Suicid u Srbiji

Od 1953. do 2008. u Srbiji je 66.700 osoba izvršilo samoubistvo. U proseku je godišnje bilo 1.200 izvršenih samoubistava. S godinama se broj samoubistava povećavao; godine 1953. bilo je 725 samoubistava, dok je 2008. bilo 1290. Tokom 2007. u Srbiji je samoubistvo, kao uzrok smrti, registrovano kod 1.354 osobe, što je u proseku četiri osobe svakog dana. U 1992. broj samoubistava u toj zemlji dostigao je istorijski maksimum, kada je zabeleženo 1638 samoubistava. U periodu od 2000. do 2007. stopa samoubistava u celokupnoj populaciji Srbije opala je za 18% (kod muškaraca za 16% i kod žena za 26%). Prosečna evropska standardizovana stopa samoubistava za sve zemlje evropskog regiona iznosila je 15,1 na 100.000 stanovnika. U poređenju sa zemljama evropskog regiona, Srbija sa stopom od 18,8 na 100.000 stanovnika (2009) spada u red zemalja sa srednjim rizikom samoubistava.

U Srbiji je 2009. nestandardizovana stopa samoubistava iznosila 18,8 na 100.000, a odnos stopa samoubistava između muškaraca i žena bio je 3 : 1. Oko 70% samoubistava izvrše muškarci, a oko 30% žene. Samoubistvo se nalazilo među 18 posmatranih poremećaja zdravlja na petom mestu kod muškaraca, a na jedanaestom mestu kod žena.

Stopa samoubistva nije ujednačena po regionima. Vojvodina ima u proseku otprilike dva do tri puta veću stopu samoubistava od centralne Srbije u poslednjih 50 godina. U pojedinim godinama, stopa samoubistva u Vojvodini prelazila je i 30 samoubistava na 100.000 stanovnika. Najniže stope samoubistava u Srbiji zabeležene su u južnim delovima Srbije s većinskim albanskim stanovništvom (opštine Bujanovac i Preševo) i stanovništvom islamske veroispovesti u tri sandžačke opštine – Sjenica, Raška i Tutin. U tim opštinama, stopa samobustva bila je ispod 10 na 100.000 stanovnika.''

Prema nacionalnosti na početku 21. veka, u Srbiji je najvišu stopu samoubistva imalo mađarsko stanovništvo (43), potom bugarsko (37), dok je stopa samoubistva kod srpskog stanovništa u centralnoj Srbiji iznosila 17. U pogledu obrazovnog nivoa, stopa samoubistva u Srbiji opada s nivoom obrazovanja. Najviša stopa samoubistava prisutna je kod stanovništva bez škole ili s nedovršenom osnovnom školom (33,6), dok je najniža (10,7) kod stanovnika Srbije s višom ili visokom školom. Najviše samoubistava počini se skakanjem s Brankovog mosta, gde svake godine približno 40 osoba izvrši samoubistvo. Proleće u psihijatrijskom kalendaru Srbije označeno je kao godišnje doba s povećanim brojem samoubistava.

Prosečna starost osoba koje su izvršile samoubistvu u zemlji je 52 godine. Najčešći način izvršenja samoubistva jeste vešanjem ili gušenjem. Društvena kriza poslednje decenije 20. veka u Srbiji znatno je povećala broj samoubistava koja su izvršena vatrenim oružjem. Prema službenim podacima, broj samoubistava izvršenih vatrenim oružjem sredinom i krajem devedesetih povećan je za pet puta od broja takvih samoubistava u pedesetim, sedamdesetim i osamdesetim godine. Tome su doprineli ratovi na prostoru bivše Jugoslavije, prisustvo opšteg nasilja i velika količina oružja koja se našla kod građana. Uzorci povećanja broja samoubistva su: politička kriza, nezaposlenost, velika bankarska zaduženost, sve veća zloupotreba alkohola i psihoaktivnih supstanci među mladima, PTSP, porast malignih bolesti itd.

## Napomene

## Reference