open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lista srednjovjekovnih kompozitora

## Rani srednjovjekovni kompozitori (rođeni do 1150)
* Adam de St. Victor
* Pope Gregory I
* Godric (Saint Godric)
* Hildegard of Bingen
* Hucbald
* Notker (Notker Balbulus)
* Odo of Arezzo
* Odo of Cluny
* Tuotilo (Tutilo)

## Srednje srednjovjekovni kompozitori (rođeni 1150-1300)
* Léonin
* Pérotin
* W. de Wycombe
* Petrus de Cruce (Pierre de la Croix)
* Berenguier de Palou
* Arnaut Daniel 
* Giraut de Bornelh
* Marcabru
* Peire Cardenal
* Raymond Lull
* Bernart de Ventadorn
* Bertran de Born 
* Dante 
* Jaufre Rudel
* Alfonso X of Castile
* Wolfram von Eschenbach
* Walther von der Vogelweide
* Neidhart von Reuenthal
* Azalais de Porcairagues
* Castelloza
* Comtessa de Dìa

## Kasno srednjovjekovni kompozitori (rođeni 1300-1450)
* Philippe de Vitry
* Guillaume de Machaut
* Jehan de Lescurel
* Borlet
* Solage
* François Andrieu
* Francesco Landini
* Gherardello da Firenze
* Andrea da Firenze
* Giovanni da Firenze (aka Giovanni da Cascia)
* Paolo da Firenze (c. 1355 – c. 1436)
* Donato da Cascia
* Lorenzo Masini
* Bartolino da Padova
* Niccolò da Perugia
* Maestro Piero
* Anthonello de Caserta
* Philippus de Caserta (aka Philipoctus de Caserta)
* Johannes Ciconia
* Matteo da Perugia
* Jacopo da Bologna
* Lorenzo da Firenze (d. 1372 or 1373)
* Grimace
* Jacob Senleches
* Baude Cordier
* Zacara da Teramo
* Giovanni Mazzuoli (Giovanni degli Organi) (1360-1426)

## Prelazni kompozitori iz srednjovjekovne ere u renesansu (rođeni 1400-1450)
* Antonius de Civitate Austrie (Antonio da Cividale) (fl. c.1392-1421)
* Johannes Cesaris (fl. c.1406-1417)
* Roy Henry (very likely King Henry V) (fl. c. 1410)
* Pycard (fl. c. 1410)
* Richard Loqueville (d.1418)
* Byttering (possibly Thomas Byttering) (fl. c. 1410-1420)
* Bartolomeo da Bologna (fl. 1405-1427)
* Jacobus Vide (fl.1405–1433)
* John Dunstable (c.1380-1453)
* Hugo de Lantins (fl. c.1430)
* Arnold de Lantins (fl. c.1430)
* Leonel Power (d.1445)
* Gilles Binchois (c.1400-1460)
* Johannes Brassart (c.1400-1455)
* Guillaume Dufay (c.1400-1474)
* Johannes Ockeghem (c.1410-1497)

## Lista trubadura
* Lista trubadura
Lista trubadura

* Aimeric de Peguilhan
* Alfonso II of Aragon
* Arnaut Daniel
* Arnaut de Mareuil
* Bernart de Ventadorn
* Bernart Marti
* Bertran Carbonel
* Bertran de Born
* Bertrand de París
* Cercamon
* Dalfi d'Alvernha
* Daude de Pradas 
* Eble d'Ussel
* Elias d'Ussel
* Ernoul le Vieux 
* Folquet de Marselha (Foulques de Toulouse)
* Gaucelm Faidit 
* Gausbert de Puicibot
* Gautier d'Espinal
* Gui d'Ussel
* Guilhem de Peitieus (William IX of Aquitaine)
* Guilhem de Saint Deslier
* Guillem de Cabestany
* Guiraut de Bornelh
* Guiraut de Calanso
* Guiraut Riquier
* Guilhem de l'Olivier
* Guilhem de Montanhagol 
* Jaufré Rudel
* James II of Aragon 
* Marcabru 
* Martín Codax 
* The monk of Montaudon
* Peire Cardenal 
* Peire Vidal 
* Peter III of Aragon
* Pons de Capduelh
* Raimbaut de Vaqueiras
* Raimbaut of Orange
* Raimon de Miravalh
* Rambertino Buvalelli
* Rigaut de Berbezilh
* Savaric de Malleo 
* Sordello 
* William II Villehardouin
Mozilla Firefox

**Mozilla Firefox** (ili samo **Firefox**) jest besplatni veb-preglednik otvorenog kôda koji razvijaju Zadužbina Mozilla i njena podružnica Mozilla Corporation. Firefox je dostupan na operativnim sistemima Windows, macOS i raznim distribucijama Linuxa, dok je Firefox for Android dostupan na Androidu (ranije se zvao Firefox for mobile i bilo ga je moguće pokrenuti na sada obustavljenom sistemu Firefox OS); sve ove verzije koriste raspoređivačku mašinu Gecko da bi iscrtali veb-stranice. Još jedna verzija, Firefox for iOS, objavljena je krajem 2015. za Appleov operativni sistem iOS, ali ova verzija ne koristi Gecko zato što Apple primorava druge preglednike da koriste ugrađeni WebKit.

Firefox su napravili članovi Mozilline zajednice 2002, a prvobitno se zvao "Phoenix". Želja im je bila da naprave zaseban veb-preglednik, odnosno da ne bude dio internetskog paketa Mozilla Application Suite. Čak i tokom faze beta-testiranja, pokazao se popularnim među testerima i dobio je pohvale na račun brzine, sigurnosti i mogućnosti instaliranja raznih dodataka u uporedbi s Internet Explorerom 6 koji je tada bio najkorišteniji preglednik. Firefox je objavljen u novembru 2004. Preuzet je 60 miliona puta u prvih devet mjeseci, što je bio prvi put da neki preglednik ozbiljno zaprijeti monopolu Internet Explorera. Firefox se smatra duhovnim nasljednikom Netscape Navigatora, budući da je Mozillinu zajednicu stvorio Netscape 1998. prije nego što ih je preuzeo AOL.

Najveći tržišni udio Firefoxa bio je 32% krajem 2009, što je verziju 3.5 privremeno učinilo najpopularnijim preglednikom na svijetu. Tržišni udio kasnije je opao kako je sve više ljudi počelo koristiti konkurentni preglednik Google Chrome. Prema podacima iz januara 2016, Firefoxov tržišni udio širom svijeta iznosi od 9% do 16% kao "računarski" preglednik, što ga čini drugim veb-preglednikom po popularnosti. Firefox je i dalje najpopularniji preglednik na Kubi, u Eritreji, Njemačkoj, odnosno udio mu je 85,93%, 79,39% i 37,01% u tim zemljama.  Također je najpopularniji računarni preglednik u mnogim afričkim zemljama. Prema Mozilli i podacima iz decembra 2014, preglednik ima pola milijardi korisnika širom svijeta.

