open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Senemut

**Senemut** (nekad navođen kao **Senmut**, **Senenmut** ili **Senmout**) bio je staroegipatski arhitekt i državni službenik iz vremena 18. dinastije. Dio historičara vjeruje da je bio ljubavnik faraonke Hatshepsut.

Senemut je najpoznatiji po izgradnji velebnog Hatshepsutinog hrama, jedne od najznamenitijih građevina Starog vijeka.

## Galerije slika

### Ostrakon sa Senenmutim likom

Datoteka:Ostracon-ThoughtToDepictSenenmut01_MetropolitanMuseum.png|Ostrakon pronađen u istovarištu ispod Senenmutove grobne kapele (SAE 71) a za koga se vjeruje da prikazuje njegov lik. Danas u Muzeju Metropolitan.
Datoteka:Ostracon-ThoughtToDepictSenenmut02_MetropolitanMuseum.png|Ostrakon pronađen u istovarištu ispod Senenmutove grobne kapele (SAE 71) a za koga se vjeruje da prikazuje njegov lik. Danas u Muzeju Metropolitan.
Datoteka:Ostracon-ThoughtToDepictSenenmut03_MetropolitanMuseum.png|Ostrakon pronađen u istovarištu ispod Senenmutove grobne kapele (SAE 71) a za koga se vjeruje da prikazuje njegov lik. Danas u Muzeju Metropolitan.


### Slike s njegovih grobnica

Datoteka:Senenmut-BrownQuartziteSarcophagus_MetropolitanMuseum.png|Jedini primjerak sarkofaga za običnu osobu napravljena od kamena rezerviranog za kraljevsku porodicu. Malo je vjerojatno da je Senenmeut u njemu bio sahranjen, jer je nedovršen. Danas u Muzeju Metropolitan.
Datoteka:Senenmut-CeilingPaintingsFromTombChapel01_MetropolitanMuseum.png|Ukras na plafonu Senenmutove grobnice (SAE 71). Danas u Muzeju Metropolitan.
Datoteka:Senenmut-CeilingPaintingsFromTombChapel02_MetropolitanMuseum.png|Ukras na plafonu Senenmutove grobnice (SAE 71). Danas u Muzeju Metropolitan.
Datoteka:Senenmut-CeilingPaintingsFromTombChapel03_MetropolitanMuseum.png|Ukras na plafonu Senenmutove grobnice (SAE 71). Danas u Muzeju Metropolitan.


### Skulpture

Datoteka:Senenmut-KneelingStatue_MetropolitanMuseum.png|Statua Senenmuta, danas u Muzeju Metropolitan.
Datoteka:Senemut-KneelingStatue_BrooklynMuseum.png|Statua Senenmuta koja drži rebus sa imenom Hatshepsut, danas u Bruklinskom muzeju.
Datoteka:Chief steward of Amun, Sen-en-mut, and princess Neferu-re - Neues Museum - Berlin - Germany 2017.jpg|Statua Senenmuta s glavom Hatshepsutine kćeri Neferureispod njegove. U Egipatskom muzeju u Berlinu.
Datoteka:StatueOfSenenmutAndNeferura-BritishMuseum-August19-08.jpg|Statua i Senenmuta i Neferure, originalno iz Hrama u Karnaku u Tebi, danas u Britanskom muzeju.


## Vanjske veze
* The Seh-en-Must project, current archaeological work on TT 353
* Web dedicated to Senenmut
* TT71 Senenmut's tomb
* Senenmut: Courtier of Hatshepsut

## Literatura
* James Henry Breasted: "Inscriptions of Senmut" u*[[Ancient Records of Egypt]]*, Part Two, sections 345ff.
Peščar

**Peščar** (ek.) ili **pješčar** (ijek.), ili **peščenjak** (ek.) ili **pješčenjak** (ijek.), je vezana sedimentna stena (vezani sediment) koja po krupnoći vezanih zrna (granula) spada u psamite.

U pogledu mineralnog sastava peščari su obično izgrađeni dominantno od zrna kvarca, ljuspica muskovita i feldspata, a potom i cirkona, apatita, magnetita, granata, turmalina. Vezivo može biti kalcijumkarbonatno (vapnovito), laporovito, glinovito, dolomitsko, silicijsko, gvožđevito(limonit), bituminozno (organskog porekla) i dr.

Neki peščari su otporni na uticaj atmosferilija. Ovakve stene su obično pogodne kao geološki građevinski materijal – npr. crkva Svetog Marka u Beogradu izgrađena je od peščara koji u sebi sadrži ljuspice muskovita. Zbog velike tvrdoće (visok sadržaj kvarca) pojedinačnih zrna i podnošenja visokih temperatura pogodni su za oštrenje sečiva.

Drugi narodni naziv za peščar je ***tociljnjak***, što označava kamen od koga se prave tocila.

## Slike

Datoteka:Pescar_tociline.jpg|Peščar sa Tocilina, između Takova i Brusnice, uzorak 20h15-{cm}-
Datoteka:SandstoneUSGOV.jpg|Peščar sa prugama od oksida gvožđa
Datoteka:USDA Mineral Sandstone 93c3955.jpg|Obrađen uzorak peščara


Datoteka:Arbroath_Abbey1.jpg|Opatija Arbro, primer obojenosti peščara
Datoteka:Sandstone Landscape.jpg|Arches National Park – peščarski krajolik
Datoteka:Parus rock.jpg|Stena Parus u Rusiji.


Datoteka:AmramColumns.jpg|Stenska formacija peščara u Palestini
Datoteka:Coxfront.jpg|Savremena vila sa fasadom od peščara
Datoteka:A fossil shells in sandstone.jpg|fosilne školjke u peščaru


## Povezano
* Spisak minerala
* Spisak stena
Al Khazneh

**Al Khazneh** ("Riznica"; ) je jedna od najpoznatijih građevina u drevnom jordanskom gradu Petra. Kao i većina drugih zgrada u ovom gradu, ona je isklesana u stijena. Njen stil odaje klasični rimski uticaj, te je zbog toga jedna od najpopularnijih turističkih atrakcija.

Al Khazneh je originalno sagrađena kao kraljevska grobnica, najvjerojatnije između 100. pne. i 200. n.e.. Arapsko ime *Riznica* potječe od legende da su banditi ili pirati sakrili blago u kamenoj urni na njenoj drugoj razini. Urna je dosta oštećena, a lokalne legende to pripisuju Beduinima koji su pucali u nju nadajući se da će je razbiti i da će iz nje "procuriti" blago.

## U popularnoj kulturi
Riznica se pojavila u nekoliko holivudskih filmova od kojih je najpoznatiji *[[Indiana Jones and the Last Crusade]]* iz 1989. U njemu je prikazana kao ulaz u mjesto gdje se čuvao Sveti gral.

## Reference

## Povezano
* Petra
* Siq
Dleto

**Dleto** ili **dlijeto** je vrsta stolarskog i zidarskog alata.

## Nastanak
Dleto potiče još iz praistorije. Bilo je karakteristično za gornji paleolit, ali se javlja i u mlađim periodima. Ovo je uska alatka sa kratkim sečivom, koja je služila za tesanje ili klinovanje. 
Dleto je prvobitno bilo od kamena, a u kasnijim periodima izrađuje se od bronze, bakra i gvožđa.

Paleolitska kremena dleta formirana su tako što se pomoću jednog ili više udara, uzdužno odstranjuje deo ivice odbitka.

Mesto na kome se spaja platforma sa koje je izvršeno retuširanje sa negativom odbitka dleta pretstavlja radnu ivicu oruđa, koje se zove „zub dleta“ koji je omogućvao da se pomođu ove alatke vrši urezivanje i graviranje kosti, roga ili drveta.

