open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gielddasámegiella

**Gielddasámegiella** gullá sámegielaid nuortasápmelaš gielaid njárgajovkui. Gielddasápmelaččain sullii 100–350  olbmo hállet gielddasámegiela.

## Guovlu
Gielddasámegiella hállojuvvo eanemustá Lujávrri gielddas.

## Alfabehta
### Variánta Sammallahti/Khvorostukhina sátnegirjjis jagis 1991

### Variánta Kuruča sátnegirjjis jagis 1985

### Variánta Kerta sátnegirjjis jagis 1986

*dušše ruoššagielat loatnasániin

### Nuppi variánta

### Endjukovski variánta jagis 1932

## Jietnadatoahppa

## Giellaoahppa

## Sátnevuorká

## Čállingiella
Gielddasámegillii Matteusa evangeliuma () jorgalii Arvid Genetz 1878. Evangelium lea čállojuvvon kyrillalaš alfabehtain. Oktasaš čállinvuohki Guoládaga sámiide ráhkaduvvui 1933. Čállinvuogi vuođđun lei gieldda suopman ja dat čállojuvvui láhten alfabehtain. 1927 mearriduvvui, ahte oktasaš čállinvuohku galgá čállot kyrillalaš alfabehtain. Ođđa čállinvuohkebargu álggii 1979. 

Dálá gielddasámegiela čállinvuohki lea dohkkehuvvon 1982:s ja váldojuvvon atnui 1987:s.

## Historjá

## Girjjálašvuohta
* Антонова А. А., Э. Шеллер 2021: Саамско-русский и Русско-саамский словарь (около 16000 слов). Тромсё.

Kategoriija:Sámegielat
Kategoriija:Ovttaskas gielat
Kategoriija:Ruošša gielat
Kategoriija:Gielddasámegiella
Julevsámegiella

**Julevsámegiella** lea urálalaš giella. Dat gullá oarjesápmelaš gielaid davvijoavkku oarjejovkui ovttas  bihtánsámegielain. Eará oarjesápmelaš gielat leat davvisámegiella, bihtánsámegiella ja lullisámegiella. 

## Guovlu

## Jietnadatoahppa

## Giellaoahppa

## Sátnevuorká

## Čállingiella
Julevsámegiela čállingiela vuođđudii suopmelaš-ugralaš gielaid professor Karl Bernhard Wiklund.

## Historjá

## Girjjálašvuohta

## Geahča maid

* Julevsámi-dáru neahttasátnegirji
* Dáru-julevsámi neahttasátnegirji
* Giellaj hilá -kursa
* Sámásta-kursa
* Árran julevsámi guovddás
* Giehttjit áddjá goaden -jietnagirji julevsámegillii

Kategoriija:Ovttaskas gielat
Kategoriija:Suopmelaš-ugralaš gielat
Kategoriija:Sámegielat
Kategoriija:Julevsámegiella
Kategoriija:Norgga gielat
Kategoriija:Ruoŧa gielat
Juratsagiella

## Guovlu

## Jietnadatoahppa

## Giellaoahppa

## Sátnevuorká

## Čállingiella

## Historjá

## Girjjálašvuohta

Kategoriija:Ovttaskas gielat
Kategoriija:Samojedagielat
Kategoriija:Ruošša gielat
Lullisámegiella

**Lullisámegiella** lea urálalaš giella. Dat gullá oarjesápmelaš gielaid lullijovkui ovttas ubmisámegielain. Eará oarjesápmelaš gielat leat bihtánsámegiella, julevsámegiella ja davvisámegiella. 

## Guovlu

## Alfabehta

Lullisámegiela oktasaš čállinvuohki dohkkehuvvui 1978. Sii válljejedje atnit ruoŧa ö ja dáru æ juogalágan kompromissan. Dát čállinvuohki doalahuvvo ovdamearkka dihte Knut Bergsland ja Laila Mattson Magga sátnegirjjis Åarjelsaemien - daaroen baakoegærja. Lullisámegiela boallobeavdi maid atná dan vuogi. Dat njuolggadus ii oro leamen nu garas, go olbmot sáhttet atnit maiddái ruoŧa ä ja dáru ø. Bustávat c, q, x ja z gávdnojit dušše loatnasániin. 

## Jietnadatoahppa

## Giellaoahppa

### Vokálaid molsašuddan
Lullisámegielas nuppi stávvala vokála rievdada vuosttaš stávvala vokála. Nuppi stávvala vokála sáhtt rievdat go sátni sojahuvvo ja dalle maid vuosttaš stávvala vokála rievdá. Ovdamearkka dihte:

* *ae* ~ *aa* ~ *ee*: *vaedtsedh* 'vázzit' : *vaadtsam* 'váccán' : *veedtsim* 'vázzen'
* *ue* ~ *ua* ~ *öö*: *vuelkedh* 'vuolgit' : *vualkam* 'vuolggán' : *vöölkim* 'vulgen'

Nuppi dáfus lullisámegielas ii leat dássemolsašuddan, nugo buot eará sámegielain lea. Nu ahte guovddáškonsonánttat álo bissot seammaláganin. Ovdamearkka dihte

* *nomme* 'namma' : *nommesne* 'namas'

### Kásus
Lullisámegielas leat 8 kásus:



## Sátnevuorká

## Čállingiella
Lullisámegiella geavahii vuos Bergsland/Ruong čállinvuogi smávva rievdademiiguin. Sámi giellalávdegoddi dohkkehii 1976 dálá lullisámegiela čállinvuogi, man lea ráhkadan Ella Holm Bull ja Knut Bergsland. Lullisámegiella lea čállojuvvon dáro- ja ruoŧagielaid alfabehtaid mielde, nu ahte *æ, ø* lea geavahuvvon Norggas ja *ä, ö* Ruoŧas. *ï*-bustáva lea maid geavahuvvon.

## Historjá
Biibbal lullisámegillii ilbmái vuosttas geardde jagis 1811. Jagi 2008 álggus lullisámegielas bođii Snoasa gieldda nubbi virggálaš giella, go gielddas bođii okta sámegiela hálddašanguovllu gielddain Norggas.

## Girjjálašvuohta
* Knut Bergsland (1946): *Røroslappisk grammatikk*
* Knut Bergsland (1981): *Sydsamisk grammatikk*
* Knut Bergsland ja  Lajla Mattson Magga (1'993): *Åarjelsaemien-daaroen baakoegaerja*
* Hasselbrink: *Südsamisches Wörterbuch I–III*

Kategoriija:Urálalaš gielat
Kategoriija:Suopmelaš-ugralaš gielat
Kategoriija:Sámegielat
Kategoriija:Lullisápmelaččat
Kategoriija:Lullisámegiella
Kategoriija:Ovttaskas gielat
Kategoriija:Norgga gielat
Kategoriija:Ruoŧa gielat
Nenetsagiella

**Nenetsagiella** dahje **nenecagiella** lea urálalaš giella. Dat gullá samojedagielaid davvisamojedalaš jovkui. Eará davvisamojedalaš gielat leat enetsagiella, juratsagiella ja nganasanagiella.
## Alfabehta

## Guovlu

## Jietnadatoahppa

## Giellaoahppa
### Nomenat
### Vearbbat
### Partihkkalat

## Sátnevuorká

## Čállingiella

## Historjá

## Girjjálašvuohta

## Geahča maid
* Njenecat
* Tundranenetsagiela ruoktusiidu
* Meahccenenetsa-eaŋgalsgiela sátnelistu
* Ethnologue
* Ruošša-nenetsa jietnagirji
* Komparatiivalaš nenetsa-nganasan sátnegirji

Kategoriija:Ovttaskas gielat
Kategoriija:Samojedagielat
Kategoriija:Ruošša gielat
Nuortalašgiella

**Nuortalašgiella** () lea giella, mii gullá sámegielaid nuortasápmelaš gielaid nannánjovkui ovttas anárašgielain ja áhkkilsámegielain. Nuortasámegiela lea sámegiella man nuortasápmelaččat hállet.

## Guovlu
Nuortasámegiella hállojuvvo eanemustá Suomas Čeavetjávrri ja Nellima guovlluin. Norgga bealde ja Ruošša bealde lea maid muhtun veardde olbmot geat máhttet nuortalašgiela. Ruošša bealde Kuola gávpogis lea 20-30 olbmo geat hállet Notozero suopmana. Dan suopmanis ii leat iežaset girjegiella, muhto dat muittuha hui ollu nuortalašgiela.

## Alfabehta

## Jietnadatoahppa

## Giellaoahppa

## Sátnevuorká

## Čállingiella

## Historjá

### Dálá dilli
Nuortalašgiela seailluheapmái lea jagis 1997 ovddosguvlui geavahuvvon giellabesiid, main vuođđojurddan lea addit mánáide birrasa gos dikšojeaddjit hállet sidjiide dušše sámegiela. Doppe mánát ohppet giela lunddolaččat árgabeaivvi bargguid ja stoahkama bokte. Giellabesiid dihte lea šaddan ođđa nuortalašgielat sohkabuolva, geaid gielladáidu lea skuvlaagis seamma buorre go sis geaid eatnigiella lea sámegiella.

Anára gieldda badjedásiin oahpahuvvo nuortalašgiella ng. B2-giellan. Avvila logahagas nuortalašgiela sáhttá lohkat B2- dahje B3-giellan. Giđđat 2005 lei vuosttas geardde vejolaš čađahit stuđeantadutkosa vierisgiela iskosa nuortalašgielas.

## Girjjálašvuohta

*Feist, Tim: *[https://web.archive.org/web/20120324235150/https://www.escholar.manchester.ac.uk/api/datastream?publicationPid=uk-ac-man-scw:123128&datastreamId=FULL-TEXT.PDF A grammar of Skolt Saami].* Manchester, 2010.
* Korhonen, Mikko. Mosnikoff, Jouni. Sammallahti, Pekka. *Koltansaamen opas.* Castreanumin toimitteita, Helsinki 1973.
* Mosnikoff, Jouni ja Pekka Sammallahti 1988: *Uʹcc sääm-lääʹdd sääʹnnǩeârjaž = Pieni koltansaame-suomi sanakirja*. Jorgaleaddji.
* Mosnikoff, Jouni and Pekka Sammallahti 1991: *Suomi-koltansaame sanakirja = Lääʹdd-sääʹm sääʹnnǩeʹrjj*. Ohcejohka : Girjegiisá.
* Moshnikoff, Satu: *Muu vuõssmõs sääʹmǩeʹrjj*.

## Liŋkkat
* Sámi lottit
* Sääʹmjieʹllem Siidda siidu nuortalaččaid historjjá birra Suomas
* Zita McRobbie-Utasi Gielladieđeartihkkalat nuortalašgiela birra.
* Erkki Lumisalmi hupmá nuortalašgillii (mp3)
* Mánáid TV-prográmma Binnabánnaš nuortalašgillii

Kategoriija:Urálalaš gielat
Kategoriija:Suopmelaš-ugralaš gielat
Kategoriija:Sámegielat
Kategoriija:Nuortasápmelaččat
Kategoriija:Ovttaskas gielat
Kategoriija:Nuortalašgiella
Kategoriija:Suoma gielat
Kategoriija:Ruošša gielat
Niitomarigiella

**Niitomarigiella** lea várremarigielain volgalaš giella, mii gullo urálalaš giellabearrašii.

## Guovlu

## Alfabehta

### Segmentálalaš fonologiija
#### Vokálat

Niitomarigielas lea 8 vokála. Tabeallas juohke vokála lea čállojuvvon ná: *kyrillalaččat / latiinnalaččat / *

## Giellaoahppa
Gáldu das lea Alhoniemi 1985.

### Kásusat
Ovdamearkasánit: *muno* 'monni', *βüt* 'čáhci' (gč. suom. *vete-* 'čáhci').



Nominatiiva
muno
βüt


Genitiiva
munə-n
βüδ-ən


Akkusatiiva
munə-m
βüδ-əm


Datiiva
munə-lan
βüt-lan


Latiiva
mun-eš
βüδ-eš


Illatiiva
munə-ško
βüδ-əškö


Inessiiva
munə-što
βüδ-əštö


Komparatiiva
munə-la
βüt-la


Komitatiiva
munə-γe
βüt-ke



### Vearbba sojahanminsttar
Marigielas lea guokte konjugašuvnna (eará urálalaš gielain eai leat konjugašuvdnaearohusat). 
Ovdamearkasániin lea *puraš* ‘purra’ (am-konjugašuvdna) ja *kolaš* ‘kuolla’ (em-konjugašuvdna).



**ol. 1. p.**
məj
pur-am
kol-em


**ol. 2. p.**
təj
pur-at
kol-et


**ol. 3. p.**
tuδo
pur-eš
kol-a


**ml.' 1. p.**
me
pur-əna
kol-ena


**ml.' 2. p.**
te
pur-əδa
kol-eδa


**ml.' 3. p.**
nuno
pur-ət
kol-at



## Sátnevuorká

### Lohkosánit

## Čállingiella

## Historjá

## Girjjálašvuohta

## Liŋkkat

Kategoriija:Ovttaskas gielat
Kategoriija:Urálalaš gielat
Kategoriija:Ruošša gielat
Darjjesámegiella

**Darjjesámegiella** gullá sámegielaid nuortasápmelaš gielaid njárgajovkui.

## Guovlu

## Jietnadatoahppa

## Giellaoahppa

## Sátnevuorká
Jagis 1557 almmuhii eaŋgalas mearraolmmái, *Stephen Borrough* boarraseamos sámegiel čállojuvvon sámegielat sátnelistu go lei dálkkis gártan Guoládatnjárgga gáddái. Dat lea listu mas leat 95 darjjesámegielat sáni ja dajaldaga. 

## Čállingiella

## Historjá
Darjjesámegiela dálá dilli lea hui heittot. Nuoramus eatnigiellahálli lea riegádan jagis 1937. 

## Girjjálašvuohta

## Gáldut


Kategoriija:Urálalaš gielat
Kategoriija:Suopmelaš-ugralaš gielat
Kategoriija:Sámegielat
Kategoriija:Ovttaskas gielat
Kategoriija:Ruošša gielat
Vatjagiella

## Guovlu

## Jietnadatoahppa

## Giellaoahppa

## Sátnevuorká

## Čállingiella

## Historjá

## Girjjálašvuohta

Kategoriija:Ovttaskas gielat
Kategoriija:Nuortamearasuopmelaš gielat
Kategoriija:Ruošša gielat
Ubmisámegiella

**Ubmisámegiella** lea urálalaš giella. Dat gullá sámegielaid oarjesámegielaid lullijovkui ovttas bihtánsámegielain. Eará oarjesápmelaš gielat leat bihtánsámegiella, julevsámegiella ja davvisámegiella. 

## Guovlu

## Alfabehta ja čállingiella

Jagis 1999 Ruoŧa Sámediggi evttohii virggálaš čállingiela ubmisámegillii ja ođđajagimánus 2000 evttohus ovdanbuktui Ovttastuvvan našuvnnaide. Sámi parlamentáralaš ráđi ásahan bargojoavku dohkkehii ubmisámegiela čállinvuogi cuoŋománus 2016.

## Jietnadatoahppa

## Giellaoahppa

## Sátnevuorká

## Historjá

## Girjjálašvuohta

## Gáldut


Kategoriija:Urálalaš gielat
Kategoriija:Suopmelaš-ugralaš gielat
Kategoriija:Sámegielat
Kategoriija:Ovttaskas gielat
Kategoriija:Áitatvuloš gielat
Võrogiella

**Võrogiella** lea nuortamearasuopmelaš giela urálalaš giellabearrašis.

## Guovlu

Lulábealde võrogiela guovllu lea Latvia, gos olbmot hállet latviagiela. Nuorttabealde võrogiela guovllu orru ortodoksa seto-álbmot, man giella lea dološ lulliesttegiela suopman dego võrogiellage. Guhkibut nuortabeallái lea Ruošša.