## Mogućnosti
Osobine uključuju pregledanje sa tabovima, provjera gramatike, inkrementalna pretraga, live spremanje bookmarka, smart bookmarkiranje, menadžer downloada, privatno pregledanje, pregledanje prema lokaciji (poznato kao "geolokacija") bazirano na Google servisu i integrisan pretraživački sistem koji koristi Google kao standardni pretraživač za više jezika. Funkcije mogu biti dodane preko ekstenzija, koje kreiraju korisnici i ostale firme, a postoji velika selekcija, mogućnos koja je privukla većinu korisnika Firefoxa.

Dodatno, Firefox pruža okolinu za web razvojnike u kojoj oni mogu koristiti ugrađene alate, poput Error Console ili DOM Inspector, ili dodataka, kao što je Firebug.

## Reference

## Vanjske veze

* Mozilla Firefox - Zvanična strana na Mozilla prezentaciji
* Firefox Support - Pomoć oko korišćenja
* Firefox Extensions - Wikipedia - Ekstenzije povezane sa Vikipedijom
Andrej Ždanov

**Andrej Aleksandrovič Ždanov** (Андре́й Алекса́ндрович Жда́нов) (26.2. 1896. — 31.8. 1948.) bio je sovjetski političar.

Ždanov je pristupio boljševicima 1915. godine i probio se kroz partijske redove, postajući vođa komunističke partije Lenjingrada nakon atentata na Sergeja Kirova 1934. godine. Tokom drugog svetskog rata, Ždanov je bio zadužen za odbranu Lenjingrada, a sam Staljin ga je držao kao svog potencijalnog zamjenika tako da je pred kraj život Ždanov postao predsjednik parlamenta Sovjetskog Saveza.

Njegova ideologija, poznata kao Ždanovizam, definisala je ranu kulturu Sovjetskog Saveza. Promovisao je socijalni realizam i naučni pristup umetnosti.

Ždanov je prema službenoj verziji umro u Moskvi od bolesti srca 31.8.1948. Mnogo godina kasnije je Nikita Hruščov u svojim memoarima tvrdio kako je Ždanov bio alkoholičar te da je Staljin nedugo pred njegovu smrt na njega vikao "da prestane piti išta osim voćnih sokova". S obzirom da je Staljin više puta davao do znanja kako Ždanova smatra za jednog od svojih potencijalnih nasljednika, među historičarima postoje špekulacije o tome da su njegovi suparnici Lavrentij Berija i Georgij Maljenkov nastojali koristiti njegovo loše zdravlje kako bi ga posredno ili neposredno eliminirali. Ždanovljeva smrt je bila jedno od obrazloženja za čistku jevrejskih kadrova u ljekarskoj aferi nedugo pred Staljinovu smrt.

Ždanovljev sin Jurij se godinu dana nakon očeve smrti oženio za Staljinovu kćer Svetlanu, s kojom je bio u braku do 1960.

## Reference
Pavle Vuisić

**Pavle Vuisić** (pravo prezime **Vujisić**) (Beograd, 10. jula 1926. – Beograd, 1. oktobra 1988.), srpski glumac. Dobitnik je većeg broja glumačkih priznanja u SFRJ. Glumačka nagrada za životno delo, koja se dodeljuje na Filmskim susretima u Nišu nosi njegovo ime od 1994. godine.

Pre početka glume, Pavle Vujisić se bavio novinarstvom u Radio Beogradu i studirao je prava. Godine 1950. dobija malu ulogu u filmu Čudotvorni mač, kojim započinje njegova filmska karijera. Iako je cenjen kao jedan od najznačajnijih likova srpskog glumišta, nije uspeo da upiše Fakultet dramskih umetnosti.

## Filmske i TV uloge

Pavle Vujisić je ostvario preko 150 uloga na filmu i televiziji. Glumio je različite likove, nevezujući se posebno ni za jedan žanr. Ostvaruje jednako uspešne uloge u dramama, kao i u komedijama.

Neki zapaženiji filmovi i TV serije u kojima je glumio su:

## Nagrade

* 1955 Zlatna Arena na festivalu u Puli
* 1969 Oktobarska nagrada grada Beograda
* 1969 Car Konstantin na Filmskim susretima u Nišu
* 1973 Grand Prix na Filmskim susretima u Nišu
* Sedmojulska nagrada
* Slavica (koja od 1994. nosi njegovo ime)

## Reference

## Vanjske veze
*
US Open

**Otvoreno prvenstvo Sjedinjenih Američkih Država** ili **Ju-es open** () je četvrti i finalni teniski grend slem u sezoni. Održava se godišnje oko kraja avgusta / poćetkom septembra u periodu od dve nedelje (nedelja pre i nedelja posle praznika rada u Sjedinjenim Američkim Državama (). Glavni turniri se igraju u pet kategorija: za ženski singl (pojedinačnoj konkurenciji), muški singl, u parovima i mešoviti parovi, kao i dodatni turniri za juniore i igrače u invalidskim kolicima.

Otvoreno prvenstvo Sjedinjenih Američkih Država je turnir koji za učestvovanje na turniru ima fond od 17 miliona dolara (oko milion dolara je nagrada za igrača u singlu) za oko 600 muških i ženskih profesionalnih tenisera.

Od 1978. godine turnir se igra na USTA nacionalnom teniskom centru () u Kvinsu, u Njujorku.

## Vanjske veze

* Zvanični sajt
1980-e

**1980-e** su decenija koja je počela 1. januara 1980. i završila 31. decembra 1989.

## Događaji
* Afgansko-sovjetski rat
* Foklandski rat
* Nova eskalacija hladnog rata koga slijede glasnost, perestrojka i revolucije 1989.
* Černobiljska katastrofa
* Epidemija AIDS-a.
* Pojava novog vala u muzici.
* Hip-hop
* Razvoj video-tehnologije te širenje satelitske i kablovske televizije.

## Vanjske veze
* Filmovi 1980-89 (Filmska banka)
Najviši Internet domen državnih kodova

**Najviši Internet domen državnih kodova** (eng: *Country code top-level domain* skraćeno ***ccTLD***) je najviši Internet domen koji koristi ili je rezervisan za neku državu ili zavisnu teritoriju. Najviši internet domeni državnih kodova su sačinjeni od dva slova i većina njih se poklapa sa ISO 3166-1 standardom državnih kodova.
Općine Sjeverne Makedonije

Republika Makedonija je teritorijalno podeljena na 84 opštine i grad Skoplje, kao posebnu jedinicu lokalne samouprave.

Poslednja teritorijalna organizacija lokalne samouprave je napravljena Zakonom za teritorijalnu organizaciju lokalne samouprave u Republici Makedoniji, donesenom 11. avgusta 2004 godine.

Po broju stanovnika, najveća opština u Makedoniji je opština Kumanovo sa 105.484 stanovnika, a najmanja opština Vraneštica sa 1.322 stanovnika.

Po površini, najveća opština je opština Prilep sa površinom od 1.194 km², a najmanja opština je opština Čair sa površinom od 3,5 km².

## Grad Skoplje
U gradu Skoplje postoji 10 opština:
* opština Aerodrom,
* opština Butel,
* opština Gazi Baba,
* opština Đorče Petrov,
* opština Karpoš,
* opština Kisela Voda,
* opština Saraj,
* opština Centar,
* opština Čair i
* opština Šuto Orizari.

Po broju stanovnika, najveća opština u gradu Skoplje je Gazi Baba sa 72.617 stanovnika, a najmanja je Šuto Orizari sa 20.800 stanovnika.

