open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Punjiva baterija

**Punjiva baterija**, **sekundarna ćelija** ili arhaično **akumulator**, je vrsta električne baterije koja se može prazniti i puniti više puta, za razliku od jednokratne ili primarne baterije, koja u potpunosti isporuči napon i baca se nakon upotrebe.

Punjiva baterija je sposobna da vrši dvostruko pretvaranje energije. Moguće je pretvarati električnu energiju u hemijsku, što se smatra punjenjem, jer se tada vrši uvećanje potencijalne energije akumulatora. Međutim, moguće je vršiti i pretvaranje hemijske energije u električnu, kao i kod svake baterije, priključenjem električnog potrošača na polove, kada akumulator proizvodi električnu energiju i predaje je električnom kolu.

Akumulator se sastoji od jedne ili više ćelija koje imaju dve elektrode (katodu i anodu) koje su uronjene u elektrolit. Jedna ćelija olovnog akumulatora daje napon od približno 2 V, a serijskim povezivanjem ćelija dobija se akumulatorska baterija nazivnog napona koji odgovara broju ćelija pomnoženim s naponom jedne ćelije. Na primer, za nazivni napon od 12 V potrebno je spojiti 6 ćelija od 2 V serijski.

Najpoznatiji i najčešće prisutni u praksi su **olovni** i **alkalni**.

Punjive baterije spadaju u sekundarne elektro-hemijske izvore električne energije (reverzibilne), i mogu više puta pretvarati hemijsku u električnu energiju i obrnuto (mogu se puniti i prazniti). Za razliku od njih, nepunjiva baterija spada u primarne izvore električne energije, jer samo pretvara hemijsku energiju u električnu i ne može se puniti (proces nije reverzibilan).

## Opasnosti

Pošto se u akumulatorima nalaze hemijska jedinjenja opasna po ljudski organizam i životnu sredinu potrebno je obratiti pažnju pri rukovanju sa njima. Treba voditi računa da naročito mala deca ne dođu u kontakt sa akumulatorima jer je opasno ako hemikalije prsnu u oči ili u organe za disanje i varenje jer može doći do opekotina, gušenja i trovanja. Posle upotrebe (neispravne) akumulatore ne treba bacati na smetlište ili u prirodu već ih treba prikupljati i reciklirati kako se ne bi zagađivala voda i zemljište (životna sredina).

## Vanjske veze
* Opis rada i konstrukcije akumulatora.
DMSO

Termin **DMSO** ima više značenja.

* Dimetil sulfoksid‎‎, rastvarač
* Biro za odbrambeno modelovanje i simulaciju, () državna organizacije u SAD-u.
Vid Balog

**Vid Balog** (Koprivnica 31. siječnja 1972.) hrvatski je kazališni, televizijski i filmski glumac, također prevoditelj i pisac. U Zagrebu je završio gimnaziju i glumačku akademiju. Balog je preveo Novi zavjet na kajkavsko narječje.

## Filmografija
### Televizijske uloge
* "Stipe u gostima" kao Antić (2014.)
* "Bez komentara" kao dr. Nevid Kulen Hedervary (2008.-2009.)
* "Stipe u gostima" kao Joža (2008.)
* "Zauvijek susjedi" kao Katarza (2008.)
* "Zabranjena ljubav" kao svećenik (2005.-2006.)
* "Bitange i princeze" kao oštećenik (2005.)

### Filmske uloge
* "Takva su pravila" (2014.)
* "Josef" kao Štef (2011.)
* "Duga mračna noć" kao žandar (2004.)
* "Blagajnica hoće ići na more" kao poštar (2000.)
* "Četverored" kao vojnik plave divizije (1999.)
* "Zamrznuti kadar" (1999.)
* "Kavica" (1998.)

### Sinkronizacija
* "" kao Lorax (2012.)
* "Shrek uvijek i zauvijek" kao Cvilidreta (2010.)
* "Čudovišta protiv vanzemaljaca" kao Carl Murphy (2009.)
* "Tko je smjestio Crvenkapici" kao drvosječa Franc (2006.)

## Vanjske veze
* Stranica na Komedija.hr 
* Biblija kajkavski
*
DPPC

Termin **DPPC** ima više značenja.

* Dipalmitoilfosfatidilholin, fosfolipid
* Komisija za pripravnost i prevenciju katastrofa (), etiopijska organizacija
DHA

Termi **DHA** ima više značenja:

* Dihidroksiaceton
* Dehidroaskorbinska kiselina
* Dokozaheksaenoinska kiselina
Idol (japanska pop kultura)

u japanskoj pop kulturi je medijska osoba (pjevač, glumac, model itd.), najčešće tinejdžer/ka, sa slatkom i nevinom slikom u medijima. Idoli su zasebna kategorija japanskih umjetnika.

Termin je komercijaliziran od strane japanske agencije za talente. Idoli su namijenjeni da budu idealan objekt ljubavi vatrenih navijača.

Također, tu je i mišljenje da Japanci vide idole kao sestre ili „djevojke iz susjedstva”.

U japanskoj popularnoj glazbi idoli predstavljaju specifičan žanr, posebnu vrstu nepretencioznih sentimentalnih pjesama. Ove pjesme ne zahtijevaju mnogo vokalno, ali umjetnik mora biti sladak i lijep. U svom svakodnevnom životu idoli također moraju biti u skladu s njihovim pjesmama, imati savršen javni imidž, biti primjer za mlade generacije.

## Historija
Fenomen je nastao početkom 1970-ih godina zbog buma popularnosti francuskog filma pod nazivom *Cherchez l'idole* („Tražite idola“), koji se pojavio na japanskim kino ekranima u studenog 1964. godine. Glumica Sylvie Vartan, koja je igrala glavnu ulogu, je postala iznimno popularna. Termin „idol“ počeo se koristiti za djevojke, uglavnom između 14 i 16 godina starosti, koje su tek počinju svoj put do slave ili za vrlo mlade nove zvijezde.

## Selektivni popis japanskih idolovih skupina
To je selektivni popis japanskih idolovih glazbenih skupina podijeljen po projektima ili agencijama za talente.

* AKB48
* Stardust Promotion (agencija za talente)
** Momoiro Clover Z
** Shiritsu Ebisu Chugaku
** Takoyaki Rainbow
* Hello! Project (projekt)
** Morning Musume
** °C-ute
** Berryz Kobo
** S/mileage
** Juice=Juice
** Buono!
* Fairies
* 9nine
* Sakura Gakuin

## Reference

## Vanjske veze
Nestrukturirano programiranje

**Nestrukturirano programiranje** je najstarija programska paradigma koja je u stanju stvoriti Turing-potpune algoritme. Povijesno je nasljeđuje proceduralno programiranje te potom objektno-orijentirano programiranje, koji zajedno predstavljaju paradigmu struktuiranog programiranja.