## Historjá

## Čállingiella

### Alfabehta

### Čállinvuohki

Võrogiela čállinvuohki lea lahka esttegiela čállinvuogi. Muhto maid lea earáhusaid: bustáva **q** (ii gávdno esttegiela čállinvuogis) mearkkaša laryŋgála klusiilla: *maaq, piniq* (Pl, *eatnamat*, *beatnagat*; sg: *maa* (eana), *pini* (beana)). Ovdal jagi 1995 mearkkašii **y** lea veaháš alit vokála go *õ*. *y* lei hui lahka ruoššagiel *ы*, muhto jagi 1995 rájes ii leat čállingielas erohusa *y* ja *õ* gaskkas. Akuta (´) mearkkaša palataliseremii: **ś**, **ń**, **ľ**, **ť** jna.

## Jietnadatoahppa

## Giellaoahppa

## Sátnevuorká

## Girjjálašvuohta

## Liŋkkat

Kategoriija:Ovttaskas gielat
Kategoriija:Nuortamearasuopmelaš gielat
Corsicagiella

## Guovlu

## Jietnadatoahppa

## Giellaoahppa

## Sátnevuorká

## Čállingiella

## Historjá

## Girjjálašvuohta

Kategoriija:Ovttaskas gielat
Kategoriija:Indoeurohpálaš gielat
Vuolleeatnamat

**Vuolleeatnamat**, **Nederlánda** dahjege **Vuolleeatnamiid gonagasriika** (eahpev. Hollánda) (hollánddagillii *Koninkrijk der Nederlanden*) lea vuođđolágalaš gonagasriika Oarje-Eurohpás, man rádjeriikkat leat Duiska ja Belgia.

Vuolleeatnamat, ovttas Belgiain ja Luxemburgain, leat Beneluxriikkat. Oaivegávpot lea Amsterdam.

## Gáldut


## Geahča maid
* Katwijk
* Máilmmi riikkat
Kymragiella

**Kymragiella** lea kelttalaš giella.

## Guovlu

Jagi 2011 kymragielas lei sullii 721 700 hálli ja dainna 562 000 ásse Walesis. Kymragiella lea Walesa álgoálgosaš giella, muhto eŋgelasgiela hálliid ossodat eatnama ássiin lea sturron áinnas 1800- ja 1900-loguin. Muhtun guovllut leat goittotge seilon gievrrat kymragielalažžan ja muhtun gávpogiid ássiin badjel 80% hállá kymragiela. Giella hállojuvvo maiddái unna guovllus Argentiinnás, gosa sirdolaččat dolvo dan 1800-logus.

## Jietnadatoahppa

## Giellaoahppa

## Sátnevuorká

## Čállingiella
### Alfabehta
Kymragiela alfabehtas leat 29 bustáva:

### Girjjálašvuohta
Vuosttaš girji mii čállojuvvui kymragillii lea Yny lhyvyr hwnn. Girjji čálii aberhonddulaš Sir John Price ja prentii Edward Whitchurch Londonis jagi 1546.

## Historjá

## Gáldut

Kategoriija:Ovttaskas gielat
Kategoriija:Kelttalaš gielat
Afganistan

**Afganistan** dahjege **Afganistana islamlaš dásseváldi** lea riika Ásias. Dan rádjeriikkat leat Pakistan, Iran, Turkmenistan, Usbekistan, Tažikistan ja Kiinná.

## Geahča maid
* Máilmmi riikkat
Armenia

**Armenia** dahjege **Armenia dásseváldi** lea riika Ásias. Dan rádjeriikkat leat Durka, Georgia, Aserbaižan ja Iran.

## Vuođđodieđut:
Oaivegávpot: Jerevan
Viidodat: 29 743 njealjehaskilomehtera
Ássit: 2 924 816 (2016)

Yerevan-Republic Square-28-Foreign Affairs-2019-gje.jpg|Jerevan
Geghard-Kathogike-12-Suedfassade-2019-gje.jpg|Geghard
Haghartsin-16-Refektorium-2019-gje.jpg|Haghartsin
Khor Virap-Muttergotteskirche-06-2019-gje.jpg|Khor Virap
Zvartnots-10-2019-gje.jpg|Zvartnots
Etchmiadzin-76-Kreuzstein-2019-gje.jpg|Etchmiadzin


## Geahča maid
* Máilmme riikkat

## Liŋkkat
* Armenica.org
Vietnam

**Vietnam** dahje **Vietnama sosialisttalaš dásseváldi** lea riika Ásias. Dan rádjeriikkat leat Laos, Kambodja ja Kiinná.

## Geahča maid
* Máilmme riikkat
Azerbaižan

**Azerbaižan** () dahjege **Azerbaižana dásseváldi** dahje **Azerbaižan dásseváldi** (), muhtumin maiddái **Aserbaižan** dahjege **Aserbaižana dásseváldi** lea riika Ásias. Dan rádjeriikkat leat Armenia, Georgia, Ruošša, Durka ja Iran. Dan oaivegávpot lea Baku.

## Gáldut

## Geahča maid
* Máilmme riikkat

## Liŋkkat
* Azerbaijan.az
Kornagiella

**Kornagiella** lea kelttalaš giella.

## Guovlu

Kornagiella hállojuvvo Kernowis () Stuorra-Británnia sullo máttaoarjjimus oasis.

## Jietnadatoahppa

## Giellaoahppa

## Sátnevuorká

## Čállingiella

## Historjá

## Girjjálašvuohta

Kategoriija:Ovttaskas gielat
Kategoriija:Kelttalaš gielat
Bahrain

**Bahrain** dahjege **Bahraina gonagasriika** lea riika Gaska-nuorttis Ásias.

## Geahča maid
* Máilmmi riikkat
Bangladesh

**Bangladesh** dahjege **Bangladesha álbmotdásseváldi** lea riika Ásias. Dan rádjeriikkat leat India ja Myanmar.

## Geahča maid
* Máilmmi riikkat
Myanmar

**Myanmar** dahjege **Myanmara lihtu dásseváldi** (ovdal Burma dahjege Burma lihttu) lea riika Ásias.

## Geahča maid
* Máilmmi riikkat
Mongolia

**Mongolia** lea riika Ásias. Dan rádjeriikkat leat Ruošša ja Kiinná.
## Vuođđodieđut:
Virggálašgiella: 
Oaivegávpot: Ulaanbaatar
Viidodat: 1 564 116 njealjehaskilomehtera
Ássit: 2 791 272 
Ruhta: Tugrug

## Geahča maid
* Máilmme riikkat
India

**India** dahjege **India dásseváldi** lea riika Ásias.

## Historjá
India lei Stuorrabritánnia koloniija borgemánu 15. b. 1947 rájes goas India oaččui iešstivrejumi. India dásseváldi šattai ođđajagimánu 26. b. 1950.

### Sajádat ja rájit
India lea riika Lulli-Ásias. Dan ránnjáriikkat leat Pakistan, Kiinná, Nepal, Bhutan, Bangladesh ja Myanmar. India riikarájit leat oktiibuot 13 888 km. Guhkimus rádji lea rádji Bangladeshain: 4&nbsp;142 km. Oanimus rádji lea 659 km rádji Bhutanain. India rádjašuvvá Arabiamerrii, India váldomerrii ja Bengalluktii. Mearrariddu lea oktiibuot 7 000 km.

## Geahča maid
* Máilmme riikkat
* Listu India presideanttain
2005

## Dáhpáhusat
* ođđajagimánu 1. beaivi — Suomas Värtsilä gielda ovttastahttojuvvui Tohmajärvi gildii.
* cuoŋománu 9. beaivi — Prinsa Charles ja Camilla Parker Bowles náitaleigga.

## Riegádeamit
*

## Jápmimat
* guovvamánu 10. beaivi — Arthur Miller, girječálli
* cuoŋománu 2. beaivi — Poava Johannes Pávvál II
* cuoŋománu 6. beaivi — Fursta Rainier III

Kategoriija:2000-lohku
Cuoŋománu 6.

**Cuoŋománu 6. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 96. (gárgádusjagi 97.) beaivi. Jagis leat vel 269 beaivve.

