open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mikko Korhonen

**Veli-Mikko Korhonen** (riegádan golggotmánu 14. beaivvi 1936:s, jápmán borgemánu 19. beaivvi 1991:s) lei suoma fennougristta gii barggai erenoamážit sámegielain, muhto maid eará urálalaš gielaiguin, fágahistorjjálaš čuolmmaiguin.

Korhonen bargguid sámi vearbasojahemiid birra attii komparatiivvalaš oahpu sámi morfologiijas. Ja vaikko dat lei historjjálaš diehtojuohkin, de rievddai fokus eret dan jietnahistorjjálaš ásahusas mii lei báidnán dutkama Erkki Itkonenain ja Paavo Ravilain. Son barggai erenoamážit nuortalaš sámegielain, ja almmuhii Jouni Mosnikoffain ja Pekka Sammallahtiin ovtta dain vuosttás almmuhusaid ođđaset nuorttalaš sámegiela ávdnasiiguin, 1973s. Girjjis “Innføring i samisk språkhistorie”, mii almmuhuvvui 1981:s, čoahkkáigesii Korhonen earáid ja iežas dutkosiid sámi giellahistorjjá birra, ja dát girji lea ain dábálaš čujuhus dán fáttá siskkobealde.

Daid maŋemus jagiid barggai Korhonen maid eará fáttáiguin. 

Korhonenas lei iežas professoráhta fennougristihkas Helssega Universitehtas, ja lei dutkanjođiheaddji ovtta barggus urálalaš gielaid birra, go son fáhkka jámii. Dáinna jápmimiin massii suoma fennougristihka sihke čeahpes mielbargi ja jođiheaddji, ja fágabiras massii ovtta professoráhta. 

Ulla-Maija Kulonen, gii lei náitalan Korhonenin, almmuhii ovtta mánusa maid Korhonen lei čállán teoriijaid birra ahte movt giella badjána olbmuid historjjás, *“Kielen synty”*. 1996:s bođii maid čoakkáldat Korhonen deháleamos artihkkaliin su riegádanbeaivvi guđalot-beaivái.

## Girjjálašvuohta
* Korhonen, Mikko 1967: *Die Konjugation im lappischen : Morphologisch-historische untersuchung, I. Die finiten formkategorien.* Suomalais-ugrilaisen seuran toimituksia ; 143 Helsinki :  Suomalais-ugrilaisen seuran toimituksia , 1967.
* Korhonen, Mikko, Jouni Mosnikoff og Pekka Sammallahti 1973: Koltansaamen opas. Castrenianumin toimitteita ; 4. Helsinki : Suomalais-ugrilainen seura
* Korhonen, Mikko 1974: *Die Konjugation im Lappischen : morphologisch-historische Untersuchung. Die nominalen Formkatergorien 2. Suomalais-ugrilaisen seuran toimituksia ; 155
* Korhonen, Mikko 1981: *Johdatus lapin kielen historiaan*. Suomalaisen kirjallisuuden seuran toimituksia ; 370. Helsinki, 1981.
* Korhonen, Mikko 1986: *Finno-Ugrian language studies in Finland 1828-1918*. The History of learning and science in Finland 1828-1918 ; 11.  Helsinki, 1986.
* Korhonen, Mikko 1993: *Kielen synty* Utgjeve posthumt av Ulla-Maija Kulonen. Porvoo : Werner Söderström, 1993.
* Salminen, Tapani (red.) 1996: *Typological and historical studies in language by Mikko Korhonen : a memorial volume published on the 60th anniversary of his birth. Edited by Tapani Salminen. Suomalais-ugrilainen seuran toimituksia ; 223

## Gáldut

Kategoriija:Riegádeamit 1936
Kategoriija:Jápmimat 1991
Kategoriija:Suopmelaš gielladutkit
Kategoriija:Sámi gielladutkan
Eliel Lagercrantz

**Eliel Lagercrantz** (riegádan 1894:s, jápmán 1973:s) lei suopmelaš fennougrista. Son válddii doavttergráda Helssegis 1927:s. Studerenáigodagas son studerii sihke Hamburgas, Budapestas ja Parisas. Lagercrantz lei professor Helssegis 1965:s. Son barggai maid Oslo Universitehtas.

## Dutkanguovlu
Lagercrantz barggai ovddemusat sámegielaiguin. Son čálii grammatihkaid golmma sámegielaide mat dan rádjái eai lean nu ollu dutkojuvvon: davvisámi mearrasámi suopmaniidda, bihtánsámegillii ja lullisámegillii. Dasa lassin čálii son sátnegirji mas ledje measta 9000 sáni, gos juohke sátneartihkal vuđolaččat čilgii sátnehámiid juohke sámi suopmanii, Rørosas Guoládatnjárgii.
Lagercrantz almmuhii maid čállosiid máŋgga sámi suopmaniidda.

## Girjjálašvuohta (oassi)
* Lagercrantz, Eliel 1923: Sprachlehre des Südlappischen : nach der Mundart von Wefsen / Bulletin / Kristiania Etnografiske Museum ; 1.  Kristiania, 1923.
* Lagercrantz, Eliel 1926: Wörterbuch des südlappischen : nach der Mundart von Wefsen. Instituttet for sammenlignende kulturforskning. Serie B, Oslo : Aschehoug, 1926.
* Lagercrantz, Eliel 1927: Strukturtypen und Gestaltwechsel im Lappischen. Mémoires de la Société Finno-ougrienne ; 57. Helsinki : Suomalais-ugrilainen seura, 1927.
* Lagercrantz, Eliel 1929: Sprachlehre des Nordlappischen : nach den seelappischen. Bulletin / Oslo etnografiske museum ; 3. Oslo
* Lagercrantz, Eliel 1939: Lappischer Wortschatz / von Eliel Lagercrantz. Lexica Societatis Fenno-Ugricae ; 6. Helsinki, 1939. 2 bind.
* Lagercrantz, Eliel 1950: Entwicklungspsychologische Analyse lappischer Folklore. FF Communications ; 138. Helsinki : Suomalainen tiedeakatemia, 1950.
* Lagercrantz, Eliel 1950: Laulava lappi : tunturinkävijän ja tutkijan elämyksiä ja mietteitä. Porvoo : Söderström, 1950.
* Lagercrantz, Eliel 1957: West- und sydlappische Texte 1. Memoires de la Societe finno-ougrienne ; 112
* Lagercrantz, Eliel 1958: Lyngenlappische, nordwestlappische und westfjordlappische Texte 2 Memoires de la Societe finno-orgrienne ; 115
* Lagercrantz, Eliel 1959: Seelappische Texte des Varangergebiets 3. Suomalais-ugrilaisen seuran toimituksia ; 117.
* Lagercrantz, Eliel 1960: Seelappische Gesangsmotive des Varangergebiets mit Noten. Suomalais-ugrilaisen seuran toimituksia ; 120
* Lagercrantz, Eliel 1961: See- und Skolte-lappische Texte des südlichen Varangergebiets 5 .Suomalais-ugrilaisen seuran toimituksia ; 124
* Lagercrantz, Eliel 1963: Texte aus den see-, nord-, west-, und südlappischen Dialekten 6. Suomalais-ugrilaisen seuran toimituksia ; 126
* Lagercrantz, Eliel 1966: Sonagraphische Untersuchung lyrischer lappischer Volkslieder Enontekiö mit Noten und Erklärungen. Suomalais-ugrilaisen seuran toimituksia ; 141

## Gáldut

Kategoriija:Riegádeamit 1894
Kategoriija:Jápmimat 1973
Kategoriija:Suopmelaš girječállit
Kategoriija:Suopmelaš gielladutkit
Kategoriija:Sámi gielladutkan
Geirangerfjorden

**Geirangenfjorden** lea okta vuotna Sunnmøres Møre ja Romsdalas. Dat lea 15 kilomehtera guhkki ja gullá Storfjordenii (Stuoravutnii). Vuotnabađas lea Geiranger.

Vuona guoras leat Skageflå, Blomberg ja Knivsflå, mat leat ávdin boandagárddit badjin gosa beassá bálgá mielde dahje fatnasiin. Vuotna lea okta Norgga báikkiin mii geasuha eanemus turisttaid. Suoidnemánu 14. beaivvi 2005:s čállojuvvui Geiranger-vuona guovlu oktan Nærøy-vuonaguovlluin Oarjenorgga vuotnabáikin UNESCO listui máilmmi kultuvra- ja luondduárbeguovlluid birra. Guovlu mii nammaduvvui máilmmiárbin lea 498&nbsp;km² |Norddala- ja Stranda suohkaniin. Reinheimen našunálapárka, mii lea suodjaluvvon gáhtten dihte gottiid Ottadalenis, lea maid Norddala suohkanrájiid siskkobealde. 2006:s válljejuvvui Oarjenorgga vuotnaguovlu buoremus gáhttejuvvon UNESCO-báikin National Geographic-magasiinnas.
 