Zavisno od toga sa kakve površine je izvedeno odvajanje odbitka dleta se mogu podeliti na:
* obična dleta formirana na običnoj neretuširanoj ivici,
* dleta na prelomu sečiva ili odbitka,
* dleta na retuširanoj ivici,
* diedarska dleta (odbijanje izvršeno na negativu prethodno formiranog dleta).

Pojedni tipovi dleta tipični su za pojedine kulture poput dleta tipa Noaje, Vašon, Res Basale..
## Dleto tipa noaje
Ovo je dvostrano lateralno dleto na retuširanom prelomu. Negativi odbitka dleta često se završavaju malim, retuširanim jamičastim udubljenjem.
Tipično je za gornji Perigordijen u zapadnoj Evropi.
## Povezano
* Praistorija
* Paleolit
Klasična arhitektura

**Klasična arhitektura** je jedna od najstarijih stilova u arhitekturi. Klasična arhitektura potiče iz antičke Grčke, a njena afirmacija je doživjela veliki uspon u periodu Antičkog Rima. Klasična arhitektura se zasniva na antropomorfološkom izučavanju proporcija ljudskog tijela i primjena istih proporcija u oblikovanju svrsishodnog prostora.
Ljubav i moda

***Ljubav i moda*** je kultni jugoslovenski humoristički film snimljen 1960. godine u režiji Ljubomira Radičevića, kome je ovo poslednji film koji je režirao. Uloga Sonje u ovom filmu je proslavila Bebu Lončar.

## Radnja
Da bi zaradili novac za održavanje aero-smotre, grupa studenata organizuje program modne revije za preduzeće „Jugošik”, služeći se i sitnim prevarama. Cilj je plemenit, revija je uspela, štete nije bilo ni za koga, pa ni za studentkinju Sonju i mladog modnog kreatora Boru, koji su na kraju rešili svoje nesuglasice.

## Uloge

* Beba Lončar: Sonja
* Dušan Bulajić: Bora
* Mija Aleksić: generalni direktor
* Miodrag Petrović Čkalja: komercijalni direktor
* Severin Bijelić: rođak
* Miloš Žutić: Jova
* Dragan Vračar: Bata
* Mira Tapavica: Desa
* Dragoslav Ilić: Šilja
* Mića Tatić: modni krojač
* Janez Vrhovec: upravnik aero-kluba
* Jelena Žigon: Vera
* Vlastimir Đuza Stojiljković: pevač
* Ivo Robić: pevačka zvezda
* Gabi Novak: gošća
* Miodrag Popović Deba: Ljuba
* Ljubica Otašević: stjuardesa
* Vladimir Medar: modni krojač 2
* Aleksandra Ivanović: pevačica (*Pod sjajem zvezda*, *Devojko mala*)
* Predrag Ivanović: pevač (*Pod sjajem zvezda*, *Devojko mala*)
* Desa Berić

## Muzika
Muzika iz filma je uz sam film stekla kultni status. Tu se pojavljuju Đuza Stojiljković, Ivo Robić i Gabi Novak, a jednu epizodnu ulogu igra i Arsen Dedić. Hit pesma *Devojko mala* je prepevana osamdesetih godina od grupe VIS Idoli.

## Digitalna restauracija
Jugoslovenska kinoteka u saradnji sa Vip mobile i Avala Filmom digitalno je obnovila ovaj filmski klasik. Premijera restaurisane verzije filma je održana 25 juna 2019. u svečanoj sali Jugoslovenske kinoteke. Televizijsku premijeru je imala 4. oktobra 2020. na kanalu RTS 1.

## Izvori


## Vanjske veze
*
Kyokushinkai

je stil karatea koji je osnovao Masutatsu Oyama(1923-1994). Taj stil danas u svetu vežba preko 15 miliona ljudi. Posle Oyamine smrti Internacionalna Kyokushinkaikan Organizacija se raspala na nekoliko frakcija od kojih su najpoznatije:
* IKO-Matsushima
* Shinkyokushinkai -Midori
* IKO-Macui

## Znameniti praktikanti
*  『Prvi osvajač Svejapanskog prvenstva u full contactu』
* Sonny Chiba
* Hideyuki Ashihara
* Steve Arneil (tvorac IFK) (vođa Kyokushin Great Britain)
* Andy Hug
* Dolph Lundgren
* Michael Jai White
* Miyuki Miura
* Tadashi Nakamura
* Joko Ninomiya
* Masutatsu Oyama
* Georges St. Pierre (2-time UFC Welterweight Champion)
* Mariusz Pudzianowski
* Bas Rutten
* Katsuaki Sato
* Sam Greco
* Glaube Feitosa
* Francisco Filho
* Kaicho R. David Farzinzad (osnivač Međunarodne Kyokushinkai unije)
* Howard Collins
* John Jarvis
* Nicholas Pettas
* Semmy Schilt (trostruki osvajač K-1 Svjetskog Grand Prixa, prval K-1 u superteškoj kategoriji)

## Reference
Lista slovenskih književnika iz Mađarske

**Popis slovenskih pisaca i pjesnika iz Mađarske**

## A
* Imre Augustič

## B
* Jožef Bagari
* Marija Bajzek Lukač
* Miháo Bakoš
* Števan Baler
* Irena Barber
* Miháo Barla
* Ivan Baša
* Jožef Baša Miroslav
* Balaž Berke
* Franc Berke
* Ivan Berke
* Miháo Bertalanitš
* Adam Bokany
* Jožef Borovnjak
* Franc Bükvič

## C
* Ferenc Celec
* Juri Cipot
* Rudolf Cipot

## D
* Mihael Domjan
* Akoš Dončec
* Janoš Dončec
* Alojz Dravec

## F
* Adam Farkaš
* Ivan Flisar
* Janoš Flisar

## G
* Alojz Gašpar
* Karel Gašpar
* Matjaž Godina
* Jožef Gostonj
* Franc Gumilar
* Juri Gjurgjovitš

## H
* Jožef Hirnök
* Katarina Munda Hirnök
* Janoš Hodač
* Marija Hodač
* Karči Holec
* Andraš Horvat
* Ferenc Hül

## I
* Fran Ivanoci

## J
* Ivan Jagodič
* Ivan Jerič

## K
* Janoš Kardoš
* Jožef Klekl st.
* Jožef Klekl ml.
* Janoš Kocet
* Peter Kolar
* Mihael Kološa
* Jožef Konkolič
* Jožef Košič
* Mihael Kotsmar
* Matjaš Krajcar
* Juri Kous
* Laci Kovač
* Mikloš Kovač
* Števan Kovatš
* Števan Kozel
* Jožef Kozo
* Karel Krajcar
* Tomaš Križan
* Janoš Kühar
* Floriš Kühar
* Števan Kühar (I)
* Števan Kühar (II)
* Števan Küzmič
* Mikloš Küzmič

## L
* Mikloš Legen
* Mirko Lenaršič
* Adam Lutar
* Gregor Lutar
* Miháo Lutar
* Mikloš Lutar
* Pavel Lutar
* Agošt Peter Lutarič
* Števan Lülik