## Nammabeaivvit
* sámi kaleandar: Ville, Vilhealbma 

* dáža kaleandar: Åsmund, Asmund
* ruoŧŧelaš kaleandar: Vilhelm, Helmi
* suopmelaš kaleandar: Ville, Vilho, Vilhelm, Viljami, Vili, Jami 
* suomaruoŧŧelaš kaleandar: Vilhelm, William 
* Suoma ortodoksalaš kaleandar: Tyko 

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit
* 1483 – Rafael, itálialaš govvačeahppi ja arkiteakta

* 1929 – Keijo Liinamaa, Suoma oaiveministtar

* 1935 – Elisabeth Rehn, suopmelaš politihkar
* 1936 – Jean-Pierre Changeux, fránskalaš neurobiologa
* 1963 – Rafael Correa, Ecuadora dásseválddi presideanta
* 1964 – David Woodard, amerihkálaš šuokŋadahkki ja girječálli
*1977 – Ville Nieminen, suopmelaš jiekŋaskearrospealli

## Jápmimat
* 1199 – Rikard I, Englándda gonagas
* 1520 – Rafael, itálialaš govvačeahppi ja arkiteakta
* 1528 – Albrecht Dürer, duiskalaš govvačeahppi ja grafihkar

* 1971 – Igor Stravinsky, šuokŋadahkki 
* 1980 – Kustaa Vilkuna, suopmelaš akademihkar
* 1992 – Isaac Asimov, scifi-girječálli 
* 1995 – V. J. Sukselainen, Suoma oaiveministtar ja riikkabeivviid ságajođiheaddji 
* 2000 – Habib Bourguiba, Tunisia presideanta
* 2005 – Monaco Fursta Rainier III

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Cuoŋománu 5., Cuoŋománu 7.

Kategoriija:Cuoŋománnu
-4-6
Kiinná

**Kiinná** dahjege **Kiinná álbmotdásseváldi** lea riika Ásias. Dan rádjeriikkat leat India, Nepal, Bhutan, Burma, Laos, Vietnam, Ruošša, Davvi-Korea, Pakistan, Mongolia, Kasakstan ja Kirgisistan.

## Geahča maid
* Máilmme riikkat
Cuoŋománu 2.

**Cuoŋománu 2. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 92. (gárgádusjagi 93.) beaivi. Jagis leat vel 273 beaivve.

## Nammabeaivvit
* sámi kaleandar: Heneš 

* dáža kaleandar: Sigvard, Sivert 
* ruoŧŧelaš kaleandar: Gudmund, Ingemund 
* suopmelaš kaleandar: Pellervo 
* suomaruoŧŧelaš kaleandar: Vidar 
* Suoma ortodoksalaš kaleandar: Tiitus, Tito 

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit

* 1805 – Hans Christian Andersen, dánska máinnasčálli
* 1840 – Émile Zola, fránskalaš girječálli

* 1891 – Max Ernst, dáiddár
* 1914 – Sir Alec Guinness, neavttár 
* 1927 – Ferenc Puskás, ungárlaš spábbačiekči
* 1939 – Marvin Gaye, amerihkálaš lávlu
* 1939 – Pertti Paasio, suopmelaš politihkkár
* 1955 – Riitta Havukainen, suopmelaš neavttár
* 1959 – Juha Kankkunen, suopmelaš rallivuoddji ja máilmmemeašttir 
* 1976 – Samu Haber, lávlu ("Sunrise Avenue")

## Jápmimat
* 1872 – Samuel Morse, morse-koda hutki
* 1922 – Hermann Rorschach, psykologa

* 1966 – C. S. Forester, girječálli ("Horatio Hornblower")
* 1974 – Georges Pompidou, Frankriikka presideanta
* 2005 – Poava Johannes Pávvál II

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Cuoŋománu 1., Cuoŋománu 3.
2004

## Dáhpáhusat
* Bulgária, Estteeana, Latvia, Lietuva, Románia, Slovakia ja Slovenia serve NATOi

## Riegádeamit
* ođđajagimánu 21. beaivi — Ingrid Alexandra

## Jápmimat
* čakčamánu 24. beaivi — Fránskkalaš girječálli Françoise Sagan

Kategoriija:2000-lohku
2003

## Dáhpáhusat
*

## Riegádeamit
*

## Jápmimat
* borgemánu 15. beaivi — Idi Amin, Uganda diktáhtor
* čakčamánu 11. beaivi — Anna Lindh, Ruoŧa olgoministtar
* juovlamánu 29. beaivi — Marja Sergina, maŋimus eatnigielat áhkkilsámegielat olmmoš

## Nobel bálkkašumit
* Fysihkka - Alexei Alexeevich Abrikosov, Vitaly Lazarevich Ginzburg ja Anthony James Leggett
* Medisiidna - Paul Lauterbur ja sir Peter Mansfield
* Kemiija - Peter Agre, Roderick MacKinnon
* Girjjálašvuohta - John Maxwell Coetzee
* Ráffi - Shirin Ebadi, Iran
* Álbmotekonomiija - Robert F. Engle, Clive W. J. Granger

Kategoriija:2000-lohku
Iran

**Iran** ( *Īrān*) dahjege **Irana islamlaš dásseváldi** dahje **Iran islamlaš dásseváldi** ( *Žomhūrī-je Eslāmī-je Īrān*) lea riika Gaska-nuorttis Ásias. Irana oaivegávpot lea Teheran.

## Sajádat ja rájit

Irana rádjeriikkat leat Armenia ja Azerbaižan davveoarjin, Turkmenistan davvenuortin, Afganistan ja Pakistan nuortin ja Irak ja Durka oarjin. Irana guhkimus rádji lea Iraka; ráji guhkkodat lea badjel 1300&nbsp;km. Davvin ja lullin Iranas eai leat rádjeriikkat. Irana davábealde lea 600&nbsp;km Kaspimeara riddu. Riikka lulábealde leat Persialuokta, Hormuznuorri ja Omanluokta. Lullirittu guhkkodat lea badjel 2000&nbsp;km.

## Historjá
Jagi 1935 rádjái riikka virggalaš namma lei *Persia*.

## Guovlojuohkin

Iranas leat 5 guovllu, main leat 31 provinssa ( *ostān*, ml. *استان‌ها* *ostānhā*). Geassemánu 23. b. 2010 ođđaseamos ja 31. provinsa Alborz sierranii Teherana provinssas. Provinssat leat juhkkon *šahrestánaide* ja šahrestánat fas hálddahusbiirriide (*[[bakhš]]*).

## Motto ja álbmotlávlla
Irana *de facto* -motto lea "Iehčanasvuohta, friddjavuohta, islamlaš dásseváldi" (, *Esteqlāl, Āzādi, Žomhuri-je Eslāmi*). Su álbmotlávlaga namma lea Irana islamlaš dásseválddi nationálalávlla (, *Sorud-e Melli-je Žomhuri-je Eslāmi-je Irān*).

## Gáldut

## Geahča maid
* Máilmmi riikkat
Irak

**Irak** (, ,  dahje *Îraq*) dahjege **Iraka dásseváldi** (, ,  dahje *Komara Îraqê*) lea riika Gaska-nuorttis Ásias. 

## Geahča maid
* Máilmme riikkat
Jordania

**Jordania** (, *al-Urdun*) dahjege **Jordania hášemihtalaš gonagasriika** (, *al-Mamlaka al-Urdunijja al-Hašimijja*) lea riika Gaska-nuorttis Ásias.

## Geahča maid
* Máilmme riikkat

## Liŋkkat
* Jordania CIA "The World Factbook"as 
* Jordania almmolaš siidu 

Jordania
Cuoŋománu 9.

**Cuoŋománu 9. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 99. (gárgádusjagi 100.) beaivi. Jagis leat vel 266 beaivve.

## Nammabeaivvit
* sámi kaleandar: Elejas, Elias, Eles

* dáža kaleandar: Rannveig, Rønnaug 
* ruoŧŧelaš kaleandar: Otto, Ottilia 
* suopmelaš kaleandar: Elias, Eelis, Eeli, Eljas 
* suomaruoŧŧelaš kaleandar: Elias, Elis, Eliel 
* Suoma ortodoksalaš kaleandar: Aulis, Uoti, Risto, Anastasia 

## Dáhpáhusat
* 2005 Prinsa Charles ja Camilla Parker Bowles naitaleigga

## Riegádeamit

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Cuoŋománu 8., Cuoŋománu 10.
Cuoŋománu 8.