Fjord1-fitnodan jođiha biilafeargga mii manna miehta vuona gaskal Geirangera ja Hellesylta.

Kategoriija:Sunnmøre geografiija
Kategoriija:Møre ja Romsdála vuonat
Kategoriija:Máilmmeárbebáikkit Norggas
Josef Ekgren

**Josef Ekgren** (riegádan 1937:s Vestre Jakobselvas) lea sámi gynekologa ja girječálli. Son lei dat vuosttaš Norggas gii anii radiobárrodálkkodeami dálkkodit álggus goaŧŧočottaborasdávddas.

Son lea bargan medisiinnalaš fágadovdin Bjugn-ášši bealušteddjiide, earret eará danne go son láittii (ovtta aviisačállosis) áktoráhta medisiinnalaš áššedovdiid bohtosiid.

Son bargá priváhta gynekologan Bergenis ja Oslos. 1970:s lei son Čáhcesullo suohkana guovlludoavttir. 1992:s jođihii son ovtta klinihkalaš dutkanprošeavtta HPV-virusa ektui Romssa Universitehtas.

## Áltá-stuimmit
Guovvamánu 1981:s Áltá-stuimmiid oktavuođas čuovui son golbma nealgudeaddji sápmelačča go báhtaredje Ruŧŧii, dassážii go nealgudeapmi loahpahuvvui. Politiijat ledje ožžon dieđu gitta váldit dáid sápmelaččaid. Ain dál gávdnojit dokumeanttat eiseválddiid plánaid birra bákkus borahit dáid olbmuid.

## Fágalaš almmuhusat
**Seksuelt overførte sykdommer : diagnostikk og klinisk behandling : praktisk veiledning for medisinstudenter, almenpraktikere og spesialister*(1987.  Mielčálli Berit Norling.)

## Gáldut

Kategoriija:Sámi girječállit
Norgga Boasta

**Norgga Boasta AS** (*Posten Norge AS*) lea fitnodat mii eaiggáduvvo Norgga stádas ja mas lea ovddasvástádus Norgga boastajohtui. Fitnodat doaimmaha maiddái dávvirjođu ja eará. Boasta lea okta Norgga stuorámus fitnodagain, mii doaimmahuvvo miehta riikka. Norgga Boasta lea okta Norgga boarráseamos ja stuorimus fitnodat maid stáda eaiggáda, ja maid Christian IV álggahii 1647:s.

Fitnodat jođihii 2006:s oktiibuot 23,7 miljárdda ruvnno ovddas. Doaimmahussii gullet sullii 23 000 jahkebarggu, dás 10 000 boastaolbmo ja vuoddji.

Boasta bargá leveránssaiguin ja fállá maid elektrovnnalaš bálvalusaid. Boasta hálddaša sihke priváhta olbmuid ja fitnodagaid. Váldoguovlu lea Davviriikat, muhto sáhttá ovttasbargiiguin fállat bálvalusaid miehta máilmmi.

Dag Mejdell lea leamašan fitnodathoavda Boasttas ođđajagimánu 16. beaivvi 2006 rájes, ja Arvid Moss lea leamašan stivrajođiheaddji geassemánu 17. beaivvi 2002 rájes.

Oktan fitnodagaiguin CityMailain ja CityMail Danmarkain juohká Norgga Boasta reivviid 5,3 millijovnna viesuide Skandinávias, ja lea dat davviriikkalaš boastafitnodat mii olaha eanemus miellahtuide. Boasta lea maid oastán unnit fitnodagaid dego NorCargo ja Box, mat oktan CityMailain dál gohčoduvvojit namain Bring.

Kategoriija:Norga
Davvi-Amerihká Sámi Siida

**Davvi-Amerihká Sámi Siida** lea sámi organisašuvdna vai siida Davvi-Amerihkás (Kanáda ja Amerihká ovttastuvvan stáhtat). Ođas namma lea Davvi-Amerihká Sámi Searvi.

Siiddastallen lea čoahkkin gii guokte jahki. 

## Sátnejođiheaddjit
2016-dál : Mervi Maarit Salo

2012-2016: John Edward Xavier

2005-2011: Marlene Wisuri

2000-2005: Cari Mayo

1996-2000 : Anja Kitti-Walhelm

## Geahča maid
*Árran (ođasreive)
*Báiki: The International Sami Journal

## Liŋkkat
*Árran: Davvi-Amerihká Sámi Siidda neahttasiidu
*https://www.nrk.no/sapmi/samiske-etterkommere-samlet-i-usa-1.8237966
*http://www.samiculturalcenter.org/about/about-the-sami-cultural-center/
*Sami in Alaska  
* Canadian Reindeer
Guovdageainnu stuimmit

**Guovdageainnu stuimmit** ledje sámiid stuimmit, mat dáhpáhuvve Davvi-Norgga Guovdageainnus skábmamánu 8. beaivve jagis 1852.

Kategoriija:Guovdageainnu stuimmit
Šilljocihci

**Šilljocihci** (*Passer domesticus*) lea šilljocihciide (*Passeridae*) gullevaš loddi.

Kategoriija:Šilljocizit
Balto (beana)

**«Balto»** (riegádii sullii 1919, jámii njukčamánu 14. 1933) lei sibiralaš husky, geassebeana, ja lea dál máilmmi beakkáneamos beana.

## Geahča maid
*Gunnar Kaasen
*Samuel Balto

Kategoriija:Beatnagat
Goahteluokta

**Goahteluokta** lea Ákŋoluovtta hálddahusguovddáš.

Kategoriija:Ákŋoluovtta báikkit
Kategoriija:Finnmárkku gielddaid hálddahusguovddážat
Ráhkkerávju

**Ráhkkerávju** lea báiki, mii lei Fálesnuorri hálddahusguovddáš.



Kategoriija:Fálesnuori báikkit
Kategoriija:Finnmárkku gielddaid hálddahusguovddážat
Ákšovuotna

**Ákšovuotna** lea Láhppi hálddahusguovddáš.

Kategoriija:Láhpi báikkit
Kategoriija:Finnmárkku gielddaid hálddahusguovddážat
Leavdnja

**Leavdnja** (, kveana- ja ) lea Porsáŋggu hálddahusguovddáš. Čoahkkebáikkis orrot 2 237 olbmo (2012). Leavdnja lea Porsáŋgguvuona bađas. Báikki čada manná E6, ja riikkageaidnu 98 manná Leavnnjas Deanušaldái.

## Gáldut

Kategoriija:Finnmárkku gielddaid hálddahusguovddážat
Kategoriija:Porsáŋggu báikkit
Storsteinnes

**Storsteinnes** lea Báhccavuona hálddahusguovddáš.

Kategoriija:Romssa gielddaid hálddahusguovddážat
Kategoriija:Báhccavuotna
Dálvvesvággi

**Dálvvesvággi** () lea Gáivuona hálddahusguovddáš.

Kategoriija:Romssa gielddaid hálddahusguovddážat
Kategoriija:Gáivuotna
Tennevoll

**Tennevoll** lea Loabága gieldda hálddahusguovddáš ja stuorámus gilli. Dan olmmošlohku lea 259 (2012).

## Gáldut

Kategoriija:Loabát
Utsira

**Utsira** lea suolu ja gielda Rogalándda fylkkas. Gielda lea Norgga unnimus gielda olmmošlogu ektui, ja nubbi unnimus viidodaga ektui (Kvitsøy maŋŋel).

Kategoriija:Rogalándda gielddat
Dovre

**Dovre** lea gielda Opplándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 2&nbsp;721 ja viidodat lea 1&nbsp;364&nbsp;km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Dovre.

## Gáldut


Kategoriija:Opplándda gielddat
Etnedal

**Etnedal** lea gielda Opplándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 1402 ja viidodat lea 459&nbsp;km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Bruflat.

## Gáldut


Kategoriija:Opplándda gielddat
Gausdal

**Gausdal** lea gielda Opplándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 6&nbsp;144 ja viidodat lea 1&nbsp;192&nbsp;km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Segalstad bru.  rádjegielddat leat Sør-Fron, Q48637, Øyer, Lillehammer, Nordre Land, Davvi-Aurdála, Øystre Slidre.

## Gáldut


Kategoriija:Opplándda gielddat
Skjåk

**Skjåk** lea gielda Opplándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 2&nbsp;282 ja viidodat lea 2&nbsp;076&nbsp;km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Bismo.

