nezavisnim filmovima. Tek 2009. dobila je preko trideset nagrada širom sveta za ulogu Meri Li u filmu *„[[Precious (film)|Dragocena]]“*. Neke od tih nagrada su Zlatni globus, Nagrada Udruženja glumaca, Nagrada kritike, Nagrada BAFTA i Oskar za najbolju sporednu glumicu.

## Filmografija
* Dragocena (2009)
Gabourey Sidibe

**Gaborej Sidibe** (, rođena 6. maja 1983. u Bruklinu, Njujork, SAD) je američka filmska i televizijska glumica. Glumačku karijeru započela je 2009, ulogom u filmu *„[[Precious (film)|Dragocena]]“*, i već za nju bila nominovana za Zlatni globus, Nagradu Udruženja glumaca, Nagradu kritike, Nagradu BAFTA i Oskar za najbolju glavnu glumicu.

## Filmografija
* Dragocena (2009)
To Gillian on Her 37th Birthday

***To Gillian on Her 37th Birthday*** je američki igrani film snimljen 1996. u režiji Michaela Pressmana sa Peterom Gallagherom i Michelle Pfeiffer u glavnim ulogama. Po žanru je drama, a scenario, koji je napisao David E. Kelley se temelji na istoimenom kazališnom komadu Michaela Bradyja. Protagonist filma je David Lewis, koji se ne može pomiriti sa iznenadnom smrću svoje lijepe supruge Gillian, pa godinama poslije provodi vrijeme u vikendici vodeći razgovore sa njenim fiktivnim likom.

Na prostoru bivše Jugoslavije je bio distribuiran pod naslovima ***Njezin 37. rođendan***, ***Gilian za 37. rođendan*** i ***Za Džilijan na njeni 37. rođendan***.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Ivo Škrabalo

**Ivo Škrabalo** (Sombor, 19. veljače 1934. - Zagreb, 18. rujna 2011.) bio je hrvatski filmski redatelj, scenarist, filmski publicist i povjesničar filma te političar. Najvažniji dio njegova opusa rad je na povijesti hrvatske kinematografije, o kojoj je objavio četiri knjige, među kojima i kapitalnu povijesnu knjigu *101 godina filma u Hrvatskoj* (1998.).

## Biografija
Osnovno i srednje školovanje je imao u rodnom gradu, nakon čega seli u Zagreb, gdje studira na Pravnom fakultetu, gdje je diplomirao i magistirao međunarodno pravo (na temu Bangladeša). Studirao je na zagrebačkoj Akademiji dramske umjetnosti, gdje diplomira filmsku režiju.

Bio je dramaturg u zagrebačkim filmskim kućama. Režirao je nekoliko kratkometražnih filmova, a među ostalima i dokumentarni film *Slamarke divojke*. Od 1986. bio je honorarni suradnik Akademije dramske umjetnosti kao predavač kolegija iz scenarija te povijesti hrvatskoga filma; od 1992. u statusu izvanrednog profesora.

Autor je više djela na temu filma, a autor je i članaka u *Filmskoj enciklopediji*. Njegovo je kapitalno ostvarenje *Između publike i države: povijest hrvatske kinematografije 1896-1980* (1984.), koja je doživjela javnu osudu partijskih krugova zbog isticanja posebnosti hrvatske kinematografije. Prošireno i standardno izdanje knjiga je doživjela 1998. pod naslovom *101 godina filma u Hrvatskoj 1896-1997.: pregled povijesti hrvatske kinematografije*, dok je 2008. Škrabalo priredio skraćeno i ažurirano izdanje pod naslovom *Hrvatska filmska povijest ukratko (1896-2006)*. U knjizi *Dvanaest filmskih portreta* (2006.) izabrao je svoje eseje o hrvatskim filmskim umjetnicima.

Škrabalo je inicijator Dana hrvatskog filma, osnivanja *Hrvatskog filmskog ljetopisa*, kojemu je dao i naslov, a 1991.-1993. bio je direktor Festivala igranog filma u Puli. Godine 1993.-1995. bio je predsjednik Hrvatskog društva filmskih kritičara. Godine 1971., tijekom Hrvatskog proljeća, bio je urednik filmske rubrike u *[[Hrvatski tjednik|Hrvatskom tjedniku]]*.

Politički se aktivirao 1990-ih, gdje je u više mandata ušao u hrvatski Sabor kao zastupnik HSLS-a (liberalne stranke) i LIBRA-e. Za vrijeme Domovinskog rata je u vladi narodnog jedinstva neko vrijeme bio doministrom kulture za međunarodnu suradnju. U ožujku 1996. za vrijeme Zagrebačke krize tadašnji predsjednik Franjo Tuđman odbio je potvrditi njegov izbor za gradonačelnika Zagreba. Bio je zastupnik u dva mandata Hrvatskog sabora, 1992.-1995. i 2000.-2003.

Potpredsjednikom je liberalne, demokratske i reformatorske grupe u Parlamentarnoj skupštini Vijeća Europe.

## Nagrade
* za scenarij i tekst filma *Živuće fotografije – slike iz prošlosti filma u Hrvatskoj* na Festivalu u Beogradu 1983.

## Izvori
* Hrvatski sabor  Ivo Škrabalo
* Film.hr Ivo Škrabalo
* Radio Subotica  S predstavljanja V. sveska Leksikona podunavskih Hrvata
Claire Danes

**Claire Catherine Danes** (New York, Manhattan, 12. travnja 1979.), američka filmska, televizijska i kazališna glumica, nagrađena nagradom Zlatni globus i nominirana za Emmy. Majka Carla bila je slikarica, tekstilni dizajner i pružateljica usluga čuvanja djece, a otac Christopher bio je bivši arhitekturalni fotograf. Ima brata, Asa koji je danas uspješni odvjetnik. Za glumu se zainteresirala vrlo rano i pohađala je niz prestižnih škola. Očev djed bio je dekan odjela za umjetnost na Yaleu. Upisala je psihologiju na Yaleu 1998., ali je nakon dvije godine odustala. Do sada je ostvarila 20-ak uloga. Njeni glumački partneri bili su među ostalima: Leonardo DiCaprio, Sarah Jessica Parker, Diane Keaton, Steve Martin, Bill Pullman. Proslavila se 1994. ulogom u kratkotrajnoj seriji "I to mi je neki život". Nastupila je u nizu serija i talk-show-a.