**Cuoŋománu 8. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 98. (gárgádusjagi 99.) beaivi. Jagis leat vel 267 beaivve.

## Nammabeaivvit
* sámi kaleandar: Uksáhkká 

* dáža kaleandar: Asle, Atle
* ruoŧŧelaš kaleandar: Nadja, Tanja
* suopmelaš kaleandar: Suoma, Suometar 
* suomaruoŧŧelaš kaleandar: Rea 
* Suoma ortodoksalaš kaleandar: Iiro, Ermo 

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit
* 563 eaa. – Siddhartha Gautama (Buddha)
* 1320 – Peter I, Portugála gonagas
* 1859 – Edmund Husserl, filosofa 
* 1868 – Kristian IX, Dánmárkku gonagas 
* 1875 – Albert I, belgialaččaid gonagas 
* 1892 – Mary Pickford, neavttár ja ealligovvastudio ásaheaddji
* 1912 – Sonja Henie, dáža dáiddaluistejeaddji
* 1919 – Ian Douglas Smith, Rhodesia stáhtaministtar
* 1923 – Edward Mulhare, amerihkálaš neavttár
* 1938 – Kofi Annan, ghanalaš diplomáhta ja Ovttastuvvan Našuvnnaid ovddeš váldočálli.
* 1939 – Ilkka Suominen, suopmelaš politihkar
* 1946 – Heikki Kinnunen, suopmelaš neavttár
* 1962 – Izzy Stradlin (Jefrey Isbell), Guns N' Roses-gitárista
* 1963 – Julian Lennon, musihkar (John Lennon bárdni)
* 1966 – Harri Rovanperä, suopmelaš rallivuoddji
* 1966 – Mark Blundell, brihttalaš Formula 1-vuoddji
* 1968 – Patricia Arquette, neavttár

* 1979 – Markku Laiho ("Alexi Laiho"), Children of Bodom-lávlu ja gitárista

## Jápmimat
* 217 – Caracalla, Roma keaisár

* 1364 – Juhana II Hyvä, Frankriikka gonagas
* 1492 – Lorenzo de Medici, itálialaš stáhtaolmmái ja Firenze dásseválddi albma hoavda
* 1848 – Gaetano Donizetti, itálialaš šuokŋadahkki
* 1860 – István Széchenyi, ungárlaš stáhtaolmmái

* 1950 – Vaslav Nijinsky, baleahttadánsu
* 1973 – Pablo Picasso, dáiddár 
* 1983 – Kauko Käyhkö, suopmelaš lávlu 
* 1991 – Per Yngve Ohlin ("Dead"), Mayhem-lávlu 
* 1993 – Fritz-Hugo Backman, suopmelaš neavttár ja teáhterhoavda

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Cuoŋománu 7., Cuoŋománu 9.
Kazakstan

**Kazakstan**, **Kasakstan**, **Kazakstana dásseváldi** dahjege **Kasakstana dásseváldi** lea riika Ásias.

## Gáldut

## Geahča maid
* Máilmmi riikkat

Kategoriija:Kazakstan
Cuoŋománu 5.

**Cuoŋománu 5. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 95. (gárgádusjagi 96.) beaivi. Jagis leat vel 270 beaivve.

## Nammabeaivvit
* sámi kaleandar: Várvá 

* dáža kaleandar: Irene, Eirin, Eiril
* ruoŧŧelaš kaleandar: Irene, Irja 
* suopmelaš kaleandar: Irene, Irina, Ira, Iro 
* suomaruoŧŧelaš kaleandar: Irene 
* Suoma ortodoksalaš kaleandar: Turo, Siro, Tuulo 

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit
* 1950 – Agnetha Fältskog, ruoŧŧelaš lávlu (ABBA)

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Cuoŋománu 4., Cuoŋománu 6.
Cuoŋománu 4.

**Cuoŋománu 4. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 94. (gárgádusjagi 95.) beaivi. Jagis leat vel 271 beaivve.

## Nammabeaivvit
* sámi kaleandar: Uhkku, Eaddji 

* dáža kaleandar: Nanna, Nancy, Nina 
* ruoŧŧelaš kaleandar: Marianne, Marlene 
* suopmelaš kaleandar: Ukko 
* suomaruoŧŧelaš kaleandar: Odin 
* Suoma ortodoksalaš kaleandar: Jyrki, Yrjö, Ossi, Virve, Virpi 

## Dáhpáhusat
* 1949 Davvi-Atlántta bealuštuslihttu vuođđuduvvui

## Riegádeamit
* 1979 – Heath Ledger, austrálialaš neavttár

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Cuoŋománu 3., Cuoŋománu 5.
Jemen

**Jemen** dahjege Jemena dásseváldi lea riika Gaska-nuorttis Ásias. Dan rádjeriikkat leat Saudi-Arabia ja Oman.

## Vuođđodieđut

Virggálašgiella: 
Oaivegávpot: Sanaa
Viidodat: 527 970 njealjehaskilomehtera
Ássit: 20 727 063 
Ruhta: Rial

## Geahča maid
* Máilmme riikkat

*
Cuoŋománu 10.

**Cuoŋománu 10. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 100. (gárgádusjagi 101.) beaivi. Jagis leat vel 265 beaivve.

## Nammabeaivvit
* sámi kaleandar: Riggu 

* dáža kaleandar: Ingvald, Ingveig
* ruoŧŧelaš kaleandar: Ingvar, Ingvor 
* suopmelaš kaleandar: Tero 
* suomaruoŧŧelaš kaleandar: Tryggve 
* Suoma ortodoksalaš kaleandar: Tero 

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit

* 1389 – Cosimo de'Medici, Firenze ráđđeheaddji
* 1583 – Hugo Grotius, hollándalaš filosofa, jurista ja teologa.
* 1755 – Samuel Hahnemann, doavttir (homeopatiija ásaheaddji)
* 1794 – Matthew Perry, amerihkálaš kommodora
* 1829 – William Booth, Beastinarmea ásaheaddji
* 1847 – Joseph Pulitzer, journalista ja goasttideaddji
* 1873 – Kyösti Kallio, Suoma presideanta ja oaiveministtar
* 1888 – Peđar Jalvi, sápmelaš čappagirjjálašvuođa vuođđudeaddjin Suoma beale.
* 1917 – Robert Burns Woodward, kemista gii vuittii Nobel kemiijabálkkašumi (1965)
* 1928 – Keijo Komppa, suopmelaš neavttár
* 1929 – Max von Sydow, ruoŧŧelaš neavttár
* 1930 – Pertti 'Spede' Pasanen, suopmelaš neavttár 
* 1932 – Omar Sharif, neavttár
* 1934 – David Halberstam, amerihkálaš journalista ja girječálli.

* 1951 – Steven Seagal, neavttár
* 1952 – Hugo Broos, belgialaš spábbačiekčanhárjeheaddji
* 1959 – Brian Setzer, amerihkálaš musihkar
* 1965 – Anna-Leena Härkönen, suopmelaš girječálli ja neavttár
* 1973 – Roberto Carlos, brasilalaš spábbačiekči

## Jápmimat
* 1585 – Poava Gregorius XIII 
* 1813 – Joseph-Louis Lagrange, matematihkar
* 1882 – Dante Gabriel Rossetti, diktačálli ja govvačeahppi 
* 1909 – Algernon Charles Swinburne, englándalaš diktačálli
* 1919 – Emiliano Zapata, meksikolaš revolušuvnna hoavda
* 1931 – Kahlil Gibran, libanonalaš diktačálli ja dáiddár 
* 1954 – Auguste Lumière, ealligova álgojalgejeaddji (ealligovvaprojektora hutki)
* 1962 – Michael Curtiz, filbmadahkki
* 1962 – Stuart Sutcliffe, The Beatlesa álgobássačuojaheaddji
* 1966 – Evelyn Waugh, englándalaš girječálli 
* 1968 – Gustavs Celmins, látvialaš nationalisttalaš politihkar
* 1969 – Harley J. Earl, biillaid plánejeaddji (Chevrolet Corvettea "áhčči")
* 1979 – Nino Rota, itálialaš šuokŋadahkki (ealligovvamusihkka, ee. *La Strada*, *Kummisetä 1* ja *2*)
* 1993 – Chris Hani, Lulli-Afrihká kommunisttalaš bellodaga hoavda
* 1995 – Günter Guillaume, nuortaduiskalaš spiovna

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Cuoŋománu 9., Cuoŋománu 11.
Guovvamánu 10.