Po površini, najveća opština u gradu Skoplje je Saraj sa 229 km², a najmanja je Čair sa 3,5 km².

## Hronologija
* Godine 1945. Makedonija je zakonom teritorijalno podeljena na 894 mesnih narodnih odbora.
* Od 1949. do 1952. godine je doneseno šest zakona o teritorijalnoj organizaciji.
* Godine 1952 broj opština je sa 223 smanjen na 86.
* Godine 1957. postoji 73 opština.
* Godine 1965. broj opština se smanjuje na 32.
* Od 1976. do 1996. godine Republika Makedonija teritorijalno je podeljena na 34 opštine. Grad Skoplje je imao poseban status sa pet opština: Gazi Baba, Karpoš, Kisela Voda, Centar i Čair.
* Od 1996. do 2004. godine, Republika Makedonija teritorijalno je podeljena na 123 opštine i grad Skoplje, kao posebnu jedinicu lokalne samouprave. U gradu Skoplje se nalazilo sedam opština: Gazi Baba, Đorče Petrov, Karpoš, Kisela Voda, Centar, Čair i Šuto Orizari.

## Spisak opština
 

Napomena: Podaci iz tabele su preuzeti sa sajta ministarstva za lokalnu samoupravu Makedonije
Cimet

**Cimet** (lat. *Cinnamomum ceylonicum* i *Cinnamomum cassia*) je jedna od najstarijih mirodija, a potječe s Istoka. Najveći dobavljač cimeta je Indonezija. Razlikujemo cejlonski cimet i kasija cimet, koji potječe s Burme. Cejlonski cimet koji se prodaje u obliku štapića ima nježniju i pikantniju aromu, a koristi se za oplemenjivanje kompota, slatkih jela, variva, vrućih napitaka. Kasija cimet je nešto oštrijeg okusa, lagano pecka jezik, više se upotrebljava za posebna jela i umake i njega najčešće nalazimo u mljevenom obliku.
Cimet (drvo)

**Cimet** (*Cinnamomum zeylanicum*, sinonim *C. verum*) je zimzeleno drvo visoko 10–15 metara i ime začina koji se dobija od kore drveta. Potiče sa Šri Lanke. 

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* Department of Export Agriculture, Sri Lanka
*
* Wijesekera R O B, Ponnuchamy S, Jayewardene A L, "Cinnamon" (1975) monograph published by CISIR, Colombo, Sri Lanka

## Vanjske veye

* BBC News - In pictures: Sri Lanka's spice of life
Velika Gospa

**Velika Gospa** je naziv za katolički blagdan kojim se slavi uznesenje Blažene Djevice Marije na nebo. 

Slavi se 15. kolovoza svake godine. Taj dan je i državni blagdan u Austriji, Belgiji, Čileu, Francuskoj, Grčkoj, Gvatemali, Hrvatskoj, Indiji, Italiji, Kamerunu, Libanonu, Litvi, Malti, Mauricijusu, Obali Slonovače, Sejšelima, Poljskoj, Portugalu, Sloveniji i Španiji.

Na svetkovinu, mnoštvo vjernika hodočasti u mnogobrojna Marijina svetišta. Prema katoličkoj teologiji, Marija je uznesena na nebo, dušom i tijelom. Nauk o Marijinu uznesenju na nebo, proglasio je papa Pio XII., 1. novembra 1950. Tome prethodi duga tradicija, stara gotovo kao i samo kršćanstvo. Mnogi crkveni oci i sveci poput sv. Bernarda, sv. Antuna Padovanskoga i dr., kroz vijekove su razmatrali i pisali o Marijinu uznesenju na nebo.

Blagdan se slavi u velikom broju država, ponajviše u Evropi i Južnoj Americi. Održavaju se procesije i festivali. Anglikanci i luterani slave blagdan, ali bez službenog spominjanja riječi „uznesenje”.

## Poveznice
* Marijanska svetišta
* Popis marijanskih svetišta u Hrvatskoj
Kongres Sjedinjenih Američkih Država

**Kongres Sjedinjenih Država** (engleski *United States Congress*) je zakonodavno tijelo američke federalne vlasti. On je dvodoman, i sastoji se od donjeg Predstavničkog (Zastupničkog) doma i gornjeg doma, odnosno Senata. Predstavnički dom ima 435 članova, svaki od kojih zastupa kongresni okrug i ima mandat od dvije godine. Mjesta u Predstavničkom domu raspodijeljena među državama na osnovu broja stanovnika. Svaka država, bez obzira na stanovništvo, ima po dva senatora. Stoga trenutno postoji 100 senatora, a svaki od njih ima mandat od šest godina. Svi senatori i kongresnici se biraju neposrednim izborima.

Ustav SAD daje svu zakonodavnu vlast na federalnoj razini Kongresu. Ovlasti Kongresa su ograničene na one pobrojane u Ustavu; sve ostale ovlasti pripadaju državama i *[[Američki narod (fraza)|narodu]]*. Kroz zakonske, tj. *[[Akti Kongresa SAD|Kongresne]] akte*, Kongres može regulirati međudržavnu i međunarodnu trgovinu, prikupljati poreze, organizirati federalne sudove, održavati oružane snage, objavljivati rat i koristiti druge "nužne i odgovarajuće" ovlasti.

Predstavnički dom (koji se na engleskom skraćeno zove *House*) i Senat su jednakopravni domovi. Međutim, postoje određene posebne ovlasti koje ima samo jedan od domova. Savjet i privola Senata SAD je nužna da bi se potvrdila predsjednička imenovanja najviših izvršnih i sudskih funkcionara, kao i za ratifikacija međunarodnih ugovora. Zakonski kojima je svrha prikupljanje prihoda se, pak, moraju prvo pojaviti u Predstavničkom domu, a samo on može pokrenuti postupak opoziva federalnih funkcionara.

Kongres zasjeda u zgradi Capitol u Washingtonu. Izraz "Kongres" se također može koristiti za točno određeni saziv Kongresa, s obzirom na sastav zastupnika. Tako godine 2006. u Washingtonu zasjeda 109. Kongres SAD.

## Vanjske veze

* Congresspedia 
* U.S. House of Representatives
* U.S. Senate
* Thomas Legislative Information via Kongresna biblioteka
* Teaching about the U.S. Congress via Ministarstvo obrazovanja SAD
* FirstGov, a research tool for the U.S. Government
* GovTrack.us
Autobiografija

**Autobiografija** je oblik biografije, koji se piše u prvom licu jer osoba piše o samom sebi. Naravno kako mnogi koji danas pišu autobiografije nemaju književnog dara, često su na projektima autobiografija angažirani i drugi ljudi, ali forma se ne mijenja bilo da na knjizi radi jedan čovjek ili njih više.

U historiji se ovaj oblik pojavio s *Ispovijestima* sv. Aurelija Augustina, koji je kasnije slijedio i Jean-Jacques Russeau.

Poseban oblik autobiografije su *[[memoari]]*, gdje naglasak nije na faktografiji, nego na uspomenama, osjećajima, sjećanjima.