Imala je romantične veze sa glumačkim zvijezdama kao što su Matt Damon i Billy Crudup.

## Filmografija

## Vanjske veze

*
Peter Gallagher

**Peter Killian Gallagher** (19. kolovoza 1955.), američki filmski glumac, osvajač nagrade Zlatni globus.

Rodio se u New York Cityu, kao sin bakteriologinje Mary i oglašivača Toma. Potječe iz irske katoličke obitelji.

Vrlo rano je na fakultetu prepoznat njegov glumački talent. Na fakultetu je pjevao u muškom zboru.
Glumi od 1980. godine, a u dosadašnjih 30 uloga utjelovio je niz različitih likova.

Najpoznatiji je kao Sandy Cohen, židovski javni tužitelj, u seriji " The O.C." Kao uspomenu na tu ulogu, dodjeljuje stipendiju za studij prava za one koji žele postati javni tužitelj.

Od sveučilišta na kojem je studirao dobio je niz počasti.

Oženjen je od 1983. godine, u braku ima dvoje djece.
Up Close & Personal

***Up Close & Personal*** je američki igrani film snimljen 1996. godine u režiji Džona Evneta sa Mišel Fajfer i Robertom Redfordom u glavnim ulogama. Po žanru je ljubavna drama smještena u milje američke televizijskih novinara, te opisuje odnos mlade TV-voditeljice i njenog mentora.

Film se originalno temeljio na knjizi Alane Neš i trebao prikazati stvarne događaje, odnosno život Džesike Sevič, popularne američke TV-voditeljice 1970-ih i 1980-ih. Međutim, za vreme snimanja, šefovi studija su došli do zaključka da je ta priča "previše depresivna" za publiku, te su potpuno promenili scenario učinivši protagonisticu izmišljenim likom, izbacivši sve "problematične" detalje iz biografije.

Scenarist Džon Gregori Dan je 1997. godine objavio knjigu *Monster: Living Off the Big Screen* u kojoj opisuje transformaciju scenarija pod pritiskom studija.

Na prostoru bivše Jugoslavije je distribuiran pod naslovima ***Nešto posve osobno*** i ***Nešto sasvim lično***.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Freddie Prinze Jr.

**Freddie James Prinze, Jr.** (8. mart 1976 -) je američki glumac koji je poznat postao 1990-ih godina i početkom 2000-ih, nastupajući u filmovima prvenstveno namijenjenim tinejdžerskoj publici kao što su *[[I Know What You Did Last Summer]]* (1997) *[[I Still Know What You Did Last Summer]]* (1998), *[[She's All That]]* (1999), *[[Summer Catch]]* (2001), *[[Scooby-Doo (film)|Scooby-Doo]]* (2002) i *[[Scooby-Doo 2: Monsters Unleashed]]* (2004). 

Prinzeov otac je bio portorikanski glumac Freddie Prinze, televizijska zvijezda koja je tragično stradala 1977. godine. Prinzeovo odrastanje u kući kojom su dominirale žene je kasnije postalo podlogom za njegov sitcom pod nazivom *[[Freddie]]*.

Godine 2002. se Freddie Prinze Jr. oženio za popularnu glumicu Sarah Michelle Gellar, sa kojom ima kćer Charlotte.

Trenutno radi za kečersku organizaciju WWE kao producent i režiser.

## Vanjske veze

* 
* Jam! Movies interview (October 5, 2005)
* Hispanic Magazine interview (September, 2005)
* Freddie Prinze Jr Fansite
Dr. Jekyll and Mr. Hyde (film, 1931)

**Doktor Džekil i gospodin Hajd** () je američki horor film snimljen 1931. u režiji Rojbena Mamulijana sa Fredrikom Marčom u glavnoj ulozi. Film je snimljen po istoimenoj priči Roberta Luisa Stivensona. Radnja je smeštena u viktorijanski London, a protagonist naučnik blage naravi i lepih manira koji pronalazi napitak koji ga pretvara u okrutnog, ubilački nastrojenog manijaka. Marč je za ovu ulogu nagrađen Oskarom za najboljeg glavnog glumca, postavši jedinim glumcem kome je to uspelo zahvaljujući ulozi u horor-filmu.

Film je predstavljao prvu zvučnu adaptaciju popularnog romana, ali je za istoriju kinematografije zanimljiv iz nekoliko razloga. Specijalni efekti kojima je dočarana transformacija glavnog lika su bili vrhunski za svoje doba, i godinama su bili predmet spekulacija. Film je poznat i po tome što je jedan od poslednjih važnijih holivudskih filmova snimljenih u pred-kodovskoj eri, odnosno što je nakon uvođenja strožih cenzorskih standarda 1936. godine iz njega izbačeno osam minuta sa problematičnim sadržajima (vezanim uz nasilje, golotinju i reference na prostituciju). Kasnije generacije su originalnu verziju mogle videti tek sa VHS i DVD-izdanjima 1980-ih.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Mildred Pierce

***Mildred Pierce*** je roman koga je 1941. objavio američki književnik James M. Cain. Naslovna junakinja romana je Mildred Pierce, domaćica iz srednje klase koja pokušava očuvati vlastitu porodicu i njen društveni položaj suočena sa neimaštinom, nezaposlenošću i drugim problemima vezanim uz Veliku depresiju.

