1259.

Godina **1259** (**[[rimske brojke|MCCLVIX]]**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru (1. januar).

## Događaji
### Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak
* 1258/59 - Mongolska invazija Litvanije na čelu sa Burundajem/Boroldajem.
* 1. 1. - Mihajlo VIII Paleolog je suvladar mladog nikejskog cara Jovana IV Laskarisa (vladaće sam 1261-82).

* februar/mart - Mongolsko osvajanje dinastije Sung: veliki han Möngke započinje opsadu Diaoyuchenga u Sečuanu. Uriyangkhadai napada sa severa Vijetnama današnju provinciju Guangxi, drugi napadaju Šantung i Henan.

* 19. 3. - Primorski ban, knez Butko, sin Julijanov, sklapa ugovor sa Splitom da će pomagati taj grad i Trogir u ratu sa Poljicom (tok rata nepoznat, Split je bio optužio Poljicu da je neverna kruni).

### April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj
* proleće - Kraj devete Mongolske invazije Koreje: dvor Goryeo zaključuje mir i šalje krunskog princa, budućeg kralja Wonjonga, na mongolski dvor.
* proleće? - Opsada Mayyafariqina: jermensko-gruzinske snage podržavaju manji mongolski kontigent na čelu sa Yoshmutom, Hulaguovim sinom, u opsadi Mayyafariqina (Silvan kod Dijarbakira), kojeg drži Ajubid Al-Kamil Muhammad (traje do sledeće godine).

* 29. 5. - Umro je kralj Kristofer I od Danske, možda od otrovanog pričesnog vina. Nasleđuje ga maloletni sin Erik V (do 1286), majka Margareta Sambirija je regent do 1264. Kruna je u sukobu sa crkvom, Dansku ove godine napada knez Rügena Jaromar II, već u aprilu je opljačkao i zapalio dobar deo Kopenhagena, u junu će kod Næstveda poraziti dansku vojsku.

* 2. 6. - Helena Angelina Dukena, kćerka epirskog despota Mihaila II, udaje se za Manfreda, kralja Sicilije.

### Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan
* jul-septembar? - Pelagonijska bitka je nikejska pobeda, na čelu sa sevastokratorom Jovanom Paleologom, nad Epirskom despotovinom i Ahajskom kneževinom. Moguće da je kralj Uroš ponovo prešao na nikejsku stranu pred ovaj okršaj, možda pod uticajem Ugarske koja sarađuje sa Paleologom.
** Knez Vilim II. od Ahaje je zarobljen, zatvoren je do 1261, kada je morao dati tri peloponeske tvrđave.
** Nikejci nakon ovoga nakratko ulaze u glavni grad Epira Artu, povlače se zbog otpora a Mihajlo II se vraća uz Manfredovu pomoć.

* 11. 8. - Veliki han Möngke gine, ili umire, tokom opsade Diaoyuchenga. Nije označio naslednika, tako da dogodine dolazi do Toluidskog građanskog rata između njegove braće, Ariq Bökea koji je u glavnom gradu Karakorumu, i Kublaja, koji ratuje u Kini - on sklapa primirje sa dinstijom Sung, granica je na Jangceu.

### Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac
* 7. 10. - Umro je ozloglašeni Ezzelino III da Romano, vladar Verone, Vićence i Padove. Mastino I della Scala je faktički vladar Verone (do 1277), on je osnivač kuće  Della Scala (Scaliger) koja vlada Veronom do 1387.

* 12. 11. - Mamelučki vicesultan u Egiptu Qutuz preuzima vlast, nakon što je dobijena molba od An-Nasir Yusufa, emira Alepa i Damaska, za pomoć protiv Mongola (do oktobra 1260).
** Hulagu u narednom periodu zauzima Harran, Edessu/Şanlıurfu i Manbidž, pre nego što u januaru zauzme Alep.

* 4. 12. - Pariški ugovor okončava period anglo-francuskog sukoba, koji je trajao od 1202. Henry III od Engleske priznaje gubitak Vojvodstva Normandije; odriče se zemalja Maine, Anjou, Touruaine i Poitou; ostaje vojvoda Akvitanije kao vazal francuskog kralja Louisa IX, koji mu daje neke gradove i zemlje.
* prosinac - Većina štajerskih staleža se pobunila protiv vojvode, i ugarskog princa, Stjepana, koji se iz Graca povlači u Ptuj. Češki kralj Otokar je na Božić u Gracu proglašen za vojvodu (potvrđeno nakon rata sljedeće godine).
* 1259/60 - Druga mongolska invazija Poljske, na čelu je Burundaj/Boroldaj, među komandantima je i Nogaj.

### Kroz godinu
* Prvi put se spominje Donji Martijanec.
* Trogirski evanđelistar je prva knjiga u Hrvatskoj pisana na papiru.
* Primorski ban je knez Butko, sin Julijanov.
* Živopisana je Bojanska crkva kod Sofije.
* Aleksandar Nevski je privoleo Novgorod na plaćanje poreza Mongolima, preteći im njihovim pogromom.

## Rođenja

* 25. 3. - Andronik II Paleolog, vizantijski car († 1332)
* 1259/60 - Ivan Asen III, bugarski car († 1303)

## Smrti

* 29. 5. - Kristofer I od Danske, kralj (* 1219)
* 11. 8. - Möngke, veliki han Mongola (* 1209)
* 7. 10. - Ezzelino III da Romano, vladar Verone, Vićence i Padove (* 1194)
* Matej Pariški, benediktinac, engleski kroničar (* ca. 1200)
* Badr al-Din Lu'lu', emir Mosula (* ca. 1178)
* Gojong, kralj korejske dinastije Goryeo (* 1192)

## Reference

; Literatura
* Svezak prvi. Prvo doba: Vladanje knezova i kraljeva hrvatske krvi (641-1102) i Drugo doba: Vladanje kraljeva Arpadovića (1102-1301). Vjekoslav Klaić (archive.org)
* *Istorija srpskog naroda*, Prva knjiga, Od najstarijih vremena do Maričke bitke (1371), SKZ Beograd 1981 (I)