Nestrukturirano programiranje je često meta kritike zbog pisanja teško čitljivog ("špageti") kôda, te se često smatra lošim pristupom za velike softverske projekte. Postoje programski jezici i visoke i niske razine koji podržavaju odnosno zahtijevaju upotrebu nestrukturiranog programiranja. To su primjerice rane verzije BASIC-a (kao što MSX BASIC i GW-BASIC), JOSS, FOCAL, MUMPS, TELCOMP, COBOL, strojni kod, rani asembleri (bez proceduralnih metaoperatora), te neki skriptni jezici kao što su MS-DOS jezik batch datoteka.
Proceduralno programiranje

**Proceduralno programiranje** je programska paradigma izvedena iz strukturiranog programiranja izdvajanjem često ponavljanih blokova naredbi u procedure, i njihovom izvršavanju na principu *poziva procedure*. Procedure se sastoje od slijeda računskih koraka koji se mogu izvršavati *pozivom* u bilo kojoj točki izvršavanja cijelog programa, uključujući slučaj izvršavanja u drugim procedurama. Sam program time postaje slijed poziva procedura, i kôda koji povezuje te pozive. Jezici koji podržavaju proceduralnu paradigmu su primjerice C, C++, Fortran, Pascal, i BASIC.
Omega-9 masna kiselina

**''n''−9 masne kiseline** (*ω−9 masne kiseline*, *omega-9 masne kiseline*) su familija nezasićenih masnih kiselina koje imaju zajedničku terminalnu ugljenik–ugljenik dvostruku vezu u *n*−9 poziciji, koja je deveta veza sa metil kraja masne kiseline.

## Osobine
Neke *n*−9 kiseline su uobičajene komponente životinjskih masti i biljnih ulja. Dve *n*−9 masne kiseline su od većeg industrijskog značaja: 
* Oleinska kiselina (18:1, *n*−9), koja je glavna komponenta maslinovog ulja i drugih mononezasićenih masti
* Erukinska kiselina (22:1, *n*−9), koja je prisutna u uljanoj repici, semenu šeboja, i semenu gorušice.

Za razliku od ''n''−3 i ''n''−6 masnih kiselina, *n*−9 masne kiseline nisu klasifikovane kao esencijalne masne kiseline (EFA). One se mogu formirati u ljudskom telu iz nezasićenih masti. Nedostatak *n*−6 dvostruke veze onemogućava njihovo učestvovanje u reakcijama u kojima se formiraju eikozanoidi.

U okolnostima izuzetne EFA deprivacije, sisari elongiraju i desaturiraju oleinsku kiselinu da bi formirali mead kiselinu, (20:3, *n*−9). Do toga takođe dolazi u manjoj meri kod vegeterijanaca i semi-vegetarijanaca.

## Lista ''n''−9 masnih kiselina

## Reference

## Literatura

*
Ekdizis

**Ekdizis** ili **presvlačenje** je odbacivanje starog telesnog oklopa kod zglavkara, valjkastih crva i još nekih tipova životinja (grupa Ecdysozoa). Oni to povremeno čine kako bi mogli da rastu.

## Proces
Kod raka, puca hitinska opna na granici između glaveno grudnog i trbušnog regiona i tako se oklop odiže. Životinja iz tog starog oklopa izlazi prvo izvlačeći glavu. Konačno, rak uzima vodu, od koje se naduje i tako poveća svoju zapreminu pre nego što očvrsne novi oklop. Ceo proces može da traje nekoliko časova.


Image:The-arthropods-moulting-1.gif|Proces kod insekata započinje razdvajanjem kutikule od donjeg sloja epidermalnih ćelija.
Image:The-arthropods-moulting-2.gif|Nakon odvajanja, prostor između kutikule i epiderma se ispuni tečnošću, koja sadrži inaktivan enzim, koji će se aktivirati tek kada se izluči nova kutikula. 
Image:The-arthropods-moulting-3.gif|Gornji slojevi stare kutikule se razgrađuju enzimima, da bi kasnije bili apsorbovani. Insekt se onda presvlači.


## Reference

## Vanjske veze
* 
* Scorpion (''Centruroides gracilis'') molting - nekoliko slika.
Trans-mast

**''Trans''-masti** je zajedničko ime za nezasićene masti sa transizomernim (E-izomernim) masnim kiselinama. Termin se odnosi na konfiguraciju dvostruke veze između ugljenika, te su *trans*-masti mononezasićene ili polinezasićene, ali nikad nisu zasićene. *Trans*-masti se javljaju u prirodi, ali isto tako nastaju pri obradi polinezasićenih masnih kiseline tokom proizvodnje hrane.

Konzumiranje *trans*-masti povećava rizik od koronarne srčane bolesti putem povišenja nivoa LDL holesterola i snižavanja nivoa „dobrog“ HDL holesterola. Već duže vreme se vodi debata o mogućoj diferencijaciji između *trans*-masti prirodnog porekla i *trans*-masti iz povrća. Dve kanadske studije su pokazale da prirodna *trans*-mast vakcenska kiselina, koja je prisutna u govedini i mlečnim proizvodima, možda može da ima suprotni zdravstveni efekat i da zapravo može bude korisna u poređenju sa hidrogenisam biljnim masnoćama, ili smešama svinjskog sala i masti soje, e.g. ona snižava totalne, LDL holesterolne i trigliceridne nivoe. Zbog nedostatka priznate evidencije i naučne saglasnosti, nutricione vladine organizacije smatraju sve *trans*-masti jednako štetnim za zdravlje i preporučuju da se kozumiranje transmasti redukuje do najmanjih mogućih količina.

## Povezano
* Ishrana i srčane bolesti
* Interesterifikovana mast

## Reference

## Literatura

* 
* 

## Vanjske veze
* "Ban the Trans: These Sorry Lipids Should Go Away" 
* Center for Science in the Public Interest Trans Fat Page
Interesterifikovana mast

**Interesterifikovana mast** je tip ulja u kome su masne kiseline premeštene sa jednog molekula triglicerida na drugi. Interesterifikacijom se ne menjaju masne kiseline. Ovaj proces se generalno izvodi da bi se modifikovala tačka topljenja, usporio razvoj užeglosti i kreiralo ulje koje je podesnije za duboko prženje, ili za pravljenje margarina sa dobrim ukusom i niskim sadržajem masti. Interesterifikacija nije isto što i parcijalna hidrogenacija kojom se proizvode ''trans''-masne kiseline, mada interesterifikovane masti koje se koriste u prehrambenoj industriji mogu da potiču iz hidrogenisane masti, zbog jednostavnosti ili ekonomskih razloga.

## Hemija
Masti kao što je sojino ulje se uglavnom sastoje od različitih triglicerida koji su formirani od glicerolne osnove koja je esterifikovana sa tri masne kiseline. Trigliceridi sadrže smešu zasićenih, mononezasićenih i polinezasićenih masnih kiselina (PUFA). Interesterifikacija se izvodi putem mešanja željenih ulja i zatim preuređivanja masnih kiselina na glicerolnoj osnovi, na primer uz pomoć katalizatora ili ezima lipaza. Polinezasićene masne kiseline znatno snižavaju tačku topljenja od masti. Triglicerid koji sadrži tri zasićene masne kiseline je generalno čvrst na sobnoj temperaturi, te nije podesan za mnoge svrhe. Reorganizovanje tih triglicerida sa uljima koja sadrže nezasićene masne kiseline snižava tačku topljenja i formiraju se masti sa svojstvima koja su podesnija za pripremu prehrambenih proizvoda. Dodatno, mešanje interesterifikovanih ulja sa tečnim uljima omogućava snižavanje sadržaja masnih kiselina u mnogim proizvodima bez ''trans''-masti. Interesterifikovane masti se mogu odvojiti putem kontrolisane kristalizacije, koja se isto tako naziva frakcionacijom.

U biljnim polinezasićenim uljima, PUFA se često nalaze u središnjoj poziciji (sn2) glicerola. Stearinska kiselina se obično ne nalazi u sn2 u biljnom ulju koje se koristi za ljudsku ishranu.

## Reference

## Povezano
* Transesterifikacija
* ''Trans''-mast
Pseudoklasicizam

**Pseudoklasicizam** (grč. *pseudo-* "lažan" + klasicizam) je formalističko i stoga površno podražavanje grčkih i rimskih uzora u umetnosti i književnosti.

Psuedoklasicizam je u književnosti naročito došao do izražaja u 18. veku i početkom 19. veka, kad se raširio nakon procvata klasicizma, koji je svoje vrhunce doživeo u 17. veku, a pre nastanka romantizma. Naime, mnogi klasicisti 18. veka više se uopšte ne ugledaju na grčke i rimske pisce, nego "slepo, epigonski i čisto formalistički" slede pravila poetike klasicizma, na čije su definisanje presudno uticali francuski klasicisti prethodnog stoleća. Na primer, odlike pseudoklasicizma u nemačkoj književnosti nalazimo kod Johanna Cristopha Gottscheda i Johanna Jakoba Bodmera, u ruskoj književnosti kod Antioha Kantemira, Vasilija Kiriloviča Tredjakovskog i Aleksandra Petroviča Sumarokova, a u engleskoj kod Henrija Fieldinga i Jonathana Swifta. 

Od južnoslovenskih književnosti, u koje je čist klasicizam prodro kasno i samo površno, možda najbolji primer pseudoklasicizma nalazi se u srpskoj književnosti, kod Lukijana Mušickog, koji piše pesme u alkejskoj strofi imitirajući Horacija, no te pesme, prema mišljenju Jovana Skerlića, ostavljaju utisak nečeg mrtvog i izveštačenog.

## Reference

;Ostali projekti
Bittereinder

**Bittereinderi** su Afrikaneri (Buri) koji se nisu predali nakon britanskog osvajanja Pretorije i Bloemfonteina tijekom Drugog burskog rata već su se nastavili boriti. Naziv im dolazi od *bitter eind* što znači *gorak kraj*, u vezi s njihovom borbom *do samog kraja*. 31. svibnja 1902. godine su ipak potpisali mirovni ugovor s Britancima.

U kontekstu Afrikanera, antonim ovom pojmu je *hensopper* odnosno *onaj koji se predaje*.

## Koncentracijski logori
Kako konvencionalni načini borbe nisu imali željeni učinak protiv Bittereindera, Britanci su se odlučili na korištenje nove učinkovitije metode okončanje rata. General Robert Baden-Powell i feldmaršal Horatio Kitchener su se počeli služiti tehnikom paljenja zemlja i koncentracijskih logora u Južnoj Africi. 

Službeno su se ti logori koristili za pružanje humanitarne pomoći burskim obiteljima čije su farme uništene tijekom borbe. No, u praksi su logori korišteni kako bi se bure pritisnulo. Sve farme na koje su Britanci naišli bile su u potpunosti spaljene. Obitelji su ostajale bez ičega te odvođene u logore samo s odjećom. Jedan burski komandant pisao je:

"Obitelji su nam u jadnom stanju a neprijatelj ih iskorištava kako bi nas prisilo na predaju."

Uništavanje farmi i privođenje njihovih obitelji nije samo izvršilo psihološki pritisak na Bittereindere već je i drastično otežalo osiguravanje zaliha za burske postrojbe.

Po istraživanju nakon završetka rata, 27.927 Bura (od njih 22.074 mlađe od 16 godina) i 14.154 tamnoputih Afrikanaca je umrlo u ovim logorima, uglavnom kao rezultat bolesti, prenapučenosti, gladi i nedostatka sanitacije. Od sveukupnog broja bijelih stanovnika ovih logora, čak 25% ih je umrlo. Emily Hobhouse, predstavnica južnoafričke organizacije za pomoć djeci i ženama, napisala je izvještaj o lošim uvjetima u logorima. Zbog njezinog izvještaja u logore je poslana komisija koja je od kolovoza do prosinca 1901. godine pregledavala brojne logore. Na preporuku te komisije, uvjeti u logorima su se 1902. godine počeli poboljšavati.
## Izvori
Masti (razvrstavanje)

Pojam **masti** može se odnositi na:
* hemijska jedinjenja masti
* neku tečnu mast – zapravo ulje
* uprošćeno bilo koji od lipida
Biljni vosak

**Biljni vosak** je svaki prirodni vosak biljnog porekla. Poput drugih prirodnih voskova, biljni voskovi su smeše estara visokomolekularnih alkohola sa visokomolekularnim masnim kiselinama i drugih supstanci kao što su visokomolekularni ugljovodonici, alkoholi, kiseline i karbonilna jedinjenja.

Kod biljaka, voskovi se nalaze u vidu filma na površini biljnih organa; stabla, grana, listova, cvetova ili plodova. Oni daju čvrstinu pomenutim organima, a i imaju zaštitnu ulogu. Ova zaštita je posebno značajna kod tropskih vrsta, gde ovi voskovi sprečavaju isušivanje.

Poput drugih prirodnih voskova, tek neki od njih imaju širu upotrebu, mada se i oni sve više potiskuju veštačkim voskovima. Poznati biljni voskovi su kandelila, karnauba, esparto, kao i vosak iz šećerne trske.

## Reference

## Povezano
* životinjski vosak
* mineralni vosak
Sežana (općina)

**Općina Sežana** (slovenski: *Občina Sežana*) je jedna od **212** slovenskih općina od 13 036 stanovnika, administrativni centar općine je istoimeni gradić Sežana.
## Geografija
Teren općine Sežana, leži u kraškom zaleđu Trsta uz slovensko - talijanskoj granici. On ima površinu od 217.4 km² na kojoj leži pedesetak naselja. 
## Naselja Općine Sežana
Avber, Bogo, Brestovica pri Povirju, Brje pri Koprivi, Dane pri Sežani, Dobravlje, Dol pri Vogljah, Dolenje, Dutovlje, Filipčje Brdo, Godnje, Gorenje pri Divači, Gradišče pri Štjaku, Gradnje, Grahovo Brdo, Griže, Hribi, Jakovce, Kazlje, Kopriva, Kosovelje, Krajna vas, Kregolišče, Kreplje, Križ, Krtinovica, Lipica, Lokev, Mahniči, Majcni, Merče, Nova vas, Orlek, Plešivica, Pliskovica, Podbreže, Poljane pri Štjaku, Ponikve, Povir, Prelože pri Lokvi, Pristava, Raša, Ravnje, Razguri, Sela, Selo, Senadolice, **[[Sežana]]**, Skopo, Stomaž, Šepulje, Šmarje pri Sežani, Štjak, Štorje, Tabor, Tomaj, Tublje pri Komnu, Utovlje, Veliki Dol, Veliko Polje, Voglje, Vrabče, Vrhovlje, Žirje

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Sežana
Nova Srbija (razvrstavanje)

**Nova Srbija** se može odnositi na:

* Novu Srbiju, istorijsku oblast, ili
* Novu Srbiju, srpsku političku stranku.
MEA

Termin **MEA** ima više značenja.