## Gáldut


Kategoriija:Opplándda gielddat
Øyer

**Øyer** lea gielda Opplándda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 5&nbsp;107 ja viidodat lea 640&nbsp;km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Tingberg. Øyer rádjegielddat leat .

## Gáldut

Kategoriija:Øyer
Kategoriija:Opplándda gielddat
Jan Mayen

**Jan Mayen** lea Norgii gullevaš suolu Davvi jiekŋamearas. Dan viidodat lea 373&nbsp;km². Jan Mayen lea vulkánalaš suolu. Jan Mayena sullos leat ollu várit, ja dálkkadat lea arktalaš. Sullo alimus báiki lea Beerenberg (2 277 m) davvin, mii lea máilmmi davimus vulkána.

Jan Mayenis orrot ollu lottit. Sullo olmmošlohku lea 18 ássi, main 14 leat Loran-C-stašuvnnas ja njealje fas dálkestašuvnnas. Eará olbmot eai oro sullos. Jan Mayenis lea okta girdišillju.

Jan Mayena gávnnai 500-logus irlánddalaš Brendan-munka. Brendan borjjastii sullo lahka dalle, go doppe ledje vulkánalaš doaimmat. Henry Hudson gávnnai sullo jagis 1607, ja attii sullui nama *Hudson's Tutches* dahje *Touches*. Sullo gávnnai ođđasit hollánddalaš Jan Jacobs May van Schellinkhout jagis 1614. Suolu lea nammaduvvon su mielde.
Suolu lea gullán Norgii jagi 1989 rájes.

Kategoriija:Norgga sullot
Kategoriija:Norgga báikkit
Nuoskkideapmi

**Nuoskkideapmi** lea luonddubirrasa billahuvvan dahje bilideapmi, mii dagaha organismmaide nugomat šattuide ja elliide váttisvuođaid dahje jápmima.
Duođalaš Jesusa Girku

**Duođalaš Jesusa Girku** () lea iehcanaš kiinnálaš girku, mii álggii hellodatmoriheamis. Girku vuođđuduvvui Beijingis Kiinnás, jagis 1917.

Kategoriija:Risttalašvuohta
Sápmelaš (bláđđi)

**Sápmelaš**, álgoálggus **Sabmelaš** lei eanaš davvisámegiel bláđi, mis muhtimin ledje maiddái nuortalašgiel čálut. Bláđđi almmuhuvvui Suomas jagi 1934 gitta 2001 rádjái. Dat heaittihuvvui jagis 2001, go bláđiin ledje ollu ekonomiijalaš váttisvuođat.

Sápmelaš-bláđi almmuhii Sámi Čuvgehussearvi. Bláđi vuosttáš oaivedoaimmaheaddjit leigga Paavo Ravila (1934–1943) ja Erkki Itkonen (1934–1950). Doai leigga Helssega universitehta suoma-ugralaš gielaid professorat. Jouni Kitti lei oaivedoaimmaheaddjin 1981–1998.

## Gáldut

Kategoriija:Heaittihuvvon sámi aviissat
Kategoriija:Suopmelaš aviissat
Kategoriija:Davvisámegiel aviissat
Kategoriija:Nuortalašgiel aviissat
Tooji

**Tooji Keshtkar** (riegádan miessemánu 26. 1987, Shirazis, Iranis) lea Norgga musihkkár.

## Gea maiddái
* Eurovision lávllagilvvohallan 2012

Kategoriija:Eurovision lávllagilvvohallan 2012
Kategoriija:Norgalaš musihkkárat
Guovdageainnu márkan

**Guovdageaidnu** lea Guovdageainnu suohkana hálddahusguovddáš ja stuorámus čoahkkebáiki 1 459 ássiin. Čoahkkebáikkis leat ee. Guovdageainnu mánáid- ja nuoraidskuvla, ja Sámi boazodoalloskuvla ja joatkkaskuvla ja Sámi Allaskuvlla Diehtosiida. Guovdageainnu márkan lea čoahkkanan Eurohpageaidnu 45 (Álttáluodda/Suomaluodda) birra, mii manná Guovdageaineanu badjel guovddáš márkanbáikki lulábealde. Guovddáš márkanis Eurohpageaidnu 45:s suorrana Bredbuktnesveien, Guovdageainnu kánske nubbin deháleamos luodda, man guoras leat mánáid- ja nuoraidskuvla ja ng. LES-viessu, gos gávdnojit earret eará Guovdageainnu álbmotgirjerájus ja oassi Oarje-Finnmárkku boazodoallohálddahusa ja Ávvir-aviissa kantuvrrain.

Márkanis Eurohpageaidnu 45:a guoras leat guokte dábálaš rámbuvrra, REMA 1000 mii lea lulábealde Guovdageaineanu ja Coop Extra mii lea davábealde, ii áibbas guovddážis. Maiddái Guovdageainnu girku lea Eurohpágeainnu 45 lahkosis Guovdageaineanu lulábealde.

Hui guovddáš márkanbáikkis leat dasa lassin gávpeguovddážaš *Márkan Senter,* Esso-bensinstašuvdna, Guovdageainnu suohkanviessu, báikkálaš NAV doaimmahat, Guovdageainnu válaštallan ja ástoáige-gávpi, Politiijakantuvra, Coop Jernvare-gávpi, Vinmonopolet-viidnagávpi, NRK Sámi doaimmahus ja Ávvir-doaimmahus.

Guovdageainnus lea maiddái «davát márkanbáiki», gos leat earret eará Thon Hotel, pizzarestauráŋŋa *Pitstop*, ja Circle C bensiidnastašuvdna.  Guovddáš márkana bálddas lea maid Guovdageainnu stuorámus visti, Diehtosiida, gos doibmet earret eará Sámi allaskuvla, álgoálbmotvuoigatvuođaid gelbbolašvuođaguovddáš Gáldu, Sámi Arkiiva ja oassi Norgga Sámedikkis.

## Gáldut

Kategoriija:Guovdageainnu gilit
Čuonjávággi

**Čuonjávággi** ( dahjege *Tjuonavagge*) lea vággi Ábeskovu guovllus Davvi-Ruoŧa Gironis.

Kategoriija:Ruoŧŧa
Jenni Haukio

**Jenni Haukio** (riegádan cuoŋománu 5. beaivve 1977 Poris) lea suopmelaš diktačálli, olgešbellodat Kokoomusa ovddeš gulahallandirektevra ja Suoma presideantta Sauli Niinistö eamit.

## Gáldut

Kategoriija:Suopmelaš diktačállit
Kategoriija:Riegádeamit 1977
Kategoriija:Suopmelaš politihkkárat
Helsset-Vantaa girdišillju

**Helsset-Vantaa girdišillju** (, , IATA **HEL**, ICAO **EFHK**) lea Uusimaa eanangotti váldogirdišillju ja olles Suoma stuorámus girdišillju. Helsset-Vantaa girdišillju lea maiddái Davvi-Eurohpá deháleamos nannámiidgaskasaš girdišillju.

Kategoriija:Suoma girdišiljut
Kategoriija:Helsset
Sámi gielddat

**Sámi gielddat** () lea gielddat main lea muhtin sámegiella virggálaš giellan.

Dás lea listu dieidda gielddain:

## [[Suopma]]
* Eanodat
* Anár
* Soađegilli
* Ohcejohka

## [[Ruoŧŧa]]
Ovdal Ruoŧa sámegiela hálddašanguvlui gulle dušše 4 gieldda; Arjepluovvi, Váhčir, Giron ja Johkamohkki. Jagi 2010 dáhpáhuvai Ruoŧas sámegiela hálddašanguovllu viiddideapmi, man maŋŋel seamma hálddašanguvlui gullet 18 gieldda. Lágas ii čuožžu mii sámegiella lea virggálaš giella gielddas.
* Arjepluovvi
* Arvidsjaur
* Berg
* Dorotea
* Váhčir
* Härjedalen
* Johkamohkki
* Giron
* Krokom
* Lycksele
* Malå
* Sorsele
* Storuman
* Strömsund
* Umeå
* Vilhelmina
* Åre
* Älvdalen
* Östersund

## [[Norga]]
Norgga ovdalaš sámegiela hálddašanguovllus ledje dušše 5 gieldda. Dál buot sámegielat maid hupmet Norggas gullet sámegiela hálddašanguvlui.
* Kárášjohka
* Guovdageaidnu
* Gáivuotna
* Lavangen
* Unjárga
* Porsáŋgu
* Snoasa
* Deatnu
* Divtasvuotna
* Budejju

## [[Ruošša]]
Ruoššas ii leat suokana gos livččii sámegiella virggálaš giella. Lovozerskij rajon lea gielddasámegiella goitge skuvlagiella.
* Lovozerskij rajon (gielddasámegiella lea skuvlagiella, muhto ii hálddahusgiella)

## Geahča maid
* Sámegielat
* Sámegiela hálddašanguovlu

## Lasi diehtu
### Norga
* Lov om Sametinget og andre samiske rettsforhold (sameloven)

### Ruoŧŧa
* Minoritetsreformen och samerna
* Lag (2009:724) om nationella minoriteter och minoritetsspråk

## Gáldut


Kategoriija:Davviriikkat
Kategoriija:Listtut gielddain
Kategoriija:Sámegielat
Estelle (Ruoŧa prinseassa)

**Prinseassa Estelle** (olles namma **Estelle Silvia Ewa Mary Bernadotte**, *Nuortagötlándda herttotheatni*; riegádan guovvamánu 23. b. 2012 Solnas, Ruoŧas) lea Ruoŧa árbeprinseassa, nubbi árbbolaš Ruoŧa truvdnui. Son lea Ruoŧa vuosttaš truvdnoárbbolačča, ruvdnaprinseassa Victoria ja prinsa Daniela nieida.

## Gáldut

Kategoriija:Ruoŧa gonagaslaččat
Kategoriija:Riegádeamit 2012
Lacuna Coil

**Lacuna Coil** lea itálialaš rockjoavku.

## Joavku
* Cristina Scabbia
* Andrea Ferro
* Cristiano Migliore
* Marco Biazzi
* Marco Coti Zelati
* Cristiano Mozzati

## Diskografiija
* In a Reverie (1999)
* Unleashed Memories (2001)
* Comalies (2003)
* Karmacode (2006)
* Shallow Life (2010)
* Dark Adrenaline (2012)
* Broken Crown Halo (2014)
* Delirium (2016)
* Black Anima (2019)
* Sleepless Empire (2025)

## Geahča maid
* http://www.lacunacoil.it/
In a Reverie

**In a Reverie** lea itálialaš rock-joavku Lacuna Coil vuosttaš skearru.

## Šuoŋat
# Circle (3:55)
# Stately Lover (4:52)
# Honeymoon Suite (4:31)
# My Wings (3:45)
# To Myself I Turned (4:24)
# Cold (4:19)
# Reverie (6:20)
# Veins of Glass (5:13)
# Falling Again (5:07)

Kategoriija:Itálialaš rockmusihkka
Eurovision lávllagilvvohallan 2009

**Eurovision lávllagilvvohallan 2009** lei 54. Eurovision lávllagilvvohallan. Dat ordnejuvvui Moskvas, Ruoššas. Gilvvohallama vuittii Norgga Alexander Rybak lávlagiin *Fairytale*.

Kategoriija:Eurovision lávllagilvvohallan 2009
Davvi-Norga

**Davvi-Norga** () lea Norgga davimus ja nuorttimus guovlu. Davvi-Norgii gullet Nordlándda ja Romssa ja Finnmárkku fylkkat. 

Guovllu viidodat 112 946 km² lea badjel goalmmádasoassi (34,9 %) olles Norgga nannanviidodagas. Davvi-Norgga olmmošlohku lea 461 399 ássi (1.10.2007) , mii lea 9,8 % riikka viidodagas

Guollebivdu ja boazodoallu leaba leamaš deháláš áššit Davvi-Norggas.

Kategoriija:Norgga váldoguovllut
Giebmegáissi girdinlihkohisvuohta 2012

**Giebmegáissi girdinlihkohisvuohta 2012** dáhpáhuvai 15.3.2012 Giebmegáissi duottarguovllus Davvi-Ruoŧas. Dáhpáhus álggii das, ahte Norgga Áibmosuodjalusa girdi C-130J Super Hercules dieđihuvvui jávkan das maŋŋel go dat ii lean boahtán Evenáššis Gironii nu mo lei plánejuvvon. Njukčamánu 17. beaivve dieđihuvvui, ahte girdi oasit ledje gávdnon viiddes guovllus Giebmegáissis. Lihkohisvuođa sivva lea, ahte girdi lei beaškehan Giebmegáisái. Dálki lei lihkohisvuođa áigge oba heittot ja dat dagahii maid váttisvuođaid ohcanbargguide. Girdis ledje vihtta hárjánan girdi, geat leat dieđihuvvon jápmán. 

## Gáldut
* www.nrk.no
* www.yle.fi

## Liŋkkat
* 
* www.nrk.no
* www.yle.fi

Kategoriija:Girdinlihkohisvuođat
Giebmegáisi

**Giebmegáisi** dahjege **Giebnegáisi** lea Ruoŧa ja Sámi alimus duottar dahje várri. Giebmegáisi lea Girona gielddas ja vári allodat lea 2 104 mehtera.

Kategoriija:Ruoŧa várit
Flesberg

**Flesberg** lea gielda Buskeruda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 2&nbsp;671 ja viidodat lea 561&nbsp;km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Lampeland. Flesberg rádjegielddat leat .

## Gáldut


Kategoriija:Buskeruda gielddat
Nieidagorži

**Nieidagorži** () lea 8 mehtera allosaš gorži Guovdageainnu suohkanis Finnmárkku fylkkas. Gorži gullá Álttá-Guovdageaineanu čázádahkii.
Guovdageainnu girku

**Guovdageainnu girku** () lea girku Guovdageainnu suohkanis. Arkiteakta lei Finn Bryne.

Vuosttaš girku huksejedje ruoŧŧelaččat jagis 1701. Nubbi máilmmisoađis jagis 1944 dat boldojuvvui, ja dálá girku šattai gárvvisin jagis 1967.

Girkus leat 300 čohkkansaji. 

## Gáldut

Girku
Kategoriija:Finnmárkku girkut
Kategoriija:Visttit huksejuvvon jagis 1958
Kategoriija:Guovdageainnu visttit
Hurum

**Hurum** lea gielda Buskeruda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 9&nbsp;301 ja viidodat lea 163&nbsp;km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Klokkarstua. Hurum áidna rádjegielda lea .

## Gáldut


Kategoriija:Buskeruda gielddat
Nesbyen (suohkan)

**Nesbyen** lea gielda Vikena fylkkas. Ovdal 2020 lei gieldda namma *Nes*. Go Vikena fylka álggahuvvui, dat ferte rievdadit nama, danne go Nes lea seamma fylkkas. 

Nesbyena olmmošlohku lea 3&nbsp;443 ja viidodat lea 810&nbsp;km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Nesbyen. Nes rádjegielddat leat .

## Gáldut


Kategoriija:Buskeruda gielddat
Nes

**Nes** lea guovtti Norgga gieldda namma:

*Nes (Akershus)
*Nes (Buskerud)

Dárogiel sátni *nes* mearkkaša *njárga* davvisámegilli.

Kategoriija:Presiserensiiddut
Nore og Uvdal

**Nore og Uvdal** lea gielda Buskeruda fylkkas. Gieldda olmmošlohku lea 2&nbsp;535 ja viidodat lea 2&nbsp;502&nbsp;km². Dan hálddahusguovddáš lea Rødberg. Nore og Uvdal rádjegielddat leat .

## Gáldut


Kategoriija:Buskeruda gielddat
Gálaniitoluodda

**Gálaniitoluodda** lea luodda Guovdageainnu suohkanis. Dat lea gaskal Ákšomuotkki ja Guovdageainnu márkanbáikki.
Ål

**Ål** lea gielda Buskeruda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 4&nbsp;713 ja viidodat lea 1&nbsp;171&nbsp;km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Sundre. Ål rádjegielddat leat .

## Gáldut
Fredrik Reinfeldt

**John Fredrik Reinfeldt** (r. borgemánu 4. b. 1965 Haninges Ruoŧa Stockholmma leanas) lea Ruoŧa dálá ja 32. stáhtaministtar. Virggis son lea leamaš golggotmánu 5. b. 2006 rájes. Su ovddideaddji lei Göran Persson.
Bealljeguoppar

**Bealljeguoppar** *Gyromitra esculenta* lea *Gyromitra*-sohkii gullevaš guoppar. Dat lea ovdal giehtaguššama hui mirkkolaš.
Kantarella

**Kantarella** (*Cantharellus cibarius*) lea Kantarellaid čerdii gullevaš gávpeguoppar. Kantarella lea fiskat.
Hellanmaa

**Hellanmaa** lea gilli Lapua gávpogis Mátta-Nuortabađaeatnama eanangottis Suomas.

Kategoriija:Suopma
Novaja Zemlja

**Novala Zemlja** (, *Ođđa eana*) lea Ruššii gullevaš duppalsuolu, man birra leat ollu unna sulložat. Dat lea nannan-Ruošša dávabealde Davvi jiekŋamearas.

Kategoriija:Arkhangelska guovlu
Moncef Marzouki

**Moncef Marzouki** (r. suoidnemánu 7. 1945 Grombalias Frankriikka Tunisias) lea tunisialaš politihkkár, olmmošvuoigatvuohtaaktivista, sosiálademokráhtalaš Kongreassabellodaga ságajođiheaddji ja Tunisia dálá presideanta. Marzouki namahuvvui skábmamánus 2011 iežas riikka gaskaboddasaš presideantan parlameantaválggaid maŋŋel. Maŋŋeleabbo skábmamánu 12. beaivve 2011 Marzouki vuittii presideantaválggaid ja álggii virggálaččat riikka presideantan skábmamánu 13. beaivve.

## Gáldut


Kategoriija:Riegádeamit 1945
Kategoriija:Tunisia presideanttat
Stuorradiggi

**Stuorradiggi** () lea Norgga parlameanta. Juohke njealját jagi válljejuvvojit Stuorradiggái 169 áirasa 19 válgabiirres mat leat fylkkarájáid mielde.

Storradiggepresideanta, gii jođiha Stuorradikki barggu, lea njukčamánu 15. b. 2018 rájes Tone Wilhelmsen Trøen.

## Stuorradiggi 2017–2021

## Gáldut

Kategoriija:Norgga politihkka
Kategoriija:Stuorradiggi
Ovddádusbellodat

**Ovddádusbellodat** () lea norgalaš bellodat. Dat vuođđuduvvui jagis 1973 ja dat karakterisere iežas liberalistalažžan. Bellodaga ságajođiheaddjin lea jagi 2006 rájes leamaš Siv Jensen, ja 28 jagi ovdal su lei jođiheaddjin Carl I. Hagen. Geasi 2008 oaiviliskkademiid mielde bellodat šattai riikka stuorámussan. Geassemánus 2008 bellodaga doarjja badjánii 30,8 prosentii. Maŋŋeleabbo doarjja lea njiedjan ja jagi 2011 kommunálaválggaid maŋŋel FrP lea Norgga goalmmádin stuorámus bellodat.

## Historjá
Bellodat vuođđuduvvui jagis 1973 namain *Anders Langes Parti til sterk nedsettelse av skatter, avgifter og offentlige inngrep* (*ALP*). Jagis 1974 oassi bellodagas, sin jođiheaddjin Carl I. Hagen, čuoldásii ja vuođđudii *Reformpartiet*-bellodaga. Boahttevaš jage stuorámus oassi Reformpartietis máhccái ruovttoluodda ALP:ii. Jagis 1977 bellodat rievdadii iežas nama *Fremskrittspartiet*in ().

Jagi 1985 Stuorradikki válggain Ovddádusbellodat oaččui 2 báikki. Seamas daláš stáhtaministtar Kåre Willocha ráđđehuskoališuvdna bázii unnitlohkui. Jagis 1986 Willoch čuoldásii, go FrP jienastii bendiidnavearrobajádusa vuostá. FrP lei geavahan politihkalaš válddi vuosttaš geardde nu ollu. 

Álgoáiggiin Ovddádusbellodat lei populisttalaš minibellodat, mii fággádallii riikkabeaivebáikkiin rádješielmmá vuollerájiin, ii ge onnistunut herättämään stuoribut jienasteddjiid áicama.

Kategoriija:Norgga bellodagat
Jesus

**Jesus Nasaretlaš**, risttalaččaid **Jesus Kristus**, lei Ođđa testameantta mielde juvddálaččaid oskkolaš ođasteaddji ja risttalašvuođa ipmila Jahve áidnu mánná. Son dupmejuvvui Jerusalemis jápmimii.

## Gáldut

Kategoriija:Biibbala olbmot
.se

**.se** lea Ruoŧa interneahtta-TLD. Dan geavaheapmi álggii jagis 1986.

Kategoriija:Interneahtta-TLD:at
Ipmil (risttalašvuohta)

**Ipmil kristtalašvuođas** lea Ipmil dahje Ibmel, gean kristtalaččat gudnejahttit ja geasa oskot.

## Geahča maid
*Biibbal
Kilimanjaro

**Kilimanjaro** lea Afrihká alimus várri (5 895 m) Davvinuorta-Tansanias lahka Kenia ráji. Kilimanjaro lea rievtti mielde golmma vulkána joavku, man lahtut leat Kibo (5 895 m), Mawenzi (5 149 m) ja Shira (3 962 m). Mawenzi ja Shira leaba jápmán, muhto Kibo lea ain inaktiiva dahjege oađđi vulkána.

Kibo alimus čohkka lea Uhuru Peak dahjege "friddjavuođa čohkka", ja doppe lea álo muohta. Vuosttaš olbmot čohka alde ledje Hans Meyer, Ludwig Purtscheller ja Yohanas Kinyala Lauwo golggotmánu 6. b. 1889. 

Kilimanjaro álbmotmeahci lea olles várreguovlu badjel 2 700 m bajábeal meara, ja dat lea okta Unesco máilmmeárbeguovlluin. Kilimanjaro lea šaddan bivnnut, muhto hástaleaddji turistavánddardanbáikin.

Kategoriija:Tansánia várit
Kategoriija:Tansánia dollavárit
.no

**.no** lea Norgga interneahtta-TLD. Dan geavaheapmi álggii jagis 1987.

Kategoriija:Interneahtta-TLD:at
Buranovskije Babuški

**Buranovskije Babuški** (, ) lea etno-pop-joavku, mii ovddastii Ruošša Eurovision lávllagilvvohallamis 2012. Sii leat eret Udmurtia dásseválddis Buranovo (, ) gilis, ja sin prográmmas leat udmurtagiel lávlagat.

## Joavku
* Granja Bajsarova (62 jagi)
* Alevtina Begiševa (56 jagi)
* Zoya Dorodova (71 jagi)
* Galina Koneva (73 jagi)
* Natalja Pugačjova (76 jagi)
* Valentina Pjatčenko (74 jagi)
* Jekaterina Škljaeva (74 jagi)
* Olga Tuktarjova (43 jagi)
* Jelizaveta Zarbatova (86 jagi)

## Diskografiija
* Party for Everybody (2012)

## Gáldut


## Lasi diehtu
* Joavkku ruoktusiiddut

Kategoriija:Musihkkárat
Kategoriija:Eurovision lávllagilvvohallan 2012
Ruonáminta

**Ruonáminta** (*Mentha spicata*) lea njálbmerássešattuide gullevaš šaddošládja. Dat lea ránesminta (*Mentha longifolia*) ja eappelminta (*Mentha rotundifolia*) hybrida.
Álttá báktesárgumat

**Álttá báktegovat** leat báktegovat Finmárkku Álttás. Báktegovat leat gávdnon miehtá Álttá gieldda ja maiddái dan lagasguovlluin Romssa fylkkas. Váldooassi govvamateriálas gávdno Álttávuona guovllus ja dan lagassulluin, muhto maiddái Porsáŋggu ja Návuona vuonain leat gávdnon govat. Dálá áigge báktegovat leat okta UNESCO málmmiárbebáikkiin.

Kategoriija:Áltá
Kategoriija:Máilmmeárbebáikkit Norggas
Alla Pugacheva

**Alla Borisovna Pugačova** (, r. cuoŋománu 15. b. 1949 Moskvas, Ruoššas) lea ruošša poplávlu. Jagis 1997 son ovddastii Ruošša Eurovision lávllagilvvohallamis.

## Gáldut

Kategoriija:Eurovision lávllagilvvohallan 1997
Kategoriija:Ruošša poplávllut
Philipp Kirkorov

**Philipp Bedrosovich Kirkorov** (, riegádan cuoŋománu 30. 1967) lea ruošša popmusihkkár.

* Eurovision lávllagilvvohallan 1997

Kategoriija:Eurovision lávllagilvvohallan 1997
Kategoriija:Musihkkárat
Peter Nalitch

**Peter Andreyevich Nalitch** (, riegádan cuoŋománu 30. b. 1981) lea ruošša popmusihkkár gii ovddastii Ruošša Eurovision lávllagilvvohallamis Oslos jagis 2010.

Kategoriija:Eurovision lávllagilvvohallan 2010
Kategoriija:Musihkkárat
Mérida (Venezuela)

**Santiago de los Caballeros de Mérida** (dovddus buorebut oaneheabbo namain **Mérida**) lea Venezuela gávpot ja Mérida oassestáhta hálddahusguovddáš. Gávpoga viidodat lea 25 km² ja olmmošlohku lea sullii 300 000 ássi.