**Guovvamánu 10. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 41. beaivi. Jagis leat vel 324 beaivve (gárgádusjagis 325).

## Nammabeaivvit

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit

## Jápmimat
* 2005 Arthur Miller, girječálli

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Guovvamánu 9., Guovvamánu 11.
Guovvamánu 9.

**Guovvamánu 9. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 40. beaivi. Jagis leat vel 325 beaivve (gárgádusjagis 326).

## Nammabeaivvit

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit

## Jápmimat
* 1942 – L. K. Relander Suoma presideanta

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Guovvamánu 8., Guovvamánu 10.
Guovvamánu 8.

**Guovvamánu 8. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 39. beaivi. Jagis leat vel 326 beaivve (gárgádusjagis 327).

## Nammabeaivvit

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Guovvamánu 7., Guovvamánu 9.
Guovvamánu 7.

**Guovvamánu 7. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 38. beaivi. Jagis leat vel 327 beaivve (gárgádusjagis 328).

## Nammabeaivvit

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit
* 1909 - Enok Sarri

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Guovvamánu 6., Guovvamánu 8.
Cuoŋománu 7.

**Cuoŋománu 7. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 97. (gárgádusjagi 98.) beaivi. Jagis leat vel 268 beaivve.

## Nammabeaivvit
* sámi kaleandar: Állan 

* dáža kaleandar: Oddveig, Oddvin 
* ruoŧŧelaš kaleandar: Irma, Irmelin 
* suopmelaš kaleandar: Allan, Ahvo
* suomaruoŧŧelaš kaleandar: Allan 
* Suoma ortodoksalaš kaleandar: Lippo, Jyrki, Yrjö 

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit
* 1652 – Poava Klemens XII
* 1770 – William Wordsworth, englándalaš diktačálli
* 1772 – Charles Fourier, fránskalaš filosofa ja utopiasosialista
* 1860 – Will Keith Kellogg, Kellogg-fitnodaga ásaheaddji
* 1891 – Ole Kirk Christiansen, dánska Lego-guppoliid hutki
* 1893 – Allen Dulles, CIA hoavda
* 1915 – Billie Holiday, amerihkálaš jazz- ja blues-lávlu
* 1920 – Ravi Shankar, indialaš sitar-čuojaheaddji
* 1928 – Alan J. Pakula, filbmadahkki
* 1932 – Rauno Lehtinen, kapeallameašttir ja šuokŋadahkki
* 1938 – Freddie Hubbard, amerihkálaš jazz-trumpetista
* 1939 – Francis Ford Coppola, amerihkálaš filbmadahkki
* 1944 – Gerhard Schröder, Duiskka lihttokánsler
* 1954 – Jackie Chan, neavttár
* 1964 – Russell Crowe, neavttár

## Jápmimat
* 1498 – Karl VIII, Frankriikka gonagas
* 1614 – El Greco (Domenikos Theotocopoulos), dáiddačeahppi
* 1761 – Thomas Bayes, matematihkar
* 1947 – Henry Ford, biillaid buvttadeaddji
* 1950 – Walter Huston neavttár
* 1955 – Theda Bara, neavttár
* 2001 – Beatrice Straight, neavttár
* 2003 – Cecile de Brunhoff, mánáidgirječálli (*[[Babar]]*-elefánta)

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Cuoŋománu 6., Cuoŋománu 8.

Kategoriija:Cuoŋománnu
-4-7
Guovvamánu 6.

**Guovvamánu 6. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 37. beaivi. Jagis leat vel 328 beaivve (gárgádusjagis 329).

## Nammabeaivvit
* sámi kaleandar: Juoksáhkká 

* dáža kaleandar: Dortea, Dorte
* ruoŧŧelaš kaleandar: Dorotea, Doris
* suopmelaš kaleandar: Terhi, Teija, Tiia, Tea, Terhikki 
* suomaruoŧŧelaš kaleandar: Dorotea, Dora, Tea, Dorrit 
* Suoma ortodoksalaš kaleandar: Nyyrikki, Nyri, Terhi 

## Dáhpáhusat
*1788 &ndash; Massachusetts šattai Amerihká Ovttastuvvan stáhtaid 6. oassestáhtan.
*1999 &ndash; Sápmelaš girjjálašvuođa dutki Vuokko Hirvonen nákkáhalai doavttirin Oulu universitehtas.
*2008 &ndash; Ávvir, ođđa davvisámegiel áviissa vuosttaš nummar bođii olggos.

## Riegádeamit

## Jápmimat

## Ávvudeamit
* Sámi álbmotbeaivi

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Guovvamánu 5., Guovvamánu 7.

Kategoriija:Guovvamánnu
-2-6
Cuoŋománu 3.

**Cuoŋománu 3. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 93. (gárgádusjagi 96.) beaivi. Jagis leat vel 272 beaivve.

## Nammabeaivvit
* sámi kaleandar: Cáijá 

* dáža kaleandar: Gunnvald, Gunnvor
* ruoŧŧelaš kaleandar: Ferdinand, Nanna
* suopmelaš kaleandar: Sampo, Veeti 
* suomaruoŧŧelaš kaleandar: Ferdinand 
* Suoma ortodoksalaš kaleandar: Nikita, Nikko 

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Cuoŋománu 2., Cuoŋománu 4.
Guovvamánu 5.

**Guovvamánu 5. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 36. beaivi. Jagis leat vel 329 beaivve (gárgádusjagis 330).

## Nammabeaivvit
* sámi kaleandar: Bilzi 

* dáža kaleandar: Agate, Ågot
* ruoŧŧelaš kaleandar: Agata, Agda
* suopmelaš kaleandar: Asser 
* suomaruoŧŧelaš kaleandar: Sture 
* Suoma ortodoksalaš kaleandar: Helli, Helvi, Hellevi, Tuula, Tuulikki 

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Guovvamánu 4., Guovvamánu 6.
Guovvamánu 4.

**Guovvamánu 4. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 35. beaivi. Jagis leat vel 330 beaivve (gárgádusjagis 331).

## Nammabeaivvit
* sámi kaleandar: Mariánne, Mariánná 

* dáža kaleandar: Veronika, Vera
* ruoŧŧelaš kaleandar: Ansgar, Anselm
* suopmelaš kaleandar: Armi, Ronja 
* suomaruoŧŧelaš kaleandar: My, Ronja 
* Suoma ortodoksalaš kaleandar: Isko, Jyrki, Yrjö, Kirilä, Kiril 

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Guovvamánu 3., Guovvamánu 5.
Guovvamánu 3.

**Guovvamánu 3. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 34. beaivi. Jagis leat vel 331 beaivve (gárgádusjagis 332).

## Nammabeaivvit
* sámi kaleandar: Hugo 

* dáža kaleandar: Ansgar, Asgeir
* ruoŧŧelaš kaleandar: Disa, Hjördis
* suopmelaš kaleandar: Valo 
* suomaruoŧŧelaš kaleandar: Hugo 
* Suoma ortodoksalaš kaleandar: Simeoni, Simana, Hanna 

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit
*1889 &ndash; Risto Ryti, Suoma viđat presideanta

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Guovvamánu 2., Guovvamánu 4.
Guovvamánu 2.

**Guovvamánu 2. beaivi** (*Ginttalbeaivi*) lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 33. beaivi. Jagis leat vel 332 beaivve (gárgádusjagis 333). Dološ sámit navde ahte dálvečielgi doddjo dán beaivve.

## Nammabeaivvit
* sámi kaleandar: Njáveš 

* dáža kaleandar: Jomar, Jostein
* ruoŧŧelaš kaleandar: -- (Kyndelsmässodagena dihte)
* suopmelaš kaleandar: Jemina, Lumi, Aamu 
* suomaruoŧŧelaš kaleandar:  Disa 

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit
*1973 &ndash; Klemet Erland Hætta, norgga sámepolitihkkár.