* Etanolamin, organsko jedinjenje
* Cistamin ili merkaptoetilamin-2, organsko jedinjenje
ETA

**Eta** može da se odnosi na sledeće:
* Eta (slovo), slovo iz grčkog alfabeta
* ETA (organizacija), baskijska teroristička i separatistička organizacija
* Eta, lično ime
* Endotelinski receptor tip A, GPCR
* Etanolamin‎‎, organsko jedinjenje.
* Eikozatetraenoinska kiselina
Eikozatetraenoinska kiselina

**Eikozatetraenoinska kiselina**, ETA, označava 20:4 masne kiseline nerazranatog lanca.

Dva izomera, koji su esencijalne masne kiseline, su od posebnog značaja:
* sve-*cis* 5,8,11,14-eikozatetraenoinska kiselina je ω-6 masna kiselina sa trivijalnim imenom *[[arahidonska kiselina]]*. Ona se formira desaturacijom dihomo-gama-linolne kiseline (DGLA, 20:3 ω-6).
* sve-*cis* 8,11,14,17-eikozatetraenoinska kiselina je ω-3 masna kiselina. Ona je intermedijar između stearidonske kiseline (18:4 ω-3) i eikozapentaenoinske kiseline (EPA, 20:5 ω-3)

Neki hemijski izvori koriste termin *arahadonska kiselina* za označavanje svih eikozatetraenoinskih kiselina. Međutim, najveći deo literature u oblastima biologije, medicine i ishrane ograničava upotrebu termina arahadonska kiselina na sve-*cis* 5,8,11,14-eikozatetraenoinsku kiselina (ω-6).

ETA je prisutna u zeleno-usnim školjkama.

## Reference

## Povezano
* Masna kiselina
* Omega-3 masna kiselina
* Omega-6 masna kiselina
Endotelinski receptor tip A

**Endotelinski receptor type A**, ili *ET<sub>A</sub>*, je ljudski G protein spregnuti receptor.

## Interakcije
Za endotelinski receptor tipa A je bilo pokazano da interaguje sa HDAC7A i HTATIP.

## Povezano
* Endotelinski receptor

## Reference

## Literatura

## Vanjske veze
*
ETRA

**ETRA** ima više značenja:

* Etra, naselje u Francuskoj
* Etra (mitologija), ime više ličnosti iz grčke mitologije
* Oznaka za endotelinski receptor tip A
CSF

Akronim **CSF** ima više značenja.

* Faktor stimulacije kolonije, , sekretivni glikoproteini koji se vezuju za receptore na površini hemopoetskih stem ćelija i time aktiviraju intracelularni signalni put koji može da prouzrokuje ćelijsku proliferaciju i diferencijaciju u specifične tipove krvnih ćelija.
* Cezijum fluorid , hemijsko jedinjenje
C2

Termin **C2** ima više značenja.

* Diatomski ugljenik
* Komponenta komplementa 2, protein sistema komplementa
* C2 domen, proteinski strukturni domen
* C2 regulatorna sekvenca
Helacija

**Helacija** je formiranje ili prisustvo dve ili više koordinatne veze između
polidentatnog (višestruko vezanog) liganda i jednog centralnog atoma. Obično su ovi ligandi organska jedinjenja, koja se nazivaju helanti, helatori, helacioni agensi, ili sekvestirajući agensi.

Ligand formira *helatni kompleks* sa supstratom. Helatni kompleksi se razlikuju od koordinacionih kompleksa koji se sastoje od monodentatnih liganda, koji formiraju samo jednu vezu sa centralnim atomom.

Helanti su, po ASTM-A-380, „hemikalije koje formiraju rastvorne, kompleksne molekule sa pojedinim metalnim jonima, inaktivirajući te jone tako da oni ne mogu da normalno reaguju sa drugim elementima ili jonima i proizvode precipitate ili naslage.“

Reč helacija je izvedena iz , sa značenjem kandža. Ligandi se grupišu oko centralnog atoma poput klešta raka.

## Reference
Inol

U hemiji, **inol** (*alkinol*) je alkin sa hidroksilnom grupov vezanom za jedan od dva ugljenika trostruke veze. Deprotonisani anjoni inola su poznati kao **inolati**. Inol sa hidroksilnim grupama na obe strane njegove trostruke veze je poznat kao **indiol**. Samo jedan indiol, acetilendiol postoji.

## Inolati

**Inolati** su hemijska jedinjenja sa negativno naelektrisanim kiseonikom vezanim za alkinsku funkcionalnu grupu. Oni su prvo sintetisani 1975. putem ''n''-butilitijumske fragmentacije 3,4-difenilizoksazola.

Oni se ponašaju kao ketenski prekursori ili sintoni.

## Inol–ketenski tautomerizam

Inoli mogu da se interkonvertuju sa ketenima. Inolna forma je obično nestabilna, te ne opstaje dugo, već prelazi u keten. Do toga dolazi zato što kiseonik ima veću elektronegativnost od ugljenika i stoga formira jače veze. Na primer, etinol brzo prelazi u etenon:

## Reference

## Povezano
* Enol
* Inolat
* Tioinol
* Alkohol
S2

Termin **S2** ima više značenja.

* S-oznake, S2: Čuvati dalje od domašaja dece
* ATC kod S02, Otologici
* Disumpor
TAS2R38

**Receptor ukusa tip 2 član 38** je protein koji je kod ljudi kodiran *TAS2R38* genom. TAS2R38 je receptor gorkog ukusa. Različiti genotipi ovog receptora utiču na sposobnost prepoznavanja ukusa 6-*n*-propiltiouracila (PROP) i feniltiokarbamida (PTC). Though it has often been proposed that varying taste receptor genotypes could influence tasting ability, TAS2R38 is one of the only taste receptors shown to have this function.

## Prenos signala
Kao i kod svih TAS2R proteina, TAS2R38 koristi G-protein gustducin kao svoj primarni metod prenosa signala. Jedinice α i βγ su esencijalne za prenos signala ukusa.

## Reference

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze
* 
* TAS2R38 Gene Card
* TAS2R38 OMIM Page

## Povezano
* Receptor ukusa
PTC

Termin **PTC** ima više značenja.
* TAS2R38, ćelijski receptor
* Feniltiokarbamid, gorka materija
* RET proto-onkogen, receptorska tirozinska kinaza
S6

Termin **S6** ima više značenja.

* S-oznake, S6: Čuvati u inertnom gasu po specifikaciji proizvođača
* S poštanska oblast, S6 oblast u Šefildu, Engleska
* Heksasumpor
Genotip

**Genotip** je genska konstitucija nekog organizma koja može da se odnosi na:
* jedan par alela (uži smisao genotipa)
* celovitu naslednu osnovu (sve gene koje taj organizam poseduje), što predstavlja širi smisao genotipa.

Pojam genotipa uveo je Wilhelm Johannsen  1909. godine.

Genotip zigota, nastalog spajanjem polnih ćelija, sadrži proporcionalno jednak broj majčinih i očevih gena, samo što su se ti geni drugačije iskombinovali u genotipu potomka. Kakav će biti efekat genotipa nafenotip zavisi ne samo od genetičke osnove već i od dejstva faktora sredine u kojoj se novi organizam razvija.

