open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Stance

**Stance** je naselje u Poljanici, grad Vranje u Pčinjskom okrugu u Srbiji. Prema popisu iz 2002. bilo je 113 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 129 stanovnika).

## Opis sela
Stance pripada Mesnoj zajednici Vlase. Od centra ovog sela udaljeno je oko 1,5&nbsp;km. Smešteno je sa obe strane Roždačke reke, blizu njenog ušća u Veternicu, po kosi zvanoj Obarak i mestima Meljak i Crna bara. Nalazi se između sela: Uševce na istoku, Vlase na severu, Roždace na zapadu i Dobrejance na jugu. U selo se dolazi iz pravca severa, iz Vlasa, uz korito Roždačke reke (neki je nazivaju Stanačka). Prilaz iz ostalih okolnih sela, osim iz Roždaca, je otežan zbog konfiguracije zemljišta i slabih puteva. Iz Roždaca se stiže putem niz Roždačku reku.

Selo je razbijenog tipa, podeljeno u dve mahale: Donju, u dolini Roždačke reke, i Gornju, na bregu Obarak.

Do oslobođenja 1878. godine, selo je bilo nastanjeno Arnautima. Posle oslobođenja doselili su se sadašnji stanovnici, i to: Cvejinci, najstariji doseljenici, sa Kosova, Tominci, ne zna se odakle su, Zajci i Kalaverci iz Vlasa, Došljaci iz Desivojca, Olelici iz Drenovca a Nikolčaci iz Rupja u Grdeličkoj klisuri.

Stanovništvo se bavi poljoprivredom, pre svega ratarstvom, stočarstvom i voćarstvom, a u dolini Roždačke reke i povrtarstvom.

Seoska slava (krste, litije) je u Belu nedelju.

## Demografija
U naselju Stance živi 90 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 41,9 godina (40,1 kod muškaraca i 44,3 kod žena). U naselju ima 32 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,53.

Ovo naselje je u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Literatura
* Rista T. Nikolić, Poljanica i Klisura, izdanje 1905. godine, strana 184. (Srpski etnografski zbornik, Beograd, knjiga IV, Srpska kraljevska akademija).

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia) 
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Stari Glog

**Stari Glog** može biti:

* Stari Glog (Vranje), naseljeno mesto u sastavu grada Vranja, Pčinjski okrug, Republika Srbija
* Stari Glog (Gradec), naseljeno mesto u opštini Gradec, Zabrebačka županija, Republika Hrvatska
Strešak

**Strešak** je naselje u Poljanici, grad Vranje u Pčinjskom okrugu u Srbiji. Zauzima krajnji istočni deo Poljanice, između Kruševe Glave na istoku, Urmanice na jugu i Gradnje na zapadu. Na istoku je Solačka Sena iz opštine Vladičin Han, od koje je Strešak odeljen vododelnicom reke Veternice i Južne Morave. Od centra Vlasa udaljeno je oko 5&nbsp;km. Prema popisu iz 2002. bilo je 119 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 174 stanovnika).

## Položaj i istorija
Selo je razmešteno u izvorišnom delu potoka Staničić, leve pritoka Krušoglavskog potoka. Nema dobrih prilaznih puteva. U selo se može stići iz Vlasa preko Gradnje, najlakše traktorom ili terenskim vozilom. Po suvom vremenu prilaz je moguć iz pravca Vladičinog Hana, preko sela Jagnjilo. Iznad samoga sela, po navedenoj vododelnici, u Tursko vreme prolazio je put od Leskovca do Vranja. Dok je Poljanica bila administrativno vezana za Vladičin Han, pa i u doba Turaka, dok su putevi prolazili neposredno pored sela, Strešak je, slično kao Kruševa Glava, Urmanica pa i Gradnja, bio u povoljnijem položaju u odnosu na ostala sela Poljanice.

Stanovnici Poljanice smatrali su Strešak za najstarije selo u ovom kraju. U početku je bilo zbijenog tipa na mestu starog selišta, kod Stojninog kladanca, a kasnije su se žitenji raselili na današnje lokacije, tako da je selo sada razbijenog tipa. Sastoji se od dve mahale: Gornju (Stejine njive, Civin rid, Preklade, Jančine buke) i Donju (Lug, Vlaške kruške). Najstarije porodice su Petkovci, Cedilarci, Keserci, Prodanovci, Kovačevci, Deda Pavlovi, Solivodici, Nikolinci, Ranutovčani, Coninci. Neki su starosedeoci, drugi su doseljeni iz Gradnje, a treći sa Kosova iz okoline Vranja i Vladičinog Hana.

U selu, u Lugu, postoji crkvište gde se kopanjem nalaze ostaci cigli. Iznad sela, kao i iznad Kruševe Glave, postoje vrtačasta udubljenja koja su, po predanju, ostaci rudnika, majdana (seljani su ga zvali „rupnik“ pa su se zato i Strečani nazivali „rupnici"). Poznatiji izvori su Zmijevac, Vlaški kladanac, Sredorek, Gadžura, Bina livada, Tupan, Bogdanovce.

Stanovništvo se je bavilo poljoprivredom, pogotovo ratarstvom, stočarstvom i voćarstvom. U selu nema mnogo šuma, tek po neki zabran u blizini kuća, ali im je bogata bukova šuma sa Kukavice bila lako dostupna, ranije i sada. Krajem 20. veka počelo je iseljavanje stanovništva tako da je sada selo skoro potpuno ispražnjeno.

Seoska slava (krste, litije) je Spasovdan.

## Demografija
U naselju Strešak živi 115 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 61,5 godina (58,8 kod muškaraca i 63,9 kod žena). U naselju ima 55 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,16.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Literatura
* Rista T. Nikolić, Poljanica i Klisura, izdanje 1905. godine, strana 199. (Srpski etnografski zbornik, Beograd, knjiga IV, Srpska kraljevska akademija).

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia) 
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
Studena (Vranje)

**Studena** je naselje u Poljanici, grad Vranje u Pčinjskom okrugu u Srbiji, na oko 7&nbsp;km severno od centra Vlasa. Prema popisu iz 2002. bilo je 117 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 129 stanovnika).

## Opis sela
Razmešteno je sa desne strane Studenske reke, oko potoka Mala dolina i Sokolica, a između sela Mijakovce na istoku, Tumba na severu, Lalince na zapadu i Golemo Selo na jugu.

U selo se najlakše dolazi iz pravca Golemog Sela, asfaltnim putem koji vodi za Vučje, tako što se kod mesta Gradište skrene desno i dalje nastavi seoskim putem. Moguće je doći i iz pravca Vučja spomenutim putem ili da se kod prevoja Petokraka skrene levo slabijim šumskim putem.

Poznati izvori vode su Bela voda, Bunatovački kladanac, Šuplja buka, kladanac u Livadama i u Govedarniku.

Selo je razbijenog tipa, podeljeno u Gornju i Donju mahalu. U Gornjoj mahali žive Ćosinci, Ždeglovci, Babanajdini i Ristićevci ili Deda-Mijajlini, a u Donjoj mahali Veljkovci, Ždeglovci, Ćosinci i Bugarci.