Roman je poznat po tome što je godine 1945. adaptiran u Oscarom nagrađen film sa Joan Crawford, te 2011. u Emmyjem nagrađenu miniseriju sa Kate Winslet u naslovnoj ulozi.
Mildred Pierce (razvrstavanje)

***[[Mildred Pierce]]*** je roman američkog pisca Jamesa M. Caina iz 1941. godine.

**Mildred Pierce** se može odnositi na njegove ekranizacije:
* ''Mildred Pierce'' (film), igrani film iz 1945. godine sa Joan Crawford u naslovnoj ulozi
* ''Mildred Pierce'' (mini-serija), televizijska mini-serija iz 2011. godine sa Kate Winslet u glavnoj ulozi

Pored toga postoji još i 
* "Mildred Pierce", pjesma benda Sonic Youth sa albuma *[[Goo (album)|Goo]]*
The Russia House

***The Russia House*** je špijunski roman britanskog književnika Johna Le Carrea izdan 1989. godine. Radnja se odigrava u doba hladnog rata, a protagonist je Barthollomew Scott Blair, britanski izdavač sa poslovnim vezama u tadašnjem SSSR-u, koji prilikom posjeta moskovskom književnom sajmu dobije priliku da prokrijumčari tajne sovjetske dokumente na Zapad. Naslov romana se odnosi na sjedište odjela britanske tajne službe zaduženo za SSSR.

Roman, jedan od posljednjih napisanih prije pada Berlinskog zida, je sljedeće godine adaptiran u istoimeni igrani film sa Seanom Conneryjem i Michelle Pfeiffer u glavnim ulogama.

## Vanjske veze
*
The Russia House (film)

***The Russia House*** (tradicionalno prevođen kao ***Ruska kuća***) je američki igrani film snimljen 1990. u režiji Freda Schepisija sa Seanom Conneryjem i Michelle Pfeiffer u glavnim ulogama. Po žanru je špijunski film i temelji se na istoimenom romanu Johna Le Carrea. Protagonist je britanski izdavač koji u sumrak hladnog rata bude uvučen u nadmudrivanje KGB-a i zapadnih obavještajnih službi.

*The Russia House*, čiji su producenti uživali blagodati nove politike glasnosti, je bio drugi po redu američki igrani film snimljen na autentičnim lokacijama u tadašnjem SSSR-u, odnosno posljednji prije raspada te države.

Reditelj Fred Skepisi je bio nominovan za Zlatnog medveda na Berlinskom filmskom festivalu, a Fajferova za Zlatni globus za najbolju glavnu glumicu.

## Uloge

## Vanjske veze
* 

## Reference
Personal Effects

***Personal Effects*** je američki igrani film snimljen 2009. godine u režiji Dejvida Holandera sa Eštonom Kučerom u glavnoj ulozi. Scenario se temelji na knjizi Rika Mudija, a radnja je smeštena u mali grad, gde se protagonist, vrhunski sportista, vraća kako bi pomogao majci da se emocionalno oporavi od brutalnog ubistva sestre.

## Uloge

## Literatura
* ''"Famous Iowans Helping Flood Relief"'' 13WHO TV.com Retrieved 26 January 2009.
* ''"Johnson, Kutcher to headline flood relief events"'' www.press-citizen.com Retrieved 26 January 2009.
* ''"Ashton Kutcher in Iowa to headline relief efforts"'' www.chicagotribune.com  Retrieved 26 January 2009.

## Vanjske veze
* 
*
I Could Never Be Your Woman

***I Could Never Be Your Woman*** je američki igrani film snimljen 2008. u režiji Amy Heckerling. Po žanru je romantična komedija, a radnja prikazuje sredovječnu ženu koja se zaljubljuje u mladića, dok istovremeno njena kćerka proživljava prva ljubavna iskustva.

U Srbiji je prikazan pod naslovom ***Nikada neću biti tvoja***.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Love Field (film)

**Polje ljubavi** () je američki dramski film snimljen 1992. godine u režiji Džonatana Kaplana sa Mišel Fajfer u glavnoj ulozi. Mišel je za svoju izvedbu nagrađena Srebrnim medvedom na Berlinskom filmskom festivalu, a bila je nominovana za Zlatni globus i Oskar za najbolju glavnu glumicu. Mnogi kritičari su pohvalili njenu glumu, ali i njenu sposobnost da savlada južnjački dijalekat i uvežba drugi akcenat, uporedivši je sa Meril Strip.

## Radnja

Loren Halet, domaćica iz Dalasa, je obožavalac Žakline Kenedi. Saznavši da će 22. novembra 1963. predsednik Džon Kenedi i njegova supruga doći u Dalas, odlučuje da ih dočeka na ulici sa ostalim građanima. Međutim, par sati kasnije, primećuje da u gradu vlada haos i da se na ulicama stvorila neka gužva, kao i da je Kenedi ubijen. Uprkos savetima svog supruga Reja, Loren odlazi u Vašington na sahranu. Na svom avanturističkom putovanju upoznaje mladu crnkinju Džonel i njenog oca Pola i oni postaju prijatelji. Vrlo brzo, policija i Rej kreću u potragu za njom i njenim društvom.

## Uloge

## Izvori

## Vanjske veze
* 
*
Grease 2

**Briljantin 2** () je američki filmski mjuzikl snimljen 1982. godine u režiji Patriše Birč sa Mišel Fajfer i Maksvelom Kolfildom u glavnim ulogama. Predstavljao je nastavak popularnog mjuzikla Briljantin iz 1978. godine, a radnja mu je bila smeštena dve godine kasnije - 1961. godine - u Srednju školu Rajdel, sada sa posve novim likovima. Planove producenata da od Briljantina naprave filmsku franšizu, odnosno snime nastavke smeštene u doba kontrakulture, okončao je komercijalni debakl filma. Danas se pre svega pamti kao prva važnija uloga u karijeri Mišel Fajfer.

## Uloge

## Vanjske veze
* 
* 
*  on the
Wolf (film)

**Vuk** () je američki horor film snimljen 1994. godine u režiji Majka Nikolsa sa Mišel Fajfer i Džekom Nikolsonom u glavnim ulogama. Protagonist je njujorški izdavač koga jednom prilikom na putu ugrize vuk i koji se posle toga počinje pretvarati u vukodlaka. Enio Morikone je bio nominovan za Gremi za najbolju kompoziciju za film.

## Uloge

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
*
Morocco (film)

**Maroko** () je američki igrani film snimljen 1930. godine u režiji Jozefa fon Šternberga. Po žanru je ljubavna drama, a radnja je smeštena u Maroko. Protagonist je američki legionar (koga glumi Gari Kuper) koji se zaljubljuje u pevačicu (koju glumi Marlen Ditrih). Za ulogu u ovom filmu Ditrihova je nominovana je za Oskara za najbolju glavnu glumicu. Uz to, film je nominovan za još tri Oskara.

Danas je najpoznatiji po sceni u kojoj Ditrih, odevena u mušku odeću, ženu ljubi u usta. Ta je scena, iako ne tako atipična za Holivud u liberalnoj *[[Pre-Code Hollywood|pred-kodovskoj]]* eri, zbog svojih lezbejskih konotacija izazvala veliki skandal početkom 1930-ih.

## Uloge

## Vanjske veze

* 
*
Frankie and Johnny (1991 film)

**Frenki i Džoni** () je američki igrani film snimljen 1991. godine u režiji Garija Maršala sa Mišel Fajfer i Al Pačinom u glavnim ulogama. Scenario je napisao Terens MekNeli na temelju vlastitog pozorišnog komada *[[Frankie and Johnny in Claire de Lune]]*. Protagonist je sredovečni Džoni, nedavno pušteni bivši zatvorenik koji pronalazi posao kuvara u restoranu i pokušava zavesti tamošnju konobaricu Frenki, uprkos njenom besu i nepoverenju prema muškarcima koje je stekla nakon veoma lošeg ljubavnog iskustva.

Mišel Fajfer je za ulogu u ovom filmu bila nominovana za Zlatni globus, dok je Kejt Neligan osvojila nagradu BAFTA za najbolju sporednu glumicu.

## Uloge

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* 
*
Frankie and Johnny

**Frankie and Johnny** se može odnositi na:

## Filmovi
* ''Frankie and Johnny'' (1936 film), igrani film iz 1936. godine sa Lilyan Tashman
* ''Frankie and Johnny'' (1966 film), igrani film iz 1996. sa Elvisom Presleyem
* ''Frankie and Johnny'' (1991 film), igrani film iz 1991. godine temeljen na McNallyjevoj drami

## Ostalo
* "Frankie and Johnny" (pjesma), popularna američka pjesma
* ''Frankie and Johnny'' (album), soundtrack za film iz 1966. godine
* *[[Frankie and Johnny in the Clair de Lune]]*, kazališni komad Terencea McNallyja praizveden 1987.
Sinbad: Legend of the Seven Seas

**Sinbad: legenda sedam mora** () je američki animirani film iz 2003. godine. Njegov protagonist je arapski pomorac Sinbad koji nastoji ukrasti Knjigu mira od boginje Eride.
Predstavljao je jedan od posljednjih filmova rađenih klasičnom (ne-računalnom) animacijom.

## Uloge

## Vanjske veze
* 
*
Frank Welker

**Frenk Velker** () je američki glumac. Rođen je 12. marta 1946. u Denveru, Kolorado. Frenk Velker je zaslužan za širok spektar glasova koje je podario likovima u mnogim crtanim filmovima, igranim filmovima i video igrama. Često se naziva ”kralj glasovnih uloga” zbog preko 1200 svojih uloga, počevši od 1969.

Pre nego što je počeo karijeru glasovnog glumca, Velker je bio filmski glumac i pojavljivao se u raznim filmovima, kao na primer Elvisov *Problem sa devojkama*. Jedna od Velkerovih prvih uloga kao glasovnog glumca je bila uloga Freda Džonsa, vođe tima za rešavanje misterija iz crtanog filma Hane-Barbere Skubi Du. Tu ulogu Velker je zadržao kroz mnoge kasnije verzije i nastavke serije. Osamdesetih godina je davao glas likovima iz mnogih crtanih filmova kao što su Transformers, Dinorajders i Dži Aj Džo. U Transformersima je davao glas skoro svim originalnim Deseptikonima. Posle izdavanja filma Transformers, preuzeo je ulogu Autobota Vilija, docnije i ulogu Galvatrona od Lenarda Nimoja. Kako je već bio obezbedio vriske za doktora Spoka u Zvezdanim stazama III: Potraga za Spokom, ovo je označeno kao drugi put da je nasledio ulogu od Nimoja. Velker je uradio mnogo igranih filmova tokom devedesetih. Među njegove uloge spadaju glasovni efekti za lik Goroa iz filma Mortal kombat.

## Uloge
### Crtani filmovi
* 101 dalmatinac
* Aladin – Abu, radža, Kserks
* Garfild i prijatelji
* Deksterova laboratorija
* Dinorajders
* Inspektor Gedžet – Mozak, doktor Kandža i Luda Mačka
* Mapetove bebe – Kermit
* SVOT mačke – Dr. Vajper
* Skubi Du – Fredi Džons, Skubi Du
* Simpsonovi – Božić Batin Mali Pomoćnik i Snoubol II
* Snorkijevci
* Transformers – Megatron, Galvatron, Saundvejv i njegove kasetice, Miraž, Vili
* Futurama – Nibler
* Herkul – Pegaz
* Džetsoni
* Dži Aj Džo – Koperhed, Fleš, Fridom, Džankjard, Poli, Šort Fjus, Timver, Torč i Divlji Bil
* Štrumpfovi – Azrael, Gruber

### Filmovi
* Vrste – glas vanzemaljca Sila
* Gremlini – Mogvaj i Gremlini
* Zvezdana kapija
* Zvezdane staze III: Potraga za Spokom – vrisci doktora Spoka
* Mortal kombat – Goro
* Mačak u šeširu

### Video igre
* Baldurs Gate serijal
* Mario Party 5
* Super Mario 64 DS
* Transformers 1
* Transformers Revenge of The Fallen

## Vanjske veze
* Frenk Velker – IMDB profil
The Deep End of the Ocean (film)

***The Deep End of the Ocean*** je američka dramski film snimljen 1999. godine u režiji Ulua Grosbarda sa Mišel Fajfer glavnoj ulozi. Temelji na istoimenom romanu Džeklin Mičard iz 1996. godine, poznatom kao prvi bestseler u Oprinom Klubu knjige. Protagonistica je žena čiji je sin kidnapovan i u čiji dom devet godina kasnije dolazi tajanstveni mladić tvrdeći da je to upravo on.