Kategoriija:Venezuela
Campora San Giovanni

**Campora San Giovanni** lea gávpot Cosenza eanangottis Calabria guovllus Italias. Gávpoga olmmošlohku lea sullii 7 200 ássi (2007).

## Liŋkkat
* Proloco Campora San Giovanni - Virggálaš Neahttasiidu
Kveanagiella

**Kveanagiella** () lea giella maid hupmet kveanat. Giela guovlu lea Finnmárkku fylkkas ja Davvi-Romssas. Giella lea nugo suomagiella, mas leat norgalaš ja davvisámegiela sánit ja masa dárogiella ja davvisámegiella leaba váikkuhan.

Kategoriija:Norgga gielat
Kategoriija:Kveanagiella
Kategoriija:Ovttaskas gielat
Sámi prográmmaráđđi

**Sámi prográmmaráđđi** lea ráđđi, man ulbmil lea árvvoštállat ja evalueret NRK Sámi prográmmafálaldaga. Ráđđi sáhttá maid gieđahallat váidalusaid guldaleddjiin prográmmaid dahje prográmmafálaldagaid birra. Sámi prográmmaráđi jođiheaddji lea maid Kringkastingsrådet:a (NRK:a prográmmaráđi) miellahttu.

Sámi prográmmaráđi miellahtut 2010-2013 leat:

# Steinar Pedersen, Deatnu – jođiheaddji. várreláhttu: Henrik Eriksen, Skánit
# Ann-Jorid Henriksen, Várjjat, nubbinjođiheaddji. várreláhttu: Mariann Wollmann Magga, Girkonjárga
# Solveig Tangeraas várreláhttu: Jan Idar Somby
# Anna Cecilie Somby várreláhttu: Brita Julianne Skum
# Svein Ole Granefjell várreláhttu: Vidar Andersen

## Gáldut
* FAD Sámi prográmmaráđi birra
* Bb preassadieđáhus Sámi prográmmaráđi birra

Kategoriija:Sámi mediat
Kategoriija:Ráđit
Bend Over and Pray the Lord

**Bend Over and Pray the Lord** lea suopmelaš rock-joavku Lordi skearru. 

## Šuoŋat

# Get Heavy
# Playing The Devil (Bend Over and Pray the Lord)
# Cyberundertaker
# Steamroller
# Almost Human
# Idol
# Paint In Blood
# Death Suits You Fine
# I Am The Leviathan
# Take Me To Your Leader
# Monstermotorhellmachine
# With Love And Sledgehammer
# The Dead Are The Family
# White Lightning Moonshine
Nightwish

**Nightwish** lea suopmelaš rockjoavku.

## Joavku
* Floor Jansen, lávlu
* Erno Vuorinen, gitárra
* Marco Hietala, bássa 
* Tuomas Holopainen, pianista
* Jukka Nevalainen, trumbbut
* Troy Donockley

### Ovddežat
* Anette Olzon, lávlu
* Tarja Turunen, lávlu
* Sami Vänskä, bássa

## Diskografiija
* Angels Fall First (1997)
* Oceanborn (1998)
* Wishmaster (2000)
* Century Child (2002)
* Once (2004)
* Dark Passion Play (2007)
* Imaginaerum (2011)
* Endless Forms Most Beautiful (2015)
* Human. :II: Nature. (2020)
* Yesterwynde  (2024)

## Gáldut

Kategoriija:Suopmelaš musihkkárat
Skedsmo

**Skedsmo** lea gielda Akershusa fylkkas. Skedsmoa eananrádjesuohkanat leat Nittedal, Ullensaker, Oslo, Lørenskog, Enebakk ja Fet.

## Gáldut

Kategoriija:Akershusa gielddat
Ullensaker

**Ullensaker**  lea gielda Akershusa fylkkas. Ullensakera eananrádjesuohkanat leat Eidsvoll, Nes, Sørum, Nannestad ja Gjerdrum.

## Gáldut

Kategoriija:Akershusa gielddat
IMFC

**IMFC** lea IMF:a riikkaidgaskasaš monetára ja ruhtaáššiid komitéa, masa gullet miellahttoriikkaid ruhtadanministarat ja guovddášbáŋkohoavddat.

Kategoriija:IMF
François Hollande

**François Gérard Georges Nicolas Hollande** (r. borgemánu 12. b. 1954 Rouen, Frankriika) lei Frankriikka 24. presideanta. Son válljejuvvui Frankriika presideantan miessemánu 15. b. 2012. 

## Gáldut

Kategoriija:Riegádeamit 1954
Kategoriija:Frankriikka presideanttat
Gollegiella

**Gollegiella** lea davviriikkalaš sámi giellabálkkašupmi maid sámeáššiin vástideaddji ministarat ja Norgga, Ruoŧa ja Suoma beale sámediggepresideanttat ásahedje jagi 2004. Bálkkašupmi lea 15 000 euro ja dat juhkkojuvvo juohke nuppi jagi.

## Bálkkašumit

* 2004 – Ella Holm Bull, Snåsa, ja Anarâškielâ servi, Matti Morottaja
* 2006 – Jouni Moshnikoff ja Harald Gaski 
* 2008 – Sámi Siida, Ohcejohka, ja Henrik Barruk, Storuman
* 2010 – Máret Sara, Porsáŋgu, ja  Lajla Mattson Magga, Ruoŧa Jämtlánda.
* 2012 – Aleksandra Antonova ja Nina Afanasjeva, ja Divvun ja Giellatekno
* 2014 – Mikael Svonni, Kerttu Vuolab ja Seija Sivertsen
* 2016 – Máret Steinfjell, Iŋgá-Márjá Steinfjell, Kirsi Paltto ja Jan Skoglund Paltto
* 2018 – Karin Tuolja (Johkamohkki) ja Jekaterina Mechkina (Murmansk)
* 2020 – Ellen Pautamo ja Jonar Thomasson
* 2022 – Ole Henrik Magga
* 2024 – Sig-Britt Persson ja Pekka Sammallahti

## Gáldut

## Leaŋkkat
* Bálkkašumi njuolggadusat 
* Njoelkedassh dan Noerhtelaanti saemien gïelebaalhkese 

*
Eidsvoll

**Eidsvoll** lea gielda Akershusa fylkkas. Eidsvolla eananrádjesuohkanat leat Østre Toten, Stange, Nannestad, Hurdal, Nord-Odal, Ullensaker, ja Nes.

## Gáldut

Kategoriija:Akershusa gielddat
Nes (Akershus)

**Nes** lea gielda Akershusa fylkkas. Nesa eananrádjesuohkanat leat Eidsvoll, Aurskog-Høland, Nord-Odal, Nord-Odal, Eidskog, Ullensaker, ja Sørum.

## Gáldut

Kategoriija:Akershusa gielddat
Aurskog-Høland

**Aurskog-Høland** lea gielda Akershusa fylkkas. Aurskog-Hølanda eananrádjesuohkanat leat Eidskog, Rømskog, Marker, Eidsberg, Trøgstad, Fet, Sørum, ja Nes. Gielda lea stuorimus gielda viidodaga mielde Akershusa fylkkas.

## Gáldut

Kategoriija:Akershusa gielddat
Rælingen

**Rælingen** lea gielda Akershusa fylkkas. Rælingena eananrádjesuohkanat leat Enebakk, Lørenskog, Skedsmo, ja Fet.

## Gáldut

Kategoriija:Akershusa gielddat
Nannestad

**Nannestad** lea gielda Akershusa fylkkas. Nannestada eananrádjesuohkanat leat Gran, Lunner, Hurdal, Gjerdrum, Eidsvoll, Ullensaker, ja Nittedal.