Postoje tragovi dva negdašnja sela na prostoru Studene. Jedno je bilo na mestu Bele vode, a drugo kod mesta zvanog Srndaće.

Selo je većim delom okrenuto ka jugu, pa suprotno svome nazivu nema oštre zime, za razliku od drugih sela Poljanice, naročito onih okrenutih ka severu. Stanovnici se bave poljoprivredom, pre svega ratarstvom, stočarstvom i voćarstvom. U novije vreme mnogi sakupljaju gljive i šumsko voće, prodaju ogrevno drvo i proizvode ćumur.

Studena pripada Mesnoj zajednici Golemo Selo. Posle Drugog svetskog rata, do 1952. godine u selu je radio Mesni narodni odbor za rešavanje osnovnih administrativnih potreba stanovnika. Ima četvorogodišnju osnovnu školu.

Seoska slava (litije, krste) je na dan Sveti Kuzman i Damjan.

## Demografija
U naselju Studena živi 106 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 49,7 godina (46,0 kod muškaraca i 53,1 kod žena). U naselju ima 36 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,25.

Ovo naselje je u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Literatura
* Rista T. Nikolić, Poljanica i Klisura, izdanje 1905. godine, strana 206. (Srpski etnografski zbornik, Beograd, knjiga IV, Srpska kraljevska akademija).

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (-{Fallingrain}-)
* Satelitska mapa (-{Wikimapia}-) 
* Gugl satelitska mapa (-{Maplandia}-)
* Plan naselja na mapi (-{Mapquest}-)
Studena

**Studena** može biti:

* Studena, hladna

ili

* Studena (Babušnica), naselje u opštini Babušnica, Pirotski okrug, Republika Srbija
* Studena (Vranje), naseljeno mesto grada Vranja, Pčinjski okrug, Republika Srbija
* Gornja Studena, naselje u opštini Niška Banja, Republika Srbija
* Donja Studena, naselje u opštini Niška Banja, Republika Srbija
* Studena (Klana), naselje u opštini Klana, Primorsko-goranska županija, Republika Hrvatska
* Studena (Pernik), naselje u opštini Pernik, Pernička oblast, Republika Bugarska
* Studena (Madan), naselje u opštini Madan, Oblast Smoljan, Republika Bugarska

ili

* Studena (rijeka), najveća pritoka Velike Usore
* Studena (voda), brend flaširane vode u Hrvatskoj
Trstena

**Trstena** može biti:

* Trstena (Vranje), naselje u gradskoj opštini Vranje, grad Vranje, Srbija
* Trstena (Kosovska Kamenica), naselje u opštini Kosovska Kamenica, Kosovo/Srbija
* Trstena (Kosovska Mitrovica), naselje u opštini Kosovska Mitrovica, Kosovo/Srbija
* Trstená (grad), grad u okrugu Tvrdošín, Slovačka
Tumba

**Tumba** može biti:

* Tumba (Vranje), naseljeno mesto grada Vranja, Republika Srbija
* Tumba (jezero), jezero u Demokratskoj republici Kongo,
* Tumba (Švedska), grad u Švedskoj, veliko predgrađe Stokholma.
Tumba (Vranje)

**Tumba** je naselje u Poljanici, grad Vranje u Pčinjskom okrugu u Srbiji. Prema popisu iz 2002. bilo je 44 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 87 stanovnika).

## Geografski podaci
Tumba je na krajnjem severu Poljanice, tipično planinsko selo, smešteno u izvorišnom delu Studenske reke i Lalinske reke (koja se u izvorišnom delu naziva Tubanska reka), oko 6&nbsp;km jugozapadno od Vlajne (1442 m), najvišeg vrha Kukavice, i oko 8&nbsp;km od Vlasa. Teško je pristupačno iz svih pravaca. Najlakše je doći iz Vlasa preko Studene, do koje vodi asfaltni put, a znatno teže iz Vučja dolinom Vučjanke i grebenom Kukavice ili iz Vladičinog Hana preko sela Kukavica. Selo je razbijenog tipa. Izražene su mahale Kusi Rid, sa leve strane Slepe doline, Prisađe, sa leve strane Tubanskog potoka, Selo ili Golema Livada, između Šumanskog i Garinskog potoka, Goleme Ornice, na desnoj strani Zarbinske doline i Suševlje na krajnjem severu sela.

## Historija
Ime Tumba je romano-vlaškog porekla. Tragovi starih naselja nalaženi su na mestima Ceremošnica, Peć, oko Zarbinske doline i po kosi između Garinskog i Šumanskog potoka, a ostaci stare crkve kod sadašnjeg groblja. Najstarije su porodice Kostadinovci (njihov predak Iskrit doselio se iz Grdeličke klisure), Šarkovci (Ilijinci), Simonovci, Mladenovci i Novoselci, svi doseljeni iz okolnih krajeva.

## Život
Tumba je pravo planinsko selo sa malo oranica i dosta šuma i pašnjaka. Zato se je stanovništvo bavilo pretežno stočarstvom i gorosečom a ratarstvom u manjoj meri. Ima dosta izvora zdrave pijaće vode, od kojih su najpoznatiji Garina, Jankovo kladanče i onaj pod Orlovom čukom. Zbog teških uslova života, selo je sada uglavnom napušteno iseljavanjem u niže predele Poljanice, Vranje, Leskovac i druge gradove Srbije.

Seoska slava (litije, krste) je Sveti Car Konstantin i Carica Jelena.

## Demografija
U naselju Tumba živi 42 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 54,2 godina (55,5 kod muškaraca i 52,8 kod žena). U naselju ima 20 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,20.

Ovo naselje je u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

## Reference

## Literatura
* Rista T. Nikolić, Poljanica i Klisura, izdanje 1905. godine, strana 207. (Srpski etnografski zbornik, Beograd, knjiga IV, Srpska kraljevska akademija).

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia) 
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Ćurkovica

**Ćurkovica** može biti:

* Ćurkovica (Vranje), naseljeno mesto grada Vranja, Pčinjski okrug.
* Ćurkovica (Surdulica), naseljeno mesto u opštini Surdulica.
Urmanica

**Urmanica** je naselje u Poljanici, grad Vranje u Pčinjskom okrugu u Srbiji. Od centra Vlasa, gde je sedište Mesne kancelarije, udaljeno je oko 4&nbsp;km. Prema popisu iz 2002. bilo je 32 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 63 stanovnika).

## Istorija i opis sela
Urmanica se nalazi u izvorišnom delu Urmaničkog potoka, desnog kraka Smiljevačke ili Uševačke reke, na mestima zvanim Dulan, Golema dolina i Seliška dolina. Razmeštena je između sela: Beliševo i Ravna Reka na istoku, Solačka Sena i Gradnja na severu, Uševce na zapadu i Smiljević na jugu.