## Relevantni članci
* Književnost
* Biografija
Trakija

**Trakija** je istorijska i geografska oblast na krajnjem jugoistočnom dijelu Balkanskog poluostrva. Prostire se između rijeke Meste i izvornog dijela rijeke Arde na zapadu i Bosfora na istoku. Na sjeveru su granice sjeveroistočni Rodopi, planine Istrandža i Branica i prostire se na jug sve do Dardanela, Egejskog i Mramornog mora. Pruža se pravcem zapad-istok oko 358&nbsp;km, pravcem sjever-jug najšira je u centralnom dijelu oko 142&nbsp;km, a u predjelu Istanbula oko 27&nbsp;km. Najveći dio Trakije pripada Turskoj, manji Grčkoj, a najmanji Bugarskoj. Dijeli se na istočnu i zapadnu Trakiju. Istočna Trakija zahvata evropski dio Turske a zapadna Trakija obuhvata dio sjeverozapadne Grčke između rijeka Meste i Marice i grčko-bugarske granice. U Bugarskoj zahvata južne ogranke jugoistočnih i sjeveroistočnih Rodopa južno od rijeke Arde.

### Etimologija
*Trachea* koje se izvodi iz stari grčke rječ Trakija, koja označava grlo. Na bugarskom Тракия/Тrakija, na grčkom Θράκη/Thráki
Drama

Prevedeno s grčkog jezika, ***drama*** znači "radnja". Ona obuhvata sve književne vrste namijenjene izvođenju na pozornici, a koje svoj pravi smisao dobivaju u kazališnoj predstavi. Dramska su književna djela posebno oblikovana tako da sadrže opis likova s naznakom nekih njihovih osobina, dijelove teksta koje glumci izgovaraju na pozornici i dijelove koji služe samo kao uputa glumcima i redatelju, a nazivaju se didaskalijama.

## Osobitosti
U drami nisu nužni opisi i pripovijedanje, nego glavne dijelove čini govor glumaca. Fabula dramskog teksta se ne pripovijeda, već se postiže izmjenom dramskih situacija. Dijalog (razgovor među likovima) i monolog (izlaganje jednog lika) bitna su sredstva književnog oblikovanja drame. Zbivanje na pozornici proizlazi iz djelatnosti likova. Drama ima svoj početak, sredinu i završetak. Podjeljena je na činove i prizore, a zanimanje gledatelja potiče neki sukob ili zaplet koji se na kraju razrješava. Taj sukob izaziva stalnu napetost koja je pokretač radnje i zanimanja gledatelja, a oni proizlaze iz suprotstavljanja likova.

## Dramske vrste
Su komedija, tragedija i drama u užem smislu.

## Kompozicija drame
Idealno zamišljena drama sastoji se od:
# ekspozicije --> 
# zapleta -
# kulminacije --> nastupa kada napetost poraste do tog stupnja da je prijeko potrebno razriješenje, no još nije jasno u kojem smjeru,
# peripetije --> preokret,obrt
# raspleta --> pokazivanje razrješenja svih sukoba i suprotnosti.

## Razvoj drama
Grčka komedija i tragedija imale su presudan utjecaj na razvoj drame u svim europskim književnostima. U srednjem vijeku razvija se poseban tip drame koji nastaje na osnovi crkvenih vjerskih obreda, nazivaju se misteriji, mirakuli i moraliteti, a u našoj književnosti su to prikazanja. U takvim djelima obrađuju se događaji iz Kristovog života ili života pojedinih svetaca i mučenika.
Renesansna komedija slijedi antičku tradiciju. Na nju se naslanja i hrvatski renesansni komediograf Marin Držić. Vrhunac dramske umjetnosti u renesansi vezan je uz stvaralaštvo Williama Shakespearea. 
U razdoblju klasicizma dolazi do ponovnog oživljavanja antičke drame.
Razdoblje romantizma ošto se suprostavlja normama klasicističke drame. Prikazuje se najčešće motiv odmetništva i sukob pojedinca s društvom.
U 20. stoljeću javlja se teatar apsurda. U takvim dramama, koje se odupiru tradiciji europske drame, razvija se težnja da se iskaže izgubljenost, osamljenost, tjeskoba i strah modernog čovjeka (E. Ionesco, S. Beckett).

## Poveznice
* Scenska umjetnost
* Kazalište po državama
* Popis glumaca
* Popis redatelja
* Povijest kazališta
* Drama u odgoju
Katolička crkva (razvrstavanje)

**Katolička crkva** je naziv koji se koristi za razne kršćanske vjerske zajednice. Od njih je najpoznatija i najveća **[[Rimokatolička crkva]]**, pa se izraz Katolička crkva često koristi kao sinonim za nju.

Uz nju postoje i Katoličke crkve istočnog obreda, koje priznaju papin primat (v. Grkokatolička crkva).

Osim nje se katoličkom crkvom naziva i **Ortodoksna katolička apostolska istočna crkva**, odnosno u širem smislu Istočna pravoslavna crkva.

Mnoge druge vjerske zajednice se također nazivaju "katoličkim", iako njihov nauk nije katoličanstvo u užem smislu.

## Povezano
* Katoličanstvo (razvrstavanje)
* Rimokatolička crkva (razvrstavanje)
Forbidden Planet

***Forbidden Planet*** ili (u prijevodu) ***Zabranjena planeta*** je američki naučno-fantastični igrani film snimljen 1956. u režiji Freda M. Wilcoxa. Scenarij, inspiriran Shakespeareovom dramom *[[Bura (William Shakespeare)|Bura]]*, je radnju smjestio u 23. vijek kada istraživački svemirski brod dolazi na udaljenu planetu Altair IV istraživati sudbinu nekadašnje ljudske kolonije. Poznat kao jedan od prvih holivudskih filmova koji je kao soundtrack koristio elektronsku muziku, smatra se jednim od najuticajnijih ostvarenja SF-žanra na filmu.

## Zaplet
Irving Blok i Fred Mekliod Vilkoks napisali su literarni predložak za ovaj film varirajuci motiv znamenite Šekspirove drame 'Bura'. Svi kljucni likovi iz 'Bure' imaju svoje parnjake u Zabranjenoj planeti. Prospero je Morbijus, opsednuti naucnik koji živi sam sa svojom kcerkom na planeti Altair IV. Njih dvoje su jedini preživeli clanovi nekadašnje zemaljske kolonije koja je tu vaspostavljena da bi se ispitali tragovi išcezle civilizacije mocnih Krela, prvobitnih žitelja planete. Arijel se javlja u liku bezazlenog robota Robija, a brodolomnici su zapovednik Adams i posada njegovog broda koji se spuštaju na Altair IV da bi ustanovili šta se dogodilo sa kolonijom Zemljana. (Ovo su najneubedljiviji likovi filma, radeni sasvim u šablonu prostodušne 'spejs-opere'.) No, ono što zapovednika Adamsa i njegove ljude ceka na Altairu IV izlazi iz ranijih žanrovskih šablona i izdvaja ovaj film iz mnoštva srodnih, konfekcijskih ostvarenja iz holivudske SF ere. Protivnik sa kojim se oni suocavaju i koji je prethodno satro celu zemaljsku koloniju, poštedevši jedino Morbijusa i njegovu kcer, nije nikakvo vanzemaljsko cudovište, kako bi se moglo ocekivati, vec nešto što u krajnjoj liniji potice sa Zemlje. Posredi je cudovište iz ida, parnjak Kalibana iz 'Bure', deo podsvesti opsednutog naucnika, koji se materijalizuje posredstvom nadmocne nauke Krela i nemilosrdno uništava sve koji mu se nadu na putu. Zamisao je uistinu originalna i predstavlja pravu prekretnicu u istoriji SF filma: svemirsko cudovište koje ugrožava Zemljane uopšte ne mora da bude vanzemaljskog, pa cak ni vanljudskog porekla. Naprotiv - cudovišan može da bude i sam covek, narocito kada uzmu maha rušilacki, uništavajuci nagoni njegove podsvesti. Velika žanrovska novina, koja je nekako u isto vreme bitno doprinela prerastanju pisane naucne fantastike iz trivijalne literature u književnost zamašnih umetnickih domašaja.

