open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aspirator (pumpa)

**Aspirator** (*vakuum pumpa*, *filter pumpa*) je uređaj koji proizvodi vakuum putem Venturijevog efekta. On je aspirator, fluida (tečnosti ili gasova) koji teku kroz cev koja se zatim sužava. Kad se cev suzi, brzina fluida poraste, i kao posledica Venturijevog efekta, njegov pritisak opadne. Vakuum se uzima sa tog mesta.

## Operacija
Jednostavan i jeftin *vodeni aspirator* je najčešći tip aspiratora. On se koristi u hemijskim i biološkim laboratorijama. Ovaj uređaj se sastoji od „te“ račve koja se pričvršćuje za slavinu. Ona ima priključak za odvodno crevo na drugoj strani. Voda se propušta kroz pravi deo cevi, koja ima suženje na račvi, gde se usisno crevo priključuje.

## Literatura

## Povezano
* Difuzijska pumpa
Bunzenov plamenik

**Bunzenov plamenik**, koji je izmislio *[[Robert Bunzen]]*, deo je standardne laboratorijske opreme. Koristi se za zagrevanje i sterilizaciju. Bunzen je 1857. godine objavio svoj rad, i on je bio prihvaćen od strane njegovih kolega. Bunzenov plamenik se trenutno koristi u skoro svakoj laboratoriji širom sveta.

## Reference

## Vanjske veze
Trombocitopenija

**Trombocitopenija** (trombopenija) je pojam kojim se označava smanjen broj trombocita u krvi, čiji je broj u normalnim okolnostima 150 do 400/nL krvi.

Trombocitopenije mogu biti urođene (retko) ili stečene. Mogu biti primarne, gdje je trombocitopenija glavni poremećaj, ili sekundarne, kada je trombocitopenija propratna pojava uz neku drugu bolest.

## Simptomi

Obično nizak nivo trombocita ne vodi do kliničkih problema. Ponekad, može doći do nastanka modrica, posebno purpura na podlakticama, krvarenje nosa i/ili krvarenja desni.

## Reference

## Vanjske veze
* 
* Thrombocytopenia Forum
* Flourouracil/5-FU Toxicity & DPD Deficiency Education - DPD-Deficiency.com
Laboratorijska peć

**Laboratorijska peć** je električni uređaj koji se koristi za sterilizaciju.

Peć koristi suv topao vazduh za sterilisanje opreme i materijala. U opštem slučaju, peči rade na temperaturama od 50 do 300&nbsp;°C. One su opremljene termostatom kojim se kontroliše temperatura. Peči imaju dvostruke zidove sa slojem izolacije (obično vazduha) između njih, radi očuvanja energije. Unutrašnji zid je izrađen od materijala sa slabom toplotnom provodnošću. Spoljašnji sloj je od metala. Peći su opremljene sa fenom za cirkulaciju toplog vazduha, koji omogućava uniformnu raspodelu toplote.

## Literatura
Stativ

**Stativ** je deo laboratorijske opreme, na koji se pomoću klemni mogu učvrstiti epruvete i drugi pribor, na primer birete koje se koriste u titraciji. On se takođe koristi prilikom filtracije.

Stativi su obično napravljeni od hemijski otpornih metala i mogu da budu pokriveni slojem kalaja/aluminijuma radu dodatne zaštite.

## Reference
Tronožac

**Tronožac** je portabilni okvir sa tri noge, koji se koristi kao nosač objekata. Tronožac pruža stabilnu osnovu protiv sila koje deluju na dole i u horizontalnom pravcu, kao i protiv momenta oko vertikalne ose. 

## Laboratorijski tronožac
Laboratorijski tronožac ima brojne primena kao platforma za držanje opreme tokom raznih eksperimenata. Ovaj deo laboratorijskog pribora se koristi kao oslonac za laboratorijsko posuđe (boce, balone, erlenmajere). Tronožac se obično pravi od lakih metala. Neki tronožci imaju gornji deo izrađen od od livenog gvožđa.

## Reference
Trougao za žarenje

**Trougao za žarenje** je deo laboratorijskog pribora koji je napravljen od žica oko kojih su glinene cevi. On ima izgled jednakostraničnog trougla sa žicama koje izlaze iz uglova. 

On se koristi u laboratoriji na sličan način kao i žičana gaza, za podršku drugih aparata na tronošcu, tokom zagrevanja Bunzenovim plamenikom ili nekim drugim izvorom toplote.

Za razliku od žičane gaze, kojom se prvenstveno podržava stakleno posuđe kao što su čaše, boce, ili bazeni za isparavanje, trougao za žarenje se normalno koristi za držanje tiglova.

## Reference
Špiritusna lampa

**Špiritusna lampa** je deo hemijskog pribora. Sastoji se od donjeg dela (u kome se nalazi špiritus ili neki drugi alkohol) i fitilja. Najčešće se koristi u laboratorijama za zagrejavanje raznih supstanci.

## Izvori
Magnezijum fosfat

**Magnezijum fosfat** je opšti termin za soli magnezijuma i fosfata, koje se javljaju u tri forme:
* Monomagnezijum fosfat (Mg(H2PO4)2)
* Dimagnezijum fosfat (MgHPO4)
* Magnezijum fosfat tribazni (Mg3(PO4)2)

Razne forme su korišćene kao laksativi i antacidi.

## Bezbednosti
Magnezijum fosfat dibazni i tribazni je FDA označila kao bezbedne supstance.

## Reference

## Povezano
* Amonijum magnezijum fosfat

## Vanjske veze
* 
*
Barijum-jodat

**Barijum-jodat** je neorgansko hemijsko jedinjenje hemijske formule Ba(IO3)2. To je bela, zrnasta supstanca.

## Dobijanje
Može se dobiti ili reakcijom joda sa barijum-hidroksidom ili barijum-hlorata sa kalijum-jodatom.

## Svojstva
Jedinjenje je stabilno do temperature od otprilike 580° S. Preko te vrednosti dešava se Ramelzbergova reakcija:
:\mathrm{5Ba(IO_3)_2 \longrightarrow \; Ba_5(IO_6)_2 + 9O_2 + 4I_2}

## Reference

## Literatura
* 

## Vanjske veze
* Definition of Insoluble salts (precipitates); proizvod rastvorljivosti
Dijod-heksaoksid

**Dijod-heksaoksid** je oksid joda hemijske formule I2O6.

## Dobijanje
Može se dopiti raspadanjem H5IO6 ili dehidratacijom ekvimolarnih rastvora H5IO6 i HIO3 u 95% sumpornoj kiselini, ali na takav način dobijeni proizvod sadrži i neke nusprodukte sumporne kiseline. Neki izvori navode hemijsku reakciju koja opisuje dobijanje ovog oksida raspadanjem tetrajod-nonoksida, ali ne potvrđuju dobijanje na taj način, na primer:
:\mathrm{2I_4O_9 \longrightarrow \; 2I_2O_6 + 2I_2 + 3O_2}

## Struktura
Bazična jedinica molekula je I4O12, sačinjena iz dva IO6 oktaedra sa zajedničkom ivicom i dva piramidalna IO3 koji dele temena sa aksijalno postavljenim duplim oktaedrom. U tako postavljenim oktaedrima, atomi joda imaju oksidacioni broj +7, dok preostala dva u piramidi imaju oksidacioni broj +5. Zbog toga, I4O12 predstavlja spoj dva različita molekula.