## M
* Franc Marič
* Ferenc Merkli
* Dušan Mukič
* Francek Mukič
* Marija Kozar Mukič
* Janoš Murkovič

## N
* Gabriel Nenčič
* David Novak
* Franc Novak

## O
* Franc Ošlai

## P
* Števan Pauli
* Avgust Pavel
* Irena Pavlič
* Ivan Perša
* Števan Perša
* Števan Pinter
* Jožef Pustai

## R
* Ferenc Rapoša
* Vendel Ratkovič
* Aleksander Rogač
* Andraš Rogan
* Kantor-učitelj Ružič

## S
* Jakob Sabar
* Ivan Salasegi
* Janoš Slepec
* Jožef Sakovič
* Števan Selmar
* Števan Sijarto
* Jožef Smodiš
* Števan Smodiš
* Ladislav Sobotin
* Marjana Sukič
* Mihael Svetec

## Š
* Janoš Šadl
* Fran Šbül
* Janoš Šinkoh
* Anton Števanec

## T
* Franc Talanji
* Franc Temlin
* Janoš Terboč
* Aleksander Terplan
* Mihál Terplan

## V
* Miháo Sever Vaneča

## Z
* Terezija Zakouč
## Ž
* Števan Žemlič
* Janoš Županek
* Mihael Županek
Patti Solis Doyle

**Patti Solis Doyle** (23. august 1965.-) je američka politička operativka. Bila je poznata kao viša savjetnica u predsjedničkoj kampanji Baracka Obame, gdje je bila i načelnica štaba Joea Bidena, Obaminog potpredsjedničkog kandidata.

Prije je bila dugogodišnja pomoćnica Hillary Rodham Clinton. S bivšom Prvom damom se upoznala 1992. godine kada se njen suprug Bill Clinton natjecao za predsjednika. Bila je voditeljica izborne kampanje Hillary Clinton za Senat 2000. i 2006. godine, te njene predsjedničke kampanje. U februaru iste godine je smijenjena, a na njeno mjesto je imenovana Maggie Williams. Prema novinskim izvještajima Clinton i Sollis-Doyle nakon toga više nisu govorili.

## Reference

* 
* 
*
Cestijeva piramida

**Cestijeva piramida** (italijanski *Piramide di Caio Cestio* ili *Piramide Cestia*) je drevna piramida u Rimu, smještena kraj današnje Porte San Paolo i Protestantskog grablja. Stoji na račvanju dvije drevne ceste, i Via Ostiensis i druge ceste koja je išla na zapad duž Tibera odnosno suvremene Via della Marmorata. Zahvaljujući tome što je postala dio gradskih zidina, smatra se jednom od najbolje očuvanih drevnih zgrada u Rimu.

## Fizičke odlike
Piramida je sagrađena oko 18. pne.-12. pne. kao grobnica za Gaja Cestija Epulona, magistrata i člana jednog od četiri velike vjerske organizacije u Rimu - *[[Epuloni|Septemviri Epulonum]]*. Sagrađena je od opeka i betona s komadima bijelog mramora na sadrenoj podlozi koja čini kvadrat iod 100 rimskih stopa (22 m), a visoka je 125 rimskih stopa (27 m).

U unutrašnjosti se nalazi grobnica, jednostavna cijevasta udubina duga 5,95&nbsp;, široka 4.10&nbsp; i visoka 4,80&nbsp;m. Kada je ponovno otkrivena godine 1660. komora je sadržavala freske, koje je zabilježio Pietro Santi Bartoli, ali one do danas nisu očuvane. Nijedan drugi sadržaj se ne nalazi u grobnici, koj je najvjerojatnije opljačkana u antici.

## Reference

## Vanjske veze

* Sepulchrum Caii Cestii in Platner's *Topographical Dictionary of Ancient Rome*
David Geffen

**David Geffen** (21. februar 1943.-) je američki direktor muzičke kuće, filmski producent, teatarski producent i filantrop. Geffen je poznat po tome što je 1970. godine osnovao diskografsku kuću Asylum Records (koju je 1972. godine spojio s Elektra Records u Elektra/Asylum Records), te godine 1980. Geffen Records, a kasnije je postao poznat kao jedan od trojice osnivača holivudskog filmskog studija Dreamworks SKG 1994. godine.

Geffenovo bogatstvo se procjenjuje na 6,5 milijardi dolara, zbog čega se on danas smatra jednim od najbogatijih ličnosti svjetske industrije zabave.

Kao deklarirani gej 1990-ih bio predmetom stalnih, iako lažnih glasina da se u privatnom aranžmanu sklopio brak s glumcem Keanu Reevesom.

Geffen je stekao reputaciju kao istaknuti filantrop zahvaljujući financijskim donacijama za medicinska istraživanja, organizacije za borbu protiv AIDS-a, te umjetničke i teatarske institucije. Bio je također poznat kao jedan od najranijih pristaša Billa Clintona te bio izdašni donator za njegove političke kampanje. Godine 2001. se s Clintonom posvađao kada je predsjednik odbio, usprkos Geffenovog lobiranja, pomilovati Leonarda Peltiera.

Kasnije, Geffen se istaknuo kao jedan od najranijih i najvatrenijih pristaša Baracka Obame u utrci za predsjednika te je organizirao spektakularnu zabavu na Beverly Hillsu na kojoj je skupljeno 1,3 milijuna za kampanju budućeg predsjednika. Prilikom predsjedničke kampanje 2008. je žestoko kritizirao Hillary Clinton zbog politike njenog muža. 

## Izvori


## Vanjske veze
* 
* Forbes.com: Forbes World's Richest People 
* Is David Geffen gearing up to buy the LA Times? 
* 
* 'I Remember David Geffen', by Steve Holt
Artur Davis

**Artur Genestre Davis** (9. oktobar 1967.-) je američki demokratski političar koji je od 2003. godine član američkog Predstavničkog doma u kome zastupa , okrug stvoren po odredbama Zakona o glasačkim pravima kako bi tamošnje crnačko stanovništvo imalo većinu.

Davis pripada centrističkoj frakciji Nove demokratske koalicije, a 2007. godine je bio među prvim kongresnicima van Illinoisa koji su Baracka Obamu podržali u u utrci za predsjednika. Nakon neuspjelog pokušaja da osvoji demokratsku nominaciju za guvernera Alabame, Davis je najavio kako će nakon isteka kongresnog mandata 2011. napustiti bavljenje politikom.

## Izvori

## Vanjske veze

* U.S. Congressman Artur Davis **official House site**
* Artur Davis for U.S. Congress  **official campaign site**

* Frontline USA episode with information about Davis April 5, 2008
## References
Velika Vranovina

**Velika Vranovina** je naseljeno mesto u općini Topusko, ranije u sastavu bivše velike općine Vrginmost (danas Gvozd), na Kordunu, Hrvatska.

## Stanovništvo

### Nacionalni sastav, [[1991]].
Anđeoska tvrđava

**Anđeoska tvrđava** (talijanski *Castel Sant' Angelo* ili *Mausoleo di Adriano*) je mauzolej cara Hadrijana u Rimu, na obali Tibera. Cilindrična građevina na kvadratnoj osnovi građena je od 135. do 139. godine i nekoć je izvana bila obložena mramornim pločama.

Tokom 10. vijeka pretvoren je u tvrđavu, a u srednjem vijeku je pregrađivana, dorađivana i s Vatikanom spojena dugim podzemnim hodnikom. U doba Papinske Države, služila je kao vojarna, riznica, arsenal i tamnica. U njoj je zatočen bio i Giordano Bruno. 

U 20. vijeku je restaurirana i pretvorena u muzej.