Kod diploidnih organizama genski aleli se u jedru telesnih ćelija uvek nalaze u paru:
* jedan se nalazi na hromozomu koji vodi poreklo od majke
* drugi se nalazi na hromozomu od oca.
## Vanjske veze
* Bionet škola
Gustducin

**Gustducin** je G protein asociran sa osnovnim ukusima i sistemom ukusa. Usled njegovog relativno nedavnog otkrića i izolacije, njegova priroda i signalni putevi su delimično istraženi. Poznato je da učestvuje u prenosu gorkog, slatkog i umami ukusa, i da ima mnoštvo signalni puteva (posebno za detekciju gorkog stimulusa). Jedna od intrigantnih karakteristika gustducin je njegova sličnost sa transducinom. Ta dva G proteina su strukturno i funkcionalno slična, iz čega sledi da je čulo ukusa evoluiralo na sličan način kao i čulo vida.

Gustducin je heterotrimerni protein formiran od proizvoda GNAT3 (α-podjedinica), GNB1 (β-podjedinica) i GNG13 (γ-podjedinica) gena.

## Literatura

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vanjske veze
*
Receptor ukusa

**Receptor ukusa** je tip receptora koji omogućava osećaj ukusa. Primeri receptora ukusa su TAS2R16 u TAS2R38.

Oni se dele u dve familije:
* Tip 1, slatki, su privi put karakterisani 2001.:  – 
* Tip 2, gorki, su privi put karakterisani 2000:  – , i 

Ljudski geni receptora gorkog ukusa su nazvani: TAS2R1 do TAS2R64, sa mnogim prazninama usled nepostojećih gena, pseudogena ili predloženih gena koji nisu bili anotirani u najnovijem opisu ljudskog genoma. Mnogi geni receptora gorkog ukusa takođe imaju zbunjujuća sinonimna imena sa nekoliko različitih imena gena za isti gen. Pogledajte donju tabelu za potpunu listu ljudskih gena gorkog ukusa:

## Reference

## Literatura
* 

## Vanjske veze
* 
*
CrO

Termin **CRO** ima više značenja.

* Hrom(II) oksid, CrO
* Cro (televizijska serija), američka animirana televizijska serija (1993–1994)
HI

Termin **HI** ima više značenja.

* Jodovodonik, je diatomski molekul
* H I region, međuzvezdani oblak koji se sastoji od neutralnih atoma vodonika
* Hi, slovo grčkog alfabeta
SnTe

Termin **SNTE** ima više značenja.

* Kalaj-telurid, SnTe
* Sindicato Nacional de Trabajadores de la Educación, najveći sindikat Latinske Amerike
CaO

Termin **CAO** ima više značenja.

* Kalcijum oksid, negašeni kreč
* Hlorofilid-a oksigenaza, enzim
* Cao (kinesko prezime)
FAD

Termin **FAD** ima više značenja.

* Flavin adenin dinukleotid, kofaktor.
* Fabrika automobilskih delova, preduzeće iz Gornjeg Milanovca
Trihidroksibenzojeva kiselina

**Trihidroksibenzojeva kiselina** se može odnosti na sledeće fenolne kiseline:
* Galna kiselina (3,4,5-trihidroksibenzojeva kiselina)
* Floroglucinolna kiselina‎‎ (2,4,6-trihidroksibenzojeva kiselina)

O-metilisane trihidroksibenzojeve kiseline su:
* Eudesminska kiselina
* Siringinska kiselina

Glikozidi:
* Teogalin

## Reference

## Literatura
CH3

Termin **CH3** ima više značenja.

* Metil grupa, hemijska grupa
* CH poštanska oblast, poštanski okrug u Engleskoj
CH2

Termin **CH2** ima više značenja.

* Metilen, funkcionalna grupa
* CH poštanska oblast, CH2 poštanska oblast u Engleskoj
HF

**HF** ''' se može odnosi na:
* Hemijski znak za hemijski element hafnijum
* Fluorovodonik, hemijsko jedinjenje
* Visoka frekvencija ()
* Zatajenje srca ()
S8

Termin **S8** ima više značenja.

* S-oznake, S8: Sadržaj čuvati na suvom
* S poštanska oblast, S8 oblast u Šefildu, Engleska
* Oktasumpor
Hrpelje-Kozina

**Općina Hrpelje - Kozina** (slovenski: *Občina Hrpelje - Kozina*) je jedna od **212** slovenskih općina od 4 303 stanovnika, administrativni centri općine su sela Hrpelje i Kozina, po kojim je općina dobila ime.
## Geografija
Teren općine Hrpelje - Kozina, leži u kraškom zaleđu Trsta uz slovensko - talijansku granicu. On ima površinu od 217.4 km² na kojoj leži 37 naselja. 
## Naselja Općine Hrpelje - Kozina
Artviže, Bač pri Materiji, Beka, Brezovica, Brezovo Brdo, Golac, Gradišče pri Materiji, Gradišica, Hotična, **[[Hrpelje]]**, Javorje, Klanec pri Kozini, Kovčice, **[[Kozina]]**, Krvavi Potok, Markovščina, Materija, Mihele, Mrše, Nasirec, Obrov, Ocizla, Odolina, Orehek pri Materiji, Petrinje, Poljane pri Podgradu, Povžane, Prešnica, Ritomeče, Rodik, Rožice, Skadanščina, Slivje, Slope, Tatre, Tublje pri Hrpeljah, Velike Loče, Vrhpolje
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Hrpelje-Kozina
Komen (općina)

**Općina Komen** (slovenski: *Občina Komen*) je jedna od **212** slovenskih općina od 3 545 stanovnika, administrativni centar općine je naselje Komen.
## Geografija
Teren općine Komen, leži u kraškom zaleđu Trsta, točnije iznad Monfalconea. On ima površinu od 102.7 km² na kojoj leži 35 naselja. 
## Naselja Općine Komen
Brestovica pri Komnu, Brje pri Komnu, Coljava, Divči, Dolanci, Čehovini, Čipnje, Gabrovica pri Komnu, Gorjansko, Hruševica, Ivanji Grad, Klanec pri Komnu, Kobdilj, Kobjeglava, Koboli, Kodreti, **[[Komen]]**, Lisjaki, Lukovec, Mali Dol, Nadrožica, Preserje pri Komnu, Rubije, Sveto, Šibelji, Škofi, Škrbina, Štanjel, Tomačevica, Trebižani, Tupelče, Vale, Večkoti, Volčji Grad, Zagrajec
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Komen
S3

Termin **S3** ima više značenja.

* S-oznake, S3: Čuvati na hladnom mestu
* ATC kod S03, Oftalmološki i otološki preparati
* Trisulfur
Lucije Ambivije Turpion

**Lucije Ambivije Turpion** () bio je znameniti rimski glumac i upravnik pozorišne trupe, koji je delovao u vreme velikog rimskog komediografa Terencija, odnosno tokom 2. veka pne. U početku je radio s komediografom Ceclijem Stacijem, značajno doprinevši tome da ovaj komički pesnik zadobije svoju publiku, kojoj se njegove palijate, bliže grčkim originalima nego Plautove, isprva nisu svidele. Kad je već stekao glas kao promoter savremenih komičnih pesnika, Turpion je postao producent Terencijevih komada, u kojima se uglavnom i pojavljivao kao glavni glumac.

Na određeni način, Turpion je služio kao Terencijev glasnogovornik na sceni. Nekoliko svojih komada Terencije je započeo prologom, u kojem objašnjava publici svoj književni metod i polemiše sa protivnicima, a izgovara ga glumac koji je očito blizak sa pesnikom. U bar dve komedije ― *[[Samomučitelj (Terencije)|Samomučitelju]]* i *[[Svekrva (Terencije)|Svekrvi]]* ― govornik prologa eksplicitno kaže da se zove Turpion. 