## Gáldut

Kategoriija:Akershusa gielddat
Láibi

**Láibi** lea gortnis ráhkaduvvon biebmu. Dan láibut dáiggis ja bassit ommanis.

Oarjeriikkain deháleamos gordnešládja lea nisu.
Davvi-Italia eanandoarggástus 2012

**Davvi-Italia eanandoarggástus** dáhpáhuvai miessemánu 20. beaivve 2012 Modena ja Ferrara guovlluin dii. 04.03 báikkálaš áiggi mielde. Doarggástusa givrodat lei 6,0 momentamagnituda.
Vulle Vuojaš (bláđđi)

**Sámegiel ''Vulle Vuojáš**'' ilbmái čakčamánus 1987 gitta borgemánnui 1988.

## Geahča maid
*Vulle Vuojaš
Vuojašgávpot

**Vuojašgávpot** () lea fiktiivvalaš govvaráidofiguvrra Vulle Vuojaža ruoktogávpot. Gávpot lea USA:s fiktiivvalaš Calisota oassestáhtas. Vuojašgávpoga lea vuođđudan fiktiivvalaš olmmoš gean namma lea eŋgelasgillii Cornelius Coot.
Silbon Vuojaš

**Silbon Vuojaš** (, álgoálggos *Donna Duck*) lea Vulle Vuojaža nieidaolmmái.

Kategoriija:Disney-figuvrrat
Tomislav Nikolić

**Tomislav Nikolić** (r. guovvamánu 15. b. 1952 Kragujevacis Jugoslavia sosialisttalaš lihttudásseválddis) lea serbialaš olgešpolitihkkár. Son vuittii miessemánu 20. Serbia presideantaválggaid ja šattai presideantan geassemánus 2012.

## Gáldut

Kategoriija:Riegádeamit 1952
Kategoriija:Serbialaš politihkkárat
Coca-Cola

**Coca-Cola** lea čáhppes jugus mii sisttisdoallá čađđasuvri. Coca-Cola lea bránda man Coca-Cola Company oamasta. Jugus lei álggus jurddašuvvon dálkkasin, go amerihkalaš farmasevta John Pemberton hutkkai dán jagi 1886. Dán áigge lea Coca-Cola dovddus miehtá máilmmi. Dat lea máilmmi eanemusat vuvdojuvvon bruvsa ja dat vuvdojuvvo badjel 200 riikkas. Bruvssas gávdnojit maid sohkarkeahtes ja gehppes veršuvnnat, muhtun riikkain maiddái omd. kofeiinnahis ja muhtun earenoamáš smáhkaiguin ráhkaduvvon variánttat.

## Leaŋkkat
*Coca-Cola ruoktusiiddut

Kategoriija:Colabruvssat
Soluna Samay

**Soluna Samay** (riegádan borgemánu 27. b. 1990, Ciudad de Guatemalas, Guatemalas) lea dánskkalaš lávlu. Son lei Dánmárkku ovddasteaddji Eurovision lávllagilvvohallamis jagi 2012.

## Gáldut
Ciudad de Guatemala

**Ciudad de Guatemala** lea Guatemala oaivegávpot. Dan olmmošlohku lea su. 1,1 miljovnna (2012).

## Gáldut

Kategoriija:Guatemala gávpogat
Kategoriija:Davvi-Amerihká oaivegávpogat
Ja, vi elsker dette landet

**Ja, vi elsker dette landet** lea Norgga nationálalávlla. Sániid lea čállán Bjørnstjerne Bjørnson jagiin 1859–1868 ja melodiija Rikard Nordraak jagis 1864

## Sánit

1.
:Ja, vi elsker dette landet,
:som det stiger frem,
:furet, værbitt over vannet,
:med de tusen hjem.
:Elsker, elsker det og tenker
:på vår far og mor
:og den saganatt som senker
:drømme på vår jord.

2.
:Dette landet Harald berget
:med sin kjemperad,
:dette landet Håkon verget
:medens Øyvind kvad;
:Olav på det landet malte
:korset med sitt blod,
:fra dets høye Sverre talte
:Roma midt imot.

3.
:Bønder sine økser brynte
:hvor en hær dro frem,
:Tordenskiold langs kysten lynte,
:så den lystes hjem.
:Kvinner selv stod opp og strede
:som de vare menn;
:andre kunne bare grede,
:men det kom igjen!

4.
:Visstnok var vi ikke mange,
:men vi strakk dog til,
:da vi prøvdes noen gange,
:og det stod på spill;
:ti vi heller landet brente
:enn det kom til fall;
:husker bare hva som hendte
:ned på Fredrikshald!

5.
:Hårde tider har vi døyet,
:ble til sist forstøtt;
:men i verste nød blåøyet
:frihet ble oss født.
:Det gav faderkraft å bære
:hungersnød og krig,
:det gav døden selv sin ære &ndash;
:og det gav forlik.

6.
:Fienden sitt våpen kastet,
:opp visiret for,
:vi med undren mot ham hastet,
:ti han var vår bror.
:Drevne frem på stand av skammen
:gikk vi søderpå;
:nu vi står tre brødre sammen,
:og skal sådan stå!

7.
:Norske mann i hus og hytte,
:takk din store Gud!
:Landet ville han beskytte,
:skjønt det mørkt så ut.
:Alt hva fedrene har kjempet,
:mødrene har grett,
:har den Herre stille lempet
:så vi vant vår rett.

8.
:Ja, vi elsker dette landet,
:som det stiger frem,
:furet, værbitt over vannet,
:med de tusen hjem.
:Og som fedres kamp har hevet
:det av nød og seir,
:også vi, når det blir krevet,
:for dets fred slår leir.
Eurovision lávllagilvvohallan 2012

**Eurovision lávllagilvvohallan 2012** lei 57. Eurovision lávllagilvvohallan, mii ordnejuvvui Bakus Aserbaižanis, dasgo riika vuittii jagi 2011 gilvvohallama. Semifinálaid dáhtonat ledje miessemánu 22. ja 24. beaivi ja finála ges ordnejuvvui miessemánu 26. beaivve. Gilvvohallama vuittii Ruoŧa ovddasteaddji Loreen lávlagiin Euphoria.

Kategoriija:Eurovision lávllagilvvohallan 2012
Gustaf VI Adolf

**Gustaf VI Adolf** (r. skábmamánu 11. b. 1882 Stockholmmas – j. čakčamánu 15. b. 1973 Helsingborgas) lei Ruoŧa gonagas jagiin 1950–1973. Son lei Gustaf V:a ja dronnet Viktoria bárdni ja Carl XVI Gustafa áddjá.

## Gáldut

Kategoriija:Ruoŧa gonagasat
Aku Ankan taskukirja

**Aku Ankan taskukirja** lea Suomas jagi 1970 rájes almmuhuvvon govvaráidogirji. Dálá áigge dat almmuhuvvo oktii mánus.

Kategoriija:Govvaráiddut
Selena

**Selena Quintanilla-Perez** (cuoŋománu 16. b. 1971 Lake Jacksonis, Texasis - njukčamánu 31. b. 1995 Amerihká ovttastuvvan stáhtain) lei amerihkálaš lávlu, pianista ja šuokŋadahkki.

## Diskografiija
**Selena* (1989)
**Ven Conmigo* (1990)
**Entre a Mi Mundo* (1992)
**Live!* (1993)
**Amor Prohibido* (1994)
**Dreaming of You* (1995)

## Gáldut

## Liŋkkat
*Jennifer Lopez Remembers Breaking Barriers in Playing Selena. Variety
*Selena audio samples. English Wikipedia

Kategoriija:Amerihkálaš musihkkárat‎
Skuvlejupmi

**Skuvlejupmi**, **skuvlen** dahje **oahppu** lea bajásgeassima oassi, mii lea organiserejuvvon ja institutionaliserejuvvon. Dálá áigge Oarjeriikkain láve servodat doallat muhtunlágán skuvlejumi.

Kategoriija:Oahppu ja skuvlejupmi
Šibit

**Šibit** lea ealli, man olmmoš hálddaša. Muhtun šibihat leat ávkkes eallit maiguin oažžu omd. bierggu ja ullu ja muhtun eallit ges biebmoeallit, maiguin olbmot lávejit ovttas leat.
Syddanmark regiuvdna

**Syddanmarka regiuvdna** () lea okta Dánmárkku viđa hálddahuslaš guovllus. Regiuvnna oaivegávpot lea Vejle. Dan olmmošlohku lea 1 200 227 ássi (2010) ja viidodat 12 191 km².

## Liŋkkat
*www.regionsyddanmark.dk
Oaivegávpoga regiuvdna

**Oaivegávpoga regiuvdna** () lea okta Dánmárkku viđa hálddahuslaš guovllus. Regiuvnna oaivegávpot lea Hillerød. Dan olmmošlohku lea 1 680 271 ássi ja viidodat 2 561 km².

## Regiuvnna gielddat
Oaivegávpoga regiuvnnas leat 29 gielddat:

## Liŋkkat
*www.regionh.dk
Davvi-Jyllándda regiuvdna

**Davvi-Jyllándda regiuvdna** () lea okta Dánmárkku viđa hálddahuslaš guovllus. Regiuvnna oaivegávpot lea Aalborg. Dan olmmošlohku lea 579 628 ássi ja viidodat 7 910 km².