## Vanjske veze

* Satelitske slike.
* Castel Sant'Angelo Virtualna panorama od 360°.
* Stranica na kojoj je pojašnjena originalna arhitektura mauzoleja.
* Encyclopedia Romana. 
* Pogledi na Anđeosku tvrđavu iz 19. stoljeća.
Motet

**Motet** je višeglasni vokalni glazbeni oblik s vjerskim sadržajem; ne koristi instrumente (t.j. izvodi ga pjevački zbor *[[a capella]]*). Oblik se razvio u 13. vijeku, a bio je popularan među kompozitorima do sredine 18. vijeka. Ime motet potječe iz latinskog izraza *movere* (gibati se), ali i po latiniranom obliku starofrancuske riječ *mot* (riječ). U srednjovjekovnom latinskom se *motet* pisao kao »motectum«.

## Povezano
* madrigal
Konstantinov slavoluk

**Konstantinov slavoluk** je slavoluk s trojim vratima izgrađen za cara Konstantina I. (312.-315.) nedaleko od Koloseja u Rimu. Najveći je i skulpturama najukrašeniji slavoluk antike.

Slavoluk je podignut nakon bitke na Milvijskom mostu i opisuje tu odlučnu bitku na jednom malenom frizu svoga reljefnog ukrasa. Ostali ukras je uzet gotovo u cijelosti s drugih, starijih spomenika, i to djelomice zato da se spomenik brzo dovrši, ali i da navijesti povratak dobre vladavine. Svi ti reljefi potječu od „dobrih“ careva: Trajana, Hadrijana i Marka Aurelija.

## Reljefi

Reljefi koji prikazuju borbe s Dačanima prvotno su bili ukras *[[Trajanov forum|Trajanova foruma]]* dovršenog 113. godine gdje su tvorili znatno duži niz od onog koji bi se mogao sastaviti iz dijelova na Konstantinovom slavoluku i iz drugih sačuvanih fragmenata. Ratni prizori izmjenjuju se sa scenama alegorijskog karaktera. Stil ovih reljefa na kojima su likovi tijesno zbijeni jedan uz drugog i na kojima ima više diferencijalnih slojeva nadovezuje se na flavijsku umjetnost.

Osam okruglih reljefa s Konstantinovog slavoluka prvotno je bilo smješteno u parovima na tetrapilonu, četverovratnom spomeniku kojim je Hadrijan ovjekovječio svoje lovačke uspjehe. Svakom lovačkom prizoru odgovara i žrtva, dva reljefa opisuju polazak u lov i žrtvovanje pri povratku.

Reljef koji je nekad ukrašavao slavoluk Marka Aurelija predstavlja *„congiarium“*, dijeljenje novca rimskom puku u povodu pobjede nad Markomanima. U dvjema zonama što su jedna nad drugom prikazan je car sa svojim pratiocima. Stupovi iza njih vjerojatno predstavljaju Faustin hram.

Iz doba samog Konstantina potječu impresivni *„tondi“* na užim stranama koji su prikazivali Selenu, božicu mjeseca kako zalazi, i Sola, boga sunca koje se rađa.

Horizontalni reljefni friz koji se nalazi ispod Hadrijanovih medaljona prikazuje *Konstantinov govor na Forumu*. Konstantin, danas bez glave, stoji na *„rostri“*, javnoj platformi, i drži govor. Na obja kraja platforme nalaze se skulpture Hadrijana i Marka Aurelija, careva koji su oživjeli grčki stil u rimsakoj umjetnosti. Poredani u nizu s obje strane platforme su figure iza kojih su nizovi arkada i stupova. U usporedbi sa starijim reljefima, odmah se uočava manjak realizma na Konstantinovim: proporcije individualnih figura su zdepaste, njihove glave su uvećane, njihove poze se ponavljaju i klesane su mnogo pliće, tj. plošnije.

Mnogi smatraju da je Konstantinov slavoluk djelo dekadencije, zbog oskudne izvornosti i samovoljnog udruživanja kiparskih reljefa iz prethodnih razdoblja s izbušenim i nerazrađenima iz 4. st. No, reljefi iz dva različita razdoblja javljaju se na istom luku kako bi podsjetili gledatelje na carski autoritet koji se temelji na „dobroj“ tradiciji.

## Povezano
* Umjetnost starog Rima
* Slavoluk
Panteon

**Panteon** (od grčke riječi *Πάνθειον* http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3D%2377433 - *pantheion*, doslovno "hram svioh bogova") se može odonosti na:
* Panteon (bogovi), riječ koja opisuje sve bogove u nekoj religiji, mitologiji ili fiktivnom univerzumu
* Hram posvećen svim bogovima neke religije
** Panteon (Rim), hram koji je (u današnjem obliku) sagrađen oko 125. n.e. kako bi se odala počast svim rimskim bogovima, a koji se danas koristi kao kršćanska crkva

Nekoliko zgrada je također dobilo naziv Panteon od kojih je najpoznatiji:
* Panteon (Pariz)

## Povezano

* Pantheon
Orešje

**Orešje** je naziv za nekoliko naselja:
* u Sloveniji:
** Orešje (Šmarješke Toplice), naselje u općini Šmarješke Toplice;
** Orešje na Bizeljskem
** Orešje nad Sevnico 
* u Hrvatskoj:
** Orešje (Sveta Nedelja), naselje u općini Sveta Nedelja
** Orešje Humsko
** Orešje Okićko
Orešje (Šmarješke Toplice)

**Orešje** je naselje u općini Šmarješke Toplice u Sloveniji. 

## Zunanje povezave
* Zemljevid naselja Orešje
Orešje na Bizeljskem

**Orešje na Bizeljskem** je naselje u općini Brežice u Sloveniji.

## Stanovništvo
Etnički sastav po popisu 1991:
* Slovenci: 244 (92,4%)
* Hrvati: 7 (2,7%)
* Makedonci: 1
* nepoznato: 12 (4,5%)

## Povezano
* Popis naselja u Sloveniji
Yuki-Onna

je drevno japansko božanstvo ili duh. Obučena je u beli kimono (mada je po nekim predanjima prikazuju kao nagu, sa sobom nosi ledeni dah i za razliku od većine bogova i duhova ona ne ostavlja otiske stopala po snegu. Yuki se često prikazuje kao prelepa devojka blede kože i duge crne kose.

Jedna legenda govori kako su čovek Mosaku i njegov učenik Minokichi putovali po šumi. Došli su do jezera koje su želeli da pređu, ali uočili su čoveka koji je bio na ivici snage tražeći zaklon. Mosaku i Minokichi su poveli putnika sa sobom i ponudili mu da prenoći u njihovoj kolibi. Kada su se našli u kolibi, Mosaku je odmah utonui u san dok je njegov učenik Minokichi zaspao nešto kasnije. Pre nego što je zatvorio oči, Minokichi-a je probudio zvuk škripavog poda. Video je da su se vrata otvorila i da je žena u belom stajala iznad Mosaku-a koji je teško disao, njen dah je kao para izlazio iz njenih usta. Svojim dahom je uzela poslednji Mosaku-ov dah. Minokichi je bio na smrt preplašen. Devojka se okrenula ka njemu i rekla mu da o ovome ne sme reći nikome ili če u protivnom umreti i onda otišla.

Mesec dana kasnije,u njegovom selu, Minokichi je šetajući po šumi sreo predivnu devojku po imenu Yuki.Yuki mu se mnogo svidela i upitao ju je da li je nekome obećana.Odgovorila je da nije i dvoje se odmah venčalo.Minokichi i Yuki su dobili desetoro dece. Svi u selu su čuli da je Yuki bila žena koju je Minokichi-eva majka tražila za svog sina.Jedne noći Minokichi nije mogao a da ne primeti kako njegova žena podseća na devojku koja je svojim dahom usmrtila njegovog poštovanog učitelja.Odlučio je da joj otkrije svoju strašnu tajnu. Kada joj je sve ispričao, njeno lice postalo je kao sneg belo kada ga je pogledala."Ja sam ubila tvog učitelja i da si nekom drugom rekao ovu tajnu i da nije naše dece odmah bh te ubila. Ali to će morati da sačeka sledeće snežne noći. "Sa tim rečima i besom na njenom licu Yuki je otišla i Minokichi i njegova deca je nikada nisu videli.