Ispitivači smatraju da je Turpion bio taj koji je otkupio sve Terencijeve komedije kad su bile ponuđene na prodaju te da je njegova pozorišna trupa bila glavni izvođač većine tih komada.

## Reference
Brezovica pri Ljubljani

**Brezovica pri Ljubljani** (njemački: *Bresowitz*) je gradić od 2 977 stanovnika, administrativni centar istoimene općine u centru Slovenije.
## Geografija
Brezovica leži udaljena svega 5 km od centra Ljubljane u pravcu jugozapada.
## Historija
Brezovica je bilo malo i beznačajno selo, koje se počelo urbanizirati tek od kraja 19. vijeka kad se Ljubljana počela širiti. Sve do pred kraj 18. vijeka to je bio močvarni kraj., tad je tadašnji duhanski magnat Franz Zorn Mildenheim financirao gradnju odvodnog kanala.

Ondašnje naselje - Brezovica, je tek 1953. dobilo današnje ime Brezovica pri Ljubljani, da se razlikuje od brojnih drugih Brezovica po Jugoslaviji.
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Brezovica
JA

**JA** se može odnositi na:
* međunarodnu automobilsku oznaku za Jamajku
* dvoslovnu kraticu za Jugoslovensku armiju
Kostanjevica na Krki (općina)

**Općina Kostanjevica na Krki** (slovenski: *Občina Kostanjevica na Krki*) je jedna od **212** slovenskih općina od 2 416 stanovnika, administrativni centar općine je istoimeni gradić Kostanjevica na Krki.

Općina je nastala 1. marta 2006. izlaskom Kostanjevice iz dotadašnje vrlo glomazne Općine Krško. 
## Geografija
Kostanjevica na Krki, leži na istoku Slovenije, južno od Save i Krškog, sve do hrvatske granice. To nije velika općina, površina joj iznosi - 58.3 km² na kojoj leži 27 naselja. 
## Naselja Općine Kostanjevica na Krki
Avguštine, Dobe, Dobrava pri Kostanjevici, Dolnja Prekopa, Dolšce, Črešnjevec pri Oštrcu, Črneča vas, Globočice pri Kostanjevici, Gornja Prekopa, Grič, Ivanjše, Jablance, Karlče, Kočarija, Koprivnik, **[[Kostanjevica na Krki]]**, Male Vodenice, Malence, Orehovec, Oštrc, Podstrm, Ržišče, Sajevce, Slinovce, Velike Vodenice, Vrbje, Vrtača, Zaboršt

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Kostanjevica na Krki
Lina Wertmüller

**Lina Wertmüller** (14.8. 1928., Rim - 09.12.2021. ) talijanska je filmska redateljica i scenaristkinja, poznata po crnohumornim i makabričnim filmovima. Za film *[[Pasqualino ljepotan]]* postala je prva žena u povijesti koja je nominirana za Oscara za najbolju režiju.
## Filmografija

## Vanjske veze

*
Kampanilizam

**Kampanilizam** (prema tal. campanile: zvonik) je uskogrudna, pretjerana privrženost zavičaju koja slabi, zastire ili onemogućuje razumijevanje i zanimanje za šira nacionalna, internacionalna, kulturna i sl. pitanja. Pejorativni je to termin za lokalni patriotizam, tj. uskogrudno zastupanje interesa samo jedne sredine u kontekstu koji je za to neprikladan. To je skučeni i isključivi svjetonazor brahijalno suprotstavljen svakom širem i/ili drugačijem i/ili univerzalnom poimanju zbilje i čovjeka u njoj. Ovaj je fenomen prvi put prepoznat i opisan na Mediteranu, ali je sada uvelike globalno prisutan.

Kampanilizam dolazi od talijanske riječi campanile, zvonik, koji je simbol neovisnosti u mnogim mjestima središnje Italije. Najsličniji u svojemu postanku i značenju je francuski pojam *l’esprit de clocher* (duh zvonika) koji imenuje i opisuje sličnu pojavu na jugu Francuske. U Hrvatskoj je najizraženiji na otocima a posebno je istražen kampanilizam na Hvaru. Jedan Hvaranin ovako opisuje taj pojam: "sve što vrijedi ja mogu doseć sa pogledom sa svog zvonika, a ono što ne mogu doseć pogledom sa svog zvonika, to ne vrijedi, to je taj kampanelizam, kampanel znači zvonik na talijanskom”

## Negativna kritika

Slobodan Prosperov Novak, kada govori o jednom kampanilističkom tekstu Šime Ljubića otprije 150 godina, spominje „međusobnu stoljetnu zavisi i besmislenu suprotstavljenost“ hvarskih gradova, a kampanilizam definira kao „bolesni i patetični odnos prema zavičaju“ i kao „parohijalno uzdizanje svojeg mjesta nad sva druga naselja i gradove, iskazivanje apsolutne ljubavi zavičaju koja se identificira s onim prostorom do kojega dopire zvuk zvona s vlastitog zvonika.

## Pozitivna kritika

Enis Zebić na kampanilizam gleda u svjetlu modernog premreženog društva u kojem ova pojava može biti inkubatori i/ili katalizatori svijesti da se nešto može učiniti na lokalnom planu te pobuniti protiv politike i medija. Daje primjere u građanskim incijativama za Varšavsku u Zagrebu i referendumu i inicijativi "Srđ je naš" u Dubrovniku. Želi reći da je ono što se vidi sa tornja zavičaj - a to je topla i ljudska kategorija. Domovini, naciji ili klasi treba priča, ili bar neki inicijalni impuls da te ponese, zanese i zavede. Zavičaju ne treba. On je tu sam od sebe i sam za sebe. Kampanilizam je svjetonazor u čije se ime – za razliku od mnogih drugih izama - nije nikada masovno ubijalo niti zatvaralo u logore. Sigurno se tuklo, ranjavalo, sigurno i ubijalo – ali ograničeno i u vremenu i u prostoru i u broju žrtava.

## Izvori
# Hrvatska enciklopedija, Kampanilizam
# Enis Zebić, Građanski otpor - uvijek i svuda, Akuzativ.com, 13.5.2013.
# Ana Perinić Lewis, Hvarski kampanilizam – stereotipi i podrugljivi etnici otoka Hvara, Institut za antropologiju, Zagreb, Hrvatska
# Slobodan Proseperov Novak, Kad zvonik zakloni pogled , Jutarnji.hr, 13.10.2007.
Inside Lara Roxx

***Inside Lara Roxx*** () je kanadski dokumentarni film snimljen 2011. godine u režiji Mie Donovan, kojoj je to predstavljao režijski debi. Za temu ima Laru Roxx, bivšu kanadsku pornografsku glumicu čija je kratka karijera bila prekinuta 2004. godine kada joj je dijagnosticiran HIV, kojim se zarazila za vrijeme snimanja, a što je dovelo do karantene u tadašnjoj losanđeleskoj porno-industriji. Film prikazuje pet godina u životu Lare Roxx nakon što joj je dijagnosticiran virus, i nakon što se morala boriti sa bipolarnim poremećajem i ovisnošću o cracku.

## Reference

## Vanjske veze
* EyeSteelFilm website: ''Inside Lara Roxx'' film page
*
Formalin

**Formalin** je vodeni rastvor koji sadrži 40% formaldehida, 8% metanola i 52% vode. Metanol u rastvoru sprečava stvaranje polimera prilikom skladištenja i transporta. 