## Povezano
* *[[Return to the Forbidden Planet]]*, mjuzikl temeljen na filmu

## Napomene

## Vanjske veze

* 
* 
* DVD Journal review
* NPR: Barron Score
* Cinematographic analysis of ''Forbidden Planet'' 
* "Geological Time Termination in a SciFi Biosphere: An Alternative View of THE FORBIDDEN PLANET"
Branka Katić

**Branka Katić** (20.1.1970.) je srpska glumica rođena 20. januara, 1970. godine u Beogradu. 

Glumu je studirala na Akademiji dramskih umetnosti u Novom Sadu, u klasi Radeta Šerbedžije.

Trenutno živi i radi u Londonu, gde je i udata za reditelja Julian Farinoa.

## Filmografija
Branka Katić je počala da glumi još kao tinejdžerka. Prvi film koji je snimila bio je Nije lako sa muškarcima Mihaila Vukobratovića, u kome glumi sa doajenima srpskog i jugoslovenskog glumišta Milenom Dravić i Ljubišom Samardžićem.

}*
|Alexandra
|TV series
|-
|2013
|*The Paradise*
|Clemence Romanis
|sezona 2, epizoda 2
|-
|2016
|*Novine''
|Dijana Mitrovič
|
|}

## Vanjske veze
* Branka Katić na IMDb-u
Kralj

**Kralj** je najčešći naziv za monarha, odnosno poglavara države koje su po svom uređenju monarhije. Ukoliko je kralj ženskog spola za njega se, kao i za suprugu kralja, koristi izraz **[[kraljica]]**.

## Povezano
* Car
* Knez
Bern

**Bern** je glavni grad Švicarske. Sa 125.681 stanovnika četvrti je grad po veličini u državi, iza Züricha, Geneve i Basela.

## Historija
Grad je 1191. osnovao Berthold V nazvavši ga po medvjedu kojeg je ubio. Postao je glavni grad bernskog kantona 1831. a 1848. godine i cijele Švicarske.

## Znamenitosti

Historijski cenatar grada, u kom su većinom izvanredno očuvane srednjovjekovne građevine, uvršten je 1983. na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Evropi kao jedinstven primjer gotovo nedirnutog srednjovjekovnog grada i dobar primjer moderne gradnje koja se uklopila u srednjovjekovne okvire. 

Njegov tlocrt ostao je gotovo nepromijenjen od njegova nastanka od 12. do 15. vijeka. Taj kontinuitet poremetio je požar 1405., nakon kojeg je grad obnovljen od pješčenjaka, a obnovljan je i u 18. vijeku, ali tako da se poštovao njegov srednjovjekovni plan.

U centru se nalazi najviša švicarska katedrala (100 m), Münster, i Palača gradske vijećnice, podignute u 15. vijeku, uz mnoštvo crkava, mostova, fontana i historijskih objekata, kao što je Federalna kovnica novca, Federalni arhiv, Švicarska državna biblioteka, Historijski muzej iz 1894. i Prirodoslovni muzej. U starom gradu se nalaze zgrade federalne, kantonalne i gradske uprave.

Turiste najviše privlači srednjovjekovni toranj sa satom - *Zytglogge*, koji ima mehanizam sa pokretnim lutkama koje zvone.
U centru grada još od 16. vijeka postoji jedan dio - jama, u kom se čuvaju medvjedi (koji su simbol grada) tako da je ona na neki način preteča zooloških vrtova.

Staro groblje je 1913. pretvoreno u park - Vrt ruža, koji je danas atrakcija za turiste. 
Najnovija atrakcija grada Berna je nova fontana otvorena 2004. godine ispred zgrade parlamenta.

## Privreda, kultura i školstvo
Bern je prvenstveno administrativni, univerzitetski i turistički centar. U njemu su ambasade i predstavništva preko 120 zemalja. Radeći na univerzitetu u Bernu i sam Albert Ajnštajn je došao do čuvene teorije relativiteta.

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada
Stonewall Inn

**Stonewall Inn** (sh. *Stonvolska krčma*), često skraćeno kao **Stonewall**, gejska je taverna i rekreacijski bar koji se nalazi u New Yorku u menhetenskoj četvrti Greenwich Villageu i mjesto gdje su 1969. godine počeli stounvolska revolucija, koji se smatraju početkom suvremenog LGBT pokreta.

## Historija

Stonewall Inn, koji se nalazi u Christopherovoj ulici (engl. *Christopher Street*) na brojevima 51 i 53, zajedno s nekoliko drugih objekata u gradu bio je u vlasništvu mafijaške obitelji Genovese. Godine 1966. tri člana mafije uložila su 3500 dolara da bi od nekadašnjeg restorana i noćnog kluba napravili gejski bar. U baru nije bilo tekuće vode, WC je stalno poplavljivao, a nije bilo ni požarnog izlaza. Bar je imao dva plesna podija, a u stražnjem se dijelu nalazila mala prostorija u kojoj su se najčešće okupljale *[[drag queen|kraljice]]*. Stonewall Inn bio je jedan od dvaju barova u New Yorku u koji su mogli ići našminkani feminizirani muškarci u muškoj odjeći. Procjenjuje se da su muškarci činili 98 % posjetitelja, ali su ponekad onamo dolazile i lezbijke. Starost posjetitelja varirala je od starijih tinejdžera do osoba u ranim tridesetim godinama, a rasni sastav bio je podjednako raspoređen među bijelcima, Afroamerikancima i Hispanoamerikancima. Zbog mješovitosti posjetitelja, svoje lokacije i činjenice da je ples bio dopušten, Stonewall Inn bio je poznat kao "najbolji gejski bar u gradu".

Samo tri mjeseca nakon izbijanja stonvolskih nemira bar je zatvoren. Tijekom 1970-ih i 1980-ih na toj se lokaciji izmijenilo nekoliko trgovina: sendvič-bar, kineski restoran i dućan s cipelama. Na istoj lokaciji, odnosno na zapadnom dijelu, na broju 53, otvoren je 1989. bar *Stonewall*. Krajem 1990-ih preuređen je u noćni klub koji je zbog financijskih problema zatvoren 2006. godine.

Nakon obnove 2007. bar je ponovno otvoren pod originalnim imenom *Stonewall Inn*.

## Nasljeđe
U junu 1999. područje oko Stonewalla upisano je u Nacionalni registar historijkih mjesta zbog svog značaja za historiju LGBT-a.