## Reference
Q-tip kalcijumski kanal

**Q-tip kalcijumski kanal** je tip naponom-kontrolisanih kalcijumskih kanala. Kao i kod drugih proteina ove klase, α1 podjedinica određuje većinu osobina ovog kanala.

Oni nisu dovoljno istraženi. Kao i R-tip kalcijumski kanali, postoje indikacije da su oni prisutni cerebelarnim granularnim ćelijama. Oni imaju visok prag aktivacije i relativno sporu kinetiku.

## Literatura

## Vanjske veze
*
Melampodija

__notoc__

***Melampodija*** () naslov je starogrčke epske pesme, koja se u antici pripisivala Hesiodu, a od koje su danas sačuvani samo fragmenti. Tu su se pripovedali doživljaji proroka Melampoda, ali i drugih velikih proroka, Amfiloha, Kalhanta i Tiresije. Pretpostavlja se da je ep imao najmanje tri pevanja.

## Ktitička izdanja

* .
* .
* .

## Prevodi na engleski
* .
* .

## Reference

## Literatura

* .
* 
* .
* .
* .
* .
* .
* .

## Vanjske veze
* ''Melampodija'': grčki izvornik i engleski prevod, ed. Hugh Gerard Evelyn-White, Loeb Classical Library, 1924.
MHP

Termin **MHP** ima više značenja.

* P-tip kalcijumski kanal, oznaka za P-tip kalcijumski kanal
* Q-tip kalcijumski kanal, oznaka za Q-tip kalcijumski kanal
* Minsk-1 aerodrum, oznaka za Minsk-1 aerodrum
Ciklični nukleotid

**Ciklični nukleotid** je svaki nukleotid u kome je fosfatna grupa vezana za dve šećerne hidroksilne grupe, formirajući cikličnu ili prstenastu strukturu.

Primeri cikličnih nukletida su:
* ciklični AMP
* ciklični GMP
* ciklična ADP-riboza

Ovi molekuli su sekundarni glasnici u G proteinskoj i kalcijumskoj signalizaciji.

## Reference

## Vanjske veze
*
Savinjska dolina

**Savinjska dolina** je naziv za dolinu sliva rijeke Savinje, na sjeveru Slovenije.

## Geografija
Savinjska dolina prostire se od Logarske doline gdje izvire rijeka Savinja, sve do sutjeske rijeke u Savskom gorju, južno ispod Celja. Dolina je duga od 70 do 75 km i maksimalno široka do 10&nbsp;km. Geografski se da podijeliti na dvije cjeline: gornju dolinu koja se proteže po Kamniškim Alpama i donju dolinu od Polzele do Celja. Savinjska dolina je poznata po uzgoju hmelja, pivarstvu i brojnim termalnim izvorima.

## Reference

## Vanjske veze

* ''Savinjska dolina''
Cikličnim nukleotidima kontrolisani jonski kanal

**Cikličnim nukleotidom kontrolisani jonski kanal** je svaki jonski kanal koji se otvara u prisustvu cikličnih nukleotida.

## Mehanizam
Ovi kanali su kontrolisani ligandima (cikličnim nukleotidima), ali su sličniji po strukturi porodici naponom kontrolisanih jonskih kanala. Cikličnim nukleotidima-kontrolisani jonski kanali često imaju pozitivno ili negativno naelektrisane oblasti koje mogu da odgovore na promene membranskog potencijala. Svrha i funkcija ovih naelektrisanih regiona još uvek nije u potpunosti istražena.

## Funkcije

Cikličnim nukleotidima-kontrolisani jonski kanal imaju važne funkcije u nekoliko sistema:

* Sisarski mirisni sistem. Smatra se da su takođe važni u mirisnom sistemu insekata.
* U vizuelnom sistemu, cGMP (ciklični guanozin monofosfat) kontrolisani kanal je nađen u spoljašnjoj membrani fotoreceptorskih ćelija mrežnjače. U odgovoru na visoke nivoe cGMP, kanali se otvaraju i dozvoljavaju pozitivno-naelektrisanim jonima da uđu u ćeliju, izazivajući depolarizaciju. Ovo je stanje ćelije u mraku (naziva se tamnom strujom). Fotoni na ćelijskom fotoreceptoru izazivaju lančanu reakciju koja dovodi do sniženja nivoa cGMP i time hiperpolarizacije. Na ovaj način, te ćelije su zapravo aktivnije u mraku nego na svetlu.
* Struje pejsmejkera () su bile asocirane sa HCN kanalima.
* cGMP-kontrolisani katjonski kanali su prisutni na sistemu prikupljajućih kanala bubrega. Oni stimulišu Na<sup>+</sup> reapsorpciju. Deo mehanizma akcije atrijalnog natriuretskog peptida je inhibicija tih kanala, kao i diuretskog leka amilorida. Aldosteron ima suprotni efekat.

## Reference

## Vanjske veze
* 
* 
* Pregled
Luče

**Luče** (njemački: *Leutsch*) je selo u Sloveniji od 404 stanovnika, ono je i administrativni centar Občine Luče.
## Geografija
Luče leži udaljeno oko 56 km sjeverozapadno od Celja, u gornjoj Savinjskoj dolini. Selo se prostire na ušću potoka Lučnice u rijeku Savinju, ispod planine Raduhe.
## Historija i znamenitosti
Luče se prvi put spominje 1241. kao sjedište gornjogradskih samostanskih velikodostojnika, a nakon tog i 1426. u urbaru benediktinskog samostana iz Gornjeg Grada.
Kao administrativni centar prvi put se navodi 1593.

Luče je sjedište samostalne župe od 15. vijeka kad se odvojila od gornjogradske, jer se 1426. spominje župna crkva sv. Lovrenca, ona je značajno dograđena i preuređivana u 17. i 18. vijeku.
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Luče
P-tip kalcijumski kanal

**P-tip kalcijumski kanal** je tip naponom-kontrolisanih kalcijumskih kanala. Poput drugih kanala ove klase, α1 podjedinica određuje većinu osobina kanala.

P-tip („P“ za cerebelarne Purkinje ćelije) kalcijumski kanali imaju sličnu ulogu sa N-tip kalcijumskim kanalima u oslobađanju neurotransmitera na presinaptičkom terminalu, i u neuronskoj integraciji mnogih neuronskih tipova. P kanale su otkrili u cerebelarnim Purkinje ćelijama Linas i Sugimori.

Oni su takođe nađeni u Purkinje vlaknima u provodno električnom sistemu srca. Njihova svojstva su u manjoj meri izučena.

## Reference

## Vanjske veze
*
1950. na filmu

## Događaji
* 24. maj - Švedska glumica Ingrid Bergman se udaje za italijanskog režisera Roberta Rosselinija nakon vanbračne veze koja je izazvala jedan od najvećih tadašnjih skandala, odnosno izgnanstvo Ingrid Bergman iz Hollywooda.
* 29. jun - Osmorica pripadnika Hollywoodske desetorice, hollywoodskih ljevičara pozvanih od američkog kongresnog odbora da svjedoče o komunističkim aktivnostima u Hollywoodu, su osuđeni na zatvorske kazne nakon što se odbili odazvati.
* 12. septembar - Argentinska vlada donosi službenu zabranu uvoza i prikazivanja svih sovjetskih filmova.
* 12. septembar - Papa Pio XII izjavljuje kako su film i televizija mediji zaslužni za "intelektualnu dekadenciju" društva.
* Američka kompanija Eastman Kodak razvija novi, jednostavniji i jeftiniji postupak filma u boji, a koji će postepeno zamijeniti dotada dominantni Technicolor.