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Guovvamánu 1., Guovvamánu 3.
Guovvamánu 1.

**Guovvamánu 1. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 32. beaivi. Jagis leat vel 333 beaivve (gárgádusjagis 334).

## Nammabeaivvit
* sámi kaleandar: Biret, Riittá, Rihttá, Birrá 

* dáža kaleandar: Birte, Bjarte
* ruoŧŧelaš kaleandar: Max, Maximilian
* suopmelaš kaleandar: Riitta 
* suomaruoŧŧelaš kaleandar: Berit 
* Suoma ortodoksalaš kaleandar: Triifon, Tuija, Tua, Aino 

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit
* 1931 – Boris Jeltsin, Ruošša ovddeš presideanta

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Ođđajagimánu 31., Guovvamánu 2.
Ođđajagimánu 31.

**Ođđajagimánu 31. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 31. beaivi. Jagis leat vel 334 beaivve (gárgádusjagis 335).

## Nammabeaivvit

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit
*1914 &ndash; Johannes Virolainen, suopmelaš politihkkár, ministtar ja Suoma riikkabeivviid ságajođiheaddji.

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Ođđajagimánu 30., Guovvamánu 1.
Ođđajagimánu 30.

**Ođđajagimánu 30. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 30. beaivi. Jagis leat vel 335 beaivve (gárgádusjagis 336).

## Nammabeaivvit

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit

## Jápmimat
* 1652 - Georges de La Tour, fránskalaš dáiddár.

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Ođđajagimánu 29., Ođđajagimánu 31.

Kategoriija:Ođđajagimánnu
-1-30
Ođđajagimánu 29.

**Ođđajagimánu 29. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 29. beaivi. Jagis leat vel 336 beaivve (gárgádusjagis 337).

## Nammabeaivvit
* 1861 – Kansas šattai Amerihká Ovttastuvvan stáhtaid 34. oassestáhtan.

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit

## Jápmimat
* 1906 - Danmárkku gonagas Kristian IX

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Ođđajagimánu 28., Ođđajagimánu 30.
Ođđajagimánu 28.

**Ođđajagimánu 28. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 28. beaivi. Jagis leat vel 337 beaivve (gárgádusjagis 338).

## Nammabeaivvit

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit
* 1865 – K.J. Ståhlberg, Suoma vuosttas presideanta

## Jápmimat
* 1951 – C. G. E. Mannerheim, Suoma presideanta
* 2002 – Astrid Lindgren, máilmmi beakkán ruoŧŧelaš mánáidgirječálli.

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Ođđajagimánu 27., Ođđajagimánu 29.
Ođđajagimánu 25.

**Ođđajagimánu 25. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 25. beaivi. Jagis leat vel 340 beaivve (gárgádusjagis 341).

## Nammabeaivvit

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit
* 1982 - Noemi lea popmusihkkár

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Ođđajagimánu 24., Ođđajagimánu 26.

Kategoriija:Ođđajagimánnu
-1-25
Ođđajagimánu 26.

**Ođđajagimánu 26. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 26. beaivi. Jagis leat vel 339 beaivve (gárgádusjagis 340).

## Nammabeaivvit

## Dáhpáhusat
* 1861 – Michigan šattai Amerihká Ovttastuvvan stáhtaid 26. oassestáhtan.

## Riegádeamit

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Ođđajagimánu 25., Ođđajagimánu 27.

Kategoriija:Ođđajagimánnu
-1-26
Ođđajagimánu 23.

**Ođđajagimánu 23. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 23. beaivi. Jagis leat vel 342 beaivve (gárgádusjagis 343).

## Nammabeaivvit

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit

## Jápmimat
* 1944 – Edvard Munch, dáža dáiddár
* 1946 – Barona Hermann Salza, esttelaš soalddát
* 1963 - Józef Gosławski, polskalaš dáiddár
* 1989 – Salvador Dalí, dáiddár
* 1993 – Keith Laumer, amerihkálaš scifigirječálli
* 2004 – Helmut Newton, govvejeaddji 
* 2010 – Viktor Palm, esttelaš kemista ja politihkkár

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Ođđajagimánu 22., Ođđajagimánu 24.
Ođđajagimánu 22.

**Ođđajagimánu 22. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 22. beaivi. Jagis leat vel 343 beaivve (gárgádusjagis 344).

## Nammabeaivvit

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit
* 1979 &ndash; Ailo Mikkelsen Gaup, sápmelaš ja norgga freestyle motocross-vuoddji.

## Jápmimat
* 2008 – Heath Ledger, austrálialaš neavttár

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Ođđajagimánu 21., Ođđajagimánu 23.

Kategoriija:Ođđajagimánnu
-1-22
Ođđajagimánu 21.

**Ođđajagimánu 21. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 21. beaivi. Jagis leat vel 344 beaivve (gárgádusjagis 345).

## Nammabeaivvit

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit
* 2004 – Ingrid Alexandra, Norgga kruvnnaprinsa Haakona ja kruvnnaprinseassa Mette-Marit nieida

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Ođđajagimánu 20., Ođđajagimánu 22.

Kategoriija:Ođđajagimánnu
-1-21
Ođđajagimánu 20.

**Ođđajagimánu 20. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 20. beaivi. Jagis leat vel 345 beaivve (gárgádusjagis 346).

## Nammabeaivvit

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Ođđajagimánu 19., Ođđajagimánu 21.

Kategoriija:Ođđajagimánnu
-1-20
Ođđajagimánu 27.

**Ođđajagimánu 27. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 27. beaivi. Jagis leat vel 338 beaivve (gárgádusjagis 339).

## Nammabeaivvit

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit
1756 – Wolfgang Amadeus Mozart.

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Ođđajagimánu 26., Ođđajagimánu 28.

Kategoriija:Ođđajagimánnu
-1-27
Ođđajagimánu 18.

**Ođđajagimánu 18. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 18. beaivi. Jagis leat vel 347 beaivve (gárgádusjagis 348).

## Nammabeaivvit

## Dáhpáhusat
* 2008 - Nils Gaupa Guovdageainnu stuimmit -filbma ilbmái.

## Riegádeamit

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Ođđajagimánu 17., Ođđajagimánu 19.

Kategoriija:Ođđajagimánnu
-1-18
Ođđajagimánu 19.

**Ođđajagimánu 19. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 19. beaivi. Jagis leat vel 346 beaivve (gárgádusjagis 347).

## Nammabeaivvit

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit
* 1809: Edgar Allan Poe, amerihkálaš girječálli ja doaimaheadji († 1849)

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Ođđajagimánu 18., Ođđajagimánu 20.

Kategoriija:Ođđajagimánnu
-1-19
Ođđajagimánu 16.

**Ođđajagimánu 16. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 16. beaivi. Jagis leat vel 349 beaivve (gárgádusjagis 350).

## Nammabeaivvit
:- sámi kaleandar: Iđga, Ilbmar
:- suopmelaš kaleandar: Ilmari, Ilmo
:- suomaruoŧŧelaš kaleandar: Gudmund, Germund
:- Suoma ortodoksalaš kaleandar: Leonilla, Leila
:- dáža kaleandar:

## Dáhpáhusat
* 1556 – Filip II vuosttas Spánia gonagassan.

## Riegádeamit

## Jápmimat
* 2004 – Kalevi Sorsa, suopmelaš politihkkár.
* 2009 – Andrew Wyeth, amerihkálaš dáiddár.

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Ođđajagimánu 15., Ođđajagimánu 17.

Kategoriija:Ođđajagimánnu
-01-16
Ođđajagimánu 15.

**Ođđajagimánu 15. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 15. beaivi. Jagis leat vel 350 beaivve (gárgádusjagis 351).