Iz centra Poljanice u selo se stiže uz Smiljevačku (Uševačku) reku, putem koji se kod Uševca odvaja od puta Vranje - Mijovce. Dobar je prilaz i iz doline Južne Morave, putevima od Vladičinog Hana preko Jagnjila i Solačke Sene, ili iz Lepenice preko Beliševa. Stanovnicima Urmanice je oduvek bio lakši odlazak u Vladičin Han nego u Vranje. I sada postoji redovna autobuska linija Vladičin Han - Urmanica. U doba turske vladavine, i dosta vremena kasnije, selo je bilo značajna raskrsnica puteva koji su, s jedne strane, vodili od Leskovca za Vranje vododelnicom Južne Morave i Veternice, a sa druge strane povezivali Poljanicu sa Inogoštem.

Poznati izvori vode su Liva buka, i kladenci u Starom selu, Malom selištu, Ugaru i Južarju.

Ima mišljenja da je ovo selo u početku postojalo zajedno sa Uševcem, Sikirjem i Smiljevićem, pri ušću Smiljevačke (Uševačke reke) u Veternicu, pa su se u toku vremena izdvojili jedno od drugoga. U početku je bilo zbijenog tipa, a sada je razbijeno na mahale Dluge njive, Malo selište, Liva buka, Južarje, Dulan i Staro selo. O poreklu imena Urmanica postoje mišljenja da ono znači „selo gde uspeva (niče) urma“, ali je to malo verovatno jer urma ovde sigurno ne može da raste.

Najstarije porodice su Ramčinci, Mijajlinci ili Ilčinci, Deda-Ristini, Milenkovci, Marinkovci, Ivanovci, Stevanovići i Stankovići. Doseljeni su iz Gradnje, Dragobužda i Uševca, a jedna porodica iz okoline Kuršumlije.

Od starina se pominje čumino groblje, gde je (po predanju) sahranjeno 70 devojaka koje je čuma pobila, zatim tri selišta: selište, malo selište i staro selo. Selište je u Seliškoj dolini; malo selište na desnoj, a Staro selo na levoj strani Goleme doline.

Seoska slava (krste, litije) je u Belu subotu (posle Duhov

## Demografija
U naselju Urmanica živi 32 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 68,2 godina (68,3 kod muškaraca i 68,1 kod žena). U naselju ima 19 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 1,68.

Ovo naselje je u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Literatura
* Rista T. Nikolić, Poljanica i Klisura, izdanje 1905. godine, strana 178. (Srpski etnografski zbornik, Beograd, knjiga IV, Srpska kraljevska akademija).

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia) 
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Uševce

**Uševce** je naselje u Poljanici, grad Vranje u Pčinjskom okrugu u Srbiji. Nalazi se na oko 2&nbsp;km od Vlasa, gde je Mesna zajednica, i oko 22&nbsp;km od Vranja. Prema popisu iz 2002. bilo je 184 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 229 stanovnika).

## Opis i istorija
Uševce je na ušću Smiljevačke ili Uševačke reke u Veternicu, sa obe strane ovih reka. Kuće su pored reka i delimično po okolnim bregovima. Podeljeno je na tri mahale, Donju ili Dolina, sa obe strane Veternice, Gornju, sa obe strane Smiljevačke reke i Rid, na kosi između dve pomenute reke. U delu sela kod ušća Smiljevačke reke, ono ima osobine zbijenog tipa i tu je, po predanju, bila gospodareva kula u Tursko vreme.

Ostaci najstarijeg naselja na ovom mestu nalaženi su u blizini sadašnjeg groblja. Sa desne strane Smiljevačke reke, na mestima Đorgovo trlište i Vučkova ograđa, nalaženi su ostaci bakarnih posuda i drugih metalnih predmeta.

Današnje selo Uševce u početku je bilo na mestu Bresje, zajedno sa Smiljevićem, pa se Smiljević odvojio. Zatim se i Uševce selilo, najpre na mesto Golubinjak, a kasnije na Botunju odakle je naseljeno sadašnje selo. Kao najstarija porodica u selu spominju se Taratanjci, koji su se kasnije iselili u Golemo Selo. Ostale poznate porodice: Jankovići, Cvetanovići, Sedlarci, Ilijinci, Kreštinci, Damnjanovići, Nešinci, Došljaci, Purlenci (Kovandžici), doseljene su iz okolnih sela Poljanice i Inogošta. Poznati izvori vode su Duganja, Malenovo trnje, Zajči kamen, Kragujevac, i Đorgovo trlište. Bila su poznata dva slana izvora, Slani kamen i Golubinjak, o kojima se sada malo zna.

Seoska slava, krste ili litije je prvi četvrtak posle Spasovdana, nazvan Mali Spasovdan.

## Demografija
U naselju Uševce živi 159 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 48,8 godina (46,6 kod muškaraca i 51,0 kod žena). U naselju ima 62 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,97.

Ovo naselje je u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Galerija slika

Datoteka:Ушевце (Врање) - 2.JPG|Prilaz iz pravca Vranja
Datoteka:Ушевце-1.JPG|Osnovna škola
Datoteka:Спомен чесма.JPG|Sećanje na nedužne žrtve bugarskog okupatora u 1. svetskom ratu
Datoteka:Ушевце-2.JPG|Brvno preko Veternice i ćumurana


## Reference

## Literatura
* Rista T. Nikolić, Poljanica i Klisura, izdanje 1905. godine, strana 164. (Srpski etnografski zbornik, Beograd, knjiga IV, Srpska kraljevska akademija).

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia) 
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Ćukovac

**Ćukovac** može da bude:

* Ćukovac (Prokuplje), naselje u opštini Prokuplje, Republika Srbija.
* Ćukovac (Bojnik), naselje u opštini Bojnik, Jablanički okrug, Republika Srbija.
* Ćukovac (Vranje), naselje grada Vranja, Pčinjski okrug, Republika Srbija.
* Ćukovac (Kneževo), naselje u opštini Kneževo, Republika Srpska, BiH.
Ćurkovica (Vranje)

**Ćurkovica** je naseljeno mesto grada Vranja u Pčinjskom okrugu u Srbiji. Prema popisu iz 2002. bilo je 13 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 31 stanovnika).

## Poreklo stanovništva
Najstarija porodica su Konjarci slave sv. Nikolu, čiji su se stare doselili iz okoline Leskovca oko 1800. godine, za njima po starini dolaze Prćinci slave sv. Arhanđela, čiji su se stari doselili iz okoline Gnjilana zbog zuluma arbanaških. Za ovima su se doselili Sorminci slave sv. Nikolu iz okoline Kratova zvog kuluka u tamošnjim majdanima, posle njih po starini dolaze Lazarci slave sv. Arhanđela, doseljeni iz okoline, iz sela Crni Vrh i Đorđijinci, čiji se predak prizetio u selu, doseljeni iz Rusca. podaci datiraju iz 1903. god)

## Demografija
U naselju Ćurkovica živi 13 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 60,3 godina (60,6 kod muškaraca i 59,8 kod žena). U naselju ima 8 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 1,63.