## Eksterne reference
* The Obakemono Project: Yuki-onna
* An article that references Yuki Onna in the movies *Japanzine* By Jon Wilks
1401.

Godina **1401** (**[[rimski brojevi|MCDI]]**) bila je redovna godina koja počinje u subotu (1. 1. po julijanskom kalendaru).

## Događaji
* 14. 2. - Dogovoreno primirje između plemića i pučana u Splitu.
* februar - Mletački Senat obustavlja isplatu godišnje provizije Đurđu II Balšiću, smatrajući ga za glavnog vinovnika pobune koja traje od 1399 (pregovori traju godinu dana).
* mart - Timur zauzeo mamelučki Damask (razgovara sa Ibn Khaldunom).
* 28. 4. - Ugarsko-hrvatski kralj Žigmund zarobljen od plemstva u Budimu i zatvoren u Višegradu; postavljena privremena vlada palatina Detrika Bubeka (pretendenti na presto su Ladislav Napuljski, austrijski vojvoda Vilhelm i poljski kralj Vladislav II).
* 11. 6. - Pristalice poljskog kralja Vladislava II ga proglasili za ugarskog kralja. 
* jun - Vojvoda Hrvoje Vukčić poziva dalmatinske gradove da priznaju Ladislava Napuljskog (i kralj Stjepan Ostoja je došao pod Knin) - Zadar prvi pristaje; Split otvoreno odbija tako da dolazi do rata sa Hrvojem oko Omiša (Hrvoju pomaže cetinski knez i šurjak Ivaniš Nelipić). 
* jun? - Timur zauzeo Bagdad, uz njemu uobičajeno krvoproliće i razaranje.
* kolovoz - Hrvatski ban Nikola II. Gorjanski izdejstvovao Žigmundov povratak na prijestol (uz pomoć kraljevog brata Vaclava IV i drugih pristalica).
* septembar? - Kralj Žigmund se verio 9-godišnjom Barbarom, kćerkom Hermana II. Celjskog.
* 29. 10. - Sabor u Papi, izglađene Žigmundove nesuglasice sa ugarskim barunima i prelatima.
* listopad-prosinac - Splićani uzeli Omiš Hrvoju, a Nelipić uzeo Klis, kao i selo Radošić od Trogirana.

### Tokom/tijekom godine
* Bosanski kralj Stjepan Ostoja zahtevao od Dubrovnika da istakne bosansku zastavu umesto ugarske - odbijanje dovodi do napetosti na granici. 
* Korčula: usled sukoba između domaćeg vijeća i Đurđevog vikara Marinče Miroševića, Đurđe donosi odluku da se vikar mjenja svake godine (Korčulani u novembru odbijaju da prime bilo kog Đ. vikara). 
* Stjepanu Ostoji se rodio prvenac (Stjepan Ostojić?).
* Engleski parlament doneo zakon *De heretico comburendo* - o spaljivanju heretika na lomači, što se odnosi na lolarde, sledbenike John Wycliffe-a.

## Rođenja

* 12. maj - Car Shoko od Japana (u. 1428)
* 23. jul - Francesco I Sforza, vojvoda od Milana (u. 1466)
* 27. oktobar - Catherine od Valoisa, supruga Henryja VI od Engleske (u. 1437)
* 26. novembar - Henry Beaufort, 2nd Earl of Somerset (u. 1418)
* 21. decembar - Tommaso Masaccio, italijanski slikar (u. 1428)
* Charles I, vojvoda od Bourbona (u. 1456)
* Jacqueline, grofica od Hainauta (u. 1436)
* *vjerojatno*
** Nikola Kuzanski, njemački filozof, matematičar i astronom (d. 1464)

## Smrti

* mart - William Sawtrey, engleski lollardski mučenik (spaljen na lomači)
* 8. april (ili 8. august) Thomas de Beauchamp, 12th Earl of Warwick (b. 1338)
* 20. oktobar - Klaus Störtebeker, njemački pirat
* *nepoznat datum*
** Anabella Drummond, kraljica Škotske

## Reference

* Svezak drugi: dio prvi. Treće doba: Vladanje kraljeva iz raznih porodica (1301-1526). Prva knjiga: Anžuvinci i Sigismund do gubitka Dalmacije (1301-1409), Vjekoslav Klaić (archive.org)
Masters of the Universe

**Gospodari svemira** (manje formalno **Mastersi**) medijska su franšiza u vlasništvu Mattela. Poznata je po svojim likovima kao što su He-Man i Skeletor. Otkad je pokrenuta 1981, franšiza je stvorila, među ostalim proizvodima, šest linija akcionih figura, četiri animirane televizijske serije, brojne stripove i igrani film. Prve slikovnice napisao je Donald F. Glut.

## Verzije franšize
Mattel je više puta mijenjao koncept ove franšize. U slikovnicama koje su se pojavile uz prve akcione figure, He-Man je putujući barbarin koji se, s nekolicinom svojih saradnika, bori protiv Skeletora i isto tako malog broja njegovih pomoćnika na opustošenoj planeti Eterniji. U prvim minijaturnim stripovima, He-Man živi u manje-više srednjovjekovnom dvorcu kralja Randora. Treću veliku izmjenu uveo je Filmation, prema kojoj se princ Adam pretvara u He-Mana. U igranom filmu iz 1987, opet, naizgled ponovo nema princa Adama i transformacije. Preostale dvije varijante su *Nove avanture He-Mana*, gdje He-Man i Skeletor idu u budućnost, te *Gospodari svemira* iz 2002, koji se u mnogim konceptima vraćaju Filmationovoj verziji. Pored tih glavnih varijanti, postoje brojna neslaganja i u njima samima; na primjer, nakon što se pojavila Filmationova animirana serija, dizajn likova je ponekad bio bliži onome u animiranoj seriji a ponekad akcionim figurama.

## Izvori
Santa Costanza

**Santa Costanza** je crkva u Rimu, sagrađena pod carem Konstantinom sredinom 4. stoljeća kao grobnica (mauzolej) njegovih kćeri Konstantine i Helene. Kasnije je Konstantina () slavljena kao svetica, te je po njoj nazvana crkva.

### Arhitektura
Vanjski zidovi su glatki, bez profilacija. Na njima su samo prozori i vrata. Debeli zidovi koji nose kupolu stanjeni su nišama. Ispod kupole u centralnom prostoru nalazi se deambulatorij. Tamo sa tambura (dijela kupole) pada difuzno svjetlo koje daje dojam nebeskog i onozemaljskog.  Iznutra se nalaze mozaici u ophodu te zbog specifičnog osvijetljenja zidovi izgledaju kao da blijede i nestaju. Mozaici su poganske ikonografije, ali može im se pripisati i kršćanska simbolika. Jedan od takvih primjera su vitice vinove loze koje predstavljaju izobilje ili novi život. Stupovi koji se nalaze unutra različite su boje, stoga se svjetlost različito odbija od njih. Crkva ima skrivenu uzdužnu os i dodan narteks. U crkvi se nalazi i sarkofag od porfira (materijal crvene boje) uz koji se veže carska simbolika.