## Nammabeaivvit
* sámi kaleandar: Solla, Soljá
* suopmelaš kaleandar: Solja
* suomaruoŧŧelaš kaleandar: Doris
* Suoma ortodoksalaš kaleandar: Paavali, Paavo, Johannes, Juhani
* dáža kaleandar:

## Dáhpáhusat
* 1759 – British Museum rahppanii.
* 2001 – Wikipedia eŋgasgielat veršuvdna doaimmagođii.

## Riegádeamit
* 1622 – Molière, fránskkalaš čájálmasčálli (j. 1673)
* 1929 – Martin Luther King Jr. (j. 1968)

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Ođđajagimánu 14., Ođđajagimánu 16.

Kategoriija:Ođđajagimánnu
-1-15
Ođđajagimánu 14.

**Ođđajagimánu 14. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 14. beaivi. Jagis leat vel 351 beaivve (gárgádusjagis 352).

## Nammabeaivvit
* sámi kaleandar: Sáhkár
* suopmelaš kaleandar: Sakari, Saku
* suomaruoŧŧelaš kaleandar: Zacharias
* Suoma ortodoksalaš kaleandar: Aalto, Aatos, Benjamin, Niina

## Dáhpáhusat
* 1501 – Martin Luther álggahii 17-jahkásažžán studeret Erfurta universitehtas.

## Riegádeamit
* 1818 – Zacharias (Sakari) Topelius, girječálli, doaimmaheaddji ja Helssega universitehta rektor.
* 1961 – Inger-Mari Aikio-Arianaick (diktačálli)

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Ođđajagimánu 13., Ođđajagimánu 15.

Kategoriija:Ođđajagimánnu
-1-14
Ođđajagimánu 13.

**Ođđajagimánu 13. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 13. beaivi. Jagis leat vel 352 beaivve (gárgádusjagis 353).

## Nammabeaivvit
* sámi kaleandar: Nuvtte, Nuhtte
* dáža kaleandar: Gislaug, Gisle
* suopmelaš kaleandar: Nuutti
* suomaruoŧŧelaš kaleandar: Knut
* Suoma ortodoksalaš kaleandar: Jermi, Tarvo, Ele

## Dáhpáhusat
* 2001 – Eanadoarggástusas El Salvadoris jámii badjel 800 olbmo.

## Riegádeamit
* 1977 – Orlando Bloom, neavttár

## Jápmimat
* 1941 – James Joyce, girječálli

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Ođđajagimánu 12., Ođđajagimánu 14.

Kategoriija:Ođđajagimánnu
-1-13
Ođđajagimánu 12.

**Ođđajagimánu 12. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 12. beaivi. Jagis leat vel 353 beaivve (gárgádusjagis 354).

## Nammabeaivvit
* sámi kaleandar: Eivor 
* suopmelaš kaleandar: Toini 
* suomaruoŧŧelaš kaleandar: Eivor 
* Suoma ortodoksalaš kaleandar: Tatjana, Tanja, Taina, Sauvo 

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Ođđajagimánu 11., Ođđajagimánu 13.

Kategoriija:Ođđajagimánnu
-1-12
Ođđajagimánu 11.

**Ođđajagimánu 11. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 11. beaivi. Jagis leat vel 354 beaivve (gárgádusjagis 355).

## Nammabeaivvit
* sámi kaleandar: Njulgu 
* suopmelaš kaleandar: Kari, Karri 
* suomaruoŧŧelaš kaleandar: Osvald 
* Suoma ortodoksalaš kaleandar: Teo, Mikael, Miihkali, Mikko 

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit
* 1787 – Nils Joachim Christian Vibe Stockfleth, norgga báhppa ja mišjonbargi sámiid gaskkas
* 1910 – Trygve Martin Bratteli, norgga politihkar (Bb) ja stáhtaministtar (1971–1976)

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Ođđajagimánu 10., Ođđajagimánu 12.

Kategoriija:Ođđajagimánnu
-1-11
Ođđajagimánu 10.

**Ođđajagimánu 10. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 10. beaivi. Jagis leat vel 355 beaivve (gárgádusjagis 356).

## Nammabeaivvit
* sámi kaleandar: Siiggur 
* suopmelaš kaleandar: Nyyrikki 
* suomaruoŧŧelaš kaleandar: Sigurd 
* Suoma ortodoksalaš kaleandar: Riiko, Marko, Tommo, Paavali 

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Ođđajagimánu 9., Ođđajagimánu 11.

Kategoriija:Ođđajagimánnu
-1-10
Ođđajagimánu 9.

**Ođđajagimánu 9. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 9. beaivi. Jagis leat vel 356 beaivve (gárgádusjagis 357).

## Nammabeaivvit
* sámi kaleandar: Veaiku 
* suopmelaš kaleandar: Veikko, Veli, Veijo, Veikka 
* suomaruoŧŧelaš kaleandar: Bror 
* Suoma ortodoksalaš kaleandar: Jehto, Ilpo, Filip, Vilppu, Heimo 

## Dáhpáhusat
* 1788 – Connecticut šattai Amerihká Ovttastuvvan stáhtaid 5. oassestáhtan

## Riegádeamit

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Ođđajagimánu 8., Ođđajagimánu 10.
Ođđajagimánu 8.

**Ođđajagimánu 8. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 8. beaivi. Jagis leat vel 357 beaivve (gárgádusjagis 358).

## Nammabeaivvit
* sámi kaleandar: Gunnár 
* suopmelaš kaleandar: Titta, Hilppa 
* suomaruoŧŧelaš kaleandar: Gunnar 
* Suoma ortodoksalaš kaleandar: Jyrki, Yrjö, Tuomi, Keijo 

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Ođđajagimánu 7., Ođđajagimánu 9.

Kategoriija:Ođđajagimánnu
-1-8
Ođđajagimánu 7.

**Ođđajagimánu 7. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 7. beaivi. Jagis leat vel 358 beaivve (gárgádusjagis 359).

## Nammabeaivvit
* sámi kaleandar: Ávgos 
* suopmelaš kaleandar: Aku, Aukusti, August 
* suomaruoŧŧelaš kaleandar: August, Augusta 
* Suoma ortodoksalaš kaleandar: Johannes, Juhani, Juha 

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Ođđajagimánu 6., Ođđajagimánu 8.

Kategoriija:Ođđajagimánnu
-1-7
Ođđajagimánu 6.

**Ođđajagimánu 6. beaivi** (*Loahpašbeaivi*) lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 6. beaivi. Jagis leat vel 359 beaivve (gárgádusjagis 360).

## Nammabeaivvit
* sámi kaleandar: Hárri 
* suopmelaš kaleandar: Harri 
* suomaruoŧŧelaš kaleandar: Harry, Harriet 
* Suoma ortodoksalaš kaleandar: 

## Dáhpáhusat
* 1912 – New Mexico šattai Amerihká Ovttastuvvan stáhtaid 47. oassestáhtan.

## Riegádeamit

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Ođđajagimánu 5., Ođđajagimánu 7.

Kategoriija:Ođđajagimánnu
-1-6
Ođđajagimánu 5.

**Ođđajagimánu 5. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 5. beaivi. Jagis leat vel 360 beaivve (gárgádusjagis 361).

## Nammabeaivvit
* sámi kaleandar: Lejá 
* suopmelaš kaleandar: Lea, Leea 
* suomaruoŧŧelaš kaleandar: Lea 
* Suoma ortodoksalaš kaleandar: Pentti, Tauno, Sylvi 

## Dáhpáhusat

## Riegádeamit
* 1834 - Lars Jacobsen Hætta

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Ođđajagimánu 4., Ođđajagimánu 6.

Kategoriija:Ođđajagimánnu
-1-5
Ođđajagimánu 4.

**Ođđajagimánu 4. beaivi** lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 4. beaivi. Jagis leat vel 361 beaivve (gárgádusjagis 362).

## Nammabeaivvit
* sámi kaleandar: Ruhte 
* suopmelaš kaleandar: Ruut 
* suomaruoŧŧelaš kaleandar: Rut 
* Suoma ortodoksalaš kaleandar: Isto 

## Dáhpáhusat
* 1896 – Utah šattai Amerihká Ovttastuvvan stáhtaid 45. oassestáhtan.

## Riegádeamit
*1976 &ndash; Sigbjørn Skåden, sámi girječálli

## Jápmimat

## Ávvudeamit

----
**Geahča maid:** Kaleandar - Ođđajagimánu 3., Ođđajagimánu 5.