## Filmovi
* *[[Rashomon (film)|Rashomon]]*
* *[[Sunset Boulevard (film)|Sunset Boulevard]]*
* *[[The Asphalt Jungle]]*
* *[[Orphée (film)|Orphée]]*
* *[[Winchester '73 (film)|Winchester '73]]*
* *[[Los olvidados]]*
* *[[Gun Crazy]]*
* *[[Rio Grande (film)|Rio Grande]]*
* *[[In a Lonely Place]]*
* *[[Pad Berlina (film)|Pad Berlina]]*
* *[[D.O.A. (1950 film)|D.O.A.]]*
* *[[Destination Moon]]*
* *[[Born Yesterday (1950 film)|Born Yesterday]]*
* *[[The Flame and the Arrow]]*
* *[[Stage Fright (1950 film)|Stage Fright]]*
* *[[Father of the Bride (1950 film)|Father of the Bride]]*
* *[[Broken Arrow (1950 film)|Broken Arrow]]*
* *[[Champagne for Caesar]]*
* *[[King Solomon's Mines (1950 film)|King Solomon's Mines]]*
* *[[Panic in the Streets (film)|Panic in the Streets]]*
* *[[Young Man with a Horn (film)|Young Man with a Horn]]*
* *[[Justice est faite]]*
* *[[La Ronde (1950 film)|La Ronde]]*
* *[[Stromboli (film)|Stromboli]]*
* *[[La Beauté du diable (film, 1950)|La Beauté du diable]]*
* *[[The Blue Lamp]]*
* *[[Café Paradis]]*
* *[[Caiçara (film)|Caiçara]]*
* *[[Il cammino della speranza]]*
* *[[Jeevitham]]*
* *[[Musorgski (film)|Musorgski]]*
* *[[Sekretnaja misija]]*
* *[[Ognji Baku]]*
* *[[The Life of Wu Xun|Život Wu Xuna]]*
* *[[El último caballo]]*
* *[[The Hollywood Ten]]*
* *[[Spiegel van Holland]]*
* *[[The Kid (1950 film)|The Kid]]*
* *[[Čudotvorni mač]]*

## Filmske nagrade
* Oscar za najbolji film - *[[All About Eve]]*
* Zlatni globus za najbolji film - *[[Sunset Boulevard (film)|Sunset Boulevard]]*
* Zlatni lav - *[[Justice est faite]]*
* Photoplayeva nagrada za najbolji film - *[[Battleground (film)|Battleground]]*

## Debiji
* Marlon Brando - *[[The Men (film)|The Men]]*
* Tippi Hedron - *[[The Petty Girl]]*
* Sophia Loren - *[[Totò Tarzan]]*
* Peter Sellers - *[[The Black Rose]]*
* Robert Wagner - *[[The Happy Years]]*

## Rođenja

## Smrti

## Reference

## Vanjske veze

* 1950  na Internet Movie Database
Zajednički gama lanac citokinskih receptora

**Zajednički gama lanac** citokinskih receptora, γc ili CD132, je citokinski receptor podjedinica koja je zajednička za receptorske komplekse za najmanje šest različitih interleukinskih receptora: IL-2R, IL-4R, IL-7R, IL-9R, IL-15R i IL-21R. γc glikoprotein je član Tip I citokinske familije receptora koja je izražena kod većinskog dela limfocitne populacije (belih krvnih zrnaca). Gen ovog proteina se nalazi na X-hromozomu kod sisara.

## Struktura

γc lanac je integralni membranski protein koji se proteže kroz ćelijsku membranu, sa ekstracelularnim, transmembranskim i citosolnim (unutar ćelije) domenima.

## Ligandi

The γc lanac zajedno sa drugim ligand-specifičnim receptorima omogućava limfocitima da odgovore citokine kao što su IL-2, IL-4, IL-7, IL-9, IL-15 i IL-21. Limfociti koji izražavaju zajednički gama lanac mogu da formiraju funkcionalne receptore za ove citokine.

## Gen
Kod ljudi, IL2RG gen kodira zajednički gama lanac.

## Klinički značaj

Defekti u γc lancu su vodeći razlog X-vezane teške kombinovane imunodeficijencije (X-SCID) kod ljudi. Ti bolesnici nemaju funkcionalnu imunost i umiru u toku prvih nekoliko meseci života bez uspešnog transplanta kičmene moždine, ili izolacije od patogena. Mutacije koje rezultuju u gubitku γc lanca, ili signal prenosnog citosolnog domena, dovode do ovog poremećaja. U odsustvu važnih razvojnih signala od IL-7 i IL-15, T-ćelije i NK ćelije ne mogu da se razviju. Eksperimenti na životinjskim modelima su pokazali da se X-SCID javlja na sličan način kod pasa, ali ne kod miševa. Manje katastrofalni defekti gena γc lanca mogu dovesti do X-vezane kombinovane imunodeficijencije (X-CID), jednog lakšeg oblika imunodeficijencije.

## Literatura

## Vanjske veze
*
Luče (općina)

**Općina Luče** (slovenski: *Občina Luče*) je jedna od **212** slovenskih općina od 1.514 stanovnika., administrativni centar općine je selo Luče.
## Geografija
Općina Luče prostire se sjeveroistočno od Celja, po gornjoj Savinjskoj dolini, na površini od 109.5 km², na kojoj leži 7 naselja.
## Naselja Općine Luče
Konjski Vrh, Krnica, **[[Luče]]**, Podveža, Podvolovljek, Raduha, Strmec
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Luče
Imunodeficijencija

**Imunodeficijencija** je stanje ljudskog organizma u kojem je imunski sistem (jedna ili kombinacija neke od njegovih komponenata: ćelijska imunost, humoralna imunost, sastav komplementa, fagociti) nedovoljan ili oslabljen u borbi protiv infekcija. Imunodeficijencija može biti stečena ili sekundarna, te primarna ili nasledna.

## Primarna imunodeficijencija

Primarne imunodeficijencije su grupa retkih bolesti koje su nasledne, a uzrok je unutar imunološkog sistema. Trenutno se zna za oko 80 vrsta primarnih naslednih imundeficijencija.

Primarna imunonedostatnost može nastati usled:
# **nedostatka [[B-limfocita]]** (X-vezana agamaglobuminemija, nedostatak IgA i IgG, hipogamaglobuminemija kod dece)
# **nedostatka [[T-limfocita]]** (hronična mukokutana kandidijaza, nedostatak NK ćelija, idiopatska CD4 limfocitopenija). U slučajevima kada nedostaju i B i T-limfociti dolazi do nedostatka adenozin deaminaze, retikularne disgeneze i nekih oblika patuljastog rasta
# **poremećaja [[fagocitoza|fagocitoze]]** (defekti pokretanja ćelija, defekti mikrobicidne aktivnosti)
# **poremećaja komplementa** (defekti komponenti komplemenata, defekti kontrolnih proteina)

## Sekundarna imunodeficijencija

Sekundarne imunodeficijencije nastaju kao posledica uzroka izvan imunološkog sistema, češće se pojavljuju od primarnih, a mogu biti uzrokovane pothranjenošću, starenjem, lekovima (npr. hemoterapija, glukokortikoidi, imunosupresivni lijekovi) ili bolestima koje mogu direktno ili indirektno uticati na imunološki sistem (npr. leukemija, limfoma, multipli mijelom). Najpoznatija sekundarna imunodeficijencija je ona uzrokovana HIV virusom, AIDS.

## Reference
Daktili idski (pesma)

__NOTOC__

***Daktili idski*** ( / *Idaioi Daktyloi*) naslov je izgubljene starogrčke epske pesme koju *[[Suda]]*, vizantijska enciklopedija iz 10. veka, pripisuje Hesiodu. Hesiodovo autorstvo je sumnjivo, ali dva citata o otkriću metala koja se kod antičkih izvora navode kao "Hesiodova" moderni su filolozi uslovno označili kao delove ove pesme. Pretpostavlja se da je ovaj ep obrađivao upravo takve teme, budući da su Daktili s Ide bili mitske ličnosti kojima se pripisivalo otkriće raznih metala i načina njihove obrade, kako se vidi u ovom citatu iz Klimenta Aleksandrijskog: "Kelmis i Damnamenej, Daktili s Ide, prvi su otkrili gvožđe na Kipru, Delant, takođe s Ide, izumeo je mešanje bronze, no Hesiod kaže da je za to bio zaslužan Skites (Κέλμις τε αὖ καὶ Δαμναμενεὺς οἱ τῶν Ἰδαίων δάκτυλοι πρῶτοι σίδηρον εὗρον ἐν Κύπρῳ; Δέλας δὲ ἄλλος Ἰδαῖος εὗρε χαλκοῦ κρᾶσιν, ὡς δὲ Ἡσίοδος, Σκύθης).

## Kritička izdanja

* .
* .
* .

## Prevodi na engleski

* .
* .
* .

## Reference

## Literatura

* .
* .
* .
* .

## Vanjske veze

* ''Idski Daktili'': grčki izvornik i engleski prevod, ed. Hugh Gerard Evelyn-White, Loeb Classical Library, 1924.
Kozje

**Kozje** (njemački: *Drachenburg*) je selo u Sloveniji od 655 stanovnika, ono je i administrativni centar Občine Kozje.
## Geografija
Kozje leži oko 24,3 km sjeveroistočno od Krškog i oko 36&nbsp;km od Celja, pored granice sa Hrvatskom u Kozjanskom u kotlini rijeke Bistrice (pritoka Sutle).
## Historija
Kozje se prvi put spominje 1016 kao feudalni burg sa 30 kmetova. Nakon tog je iz tog nukleusa nastalo trgovište, ali kako nije nikada bilo utvrđeno, trpjelo je od turskih upada i epidemija pa je zamrlo.

Kozje je ponovno zaživjelo od sredine 19. vijek, kad je postalo sjedište poreznog i sudskog okruga. Tad se razvilo ugostiteljstvo i zanatstvo, tako da je već od 1828. imalo tri ljetna sajma.

I nakon Drugog svjetskog rata Kozje je nastavilo imati administrativnu funkciju, pa je sve do 1958. bilo sjedište općine, ali je tad fuzionirano u Općinu Šmarje pri Jelšah. Općina Kozje je obnovljena nakon osamostaljenja Slovenije 1992.
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Kozje
Rex Ingram (režiser)

:*Za istoimenog glumca v.* Rex Ingram (glumac) (1895–1969).

**Rex Ingram** (15. januar 1892 – 21. jul 1950), rođen kao **Reginald Ingram Montgomery Hitchcock**, bio je irski filmski režiser, producent i scenarist poznat po hollywoodskim filmovima nijeme ere.

Rodio se kao sin anglikanskog svećenika, a brat Francis Clere Hitchcock je kasnije postao poznat kao britanski oficir u Prvom svjetskom ratu. Mladi Reginald je 1911. emigrirao u SAD, gdje je neko vrijeme studirao umjetnost na Yaleu prije nego što je, zaintrigiran za novi medij filma, počeo kao režiser raditi za studio Edison Pictures. Godine 1920. je počeo raditi za Metro Pictures, preteču današnjeg MGM-a, te postao bliski suradnik, a prema nekim navodima i ljubavnik, June Mathis, šefice studija i jedne od najmoćnijih žena u tadašnjem Hollywoodu. Iako su mu filmovi bili uspješni, te se kasnije navodio kao uzor brojnim poznatim sineastima, Ingram se nije najbolje prilagodio zvučnom filmu. Nakon samo jednog zvučnog ostvarenja se povukao sa filma te ostatak života proveo kao književnik i skulptor. Godine 1933. se preobratio na islam.

## Filmografija
kao-režiser:
* *[[The Symphony of Souls]]* (kratkometražni od jedne role; 1914)
* *[[The Great Problem]]* (1916)
* *[[Broken Fetters]]* (1916)
* *[[The Chalice of Sorrow]]* (1916)
* *[[Black Orchids (1917 film)|Black Orchids]]* (1917)
* *[[The Reward of the Faithless]]* (1917)
* *[[The Pulse of Life]]* (1917)
* *[[The Flower of Doom]]* (1917)
* *[[His Robe of Honour]]* (1917)
* *[[Humdrum Brown]]* (1917)
* *[[The Day She Paid]]* (1919)
* *[[Shore Acres (film)|Shore Acres]]* (1920)
* *[[Under Crimson Skies]]* (1920)
* *[[Hearts are Trumps]]* (1920)
* *[[The Four Horsemen of the Apocalypse (film)|The Four Horsemen of the Apocalypse]]* (1921)
* *[[The Conquering Power]]* (1921)
* *[[The Prisoner of Zenda (1922 film)|The Prisoner of Zenda]]* (1922)
* *[[Trifling Women]]* (1922)
* *[[Turn To The Right]]* (1922)
* *[[Scaramouche (1923 film)|Scaramouche]]* (1923)
* *[[Where the Pavement Ends (1923 film)|Where the Pavement Ends]]* (1923)
* *[[The Arab (1924 film)|The Arab]]* (1924)
* *[[Mare Nostrum (film)|Mare Nostrum]]* (1926)
* *[[The Magician (1926 film)|The Magician]]* (1926)
* *[[The Garden of Allah (1927 film)|The Garden of Allah]]* (1927)
* *[[The Three Passions]]* (1929)
* *[[Baroud]]* (1932)

## Reference

## Vanjske veze

* Rex Ingram Research project on Ingram in Trinity College, Dublin
* 
* Rex Ingram profile at Virtual History
Humphrey Jennings

**Frank Humphrey Sinkler Jennings** (19. august 1907 – 24. septembar 1950) bio je britanski filmski režiser, poznat kao autor dokumentaraca te kao jedan od osnivača pokreta Mass Observation (Masovno promatranje).

Rodio se u umjetničkoj porodici, čiji su članovi bili pristaše cehovskog socijalizma. Karijeru je otpočeo 1934. godine priključivši se GPO Film Unit, odjelu britanske pošte koji je proizvodio obrazovne, propagandne i dokumentarne filmove. Njegova najpoznatija ostvarenja su stvorena za vrijeme Drugog svjetskog rata. Godine 1950. je pao sa stijene na grčkom otoku Poros, gdje je bio snimao dokumentarni film o zdravstvu u poratnoj Evropi.

