1823.

Godina **1823** (**[[rimski brojevi|MDCCCXXIII]]**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u ponedjeljak po 12 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.
__NOTOC__
## Događaji
### Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak
* 18 - 25. 1. - Prečasni William Buckland otkrio u Velsu "Crvenu damu iz Pavilanda", prvi ikad ljudski fosil (muškarac od pre 33.000 godina).
* 28. 1. - Pučem konzervativaca zbačen čileanski diktator Bernardo O'Higgins, naslediće ga Ramón Freire.
* 1. 2. (20. 1. po j.k.) - Uredba za sveštenstvo u Srbiji kojim se regulišu njihovi prihodi (vladike nezadovoljne).
* 3. 2. - Praizvedba Rossinijeve opere *[[Semiramide]]*.
* 20. 2. - James Weddell stigao do 74°15' južne geo. širine - rekord ostaje osamdeset godina.
* 19. 3. - Agustín de Iturbide abdicirao pod pritiskom, što je kraj kratkotrajnog Prvog meksičkog carstva.

### April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj
* 7. 4. - Počinje Francuska intervencija u Španiji u korist kralja Ferdinanda VII., protiv liberala.
* 13. 4. - Jedanaestogodišnji Franz Liszt održao koncert nakon kojeg ga je navodno poljubio Ludwig van Beethoven.
* april - Stari vojvoda Mladen Milovanović ubijen na Zlatiboru, na putu za Crnu Goru.
* 27. 5. - Portugalski princ Miguel digao neuspešnu pobunu zvanu *Vilafrancada* protiv oca i liberalnog ustava.
* 7. 6. - Sresko načelstvo u Kotoru zabranilo hodočašće u Manastir Podostrog.

### Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan
* 1. 7. -  Savezna Republika Centralne Amerike proglasila nezavisnost od Meksika i svakog drugog (čine je dan. Gvatemala, El Salvador, Honduras, Nikaragva, Kostarika, traje do 1838/40).
* 2. 7. - Portugalci izbačeni iz Baije, deset meseci nakon što je Brazilsko Carstvo proglasilo nezavisnost od Portugala.
* 15. 7. - U požaru stradala rimska crkva bazilika Svetog Pavla izvan zidina.
* jul - Erzurumski ugovor okončava Tursko-persijski rat (1821-1823) - potvrđene granice iz 1639.

* 18. 8. - Izbila kratkotrajna pobuna robova u britanskoj koloniji Demerara-Essequibo (buduća Britanska Gvajana).
* 20. 8. - Umro papa Pio VII, nakon 23 godine na prijestolu.
* 20/21. 8. (8/9. 8. po j.k.) - Grčki rat za nezavisnost: Bitka kod Karpenisija - u inače uspešnom napadu na turski logor u južno-centralnoj Grčkoj poginuo Markos Bocaris.
* 31. 8. - Bitka kod Trocadera je odlučujuća francuska pobeda nad španskim liberalima - zauzeto je utvrđenje kod Cádiza. U spomen na ovo je nazvan glamurozni trg Trocadéro u Parizu, a po njemu mnogi lokali u svetu.
* 1. 9. - Husein-beg Egipatski porazio grčku četu na Kritu.
* septembar - Ugovorom iz Moultrie Creeka ustanovljen indijanski rezervat u centralnoj Floridi.
* septembar - Jedediah Smith sa družinom krenuo na svoju prvu ekspediciju na zapadnoj granici, preko Stenovitih planina.
* 22. 9. - Joseph Smith navodno našao Zlatne ploče, izvor "Knjige Mormona".
* 23. 9. - Cádiz se predao - kraj liberalne trogodišnjice u Španiji, povratak apsolutne monarhije. Uprkos obećanjima, veliki broj liberala će biti ubijen.
* 25. 9. - Filozofski fakultet u Jeni dodelio počasni doktorat Vuku Karadžiću.

* 28. 9. - Kardinal della Genga izabran za papu Lava XII. (do 1829).

### Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac
* 5. 10. - Osnovan medicinski časopis *[[The Lancet]]*.
* oktobar - decembar - Druga opsada Misolongija, Turci opet neuspešni.
* 2. 12. - Monroeova doktrina: pokušaj evropske rekolonizacije u zapadnoj hemisferi će biti smatran za neprijateljski čin prema SAD.
* 14. 12. - Umro gornjokarlovački episkop Mojsije Mioković, sledeće godine administrator postaje Lukijan Mušicki.
* 29. 12. - Lord Byron stigao u Misolongi.