Formalin se upotrebljava u hemijskoj, petrohemijskoj, farmaceutskoj i prehrambenoj industriji kao sirovina za sintezu, sredstvo za dezinfekciju, zaštitno sredstvo, sredstvo za redukciju i sredstvo za očvršćvanje.

Formalin je zapaljiv, ali ima relativno visoko plamište. Grejanjem dolazi do stvaranja para koje sa vazduhom stvaraju eksplozivne smeše.

Pare formalina jako nadražuju oči, kožu, sluzokožu i gornje disajne puteve i otežavaju disanje.

## Izvori
Fosfatidilinozitol bisfosfat

Termin **Fosfatidilinozitol bisfosfat** se može odnositi na.

* Fosfatidilinozitol 3,4-bisfosfat
* Fosfatidilinozitol 3,5-bisfosfat
* Fosfatidilinozitol 4,5-bisfosfat
Fosfatidilinozitol 3,5-bisfosfat

**Fosfatidilinozitol 3,5-bisfosfat** (*PtdIns(3,5)P2*) je jedan od sedam fosfoinozitida prisutnih u eukariotskim ćelijskim membranama. U ćelijama u stanju mirovanja, PtdIns(3,5)P2 nivoi su tipično najniži među konstitutivno prisutnim fosfoinozitidima. Oni su oko 3 do 5 puta niži od nivoa PtdIns3P i PtdIns5P (fosfatidilinozitol 5-fosfata), i više od 100-puta niži od PtdIns4P (fosfatidilinozitol 4-fosfata) i PtdIns(4,5)P2. PtdIns(3,5)P2 je prvo nađen u fibroblastima miša i kvascu S. cerevisiae 1997. U S. cerevisiae nivoi PtdIns(3,5)P2 se znatno povišavaju tokom hiperosmotskog šoka.

## Reference

## Vanjske veze
*
Fosfatidilinozitol 5-fosfat

**Fosfatidilinozitol 5-fosfat** (*PtdIns5P*) je jedan od sedam poznatih ćelijskih fosfoinozitida. Njegova funkcija je manje poznata. On je fosforilisan u poziciji D-5 inozitolne čeone grupe, koja je vezana preko fosfodiestarske veze za diacilglicerol. Hemijska kompozicija acil lanaca je promenljiva. Često je prisutan 1-stearoil-2-arahidonoilni lanac. U ćelijama u stanju mirovanja u proseku PtdIns5P ima sličnu ili višu zastupljenost sa PtdIns3P, što je ~20-100 puta niže od nivoa PtdIns4P (fosfatidilinozitol 4-fosfata) i PtdIns(4,5)P2 (fosfatidilinozitol 4,5-bisfosfata). Ustaljeni PtdIns5P nivoi su više od 5 puta viši od nivoa PtdIns(3,5)P2.

PtdIns5P je prvi put bio izolovan putem HPLC-a iz mišjih fibroblasta kao supstrat za PtdIns(4,5)P2 sintezu posredstvom tipa II PIP kinaza (1-fosfatidilinozitol-5-fosfat 4-kinaza). U mnogim ćelijskim tipovima, međutim, PtdIns5P nije detektovan HPLC-om usled tehničkih ograničenja vezanih za nedovoljnu separaciju od izobilnog PtdIns4P. PtdIns5P se može meriti primenom metoda masenih nizova, gde se PtdIns5P konvertuje in vitro prečišćenom PtdIns5P 4-kinazom do PtdIns(4,5)P2, koji se naknadno određuje. Na osnovu tih merenja kao i primene poboljšane HPLC tehnike, PtdIns5P je detektovan u svim tipovima ćelija sisara. Najveći deo ćelijskog PtdIns5P je prisutno u citoplazmičnim membranama dok je manji deo u nukleusu.

## Reference
Saccharomyces cerevisiae

**Saccharomyces cerevisiae** je vrsta kvasca. Ovo je verovatno najkorisnija vrsta kvasaca. On se koristi za uskišnjavanje testa (hleba) i fermentaciju napitaka (piva) od antičkih vremena. Smatra se da je on originalno bio izolovan sa ljuske grožđa. Ovaj kvasac se takođe nalazi kao komponenta tankog belog filma na ljusci voća kao što su šljive. On je jedan od najintenzivnije proučavanih eukariotskih model organizama u molekulskoj i ćelijskoj biologiji, kao što je *[[Ešerihija koli]]* model bakterija.

*S.&nbsp;cerevisiae* ćelije su kružnog do ovalnog oblika, 5–10&nbsp;mikrometara u prečniku. On se reprodukuji procesom deobe koji je poznat kao okuliranje.

## Reference

## Literatura
* 
* 
* 

## Vanjske veze

* Baza podataka Saccharomyces genoma
* Ćelijski ciklus i metabolički putevi
Okuliranje

**Okuliranje** ili **očenje** je jedna od metoda kalemljenja biljaka. Ovo je najčešći način kalemljenja voća.

## Opis
Ovaj način kalemljenja se sastoji u tome da se jedan pupoljak (okce) sa biljke kalema prenese pod koru podloge na srednjem ili vršnom delu izdanka, na kojoj se prethodno napravi rez u obliku slova „T“. Okca se uzimaju sa sredine jačih grana sa delom kore ili drveta. Koriste se potpuno formirani, zreli uspavani pupoljci, a podloga takođe mora da bude spremna. To znači da je u stadijumu aktivnog rasta; kambijum se aktivno razvija, a kora može da se ljušti uz najmanju moguću štetu. Primenjuje se dva puta godišnje, ali se najuspešnije vrši krajem leta, a srastanje otpočinje tokom naredne godine. Deo podloge koji se nalazi iznad kalema je potrebno odstraniti kada dođe do rasta kalema. Ukoliko je kalemljenje izvršeno u kasno leto, taj deo se uklanja ili u kasnu zimu ili u rano proleće. Na taj način se obezbeđuje da kalem izraste.

## Prednosti
Ova metoda ima brojne prednosti; sam rad je vrlo jednostavan i brzo se odvija, a i srastanje kalema je vrlo brzo, jer je i rana koja se napravi mnogo manja nego kod drugih metoda. Sama tehnika ne zahteva veće količine materijala.

## Primeri
Ovo je najčešći način kalemljenja ruža. Pri tome podloga mora da ima dugačak i ravan koren, najmanje 15&nbsp;cm dug i debljine olovke, tako da ima dovoljno mesta za okuliranje. Izdanci moraju biti zdravi i bez bilo kakvih znakova nekog oboljenja. Zavisno od klimatskog područja u kome se ruže uzgajaju, uzgajivači koriste razne vrste podloga, ali se uvek daje prednost onima koje imaju dug vegetacijski period. Vrši se i na stablima japanske jabuke, ali uspeh zavisi od sorte. I drugo voće i ukrasno bilje se kalemi ovim načinom, jer se tako očigledno poboljšavaju poželjne karakteristike te biljke, bez obzira da li se radi o kulturnoj ili divljoj biljci.

## Reference
Fosfatidilinozitol 3,4-bisfosfat

**Fosfatidilinozitol 3,4-bisfosfat** (PtdIns(3,4)*P*2) je manje zastupljena fosfolipidna komponenta ćelijske membrane, i važan sekundarni glasnik. Formiranje PtdIns(3,4)*P*2 na ćelijskoj membrani aktivira brojne važne signalne puteve. 