U Hrvatskoj je prikazan pod naslovom ***Dublji dio oceana***, a u Srbiji pod naslovom ***Na samom dnu okeana***.

## Uloge

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* 
*
Whoopi Goldberg

**Whoopi Goldberg** (13. studenog 1955.) je američka glumica, komičarka i tv-voditeljica.

Rođena je i odrasla kao **Caryn Elaine Johnson**, od majke učiteljice i medicinske sestre i oca svećenika. Živeći sa samohranom majkom na Manhattanskoj četvrti Chelsea nakon odlaska oca, vrlo rano se naučila boriti za sebe.Prije glumačke karijere,radila je kao bankovna činovnica i posmrtna kozmetičarka.

Okušala se i u stand-up komediji pod imenom Whoopi cushion. (Jastuk za vjetrove), a prezime Golberg uzela je zbog svojih židovskih predaka.

Nastupajući na Broadwayu, zapazio ju je i legendarni Steven Spielberg. Već za drugi film, "Boja purpura", nominirana je za Oscara kao najbolja sporedna glumica, a njenu glumu su svi hvalili. Za ulogu Oda Mae Brown u filmu "Duh" dobila je Oskara, postavši drugom Afroamerikankom kojoj je to uspjelo, i to 50 godina nakon Hattie McDaniel.

Udavala se tri puta i ima kćer Alexandreu koja joj je podarila troje unučadi.

Jedno vrijeme bila je u vezi sa Tedom Dansonom.
U karijeri je glumila u preko 150 filmova, te je jedna od samo trinaestero glumaca koji su osvojili nagrade Oscar, Emmy, Grammy i Tony.
Piše knjige, a izdala je i nekoliko CD-a.
Aktivna je u socijalnom aktivizmu, posebice se bori za prava homoseksualaca.
Dobitnica je niza značajnih prizanja.

## Vanjske veze
*
Married to the Mob

**Udata za mafiju** () je američka filsmka komedija snimljena 1988. u režiji Džonatana Demija sa Mišel Fajfer u naslovnoj ulozi. Protagonistica je udovica ubijenog mafijaša koju nastoji zavesti njegov šef, na koju je bolesno ljubomorna mafijaševa supruga i koju prati agent FBI koji se u nju zaljubi.

Ovo je jedna od prvih glavnih uloga Mišel Fajfer, za koju je, ujedno, nominovana za Zlatni globus za najbolju glavnu glumicu.

## Uloge

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* 
* Movieline interview with Dean Stockwell on the making of ''Married to the Mob''
Joan Cusack

**Džoun Kjuzak** () (rođena Njujorrk, 11. oktobra 1962.godine u Njujorku) je američka glumica i komičarka. Rođena je u katoličkoj porodici irskog porekla čiji su se mnogi članovi bavili glumom, uključujući pokojnog oca, dve sestre i dva brata, od kojih je najpoznatiji Džon Kjuzak.

Kao i brat, postala je poznata 1980-ih, zahvaljujući nizu upečatljivih uloga u filmskim komedijima, ali i popularnoj TV-seriji *[[Saturday Night Live]]*. Dva puta je bila nominovana za Oskar - za uloge u filmovima *[[Working Girl]]* i *[[In & Out]]*.

Od 1993. je u braku sa čikaškim advokatom Ričardom Berkom sa kojima ima sinove Dilana Džona i Majlsa.

## Filmografie

## Vanjske veze

* 
* 
*
Dangerous Minds

***Dangerous Minds*** je američki igrani film snimljen 1995. godine u režiji Džona N. Smita sa Mišel Fajfer u glavnoj ulozi. Po žanru je drama, a temelji se na stvarnim događajima, odnosno *My Posse Don't Do Homework*, autobiograskoj knjizi LuAn Džonson, bivše marinke koja je neke od svojih vojničkih vještina primjenjivala kao profesor u problematičnoj kalifornijskoj srednjoj školi .

*Dangerous Minds* je, uprkos mlakih kritika, bio jedan od najvećih holivudskih hitova 1995. godine. Poznat je i kao jedan od poslednjih filmova u karijeri velikog producenta Dona Simpsona, koga je nasledio njegov učenik Džeri Brukhajmer, danas jedan od najuspešnijih holivudskih mogula.

U Hrvatskoj je distribuiran pod naslovom *Opasne misli*, a u Srbiji pod naslovom *Opasni umovi*.

## Uloge

## Povezano
* *[[Dangerous Minds (TV serija)]]*
* *[[Dangerous Minds (soundtrack)]]*

## Reference

## Vanjske veze
* 
*  
* Website of LouAnne Johnson
* Movie stills
Srce i njena deca

**Srce i njena deca** (**„Jednog lepog dana“**) je jugoslovenski film iz 1988. godine. Režirao ga je Božidar Nikolić, a scenario je napisao Slobodan Stojanović.

## Sadržaj filma

Priča o ranom sazrevanju jednog dečaka koja potvrđuje staru istinu da su život, radost i nevolje koje u sebi nosi, najbolji vaspitači i učitelji. Desetogodišnji dečak, sticajem okolnosti, prihvata odgovornost, otkrivajući pritom svet i ljude i pritom tako rano izrasta u zrelog čoveka.