## Vanjske veze

* Santa Costanza - Sacred Destinations Travel Guide
* Interior photo - Active Italy
* Gallery of Santa Constanza  - with 28 photos of the church by Stevan Kordic
Hamilkar

Hamilkar (punsko-fenički *ḥmlqrt*, kaananski hebrejski אחי-מלקרת, što znači *brat [[Melqart]]a*, tirskog boga) bilo je često ime u punskoj kulturi. Ono se na nekoliko načina ispisivalo u grčkim i rimskim izvorima. Vladajuće porodice drevne Kartage su često svojim članovima davale ime **Hamilkar**. Na primjer:
* Hamilcar Magonid - *Basileus* (kralj) Kartage
* Hamilkar, sin Hanov, vodio je kartaginske snage u bitci kod Himere godine 480. pne. za vrijeme Prvog sicilijanskog rata
* Hamilkkar - punski *strategus* protiv Timoleona od Sirakuze
* Brat Giskov (3) a moćžda i brat Hanov (9) s kojim je pogubljen sredinom 4. vijeka pne. (Polyen. *Strat.* V 11)
* Hamilkar Rođanin - mogući kartaginski špijun u pratnji Aleksandra Velikog, pogubljen kada se vraćao u Kartagu.
* Hamilkar, sin Gisgovand i unuk Hana Velikog, vodio je pohod protiv Agatokla od Sirakuze između 311. pne. i 307. pne. u Trećem sicilijanskom ratu, prije hvatanja i pogubljenja.
* Hamilkar - *strategus* na Siciliji i punskoj Africi od 261 do 255. pne. za vrijeme Prvog punskog rata. Nije ista ličnost kao istoimeni oficir koga spominje Diod. XXIV 12. ELip
* Hamilkar je bio kartaginski komandant čije je najveće dostignuće pobjeda u bitci kod Drepana godine 249. pne. za vrijeme Prvog punskog rata.
* Hamilkar Barka (oko 270 - 228. pne.) služio je kao kartaginski vojskovođa za vrijeme i poslije Prvog punskog rata (264 - 241. pne.). Njegov sin je znameniti vojskovođa Hanibal iz doba Drugog punskog rata.

Ime su preuzele mnoge mediteranske kulture. Između ostalih ga je nosio i Benito Mussolini.

## Povezano
* General Aircraft Hamilcar - jedrilica iz drugog svjetskog rata
* Amilcar - francuski automobil iz 1920-ih i 1930-ih
* Amílcar Cabral - afrički nacionalist čije ime dolazi od "Hamilcar"
* Amilcare Cipriani - italijanski anarhist čije ime dolazi od "Hamilcar"

## Bibliografija
* B H Warmington, *Carthage*. Harmondsworth: Penguin, 1964.
* F L Benz, *Personal names in the Phoenician and Punic inscriptions*. Rome: Biblical Institute Press, 1972

## Vanjske veze
* Livius.org: Hamilcar, son of Hanno
Nacionalni park Tara

**Nacionalni park Tara** obuhvata površinu od 22.000 hektara na najvišem delu planine Tare i nalazi se na teritoriji opština Bajina Bašta i Užice, u zapadnom delu Republike Srbije.

Na podlozi od krečnjaka reke kao što su Beli Rzav, Rača, Derventa su napravile duboke klisure i kanjone. Pored toga se javljaju vrtače, pećine i uvale. Na taj način su stvorena pribežišta u kojima se sve do danas očuvao bogat biljni i životinjski svet. Velika heterogenost reljefa, raznovrsnost geološke podloge, vlažnija klima i topla krečnjačka staništa, uslovili su stvaranje brojnih šumskih ekosistema veoma složeng sastava sa velikim brojem reliktnih i endemskih vrsta koje predstavljaju prave prirodne vrednosti i retkosti. 

Najinteresantniji endemoreliktni predstavnik nacionalnog parka Tara je Pančićeva omorika koja je na ovoj lokaciji sve od Tercijara, koju je inače pronašao i opisao Josif Pančić. Na Tari su prisutni jela, smrča, bor, ali i listopadi kao što su jasika, javor, breza, bukva . Na Tari je takođe registrovano 53 vrsta sisara i 153 vrsta ptica. Pod posebnom zaštitom su medved, divokoza i srna.
### Značajno područje za ptice
Planinski kompleks Tare kao jedan od najčuvenijih šumskih regiona predstavlja pribežište mnogih retkih vrsta ptica kao što su: suri orao, zmijar, sivi soko, veliki tetreb, šumska šljuka... Ptice su najbrojnija grupa kičmenjaka sa do sada registrovanih 135 vrsta, od kojih su 122 gnijezdarice. Nacionalni partk Tara proglašen je za područje od međunarodnog značaja za ptice (''Important Bird Areas – IBA'').

Sivi soko (*Falco pelegrinus*) - U Srbiji se gnijezdi na vrlo malo mjesta. Na Tari je takođe pronđen. Pojedini primjerci zastupljeni su na Sokolini u kanjonu Rače.

Suri orao (*Aquila crysaetos*) – Mjestimično je istrebljen ali ovdje ga ima u manjem broju nego ranije.

Šumska šljuka (*Scolopax rusticola*) - Nekad je ova vrsta doletjela na Taru na tresetište Crveni potok kod Mitrovca gde je i sad prisutna.

Noćne grabljivice zastupljene su sa više vrsta, a među njima se nalazi i najveća evropska sova, velika ušora (*Bubo bubo*) i rijetka vrsta u Srbiji, uralska sova (*Strix uralllensis*).

Najbrojniju grupa čine ptice pjevačice: planinska sjenica (*Parus montanus*), drozd kamenjar (*Monticola saxatilis*), vatroglavi kraljić (*Regulus ingicapilus*), vrtna crvenperka (*Phoenicurus ochrurus*).

## Povezano
* Planina Tare

## Vanjske veze
* www.tara.org.yu Zvanični vebsajt Nacionalnog parka Tara na srpskom
* Vebsajt o Nacionalnom parku Tari  na srpskom
* http://www.tara-planina.com/  Vebsajt o planini Tari sa dosta slika i korisnih informacija
* Tara Najdetaljniji vodič kroz Srbiju
* Digitalna mapa Tare sa markerima vidikovaca, smeštaja i drugih korisnih informacija 

## Izvori
Savez komunista Kosova

**Savez komunista Kosova** je bio naziv za pokrajinsku organizaciju Saveza komunista Jugoslavije koja je od 1944. do 1990. djelovala na Kosovu, tada autonomnoj oblasti, odnosno pokrajini u sastavu Srbije u Jugoslaviji.

Ispočetka tek obična filijala centralizirane partije s kojom se upravljalo iz Beograda, Savez komunista Kosova je stekao određenu autonomiju nakon brijunskog plenuma 1966. godine kada je pao Aleksandar Ranković, tvrdolinijaški šef UDBA-e. Tada su Savezom komunista Kosova počeli dominirati lokalni kadrovi albanske nacionalnosti koji su se zalagali za što veću autonomiju Kosova u Jugoslaviji. Ti su zahtjevi ispunjeni Ustavom iz 1974. godine kojim je Kosovo de facto steklo status gotovo istovjetan republici, iako formalno u sastavu Srbije. Savez komunista Kosova je tada u SKJ uživao sličan onome kakav je uživala pokrajina u Federaciji. 

Krajem 1980-ih je Savez komunista Srbije pod Slobodanom Miloševićem pokrenuo kampanju s ciljem da se ukine autonomija Kosova, a čemu se rukovodstvo SKK oštro suprotstavljalo. To je dovelo do sukoba koji je završen kada su početkom 1989. godine pod prijetnjom vojske i policije čelnici SKK prisiljeni na ostavku, a SKK preuzeli pro-miloševićevski kadrovi. Godine 1990. se Savez komunista Kosova, zajedno s matičnim Savezom komunista Srbije formalno utopio u Socijalističku partiju Srbije.