Ovo naselje je u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Crni Lug

**Crni Lug** može da bude:

* Crni Lug (Vranje), naseljeno mjesto grada Vranja, Republika Srbija
* Crni Lug (Bosansko Grahovo), naselje u opštini Bosansko Grahovo, Federacija BiH, BiH 
* Crni Lug (Istok), naselje u opštini Istok, Kosovo/Srbija
* Crni Lug (Klina), naselje u opštini Klina, Kosovo/Srbija
* Crni Lug (Delnice), gradsko naselje Delnica, Republika Hrvatska

## Povezano
* Lug (Razvrstavanje)
Beli most

**Beli most** ili **most ljubavi** je naziv za most u Vranju koji je podignut 1844. godine.
Most se nalazi iznad Vranjske reke, u ulici Devet Jugovića.
Most se nalazi i na grbu grada Vranja.

## Legenda

Legenda kaže da je most podigla majka turkinje Ajše u spomen nesrećne ljubavi njene ćerke i srpskog pastira Stojana.

Po rođenju ćerke Ajše, Selim-begu su proročice prorekle da će se ona zaljubiti u Srbina.
Iako je otac pokušavao zatvaranjem ćerke da spreči proročanstvo, nije uspeo u tome.
Kada je zatekao Stojana i Ajšu zagrljene kraj reke pokušao je da ubije srpskog pastira. 
Međutim, usmrtio je sopstvenu ćerku koja je svojim telom zaštitila mladića kojeg je volela.
Nakon toga je i Stojan svojim nožem oduzeo sebi život.

Na mestu gde se odigrao događaj, podignut je most.
Na most je postavljena ploča, *tzv. [[tarih]]*, na kojoj na turskom jeziku stoji natpis: „ Proklet neka je onaj koji rastavi što ljubav sastavi."

## Vanjske veze

* Znamenitosti Vranja na sajtu Turističke organizacije Vranja
Čika Mitke

Spomenik oslobodiocima Vranja iz 1878. godine, popularno nazvan **Čika Mitke** se nalazi u Vranju.

Spomenik je podignut godine 1903, neposredno pred Majski prevrat. Rad je poznatog beogradskog vajara Simeona Roksandića. Bugarski okupatori su spomenik rušili dva puta (u Prvom i u Drugom svetskom ratu), ali je spomenik uvek ponovo dizan. I dan danas je teško oštećen.

Spomenik se nalazi na vranjskom Trgu Republike, u neposrednoj blizini zgrade Načelstva.

## Povezano
* Vranje
* Drugi srpsko-turski rat
* Jovan Belimarković
Gradska opština Vranjska Banja

**Gradska opština Vranjska Banja** je jedna od dve gradske opštine grada Vranja.

Ova gradska opština je pravno nastala izmenom Statuta Grada Vranja 10. novembra 2010. godine, a koji je usvojen na Skupštini grada Vranja 28. decembra 2010. godine. U narednom periodu sledi konstituisanje svih organa vlasti gradske opštine. Statutom Grada Vranja je određeno koja naseljena mesta čine gradsku opštinu Vranjska Banja. Predsednica gradske opštine je Dr Slavica Sotirović, a opštinsko veće ima 13 članova.

Inače pokušaji formiranja opštine Vranjska Banja traju od njenog ukidanja 1965. godine, ali su svi pokušaji bili bezuspešni. Donošenjem najnovijeg *Zakona o teritorijalnoj organizaciji Republike Srbije* donesenim 27. decembra 2007. godine nekadašnja opština Vranje je dobila status grada pa je tako dobijena mogućnost za formiranje opštine Vranjska Banja kao gradske opštine grada Vranja. 

Nova *gradska opština Vranjska Banja* ima u svom sastavu sva naselja koja je imala do njenog ukidanja 1965. godine, a to su: **[[Vranjska Banja]]** (kao naselje gradskog tipa), Babina Poljana, Bujkovac, Duga Luka, Izumno, Klisurica, Korbevac, Korbul, Kriva Feja, Kumarevo, Leva Reka, Lipovac, Nesvrta, Panevlje, Prvonek, Prevalac, Sebevranje, Slivnica, Stari Glog, Toplac i Crni Vrh.
Markovo Kale (razvrstavanje)

**Markovo Kale** se može odnositi na:

* Markovo Kale (Vranje), ruševine tvrđave kod Vranja.
* Markovo Kale (Skoplje), ruševine tvrđave kod Skoplja.
* Markovo Kale (Gorica), uzvišenje kod Niša.

## Povezano
* Markovo
* Markov Grad
Narodni muzej u Vranju

**Narodni muzej** u Vranju osnovan je 1960. godine i i nosio je naziv narodnog heroja Sime Pogačarevića. Vremenom je prerastao u muzej kompleksnog tipa sa nekoliko zbirki: arheološkom sa numizmatičkom, etnološkom, istorijskom i zbirkom savremenog slikarstva.

Sedište muzeja smešteno je u zgradi selamluka Pašinog konaka sagrađenoj 1765. godine i raspolaže površinom od 400 m² izložbenog prostora sa oko 30 hiljada muzealija iz oblasti etnologije, arheologije i kulturne istorije. Iz etnološke zbirke izloženi su po sobama odevni predmeti - stara gradska i seoska nošnja iz XIX i početka XX veka i upotrebni predmeti - pokućstvo iz istog perioda. Na spratu muzejske zgrade su Spavaća soba s početka XX veka, Devojačka soba i Dnevni salon. U holovima (prizemlje i sprat) su predmeti iz arheološke zbirke: pitosi, stele, nadgrobni spomenici, ulomci keramike i alata od neolita do srednjeg veka.

**Muzej-kuća Bore Stankovića** otvorena je 1967. godine u okviru muzeja i u njoj su izloženi predmeti koji su pripadali piscu i članovima njegove porodice, kao i plakati, fotografije pozorišnih predstava i izdanja njegovih knjiga i dela dobitnika „Borine nagrade“. Muzeju se od 1992. godine priključuje i **Galerija Narodnog muzeja**.

## Stalne postavke i delatnosti

Muzej raspolaže sa 19.515 predmeta podeljenih u sedam zbirki - arheološka, etnološka, grafička, istorijsko-umetnička, likovna, numizmatička i primenjena umetnost. Najbrojnija je numizmatička zbirka. Pored osnovne delatnosti Muzej organizuje i dodatne programe. Pored izložbi muzej organizuje i predavanja, tribine, radionice i druge prateće programe, i to u proseku 25 godišnje.

## Povezano
* Pašin konak

## Izvor
* Zavod za proučavanje kulturnog razvitka
The Fox (What does the Fox say?)

"**The Fox**" ili "**What does the Fox say**" je pjesma norveškog komičarskog sastava Ylvis. Pjesma je u Rujnu/Septembru 2013-e postala viralni hit na Youtube-u. Pjesma je uspoređivana sa prethodnim viralnim hitovima kao što je "Gangam Style". 
"Fox" je trenutno zauzela mjesto među prvih deset na službenoj Billboard Hot 100 ljestvici. Također je i jedna od malobrojnih norveških pjesama koje su postigle ovakvu popularnost. Karakteristična je po svojoj nagloj promjeni ritma uoči refrena i čudnom video spotu kao i plesu.