## Uloge

## Vanjske veze
*
Alec Baldwin

**Aleksander Ri Boldvin III** (; Njujork, 3. aprila 1958. - ) je američki filmski glumac, poznat kao najstariji od četvero braće Boldvin. Karijeru je započeo 1980-ih nastupima u televizijskim sapunicama, da bi krajem decenije dobio nekoliko zapaženih glavnih uloga u holivudskim filmovima. Od početka 2000-ih nastupa uglavnom u karakternim ulogama, ali je na televiziji doživeo veliki uspeh ulogom Džeka Donegija u popularnom sitkomu *[[30 Rock]]*.

Osim po glumi, Boldvin je poznat i po braku sa Kim Besinger, za koju se venčao 1990. godine i sa kojom je imao kćer Ajerlend, rođenu 1995. Brak je završen sa razvodom 2001. godine.

Boldvin je takođe poznat i po političkom aktivizmu - promoviranju vegetarijanstva, prava životinja, ali i fanatičnoj odanosti Demokratskoj stranci, koja se ponekad iskazivala i kroz neodmerene izjave. Kao arhetip holivudskog levičara, Boldvin je postao predmetom satire u filmu *[[Team America: World Police]]* 2004. godine.

## Filmografija

## Vanjske veze

*
Esnaf

**Ceh** ili **esnaf** je naziv koji u najširem smislu označava zanatsko udruženje, odnosno skupina, udruženje ljudi koji rade isti posao ili zanat, pa se udružuju radi ostvarivanja svojih prava i viših ciljeva. U užem smislu se pod time podrazumijevaju organizacije čiji su članovi samostalni obrtnici, odnosno koji se bave tradicionalnim zanatima.

Organizacije nalik na cehove se u historijskim izvorima mogu pronaći još u antici, pa su tako u rimsko doba djelovali *collegia officiorum*. Njihov razvoj u Evropi počinje u srednjem vijeku, odnosno stvaranju gradova-država gdje su zanatlije kao dio nove građanske klase postepeno sticali i važan politički uticaj. U kasnijim periodima se taj uticaj često negativno odražavao i na razvoj industrije i tehnologije. U 19. vijeku su otpora zanatlija industrijalizaciji i stvaranju kapitalističkih tvornica neke države čak i formalno zabranile cehove.

## Povezano
* Zanat
* Sindikat
Fermatova teorema (analiza)

:*Ovaj članak je o Fermaovoj teoremi o stacionarnim tačkama. Za druge Fermaove teoreme, pogledajte [[Fermaova teorema]].*
**Fermaova teorema** je teorema u realnoj analizi, nazvana po francuskom matematičaru po imenu Pjer de Ferma. Ona daje metod za pronalaženje lokalnih ekstremuma (maksimuma i minimuma) diferencijabilnih funkcija, pokazivanjem da je svaki lokalni ekstremum funkcije stacionarna tačka (izvod funkcije u toj tački je jednak nuli). Tako, korišćenjem Fermaove teoreme, problem nalaženje ekstremuma može da se svede na rešavanje jednačine.

Važno je imati u vidu da Fermaova teorema daje samo neophodan ali ne i dovoljan uslov za lokalni ekstremum funkcije. Znači neke stacionarne tačke nisu lokalni ekstremumi, već su prevojne tačke. Da bi se utvrdilo da li je stacionarna tačka lokalni ekstremum funkcije, i ako jeste, da li se radi o lokalnom maksimumu ili minimumu, neophodno je da se analizira drugi izvod funkcije (ako on postoji)

## Teorema
Neka je f\colon (a,b) \rightarrow \mathbb{R} funkcija, i pretpostavimo da je \displaystyle x_0 \in (a,b) lokalni ekstremum od \displaystyle f. Ako je \displaystyle f diferencijabilna u \displaystyle x_0 onda je \displaystyle f'(x_0) = 0.

## Povezano
* Mala Fermaova teorema
* Velika Fermaova teorema
Sakeni (Madagaskar)

**Sakeni** je rijeka na zapadu Madagaskara duga 170&nbsp;km, od koje nastaje rijeka Tsiribihina nakon što se *Sakeni* spoji sa rijekom Maniom kod mjesta Ankazondrigitra.

## Geografija
Rijeka *Sakeni* izvire na padinama Masiva Makai (1034 m), od izvora gotovo ravnolinijski teče na sjever prema dolini Betsiriri, na cijelom toku prima brojne male pritoke s lijeve i desne strane. Kod mjesta Antevamena prima svoju najveću pritoku rijeku Manambolo, s desne strane, zatim se 20&nbsp;km sjevernije spaja sa rijekom Maniom u močvarnoj dolini Betsiriri na nadmorskoj visini od 100 m. Ta dolina je za sezona kiša, prepuna jezera koja za sezone suša potpuno presuše. *Sakeni* nema veliki pad, ali ima vrlo široko korito, po kojoj rijeka često mijenja tok, osobito za velikih suša.

Ukupna duljina rijeke *Sakeni* je 170&nbsp;km, a površina njena sliva iznosi 7 025&nbsp;km². Njena najveća pritoka Manambolo dug je oko 140&nbsp;km.

## Povezano
* Rijeke Madagaskara

## Napomene

## Vanjske veze
* Sakeny Riviere
Mania (Madagaskar)

**Mania** je rijeka na zapadu Madagaskara duga 260&nbsp;km, od koje nastaje rijeka Tsiribihina nakon što se *Mania* spoji sa rijekom Sakeni kod mjesta Ankazondrigitra.

## Geografija
Rijeka *Mania* izvire na istočnim padinama Masiva Ankaratra, na nadmorskoj visini od 1800 m, sjeveroistočno od grada Fandriana. U svom gornjem toku rijeka je znana kao Fisakana. Tok *Manie* je vrlo vijugav, stalno mijenja kurs od istoka ka zapadu i probija se preko nekoliko planinskih lanaca, - najspektakularniji je prijelaz u dolinu Soavina, gdje se u svega 10&nbsp;km, spušta punih 200 m, sa brojnim slapovima. Na svom toku do ušća sa rijekom Sakeni u dolini Betsiriri, *Mania* prima desne pritoke; Manandonu i Jandratsi i lijevu Ivato.

Ukupna duljina rijeke *Mania* je 260&nbsp;km, a površina njena sliva iznosi 18 565&nbsp;km².
* Rijeka *Mania* je i granica između malgaških naroda *[[Betsileo]]* i *[[Merina]]*.

## Povezano
* Rijeke Madagaskara

## Reference

## Vanjske veze
* RN7- Axe Tana Fianarantsoa Tulear (izgradnja mosta na rijeci)
Mahajilo (Tsiribihina)

**Mahajilo** je rijeka na zapadu Madagaskara duga 120 odnosno 260&nbsp;km (ako se računa izvor njene glavne pritoke Kitsambi), glavna desna pritoka Tsiribihine.

## Geografija
Rijeka *Mahajilo* nastaje spajanjem dva planinska brzaka Kitsambi i Sakai. na 700 m nadmorske visine sjeveroistočno od grada Miandrivazo kod mjesta Istočni Ambatolahihazo. Nakon toga
*Mahajilo* nastavlja gotovo pravolinijski uz brojne meandre svoj put prema gradu Miandrivazo gdje se nešto niže kod mjesta Anosimena ulijeva u rijeku Tsiribihinu.

Ukupna duljina rijeke *Mahajilo* zajedno sa njenom pritokom Kitsambi je 260&nbsp;km, a površina njena sliva iznosi 14 500&nbsp;km².

## Povezano
* Rijeke Madagaskara

## Reference

## Vanjske veze
* Achetez un tirage photo signé de Yann Arthus-Bertrand (fotografije rijeke)
Rjukjuanski jezici

**Rjukjuanski jezici** skupina su japanskih jezika kojima govori nekoliko manjih naroda na japanskim otocima Ryukyu.

Skupina se dijeli na dvije uže podskupine, amami-okinavsku sa (8) jezika i sakishimsku sa (3) jezika.

:**A. [[amami-okinavski jezici|Amami-okinavski]]** (8) jezika:
::a. Sjeverni amami-okinavski (4):
:::a1. Južni amami-oshima, otoci: Okinawa, Amami-oshima, Kakeroma, Yoro, Uke
:::a2. Kikai, otoci: Okinawa; Kikai 
:::a3. Sjeverni amami-oshima, otoci: Okinawa, Amami-oshima 
:::a4. Toku-no-shima, otoci: Okinawa, Toku-no-shima
::b. Južni amami-okinavski (4):
:::b1. Oki-no-erabu, otoci: Okinawa; Oki-no-erabu
:::b2. Okinavski, otoci: Okinawa, Kerama, Kume-jima, Tonaki, Aguna
:::b3. Kunigami, otoci: Okinawa, Iheya, Izena, Ie-jima, Sesoko
:::b4. Yoron, otoci: Okinawa; Yoron 
:**B. [[Sakishima jezici|Sakishima]]** (3):
::a. Miyako, otoci: Okinawa, Miyako, Ogami, Ikema, Kurima, Irabu, Tarama, Minna.
::b. Yaeyama, otoci: Okinawa, Ishigaki, Iriomote, Hatoma, Kohama, Taketomi, Kuroshima, Hateruma, Aregusuku.
::c. Yonaguni, otoci: Okinawa, Yonaguni.

## Izvori

## Vanjske veze

* Ethnologue (14th)
* Ethnologue (15th)
Sastanak u Grazu

**Dogovor u Grazu** bio je dogovor o podjeli Bosne i Hercegovine između Republike Srpske, čiji je predstavnik bio Radovan Karadžić, i HR Herceg-Bosne, čiji je predstavnik bio Mate Boban, potpisan 6. 5. 1992. u austrijskom gradu Grazu. Predstavnici najveće etničke skupine u BiH, Bošnjaka, nisu bili pozvani na sastanak. Vijesti o dogovoru u Grazu objavili su državni mediji u središnjim informativnim emisijama.

Franjo Tuđman, u pismu američkom senatoru Robertu Dolu, predstavlja ovaj dogovor kao dio konferencije o Bosni i Hercegovini kojeg je sponzorirala Europska zajednica.

## Podjela
Mate Boban i Radovan Karadžić sastali su se u Grazu 5. 5. 1992. Boban i Karadžić vodili su detaljnu raspravu o razgraničenju hrvatskog i srpskog područja u Bosni i Hercegovini. SDS je granicu veće Srbije vidio na rijeci Neretvi, što bi razdvojilo mostar na dva dijela. Na kraju je Karadžić pristao na Bobanov prijedlog da glavna mostarska ulica - Ulica maršala Tita, bude granica između Herceg-Bosne i Republike Srpske. Isto tako prihvaćen je i prijedlog da većinski hrvatski gradovi ostanu dio Herceg-Bosne, dok bi se većinski srpski gradovi u Herceg-Bosni, kao Kupres (51% Srba) i miješani hrvatsko-bošnjački gradovi u srednjoj Bosni pripojili Republici Srpskoj. Jedino je ostalo neriješeno pitanje Posavine i Brčkog. Na kraju su se Karadžić i Boban dogovorili da će prihvatiti međunarodnu arbitražu oko područja u Kupresu i sedam drugih gradova u Posavini. Između Republike Srpske i Herceg-Bosne bila bi minorna bošnjačka država.

## Ocjene
Miloš Vasić, vojni analitičar tiska *[[Vreme]]* izjavio je da je dogovor u Grazu "najvažniji dokument rata" s ciljem da ograniči sukob između hrvatskih i srpskih snaga dozvoljavajući im da se koncentriraju na uzimanje bošnjačkog područja od bosanskih snaga. Hrvati Bosne i Hercegovine ovaj su sastanak vidjeli kao izdaju bošnjačkog saveznika. ICTY ovaj sastanak smatra nastavkom dogovora iz Karađorđeva. *[[The Washington Post|Washington Post]]* usporedio je ovaj dogovor s Paktom Ribbentrop-Molotov o podijeli Poljske.