## Filmografija

### kao režiser

* *[[Post Haste]]* (1934)
* *[[Locomotives (film)|Locomotives]]* (1934)
* *[[The Story of the Wheel]]* (1934)
* *[[Farewell Topsails]]* (1937)
* *[[Penny Journey]]* (1938)
* *[[Speaking from America]]* (1938)
* *[[The Farm (1938 film)|The Farm]]* (1938, također poznat kao *English Harvest*)
* *[[Making Fashion]]* (1938)
* *[[Spare Time]]* (1939)
* *[[SS Ionian]]* (1939, također poznat kao *Cargoes*)
* *[[The First Days]]* (1939)
* *[[Spring Offensive (1940 film)|Spring Offensive]]* (1940)
* *[[Welfare of the Workers]]* (1940)
* *[[London Can Take It!]]* (1940, također poznat kao *Britain Can Take It!*)
* *[[The Heart of Britain]]* (1941, također poznat kao *This Is England*)
* *[[Words for Battle]]* (1941)
* *[[Listen to Britain]]* (co-director 1942)
* *[[Fires Were Started]]* (1943, također poznat kao *I Was A Fireman*)
* *[[The Silent Village]]* (1943)
* *[[The True Story of Lili Marlene]]* (1944)
* *[[The Eighty Days]]* (1944, također poznat kao *V. 1*)
* *[[Myra Hess (film)|Myra Hess]]* (1945)
* *[[A Diary for Timothy]]* (1945)
* *[[A Defeated People]]* (1946)
* *[[The Cumberland Story]]* (1947)
* *[[The Dim Little Island]]* (1949)
* *[[Family Portrait (1950 film)|Family Portrait]]* (1950)
* *[[The Good Life (1951 film)|The Good Life]]* (postumno dovršio Graham Wallace 1951)

### kao producent/pomoćnik
* *[[Pett and Pott: A Fairy Story of the Suburbs]]* (rež. Alberto Cavalcanti, 1934)
* *[[The Birth of the Robot]]* (rež. Len Lye, 1936)

## Vanjske veze
* 
* Bibliography of books and articles about Jennings  via UC Berkeley Media Resources Center
* Channel 4 site about Jennings 
* the BFI's "screenonline" site about Jennings
* Review of Kevin Jackson's Jennings biography 
*
Friedrich Fehér

**Friedrich Feher** (16. mart 1889 – 30. septembar 1950) bio je austrijski filmski glumac i režiser, koji je karijeru ostvario u Njemačkoj u doba nijemog filma.

## Izabrana filmografija
**glumac**
* *[[The Robber Bride (film)|The Robber Bride]]* (1916)
* *[[The Cabinet of Dr. Caligari]]* (1920)
* *[[The Three Dances of Mary Wilford]]* (1920)
* *[[Der Rosenkavalier (1926 film)|Der Rosenkavalier]]* (1926)
* *[[Ihr Junge]]* (1931)

*'režiser*
* *[[Diamonds (1920 film)|Diamonds]]* (1920)
* *[[That Murder in Berlin]]* (1929)
* *[[Když struny lkají]]* (1930)
* *[[The Robber Symphony]]* (1937)

## Literatura
* Jung, Uli & Schatzberg, Walter. *Beyond Caligari: The Films of Robert Wiene*. Berghahn Books, 1999.

## Vanjske veze
*
Kozje (općina)

**Općina Kozje** (slovenski: *Občina Kozje*) je jedna od **212** slovenskih općina od 3.177 stanovnika., administrativni centar općine je selo Kozje.
## Geografija
Općina Kozje prostire se na istoku Slovenije, pored granice sa Hrvatskom, po Kozjanskom, u slivu rijeke Bistrice, na površini od 89.7 km², na kojoj leži 23 naselja.
## Naselja Općine Kozje
Bistrica, Buče, Dobležiče, Drensko Rebro, Gorjane, Gradišče, Gubno, Ješovec pri Kozjem, Klake, **[[Kozje]]**, Lesično, Ortnice, Osredek pri Podsredi, Pilštanj, Podsreda, Poklek pri Podsredi, Topolovo, Vetrnik, Vojsko, Vrenska Gorca, Zagorje, Zdole, Zeče pri Bučah
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Kozje
Hanns Kräly

**Hanns Kräly** (16. januar 1884 – 11. novembar 1950) bio je njemački novinar, filmski glumac i scenarist, najpoznatiji kao bliski suradnik Ernsta Lubitscha. Također je poznat i po kazališnoj komediji *[[Kohlhieselove kćeri (drama)|Kohlhieselove kćeri]]* koja je nekoliko puta adaptirana za film. Njegov scenario za film *[[The Patriot (1928 film)|The Patriot]]* je 1930. osvojio Oscara.

## Izabrana filmografija

### scenarist
* *[[Shoe Palace Pinkus]]* (1916)
* *[[Carmen (1918 film)|Carmen]]* (1918)
* *[[Meyer from Berlin]]* (1919)
* *[[Intoxication (film)|Intoxication]]* (1919)
* *[[My Wife, the Movie Star]]* (1919)
* *[[The Grand Babylon Hotel (1920 film)|The Grand Babylon Hotel]]* (1920)
* *[[The Flame (1923 film)|The Flame]]* (1923)

## Vanjske veze
*
The Asphalt Jungle

***The Asphalt Jungle*** () je američki crno-bijeli kriminalistički film snimljen 1950. godine, poznat kao jedan od klasika žanra film noir, ali i najuticajnijih kriminalističkih filmova svih vremena.

Temelji se na istoimenom romanu W. R. Burnetta. Protagonisti su grupa profesionalnih kriminalaca koje je organizirao iz zatvora nedavno pušteni "Doc" Riedenschneider (čiji lik tumači Sam Jaffe) kako bi za račun korumpiranog advokata Alonza Emmericha (čiji lik tumači Louis Calhern) obavili pljačku draguljarnice. Radnja prikazuje kako pljačka uspijeva, ali je pri tome jedan od članova bande ranjen, a što pokreće slijed događaja koji će dovesti do njihovog hvatanja. *The Asphalt Jungle* se odlikovao izuzetnim realizmom i detaljnim prikazom likova kriminalaca koji su, bez obzira na razlike u obrazovanju i društvenom položaju, prikazani kao gubitnici. *The Asphalt Jungle* je također poznat i po tome što se u njemu u maloj, ali prilično zapaženoj ulozi Emmerichove "nećake", odnosno ljubavnice, pojavila Marilyn Monroe, koja će ubrzo nakon toga postati velika zvijezda.

*The Asphalt Jungle* je godine 1961. poslužio kao podloga za kratkotrajnu istoimenu TV-seriju, odnosno za dva remakea - western pod nazivom The Badlanders iz 1958. godine te blaxploitation film *Cool Breeze* iz 1972. godine.

U literaturi se često navodi kako je The Asphalt Jungle jedan od prvih primjera, odnosno preteča specifičnog podžanra filma pljačke. Neki izvori, pak, navode da je poslužio kao uzor francuskom klasičnom filmu *[[Rififi]]* iz 1955. godine.