## izvori
Bullet for my Valentine

**Bullet for My Valentine** je britanski metalcore bend iz Bridgenda, osnovan 1998. 

Sastav čine Matt Tuck (vokal, ritam gitara), Michael Paget (gitara), Jason James (bas gitara, prateći vokal) i Michael Thomas (bubnjevi). Osnovani su pod imenom Jeff Killed John i započeli muzičku karijeru obradama pjesmama Metallice i Nirvane. Jeff Killed John je snimio šest pjesama koje nisu bile izdane, dvije pjesme su kasnije prerađene u svojoj karijeri kao Bullet for My Valentine. Debitantski album *[[Poison]]*, objavljen je 3. oktobra 2005. u Velikoj Britaniji i 14. februara 2006. u SAD kako bi poklapao s Valentinovom. Album je dospio na američku top listu albuma na broj 128.

## Članovi
* Matthew Tuck - vokal, gitara
* Michael Paget - gitara, prateći vokal
* Jason James - bas gitara, vokal
* Michael "Moose" Thomas - bubnjevi

## Albumi
* *[[The Poison]]* (2006.)
* *[[Scream Aim Fire]]* (2008.) 
* *[[Fever (Bullet for My Valentine)|Fever]]* (2010.)
* *[[Temper Temper]]* (2013.)

## Vanjske veze

* Službena stranica
Lista filmova s dinosaurima

Slijedi abecedni **popis filmova u kojima se pojavljuju [[dinosaur]]i**, bili u većim ili manjim ulogama u radnji.

## Izvori

## Vanjske veze
* ''Popis svih filmova, serija ili video igrica sa dinosaurima'' na Internet Movie Databaseu
Behbahan

**Behbahan** (perz. بهبهان) je grad u pokrajini Huzestan na jugozapadu Irana. Prema popisu stanovništva iz 2006. godine u Behbahanu je živjelo 101.178 ljudi.

## Geografija

Behbahan je geografski smješten u dolini rijeke Marun, oko 170 km jugoistočno od pokrajinskog sjedišta Ahvaza, 100&nbsp;km istočno od Mahšahera, te 50 km sjeveroistočno od obale Perzijskog zaljeva. Plodna dolina se usporedno s masivom Zagros proteže duljinom od 30-ak km u smjeru sjeverozapad – jugoistok, a poprečna širina joj je najviše 10 km. Područjem oko grada prevladava vruća pustinjska klima (<tt>BWh</tt>) i temperature se kreću od 0° do 50°C.

## Historija

Behbahan se ne spominje u niti jednom historijskom tekstu prije vladavine Timura odnosno 14. vijeka. Prvotno se razvijao kao ruralno naselje 10-ak km južno od Aradžana, važnog historijskog grada čije se ruševine danas prostiru uz Marun na oko 4,0 km². Nakon razarajućih mongolskih prodora, Aradžanovi stanovnici naselili su obližnji Behbahan čime započinje njegov urbani razvoj. U dolini oko grada pronađen je niz arheoloških lokaliteta koja se datiraju od posljednjeg perioda Elama nadalje. Za vrijeme vladavine Mozafaradin-šaha oko Behbahana su izgrađeni kanati i kanali za vodoopskrbu, a 1949. izgrađen je i veliki tunel za dovod vode iz Maruna koji služi za navodnjavanje. Oko 15&nbsp;km sjeveroistočno od Behbahana podignuta je i Marunska brana.

## Kvartovi

Kvartovi starog dijela grada su Masdžid-e Bardi, Pahlavanan, Karvansara, Gačpazan, Šah-Fazl, Sadat, Lab-e Ab, Darviš, Sabzpušan, Tahtkašan, Mohseniha, Memarha, Malahan, Govd-e Čahak, Govd-e Bakal, Mejdan, Horasaniha, Aga Pir Hajdar, Bazar-e Nov, Mahal-e Pir, Ahangarha, Bu-Aliha i Darvišha, a novi kvartovi uključuju Čamanak, Šaher-e Nov, Dul-Fekari, Falaka-je Bid-e Boland i Pol-e Kaem.

## Ekonomija

Tokom 1980-ih godina približno 60% stanovnika Behbahanskog okruga bilo je zaposleno u poljoprivredi, a ostatak od 40% u industrijskom i uslužnom sektoru. U okolici grada postojalo je 45.000 ha poljoprivrednih površina od čega je 15.000 ha navodnjavano. Godišnja proizvodnja 1985. uključivala je 52.500 tona pšenice i ječma, 28.000 tona datulja, 1220 tona riže i 250 tona sezama. Na zapadu okruga aktivna je industrija nafte i prirodnog plina, dok se u samom gradu nalazi velika cementara. Stanovništvo je tradicionalno bavi i proizvodnjom kvalitetnih tepiha koji se u velikim količinama izvoze u Kuvajt i UAE. Izvoz dobara dugo se vremena vršio preko Ahvaza, no izgradnjom prometnica danas se industrijski i poljoprivredni proizvodi uglavnom izvoze preko luka u Bandar-e Dejlamu i Bušeheru.

## Promet

Kroz Behbahan prolaze dvije državne prometnice: cesta 45 koja ga povezuje s Ramhormuzom na sjeverozapadu i lučkim Bandar-e Dejlamom odnosno obalom Perzijskog zaljeva na jugu, te cesta 86 s Omidijom i Ahvazom na sjeverozapadu odnosno Gačsaranom i Širazom na jugoistoku. Manjim lokalnim cestama povezan je i s ruralnim naseljima na sjeveroistoku. Najbliži aerodromi Behbahanu su Bahregan i Mahšaher.

## Veze
* Huzestan

## Reference
Markovo Kale

**Markovo Kale** ili **Markova tvrdina** je tvrđava - srednjovekovni istorijski spomenik, koji se nalazi 4,5&nbsp;km severno od Vranja, na starom putu Vranje - Leskovac i sadašnjem putu Vranje - Vlase - Mijovce, u klisuri Gradske reke na nadmorskoj visini od oko 750 m. Leži na grebenu između planina Krstilovica i Pljačkavica. Između njih i grada probijaju se Devotinska i Mala reka, koje se ispod samoga grada ulivaju jedna u drugu. Tvrđava je izgrađena u 13. veku. Danas je u ruševinama.

Po nekim izvorima to je bio grad Kraljevića Marka, a drugi tvrde da se grad neko vreme zvao *Golubinje*. Pominje se u 14. i 15. veku kao vlasništvo kaznaca Miroslava, tepčije Kuzme, kaznaca Baldovina, ćesara Uglješe i vojvode Nikole Skobaljića. Kasnije nestaje iz dokumenata.