Američko Ministarstvo unutarnjih poslova proglasilo je Stonewall Inn, Christopherovu ulicu i okolne ulice nacionalnom historijskom znamenitošću 2000. godine.

## Napomene
# U SAD-u je Ministarstvo unutarnjih poslova (engl. *U.S. Department of the Interior*) za razliku od većine ostalih zemalja zaduženo za očuvanje kulturne baštine, okoliša i prirodnih resursa te za vođenje programa koji se odnose na prastanovnike Amerike, teritorijalne poslove i otočna područja SAD-a.

## Reference

## Vanjske veze

* službene stranice 
* Nacionalni registar historijskih mjesta u državi New Yorku 
* Popis nacionalnih historijskih znamenitosti SAD-a
Vilnius

**Viljnus** (litvanski: *Vilnius*; poljski: *Wilno*; beloruski: *Вільня*) je glavni grad Litvanije i okruga Vilnius. Leži na rekama **Vilni** i Neris. U gradu živi oko 533.000 ljudi (2003). Veću stanovništva čine Litvanci. Pored njih, značajan deo stanovništva čine Rusi (19%), Poljaci (15%) i Belorusi.

## Gradske četvrti
Grad Vilnius je sastavljen od 20 gradskih četvrti:
* Fabijoniškės
* Santariškės
* Jeruzalė
* Valakupiai
* Baltupiai
* Pašilaičiai
* Zujūnai
* Justiniškės
* Viršuliškės
* Šeškinė
* Šnipiškės
* Antakalnis
* Žirmūnai
* Pilaitė
* Žvėrynas
* Senamiestis (Old Town)
* Centras (City Centre)
* Naujamiestis
* Karoliniškės
* Lazdynai
* Naujininkai
* Kirtimai

## Vanjske veze

* Wilno  (poljski)
* Jewish Partisan Group Near Vilna  (engleski)
* Kurzbiographien (njemački)
* Partisan Rachel Rudnitzky After Liberation  (engleski)
Vojna nauka

**Vojna nauka** (ili **vojne nauke**) je naziv koji se koristi za sistem znanja o pripremi i vođenju rata. On istražuje i objašnjava zakonitosti u njegovom bitnom elementu - oružanoj borbi - te činioce koji na nju utiču.

Povezana je s drugim naukama (političke, ekonomske i tehničke nauke, biologija, fizika, geografija i dr.) te uzima u obzir njihova dostignuća koja se odnose na oružanu borbu. Vojna nauka također proučava njihovu teoriju i praksu. Sa svoje strane vojna nauka utiče na pravac istraživanja određenih pojava i problema tih nauka koje nju zanimaju.

Dostignuća vojne nauke su polazna osnova za izgradnju oružanih snaga i drugih komponenata važnih za vođenje rata.

## Povezano

* Moderno naoružanje
## Vanjske veze
* Collection of military handbooks, etc.
* Global Military News, Discussions and Pictures  @ Defense Talk.com
* Chinese Defence Today  Chinese Military 
* Military Equipment
Oligarhija

**Oligarhija** (koja doslovno znači "vladavina manjine"; grčki *oligos* – "malo" i *arkhê* – "vladanje") je oblik vladavine u kojoj se vlast nalazi u rukama manjeg dela stanovništva, koje svoj superiorni položaj obično duguje porijeklu, materijalnom bogatstvu, vojnoj snazi, bezobzirnosti ili političkom utjecaju.

Neki politolozi vjeruju da su svi politički sistemi, bez obzira kako se nazivali, po prirodi oligarhije.

## Povezano
* Aristokracija
* Plutokracija
Baskijski jezik

**Baskijski jezik**( baskijski: **euskara**, katkad i **euskera** ili **eskuara**) Ne pripada grupi indoevropskih jezika. Danas se govori na sjeveru Španije, u autonomiji Pais Basko, u sjevernoj zoni autonomije Navara 
i u jugoistočnom djelu Francuske (francuski Pais Basko). 

Baskijski jezik je jedini preromanski jezik koji još uvijek postoji na iberijskom poluostrvu. Bio je od velikog utjecaja za razvoj vokalnog sistema španskog ili kastiljanskog jezika. U prvoj polovini XX vijeka je pao u duži period dekadecije, zbog represije i zabrane od strane španskih vlasti (na čelu sa španskim diktatorom Franciskom Frankom), a i opadanja interesovanja među mlađim generacijama. Krajem pedesetih i početkom šezdesetih godina XX vijeka, počinje ponovni oporavak i oživljavanje baskijskog jezika kao simbola nacionalne svijesti baskijskog naroda. 

Uspostavljanjem demokratske vlasti u Španiji i novog ustava 1978. godine, kao i statuta Gernike kojim se reguliše vlast u Pais Basku, baskijski jezik postaje koslužbeni jezik u Španiji i postepeno se vraća u javni život. Jedinstveni baskijski jezik (**euskara batua**) se razvija od 1968. godine, iz potrebe sjedinjavanja različitih dijalekata radi uspostavljanja jedinstvene linguističke forme. Iako je skoro od nastanka baskijske književnosti postojala polemika oko standardizacije, tek se pedesetih godina XX vijeka definitivno započelo s njom. Na sastanku kongresa Aranđacu, 1968 godine, koji je sazvala Akademija, napravio se definitivan plan za jedinstveni baskijski jezik. Danas je euskara batua zvanična verzija jezika u obrazovanju i književnosti, administraciji, štampi i elektronskim medijima.

Prvi zapisi na baskijskom jeziku pronađeni su u manastiru San Milan od Kogolje, koji se nalazi u Riohi (čije područje je danas poznato u svijetu po odličnim vinima). Tu su se takođe našli i prvi zapisi kastiljanskog jezika. Danas se smatra da je baskijski jedini jezik iz porodice pre-indoevropskih jezika u zapadnoj Evropi, koji je preživio invaziju indoevropskih jezika počevši od XIII vijeka pne.

Od riječi **euskara** su nastali mnogi od pojmova kojima baskijci definišu sami sebe, ističući njima jezik koji govore, kao na primjer, **euskaldun** (baskijac koji govori baskijski kao maternji jezik) ili **Euskalerija** - zemlja gdje žive oni koji govore baskijski, pojam koji se takođe često koristi kao sinonim za baskijski narod. Za označavanje svih drugih jezika baskijci koriste izraz **erdara**, i za baskijca koji ne govori baskijski jezik se koristi izraz **erdaldun**, koji, iako u svom opštem značenju ima sličnosti sa izrazom varvarin, ne posjeduje nikakve ponižavajuće primjese.
## Izvori

## Vanjske veze

* Akademija baskijskog jezika (na engleskom)
* Etnologija: Baskijski jezik (na engleskom)
* Baskijski Univerzitet: Kratka gramatika baskijskog jezika (na engleskom)
Šuma

**Šuma** (stariji oblik ***les***) je savršena ekološka tvornica, ali i idealno stanište za brojni živi svijet i blagodat za čovjeka.