## Uloge

* Sterling Hayden ... Dix Handley
* Louis Calhern ... Alonzo D. Emmerich
* Jean Hagen ... Doll Conovan
* James Whitmore ... Gus Minissi
* Sam Jaffe ... "Doc" Erwin Riedenschneider
* John McIntire ... Policijski komesar Hardy
* Marc Lawrence ... Cobby
* Barry Kelley ... Por. Ditrich
* Anthony Caruso ... Louis Ciavelli

* Teresa Celli ... Maria Ciavelli, Louisova supruga
* Marilyn Monroe ... Angela Phinlay
* William "Wee Willie" Davis ... Timmons
* Dorothy Tree ... May Emmerich, boležljiva supruga Alonza Emmericha
* Brad Dexter ... Bob Brannom
* John Maxwell ... Dr. Swanson
* Frank Cady ... Noćni recepcioner

## Reference

## Vanjske veze

* 
* 
*  (includes detailed film synopsis and film clip)
* 
* ''The Asphalt Jungle''  at Film Noir of the Week by film historian William Hare
*
Bujuruldija

**Bujuruldija** (turski: *buyuruldu*) je osmanska pravna isprava koja sadrži zapovijedi pripadnika središnje osmanske vlasti i namjesnika pokrajina. Formom bujuruldije isprva su se služili samo predstavnici središnje osmanske vlasti, uglavnom veliki veziri. Namjesnici pokrajina počeli su ju rabiti u 17. stoljeću, a prije toga su svoja naređenja pisali u obliku pisma. Bujuruldije su pisane prepoznatljivom vrstom *divani* pisma, deblje izvučenih, slobodnih i raskošnih poteza.

Jednako kao na vrhu fermana i na vrhu bujuruldije nalazi se prizivanje Boga izraženo rječju "On". Tekst započinje nabrajanjem adresata kojima je bujuruldija upućena. To su uglavnom kadije, kapetani, zapovjednici (age), dizdari (kastelani), časnici, vojvode (vojni glavari vlaških nahija), janjičarski serdari (janjičarski starješine u pojedinim mjestima ili nahijama), uglednici, janjičarski pročelnici u gradovima, ljudi od znanja, pandur-baše i panduri, emini (carinici) i posebno dubrovački emini. Namjesnici su bujuruldije izdavali podređenim službenim osobama koje su djelovale unutar granica njihova namjesništva. Adresati su primali na uvid prijepise bujuruldija koje su kao ovlaštene osobe prepisivali kadije ovjeravajući ih svojim pečatom. Za razliku od fermana u bujuruldijama nema pravila uz nazive adresata upisivati pohvalne pridjeve i molitve za jačanje i povećanje adresatovih vrlina. Iznimka je kadija koji najčešće nosi naziv "čuvar Šerijata" uz uobičajenu molitvu "neka mu se povećaju vrline". Većina drugih službenika nosi naziv "uzori", odnosno "ponosi među slavnima", "među njima sličnima", "među uglednima", uz molitvu "neka im se poveća slava" ili "snaga".

Osmanska diplomatika dijeli bujuruldije u dvije skupine. Jednoj pripadaju one koje su napisane u gornjem dijelu isprave, tj. iznad raznih vrsta podnesaka, poput molbi, žalbi, skica dermana, službenih izvješća, predstavki (arzuhala). Budući da su problematične okolnosti i prijedlog kako ih riješiti iznesene u podnesku, bujuruldija sadrži samo obično vrlo kratku zapovijed. Iako je namjesnikovo naređenje tek dio ovakve isprave, uobičajeno je da se ona cijela naziva bujuruldijom. Drugoj skupini bujuruldija pripadaju one napisane same za sebe, koje obuhvaćaju i opis okolnosti i naređenje. Rješenje s bujuruldijom Mehmed-paše Kukavice iz 1754. poznato je kao "Travnički sporazum" kojim je okončan dugotrajni spor Dubrovčana i Mlečana. Tekst bujuruldije obično završava izrazom *buyuruldu* (naređeno je) ispisanim u obliku nečitljive valovite crte zaobljenih ili oštrih vrhova. U produžetku slijedi oznaka nadnevka izdavanja, a oznaka mjesta izdavanja nije upisivana. Uz naređenje učiniti tako ponekad dolazi i upozorenje s prijetnjom nipošto ne postupiti drukčije.

## Literatura

* 1. Miović, V: Dubrovačka Republika u spisima namjesnika Bosanskog ejaleta i Hercegovačkog sandžaka, Državni arhiv u Dubrovniku, Dubrovnik, 2008.

## Izvori
Sid Grauman

**Sidney Patrick Grauman** (17. mart 1879 - 5. mart 1950) bio je američki poduzetnik, najpoznatiji kao graditelj monumentalnih kino-dvorana u Los Angelesu, od kojih je najpoznatija Grauman's Chinese Theatre.

Rodio se u jevrejskoj porodici, a karijeru je započeo zahvaljujući ocu Davidu, koga je pratio u Dawson City na sjeveru Kanade za vrijeme Zlatne groznice u Klondikeu 1898. godine. Otac i on nisu uspjeli naći zlato, ali su zato organizirali improvizirane kazališne predstave za druge kopače, te se tako obogatili. Nekoliko godina kasnije je Sid Grauman postao vlasnikom vodvilja, a 1906. su on i otac nakon katastrofalnog potresa su, postavivši kino-projektor ispod šatora, vodili jedinu improviziranu kino-dvoranu u razorenom San Franciscu. Grauman se nekoliko godina kasnije preselio u Hollywood, gdje je stvorio bliske veze sa hollywoodskim producentima, ali i prijateljstva sa brojnim zvijezdama. Godine 1950. je osvojio počasni Oscar.

## Reference

## Vanjske veze
* Sid Grauman's Chinese Theater (Historic Photos) 
*
Piritojev silazak

__notoc__

***Piritojev silazak*** (, *Peirithou katabasis*) naslov je izgubljene starogrčke epske pesme, koju grčki pisac Pausanija iz 2. veka naše ere pripisuje Hesiodu. Pesma je, kako se čini, obrađivala mit o Tezejevom i Piritojevom putu u Had, gde su pokušali da privole Persefonu da se uda za Piritoja. Međutim, bog Had zatočio je dvojicu heroja tako što ih je postavio na "stolice zaborava", a jedino ih je Herakle mogao izbaviti. Sačuvan je jedan papirus s fragmentom teksta koji je možda pripadao ovoj pesmi, a koji sadrži razgovor Meleagra i Tezeja. Međutim, moguće je da taj fragment teksta pripada i *[[Minija (pesma)|Miniji]]*. Može se dovesti u pitanje i samo postojanje posebne hesiodske pesme o Tezejevom i Piritojevom silasku u Had, budući da na drugom mestu Pausanija kaže da je taj mit bio obrađen u *Miniji*. Međutim, prosuđujući na temelju velikog broja sačuvanih hesiodskih papirusa, u poređenju s drugim tekstovima arhajske epike, sasvim je moguće da pesma pripada hesiodskom korpusu.

## Kritička izdanja
* .
* .

## Prevodi na engleski
* .
* .

## Reference

## Literatura
* .
* .
* .
* .
Fatma Sultana

**Fatma Sultana** može se odnositi na ove osmanlijske princeze:

* Fatma Sultana (kći Selima I)
* Fatma Sultana (kći Sulejmana I)
* Fatma Sultana (kći Selima II)
* Fatma Sultana (kći Ahmeda I)
* Fatma Haseki Sultana, koja je udajom postala osmanlijska princeza
Kisela alfa-glukozidaza

**Lizozomalna alfa-glukozidaza** je enzim koji je kod ljudi kodiran *GAA* genom.

Kisela alfa-glukozidaza je esencijalna za degradaciju glikogena do glukoze u lizozomima. Različite forme kisele alfa-glukozidaze nastaju putem proteolitičke obrade. Tri transkriptne varijante koje kodiraju isti protein su poznate.