## Vođe
**Predsjednici Centralnog komiteta Saveza komunista (sekretari prije 1966)**
* Miladin Popović (septembar 1944 - mart 1945) 
* Đorđije Pajković (mart 1945 - februar 1956) 
* Dušan Mugoša (ferbruar 1956 - 1965)
* Velli Deva (1965 - 28. jun 1971; 6. maj 1981 - jun 1982) 
* Mahmut Bakalli (28. jun 1971 - 6. maj 1981) 
* Sinan Hasani (jun 1982 - maj 1983)
* Ilaz Kurteshi (maj 1983 - mart 1984)
* Svetislav Dolašević (mart 1984 - maj 1985)
* Kolë Shiroka (maj 1985 - maj 1986) 
* Azem Vllasi (maj 1986 - 1988) 
* Kaqusha Jashari (1988 - 17. novembar 1988) 
* Remzi Kolgeci (v.d.; 17. novembar 1988 - 27. januar 1989)
* Rahman Morina (27. januar 1989 - 12. oktobar 1990)
Savez komunista Vojvodine

**Savez komunista Vojvodine** () bila je pokrajinska organizacija Saveza komunista Jugoslavije koja je od 1944. do 1990. djelovala u Vojvodini, tada autonomnoj pokrajini u okviru Srbije u Jugoslaviji.

Kao i druge republičke i pokrajinske organizacije, i SK Vojvodine je zahvaljujući procesima decentralizacije od sredine 1960-ih stekao autonomiju u odnosu na vodstvo Partije u Beogradu. SK Vojvodine je tako počeo voditi vlastitu politiku, nezavisnu ne samo od savezne Partije, nego i od matičnog Saveza komunista Srbije. SK Vojvodine je također koristio odredbe saveznog Ustava iz 1974. godine kojim je Vojvodina stekla de facto status republike.

SK Vojvodine se općenito smatrao jednom od liberalnijih organizacija SKJ, ali je krajem 1980-ih došao pod udar srpskog nacionalizma, odnosno Slobodana Miloševića koji se zalagao za ukidanje autonomije Kosova i Vojvodine. Iako Vojvodina, za razliku od Kosova, nije imala etničke probleme, vojvođansko partijsko rukovodstvo je u beogradskoj štampi proglašavano autonomašima i optuživano za podršku kosovskoj partijskoj organizaciji, odnosno albanskom iredentizmu. Ta se kampanja odrazila i "mitinzima istine" i protestnim marševima kosovskih Srba na ulicama vojvođanskih gradova te kulminirala u jogurt-revoluciji kojom je 5. oktobra 1988. godine svrgnuto "autonomaško" vodstvo SK Vojvodine.

SK Vojvodine su nakon toga preuzele pristaše Slobodana Miloševića. Godine 1990. se SK Vojvodine, kao i SK Kosova, utopio u novu Socijalističku partiju Srbije.

## Lideri SK Vojvodine
* Isa Jovanović (1943) 
* Jovan Veselinov (1943–1946) 
* Dobrivoje Vidić (1946-1951)
* Stevan Doronjski (1951-1966) 
* Mirko Tepavac (1966-1969) 
* Mirko Čanadanović (1969-1972) 
* Dušan Alimpić (24. decembar 1972 - 28. april 1981) 
* Boško Krunić (28. april 1981 - 28. april 1982) 
* Marko Đuričin (28. april 1982 - 28. april 1983) 
* Slavko Veselinov (28. april 1983 - 28. april 1984) 
* Boško Krunić (28. april 1984 - 24. april 1985) 
* Đorđe Stojšić (24. april 1985 - 1988) 
* Milovan Šogorov (1988 - 6. oktobar 1988) 
* Bogosav Kovačević (14. novembar 1988 - 20. januar 1989) 
* Nedeljko Šipovac (20. januar 1989 - 16 Jul 1990
Al Sharpton

**Alfred Charles "Al" Sharpton Jr.** (3. oktobar 1954.-) je američki baptistički svećenik, političar, aktivist za građanska prava/socijalnu pravdu i voditelj radijskog talk showa. Godine 2004. Sharpton se natjecao za nominaciju Demokratske stranke za predsjednika SAD.
Sharpton vodi vlastiti radio talk show, *[[Keepin It Real with Al Sharpton|Keepin’ It Real]]* a predstavlja redovnog gosta u emisiji *[[The O'Reilly Factor]]* i na MSNBC-u.

Sharpton se smatra jednom od najpoznatijih i najprepoznatljivijih ličnosti afroameričke zajednice. Slavu je stekao nizom protestnih akcija protiv rasne diskriminacije, policijske brutalnosti odnosno zločina čija su žrtva Afroamerikanci. Kritičari mu, s druge strane, zamjeraju niz izjava za koje smatraju da raspiruju rasnu mržnju, od kojih je karakteristična ona prema kojoj su "bijelci živjeli u spiljama, dok smo mi (crnci) gradili carstva". 

Dio kritičara mu, pak, zamjera da ga manje zanima dobrobit vlastite zajednice koliko nastojanje da namjernim izazivanjem kontroverzi sebi privuče medijsku pažnju. U tome je, po mišljenju mnogih, uspio te uživa status celebrityja potvrđen nastupima u brojnim holivudskim filmovima i TV-serijama gdje tumači sam sebe.

Sharpton, s druge strane, zbog svojih organizacijskih i oratorskih sposobnosti uživa poštovanje čak i nekih svojih ideoloških protivnika, od kojih je najpoznatiji konzervativni komentator Bill O'Reilly.

## Reference
 

## Vanjske veze

* 
* The Al Sharpton Show 
* ''Salon'' Interview with Al Sharpton
* Text of Democratic National Convention 2004 Speech
* Court TV materials on the Tawana Brawley case, including the complete 1988 grand jury report
* CNN story on the Pagones suit
* On the Issues - Al Sharpton  issue positions and quotes
* Al Sharpton 1988 Poughkeepsie march photograph  by photographer/filmmaker Clay Walker
Tuvinski jezik

**Tuvinski jezik** (**tuv.** *тыва дыл* [*tyva dyl*]), također znan kao i ***tuvanski, tuvski, tuvinijanski, tuvanijanski***, ili ***tivinski, tivanski, tivski, tivinijanski, tivanijanski***, jedan je od turkijskih jezika. Govori ga oko 200.000 ljudi u Republici Tuvi u srednjem južnom Sibiru. Jezik ima mnoštvo posuđenica iz mongolskog jezika, i nekoliko riječi iz ruskog jezika.

Piše ga se izmijenjenom inačicom ruske abecede, uz tri dodatna slova:: Ңң (latin "ng" or "ŋ"), Өө (latin "ö"), Үү (latin "ü"). Abecedni niz je isti kao u ruskom, uz dodatak da je Ң smješten iza Н, Ө iza О, i Ү iza У.

## Vanjske veze

* Ethnologueovo izvješće o tuvinskom jeziku

Primjer tuvinskog jezika se može naći ovdje: 
* Enesay.com - Tuvinska literatura i mitologija
Mikloš Küzmič

**Mikloš Küzmič** mađ.: *Küzmics Miklós* (rođ. Donji Slaveči, o. 15.9., 1737. – um. Kančevci, 11.4., 1804.) slovenski pisac i katoličkoj svećenik u Mađarskoj. Küzmič je bio dekan Slovenske okrogline (prekmurski: *Szlovenszke okrogline v. öspörössi*). Slovenska okroglina danas je Prekmurje in jedna slovenska krajina u Mađarskoj.