### Kroz godinu

* U Beogradu podignuta zgrada u kojoj se nalazi Kafana "?".
* Vuk Karadžić u Lajpcigu izdaje novo prošireno izdanje "Pjesnarice" (tri knjige).
* Đuro Šporer objavio "Almanah ilirski".
* Fra Ilija Starčević otvorio prvu osnovnu školu u Tolisi, prvu pučku školu u Bosni i Hercegovini.
* 1823-24 - Srpski seljaci u Zvečevu u Slavoniji se pobunili protiv preseljenja na čelu sa Jeftimijem Milekićem i sveštenikom Janićijem Škorićem.
* Ruski moreplovac Oto Kocebu krenuo na treću cirkumnavigaciju, u ekspediciji učestvuje i oficir Stevan Vukotić iz Bratešića (Grbalj).
* Počeo prvi Anglo-Ašanti rat (do 1831).
* U astronomiji formulisan Olbersov paradoks.
* Jöns Jacob Berzelius izolovao silicijum.
* Daniel O'Connell u Irskoj osnovao Katoličku asocijaciju za emancipaciju od britanske vlasti.

John Constable - Salisbury Cathedral from the Bishop's Grounds.jpg|"Katedrala u Salisburyju s biskupskog posjeda", Constable
Stieler - Amalie Auguste of Bavaria - Galerie Neue Meister.jpg|"Portret Amalije Auguste Bavarske", Stieler
Madame Jacques-Louis Leblanc (Françoise Poncelle, 1788–1839) MET DT1926.jpg|"Portret madam Jacques-Louis Leblanca", Ingres


## Rođenja

* 1. 1. - Sándor Petőfi, mađarski pjesnik i političar († 1849)
* 3. 1. - Robert Whitehead, konstruktor torpeda († 1905)
* 8. 1. - Alfred Russel Wallace, prirodnjak, istraživač († 1913)
* januar - Visarion Ljubiša, crnogorski mitropolit († 1884)
* 28. 2. - Ernest Renan, filozof, književnik († 1892)
* 8. 3. - Gyula Andrássy, mađarski i AU političar († 1890)
* 12. 4. - Aleksandar N. Ostrovski, dramatičar († 1886)
* 14. 4. - Svetozar Kušević, političar i vlastelin († 1911)
* 23. 4. - Abdul Medžid I, osmanlijski sultan († 1861)
* 23. 5. - Ante Starčević, hrvatski političar i književnik († 1896)
* 24. 6. - Ivan Filipović, pedagog i književnik († 1895)
* 5. 8. - Josif Veselić, srpski pisac hrvatskog porekla
* 28. 8. - Jovan Ilić, književnik i političar († 1901)
* 16. 9. - Mihailo Obrenović, knez Srbije († 1868)
* 30. 10. - Luka Vukalović, hercegovački vojvoda († 1873)
* ? - Emilijan Josimović, arhitekta († 1897)
* ? - Nikola Bizumić, izumitelj mašinice za šišanje († 1906)
* ? - Maksimilijan Prica, pravnik i političar († 1873)

## Smrti

* 25. 1.? - Marko Todorović (knez) (* 1780)
* 26. 1. - Edward Jenner, engleski liječnik (* 1749)
* 7. 2. - Ann Radcliffe, književnica (* 1764)
* 14. 3. - Charles François Dumouriez, francuski general (* 1739)
* april - Mladen Milovanović, vojvoda (* 1760)
* 1. 6. - Louis-Nicolas Davout, francuski maršal (* 1770)
* 7. 8. - Matijaš Laáb, književnik (* ca. 1746)
* 2. 8. - Lazare Carnot, političar, matematičar (* 1753)
* 20. 8. - Papa Pio VII. (* 1742)
* 20. 8. - Friedrich Arnold Brockhaus, izdavač (* 1772)
* 11. 9. - David Ricardo, ekonomista (* 1772)
* 14. 10. - Andrija Cicarelli, povjesničar (* 1759)
* 18. 10. - Ivan Nepomuk Bužan, književnik (* 1746)
* 30. 10. - Edmund Cartwright, pronalazač mehanizovanog razboja (* 1743)
* 14. 12. - Mojsije Mioković, gornjokarlovački episkop (* 1770)

## Reference

;Literatura
* *Istorija srpskog naroda*, Od Prvog ustanka do Berlinskog kongresa 1804-1878, Beograd 1981
** Peta knjiga drugi tom (V-2)