## Izvori
Antieuropeizam

**Antieuropeizam** ili **antievropejstvo** je izraz koji u svom najširem značenju označava mržnju, antipatiju i nesklonost prema Evropi, evropskoj kulturi i Evropljanima općenito. Ponekad se za njega koristi i izraz **eurofobija**, a prvenstveno se odnosi na fenomene vezane uz područja izvan Evrope kao što su Azija, Afrika, Oceanija i Amerike, a ponekad i rubna područja koja se iz geografskih i kulturnih razloga ne smatraju dijelom "pravom Evropom" (Britanski Otoci, Skandinavija, Balkan). Antieuropejstvo se u modernom političkom diskursu često poistovjećuje sa euroskepticizmom, iako je riječ o specifičnom fenomenu.

Prvi fenomeni koji bi se mogli okarakterizirati kao antievropejstvo datiraju iz ranog srednjeg vijeka, odnosno pojave islama i arapskih osvajanja koji su preostala kršćanska područja Evrope učinila zasebnom cjelinom u odnosu na ostatak svijeta. Uz predrasude temeljene na religijskim razlikama, odnosno stav o Evropljanima kao nevjernicima, među muslimanima Azije i Afrike se na Evropljane gledalo i kao na "primitivce", čemu je doprinijelo zaostajanje evropske kulture i tehnologije, odnosno evidentno siromaštvo u odnosu na tadašnji daleko bogatiji islamski svijet; antievropskim osjećajima među muslimanima su, pak, od početka 2. milenijuma doprinijeli i krstaški ratovi koji su stvorili reputaciju Evropljana kao "barbara". U ostalim dijelovima svijeta se antieuropeizam javlja od 16. vijeka kao ksenofobna reakcija na misionare, trgovce i osvajače koji su za vrijeme i nakon Doba otkrića provodili evropsku kolonizaciju novootkrivenih kontinenata i područja.

U 20. vijeku, pogotovo nakon procesa dekolonizacije u zemljama Trećeg svijeta, antieuropeizam se često odlikuje kroz radikalno odbacivanje zapadne kulture, etničko čišćenje i progone potomaka evropskih doseljenika, a u nekim slučajevima čak i dostignuća evropskih tehnologija. Jedan od blažih primjera predstavlja Iran gdje je nakon islamske revolucije odbačeno nošenje "evropske" kravate kao simbola prevladane potčinjenosti Zapadu.

Poseban oblik antieuropeizma se razvio čak i među potomcima evropskih doseljenika, odnosno zemljama koje su nastale kao evropske kolonije. Tamo se na Evropu gleda kao "degeneriranu", "iskvarenu" i "dekadentnu", odnosno smatra se kako su se Evropa odrekla zapadnih vrijednosti, a Evropljani postali "slabići" nasuprot potomaka kolonista koji su te vrijednosti očuvale. Taj je stav možda najviše karakterističan za SAD, a posebno je došao do izražaja neposredno pred i na početku rata u Iraku kada je protivljenje ratu od strane vodećih evropskih država kao Njemačka i Francuska postalo povodom za provalu negativnih stereotipa u američkoj javnosti, obično vezanih uz pojam Stara Evropa.
Stara Evropa (razvrstavanje)

**Stara Evropa** može označavati:
* Stara Evropa, naziv za predindoevropsku neolitsku kulturu Evrope;
* Stara Evropa (politika), izraz za evropske zemlje koje su se protivile ratu u Iraku.
Eurofilija

**Eurofilija** i **evrofilija** je izraz koji u svom najširem smislu označava osjećaj naklonosti, divljenja, simpatije i izražavanje prijateljstva prema Evropi, njenim stanovnicima, odnosno kulturi. Za osobe koje su sklone eurofiliji se koristi izraz **eurofili**. U svom širem značenju se najčešće koristi izvan Evrope, odnosno za ne-Evropljane koji Evropu uzimaju kao svoj kulturni, ideološki ili politički uzor.

U svom užem, i vrlo često pejorativnom smislu, izraz eurofil se u samoj Evropi najčešće upotrebljava u političkom kontekstu, odnosno kontekstu odnosa prema Evropskoj uniji. Njime se označavaju organizacije i pojedinci sa eksplicitno proevropskim stavovima, nasuprot euroskeptika i eurofoba.
Eurofobija

**Eurofobija** može označavati:
* antieuropejstvo, antipatije i neprijateljski osjećaji prema Evropi, evropskoj kulturi i Evropljanima općenito (među ne-Evropljanima);
* pežorativni izraz za euroskepticizam, odnosno protivljenje Evropskoj Uniji.
Nova Evropa

**Nova Evropa** () je izraz kojim se, pogotovo od početka 2000-ih, opisuju bivše komunističke zemlje istočne Evrope čiju politiku karakterizira potpuno svrstavanje na stranu Zapada, prvenstveno kroz članstvo u Evropskoj Uniji i NATO-pakt, odnosno proklamirani cilj ulaska u jednu ili obje te asocijacije; a radi čega se intenzivno provode reforme u svrhu uspostave kapitalističkog slobodnog tržišta i liberalne demokracije. U svom užem smislu se to prvenstveno odnosi na države koje SAD smatraju predvodnikom slobodnog svijeta, odnosno vlastitu vanjsku politiku prije svega baždare po američkim, a manje prema interesima zapadnoevropskih država. Taj je koncept posebno došao do izražaja pred početak rata u Iraku kada se stvorio jaz između SAD s jedne, i ratnoj opciji oštro suprotstavljenih država kao što su Francuska i Njemačka; godine 2003. je američki ministar obrane Donald Rumsfeld te razlike opisao tako što je Francusku i Njemačku proglasio "Starom", a pro-američke države Istočne Evrope "Novom Evropom".

## Vanjske veze
* Article from ''Slate''