Koristeći isključivo prirodne sirovine - ugljikov dioksid i vodu, kao izvor energije isključivo sunčevu energiju, u stanju je proizvest znatne količine biomase (drva, lišća). Istina, uz nešto otpada u tom proizvodnom procesu koji se zove - kisik! Tek onako usput, zadržat će pri procesu znatne količine prašine iz zraka, povoljno utjecati na kruženje vode u prirodi, kao i na atmosferske prilike (vremenske i klimatske) a poslužit će i kao odlično stanište za brojne biljne i životinjske vrste. Ako još pridodamo i socijalno i estetsko značenje za čovjeka, teza iz prve rečenice je zapravo preskromna.

## Povezano
* Šumarstvo
* Šume u Hrvatskoj
Fluminense

**Fluminense Football Club** je fudbalski klub u Rio de Janeiru u Brazilu. Osnovan je 21.7. 1902. Izraz *Fluminense* dolazi od latinskog i potječe od riječi za *rijeku*, koja odgovara riječi *rio* na portugalskom. To je također kolokvijalno ime za stanovnika države Rio de Janeiro.

Fluminense je osvojio nacionalno prvenstvo dvaput, a također dvaput osvojio Turnir Rio-São Paulo twice, koji je u prošlosti imao veliku važnost zbog izostanka nacionalnih prvenstava. Fluminense je također rekorder po osvajanju državnih prvenstava Rio de Janeiroa, poznatih kao Campeonato Carioca.

Fluminense FC je, uz Botafogo FR, CR Vasco da Gama i CR Flamengo, jedan od četiri glavna kluba u gradu. Ostali važni klubovi su Bangu AC i América FC.

## Vanjske veze

* www.CanalFluminense.com.br - Fluminense's Daily News
Vlada

**Vlada** je naziv koji se u užem smislu koristi za najviši organ izvršne vlasti u nekoj državi.

U širem smislu, i najčešće kolokvijalno, se koristi kao sinonim za sve najviše organe vlasti, uključujući sudsku i zakonodavnu. Tako se npr. pod američkom federalnom vladom podrazumevaju Kongres, Predsednik i federalni organi.

Pod izrazom vlada se ponekad podrazumijeva i kolegijalno telo koje je podređeno drugom organu izvršne vlasti - monarhu u apsolutnim ili ustavnim monarhijama, odnosno predsedniku u predsedničkim ili polupredsedničkim sistemima vlasti. 

Kao sinonimi za izraz vlada se ponekad koriste izrazi **veće ministara** ili kabinet.

Na čelu vlade se najčešće nalazi jedna osoba koja vrši funkciju šefa vlade u nekoj državi. On ima titulu predsednika vlade ili premijera. Ispod njega se nalazi jedan ili nekoliko potpredsednika vlade, a ispod njih ministri koji mogu upravljati pojedinim resursima (resursni ministri) ili ne (tzv. ministri bez portfelja). 

Najvažniji akti koje donosi vlada jesu uredbe, a mogu se donositi uputstva, pravilnici i drugi podzakonski akti. Vlada takođe ima važnu ulogu kao predlagač državnog budžeta, važnih zakona, kao i za provođenje i utvrđivanje vanjske i unutrašnje politike neke države. U posebnim situacijama vlada može donositi i promene sa zakonskom snagom.
Dobričin prsten

**Dobričin prsten** je najveća nagrada koja se u Srbiji dodeljuje pozorišnim glumcima i glumicama za životno delo, odnosno celokupno pozorišno glumačko ostvarenje. Nagrada je ustanovljena 1980. godine, a prvi dobitnik nagrade je glumac Ljuba Tadić. Nagradu su ustanovili Savez dramskih umetnika Srbije i Muzej pozorišne umetnosti Srbije, kojima se pridružila Zlatara Majdanpek. 

Nagrada nosi ime po prstenu koji je glumac Dobrica Milutinović 1937. godine dobio od Udruženja glumaca Kraljevine Jugoslavije kao priznanje za izuzetan doprinos pozorištu.
 
Nagradu dodeljuje sedmočlani žiri, glumcima i glumicama koji/e više od 20 ostaruju značajne uloge na sceni.

Nagrada se sastoji od zlatne kopije prstena iz 1939., koju izrađuje Zlatara Majdanpek i uikatne diplome, koja je rad akademskog slikara Geroslava Zarića. Savez dramskih umetnika Srbije izdaje i monografije glumaca i glumica, nagrađenih Dobričinim prstenom. 

Od 2000. godine generalni pokrovitelj nagrade je Fond Madlena Zepter, odnosno od 2005. Fond Philip i Madlena Zepter.

## Dobitnici i dobitnice Dobričinog prstena

## Vanjske veze
* Pravilnik o dodeli Dobričinog prstena 
* Nagrada Dobričin prsten dramskoj umetnici Jasni Đuričić
Evropska radiodifuzna unija

**Evropska radiodifuzna unija** (engl.: *European Broadcasting Union* ili EBU; fr.: *Union Européenne de Radio-Télévision* ili UER, koja nema direktne veze s EU) je formirana 12. 2. 1950. od strane 23 radiodifuzne organizacije na području Evrope i Mediterana na konferenciji u primorskom gradu Torquay u engleskom Devonu. Godine 1993. Međunarodna radio-televizijska organizacija (*OIRT*), ekvivalent radiodifuznih kuća iz Centralne i Istočne Evrope, se sjedinila s EBU.

Godine 2004. EBU/UER je imala punopravne članice iz 52 države, te pridružene članice iz još 29. Članice su radio i televizijske kompanije, od kojih su većina u radiodifuzne tvrtke u vlasništvu države ili u privatnom vlasništvu s javnom koncesijom. Punopravne članice su smještene u državama od Alžira do Vatikana, uključujući skoro sve evropske države. Prdiružene članice nisu ograničene samo na Evropu i Mediteran te uključuju radiodifuzne kompanije iz Kanade, Japana, Meksika, Indije i Hong Konga te mnogih drugih država. Pridružne članice iz SAD uključuju ABC, CBS, NBC, Corporation for Public Broadcasting i Time Warner.

Punopravne članice su one čije države pripadaju Evropskom radiodifuznom području, ili su članice Vijeća Evrope.

Najpoznatija aktivnost EBU/UER je najvjerojatnije Pjesma Evrovizije koju organizira njena Eurovizijska mreža. Mogućnost bilo koje zemlje u kojoj su punopravne članice da uđu na ovo natjecanje he dovelo do naglog porasta sudionika, kao i učešća zemalja, kao što je Maroko, koje se općenito ne smatraju dijelom Evrope. 

Eurovizijska mreža također organizira natjecanje Mladih plesača Eurovizije, kao i natjecanja za mlade muzičare i scenariste po istom modelu. 

Članice EBU/EUR su često surađivale na stvaranju dokumentaraca i animiranih filmova za djecu. Prva takva koprodukcija bila je *[[The Animals of Farthing Wood]]* godine 1993., temeljena na istoimenim knjigama Colina Danna.

Muzička tema koja se izvodi prije svake EBU/EUR emisije je Preludij Te Deumu koga je napisao Marc-Antoine Charpentier. Dobro je poznat Evropljanima s obzirom da se izvodi prije i poslije Pjesme Eurovizije.