## Galerija slika

Datoteka:Markovo Kale.JPG|pogled na tvrđavu sa severa
Datoteka:Markovo Kale church.JPG|temelji crkve u tvrđavi


Datoteka:Markovo Kale 1.JPG|pogled na tvrđavu sa juga


## Literatura
* 
* Vojna enciklopedija, Beograd, 1973., knjiga peta, strana 291.

## Vanjske veze
* 
*
Pašin konak (Vranje)

**Pašin konak** je zdanje u Vranju koje je sagradio Rauf-beg Džinoli 1765. godine. Konak se sastoji od dve zrade. U prvoj zgradi (Narodni Muzej) bio je selamluk za boravak muškaraca, a u drugoj (sada poslovni centar SIMPO) haremluk za pašine žene. Zgrada selamluka se nalazi pored ulice, a zgrada haremluka iza nje, u dvorištu. Od pašinih potomaka konak je otkupio vladika Pajsije i poklonio gradu. Od 1881. do 1932. u ovim konacima je bila smeštena najpre Vranjska gimnazija, zatim opština, a od 1960. Narodni muzej. Prvi konzervatorsko-restauratorski radovi izvedeni su 1955, a 1994. završena je revitalizacija.

## Arhitektura
Obe zgrade su podignute u bondručnom konstruktivnom sistemu sa ispunom od opeke, oblepljene blatom i okrečene. One predstavljaju reprezentativne primere stare gradske balkanske kuće simetričnog tipa, sa snažno isturenom strehom. U prizemlju i na spratu imaju velike holove nepravilnih oblika, povezane pravim, vrlo strmim stepenicama. Iz holova se ulazi u prostrane sobe koje se greju iz odžaklije smeštene između njih. Sve sobe imaju bogato dekorisane tavanice u drvetu, među kojima se osobito ističe ona u zgradi haremluka.

## Vanjske veze
* Noć muzeja 
* Turistička organizacija grada Vranja
Rafsandžan

**Rafsandžan** (perz. رفسنجان) je grad u Kermanskoj pokrajini u centralnom Iranu. Nalazi se 100 km zapadno od pokrajinskog sjedišta Kermana, 110&nbsp;km sjeverno od Sirdžana, te 70 km jugozapadno od Zaranda. Grad je poznat po proizvodnji pistacije. Kroz Rafsandžan prolazi državna cesta 82 koja ga povezuje sa Zarandom na sjeveroistoku i Surijanom na zapadu, dok ga cesta 84 spaja s Anarom na sjeverozapadu i Kermanom na istoku. Južno od grada nalazi se i Aerodrom Rafsandžan koji se koristi za domaće i regionalne letove. Prema popisu stanovništva iz 2006. godine u Rafsandžanu je živjelo 139.219 ljudi.

## Veze
* Kermanska pokrajina

## Reference

## Vanjske veze
*  Službene stranice grada Rafsandžana
;Ostali projekti
Božica (razvrstavanje)

**Božica** može označavati:

* boginja, žensko božanstvo
* Božica (Surdulica), naselje u Srbiji, opština Surdulica, Pčinjski okrug
* Božica (ime), žensko ime, koje nose:
** Božica Jelušić, hrvatska književnica
** Božica Brkan, hrvatska književnica i novinarka
** Božica Gregurić, hrvatska rukometašica
** Božica Pažur, hrvatska književnica

## Povezano
* Dea
Alakince

**Alakince** je naselje u Srbiji u opštini Surdulica u Pčinjskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 1503 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1394 stanovnika).

## Demografija
U naselju Alakince živi 1181 punoletni stanovnik, a prosečna starost stanovništva iznosi 36,7 godina (35,9 kod muškaraca i 37,4 kod žena). U naselju ima 408 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,68.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)
Vlasina (razvrstavanje)

**Vlasina** se može odnositi na:

* Vlasina, reka u jugoistočnoj Srbiji, desna pritoka Južne Morave.
* Vlasina (visoravan), visoravan na jugoistoku Srbije, blizu granice sa Bugarskom.
* Vlasina (novine), informativni bilten opštine Vlasotince.
* FK Vlasina, fudbalski klub u Vlasotincu.
* Vlasina Rid, naselje u opštini Surdulica.
* Vlasina Stojkovićeva, naselje u opštini Surdulica.
* Vlasina Okruglica naselje u opštini Surdulica.
* Vlasinsko jezero, akumulaciono jezero na jugoistoku Srbije u opštini Surdulica.
* Vlasinsko blato, nekadašnja tresava na mestu današnjeg Vlasinskog jezera.
Belo Polje

**Belo Polje** može biti:

## Srbija
* Belo Polje (Obrenovac), naselje u opštini Obrenovac.
* Belo Polje (Gornji Milanovac), naselje u opštini Gornji Milanovac.
* Belo Polje (Raška), naselje u opštini Raška.
* Belo Polje (Brus), naselje u opštini Brus.
* Belo Polje (Kuršumlija), naselje u opštini Kuršumlija.
* Belo Polje (Surdulica), naselje u opštini Surdulica.

## Republika Kosovo
* Belo Polje (Podujevo), naselje u opštini Podujevo.
* Belo Polje (Istok), naselje u opštini Istok.
* Belo Polje (Peć), naselje u opštini Peć.

## Severna Makedonija
* Belo Polje (Makedonija), naselje u opštini Doljneni.

## Povezano
* Bijelo Polje (razvrstavanje)
Denali

**Denali** dɨˈnɑːli (prije **Mount McKinley** maʊnt məˈkɪnli, od 1917. do 2015.), najviši planinski vrh Sjeverne Amerike, u južnoj Aljaski, SAD, visok 6168 m n. m.

## Toponimija i etimologija

Lokalni Indijanci Atabaskan planinu zovu Denali, što na njihovom znači *Visoka* ili *Velika*, Rusi su je zvali - *Velika planina* (Boljšoja gora). Od 1889. zovu je Densmore po istraživaču Franku Densmoreu. Današnje ime dao joj je istraživač William Dickey 1896. po imenu tadašnjeg predsjedničkog kandidata - McKinley koji je iste te godine i postao 25 američki američki predsjednik.

Sredinom 1970-ih pokrenuta je inicijativa za vraćanje njenog orginalnog indijanskog imena. američka savezna država - Aljaska prihvatila je tu inicijativu i tako nazvala Nacionalni park Denali osnovan 1980. u kom se nalazi planina McKinley. Od tad se sve češće koristi ime Denali.

## Geografija

Denali se nalazi gotovo u sredini masiva Aljaska na jugu Aljaske. Denali leži oko 210 km sjeverozapadno od Anchoragea i nekih 275&nbsp;km jugozapadno od Fairbanksa u Nacionalnom parku Denali.

Denali je zapravo divovski granitni blok koji se uzdigao iznad zemljine kore tokom razdoblja tektonske aktivnosti koje je počelo prije 60 milijuna godina. On se naglo uzdiže uvis nekih 5500 metara iznad rasjeda Denali sa svoja dva vrha. Gornja polovica planine prekrivena je trajnim snježnim pokrivačem, ispod kojeg su mnogi glečeri od kojih su neki dugi preko 48&nbsp;km.