PtdIns(3,4)*P*2 se defosforiliše fosfatazom INPP4B na 4 poziciji inozitolnog prstena, i posredstvom TPTE (transmembranske fosfataze sa tenzinskom homologijom) familije fosfataza u poziciji 3 inozitolnog prstena.

## Reference
INPP4B

**Inozitol polifosfat-4-fosfataza, tip II, 105 kDa** je protein koji je kod ljudi kodiran INPP4B genom.

INPP4B je jedan od enzima koji učestvuju u fosfatidilinozitolnom signalnom putu. Taj enzim uklanja fosfatnu grupu u poziciji 4 inozitolnog prstena sa inozitol 3,4-bisfosfata. Postoje indikacije da je ljudski enzim tipa dva podložan alternativnom splajsovanju, poput tipa I tog enzima.

## Reference
 

## Literatura
 
* 
* 
* 
*
TPTE

**TPTE** () je enzim koji je kod ljudi kodiran *TPTE* genom.

TPIP je član velike klase za membranu vezanih fosfataza sa supstratnom specifičnošću za fosfat u 3-poziciji inozitolnih fosfolipida.

## Reference

## Literatura
PIP

**PIP** se može odnositi na:

* Fosfatidilinozitol 3-fosfat
* Fosfatidilinozitol 4-fosfat
* Fosfatidilinozitol 5-fosfat
Efektor (biologija)

**Efektor** je molekul koji se vezuje za protein i time menja aktivnost tog proteina. Originalno se ovaj termin odnosio na male molekule, ali je vremenom poprimio šire značenje koje obuhvata proteinske regulatorne molekule. Molekul koji deluje kao modulator se vezuje za regulatorno mesto tokom alosterne modulacije i alosterno modulira oblik proteina.

**Efektor** može takođe da bude protein koji je izlučen iz patogena, koji menja organizam patogenovog domaćina da bi se omogućila infekcija, npr. putem supresije domaćinovog imunskog sistema.

## Tipovi efektora
* Aktivatori 
* Inhibitori

## Reference
Fosfatidilinozitol 4-fosfat

**Fosfatidilinozitol 4-fosfat** (PtdIns4*P*, PI4P) je prekurzor fosfatidilinozitol (4,5)-bisfosfata. PtdIns4*P* je prevalentan u membranama Goldžijevog aparata.

U Goldžijevom aparatu, PtdIns4*P* vezuje GTP-vezujući protein ARF i efektorske proteine, uključujući 4-fosfat adapterske proteine 1 i 2 (FAPP1 i FAPP2). Taj tromolekulski kompleks regrutuje proteine koji se moraju transportovati kroz ćelijsku membranu.

## References
Amfifilnost

**Amfifil** (od : oba i φιλíα, philia: ljubav, prijateljstvo) termin je za opisivanje hemijskog jedinjenja koje poseduje hidrofilna (*voli vodu*, polarna) i lipofilna (*voli masnoću*) svojstava. Takvo jedinjenje se naziva *amfifilnim* ili *amfipatičnim*. Time se formira baza za brojne oblasti istraživanja u hemiji i biohemiji, kao što je lipidni polimorfizam. Organska jedinjenja koja sadrže hidrofilne grupe na oba kraja prolatnog molekula se nazivaju bolaamfifilnim. Široko dostupne amfifilne supstance su sapuni i deterdženti.

## Struktura i osobine
Lipofilna grupa je tipično velika ugljovodonična funkcionalna grupa, kao što je dugi lanac oblika CH3(CH2)n, sa n > 4. Hidrofilne grupe se mogu svrstati u sledeće kategorije:
# Naelektrisane grupe
#* Anjonske. Primeri, sa lipofilni delom molekulsa predstavljenim sa *R*, su:
#** karboksilati: RCO2−;
#** sulfati: RSO4−;
#** sulfonati: RSO3−.
#** fosfati: naelektrisane grupe fosfolipida.
#* Katjonske. Primeri:
#** amini: RNH3+.
# Polarne, nenaelektrisane grupe. Primeri su alkoholi sa velikim R grupama, kao što je diacil glicerol (DAG), i oligoetileneglikoli sa dugačkim alkil lancima.

## Povezano
* Hidrofil
* Kvašenje
* Slobodna površinska energija
* Surfaktant
* Lipid

## Reference

## Vanjske veze
* Estimating intestinal permeability by surface activity profiling
Alkil-fosfoholin

**Alkil-fosfoholini** su fosfolipidima-slični sintetički molekuli. Oni imaju izuzetna biološka i terapeutska svojstva. Ova jedinjenja imaju relativno jednostavnu hemijsku strukturu. Oni su fosfoholinski esteri alkohola sa dugim alifatičnim nezasićenim lancima long varijabilne dužine.

Alkil-fosfoholini inhibiraju ćelijsku proliferaciju putem interakcija sa ćelijskom membranom. Mada je struktura alkil-fosfoholina veoma slična lizolecitinima, formiranje lipozoma je moguće pod specijalnim uslovima iz ovih lipida. Neposredna citotoksičnost APC lipozoma za tumorske i normalne ćelije je generalno smanjena u poređenju sa efektom micelarnih rastvora.

## Povezano
* Fosfoholin
* Fosfolipidi

## Reference
Aktivni ugalj

**Aktivni ugalj** je posebno pripremljena vrsta ugljenika porozne kristalne strukture koja se obično koristi za adsorpciju gasova i para. Prostori pora u aktivnom uglju ne prelaze veličinu od 10 Angstrema.

Sirovine za proizvodnju su razne vrste prirodnog uglja, drvo, i koštice biljnih plodova. Tokom proizvodnje se vrši odstranjivanje vode (dehidratacija) a potom aktivacija (uklanjanje neugljeničnih jedinjenja). Aktivacija se vrši na visokoj temperaturi u posebnim pećima djelovanjem hemijskih materija aktivatora (cink-hlorid, fosforna kiselina, amonijum rodanid, kalijum karbonat).

Aktivni ugalj se u vojsci koristi za izradu cjedila gas-maske i filtara za vazduh kod skloništa. Radi bolje zaštite od bojnih otrova dodaju se često hemoadsorpcioni i katalitički dodaci.

## Reference
Primarni standard

**Primarni standard** u metrologiji je standard koji je dovoljno precizan da ne mora kalibrisati ili podređiti drugim standardima. Primarni standardi su definisani preko drugih veličina kao što su dužina, masa i vreme. Primarni standardi se koriste za kalibraciju drugih standarda, radnih standarda.

## Hemija
Primarni standardi are koriste u analitičkoj hemiji. Ovde je primarni standard tipično reagens koji se može lako izmeriti, i koji dovoljno čist da je njegova težina istinska reprezentacija broja molpva supstance. Neke od osobina primarnog standarda su:
# Visoka čistoća
# Stabilnost (niska reaktivnost)
# Niska higroskopnost 
# Visoka rastvorljivost (ako se koristi za titraciju)
# Visoka ekvivalentna težina
# Ne-toksičnost

## Reference

## Vanjske veze
* Analitički standardi
DBH

Termin **DBH** ima više značenja.

* Dopaminska beta hidroksilaza, enzim
* DBH (Etiopija), kralj Etiopije iz 3. veka