Rođen u Prekmurju, uz Grad (mađ.: *Felsőlendva*). Rodno mjesto je Donji Slaveči (*Alsószlavecsa,* kasnije *Alsócsalogány*) Vršnjak Števan Küzmič nije mu bio u rodu, jer ime *Küzmič* ili *Kuzmič* je učastao ime u Prekmurju.
Kapelan je bio u Gradu, zatim služio u Kančevcima kao svećenik. 1780. godine je preveo četiri evanđelja. Pisao također molitvene knjige, kalendare i knjigu ABC 1790. godine. Dobro govorio hrvatski jezik i koristio ga u svojim djelima. Osobito je značajan za očuvanje nacionalne svijesti u mađarskih Slovenaca.

Njegovo djelo rabio je i širio pisac Jožef Košič i Jožef Borovnjak, a u 20. vijeku nanovo ga je izdao slovenski svećenik Jožef Sakovič.

## Djela
* **Kratki nagovještenje velikoga katekizma** *(Krátká Summa Velikoga Katekizmusa, Sopron [[1780]].)*
* **Sveti Evanđelje, o nedjeljo i blagane cio godina** *(Szvéti evangyeliomi, za nedele i szvétke celoga lete, [[1780]].)*
* **Slovenski (Prekmurski) obrednik** *(Szlovenszki Silabikar, [[1780]].)*
* **Pomoć Bolesnih, Mirnoćih** *(Pomoucs Beté'snih, Mirajoucsih, [[1781]].)*
* **Molitvena knjiga, za slovenskoga naroda** *(Kniga Molitvena, na haszek Szlovénszkegá národá, [[1783]].)*
* **ABC kniga, za narodne škole** *(ABC Kni'sica na narodni soul haszek, [[Budim|Büdin]] [[1790]].)*
* **Staroga i novoga Testamenti sveti historije Kratki nagovještenje** *(Sztárogá i nouvogá Testamentumé svéte hisztórie Kratke Summa, [[Sambotel]] [[1796]].)*

## Povezano
* Slovenska književnost
* Popis slovenskih pisaca i pjesnika iz Mađarske
* Prekmurski jezik

## Vanjske veze
Horst Bulau

**Horst Bulau** (Ottawa, 14. 8. 1962. — ) je najpoznatiji kanadski ski skakač. Takmičio se od 1979. godine do 1992. godine. Tokom trinaestogodišnje karijere u zlatno doba Mati Nikenena i Jensa Vajsfloga, ostvario je čak 13 pobeda u kratkom periodu od 1981. do 1983. godine. Na Olimpijskim igrama u Kalgariju 1988. bio je sedmi na velikoj skakaonici.

Najbolji ukupni plasman na svetskim prvenstvima bilo mu je šesto mesto u pojedinačnoj konkurenciji na maloj skakaonici u Oslu 1982. godine. Bio je i peti na Šampionatu u ski letovima 1981. god u Oberzdorfu.
Bio je dvaput treći u ukupnom poretku Svetskog kupa 1980/1981.1981/1982. i jedanput drugi 1982/83.

## Vanjske veze
* 
* Canadian Ski Museum Biography and Photos http://www.skimuseum.ca/biodata.php?lang=en&id=7
Veliki Ket

**Ket** (ruski: *Кеть*), znan i kao **Veliki Ket** (ruski: *Большая Кеть*) u svom gornjem toku, je rijeka u Krasnojarskom kraju i Tomskoj oblasti u Rusiji. Desna je pritoka rijeke Oba.

Duga je 1621&nbsp;km. Površina njenog porječja je 94.200&nbsp;km četvornih.

Zamrzava se u razdoblju od konca listopada do početka studenoga i ostaje pod ledom sve do konca travnja i početka svibnja.

Glavne su joj pritoke Sočur, Orlovka, Lisica, Mali Ket, Mendel, Jelovaja i Čačamga.
Janne Ahonen

**Janne Petteri Ahonen** (Lahti, 11. svibnja 1977.) je skijaš skakač iz Finske.

Debitirao je u svjetskom kupu 13. prosinca 1993. godine u Ruhpoldingu i osvojio je 56. mjesto. Od tada je (do 6. siječnja 2008.) ostvario 35 pojedinačnih pobjeda, 41 druga mjesta i 27 trećih mjesta. 2003./2004. i 2004./2005. je odnio ukupnu pobjedu u svjetskom kupu. On je skakač s najviše postolja u povijesti (103) i skakač s najviše pobjeda u jednoj sezoni (12). Jedan je od trojice skakača koji su uspjeli pobjediti 6 puta za redom.

Vlasnik je i dva olimpijska odličja. Momčadska srebra ima iz 2002. i 2006. Na svjetskim prvenstvima osvojio je 10 odličja, što na maloj, što na velikoj skakaonici (4 zlata, 2 srebra, 4 bronce). Uspješan je bio i na svjetskim prvenstvima u letovima: srebro iz 1996., bronca iz 2000., srebro iz 2004., te dva momčadska srebra iz 2004. i 2006.

## Turneja četiri skakaonice
16 sezona je nastupao na Novogodišnjoj turneji četiri skakaonice. Ima devet pojedinačnih pobjeda i pet ukupnih pobjeda (1999., 2003., 2005., 2006. i 2008.) Pobjedom na turneji 2008. godine postao je prvi skakač u povijesti koji je slavio pet puta. Zanimljiv je podatak da je 1999. godine odnio ukupnu pobjedu, a da nije upisao niti jednu pojedinačnu pobjedu na turneji.

## Privatni život
Živi sa suprugom Tiijom i sinom Micom. Najdraže mu je jelo tjestenina, a piće pivo. Najviše voli gledati akcijske filmove i slušati finski bend Vieraileva Tahti. Životni moto mu je: *Uvijek se smij*.

## Literatura
Jens Weissflog

**Jens Wiessflog** (Erlabrun, 21. 6. 1964. - ) je nemački skijaški skakač. Četvrti je na listi večitih skijaških skakača iza Nikenena, Mališa i Ahonena. Po profesiji je električar oženjen suprugom Nikol, i vlasnik hotela. Voli tenis i golf a komentariše i ski skokove na ZDF-u.

Poznat je po nadimku "buva"...zbog svoje lagane građe i fine konstitucije. Počeo je da trenira relativno kasno negde u 13 godini a osvojio je prvo takmičenje dve godine kasnije u Švarcenbergu. Prvo pojavljivanje u svetskom kupu zabeležio je sa šesnaest godina 1980. na takmičenju u Oberstdorfu i Garmišu.

Ubrzo počinju da stižu i uspesi i to na velikim takmičenjima. Pobeda i zlatna medalja na normal hilu 90 m skoj skakaonici u Sarajevu. Iste godine osvojio jei Svetski kup kao i Turneju četiri skakaonice i to ponovio 1985,1991,kao 1996 i tako sa četiri pobede bio dugo na prvom mestu sve do 2008. kada ga je nadmašio veliki Jane Ahonen.

On je bio upravo u eri slavnog Nikenena skakač koji je prešao sa jednog stila, paralelnog Dešan na V Boklev stil.

Karijeru je završio 1996. godine a Ahonen je rekao da je on bio njegov najveći idol i da mu je najveća čast bilo što je skakao s njim. Bio je pozvan kao specijalni gost na Ahonenovom oproštaju.

## Vanjske veze

* 
* Holmenkollen medalists  - click Holmenkollmedaljen for downloadable pdf file 
* Holmenkollen winners since 1892  - click Vinnere for downloadable pdf file 
* Official website 
* SVZ (German TV) Profile