Službena mjerenja nadmorske visine obavljena ranih 1950-ih, dala su rezultat od 6194 metara. Kasnija mjerenja planine dala su različite rezultate, jedno mjerenje izvršeno 2010. koristeći naprednu radarsku tehnologiju, objavljeno u septembru]] 2013., pokazalo je da je Denali visok - 6168 metara, ali se ono još uvijek smatra neslužbenim.

## Historija

O planini je prvi izvjestio engleski moreplovac George Vancouver - koji ju je ugledao 1794. iz Aljaskog zaljeva. Prvi pokušaj osvajanja Denalija izveo je američki sudac James Wickersham - 1903., ali se on nije uspio popesti do vrha. Zatim je to pokušao liječnik i istraživač Frederick Cook, i navodno uspio (iako u to mnogi sumnjaju - jer nije bilo svjedoka), njegova avantura dobila je za ono vrijeme - velik publicitet, pa je to potaknulo i druge da se pokušaju popesti na vrh. Dva člana Sourdough ekspedicije uspela su se do nižeg Sjevernog vrha (North Peak) - 1910., a pravi - Južni vrh (South Peak) osvojili su 7. juna 1913., Hudson Stuck i Harry Karstens.

Prebacivanje alpinista do podnožja planine avionom, prvi put je izvedeno 1932., a počevši od 1950. to je postao standardni način za uspon na vrh, koji je penjačima smanjio putovanje od nekoliko tjedana. Većina današnjih alpinista uspon na Denali počinje sa juga od glečera Kahiltna na nadmorskoj visini od 2195 m, zatim se penju po takozvanoj Zapadnoj Buttress stazi. Danas se svake godine prosječno do vrha Denali popne nekoliko stotina alpinista.

## Izvori

## Vanjske veze

* ''Mount McKinley'' na portalu Encyclopædia Britannica
Aleksej Rikov

**Aleksej Rikov** (25. 2.1881. - 15. 3.1938.) je bio premijer Sovjetskog Saveza od 2. 2.1924. godine kada na tom mestu nasleđuje Lenjina pa do 19. 12.1930. godine kada ga Staljin smenjuje. Nakon smjene s premijerske pozicije Rikov je vršio ministarske dužnosti do početka Velike čistke kada 26.9.1936. godine biva smjenjen. Zajedno s Buharinom, Jagodom i drugima Aleksej će biti 13. 3.1938. godine osuđen na smrt i dva dana kasnije pogubljen.

## Biografija

Rođen 1881, član je partije od njenog stvaranja. Seljački sin, po svršetku prava u Kazanu, sav se posvećuje partijskom ilegalnom radu, izlažući se progonima i osudama. Član je Centralnog komiteta Boljševičke partije još od njenog stvaranja.

Posle revolucije zauzimao je najveće položaje u sovjetskoj državnoj administraciji: Predsednik Ekonomskog saveta, potpredsednik Saveta rada i Odbrane, član Centralnog komiteta i Politbiroa, potpredsednik Saveta narodnih komesara, a po smrti Lenjinovoj dolazi na položaj predsednika vlade.

Pošto se 1930 priključuje opoziciji i vodi energičnu borbu za demokratiju u partiji, a protiv lične diktature Staljina i njegove klike, suspendovao ga je i postavio na njegovo mesto Molotova. Kada se „pokajao“, Staljin ga je postavio za komesara pošta i telegrafa, na kojem je položaju i zatvoren. Osuđen je, kao opozicionar u procesu sa Jagodom i streljan sa još 15 „špijuna“ kao „izdajnik“.

## Izvori

## Povezano
* Velika čistka
* Staljin
* Lenjin

## Vanjske veze
* Aleksey Ivanovich Rykov
Dom zdravlja

**Dom zdravlja** je ustanova na primarnoj razini koja provodi mjere primarne zdravstvene zaštite u lokalnoj zajednici putem djelatnosti opće/obiteljske medicine, djelatnosti za zdravstvenu zaštitu dojenčadi i male djece, djelatnosti za zdravstvenuj zaštitu žena, hitne medicinske pomoći, patronažne i stomatološke djelatnosti. U domovima zdravlja mogu biti smještene i ordinacije za medicinu rada, klinički laboratorij, djelatnost fizikalne medicine i rehabilitacije te administrativne i pomoćne službe. Higijensko-epidemiološka djelatnost, djelatnost socijalne medicine te djelatnost školske medicine (za preventivnu zaštitu školske djece i mladeži) smještene su u domovima zdravlja, ali organizacijski pripadaju županijskom zavodi za javno zdravstvo.

Zadaće doma zdravlja su da:

* koordinira zaštitu na primarnoj razini
* koordinira organizaciju zaštite na načelima primarne zdravstvene zaštite, kontrolira i unaprjeđuje kvalitetu rada
* sudjeluje u stručnom usavršavanju zdravstvenih radnika
* planira i koordinira preventivne programe

U sastavu doma zdravlja, ako za to ima potrebe ili mogućnosti, nalaze se i specijalističko-konzilijarne jedinice ili ordinacije koje organizacijski pripadaju nadležnoj bolnici ili u kojima u zakupu rade privatni liječnici.

## Povezano

* Zdravstvena zaštita
Save (Iran)

**Save** (perz. ساوه, ili Sava) je grad u pokrajini Markazi na sjeveru Irana. Nalazi se 120 km sjeveroistočno od Araka, 120&nbsp;km jugozapadno od Teherana, te 60 km sjeverozapadno od Koma. Okolicom grada prevladava hladna stepska klima (<tt>BSk</tt>) s prosječnom godišnjom temperaturom od 16,6°C odnosno količinom padalina od 223 mm. Grad je geografski položen u dolini prema zapadu omeđenom planinama Kuh-e Majlom (2236 m) i Kuh-e Šah-Pasandom (2755 m) i historijski je predstavljao važno čvorište s obzirom da se nalazio na putu koji je povezivao Hamadan i Kermanšah na zapadu s Rajom i Damganom na istoku. Pretpostavlja se da je bio naseljen još tokom medijskog perioda (8. − 6. v. pne.). Prema legendi iz ranoislamskog doba, oko grada Savea je nekada postojalo veliko jezero koje je naglo presušilo zbog potresa na noć Muhamedovog rođenja. Danas postoje znanstvene indicije da su obližnja jezera Hovz-e Soltan i Namak nekada bili homogena vodena masa, a potonje se također naziva i *Savskim jezerom*. Oko 37 km od grada nalazi se brana Band-e Save (dosl. *Savska brana*, lokalno i *[[Abas Veliki|Abasova]] brana*) visine 40 m čija se gradnja datira u ilhanidski (13. − 14. v.) odnosno obnova u safavidski period (oko 1600). Zbog velike rupe pri dnu brana je danas neupotrebljiva. Južno od grada nalazi se i tvrđava s dobro očuvanom palačom koju su podigli asasini. Najpoznatija historijska znamenitost u samom gradu je Saborna džamija iz seldžučkog perioda odnosno 11. vijeka, s kupolom dijametra 16 m i kufskim ornamentima. Godine 1119., za vrijeme seldžučkih dinastijskih sukoba, kod Savea su se sukobile vojske Mahmuda II. i Ahmada Sandžara. U 13. vijeku Save je posjetio Marko Polo zabilježivši proizvodnju pamuka i tri velike grobnice koje je pripisao biblijskim magima. Ekonomija grada danas se temelji na industriji i poljoprivredi, poglavito uzgoju pšenice, pamuka, šipka i dinja. Nekoliko kilometara sjeverno smješten je veliki industrijski grad Kave. Save je prometno dobro povezan s ostatkom zemlje: autocesta 6 i državna cesta 48 povezuju ga s Hamadanom na zapadu, a autocesta 5 s Teheranom na sjeveroistoku odnosno Arakom na jugozapadu. Usporedno s njom proteže se i cesta 65 sve do Salafčegana odakle nastavlja u smjeru Isfahana. Prema popisu stanovništva iz 2006. godine u Saveu je živjelo 180.548 ljudi.

