Zulu (film)

***Zulu*** je britansko-američki ratni film snimljen 1964. godine, snimljen u režiji Cyja Enfielda, poznat kao jedno od najpopularnijih i najuticajnih ostvarenja žanra, kao i po tome što se navodi kao jedno od klasičnih ostvarenja britanske kinematografije.

Radnja se događa u Južnoj Africi za vrijeme Anglo-Zulu rata, odnosno započinje 22. januara 1879. godine, kada mala pozadinska jedinica britanskih trupa u misionarskoj stanici Rorke's Drift dobije obavijest o tome kako su Zului zbrisali njihovu matičnu formaciju u bitci kod Isandlwane, odnosno kako su oni sami meta sljedećeg napada. Protagonisti, koje tumače Stanley Baker i Michael Caine, su inženjerijski oficir John Chard i pješadijski oficir John Chard koji donose odluku da brane stanicu pred nadmoćnim i nemilosrdnim neprijateljem.

*Zulu* je velikim dijelom nastao na poticaj glumca Stanleya Bakera, koji se odlučio baciti u producentske vode, a jedan od motiva je bilo odati priznanje pripadnicima britanske 24. pukovnije koji su tradicionalno bili Bakerovi velški sunarodnjaci (Richard Burton, također Velšanin, nakratko služi kao narator na samom početku filma). U filmu se, za tadašnje standarde, prilično inzistiralo na autentičnosti, pa je najveći dio scena sniman u Južnoj Africi. Tamo su producenti surađivali sa Zuluima, uključujući i njihovog poglavicu Mangosuthu Buthelezija, koji je u filmu tumačio vlastitog pradjeda, kralja Cethswaya. Film se u svojim osnovama držao historijskih činjenica, mada ih je u nekim detaljima izmijenio kako bi se dobile više drame. U tome je najdrastičniji bio tretman redova Henryja Hooka, koga je tumačio James Booth - dok je u stvarnosti bio primjeran vojnik, u filmu je prikazan kao pijanica i lijenčina, koji tek u posljednjem trenutku postaje junak; zbog toga je njegova, tada još uvijek živa, kćer bijesno napustila londonsku premijeru.

Reakcije publike i kritike su, međutim, bile uglavnom pozitivne. Zulu je doživio izuzetan uspjeh, a to se najviše odrazilo na tada još uvijek relativno nepoznatog Michaela Cainea, čija je uloga ciničnog i oholog Gonvillea Bromheada ostavila tako dobar dojam da je već sljedeće godine postao protagonist špijunskog trilera *[[The Ipcress File]]*, odnosno postao prava zvijezda. Petnaest godina kasnije je snimljen, sa daleko većim budžetom i zvijezdama, snimljen svojevrsni prequel pod naslovom *[[Zulu Dawn]]* (koji prikazuje britanski poraz kod Isandlwane), ali on nije postigao uspjeh. *Zulu* je, sa druge strane, ostavio snažan dojam na brojne sineaste; među njima se ističu Ridley Scott, koji ga je koristio kao inspiraciju za scene bitke u ''Gladijatoru'', a još više Peter Jackson koji je prikaz Bitke kod Hornburga u svom fantasy epu *[[The Lord of the Rings: The Two Towers]]* modelirao upravo prema scenama iz *Zulua*.

## Uloge

* Stanley Baker ... poručnik John Chard
* Michael Caine ... poručnik Gonville Bromhead
* Jack Hawkins ... Velečasni Otto Witt, švedski misionar sa sjedištem u Rorke's Driftu
* Ulla Jacobsson ... Margareta Witt
* Poglavica Mangosuthu Buthelezi ... Kralj Cetshwayo, (praunuk lika koga je tumačio u filmu)
* James Booth ... redov Henry Hook (opisan kao "kradljivac, kukavica i kasarnski advokat""
* Nigel Green ... Zastavni narednik Frank Bourne
* Ivor Emmanuel ... redov Owen, velški bariton i vođa četnog zbora (njegov lik na kraju potakne drugove da zapjevaju *[[Men of Harlech]]*)
* Paul Daneman ... narednik Maxfield
* Glynn Edwards ... kaplar William Allen, prikazan kao primjeran vojnik
* Neil McCarthy ... redov Thomas
* David Kernan ... redov Frederick Hitch
* Gary Bond ... redov Cole
* Peter Gill ... Redov 612 John Williams
* Patrick Magee ... Major-kirurg James Henry Reynolds, prezaposleni ljekar
* Richard Davies ... Redov 593 William Jones
* Denys Graham ... Redov 716 Robert Jones
* Dickie Owen ... Kaplar Christian Schiess, hospitalizirani švicarski kaplar u Natalskom domorodačkom kontingentu
* Gert Van den Bergh ... Poručnik Josef Adendorff, afrikanerski oficiar u Natalskom domorodačkom kontingentu, preživio bitku kod Isandhlwane
* Dennis Folbigge ... Intendant James Langley Dalton
* Larry Taylor ... Hughes

## Izvori

## Vanjske veze
* 
* 
* 
* Long review w/appendices at James Booth fansite