## Članice

Popis država članica; radiodifuzne organizacije su navedene engleskim ili francuskim kao službenim jezikom EBU-a:

## Vanjske veze

* Službena stranica
Bora Todorović

**Bora Todorović** (5.11.1929.-7.7.2014.) je bio poznati srpski filmski i pozorišni glumac. Rođen je u učiteljskoj porodici i u Beogradu 5. novembra, 1929. godine. Pošto je odustao o d studija mašinstva, studirao je glumu u klasi zajedno sa Ljubom Tadićem, Slobodanom Cicom Perovićem, Markom Todorovićem kod profesora Joze Laurenčića.

Brat je slavne Mire Stupice i otac je glumca Srđana Todorovića i glumice Dane Todorović.

Njegov prvi pozorišni angažman bio je u Beogradskom dramskom pozorištu, ali ubrzo odlazi sa sestrom Mirom Stupicom i njenim tadašnjim suprugom Bojanom Stupicom u Zagreb i četiri godine radio na sceni Hrvatskog narodnog kazališta (1957-1961). Po povratku u Beograd igra u Ateljeu 212 do 1983. godine, u kome se i najduže zadržao igrajući u predstavama „Arsenik i stare čipke“, „Sprovod“, „Krmeći kas“, „Razvojni put Bore Šnajdera“, „Kape dole“”, „Druga vrata levo“, „Mrak i šuma gusta“, „Pseće srce“, „Radovan III“, „Maratonci trče počasni krug“, „Čudo u Šarganu“, „Audijencija Vernisaž“, „Veština“, „Povratak“ (koju će, u drugoj ulozi, kasnije igrati i u Zvezdara teatru). Od osnivanja Zvezdara teatra član je njegove trupe.

Umro je posle komplikacija uzrokovanih moždanim udarom, nakon rutinske operacije slepog creva.

## Filmografija
Na filmu je ostvario veliki broj značajnih uloga, prepoznatljivim po njegovom ozbiljnom izrazu lica čak i kada su u pitanju komedije. Mnoge replike likova koje je igrao danas su prepoznatljive i često se citiraju. Igrao je u vrlo različitim ulogama, od pionira nove umetnosti filma i zagovornika novih sloboda u filmu „*[[Maratonci trče počasni krug]]*“; komičnog lopova i prevaranta koji preživljava ratne godine u „*[[Balkan ekspres]]u*“ do vođe „romske mafije“ u „*[[Dom za vešanje|Domu za vešanje]]*“ i lika Luke Labana u „*[[Profesionalac|Profesionalcu]]*“.

 

## Nagrade
* Sterijina nagrada za ulogu u predstavi Maratonci trče počasni krug
* Nagrada *[[Ćuran]]* za uloge u predstavama Maratonci trče počasni krug, Mrešćenje šarana, Pseće srce, Lari Tompson—tragedija jedne mladosti
* Zlatni medaljon “Ljubiša Jovanović” za ulogu u predstavi Lari Tompson—tragedija jedne mladosti
* Nagrada “Zoranov brk” za ulogu u predstavi Povratak
* Nagrada Pavle Vujisić za životno delo, 2002. godine
* Filmske nagrade “Zlatna klapa”, “Zlatni ekran”
* „Gran prix“ za ulogu u filmu Profesionalac u Kanu, 2003. godine
* Filmska nagrada Naisa za najboljeg glumca 38. Filmskih susreta u Nišu, 2003. godine, za ulogu Luke Labana u filmu *[[Profesionalac]]*

## Vanjske veze
* Bora Todorović na IMDb-u.
Monarh

**Monarh** je naziv za osobu koja kao državnog poglavara doživotno upravlja nekom državom na temelju nasljednog prava. Države kojima je na čelu monarh nazivaju se monarhijama. Monarh treba da bude privržen crkvi i veri kako bi bio krunisan za cara ili kralja neke države.

## Vanjske veze

* A Glossary of European Noble, Princely, Royal and Imperial Titles
* Archontology
Šef države

**Šef države**, također i **poglavar države** (ili **državni poglavar**), najviši je predstavnik države u zemlji i prema inozemstvu. Prema međunarodom pravu, šef države je najviše tijelo vanjskog zastupanja države, koje po ustavnom poretku odnosne države i prema međuarodnom pravu predstavlja i zastupa svoju državu u međunarodnim odnosima, te u ime svoje države daje očitovanja i opunomućuje druga tijela za zastupanje prema vani.

Šef države može biti:
* **individualno tijelo** (dakle, jedna osoba obnaša dužnost šefa države) - predsjednik republike ili monarh (kralj, car, knez, vojvoda, papa, emir, sultan)
* **kolektivno ili skupno tijelo** (sastavljeno od više osoba) - predsjedništvo (prezidij), odnosno druga tijela koja vrše funkciju kolektivnog predsjedništva (kao što je Savezno vijeće u Švicarskoj). 

Šef države može biti izabran na izborima neposredno (npr. u Francuskoj) ili posredno (npr. predsjednik SAD-a) od birača, može biti izabran u parlamentu (npr. u Njemačkoj ili Italiji) ili od strane nekog drugo tijela ili interesne skupine, a u monarhijama funkcija šefa države je najčešće nasljedna (ali može biti i izborna). Gotovo svaka država ima svoje specifičnosti u izboru svog šefa države. Nezakonit način dolaska na mjesto šefa države naziva se još i državni udar (iako državnim udarom ne mora doći do smijene na čelu države).

Međunarodno pravo traži da svaka država, kao subjekt međunarodnog prava, mora imati subjekt vanjskog zastupanja, tj. da ono stvarno postoji odnosno da je ono poznato, bilo da je to pojedinačno ili skupno tijelo koje obavlja tu funkciju, s time da se najviše tijelo vanjskog zastupanja države ne mora poklapati s vrhovnim tijelom ustavnog poretka u državi.

Funkcije šefa države razlikuju se obzirom na politički sustav određene zemlje:
* predsjednički sustav, koji je karakterističan za SAD-e te države Latinske Amerike. U takvom sustavu šef države je ujedno i šef vlade te se nalazi na čelu izvršne vlasti. Ovlasti šefa države u tom su susavu velike.
* polupredsjednički sustav, koji se razvio u Francuskoj (Hrvatska ga je imala do ustavnih promjena 2000. godine), u kojem izvršnu vlast dijeli zajedno s vladom
* parlamentarni sustav - koji je karakterističan za europske republike (i za Hrvatsku od 2001.), a u kojem su ovlasti šefa države bitno smanjena, a funkcija mu je gotovo reprezentativna. 
* jednopartijski sustav, karakterističan za komunističke zemlje u kojem je šef držav najčešće kolektivno tijelo (prezidijum), na čelu kojeg se nalazi predsjednik (koji je onda *de facto* šef države)
Funkcije koje se najčešće povezane sa šefom države, a koje će on obavljati ovisi prije svega o političkom sustavu zemlje, odnosno o njezinom ustavnom uređenju:
* predstavljanje države u zemlji i inozemstvu
* šef izvršne vlasti (u predsjedničkom sustavu)
* davanje mandata na sastavljnje vlade te imenovanje drugih visoki dužnosnika u zemlji
* sankcioniranje zakona
* imenovanje dipomatskih predstavnika svoje zemlje (predaja vjerodajnica) te primanje vjerodajnica stranih diplomatski predstavnika akreditiranih u zemlji
* sklapanje međunarodnih ugovora
* vođenje vanjske politike
* vrhovni zapovjednik vojske