## Galerija

Datoteka:Emamzadeh-seyedeshagh-saveh.jpg|Imamzade sajeda Ešaka
Datoteka:Masjed-jame-saveh.JPG|Saborna džamija
Datoteka:Sardaran square in Saveh.jpg|Trg Sardaran
Datoteka:Ghalee-dokhtar-saveh.JPG|Tvrđava Kale-Dohtar
Datoteka:Humanities Faculty of IAU of Saveh.jpg|Islamski slobodni univerzitet


## Povezano
* Markazi

## Izvori

## Vanjske veze
*  Službene stranice grada Savea 
;Ostali projekti
Anchorage, Alaska

**Anchorage** čita se **Enkoridž** (što znači Sidrište) je najveći grad i velika luka američke savezne države Aljaska od 291 826 stanovnika, dok metropolitanski Anchorage ima 380 821 stanovnika.

Grad je i administrativni centar istoimenog *Okruga (Borough) Anchorage*. 
## Geografija
*Anchorage* leži na jugu Aljaske u dnu zaljeva Cook (dio Pacifika) duž padina Chugach.
## Historija
Prvo naselje na terenu grada izgradili su 1835. Rusi kao misiju. Nakon što je otkriveno zlato u drugoj polovici 19. vijeka, kraj se počeo intenzivnije naseljavati, ali je grad službeno osnovan tek 1914. kao sjedište Željeznica Aljaske koje su trebale ići na sjever do Fairbanksa. Željeznička pruga do Sewarda je dovršena - 1918., a pet godina kasnije je dovršena cijela željeznička mreža. Kad je 1930-ih velika suša - Dust Bowl pogodila američki srednji zapad - federalna vlada ponudila je farmerima pomoć za preseljenje u Anchorage, gdje su trebali pomoći u unapređenju poljoprivrede, oni su to i uspjeli ali je već koncem 20. vijeka , taj sektor bio u opadanju. Luka je vremenom postala redovna međustanica za brodove na plovidbi prema Aziji i Evropi.

*Anchoragu* je u razvoju puno pomogao Drugi svjetski rat jer je tad postao strateški centar za obranu sjevernoameričkog kontinenta. Tad su izgrađene dvije velike baze Fort Richardson i Elmendorf Air Force (avio baza), a tad je i dovršena cestovna magistrala Aljaska, kojom je Anchorage povezan s ostatkom kontinentalnim Sjedinjenih Američkih Država.

Snažan potres pogodio je grad - 27. marta 1964. i pobio dosta stanovika, uz velika oštećenja na građevinama.
## Znamenitosti, kultura, obrazovanje i sport
Najveća atrakcija grada su veliki zoološki vrt osnovan 1968., Muzej historije umjetnosti (1968.) i Muzej baštine, sa bibliotekom posvećen kulturi lokalnog domorodačkog stanovništva.
Oko grada nalaze se brojni parkovi prirode, od kojih su najveći Far North Bicentennial Park, sa skijalištima, biciklističkim stazama, ali i nepatvorenom divljinom sa sobovima i medvjedima uz Park Chugach i Park i rezervat obalne faune.

Velika turistička atrakcija je utrka psećih saonica (Iditarod Trail Sled Dog Race) koja se održava od 1967. sa startom u *Anchoragu* i ciljem u Nomeu. Oko 70&nbsp;km južno od grada nalazi se glečer - Portage.

*Anchorage* je i važan obrazovni centar, sjedište je Univerziteta Alaska koji je osnovan 1954. i Pacifičkog univerziteta Aljaska, koji je osnovan 1957. kao metodistički univerzitet.
## Privreda i transport
*Anchorage* je najveći privredni centar Aljaske, čija se ekonomija uglavnom bazira na vojsci i obrani. Pored toga važno je i rudarstvo, naročito nafta, ali i turizam.

*Anchorage* je povezan željeznicom i autoputevima sa Sewardom i Soldotnom na jugu, i Fairbanksom na sjeveru, tamo se nalazi i planina McKinley (Nacionalni park Denali).

Grad ima i veliki međunarodni aerodrom Ted Stevens Anchorage International Airport (IATA: **ANC**, ICAO: **PANC**) koji je najveći na Aljasci. 
## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* Službene stranice grada 
* ''Anchorage'' na portalu Encyclopædia Britannica
Iranšaher

**Iranšaher** (perz. ایرانشهر) je grad u pokrajini Sistan i Balučistan na jugoistoku Irana. Nalazi se 250 km južno od pokrajinskog sjedišta Zahedana, 210&nbsp;km sjeverno od Čabahara, 160 km zapadno od Saravana, te 20&nbsp;km istočno od Bampura. Geografski je smješten na području gdje se prožimaju Istočnoiranski masiv i geološka depresija Hamun-e Džaz-Murijan, na nadmorskoj visini od 556 m. Područjem oko grada prevladava vruća pustinjska klima (<tt>BWh</tt>) s prosječnom godišnjom temperaturom od 27,9°C, koja može varirati od minimalnih –6°C u decembru do maksimalnih 50°C u augustu. Prosječna godišnja količina padalina iznosi 114,7 mm, prosječna vlažnost 31,3%, a broj godišnjih sunčanih sati 3200. Iranšaher je cestom 92 povezan sa Zabolijem na istoku odnosno Bampurom na zapadu, cestom 95 s Hašom i Zahedanom na sjeveru odnosno Rasakom i Čabaharom na jugu, te cestom 93 s Nikšaherom na jugozapadu odnosno Bamom i Kermanom na sjeverozapadu. Sjeveroistočno od grada nalazi se Aerodrom Iranšaher koji se koristi za domaće letove. Prema popisu stanovništva iz 2006. godine u Iranšaheru je živjelo 100.642 ljudi.

## Veze
* Sistan i Balučistan

## Reference

## Vanjske veze
*  Službene stranice grada Iranšahera 
;Ostali projekti