29. augusta

Dani - Godine
prethodni dan - sledeći dan

----

**29. kolovoz/august/avgust** (**29. 8.**) je 241. dan godine po gregorijanskom kalendaru (242. u prestupnoj godini).
Do kraja godine ima još 124 dana.

## Događaji
* 1189. – Dubrovnik je sklopio ugovor sa bosanskim banom Kulinom kojim se Dubrovčanima daje sloboda trgovanja u Bosni bez ikakvih ograničenja i nameta. Ugovor je jedan od najstarijih sačuvanih dokumenata u regionu.
* 1521. – Turci su pod komandom sultana Sulejmana Veličanstvenog osvojili Beograd i proglasili ga za sedište Smederevskog sandžaka. Beograd je postao pogranična tvrđava iz koje je turska vojska napadala Ugarsku i Austriju.

* 1526. – Osmanlijski sultan Sulejman I. pobijedio je na Mohačkom polju češko-ugarskog kralja Ludwiga II., koji se prilikom povlačenja utopio u reci. Ugarska država se raspala na tri dela: jedan je potpao pod Turke, drugim je zavladao ugarski vladar Jovan Zapolja, a treći je došao pod vlast Habsburga, koji su nakon Zapoljine smrti 1540. preuzeli ugarski presto. 

* 1541. – Trupe Otomanskog Imperija osvajaju Budim (današnja Budimpešta). 

* 1756. – napadom na Saksoniju, pruski kralj Fridrih II je otpočeo Sedmogodišnji rat, prvi oružani sukob svih evropskih sila koji se potom preneo na ratišta u Aziji i Severnoj Americi. Završen je 10. 2. 1763. mirom u Parizu.
* 1820. – u Portu u Portugaliji je počela građanska revolucija koja je prisilila kralja Žoaoa VI da 1821. donese liberalni ustav, kojim su ukinuti inkvizicija i privilegije feudalaca.
* 1825. – Portugalija je priznala nezavisnost Brazila pod carem Pedrom I.
* 1842. – završen je prvi Opijumski rat između Kine i Velike Britanije sporazumom o miru u Nankingu, prema kojem je Kina morala da otvori svoje luke za evropsku trgovinu pod eksteritorijalnom režimu, a Hong Kong da prepusti Britancima.
* 1885. – nemački inženjer Gotlib Dajmler patentirao je prvi motocikl.
* 1943. – u pobuni protiv nemačke okupacije Danska je u Drugom svetskom ratu potopila svoju flotu od 30 ratnih brodova i nekoliko podmornica.
* 1944. – na zahtev izbegličke vlade Kraljevine Jugoslavije kralj Petar II Karađorđević posebnim ukazom oduzeo je komandu generalu Mihajloviću i pozvao vojsku da se stavi pod komandu Josipa Broza Tita. Kraljeva odluka objavljena je preko radija 12. septembra.

* 1945. – trupe SAD pod komandom generala Džordža Maršala počele su u Drugom svetskom ratu iskrcavanje na tlo poraženog Japana.
* 1949. – SSSR je u tajnosti izveo prvu eksploziju atomske bombe. Vest o tome objavile su 22. septembra SAD, Velika Britanija i Kanada.
* 1960. – Haza el Madžali, jordanski premijer poginuo je u eksploziji podmetnute bombe sa još 10 ljudi, za šta su optuženi teroristi iz Sirije.
* 1965. – američki vasionski brod „Džemini V“, sa astronautima Gordonom Kuperom i Čarlsom Konradom spustili su se u Atlantik nakon rekordnih osam dana provedenih u žemljinoj orbiti.
 

* 1978. – predsednik CK kineske Komunističke partije Hua Kuo-Feng posetio je Rumuniju, Jugoslaviju i Iran. To je označilo prekid izolacije Kine iz međunarodnih aktivnosti, koja je počela odlukom o „kulturnoj revoluciji“ u toj zemlji u avgustu 1966. 

* 1991. – sovjetski parlament je suspendovao Komunističku partiju i zamrzao njene bankovne račune, pod optužbom da je bila umešana u pokušaj državnog udara (19-22. avgusta).
* 1995. – Pokrenuta je NATO-ova vojna operacija protiv bosanskih Srba. 
  
* 1996. – ruski avion „Tupoljev 154“, koji je prevozio rudare na udaljeno arktičko ostrvo, udario je u jedan planinski vrh u Norveškoj. U toj najtežoj avionskoj nesreći na norveškom tlu poginuli su svi putnici i članovi posade (141).
* 1997. – ubistvo 300 ljudi u jednom alžirskom selu jedno je od najgorih krvoprolića koje su izvršili islamisti u toj zemlji. 