Mutacije ovog gena uzrokuju glikogenozu tipa II (Pompeovu bolest). To je autozomno recesivno oboljenje sa širokim kliničkim spektrom.

## Reference

## Literatura

## Vanjske veze
* GeneReview/NIH/UW entry on Glycogen Storage Disease Type II (Pompe Disease)
Juanmouski čovjek

**Juanmouski čovjek** (kineski: 元谋人, pinyin*Yuánmóu Rén*; lat.: *[[Homo erectus]] yuanmouensis*) je podvrsta *[[Homo erectus]]a*, čiji su fosilizirani ostaci para sjekutića otkriveni u blizini sela Danawu u jugozapadnoj kineskoj pokrajini Yuanmou (kineski:元谋县, pinyin: *Yuánmóu Xiàn*). Kasnijim istraživanjima na istom su nalazištu pronađene životinjske kosti s tragovima ljudskog djelovanja, kameni alat, pepeo i tragovi logorske vatre. Ovi su fosili izloženi u Kineskom nacionalnom muzeju u Pekingu.

## Otkriće
Ostatke juanmouskog čovjeka otkrio su 1. svibnja 1965., kineski geolog Fang Qian, koji je radio za Institut za istrađivanje geološke mehanike. Na temelju palaeomagnetskog datiranja okolnih stijena, starost pronađenih fosila je procijenjena na 1,7 milijuna godina, što ih čini najstarijim fosilima ljudskih predaka u Kini i Istočnoj Aziji.

## Datiranje
Procjenu starosti ovih fosilnih ostataka je neizravno doveo u pitanje Geoffrey Pope koji je objasnio da dokazi na raspolaganju ne podržavaju pojavu hominida u Aziji prije milijun godina od današnjice (ova je sumnja u međuvremenu razriješena s daljim otkrićima posljednjih 25 godina). Ostaju, međutim, proturječna mišljenja glede starosti juanmouskog čovjeka. You et al. (1978.) procjenjuju da član 4 gornjeg sloja formacije spada u srednji pleistocen i trebao bi biti označen kao Shangnabang Fm., dok sedimenti otkriveni u Shagou sadrže ostatke *Enhydriodon* cf. *falconeri* i trebali bi biti označeni kao Shagou Fm. iz doba pliocena.

Liu et al. (1983.) smatraju da juanmouski čovjek pripada srednjem pleistocenu, njegova starost dakle ne prelazi 0,73 milijuna godina, stoga je vjerojatno živio u isto vrijeme s pekinškim čovjekom. Qian i suradnici (1985.) su zatim proveli dalje studije na datiranju ostataka juanmouskog čovjeka, ali opet je dobio procjenu od 1,7 miijun godina, dakle razdoblje ranog plesitocena. Ova su istraživanja animirala diskusiju o starosti otkrivenog materijala. Još su uvijek prisutna proturječna mišljenja u vezi sedimenata, paleoklimatskih uvjeta, glacijacije, i drugih aspekata.

Prema rezultatima Qian et al. (1991.), paleomagnetsko datiranje okolnog materijala na mjestu gdje je pronađen fosilni zub pokazuje starost od 1,7 milijun godina. Starija istraživanja Liua i Dinga (1984.) dokazala su da je faunalna skvencija ovog nalazišta obrnuta, s više izumrlih vrsta u površnim slojevima u odnosu na dublje slojeve. Na temelju tih dokaza oni smatraju da je starost juanmouskog čovjeka oko 0,5 - 0,6 milijuna godina što ga svrstava u srednji pleistocen.

## Literatura

## Vanjske veze
* ChinaCulture - Yuanmou Man Site , pristupljeno 21. svibnja 2014.
GAA

Termin **GAA** ima više značenja.

* Genetički kod za glutaminsku kiselinu
* Kisela alfa-glukozidaza, enzim kodiran GAA genom
Fatma Sultana (kći Sulejmana I)

**Fatma Sultana** (april 1521–1576) bila je kći osmanlijskog sultana Sulejmana I Veličanstvenog i njegove žene  Fulane Sultan.

## Povezano
* Lista sultanija Osmanskog carstva

## Reference
* Fatma Sultan  na Omnilexica.com
Ljudi iz Crvenojelenje špilje

**Ljudi iz Crvenojelenje špilje** su najrecentnija prapovijesna populacija ljudi koji se ne mogu klasificirati kao Homo sapiens sapiens. Fosili ove populacije pronađeni su u Crvenojelenjoj špilji i špilji Longlin u Kini i datirani su na 14 500 do 11 500 godina starosti. Imali su kombinaciju arhajskih i modernih anatomskih karakteristika, i stoga su klasificirani kao odvojena populacija od modernih ljudi. Izumrli su bez da su ostavili tragove u genskom nasljeđu modernih ljudi. U špilji su pronađeni dokazi lova i termičke obrade velikih jelena što je i dalo ime ovoj populaciji.

## Otkriće

Godine 1979. pronađeni su fosilizirani dijelovi ljudske lubanje u špilji Longlin u kineskoj pokrajini Guangxi Zhuang. Još fosilnih ostataka ljudskih kostura iste vrste pronađeno je kasnije u Crvenojelenjoj špilji (kineski: Maludong) u pokrajini Yunnan. Fosili stanovnika Crvenojelenje špilje datirani su radiometrijskom metodom mjerenja izotopa ugljika 14 u naslagama drvenog ugljena u nalazištu i starost im je procijenjena na 14 500 i 11 500 godina. U doba postojanja ove populacije, sve su prapovijesne vrste ljudi, uključujući i neandertalca već izumrle. Ljudi iz Crvenojelenje špilje su stoga i recentniji od *[[Homo floresiensis]]a* (tzv. "Hobita") čija je starost procijenjena na 13 000 godina.

## Anatomija
Usprkos relativno recentnom postojanju, fosili ovih ljudi imaju anatomske karakteristike primitivnijih ljudi. Anatomske karakteristike stanovnika Crvenojelenje špilje razlikuju se od onih modernih ljudi po plosnatom licu, širokom nosu, izbočenoj donjoj čeljusti bez izražene brade, širokom kutnjacima, izraženim očnim arkadama, zadebljanim kostima lubanje i moždanom volumenu srednje veličine.

## Status zasebne vrste
Iako anatomske karakteristike ljudi iz Crvenojelenje špilje navode na zaključak da se radi o novoj, do sada neotkrivenoj, vrsti prapovijesnih ljudi, znanstvenici koji su otkrili ove ostatke protive se pokušaju da ih se klasificira kao zasebnu vrstu. Chris Stringer iz Prirodoslovnog muzeja u Londonu predlaže da je ova populacija vjerojatno rezultat križanja modernih ljudi i Denisovskog čovjeka, dok drugi znanstvenici ostaju skeptični po pitanju klasifikacije ovih ostataka kao nove vrste, objašnjavajući da su njihove jedinstvene anatomske karakteristike još uvijek unutar očekivanih varijacija u modernoj ljudskoj populaciji.

Pokušaji izolacije DNK su do sada bili bezuspješni, ali još uvijek traju. Samo ako DNK ovih prapovijesnih ljudi bude uspješno izoliran, moći će se sa sigurnošću determinitati odnos između ove skupine ljudi i modernog čovjeka.

## Literatura

## Vanjske veze
* "Defining ‘human’ – new fossils provide more questions than answers" (članak Darrena Curnoea u *The Conversation*, 15. ožujka 2012.)
Hironova uputstva

__NOTOC__

***Hironova uputstva*** (*) naslov je [[Starogrčka književnost|starogrčke]] [[Didaktička književnost|didaktičke pesme]] pisane u [[Heksametar|heksametrima]], koja je danas sačuvana samo u fragmentima, a u [[Antika|antici]] se pripisivala [[Hesiod]]u. Od [[Pausanija (pisac)|Pausanije]] saznajemo da je pesmu izgovarao [[Hiron]], mudri [[kentaur]], i u njoj davao pouke mladom [[heroj]]u [[Ahilej]]u. Sudeći prema oskudnim fragmentima koji su došli do nas u citatima drugih antičkih pisaca, te su se pouke sastojale u [[Etika|etičkim]], [[Religija|religijskim]] i praktičnim savetima. Na primer, [[Pindar]] iz *Hironovih uputstava* navodi savet da, posle Zevsa, najviše treba poštovati roditelje dok god su živi. Stoga ova pesma pokazuje određene sličnosti ne samo s Hesiodovim *Poslovima i danima*, nego i sa [[Teognid]]ovim [[Gnomska poezija|gnomskim]] [[elegija]]ma. Hiron je odabran zato što se, prema mitu, svojom dobrotom, blagošću i mudrošću razlikovao od ostalih kentaura, pa je bio učitelj mnogim herojima, pa čak i bogovima.

== Kritička izdanja ==

* .
* .
* .
* .

== Prevodi na engleski ==

* . (Link na prvo izdanje iz 1914.)
* .
* .

== Refernce ==


== Literatura ==

* .
* 
* .
* .
* .
* .
* .

== Vanjske veze ==
* [http://archive.org/stream/hesiodhomerichym00hesiuoft#page/72/mode/2up *Idski Daktili'']: grčki izvornik i engleski prevod, ed. Hugh Gerard Evelyn-White, Loeb Classical Library, 1924.
Bistrica (Sutla)

**Bistrica** je rijeka na istoku Slovenije duga 32 km, desna pritoka rijeke Sutle.
## Geografija
Bistrica izvore kod sela Loke pri Planini u Općini Šentjur na Kozjanskom, na nadmorskoj visini od 480 metara. Od izvora Bistrica teče prema jugoistoku preko centra kozjanskog kraja - Kozja, prema selu Podsreda gdje pravi veliki zavoj i okreće smjer prema sjeveroistoku do svog ušća u Sutlu kod sela Polje pri Bistrici (Općina Bistrica ob Sotli), koje leži preko puta hrvatskog Kumrovca.

U donjem dijelu svoga toka, nakon Podsrede između sela Trebče i Zagaj, rijeka je urezala kanjon dug oko 3&nbsp;km, koji je toliko uzak da je gotovo neprohodan.

Sliv Bistrice velik je oko 108 km², i proteže se po Kozjanskom.
## Reference

## Vanjske veze
* ''Reka Bistrica'' na portalu Posavje
Solčava (općina)

**Općina Solčava** (slovenski: *Občina Solčava*) je jedna od **212** slovenskih općina od 518 stanovnika., administrativni centar općine je selo Solčava.
## Geografija
Općina Solčava prostire se na sjeveru Slovenije, pored granice sa Austrijom, u srcu Kamniških Alpi, u par dolina, od kojih je jedna i čuvena Logarska dolina, na površini od 102.8 km², na kojoj leži 4 naselja.
## Naselja Općine Solčava
Logarska Dolina, Podolševa, Robanov Kot, **[[Solčava]]**
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Solčava
Veliki poslovi

__NOTOC__
***Veliki poslovi*** (), naslov je jedne starogrčke didaktičke pesme, koja se antici pripisivala Hesiodu. Za samo dva sačuvana fragmenta može se s bar nekim stupnjem sigurnosti reći da su nekad činili deo ove pesme, no ona je najverovatnije nalikovala Hesiodovim *[[Poslovi i dani|Poslovima i danima]]*, pri čemu bi epitet "Veliki" u naslovu ukazivao na to da je ona bila duža od *Poslova*. Ako je tako, *Veliki poslovi* su se prema *Poslovima i danima* odnosili jednako kao što se *[[Velike Eeje]]* odnose prema *[[Katalog žena|Katalogu žena]]*.

Premda se u drugim antičkim izvorima nalaze samo oskudni citati iz *Velikih poslova*, može se reći da je ta pesma, kako se čini, obrađivala manje-više praktične teme, nalik onima koje se pojavljuju u *Poslovima i danima*. Sholija uz mit o pet vekova ljudskog roda u Hesiodovim *Poslovima i danima*, u vezi sa srebrnim vekom navodi da je u *Velikim poslovima* bila data genealogija za srebro te da je rečeno da je naraštaj srebrnog doba bilo potomstvo Geje. Drugi fragment za koji se sa sigurnošću može reći da je činio deo ove pesme nalikuje brojnim gnomskim iskazima karakterističnim za *Poslove i dane*:

Ostali fragmenti, za koje se može samo uslovno pretpostaviti da su pripadali ovoj pesmi, bave se snagom koju čovek poseduje u različitim fazama svog života (fr. 321), religijskim običajima (fr. 322) i sinovljevom ljubavi (fr. 323).

## Kritička izdanja

* .
* .
* .

## Prevodi na engleski
* . (The link is to the 1st edition of 1914.)
* .
* .

## Reference

## Literatura

* .
* .
* .
* .

## Vanjske veze

* ''Veliki poslovi'': grčki izvornik i engleski prevod, ed. Hugh Gerard Evelyn-White, Loeb Classical Library, 1924.
Solčava

**Solčava** (njemački: *Sulzbach*) je selo u Sloveniji od 208 stanovnika, ono je i administrativni centar Občine Solčava.
## Geografija
Selo se rasteže od sutjeske na izlazu iz Logarske doline do ušća potoka Klobašo u rijeku Savinju.

Solčava leži oko 47 km sjeveroistočno od Velenja i oko 65&nbsp;km od Celja, neposredno pored austrijske granice u srcu Kamniških Alpa.
## Historija
Mjesto se prvi put spominje 1268. pod imenom **Sulzbach** (Slanpotok - slovenski Solčava) u vezi sa nekim zemljišnim sporom koji je imao benediktinski samostan iz Gornjeg Grada sa koruškim i kranjskim vojvodom Ulrikom. 
Zna se da je Solčava bila feud gornjogradskog samostana, pa je tako u samostanskom urbaru za razdoblje 1426. - 1441. evidentirano 50 kmetskih domaćinstava.

Mjesto je postalo samostalna općina, nakon prvih općinskih izbora održanih 6. septembra 1850.

Sočava i njena okolica bili su sve do 1894. više vezani uz austrijsku Korušku, ali su tad izgradili cestu prema Savinjskoj dolini preko Luča, pa je to za čitav taj kraj ispala najkraća veza sa svijetom.

Selo je gadno stradalo za Drugog svjetskog rata, kad su ga 1944. zapalile jedinice Wehrmachta, a stanovnike rastjerale iz njihovih domova.
## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice Općine Solčava