## Liŋkkat
*www.rn.dk
Gaska-Jyllándda regiuvdna

**Gaska-Jyllándda regiuvdna** () lea okta Dánmárkku viđa hálddahuslaš guovllus. Regiuvnna oaivegávpot lea Viborg. Dan olmmošlohku lea 1 253 998 ássi (2010) ja viidodat 13 142 km².

## Liŋkkat
*www.regionmidtjylland.dk
Sjællándda regiuvdna

**Sjællándda regiuvdna** () lea okta Dánmárkku viđa hálddahuslaš guovllus. Regiuvnna oaivegávpot lea Sorø, muhto stuorámus gielda lea Roskilde. Regiuvnna olmmošlohku lea 817 907 ássi (2012).

## Gielddat
Sjællándda regiuvdna lea juhkkojuvvon 17 gildii, maid oktasaš viidodat lea 7 217,8&nbsp;km².

## Gáldut


## Liŋkkat
*www.regionsjaelland.dk

Kategoriija:Sjællándda regiuvdna
Kategoriija:Dánmárkku regiuvnnat
Sorø

**Sorø** lea gávpotgielda Dánmárkkus. Dat lea Sjællándda regiuvnna oaivegávpot. Sorø gieldda viidodat lea 311,05&nbsp;km² ja olmmošlohku 29 522 ássi (2010). Sorø gávpoga olmmošlohku lea ges 7 805 ássi (2010).

Kategoriija:Dánmárkku gávpogat
Favrskov

**Favrskov** lea gielda Gaska-Jyllándda regiuvnnas Dánmárkkus.

Kategoriija:Gaska-Jyllándda regiuvnna gielddat
Justin Bieber

**Justin Drew Bieber** (r. njukčamánu 1. beaivve 1994 Stratfordis, Ontarios, Kanadas) lea kanadalaš lávlu ja lávlladahkki, gean váldošáŋŋerat leat pop-musihkka ja R&B. Bieber lea earenoamáš bivnnut nuorra nieiddaid ja nissonolbmuid gaskkas. Son lea okta dain dovdoseamos 2010-jagiid nuorra artisttain. Son lea vuoitán máŋggaid musihkkabálkkašumiid, omd. American Music Awards buorimus dievdoartistta bálkkašumi jagi 2010. Bieber lávlla "Baby" lea guhká leamaš video, mii lea gehččon ja guldaluvvon YouTubes eanet go oktage eará video goassege.

## Gáldut

Kategoriija:Riegádeamit 1994
Kategoriija:Justin Bieber
Viborg

**Viborg** lea gávpot Dánmárkkus. Dat lea Gaska-Jyllándda regiuvnna oaivegávpot. Viborga gieldda viidodat lea 1 474,05&nbsp;km² ja olmmošlohku 93 819 ássi (2012). Viborga gávpoga olmmošlohku lea ges 37 635 ássi (2012).

Kategoriija:Dánmárkku gávpogat
Aalborg

**Aalborg** lea gávpotgielda Dánmárkkus. Dat lea Davvi-Jyllándda regiuvnna oaivegávpot. Aalborga gieldda viidodat lea 1 143,99&nbsp;km² ja olmmošlohku 112 194 ássi (2016). Aalborga gávpoga olmmošlohku lea ges 104 885 ássi (2012).


Aalborg 2010 - 125 ubt.JPG|
Aalborg 2010 - 100 ubt.JPG|
Denmark-CIA WFB Map.png|


Kategoriija:Dánmárkku gávpogat
Listu Islándda gielddain

Dát lea **listu [[Islánda|Islándda]] gielddain**. Riika lea juhkkojuvvon oktiibuot 76 gildii.

Kategoriija:Islánda
Kategoriija:Listtut gielddain‎
Höfuðborgarsvæðið

**Höfuðborgarsvæðið** lea okta Islándda gávcci regiuvnnas. Regiuvnna oaivegávpot lea Reykjavík. Dan olmmošlohku lea 200 852 ássi (2009) ja viidodat 1 062&nbsp;km².

Kategoriija:Islándda regiuvnnat
Suðurnes

**Suðurnes**, ovdal **Reykjanes** lea okta Islándda gávcci regiuvnnas. Regiuvnna oaivegávpot lea Keflavík. Dan olmmošlohku lea 20 184 ássi (2007) ja viidodat 829&nbsp;km².

Kategoriija:Islándda regiuvnnat
Vesturland

**Vesturland** lea okta Islándda gávcci regiuvnnas. Regiuvnna oaivegávpot lea Borgarnes. Dan olmmošlohku lea 15 290 ássi (2007) ja viidodat 9 554&nbsp;km².

Kategoriija:Islándda regiuvnnat
Vestfirðir

**Vestfirðir** lea okta Islándda gávcci regiuvnnas. Regiuvnna oaivegávpot lea Ísafjörður. Dan olmmošlohku lea 7 380 ássi (2007) ja viidodat 9 409&nbsp;km².

Kategoriija:Islándda regiuvnnat
Norðurland vestra

**Norðurland vestra** lea okta Islándda gávcci regiuvnnas. Regiuvnna oaivegávpot lea Sauðárkrókur. Dan olmmošlohku lea 7 386 ássi (2007) ja viidodat 12 737&nbsp;km².

Kategoriija:Islándda regiuvnnat
Norðurland eystra

**Norðurland eystra** lea okta Islándda gávcci regiuvnnas. Regiuvnna oaivegávpot lea Akureyri. Dan olmmošlohku lea 28 699 ássi (2007) ja viidodat 21 968&nbsp;km².

Kategoriija:Islándda regiuvnnat
Austurland

**Austurland** lea okta Islándda gávcci regiuvnnas. Regiuvnna oaivegávpot lea Egilsstaðir. Dan olmmošlohku lea 15 300 ássi (2007) ja viidodat 22 721&nbsp;km².

Kategoriija:Islándda regiuvnnat
Suðurland

**Suðurland** lea okta Islándda gávcci regiuvnnas. Regiuvnna oaivegávpot lea Selfoss. Dan olmmošlohku lea 23 311 ássi (2007) ja viidodat 24 526&nbsp;km².

Kategoriija:Islándda regiuvnnat
Tho Xuan girdišillju

**Tho Xuan girdišillju** (, maiddái **Sân bay Thọ Xuân**), ovd. **Sao Vang girdišillju** () lea girdišillju Thanh Hoas, Vietnamas.

Kategoriija:Vietnama girdišiljut
Eurovision lávllagilvvohallan 2013

**Eurovision lávllagilvvohallan 2013** lei 58. Eurovision lávllagilvvohallan, mii ordnejuvvui Malmös Ruoŧas, dasgo riika vuittii jagi 2012 gilvvohallama. Semifinálaid dáhtonat ledje miessemánu 14. ja 16. beaivi ja finála ges ordnejuvvui miessemánu 18. beaivve. Gilvvohallama vuittii Dánmárkku ovddasteaddji Emmelie de Forest.

Kategoriija:Eurovision lávllagilvvohallan 2013
Vuodjaláibegáhkku

**Vuodjaláibegáhkku** (*smörgåstårta*) lea borramuššládja. Vuodjaláibegáhkku lea eambbo dego dievddagáhkku go vuodjaláibi.

Vuodjaláibegáhku lávet borrat go dat lea galmmas.

Kategoriija:Láibbastagat
Oslo universitehta

**[[Oslo]] universitehta** (, oanádus *UiO*) lea Norgga stuorámus ja boarráseamos universitehta. Universitehtas leat 27 414 studeantta (2011)  ja doppe barget 6008 barggi (2011) . Professor Ole Petter Ottersen lea leamaš universitehta rektor borgemánu 1. beaivvi 2009 rájes.

## Čujuheamit


## Liŋkkat
* www.uio.no

Kategoriija:Norgga universitehtat ja allaskuvllat‎
Keflavík

**Keflavík** lea gávpot Islánddas. Gávpot lea Suðurnesa regiuvnna oaivegávpot.

Kategoriija:Islándda gávpogat
Sauðárkrókur

**Sauðárkrókur** lea gávpot Islánddas. Gávpot lea Norðurland vestra regiuvnna oaivegávpot.

Kategoriija:Islándda gávpogat
Altai dásseváldi

**Altai dásseváldi** lea dásseváldi Ruošša federašuvnnas.

2010. jágis lei dásseválddi álbmogas 56,6% ruoššaid, 34,5% altailaččaid, geat leat guovllu álgoálbmot, ja 6,2% kazahad.

Kategoriija:Ruošša dásseválddit
Karatšai-Tšerkessia

**Karatšai-Tšerkessia** () lea dásseváldi Ruošša federašuvnnas.

Kategoriija:Ruošša dásseválddit