* 1998. – u nesreći kubanskog aviona pri poletanju sa aerodroma u Kuitu (Ekvador) poginulo je 79 ljudi.
* 1999. – stanovnici Istočnog Timora su, uprkos strahu od nasilja, izašli na istorijski referendum, na kojem se 99 odsto izjasnilo za odvajanje od Indonezije.
* 2001. – vrhovni sud SAD osudio je trojicu direktora jedne elektronske firme iz okruga Marin (Kalifornija) za ilegalnu prodaju opreme Indiji, koju bi ona mogla upotrebiti za pravljenje nuklearnog oružja.
 

* 2005. – Uragan Katrina pogodio je američku obalu Meksičkog zaljeva i gotovo potpuno poplavio grad New Orleans u saveznoj državi Louisiani. Poginulo je više od 1,000 osoba a 500,000 moralo je napustiti svoje domove.

## Rođenja
* 1434. – Janus Pannonius, hrvatski humanist, pjesnik i diplomat (u. 1472.).
* 1619. – Žan Batist Kolber, francuski državnik. ministar finansija kralja Luja XIV od 1661. godine, koji je merkantilističkom politikom učinio Francusku evropskom privrednom silom.
* 1632. – Džon Lok, engleski filozof. (u.1704).
* 1844. – Edward Carpenter, engleski pisac, socijalista i gej aktivista. 
* 1862. – Maurice Maeterlinck, belgijski pisac, pjesnik, dramaturg i esejist (u. 1949.).
 
* 1871. – Alber Lebren, francuski državnik.
* 1906. – Ivan Stevo Krajačić, bio je hrvatski komunist, prvi načelnik OZNE, predsjednik Sabora NR Hrvatske od 1963. do 1967. (u. 1986.).
* 1915. – Ingrid Bergman, švedska glumica (u. 1982.). 
* 1920. – Charlie Parker, američki jazz saksofonist i skladatelj († 1955.). 
 
* 1922. – Richard Blackwell, holivudski dizajner i kreator, tvorac liste "Deset najgore odjevenih žena svijeta" (u. 2008.).
* 1939. – Joel Schumacher, američki režiser, scenarist i filmski producent.
* 1954. – Željko Ivanković, bosanski književnik i prevodilac.
* 1958. – Michael Jackson, američki pop pjevač (u. 2009.). 
* 1958. – Olga Odanović (Petrović), srpska pozorišna i filmska glumica. 

* 1959. – Milivoj Bebić, bivši hrvatski i jugoslovenski vaterpolist i jedan od najboljih svjetskih vaterpolista svoga vremena. 
* 1960. – Predrag Vušović, hrvatski kazališni, televizijski i filmski glumac (u. 2011.). 

* 1972. – Radek Bejbl, bivši češki nogometaš. 
* 1981. – Dimitrije Vojnov, srpski dramaturg, scenarista, glumac i filmski kritičar. 
 
* 1982. – Carlos Delfino, argentinski košarkaš. 

* 1987. – Marko Podraščanin, srpski odbojkaš. 

* 1989. – Branislav Trajković, srpski nogometaš. 
* 1989. – Uroš Jovčić, srpski glumac. 
 
* 1996. – Mario Runje, Dj
.

## Smrti
* 1523. – Ulrich von Hutten, njemački humanist i pjesnik (r. 1488.). 
* 1526. – Ludovik II. (Ludovik II. Jagelović), ugarsko-hrvatski i češki kralj (r. 1506.).

* 1947. – Manolete, španjolski borac sa bikovima (r. 1917.). 

* 1975. – Emon de Valera, irski državnik..
* 1982. – Ingrid Bergman, švedska filmska i kazališna glumica (r. 1915.). 
* 1987. – Lee Marvin, američki glumac (r. 1924.). 

* 2004. – Ivan Lacković Croata, hrvatski istaknuti likovni umjetnik (r. 1932.) 
* 2016. – Gene Wilder, američki glumac i komičar, nominiran za nagradu Oscar (r. 1933.)
.

## Blagdani
*  Nerukotvoreni obraz Gospoda Isusa Hrista, Sveti Jevstatije II, Arhiepiskop srpski; Prepodobni Roman; Prepodobni Rafailo Banatski
.

## Praznici i dani sećanja
*
.
## Vanjske veze
* http://www.b92.net/news/indexs.php?start=50&order=hrono&dd=29&mm=8&yyyy=2003
.
----
*Vidi takođe*: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar